Smyrna, Türkiye'nin Ege kıyılarında bulunan Osmanlı şehirlerinden en zenginiydi ve "Doğunun Sedefü" olarak bilinen kozmopolit bir şehirdi.
Smyna, dünyadaki en lüks mağazalardan, sinemalardan, opera evlerinden birine sahipti. Yunanlılar (320.000) şehirin dini hoşgörü mekanı olduğu için, 140.000 Türk, 10.000 Ermeni ve çok sayıda Yahudi, Avrupa ve Amerika halkının barış içinde yaşadığı şehrin nüfusuna egemen oldu.
Smyrna soykırımı, Mayıs 1919'da Küçük Asya'da, Batı ülkelerinde teşvik edilen ve onaylanan bir askeri kampanya başlatmak için Yunanistan'ın uğradığı feci bir kararın sonucudur. On iki Yunan bölümü, kampanyayı Küçük Asya'da Osmanlı topraklarında derinlemesine ilerletmeye başlamıştır.
Yunan ordusu, 1920'de, Sevr Antlaşması'nın Ağustos ayında Türkiye sınırlarını belirlemek üzere imzalandığı zaman Batı Trakya'yı ele geçirmişti.
Ancak, Türk lider Kemal Atatürk açık biçimde antlaşmayı ihmal etti. Aynı zamanda Atina, daha şimdiden Küçük Asya'da olan silahlı kuvvetlerin büyük bir bölümünü geri çağırdı. Kasım 1920'de Yunanistan, Türk kuvvetlerine karşı ikinci kez saldırı düzenledi ve Türkiye genelinde Atatürk'ü zorlamaya çalıştı.
Mart 1921'de Yunan ordusu ilerliyordu. Atatürk'teki Türk kuvvetleri iktidar ve etnik destek kazanıyordu. Temmuz ayında Atina, kötü bir karar daha verdi: daha Küçük Asya'ya ilerlemek için. Helen Ordusu topraklar kazanıyordu, ancak aynı zamanda tedarik noktalarından ayrılıyordu, bu nedenle malzeme ve mühimmat tükendi.
Temmuz 1922'ye gelindiğinde, Yunan kuvvetleri hükümet sadece 8000 asker daha geri çağırmaya zorlandıkça, erkeklerle değil, aynı zamanda moral olarak geriledi. Atatürk'ün altındaki Türk kuvvetleri şimdi saldırıya uğramıştı. Bir ay sonra, Smyrna'nın sonu, dünyanın bunu bildiği gibi başlangıcıydı.
Kronolojik olarak gerçekleşen ve korkunç 1922 felaketine yol açan olaylar şunlardı:
26 Ağustos 1922
Fransa ve İtalya tarafından iyi eğitilmiş ve tedarik edilen Türk ordusu nihayet bir karşı saldırı başlattı ve büyük Yunan savunma mevkileri işten çıkarıldı.
30 Ağustos 1922
Yaklaşık 200.000 kişilik kuvvetle Yunan ordusu Dumlupınar Savaşı'nda askerlerinin yarısı yakalanıp öldürüldü ve ekipmanı kaybetti.
1 Eylül 1922
Kemal Atatürk meşhur emrini yayınladı: "Ordu, ilk hedefiniz Akdeniz, İleriye!"
6 Eylül 1922
Limanda 11 İngiliz, 5 Fransız, 1 İtalyan, 2 ABD ve daha fazla gelebilecek 21 savaş gemisi vardı. Smyrna'ya yaklaşık 50.000 Yunan birliği ve binlerce mülteci yağdırdı ve iskele tarafında bir araya geldi. İç tam bir kargaşa içindeydi. Körfez'deki Yunan gemileri askerleri mümkün olduğu kadar çabuk götürüyordu.
7 Eylül 1922
Müttefikler, Türk iç işlerine müdahale etmemek için sıkı emirler verdi. Sorumlulukları ulusal vatandaşlarıyla yatıyordu. Smyrna'da evsiz milyonlarca göçmen vardı.
9 Eylül 1922
Yunan hükümetinin Atina'da istifasından sonra Türk süvari Smyrna'ya girdi. Gündüz akşamı, Türk ordusu şehre her yandan yaklaşmıştı ve şiddet patlak verdi. Zengin ve fakirlere karşı yağma oldu. Çok sayıda Yunan askeri, ölüm cezasını atma ve eski puanlar kazanma başarısını göstermedi.
10 Eylül 1922
Büyük ölçekli yağma, tecavüz, sakatlanma ve Ermenileri ve Rumları öldürme vardı. Ermeni mahallesi sistematik olarak yağmalandı. Kemal'in kortejleri, süvarilerin onu beklediği Türk sarayında Smyrna'ya girdi. Bir savaş, kıyıya doğru yola çıkan 6.000 Yunan askeri taburuyla öfkelendi. Yunan ordusunun son izni teslim oldu ve mahkûmları tuttu. Büyükşehir Chryssostomos bir mafyadan öldürüldü. Yıllarca savaşta vahşileşen erkekler üzerinde hiçbir yetkisi yoktu. Savaş gemilerinin tümüyle acımasızlıklar işlendi. Sokaklar ve liman şişmiş cesetlerle doluydu.
11 Eylül 1922
Smyrna'ya giderek gittikçe daha fazla sayıda mülteci yol açan durum kötüleşti.
12 Eylül 1922
Daha evsiz, terörist, mülteci ulaşmaya ve sokaklarda kamp kurmaya devam etti. Türk ordusunun kanunsuz unsurlarının derhal kurbanlarıydı. O zamanlar, Constantinople'de yaklaşık 7.000 İngiliz birliği konuşlandırıldı. Kemal, "Başkentimize sahip olmalıyız ve Batılı Devletler bunu teslim etmeyecek olursa, İstanbul'da yürümek zorunda kalacağım" dedi. Smyrna, anarşiye daldı; çılgınca silah atmak, yağmalamak ve tecavüz etmek. Müttefik gemi Yunanlılar ya da Ermeniler almama emrinde kaldı. Bununla birlikte, muhtemelen Türklerin gitmelerine izin vermedi.
13 Eylül 1922
Müttefikler vatandaşlarını boşaltmaya başladılar. Şehrin nüfusu 700.000'den fazla kişiye yükseldi. Yine de, Smyrna'nın gayri Müslümanları, Müttefik filosu savaş gemilerinin onları koruyacağından emindi. Kemal'in bu müreffeh kenti yeni cumhuriyet için bir varlık olarak görmesini umuyorlardı. Bununla birlikte, onlara uygulanan korku için hazırlıksızydılar. Türk askerleri Ermeni çeyreğini ateşe verdi. İskele tarafı, arkasında yangınlar yağan yarım milyon mülteci ile kalabalıklaştı. Kent dört gün boyunca yakıldı.
Yangın kıyıya ulaştığı sırada insanlar cankurtarma tehlikesindeydi. Gemiler yoğun ısıdan kaçınmak için 250 metre ileriye taşındı. Gemilerin şutları, çığlıkları bastırmak ve iskele tarafında çılgın bir çetenin çığlıklarını tıraş etmek için uyarıldı. İngiliz bir amiral dramatik bir kalp değişikliğine ve mevcut olan tüm teknelerin indirilmesi ve iskele tarafına gönderilmesi emrini verdi. Toplam kaos devam etti. Yine de, tek tek, gemiler Yunanlılarla ve Ermenilerle dolup taşıyordu. Liman ve sokaklar şişmiş cesetlerle doldu: insanlar, köpekler, atlar. Yanan etin kokusu hakimdi.
14 Eylül 1922
Kurtarma görevine devam edildi ve oda 20.000 kişilik bulundu. Savaş gemileri halihazırda mültecilerle dolup duran ve yüz binlerce akını uğraşmak için donanıma sahip olmayan Atina'ya gitti.
15-18 Eylül 1922
Mülteci Smyrna'ya gelmeye devam etti. Açlık, susuzluk ve sıhhi bir kriz vardı. Mustafa Kemal, 1 Ekim'de Smyrna'daki herhangi bir mültecinin Orta Anadolu'ya gönderileceğine karar verdi. Ancak tehcirler hemen başladı. Askeri çağın tüm Hıristiyanları bir düşman sayıldı. Zorla yürüyüşler 1915'in sınır dışı edilmelerine benzerdi. Sonuç olarak, 100.000 kişi öldürüldü ve 160.000'i iç bölgeye sürüldü.