Yunanistan Dışişleri Bakanı Teodoros Pangalos, tüm askeri uçuşların durdurulmasına karşılık, S-300 füzeleri alımının dondurulabileceğini açıkladı.
Pangalos, sürpriz teklifini ABD Dışişleri Bakanı Madaleine Albright ile Washington'da bir saat süren görüşmesinden sonra yaptı. Pangalos, Yunanlı gazetecilerin sorularını cevaplandırırken, Albright ile Kıbrıs'ta giderek tırmanan silahlanma yarışının durdurulmasını ele aldıklarını bildirdi ve şöyle konuştu:
‘Kıbrıs’ta tırmanan silahlanmanın durdurulmasına, uçaklardan başlamak gerekiyor. Uçaklar olmazsa, uçaksavarlar da olmaz. Uçaksavarlar olmazsa, ileride tankları ve topları da azaltabiliriz; yavaş yavaş daha yumuşak bir ortama girebiliriz.‘ Pangalos, gazetecilerin ısrarlı sorularına rağmen, ayrıntıya girmekten kaçındı.
KADEMELİ İNDİRİM
Atina’daki diplomatik gözlemcilere göre, Yunanistan Dışişleri Bakanı Pangalos, Albright ile görüşmesinin ardından ilk kez Kıbrıs'ta kademeli silah indirimi teklifini ortaya atmış oldu. Yunanistan'ın teklifi, üç aşamadan oluşuyor:
1) Türkiye'nin Kıbrıs üzerindeki tüm askeri uçuşlarını durdurmayı kabul etmesi halinde, Rum yönetimi de Rusya'dan satın aldığı S-300 füzelerinin yaz aylarında Ada'ya konuşlandırılmasını askıya alacak. Ayrıca, Yunanistan da, Baf havaalanında konuşlandırmayı planladığı savaş uçaklarını şimdilik Ada'ya göndermeyecek. Ada'da uygulanacak morotoryumla giderek tırmanan gerginlik azaltılacak ve bir çatışma ihtimali de ortadan kaldırılmış olacak.
Askeri uçuşların durdurulması teklifinin ABD'den geldiği, Pangalos'un ise bu teklife karşılık S-300 füzeleriyle T-80 tanklarını masaya sürdüğü bildiriliyor.
2) Planın ilk aşaması uygulandıktan sonra, Kıbrıs'taki tank sayısı da azaltılacak. Rum yönetimi Rusya'dan 40 adet T-80 tankını satın almaktan vazgeçecek, buna karşılık Türkiye de Ada'da konuşlandırdığı tanklarını geri çekmeyi kabul edecek.
3) Tankların ardından da, top sayısının azaltılması için iki taraf arasında müzakereler başlatılacak.
Yunan Bakanı'nın Washington'da ortaya attığı sürpriz teklifin ardından, yoğun bir diplomasi trafiği ve pazarlık süreci başlıyor. Mart sonunda Yunan Savunma Bakanı Akis Çuhacopulos S-300 füzelerini görüşmek üzere Moskova'ya gidiyor. Çuhacopulos'un ziyaretinin ardından da, Rusya'nın Kıbrıs'ta devreye girmesi ve Rus özel temsilcisinin Ada'ya gelerek pazarlığı sertleştirmesi bekleniyor. Rusya da, S-300 füzelerine karşılık, Ada'nın silahlardan arındırılmasını istiyor. Nisan ayında ABD de bütün ağırlığıyla devreye girecek. ABD Savunma Bakanı William Cohen, Atina ve Ankara'ya geliyor.
KKTC'den yanıt
KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Yunan Dışişleri Bakanı Thedoros Pangalos'un önerisi için ‘‘Acele etsin başlasın. Rumlar Ada'daki yeni askeri tedbirlerinden vazgeçerlerse biz de karşı tedbirlerimizden vazgeçeriz’’ dedi. Denktaş bununla birlikte silahsızlanma adı altında Türkiye'nin Kıbrıs'taki garantörlüğünün ortadan kaldırılmasına izin vermeyeceklerini söyledi. Hürriyet'in sorusunu yanıtlayan Denktaş, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Ada'daki Rum silahlanmasına karşı yeni tedbirler aldığını kaydetti. Denktaş, Pangolas'a şu yanıtı verdi: ‘‘Ben İsviçre'de Klerides'e söyledim. Yeni askeri tedbirlerini durdurmalarını istedim. Onlar bu tedbirlerini geri çekerlerse, Türkiye'ye diyeceğim ki ‘İstediğimiz o yeni tedbirleri sen de durdur, ve onları geri çek.' Dolayısıyla yeni tedbirleri geri çekerlerse biz de geri çekeriz.’’