2 Kasım, İngiliz hükümetinin Filistin'de bir Yahudi “ulusal yurdu” kurmaya söz verdiği, Balfour Deklarasyonu'nun yüzüncü yıldönümü. Filistin / İsrail'deki bir asırlık çatışma, Arapça ve İbranice'nin yanı sıra İngilizce'de de geniş ve sürekli büyüyen bir tarihsel literatür üretti. Çatışan ya da uzlaşmaz anlatılar, her iki tarafın da hikayesini anlatan eserlerin nadir olduğu anlamına gelir. Siyonizmin meşruiyeti ya da Filistinlilerin direniş hakkı gibi temel konulara ilişkin görüşler, Balfour'dan 2014 Gazze Şeridi'ndeki savaşa kadar önemli olayların yorumunu kaçınılmaz olarak renklendiriyor. İsrail’in bağımsızlık savaşı ve Filistin’e ilişkin algılar hâlâ kutuplaştırılabilir. Nakba 1948 felaketi, 1967 savaşı ve 50 yıl sonra devam eden işgalin karakteri. Özellikle İsrail’in 'yeni' tarihçilerinin tanınmış kitapları, biçimlendirici devlet öncesi dönemin bilgisi üzerinde büyük bir etki yarattı. İşte farklı şekillerde ve farklı zamanlarda bu bitmeyen hikayenin aydınlatılmasına önemli katkılarda bulunan on kişi.
Ronald Storrs, Yönelimler
Storrs, Aralık 1917'de Osmanlı teslim olduktan sonra Kudüs'ün ilk İngiliz askeri valisiydi. Anıları gösterişli olsa da zarif bir şekilde yazılmış. Araplar ve Yahudiler hakkındaki çağdaş sömürgeci varsayımları, dünyanın en büyük imparatorluğunun doğuştan gelen otoritesi ve küstahlığını ve ilk günlerinde çatışma ortaya çıktıkça yazarın artan hayal kırıklığını yansıtıyor. Balfour Deklarasyonu sırasında ve Manda'nın ilk yıllarında fırtınalar Filistin'deydi. Kızgınlık ve gerilimler arttıkça belki de en unutulmaz çizgisi, 'iki saatlik Arap şikayetleri beni sinagoga götürürken, yoğun bir Siyonist propagandadan sonra İslam'ı kucaklamaya hazırım' oldu.
Meron Benvenisti, Kutsal Manzara: 1948'den beri Kutsal Toprakların Gömülü Tarihi
1934'te Filistin'de doğan Benvenisti, çatışmayla ilgili en zeki İsrailli Yahudi yazarlardan biridir. Babası, ülkesine derin bir sevgi aşılayan bir coğrafyacıydı. Pek çok Yahudi gibi Filistinlileri görmezden gelmek yerine, yoğun bir şekilde onlara ve özellikle Arap köylerinin yıkılması veya İbranice olarak yeniden adlandırılmasıyla gençliğinin manzarasının nasıl değiştiğine odaklanıyor. Tanımladığı 'hafızanın işaret tabelaları', şiddetle tartışmalı bir tarihin işaretleridir. Benvenisti, 1967'den sonra Kudüs belediye başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Kendisi aynı zamanda - 1980'lerden itibaren - işgalin geri döndürülemez ve iki devletli bir çözümün ulaşılamaz olduğu şeklindeki argümanın erken bir savunucusuydu. Bunun için saldırıya uğradı, ancak son yıllardaki olaylar onu haklı çıkarıyor gibi görünüyor.
Sari Nusseibeh, Bir Zamanlar Ülkede: Filistinli Bir Yaşam
Bu otobiyografi, asil bir Kudüs Arap ailesinin oğlu tarafından yazılmıştır. 1950'lerde, o zaman bölünmüş olan şehrin Ürdün ve İsrail kesimleri arasındaki 'bağlantı noktasında' büyüdü ve 1967'den sonra ilk kez İsraillilerle karşılaşma deneyimini, hatta bir kibbutz'da gönüllü olarak çalışmayı anlatıyor. Oxford eğitimli filozof, işgale karşı direnişin norm olduğu Batı Şeria'daki Bir Zeit Üniversitesi'nde ders verdi. İlk intifada'da önemli bir perde arkası rolü oynadı, stratejik rehberlik sağlayan ve yerel aktivistleri yurtdışındaki FKÖ liderliğine bağlayan broşürler hazırladı. Bu anlayışlı ve insancıl kitap, bugün çoğu zaman haksız görünen iyimserliği yansıtıyor. Babasından şu sözlerle alıntı yapıyor: 'Moloz genellikle en iyi inşaat malzemelerini yapar.'
Neil Caplan, İsrail-Filistin Çatışması: İhtilaflı Tarihler
'Geçmişle Mücadele' adlı bir dizinin parçası olan bu eşitlikçi çalışma, tüm kariyerini İsrail-Filistin çatışmasının tarihini araştırmak ve öğretmekle geçiren Kanadalı bir akademisyen tarafından yapılmıştır. Caplan, bunun canlı ve dengeli bir açıklamasını sağlar. Ama aynı zamanda Arap ve Siyonist anlatıların arasında ve üzerinde ustaca manevralar yapıyor ve akademisyenleri tartışmaya devam eden ana tarihyazımı tartışmalarını yararlı bir şekilde tanımlıyor - 'terörizm' ve 'direniş' gibi yüklü terminoloji dahil. Çatışmanın neden henüz çözülmediğini ve neden asla çözülemeyeceğini ikna edici bir şekilde açıklayan 'kahramanları ve tarihçileri aynı şekilde çıkmaza sokan' temel argümanlara bakıyor.
Ghada Karmi, Fatıma'nın İzinde: Bir Filistin Hikayesi
Bu, Kudüs'teki ailesinin evinden çocukken koparılan ve yetişkin hayatını halkının amacını desteklemek için geçiren bir Filistinlinin hikayesidir. Karmi’nin Nakba (felaket) hikayesi, Haganah’ın saldırıya geçtiği, kötü organize olmuş Filistin güçlerinin üstesinden geldiği ve şehrin batı yakasındaki Arap mahallelerinde nüfusun azaldığı 1948’in ilk aylarındaki gerginliği ve korkuyu canlı bir şekilde yakalıyor. Politika ve savaş, gençliğine hükmetti, ancak Karmi, köpeğiyle -ve sadık aile hizmetçisi ünvanı Fatima'nın- ve bir mülteci olarak hayatını yaşamanın acısını unutulmaz bir şekilde anlatıyor.
Shira N. Robinson, Vatandaş Yabancılar: Filistinliler ve İsrail’in Liberal Yerleşimci Devletinin Doğuşu
Son yıllarda yerleşimci sömürgeciliği kavramı, Filistin-İsrail çatışmasını anlamanın tartışmalı bir yolu olsa da moda haline geldi. Yerlileri dışlarken, mülksüzleştirirken veya ortadan kaldırırken kendi toplumlarını ve ekonomilerini kuran Kuzey Amerika, Avustralya ve diğer yerlerdeki Siyonist hareket ile Avrupalı yerleşimciler arasında paralellikler kurar. Bazı bariz farklılıklar var. Ancak anti-Semitizmden kaçan Yahudi göçmenler de yerleşimcilerdi. Robinson, bu çerçeveyi, 1948'den sonra İsrail'de kalan Filistinli azınlığı ve onların askeri bir hükümet altında, ancak demokratik haklarla ve Arap düşmanlarla çevrili bir Yahudi devletinde yaşayan ikinci sınıf vatandaş olma paradoksunu incelemek için kullanıyor. Arşiv ve Arapça ve İbranice birçok başka kaynak kullanılarak mükemmel bir şekilde araştırılmıştır.
Shlomo Ben-Ami, Savaş Yaraları Barışın Yaraları: İsrail-Arap Trajedisi
Eğitim almış bir tarihçi olan Ben-Ami, 1999-2001 yılları arasında İsrail’in İşçi Partisi başbakanı Ehud Barak hükümetinde görev yaptı. Kitabı, 1930'lardan itibaren çatışmalar üzerine genişletilmiş bir makale. Geleneksel bir kronolojik hesap sunmadığından okuyucunun hikayeye aşina olması gerekir. Ancak yorumları anlayışlı ve ilginçtir - Arap-Siyonist çatışmanın kaçınılmazlığına ilişkin yargısından, 2000 yılındaki başarısız Camp David zirvesine giden yolda iki taraf arasındaki uçurumla ilgili büyüleyici ayrıntılara, ikinci intifadanın başlangıcı. . 'Yahudilerin ve Arapların geçmişe özel bir saygıları var' diye yazıyor, 'ama aynı zamanda onun yalanlarına da ölümcül bir şekilde hapsolmuşlar.'
Yezid Sayigh, Silahlı Mücadele ve Devlet Arayışı: Filistin Ulusal Hareketi 1949-1993
Bu, yayınlandıktan 20 yıl sonra, 1949-1993 arasındaki Filistin ulusal hareketinin hala kesin açıklamasıdır. Şimdi morali bozuk olan bu hareket, hâlâ bir devlet arayışı içinde. FKÖ liderleriyle yapılan bir dizi dahili belgeye ve röportajlara dayanarak, muhtemelen sadece Filistinli bir bilim adamının yapabileceği bir şekilde içeriden perspektif veren muazzam bir araştırma çalışmasıdır. Siyasi ve ideolojik değişimlerin yanı sıra Arap hükümetleriyle karmaşık ilişkileri anlatıyor. Aynı zamanda, 1972'deki Munch Olimpiyatları katliamı gibi muhteşem terör saldırılarının Yaser Arafat tarafından nasıl savunulduğunu, ancak örgütün elde etmeye başladığı diplomatik kazanımları dengelediği için terk edildiğini de gösteriyor.
Menachem Klein, Ortak Yaşamlar: Kudüs Jaffa ve Hebron'daki Araplar ve Yahudiler
Yahudiler, Siyonist hareket 19'un sonlarında doğmadan çok önce Osmanlı Filistin'de yaşadılar.inciyüzyılda, hikayeleri her iki tarafta da zaman içinde sıfır toplamlı bir çatışmayı yansıtan milliyetçi anlatılar tarafından gölgede bırakılmış olsa da. Klein bir siyaset bilimci ve barış aktivistidir. Odak noktası, 20. yüzyılın başında Kudüs, Jaffa ve Hebron'da Müslümanlar ve Hristiyanlarla birlikte yaşayan Arapça konuşan yerli Yahudilerdir.inciyüzyıl. Kayıp bir sosyal ilişki ve dini hoşgörü dünyasını yeniden yaratmak için otobiyografilerden, günlüklerden ve İbranice ve Arap basınından yararlanıyor. Kitap, günümüzün çok farklı koşullarında Araplar ve Yahudiler arasındaki tedirgin ve genellikle düşmanca ilişkilere hızla ilerliyor. Bazıları tarafından idealize edilmiş ya da telafi edilemez bir geçmişe duyulan nostaljinin ifadesi ya da ulaşılamaz bir gelecek hakkında temenni düşüncesi olarak eleştirildiğini anlatıyor.
Rashid Khalidi, Demir Kafes: Filistin Devleti İçin Mücadelesinin Hikayesi
Khalidi’nin iddiası Filistinlilerin yaşadığı adaletsizliğin özüne iniyor. İngiltere'nin Siyonist projeye olan bağlılığı nedeniyle Manda'nın yapısının onlara ters düştüğünü gösteriyor - dolayısıyla bir 'demir kafes' imajı. Bu dengesizlik sabitti: Kasım 1947'de BM'nin bölünme kararı Yahudilere, ardından üçte birini verdi. nüfusun yarısı, Filistin topraklarının yarısı. Bu Araplar tarafından reddedildi. Siyonizm aynı anda Filistinlilere de baskı uyguladığı için sömürgecilik dilinin ötesine geçmek gerektiğini gösteriyor. ve Yahudiler için ulusal kurtuluş anlamına geliyordu - ve İsrail adında bir ülkede yaşayan kendi dillerini konuşan yeni insanlar yarattı. Arapların ya da başka birinin bu paradoksu hoş mu yoksa adil mi buldukları sorusu değil. Bu önemli hikaye, onu kavramadan hiçbir anlam ifade etmiyor.