Güneş aktif hale geldiğinde, tüm Güneş Sistemi aydınlanır, Dünya'nın ve diğer gezegenlerin kutup göklerini aydınlatabilir. Mars'ta bunun, gezegenin yarısında, binlerce kilometre boyunca uzayabilen olağanüstü uzun ve ince auroralarla, başka hiçbir dünyada görülmeyen bir şekilde belirdiği bulunmuştur. Bunlar, Kızıl Gezegenin ince atmosferinde bulunan zaten çeşitli auroralara eklenir.
Dünya'da auroralar, güneş patlamalarından kaynaklanan yüklü parçacıklar manyetik alan tarafından kutuplara doğru hunilendiğinde meydana gelir, burada atmosferdeki gazları uyarırlar ve bu gazlar, temel durumlarına döndüklerinde ışığı serbest bırakırlar. Şüpheli kayıtlar, 11 yıllık güneş döngüsü ile artıp azalmalarına rağmen 3.000 yıl öncesine dayanmaktadır.
Jüpiter'in auroraları, gaz devinin daha büyük olmasıyla ilgili her şeye uygun olarak, Dünya'dakileri cüceler. Mars'ın gezegensel bir manyetik alanı ve neredeyse hiç atmosferi yoktur, bu nedenle auroraları olduğu keşfi bile beklenmedik bir şeydir. Bu tür karmaşık biçimlerde gelmeleri hala daha garip ve şimdi Emirates Mars Misyonu (EMM), daha büyük ulusların görevlerinin kaçırdığı yeni türleri ortaya çıkardı.
EMM'den Dr. Hessa Al Matroushi yaptığı açıklamada, "Umut gezicisinin 2021'de Mars'a varmasından kısa bir süre sonra Mars'ın ayrık aurorasını ilk görüntülediğimizde, bu ölçekte daha önce hiç mümkün olmayan gözlemler yapmak için yeni bir potansiyel ortaya çıkardığımızı biliyorduk ve bu auroralara daha fazla odaklanma kararı aldık.” dedi.
Mars aurora gözlemleri, yalnızca en güçlü güneş fırtınaları sırasında görülen, gezegenin çoğunda yaygın olaylarla başladı. Nadir istisnalara rağmen, bunlar genellikle soluktu. Buna karşılık, oldukça lokalize auroraların, manyetize maden yatakları tarafından üretilen alanlarla etkileşime giren güneş rüzgarının ürünü olduğu düşünülmektedir.
Dört yıl önce NASA'nın MAVEN sondası Marslı proton auroralarını keşfetti. Analiz, bazı pozitif yüklü parçacıkların elektronları yakalayarak, yüklü parçacıkları gezegenin etrafına yönlendiren ve tükenmiş Mars hidrojeninin bir kısmını yenileyen yay şokundan kaçmalarına izin verdiğini ortaya çıkardı.
Ancak, EMM'nin Umut gezicisi çok daha etkileyici bir şey buldu; gezegenin gündüz saatlerinden geceye uzanan Mars gökyüzünde parıldayan ışık üreten enerjili elektronların uzun kıvrımlı çizgileri. Bu çizgiler, dağınık auroralardan daha parlaklar ve daha önce görülen ayrık ışıklardan çok daha genişler.
Aşırı uzunlukları etkileyici olsa da, en şaşırtıcı olan bu auroraların bükülme şeklidir. Sorumlu elektronlar manyetik alan çizgilerini takip ederler, dolayısıyla bunlar da eğri olmalıdır. Dünya'da bazen gökyüzünde aurora yılanı görürüz, ancak bu, Dünya'nın yerel manyetik alanını etkilemek için çoklu kuvvetlerin etkileşim biçiminin bir işlevidir ve Umut'un ne kaydettiğini açıklayamaz.
Yine de bu kıvrımlı ayrık auroralar, Umut'un geçen yıl Mars'a gelmesinden bu yana birkaç kez görüldü. İlk olarak, görev resmen başlamadan önce Temmuz ayında bildirildiler. Gözlem ekibi bunları hemen açıklayamadı, ancak zamanla anlaşılması bekleniyordu. Bunun yerine, gizem derinleşti. Umut'un Ultraviyole Spektrometresi üzerinde çalışan California Üniversitesi, Berkeley'den Dr. Rob Lillis, keşfin "Kafamızı kaşıyıp çizim tahtasına geri dönmemize neden olduğunu" söyledi.
Ayrıca, fenomenin açıklanması gereken birden fazla versiyonu var. Umut'un operatörleri, her iki uçta Mars kabuğuna bağlanan "kapalı" alan çizgileri ve bir uçta kabuğa dokunan, diğeri güneş rüzgarına bağlı, elektronları uzaydan uzaya akıtan "açık" muadilleri olarak adlandırdıkları şeyi tanımlıyorlar. Mars atmosferi. Ayrıca gece tarafına asla ulaşmayan auroralar da vardır, bu da Umut'un gelişmiş enstrümanları olmadan görülmelerini pek olası kılmaz. Ekip bunlara “dökümlü” auroralar diyor.
Umut gezicisi her 55 saatte bir Mars yörüngesini tamamlar ve her dokuz günde bir tam bir gezegen verisi örneği yakalar. Verilerini her üç ayda bir yayınlayarak hem bilim insanları hem de meraklılar için kullanılabilir hale getirir.
Bu yazı IFLSCIENCE'da yayınlanmıştır.