Almanya Federal Meclisi'nde iki hafta önce üçte ikilik oy çoğunluğuyla kabul edilen 'borç freni' yasa tasarısı, geçtiğimiz Cuma günü de Eyalet Temsilcileri Meclisi'nin onayına sunuldu. Eyaletleri doğrudan ilgilendiren bu tasarının Eyalet Temsilcileri Meclisi'nde de üçte ikilik oy oranıyla kabul edilmesi gerekiyor. Eyaletlerin 2020 yılından itibaren ek borç almasını yasaklayan Anayasa değişikliği devlete de Gayrı Safi Yurtiçi Hasıla'nın azami yüzde 0,35'i kadar, yani yılda yaklaşık 9 milyar euro borçlanma imkanı tanıyor.
Almanya Maliye Bakanı Peer Steinbrück Mayıs ayı sonlarındaki meclis genel kurulunda, artan kamu borçlanmasının 'kötü sonuçlara' yol açabileceği uyarısında bulunarak, küresel mali krizin devletlerin şimdiye kadar 'dokunulmaz' sayılan kredi itibarını sarsmaya başladığını vurgulamıştı.
Borçlanmaya sınır
Steinbrück, devletin on yıllardır süren borçla yaşama alışkanlığına son verecek bir borç frenine ihtiyaçları olduğuna meclisi ikna etti ve devletin 2016 yılından itibaren milli gelirin sadece yüzde 0,35'i kadar borçlanabilmesini öngören Anayasa değişikliği kabul edildi. Yeni uygulama eyaletlere daha ağır şartlar getiriyor ve 2020 yılından itibaren eyaletlerin sıfır borçla bütçe hazırlamasını öngörüyor.
Almanya'nın borcu1.5 trilyon Euro
Borç freni sadece Almanya'nın kredibilitesi değil ama aynı zamanda devletin yatırımcı olarak hareket kabiliyetini koruması açısından da önem arz ediyor. Federal devlet bütçesinin yüzde 85'i emeklilik sigortası, sosyal harcamalar, devletin cari harcamaları ve hızla artan 1,5 trilyon euroluk borç stokunun faiz giderlerini kapsadığı için hükümetin bu kalemlerle oynama imkanı zaten yok. Maliye Bakanı Steinbrück, hükümetin, bütçenin sadece yüzde 15'i hakkında karar verme yetkisi olduğuna dikkat çekti.
Faize 70 milyar Euro gidiyor
40 yıldır borçlanan federal devlet bu yıl 70 milyar euroluk borç faizi ödeyecek. Bu meblağ eğitim ve araştırma bütçesine ayrılan kaynağın yedi katını buluyor. Bu gidişatı durdurması beklenen borç freni ise etkisini önümüzdeki yıllarda gösterecek. Almanya'dan önce bazı küçük Avrupa Birliği ülkeleri de yaptıkları Anayasa değişiklikleriyle borç frenine basmışlardı.
Dünyada borç freni eğilimi
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bazı eyaletler de yasama yoluyla borçlanmaya sınır getirmeye çalışıyor. İngiltere'nin borç stokunu Gayrı Safi Yurtiçi Hasıla'nın yüzde 40'ıyla sınırlama girişimi ise başarısızlığa uğradı. Oxford Üniversitesi öğretim üyelerinden Profesör Clemens Fuest, Almanya'nın da örnek aldığı İsviçre modelinin daha tutarlı olduğunu söylüyor. Sol politikacılar, sendikalar ve bazı iktisat uzmanları borç frenini, eğitim ve kültür harcamalarının makaslanmasına yol açacağı gerekçesiyle eleştiriyor. Afet gibi olağanüstü durumlarda borçlanma freninin boşaltılması da dile getirilen talepler arasında. Profesör Clemens Fuest ise borç freni uygulayan devletlerin bütçe konsolidasyonunda başarılı olduklarını hatırlatıyor.