Gaps Diyeti: Nasıl Yapılır ve Hangi Durumlarda Kullanılır?
Gaps perhizi, bağırsaklar yer alan sorunları, sızıntılı bağırsak sendromunu gidermek amacıyla yapılan, bağırsak sorunlarına bağlı oluşma riski bulunana psikolojik rahatsızlık evrelerinde de tercih edilen bir diyet seçeneğidir. Gaps diyeti bağırsaklarda yer alan zararlı bakteri oranını düşüren ve yararlı bakterileri bağırsaklara kazandıran bir diyet seçeneğidir.
İçerikler
- Gaps Diyeti Hangi Tıbbi Sorunlarda Yapılır?
- Gaps Diyeti Sızıntılı Bağırsak Sendromunu Nasıl Giderir?
- Gaps Diyetinin Faydaları Neler?
- Gaps Diyetinde Tüketilen Besinler Nelerdir?
- Gaps Diyeti Nasıl Uygulanır?
- Gaps Diyeti Giriş Aşaması
- Gaps Diyetinde İkinci Aşama
- Gaps Diyeti Bitiş Periyodu
- Gaps Diyetinde Hangi Ekmek Tüketilir?
Gaps Diyeti Hangi Tıbbi Sorunlarda Yapılır?
Gaps diyetinin uygulandığı tıbbi problemler şu şekilde sıralanır:
- Bağırsak psikolojik sendromu,
- DEHB,
- Şizofreni,
- Otizm,
- Disleksi,
- Dispraksi,
- Epilepsi,
- Depresyon,
- Bipolar bozukluk,
- Obsesif Kompulsif bozukluk,
- Bozulmamış meme emme alışkanlığı,
Bu gibi hastalık temellerinde beslenme alışkanlığı için Gaps diyeti önerilir.
Dr Campbell McBride tarafından yapılan uygulamalar kapsamında yetersiz beslenme ve geçirgenliği yükselten bağırsak sendromu sorunlarında ve erken yaşta bu sorunun yaşanmasının riskini yükselttiği bu rahatsızlık tiplerinde Gaps diyetinin uygulanması gerektiği açıklanmıştır.
Gaps Diyeti Sızıntılı Bağırsak Sendromunu Nasıl Giderir?
Gaps diyetinin sızıntılı bağırsak sendromunu gidermesi hakkında detaylar şöyledir:
- Bu diyet, ince bağırsak duvarındaki geçirgenliği düzenleyen bir diyet seçeneğidir.
- Toksinler, sindirilmeyen besinler, organik olmayan sebze meyvelerde yer alan böcek ilacı kimyasal kalıntıları Gaps diyeti sayesinde ortadan kaldırılarak, sızıntılı bağırsak sendromu giderilir.
- Bu yapıların bağırsaklardan kalıcı şekilde temizlenmesi için diyet 1 senelik periyotta uygulanır.
- Diyet ile toksinlerin bağırsak duvarını aşmasına ve kan dolaşımına giriş yapmasına imkan tanınmaz.
- Diğer yandan bağırsak sağlığı korunarak ruh ve beden uyumu Gaps diyet ile dengelenir.
Gaps diyeti sayesinde bağırsaklarda yararlı bakterilerin ve probiyotiklerin yer alamsı sağlanır. Bu bakteriler aynı zamanda vitamin ve mineral emilim oranını yükseltir. Sağlıklı bir yaşam ve sağlıklı vücut için gerekli olan kalsiyum, demir, B vitaminleri yararlı probiyotik alımı ile daha fazla sentezlenir.
Bu kapsamda sebze ve meyve tüketiminin yükseltilmesi ekmek tüketiminde beyaz un ile yapılan seçeneklerden kaçınılması ile sızıntılı bağırsak sendromu kontrol altına alınır. Probiyotikler ise diyet kapsamında tüketilen ev yapımı yoğurt, kefir ve süt ile vücuda alınırlar. Sebze ve meyve suyu tüketimleri ile desteklenirler.
Gaps Diyetinin Faydaları Neler?
Gaps diyetinin yararları şu şekilde sıralanır:
- Bağırsak sağlığını iyileştirme,
- Yapay tatlandırıcıların bağırsakta yarattığı tahribatları ortadan kaldırma,
- Meyve ve sebze tüketim alışkanlığını kazandırma,
- Meyve ve sebze içerikleri ile bağırsaklarda yer alan zararlı bakterileri öldürme,
- Probiyotikleri vücuda kazandırma,
- Kan şekeri seviyesini dengeleme,
- Psikolojik rahatsızlıkların tedavisinde pozitif etki sağlama,
- Obezite riskini ortadan kaldırma,
- Yaşan kalitesini yükseltme,
- Bağışıklık sistemini güçlendirme,
- Vücut ağrılarını ve baş ağrılarını kontrol atına alma,
Bu gibi faydaları olan Gaps diyeti ile bağırsak çalışma şekli düzenlenirken, sağlıklı bir yaşam şekline ilk adım atılır.
Gaps Diyetinde Tüketilen Besinler Nelerdir?
Gaps diyetinde yenen gıdalar şu şekilde sırlanır:
- Kırmız ve beyaz et: Aminoasit, besleyici yağ, vitamin ve mineralin günlük alımını karşılayan et seçenekleri Gaps diyeti kapsamında tüketilir. Bağışıklık sistemini güçlendirici kuzu, dana, tavuk ve ciğer etlerinin iyi pişmiş tüketimleri tercih edilir. Bu etleri pişirme tekniğinde ise tereyağ kullanılır. Soğuk sızma zeytinyağ ise salatalarda tüketilir.
- Tahıl ve Baklagiller: Diyet kapsamında sadece bezelye, kuru fasulye, lima fasulyesi, mercimek tüketimi yapılır. Geri kalan baklagillerin tümü bu diyet için aşırı nişasta içerir. Nohut, soya fasulyesi, bakla bu diyet kapsamında tüketilmez. Diğer yandan gluten içerikli tahıl ve ekmekler tüketilememelidir.
- Süt Ürünleri: Evde yapılmış, süt, yoğurt ve kefir tüketilir. Bu diyet kapsamında pastörize olan ve katkı maddesi içeren hiçbir süt ürünü tercih edilmez. Doğal fermante ile hazırlanan peynir altı suyu tüketimi ile bağırsaklarda iyileşme sağlanır.
- Yumurta: Temel aminoasit, doğal yağ asidi, magnezyum ve çinko kaynağı olan yumurta diyet kapsamında haşlanmış olarak tüketilir. Sinir sistemi için gerekli olan B12 vitamini bu yol ile alınır.
- Meyve ve Sebze: Brokoli, enginar, patlıcan ,ıspanak, karnabahar, lahana gibi nişasta içeriği olmayan sebzelerin tüketimi diyete uygunluk taşır. İçinde yüksek oranlı nişasta bulunana sebzeler tüketime uygun değildir. Diğer yandan sebze ve meyvelerin taze sıkım suları içilir. Bu kapsamda ishal gibi bir problem yaşanır ise katı gıda tüketimine geçiş yapılır.
- Kuruyemiş: Fındık, badem, ceviz içi, kabak çekirdeği, ay çekirdeği, kaju kavrulmuş seçenekler üzerinden tüketilir.
- Tatlılar: Tatlı olarak sadece işlem görmemiş bal tüketimi yapılır.
Bu kapsamda tercih edilen gıdalar ile Gaps diyeti 1 yıllık periyotta uygulanarak sızıntılı bağırsak sendromu tekrarsız tedavi edilirken, belirli psikolojik rahatsızlıkların etkileri azaltılmaya çalışılır.
Gaps Diyeti Nasıl Uygulanır?
Gaps Diyetini uygulamak için 6 aşamadan oluşan ve 1 yıl süren bir program izlenir. Her bir aşamada beslenme alışkanlıklarına eklenen gıdalar ile bağırsak sağlığının iyileştirilmesi amaçlanır. Bu kasamda uygulanan her bir aşama hakkında detayları ise alt başlıklardan öğrenebilirsiniz.
Gaps Diyeti Giriş Aşaması
Gaps Diyeti giriş adımı hakkında detaylar şu şekilde sıralanırlar:
- Gaps diyeti, giriş aşaması İlk ayda uygulanan beslenme alışkanlıklarını değiştirme faaliyetlerini kapsar.
- Bu kapsamda, ev yapımı kemik suyu,
- Haşlanmış balık,
- İyi pişirilmiş sebze yemekleri,
- Fermante sebze suyu,
- Yoğurt ve kefir gibi probiyotik ağırlıklı besinler,
- Peynir altı suyu,
- Arıtılmış su,
- Çiğ ballı zencefil ezmesi ve patatya çayı,
- Izgara et,
- Gaps ekmeği haricinde hiçbir besin tüketilmez.
Gaps Diyetinde İkinci Aşama
Gaps diyetinin ikinci adımı hakkında detaylar şöyledir:
- İkinci periyot diyete başlanan ikinci aydan 6. Aya kadar olan dönemi kapsar.
- Bu kasamda, pişmiş elma püresi,
- Marul, soyulmuş salatalık,
- Taze sıkılmış meyve suları,
- GAPS ekmeği,
- Balık ve ızgara tavuk,
- Arıtılmış su,
- Bal ve meyve haricinde hiçbir gıda tüketilmez.
Gaps Diyeti Bitiş Periyodu
Gaps diyeti son periyodu hakkında detaylar şu şekilde sırlanır:
- Bu aşama 6. Aydan 1 yıl sonuna kadar geçen süreyi içerir.
- 3,4,5 ve 6. Aşamaları içeren dönemde, çiğ ve soyulmuş meyveler,
- Bal,
- Bu dönemde, Kurutulmuş meyveler ile tatlandırılan şekersiz unlu mamüller,
- Izgara balık ve et,
- Gaps ekmeği,
- Zetinyağlı sebze yemekleri,
- Arıtılmış su,
- Taze sıkılmış meyve suları,
- Fındık, sarımsak, kemik suyu,
- Yumurta haricinde her hangi bir gıda tüketimi tercih edilmez.
Gaps Diyetinde Hangi Ekmek Tüketilir?
Gaps diyetinde tüketilen ekmek çeşidi, glutensiz ekmektir. Karabuğday, glutensiz paleo, üzümlü karabuğday, karakılçık Akdeniz, kinoa, darı, mısır, keçiboynuzu, badem ekmeklerinin tümü Gaps diye kapsamında tüketilir.
Diyet uygulamasında bu ekmekler porsiyon kontrolleri ile hastalara verilmektedir. Sabah kahvaltılarında maksimum 3 dilim öğlen ve akşam yemeklerinde ise 2 ila 3 dilimi geçmeyecek şekilde tüketilen ekmekler ile günlük enerji miktarı karşılanır.
Gaps diyeti sırasında, sabah kahvaltılarında ise ekmek kızartma ihtiyaçlarında yağsız şekilde ekmek kızartılıp, yoğurt yanında tüketilir.