Oldukça yaygın olmasına rağmen çınlamanın tam olarak nasıl meydana geldiği tam olarak bilinmiyor. Yeni çalışmada araştırmacılar, bu sinir bozucu vızıltının kökenine ilişkin önemli bir teoriyi destekleyen kanıtları test etti.
Çınlama hakkında
Daha önce kulak çınlaması yaşamayanlar için kısaca bilgi verecek olursak, dünya genelinde yetişkinlerin yaklaşık %10-15'i kulaklarında çınlama, kükreme veya uğultu olarak bilinen bir ses duyuyor. Bazı kişilerde bu ses bazen duyuluyor, bazen kayboluyor. Bazı kişiler içinse çınlama kalıcı oluyor. Üç aydan uzun sürdüğünde kronik olarak kabul ediliyor.
Çınlama genellikle gürültüye maruz kalma, işitme kaybı, yaralanma, tıkanma veya enfeksiyon gibi bir tür kulak rahatsızlığı ile ilişkilidir. Sağır, işitme güçlüğü çeken veya işitme engelli olan kişileri de etkileyebilir.
Araştırma ekibinde yer alan Massachusetts Eye and Ear Infirmary'den işitsel fizyolog Stéphane Maison, “Kulaklarda sürekli çınlama veya başka sesler duymanın verdiği rahatsızlığın ötesinde, çınlama belirtileri birçok hastayı zorlar. Uyku yoksunluğuna, sosyal izolasyona, anksiyete ve depresyona neden olur. İş performansını olumsuz etkiler ve yaşam kalitelerini önemli ölçüde azaltır” diyerek bilgi verdi.
Çınlama nasıl ortaya çıkar?
Kulak çınlamasının nasıl meydana geldiği tam olarak bilinmiyor. Bu konudaki önde gelen teori, çınlamanın fiziksel bir titreşim olmamasına rağmen ses bilgisini beyne ileten sinirlerde ortaya çıktığını öne sürüyor. Bu teoriyi savunanlar, bunun beynin işitme kaybı veya yokluğunu telafi etme yolu olduğunu düşünüyor.
Yeni çalışma da işiten insanlarda kulak çınlamasına odaklandı. Yaşları 18-72 arasında değişen 294 deneğin tamamı, geleneksel testlerde normal işitme olarak kabul edilen özelliklere sahipti. Bu grupta 29 kişi altı aydan uzun süredir sürekli kulak çınlaması yaşarken, 64 kişi ya 6 aydan kısa süredir sürekli kulak çınlaması ya da gürültüye maruz kaldıktan sonra aralıklı kulak çınlaması yaşıyordu. Grubun geri kalanı, yaklaşık üçte biri ise hiç kulak çınlaması yaşamamıştı.
Çalışmada kronik kulak çınlaması ile koklear nöral dejenerasyon (CND) arasında bir ilişki tespit edildi. Koklear sinir, duyu hücreleri sağlam kalsa bile sese aşırı maruz kalma ve normal yaşlanmanın bir parçası olarak hasar görebiliyor.
Bir kişinin yaşadığı kulak çınlamasının derecesinin, koklear nöral tepkileri için güçlü bir belirleyici olduğu anlaşıldı. Kulak çınlaması olan kişilerde, kulaklarımızı bir gece kulübündeki bas gibi yüksek, düşük frekanslı seslerden korumak için kullanılan orta kulak kas refleksi daha zayıf olma eğilimindeydi. Ayrıca, kulak çınlaması yaşayanlar genellikle duyulabilir aralığın geniş bir bölümüne dağılmış olan sesleri işlememize yardımcı olan daha güçlü bir olivokoklear reflekse sahip olduğu görüldü.
Kulak çınlaması ne kadar kalıcı olursa, bu tepkiler de o kadar belirgin hale geliyordu. Maison, "Çalışmamız, normal işitmeye sahip kişiler de dahil olmak üzere, kulak çınlamasının işitme siniri kaybıyla tetiklenebileceği fikrini destekliyor” diyerek elde ettikleri sonuçları özetledi.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar Scientific Reports dergisinde yayınlandı.