ORTA ASYA TÜRK CUMHURİYETLERİ VE AZERBAYCAN'IN PARLAMENTO YAPILARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
1.620 2.104
Öz
Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycan'ın bulunduğu coğrafya şüphesiz dünyanın en stratejik bölgeleri arasında yer almaktadır. Rusya'nın bölgedeki hâkimiyeti yaklaşık bir asır sürmüş ve 1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) parçalanmasıyla Orta Asya cumhuriyetleri, bağımsızlıklarını kazanmışlardır. Bu makalede SSCB'nin dağılması ile bağımsızlıklarını kazanan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycan'da devletin yeniden yapılandırılması konusu ve parlamenter sisteme geçişle ilgili tarihsel süreç incelenmektedir. Bu bağlamda, 1991-2012 yıllarını arasını kapsayan dönemde yaşanan gelişmelerin betimlenmesinden çok bu dönemde yaşanan gelişmelerin Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycan'ın demokratikleşmesi yönündeki etkileri incelenmektedir. Bölge ülkelerinin demokratik kimliğe kavuşması yolunda öncelikle bu devletlerin bağımsızlık sonrası geçirdikleri siyasi ve anayasal süreç ele alınmıştır. Sonrasında ise bu ülkelerin parlamento yapıları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz çerçevesinde parlamentoların yapısı bağlamında seçim süreçleri, seçilme şartları, seçilenlerin nitelikleri gibi ana konulara değinilmiştir. Bu ülkelerde parlamenter rejimin sıkıntıları da aktarılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede parlamenter sistemlerin genel özellikleri ve bu sistemlere özgü avantaj ve dezavantajlar anlatılmaktadır.