Şafak Gümüş / ABC Gazetesi
ABD’deki Teksas Üniversitesi bünyesinde bulunan Harry Ransom Merkezi geçtiğimiz yıl Nobel ödüllü Kolombiyalı yazar Gabriel García Márquez’in 87 yaşında hayatını kaybetmesinin ardından iki bin parçadan oluşan yazarın dev arşivini 2 milyon 200 bin dolar karşılığında ailesinden satın almıştı.
Yaklaşık bir yıl yürütülen kategorizasyon çalışmasından sonra Teksas Üniversitesi bu dev arşivi akademik çalışmalar için kullanıma açtı.
Arşivde yazarın edebi çalışmalarının yanı sıra Küba Devrimi'nin lideri Fidel Castro, eski ABD Devlet Başkanı Bill Clinton ve Carlos Fuentes, Julio Cortàzar gibi dünyaca ünlü yazarlarla olan ilişkilerine dair bir dizi döküman bulunuyor.
Bir bölümü dijital ortama aktarılmış olan arşive Harry Ransom Merkezi'nin internet sitesinden ulaşmak mümkün. Ayrıca Teksas Üniversitesi arşivin açılışı kapsamında 28-30 Ekim tarihleri arasında Salman Rüşdi, Piedad Bonnett ve Santiago Gamboa gibi ünlü yazarların ve Màrquez’in oğlu Rodrigo García’nın katılacağı bir sempozyum düzenleyecek.
Arşivin açılmasıyla birlikte Gabo'nun uzun yıllar ABD'ye girmesine bile yasak getirten Fidel Castro'yla olan dostluğuna dair belgeler de ortaya çıktı. Arşivde ‘’Havana’’ başlıklı dört ayrı albüm bulunuyor. Harry Ransom Merkezi'nde arşivin kategorizasyonu üzerinde çalışma yürüten Efe Daniela Lozano ''Fidel'le ilgili birçok şey var. García Márquez ve Fidel'in dostluğu üzerine çok şey yazıldı fakat hiçbiri derinlemesine ele alınmadı'' dedi.
(10 Ekim 1982 tarihinde Gabriel García Márquez'in Nobel Edebiyat Ödülü'nü almaya hak kazandığının duyulduğu sabah eşiyle birlikteyken oğlu Rodrigo García tarafından çekilen fotoğraf.)
''Arkadaşlar'' başlıklı bir albümde yazarın Woody Allen, Julio Cortázar, Carlos Fuentes, Pablo Neruda, Carmen Balcells, Luis Buñuel, Graham Greene ve Milan Kundera'yla olan fotoğrafları bulunuyor. Ayrıca ''Gabo, Başkanlarla'' başlıklı bir albümde de yazarın Bill Clinton ve Mihail Gorbaçov'la birlikte fotoğrafları bulunuyor.
Arşiv, edebi bir hazine olmasının yanında yazarın kişisel hayatının, dostluklarının, bilinmeyen yönlerinin araştırılması açısından büyük bir öneme sahip. Yetmiş beş kutu doküman, kırktan fazla fotoğraf albümü, on eserin orijinali, yazarın 1982 yılında aldığı Nobel Ödülü için hazırladığı konuşma taslakları, mektupları gibi belgelerin yer aldığı arşivle ilgili olarak merkezin araştırmacılarından Gabriela Polit ''Zamanla bütün bunlar güzel sürprizler çıkarabilir.'' yorumunda bulundu.
ARŞİVİN SATIŞI TARTIŞMA YARATMIŞTI
Arşivin geçtiğimiz yıl ABD'li üniversiteye yazarın ailesi tarafından satılmış olması yazarın doğduğu ülke olan Kolombiya'da tartışmaları beraberinde getirmişti. Arşivin başka bir ülkeye satılmasını Kolombiya Kültür Bakanı tarafından ülke için bir kayıp olarak nitelemişti. Buna karşılık olarak da yazarın oğullarından Rodrigo Garcìa, Kolombiya hükümetinin arşivle ilgili olarak hiçbir şekilde kendileriyle iletişime geçmediğini ve arşivin Jorge Luis Borges, Julio Cortázar, Ernest Hemingway, Virginia Woolf, William Faulkner gibi birçok ünlü ismin benzer koleksiyonlarının yer aldığı Harry Ransom Merkez’nde bulunmasına ailece karar verdiklerini açıklamıştı.