Hisse halka arzı, bir şirketin özel mülkiyetinde bulunan hisselerini halka açarak, genel halka satışa sunması işlemidir. Bu süreç, şirketin büyüme stratejilerini desteklemek, sermaye elde etmek ve halka açıklık sağlamak amacıyla gerçekleştirilir.
Hisse halka arzı süreci genellikle şu adımları içerir:
Hazırlık Aşaması: Şirket, halka arz sürecine karar verir ve gerekli hazırlıklara başlar. Bu aşamada, şirket finansal durumunu analiz eder, yasal düzenlemelere uygunluğunu sağlar ve halka arz için gerekli belgeleri hazırlar.
Halka Arz Planlaması: Şirket, halka arz için bir plan oluşturur ve halka arzın detaylarını belirler. Bu plan, hisse senedi fiyatı, halka arz tarihi, halka arz edilecek hisse senedi miktarı gibi detayları içerir.
Duyuru ve Tanıtım: Şirket, halka arz sürecini duyurur ve yatırımcılara şirketin faaliyetleri, finansal performansı ve halka arz detayları hakkında bilgi verir. Bu süreçte, şirket genellikle bir tanıtım broşürü veya halka arz belgesi yayımlar.
Hisse Senedi Satışı: Halka arz sürecinde, şirketin hisse senetleri halka açık piyasalarda satışa sunulur. Yatırımcılar, belirlenen fiyat aralığından hisse senetleri satın alabilirler.
Borsada İşlem Görmeye Başlama: Halka arz süreci tamamlandıktan sonra, şirketin hisse senetleri borsada işlem görmeye başlar. Yatırımcılar, hisse senetlerini borsa üzerinden alıp satmaya başlarlar.
Hisse halka arzı, şirketler için bir dönüm noktası olabilir ve genellikle büyüme ve genişleme stratejilerinin bir parçasıdır. Aynı zamanda, yatırımcılar için de yeni fırsatlar sunar ve şirketin büyüme potansiyeline yatırım yapma imkanı sağlar.
Halka arzın avantajları
Halka arzın şirketler için birçok avantajı vardır, bunlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz:
Finansman
Halka arz, şirketlere geri ödemesi olmayan bir kaynak sağlar.
Marka bilinirliği
Halka arz edilen şirket, yüksek görünürlük elde eder ve bu sayede marka bilinirliğini yükseltir.
Kredibilite
Halka arz, bankacılık ve para piyasasında şirketlerin kredibilitelerini artırıp, daha ucuz ve kolay kredi bulma imkânı sağlar
Globalleşme
Halka arz olan şirketler, yabancı ülkelerde de kolayca sermaye piyasası aracı ihraç edebilir hale gelirler. Böylece yurtdışı piyasalara ulaşabilirler.
Halka arzların dezavantajları ise şunlardır:
Düzenleyici yükümler
Halka arz olan şirketler, birtakım düzenleyici yükümlülüklere uymak zorunda. Bu yükümlülükler şirketin gidişatını ve faaliyetlerini raporlamasını zorunlu kılar. Bu da şirketler için maliyetli olabilir.
Rekabetin artması
Şirketler kârlarını olabildiğince yüksek tutmak istedikleri için rakibi olsun istemez. Halka arz olan şirketler ise rekabetin artmasıyla karşı karşıya kalabilir.
Hisselerin düşüşü
Şirketler halka arz edilmeden önce hisse senetlerine bir fiyat biçerler fakat bu senetler piyasaya çıktığı zamanki değerinin altına düşebilir. Bu, hem şirketin itibarı için hem de finansal durumu için kötüdür.
Şirketin finansal bilgilerini açığa çıkması
Şirketin finansal bilgilerinin rakipleri tarafından öğrenilmesi de halka arzın olumsuz bir etkisidir.