Ekmek Deneyi (Ellerimizi neden yıkamalıyız?)
Diğer deney föylerine ulaşmak için TIKLAYINIZ.
Deneyin videolu anlatımı için TIKLAYINIZ.


Fen Bilimleri
5.Sınıf
2.Ünite: Canlılar Dünyası
Canlıları Tanıyalım
Deneyin Adı: Ellerimizi Neden Yıkamalıyız?
Deneyin Amacı: Gözle görülemeyen canlıların (bakteri vs.) etkisinin gözlemlenmesi ve buna karşı hijyen önlemlerinin gerektiğini fark etmesi.
Kullanılan Malzemeler:
- 3 dilim ekmek
- 3 tane kilitli naylon torba
- Etiket
- Sabun ve su (El yıkamak için gerekli)
Deneyin Yapılışı:
- Bir dilim ekmek, el sürmeden kilitli poşetin içerisine koyunuz ve kapatınız. Kontrol amaçlı olacağından kontrol yazan etiket takınız.
- Başka bir ekmeğe normal elle veya kirli elle dokununuz. Kilitli poşetin içerisine koyunuz ve kapatınız. Kirli veya normal yazıp etiketleyiniz.
- Son olarak ellerinizi güzelce sabunla yıkayınız. Ekmeğe yıkanmış ellerinizi sürünüz. Kilitli poşetin içerisine koyunuz ve kapatınız. Temiz yazıp etiketleyiniz.
- Üç poşeti de serin ve kuru bir yere koyunuz. Her gün gözlemleyiniz. Her gün fotoğraflarını da çekebilirsiniz. Ekmekleri poşetten çıkarmayınız.
Tahmin:
Sizce ekmeklere ne olabilir, hangisi daha fazla küflenebilir? Tahmininizi nedenleriyle birlikte açıklayınız.
Gözlem:
Deneyde neler gözlemlediniz?
Açıklama:
Yaptığımız deneyde hangi sonuçlara ulaştınız? Tahminleriniz doğru mu? Karşılaştırınız.
Küflerine göre ekmekleri çoktan aza doğru sıralayınız. Neden böyle bir sıralama elde ettik açıklayınız.
Neden ellerimizi yıkamak bu kadar önemli? Ekmekte gözlemlediklerimiz başka besinlerde olur mu?
Kendime Not!
- Öğrencilerime tahmin aşamasında bolca düşünmelerini sağlamalıyım. “Sizce, ekmeklere birkaç gün geçtiğinde ne olur, neden?” diye sorulur. Ekmeklerin küfleneceğini öğrenciler söyleyebilir. Fakat bolca düşünmeleri gerektiği için bu cevapla yetinmemeli, neden olduğunu düşünmelerini sağlamalıyım.
- Deneyde koruyucu katkı maddesi az olan ekmek kullanırsanız, daha hızlı sonuç elde edersiniz. Tost ekmeği sonucu biraz geç gösterebilir.
- Elleriniz ne kadar kirli olursa ekmeğe o kadar mikrop geçirirsiniz. Bu sayede ekmeğiniz daha çabuk küfler.
- Bu deneyi patatesle de yapabilirsiniz. İki tane patates soyunuz. Birini temiz elle, diğerini kirli elle dokununuz. Farklı kavanozlara koyup ağızlarını kapak yardımıyla kapatınız. Her gün patatesi gözlemleyiniz.
- Ekmek veya patates fark etmeksizin kirli elle dokunulan besinde daha çabuk küflenme gerçekleşecektir. Bunun sebebi gözle göremediğimiz bakteriler, mikroplardır. Öğrencilere veya çocuklarımıza bunun sebebini böyle açıklamalıyız. Eğer ellerimizi yıkamazsak, bu zararlı bakterilerin vücudumuza girip bizi hasta edebileceği söylenebilir.
- Öğrenci veya çocuğunuz her bakteri zararlıdır diye bir kavram yanılgısına düşebilir. Her bakteri zararlı değildir. Örneğin yoğurt bakterileri bizim için oldukça yararlıdır.
- Ellerimizi, yemek hazırlamaya başlamadan önce, yemek yemeden önce ve sonrasında muhakkak yıkamalıyız. Çünkü yemeklerimize bu bakterilerin bulaşmasını istemeyiz. J Hayvanlara dokunduğumuzda, tuvaletten sonra da muhakkak yıkamalıyız. Buralar da mikropların yaşadığı noktalardır ve ellerimizi yıkamazsak vücudumuzda kalıp bizi hasta edebilirler.
- Bu konu ile ilgili günümüzden örnek vermek istiyorum. Geçtiğimiz günlerde, ( Temmuz 2019) Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ nin (KDC) bazı bölgelerinde Ebola virüsü ortaya çıkmış ve bin kişiden fazla insan hayatını bu virüs yüzünden kaybetmiş. Dünya Sağlık örgütü acil alarmı vermiş, bölgede bulunan insanlar aşılanmaya başlanmış. Bunun yanında virüsün bulaşmaması için (zorunlu) el yıkama uygulaması başlamış. El yıkamaya direnen kişilere asker müdahale edecekmiş. Bu örnekten de anlayacağımız gibi mikropların yayılmaması, bulaşmaması için ellerimizi yıkamalıyız.
Cansel Göker