Berat, insanın bir yükümlülükten kurtulması anlamına gelir. Şaban’ın on beşinci gecesinde Müslümanların Allah’ın affı ve bağışlaması ile günah yükünden kurtulacağı umularak bu geceye Berat gecesi denilmiştir.
Berat gecesi Müslümanlarca kutsal sayılmış, bu gecede daha fazla ibadet edilmesi âdet halini almıştır.
Hz. Peygamber’in, “Allah Teâlâ -rahmetiyle- Şaban’ın on beşinci gecesi dünya semasında tecelli eder ve Kelb kabilesi koyunlarının kılları sayısından daha fazla kişiyi bağışlar” buyurduğu rivayet edilmiştir. Rivayetteki Kelb kabilesi, koyunlarının çokluğu ile bilinmektedir. Hz. Peygamber bu gecede Yüce Allah’ın affının genişliğini ifade etmek için kinayeli bir ifade tarzıyla bu kabilenin koyunlarını örnek vermiştir. Diğer bir rivayette ise “Şaban’ın ortasında gece ibadet ediniz, gündüz oruç tutunuz” buyurmuştur.
Dolayısıyla bu geceyi dua, zikir ve ibadetle geçirmek önemlidir. Bu geceyi idrak eden Müslüman, Ramazan Ayına on beş gün kaldığını hatırlamalı ve bu mübarek ayı en güzel şekilde geçirebilmek için manevi hazırlıklarını tamamlama gayretinde olmalıdır.
Hazreti Muhammed’in, Berat Kandili’ne ilişkin şöyle buyurduğu ifade ediliyor: “Şaban ayının 15’inci gecesini ibadetle geçirin, gündüzünde de oruç tutun. Çünkü Yüce Allah, bu gece dünya semasına rahmetiyle tecelli eder ve ‘Yok mu tövbe eden, tövbesini kabul edeyim. Yok mu rızık isteyen, rızık vereyim. Yok mu şifa isteyen, şifa vereyim. Yok mu başka isteği olan ona da istediğini vereyim’ buyurur.”