Çektiği Ayasofya'nın Derinlikleri adlı belgeselle dünyaca ünlü yazar Dan Brown'ın son romanı Cehennem'e konu olan, yaptığı çalışmalar ülkemizde de kitaplara kaynaklık eden yönetmen Göksel Gülensoy'un belgesel görüntüleri Cehennem romanının sinema uyarlamasında da yer alacak. Ayasofya'nın Derinlikleri'ni kendi imkânlarıyla çeken ve şimdilerde ülkemizde seyirciyle buluşturmanın mücadelesini veren Gülensoy, ilk bölümün kazancı ile de belgeselin devamını çekmeyi hedefliyor. Şu ana kadar ne Kültür Bakanlığı’ndan ne de sanata sponsorluk eden büyük şirketlerden hiçbir destek alamayan yönetmen Gülensoy'a belgeselin hikâyesini sorduk.
- Ayasofya'nın Derinlikleri ne zaman ve nasıl başladı?
1998'de yola çıktık belgesel için. O zamanın Kültür Bakanlığı'ndan izin aldık ve çalışmalara başladık. Doç. Dr. İhsan Tunay Ayasofya'nın altında dehlizler, sarnıçlar var diye ipuçlarını verdi. Daha önce hiç çalışmamış bu konuda. 1998'de ilk defa ben ve ekibim girdik oraya. Üç kere dalış yaptık 2002'ye kadar. Sonra yurtdışına gittim. Türkiye'ye döndüğümde geri kalan kısmı tamamladım. 2012-2013 dalışlarını yaptık.
- Dan Brown'ın da ilgisini çekti çalışmanız...
2014'te Dan Brown Cehennem romanında hem benden hem projemden bahsetti ve referans olarak gösterdi. Cehennem romanında böyle bir şey çıkınca biz filmin daha üst bir kalitede olması için daha profesyonel cihazlarla çalıştık. Başımızda Semavi Eyice ile yurtdışı ve yurtdışından akademik bir kurul var
- Bu ölçekte bir işin üstesinden nasıl geldiniz? Kurumsal destekler var mı?
Kültür Bakanlığı'na başvurduk projemiz geçmedi, şahsi başvurular yaptık sonuç alamadık. Türkiye'yi uluslararası çapta temsil edecek bir proje. Dünyanın en ünlü romanında ismi geçiyor. Dan Brown'un romanı bütün dünyada 75 milyon satılmış. Okurlardan bana binlerce mail geliyor, gelişmeleri merak ediyorlar.
İstanbul’un altında bir İstanbul dahaTopkapı Sarayı'na, Tekfur Sarayı'na uzanan tüneller olduğu söyleniyor. Onlar ne zaman ne amaçla açılmış?
İstanbul aslında tepelere kurulu bir sualtı şehri. Bu tünellerin su yolları olarak kullanıldığını düşünüyoruz. Bir efsaneye göre Kral Jüstinyanus Ayasofya, Büyük Saray ve Hipodrom arasında geziyor. Bir bakıyorsunuz Ayasofya'da bir bakıyorsunuz Hipodrom'da locada ve efsaneye göre halk arasında dolaşmayan bir kral. Bu mekanlar arasında dolaşabilmesinin tek yolu da bu tünelleri kullanması. Jüstinyanus'un yolu imparator yolu diye geçiyor. Bunun ufak tefek kalıntılarını bulduk. Büyük Saray’ın alt kalıntılarına da bu yolda rastlandı. 12 metrede çalışırken hep odalara rastlıyorum. Şehrin içerisinde ayrı bir şehir var.
Fatih’in portresi ve gül kardeşliği
İnsanların en ilgisini çeken şeylerden biri de tarihi yarımadanın altında hazineler olduğu söylencesi…
1453'te İstanbul fethedildikten sonra Fatih İstanbul'daki Bizans’a ait tüm eserleri kendi üstüne alarak bir vakıf kuruyor. O dönem Bellini, Fatih'in elinde gül bulunan tablosunu yapıyor. “Emanetlerinizi aldım ve bunları koruyacağım” mesajını veriyor. Gül kardeşliği diye bir topluluk vardır Hıristiyanlar için çok önemlidir. Buna gönderme yapıyor. Peki bu eserleri nasıl sakladı; hepsini toprak altına gömdü. Yunanistan'da bir bakan 2004’te “Türkiye'de kültür bakanı olsaydım Ayasofya'nın çevresini yıkar, orayı kazardım” demişti. .