Esansiyel ya da uçucu yağlar yara (skar) izlerinin görünümünü azaltmaya yardımcı olabilir. Bu yağlar hasarlı cildin hücrelerini yenileyerek çalışır. Yara izlerinin görünümünü iyileştiren ve cilt sağlığını iyileştiren başka yağlar da vardır. Esansiyel yağlar cilt sağlığını şu şekillerde destekler:
*Cilt tonunu dengeler.
*Kızarıklığı azaltır.
*İnflamasyonu azaltır.
Bazı yağlar yara izlerinin oluşumunu önlemeye yardımcı olabilecek iyileştirici özelliklere de sahiptir. Hangi yağların (veya yağların kombinasyonlarının en iyi sonuçları sağladığını ve doğru kullanıldığında çok az risk oluşturduğunu görmek için denenebilir.
Yara izlerinin görünümünü azaltabilecek esansiyel yağlar şunlardır:
1- Helichrysum esansiyel yağı
Helichrysum (ölmez çiçek ya da altın otu ) esansiyel yağı, cildin iyileşmesinde yararlı olabilecek anti-inflamatuar, antifungal ve antibakteriyel özelliklere sahiptir. Helichrysum esansiyel yağı, yaraların iyileşmesinde rol oynayan arzanol adı verilen anti-inflamatuar bir madde içerir. Ayrıca, hücreleri yenileyerek ve serbest radikallerin birikmesini önleyerek skarlaşmayı önlemeye yardımcı olabilecek antioksidan özelliklere sahiptir. Bu yağ aynı zamanda aşağıdaki faydaları da sağlar:
*Cilt döküntülerini hafifletir.
*Enfeksiyonları hafifletir.
*Kollajen üretimini artırır.
Birkaç ay düzenli günlük kullanımda sonuçlar görülmeye başlanır. Helichrysum esansiyel yağı güneşe karşı duyarlılığa neden olabilir. Yakın zamanda ameliyat olunduysa veya iç kanama riski varsa bu yağı kullanılmamalıdır. Daha büyük miktarlarda satın alınmadan önce küçük bir kavanozla başlanabilir. Büyük miktarlarda almak pahalı olacaktır. Çevrimiçi olarak veya yerel doğal gıda mağazalarından satın alınabilir.
2-Frankincense (buhur veya günlük) yağı
Frankincense esansiyel yağı şunlara yardımcı olur:
*Cildi yatıştırır.
*Cilt tonunu eşitler.
*Bakterileri öldürür.
Bu özellikler yara izlerini tedavi etmek için yararlıdır. Buhur esansiyel yağı:
*Yeni cilt hücrelerinin büyümesini teşvik eder.
*Cildi sıkılaştırır.
*İzlerin görünümünü azaltır.
Ayrıca, Frankincense yağının içeriğindeki boswellik asit adlı aktif maddenin anti-inflamatuar yararları olduğu gösterilmiştir. Buhur esansiyel yağı kullandıktan bir ay sonra sonuçları görülebilir. Bu esansiyel yağ cilt tahrişine ve karınla ilgili sorunlara neden olabilir. Kan inceltici alınıyorsa, buhur yağı kullanılmamalıdır. Frankincense orta seviyede bir uçucu yağdır ve çevrimiçi olarak satın alınabilir.
3-Sardunya esansiyel yağı
Sardunya yağı iltihabı gidererek, cilt tonunu eşitleyerek ve yeni hücrelerin büyümesini teşvik ederek yara izlerinin tedavisine yardım eder. Antiseptik, antimikrobiyal ve antibakteriyel özellikleri, yara izlerinin daha az görünür olmasına yardımcı olur. 2013 yılında yapılan araştırmalarda sardunya yağının inflamatuar (iltihaplı) cilt hastalıklarının önlenmesinde ve tedavisinde etkili olduğu bulunmuştur. Sardunya yağı ile olumlu sonuçları görmek için en az bir ay kullanılması gerekir. Yüksek tansiyonu veya kalp damar hastalıkları riski olanlar sardunya yağını dikkatli kullanmalıdır. Sardunya esansiyel yağı ucuzdur ve çevrimiçi olarak satın alınabilir.
4-Lavanta esansiyel yağı
Lavanta esansiyel yağının, hücre büyümesini desteklemeye, yara ya da skar izlerinin görünürlüğünün azalmasına katkısı vardır. Antiseptik, antioksidan ve antibiyotik özellikler taşır.
2016 tarihli bir araştırmaya göre lavanta yağı yara iyileştirici aktivite gösterir ve hasarlı
Deri dokularını onarıcı amaçla kullanılabilecek doğal bir ürün olma potansiyeline sahiptir. Başka bir 2016 çalışmasında lavanta esansiyel yağının, özellikle tedavinin erken evresinde, kollajeni artırarak ve dokuyu yenileyerek yara iyileşmesini desteklediği tespit edilmiştir. Lavanta yağının topikal uygulanması yaranın kapanmasını hızlandırmaya ve yara büzülmesini arttırmaya yardımcı olur. Sonuçlar bir hafta kadar kısa bir sürede görülebilir. Lavanta özellikle skar tedavisinin başlangıç aşamasında faydalıdır ancak cildi tahriş edebilir ve bazı alerjik reaksiyonların oluşmasına neden olabilir. Lavanta, çevrimiçi olarak temin edilebilen orta seviyeli bir esansiyel yağdır.
5-Havuç tohumu esansiyel yağı
Havuç tohumu esansiyel yağının, yara izlerinin tedavisinde faydalı olabilecek antibakteriyel ve antifungal aktivitelere sahip olduğu gösterilmiştir.
Eski yaraları tedavi etmede daha çok etkili olabilmektedir.
Havuç tohumu esansiyel yağı kullanımının sonuçlarını görmek bir ay sürebilir. Havuç tohumu esansiyel yağı ucuzdur ve çevrimiçi siparişle alınabilir.
6-Sedir ağacı esansiyel yağı
Sedir ağacı yağının gençleştirici etkisi, yara izleri de dahil olmak üzere değişik cilt sorunlarının tedavisinde kullanılabilir. İnflamasyonu azalttığı ve ağrı giderici bir etki sağladığı gösterilmiştir. Sedir ağacı yağı sivilce (akne) tedavisinde de yararlıdır. Bir aylık tutarlı kullanımdan sonra sonuçlar görülebilir. Uygun bir seçenek olan ve çevrimiçi bulunabilen sedir ağacı esansiyel yağı alerjik reaksiyonlara neden olma potansiyeline sahiptir.
7-Hyssop esansiyel yağı
Hyssop esansiyel yağı, çördük otu ya da zufa otu adıyla bilinen bir bitkiden elde edilir. Çördük yağı hasar görmüş cildin onarılmasına yardımcı olan antiseptik, antifungal ve antibakteriyel özelliklere sahiptir. Çördük yağının antimikrobiyal özelliklere sahip olduğu gösterilmiştir. Bu uçucu yağ yaraların iyileşmesine, enfeksiyonların önlenmesine, kırışıklık ve sivilce izlerinin görünürlüğünün azalmasına yardımcı olabilir. 2011’de yayınlanan araştırmalarda çördük yağının antioksidan aktivitesinin tıbbi kullanım için iyi bir potansiyeli olduğunu gösterilmiştir. Bu bulguları genişletmek ve yağın yara izlerini tedavi etmek için tam olarak nasıl yardımcı olabileceğini bulmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Sonuçları görmek için bir kaç ay boyunca sürekli olarak çördük yağı kullanılmalıdır ancak yüksek dozda olmamalıdır. Epilepsi veya hipertansiyonu olanlar çördük yağı kullanmamalıdır.
8-Çay ağacı yağı
Çay ağacı yağı, antiviral, antibakteriyel ve antifungal etkileri nedeniyle muazzam bir iyileştirme potansiyeline sahiptir. Antioksidan ve antimikrobiyal aktivitesi yara iyileşme sürecini hızlandırabilir.
Ayrıca iltihap giderici ve antiseptik özellikleri bulunur.
Bağışıklığı artırma yeteneği, yaraların ve yara izlerinin bakımına yardımcı olur. 2015 yılındaki araştırma sonuçlarında çay ağacının, inflamatuar bozuklukları topikal olarak tedavi etmek ve yaraları iyileştirmek için umut verici bir seçenek olduğunu belirtilmiştir. Çay ağacı yağı kullanarak sonuç almadan önce bir ay süreyle tutarlı kullanımı gereklidir. Herhangi bir alerjisi veya otoimmün hastalığı olanlar çay ağacı yağını dikkatli kullanmalıdır.
Alerjik tepkiler oluşturabilen çay ağacı yağının çocuklar üzerinde kullanımı doğru değildir.
Çay ağacı esansiyel yağı nispeten ucuzdur ve aktarlarda ya da çevrimiçi mağazalarda bulunabilir.
9- Neroli esansiyel yağı
Neroli (portakal çiçeği veya Fas turuncu) esansiyel yağı, çeşitli amaçlarla cilt bakımı için kullanılır ve yara izlerinin tedavisinde yararlıdır. Neroli yağının ağrı ve iltihaplanmayı azalttığı gösterilmiştir. Antimikrobiyal ve antioksidan özellikleri onu güçlü bir şifacı yapar.
Ayrıca bu yağın antifungal özellikleri olduğu da bilinir.
Neroli yağının cilt sorunlarını ve yara izlerini tedavi etmek için nasıl kullanılabileceğini keşfetmek için daha fazla araştırmaya yapılmalıdır. Neroli yağının tutarlı kullanımı ile bir ay içinde sonuçlar görülebilir. Cilt tahrişine ve alerjik reaksiyonlara neden olma potansiyeline sahiptir. Çevrimiçi alınabilecek neroli yağı diğerlerinden daha pahalı uçucu yağlardan biridir.
10-Kuşburnu tohumu yağı
Kuşburnu tohumu yağı yara izlerinin görünümünü azaltabilecek diğer yağlardan biridir. Cildin tonunu iyileştirmek, izleri, akneleri ve kırışıklıkları tedavi etmek için kullanılır. 2015 yılında yapılan bir çalışmada araştırmacılar, kuşburnu tohumu yağının ameliyat sonrası yara izlerinin görünümünü iyileştirdiğini bulmuşlardır. 12 hafta boyunca günde iki kez bu yağı kullanan katılımcılar, daha az renk değişikliği, atrofi ve kızarıklık yaşamıştır. Altı haftalık kullanımdan sonra sonuç alınabilir. Kuşburnu yağı da diğer bazı uçucu yağlar gibi tahriş edebilir ve alerjiye sebep olabilir. Diyabet, böbrek taşı veya anemi varsa kullanılmamalıdır. Kuşburnu tohumu yağı nispeten ucuzdur, diğer uçucu yağlar için taşıyıcı bir yağ olarak kullanılabilir.
11-E vitamini yağı
E vitamini yağı, cildinizin kollajen üretimini arttırırken nemini korumasına yardımcı olarak yara izini önleyebilir. Ayrıca cildi serbest radikallerin neden olduğu zararlardan korumaya yardımcı olur. E vitamini yağının yara tedavisindeki etkinliğini gösteren araştırmalardan birkaçı izlerin kozmetik görünümünü önemli ölçüde iyileştirdiğini göstermiştir ancak biraz daha ek araştırmaya ihtiyaç vardır. Birkaç haftalık kullanımdan sonra sonuçlar fark edilmeye başlanır, ancak birkaç ay boyunca E vitamini kullanmaya devam edilmelidir. E vitamini de alerjik tepkilere, kaşıntıya ve kızarıklığa sebep olabilir. E Vitamini yağı, çevrimiçi de satın alınabilecek ekonomik bir seçenektir.
12- Badem yağı
Cilde birçok fayda sağlayan badem yağı yara veya skar izlerinin görünümünü de azaltır. Kuru, hasarlı ciltleri nemlendirip yatıştıran E vitamini de içerir. Badem yağının cildi gençleştirebileceğine, geliştirebileceğine hatta cilt tonunu düzeltebileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Çatlakların oluşumunu azalttığı ve kaşıntıyı azalttığı da bulunmuştur. Ayrıca, cildin iyileşmesine yardımcı olan anti-inflamatuar özelliklere sahiptir. Yara izlerindeki iyileştirici etkisini anlamak için daha fazla araştırılmalıdır. Badem yağı kullandıktan bir ay sonra sonuçları görülür. Diyabeti olan biri badem yağı kullanmamalıdır. Planlanan herhangi bir ameliyattan iki hafta önce kullanımı bırakılmalıdır. Badem yağları genellikle uçucu yağlar için taşıyıcı yağ olarak kullanılır. Badem yağı, çevrimiçi ya da aktarlardan elde edilebilecek uygun fiyatlı bir seçenektir.
13-Hindistan cevizi yağı
Hindistan cevizi yağı, cilt hasarını tersine çevirmeye, cilt bozukluklarını iyileştirmeye ve nemlendirmeye yardımcı olabilecek yağ asitleri ve mikro besinler içerir. Bu saygın nemlendirici antioksidan ve antienflamatuar özellikleri ile cilt hastalıklarının önlenmesine ve iyileştirilmesine yardımcı olur. Hindistan cevizi yağı kollajen üretimini artırır, cildin nemini korumasına yardım eder ve cildi yumuşatır. 2010 yılında sonuçları yayımlanan araştırmalar, hindistancevizi yağının sıçanlardaki yaralara uygulanmasının iyileşme süreci üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu bulmuştur. Bu kısmen antioksidan aktivitesinden ve kollajen üretimi üzerindeki etkisinden kaynaklanmaktadır. 10 günlük tutarlı kullanımdan sonra sonuçlar fark edilir. Hindistan cevizi yağı cildi tahriş etme veya alerjik reaksiyona neden olma özelliğindedir.
Uçucu Yağlar Nasıl Kullanılır?
Burada sunulan yağların bazıları uçucu yağ değildir ve seyreltilmeleri gerekmez. Esansiyel veya uçucu yağlar etkilenen bölgeye topikal olarak uygulanmadan önce daima seyreltilmelidir. Seyreltilmemiş bir durumda kullanılırsa cildi tahriş edebilir. Ayrıca, asla esansiyel yağlar besin şeklinde tüketilmemelidir. Uçucu yağlar, taşıyıcı yağlar adı verilen yağlarda seyreltilmelidir. Cilt için hangisinin en iyi sonucu verdiğini görmek için birkaç taşıyıcı yağ test edilmelidir. Kullanabilecek bazı taşıyıcı yağlar şunlardır:
*Üzüm çekirdeği yağı
*Avokado yağı
*Tatlı badem yağı
*Zeytinyağı
*Kayısı çekirdeği yağı
*Jojoba yağı
*Fındık yağı
Yağlar açık bir yaraya, yanıklara ve çok hassas ciltlere uygulanmamalıdır. İltihaplı cildin yağlara reaksiyon gösterme olasılığı daha yüksektir. Ciddi yaralar tıbbi müdahale gerektirebilir. Bu durumda, başka bir tedavinin gerekli olup olmadığını öğrenmek için doktora danışılmalıdır.
Anında Sonuç Alınamaz
Yara izleri ya da skarlar tamamen kaybolmayabilir ancak, bazı yağların ve uçucu yağların sürekli kullanımı sonrasında daha az fark edilir olma olasılığı umut vericidir. Anında sonuç alınması beklenmemelidir. Skarda herhangi bir değişiklik fark etmeye başlamak için altı ay geçmesi gerekebilir. Ameliyat sonrasında oluşan büyük yara izlerinin iyileşmesi daha uzun sürebilir. Hangisinin kişi için en uygun olduğunu bulmak için birkaç farklı yağ denenmelidir. Uçucu yağların aromatik özellikleri duygusal olarak rahatlamayı da sağlar. Uçucu yağları kullanmaya başlamadan önce daima bir doktora sorulmalıdır.
Uçucu yağları kullanmak için:
*Seçilen uçucu yağın birkaç damlası taşıyıcı bir yağla seyreltilmelidir. Hassas ciltler için daha az esansiyel yağ kullanılmalıdır.
*Bu karışım, etkilenen bölgeye günde birkaç kez uygulanmalıdır.
*Yağın yıkanmasına gerek yoktur. Düzenli uygulanan yağlar normal banyo zamanlarında yıkanır.
*Yağlar en iyi sonucu en az birkaç ay boyunca sürekli uygulanırsa verir.
*Bir yara izinin tamamen iyileşmesi bir yıl kadar sürebilir.
Yüzde 100 terapötik, saf, organik uçucu yağları aranmalıdır. Satın alınacak esansiyel yağlar hiçbir katkı maddesi içermemeli, güvenilen saygın bir marka aranmalıdır. Şirket, uygulamaları konusunda dürüst olmalı ve gelebilecek tüm soruları cevaplayabilmelidir. Yüksek kaliteli yağların olumsuz bir tepki yaratma olasılığı daha düşüktür ve en iyi sonuçları vermesi daha olasıdır. Hamilelikte bazı uçucu yağlardan kaçınılmalıdır. Hamileler herhangi bir nedenle uçucu yağ kullanmadan önce mutlaka doktoruyla konuşmalıdır.
Kaynakça:
https://www.healthline.com
https://sagligabiradim.com
Yazar: Müşerref Özdaş