Sözlükte söz, beyan, düşünce, inanç, görüş.gibi anlamlara gelir.
Hz. Peygamber sonrasında meydana gelen siyasi ve itikadi tartışmalar veya kendi döneminde ortaya çıkan meselelerden biri veya birkaçı hakkında kendi görüşlerini açıklamak, mezhebini savunmak ya da başkalarının görüşlerini reddetmek, kötülemek ve eleştirmek amacıyla kaleme aldıkları küçük eserlere denilmektedir.
İlk makalatları ehl-i sünnet karşısındaki zümreler yazmıştır.
Makalat dönemi klasik mezhepler tarihi yazıcılığının ilk aşamasını oluşturmaktadır.