Trakeobronkomalazi Nedir?
Trakea ve bronşlar solunum sonucu alınan havayı oksijen-karbondioksit değişiminin gerçekleştirilmesi için alveol keseciklerine gönderen kıkırdak yapıya sahip borulardır. Trakeobronkomalazide (TBM) ise trakea ve bronşların duvarlarını destekleyen kıkırdak yapı yumuşar ve bu durum hava yolunu zayıflatır, bu nedenle hava yolları solunum sırasında açık kalamaz ve çöker.
Bu sağlık sorunu doğuştan meydana gelebilirken, sonradan da oluşabilen bir hastalıktır. Doğum sonrası görülen türünde, solunum yollarındaki yapısı bozuk olan kıkırdaklar dik duramayarak kendi üstlerine katlanarak sorun oluştururlar. Sonradan oluşan trakeobronkomalazinin nedeni ise tam olarak bilinmemektedir. Ancak kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) bulunan, sigara içen ve yaşlı erkeklerde daha sık görülebilir.
Trakeobronkomalazi Nedenleri Nelerdir?
Trakeobronkomalazinin gelişme sebebi doğuştan ya da sonrada meydana gelmesi ile alakalıdır.Sonradan oluşam trakeobronkomalazinin kesin bir nedeni yoktur. Ancak etken olabilecek faktörler şu şekilde sırlanabilir:
- Uzun süre entübasyonda kalmak (hastane yatışı sırasında kullanılan solunum tüpü)
- Trakeostomi (kişinin nefes alması amacıyla boynuna cerrahi bir delik açılması)
- Uzun süreli tahriş ve KOAH hastalığı
- Trakea ya da bronşları sıkıştıran tümörler ya da kitleler
Trakeobronkomalazi Belirtileri Nelerdir?
Edinilmiş ve doğumsal trakeobronkomalazi belirtileri, diğer solunum rahatsızlıklarına da benzeyerek yavaş yavaş meydana gelebilir. TBM olan çocuklar, akranlarına göre daha fazla solunum yolu enfeksiyonu geçirebilir ve iyileşme süreleri daha uzun sürebilir. Trakeobronkomalazinin diğer semptomları ise şu şekilde sırlanabilir:
- Hırıltılı öksürük
- Nefes darlığı
- Hırıltı
- Sık geçirilen alt solunum yolu enfeksiyonları ya da inflamasyon
- Solunum esnasında gürültülü ya da tiz bir ses çıkarma (Stridor)
Trakeobronkomalazi Teşhisi Nasıl Konulur?
Hastalığın teşhisinde fizik muayene ve tıbbi öykünün doktor tarafından değerlendirilmesi sonrası tanıyı kesinleştirmek için testler gerekebilir. Bu testlerden bazıları;
- Pulmoner Fonksiyon Testi (PFT): Akciğerler tarafından alınan havanın hacmini ve hızını ölçen bir testtir. Amacı hastalığın şiddetinin belirlenmesidir.
- Bilgisayarlı Tomografi (BT) Taraması: Göğüs boşluğu ve bu alandaki organların anatomisi ile hava yollarının çökmesine sebep olabilecek kitle, lenf düğümü gibi etlenlerin tespitinde kullanılır.
- Bronkoskopi: Solunum yollarındaki tıkanıklıkları kontrol amacıyla bu bölgeye bronkoskop simindeki ucunda kamera olan bir hortum uzatılarak bakılmasıdır.
Trakeobronkomalazi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Trakeobronkomalazi hastalığının tedavisi sebebine ve trakeal ya da bronşiyal çöküşün şiddetine göre planlanır. Trakeobronkomalazi tedavisi yapılırken şunlar kullanılabilir:
- Cerrahi: Trakeanın çöken kısmı çıkarılarak diğer bölümler birleştirilir.
- Havayolu Stent Yerleştirme: Bronkoskop ile hava yolunu açık tutmak amacıyla bir stent (silikon veya metalden yapılmış tüp) konulur.
- Sürekli Pozitif Hava Yolu Basıncı (CPAP): Şikayetleri daha şiddetli olan hastalar için, CPAP cihazı kullanılarak hastanın uykusunda hava yolunun açık kalması sağlanır.