Safra Yolu Kanseri Nedir? Evreleri Neler?
Safra yolu kanseri; safra kanalında normal hücrelerin değişikliği ve kontrolsüz bir şekilde büyümesi ile “tümör” adı verilen bir kitle oluşumu ardından başlar. Bu tümör kanser veya iyi huylu olabilir. Kanserli tümör kötü huylu (habis) olmaktadır ve vücudun diğer bölgelerine yayılmış olabilir, anlamına gelir. İyi huylu tümör ise vücudun diğer bölgelerine yayılmamıştır, anlamına gelir.
Safra Kanalı Hakkında Genel Bilgiler
Safra kanalı, 10 cm ila 13 cm uzunluğunda bir tüptür. Karaciğer ve safra kesesini ince bağırsağa bağlar. Safra kanalı; safranın karaciğerde yapılması, safra kesesinde saklanması ve ince bağırsağa akmasına izin verir. Safra, besinlerde bulunan yağın parçalanmasına ve ayrıca karaciğer tarafından kan dolaşımı dışında süzülen vücudun atık maddelerinden kurtulmasına yardımcı olur.
Safra kanalı karaciğerde başlar. Karaciğer içinde, küçük kan damarlarına benzeyen küçük borular, ana safra kanalı (koledok) adı verilen bir tüp içinde biten daha büyük karaciğer dallarının içinde hücrelerden safra drenajı sağlar.
Safra kesesi, gıda bağırsaklara ulaşıncaya kadar safrayı tutan bir haznedir. “Sistik kanalı” denilen küçük bir kanal, ana safra kanalı (koledok) ile bağlıdır. Bu bağlantı, karaciğerden safra kanalının aşağı şekilde yaklaşık üçte birini oluşturur.
Safra Yolu Kanseri Türleri
Kanser safra kanalının herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir. Safra yolu kanseri tanısı için doktorlar tümörün tam yerine bakarlar:
Ekstrahepatik (karaciğer dışı): Karaciğer dışında bulunan safra kanalı bölümüne “ekstrahepatik” denir. Kanser genellikle safra kanalının bu bölümde başlar. Safra kanalı kanseri için ortak alan, sağ ve sol hepatik kanalların birleşim noktasıdır. Bu alanda başlayan tümör ayrıca “Klatskin tümörü” olarak adlandırılır. Karaciğer dışında başlayan safra kanalı kanserlerinin geri kalanı, sağ ve sol hepatik kanallarının birleştiği yer arasında ve safra kanalının ince bağırsağa boşaldığı yerde oluşur.
İntrahepatik: Safra kanalı kanserlerinin yaklaşık %5 ila % 10’u intrahepatik, yani karaciğer içinde yer almaktadır, anlamına gelir.
Safra Yolu Kanseri Evreleri
Kanser evreleri, kanserin nerede olduğunu ya da nereye yayıldığını, vücudun diğer bölümlerini etkileyip etkilemediğini açıklayan aşamalardır. Doktorlar kanser evresini öğrenmek için tanı testleri kullanırlar. Yani tüm testler bitene kadar evreleme tamamlanmış olmayabilir. Kanserin evresini bilmek, doktorunuzun hangi tedavi türünün daha iyi olacağına karar vermesine ve iyileşme şansı olan bir hastanın prognozunun tahmin edilmesine yardımcı olabilir. Farklı kanser türleri için farklı evre açıklamaları vardır.
TNM evrelemesi; I.evreden IV. evreye kadar (birden dörde), diğer kanser türlerini sınıflandırmak için kullanılır. Safra kanalı kanseri içinse TNM sınıflandırması tıbben karmaşıktır. Aşağıda listelenen başlıklar, safra yolları kanseri evrelerini açıklamak için basit bir yol sağlar. Her kanser bu kategorilerden birinde sınıflandırılır. Sağlık ekibi daha sonra en iyi tedavi stratejisini planlayabilir.
- Lokal: Bu tip safra yolu kanseri, sadece safra kanalı içinde yer almaktadır ve ameliyatla çıkarılabilir. Safra kanalının dışındaki alanlarda yayılmaya dair herhangi bir kanıt yoktur.
- Lokal İleri: Bu tip, sadece safra kanalı çevresindeki alanda yer almaktadır. Ancak yakın organlar, arterler ve/veya damarları etkiler. Vücudun herhangi bir uzak bölümüne yayıldığına dair hiçbir kanıt yoktur.
- Metastatik: Tümör vücudun safra kanalı alanı dışına yayılarak vücudun uzak bölümlerine ulaşır. Cerrahi tüm kanseri kaldırmak için pek mümkün değildir.
- Tekrarlayan: Tekrarlayan kanser, tedavi sonrası kanserin yeniden nüksetmesidir. Nüks varsa, kanseri yukarıdaki sistemi kullanarak yeniden evrelemek gerekebilir.
Not: Kanser evresi ile ilgili bilgiler, doktorunuzun bir tedavi planı oluşturmasına yardımcı olacaktır.
İlginizi Çekebilir: