Ateş Nedir, Nedenleri, Ne Zaman Geçer ve Düşer, Tedavisi
Ateş bir hastalık değil belirtidir yani birçok hastalık sonucu oluşabileceği gibi fonksiyonel dediğimiz bazı hastalık dışı geçici durumlarda da olabilir.
Ateş vücut sıcaklığındaki yükselmedir veya vücut sıcaklığının yüksek olmasıdır. Teknik olarak, 37 Celsius normal oral ölçüm veya 37.2 C normal makat sıcaklığı üzerindeki herhangi bir vücut sıcaklığı yüksek sayılır.
Bununla birlikte, vücut sıcaklığı da gün boyunca 0.6 C kadar değişebilir.
Vücut sıcaklığı, ateş olarak düşünülen sıcaklık olan 100.4 ° F (38 ° C) üzerinde olmadığı sürece ateş, tıbbi açıdan önemli sayılmaz. Bu durum düşük dereceli ateş olarak kabul edilir.
Ateş, daha yüksek bir sıcaklıkta yaşayamayan bakteri ve virüslere karşı vücudun doğal savunmasından biridir. Bu nedenle, düşük dereceli ateşler, rahatsız edici semptomlar veya işaretler eşlik etmediği sürece normal olarak kabul edilip tedavi edilmemelidir.
Ayrıca, vücudun savunma mekanizmaları daha yüksek sıcaklıkta daha verimli çalışır. Ateş, bir hastalığın sadece bir parçasıdır, çoğu kez öksürük, boğaz ağrısı, sinüs tıkanıklığı, yorgunluk, eklem ağrıları veya ağrılar, titreme, bulantı vb. diğer belirtilerin varlığından daha önemli değildir.
40 C ya da daha yüksek ateşler tehlikeli olabilir ve hemen tedavi edilmelidir. Özellikle bebekler, çocuklar ve yaşlılarda deliryum ve konvülsiyonlarla sonuçlanabileceğinden tıbbi yardım isteyin.
Ateş vücudunuzun ısıya tepkisinde bir kusur olan hipertermi ile karıştırılmamalıdır (termoregülasyon). Bu genellikle sıcak bir ortamda olmak gibi dış kaynaklardan kaynaklanır. Isı yorulması ve sıcak çarpması hipertermi formlarıdır. Diğer hipertermi nedenleri bazı ilaçların veya tıbbi durumların yan etkilerini içerebilir.
Perimenopoz (menopozdaki zaman periyodu) dönemindeki hormonal değişiklikler nedeniyle sıcak basmaları veya gece terlemeleri ile ateş karıştırılmamalıdır. Sıcak basmaları ve gece terlemesi ani ve yoğun bir ısı hissi yaratır ve kızarıklık (cilt kızarıklığı ve çınlama hissi) ve terleme eşlik edebilir, ancak ateşle aynı şey değildir.
Ateşin sebebi nedir ?
Ateş vücudun yabancı bir istilacıya karşı bağışıklık tepkisinin sonucudur. Bu yabancı istilacılar arasında virüsler, bakteri, mantar, uyuşturucu veya diğer toksinler bulunur.
Bu yabancı istilacılar vücudun bağışıklık tepkisine neden olan ateş üreten maddeler (pirojen) üretilmesine neden olurlar. Pirojenler vücudun enfeksiyonu savuşturmak için vücut ısısı ayar noktasını artırmak için oluşan bir beyideki hipotalamus sinyalidir.
Ateş, soğuk algınlığı ve gastroenterit (aynı zamanda mide gribi olarak da adlandırılır) gibi birçok enfeksiyonun ortak bir semptomudur ve bu nedenle bulaşıcı ajanlara maruz kalma ateş için bir risk faktörüdür.
Ateşe neden olabilecek tipik enfeksiyonlar arasında kulak, boğaz, akciğer, mesane ve böbrek bulunur.
Çocuklarda bağışıklama (aşılar) veya diş çıkarma, kısa süreli düşük dereceli ateşe neden olabilir.
Otoimmün bozukluklar (romatizmal artirit, lupus ve enflamatuar barsak hastalığı dahil), ilaç yan etkileri, nöbetler, kan pıhtıları, hormon bozuklukları, kanserler ve yasadışı uyuşturucu kullanımı ateşe neden olabilir.
Ateşin kendisi bulaşıcı değildir; Bununla birlikte, ateş viral veya bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanırsa, enfeksiyon bulaşıcı olabilir.
Ateşin belirtileri ve bulguları nelerdir ?
Ateş, kişinin çok rahatsız olmasına neden olabilir. Ateşin belirtileri ve bulguları arasında şunlar bulunur:
Yetişkinlerde ve çocuklarda sıcaklığın 38 C üzerinde olması
Titreme ve terleme
Ağrılı kaslar, eklemler veya diğer vücut ağrıları
Baş ağrısı
Hızlı kalp atışı ve /veya çarpıntı
Ciltte kızarıklık hissi veya sıcak cilt
Hafif baş dönmesi
Göz ağrısı
Halsizlik
İştah kaybı
Çocuklarda dikkat edilmesi gereken önemli bir husus, boğaz ağrısı, öksürük, kulak ağrısı, kusma ve diyare gibi enfeksiyona eşlik edebilecek semptomlardır.
Çok yüksek sıcaklıklarda (> 40 C), konvülsiyonlar, halüsinasyonlar veya konfüzyon olabilir.
Yüksek ateş veya bu belirtiler ortaya çıkarsa daima tıbbi yardım isteyin.
Doktorlar ateşi nasıl teşhis eder ?
Ateşin semptomlarının yaygınlaşması yanında, bir termometre ile teşhis doğrulanır. Yetişkinlerde veya çocuklarda 40 C’den daha yüksek bir sıcaklık ateş olarak kabul edilir.
Ateşin nedenini belirlemek için ve ateş nedeni tedavi edilmesi gerekiyorsa, doktor tarafından kan ve görüntüleme testleri gibi farklı testler yapılabilir.
Ateş için sıcaklık ölçümü nasıl yapılmalı ?
Dijital termometreler rektal, oral veya aksiller (koltuk altında) sıcaklıkları ölçmek için kullanılabilir.
American Academy of Pediatrics, cıvalı termometrelerin (cam) kullanılmasını önermez ve ebeveynlere, bu toksine rastgele maruz kalmayı önlemek için cıva termometrelerini evlerinden çıkarmayı önermektedir.
Ateş için koltuk altı ölçümü
Aksiller sıcaklıklar rektal veya oral ölçüm kadar doğru değildir ve bunlar genellikle aynı anda elde edilen oral sıcaklıktan 1 derece daha düşük ölçer.
Dijital termometrenin ucunu çocuğun koltuk altına yerleştirin.
Termometrenin yaklaşık bir dakika veya dijital okumayı kontrol etmek için bir bip sesi duyuluncaya kadar bırakın.
Kulak zarından sıcaklık ölçümü
Timpanik (kulak) termometrelerin doğru ölçmesi için çocuğun kulağına doğru yerleştirilmelidir. Çok fazla kulak kiri okumanın yanlış olmasına neden olabilir.
Kulak zarı sıcaklık ölçümleri küçük çocuklarda doğru değildir ve 3 yaşından (36 ay) küçük çocuklarda kullanılmamalıdır.
Bu doğru sıcaklık elde etmenin çok önemli olduğu 3 aydan küçük bebeklerde özellikle geçerlidir.
Ateşi oral yoldan ölçme
4 yaş ve üzeri insanlarda ağzı kapalı olarak dilin altındaki dijital termometre ile sıcaklıklar ölçülebilir.
Termometreyi sabunlu su ile temizleyin veya alkolle ovun ve durulayın.
Termometreyi açın ve termometrenin ucunu mümkün olduğunca dilin altına yerleştirin.
Açık ağız okumaların yanlış olmasına neden olabileceğinden, ağız kapalı kalmalıdır.
Termometre, bir dakika kadar veya bip sesini duyana kadar kalmalıdır.
Doğru okumaları sağlamak için oral sıcaklık ölçümünden 15 dakika öncesinden sıcak veya soğuk içeceklerden kaçının.
Rektal yolla ateş ölçümü
3 yaşın altındaki çocuklar ve küçük çocuklar için rektal sıcaklık ölçümleri önerilmektedir, çünkü bu, çekirdek sıcaklığının en doğru okunmasını sağlar.
Termometreyi sabunlu suyla veya alkol ile ovun ve soğuk su ile yıkayın.
Sonunda az miktarda yağlayıcı kullanın.
Çocuğu veya bebeği eğilimli (karın taraf aşağıya) sağlam bir yüzeye koyun veya çocuğu yukarı bakacak şekilde koyun ve bacaklarını göğsüne bükün.
Kalçaları ayırdıktan sonra, termometrenin rektum içine yaklaşık 2 cm kadar sokun. Çok uzağa koymayın.
Termometreyi yerinde tutun, birinin elini çocuğun altına gevşek tutun ve kazara rektuma doğru kaymasını önlemek için birinin parmaklarını termometrede tutun. Bip sesini duyana kadar yaklaşık bir dakika orada tutun.
Termometreyi çıkarın ve dijital okumayı kontrol edin.
Rektal termometreyi yanlışlıkla ağızda kullanmayacak şekilde etiketleyin.
Rektal sıcaklık, eşzamanlı olarak elde edilen oral sıcaklığın yaklaşık 1 derece üzerinde çıkacaktır.
Ateşin tedavisi nedir ?
Genel olarak, ateş herhangi bir rahatsızlığa sebep olmazsa, ateşin kendisinin tedavi edilmesine gerek yoktur. Sadece aşağıda saydığım uygulamalar yeterlidir. Bununla beraber 40 C ve üzerindeyse ve belirtiler varsa hemen doktora başvurun.
Bir doktor talimatı olmadıkça bir ateşi tedavi etmek için yetişkin veya çocuğu uyandırmak gerekli değildir.
Aşağıdaki ateş azaltıcı ilaçlar evde kullanılabilir:
Asetaminofen
Ateş düşürmek için kullanılabilir. Önerilen pediatrik doz çocuk doktoru tarafından belirlenmelidir.
Karaciğer hastalığı veya diğer sağlık problemleri olmayan yetişkinler altı saatte bir veya bir hekim tarafından yönlendirilen şekilde 1000 mg alabilir.
Doktor tarafından yönlendirilmedikçe günde maksimum önerilen asetaminofen dozu 3.000 mg’dır.
Örneğin Tylenol tabletleri 325 mg’dır; bunlar için önerilen dozaj her 4-6 saatte maksimum iki tablettir, 24 saatte 10 tableti geçmemelidir.
Ateşinize kusma eşlik ediyorsa ve oral ilaçları alamazsanız, asetaminofen fitilleri kullanabilirsiniz.
Ibuprofen
6 aydan büyük çocuklarda kullanılabilir. En iyi dozu doktor belirler.
Yetişkinler için, genellikle ateş düşürücü olarak altı saatte bir 400 mg ila 600 mg kullanılabilir.
Naproxen
Ateşi geçici olarak düşürebilen, nonsteroid antiinflamatuvar bir diğer ilaçtır (NSAID).
Yetişkin dozu her 12 saatte iki tablettir.
Aspirin
Çocuklarda ve ergenlerde ateş için kullanılmamalıdır.
Viral bir hastalık (özellikle su çiçeği ve grip veya grip) sırasında çocuklar ve ergenlerde aspirinin kullanımı Reye sendromuyla ilişkilendirilmiştir. “Reye sendromu nedir” için buraya tıklayınız.
Reye sendromu, uzun süren kusma, konfüzyon, koma ve karaciğer yetmezliğine neden olan tehlikeli bir hastalıktır.
Ateş için evde neler yapılabilir ?
Ateşi olan bir birey sıkı giyinmemelidir. Sıkı ve fazla giyinmek, sıcaklığın daha da yükselmesine neden olabilir.
Ilık su (30 C) banyoları veya süngerle su tatbiki, ateşi azaltmaya yardımcı olabilecek bir uygulamadır.
Asla ateşli bir kişiyi buz gibi suya daldırmayın. Bu yaygın bir yanlış anlamadır.
Asla bir çocuğu ya da bir yetişkini alkolle ovalamayın; Alkol dumanı inhale olabilir, bu da birçok soruna neden olur.
Ateşe karşı diğer önemli uygulama bol sıvı almaktır.
Bol su ve sıvı içirin ve dehidrasyona katkıda bulunabilecek alkol veya kafeinli içeceklerden kaçının.
Havalandırma ya da bir fan, alına, ense ve boyuna serin nemli bir bez koyma da yararlı olabilir.
Ne zaman doktora başvurulur ?
Çocuklarda ve yetişkinlerde 40 C üzerindeki ateş tehlikelidir. Hemen tıbbi yardım isteyin.
3 aydan küçük ve 38 C veya daha yüksek bir sıcaklığa sahip herhangi bir çocuk bir doktor tarafından görülmelidir.
Bir çocuk ya da yetişkinde, kanser, AIDS ya da kalp rahatsızlığı, şeker hastalığı gibi başka ciddi hastalıklar öyküsü ya da tanısı varsa ya da bağışık baskılayıcı ilaçlar alıyorsa, ateş için tıbbi yardım aranmalıdır.
Kızarıklık, boğaz ağrısı, kulak ağrısı, boyunda sertlik, uyuşukluk, titreme veya baş ağrısı gibi belirtiler gösteren ateşli çocuklar bir doktora görünmelidir.
Buna ek olarak, ateş, 2 yaşın üzerindeki veya altında çocuğun veya yürümeye başlayan çocukta bir günden fazla sürerse veya 2 yaşın üzerindeki bir çocukta üç günden fazla sürerse, tıbbi bakım çağırın.
Menenjit (baş ağrısı, sert boyun, konfüzyon, uyanık kalma sorunları), idrar yolu enfeksiyonu (titreme, sırt ağrısı, idrara çıkma yanması), pnömoni gibi ciddi bir hastalık önerecek semptomları (öksürük, zor nefes alma..) olan veya ciddi hastalık belirtileri gösteriyorsa doktorla iletişime geçin.
Şiddetli bir hastalığa işaret eden diğer semptomlar, kusma, şiddetli ishal veya deri döküntüleri (dang humması, Rocky Mountain lekeli ateş, kızıl benek ateşi, romatizmal ateş, strep boğaz veya su çiçeği belirtileri olabilir) içerir.
Ateşi kabarcıkları (herpangina), genellikle dudaklarda, ağızlarda veya dilde ülserlere dönüşen küçük kabarcıklardır; Bir virüs ateş kabarcıklarına neden olur. Çocuk bu virüs ile ilk kez karşılaştığında semptomlar ve ateş kabarcıkları oldukça şiddetli olabilir. Çocuğunuz yemek yemiyor veya içmiyorsa, doktoru ile temasa geçiniz.
Hamile olan kadınlar 38 C ‘nin üzerindeki ateş için doktora başvurmalıdır. Hamilelik sırasında kızarıklık ve eklem ağrısı eşlik eden bir ateş, bebeği etkileyebilecek bir enfeksiyon belirtisi olabilir.
Sitomegalovirüs (CMV) gibi bazı enfeksiyonlar bebekte konjenital sağırlığa ve diğer sorunlara neden olabilir.
Hamile bir kadın Zika virüsüyle (Zika ateşi olarak da bilinir) enfekte olursa, mikrosefali (küçük kafa) denilen bir doğum kusuruna neden olabilir.
Öte yandan, ateş basit bir soğuk algınlığı veya virüse eşlik ederse, yukarıda tarif edildiği gibi tedavi edilebilir ve ateşin sadece hastalığın semptomu olduğuna emin olabilirsiniz. Bu, ateşi görmezden gelin demek değildir. Eğer rahatsız edici diğer belirtiler varsa, bir doktora başvurun.
Çocukluk çağında verilen bazı aşılar, enjeksiyon yapılmasından bir veya iki gün sonra düşük dereceli bir ateş oluşturabilir. Bu ateş genellikle kendi kendine sınırlı ve kısa ömürlüdür. Reaksiyon şiddetli görünüyorsa veya enjeksiyon yerindeki cilt kırmızı, sıcak ve ağrılı ise, çocuğun doktoruyla temasa geçin.
Şiddetli nöbet geçmişi bulunanların bazılarında, başka bir ateşli (ateş) atak ile ilişkili başka bir nöbet geçirilir. Çocuklarda koruyucu önlem olarak ateşli bir nöbeti takiben fenobarbital (Solfoton, Luminal) reçetelendirilir genellikle, doktor tarafından verilmişse kullanın ama bunun faydalı olduğu gösterilmemiştir ve muhtemelen zararlı da olabilir, bu nedenle kendiniz almayın.
Çocuklarda tekrarlayan ateş (altı aylık dönemde ateşin üç veya daha fazla atağı, belirgin bir nedensel hastalık bulunmamaktadır), PFAPA (periyodik ateş, aftöz ülserler, farenjit ve adenopati) sendromu, Siklik nötropeni, Epstein-Barr virüsü (EBV) enfeksiyonu gibi birkaç farklı hastalığın semptomları olabilir. Ateş gelişimi tekrar ediyorsa, çocuk doktorunu görün.
Yetişkinlerde tekrarlayan, sürekli veya kronik ateş, nötropenik FUO olarak da bilinen bilinmeyen kökeni olan immün yetersiz ateşe (FUO) ve HIV ile ilişkili FUO’ya ve diğer birçok bulaşıcı hastalığa eşlik edebilir. Tekrarlayan ateş gelişirse, yetişkinlerde doktora başvurmalıdır.
Hangi doktorlar ateşe bakar ?
Her doktor ateşi tedavi edebilir, ancak genellikle aile hekimliği uzmanına ya da dahiliye uzmanına görünün ve çocuğunuzu çocuk doktoruna götürün. Acil serviste acil tıp uzmanına da görünebilirsiniz.
Ateş, altta yatan veya tekrarlayan bir tıbbi durumdan kaynaklanıyorsa, o durum için bir uzman görebilirsiniz.
Örneğin, bir kişide kanser ve ateş varsa, onkoloğa danışılabilir. Ateşi olan hamile bir kadın doğum uzmanını görebilir. Ateşli yenidoğanı ise yenidoğan uzmanları görebilir. HIV / AIDS ve ateşli hastalar bir bulaşıcı hastalık uzmanına danışabilir.
Ateşin komplikasyonları nedir ?
Ateşi genellikle çok rahatsız ederken, ateşin kendisi genellikle ağır komplikasyonlara neden olmaz.
Yüksek ateş (> 40 C) veya uzun süren ateş ile;
Nöbet yani epileptik kasılmalar
Halüsinasyonlar ve / veya
Dehidratasyon gelişebilir.
Yukarıda açıklanan durumlarda ateşin altında yatan nedeni için tedavi olmak önemlidir. Ateşe neden olabilecek enfeksiyonların çoğu, tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Ateşin prognozu nedir yani sonucunda ne gibi tehlikeler olur ?
Bu ateşin ne kadar sürdüğüne, şiddetine ve nedene bağlıdır. Çoğu vaka kendisini sınırlar ve semptomatik tedavi ile giderilir.
Örneğin, yaygın soğuk algınlığı ile ilişkili bir ateş genellikle sadece iki ila üç gün sürer. Ateş, influenzadan kaynaklanırsa, ateş dahil olmak üzere birçok grip belirtisi yaklaşık bir hafta içinde kaybolur. Sebeplere bağlı olarak, antibiyotikler veya diğer uygun ilaçlar kullanılabilir.
Şiddetli enfeksiyonlarla veya bağışıklık sistemi tehlikeye giren (kanserli kişiler, yaşlılar, yenidoğan bebekler, HIV / AIDS’li hastalar veya otoimmün hastalıkları olan kişiler) ateşler yaşamı tehdit edebilir.
Ateşi önlemek mümkün müdür ?
Ateşin önlenmesi, ateşin spesifik nedeninin önlenebildiği ölçüde mümkündür. Çoğu ateş, enfeksiyon nedeniyle oluşur.
Enfeksiyon kaynaklarını kullanmaktan kaçınmak ve iyi hijyen uygulamalarını sürdürmek ateşi önlemenin en iyi yoludur.
Enfeksiyonun yayılmasını önlemenin bazı yolları şunlardır :
Uygun hijyen: Ellerinizi sık sık yıkayın.
Hasta insanlarla temastan kaçının.
Aşılarınızın zamanında yapıldığından emin olun.