FİKİRLERİYLE DÜNYAYI DEĞİŞTİREN FEMİNİST: bell hooks
DENİZ AKKAYA
Bugün gerçekten üzücü bir gün. Öncü bir şair, etkili bir eleştirmen ve bell hooks olarak bilinen feminist düşünür Gloria Jean Watkins’i kaybettik.
Çığır açan yazar, şair, feminist, kültür eleştirmeni ve profesör bell hooks Çarşamba günü 69 yaşında hayatını kaybetti. Ölümü ilk olarak yeğeni Ebony Motley tarafından duyuruldu ve evde ailesi ve arkadaşlarıyla çevrili bir şekilde öldüğünü söyledi. Ölüm nedeni bildirilmedi, ancak hooks’un 2004’ten beri ders verdiği Kentucky Berea Koleji, bir basın açıklamasında uzun süreli bir hastalığın ardından öldüğünü söyledi.
Gloria, 1950’lerde ve 60’larda segregasyon politikalarının uygulandığı Kentucky eyaletinde büyüdü. Bir hademe ve hizmetçinin kızı olan Gloria, Stanford Üniversitesi’ne katılmak üzere evden ayrıldı ve İngilizce bölümünden başarıyla mezun oldu. Eğitimini doktora ile devam ettiren Gloria, daha sonra büyük anneannesinden esinlendiği bell hooks mahlasıyla 20’dan fazla eser yazdı. Mahlasın kasıtlı küçük harflerle yazımı, dikkatini kendisinden ziyade mesajına odaklamak için olduğunu söylüyor bell hooks. “Okuyucuların kim olduğuma değil, kitabın özüne odaklanmasını istiyorum.”
1970’lerden başlayarak, hooks popüler ve akademik söylemi şekillendirmeye yardımcı olan 40’tan fazla kitap yayınladı. Önemli eserleri arasında Ain’t I a Woman? (Ben Kadın Değil Miyim?) Black Women and Feminism, Feminist Theory: From Margin to Center and All About Love: New Visions. Feminizmin, medeni hakların ve ekonominin ayrı alanlara izolasyonunu reddeden, topluma ve bağlantısallığa ve ırkçılığın, cinsiyetçiliğin ve ekonomik eşitsizliğin birbirini nasıl güçlendirdiğine inanan biriydi. En ünlü ifadeleri arasında, “cinsiyetçiliği, cinsiyetçi sömürüyü ve baskıyı sona erdirmek için bir hareket” olarak adlandırdığı feminizm tanımı vardı. Eklektik çalışmaları, deneme ve şiirden çocuk kitaplarına kadar geniş bir yelpazeye yayılıyor. Ömrü boyunca feminizm, ırkçılık, kültür, kapitalizm, siyaset, cinsiyet rolleri, sevgi ve spiritüellik konularıyla ilgilendi.
hooks, “karşıt bakış” olarak adlandırdığı filmlerden aşka, gündelik yaşama kadar her şeyi stereotiplerin nasıl etkilediğini inceledi. Ayrıca, Kentucky’nin genellikle büyük ölçüde beyaz ve homojen olarak tasvir edilen kırsal bölgesindeki siyahların kolektif kimliğini ve geçmişini uzun uzadıya belgeledi. Hooks, kesişimsel feminizm hareketi içinde bir öncü olarak kabul edildi, özellikle bir kişinin ırkının, cinsiyetinin ve sosyal sınıfının nasıl birbirine bağlı olduğu hakkında yazdı. Bir keresinde “Feminizmin kazanımlarını diğer mücadelelerden farklı ve ayrı göremeyiz” dedi.
2000 Yılında All Things Considered’a verdiği bir röportajda hooks, aşkın yaşamı değiştiren gücünden, yani sevme eylemi ve aşkın romantik duygudan çok daha geniş olduğundan bahsetti, “Dönüştürücü, hem özel hayatımızda hem de sivil hayatımızda bize meydan okuyan bir aşktan bahsediyorum” dedi. “Sivil haklar hareketini düşündüğümde çok duygulanıyorum, çünkü onu aşka dayanan ve aşk kavramını politize eden büyük bir sosyal adalet hareketi olarak görüyorum, yani: gerçek sevgi seni değiştirir.
Gittiğim her yerde insanlar daha bağlı hissetmek istiyorlar. Komşularına daha fazla bağlı hissetmek istiyorlar. Dünyaya daha fazla bağlı hissetmek istiyorlar. Ve sevgi yoluyla bu bağlantıya sahip olabileceğimizi öğrendiğimizde, yabancıyı kendimiz olarak görebiliriz. Ve bence, ‘Aşka hippi odaklanmasından farklı olarak, aşka ütopik bir odaklanmaya geri dönelim’ duygusuna sahip olmak kesinlikle harika olurdu. Çünkü her zaman insanlara derim ki, 60’ların aşka odaklanması aptalca duygusal boyutlara sahipti, ama sonra bunun yaşamı dönüştüren boyutlara sahip olduğunu gördük. İki Yahudi ve bir Afrikalı-Amerikalı Hıristiyan olan üç genci Güney’e gidip adalet için savaşmaya ve hayatlarını – Goodman, Chaney ve Schwerner – vermeye sevk eden adalet sevgisini düşündüğümde, bu sevginin bir niteliği olduğunu düşünüyorum ve bu harika… Bunu gençlere söylüyorum, içinde yaşadığımız siyasi dünyayı değiştirecek kadar derin ve samimi bir şekilde sevebiliriz.”
Bu dünyaya bir bell hooks daha gelmeyecek. Dünya için muazzam bir kayıp… Fikirleri yalnızca öğrencilerini değil, birkaç nesli derinden etkiledi. Gloria’nın hayatını onurlandırmak için bugün, düşünmemize ne kadar yardımcı olduğunu, büyümemize ne kadar yardımcı olduğunu ve dünyayı adalete nasıl yaklaştırdığını hatırlayalım. Hepimizin onun düşüncesinin kızları olduğumuzu unutmayalım.
Source: https://www.npr.org.