Kadınlar, öbür uzunlukta adet döngülerine sahiptir. Aylık sıradan olarak kabul edilen süre 28 gün olsa da, bir sonraki ay 31 gün sonra ve bir sonrakinde 27 gün sonra adet olunabilir ve bu normaldir.
Adet döngüleri, bu olağan aralığın dışına çıktığında derme çatma kabul edilir. Derme Çatma bir adet döngüsü; 21 günden daha kısa süren ya da 35 günden daha uzun süren adet döngüleridir. Adet döngünüzü hesaplarken, kanamanın başladığı ilk gün 1.gündür ve döngünün son günü, bir sonraki adet döngüsündeki kanamanın ilk günüdür.
Yamalı bir adet döngüsüne sahip olan kadınların merak ettiği konulardan biri, gebe kalmanın muhtemel olup olmadığıdır. Ve evet, adet düzensizliğiniz olsa da gebe kalmanız mümkündür ama azıcık daha güç olabilir. Aylık adet döngülerinizin süresinden belirli değilseniz, ne süre yumurtladığınızı hesaplamak da zorlama olabilir.
Cinsel ilişkiyi yumurtlama günlerinize göre kurmak; doğurganlık döneminizde cinsel ilişkiye girmenizi gerektireceğinden, gebe kalma şansınız da artacaktır. Bir kadının doğurganlık günleri, yumurtlamadan birkaç gün önce ve bütün yumurtlama gününe dikkat çekici etmektedir. Adet düzensizliği, yamalı yumurtlamanın bir işareti olabilir. Bu durumda, her ay yumurtlamayabilirsiniz ya da aylık olarak farklı zamanlarda yumurtlayabilirsiniz. Yamalı bir adet döngüsü ve gebelik hakkında daha artı veri sahibi almak için okumaya devam edin.
Adet düzensizliği ve yumurtlama
Adet düzensizliği olsa da yumurtlamak mümkündür. Yumurtlamadan, adet benzeri kanamalar olması da mümkündür. Bu, genel olarak rahim duvarı fazla kalınlaştığında, dengesiz hale geldiğinde ve doğa olarak soyulduğunda olur. Yumurtlama öncesinde üretilen östrojen hormonu, yumurtlama ardından üretilen progesteron hormonu kadar salgılanmaya devam ederse, rahim duvarı yumurtlamadan kalınlaşabilir.
Adet düzensizliğinin o kadar fazla mümkün nedeni vardır. Bu nedenlerin pek çoğu, yumurtlamayı aracısız etkileyebilir ve bu da kadının anne olmasını zorlaştırabilir. Bazı durumlarda ise, adet düzensizliğinin nedeni bilinmemektedir. Yumurtlama durumunuzu ve gebe kalma şansınızı etkileyebilecek bir takım muhtemel nedenler şöyledir:
PKOS Hastalığı
Polikistik Over Sendromu’nun kısaltması olan PKOS; kadın vücudunda çok artı androjen salgılanması durumunda ortaya meydana çıkan bir durumdur. Androjen hormonu, ara sıra erkek cinsellik hormonu olarak düşünülür. Fazla pozitif olduğunda, kadınlarda olgunlaşan yumurtaların fallop tüplerine salınmasını ve gelişmesini engelleyebilir.
PKOS, kadınların yüzde 20’sini etkileyen bir durumdur. Yumurta eksikliğine emrindeki kısırlık faktörünün en yaygın nedeni olarak gösterilmektedir. Genetik bir bozukluk olarak ortaya çıkabileceği gibi; pozitif kilolu olmak ve atıl bir yaşam tarzına sahip almak gibi faktörler de ortaya çıkmasına niçin olabilir.
Menopoz Öncesinde Almak
Menopoz öncesi dönem; bir kadının üreme hayatında progesteron ve östrojen hormonlarının doğal olarak azaldığı bir dönemdir. Bu, yumurtlamanın yamalı olduğu ve menopoza göze çarpan eden dönemlere neden olur. Menopoz öncesi dönem, takriben 4 sene sürmektedir. Oysa, bir takım kadınlarda bundan çok daha uzun sürebilir.
Menopoz öncesi dönemin başlangıcı genelde 47 yaştır. Bu dönem, 12 ay boyunca adet görmediğinizde bitmekte ve menopoz başlamaktadır. Bu dönemin başladığını aşağıdaki işaretlere bakarak anlayabilirsiniz:
– Gece terlemeleri
– Sıcak basmaları
– Aksilik
– Adet düzensizliği
Menopoz öncesi dönemde gebelik edinmek mümkün olsa da, yumurtalar daha yaşlı ve potansiyel olarak daha kısa ömürlü olduğundan, bu dönemde çocuk sahibi almak daha şiddet olabilir. Ayrıca, her adet döngüsünde yumurta bırakmayabilirsiniz.
Tiroit Bozukluğu
Tiroit; boynun tabanında bulunan, ufak ve kelebek şeklinde bir organdır. Bu, adet görmeyi etkileyen hormonları ve yumurtlamanın düzenlenmesinde yardımcıdır. Bir araştırmada; tiroit bozukluğu olan genç kızların yaklaşık yüzde 15’inde adet düzensizliği olduğu da bulunmuştur. Tiroit bozukluğunun işaretleri aşağıdakiler olabilir:
– Zihinsel bulanıklık
– Kilo değişiklikleri
– Yürek ve metabolik sürat değişimleri
Kilo Durumu
Fazla cılız ya da kilolu edinmek, vücutta hormonal işlevi kesintiye uğratan bir zincirleme reaksiyona neden olabilir. Bu da, düzensiz ve eksik yumurtlamaya neden olabilir. Bu da, adet düzensizliği ve adet görememeye neden olabilir.
Bir araştırmaya tarafından; Karoser Kitle İndeksi 20’nin aşağı veya 25’in üstünde olan kadınların adet düzensizliği yaşama olasılığının, Gövde Kitle İndeksi 20-25 arasında olan kadınlara göre 1.1 kat daha fazladır.
Stres
Stres faktörü, bir kadının yumurtlama döngüsü dahil olmak üzere, vücutta böylece fazla işlevi olumsuz etkileyebilir. Tıp öğrencilerinin incelendiği bir araştırmada; daha yüksek stres seviyeleri yaşamış kişilerde, adet düzensizliği riskinin daha fazla olduğu bulunmuştur.
Adet görmemenin muhtemel nedenleri
Tıp dilinde “amenore” olarak aşina adet görememe durumu, böylece çok faktöre bağlı olarak ortaya çıkabilir:
Hamile edinmek
Eğer, adet düzensizliği sorununuz yahut ve ansızın bire adet gecikmesi yaşadıysanız, gebe olabilirsiniz.
Adetiniz geciktiyse ve faal bir cinsel hayatınız varsa, olasılıkla aklınıza ilk gelecek şey gebelik olacaktır ve hemen deneme gerçekleştirmek istersiniz. Peki, yaptığınız gebelik testinin sonucu pozitif çıkmadıysa ne olur? Hala gebe olmanız mümkün mü? Evet. Hamile olmanıza rağmen, evde yaptığınız bir hamilelik testinin sonucu olumsuz çıkabilir. Bu durumda, en doğru sonuç için doktorunuzla karşılaşmak ve zorunlu testleri yaptırmak en doğrusudur.
Emzirme döneminde almak
Emzirme döneminde almak, bir kadının adet görmesini engelleyebilir. Emzirme döneminde adet olmadan ne değin vakit geçer? Bu, kadının biyolojik faktörlerine ve ne sıklıkla emzirdiğine ast olarak değişkenlik gösterecektir.
Doğum kontrol hapları
Doğum denetleme hapları, adet düzensizliğine niçin olabilir. Gebe kalmayı planlıyorsanız, ilacı bıraktıktan ne kadar daha sonra adet kanamalarınızın düzene gireceği, hangi ilacı kullandığınıza ve vücudunuza bağlı olarak değişecektir. Doğum kontrolü için yapılan bazı iğnelerde, adet kanamalarının düzene girmesi 6 aya değin uzayabilir.
Aşırı şişman ya da çok zayıf olmak
Kısırlık nedenleri arasında, obezite en yaygın nedenlerden biridir. Bir bayan, aşırı kilolu olduğunda adet düzensizliği yaşayabilir, hatta hiç adet görmeyebilir. Kilo kaybedildiğinde, adet döngüleri de geri dönebilir. Benzer şart, çok zayıf olması durumunda da geçerlidir. Çok az yağa sahip elde etmek, adet döngüsünü bozabilir. Adet döngülerinin düzene girmesi için kilo almanız gerekebilir.
Hamile kalmayı düşünüyorsanız
35 yaşın üzerindeyseniz 6 ay ve 35 yaşın altındaysanız 1 yıl boyunca, hamile kalmak için çalışmalarınızı devam ettirmeniz önerilir. Bu sürenin sonunda, bir değerleme yapılması için doktora gitmeniz önerilir.
Adet düzensizliğiniz varsa, kısırlık probleminiz de olabilir. Bu durumda, keza bayan hem de erkeğin değerlendirilmesi gerekir. Hamileliğinizi engelleyen birkaç etmen söz konusu olabilir. Keza, erkeğe ast kısırlık durumu da düşündüğünüzden daha yaygın bir durumdur.
Yumurtlamanızı engelleyen faktör ve diğer doğurganlık problemlerinin varlığına alt olarak, hangi çare seçeneğinin tercih edileceği değişkenlik gösterecektir. Doktorunuz, yaşam tarzı alışkanlıklarınızı değiştirmenizi, kilo almanızı- vermenizi ya da ilaçları değiştirmenizi önerebilir. Hem, tüp bebek tedavisi gibi doğurganlık tedavileri ya da altta yatan hastalığın tedavi edilmesi de gerekli olabilir.
Prof. Dr. Bülent Tıraş
özel içeriğidir.