Allah aşkını dile getiren şiirlere genel olarak ilahi adı verilirdi. İlahilerin Bektaşi-Alevi tarikatlarındaki karşılığı ise “nefes” olarak adlandırılır. Dini-Tasavvufi halk şiiri olan nefesler genellikle vahdet-i vücud, Alevi-Bektaşi tarikatının ilkelerini ve Hz. Muhammed ve Hz. Ali’ye övgü konularını işlemiştir. Nefeslerde ayrıca Bektaşi tarikatının kurucusu Hacı Bektaş Veli’ye de ayrı bir yer verilir. Şekil özellikleri olarak ilahiyle benzer nitelikler gösteren nefeslerin özellikleri ise şu şekilde sıralanabilir:
Nefesin Özellikleri
- Hece ölçüsüyle yazılan nefeslerin az da olsa aruzla yazılmış örnekleri de mevcuttur.
- Nazım birimi dörtlüktür. Dörtlük sayısı ise 3-7 arasında değişir.
- Hece ölçüsünün en çok 11,8 ve 7’li kalıplarıyla yazılmıştır.
- İlahiye benzer özellikler gösterir.
- Pir Sultan Abdal nefesleriyle tanınır.
- Bu şiirlerde en çok vahdet-i vücud (tasavvuftaki tek vücut anlayışı) kavramı işlenir.
- Bektaşi tarikatına bağlı şairler tarafından söylenmiştir.
- Biçim olarak koşmaya benzer.
- Halkın anlayabileceği sade bir Türkçeyle yazılmışlardır.