8 Mart herkesin bildiği üzere “Dünya Kadınlar Günü” olarak kutlanıyor. 8 Mart’ı önemli kılan nedenler sadece bu kadar mı? Gelin birlikte inceleyelim. Ben de bu haftaki yazımda sizlere kadınların havacılık tarihindeki yerinden bahsetmek istiyorum.
“8 MART 1910”
Dünyanın ilk kadın pilotu olan Barones Raymonde De Laroche pilot lisansını 8 Mart 1910 tarihinde almıştır. Bu sebepten dolayı 8 Mart hem havacılık hem de insanlık tarihi açısından önemli bir günü temsil eder. Aynı zamanda her yıl 7-13 Mart haftası “Dünya Havacı Kadınlar Haftası” olarak kutlanır.
Dünya havacılık tarihinde iz bırakmış çok sayıda başarılı kadın vardır. Hepsinin farklı bir hikayesi vardır; ancak hepsi sonunda hayallerine ulaşmayı başardı. O zaman başlayalım.
1) Raymonde De Laroche – Dünyadaki İlk Kadın Pilot
De Laroche, pilotluk lisansını aldıktan sonra kadınlar kupasına katılır. 1913’te 4 saatten fazla uçmayı başararak yarışmayı kazanır. Bununla yetinmeyen Laroche, 1919’da aralıksız 323 km uçarak en uzun uçuşu gerçekleştiren kadın unvanını elde eder ve aynı zamanda irtifa rekorunu da ele geçirmiştir. De Laroche, 1919’da kullandığı deneysel bir uçağın inişi sırasında kaza geçirir ve hayatını kaybeder.
2) Amelia Earhart – Pasifik’i Uçakla Geçmeye Çalışan İlk Kadın Pilot
Earhart, pilotluk lisansını 1923’te alır. 1928’de Atlas Okyanusu’nu yolcu olarak geçen ilk kadın olarak ün kazanır.20-21 Mayıs 1932’de tek başına Newfoundland’dan İrlanda’ya uçarak Atlas Okyanusu’nu geçer. Kuzey Amerika’yı boydan boya uçarak geçen ilk kadın pilot olduktan sonra, Ocak 1935’te, Newfoundland-İrlanda arasındaki mesafeden daha uzun olan Hawaii-California arasını yine tek başına uçan ilk kişi olur. Dünyanın etrafını uçarak turlamayı hedefleyen Earhart, ilk denemesinde talihsiz bir kaza geçirir. İkinci denemesinin 3’te 2’sini tamamlayan ünlü pilot Pasifik’in ortasında yer alan Howland Adası’na iniş için alçalırken ortadan kaybolur. ABD o zamana göre tarihin en büyük arama kurtarma çalışmasını yapar ancak sonuç alınamaz. Ünlü kadın pilotun ve uçağının durumu hala gizliliğini koruyor.
3) Elizabeth Bessie Coleman – Siyahi Kadın Pilot
Siyahi Amerika’lı olan Bessie Coleman pilot olabilmek için birçok zorlu yoldan geçer. Önce eğitim konusunda sıkıntı yaşar ve daha sonra insanların ön yargıları… Amerika’daki uçuş okullarından eğitim izni alamayınca Fransızca öğrenir ve Fransa’ya taşınır. Lisansını 1921 yılında alan Bessie Coleman Amerika’ya döner ve akrobasi pilotluğu yaparak geçimini sağlar. Hayatı boyunca ırk ve cinsiyet eşitliğini savunmuş ve bu konuyla ilgili de filmi çekilmiştir. Pilot lisansına sahip olan ilk Afrika-Amerikan asıllı siyahi kadın pilot 1926 yılında uçak kazasında hayatını kaybeder.
4) Jacqueline Cochran – Hava Yarışlarının İlk Kadını1932 yılında pilot lisansını alan Cochran, Bendix yarışlarında yer alan ilk kadın pilot olur. 1937’de yarışmada birincilik elde eden Cochran, Amerika İkinci Dünya Savaşı’na girmeden önce, orduya kadınların savaş dışı görevlerde yer almasını sağlayacak bir program sunar. Bu önerisi sayesinde baş harfleri birleştiğinde Türkçe’de eşek arısı anlamına gelen W.A.S.P.(Hava Kuvvetleri Kadın Hizmet Pilotları) teşkilatını kurdurur. Aynı zamanda teşkilatın yöneticisi olarak görev yapan Cochan, 1980’de hayatını kaybetmesine rağmen kendinden sonraki birçok havacıya ilham kaynağı olur.
5) Svetlana Savitskaya – Uzayda Yürüyen İlk Kadın
1948 – Moskova doğumlu olan Savitskaya, küçük yaşta paraşütçülüğe başlamıştır. 18 yaşına gelmeden biri 15 bin metreden olmak üzere 450 atlayış gerçekleştirmiştir. Aynı zamanda Moskova Havacılık Enstitüsünde eğitim alarak 20 farklı uçak tipini uçurmak için sertifikalara sahip olur. Mig-21 uçağıyla saatte 2683 km ile kadınlar hız rekorunu kırar. 1980’de kozmonot olan Savitskaya, Salyut-7 istasyonunda 3 buçuk saat geçirir ve uzayda yürüyen ilk kadın olarak tarihe geçer.
6) Bedriye Tahir Gökmen – Lisanslı İlk Türk Kadın Pilot
Genellikle ilk Türk kadın pilot olarak Sabiha Gökçen bilinmektedir; ancak unvanın gerçek sahibi Bedriye Tahir Gökmen’dir. 1932’de Vecihi Uçuş Okulu’nda havacılık eğitimine başlayan Gökmen’in asıl mesleği memurluktur. Mesleğini yaparken uçuş eğitimlerini başarıyla tamamlar ve hayallerinin peşinden giderek 1933’te brövesini takar. Pilot lisansını alan ilk Türk kadın pilot olur. Havacılık ilgisi ve uğraşı yüzünden eleştirilen hatta işine bile son verilen Gökmen’in bröveleri Hava Kuvvetleri Müsteşarlığı tarafından ne yazık ki onaylanmamıştır.
7) Sabiha Gökçen – Dünyanın İlk Kadın Savaş Pilotu
1913 yılında Bursa’da doğan Sabiha Gökçen, 1925’te Atatürk’ün Bursa ziyareti sırasında Atatürk tarafından evlat edinilir. 1935’te Türk Kuşu’na katılır ve uçmayı öğrenir. İleri seviye uçuş eğitimini yurtdışında alan Gökçen, 1936-1937 yıllarında Eskişehir Askeri Uçuş Okulu’nda bombardıman uçaklarıyla uçar ve sonraki yıl uçağıyla Balkan turunu tamamlar. 1955’e kadar Türk Kuşu’nda başöğretmen olarak görev yapar ve doğduğu gün olan 22 Mart 2001 yılında vefat eder.
8) Marie Miller – İlk Kadın Hava Trafik Kontrolörü, Havaalanı İşleten İlk Kadın
1907 yılında doğan ve 105 yıl yaşayan Miller, 1928’de New York’ta bulunan Curtis Uçuş Hizmetlerinde sekreter olarak çalışırken havacılık hayalleriyle New York Üniversite’sinde Havacılık Hukuk’u okumaya başlar. Uçuş eğitimi de alan Miller, daha sonradan ülkesinin ve dünyanın ilk hava trafik kontrolörü olur. Aynı zamanda Raleigh’in ilk havaalanını işleterek, ilk kadın havaalanı işletmecisi olur. Girişimcilik konusunda kadınlara örnek olan Miller 2013’te hayatını kaybeder.
Evet, sizlerle havacılık tarihinde kendisine yer edinmiş kadınların hayat hikayelerini inceledik. Şimdi ülkemizde “Dünya Havacı Kadınlar Haftası” ile ilgili yapılan etkinliklere bir göz atalım 🙂
TEI (TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş.) & GE (General Electric)
“PEMBE KAĞIT UÇAK MEYDAN OKUMASI”
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uçak ve Uzay Mühendisliği Kulübü (OMÜ UUMK)
“PEMBE ROKET ETKİNLİĞİ”
İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Mühendisliği Kulübü (İTÜ UUMK)
“PEMBE KAĞIT UÇAK ETKİNLİĞİ”
Son olarak tüm kadınların 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü ve tüm havacılık sektöründeki kadınların 7-13 Mart Dünya Havacı Kadınlar Haftası’nı kutlayalım.
Bitirirken kadınların iş hayatı ile ilgili bir TedTalk sizlerle paylaşıyorum. Facebook’ta çalışan Sherly Sandberg’in ilham verecek konuşması sizlerle…
İyi Seyirler!
– Günün Sözü –
“Şuna inanmak lazımdır ki, dünya üzerinde gördüğümüz her şey kadının eseridir.”
Mustafa Kemal ATATÜRK
- CV Danışmanlığı Projesi Başladı! - 5 Haziran 2017
- EUROAVIA’da 3. Türk Üniversitesi! - 22 Mayıs 2017
- Samsun’da NASA SpaceApps Rüzgarı Esti! - 9 Mayıs 2017
- Microsoft Yaz Okulu’na Hazır Mısınız? - 28 Nisan 2017
- Lilium Jet, Test Uçuşlarını Tamamladı! - 27 Nisan 2017
- Yılın Yeşil Beyni Yarışması 2017 - 19 Nisan 2017
- OMÜHENDİS Kariyer Günleri - 15 Nisan 2017
- Büyük Buluşma ’17: Fütürizm & İnovasyon - 11 Nisan 2017
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uçak ve Uzay Mühendisliği Bölümünü Tanıyalım - 26 Mart 2017
- ÖğrenciKariyeri’nin IEEE Ondokuz Mayıs Üniversitesi Röportajı Sizlerle! - 21 Mart 2017