Gebelikte Zararlı Alışkanlıklar
Günde üç fincan kahve ya da akşam yemeğinde bir kadeh şarap. Siz ya da bedeniniz kopamayacağınız bazı alışkanlıklar edinmiş olabilirsiniz. Ama şimdi, isteseniz de istemeseniz de, bunları değiştirmek zorundasınız. Keyif aldığınız, hatta aşerdiğiniz şeylere kısıtlama getirilmesi-şu öğleden sonraları içtiğiniz duble sütlü kahve gibi- pek de hoş olmayabilir ama gebelikte kurallara uymak gerekir. Herhalde nelerin yasaklar kapsamında olduğunu biliyorsunuzdur; kafein, alkol, tütün ve yasaklı uyuşturucu maddeler. Ama gebeliğin, bu tür riskli alışkanlıklardan kurtulmak için anne adaylarını motive ettiği müjdesini de vermeden geçemeyeceğiz.
Kafein: En iyisi, gebelik sırasında mümkün olduğu kadar kafeinden uzak durmaktır. En azından tüketimini sınırlayın. Bu konuyla ilgili araştırmalar karışık sonuçlar ortaya koymuştur ama genelde, ılımlı bir tüketimin – günde 200 mg ya da daha az, yani bir-iki fincan kahvenin- anne ve bebeğe zarar vermediği saptanmıştır..
Bununla birlikte, aynı şey günde 500 mg ve üstü, yani beş altı fincan kahve gibi yüksek miktardaki kafein için geçerli değildir. Bu miktardaki kafeini düzenli olarak tüketmek bebeğinizin doğum kilosunda ve baş çevresinde kayba yol açabilir. Düşük doğum kilosu, bebeğinizin sağlıklı bir vücut ısısını ve makul bir kan şekeri düzeyini muhafaza etmesini zorlaştırır ki bu da başka sorunlara yol açabilir.
Ayrıca kafeinin sadece kahvede bulunmadığını da unutmayın. Çay, gazlı içecekler, kakao ve çikolata da kafein içerir. Günlük kafein tüketiminizi azaltmak için kafeini alınmış içeceklere yönelin. Demlenerek içilen sıcak içeceklerde demleme süresini kısaltın. Örneğin, poşet çayı birkaç dakika yerine bir dakika sıcak su içinde tutarsanız, kafein miktarını yan yarıya azaltmış olursunuz.
Alkol: Alkol tüketmeniz demek bebeğinizin de alkol tüketiyor olması demek. Bira, şarap ya da başka bir alkol çeşidi tüketiyor olmanız hiçbir şeyi değiştirmez. Alkol bir kere kan dolaşımına girdi mi plasenta yoluyla doğrudan bebeğinize ulaşır. Alkol alma alışkanlığı gebelikte sürdürülürse, düşük yapma ve cenin ölümü riski artar. Bebekte kalıcı hasarlar da bırakabilir.
Fetal alkol sendromu, aşırı alkol tüketiminin yol açabileceği en ciddi hastalıktır. Yüz deformasyonu, kalp hastalıkları, düşük doğum kilosu ve zekâ geriliği gibi doğum kusurlarına yol açabilir. Fetal alkol sendromuyla doğan bebeklerde büyüme bozukluğu, dikkat eksikliği ve öğrenme ve davranış bozukluğu da görülebilir.
Gebe olduğunuzu öğrenir öğrenmez alkol almayı bırakın. Eğer planlı bir şekilde gebe kalıyorsanız, daha önceden alkolü bırakmanız daha doğru olur. Henüz gebe olduğunuzu öğrenmeden, bebeğinizi gebeliğin ilk dönemlerinde alkole maruz bırakmanız doğum kusurlarına yol açabilir. Bebek doğduktan sonra alacağınız alkol de bebeğinize verdiğiniz süte geçerek bebeğinize ulaşır. Dolayısıyla emzirme bitene kadar alkolden uzak durmak en iyisidir.
Tütün: Sigara siz ve bebeğiniz için tehlikelidir. Gebelik sigarasında tütün içmek ölü doğum, prematüre doğum, düşük doğum kilosu ve doğum sonrası ani bebek ölümü sendromu gibi sorunlara yol açabilir. Sigara dumanında binlerce zararlı kimyasal madde vardır. Karbonmonoksit ve nikotin gibi iki zehirli madde bebeğinize oksijen akımını azaltabilir. Ayrıca, kan basıncınızı yükselten, kalp atışlarınızı hızlandıran ve damarlarınızı daraltan nikotin, bebeğinizin yeterli beslenmesini engelleyebilir. En doğrusu gebe kalmadan önce sigarayı bırakmaktır. Bu size bu alışkanlıktan tamamen kurtulma fırsatı da veriyor olabilir. Kendinizi ve bebeğinizi başkalarının içtiği sigaranın dumanından da uzak tutmalısınız. Düzenli olarak duman altı olmak bebeğinizin sağlığına doğum öncesi ve sonrasında zarar verebilir. Bırakmak için hiçbir zaman geç olmadığını unutmayın. Gebeliğinizin ileri dönemlerinde sigarayı bıraksanız bile, bebeğinizin tehlikeli kimyasal maddelere maruz kalma durumunu azaltmış olursunuz.
Yasaklı uyuşturucu maddeler: Her tür uyuşturucu madde bebeğinize zarar verir. Buna marihuana, kokain, eroin, metadon, LSD, fensiklidin (PCP, melek tozu), metamfetamin ve eğlence için kullanılan ve sokakta satılan benzeri uyuşturucular dahildir.
Gebelik sırasında kullanılan uyuşturucular doğrudan bebeğe geçer. Bu, ceninin gelişmesini ve çocuğunuzun doğum sonrası gelişimini etkiler. Cenin ölümlerine ya da yeni doğmuş bebeklerde uyuşturucudan yoksunluk sendromuna yol açar ki tedavi edilmediği takdirde ölümle sonuçlanabilir.