Bu makaledeki ortak yazarlar Tara Vossenkemper, PhD, LPC. Dr. Tara Vossenkemper, lisanslı bir profesyonel danışman ve Columbia, Missouri'de faaliyet gösteren bir grup danışmanlığı şirketi olan The Counseling Hub, LLC'nin kurucusu ve genel müdürüdür. Kendisi aynı zamanda, terapi kliniği sahiplerine danışmanlık hizmetleri sunan Tara Vossenkemper Consulting, LLC'nin kurucusu ve iş danışmanıdır. Kendisi dokuz yılı aşkın tecrübesiyle, boşanmanın eşiğinde, çatışma yaşayan veya birbirinden kopuk hisseden çiftlerde Gottman Metodu'nu kullanma konusunda uzmanlaşmıştır. Dr. Vossenkemper Saint Louis, Missouri Üniversitesi'nden psikoloji alanında lisans derecesine, Missouri Baptist Üniversitesi'nden Danışmanlık alanında yüksek lisans derecesine ve Saint Louis, Missouri Üniversitesi'nden Danışman Eğitimi ve Denetimi alanında doktora derecesine sahiptir. Ayrıca Gottman Metodu Çift Terapisi yaklaşımında 3. seviye eğitimini tamamlamış ve Evlilik Arifesindeki Çiftleri Hazırlama-Güçlendirme Danışmanlığı yaklaşımı ve çift danışmanlığında PREP Yaklaşımı konusunda resmî olarak eğitim almıştır.
Bu makalede atıfta bulunulan 19 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Sana yalan söylendiğini bilmek incitici olabilir, fakat hayatındaki önemli birinin sana karşı dürüstlüğünden emin olamamak daha moral bozucudur. Bunlar senin kuruntuların mı yoksa birinin sana doğru söylemediğine dair bir şeyler mi fark ediyorsun? Çoğu durumda, içindeki ses sana bir şeyler söylüyorsa bir sıkıntı vardır. İster eşinin seni aldatıp aldatmadığını anlamaya çalışıyor ol ister bir kişinin kaypak davranışlarının nedenini bulmak istiyor ol, sana yardımcı olacağız! Sana yakın birinin dürüst olup olmadığını anlayabilmen için dikkat etmen gereken belirtileri birlikte ele alacağız.
Adımlar
Yöntem 1
Yöntem 1 / 15:Sezgilerine güven
-
1Hayatındaki insanları biliyor olabileceğinden daha iyi tanırsın. Sana yalan söylendiğine dair gittikçe büyüyen bir şüphen varsa muhtemelen bir şeyler yakalamışsındır. İnsanlar, özellikle de bir insanda "normal" davranışın nasıl göründüğünü bildiklerinde, genellikle aldatıcı davranışları fark etme konusunda oldukça iyidirler. Hayatında önemi olan birinin açık sözlü olmadığını düşünüyorsan neler olduğunu keşfetmeye değer.[1] X Kaynağı araştır
Reklam
- İçindeki sesin haklı çıkmaması mümkündür. Birinin hayatında garip biçimde davranmasına neden olan bir şeyler olabilir veya senin için sürpriz bir doğum günü partisi planlamaya çalıştığı için gizemli davranıyor olabilir. Hemen bir sonuca varma, fakat duygularının geçerli olduğunu kabul et ve eğer bir şeyler olduğunu düşünüyorsan muhtemelen öyledir.
Yöntem 2
Yöntem 2 / 15:Hikâyesinin değişip değişmediğini kontrol et
-
1Anlatımları küçük şekillerde değişiyorsa daha büyük bir yalan söylüyor olması olasıdır. Bir yalancının yalanlarındaki tüm detayları takip etmesi zordur ve sonunda hikâyesini değiştirebilir veya detayları karıştırabilir. Belirli bir olay hakkında yalan söylediğini düşünüyorsan olanları açıklama şeklini veya sana neler olduğunu anlatışını takip et. Hikâyeler tam olarak örtüşmüyorsa veya ayrıntı ekliyor/çıkartıyorsa muhtemelen yalan söylüyordur.[2] X Kaynağı araştır
- Eğer birinin küçük bir yalanını yakalarsan bu, onun büyük yalanlar söylemekte beis görmediğinin bir işaretidir. Hikâyelerindeki değişiklikleri "yanlış hatırlama" veya "hata yapma" olarak geçiştirmesine izin verme.
- Örneğin, eşin dün gece eve gelmeden önce Meksika yemeği aldığını söylüyorsa ancak daha sonra “Dün gece doğruca eve geldim.” diyorsa bu, yalanlarını takip edemediğinin bir işaretidir.
- Özellikle delirdiğine veya söylediklerini yanlış hatırladığına seni ikna etmeye çalıştığında durum çok fenadır. Bu istismar olarak bilinir ve biriyle romantik bir ilişkin varsa bu büyük bir tehlike işaretidir.
- Bu biraz çatışmacı gözükebilir, ancak ondan her zaman hikâyeyi tersten anlatmasını isteyebilirsin. Bir yalancı, çoğu zaman hikâyeyi tersinden doğru bir şekilde anlatamaz.[3] X Güvenliir Kaynak American Psychological Association Kaynağa git
Yöntem 3
Yöntem 3 / 15:Kaçınma durumlarına dikkat et
-
1İnsanlar yalan söyleyeceklerini bildikleri durumlardan geri dururlar. Yüz yüze gelip sohbet etme, seninle önemli bir şey hakkında konuşma veya yaptığı bir şeyi tartışma konusunda ilgisiz görünüyorsa bu, saklayacak bir şeyleri olabileceğinin büyük bir işaretidir. Doğrucu davutlar bir konu hakkında konuşmakta nadiren zorlanırlar, fakat konuşmaları gerektiğinde ortadan kayboluyorlarsa bu, yalan söylediklerinin büyük bir işaretidir. İşte bir ilişkide yalancıyı tespit etmek için bakman gereken birkaç işaret:[4] X Kaynağı araştır
Reklam
- Sohbeti başından savmak ve, “Bunu daha sonra konuşacağız.” demek.
- Belirli ayrıntılar vermek yerine genelleyerek konuşmak.
- Konuyu değiştirmeye çalışmak.
- Çok sayıda belirsiz zamir kullanmak (yani bir kişinin adı yerine “onlar” demek).
- Cevap vermeden önce uzun süre tereddüt etmek ve duraklamak.
Yöntem 4
Yöntem 4 / 15:Telefonunu saklayıp saklamadığına dikkat et
-
1Romantik ilişkilerde, onun telefonunu nasıl kullandığına dikkat et. Sen etraftayken telefonunu ekran yukarı bakacak şekilde koyuyorsa bu, gelen bildirimleri görmen konusunda rahat olduğunun bir işaretidir. Ama ekranı ters çevirip koyuyorsa bir şeyi saklamaya çalışıyor olabilir. Unutulmaması gereken diğer bir şey de, telefonunu açıkta bırakıp bırakmamasıdır. Eğer telefonunu her zaman cebine koyuyorsa - sadece lavaboya gidecek veya ikiniz bir film izlerken atıştıracak bir şeyler alacak olsa bile - yalan söylüyor veya bir şey saklıyor olabilir.[5] X Kaynağı araştır
- Eşinin telefonunu görmek istemek her zaman riskli bir hamledir. Bir yandan, hiçbir şey saklamıyorsa ve soruya nazik ve merhametli bir şekilde yaklaşmazsan talebini hakaret veya mahremiyet ihlali olarak görebilir.
- Telefonunu kullanma biçimi dışında herhangi bir kanıtın yoksa seni aldattığını varsayma.
Yöntem 5
Yöntem 5 / 15:Konuyu değiştirerek onu test et
-
1Zor bir konuşma sırasında konuyu tehlikesiz bir yere çevirmeyi dene. Muhtemel bir yalanı tartışıyorsan veya sahtekârlığıyla yüzleştirmek için ilk adımı attıysan ve o bunu kabullenmiyorsa konuyu değiştirmeyi dene. Yalan söylüyorsa konunun değişmesi onu hemen rahatlatacaktır. Yalan söylemiyorsa muhtemelen masum olduğunu kanıtlamak için tartışmalı konu hakkında konuşmaya devam etmek isteyecektir.[6] X Kaynağı araştır
Reklam
- Örneğin, eski sevgilisiyle takılması konusunda erkek arkadaşınla hararetli bir tartışma yaşıyorsan "Bu arada, bu gece ne yiyelim? Sipariş vermek ister misin?” demeyi dene. Eğer, “Ne? Şu anda bu kimin umurunda? Cansu'yla takılmıyordum!” derse doğruyu söylüyor olabilir.
- Eğer seni bir partiye davet etmediği konusunda yalan söylediğini düşündüğün bir arkadaşınla konuşuyorsan ona rastgele bir şekilde onun evinde kapüşonlu bir eşofman üstü bırakıp bırakmadığını veya Kimya veya herhangi bir dersten ödev olup olmadığını sormayı dene. Eğer dürüst davranmıyorsa soruna odaklanacak ve bununla ilgili soru soracaktır.
Yöntem 6
Yöntem 6 / 15:Karşı suçlamalara dikkat et
-
1Bir yalancı, senaryoyu sana döndürmeye çalışacaktır. Bir yalancı, dalaverelerinin hesabının sorulacağını düşünürse konuşmanın gidişatını tersine çevirmek için karşı iddialarda bulunmayı deneyebilir. Onu yapmakla suçlayacağından şüphelendiği şeylerle seni suçlamaya çalışırsa bu, senin dürüst olmadığını gösterecek büyük bir tehlike işaretidir.[7] X Kaynağı araştır
- Örneğin, eğer karının senden para sakladığını düşünüyorsan ve gizli bir hesapta birikmiş parası olup olmadığını sorarsan “Ben her konuda şeffafım. Ya sen? Hadi banka ekstrelerine bir göz atalım! Eminim bir şeyler saklıyorsundur.” diyebilir.
- Bu aynı zamanda bir saltçılık biçimini de alabilir. Annenin senin doğum gününü unuttuğunu düşündüğün için üzgün olduğundan bahsedesen ve o da unutmadığını iddia edersa sana, “Sen de geçen yıl Anneler Gününü unuttun. Buna ne dersin?” diyebilir.
Yöntem 7
Yöntem 7 / 15:Freud sürçmesini potansiyel bir işaret olarak algıla
-
1Bir konuşmada “kendini yanlış ifade etmesi” onu ele verebilir. Çoğu insan, konuşmanın akışı içerisinde doğal olarak söylediği her şeyi çok fazla düşünmeyebilir. Dürüst olmayan biriyle ilişkin varsa uzun bir konuşmanız sırasında hata yaparak yanlışlıkla gerçeği söyleyebilir. Birden fazla kez kafası karışırsa veya sürekli “Üzgünüm, şey demek istedim…” diyorsa seni oyuna getirmeye çalışıyor olabilir.[8] X Güvenliir Kaynak University of Rochester Medical Center Kaynağa git
Reklam
- Örneğin, “…ve partiden sonra, Mihrican ve ben…yani, Sanem ve ben. Pardon, Mihrican orada değildi.” derse Mihrican'ın gerçekte orada olması olasıdır.
Yöntem 8
Yöntem 8 / 15:Peşi sıra sorular sor
-
1Bir yalancı, bir sürü ek soruya dayanamayabilir. Birinin yalan konuştuğunu düşünüyorsan meraklan. Sana anlattığı hikâyeyle ilgili bir sürü soru sor. Kafası karışırsa, yanlış konuşursa, bir soruyu cevaplayamazsa veya kekelemeye ve eline yüzüne bulaştırmaya başlarsa sana bilfiil yalan söylemeye çalışıyor olabilir.[9] X Kaynağı araştır
- Oğlunun dün gece bir partiye gidip gitmediğini anlamaya çalışıyorsan “Kiminle birlikteydin?”, “Nereye gittin?”, “Eve ne zaman geldin?” ve “Ne kadar para harcadın?” diye sorabilirsin.
- Kocanın dün akşam yemeğe gitme konusunda dürüst olmadığını düşünüyorsan “Ne sipariş ettiniz?”, “Nerede yediniz?” veya "Dün gece birini gördün mü?" diye sorabilirsin.
- Aynı soruyu defalarca sormaya çalış. Sadece, “Hep unutuyorum, kiminleydin demiştin?” diye sor. Eğer sana biraz farklı cevaplar verirse muhtemelen yalan söylüyordur.
Yöntem 9
Yöntem 9 / 15:Sesini yükseltiyor veya konuyu dağıtıyor mu?
-
1Kişinin ne söylediği kadar nasıl konuştuğu da önemlidir. Bir yalancı, sahtekârlıklarını konuyu çok fazla dağıtarak veya seni bastırarak telafi edebilir. Çoğu zaman, bir savunma mekanizması olarak da sesini biraz yükseltecektir. Bu kişinin normalde nasıl konuştuğunu bilirsin, bu yüzden konuşma şekli ve ses seviyesindeki tuhaf değişikliklere dikkat et. Konuşmalarındaki bu değişiklikler, pek dürüst olmadığının göstergesi olabilir.[10] X Kaynağı araştır
Reklam
- Hatta belirli cümleleri veya kelimeleri sürekli tekrar edebilir. Eşinin sürekli, “Seni aldatmadım! Seni aldatmadım!” ya da annenin sürekli, “Kararını destekliyorum. Kararını desteklemekten başka bir şey yapmıyorum." demesi yalan söylediğinin bir işaretidir.[11] X Kaynağı araştır
- Hatta normalden daha fazla kısaltma kullanabilirler. Örneğin, “Bunu ben yapmadım.” demek yerine muhtemelen “Yapmadım.” diyecektir. Yalanı söylemek zor olabilir ve kısaltmalar, rahatsız olduğu için acele ettiğinin bir işaretidir.
Yöntem 10
Yöntem 10 / 15:Gözlerini takip et
-
1Yalancılar, dürüst olmadıklarında genellikle başka tarafa bakar. Eğer eşinin seninle konuşurken genellikle göz teması kurma alışkanlığı varsa ancak aniden gözlerini kaçırmaya veya başka tarafa bakmaya başladıysa bu, dürüst olmadığının belirtisi olabilir. Kasıtlı olarak yalan söylerken birine bakmak zordur, bu nedenle bir yalancı, konuşurken sürekli göz teması kurmak yerine bakışlarını değiştirebilir.[12] X Güvenliir Kaynak University of Rochester Medical Center Kaynağa git
- Bilindik yalan belirtilerinin çoğu (uzağa bakmak, savunma hâlinde olmak, yerinde duramamak vb.) her zaman çok isabetli değildir. Son birkaç yılda yapılan araştırmalar, bu işaretlerin genelgeçer olmadığını gösteriyor; bunu aklında bulundur.[13] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- İnsanlar arada sırada çok düşündüklerinde veya bir şeyi nasıl ifade edeceklerini düşünmeye çalıştıklarında uzaklara bakarlar. Ona bir soru sorduğunda gözlerini kaçırırsa fakat sonra tekrar göz teması kurarsa muhtemelen sadece söylediklerini düşünüyordur.[14] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git
- Eğer bu kişi kronik bir yalancıysa gözlerini kırpmadan veya başka yöne bakmadan doğrudan sana bakabilir. Rahatsız edici derecede uzun süreli göz teması da onun yalan söylediğini gösterebilir.[15] X Kaynağı araştır
Yöntem 11
Yöntem 11 / 15:Savunmacı bir hâle dikkat et
-
1Bir yalancı, sahtekârlığını vücut diliyle ele verebilir. Eşin yalan söylüyorsa muhtemelen bu konuda biraz rahatsız hissedecektir. Bu, kollarını göğüslerinin üzerinde bağlamasına veya boynunu tutmasına neden olabilir. Ayrıca vücudunu senden uzağa bakacak şekilde çevirebilir veya gerçekten çişi gelmiş gibi bacaklarını bükebilir. Hatta bazı insanlar ayaklarını bükebilir veya dizlerini yukarı ve aşağı oynatabilir. Onun yalan söyleyip söylemediğini görmek için oturma veya ayakta durma şekillerine çok dikkat et.[16] X Kaynağı araştır
Reklam
- Eğer onunla konuşurken fiziksel olarak senden uzaklaşırsa (yani biraz geri çekilir veya uzaklaşmaya çalışır) bu, onun dürüst olmadığının büyük bir işaretidir.
Yöntem 12
Yöntem 12 / 15:Huzursuz oluşuna dikkat et
-
1Biri yalan söylüyorsa el hareketlerine dikkat et. Biriyle normal bir konuşma yaptığında, muhtemelen ellerin için rahat bir yer bulur ve onları orada bırakırsın. Bir yalancı, başparmaklarını oynatır, eline bir şey alıp oynar veya kulaklarına, burnuna ve ağzına dokunmaya başlar. Ellerini sabit tutamadığını fark edersen bu, onun dürüst olmadığının bir göstergesi olabilir.[17] X Güvenliir Kaynak United States Courts Kaynağa git
- Ayrıca, özellikle seni bir şey yapmakla suçlayarak durumu sana çevirmeye çalışıyorsa parmaklarıyla seni çok fazlaca işaret edebilir.[18] X Kaynağı araştır
Yöntem 13
Yöntem 13 / 15:Bir kişinin neden yalan söyleyebileceğini anla
-
1Çoğu zaman yalan söylemek gerçeği söylemekten daha kolaydır. İnsanlar çoğu zaman küçücük bir yalan söylemenin yanlış bir şey olmadığına kendilerini ikna ederler. Fakat asıl sorun bunun alışkanlık hâlini almasıdır. Küçük bir yalan başka bir yalanı doğurur ve sonra söylediğin ilk yalanları örtmek için başka yalanlar söylemen gerekir. Sonunda, onlarca yalan söylemiş olabilirsin. Hatta bu bazen kasıtlı bile olmayabilir. Hayatındaki birinin bunu senin duygularını incitmek için yapmayabileceğini bilmek önemlidir ve bu her zaman seni umursamadığının bir işareti değildir.[19] X Kaynağı araştır
Reklam
- Bazen insanlar bir yalanı görmemek için kendisini ikna etmeye meyillidir çünkü problem yokmuş gibi davranmak daha kolaydır. Mümkünse, bir durumla ilgili kendi hislerini kenara bırakmaya ve insanların davranışlarına daha objektif bir açıdan bakmaya çalış.
Yöntem 14
Yöntem 14 / 15:Beyaz yalanları salıver
-
1Kabul edebileceğin bazı yalanlar muhakkak bir sorun olacak değildir. Herkes arada bir küçük, beyaz yalanlar söyler. Beyaz yalan, genellikle birinin duygularını incitmemek için söylenen zararsız bir yalanı ifade eder. Hayatındaki birinin sana arada sırada duygularını incitmemek için söylediği küçük yalanların peşine düşmeye değmeyebilir. Bir bakıma, beyaz yalanlar, birinin seni umursadığının bir işaretidir, zira bir şeyin seni üzebileceğini anlamak için empati ve seni daha iyi hissettirmeye çalışmak için şefkat gerekir.[20] X Güvenliir Kaynak Greater Good Magazine Kaynağa git
- “Bu elbise beni şişman mı gösteriyor?” sorusu klasik bir örnektir. Gerçek cevap, birinin duygularını incitebilir ve normalde birisine heyecan duyduğu bir kıyafetin pek de harika olmadığını söylemenin kimseye bir faydası olmaz.
- Eğer birisi sana büyük yalanlar söylüyorsa veya duygularını incitmemek haricinde bir nedenle yalan söylüyorsa kesinlikle bunun üzerine gitmeye değer.
Yöntem 15
Yöntem 15 / 15:Yalan söylediğinden eminsen onunla yüzleş
-
1Sahtekârlığa dair kanıtın varsa ona hesap sor. Bunu yapmanın en iyi yolu dürüst olmak, kanıtını sunmak ve sakinliğini korumak ve mantıklı olmaktır.[21] X Uzman Kaynak Maya Diamond, MA
Flört ve İlişki Koçu Uzmanla Görüşme. 17 January 2019. Ağzındaki baklayı çıkarmasını ve bu konuda içini açmasını istiyorsan kızgınmış gibi davranma (öyle olsan bile). Eğer kabul ederse oradan ilerleyebilirsin. Eğer kabul etmezse ilişkiden uzaklaşmak isteyip istemediğine karar verebilir veya olayı doğru yorumlayıp yorumlamadığını yeniden değerlendirebilirsin.[22] X Kaynağı araştır
Reklam
- Eşine, “Bak, kızgın değilim ama gerçeği bilmem gerekiyor. Dün gece olanlarla ilgili bana üç farklı hikâye anlattın ve yerinde duramıyordun ve gözlerini kaçırıp durdun. Neler oluyor?” diyerek onunla yüzleşebilirsin.
- Dürüst olmayan bir arkadaşına, “Biliyorum, hasta olduğun için partime gelemeyeceğini söyledin ama benden kaçıyorsun ve o gece dışarı çıktığını söyledin. Neden gelmedin?” diyerek onunla yüzleşebilirsin.
- Eğer yalan o kadar önemli değilse ve eğer istemiyorsan ona hesap sormak zorunda değilsin. Bu bilgiyi aklının bir köşesinde tut. Sana önemsiz bir konuda yalan söylemekte beis görmüyorsa muhtemelen büyük şeyler hakkında da yalan söyleyebilecektir.[23] X Kaynağı araştır
İpuçları
- Birisi sana karşı dürüst değilse ve ilişkinizi onarmakla uğraşmak istemiyorsan kendini kötü hissetmene gerek yok. Kronik yalancılarla bağını koparmakta özgürsün ve istediğin buysa arkana bakma.[24] X Kaynağı araştır
Referanslar
- ↑ https://www.nbcnews.com/better/health/how-tell-if-someone-lying-according-behavioral-experts-ncna786326
- ↑ https://www.psychologytoday.com/us/blog/toxic-relationships/201801/how-secrets-and-lies-destroy-relationships
- ↑ https://www.apa.org/monitor/2016/03/deception
- ↑ https://www.today.com/health/32-emotional-signs-he-s-cheating-t102346
- ↑ https://www.today.com/health/he-cheating-me-8-warning-signs-never-ignore-t78406
- ↑ https://www.today.com/health/he-lying-his-body-may-tell-truth-2D80555436
- ↑ https://www.insider.com/signs-partner-is-lying-2018-4
- ↑ https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?contenttypeid=1&contentid=528
- ↑ https://time.com/77940/detect-lying/
- ↑ https://hbswk.hbs.edu/item/how-to-spot-a-liar
- ↑ https://www.independent.co.uk/life-style/signs-someone-lying-not-telling-truth-a7606246.html
- ↑ https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?contenttypeid=1&contentid=528
- ↑ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6158306/
- ↑ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4753696/
- ↑ https://www.independent.co.uk/life-style/signs-someone-lying-not-telling-truth-a7606246.html
- ↑ https://www.independent.co.uk/life-style/signs-someone-lying-not-telling-truth-a7606246.html
- ↑ https://www.uscourts.gov/sites/default/files/75_3_5_0.pdf
- ↑ https://www.independent.co.uk/life-style/signs-someone-lying-not-telling-truth-a7606246.html
- ↑ https://www.nbcnews.com/better/health/how-tell-if-someone-lying-according-behavioral-experts-ncna786326
- ↑ https://greatergood.berkeley.edu/article/item/whats_good_about_lying
- ↑ Maya Diamond, MA. Flört ve İlişki Koçu. Uzmanla Görüşme. 17 January 2019.
- ↑ https://www.wfmynews2.com/article/news/local/should-you-someone-out-lying-blanca-cobb-body-language/83-84935af3-a75d-49a3-a1bf-c4d6494f5094
- ↑ https://www.nbcnews.com/better/lifestyle/what-should-you-do-when-you-catch-someone-lie-ncna961271
- ↑ https://www.thecut.com/2017/12/ask-polly-how-do-i-leave-my-lying-cheating-boyfriend.html