OTİZM HAKKINDAHayatta her şey insanlar için.
3 yaşından önce başlayan ve ömür boyu devam eden, sosyal etkileşime zarar veren, sınırlı ve tekrarlanan davranışlara yol açan beynin gelişimini etkileyen bir rahatsızlıktır.
Otizmin tanılanması sürecinde gözlenen davranışlar şunlardır;
>> Sosyal etkileşim sorunları
>> İletişim sorunları
>> Sınırlı/yinelenen ilgi ve davranışlar
Bir bireye otizm tanısı konulabilmesi için Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından 2000 yılında yayınlanan DSM-IV-TR klavuzunda otizm spektrum bozukluğu içerisinde yer alan otizm tanısı için, çocuğun 12 belirtiden en az altısına sahip olmasını ve bu belirtilerden en az ikisinin sosyal etkileşim sorunları kategorisinden, en az birer tanesinin ise diğer iki kategoriden (iletişim sorunları ve sınırlı/yinelenen ilgi ve davranışlar) gelmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Ayrıca bu belirtilerden en az birinin 36 aydan önce varlığı da aranmaktadır (Birkan, 2009). Bu ölçüt otizmin erken tanılanmasının gerekliliği ile de ilgilidir.
Dikkat!! Otizm spektrum bozukluğu tanısı sadece tam teşekküllü hastanelerde, çocuk psikiyatrisi bölümünün öncülüğündeki bir heyet tarafından yapılan uzun ve ayrıntılı değerlendirmeler sonucunda konulabilir. Bu tanı herhangi bir klinikteki tek bir psikolog, psikiyatrist ve/veya hekim tarafından konulamaz. Otizm spektrum bozukluğu tanısı koymak alanlarında ileri derecede uzmanlığını tamamlamış uzmanlardan oluşan bir ekibin işidir. Bir yakınınızda otizm spektrum bozukluğu şüphesi ortaya çıkmışsa lütfen yetkili hastane ve ekiplere ulaşmaya çalışınız.
Otizm spektrum bozukluğuna yönelik en etkili müdahale, bireyin bireysel özelliklerine yönelik planlanmış, mümkün olan en erken dönemde uygulanması gereken, yoğun, davranışsal eğitim uygulamalarıdır. Otizmi olan çocukların eğitimleri ile ilgili yapılan araştırmalardan elde edilen ortak sonuçlar, küçük yaştaki otizimli çocukların erken eğitim hizmetlerinden yararlanmalarının son derece önemli olduğu yönündedir. Ayrıca erken tanılama ve bu doğrultuda alınan erken eğitim hizmetleri çocukların eğitim kademelerindeki kaynaştırma uygulamalarına katılımlarını da olumlu olarak desteklemektedir (Çuhadar, 2012). Güleç-Aslan, Kırcaali-İftar ve Uzuner (2009), otizmin mümkün olan en erken dönemde tanılanması (tercihen 3 yaştan önce) ve eğitime bu dönemde başlanması gerektiğini, eğitimin haftada en az 20 mümkünse 30-40 saat süreyle yürütülmesi, eğitimde otizme yönelik olarak hazırlanmış özel bir müfredat kullanılması gerektiğini ifade etmişlerdir.
Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Eğitim Uygulamaları Nelerdir?
Yıllar içerisinde otizmli bireyler için geliştirilmiş farklı türde, içerik ve etkililikte eğitim programları geliştirilmiş ve ülkemiz de dâhil olmak üzere dünya da uygulanmaya başlanmıştır. Bu eğitim programlarından bazıları aşağıda listelenmiştir.