Bahar, Kuzey Yarımküre’de 19 Mart 2024 Salı günü, yani bugün resmi olarak başlıyor.
Bahar ekinoksu geldi. Ama bu tam olarak ne demek oluyor? İşte Dünya’nın yörüngesini kullanarak yılı nasıl böldüğümüz hakkında bilmeniz gerekenler…
Ekinoks nedir?
Dünya güneşin etrafında dönerken bunu belli bir açıyla yapar.
Yılın büyük bölümünde Dünya’nın ekseni Güneş’e doğru ya da Güneş’ten uzağa doğru eğiktir. Bu, güneşin sıcaklığının ve ışığının gezegenin kuzey ve güney yarımlarına eşit olmayan şekilde düştüğü anlamına gelir.
Ekinoks sırasında, Dünya’nın ekseni ve yörüngesi aynı hizaya gelir ve her iki yarım küre de eşit miktarda güneş ışığı alır.
Ekinoks kelimesi Latince ‘eşit’ ve ‘gece’ anlamlarına gelen iki kelimeden gelir. Bunun nedeni, ekinoksta gece ve gündüzün neredeyse aynı süre boyunca sürmesidir; ama gezegenin neresinde olduğunuza bağlı olarak fazladan birkaç dakika daha sürebilir.
Kuzey Yarımküre’nin ilkbahar ekinoksu, yıla bağlı olarak 19 ile 21 Mart arasında gerçekleşebilir. Sonbahar veya sonbahar ekinoksuysa 21 ile 24 Eylül arasında gerçekleşebilir.
Gündönümü nedir?
Gündönümleri, yıl boyunca Dünya’nın Güneş’e doğru veya Güneş’ten en aşırı eğimde olduğu zamanları işaret eder. Bu, yarımkürelerin çok farklı miktarlarda güneş ışığı aldığı ve günlerin ve gecelerin en eşitsiz olduğu anlamına gelir.
Kuzey Yarımküre’nin yaz gündönümünde dünyanın üst yarısı Güneş’e doğru eğilerek yılın en uzun gününü ve en kısa gecesini yaratır. Bu gündönümü 20 ile 22 Haziran arasına denk gelir.
Bu arada, kış gündönümünde Kuzey Yarımküre Güneş’ten uzaklaşıyor ve bu da yılın en kısa gününün ve en uzun gecesinin yaşanmasına neden oluyor. Kış gündönümü 20-23 Aralık arasına denk gelir.
Peki meteorolojik ve astronomik mevsimler arasındaki fark nedir?
Bunlar yılı bölmenin sadece iki farklı yolu.
Meteorolojik mevsimler hava durumuna göre belirlenir. Yıllık sıcaklık döngülerine göre yılı üç aylık mevsimlere ayırırlar. Bu takvime göre bahar 1 Mart’ta, yaz 1 Haziran’da, sonbahar 1 Eylül’de ve kışsa 1 Aralık’ta başlıyor.
Astronomik mevsimler dünyanın güneş etrafında nasıl döndüğüne bağlıdır.
Ekinokslar ilkbahar ve sonbaharın başlangıcını işaret eder. Gündönümleri yaz ve kışı başlatır.