EKONOMİDE DENEYİM ŞARTI VARDIR
1700 lerde, dünyada egemen Altın Para Sistemi döneminde, Avrupada altın miktarının azaldığı hesaplandı. Nedeni bir türlü çözülemedi.
Çözüm getirmesi için, dönemin Matematik uzmanı Isaac Newton (1643-1727), İngiltere Merkez Bankasının (Darphanenin) başına getirildi. Newton dahi, sorunu çözemedi.
Avrupanın altınları azalıyor. Azalan para miktarının yarattığı deflasyonist baskı önlenemiyordu. Altın ile birlikte gümüş paraların devreye girmesi mecburiyeti geldi. Bu kez gümüşte azalma başladı.
Gümüşteki azalmayı, Çingenelere mal ettiler. Çingeneler, veba salgını döneminde gümüşün hijyen özelliğini anlamışlar, gümüş kapta yemek yiyor ve gümüş biriktiriyordu. Çingeneleri, toplumdan dışladılar. Resmi makamlar, Çingelerin ellerindeki gümüşe el koyuyor. Karşı geleni cezalandırıyordu.
Altının azalma nedenini Yahudilere bağladılar. Yahudiler, altın paraları törpülüyor ve toz halde altın saklıyordu. Törpülemeyi önlemek için, Newton kenarı tırtıklı altın paralar bastırdı ve piyasaya sürdü. Ellerinde, yıpranmış altın para bulunan Yahudileri yargıladılar ve idam ettiler. Bu idamlara, Newton'un da katıldığı kayıtlarda mevcut.
Gerek altın ve gerekse gümüşteki azalmanın büyüklüğü, ortaya atılan iddiaları çürütüyordu. Matematikçi Newton ''hesaplıyor'' ve fakat çözüm bulamıyordu.
Aradan geçen 2 asır sonra GERÇEK NEDEN anlaşıldı.
Çinli tacirler, Avrupaya ipekli dokuma ürünleri satıyor. Karşılığında aldıkları altın ve gümüş paraları Çine taşıyordu. Çinde kağıt para kullanılıyor. Çinli tacirler, ülkelerine götürdükleri altın ve gümüş paraları devlete teslim ediyor, karşılığında kağıt para alıyordu. Altın, Çin Hazinesinde birikiyor. Piyasaya inmiyordu. Matematik olarak ifade edilen ALTIN BAŞABAŞ NOKTALARI teoremi işlemiyordu.
Ekonomi matematik bilimdir. Ancak, ekonomideki bazı konuların anlaşılmasına matematik yeterli gelmiyor. Ekonomistim diyebilmek için, ekonomi ve matematik bilgisi yanında deneyim de gerekiyor.