Çocuklukta BT Radyasyonuna Maruz Kalma Ve Gelecekte Lösemi ve Beyin Tümörü Riski: Bir Retrospektif K
The Lancet'ten özet çevirisi
Özet
Arka plan: BT çekimleri klinik olarak çok yararlı olmasına rağmen, özellikle radyasyona erişkinden daha duyarlı olan çocuklarda, iyonizan radyasyondan kaynaklanan potansiyel kanser riski bulunur. Bu çalışmada bir grup çocuk ve genç erişkinde lösemi ve beyin tümörü riskinin yüksekliğini değerlendirmeyi amaçladık.
Metot: Retrospektif kohort çalışmamıza, İngiltere, Galler ve İskoçyada 1985-2002 yılları arasında, ilk olarak 22 yaş altında iken Ulusal Sağlık Servisi (NHS) merkezlerinde BT muayenesi yapılan ve önceden kanser tanısı almamış olan hastaları aldık. NHS Merkez Kayıt Bürosundan 1 Ocak 1985 – 321 Aralık 2008 arasında kanser insidensi, mortalite ve izlem kaybı bilgilerini topladık. BT başına mGy (mili Gray ünitesi. 1 mGy=0.1 rad) cinsinden beyin ve kemik iliği absobsiyon dozlarını ve lösemi ile beyin tümörü riskindeki insidens fazlalığını Poisson rölatif risk modelleri ile hesapladık. Kanser tanısı ile ilişkili BT ölçümlerini çalışmaya karıştırmaktan kaçınmak için, izlemi lösemi için ilk BT’den iki yıl sonra, beyin tümörleri için 5 yıl sonra başlattık.
Bulgular: İzleme döneminde, 178 604 hastadan 74’ünde lösemi, 176 587 hastadan 135’ine beyin TM tanısı kondu. BT’den alınan radyasyon dozu ile lösemi ve beyin tümörleri arasında pozitif bir ilişki bulundu. (Lösemi içinfazladan rölatif risk mGy başına 0.036, %95 GA 0.005—0.120, p=0·0097; beyin tümörleri için fazladan rölatif risk 0·023, %95 GA 0·010–0·049; p<0·0001). 5 mGy altında doz alanlara göre, en az 30 mGy kümülatif doz (ortalama 51.13) alan hastalarda lösemi için rölatif risk 3.18 (%95 GA 1.46 – 6.94 arası) ve 50-74 arası, ortalama 60.42 mGy kümülatif doz alanlarda beyin kanseri için rölatif risk 2.82 (%95 GA 1.33-6.03 arası bulundu)
Yorum: Çocuklarda BT kullanımı, 50 mGy üzerinde kümülatif doz verildiğinde lösemi riskini üç kat, 60 mGy civarında kümülatif doz verildiğinde beyin tümörü riskini üç kat artırabiliyor. Bu kanserler nispeten nadir görüldüğünden, kümülatif mutlak risk düşüktür: 10 yaş altındaki hastalarda, ilk çekimden sonraki 10 yıl içinde, her 10 000 baş BT çekimi başına fazladan bir lösemi vakası ve fazladan bir beyin tümörü vakası görüleceği hesaplanıyor. Bununla beraber, klinik faydanın riskten daha ağır basması gerekir, BT çekimlerinden maruz kalınan radyasyon dozları mümkün olduğunca düşük tutulmalı ve eğer uygun olursa iyonizan radyasyon vermeyen alternatif prosedürler düşünülmelidir.
Makale hakkında yorum:
Bombaların ötesinde: Düşük doz tıbbbi radyasyonda kanser riski (2) (Kısaltılmış metin)
Andrew J Einstein
On yıldan fazla oldu, Brenner ve arkadaşlarının bir bildirisinde pediyatik BT çekimlerinde alınan radyasyon dozlarının fazladan kanser ölümlerine neden olabileceği öne sürüldü. Bu çalışmada pediatrik BT için yapılan risk hesaplamalarında, Japonya’ya atılan atom bombalarından sonra hayatta kalanları dayanak alan risk projeksiyon modelleri kullanıldı. BT muayenesi ve atom bombası maruziyetleri farklıdır, örneğin BT vücudun belli bir kısmına odaklanır, atom bombası radyasyonu tüm vücudu etkiler. Araştırmacılar bu farkları mümkün olduğunca hesaba kattılar ama hesaplar doğru oldu mu? BT çekimleri ile ilişkili küçük ama gerçek bir kanser riski var mı?
Bir çok uzman BT çekimi ile kanser riski arasındaki ilişki ile ilgili kanıtların spekülasyondan ibaret olduğu düşüncesini öne sürdü. Amerikan Tıbbi Fizikçiler Birliği, bir poziyon bildiriminde “tek prosedür için 50 mSv, çoklu prosedürler için 100 mSv altındaki efektif dozlarda tıbbi görüntülemenin kısa dönemdeki riskleri belirlenemeyecek kadar küçüktür ya da hiç var olmayabilir” ifadesini kullandı. Gerçekten de çocuklukta ya da erişkinlikte tıbbi görüntüleme nedeni ile maruz kalınan düşük dozda radyasyonla ilişkili bir kanser insidens artışını, ikna edici bir şekilde gösteren bir epidemiyolojik çalışma yayınlanmış değildir. Başka yazarlar, risk hesaplamalarının zamanın mevcut en iyi bilimsel yaklaşımına dayandığını öne sürdüler.
Şimdi Lancet’te Mark Pearce ve arkadaşları tartışmaya katılıyor. Yazarlar 178 000 kişilik kanser olmayan ve BT çekimi yapılmış çocuk serisi üzerinde araştırma yaptılar. Bu araştırmada tek tek organlara verilen dozu hesaplamak için en gelişkin dozimetrik metodoloji kullanarak, sonradan gelişen kanserler belirlediler. Bilgileri hatalı etkilemesinden kaçınmak için, BT çekimi sonrasındaki iki yıldan önce gelişen lösemiler ve 5 yıldan önce gelişen beyin tümörlerini çalışma dışı bıraktılar.
İlk analizler, alınan doza bağlı olarak riskin üç kata kadar yükselebileceğini gösterdi. Bulgular, alınan doza bağlı olarak beyin kanseri ve lösemi riskinde bir artış düşündürüyor.
Halen ulusal seriler üzerinde çalışan ya da çalışmayı planlayan en azından 12 başka araştırmacı grubu bulunuyor. Geniş serilere sahip Avustralya ve Kanada gruplarının, bulgularını 1-2 yıl içinde yayınlamaları bekleniyor. Buna karşın, Britanya grubunun uzatılmış versiyonu dahil 9 Avrupa serisinin sonuçları 2016 yılında bekleniyor. Bu çalışmalar sonucu oluşacak daha kuvvetli bilgi tabanı, düşük-doz radyasyonla indüklenen kanserleri daha iyi anlamamıza katkı sağlayacaktır.
Kaynaklar
1. Pearce MS, Salotti JA, Little MP, McHugh K, Lee C, Kim KP, Howe NL, Ronckers CM, Rajaraman P, Craft AW, Parker L, Berrington de González A. Radiation exposure from CT scans in childhood and subsequent risk of leukaemia and brain tumours: a retrospective cohort study. Lancet. 2012 Jun 7. [Epub ahead of print] doi:10.1016/S0140-6736(12)60815-0
Yorum
1. dr. cüneyt yeşiltepe
09 Temmuz 2012, 16:59
Az da olsa (belki 3 katı) kanser riskini indüklediğini gösteriyor. Fakat bunun dışında, BT koroner anjio çıktıktan sonra ve ayrıca klasik koroner anjio ile, bundan 3- 5 sene sonra akciğer kanseri insidansını da çalışmak gerekiyor bence. Çünkü akciğer dokusu çok miktarda doz almaktadır. Son yıllarda, klasik koroner anjiodan farklı olarak 2 adet klasik A-P akciğer grafisi dozunda koroner BT anjio çekilebilmektedir. Oysa klasik koroner anjio dozu çok fazladır. Klasik anjio dozu ve daha eski multidedektör BT anjio dozu yaklaşık 600 adet akciğer filmi ile eşdeğerdir.