Disleksi: Kişinin normal veya üstün zeka düzeyinde olmasına rağmen okuma, yazma ve dil becerilerinde problem yaşamasına sebep olan özel öğrenme bozukluğudur.
Disleksinin belirtileri neler?
Çocuğunuz aylar geçmesine rağmen okumayı öğrenemiyorsa, harfleri ters yazıyorsa sorun disleksi olabilir.
Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Graham Bell, Henry Ford, Ozzy Osbourne ve Steve Jobs. Bunlar tarihin alanında dev izler bırakmış isimleri. Hepsi de disleksi hastası. Disleksi, okuma güçlüğüne bağlı bir tür öğrenme bozukluğu. Dislekside genellikle harfler tersten algılanır. Örneğin d ve b harfleri birbirine karışır. Sanılanın aksine herhangi bir görme ya da zeka geriliğine bağlı değil. Örneğin, Albert Einstein disleksi sorunu yüzünden zeka özürlü olarak görülmüş ve okuldan atılmıştı. Ancak sonradan anlaşıldığı üzere Einstein’ın zekasında hiçbir sorun yoktu. Sadece okumada güçlük çekmekteydi.
Disleksinin tedavisi yok. Çünkü disleksi, beyinin çalışmasını etkileyen kalıtsal sorunlara bağlı ömür boyu süren bir durum. Ancak yine de çözümsüz değil. Alınan özel eğitimler sayesinde okulda başarı sağlanabilir. Ayrıca psikolojik destek de gerekli.
Çocuğumda disleksi olabilir mi?
Disleksi aile geçmişinde yoksa ortaya çıkması güç, ama imkansız değil. Sorun genellikle okul çağına girilmesiyle anlaşılır. Okumayı öğrenmede aşırı zorlanma öğretmenlerin ve ebeveynlerin disleksiden kuşkulanmalarına neden olabilir. Erken okul öncesi dönemde de bazı belirtiler gözlemlenebilir:
- Geç konuşma
- Yeni sözcükleri çok zor öğrenme
- Sözcükler arasında kafiye bulmada güçlük çekme
Okul çağındaki çocuklarda görülen belirtiler:
- Yaş grubuna göre çok zayıf okuma
- Problem çözme ve duyduklarını algılamada güçlük
- Hızlı ve birden fazla talimatı anlama güçlüğü (Banyoya git, ellerini yıka ve sonra buraya gel gibi hızlı ve sıralı talimatları anlayamama)
- Hatırlamada güçlük
- Harfleri ve kelimeleri tersten okuma ve söyleme (Ters kelimesini sret şeklinde okur ve öyle telaffuz ederler)
- Yazmada güçlük
- Yabancı dil öğrenmede zorluk
Gençler ve yetişkinlerde görülen belirtiler:
- Okumada güçlük
- Şaka ve deyimleri anlamada güçlük
- Sesli okuma
- Zamanı yönetmede güçlük
- Bir hikayeyi özetlemede zorluk
- Yabancı dil öğrenmede sorunlar
- Ezberleme güçlüğü
Disleksi çocuğumu nasıl etkiler?
Disleksi günümüzde kontrol altına alınabiliyor. Çocuğunuzun çok etkilenmeyeceğini, ancak yine de sıradan bir çocuktan farklı olacağını bilmelisiniz. Disleksinin neden olduğu sonuçlara bakalım:
Öğrenme bozukluğu: Disleksi okuma ve yazma güçlüğüne neden olan bir sorun. Okuma ve yazma her dersteki temel yetiler olduğundan disleksi ve okuldaki başarısızlık birbiriyle paralel. Çocuğunuzda disleksi varsa yaşıtlarıyla uyum sorunları yaşaması da olağan.
Sosyal sorunlar: Disleksi hiçbir tedavi yöntemiyle kontrol altına alınmazsa düşük benlik saygısı, davranış problemleri, anksiyete, agresyon gibi sosyal sonuçlar doğuran psikolojik sorunlara neden olabilir. Ancak doğru tedaviyle normal bir yaşam sürmek mümkün. Çocuğunuzun hem eğitim hayatında hem de sosyal yaşamında doğru desteği aldığına emin olmalısınız.
Yetişkin dönemdeki sorunlar: Çocukluk döneminde olduğu gibi yetişkinlikte de okuma, okuduğunu anlayabilme yetisi kritik önemde. Disleksi kontrol altına alınmazsa yetişkinlik çağında da iş ve sosyal hayatı etkileyebilir. Sorun ne kadar erken farkedilirse o kadar iyi. Aksi takdirde yetişkin dönemde ciddi sorunlarla karşılaşılabilir.