"Doğum kontrolünün yanı sıra adet dengesini düzenlemek, krampları azaltmak gibi nedenlerle de tercih edilen doğum kontrol haplarıyla ilgili sıkça sorulan soruları sizler için yanıtladım."
Farklı doğum kontrol hapları var mı?
Evet. Farklı dozlarda çok çeşitli doğum kontrol hapları (östrojen almamanız için tıbbi bir neden varsa progestin içeren haplar kullanmak gibi) vardır. Genel sağlık durumunuza göre,tıbbi komplikasyon riskine sokacak herhangi bir sağlık probleminiz yoksa, hekiminiz hangi doğum kontrol hapının sizin için en uygun olduğuna karar verecektir.
Aldığım doğum kontrol hapından memnun değilim. Hekimime danışmadan bırakabilir miyim?
Aldığınız doğum kontrol hapından ve üzerinizdeki etkilerinden memnun değilseniz, mutlaka hekiminize danışın. Sadece pes etmeyin ve almayı bırakmayın. İlaçların her insan üzerindeki etkileri farklıdır. Size en uygun olanı bulmadan önce birkaç çeşit doğum kontrol hapı denemeniz gerekebilir. Hamileliği önlemenin başka yöntemleri de vardır, bu nedenle hekiminizle diğer seçenekler hakkında da konuşabilirsiniz.
Doğum kontrol hapları sadece hamileliği engellemek için mi kullanılır?
Doğum kontrol hapları sadece istenmeyen hamileliği engellemek için değil; adet döngüsünü düzenlemek, krampları tedavi etmek veya hormon replasman tedavisi için de kullanılır.
Doğum kontrol hapları dışında diğer doğum kontrol yöntemlerini de kullanmam gerekir mi?
Doğum kontrol hapları bir kadını cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardankoruyamaz. Her cinsel ilişkide prezervatif kullanmak çok önemlidir. Prezervatifler, özellikledoğum kontrol haplarını kullanmaya başladığınız ilk aylarda (ekstra güvenlik sağlamak adına) birden fazla kez doğum kontrol hapı almayı unutursanız ya da hapın etkinliğini azaltan başka ilaçlar alıyorsanız, hamileliğe karşı korunmada önemli bir ikinci yöntemdir.
Doğum kontrol hapı kullanırken ara vermem gerekir mi?
Herhangi bir sağlık probleminiz yoksa ve hekiminiz önermediği sürece hapı mola vermeden kullanmaya devam edebilirsiniz.
Uzun süreli doğum kontrol hapı kullanmam, hapı bıraktığımda hamile kalmamı engeller mi?
Doğum kontrol haplarının kullanımınındoğurganlık üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur. Ancak hap kullanımından önce adet düzensizliğiniz varsa, bıraktığınızda tekrar bu düzensizlik problemini yaşama ihtimaliniz olduğunu unutmayın.
Doğum kontrol hapı, doğum kusurlarına neden olur mu?
Hayır, doğum kontrol hapları doğum kusurlarına neden olmaz ve gelecekteki çocukların sağlığını da etkilemez.
Doğum kontrol hapı kansere neden olur mu?
Hayır, tam tersine yumurtalık ve rahim kanserine karşı korur. Doğum kontrol hapı kullanan bir kadının kullanmayan bir kadına göre rahim veya yumurtalık kanserine yakalanma olasılığı %50 daha azdır. Özellikle yumurtalık kanseri için 5 yıl düzenli kullanım sonucunda kansere yakalanma riskini %70 oranında azalttığına dair yapılan araştırmalar mevcuttur. Uzmanların çoğu, doğum kontrol hapları almanın meme kanseri riskini artırmadığına inanmaktadır. Ailesinde meme kanseri olan genç kızlar bile doğum kontrol hapı kullanabilir. Doğum kontrol hapları kullanımının rahim ağzı kanseri riskini artırdığı bazı araştırmalarda gösterilmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki rahim ağzı kanseri HPV virüsünden kaynaklanır, bu nedenle HPV aşısının yaptırılması ve cinsel ilişki sırasında prezervatif kullanılması çok önemlidir. Aynı zamanda sigara içmek rahim ağzı kanseri riskini artırır, bu nedenle vücudunuzu sağlıklı tutmak için sigarayı bırakmanız doğru bir tercih olacaktır.
Doğum kontrol hapı kullanırken sigara içebilir miyim?
Birçok nedenden dolayı, sigara içmemek daha iyidir. Sigarayı bırakmanız doğum kontrol hapının kullanımı ile birlikte yaşayacağınız riskleri azaltacaktır. Çünkü sigara içmek kalp hastalığı, kan pıhtılaşması ve felç riskini artırır. Ne kadar çok sigara içerseniz ve yaşınız ne kadar ilerideyse riskiniz o kadar yüksek olur.
Hap kullanırken regl olmazsam hamile olduğum anlamına mı gelir?
Genellikle değil. Doğum kontrol haplarını kullanırken bazen adet döneminizde gecikmeler olabilir. Düzenli olarak doğum kontrol hapınızı almanıza rağmen adet olmamışsanız muhtemelen her şey yolundadır. Ancak birkaç gün üst üste kullanmayı unuttuysanız ve adet döneminizdeki sarkma 2 ayı bulduysa hamilelik testi yaptırmanızda ve hekiminize başvurmanızda fayda var.
Hekime başvurmadan doğum kontrol hapı alabilir miyim?
Sadece doğum kontrolü için değil düzensiz adet dönemi, krampları engellemek için kullanılan doğum kontrol hapını hekiminize başvurmadan almamanız gerekir. Doğum kontrol hapları genel sağlık durumunuz, ailenizin ve sizin tıbbı geçmişiniz ve sigara kullanımınıza göre hekiminizce belirlenir.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. İsmet Gökçen