Zatürrenin (pnömoni) Tedavisi
Zatürre nasıl geçer? Hafif zatürre genellikle evde dinlenme, antibiyotikler ve bol miktarda sıvı içme ile tedavi edilebilir. Daha şiddetli vakalar hastanede tedaviye ihtiyaç duymaktadır. Bir sağlık uzmanı size aksini söylemediği sürece, kendinizi daha iyi hissederseniz bile, reçeteli bir antibiyotik almaya devam etmeniz gerekir. Eğer antibiyotik almaktan vazgeçerseniz bakteri antibiyotiğe dirençli hale gelebilir. Tedaviye başladıktan sonra belirtileriniz düzenli olarak gelişmelidir. Bununla birlikte, ne kadar hızlı bir şekilde iyileştiği tamamen zatürrenin şiddetine göre değişmektedir.
Bir hafta – ateşin düşmeye başlamalıdır,
Dört hafta – göğüs ağrısı ve mukus üretimi önemli ölçüde azalmış olmalıdır,
Altı hafta – öksürük ve nefes darlığı önemli ölçüde azalmış olmalıdır,
Üç ay – çoğu belirti çözülmelidir, ancak yine de çok yorgun hissedebilirsiniz,
Altı ay – çoğu insanda zatürre iyileşmektedir. (1)
Bakteriyel Zatürrenin Tedavisi
Zatürrenin en yaygın nedeni genellikle bakteriler olarak bilinmektedir. Bu durumda da, doktorlar zatürreyi tedavi etmek için antibiyotikleri kullanmaktadır. Zatürreyi tedavi etmede antibiyotikler oldukça yüksek bir başarı oranına sahiptir.
Doktorunuz, yaşınız, belirtileriniz ve bunların ne kadar şiddetli olduğu, hastaneye yatmanız gerekip gerekmediği gibi birtakım şeyleri temel alarak antibiyotik seçecektir. Antibiyotik kullandığınız gün sayısı, genel sağlık durumunuza, zatürrenizin ne kadar ciddi olduğuna ve aldığınız antibiyotik türüne bağlıdır.
Çoğu kişide zatürre belirtileri 2-3 gün içinde bir miktar iyileşme göstermektedir. Bu süre zarfında kötüleşmediğiniz sürece doktorunuz genellikle tedavinizi en az 3 gün boyunca devam etmenizi isteyecektir. Zatürre olduktan kısa bir süre sonra antibiyotik almaya başlamak iyileşmeye yardımcı olabilir.
Hiçbir iyileşme yoksa veya belirtileriniz daha da kötüye giderse, bir kültür ve duyarlılık testi gerekebilir. Bu testler, belirtilerinize neden olan organizmayı tanımlamanıza yardımcı olur. Testler aynı zamanda doktorunuzun bakterilerin antibiyotiklere dirençli olup olmadığını bulmasına da sağlamaktadır.
Zatürre nedeniyle hastaneye gitmeniz gerekmezse, tedaviye başlamadan önce zatürreye neden olan organizmayı tanımlamak genellikle gerekli değildir. Hastaneye giderseniz, muhtemelen bakterileri tanımlamak için bazı testler yapılacaktır. (2)
Hastaneye gitmenizi gerektiren bazı önemli koşullar şunlardır:
- 65 yaşından büyükseniz
- KOAH, kalp yetmezliği, astım, diyabet, uzun süreli (kronik) böbrek yetmezliği veya kronik karaciğer hastalığı gibi diğer sağlık problemlerine sahipseniz
- Kendinize bakamayacak derecede belirtileriniz kötüleşmeye başladıysa
- Dokularınız oksijen almasını engelleyen bir ağır bir hastalığınız varsa
- Akciğerin astarının iltihaplanmasından kaynaklanan göğüs ağrısı (plörezisi) varsa
- Hastane dışında tedavi altına alındıysanız ve durum daha iyiye gitmiyorsa (nefes darlığının düzelmemesi gibi)
- Yemek yememeniz veya yiyecekleri tutmamanız gereken durumlarda, damar yoluyla sıvı almak zorunda kalırsınız (intravenöz) (3)
Viral Zatürrenin Tedavisi
- Gribe maruz kaldıktan sonra zatürreye yakalanma olasılığı daha yüksek olan kişiler (örneğin hamile kadınlar) semptomları gidermek için doktor tarafından reçete edilen antiviral ilaçlar kullanmaktadır.
- Seyrek görülen Varicella zatürresi de antiviral ilaçla tedavi edilebilir. (4)
Zatürre (pnömoni) ameliyatı: Torakotomi, pnömoni için standart cerrahi yöntemdir. Genel anestezi ve göğüs açma uygulanarak akciğerlerin görüntülenmesi sağlanır. Bu işlem cerrahın ölü veya hasar gören akciğer dokusunu çıkarmasına yardımcı olur. Ağır vakalarda akciğerin tüm lobu alınır. Buna işleme ise lobektomi denir. Kalan sağlıklı akciğer dokusu kaldırılan dokuyu telafi etmek için ameliyattan sonra tekrar genişler.
Göğüs tüpleri, enfekte plevral sıvıları boşaltmak için kullanılır. Zatürre veya apseler için tüplere genellikle ihtiyaç duyulmaz. Tüpler hastaya lokal anestetik verildikten sonra yerleştirilir. 2-4 gün yerinde kalırlar ve bir hızlı harekette çıkarılırlar. (5)
Zatürre için hangi doktora gidilir: Zatürreyi aile hekimleri, çocuk doktorları, iç hastalıkları uzmanları, bulaşıcı hastalıklar uzmanları ve akciğer hastalıkları uzmanları teşhis ve tedavi edebilmektedir. (6)
Zatürre Hastalığı Nedir?
Zatürre yani pnömoni, bir veya her iki akciğerde iltihaba neden olan alt solunum sistemi akciğer enfeksiyonudur. Akciğerlerinizdeki hava kesesi olarak bilinen alveoller sıvı veya sümükle dolabilir, bu durum haftalarca devam eden ve geleneksel tedaviye cevap vermeyen grip benzeri semptomlara neden olur. Zatürre farklı şekillerde oluşabilmektedir. Öncelikle bakteri veya virüsler, daha az ihtimalle mantar ve parazitler zatürreye neden olur. Mikrop türü, kimin pnömoniye yakalandığını, hastalığın ne kadar ciddi olabileceğini ve pnömoninin nasıl tedavi edildiğini belirler. (7)
Zatürrenin (pnömoni) Belirtileri
Bakteriyel zatürre başlangıcı ve belirtileri çok hızlı gelişir. Zatürre nasıl anlaşılır? Zatürrenin tipik belirtileri şunları içerir:
- Titreme sonrasında gelen ateş
- Enfekte akciğerde oluşan göğüs ağrısı
- Şiddetli karın ağrısı (bazen akciğer alt loblarındaki zatürreli kişilerde görülür)
- Öksürük, başlangıçta kuru olabilir, ancak sonunda balgam çıkarır
- Mide bulantısı, kusma ve kas ağrıları
- Hızlı nefes alma ve kalp atışı
- Nefes darlığı (8)
Zatürrenin (pnömoni) Nedenleri
Zatürre neden olur? Bakteri ve virüs zatürrenin başlıca nedenleridir. Akciğerlere zatürreye neden olan mikroplar girmeye başladığı zaman vücudunun bağışıklık sistemi bu girişi engelleyemez, organizmalar alveol denilen küçük hava keselerine yerleşir ve çoğalmaya devam eder. Vücut enfeksiyona saldırmak için beyaz kan hücrelerini gönderirken, keseler zatürreye neden olan sıvı ile dolar. Zatürre bakteriyel, viral, fungal ve diğer birincil nedenlerle oluşmaktadır. (9)