Beni aradılar. “Ünlü vatandaşımız Nikolai Filippovich Kislitsa'nın erkek kardeşinin eşiyim. Akrabamız, savaşta ölen kahraman bir adam. Ama ne yazık ki onun hakkında çok az şey biliniyor. " Svobodny çiftliğinden Valentina Tikhonovna Kislitsa'dan bir telefondu.
O, 18 yaşında doğrudan savaşa adım atan dingin bir genç tanımayanlardan biridir. Yaz 1941. Cepheye giden adamların yerine, Nikolai dahil gençler traktörlere oturdu. Onun bir fotoğrafını gördüm - 16 yaşında bir traktör şoförü, bir Komsomol sekreteri, siperliği ile geriye dönük ve gülümsüyor. Bu, Maisky adlı ev çiftliğinde gülümsediği son fotoğrafı. Don'un sol yakasında savunma tahkimatı kazmak için seferberlik ile dönüşümlü sahada çalışma: hendekler, kaponyerler, tanksavar hendekleri.
Almanların hızlı ilerlemesi, son grup gençliğin Lenin Kolektif Çiftliği Lenin Düzeni'nden tahliye edilmesini engelledi. Mayıs'ın ilk günü. Ve küçük gruplar halinde kendi çiftliklerine döndü. Yavaş yavaş geri çekilmemizin terk ettiği şeyleri toplamaya başladılar silâh (Nikolai'nin özel bir tanksavar tüfeği vardı, SVT-10).
Gençler bizim gelişimiz için hazırlanmaya başladı. Onlar, savaşı görmek, savaşa katılmak ve sonra "kazara" birliklere yapışmak için mahzenlerde saklanmadan, bir blok saman yığınında saklanmadan, memleketi Celina köyünün kurtuluşu ve Sovyet Ordusunun gelişiyle karşılaştılar. Memurlar daha sonra silahlarını aldılar ve "kırgın" olarak askere alma bürosuna gönderildiler.
Nikolai - hemen hemen hepsi Mius cephesine giren ve düşen ilk Şubat 1943 taslağından. Donbass'taki kötü şöhretli Saur Dağı gibi yüksek binaları ele geçiren kısa saçlı çocuklarımızın acılarında Almanların bile ölülerin üzerinden geçtiğine ve öldüğüne dair söylentiler vardı. Nikolai Kislitsa bu çocuk askerler arasındaydı. Ama o savaşlardan mucizevi bir şekilde kurtuldu. Belki de bu ilk kanlı savaşlar Nikolai'yi o kadar şok etti ki artık tek bir cephe fotoğrafında gülümsemiyordu. İlk gri saçlı, alnında kırışıklıklar olan genç bir adam. Müslüman Magomayev'in seslendirdiği R. Rozhdestvensky'nin "The Ballad of Colors" da söylediği gibi, "savaşın çok beyaz boyaya sahip olduğu görülüyor."
Orada Mius'ta savaşta arkadaşlarını ve yurttaşlarını kaybetti - Ivan Palchikov ve Vladimir Roslyakov. Bu arada, öldürüldüler, askerler tarafından arabalara getirildiler ve Mayskoye çiftliğine, kendi topraklarında, hala kırmızı yıldızlı bir anıtın altında dinlendikleri yere gömüldü.
Savaş devam etti. Kıdemli bir teğmen Tumaniani, Kislitsa'nın savaşın geri kalanını birlikte geçireceği birime ulaştığında. Asker inşa edildi. Kısa bir tanıdık ve kısa bir emir-itiraz: "Kim keşfetmek ister? İki adım ileri! "
Ve 12 riskli adamdan Nikolai (üçü kurtuldu, kader beni daha sonra bir araya getirdi), düzensiz gitti. Sadece iki adım ileri değil, tüm şanlı ama kısa kaderime doğru ilerledim.
Kimse gözcülere, tankçılara ve avcılara özel eğitim vermedi. En cesur ve cüretkar askerler gönüllü olarak onlar oldu. Cephedeki en riskli mesleklerden birinin bilimi, deneyimlerden öğrenildi ve bunun bedelini cömertçe kendi kanlarıyla ödedi. Mechetinskaya köyü yakınlarındaki çatışmalardan birinde Nikolai, bir düşman sığınağını yok etme konusunda çaresiz bir cesaret ve ustalık gösterdi. Bu dövüş için "Cesaret İçin" madalyasıyla ödüllendirildi.
Keşif müfrezesinde, Kislitsa, adaşı Vorobyov olan birden fazla askeri nişanı olan, zaten deneyimli bir çavuşla arkadaş olacak. Onunla savaşın kalan iki yılını geçirmek ve onun tarafından gömülmek için tanıştım. Cephedeki dostlukları o kadar güçlüydü ki birbirlerine hayatlarını o kadar borçludurlar ki, Nikolai Makarovich Vorobyov hala zaman zaman Kislitsa ailesini ziyaret ediyor. Alay istihbaratının eski komutanı Albay Tumaniani'nin, eski istihbarat görevlileri mitingi için şimdi yaşayan Fyodor olan küçük erkek kardeşi Nikolai'yi kahraman kent Brest'e davet etmesindeki ısrarıydı. Ve 20 yıldan daha uzun bir süre önce, nihayet, toplantımız sırasında Volgodonsk'taki ortaokullardan birinin müdürü olan Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın bu cesur istihbarat görevlisi ile kişisel tanışmam gerçekleşti.
- Tüm operasyonları çok iyi hatırlıyorum, şimdi bile Almanları ayırt ederdim: hangilerini, ne zaman ve nasıl götürdüler - yazıldığına göre yavaşça, yaş ve rütbe olarak yaşlı Nikolai Makarovich Vorobyov hikayesine başladı. Boşuna hareket etmedi - bir izciye yakışır şekilde kendini nasıl kontrol edeceğini biliyordu. - "Diller" kitaplarda kolayca alınır. Ve hayatta nadiren getirildiler, daha sık çocuklarını yağmurluklara sürüklediler.
- Mius'taki ordunun neden iki aydır "dili" yoktu? - bana bir soru sordu ve kendisi cevapladı.
- Evet, çünkü alamadılar. Bir keşif grubu bile konulmadı. Almanlar her yerde bizi bekliyor ve mahvettiler. Güçlü ve akıllı savaşçılar. Bu nedenle, "diller", ne kadar zor anladık.
Bu nedenle, kayıpları azaltmak için Almanları gruplar halinde değil, aynı anda bir veya iki kişiyi avlamaya karar verdiler ve bu daha anlaşılmaz bir şekilde ortaya çıktı. Kısacası, programa göre tepenin üzerinden "genişçe" yürüyen bir Alman fark ettik. Öğle yemeğiydi. Almanlar, güpegündüz birisinin yalnızca siperlerine doğru ölüme kadar sürüneceğini hayal bile edemezlerdi. Ve Nikolai Kislitsa emekledi, onu örttüm. Tek örten ben miydim? Tüm alay ateş açmaya hazırdı. Diğer izcilerle, bu adamlar, ”diye bu toplantıya gelen iki izci arkadaşına başını salladı," Nikolai'yi "dille" ya da "dilsiz" canlı ya da ölü. Bu bizim kanunumuz, izciler. Adamlar öldü ama bu yasayı asla ihlal etmedik. Gözcü, en azından ondan bir şey kalırsa, kendi başına gömüleceğinden emin olmalıdır.
Bu korkunç sözler beni ürpertti ve haykırdım:
- Yani gündüzdü, kendisi nasıl kurtarılabilirdi yoksa onu çıkarır mıydınız?
Hepsi sessizdi ve sessizce bardaklarını kaldırdı. Nikolai Makarovich kesin bir şekilde (çok kararlı olduğunu ve elbette ön tarafta olduğuna ikna olduğunu düşündüm), nasıl kesildi, tecavüz etti:
- Her halükarda onu Almanların yanında bırakmazdık!
- Nikolai nasıl gizlice Alman'ı aldı?
- Nikolay bir çopra gibi esnekti, onu izledik ve arazinin kıvrımlarında sık sık onu gözden kaçırdık. O "yaz tuvaleti" ne 15-20 metre sürünerek gitmeyen Nikolai, bir çukura sığındı. Bunu gördük. Alman ihtiyacını tamamladığında, ayağa kalktı, pantolonunu ilikledi, Kolya omuz bıçaklarının arasına bir parça demir çarptı ve yere yığıldı. Ve Alman'ın aklının başına gelmesine izin vermeyerek, ona koştu, sadakat için tekrar kapıyı çaldı ve Finn'i giydirdi. Alman her şeyi anladı ve bocalamayı bıraktı. Böylece yaklaşık beş dakika kucaklaştılar (bize saatlerce gibi göründüler) ve sonra "birlikte" bize doğru sürünerek ilerlediler. Alman siperleri bizimki de sessizdi. Ama ikisi de her an ateş açabilir. Almanlar - öldürmek, bizimki - kurtarmak. İşte bir şey.
- Alman neden direnmedi?
- Elimize düştüklerinde itaatkar olurlar, geri dönüşün olmadığını anlarlar. Ateş gelirse - kimse iyi değildir ve o da ilktir. Ama doğru an sakin ol, kaçırmayacaklar. Kısacası. Herkes kendi aklındaydı.
- Sonra ne olacak?
- Yarım saat içinde Almanları kendimizinki gibi votka ve makhorka ile normale döndürdük.
- Ve Nicholas tedavi edilmedi, ya da ne?
- Ama hiç sigara içmedi, içmedi, herkes bunu biliyordu ve onu rahatsız etmedi. Daha sonra kendisinin de dediği gibi, tüm bunların olduğuna inanmadan gözleri kapalı yattı.
- Yani gerçekten iki ay içinde ordudaki ilk "dil" miydi? - Açıklığa kavuşturmaya devam ettim.
- Elbette! Alman'ı tedavi ettiğimizde bile, muhtemelen bütün ordu nihayet "dili" aldıklarını biliyordu. Hepimiz alay karargahına istendi, subaylar oraya toplandı. Ordunun komutanı geldi ve orada Nikolai'ye Kızıl Yıldız Nişanı verdi. Sipariş daha sonra verildi. Ve kadehlerimizi kaldırdık - sipariş için, başarı için.
Ön cephedeki askerlerin hikayeleri, belgelerle birlikte, Nikolai Kislitsa tarafından doğrudan ordu komutanlarının elinden bir münhasırlık işareti olarak alınan iki istismarın ve iki emrin oldukça eksiksiz bir resmini oluşturdu.
15 Temmuz 1944'te Muhafız Binbaşı Arkhangelsky'nin genelkurmay başkanı tarafından imzalanan ayak keşif müfrezesinin komutan yardımcısı Çavuş Nikolai Filippovich Kislitsa'nın savaş özellikleri: "Zaporozhye bölgesinin Nezamozhnik bölgesindeki dönemlerden birinde, ordunun" dili "ele geçirmesi gerekiyordu. (burada A. Popovkin'in yazarın çok benzer bir başarı hakkında yazdığı "Rubanyuk Ailesi" romanını hatırladım). Bu bölgeye 130 tüfek bölümünün (Suvorov'un Taganrog Kızıl Bayrak Nişanı) gelmesiyle birlikte, bunu öğrenen Çavuş Kislitsa, acilen düşmanın savunmasını ve eylemlerini incelemeye başladı ve iki gün sonra, keşiflere şahsen "dili" getirdi. Bundan üç gün sonra, alay istihbaratı ordunun komutasının (5. Şok) Çavuş NF Kislitsa olduğu ikinci "dili" getirdi. Kızıl Bayrak Nişanı ile ödüllendirildi.
- Her şey kitapta olduğu gibi çok, çok benzer, ama çok değil - izciler bana açıklamaya başladı. - Öncelikle arama geceydi. Ancak bu muhtemelen daha kolaydır, en azından daha az fark edilir. Gündüz, hatta gece bile Alman siperlerine sürünmenin nasıl bir şey olduğunu bilmiyorsunuz! Her an bir dönüş ya da bir roket var - ve şarkıda olduğu gibi: "Ve sanki gündüz gibiydi." Roket aynı zamanda size bir atış. Diyelim ki siperlere veya sığınağa fark edilmeden ulaştınız. Kafamı çalıyor: belki Alman nöbetçiler "flört etmek" veya sizi esir almak için sizi kasten içeri alıyorlar? Böyle bir şey vardı. Ek olarak, bir madene veya bir tür çıngırakla karşılaşabilirsiniz. İçerde her şey titriyor. Burada kendinizi yenmek zorundasınız: sakinleşin ve bir nöbetçi bulun. Yukarıda olması iyi, ama siperin içine batarsa? Başkasının siperine tırmanmak bir mezara girmek gibidir - kalp atlamaya hazırdır. Almanlar geceleri bizi yakalamak için siperlere ustaca çıngıraklar yerleştirir. Tanrı korusun, onları da yakalayın - siz ve birkaç metre yukarıda yatan ve bekleyen adamları mahvedeceksiniz. Önce oturur ve nefes almazsın, sonra yavaşça hareket etmeye başlarsın. Ne de olsa, sadece biraz Alman bulmak değil, onu tokatlayabilmek, böylece hayatta kalması ve gıcırdamaması, onu adamlara iletmesi gerekiyor. Ve ancak o zaman dikkatlice, olabildiğince yavaş, daha doğru bir şekilde "oltaları sarın." Genel olarak, siperlerinden dışarı sürünürken, hepsi heyecandan ıslanan yeterince "temizleme" vardır. Ve daha hızlı olmak istiyorum. O kelime değil. Eller ve ayaklar geriye tutulamaz, öne doğru yırtılır. İşte tuzak: acele etmek - bu fazladan bir hışırtı olduğu anlamına gelir, başka bir şeyi yanlış yapacaksınız. Peki, tereddüt edemezsin. Nasıl olunur?
Gözcüler dönüşlerinde daha şimdiden ölüyorlar: ya çok aceleler ya da çok yavaşlar, genel olarak bir şeyi ihmal ediyorlar. Tespit edilirler - ve anında füzeler, her iki taraftaki toplara kadar. Nadiren böyle bir düellodan sonra kimse yürüyerek geri döner. Sonra arkalarından diğerleri gönderilir ve tüm alay ayağa kaldırılır. Ve yine biri ölür. Bu kadar.
Bu "eğitim programı" başka bir istihbarat görevlisinin öykülerine nasıl benziyor - Altay Georgy Yegorov'dan bir yazar! "İzciler" adlı romanındaki inancı: "Dayanıklılığın bittiği yerde artık bir izci yok."
- Görünüşe göre Nikolay, Almanların siperlerine bu "dil" için tırmandı?
- Hayır, makineli tüfekten birini çıkardılar. Ama fark edilmeden ayrılmayı başaramadılar. Çekim birkaç saat sürdü. Nicholas sadece huni sayesinde iki izcimiz ve esir alınmış bir Alman ile birlikte kurtarıldı. Mermi aynı huniye iki kez çarpmaz. Böylece hayatta kaldılar.
Ancak yine belgelere dönelim. Nicholas'ı Savaşın Kızıl Bayrak Nişanı ile ödüllendirmek için yapılan açıklama şöyle diyor: "Üç gün sonra, alay zekası ikinci kez iki dil getirdi." Gerçekte nasıl olduğunu söylememi istedim.
- Bir alay, tümen, özellikle bir ordu, birçok farklı bilgi gerektirir. Bir "dil" onları bilemez. Bu nedenle, hüzünlü, kızgın komutanımız Tumaniani gelip üstlerine küfrederek (Abhaz olmasına rağmen, ancak Rusça'da büyük küfür etti ve kendisininki gibi Almanca homurdandı) dediğinde dinlenecek vaktimiz yoktu: " herhangi birini, hatta en berbat Alman'ı bile sürükleyin (paspas değiştirildi. - Yazar) ve diyorlar ki, siparişler için delikler açabilirsiniz ve şimdi daha fazlasını öğrenmek için kartlı bir Alman'a veya bir memura ihtiyaç duyuyorlar. Onlara şöyle dedim: “Başkalarını gönderin ve keşifçilerimin dinlenmesine izin verin. Dinlenmeleri gerekiyor. "
- Yetkililer şefaatçinizin sözlerine nasıl tepki verdi?
- Ne ve nasıl dediler bilmiyoruz ama kendisi değil ter içinde bize koşarak geldi. Birlikte şarkı söyledik ve yatağa gittik ve Nikolai onunla "beyin yıkamaya" gitti.
- Git, o "dili" aldıktan sonra Almanlar daha tedbirli ve öfkeli hale geldi mi?
- Elbette. Tumaniani ve Nikolai doğru bir şekilde anladılar: "dili" ön cephede değil, arkada veya ön hatta giderken almak. Bir atış menzili içinde yoldan uzak olmayan bir yerde kendimizi kılık değiştirerek arkaya doğru ilerledik. Şansımız yok diye orada yarım gün yattık. Nikolai, galip gelene kadar bekleyeceğimizi söyledi. İki saat sonra yolun sonunda bir motosikletçi belirdi. Nikolai, onu alma emrini verdi ve ilerleyen ilk kişi oldu. Motosikletçi bizi yakalayınca Nikolai atladı ve elini sallayarak onu durdurdu. Alman onun bir han olduğunu anladı, direnmedi, hızla silahsızlandırıldı. Nikolai, arka koltukta Sashko arabasına bindi ve Alman'a nereye gideceklerini söylediler. Ve onları aldı ve süründük ve süründük. Almanların yaklaşan nakliyesi onları kendi başlarına aldı. Sonra Nikolai ve Sashko, Almanlarla birlikte kılık değiştirdiler, karanlığa kadar beklediler ve yavaş yavaş kendilerine geldiler. Motosikletin terk edilmesi üzücü.
- Öyleyse, bu durumda emirler - Kızıl Yıldız ve Kızıl Bayrak, sadece ordu komutanlarının elinden verilmiyor mu?
- Evet, kolay değil.
Önde, en zorlu savaşın yaşandığı bir yıl daha oldu. Kahramanca işler ve fedakarlık olmadan onda kazanmak imkansızdı. Gözcü Nikolai Kislitsa her ikisini de yapacak.