Madde ve ısı konu özeti
Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin titreşim hızı artar. Tanecikleri bir arada tutan kuvvetler yenilerek birbirinden uzaklaşmaya başlar.
Bütün maddeler atom ve moleküllerden oluşur. Tüm atom ve moleküller, sürekli titreşim halinde olduğu için de madde, her zaman ısı enerjisine sahiptir. Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin titreşim hızı artar.
Maddenin tanecikli yapısı
- Bütün maddeler taneciklerden oluşur.
- Maddeyi oluşturan tanecikler ve taneciklerin hareketleri görülemez ancak fark edilir.
- Tanecikler sürekli hareket halindedir.
- Maddeyi oluşturan tanecikler arasında boşluklar bulunur. Bu boşluklar maddenin haline göre değişir.
- Katı maddelerin tanecikleri arasındaki boşluk çok azdır ve bu tanecikler birbirini çevrelemiştir. Tanecikler titreşim hareketi yapar.
- Sıvı maddelerde tanecikler arası boşluk katılara göre daha fazladır. Birbiriyle temas halinde olan sıvı
- tanecikleri titreşim, öteleme ve dönme hareketi yapar.
- Gaz maddelerin tanecikleri birbirinden bağımsızdır. Tanecikler titreşim, öteleme ve dönme hareketi yapar.
Yoğunluk
- Yoğunluk, bir maddenin birim hacimdeki kütle miktarıdır.
- Bir madde hal değiştirdiğinde maddenin yoğunluğu da değişir.
- Buzun yoğunluğu, suyun yoğunluğundan düşüktür.
- Yoğunluğun birimi g/cm3 tür.
- Yoğunluk ayırt edici bir özelliktir.
Madde ve ısı
- Isı iletkeni madde ısıyı iyi iletir. Isıyı iyi ileten maddelere örnek olarak altın, gümüş, bakır, alüminyum, demir ve çelik gibi metaller verilebilir.
- Isı yalıtkanı maddeler ısıyı iyi iletmezler. Isı yalıtkanı maddelere örnek olarak plastik, tahta, saman, deri, elyaf ve pamuk gibi maddeler verilebilir. Hava ve boşluk (vakum) da ısı yalıtımı sağlar.
- Binalarda ısı yalıtımı, aile ve ülke ekonomisi açısından önemlidir.
Yakıtlar
- Yakıtlar, yandığında çevresine ısı enerjisi veren maddelerdir.
- Yaygın şekilde kullanılan yakıtlara kömür, petrol, doğal gaz örnek verilebilir.
- Fosil yakıtlar (kömür, petrol, doğal gaz) yenilenemez enerji kaynaklarındandır.
- Yenilenebilir enerji kaynaklarına güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, biyokütle enerjisi, jeotermal enerji, hidroelektrik enerji örnek verilebilir.
Kaynak: