Hiroşima ve Nagazaki'ye Atılan Atom Bombalarını Geliştiren Fizikçi: Robert Oppenheimer
Kimdir, nedir?
oppenheimer, 1904 new york doğumlu, alman asıllı amerikalı ünlü bir fizikçidir. abd harward üniversitesindeki öğreniminden sonra, ingiltere ve almanya'da da fizik eğitimi görmüş. ii. dünya savaşında new mexico santa fe los alamos laboratuvarının direktörlüğünü yapmış ve atom bombasının yapılışına büyük katkıları olmuştur. ancak savaş sonrası hidrojen bombasının yapımına karşı çıkmış ve abd'de komünist ve sovyetler birliği ajanlarına yardımcı olmakla suçlanmıştır. kurulan komisyon kendisini suçsuz bulmuş ama askeri sırların kendisinden saklanmasına karar vermiştir. 1963'te abd başkanı (johnson) o'na enrico fermi ödülünü vererek suçlamalardan arındırmıştır.
1966'da emekli olmuş ve ertesi yılda (1967) princeton'da vefat etmiştir. gençliğinde, ispanya iç savaşına taraf olacak kadar komünist görüşü benimsemesine karşın, stalin'in sovyet bilim adamlarına yaptığı baskılardan dolayı görüşlerini değiştirmiş ve liberal demokrat çizgiye gelmiştir. abd'de bir nesil fizikçiyi eğitmiş ve karizmatik kişiliği, liderlik vasıfları ve öğretimdeki ustalığı nedeniyle onları büyük etki altında bırakmıştır. siyasi baskı altında kalan ve direnen bilimadamları için örnek oluşturmuştur.
Harry Truman ile çatışması
abd'nin bugünlere dek ulaşan dış politikasının temellerini oluşturan truman, atom bombasını teslim olmakta direnen japonya'nın şehirlerine attığı sıralar bunalıma girerek, vicdan azabı çekmeye başlayan, manhattan projesinin lideri oppenheimer bir gün dayanamayıp truman'ı ziyaret eder. japonya harekatında iş birliği yapmadığı için kendisini suçlayan sovyetleri bile gaza gelip bombayla tehdit eden truman (ki böylece soğuk savaşı başlatmış olacak) karşısına dikilen atomcu oppenheimer'ı memnuniyetle ağırlar. ama oppenheimer ona "ellerime kan bulaşmış gibi hissediyorum başgan" diye dert yakınarak bombayı kullanmakla doğru iş yapıp yapmadıklarını sorar. truman birkaç teskin edici cümleden sonra ofisinden çıkarır onu, sonra sekreterini çağırıp şöyle der:"bu orospu çocuğunu bir daha ofisimde görmek istemiyorum!"
"Bilim ve Sağduyu" kitabında şunları söylemiştir
"sürekli olarak şüphe etmek ve bütün öğrenilenlerin gerçek olup olmadığını söz konusu etmek, bir bilginin düşünüşüne yabancıdır. einstein: 'bir saat nedir?' şeklinde değil de 'saatleri uzak bir mesafede ve büyük bir kesinlikle nasıl eşzamanlı yaparız?' şeklinde bir soru
sormuşsa burada bir bilimsel şüphecilik görmemek gerekir. burada yeni bir kesinlikle ve yeni bir bütün içinde yapılan deneylerin ortaya çıkardığı çatışmalar, anormallikler ve şaşkınlıklardan hareket ederek yeni bir sentez yaratan şüpheci bir akıl görmek gerekir. bütün bunlardan, bilimin çok özel bir anlamda bütünleştirici olduğu ortaya çıkmaktadır. çağdaş bir deneyin anlamı, bu deneyin kavramlanışında rol alan araçların ve bilgilerin neler olduğunun anlaşılmasıyla bilinebilir. bugünün bilimsel gelişmelerinin halk için böylesine anlaşılamaz görünmesinin sebebi kısmen budur. bugünkü bilimin buluşları dünkü bilimi meydana getiren cisimlerden, kanunlardan ve fikirlerden hareket edilerek tanımlanabilir. bu yüzden öğrenci, bilimsel çalışmalarında çekinmeden kullanacağı olayları ve teknikleri öğrenmek için uzun yıllar geçirir. ister sanatçı, ister bilgin, ister iş adamı olsun, kanunun dışındaki bir kimsenin, ucunda buluşun ışığının parladığı tünele girmeye cesaret edemeyişinin nedeni de budur. inceleme konusu olan bir cismin bir araç haline gelmesinin klasik örneği rutherford ve x parçasının hikayesidir."
-science and the common understanding