TÜP BEBEK TEDAVİSİNDE (İVF); YUMURTA TOPLAMA (OPU) ve EMBRİO TRANSFERİ (ET) İŞLEMLERİ
YUMURTA TOPLAMA İŞLEMİ (OPU)
Tüp bebek tedavisinde yumurtalar belirli büyüklüğe geldikten sonra kalçadan yapılan bir "çatlatma iğnesi" ile çatlatılır ve 36 saat sonra yumurtalar toplanılır. Olgun yumurtaların toplanması işlemine "OPU (oosyte pick up, yumurta toplama)" adı verilir.
Tüp bebek tedavisinde yumurta toplama işlemi (OPU) nasıl yapılır?
Yumurtaların toplanması (OPU) işlemlerinin tamamına yakını vajinal yoldan yapılan (transvaginal) ultrasonografi yardımıyla gerçekleştirilir.
Diğer girişim yolları ise laparoskopi ya da transabdominal ultrasonografi yardımıyladır ki bu yollar ancak çok çok nadiren gerekli olur.
Transvajinal metodda yumurtalıklar, vajene yerleştirilen bir ultrason probu ile görüntülenir. Vajen duvarından geçerek yumurtalığa doğru ilerletilen bir iğne aracılığı ile buradaki folliküllerin içindeki sıvı aspire edilir. Bu sıvı ile birlikte gelen yumurta mikroskop altında bulunarak toplanır. Bu işlem genelde 15 - 30 dakika arası sürer.
Yumurtalıkların erken çatlaması ("prematur ovulasyon") nedir?
GnRH analogları folliküllerin beklenenden önce çatlamasını (rüptüre olmasını) engellemek için kullanılırlar. Ancak ender olarak bunu başaramayabilirler, folliküller yumurta toplanması işleminden önce rüptüre olur ve yumurtalar karın boşluğuna dağılır. Bu olaya erken yumurtlama (prematur ovulasyon) denir.
Prematur ovulasyon durumunda tüp bebek uygulaması maalesef iptal edilir.
Yumurta toplama (opu) işleminde anestezi nasıl yapılır?
Hastaların yumurta toplama işlemi sırasında rahatlaması ve ağrı duymaması için çeşitli ilaçlar kullanılır. Aşağıda açıklanan iki anestezi tipinden hastaya uygun olan biri seçilir:
Bilinçli sedasyon
Bu yöntemde hastaya intravenöz yolla (damar yolu ile) "fentanyl ve dormicum" gibi ilaçlar verilir. Böylece hastada hafif bir uyku hali sağlanırken, işlem sırasında oluşabilecek rahatsızlık hissi minimuma indirilir. Hasta, çevresinin ve yapılan işlemin farkında olabilir. Sedasyona yanıtta da kişisel farklılıklar olabilir.
Genel anestezi
Genel anestezinin bir türü olan intravenöz genel anestezik ilaçlar kullanılarak uygulanır. Hasta tam bir uyku halindedir ve çevresinde olanlardan habersizdir. Bu tip anestezide genelde solunumu sağlamak için solunum yoluna tüp yerleştirilmesi (entubasyon) gerekli değildir. Bu işlem, bir anestezi uzmanı tarafından gerçekleştirilir.
SPERM ÖRNEĞİNİN VERİLMESİ
Yumurtaların toplandığı gün, döllenme işleminde kullanılmak üzere androloji laboratuarına özel bir tuvalette masturbasyon yoluyla sperm örneği vermeniz gereklidir.
Tüp bebek merkezlerinin hemen hepsinde erkeklerin masturbasyon yolu ile sperm verebilmelerini sağlamak amacıyla "özel tuvaletler" bulunmakta ise de bu işlem pek çok erkek için sıkıntılı bir iştir.
Eğer daha önceden dondurulmuş TESE (Testiküler Sperm) örneğiniz var ise işlem daha farklı olacaktır.
Laboratuarda döllenme işleminde kullanılacak sperm örneği içindeki sperm hücreleri, çeşitli yöntemlerle ayrılır. Daha iyi hareket edenleri seçilir ve seminal sıvılardan arındırılır.
Oositlerin İnkübasyonu ve Fertilizasyonu
Toplanan yumurtalar mikroskop altında değerlendirilir, her biri olgunluklarına göre derecelendirilir. Yumurtanın olgunluğu onun döllenebilme kapasitesini belirler. Daha sonra uygulanmaya karar verilmiş yönteme göre inseminasyon yapılır.
Yumurta toplaması (OPU) ve inkübasyon sonrası tüp bebek tedavilerindeki en önemli ve en son aşama "Embrio Transferi" işlemidir.