İçindekiler
Berlin Duvarı
Berlin Duvarının çöküşü modern dünyanın en önemli tarihi olaylarından birisi olarak adlandırılmaktaydı. Birçok insanın gözü bu çöküşün üzerindeydi… Berlin Duvarı Tarihin yıkıldığı ana şahitlik ediyordu…
13 Ağustos 1961’den 9 Kasım 1989’a kadar Batı Berlin’i kuşatan Berlin Duvarı ve tüm şehir merkezine bir çizgi çizerek, Doğu Berlinlilerin ve Doğu Almanya vatandaşlarının Batıya kaçmasını engellemek amacıyla inşa edilmişti. Ancak Duvar halk kitlelerinin kaçmasını tamamen engelleyemedi. Sonuç olarak, 1961’de Doğu Almanya’daki iktidardaki Komünist Parti olan SED, Duvar’a daha fazla sınır tahkimatı ekleyerek geniş, çok katmanlı bir bariyer sistemi oluşturmaya başladı. Batı’da insanlar sınır şeridini “ölüm şeridi” olarak nitelendirdi, çünkü kaçmaya çalışırken orada birçok insan öldürüldü. 1989’da Doğu Almanya’nın çöküşüyle birlikte, SED’in uzun süredir sahip olduğu Berlin Duvarı da gücünü korumak için kullanmaya çalıştı. Duvarın yıkılışı diktatörlüğünün kesin sonunu işaret ediyordu.
“1961 | 1989. The Berlin Wall”
Savaştan sonra, Sovyet işgal kuvvetlerinin yardımıyla, iktidardaki Komünist Parti SED, Doğu Almanya’da (GDR) bir diktatörlük kurmaya başladı. Ancak Doğu Alman nüfusunun büyük kısmı yeni siyasi ve ekonomik sistemle aynı fikirde değildi. Sonuç olarak, kırklı yılların sonunda, siyasi, ekonomik ve kişisel sebeplerin bir karışımı ile motive edilen Batı’ya kitlesel bir göç başladı. Ağustos 1961’e kadar, Doğu Almanya nüfusunun altıda birini kaybetti.
SED, 1952’nin başlarında Doğu Almanya sınırını Batı Almanya’ya kapatmaya başlamıştı. Bu nedenle, doğrudan Batı’ya kaçmak giderek daha tehlikeli hale geldi. Birçoğu son boşluktan faydalanmayı seçti ve sektör sınırlarını hala açık olan Batı Berlin’e geçerek Batı Almanya’ya ulaştı.
Berlin Duvarı Nasıl Örüldü?
13 Ağustos 1961’de SED, Batı Berlin’in etrafındaki sınırı kapatmak için dikenli tel kurmaya başladı. Duvarlar birkaç gün içinde dikildi. Bunun Batı’ya giderek artan kitlesel göçün sona ermesi umuluyordu. SED ayrıca Doğu Almanya’daki insanlar üzerindeki gücünü dengelemek ve dünyaya egemenliğini göstermek istedi. Ancak dikenli tel ve duvarlar kaçış girişimlerini tamamen durduramadı. Bu nedenle Berlin’deki sınır bariyerleri sürekli olarak genişletildi ve güçlendirildi.
Duvar inşa edildikten sonra bile, SED liderliği batıya doğru göçü tamamen durduramadı. Aksine, Duvar Berlin’deki arkadaş ve akrabaları birbirinden ayırdığı için, Doğu Berlin’liler ve Berlin’in dışarısında yaşayan insanların kaçma baskısı daha da arttı. İnsanlar sınır bariyerlerinden kaçmaya çalıştıkça, SED sınır tahkimatlarını genişletmeye devam etti. Tek bir basit duvar olarak başlayan şey, kaçışları önlemek için tasarlanmış karmaşık, çok katmanlı bir sınır yerleşimi olarak gelişti.
Başta, her başarılı kaçıştan sonra, sınır askerleri ve öncü birimler sınır duvarının arkasına geçici, özel engeller ekledi. 1963’te Doğu Berlin’deki Duvar arkasında bir sınır bölgesi oluşturulduktan sonra, bu alandaki büyük genişlikler bir çit tarafından da engellendi. Altmışlı yılların ortalarında SED, sınır askerlerine “engelsiz bir görüş ve net bir ateş alanı” sağlayacak üniform bir sınır şeridine yer açmak için binaları yıktı. Sonraki yıllarda, bu ölüm şeridi içine daha fazla bariyer yerleştirildi. . “Yetmişlerde, ikinci bir iç duvar” (Hinterlandmauer) eklenmiş ve sınır şeridini Doğu Berlin ve GDR’ye kapatmıştır.
Churchill’in Demir Perdesi
İkinci Dünya Savaşı yeni sona ermişti. İngiltere Başbakanı Churchill, Sovyet Rusya ile ABD’nin temsil ettiği “Hür Dünya” arasındaki bloklaşmayı “Demir Perde” tabiri ile betimlemişti.
Churchill’in Demir Perdesi Berlin’de 1961’de inşa edilen ve yalnızca Almanya’yı değil, dünyayı da ikiye bölen duvarla gerçeğe dönüşmüştü. Ancak, ideolojik çatışmaların bu anıtsal simgesinin ömrü yalnızca 28 yıl sürdü.
Berlin Duvarının Yıkılışı
Sovyetler Birliği’ni de dağılmaya götürecek süreç 30 yıl önce 9 Kasım 1989’da binlerce kişinin önce Berlin Duvarı’nı aşması ve ardından onu yerle bir etmesiyle başlamıştı.
Takvim 9 Kasım 1989’u gösterirken binlerce Alman bu defa vurulma korkusu olmadan Berlin Duvarı’na yürüyordu. Hedefleri, 2. Dünya Savaşı sonunda egemen güçlerin inşa ettiği ayrılığa son vermekti. Bizler de bu sahneleri siyah-beyaz televizyonlarımızdan Mehmet Ali Birand’ın o titrek sesiyle merakla izliyorduk… Bir dönem bitmişti…
Berlin Duvarı, 2. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle galip güçlerin Almanya’nın paylaşımı için başlattıkları sürecin sonucuydu.
1989’da Sovyetler Birliği’ndeki değişim rüzgarları Doğu Berlin’e ulaşıyordu. Ve bu rüzgarlar duvarın sonunu getiren en büyük sebep oldu.
9 Kasım 1989 akşamı her şey sınırdaki köprü üzerinde yaşanmıştı. Doğu Berlin ile Batı Berlin’i ayıran sınır geçiş noktasına akın eden binlerce Alman aslında Berlin duvarındaki ilk gediği de açmış oluyordu.
Berlin Öpücüğü !
Duvarın yıkılması yalnızca Almanya’yı birleştirmekle kalmadı, tüm dünya düzeninin değişmesine de sebep oldu. Bu değişimi belki de en iyi temsil eden resim ise Erich Honecker ve Leonid Brejnev’i tanımlayan resim olmuştu.
1979’da Alman Almanya Demokratik Cumhuriyeti’nin 30’uncu yıldönümü şenlikleri sırasında, Leonid Brejevev ve Cumhurbaşkanı Erich Honecker’in “sosyalist kardeş” öpücüğü adını verdikleri erkek erkeğe (!) dudak dudağa öpüşmeleri idi…
Sosyalist kardeş öpücüğü, bir kucaklama ve yanaklara ya da bazen ağza karşı karşılıklı bir öpüşmeden oluşmaktaydı. Bu ritüelin kökeni, Doğu Ortodoks Kardeşleri’nden ya da Paskalya Öpücüğü‘nden kaynaklanmaktadır, ki bunlar Ortodoks Kilisesi’nin ayinlerine katılırken önemli bir ifade gücü taşıyorlardı ve bu nedenle günlük yaşamda kullanılıyorlardı. Komünist politik liderler o günlerde sık sık bir formalite olarak birbirlerini öpüyordu.
Berlin Duvarı Dokümantasyon Merkezi
Duvarın yıkılmasının 25. Yıldönümü olan, 9 Kasım 2014’te, “1961 | 1989. Berlin Duvarı” adlı yeni kalıcı sergi, anıtın yenilenmiş dokümantasyon merkezinde açıldı.
420 metrekareyi kapsayan sergi, Berlin bölgesinin tarihine adanmıştır. Duvarın inşasına, yıkılmasına ve Almanya’nın yeniden birleşmesine yol açan politik ve tarihi durumu açıklar. Duvar neden inşa edildi? Duvar neden bu kadar uzun süre kaldı? 1989’da neden yıkıldı? Bu sorular çok sayıda eser, biyografik belge ve görsel-işitsel medya içeren multimedya sergisinin odak noktasıdır. Sergi, siyasi olayların tarihini sosyal tarih ile birleştirerek, şehrin acımasız bölünmesinin insanları nasıl etkilediğini göstermektedir.
Keyifli ve Aylak Geziler!
Aylak Gezgin facebook sayfasını beğenmeyi unutmayınız!