Komünist bir parti oluşturmak. Sol vs Tumb Han
Gilan Sovyet Cumhuriyeti'nin ilanından hemen sonra, İran Komünist Partisi (Hezbe Komünist İran) Resht'te kuruldu. Görünüşü, İran Azerbaycan’da işletilen Sosyal Demokrat Parti Adalat’ın yeniden adlandırılmasının sonucuydu. İran'ın Komünist Partisi, Şah'ın monarşisinin ve feodal toprakların görev süresinin ortadan kaldırılmasıyla İran'da acil bir sosyalist devrim yürütme hedefini ilan ederek radikal bir tavırla ortaya çıktı. Parti, yaratıldıktan hemen sonra, Komünist Enternasyonal'e İran tarafı olarak kabul edildi. Transkafkasya devrimcisi Avetis Sultan-Zade (asıl adı Mikaelyan, 1888-1938), 1920-1923’te İran Komünist Partisi’nin kurulmasında büyük rol oynamıştı. ve Komintern’te İran’ı temsil etti. 1912'ten bu yana, Sultan Zade, Transkafkasya'daki RSDLP'nin faaliyetlerine aktif olarak katıldı, 1919'te, Doğu'daki Uluslararası Propaganda Konseyine gönderildi. İran'a vardığında, Gilani Sovyet Cumhuriyeti'nin siyasi faaliyetlerinde aktif olarak yer aldı ve Kuchik Han'la işbirliğine karşı çıkan ve toprak reformunun derhal uygulanması için - feodal toprakların Gilan köylülerine nakledilmesi için Komünist Partinin sol kanadına yöneldi. Parti, Tiflis Politeknik Üniversitesi'nde öğrenim görmüş ve XDUMP'dan bu yana Transkafkasya'da RSDLP'nin etkinliklerine katılan, yani “eski okulun devrimcisi” olan Urmiye'de doğan Azerbaycanlı siyasetçi Khaidar-khan Amu-Ogly Tariverdiev (1880-1921) tarafından yönetildi. İç Savaş sırasında Rusya standartlarına göre bile). İran'a taşındıktan sonra, 1898'ta, Haydar Han (resimde), ilk Sosyal Demokrat çevreyi burada ve Anayasa Devrimi sırasında, 1905-1908'ta kurdu. Hoy valisi olarak görev yaptı. Daha sonra Haydar Han, Gilan Sovyet Cumhuriyeti'nin dış ilişkiler komiserliği görevini üstlendi.
Gilan’daki varlıklarının ilk aylarında, İranlı komünistler, Klanik Han’ı kendilerine karşı kuran ve komünist fikirleri Gilan ve Fars topraklarında yayma fikri konusunda çok havalı davranan önemli miktarda hata yaptılar. Her şeyden önce, Kuchik Khan'ın hoşnutsuzluğu, radikal düşünceli Komünistlerin mülkün “zengin” den, yani tüccarlardan derhal kamulaştırılması çağrısından kaynaklandı. Han avcısı, Gilyan tüccarlarının gönüllü olarak bağışladıkları para için Jengelian müfrezelerini içeriyordu - İran’daki İngiliz hakimiyetine karşı çıkan ve yerel ticaretin gelişmesini engelleyen yurtseverler. Ancak, komünistlerin aşırı radikal sloganları, tüccarları Khitler'den ve Gilan devriminin desteğinden korkuturdu. Dahası, Komünistler, Doğu ülkeleri için her zaman özellikle hassas olan kadınların kurtuluşuyla ilgili sorular konusunda "çok ileri gitti". Özgürleşmenin gereklilikleri de, halkın, özellikle köylülerin muhafazakar görüşleriyle ayırt edilen çok sayıda kesiminin daha da çok kesimini desteklemekten korkup uzaklaşabiliyordu. Buna karşılık, Komünistler Kuchek Han'ı ılımlılıkla suçladı ve hatta Sergo Ordzhonikidze, merkeze, gerçekte Kuchek Han'ın İngiliz yönetiminden sadece kurtuluş aramaya çalıştığı için Gilan'da gerçek Sovyet yönetimi hakkında konuşmadığını bildirdi. Bolşevikler fonların ve gönüllü askeri asistanların kaynağını görüyor.
Siyasi Han'ın Tuniği, İran ve Sovyet komünistlerine uygun değildi, çünkü Kuchek Han, Guilan Cumhuriyeti'nde radikal toplumsal dönüşümler yapmak istemedi, ancak yalnızca Tahran'dan bağımsızlığı korumaya ve yerel feodal elitlerin gücünü korumaya odaklandı. Sonunda, Tumb Han'ın yerine karar verildi. Anastas Mikoyan, devirmesinde Gilan'da danışman olarak hizmet veren önemli bir rol oynadı. Zaten Temmuz 9'te 1920 olan Bay Kuchek Khan, Gilan'daki tarım reformu için planlarını sabote ettiği için cumhuriyet hükümetinden ayrılmak zorunda kaldı. Eski Gilani başbakanı yine olağan “jengel” ine (ormanına) gitti ve İran Devrim Komitesi’ne başkanlık eden sol Djegelis’in lideri Ehsanullah Han cumhuriyetin başına geçti. Ancak, yeni liderin kafasında küçük bir karışıklık vardı. Ehsanullah'ı iktidara getiren Rus Bolşevikleri, kendisini yalnızca yozlaşmış ve uyuşturucu bağımlısı olarak nitelendirdi. Sovyet Rusya Genel Kurulu Başkanı Shota Eliava merkeze: “Ehsanullah, görünüşe göre dejenere, opioman, nevrastenik. Etkili hiçbir şekilde kendi başına hareket eden devrimci unsurları bir araya getiremeyen Kuchik'ten daha küçüktür. ” Moskova'daki Sovyet liderliği, İran rejiminden nasıl asgari kayıpla çıkacağını düşünmeye başladı. hikayeler. Shota Eliava’ya göre, sadece iki yol vardı - ya gönüllü olarak Gilan’dan çekildi, sürüklenmeye daha fazla gelişme sağladı ya da tüm Pers’lerde bir devrim gerçekleştirebilmek için Tahran’a yönelik devrimci saldırıya devam etti. Bununla birlikte, son görev, ilk önce, bu devrimi gerçekleştirebilecek normal İranlı personel eksikliği (neredeyse bütün komünist liderler Azerilerdi) ve ikincisi - sosyalist devrimin anlamını anlamayan yerel halktan kayıtsızlık ve destek eksikliği ile karşı karşıya kaldı. devam eden dönüşümler. Yalnızca kentsel tabakalar - az sayıda entelijansiya, burjuvazi ve proletarya - durumun az ya da çok farkındayken, büyük kırsal nüfus feodal lordların etkisi altında kalmıştı.
- Gilan “jangheliytsy” Kutşek Han
Sonunda, Sovyet Rusya ve İngiltere arasındaki ilişkilerin kademeli olarak normalleşmesi başladı. Sovyet temsilcileri Londra'da görüşmelerde bulundu ve İngiliz tarafı, Sovyet Rusya'nın Türkiye, İran, Afganistan ve Hindistan'daki yıkıcı faaliyetlerini durdurma konusunda ısrar etti. Bununla birlikte, İngiltere ve müttefikleri tarafından ekonomik ablukadan bıkmış olan Sovyet liderliği, Londra’yı karşılıklı olarak yararlı bir değişim olasılığına işaret etti - İngiltere yaptırımları reddediyor ve Sovyet Rusya’yı “İngiltere ile Fars devrimi arasında bir arabulucu” haline getiriyor (bu sözler, Karl Radek Izvestia gazetesi, doğrudan Sovyet liderliğinin devrimci Gilan'dan vazgeçme ve Pers devleti topraklarında devrimci faaliyetleri durdurma olasılığına işaret etti.) İran'daki devrimci mücadelenin devam etmesinin tek destekçisi, her şeyden önce Bakü Bolşevikleri olan Transkafkasya olarak kaldı. Sergo Ordzhonikidze, Bolşevik Parti önderliğinde Pers'te devrimin devam etmesinin ana “lobicisi” olarak kaldı. BİP Merkez Komitesinden (b) Persia'ya bir buçuk bin Kızıl Ordu adamını ek silahlı kuvvetler göndermesini istedi. Ordzhonikidze'ye göre, böyle bir dekoltamin varlığı, Qazvin'i ve hatta Tahran'ın kendisini ele geçirmesine izin verecek. Ordzhonikidze, İran’daki devrimci hareketin, yerel halkın yabancıların hâkimiyetinden memnun olmadığı İngiliz karşıtı eylemleri olarak düşünülmemesi halinde pratik olarak bulunmadığını söyleyerek isteğini motive etti. Bu nedenle, İran'da gerçek bir devrim ancak Sovyet Rusya'nın aktif yardımı ile mümkün. Bununla birlikte, RCP Merkez Komitesi (B), Sergo Ordzhonikidze'nin talebini reddetti. Dahası, Leon Troçki, Sovyet iktidarının önceliklerini kesin olarak belirledi - asıl görev Wrangel'i yenmek, dolayısıyla Kızıl Ordu birliklerinin Kafkasya'dan Perslere aktarılmasıyla ilgili hiçbir konuşma yapılamıyor.
Şah'ın birliklerine karşı saldırı. Zafer Farsça Kazak Bölümü
Sovyet liderleri Pers Kızıl Ordusuyla nasıl başa çıkılacağına ve “Gilan macerasına” devam edip etmeyeceğine karar verirken, Şah'ın askerleri karşı saldırıya geçti. Kazvin'in Pers Kızıl Ordusu ciddi bir yenilgiye uğradı. Yenilginin nedenleri oldukça nesneldi. Birincisi, Kızıl Ordu'nun "Farsça" kısmı, dünün partizanlarından oluşuyordu, pratikte - yarı soyguncular, kendi ormanları dışında ciddi savaşlar yapamayanlardı. İkincisi, Gilians, başta Farsça Kazak Bölümü olmak üzere, Şah ordusunun en çok savaşa hazır birimleri tarafından karşı çıktılar. Yaratılışının kökenleri, 1879’te Terek Kazak Ordusu’nda modellenen Farsça Kazak Tugayı’nı, 1916’te uluslararası durumun ağırlaştırılmasından, İran’ın Kazak Bölümüne dönüşmesine bağlı olarak oluşturan İran Askeri Tugayı’nı oluşturan Rus askeri danışmanlarıydı. Bölüm, Şah'ın ve Pers hükümetinin önde gelen liderlerinin, yabancı elçiliklerin ve temsilciliklerin, cephanelerin, bankaların, halk gösterilerinin bastırılması ve nüfustan vergi tahsilâtının kişisel korunmasına yönelik görevler üstlendi. 1916'ta, Ardebil, Astrabad, Gilan, Zanjan, Isfahan, Qazvin, Karmanshah, Kürdistan, Luristan, Mazendaran, Meshkhed, Rashte, Teree ve Tehree'de konuşlanan isyan hareketiyle mücadele etmek için bölüm içinde özel bölümler kuruldu. ve Horasan. Varlığının kırk yıl boyunca, tugay / bölüm değişmeyen yapısını korudu. Komutan bir Rus subayı olarak kaldı, tugay / bölüm topçu ve ardından piyade birimleri dahil. Aslen, Rusya'nın Kafkasya'yı fethinden sonra İran'a taşınan "Muhajir" lerden işe alındı. Bileşiklerin sayısının arttırılmasından sonra, her şeyden önce militanlıklarıyla bilinen Kürtler tarafından Türkmenler ve İran'ın diğer göçebe halklarının temsilcileri tarafından kurulmaya başlandı. Bölünme alaylarına Fars generalleri tarafından emredildi, ama gerçekte alayların komutanları Rus subaylar ve öğretmenlerdi. Söz konusu olaylar sırasında, Farsça Kazak bölünmesi, bir Rus göçmeni Albay Vsevolod Dmitrievich Staroselsky (1875-1953) tarafından yönetildi - At Muhafızlarının eski bir komutanı, devrimden sonra Persia'ya göç etti. Staroselsky ayrıca, Farsça Kazak Bölümünde askeri danışman olarak görev yapan deneyimli Rus subaylara da iştirak etti ve aslında ayrı alt birimlere komuta etti.
General Reza Pahlavi (1878-1944), ülkenin genç silahlı kuvvetleri Ahmed Şah Şah Kajar'ın yerine gerçekte silahlı kuvvetleri götüren, Qazvin yakınlarındaki Kızıl Ordu'nun Guilan birliklerinin yenilgisinde büyük rol oynadı. Reza Pahlavi (resimdeki), yarı Masendaran (babasından sonra), yarı Azerbaycanlı (anne tarafından) milletten, Pers Kazak Tugayı'nda rütbe ve dosya olarak hizmet etmeye başlamış ve birkaç on yıl boyunca genel rütbesine ulaşmıştır. Siyasi hırslardan yoksun bırakılmasının yanı sıra profesyonel bir askeri adamdı. 22 Ağustos 1920, Gilan'ın başkenti Şah'ın askerlerinin darbeleri altına düştü. İlin toprakları Şah'ın birlikleri tarafından engellendi ve birçok sivil ormana kaçtı. Eylül 1920’te Lenin ve Troçki’yi telgraflayan Sovyet Rusya’nın genel temsilcisi Shota Eliava’nın Gilyan Cumhuriyeti’ne askeri ve maddi yardımda bulunma gereği olduğunu bildirdi, aksi takdirde sonuncusunun kaderi konuşlandırılabilirdi. RCP Merkez Komitesinin (B.) liderliğinde anlaşmazlıklar başladı. Öyleyse, Dışişleri Komiser Yardımcısı olarak görev yapan Lev Karakhan, İran’daki devrimi sürdürmenin gerekli olduğuna inanıyordu, çünkü bu Sovyet Rusya’nın Büyük Britanya ve diğer ülkelere olan gücünü gösterecekti. Sonunda Kızıl Ordu'nun ek birimleri Bakü'den Enzeli'ye devredildi. Nikolai Gikalo (1897-1938) figürü Ordzhonikidze'ye göre, Gilan ordusunun komutanlığı görevini üstlenen General Kargaleteli, daha değerli bir şahsiyetle değiştirildi. Genç (23) yıllarına rağmen, Nikolai Gikalo deneyimli bir askeri ve devrimciydi. Tiflis'teki bir askeri okuldan mezun oldu ve Birinci Dünya Savaşı'na katıldı, St. George Haçını aldı ve 1918'tan Terek isyancılarının eylemlerini yönetmeyi de içeren Kafkasya'daki parti siyasi çalışmasında yer aldı.
Cumhuriyetin sonu. Hanın Darbesi ve Ölümü
Gilan'daki başarısızlıklar, Pers devrimini desteklemeyi bırakmanın gerekli olduğu görüşünde Sovyet liderliğini giderek daha da güçlendirdi. Dahası, Şubat ayında 26 Moskova'daki 1921, Kızıl Ordu'nun Pers topraklarından çekilmesine ilişkin Sovyet-Fars anlaşmasıyla imzalandı. Ancak, Nariman Narimanov (1970-1925) dahil olmak üzere, Azerbaycan komünistlerinin liderliği - Azerbaycan SSR Halk Komiserleri Konseyi Başkanı, Gilan etkinliklerine daha fazla katılım konusunda ısrar etti. Mayıs ayında, Gilan Sovyet Cumhuriyeti'nde 1921 yeniden canlandı. İlk önce, isyancı liderler - Mirza Kuchek-Han, Ehsanullah Han, Kürt lider Khal Kurban ve İran Komünist Partisi başkanı Haidar Tariverdiev arasında bir anlaşmaya varıldı. Tamburun Han, yine 5'in 1921'inin Pers topraklarının tamamını kapsayacağına dair açık bir iddia ile Pers Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirildiği Gilyana Cumhuriyeti hükümetine yöneldi. Pers Kızıl Ordusu bir saldırı başlattı ve Şahsear, Abbasabad ve Nishterud'u ele geçirdi. Bununla birlikte, Tuvir yakınındaki ciddi bir yenilgiden sonra, Pers Kızıl Ordusunun yeni bir geri çekilmesi başladı. Dahası, grev tüfeği tugayına komuta eden Saad-od-Doule, şah tarafına geçti. Nitekim, 1921'in düşüşüne kadar süren Gilan Sovyet Cumhuriyeti'nin sona ermesi başlamış ve Bakü'nün Kızıl Ordu Farsça birimlerinin Sovyet Azerbaycan'a tahliye edilmesine yönelik önerilerine rağmen, Gilan Sovyet Cumhuriyeti yetkililerinin Şah'ın İran'ına karşı savaşmaya devam etmeye kararlı oldukları görülmüştür. Ancak, Gilan liderliğindeki iç çelişkiler de arttı. Takla Han, Moskova'nın desteklediği komünistlerin güçlendirilmesinden hoşlanmıyordu, bundan dolayı 1921 yazında, Moskova aslında Takla Han'a önemli destek sağlamaktan vazgeçti.
- Mirza Kuchek-Khan taraftarlarıyla
Sonunda kendisini Komünistlerden uzaklaştırmış olan Kuchek Khan, Ağustos 4'da 1921'ta gerçekleşen ve Ehsanullah Han'ı ve Gilan hükümetinin asıl liderlerini - komünist liderleri devirmeyi amaçlayan bir darbe yapmaya karar verdi. Darbeden sonra komünistleri iktidardan geri çekerek Eylül 29 1921’te Rasht’taki İran Komünist Partisi’nin genel merkezine bir saldırı düzenledi. Kuchik Han’ın destekçilerinin eylemleri sonucunda, Komünist Parti lideri Haidar Han Tariverdiyev öldürüldü. Tumbler Han, Komünistlerin bastırılmasının yalnızca kişisel gücün korunmasını değil, aynı zamanda Şah'ın askerlerinin Resht'e daha da yaklaştığı Tahran'la olan ilişkileri normalleştirmesini de sağlayacağını umuyordu. Ancak, Reza Pahlavi, Kuchek Khan ile müzakerelere girmedi. Jangelilerin lideri, bir süre saklandığı Talysh Dağları'na kaçtı, uzuvları üzerinde sert donma aldı. Bu zamanda, eski destekçileri tarafından ihanete uğradı. Kürt lider Khalu Kurban, Kuchek Han'ın başını kesti ve Gilan Sovyet Cumhuriyeti'nin Devrimci Askeri Konseyi'nin eski başkanını Rasht'a gönderdi. Orada, Gilan'ın başkentinde, askeri barakaların yakınında Kuchek Han'ın başı teşhir edildi. Kuchik Hanına ihanet eden Khalu Kurban'ın kendisi, Rıza Pahlavi'den Pers ordusunun generalin apoletleri ödülünü aldı. Sonunda, Farsça Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Kasım ayında 2'te 1921 olmaktan vazgeçti, ardından Gilan İran'da bir il (varoş) olarak varlığını sürdürdü.
Gilan Cumhuriyeti ile birlikte, farklı zamanlarda, Jangelyalıların lideri Mirza Kuchek Khan ve İran Komünist Partisi'nin yaratıcısı Khaidar Khan Tariverdiev öldürüldü. Ehsanulla Khan kaçmayı başardı ve sakin bir şekilde fahri bir devrimci - bastırıldığı 1937'ye kadar bir göçmen pozisyonunda - yaşadığı Bakü'ye ulaşmayı başardı. Nariman Narimanov 1925'te Moskova'da kalp krizinden öldü, ancak birçok tarihçi 55 yaşındaki Azerbaycan komünistinin ortadan kaldırılabileceğine inanıyor. Garip koşullar altında, sadece 18 yaşında olan Grigory "Sergo" Ordzhonikidze 1937 Şubat 50'de öldü. Efsanevi Anzeli operasyonuna komuta eden Fyodor Raskolnikov, Haziran 1920'de Gilyan'dan ayrıldı ve Baltık komutanlığına atandı filo, 1921'de diplomatik çalışmaya başladı. Afganistan, Estonya, Danimarka ve Bulgaristan'da RSFSR ve SSCB'nin çıkarlarını temsil etti. 1938'de SSCB'den bir çağrı alan Raskolnikov, tam yetkili makamın görevden alındığı konusunda kendisini bilgilendiren bir gazete tarafından vurulduğunda Birliğe gitmek üzere kaldı. Olası bir tutuklama ve infaz öngören Raskolnikov, SSCB'ye geri dönmeyi reddetti ve bu seviyenin ilk Sovyet “defektörlerinden” biri oldu. 17 Ağustos 1939'da Sovyet liderini baskı örgütlemekle suçladığı Stalin'e Açık Mektup üzerinde çalışmayı tamamladı. Ve zaten 12 Eylül 1939'da, mektubun tamamlanmasından bir ay sonra, Raskolnikov Nice'de garip koşullar altında öldü. Hazar destanı Larisa Reisner'de (1895-1926) arkadaşı Raskolnikov - 1921'de filoya ait efsanevi kadın komiseri, Raskolnikov ile ayrıldı ve Karl Radek ile evlendi. 1926'da Moskova'da tifo ateşinden sadece otuz yaşında öldü.
28 Haziran 1922 şiddetli ateş ve kangrenden öldü, otuz altı yaşındaki Viktor (Velimir) Khlebnikov öldü. Sovyetler Birliği'ne geri dönen Avetis Sultan-Zade, diğer birçok Transkafkasya Komünistleri gibi, 1938’te de baskı altında kaldı. Belki de bu olaylara en çok bilinen katılımcı, Krasny Iran gazetesini düzenleyen Ukrayna'da Sovyet iktidarının kurulmasının gazisi olan Moisey Altman'dı (1896-1986). Sovyet Rusya'ya geri döndüğünde, bilimsel faaliyetlerde bulundu, doktora tezini 1939'taki Leningrad Pedagoji Enstitüsü'nde savundu, daha sonra ülkedeki çeşitli üniversitelerde ders verdi ve 1959'ta emekli ve edebiyatla uğraşmaya devam etti. Musa Altman, kuruluşuna tanık ve doğrudan katılan Sovyet iktidarının düşüşünden beş yıl önce 1986'ta öldü.
İran Komünist Partisi'nin kaderi
İran'daki olaylara gelince, Gilan'daki ayaklanmanın bastırılmasından sonra, Şah rejimi ülkenin neredeyse tüm toprakları üzerinde kontrol sağlamayı başardı. Bununla birlikte, ülkenin o zamanki asıl liderliği, 1923’te başbakan olarak atanan Savaş Bakanı General Reza Pahlavi tarafından çoktan uygulandı. Genç Ahmed Shah Qajar, İran siyasetinde gerçek bir rol oynamadı. Dahası, Reza Pahlavi neredeyse Şah'ın ve tüm Kajar hanedanının iktidardan çıkarılmasını neredeyse açıkça hazırladı. 1923'te, shah Avrupa'ya gitti - görünüşte tıbbi tedavi için. Ve ekimde 31: Mejlis Kurucu Meclisinin 1925'i, Ahmad Shah Qajar'ın yıkıldığını açıkladı. 12 Aralık 1925, 15 Aralık'taki 1925 cetvelin yeminini alan ve son Şah'ın İran'daki Pahlavi tarihinde hanedanlığına yol açan General Reza Pahlavi tarafından ilan edildi. 1935’te ülke adını resmen Fars’tan İran’a değiştiren Şah Reza Pahlavi idi.
Gilyan Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra, İran'daki komünist harekete ciddi bir darbe verildi. Kuchik Han darbesi sırasında birçok önde gelen komünist öldürüldü, diğerleri Şah'ı hızla terk edecek kadar şanslı biri olan Gilan kentlerinin “süpürülmesi” sırasında Şah birlikleri tarafından katledildi. İran Azerbaycan topraklarında, 1922'ten önce, Şeyh Khiabani hareketinin eski bir üyesi olan ünlü şair Abulkasim Ahmedzade Lakhuti (1887-1957) önderliğinde komünist federasyonların çıkarılması ve ardından İran Komünist Partisi'nin bir üyesi direnmeye çalıştı. Lahuti ile birlikte, biriminin başında ve Khiabani isyanına katılan Bakü terzisi olan Sattar Han'ın mangalarının bir üyesi olan Jafar Mamed Kavian (1895-1975) görevinde bulundu. İran'da erken bir komünist devrimi gerçekleştirmenin imkansızlığı ortaya çıktıktan sonra, Lakhuti, Kavian ve diğer birçok İranlı komünist Sovyetler Birliği'ne taşındı. Pahlavi rejimi, İran'daki 1925'te kurulduğunda, İranlı komünistlerin faaliyetleri neredeyse durdu. Parti basını yurt dışından ülkeye getirildi, önde gelen komünistlerin çoğu da SSCB topraklarında ortadan kayboldu. Ancak, İran Komünist Partisinin yasadışı bir 1927 kongresi, 2’te, partinin yeni bir program ve tüzük kabul ettiği ve yerel yasadışı parti örgütlerinin çalışmalarına başlamaya karar verdiği 1929 kongresinde düzenlendi. Peykar (Mücadele), Bayrage Engelab (Devrimin Afişi) gazeteleri ve Setarey Sorh (Kızıl Yıldız) dergilerinin yayınları Almanya ve Avusturya'da başladı. 1931-1931 içinde İran'da, işçi hareketinin yoğunlaşması, Komünistlerin de çok önemli bir rol oynadığını - İsfahan tekstil fabrikasında, Meşhed halı atölyelerinde ve Masendaran eyaletinde demiryolunda grev başlattılar. Mayıs ayında, 1934 Şah Reza Pahlavi, İran Komünist Partisi'nin ülkedeki faaliyetlerini ve komünist propagandayı yasal olarak yasaklamak zorunda kaldı. 1902’te, Dona (Universe) dergisini yayımlayan doktor Tagi Ergani (1940-1937) yeni parti lideri oldu. Bununla birlikte, 1938’te, İran’daki komünistlere yönelik baskı tekrar daha aktif hale geldi. Bir dizi önde gelen parti eylemcisi tutuklandı ve hapsedildi. 53'te, İran Komünist Partisi'nin önde gelen aktivistlerinin bir İran mahkemesinde göründüğü 1940'in ünlü elli üç süreci gerçekleşti. Bunların arasında, 1930'ta hapishanede öldürülen parti lideri Tagi Ergani de vardı, aslında, 1940'lerin başında - 1941'ler. İran'daki komünist hareket, Şah rejiminin çabalarıyla, tamamen tahrip edildi ve XNUMX'teki canlanması için, 20. yüzyılın ikinci yarısında Şah rejimine karşı devrimci muhalefetin zirvesinde kalan yeni bir İran Halk Partisi (Tude) yarattı.
Gilan Sovyet Cumhuriyeti'nin bir yıldan fazla bir süredir varlığı, yalnızca İran devrimci ve komünist hareketinin tarihinde değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki Sovyet / Rus varlığında da en çarpıcı sayfalardan biriydi. Kuzey İran topraklarında Sovyet yanlısı bir cumhuriyet oluşturma girişimi, zaten İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarıyla ilgilidir ve Kürt ve Azeri halklarının kendi devletlerini edinme istekleriyle ilgilidir. Makhabad Cumhuriyeti ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin oluşumundan bahsediyoruz. Bu arada, sonuncusunun 1945'ta yaratılmasında, Gilan'daki devrimci hareketin hayatta kalan üyelerinden bazıları önemli bir rol oynadı. Böylece, Gilan Cumhuriyeti'nin dışişleri komiseri olarak görev yapan Seyid Jafar Pishevari, 1929'ta İran Komünist Partisi Merkez Komitesinin İlk Sekreteri oldu, Şah hapishanesinde on yıl (1931'tan 1941'a) Şah hapishanesinde hapis cezasına çarptırıldı. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti. ADR'nin varlığı sona erdikten sonra, 1945'te bir trafik kazasında öldü. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Savunma Bakanı görevinin genel başkanlığı görevini yürüten Jafar Kavian, ADR'nin sona ermesinden sonra, 1947’e güvenli bir şekilde yaşadığı ve tüm onurlarla gömüldüğü Bakü’ye gitti. Neredeyse yüz yıl önceki olayların tarihsel değerlendirmesine gelince, bugün İranlılar Mirza Kuchek Han'ın figürü konusunda en olumluları. Resmi düzeyde, İran halklarının başta İngiliz ve Rus olmak üzere yabancı ülkelere karşı mücadelesinin ülke politikası üzerindeki etkisinin ulusal bir kahramanı olarak görülüyor. Rasht şehir mezarlıklarından birinde Mirza Kuchek-Khan Dzhengeli anısına bir türbe inşa edilmiştir.