Gluten; buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan bir proteindir. Gluten intoleransı veya hassasiyeti olan bir kişi, gluten içeren yiyecekleri yedikten sonra ağrı ve şişkinlik yaşayabilir.
Gluten intoleransı olan bir kişi şişkinlik, karın ağrısı ve mide bulantısı yaşayabilir. Gluten intoleransı, çölyak hastalığına benzer semptomlara neden olabilir, ancak uzun vadeli etkileri olan farklı bir konudur. Gluten intoleransının belirtileri, buğday alerjisi veya irritabl bağırsak sendromu (IBS) gibi bağırsak rahatsızlıklarının semptomlarına da benzeyebilir.
Çölyak hastalığı olan kişiler, bağırsak hasarına neden olabileceği ve vücudun temel besinleri emmesini engelleyebileceği için glutenden kaçınmalıdır. Buğday alerjisi olanlar, tüm buğday ürünlerinden kaçınmalıdır, çünkü herhangi birini tüketmek anında yaşamı tehdit edebilir. Gluten intoleransı rahatsızlığa neden olabilir, ancak acil bakım gerektiren ciddi belirtilere neden olması olası değildir.
Gluten intoleransı olan bir kişi, buğday, arpa veya çavdar içeren yiyecekleri tükettikten sonra bazı belirtiler yaşar. Belirtiler şunları içerebilir:
Bu belirtilerin yanı sıra aşağıdaki belirtiler de meydana gelebilir:
Bir kişinin buğday alerjisi olduğunda, vücudu buğdaydaki bir proteine tepki verir ve bu proteinin mutlaka gluten olması gerekmez. Bir buğday alerjisi yaşamı tehdit eden semptomlara neden olabilir. Buğday alerjisinin bazı belirtileri şunlardır:
Ağır vakalarda anafilaksi gelişebilir. Anafilaksi son derece ciddi bir reaksiyondur; vücudun kan basıncının düşmesine neden olur ve kişi bilincini kaybedip nefes alamayabilir.
Glutenler, buğday ve diğer tahılların suyu emmesini, birbirine yapışmasını, yapışkan ve elastik kalmasını sağlayan proteinlerdir. Örneğin ekmek hamuruna dokusunu kazandırmaya ve hamurun kabarmasını sağlamaya yardımcı olurlar. Buğday, arpa ve çavdar, aşağıdakilerde bulunabilecek gluten içerir:
Açıkça tahıl bazlı olmayan ürünlerde de gluten bulunabilir, örneğin:
Glutenden kaçınmak isteyen bir kişi, gıda etiketlerini dikkatlice kontrol ettiğinden emin olmalıdır. Etiketlerinde "glütensiz" yazan ürünler, çölyak hastalığı veya glüten intoleransı semptomlarını tetikleyecek kadar glüten içermez. Üreticiler, buğday unundan gluteni çıkarabilir veya yulaf veya nohut unu gibi bir ikame kullanabilir.
Gluten tükettikten sonra bazı belirtiler meydana geliyorsa bir uzmandan yardım almanız faydalı olacaktır. doktorunuz buğday alerjisini, çölyak hastalığını ve diğer gastrointestinal rahatsızlıkları ekarte etmek için laboratuvar testleri yapacaktır.
Çölyak hastalığını ekarte etmek veya teşhis etmek için doktorunuz şunları isteyebilir:
Kan testleri: Sonuçlar belirli antikorların mevcut olduğunu gösteriyorsa kişide çölyak hastalığı olabilir.
Biyopsi: Bu test, bağırsağın astarından bir doku örneği almayı içerir. Sonuçlar astarda hasar gösteriyorsa, kişide çölyak hastalığı olabilir.
Diğer hastalıkları ekarte ettikten sonra gluten intoleransının belirlenmesi için diyet yapılabilir. Diyetinizden gluten içeren besinler bir süre çıkarılır ve belirtilerinizin durumuna bakılır. Daha sonra diyetinize gluten kontrollü bir şekilde eklenir ve belirtileriniz gözlemlenir.
Glutenle ilgili endişeleriniz varsa diyet değişikliği yapmadan önce doktora görünmeniz yararlı olacaktır.
Gluten intoleransı olan bir kişi, diyetinden gluteni çıkarmalıdır. Bununla birlikte, bir kişinin çölyak hastalığı olmadığı sürece, ara sıra gluten tüketmesinin ciddi sağlık sorunlarına neden olması olası değildir. Yemeklerin ve semptomların kaydını tutmak, bir kişinin potansiyel olarak sorunlu yiyecekleri tanımlamasına yardımcı olabilir ve aynı zamanda bir hoşgörüsüzlüğü yönetmesine yardımcı olabilir.