Primus pilus
Primus Pilus, Roma Lejyonlarında kullanılan bir tür kıdem unvanı.
Roma Cumhuriyetinin sonlarına doğru, altıdan ona kadar olan kohortlar lejyonların temel taktik birlikleri haline geldiler. Kohortlar, her biri okuma yazma bilen ve optio olarak adlandırılan bir askerin yardım ettiği centurionlar tarafından komuta edilen beşle sekiz arası sayıda centuria'dan oluşurdu. Lejyonun en kıdemli centurion'u ve birinci kohortun birinci centuria'sının komutanı olan subay primus pilus adıyla çağrılır ve legateye danışmanlık yapardı. Her normal kohort altı ile sekiz arası centuria'dan oluştuğu halde primus pilus tarafından komuta edilen kohortta 10 centuria ve 800 asker bulunurdu. Bu kohortta ayrıca aşçı, kâtipler vb. gibi savaşa katılmayan "ekstra" askerler bulunurdu.
Bu centurion Primus Pilus olarak çağrılırdı çünkü komuta ettiği centuria, birinci kohortun (primus) birinci sırası (pilus) idi. Tam subay kadrosuna sahip standart bir lejyonda sadece sekiz subay Primus Pilusdan daha üst rütbedeydi: Lejyon komutanı olan legatus (lēgātus legiōnis), kıdemli tribün (tribunus laticlavus), Ordugâh Prefecti (praefectus castrorum) ve beş kıdemsiz tribün (tribūnī angusticlāviī).
Modern ordularda var olan rütbelerle bir karşılaştırma yapıldığında sonuç aşağı yukarı şöyle olacaktır. Normal centuria komutanları modern ordulardaki teğmenlere ya da yüzbaşıya, Kohortlara komuta eden kıdemli centurionlar yarbaylara, Primus Pilus ise sahip olduğu kıdemli subay rolüyle muhtemelen modern albaya karşılık gelecektir.