Denizaltılarla denizaltılar için ilk Rus balistik füzesinin geliştirilmesi, Dnepropetrovsk OKB-1958'teki (şimdi Yuzhnoye Tasarım Bürosu) 586'ta başladı. M.K. başkanlığındaki tasarımcılardan Yangel, ateş etmeden önce denizaltıdan çıkış gerektirmeyen bir füze sistemi yaratması gerekiyordu. Proje aynı zamanda denizaltılar ve ek füze sistemleri geliştiricileri içeriyordu. Birlikte, tam bir gerekli ekipman setinin yanı sıra füze silahlarının denizaltı taşıyıcılarını oluşturmak zorunda kaldılar.
Denizaltılar için yeni bir füze sistemi projesi D-4 adını aldı. Füze P-21 olarak atanacaktı. Ek olarak, rokete GRAU 4K55 indeksi atandı.
Müzede roket R-21. Wikimedia Commons resmi
Mayıs 1959'da, D-4 / R-21 projesinin geliştirilmesinin OKB-586'dan SKP-385'e V.P. başkanlığında aktarıldığı Bakanlar Kurulu kararı yayınlandı. Makeev. Ayrıca şu anda tüm balistik füzelerin filo SKB-385 oluşturulacak. OKB-586 ve ekibi, şimdi sadece kara kompleksleri için füzelerle ilgilenmelidir. Özellikle, Bakanlar Kurulu'nun kararı, R-14 ve R-16 füzelerinin projeleri üzerindeki çalışmaları artırdı.
P-21 roketinin temeli, önceki pilot projeler için zemin hazırlamalıydı. Böylece, Şubat ayında, 1955, OKB-1'a, füzelerin sualtı fırlatmasını incelemesi ve böyle bir fırlatmaya uyarlanmış R-11FM roketinin bir versiyonunu oluşturma talimatı verildi. Önümüzdeki birkaç yıl boyunca, birkaç deneysel ürün geliştirildi ve özel maketler ve deneyimli roketler ile bir dizi çalışma yapıldı. Bu tür çalışmalar, daha sonra denizaltılar için yeni silahların geliştirilmesinde kullanılan tüm gerekli verileri toplamamızı sağladı.
İlk çalışmalar, özel bir C4.1 düzeni ve dalgıç stand kullanılarak yapıldı. İlk modelin düzeninin temeli, sıvı motorun ve tüm kontrol sistemlerinin sökülmüş olduğu R-11FM roketinin gövdesiydi. Düzgün dengelemeyi sağlamak için, tanklar suyla dolduruldu ve gövdenin kuyruğu bölümünde, çekiş kesicili üç katı yakıtlı motor takıldı. Ayrıca düzende çeşitli ölçüm cihazları vardı. Test tezgahı, 12 m çapında 2 m yüksekliğinde bir boşaltma şaftı olan bir duba idi .. Bir kablo, bir blok ve bir vinç yardımıyla, bir roketli duba derinlemesine batabilir ve böylece bir denizaltı füzesinin fırlamasını simüle edebilir.
25 Aralık 1956, С4.1 maketinin ilk test lansmanı, Balaclava kenti yakınlarındaki test sahasındaki batık standdan yapıldı. Katı yakıtlı motorlar, maketi suyun altından çıkardı ve 150 m yüksekliğine çıkardı, bundan sonra kapatma cihazları çalıştı ve ürün suya düştü. Bu tür birkaç fırlatma, bir sualtı fırlatma sırasında füzeye etki eden yükleri incelemenin yanı sıra, belirli değişikliklerin gerekliliğini belirlemeye izin verdi. Sabit bir duba kullanımıyla test edildikten sonra, proje bir denizaltı gemisi kullanarak teftiş aşamasına taşındı.
1957'in ilk yarısında, 229 projesinin C-613 denizaltı yükseltildi. B-613 projesinin revize edilmesi, bir dizi özel ekipmanın kurulumunun yanı sıra, sağlam gövdenin kenarları boyunca iki dikey rampanın yerleştirilmesini gerektiriyordu. Bu gelişmeler denizaltının görüntüsünde karakteristik bir değişikliğe neden olmuştur. Daha sonra, bu tekne yeni testlere katılmak için bir kez daha rafine edildi ve aynı zamanda sıradışı unsurların varlığı ile de ayırt edildi.
Temmuz 9'te, C-229 denizaltı, C4.1 modelinin ilk fırlatılmasını suya dalmış bir pozisyondan çıkardı. 29 m derinliğinde olan ve 2,5 düğümü hızında hareket eden denizaltı başarıyla balistik füze modelini başlattı. Temmuz ayının sonuna kadar denizaltının 4,5 düğümüne kadar hızlandığı ve denizin 2-3 puanlarına ulaştığı iki atış daha yapıldı. Her üç lansman da başarılı sayıldı. Mevcut C4.1 ürün stokunun tükenmesi nedeniyle testlere devam edilmedi.
Mevcut çözümlere ve yeni tekliflere dayanarak, C4.1 ürününü test etme deneyimini kullanarak, denetimlerin yürütülmesi için yeni bir düzen geliştirilmiştir - C4.5. R-11FM roketinin akışkan motorlu ve basitleştirilmiş bir araç üstü ekipman setinin değiştirilmiş bir versiyonuydu. Önceki ürün gibi, С4.5'in yalnızca yüksek dereceli füze silahlarının geliştirilmesi için gerekli bilgileri toplamak için testlerde kullanılması planlanmıştı.
29 Mart 1958, C-229 denizaltı gemideki C4.5 ile depolama alanına girdi. 30 düğümünün derinliklerinden 3,5 düğümü hızında ve 2 heyecanında denizaltı düzeni başarıyla başlattığını gösteriyor. Ürün sudan çıktı, 60 m yüksekliğe yükseldi, ancak düştüğünde suya karşı kırıldı. 11 April'ten önce dahil, aynı parametrelerle iki yeni lansman daha gerçekleştirdiler. İkinci model С4.5 tahrip edilmedi ve araştırmaya gönderildi. Üçüncüsü, sırayla, sonbaharda düştü. Sıvı motorlu üç C4.5 modeli lansmanı, bazı yeni fikirlerin çalışılmasını sağladı ve tam teşekküllü bir denizaltı fırlatma aracı yaratmaya devam etmemize izin verdi.
Denizaltı C-229 iki havadan rampaları ile revizyondan sonra. Fotoğraf Deepstorm.ru
Projenin bir sonraki aşaması, Bakanlar Kurulu kararı ile yılın 23. Bu belge, yeni bir deneysel balistik füzenin taşınması için PV-1958 projesinin mevcut denizaltı B-67'ini yeniden donatmak için yazılmıştır. Kararnameye göre, C611 adı altında deney roketinin yeni bir versiyonu da geliştirilmiştir. Tasarım açısından, önceki testler ışığında yapılan bazı değişikliklerle P-4.7FM roketiydi.
B-67 denizaltı C4.7 ürünü ile test Ağustos 1959 Beyaz Deniz test yerinde başladı. İlk lansman girişimi başarısız oldu. Denizaltının otomatikleri roketin başarılı bir şekilde fırlatıldığına işaret ediyordu, ancak testleri izleyen yüzey gemisindeki gözlemciler başlangıcı görmediler. Denizaltının yükselişi ve silo fırlatıcı açılmasından sonra, roket kendiliğinden fırladı. Bu başarısızlıktan sonra kazanın sebeplerine ilişkin soruşturma başlatıldı, ardından tespit edilen eksikliklerin düzeltilmesi yapıldı.
Ağustos 1960’te düzenlenen ikinci lansman da kazayla sonuçlandı. Maden fırlatmadan önce su ile doldurulduğunda, deniz suyu besleme sistemi arızalandı ve roketin fırlatma rampasından itilmesine neden oldu. Ayrıca, yıpranmış ve baş kısmının üstüne fırlattı. Yeni gelişmeler aldı, ancak bu sefer testlere sadece bir ay sonra devam edildi.
С4.7 ürününün B-67 denizaltısından üçüncü lansmanı, aynı yılın Eylül ayında 10'te gerçekleştirildi ve herhangi bir teknik sorun yaşamadan geçti. Kullanılan yerleşim düzeninin tasarımına ilişkin bazı çekinceler ile, bu testler, batık bir denizaltıdan balistik bir füze fırlatma uygulamasında ilk olarak kabul edilebilir.
Şema denizaltı C-229 bir başlatıcısı CM-87 kurulumu ile yükseltme yaptıktan sonra. Fotoğraf Deepstorm.ru
Daha sonraki maketlerin test edilmesiyle eş zamanlı olarak, denizaltıların silahlanması için tam teşekküllü bir roket tasarlandı. P-21 projesi çerçevesinde, benzer özelliklere sahip hem yüksek kaliteli ürünler hem de modellerin kullanımıyla birkaç test aşaması yapılması önerildi. Testler sırasında başlatılması için suya batırma olasılığı olan sabit standların yanı sıra rampa ve diğer ekipmanların bulunduğu denizaltıların kullanılması planlandı.
P-21 projesinin ilk lansmanları K1.1 yerleşimi kullanılarak gerçekleştirildi. Aslında, bazı tasarım özelliklerinde ondan farklı bir savaş füzesinin tam teşekküllü bir prototipidir. Her şeyden önce, test sırasında menzili kabul edilebilir değerlere düşürmek için yakıt tanklarının hacmi azaltıldı. Santral ve kontrol ekipmanının bir kısmı orijinal projeden ödünç alınmıştır. Gelecekte, tam teşekküllü ürünler P-21 teftiş yapılması planlandı.
K1.1'un düzeninin ilk kontrolleri yüzen dalgıç stand kullanılarak yapıldı. Mayıstan Temmuz'a kadar 1961, derinliklerden 50 m'ye kadar standda beş lansman yapıldı, daha sonra bir denizaltı taşıyıcısı ile testlere başlamak gerekliydi. Sonuncusu olarak, tekrar geliştirilmesi gereken C-229 denizaltı tekrar seçildi. Yeni projeye uygun olarak füze kontrol sistemleri ile donatılmış 613-D4 denizaltı. Ek olarak, üzerine yeni bir başlatıcı monte edildi. Maden, kabin çitlerinin arkasına yerleştirildi ve tekneye sıra dışı bir görünüm kazandırarak gövdeden önemli ölçüde dışarı fırladı. Büyük ebatlarından dolayı roket ocağı 6,8 m'yi teknenin üst kısmına tırmandı ve gövdenin altındaki 2 m'de gerçekleştirdi. Bu tür bir birimin montajı, bazı pillerin denizaltıdan ayrılmasını ve bazı iç alanların boşaltılmasını gerektiriyordu.
29 Ağustos 1961, C-229 teknesi, 1.1 ürününü ilk kez piyasaya sundu. Önümüzdeki birkaç gün içinde iki yeni açılış gerçekleşti. K1.1 prototipinin tüm testlerinin sonuçları umut verici roketin temel özelliklerini netleştirmeye ve ürün tasarımına bazı yenilikler getirerek gelişimini tamamlamaya izin verdi. Ağustos-Eylül 1961’in piyasaya sürülmesinden sonra, endüstri yeni P-21 füzelerinin son yapılandırmada test edilmesi için hazırlıklara başlayabilir.
K229 ürününün başlatılması için C-1.1 yapılandırmasında. Fotoğraf Deepstorm.ru
P-21 / 4K55 balistik füzesi, ayrılabilir bir kafaya sahip tek kademeli bir şemaya göre inşa edilmiş ve bir akışkan motoruyla donatılmıştır. Konik başlık kaplamalı silindirik roket gövdesi, su basıncına dayanabilen tamamen kaynaklı bir yapıydı ve paslanmaz çelikten yapılmış ve birkaç ana hacme bölünmüştür. Vücudun çoğu oksitleyici ve yakıt için tanklar işgal etti. Aralarında küçük bir alet bölmesi vardı. Kolordu baş kısmı bir savaş başlığı içeriyordu, kuyruk kısmında bir motor ve kontrol sistemlerinin bir parçası vardı.
Roket adı verilen dört odalı bir tasarımın C5.3 sıvı motorunu aldı. açık devre Yakıt olarak TG-02 yakıt ve AK-27I oksitleyici kullanılmıştır. Uçuş sırasında roketin kontrolü, motorun dört odasının da roketin uzunlamasına ekseninden 9 ° 'ye açılarda sapma nedeniyle gerçekleştirildi. Kontrol kabiliyetine sahip önceki motorlardan farklı olarak, C5.3 ürününde ayrı seyir ve direksiyon odaları bulunmuyordu. Çekiş yaratmak ve vektörünü değiştirmek için aynı üniteler vardı. Diğer şeylerin yanı sıra, motor boyutunda önemli bir artış olmadan çekişi artırdı.
Roketin uçuşun aktif bölümündeki kontrolünü sağlamak için, ürünün uzayda pozisyonunu izleyebilen ve gerekli rotaya götüren ataletsel bir rehberlik sistemi oluşturulmuştur. Ayrıca, kontrol sistemi motoru durdurmaktan ve savaş başlığını belirli bir zamanda düşürmekten sorumluydu.
P-21 roketinin savaş başlığı, yarım küre kafalı bir konik ünite şeklinde yapılmıştır: Böyle bir kaporta nedeniyle, atmosferde hareket ederken yapının ısınmasının azaltılması planlanmıştır. 1179 kg ağırlığındaki savaş başlığı, SRI-1 tarafından geliştirilen termonükleer güç 1011 MT ile donatılmıştır. Yörüngenin aktif kısmından geçtikten sonra roketin baş kısmını düşürmesi gerekirdi.
Füze P-21'in savaş kısmı. Fotoğraf Rbase.new-factoria.ru
Füzelerin depolanması ve piyasaya sürülmesi için silo tipi CM-87 başlatıcısı geliştirilmiştir. Roketi çeşitli dış etkenler altında yerinden etmekten koruyan cihazları tutmak için tasarlanan tasarımın yanı sıra, silahı onboard taşıma sistemlerine bağlamak için bir fırlatma rampası ve bir dizi bağlayıcı bulunmaktadır. Suyun altından başlama ihtiyacı ile bağlantılı olarak, basınçlı havayla özel bir basınçlı mahfaza içine yerleştirilmiş bir dizi bağlayıcı geliştirmek zorunda kaldık.
Başlatıcıya ek olarak, tekne taşıyıcısının ekipmanı, madeni suyla doldurmak için sistemler içermelidir. Suyun teknik risklerle ilişkili olmayan roket etrafındaki halka boşluğuna düzgün bir şekilde pompalanması için, önce suyun CM-87 ünitesine tedarik edilebileceği özel tanklara alınması önerildi. Bu, denizaltı su alımını dengeleme deposuna dengelemek için gereklidir.
Araştırma ve test sonuçlarına göre roket fırlatma yöntemi belirlendi. Ürün P-21, taşıyıcı tarafından tam şarjlı bir şekilde taşınmalıdır. Çekimden önce, denizaltı fırlatma milini doldurmak zorunda kaldı, ardından ikincisinin kapağını açmak mümkün oldu. Aynı zamanda, tanklara basınç uygulandı ve şaftın dibi ile roketin kuyruk kısmı arasındaki kapalı hacme sıkıştırılmış hava verildi. Roket, roketin ana motoru açmak ve yavaş yavaş itişini artırmak zorunda kaldı. Madenin tabanının üstündeki boşluğa giren reaktif gazlar, roketi fırlatıcıdan çıkarmak için gerekli basıncı oluşturmak zorunda kaldı. Milin içinde hareket ederken hasar görmemesi için, roket gövdesi, başlatıcının kılavuzlarıyla temas eden özel boyunduruklarla donatılmıştır.
Füze kompleksinin fırlatma öncesi hazırlığının yapılması yaklaşık yarım saat sürdü. Lansman ekibinden sonra, taşıyıcı, üç füzenin tüm cephanesini, 10 dakika içinde tamamen vurma fırsatını buldu. Hazırlık ve ateşleme süresinin tamamı boyunca, denizaltı su altında kalabilir ve yüzeye çıkmaya gerek duymazdı.
Motor nozulları С5.3 Р-21 roket. Fotoğraf Globalsecurity.org
P-21 roketinin uzunluğu 12,9 m ve 1,4 m çapında bir gövdeye sahipti Fırlatma ağırlığı 16,6 t idi Maden çıkarken, roket su yüzeyinde yaklaşık 16,5 m / s hızında hareket etmek zorunda kaldı. Maksimum uçuş hızı (maksimum menzile ateş ederken) 30 m / s idi. Maksimum menzil, 3439 km seviyesinde belirlendi. Özerk bir atalet kontrol sistemi, 1420 km seviyesinde bir CEP (maksimum aralıkta) sağlayabilir. Uçuş süresi, 2,8 dakika değerini geçmedi.
1962’in başlangıcında, D-4 / P-21 projesi, filonun silahlanması gereken tam teşekküllü füzelerin testine hazırdı. Yeni füzelerin ilk taşıyıcısı, 142 projesinin dizel elektrik denizaltı K-629 olmasıydı. Yeni proje 629B uyarınca, deneyimli bir denizaltı, yerine CM-87 sistemlerinin kurulu olduğu iki tür burun rampasını kaybetti. Gelecekte gelecek vaat eden komplekslerin testlerinin yapılması için kullanılması planlanan üçüncü şaft bir tapa ile kapatıldı.
Şubat ayındaki 24'ten, 62 denizaltı K-142, P-15 füzelerinin 21 füze fırlatma hareketlerini 3-4 düğümlerine kadar hızlarda hareket ederken gerçekleştirdi. 12 başlattı başarılı olarak kabul edilir. İlk testlerin sonuçlarına göre, 629B projesinin denizaltısının, D-4 kompleksinin ve P-21 roketinin ortak testlerine başlandı. Bu aşamada, çekler 12 füze harcadı, tüm fırlatmalar başarılı oldu.
15 Mayıs 1963, SSCB Bakanlar Konseyi, P-4 roketli D-21 kompleksini Donanma ile hizmete almaya karar verdi. Bu zamana kadar P-21 füzelerinin gelecekteki taşıyıcılarını yeniden donatmaya karar verdiğine dikkat edilmelidir. Temmuz ayında, yılın 1962'i, güncellenmiş 629А ve 629Б projelerinin 629 denizaltılarını, mevcut D-4 yerine D-2 kompleks sistemlerinin kurulumuyla yükseltmeye karar verdi. Üç P-13 füzesi, aynı sayıda P-21 ile değiştirildi. Yetmişlerin başında, Kuzey (14 birimleri) ve Pasifik (8 birimleri) filolarından gelen yeni 6 denizaltı tasarımları modernize edildi.
629 projesinin denizaltıları ile eş zamanlı olarak, 658 projesinin nükleer denizaltıları yükseltildi. Güncellenmiş 658M projesi, P-2 füzelerine yönelik mevcut D-13 kompleksinin mevcut sistemlerinin, daha sonra D-4 kompleksinin ve gerekli tüm ekipmanın kurulumuyla sökülmesini gerektirdi. 1967'ten önce yeni roketli D-4 kompleksi, inşa edilen sekiz 658 proje denizaltısından yedisini aldı. K-145 teknesi P-21 füzelerini almadı, ancak daha sonra 701 projesine göre yeniden inşa edildi ve P-29 ürünlerinin taşıyıcısı oldu.
629B ve 658M projelerinin denizaltıları uzun bir süre işletildi ve potansiyel düşmanın stratejik hedeflerinin bulunduğu bölgelerde devriye gezdi. Nispeten kısa menzilli füzeler menzili nedeniyle (1420 km), denizaltılar sahile küçük bir mesafeden yaklaşmak zorunda kaldılar, bu da denizaltı karşıtı sistemler tarafından tespit edilme riskiyle ilişkilendirildi.
P-21 roketleri, oldukça gelişmiş tasarımları sayesinde altı ay boyunca ilave bir bakım gerektirmeden dolu bir durumda saklanabilir. Daha sonra işletme tecrübesi göz önüne alındığında bu süre iki yıla uzatıldı ve bu da filonun silah kullanımını olumlu yönde etkiledi. İki yıllık bir sürenin sonunda roketin taşıyıcıdan tabanda kaldırılmasının ardından kaldırılması gerekiyordu.
1968 yılında, açıklanmayan şartlar altında, D-4 / P-21 kompleksinin taşıyıcılarından biri kaybedildi. Mart 8'ta, Hawaii Adalarının etrafında devriye gezen 129A projesinin K-629 denizaltıları bağlantı kurmadı. Denizaltı gemide üç füze P-21 vardı. Kazanın nedenleri tespit edilmedi. Aküleri şarj ederken ekipmanın hatalı çalışmasından roket motorlarının anormal şekilde çalışmasına kadar çeşitli versiyonlar göz önünde bulundurulmuştur. Teknenin ölümü alanındaki okyanusun derinliği nedeniyle, kaza nedenlerinin kesin olarak belirlenmesi mümkün değildir.
1977'te P-21 füzelerinin taşıyıcı sayısını azaltmaya karar verildi. SALT-1 anlaşmasının imzalanmasıyla bağlantılı olarak Sovyetler Birliği, D-4 komplekslerini 658М projesinin denizaltılarından sökmeye başlamak zorunda kaldı. On yılın sonunda, K-19 denizaltısının yeniden donanımı tamamlandı ve seksenlerde, diğer denizaltılarda benzer bir prosedür uygulandı. Gelecekte, bu projenin var olan nükleer denizaltıları yeni ekipman aldı ve yeni taktiksel roller üstlendi.
629 ailesi projelerinin denizaltıları bu değişikliklerden geçmedi ve P-21 füzelerini hizmetlerinin sonuna kadar sakladı. Bu türdeki son gemiler, seksenlerin sonlarında ve doksanların başlarında filodan çekildi. Denizaltıların servisini tamamladıktan sonra, P-4 / 21K4 füzesi içeren D-55 kompleksi hizmetten kaldırıldı.
P-4 roketli D-21 füze sistemi, 1963'ta kullanıma sunuldu ve 1989'a kadar kullanıldı. Raporlara göre, görevlendirildikleri andan 1982'e kadar, son çekim gerçekleştiğinde, Donanma denizaltılarının mürettebatı, 228 roket fırlatmalarına sahne oldu. 193 çalışması başarıyla tamamlandı. Roket üzerinde yer alan ekipmanın hatalı çalışmasından dolayı 19 kazası olmuş, mürettebatın hatası ve taşıyıcıların ekipmanı nedeniyle bir başka 11 füzesi daha kaybedilmiştir. Beş kaza sebebi belirlenmedi.
D-4 / P-21 roket kompleksinin ortaya çıkışı, hikayeler Donanma için yerli silahlar. Ev içi uygulamada ilk kez, su altından fırlayabilen denizaltılar için bir balistik füze oluşturuldu ve hizmete girdi. Bu, hazırlanırken ve fırlatırken bir botu tespit etme ve saldırı olasılığını azaltarak denizaltı kuvvetlerinin şok potansiyelini önemli ölçüde arttırmayı mümkün kılmıştır. Ayrıca, roket teknolojilerinin daha da geliştirilmesi ile birlikte bir sualtı lansmanının geliştirilmesi, yerli uzmanların, stratejik nükleer kuvvetlerin ana unsurlarından biri haline gelen, gelişmiş özelliklere sahip yeni balistik füzeler oluşturmalarını sağlamıştır.
Göre:
http://rbase.new-factoria.ru/
http://makeyev.ru/
http://russianarms.ru/
http://deepstorm.ru/
http://globalsecurity.org/
http://arms.ru/
Shirokorad A.B. Yerli filonun silahları. 1945-2000. - Minsk: “Hasat”, 2001
Apalkov Yu.V. Sovyet Donanması Denizaltıları 1945-1991 Cilt I: - M: Morkniga, 2009