Bazı kimyasal veya bitkisel maddeler herkesin cildini tahriş edebilir ve kızarıklık, yanma veya kaşıntıya neden olabilir. Bununla birlikte, temas alerjisi olan kişilerde bağışıklık sistemi aşırı duyarlı tepki verir. Çoğu zaman, belirli, daha az agresif maddeler çok az miktarda olsalar da bu reaksiyona neden olur.
Bir bakışta
- Temas alerjisinde, belirli maddeler küçük miktarlarda bile bağışıklık sisteminin aşırı reaksiyonunu tetikler.
- Yaygın tetikleyiciler örneğin nikel gibi metaller, kokular veya latekstir.
- Semptomlar önce vücudun tetikleyici ile temas eden bölgesinde ortaya çıkar.
- Yetişkinlerin yaklaşık yüzde 8'inde temas alerjisi vardır.
- Temas alerjisi erkeklerde kadınlara oranla daha az görülür.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kendi kendine teşhis veya tedavi amacıyla kullanılmamalıdır.
Temas alerjisi nedir?
Çeşitli kimyasal veya bitkisel maddeler cildi tahriş edebilir ve kızarıklık, yanma veya kaşıntıya neden olabilir.
- Temas alerjisinin yaygın tetikleyicileri metaller, kokular veya latekstir.
- Temas alerjisi ciddi cilt reaksiyonlarına yol açabilir.
- Semptomlar hemen hissedilmez, genellikle 1 ila 3 gün sonra ortaya çıkar.
- Temas alerjisi, alerjenle tekrar tekrar temas ettiğiniz uzun bir süre boyunca gelişir.
- Temas alerjisi olan bazı kişiler mesleklerini ancak sınırlı bir ölçüde yapabilir.
Temas alerjisi nasıl anlaşılır?
Temas alerjisi egzamaya yol açar. Tipik semptomlar:
- Kırmızımsı, genellikle belirgin olmayan, alanı sınırlı cilt döküntüsü
- Şişlik
- Kaşıntı
- Ciltte kuruluk
Güçlü alerjik reaksiyonlar cildin ağrımasına ve gerginleşmesine neden olabilir. Kabarcıklar da oluşabilir. Bu kabarcıklar patladığında cilt ıslanır, kabuklanmalar oluşur ve sonunda pullu hale gelir.
Başlangıçta, yalnızca tetikleyiciye temas eden vücut bölgesi, genellikle eller ve özellikle ellerin arkası ve parmaklar etkilenir.
Alerjik reaksiyonlar tipik olarak sonradan, vücudun temas bölgesinden uzak bölgelerinde de fark edilebilir hale gelir. Buna yayılma reaksiyonu denir.
Temas alerjisine neler sebep olur?
Temas alerjisinin yaygın tetikleyicileri şunlardır:
- Nikel ve kobalt gibi metaller
- Lateks
- Yara bantları da dahil olmak üzere yapıştırıcı maddeler
- Papatya ve arnika gibi bitkiler
- Ruj, parfüm ve sabun gibi kozmetiklerdeki koku maddeleri
- Deterjanlar ve çözücüler
- Uçucu yağlar
- Deriye uygulanan ilaçlar
İlk temasta vücut, tetikleyiciye (alerjen) karşı savunma maddeleri (antikorlar) üretir. Bu, vücudun söz konusu maddeye hassas tepki verdiği anlamına gelir.
Ancak bir süre geçtikten sonra, tetikleyiciyle tekrar tekrar temas halinde belirgin semptomlar gelişir. Örneğin, kimyasal saç boyaları veya perma sıvılarıyla düzenli olarak temas eden kuaförler bu durumdan etkilenir.
Genellikle alerjiye yatkın olan kişilerin temas alerjisi de geliştirmesi daha olasıdır.
Alerji nedir?
Aşağıdaki videodan, alerjinin nasıl tetiklendiğini ve hangi semptomların görüldüğünü öğrenebilirsiniz.
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcuttur.Şimdi izleyin
Bu sitede yayımlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Temas alerjisinin görülme sıklığı nedir?
Temas alerjileri, tüm meslek hastalıklarının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturur. Etkilenenler genellikle kozmetik, hemşirelik, kuaförlük ve fırıncılık alanlarında, ayrıca ofislerde, metal konstrüksiyon veya duvar örme işlerinde çalışan kişilerdir.
Yetişkinlerin yaklaşık yüzde 8'inde temas alerjisi vardır. Erkeklerde kadınlara oranla daha az görülür.
Temas alerjisinin seyri nasıldır?
Çoğu durumda, temas alerjileri ancak yetişkin yaşta oluşur. Semptomlar genellikle tedavi ile ve tetikleyicilerden kaçınarak azalır. Bununla birlikte, kronik temas egzaması da gelişebilir. Bu durumda deri kalınlaşır ve nasır bağlar; ağrılı çatlaklar oluşur.
Temas alerjisi nasıl teşhis edilir?
Sadece semptomlara bakarak alerjik reaksiyon kesin olarak tespit edilemez. Bununla birlikte, alerjik cilt döküntüsü, alerjik olmayan bir döküntüden genellikle gözle görülür şekilde farklıdır: Etkilenen cilt bölgelerinin sınırları kesin değildir ve güçlü kaşıntı, alerjik bir reaksiyona işaret eder. Ayrıca genellikle, vücudun farklı bölgeleri etkilenir.
Teşhis muayenesinde doktorunuz belirli maddelerle düzenli olarak temas edip etmediğinizi ve semptomlar ortaya çıkmadan önce hangi maddelerle temas ettiğinizi soracaktır.
Örneğin çeşitli alerji testleri hakkında daha ayrıntılı bilgiler, gesundheitsinformation.de sitesinde bulunabilir.
Temas alerjisi nasıl tedavi edilir?
Genellikle semptomları hafifletmek için kortizon içeren kremler, merhemler veya solüsyonlar uygulanır.
Başlıca uygulanan önlem, tetikleyici madde ile temastan kaçınmaktır. Örneğin nikele alerjiniz varsa, nikel içeren takılar veya kemer tokası takmaktan kaçınmalısınız.
Meslek hayatında temastan kaçınmak her zaman mümkün olmaz. Bu durumda eldivenler ve koruyucu giysiler yardımcı olabilir. Alerjinin mesleğe bağlı bir temastan oluştuğundan şüphelenilmesi halinde, dermatolog veya şirket doktoru bu durumu ilgili meslek kuruluşuna bildirmelidir. Alerjinin bir meslek hastalığı olarak kabul edilmesi halinde, koruyucu önlemlerin masrafları karşılanacaktır. Bazı durumlarda, farklı bir mesleğe geçiş kaçınılmaz olur.
Başka neleri bilmeliyim?
allergieinformationsdienst.de sitesinde temas alerjisi hakkında ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.
- Biedermann T, Heppt W, Renz H, Röcken M (Ed). Allergologie. Berlin 2016.
- Brasch J, Becker D, Aberer W, Bircher A et al. Leitlinie Kontaktekzem. Allergo J Int 2014; 23: 126. doi: 10.1007/s40629-014-0013-5. Aufgerufen am 01.06.2020.
- Diepgen TL, Ofenloch RF, Bruze M, Bertuccio P, Cazzaniga S, Coenraads PJ et al. Prevalence of contact allergy in the general population in different European regions. Br J Dermatol 2016; 174(2): 319-329. Aufgerufen am 01.06.2020.
- Fonacier L, Bernstein DI, Pacheco K, Holness DL, Blessing-Moore J, Khan D et al. Contact dermatitis: a practice parameter-update 2015. J Allergy Clin Immunol Pract 2015; 3(3 Suppl): S1-39. Aufgerufen am 01.06.2020.
- Rashid RS, Shim TN. Contact dermatitis. BMJ 2016; 353: i3299. Aufgerufen am 01.06.2020.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih: