Demir eksikliği anemisi normalde vücut için gerekli miktarda emilmesi gereken demirin yeterli oranda emilememesi veya vücuda alınan demirin vücut için gerekli olan miktardan çok daha fazla kaybının olması sonucunda oluşur. Demir eksikliği anemisi ülkemizde oldukça yaygın görülen bir anemi çeşididir. Yetersiz ve kötü beslenme sonucunda sık olarak ortaya çıkar. Gebelerde, kan kaybı yaşamış bireylerde ve menopoz dönemi öncesinde sık olarak karşılaşılır.
Demir eksikliği anemisi belirtileri
- Genellikle asemptomatiktir.
- Cilt soluk ve sarı
- Soğuğa karşı hassasiyet
- Baş dönmesi
- Çarpıntı
- Efor dispnesi
- İştahsızlık
Demir eksikliği nedenleri
- Kronik kan kaybı
- Hamilelik
- Demir emilimi bozukluğu
- Yetersiz demir alımı
- Peptit ülser
- Gastrointestinal hastalıklar
- Artan demir ihtiyacının karşılanamaması
- Yetersiz emilmesi
- Mevcut demirin fazla kaybı
Demir eksikliği tanı ve tedavisi
Tanı yöntemleri;
- Periferik kanda hemoglobin ve hemotokrit değerlerine bakılır.
- Tam kan sayımı
- Serum ferritin düzeyi
- Demir bağlama kapasitesi
Tedavisi;
- Hastaya genellikle ağızdan alınabilen demir ilacı verilir. Tedavi uzun sürebilir.
- Bebeklere demir ilacı damla veya şurup şeklinde verilebilir.
- Süt ve süt ürünleri ile ilacın alınmaması gerektiği mümkünse C vitamini ile alınması emilimi arttırır.
Demir eksikliği anemisi ve hemşirelik bakımı
- Hastaya demir içeren besinler hakkında bilgi verilir.
- Demir ilaçlarını süt ve süt ürünleri ile almaması mümkünse C vitamini içeren besinler ile alması sağlanır.
- Demir tedavisi hastalara oral veya parenteral yol ile uygulanabilir.
- Oral tedavi uygulanan bireylerde bazen bulantı, kusma, karın ağrısı ve barsak hareketlerinde değişme meydana gelebilir.
- Oral demir tedavisi, hemoglobin düzeyi normale döndükten sonra da vücut demir depolarının tam olarak dolması için en az üç ay ya da daha uzun sürebilir.
- İlaçların mümkünse yemeklerden bir saat önce ya da yemeklerden iki saat sonra almaları gerektiği açıklanmalıdır.
- Dışkı renginde koyulaşma olacağı hastaya açıklanmalı ve korkması gereken bir durum olmadığı hakkında bilgi verilmelidir.
- İlaçlardan sonra ağzını çalkalaması gerektiği hastaya açıklanır.
- Hastalara ım veya ıv yollarından da ilaç uygulanabilir.