Örsan K. Öymen yazdı...
Türkiye’de kendilerine “liberal-demokrat” diyen kesimler, şaşkın ördek sürüsü gibidir. Türkiye’nin şaşkın “liberalleri”, John Locke’u, David Hume’u, Adam Smith’i, Jean-Jacques Rousseau’yu, Baron Montesquieu’yu okumadan ve anlamadan, 1776 Amerikan devriminin ve 1789 Fransız devriminin teorik alt yapısını doğru dürüst araştırmadan ve incelemeden, İslamcı ve Kürtçü hareketlere esir düştüler. Aynen, bazı sözde sosyal demokratların, sözde sosyalistlerin ve sözde komünistlerin, Karl Marx’ı okumadan ve anlamadan, İslamcı ve Kürtçü hareketlere esir düştükleri gibi.
Liberalizm, sosyalizm ve komünizm, ekonomik ve sosyal politikalar bağlamında kendi içlerinde ayrılsalar da, bu akımların her birisi, dinciliğe ve milliyetçiliğe karşıdırlar. Bu onların ortak özelliğidir. Bu akımların hepsinde, dinciliğe karşı laiklik, milliyetçiliğe karşı da vatandaşlık bilinci vardır. Başka bir deyişle, din fetişizmi ve etnik kimlik fetişizmi üzerinden liberal, sosyal demokrat, sosyalist, komünist politikalar oluşturulamaz.
Ama Türkiye’nin sağlı sollu şaşkın ördekleri, bunu da başardılar! Türkiye’de siyasetin, din ve etnik kimlik üzerinden yürütülmesinde, bu kesimlerin de büyük bir sorumluluğu vardır.
SULANDIRILMIŞ “SOL”A YÖNELİK KIRILMA NOKTASI
Aynı şaşkınlık, başka boyutlarda da karşımıza çıktı. Örneğin, bazı sözde sosyal demokratlar ve liberaller, serbest piyasa ekonomisini solun ve sosyal demokrasinin içine yedirmeye çalıştılar. Aslında bu süreç önce Avrupa’da başladı. İngiltere’de Tony Blair, Almanya’da Gerhard Schröder gibi siyasetçiler, solun içini boşalttılar, sol adına, halk adına, özelleştirmelere hız verdiler, kamu kurumlarının özelleştirilmesine izin verdiler, sendikal hareketleri zayıflattılar, devletin eğitim ve sağlık hizmetlerini kısmen veya tamamen ücretli hale getirdiler veya buradaki ücretleri arttırdılar; ayrıca ABD’nin emperyalist politikalarına, Irak ve Afganistan’ın işgali sürecine destek verdiler. Bu sulandırılmış “sol” akımının Türkiye’deki uzantısı da, CHP’de bir dönem siyaset yapan Kemal Derviş idi.
Ancak bu akım kısa bir süre sonra buharlaşmaya başladı, halkın tepkisine neden oldu. 1970’lerde Alman Sosyal Demokrat Partisi (SPD) Genel Başkanı olan Willy Brandt ve İsveç Sosyal Demokrat Partisi (SAP) Genel Başkanı olan Olof Palme gibi gerçek sosyal demokratların ve demokratik sosyalistlerin ortaya koyduğu politikalara yeniden dönüldü, hatta daha radikal sol akımlar da, halk kitleleri tarafından önemli destek gördü. SPD’nin önde gelen siyasetçilerinden birisi olan eski Genel Başkan Oscar Lafontaine ve Fransa Sosyalist Partisi’nin eski Genel Başkanı Lionel Jospin gibi sosyal demokratlar ve demokratik sosyalistler, Blair-Schröder tarzı “sol” politikalara karşı ciddi eleştiriler getirdiler. İngiltere İşçi Partisi, Blair yüzünden, Sosyalist Enternasyonel’de büyük tepkiler gördü. Alman Sosyal Demokrat Partisi (SPD) içinde, Schröder yüzünden bölünmeler yaşandı. Lafontaine istifa edip Sol Parti’ye geçti. SPD oylarının önemli bir kesimi Sol Parti’ye ve Yeşiller Partisi’ne kaydı. Bu bölünmeden dolayı Hıristiyan Demokrat Parti (CDU) iktidar, Angela Merkel de Başbakan oldu. Almanya’da geçmişte defalarca iktidar olan SPD, bir süre muhalefette kaldı, sonra da koalisyon ortağı oldu.
İsveç, Norveç, Finlandiya ve Danimarka gibi İskandinav ülkelerinde ise sosyal demokrat partiler zaten İngiltere ve Almanya gibi ülkelerde yaşananları yaşamadılar, sosyal demokrat ilkeleri büyük ölçüde korumayı her zaman başardılar.
Sulandırılmış “sol”a yönelik bir kırılma noktası da, Akdeniz ülkelerinde daha yakın bir geçmişte gerçekleşti. Yunanistan’da ki “Syriza” hareketinin ve İspanya’daki “Podemos” hareketinin yükselişi, buna dair en önemli örnekler arasında yer aldı.
AKIL DA VİCDAN DA KABUL ETMEZ
Şimdi bu anti-kapitalist hareket Britanya’da ve ABD’de gelişmeye başladı. Britanya’da ana muhalefette olan İşçi Partisi’nin son kurultayında, partinin sosyalist-sol kanadını temsil eden Jeremy Corbyn, Genel Başkan seçildi. Daha önce Tony Blair’in oturduğu koltuk, tekrar sol ideolojiye geri dönmüş oldu. Corbyn, zenginlerden daha fazla gelir vergisi alınmasını, asgari ücretlerin arttırılmasını, gelir dağılımındaki dengesizliğin bertaraf edilmesini, kamu kurumlarının özelleştirilmesine son verilmesini, özelleştirilen bazı kurumların yeniden kamulaştırılmasını, sendikal hareketlerin güçlendirilmesini, ücretsiz eğitim ve sağlık hizmetlerinin tahsis edilmesini, ABD’deki muhafazakar yönetimlerin emperyalist-işgalci stratejilerine ortak olunmamasını savunuyor.
ABD’de ise, bu yıl içinde, benzer politikaları savunan Vermont Senatörü Bernie Sanders, ABD Devlet Başkanı olmak için Demokrat Parti’den aday adayı oldu. Demokratik sosyalizmi ve İskandinav modeli ekonomiyi ve sosyal politikaları savunduğunu açıkça söyleyen Sanders, Demokrat Parti’nin en güçlü Başkan adayı Hilary Clinton’u önseçimlerde en fazla zorlayan aday. Sanders, ABD’yi azınlıktaki milyarderler sınıfının yönettiğini, ABD’de oligarşik bir yönetimin geçerli olduğunu, ABD’nin siyasal bir devrime ihtiyaç duyduğunu açık bir biçimde ifade ederek, zenginlerin üzerindeki gelir vergisi yükünün arttırılmasını, Wall Street’teki borsa işlemlerinin bazılarının vergilendirilmesini, asgari ücretin radikal biçimde arttırılmasını, gelir dağılımındaki uçurumların ortadan kaldırılmasını, ücretsiz eğitim ve sağlık hizmetlerinin devreye girmesini, seçim kampanyalarına zengin iş adamlarının bağış yapmasının ve seçimlerin satın alınmasının engellenmesini, ABD’nin başka ülkelerin iç işlerine müdahale etmesine son verilmesini savunuyor.
Sanders’in önseçimleri kazanıp kazanmayacağı, Demokrat Parti’nin Başkan adayı olup olmayacağı, olması durumunda da, ABD Devlet Başkanı seçilip seçilmeyeceği belirsizliğini koruyor. Ancak Sanders, adaylar içinde, yükseliş aşamasında olan kişiler arasındaki yerini alıyor. Sanders bazı eyaletlerde Clinton’u bertaraf etmiş durumda. Böyle bir adayın ABD siyasetinde bir anda bu kadar ön plana çıkması ve medyada da yer alması, ABD siyaset ve seçim tarihi açısından, radikal bir gelişmedir. Bu gelişme, ABD’nin Avrupa siyaset geleneğine yaklaşması, ABD siyasetinin, aralarında sadece derece farkları olan iki merkez sağ parti arasına sıkışıp kalmaması açısından da, son derece önemlidir.
Tüm bu gelişmelerden Türkiye’de en fazla ders alması gereken parti de, Türkiye’nin en büyük merkez sol partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi’dir. Kemal Derviş ve onun gibi siyasetçilere umut bağlamış olan CHP yönetimi, eski Genel Başkan Deniz Baykal döneminde başlayan ve şimdiki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu döneminde de devam eden bu tarihsel yanılgısından bir an önce dönmelidir.
Ekonomik, sosyal ve siyasal açıdan Türkiye’nin çok daha ilerisinde olan Avrupa Birliği ülkeleri ve ABD bile, sol ideolojiye ve politikalara daha fazla açılırken, kapitalizme karşı meydan okurken, Türkiye gibi geri kalmış bir ülkenin hala kapitalizme ve serbest piyasa ekonomisine sarılması, aklın da, vicdanın da kabul edebileceği bir şey değildir.
Örsan K. Öymen
Odatv.com
"Kitaptan işte sizlere bir tadımlık bilgi…”
"'Anıları mücadelemizde yaşayacak' dememek için..."
"Bu seçim koşuluna itiraz edilmeli ve sonuç mutlak olarak reddedilmeli idi..."