Ama Çincede Ses Tonlamaları Var!
Çince ile ilgili ne zaman bir muhabbet geçse karşıma gelen ilk cümle belli:
Ama Çincede ses tonlamaları var!
Türkçede yok mu?
Var ama farkında değiliz. Bize öyle normal geliyor ki artık. Kullandığımız dile bir yakından baksak aslında göreceğiz.
Hemen çok basit örneklerle açıklayacağım:
Ya: ya (düz kısa ses), yā (düz uzun ses), yá (yükselen ses) veya yà (alçalan ses) şeklinde kullanacak olsaydık,
ya = ya yapma diyorum sana
yā = yaa aslında öyle değil.
yá = yaa öyle mi?
yà = yaa niye öyle oldu ki keşke öyle olmasaydı
Gördünüz mü tek bir heceyi handi tonda söylediğinize bağlı olarak Türkçede de anlamı değişiyor. Sadece bununla da sınırlı değil. Örneklerime devam edeceğim.
hı = Öyle değil mi? Sen ne düşünüyorsun?
hī = Olabilir, mümkün
hí = Ne diyorsun?! Gerçekten mi?
hì = Şimdi anladım.
Ve son olarak ne hecesiyle verdiğimiz tepkileri Çincedeki tonlarla yazacağım.
ne = duymadım, ne dedin?
nē = ne var yine?
né = ne dedin sen bi daha söyle bakayım doğru mu anlamışım?
Gördüğünüz gibi Türkçede de tonlama bir sesteki anlamı alıp götürüyor.
Aynı şekilde "hala" dersem aklınıza iki anlam gelir. Bunu da yazıda ancak cümle içinde anlayabilirsiniz. Ama şuan sesli bir şekilde konuşuyor olsaydım bu kelimeyle babanızın kız kardeşinden mi bahsediyorum yoksa halen/henüz anlamında mı kullandığımı anlardınız. Çünkü ona göre tonlama yapardım.