Türkiye 2023 yılında %4,5 büyüdü.
Öte yandan aslında büyümediğimize dair de pek çok eleştiri yazısı okuduk.
Herkesin isabetli bulduğu eleştiri “tüketimle mallarına harcama yaparak büyüdük” anlamındaki “tüketerek büyüdük” eleştirisi oldu.
Soru: Madem ‘harcamalar yöntemiyle GSYH hesaplama’nın iki bacağı yatırım ve tüketim harcamalarıdır; acaba harcamaların ne kadarı tüketim ve ne kadarı da yatırım için yapılmış?
Tüik’in açıkladığı 2023 verilerine göre, harcamalarının %67,7’sini yani 17,8 Trilyon TL’si tüketim için harcanmış.
Paranın geriye kalan %32,3’ü yani 8,5 Trilyon TL’si de yatırımlara harcamış.
Stratejik soru: Yatırım ve tüketim harcamaları arasındaki ideal dağılım ne olmalıdır?
Türkiye için yatırım harcamalarının, toplam harcamalar içindeki payının %35 olmasını makul buluyorum.
Daha yüksek bir oran neredeyse mümkün değil.
2023’te yatırım harcamalarının GSYH’ya oranı %32,3 ve makule yakın bir oran fakat ‘kalıcı ve sürdürülebilir’ mi, şüpheli.
Şüphelenmeliyiz, çünkü 2023 yılında imalat sanayinin GSYH’deki payı %19,4’e düşmüş; 2022’de bu oran %22,1’di.
Yeni yatırım harcamalarının üretimi artırması lazım yoksa yatırım harcamaları artmaz.
İmalatı artırmak için son beş yıldır yatırım harcamaları sürekli artıyor.