Bumin Kağan Kimdir?
Altay Dağlarının doğu eteklerinde demircilik sanatıyla uğraşan ve Avarlara bağlı olan Tukyulardandı. Tukyuların başına geçtikten sonra Türk boylarını birleştirerek Avarlann egemenliğine son vermek için çalışmalara başladı. Bu amaçla Tabgaçlann başındaki Türk asıllı, ama zamanla Çinlileşmiş Wei hanedanıyla siyasal ilişkiler kurdu (534). 546’da Avarların egemenliğindeki Tölesler ayaklanınca, Avar hükümdan Anakay tarafından ayaklanmayı bastırmakla görevlendirildi. Elde ettiği başarıya karşılık hükümdarın kızıyla evlenmek istedi. Bu isteğinin kabul edilmemesi üzerine Wei hanedanından bir prensesle evlenerek Avarlara karşı saldırıya geçti. 552’de Avarların egemenliğine son verdi ve birçok Türk boyunu birleştirerek Göktürk Devleti’ni kurdu. İl Kağan unvanım alarak tahta çıktıktan sonra eski Hun başkenti Ötüken’i ele geçirerek yönetim merkezi yaptı.
Bumin Kağan ilk iş olarak Altay Dağlarından İli ırmağına kadar uzanan batı bölgesini, kendi egemenliğini tanıması koşuluyla yabgu unvanını verdiği kardeşi İstemi’ye bıraktı. İstemi yeni yerler fethederek Batı Göktürk Kağanlığı’nı oluştururken, Bumin Kağan tahta çıktığı yıl öldü. Yerine oğlu K’olo, kısa bir süre sonra onun da ölümü üzerine küçük oğlu Muhan Kağan geçti.