Bu gün (23 Ekim 2015 Cuma) 10 Muharrem 1437, yani hicretin 1437nci yılının ilk ayı olan Muharrem'in onu olan Âşûrâ günü. Bu gün ve bundan önceki günlerde yapılması tavsiye edilen, yapılmasında büyük ecir ve mükâfat olan, yapılmamasında bir günah bulunmayan namaz, oruç ve sâir ibadetleri önceki yazılarımda anlatmaya çalışmıştım.
Şu anda içinde bulunduğumuz Âşûrâ gününde başka neler yapmalıyız, hangi güzel amelleri yerine getirmeye çalışmalıyız? Bu günkü yazımda bunlardan bahsedeceğim.
1. Bu gün oruç tutulmalı. Bu gün oruç tutmayanlar, gece kalkıp oruca niyet etmeyenler ne yapmalı?
Bu hususta Sahih-i Buhari'de şöyle bir rivayet vardır:
Hz. Seleme b. Ekvâ'dan r.a. rivayet edilen bir Hadis-i Şerif'te, Peygamber efendimiz Eslem kabilesinden bir kişiye:
"Kim bugün, (bu sabah) yemek yemişse, günün geri kalanını oruçlu geçirsin! Kim de herhangi bir şey yememişse, o da oruç tutsun! Çünkü bu gün Âşûrâ günüdür!"diye Müslümanlara ilân etmesini emretmiştir.
2. Bu gün dargınlıklar giderilmeli, husumetlere, kin ve nefrete son verilmeli, bu güne kadar ne şekilde olursa olsun kırdığımız, üzdüğümüz kimselerin gönülleri alınmalı, memnun olmaları temin edilmeli, birbirleriyle dargın olanlar barışmalı.
3. Âşûrâ gününde, sıla-ı rahim vecîbesi yerine getirilmeli, yani, yakın ve uzak akrabalar, eş, dost ve arkadaşlar aranmalı, hatırları sorulmalı, sıkıntıları ve ihtiyaçları varsa elimizden geldiği kadar yardımcı olup sıkıntı ve ihtiyaçları giderilmeye çalışılmalı.
Son yıllarda büyük çapta ihmal ettiğimiz bu İlâhî emri Âşûrâ gününde hatırlayıp yerine getirmenin çok büyük mükâfatı olduğunu ifade eden Peygamber efendimiz:
"Akrabalarıyla, yakınlarıyla alâkasını kesen bir kimse, Âşûrâ gününde (onlarla yeniden irtibat kurarak, bizzat ziyaret ederek veya her hangi bir şekilde arayıp sorarak) sıla-ı rahim'de bulunursa, Hz. Allah c.c. o kimseyi Zekeriyyâ'nın (a.s.) oğlu Yahyâ'nın (a.s.) ve İsâ'nın(a.s.) sevabından nasiplendirir ve o kimse onlarla (orta ve şehâdet parmaklarını birleştirerek) şu ikisi gibi (cennette) beraber olur!"buyurmuştur.
4. Bu gün, fakir fukaraya yardım edilmeli, çevremizde, muhtaç durumda olan insanlara el uzatılmalı. Bu hususta Peygamber efendimiz:
"Kim ki Âşûrâ gününde zerre miktarı kadar tasadduk ederse, (sadaka verirse,) Hz. Allah c.c. o kimseye Uhud dağı kadar sevap verir ve bu sevap kıyamet gününde onun mizanında olur!"buyurmuştur.
5. İlim meclislerinde, zikir meclislerinde bulunmalı, bu tür toplantılardan istifade etmeye çalışılmalı. Âşûrâ gününde bir saatimizi bunun için ayırmamızın karşılığını Rasûl-i Ekrem efendimiz şöyle beyan buyurmuştur:
"Kim ki, Âşûrâ gününde bir âlimin meclisine, sohbetine veya Hz. Allah'ın zikredildiği bir topluluğa gelir, orada bir saat oturursa, o kimseyi Cennete koymak Hz. Allah üzerine hak olur!"
6. Bu gün en az 10 Müslüman'a birer selam veya bir Müslüman'a 10 selam verilmeli. Peygamber efendimiz;
"Âşûrâ gününde on Müslümana selam veren kimse bütün Müslümanlara selam vermiş gibi olur!"buyurmuştur.
7. İnsanlara yemek ikram edilmeli, su verilmeli, üzerinde doğru dürüst elbisesi olmayanlar giydirilmeli. Kendisinin yemeğe iştahı varken, eline geçen yemekten Müslüman olan komşusuna ikram edene Fahr-i Kâinât efendimizin şöyle bir müjdesi vardır:
"Kendisinin herhangi bir yemeğe iştahı olduğu halde, onu Müslüman komşusuna ikram eden kimse, Hz. Allah c.c. onu Cennet yemeklerinden yedirip, içeceklerinden içirmedikçe dünyayı terk etmez!"
8. Çevremizde bulunan öksüz ve yetimler gözetilmeli, gönülleri alınıp başları okşanmalı, sevinmeleri temin edilmeli, yüzlerinin gülümsemesinden haz duyulmalı. Peygamber efendimizin,"Kim Âşûrâ gününde eliyle bir yetimin başını okşarsa, Hz. Allah c.c. o yetimin başındaki her saç adedince, o kimse için Cennette bir derece yükseltir!" Hadis-i Şerifinin sırrına nail olmak için gayret gösterilmeli.
9. Müslümanların gelip, geçtiği yollar üzerinde insanlara ezâ ve zarar verecek şeyleri gidermeye, temizlemeye, çevreye karşı biraz daha duyarlı olmaya çalışılmalı.
10. Müslümanlar arasını islah etmek, arada bulunan husumetleri gidermek, dargın ve küskün olan Müslümanları barıştırmak için çaba sarf edilmeli.
11. Bu gün vefât eden Müslümanların cenazelerine iştirak edilmeli.
12. Hastalar ziyaret edilmeli.
13. İslam kardeşliğini gönlünde hisseden Müslümanlar, kardeşleriyle muhabbetle müsâfaha etmeli.
14. Bu gün yıkanıp temizlenerek, insanların arasına temiz çıkılmalı. Bu hususta Peygamber efendimiz:
"Âşûrâ gününde yıkanan kimse, Hz. Allah c.c. katında annesinden doğduğu gün gibi günahlarından temizlenmiş olur!"buyurmuştur.
15. Bu gün evlerimizin bir takım ihtiyaçları alınmalı, Müslüman, hem kendisine, hem de ev halkına karşı geniş ve cömert davranmalı, lütuf ve ihsanda bulunmalıdır. Hz. İbn-i Mes'ud'un r.a. rivayet ettiği bir Hadis-i Şerif'te, Peygamber efendimiz:
"Âşûrâ gününde, âile efradına geniş (cömert) davranan kimseye Hz. Allah c.c. senenin geri kalan günlerinde geniş davranır!"buyurmuştur.
Hz. Süfyan-ı Sevrî: "biz bunu denedik ve öyle bulduk!" Demiştir.
Bunların dışında Âşûrâ gününde yapılması tavsiye edilen ibadetler vardır. Kısaca:
Bu gün 10 defa şu dua okunur:"Sübhânellâhimil'el-mîzân ve müntehe'l-ilmi ve mebleğa'r-rizâ ve zinete'l-arş."
Âşûre gününe mahsus olmak üzere kuşluk vaktinde 2 rek'at namaz kılınır. Her rekâtte 1 Fâtiha, 50 İhlâs-ı Şerif okunur. Namazdan sonra da 100 defa olmak üzere şu salevât-ı şerife okunur: "Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli seyyidinâ Muhammedin ve Âdeme ve Nûhın ve İbrâhîme ve Mûsâ ve Îsâ vemâ beynehüm mine'n-nebiyyîne ve'l-mürselîn salevâtü'llâhi ve selâmühü aleyhim ecmaîn."
Öğle ile ikindi arasında 4 rekât namaz kılınır. Her rekâtte 1 Fâtiha, 50 İhlâs-ı şerif okunur. Namazdan sonra:
70 İstiğfâr-ı şerif,
70 Salevât-ı şerife,
70 Defa da "Lâ havle velâ kuvvete illâ billâhi'l-aliyyil-azîm"okunur. Sonra da, ümmet-i Muhammed'in hidâyeti ve halâsı, kurtuluşu için duâ edilir.
Yazımı, Şir'at'ül-İslâm isimli kitapta anlatılan bir hâdise ile bitirmek istiyorum:
Peygamber efendimiz, Âşûrâ gününde tuzağa yakalanmış bir geyiğe rastladı. Geyik dile gelerek, Peygamber efendimize:
"Yâ Rasûlellah! Şefâat edip, beni tuzaktan kurtarsanız, yavrularımı emzirsem, güneş battıktan sonra da gelip, teslim olsam, beni yakalayan avcı bana ne yapacaksa ondan sonra yapsa!"dedi. Peygamber efendimiz, avcıya geyiğin isteklerini söyleyince, avcı:
"Ya Rasûlellah! Bırakayım, gitsin, yavrularını emzirsin ama gündüz geri gelsin, akşama kalmasın!"dedi. Geyik:
"Yâ Rasûlellah! Bu gün Âşûrâ günüdür! Biz bu güne hürmet etmek için gündüz, güneş batmadan yavrularımızı emzirmeyiz! Onun için akşam sonuna kadar izin istiyorum!"dedi. Peygamber efendimiz geyiğin söylediklerini avcıya nakledince avcı:
"Yâ Rasûlellah! Bu geyiği ben Sana bağışladım!"dedi. Peygamber efendimiz de geyiği tuttu, sevdi ve yavrularına kavuşmak üzere salıverdi.
Hz. Allah bütün Müslümanlara bugünlerin füyûzât ve berekâtından istifade etmek, cennette de, Peygamber efendimizin etrafında, O'nun ehl-i beyt'i ve bütün sevdikleriyle bir araya gelmek nasip eylesin!