Doğan Hızlan: Gayrettepe’de Papagena şarkısı
TAKSİM'de Metro'nun açılışının beni ilgilendiren yanı nedir?
En önemli gerekçeyi tahmin edemezsiniz.
Metro, Gayrettepe İstasyonu'na vardığında Mozart'ın 'Sihirli Flüt' operasındaki 'Papagena'nun şarkısı söylenecekmiş.
Metro'ya binmek farz oldu, o aryanın notaları duvarlara sinmiştir, ebediyen yankılanacaktır.
Taksim'de de Cemal Reşit Rey'in 'Lüküs Hayat' operetinden 'Şişli'de Bir Apartman' bölümü seslendirilecekmiş.
Şişli'deki bir apartmanın zenginlik sayıldığı günler geride kaldı. Masum bir serveti özlüyorum. Gerçi hala o günkü insan tipleri yaşıyor, serveti arttı, bilgisi eksildi.
O parçayı dinlerken Sedat Simavi'nin 'Yeni Zenginler' albümünden bazı karikatürler de istasyonlara asılmalıydı.
Metro'nun açılış şenliğini okuyunca geçmişte Tünel'inkini yazan Vahdettin Engin'in Tünel kitabındaki sayfaları hatırladım.
Vahdettin Engin'in Tünel'inden açılış bölümünü okuyalım:
‘‘Tünelin açılış merasimi 17 Ocak 1875 tarihinde yapılmıştır. Tören öğle vakti başlayacağı halde bundan çok daha önceki saatlerde Galata ile Beyoğlu'nda büyük bir kalabalık birikmişti. Beyoğlu istasyonunun içi ve dışı fevkalade güzel bir şekilde süslenmişti. Orkestra müzik çalıyor, üniformalı görevliler sağa-sola koşuşturuyor, makinelerin gürültüsü ise diğer hepsini bastırıyordu.
Törende, Osmanlı devletini temsilen, Nafia Nazırı Ethem Paşa, Maliye Nazırı Kayserili Ahmet Paşa, Zaptiye Nazırı Hüsnü Paşa, Evkaf Nazırı Kemal Paşa hazır bulunuyordu.
Açılış töreni, vagonların davetlilerle dolu olduğu halde Beyoğlu'ndan Galata'ya gidişi ve geri dönüşü ile başladı. Vagonlar birinci ve ikinci mevki olarak düzenlenmiş ve ışıklandırılmıştı.
Saat bire doğru davetlilere Beyoğlu istasyonunda mükellef bir yemek verildi. Şirketin müdürü William Albert, yemekte bir konuşma yaptı, kadehini Sultan Abdülaziz'in geniş imparatorluğunun iyiliği için azami surette gayret gösterdiğini, bu amaçla, halkın refahına yönelik başlıca yatırım olan ulaştırma hizmetlerini geliştirdiğini, en nihayetinde ise eski Bizans'ın iki mahallesini birbirine bağlayan yeraltı demiryolunun imtiyazını verdiğini belirtmiştir.’’
Bugün tören şenliğini okuyanlar, geçmişle karşılaştırma yapabilirler.
Artık mevkisiz bir toplum olduğumuzu görüp sevinebilirler. Böylece ‘‘imtiyazsız sınıfsız kaynaşmış bir kitleyiz’’ sözü de doğrulanmış oldu!
* * *
GENE adı geçen kitapta, Metro konusundaki nakıs teşebbüsleri ve hayalleri okusanız, bugün neden bu kadar abartılı olarak sevindiğimizi anlarsınız.
Yüz yıl önce düşündüğümüzü ancak uygulamaya koyabiliyoruz.
Metro konusunda biraz sevinmek istiyordum doğrusu.
Bırakmıyorlar ki. Muhalifler böyledir.
Leman'da baktım, dünya metroları ile birlikte bizim Metro haritası:
‘‘Cumhuriyetin evlatlarından Fatih'in Torunlarından Dev Eser İnşası.’’
Dört şehrin metro ağı yayınlanmış yanyana:
Barselona, Paris, Viyana ve İstanbul.
Övünürken biraz duraladım doğrusu.
x x x
İNGİLİZ müdür Tünel'in iki Bizans mahallesini birleştirdiğini söylemişti.
Metro ise Taksim Anıtı'nın bulunduğu Taksim ile cumhuriyet İstanbulunun yeni semti Levent'i birleştiriyor.
Bizans ve Türk İstanbul, kozmopolit İstanbul'un güzelliğinde buluşuyor.