Psikomotor gelişme veya psikomotor öğrenme, bilişsel işlevler ve fiziksel hareket arasındaki ilişkidir. Psikomotor gelişme, hareket, koordinasyon, manipülasyon, el becerisi, zarafet, güç, hız gibi fiziksel becerilerle gösterilir – hassas alet veya aletlerin kullanımı ve yürüme gibi ince veya kaba motor becerileri gösteren eylemler.
Davranış örnekleri arasında araba sürmek, top atmak ve bir müzik aleti çalmak sayılabilir. Psikomotor gelişme araştırmalarında kollar, eller, parmaklar ve ayakları içeren koordineli etkinliklerin öğrenilmesine dikkat edilirken sözel süreçler üzerinde durulmaz.
Psikomotor Gelişimin Aşamaları
Paul Fitts ve Michael Posner’ın üç aşamalı modeline göre, psikomotor becerileri öğrenirken bireyler bilişsel aşamalar, çağrışım aşaması ve otonomik aşama boyunca ilerler. Bilişsel aşama, öğrencinin kontrol etmeye çalıştığı garip yavaş ve dalgalı hareketlerle işaretlenir. Öğrenci, denemeden önce her hareketi düşünmelidir. İlişkilendirme aşamasında, öğrenci her ayrıntıyı düşünmek için daha az zaman harcar, ancak hareketler hala beynin kalıcı bir parçası değildir. Otonomik aşamada, öğrenci pratik yoluyla beceriyi geliştirebilir, ancak artık hareket hakkında düşünmesine gerek yoktur.
Psikomotor Becerileri Etkileyen Faktörler
- Psikolojik geri bildirim
- Uygulama miktarı
- Görev karmaşıklığı
- İş dağılımı
- Güdü-teşvik koşulları
- Çevresel faktörler
Motor davranışlar nasıl kaydedilir?
Motor korteksler, anıların ve becerilerin oluşumunda ve tutulmasında rol oynar. Bir birey fiziksel hareketleri öğrendiğinde, bu motor kortekste değişikliklere yol açar. Bir hareket ne kadar pratik olursa, sinirsel kodlama o kadar güçlü olur. Bir çalışma, kortikal alanların hareketleri işleyen nöronları nasıl içerdiğini ve bu nöronların görevlere maruz kaldıklarında ve sonrasında davranışlarını değiştirdiğini gösterdi. Bununla birlikte, psikomotor öğrenme motor korteks ile sınırlı değildir.