İçindekiler tablosu
- 1 Periyodik tabloda elementler neye göre sıralanmıştır ?
- 2 Periyodik tabloda aynı gruptaki elementlerin son katmanlarındaki elektron sayıları eşit midir ?
- 3 Periyodik tabloda aynı periyotta bulunan elementlerin katman sayıları eşit midir ?
- 4 Elektron almaya yatkınlık ve elektron vermeye yatkınlık ne demektir ?
- 5 Son katmanında kaç elektron bulunanlar metal kaç elektron bulunanlar ametaldir ?
Periyodik sistem ile ilgili özelliklere bakacak olursak doğada bulunan bütün elementlerin listelendiği periyodik tabloda iki kısım vardır. Periyodik tabloda dikey sıralara grup. Yatay sıralara periyot denir. Periyodik sistemde 7 tane periyot olunur. 7 tane periyot ek olarak da 18 tane grup bulunur bu gruplardan 8 tanesi a grubu 10 tanesi b grubudur. B grubunun tamamı metaldir.
Periyodik tabloda elementler neye göre sıralanmıştır ?
Periyodik tabloda bulunan elementler proton sayısına göre sıralanmıştır. Proton sayısı da bir başka deyişle atom numarasıdır. Protonlar atomun çekirdeğinde bulunur ve nötron ile birlikte atomun kütlesini oluşturan atom altı taneciklerdir. Atomun çekirdeğinde bulunan bu tanecikler periyodik tabloda elementlerin sıralanmasında baz alınan en önemli kriterdir.
Periyodik tabloda aynı gruptaki elementlerin son katmanlarındaki elektron sayıları eşit midir ?
Periyodik tabloda elementlerin yerini bulurken elektron katman diziliminden yararlanıyoruz. Ortaokul seviyesinde öğrenciler genelde ilk 20 elementten sorumlu oluyorlar. Bir atomun çekirdeğin etrafında katmanlar bulunur. Katmanların alabileceği maksimum elektron değeri vardır. Örneğin atomun birinci katmanı 2 elektron, 2. katmanı 8 elektron 3.katmanı ise 8 elektron alır.
Dördüncü katmana gelecek olursak burada b grubu elementleri de yer alacağı için 18 elektron bulunabilir. Atom numarası 20 ye kadar olan elementlerin periyodik tablodaki yerleri bulunurken son katmanlarındaki elektron sayıları elementlerin A grubu cinsinden grup numarasını verir. Bu sebepten dolayı aynı grupta bulunan elementlerin son katmanlarındaki elektron sayıları eşittir. Elementlerin son katmanlarında bir elektron bulunuyor ise elementimiz 1A grubunda , son katmanında 7 elektron bulunduruyorsa 7A grubundadır diyebiliriz.
Periyodik tabloda aynı periyotta bulunan elementlerin katman sayıları eşit midir ?
Bir elementin bulunduğu periyot numarası elementin içerdiği katman sayısı ile doğru orantılıdır. Element kaç tane katman içeriyorsa katman içerdiği sayı periyodundadır. Örnek verecek olursak bir elementin 3 katmanı varsa üçüncü periyotta diyebiliriz. Dolayısıyla aynı periyotta bulunan elementlerin katman sayıları aynıdır değişmez.
Elektron almaya yatkınlık ve elektron vermeye yatkınlık ne demektir ?
Doğada bulunan elementler birbirleriyle bileşik oluştururken elektron alma ve verme prensibi ile bir araya gelirler. Elementler bileşik oluştururken kararlı hale geçme eğilimindedirler. Elementlerin kararlı hale geçirebilmeleri için, tek katmanı varsa son katmanındaki elektron sayısını ikiye dublet kuralı, birden fazla katman içeriyorsa, son katmanındaki elektron sayısını sekize tamamlama yani oktet kuralı devreye girecektir.
Elementler elektron alıp veya verirken, kendilerine en yakın yolu seçerler, örneğin son katmanındaki elektron sayısı 2 olan bir atom ele alacak olursak, bu element 6 elektron alıp 8’e tamamlamak mister iki elektron verip katmanı atıp kararlı hale geçmek mi ister? 6 elektron almaktansa 2 elektron verip katmanından kurtulup kararlı hale geçmek isteyecektir. İşte bu istekte bulunan element elektron vermeye yatkın element olarak adlandırılır. Elektron veren element sahip olduğu elektron sayısı azaldığı ve proton sayısı elektron sayısından fazla olduğu için pozitif yüklü hale geçer.
Elektron vermeye örnek verdik bir örneğimizde elektron alma ile ilgili verelim. Örneğin son katmanında 7 elektron bulunan bir element düşünelim. Bu element bir elektron alıp son katmanını 8’e tamamlamak mı ister yoksa 7 elektron verip katmanın atıp kararlı hale geçmek mi ister. Bu element bir elektron alıp son katmanındaki elektron sayısını tek 8’e tamamlayıp kararlı hale geçmek isteyecektir. Bu elementler elektron aldığı için elektron sayısı proton sayısından fazla olur ve negatif yüklü olarak adlandırılır. Bu örneğimizde elektron almaya yatkın bir elementi örnek verdik.
Son katmanında kaç elektron bulunanlar metal kaç elektron bulunanlar ametaldir ?
Periyodik sistemde elementleri gruplandırırken grup numaralarının belirli istisnalar haricinde benzer özellikler gösterdiğini söylemiştik. Son katmanda bulundurdukları elektron sayılarına göre elementlerin metal mi ? ametal mi ? soygaz mı ? olduğunu tahmin edebiliriz. Son katmanlarında 1,2 ve 3 elektron bulunan elementler metal 4,5,6 ve 7 elektron bulunduranlar ametal. 8 elektron bulunduran ise soygazdır.
Yukarıda son katmanında elektron bulunduran elementlerin grup numaralarına bakarak elektron almaya ve vermeye yatkın olduklarını tahmin edebiliriz. Son katmanında 1,2, ve 3 elektron bulunduranlar elektron vermeye. Son katmanlarında 4,5,6 ve 7 elektron bulunduranlar ise elektron almaya yatkındır.