Kötü gece uykusu ölümcül hastalık riskini artırıyor
- Özel Haber
- 20.05.2021 - 14:55
- Güncelleme : 20.05.2021 - 15:05
Kötü bir gece uykusu sadece bir kişiyi uyuşuk ve karamsar hissettirmekle kalmaz, aynı zamanda daha yüksek bir ölüm riskiyle de başa çıkmak zorunda bırakır.
Oxford'a bağlı European Heart Journal'da yayınlanan ve 8 bin katılımcıdan oluşan bir araştırma, özellikle bilinçsiz uyanıklıktan muzdarip kadınların (farkında olmadan uyanıklık) kalp-damar hastalığı nedeniyle ölüm riskinin arttığını ortaya koydu.
RİSK 2 KATINA ÇIKIYOR
Araştırmada, genel kadın nüfusu ile karşılaştırıldığında, daha uzun süre rahatsız uyku yaşayan kadınların kalp ve damar hastalıklarından ölme riskinin neredeyse 2 katına çıktğı görüldü. Erkeklerle olan bağlantı daha az net olsa da, genel erkek nüfusa kıyasla kardiyovasküler ölüm riskleri 4'te birin biraz üzerinde arttı.
Bozulmuş uyku, kortikal uyarılma olarak da bilinen bilinçsiz uyanıklık, uykunun normal bir parçasıdır. Uzmanlara göre erkekler ve kadınlar arasında neden bir fark olduğu net değildir. Kadınlar ve erkekler, kortikal uyarılmanın zararlı etkileriyle başa çıkmak için farklı telafi edici mekanizmalara sahip olabilir. Kadınlar daha yüksek bir uyarılma eşiğine sahip olabilir ve bu, erkeklere kıyasla kadınlarda daha yüksek tetikleme yüküne neden olabilir. Kadınlarda kan dolaşımındaki daha yüksek stres hormonlarının da bu etkiye neden olduğu düşünülmektedir.
Bilinçsiz uyanıklık kendiliğinden ortaya çıkar ve vücudun harici bir gürültü veya nefesimizin tıkanması gibi potansiyel olarak tehlikeli durumlara tepki verme yeteneğinin bir parçasıdır. Ağrı, uzuv hareketleri, travma, sıcaklık ve ışık da potansiyel tetikleyicilerdir.
Kortikal uyarılmanın bir başka tetikleyicisi de obstrüktif uyku apnesidir. Solunum durduğunda ve uyarılma sistemi vücudun üst solunum yolunu yeniden açmak için pozisyon değiştirmesini sağladığında ortaya çıkar. Kortikal uyarılmanın bir başka nedeni, gece uçak gürültüsü gibi gürültü kirliliği olabilir.
Uyarılmanın gücüne bağlı olarak, kişi bilinçli olarak çevrenin farkına varabilir, ancak çoğu zaman durum böyle değildir. Genelde insanlar uykunun parçalanması nedeniyle sabahları bitkin ve yorgun hissederler, ancak bireysel uyarılmaların farkında olmazlar.
KORTİKAL UYKU ARAŞTIRILMAYA DEVAM EDİLİYOR
Önceki araştırmalar, çok kısa veya çok uzun uyku süresinin kardiyovasküler nedenlerden kaynaklanan ölüm riskinin artmasıyla ilişkili olduğunu göstermiştir ancak şimdiye kadar, kortikal uyarılmaların sayısı ve süreleri ile ölüm riski arasında bir bağlantı olup olmadığı bilinmiyordu. Yeni araştırmalar uyku bozukluğu vakalarının çoğunun uykusuzluktan kaynaklanmasına rağmen, stres, meslek, çevresel gürültü ve aşırı uyarıcı, tütün veya alkol kullanımı dahil olmak üzere başka birkaç faktörden de etkilendiğini gösteriyor.
Uyku eksikliği, büyük ölçüde dolaşımdaki yüksek stres hormonları konsantrasyonlarıyla ilişkilidir. Yüksek stres hormonları aynı zamanda hipertansiyona, diyabete, damar hastalıklarına ve damarlarda plak oluşumuna neden olduğu bilinmektedir.
Uzmanlara göre uyku ve kardiyovasküler hastalık arasındaki ilişki konusunda birçok bilgi boşluğu olsa da bu yeni çalışma, daha iyi bir kardiyovasküler sistem için uyku kalitesinin önemini destekleyen sağlam kanıtlar sağlıyor.
DOĞRUDAN VEYA DOLAYLI OLARAK RİSKİ AZALTIYOR
Avrupa Kardiyoloji Derneği sözcüsü Prof. Dr. Paul Dendale, bu güçlü araştırmanın bir kişinin uyanma sayısı ile gelecekte kardiyovasküler problem riski arasında net bir ilişki gösterdiğini kabul ediyor. Ancak, uyku bozukluklarının kardiyovasküler hastalığın doğrudan nedeni olduğuna dair hiçbir kesinlik olmadığına dikkat çekiyor.
Uyku ve kardiyovasküler bozukluklar arasındaki ilişkinin karmaşık olduğunu ifade eden Prof. Dr. Dendale, "Bu nedenle basit çözümler yoktur. Obezite, düşük fiziksel durum, sigara ve alkol kullanımı ve diğer bazı parametrelerin, uyku kalitesinin yanı sıra kardiyovasküler hastalık riskini de etkilediği bilinmektedir. Dolayısıyla, bu temelde yatan, genellikle yaşam tarzıyla ilgili olan risk faktörlerinin üstesinden gelmek, doğrudan ve dolaylı olarak, daha sağlıklı bir uyku yoluyla, kardiyovasküler hastalıkların azaltılmasına yardımcı olacaktır." şeklinde konuştu.