IQ ve Uluslarin Zenginligi 1
Butun kitabin ozeti olacak grafik iste bu. X ekseninde ulkelerin ortalama IQ'lari, y ekseninde de gercek GSMH'lari var. Benim ilk ilgimi ceken sey en dusuk IQ'ya sahip olan Ekvator Gine. 48 10-14 yasindaki cocukla yapiln IQ testi sonucu bu ulkenin ortalama IQ'su hesaplanmis. Bu kadar kucuk bir orneklemenin istatistiksel degerini zaten geciyorum. Ama bir ulkenin ortalama IQ'su nasil 59 olabilir? Ulkenin %22.5'u 30-50 IQ arasinda demektir. 50 altindaki IQ su anda kullanilmayan eski bilmsel terimiyle embesil gurubuna giriyor ve egitilmesi olanaksiz. Yarisindan cogunun normal bir egitim almak icin kapasitesi yeterli degil. Boyle bir ulke nasil var olabilir? Yazarlar bunu hic mi dusunmemis?
.
1992 yilinda Sahin ve Duzen'in 2277 6-15 yas cocuk uzerinde yaptigi IQ testine gore Turkiye'nin ortalama IQ'su 93 cikmis. Ama bu 1979 yilindaki Ingiltere testlerine gore standardize edildigi icin aradaki 13 yil farktan dolayi 90 olarak duzeltilmis. Bu duzeltme olayini aciklamak gerek.
Ulkelerin ortalama IQ'su her on yilda ortalama olarak 3 puan artiyor. Buna Flynn etkisi deniyor. Bu beslenme sartlarinin iyilesmesine ve egitim olanaklarinin artmasina baglaniyor. Turkiye'deki test Ingiltere'den 13 yol sonra yapildigi icin de bu duzeltme yapiliyor. Bu da bizi kitabin en buyuk cikmazina getiriyor. IQ'yu gelismislik farklarinin kaynagi olarak goruyorlar ama zenginligin IQ'ya olan etkisini yok sayiyorlar. Milli gelir ve IQ arasinda olumlu bir ilski var ama hangisi hangisinin kaynagi bunu gosteremiyorlar. Eger bunu gercekten yapmak isteselerdi gelismisligin IQ uzerindeki etkilerini analizlerinde kontrol etmeye calisirlardi. Mesela bu Flynn etkisi duzeltmesini ters olarak yaparlardi. Turkiye'nin 1992 yilindaki IQ'su 93mus. Atiyorum Ingiltereni 1960 yili GSMH'si Turkiye'nin 1992 yili GSMH'sina esit. O zaman Turkiye'nin IQ su 93+(1979-1960)/10*3=99 olarak hesaplanmali 90 olarak degil. Bu yontem cok dogru bir yontem olmayabilir ama kitaptaki yontemden cok daha iyi. Hesaplamlar bu sekilde yapilsa tabi yazarlar istedikleri sonuclara ulasamazlardi.
Yazarlarin sebep sonuc ilislileri, bagimsiz ve bagimli degiskenler konularinda kafalari cok karisik. Peru ve Uruguay'in milli gelirleri IQlarina oranla cok dusuk cikmis (s 105). Bunun nedenini olarak o ulkelerdeki yuksek enflasyon olarak acikliyorlar!
Asyalilarin IQ'lari cok yuksek olmasina ragmen neden ancak son 15 yilda kalkinmaya basladiklarini aciklayamiyorlar.
Teorilerinden biri de ortlama IQ'nun dusuk oldugu ulkelerde liderlerin IQlarinin da dusuk oldugu ve bu yuzden geri kaldiklari yonunde. Yazarlara gore Lenin Adam Smith'i anlayacak kapasiteye sahip degilmis (s 162)!!!
Bu IQ ve gelismislik konusu gercekten ilginc bir konu. Keske bu konuyu irkciligin kiyisinda gezen, art niyetli iki adam yerine Freakonomics'in yazarlarindan Steven Levitt gibi biri arastirsa.
Çarşamba, Eylül 26, 2007
IQ ve Uluslarin Zenginligi 1
demis dağınık kafa at 9/26/2007 10:21:00 ÖS