Vajinal mantar enfeksiyonu: Vajina neden kaşınır ve vajinada neden yanma hissi oluşur?
Vajinal mantar, Candida familyasından mantarların sebep olduğu bir vajinal enfeksiyon türüdür. Mantarların yayılmasına sebep olan etmen öncelikle zayıf bir vajinal floradır. Vajinal flora artık vajinadaki cildin pH seviyesini fizyolojik olarak asidik bir ortamda tutabilmek için yeterli laktik asit bakterilerini üretemez. Sonuç olarak kaşıntı, yanma hissi, kızarıklık ve artan peynirimsi bir akıntı oluşur.
Vajinal mantar neden oluşur?
Vajinal mantarın neden oluştuğunu anlamak için Vajinal flora hakkında kısa bir bilgilendirme gereklidir. Vajinal flora bakterilerin ve mantarların vajinadaki doğal kolonizasyonu anlamına gelmektedir. Bunlar çoğunlukla laktik asit bakterileri (laktobasiller), daha doğrusu Döderlein bakterileridir. Bunlar polisakkarit glikojenleri fermente ederek laktik aside çevirirler. Böylece vajinada, mantarların çoğalmasını önleyen, stabil, asidik bir pH seviyesi oluşur. Glikojen, vajinayı kaplayan hücre katmanlarında, östrojen hormonunun etkisiyle oluşur. Vajinal floranın hassas dengesinin bozulması durumunda, mantarlar aniden çoğalır ve faydalı laktik asit bakterilerinin yerine geçer. Sonuç olarak da vajinal mantar enfeksiyonu oluşur.
Vajinal flora bileşimi hayat boyunca değişiklik gösterir. Adet döneminden tutun da yaşımız bile vajinal denge üzerinde bir etkiye sahiptir. Dolayısıyla menopoz dönemindeki kadınlarda östrojen eksikliği ve sonuç olarak vajinal kuruluk oluşur. Bu da vajinal floranın dengesini bozar ve mantarların çoğalmasını kolaylaştırır.
Hamilelik dönemi bakımının bir parçası olarak vajinanın pH seviyesinin ölçülmesinde fayda vardır. Zira, hamilelik hormonları ve hassas bağışıklık sistemi vajinal enfeksiyonların oluşmasını kolaylaştırır. Vajinal mantardan ilk şüphelenildiğinde bir doktora danışılmalı ve enfeksiyon düzgün bir şekilde tedavi edilmelidir. Klotrimazol gibi etken maddelerin hamilelik döneminde kullanımı açısından güven verici veriler mevcuttur. Ancak yine de bu ilacın alınması için doktora danışılmalıdır.
5 İpucu
Vajinal mantardan korunmaya yönelik beş ipucu:
Doğal ortamın bozulmaması için genital bölgeyi özel bir genital bölge yıkama losyonu ile veya yalnızca su ile nazikçe temizleyiniz.
Yıkama bezlerinizi ve iç çamaşırlarınızı her gün değiştiriniz ve en az 60°C ‘de yıkayınız.
Yüksek sıcaklıklarda yıkanamayan, sentetik malzemelerden üretilmiş, nefes almayan pantolon ve çamaşırlar giymekten kaçınınız.
Partnerinizde bir enfeksiyon şüphesi varsa, bir doktora danışmalı ve gerekli ise beraber tedavi edilmelidir.
Genital bölge deodorantları ve vajinal duş kullanımından kaçınınız – bunlar da vajinanın doğal dengesini bozarlar.
Vajinal mantarın birçok sebebi olabilir:
Vajinal mantarın iç ve dıştan kaynaklı sebepler olabilir. Elbette hepsinin ortak noktası, vajinal flora üzerinde sahip oldukları etkidir.
Vajinal florayı bozabilecek en önemli faktörler arasında şunlar gösterilebilir:
- zayıflamış bağışıklık sistemi
- hormonal dalgalanmalar
- aşırı genital bölge hijyeni
- bazı ilaç kullanımları
- cinsel aktivite
Vajinal Mantar Cinsel Yolla Bulaşan bir Hastalık mıdır?
Kaşıntı ve yanma yapar, vajinada şişlik oluşur, beyaz parçacıklı bir akıntı meydana gelir. Birçok kadın, bu semptomların ortaya çıkmasıyla, cinsel yolla bulaşan bir hastalık kaptıklarından korkar (mesleki jargonda Sexually Transmitted Diseases’ın kısaltması STD şeklinde adlandırılır). Bu oldukça normal bir durumdur, çünkü klamidya gibi cinsel yolla bulaşan bazı enfeksiyonlar da vajinal mantarla aynı semptomları gösterir.
Aralarındaki fark ise şudur: Cinsel yolla bulaşan hastalıklar cinsel ilişki ile bulaşırlar. Vajinal mantar ise, genital bölgenin biyolojik dengesinin değişmesi sonucu oluşur. Bu durum, ilaç kullanımı, menopoz, hamilelik veya psikolojik stresin sebep olduğu hormonal dengedeki dalgalanmalardan dolayı oluşur. Laktik asit bakterilerinin miktarı azalır ve genital bölgenin doğal pH seviyesi artar. Bu aşamada, mantarlar çok hızlı çoğalırlar ve vajinal mantar ortaya çıkar.
Vajinal mantar oluşumunun bir diğer sebebi de yanlış genital bölge hijyenidir. Candida mantarları bağırsakta da bulunur. Yanlış silme tekniği veya anal ilişkiden vajinal ilişkiye geçiş sebebiyle bu mantarlar vajinaya geçip orada çoğalabilir. Erkeklerde penis mantarının neden oluştuğunu bilmek istiyorsanız Vajinal Mantar ve Cinsellik bölümünü okuyunuz. Bu bölüm aynı zamanda neden bazı kadınların inatçı vajinal mantardan muzdarip olduğunu da göstermektedir.
Bir diğer fark ise, cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavi edilmediklerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açması – vajinal mantarın ise bu açıdan tehdit edici olmamasıdır.
Yani içinizi ferah tutun: Vajinal mantar cinsel yolla bulaşan bir hastalık değil, bir mantar enfeksiyonudur. Enfeksiyon tehdit edici değildir, ancak şikayetleri can sıkıcıdır. Vajinal mantardan kurtulmak için 3 günlük kür en etkili yöntemdir.
Vajinal mantar nasıl anlaşılır?
Genellikle vajinal mantar, vajinada kaşıntıolarak hissedilir. Zamanla kaşıntı daha da şiddetlenir. Ayrıca genital bölgede yanma hissi de oluşabilir. Başlangıçta vajinanın mekanik etmenler sebebiyle tahrişi ile yanma hissi oluşur. Mekanik etmenlerle tahrişe tampon takarken veya cinsel ilişki sırasında oluşan tahrişler örnek verilebilir. Hastalığın ilerleyen safhalarında tahriş olmasa bile yanma hissi devam eder. Yanma hissinin yoğunluğu artar ve sürekli bir hâl alır.
Yoğun, beyaz, genellikle parçacıklı vajinal akıntı da sık görülen bir yan etkidir. Süt beyazı veya beyaz akıntı ya da vajinal akıntı olarak da bilinen akıntı fermente laktik asit içerdiğinden dolayı parçacıklıdır. Bakteriyel Vajinozis’in aksine, vajinal mantardaki akıntı kokusuzdur.
Genellikle vajina dudakları ve vajina girişi kızarır ve şişer. Ayrıca, birçok kadın idrar yaparken rahatsız edici bir yanma hissi yaşadığını da belirtir.
Bu semptomlar tek başına veya birlikte ortaya çıkabilir. Ayrıca, şikayetlerin şiddeti kişiden kişiye de değişiklik göstermektedir. Semptom göstermeyen, jinekolog tarafından vajinal smear ile teşhis edilen vajinal mantarlar da söz konusudur.
Ancak, genellikle vajinal mantarın semptomları o kadar tipiktir ki, her kadın vajinal enfeksiyonunu kendisi tespit edebilir. Şayet emin olamıyorsanız eczaneye danışabilirsiniz. Çünkü vajinal mantar reçetesiz ilaçlarla tedavi edilebilir.
Yalnızca birkaç durumda kesinlikle jinekoloğa başvurmak gerekir. Aşağıdaki durumlar söz konusu ise jinekoluğa başvurulmalıdır:
- Vajinal mantar ilk kez oluşuyorsa
- Hamilelik sırasında oluştuysa
- Yılda 3-4 kezden fazla meydana geliyorsa
- Fungisid (mantar ilacı) ile tedavi edilmesine rağmen geçmiyorsa
Maalesef vajina ile ilgili şikayetleriniz kendiliğinden geçmez. Bu şikayetler, ne yıkayarak, ne silerek ne de bekleyerek geçmez.
Vajinal mantardan nasıl korunulur?
Vajinal mantar her ne kadar rahatsızlık verici de olsa, tedavisi kolaydır. Yoğurtlu tamponlar, sirkeyle yıkama veya oturma banyosu gibi evde tedavi yöntemlerinden uzak durmalısınız. Bunun neden böyle olduğunu Vaginal Mantarlarda Ev Tedavisi bölümünde okuyabilirsiniz. Vajinal mantarda gerçekten işe yarayan şeyler, KadeFungin 3 gibi vajinal mantara karşı geliştirilmiş preparatlardır (antifungal ilaçlar). Vajina ve dış vajina bölgesinin (örneğin vajina dudakları) enfekte olması durumunda krem ve vajinal tabletlerden oluşan bir karma preparat güvenli şekilde kullanılabilir.
KadeFungin 3 Kremi vajinanın dış bölgesine uygulanır, rahatsız edici kaşıntı ve yanma hissini hızlıca giderir. Perine bölgesinden anüse kadar kaşınan geniş bölgelere günde birkaç kez uygulanabilir.
Vajinal tablet vajinanın içine doğru itilmelidir. Bu tablet sıvılaşır ve içeriden etki eder. Böylece mantardan etkilenen tüm vajina derisini tedavi eder. Vajinal tabletin uyumadan önce uygulanması tavsiye olunur. Menstrüasyon sırasında vajinal bir tablet kullanımı ise mantıklı değildir. Etken madde, örneğin Klotrimazol, kanama sebebiyle dışarı doğru akıp gidecektir.
Preparat için belirtilen tedavi süresine (prospektüste belirtilmiştir) uymak, tedavinin başarılı olması için oldukça önemlidir. Zira, tedavinin belirtilen süreden daha önce bırakılması durumunda, tüm mantarların yok edilmemiş olması ve enfeksiyonun yeniden oluşması riski söz konusu olur.
Vajinal mantar tekrar tekrar oluşuyorsa ne yapılmalı?
Bir kadında tekrar tekrar vajinal mantar oluşuyorsa, vücudun bu mantarlarla neden savaşamadığının bulunması gerekir. Çünkü akıntı veya kaşıntı gibi tipik sendromlar eninde sonunda duygusal problemlere de yol açar. Kişi, vücudundan neyin yanlış gittiğini sorgular. Cinsel yaşantı eksik kaldığı için partnerlik ilişkisinde de sorunlar oluşur. Cinsellik sırasında acı çekmekten, partnerden bir şey bulaşmasından ve kısır döngünün bir türlü bitmemesinden endişe duyulur.
Vajinal mantarın tekrar tekrar ortaya çıkmasının birçok nedeni vardır. Ruhsal stres, ilaç kullanımı, şeker hastalığı gibi bazı hastalıklar, yanlış genital bölge temizliği veya zayıf bir bağışıklık sistemi vajinal mantarın sıklıkla ortaya çıkma sebeplerinden olabilir. Antifungal maddenin etken maddesine karşı direnç geliştirmiş olması da muhtemeldir, ancak bu yalnızca nadir durumlarda meydana gelir.
Şayet yılda dört defadan fazla bir vajinal mantar oluşması söz konusu ise, nükseden vajinal mikozisten bahsedilebilir. Böylesi bir durumda nasıl ilerleneceğinin belirlenmesi için mutlaka bir doktora başvurulmalıdır. Sebebinin bulunması gerekir. Smear testi, vajinayı enfekte eden mantar türü hakkında bilgi verebilir. Candida albicans’ın yanı sıra, Candida glabrata, Candida tropicalis veya Candida krusei mantarları da vajinal mantarlara neden olur. Sonuca bağlı olarak, vajinal mantarın lokal tedavisi, vajinal tablet alımıyla yoğunlaştırılmalıdır. Partnerin de tedavi edilmesi gerekebilir. Çünkü erkek partnerin de mantarla enfekte olmuş olması ve kadın partnerin cinsel aktivite sırasında sürekli bir şekilde tekrar enfekte olması da mümkündür.
Tekrarlayan vajinal mantarın bir başka nedeni de tedavi süresinin kısalığı olabilir. Vajinal mantar durumunda önerilen tedavi süresine uyulması son derece önemlidir. 3 günlük bir tedavi enfeksiyonla etkili bir şekilde savaşır. Antifungal ilacın erken bırakılması, patojenlerin tekrar çoğalmasına sebep olur. Semptomlar kısa bir süre sonra tekrar şiddetlenir.
Kronik vajinal mantarı -yani nükseden vajinal mikozisi- olduğunu düşünen kadınlar, bu konuyu tüm yönleriyle ele almalıdır. Güçsüz bağışıklık sisteminizi zayıflatan her şeyden uzak durunuz. Bitkin vajinal floranıza iyi bakım yapınız. Sağlıklı bir vajina, başta laktobasiller olmak üzere doğal mikrop kolonizasyonuna sahiptir. Bu laktik asit bakterileri vajinanın asidik bir pH seviyesine sahip olmasını sağlar. Asidik bir pH seviyesi patojenik mikropların çoğalmasını önleyerek vajinanın dengesini sağlar. Örneğin KadeFungin FloraProtect gibi bir iyileştirme kürü ile vajina ortamı yenilenir ve stabilize edilir.
Vajinal mantar durumunda doktora ne zaman gidilmelidir?
Vajinal mantar genellikle eczaneden reçetesiz temin edilebilen ilaçlarla tedavi edilebilir. Bazı durumlarda doktora danışmanız gerekir, örneğin:
- Vajinal mantar semptomları ilk kez oluşuyorsa
- Vajinal mantardan sürekli muzdaripseniz
- Hamileyseniz ve mantar enfeksiyonundan şüpheleniyorsanız
- Örn. ateş gibi başka hastalık semptomları varsa
- Doğru uygulamaya rağmen tedavi sonuç vermiyorsa
Özellikle vajinal mantardan şüphelenen hamileler mutlaka bir jinekoloğa başvurmalıdır. Hamilelik sırasında vajinal mantar çok trajik olmasa bile mutlaka tedavi edilmelidir. Tedavi, – tıpkı hamile olmayanlarda olduğu gibi – KadeFungin 3 ile başarılı olabilir. Etken madde Klotrimazolün hamilelikte uygulanmasının güvenilirliği konusu iyice araştırılmıştır.
Vajinal mantar için KadeFungin ürünü
KadeFungin 3
Akut vajinal mantar semptomlarında, etken maddesi Klotrimazol olan KadeFungin3 ile 3 günlük tedavi etkili, hızlı, iyi tolere edilebilen bir tedavi sağlar. Bu ilacı kadınlar reçetesiz veya doktora başvurmak gerekmeden eczanelerden temin edilebilir. KadeFungin 3 aşağıdaki durumlarda kullanılabilir:
- genital bölgede kaşıntı, yanma ve kızarıklık gibi vajinal mantar semptomları varsa,
- 3 günlük etkili bir tedavi yöntemi olarak,
- hamilelik ve emzirme döneminde vajinal mantara karşı kullanılabilir.*
*Doktora danıştıktan sonra
KadeFungin FloraProtect
Vajinal mantar enfeksiyonu sonrası vajinal floranın iyileşmesi oldukça önemlidir. Vajinal floranın yeniden oluşması ve stabilize olması için KadeFungin FloraProtect ürünü önerilir. İyileştirici tedavi, vajinal florayı oluşturan laktik asit bakterisi Lactobacillus plantarum l 1001 içerir ve aşağıdaki durumlarda uygulanır:
- mantar sonrası vajinal tedavi
- tekrarlayan vajinal mantarı önlemeye yardımcı olması için*
*En az 2 aylık uygulama ile nükseden vajinal enfeksiyonların önlenmesindeki etkisi klinik olarak kanıtlanmıştır.