Hükümetin hazırladığı yeni KDV yasa tasarısındaki ‘İngiliz usulü KDV' modelinin piyasada yeni bir fiş-fatura kaçağına yol açabileceği uyarısı yapıldı. Tasarıda öngörülen İngiliz modeline göre bakkal, manav, kasap, berber, avukat ve doktor gibi mükellefler artık devlete yüzde 18 KDV'yi yatırmak yerine hasılatları üzerinden yüzde 5 ila 10 oranında vergi ödeyip KDV yükümlülüğünden kurtulacak. Bu sayede milyonlarca mükellefin gerçek gelirini beyan edebileceği, ancak bu kez de, fiş-fatura toplamaya ihtiyaçları kalmayacağı için büyük bir vergi kaybına yol açılacağı belirtildi.
Meclis'teki tasarıya göre, işletme hesabına göre defter tutan bakkal, manav, kasap, berber, hırdavatçı, marangoz gibi küçük esnaf ile avukat, doktor, mimar, mühendis ve muhasebeci gibi serbest meslek erbabı mükellefler KDV'de İngiliz modeli sistemine isteğe bağlı olarak geçebilecekler. Böylece bu gruba giren milyonlarca mükellef artık vatandaştan tahsil ettiği yüzde 18 oranındaki KDV'yi Maliye'ye yatırmak yerine, hasılatları üzerinden yüzde 5 ila yüzde 10 oranında pay ödeyecekler. Bunun karşılığında da devlet bu mükelleflere artık fiş, fatura, belge sormayacak.
Bu sistremin yürürlüğe girmesi halinde yıllık örneğin 2 milyon lira hasılat elde eden bir avukat ya da mühendis, devlete 360 bin lira KDV ödemek yerine, örneğin yüzde 10'luk yeni oranla en fazla 200 bin lira KDV ödeyecek. Bu sistemde KDV yükü düşeceği için ünlü avukatların, doktorların ya da esnafın artık gelirini gizlemeyeceği, gerçek gelirlerine yakın gelir beyan edecekleri varsayılıyor.
Ancak bu sistemin özellikle toplam hasılatı içerisinde KDV yükü fazla olmayan, berber, kuaför, avukat ve benzeri mükellefler için fiş, fatura toplama ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldıracağı, bunun da zincirleme vergi kaybını tetikleyeceği uyarısı yapıldı. SÖZCÜ'ye bilgi veren vergi uzmanları, “Örneğin kadın kuaförü yaptığı saç için 100 lira fatura keser, bu gelirinin 10 lirasını KDV diye devlete öder. Bu kuaför artık saç boyasını aldığı aracıdan fatura istemez, çünkü KDV giderini devlet dikkate almayacağı için onun vereceği faturaya ihtiyacı kalmadı. Aracı bu işe çok sevinir, çünkü fatura kesmediği için o da gelirini beyan etmekten kurtulur. Aracı da toptancıdan fiş fatura istemez. Herkes eskiden olduğu gibi birbirine, ‘Fiş almayım o kadar indirim yap' demeye başlar. Sonuçta devlet büyük vergi kaybına uğrar” değerlendirmesini yaptılar.
Maliye'nin İngiliz modeline geçirmeyi planladığı mükelleflerden özellikle emek yoğun iş yapanlar KDV giderleri düşük olduğu için KDV yükümlülüklerini azaltmakta zorlanıyor. Berber, kuaför, avukat, doktor gibi esnaf ya da meslek sahiplerinin elde ettiği gelirler direkt KDV'ye tabi. Ancak en büyük giderlerini oluşturan kira ve personel maaşları KDV'ye tabi bulunmuyor. Dolayısıyla İngiliz modeli KDV geliri ile gideri arasında dengesizlik olanlar açısından büyük bir rahatlama sağlayacak. Bu mükelleflerin artık KDV açığını kapatmak için fiş, fatura peşinde koşmayacağı, sadece gelir vergisini düşürmek durumunda kalan mükelleflerin belge alacağı belirtiliyor.