Hiçbir şey sonsuza kadar sürmez, özellikle elektronik eşyalar. Onlara iyi davranırsanız size ancak birkaç yıl dayanabilirler. Dizüstü bilgisayarınız olması gerektiğini düşündüğünüzden daha erken bozulma eğilimindeyse, bazı kötü alışkanlıklarınızı bırakarak ona yardım etme şansınız vardır. İşte bir bilgisayara yapabileceğiniz en kötü şeylerden bazıları.
1. Aşırı Isınmış Bilgisayar
Isı, bilgisayarınızın ölümcül düşmanıdır. Bilgisayarınız çok ısınırsa, içindeki donanımın ömrünü kısaltabilir.
Masaüstü bilgisayarlar için çözüm oldukça basittir: Bilgisayarın arasına kaçan tozları arada bir basınçlı hava ile temizleyin ve küçük alanlardan uzak tutun. Havanın bilgisayarınızdan serbestçe dolaşmasını istiyorsunuz dar bir alana hapsolmasını değil, geniş bir alanda tutmanızı tavsiye ederiz ayrıca yerden uzak tutarak da tozu önleyebilirsiniz.
dizüstü bilgisayarlar biraz daha dikkat gerektiriyor. Taşınabilirlikleri, bir battaniyeye veya başka bir pelüş yüzeye koymak gibi birçok kötü alışkanlığa yol açar. Dizüstü bilgisayarın altındaki (lastik ayakların genellikle masanın üstünden kaldırdığı yerde) ve potansiyel olarak dizüstü bilgisayarın içinden (battaniye fan deliklerini kapatıyorsa) hava akışını engeller.
Mümkün olduğunca dizüstü bilgisayarınızı düz bir yüzeyde kullanın veya en azından kucağınızda hava akışını engelleyebilecek battaniyeler ve diğer şeyler olmadığından emin olun. Çalışma masası, bilgisayarın soğuk kalmasını sağlamanın iyi bir yoludur.
Bunun dışında, dizüstü bilgisayarlar için masaüstü bilgisayarlar ile aynı kurallar geçerlidir: Onu sıcak yerlerde bırakmayın (güneşli bir günde arabada bırakmak gibi) ve arada bir basınçlı havayla temizleyin.
2. Dizüstü Bilgisayarınızı Dikkatsizce Kullanma
Masaüstü bilgisayarlar ofisinizde veya evinizde rahat bir şekilde oturma lüksüne sahipken. Dizüstü bilgisayarlar her türlü suistimale maruz kalabilir. İnsanların dizüstü bilgisayarı ekranından alıp elektrik kablosunu çıkardığını ve dizüstü bilgisayarı odanın diğer tarafındaki kanepeye fırlattığını gördüm. (Elbette bir kanepe oldukça yumuşaktır ancak bir gün pişman olabilirsiniz.) İnsanların içecekleri için bardak altlığı olarak kapalı dizüstü bilgisayar kullandıklarını bile gördüm.
Dizüstü bilgisayarların taşınabilir olması amaçlanmıştır ve bazıları oldukça dayanıklı olabilir ancak ne kadar çok kötüye kullanırsanız bir şeye zarar verme olasılığınız o kadar yüksektir.
En iyi ihtimalle yıpranmış bir dizüstü bilgisayar menteşesi veya kasadaki bir çatlakla uğraşmanız gerekecek. Ancak dizüstü bilgisayarınızda katı hal sürücüsü yerine geleneksel bir dönen sabit bir sürücü varsa bilgisayarı fırlatmak veya sallamak dizüstü bilgisayarın içinde dönen sabit sürücüye zarar verebilir. Sabit sürücünüz tüm verilerinizi depolar, zarar görmesi verilerin kaybolmasına neden olur. Çok yaygın değildir ancak bu olursa özellikle verilerinizi yedeklemediyseniz, kötü bir gün geçireceksiniz.
3. Pilinizin Sürekli Bitmesi
Dizüstü bilgisayarınızın pilinin “sekiz saatlik pil ömrü” ile başlaması sonsuza kadar böyle kalacağı anlamına gelmez. Piller zamanla azalır, ilk satın aldığınızda tam şarjla sekiz saat sürebilir ancak birkaç yıl sonra bu altı veya yedi saate düşebilir.
Bu düşüşten kaçış yok ancak dizüstü bilgisayarınızı her zaman yüzde 0’a düşürürseniz pilinizin ömrü daha hızlı biter. Pilinizin uzun vadeli sağlığını uzatmak için en iyisi yüzde 10 pil ömrüne ulaşmadan önce prize takmaktır. Elbette bu konuda fazla strese girmeyin uçaktaysanız ve çalışmanız gerekiyorsa ara sıra deşarj pilinizi öldürmez.
4. Elektrik Güvenliğini Dikkate Almamak
Bilgisayarımız oldukça büyük miktarda güç çeker ve güç dalgalanmalarından (elektrik hattından gelen küçük, geçici voltaj artışlarından) zarar görebilir. Bunlar elektrik kesintilerinden sonra evinizdeki başka bir yüksek güçlü cihazı açtıktan sonra olabilir veya şehrinizdeki güvenilmez bir elektrik şebekesinden gelebilir. Genellikle eski evlerde daha fazladır
Bilgisayarınızın içindeki güç kaynağı Temel aşırı gerilim korumasını içerir ancak belirlenmiş bir aşırı gerilim koruyucudan (priz) daha uzun süreli koruma elde edersiniz.
Bunun aşırı gerilimlere karşı koruma olmadan birden fazla çıkış sağlayan çoklu prizden farklı olduğunu unutmayın. Her üç ila beş yılda bir değiştirdiğinizden de emin olun çünkü bu koruma zamanla yıpranır eğer sizinki eskiyse sıfır koruma sağlama olasılığı yüksektir.
Aşırı gerilim koruyucusunun yüksek voltaj dalgalanmalarına (yıldırım gibi) karşı koruma sağlamayacağını ancak sizi daha küçük dalgalanmalardan koruyabileceğini ve bilgisayarınızın ömrünü uzatabileceğini unutmayın. Harcayacak birkaç liranız varsa ani bir elektrik kesintisi sırasında bilgisayarınızın kapanmasını ve veri kaybetmesini önleyen bir pil yedeği içeren kesintisiz bir güç kaynağı (UPS) alabilirsiniz.
Son olarak, taşınabilirlikleri nedeniyle dizüstü bilgisayarlar biraz daha fazla bakım gerektirir. Bir masaüstü bilgisayarın güç kablosu bir seferde yıllarca sabit durabilirken, dizüstü bilgisayarınızın kablosu her yere sizinle birlikte gelir; bükülmeye, duvardan sert darbelere ve diğer yanlış kullanımlara maruz kalır.
Yalnızca kabloyu güvenilmez hale getirmekle kalmaz, yangın tehlikesi de oluşturabilir bu nedenle şarj cihazını kablodan değil her zaman duvardan prizden çıkarın fakat paranoyak olmayada gerek yok eğer çok eskimiş bir şarj aletiniz var ise dikkat edin.
5. Gereksiz Bakımlarla Zaman Kaybı
Windows XP günlerinde, donanım sınırlıydı ve bilgisayarlar yavaştı ve o zamanlar bilgisayar bakımı bir fark yaratmıştı. Günümüzde kullanılmayan ve geçici dosyaları silmenin size gözle görülür bir hız artışı sağlaması pek olası değildir. Bu “PC Temizleme” araçlarının çoğu sizi ürünlerini satın almanız için korkutmayı amaçlayan dolandırıcılıklardır ve ücretsiz olanlar çoğu zaman gereksizdir ve sizden para almak için çok can sıkıcı pop-up lara sahiptir.
Ayrıca bazı “otomatik bakım programları” aslında bilgisayarınıza zarar verir. Kayıt defteri temizleyicileri tehlikelidir, gerçekten ihtiyaç duyduğunuz bir kayıt defteri girdisini silerlerse sorunlara neden olabilirler. Benzer şekilde, Windows 10’un sizi “gözetlemesini” durdurduğunu iddia eden bu yeni “gizlilik” uygulamaları, nedenini bilmeden belirli özellikleri bozabilir. Windows 10’un ayarlarından seçmeniz daha iyi olur.
Sabit sürücünüzü temizlemek istiyorsanız, Windows’un yerleşik Disk Temizleme yardımcı programını kullanın ve kullanmadığınız tüm filmleri, müzikleri ve diğer dosyaları silin.
6. Web’de Korumasız Dolaşma
Yalnızca kötü amaçlı yazılım korumanız “sağduyu” olmamalıdır. Yasal siteler bile şunları yapabilir:
Kötü amaçlı yazılım bulaşmış olur, bu sorunları size aktarır ve dikkatlice gezinmek sizi kurtarmaz. Bilgisayarınızda antivirüs kullanmanız gerekiyor, Windows Defender bunun için en iyi araçlardandır ayrıca ücretsizdir, yazımızda Neden Windows Defender kullanmalısınız anlattık. Geçmişte sitelerini ziyaret eden herkesin risk altında olmaması için web sitelerini hackleyen müşterilerimiz vardı.
Bu bilgileri kaybetmemek için CTRL + D tuşuna veya URL kısmında yer alan yıldız işaretine tıklayarak sayfaya yer işareti ekleyebilirsiniz.
Hypasos, yüksekte anlamına gelen “hypsos”un Türkçeleştirilmiş versiyonudur.