Dünya çapında ocak ayının üçüncü pazartesi günü, "yılın en depresif günü" olarak anılıyor. ‘Pazartesi sendromu’ (Blue Monday) olarak da bilinen günde insanlar, ruhsal anlamda “enerjilerini düşük ve kendilerini üzgün hissettiğini” söylüyor.
Peki 'Blue Monday' tartışmalarının bilimsel bir açıklaması var mı? Ya da yılbaşının ardından stoklarda kalan hediyelerin satışı için öne sürülmüş ticari gerekçesi olan bir "bunalım" mı Blue Monday?
Psikolog doktor Cliff Arnall, 2005’te yayınladığı formüle göre ocak ayının üçüncü pazartesi gününü, yılın ‘en depresif günü’ olarak ilan etmişti.
Formül şöyle belirtilmişti:
( [W + (D-d)] x TQ ) / M x NA
W=Hava durumu
D=Borç
d=Aylık maaş
T= Noel’den sonra geçen süre
Q=Başarısızlıkla sonuçlanan bir denemeden sonra geçen süre
M=Düşük motivasyon
NA=Harekete geçme ihtiyacı
Yılbaşında ve Noel'de hediye almak için girilen kredi kartı borçları ve kötü hava koşulları gibi etkenlerin birleşmesi ile ileri sürülen Blue Monday’e eleştiriler de söz konusu.
‘Blue Monday’ bilimsel argümanlardan yoksun olmakla eleştirilmenin yanı sıra, konsept ayrıca turizm şirketlerinin tatil kampanyalarını satışa sürebilmesi ve alışveriş mağazalarının ellerindeki depoları azaltmak için ortaya çıkarılan bir gün olduğu yönünde tepkiler alıyor.
Nörobilim uzmanı Dean Burnett, İngiliz gazetesi the Guardian’a verdiği söyleşide, “Bu tarz inanışlar insanların bilime ve özellikle psikoloji bilimine inanışlarını zedeliyor. İnsanların ciddi anlamda mücadele ettiği depresyonu sanki geçici ve azımsanacak bir deneyimmiş gibi gösteriyor” diyerek Blue Monday konseptini sert şekilde eleştiriyor.
Blue Monday formülünü ileri süren Cliff Arnold da, 5 yıl aradan sonra bu hesaplamanın Sky Travel adlı turizm acentasının ‘siparişi’ üzerine açıkladığını itiraf etmişti. ‘Stop Blue Monday’ platformu, ‘depresif pazartesi’ hesaplamasının yapılmasında, yeterince tatile çıkılmaması, soğuk havalar gibi argümanların kullanılmasını da buna kanıt olarak gösteriyor.