DOĞUM SONRASI KANAMALARI(POSPARTUM KANAMALAR)
Uteroplasental kan akımı dakikada 500-700 ml dir.Mymetrium lifleri kısalır ve kasılır.aralarından geçen arter ve ven
sıkıştırır.Desidua ve myometriumda doku trombokinazı 40-80 kat artar.Bu şekilde lokal hiperkoaglasyon ortanı hazırlanır.Küçük çaplı damarlarda trombositler çökerek bu damarları tıkarlar.Ayrıca seretonin,adrenalin ve noradrenalin de açığa çıkarak kapilleri spazma uğratır.Doğumdan sonraki kan kaybı 300 ml dir. Bu miktar 500 ml veya daha fazla ise pospartum kanamadan bahsedilir.
sıkıştırır.Desidua ve myometriumda doku trombokinazı 40-80 kat artar.Bu şekilde lokal hiperkoaglasyon ortanı hazırlanır.Küçük çaplı damarlarda trombositler çökerek bu damarları tıkarlar.Ayrıca seretonin,adrenalin ve noradrenalin de açığa çıkarak kapilleri spazma uğratır.Doğumdan sonraki kan kaybı 300 ml dir. Bu miktar 500 ml veya daha fazla ise pospartum kanamadan bahsedilir.
1.Uterus hipotonisi veya uterus atonisi kanamaları
Temel olay myonetriyumun kontraksiyonlarının azalmasıdır.
Nedenleri
Kontraksiyonları zayıflatan başlıca nedenler:Ağrı zaafı,Uterus duvarının aşırı gerilmesi(polihidramniyoz,çoğul gebelik,iri bebek),uterusun eski operasyon skatrisleri(histeretomi,myomektomi,korporalkesi ile yapılnış sezeryan operasyonu),uterusun yapı anomalileri,fazla doğum yapmış olanlar,plasentanın alt segmente yerleşmesi,pravia,ablasyo,plasente çıkarılmasında usule uyulmaması
Kanamalar ani başlar.Yaşlı,anemik,hipovalemik,preeklemptik hastalarda daha fazladır.Uterus yumuşak ve büyüktür
Hemen damar yolu açılır.Plasenta çıkarılır idrar sondası takılır.İntravenöz synpitan ve 1-2 ampul methergin yapılır.Uterusmasajı yapılır.Alt batın bölkgesine buz koyulur.Kan transfizyonu yapılır.Transfizyon gerçekleşinceye kadar reomacrodex,hemocel gibi hacim genişleticiler verilir kanama gene devam ederse ath yapılır.
2.Koaglopati ye bağlı kanamalar
Özellikle ablasyoda tüketim koaglopatisi vardır.Plasentadan anneye bol miktarda trombokinaz geçer ve fibrinoliz başlar.
Yanlış yapılan doğum manevraları sonucunda zedelenen dokulardan açığa çıkan trombokinaz anne kanına karışır fibrinoliz başlar.
İUMF lerde ölü çocuktan anne kanına tromboplastik maddeler karışır ve fibrinoliz başlar.
Preeklampsi.eklampsi,atoni kanamalarında koaglopati meydana gelebilir.
Amnion sıvı embolisi:sık raslanmaz %80 mortalite oranına sahiptir.Amnion sıvısındaki fetus kökenlş döküntü hücreleri maternal venöz dolşımda ani emboli oluştururlar.Ani dispne ve hipotansiyon hemen ardından kalp ve solunum durur.Çok az hasta bu dönemi atlatır ve DİC belirtileri gösterir.Tedasvide taze kan transfizyonu uygulanır.Bazı olgularda fibrinojen transfizyonu ek olarakta antifibrinolitik ilaçlar kullanılır.
4.plasenta retansiyonu:
Genelde plasenta 15-20 dakikada doğar.120 dakikaya kadar beklenebilir.Plasentada panetrasyon kusuru(adeziva,akreata,inkreata,perkreata) yada uterus anomalilerine(uterus bikornis,subseptus) bağlı nedenlerden dolayı plasenta doğumu geç olur yada olmaz
Plasenta spontan doğmaza ise Crede manevrası uygulanır.Başarılamazsa el ile plasenta doğrulmaya çalışılır.Gene olmazsa ATH yapılır
5.Kotiledon retansiyonu:
Elle yeri tespit edilir.Dijital küretaj sonuç alınamazsa Standart küretaj uygulanır.
6.Amnion zarı retansiyonu:
Pens ile zar tutularak pensle zar kendi etrafında döndürülür ve çekilir.Olmazsa pensle tutulan tamponla zar alınmaya çalışılır
7.Doğum kanalı laserasyonları:
Vulva laserasyonları:
Prine laserasyonları
1.derece:Vajen mukozası ve mukoza altı perine cildi tahrip olur kolay tamir edilir
2. derece:Laserasyona perine adaleleride katılır.Dikkatle bakılmalıdır çünkü cild sağlam gözükse bile cild atında laserasyon devam edebilir.Rektal tuşe mutlaka yapıolmalıdır
.3. derece: laserasyona sfinkteraniexternus ve rektumda katılır.1 ve 2. dereceler pratisyen hekim tarafından tamir edilebilir.
Vajina laterasyonları
kollum laserasyonları genelle saat 3 ve 9 hizalarında olur.Laserasyonların fornikslere bakan yüzleri kısa kanala bakan yüzleri daha uzundur.
8. Uterus rüptürü
Uterus myometriumunun yırtılmasıdır.Mortalite ve morbitesi yüksek bir komplikasyondur.Uterus rüptürü sebeblerine göre tavmatik newdenlerle yada spontan olarak meydana gelir.Uterus rüptürü kapsamına göre komplet ve inkomplet, oluş zamanına göre antepartum veya inrapartum dönemde, lokalizasyona göre korpus uteride yada alt segmentte olabilir.Korpusta meydana gelen rüptürler genellikle logitudinal, alt segment rüptürleri ise oblik veya transvers istikamettedir.
Travmatik rüptür nedenleri:
Yüksekte ve orta pelviste takılan forseps,İnternal ve eksternal versiyon, Ekstraksiyon, Serviks tam açık olmadan forseps veya vakum ekstraktör tatbiki, fundusun bastırılması (Kristaller manevrası)
Spontan rüptür nedenleri:
Daha önce uterusa uygulanan operasyonlar (sezaryen, myomektomi, histerotomi gibi), geçirilmiş travmatik doğum ve kürtajlar, Grand-multiparite (beş veya sayıda doğum yapma), Kemik pelvisin dar oluşu, Fetustaki situs ve habitus bozuklukları
Alın gelişi mento posterior yüz gelişi
Öncü belirtiler Sık uzunm süren kontraksiyonlar,alt segmemtin uzaması incelmesi,bandl halkası oluşması.alt segment periton irritasyonu nedeniyle hassaslaşır.Daha sonra kontraksiyonlar ve ağrı birden durur.ÇKS kaybolur.Uterus konturları palpe edilemez.Sürekli vajinal kanama vardır.Hasta bir süre sonra hipovolemik şoka girer.Tedavide rüptür tamir edilebilir,total yada subtotal histerektomi yapılabilir
9.İnversio Uteri
Uterusun eldiven parmağı gibi ters dönmesidir.Seyrek görülür.Spontan (intraabdominal basınç artırımı)veya travma ile meydana gelir.Hoyratça yapılan CREDE manevrası,kordon kısalığı,usulsüz kordon traksiyonu,uygunsuz kristaller manevrası çoğul gebeliklerde polihidramniyozda süratli doğum nedenleridir.
Ani şiddetli pelvik ağrı
vajinal kanama
vagel içinde korpusun palpe edilmesi
total inversiyonda vaginadan doğması
bağların gerilmesi ile oluşan norojenik şok ve kanama nedeniyle oluşan hipovolemik şok
Tedavide cerrahi repozisyon uygulanır.
Kordonu umblikalden çekmek için plasentanın ayrılmış olduğuna emin olmalıyız.Symfizis üzerine bası yaptığımızda ucuna klemp takılı kordon oynamamalı