İnfluenza (Grip) ve COVID-19 bulaşıcı solunum yolu hastalıklarıdır, ancak enfeksiyona neden olan virüsler farklıdır.
COVID-19, yeni bir koronavirüs olan SARS-CoV-2 olarak adlandırılan virüs ile temas edilmesinden sonra, grip ise influenza virüsleri ile enfekte olduktan sonra gelişir.
Grip ve COVID-19 bulgularının bazıları benzer olduğundan, sadece bulgulara dayanarak aralarındaki farkı söylemek zor olabilir ve tanıyı doğrulamaya yardımcı olmak için test gerekebilir.
Grip ve COVID-19 birçok ortak özelliği paylaşır, ancak ikisi arasında bazı önemli farklılıklar vardır.
Hem COVID-19 hem de grip, asemptomatik- belirti göstermekden ciddi semptomlara kadar değişen derecelerde belirtilere sahip olabilir.
COVID-19 ve gribin ortak belirtileri şunlardır:
Ateş veya ateşli hissetme / titreme
Öksürük
Nefes darlığı veya nefes darlığı
Yorgunluk (yorgunluk)
Boğaz ağrısı
Burun akıntısı veya burun tıkanıklığı
Kas ağrısı veya vücut ağrıları
Baş ağrısı
Bazı kişilerde kusma ve ishal olabilir, ancak bu çocuklarda yetişkinlerden daha yaygındır.
Farklılıklar:
Grip virüsleri, yukarıda sıralanan yaygın belirtiler ve semptomlar dahil olmak üzere hafif ila şiddetli hastalığa neden olabilir.
COVID-19 gripten farklı olarak, tat veya kokudaki almada değişiklik veya tat, koku alma kaybını içerebilir.
VİRÜS NASIL YAYILIR?
Hem COVID-19 hem de grip, birbiri ile yakın temas halinde olan kişiler (yaklaşık 1.5 metre) arasında kişiden kişiye yayılabilir.
Her ikisi de esas olarak virüsü taşıyan kişilerin öksürmesi, hapşırması veya konuşması sırasında ortama yayılan damlacıkların solunması yolu ile olur.
Bir kişinin fiziksel insan temasıyla (örneğin tokalaşarak, sarılarak) veya üzerinde virüs bulunan bir yüzeye veya nesneye dokunup ardından kendi ağzına, burnuna veya muhtemelen gözlerine dokunarak enfekte olması mümkündür.
Hem grip virüsü hem de COVID-19’a neden olan virüs, semptom göstermeye başlamadan önce, çok hafif semptomlarla veya hiç semptom geliştirmemiş olanlar tarafından (asemptomatik) başkalarına yayılabilir.
Farklılıklar:
COVID-19 ve grip virüslerinin benzer şekilde yayıldığı düşünülürken, COVID-19’un bazı popülasyonlar ve yaş grupları arasında gripten daha bulaşıcı olduğu düşünülmektedir.
Ayrıca COVID-19’un gripten daha fazla yayılma potansiyeline sahip olduğu gözlenmiştir.
Bu, COVID-19’a neden olan virüsün birçok insana hızlı ve kolay bir şekilde yayılabileceği ve zaman ilerledikçe insanlar arasında sürekli olarak yayılması ile sonuçlanabileceği anlamına gelir.
VİRÜSE MARUZ KALDIKTAN NE KADAR SÜRE SONRA BELİRTİLER ORTAYA ÇIKAR?
Tipik olarak, bir kişi influenza virüsü ile enfekte olduktan 1-4 gün sonra belirtiler ortaya çıkar.
Covid-19 enfeksiyonunda tipik olarak, bir kişi enfekte olduktan 5 gün sonra semptomlar geliştirir, ancak semptomlar enfeksiyondan 2 gün sonra veya enfeksiyondan 14 gün sonra ortaya çıkabilir ve zaman aralığı değişebilir.
ENFEKTE KİŞİ VİRÜSÜ NE KADAR SÜRE YAYABİLİR?
Gripli çoğu insan semptom göstermeden önce yaklaşık 1 gün boyunca bulaştırıcıdır.
Daha büyük çocuklar ve yetişkinler, hastalıklarının ilk 3-4 günü en bulaştırıcı dönemleri görünmektedir, ancak çoğu zaman yaklaşık 7 gün boyunca bulaştırıcıdırlar.
Bebekler ve bağışıklık sistemi zayıflamış insanlar daha uzun süre bulaştırıcı olabilirler.
SARS-Cov-2 ile enfekte bir kişinin virüsü ne kadar süre yaydığı hala araştırılmaktadır.
Bulgu ve belirtiler ortaya çıkmadan önce insanların virüsü yaklaşık 2 gün boyunca yaymaları ve belirtiler ortaya çıktıktan sonra en az 10 gün boyunca bulaştırıcı kalmaları mümkündür.
Kişi asemptomatikse veya belirtileri kaybolmuşsa, COVID-19 testi pozitif çıktıktan sonra en az 10 gün boyunca bulaştırıcı kalması mümkündür.
KİMLER YÜKSEK RİSK ALTINDADIR?
Hem COVID-19 hem de grip hastalığı ciddi hastalıklara ve komplikasyonlara neden olabilir. En yüksek risk altında olan gruplar:
Yaşlılar
Altta yatan hastalıkları olan kişiler
Hamileler
Sağlıklı çocuklar için komplikasyon riski COVID-19’a kıyasla grip için daha yüksektir. Bununla birlikte, altta yatan tıbbi durumları olan bebekler ve çocuklar hem grip hem de COVID-19 için yüksek risk altındadır.
Farklılıklar:
Sağlıklı çocuklar için komplikasyon riski COVID-19’a kıyasla grip için daha yüksektir.
Bununla birlikte, altta yatan tıbbi durumları olan bebekler ve çocuklar hem grip hem de COVID-19 için yüksek risk altındadır. Küçük çocuklar gripten kaynaklanan ciddi hastalık riski altındadır.
KOMPLİKASYONLAR NELERDİR?
Hem COVID-19 hem de grip, aşağıdakiler de dahil olmak üzere komplikasyonlara neden olabilir:
Akciğer iltihaplanması
Solunum yetmezliği
Akut solunum sıkıntısı sendromu
Sepsis
Kalp krizi ve inme)
Çoklu organ yetmezliği (solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği, şok)
Kronik tıbbi durumların kötüleşmesi (akciğerler, kalp, sinir sistemi veya diyabet dahil)
Kalp, beyin veya kas dokularının iltihabı
İkincil bakteriyel enfeksiyonlar
Farklılıklar:
Grip:
Grip olan çoğu insan birkaç gün ile iki haftadan daha kısa sürede iyileşir, ancak bazı insanlarda komplikasyon gelişir, bu komplikasyonların bazıları yukarıda listelenmiştir.
Covid-19:
COVID-19 ile ilişkili ek komplikasyonlar şunları içerebilir:
Akciğer, kalp, bacak veya beynin damarlarında kan pıhtılarının oluşması ve çocuklarda Multisistem İnflamatuar Sendromu (MIS-C) gelişebilir.
TEDAVİDE NE YAPILIR?
Komplikasyon riski yüksek olan ve COVID-19 veya grip nedeniyle hastaneye yatırılan kişiler, semptomları ve komplikasyonları hafifletmek için destekleyici tıbbi bakım almalıdır.
Grip olan veya grip semptomları olan yüksek grip riski riski altında olan kişilerin mümkün olan en kısa sürede antiviral ilaçlarla tedavi edilmesi önerilir.
Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), COVID-19 tedavisi hakkında, tedavi seçeneklerine ilişkin yeni kanıtlar ortaya çıktıkça düzenli olarak güncellenecek olan rehberlik geliştirmiştir.
Remdesivir, COVID-19 için bir tedavi olarak araştırılan ve Acil Durum Kullanım İzni (EUA) kapsamında bulunan bir antiviral ajan olmakla birlikte, şu anda Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından onaylanacak veya önlemek için herhangi bir ilaç veya diğer terapötikler yoktur. COVID-19’u tedavi etmek için çalışmalar devam etmektedir.
AŞININ FAYDASI VAR MIDIR?
Bilim adamlarının her yıl dolaşıma çıkacağını tahmin ettiği 3 veya 4 grip virüsüne karşı korunmak için her yıl üretilen birden fazla grip aşısı vardır.
Şu anda COVID-19’u önlemek için bir aşı yoktur. Aşı geliştiricileri ve diğer araştırmacılar ve üreticiler COVID-19’u önlemek için bir aşı geliştirmeye çalışmaktadır.
Derleyen: Dr.Oğuz Alp Gürbüz 01.08.2020