İtikaf yapan kimsenin şer'î, tabiî veya zarurî bir ihtiyaç için mescitten dışarı çıkması itikafını bozmaz.
Mesela: İtikaf yapan kimsenin cuma namazını kılmak için çıkması, şer'î bir özür olduğundan itikafına mani değildir. Zaten cuma namazı müddeti, malum olması sebebiyle adaktan müstesna bulunmuş sayılır.
Yine aynı şekilde abdest bozmak, abdest almak veya gusletmek için çıkması da tabii bir özür olduğundan itikafa zarar vermez. Yine böylece bulunduğu mescidin yıkılmak üzere bulunması veya oradan zorla çıkarılması da zaruri bir özür olduğundan itikafa zarar vermez.
(Şafiiler’e göre cuma namazı için başka bir mescide çıkılıp gidilmesi itikafı bozar. İtikaf, bir hafta devam edecek ise, cuma namazı kılınır bir mescitte yapılmalıdır.)
Cuma namazını kılmak veya abdest bozmak için en yakın olan yere kadar çıkılır, akabinde dönülür. Mescidi terk etmek özründen dolayı da başka bir mescide gidilip orada itikaf tamamlanır.
İtikaf eden kimsenin mescitten özürsüz yere çıkması itikafı bozar. Bu yüzden itikaf eden kimsenin geceleyin veya gündüzün bir özür bulunmaksızın bir müddet mescitten kasten veya yanılarak çıkacak olsa, itikafı bozulmuş olur. Bu müddet İmameyn'e göre bir günün yarısından fazla bir zamandır. Bir görüşe göre bir saatten, yani bir günün belirsiz bir parçasından ibarettir. Kadın da itikaf ettiği odadan özürsüz yere evi içerisine çıkarsa, itikafı bozulmuş olur.
Hastayı ziyaret etmek için, cenaze için, cenaze namazı için, şahitlikte bulunmak için dışarıya çıkılması da itikafa manidir. Hastalıktan dolayı bir saat kadar dışarıya çıkılması da itikafı bozar. Şu kadar var ki, itikaf adak yapılırken hastaları ziyaret etmek veya cenaze namazında hazır bulunmak istisna edilmiş olursa, bunlar için çıkılması itikafı bozmaz.
Ekseriyetle vaki olmayan bir özürden dolayı dışarı çıkmak da itikafa manidir. Mesela: Boğulmak veya yanmak üzere olan bir kimseyi kurtarmak için veya cemaatin dağılmasından dolayı dışarıya çıkılması da itikafı bozar.
İtikaf eden kimseye itikafı esnasında birkaç gün baygınlık veya delilik gelse, itikafı bozulmuş olur. İyileşince yeniden itikafa başlar. Hatta bu hal devam edip birkaç sene sonra yok olsa, yine itikafı kaza etmesi icap eder.
Yukarıdaki meseleler, vacip olan itikaflara göredir. Nafile olan itikaflarda bir özre bağlı olsun olmasın, dışarı çıkmakla veya hastayı ziyaret etmekle itikaf bozulmaz.
Vacip olan bir itikaf bozulunca kazası lazım gelir. Mesela muayyen bir ay için olan bir itikaf esnasında bir oruç bozulsa veya dışarı çıkılsa, yalnız bu bir günlük itikaf için kaza lazım gelir. Fakat muayyen olmayan, peş peşe bir ay için adanılmış bir itikaf esnasında böyle bir gün oruç bozulacak olsa, yeniden bir aylık bir itikafa başlamak icap eder. Bu bozulma gerek itikaf eden kimsenin yemesi dışarıya çıkması gibi kendi fiili ile olsun ve gerek delilik ve baygınlık gibi kendi fiili olmaksızın olsun müsavidir.
Başlanıldıktan sonra terk edilen nafile bir itikafın (zahiri rivayete göre) kazası lazım gelmez.
İtikaf eden kimse, hanımı ile cinsel ilişki veya bunu davet edecek öpme, okşama gibi herhangi bir hareket, gerek gündüzün ve gerek geceleyin olsun haramdır. Cinsel ilişki ister kasten ve ister unutarak olsun itikafı bozar, hatta meni gelmese bile. Diğerleri ise, menisi gelmedikçe bozmaz. Nitekim bakmak ve düşünmek neticesinde gelecek olan meni de itikafı bozmaz.
İtikaf eden kimse, muhtaç olduğu şeyleri mescitte hazır bulundurmaksızın mescitte satın alabilir, mescidi işgal etmeyecek şeyleri mescide getirebilir, mescitte yer, içer, mescidin içinde hazırlanmış münasip bir yer varsa, orada abdest alıp gusül yapabilir. Böyle yer yoksa, dışarı çıkar, abdesti ve yıkanmayı müteakip hemen mescide döner.
İtikaf eden kimse, ezan okumak için minareye çıkabilir, hatta minarenin kapısı mescidin içerisinden olmasa bile.
Ey ALLAH’ım! Bizi itikaf edenlerden ve samimiyetle ibadet edenlerden eyle!. Âmîn
Bütün hamd ü senalar sana mahsustur!. Ey Âlemlerin Rabbi!.