Fransız Alpleri'nde zoraki tatil...
BBC'nin Toulouse muhabiri Çeçenistan'da Rus güçlerine karşı savaşmış Cezayirliler'in Fransa'da gözetim altında tutulduğu bölgeye giderek izlenimlerini yazdı. İşte günde dört kez jandarma karakoluna giderek imza vermek zorunda olan Cezayirliler'in yaşamı...
Fransız Alplerinin eteklerinde göz kamaştırıcı bir kırsal alanda yeralan Aiguebelle yöresini bulmak kolay iş değil.
Nüfusu bin kişinin biraz üzerinde bir köye burası; ana caddedeki tek otel epey köhne görünümlü. Ben ziyaret ettiğimde sadece tek bir müşterisi vardı.
Mervan Bin Ahmed.
16 Haziran'da Aiguebelle'deki yegane otele yerleşen Bin Ahmed'in otelden ne zaman çıkış yapacağı belli değil.
Bunun nedeni de, Mervan Bin Ahmed'in bir zamanlar ve belki hala da, Fransa topraklarındaki en tehlikeli radikal İslamcı olarak görülmesi.
Çoğunluğu Cezayir asıllı ve "Çeçen takımı" diye anılan bir grup İslamcı militan arasında bulunduğu suçlamasıyla 10 yıl hapiste kaldı Mervan Bin Ahmed.
Grup, 1990'lardan itibaren Ruslara karşı Çeçen isyancıların saflarında çarpışmıştı.
Paris'e gönderilen grup yargılanmış ve "Rusya büyükelçiliği ile Eyfel Kulesine terör saldırıları planlamakla" suçlanarak uzun hapis cezalarına çarptırılmışlardı.
Grup içinden on kadarı, şimdi serbest. Ancak mahkeme, güvenlikleri konusunda güvence verilemeyeceği için, Fransız hükümetinin bu şahısları Cezayir'e göndermesine izin vermiyor.
Mervan Bin Ahmed, Cezayir'de ordu desteğindeki hükümete karşı yürütülen iç savaşta da rol aldığı için, ülkesinde idam cezasıyla yüzyüze olduğunu anlatıyor.
Fransa hükümetinin çıkmazı
"Çeçen takımı"nın diğer üyelerinin birçoğu için de, durum benzer. Fransa hükümeti çaresizlik içinde. Bu insanları memleketlerine gönderemiyor, onları kimse istemiyor ama bir yandan da, bu insanlar, cezalarını çekip tamamlamış durumdalar. Dolayısıyla çıkmaza bir çözüm bulununcaya dek, Fransa'nın çeşitli yerlerinde, gözden uzak köy ve kasabalardaki ıssız otellerde, ucuza barındırılıyor bu kişiler.
Otel masrafları, yiyecek paraları ve harçlıkları Fransız vergi mükelleflerinden çıkıyor.
Mervan Bin Ahmed, hergün dört kez yerel jandarma karakoluna gidiyor. Hiç aksatmaksızın saat 9, 13, 15 ve 18'de yoklama yaptırmak zorunda. Gitmezse, tekrar hapse gönderilmesi olası. Ayrıca köy sınırları dışına da çıkmaması gerekiyor.
"Bir hapisten çıktım, bir başkasına atıldım." diye anlatıyor bana; ailesinden ve arkadaşlarından uzakta yaşamaktan, yapacak birşey olmamasından yakınıyor.
Mervan Bin Ahmed ayrıca her ay, kendisini kabul edecek bir ülke aradığını kanıtlamak zorunda yetkililerine. Sicili, geçmişi yüzünden Bin Ahmed'i kabule hazır bir ülkenin kolay kolay bulunamayacağını belirtmeye pek gerek yok...
İçinde kalmakla yükümlü olduğu coğrafi sınırlar içinde, bir kafede oturuyoruz. "Kendisine yeniden normal bir yaşam sürdürme fırsatı tanıyacak herhangi bir ülke bilip bilmediğimi" soruyor bana. Söyleyecek birşey bulamadığımı itiraf etmeliyim.
Eski mahkûmların çalışmasına izin verilse
"Çeçen takımı"nın üyelerinden bir başkası da, Menad Bin Cellali... 9 yıl kalmış hapiste. Ama diğerlerine kıyasla daha fazla özgürlüğe sahip. Zira Cezayir vatandaşlığının yanısıra Fransız vatandaşlığına da sahip.
Zamanını köy otellerinde soyutlanmış halde yaşayan grubun diğer üyelerini ziyaret ederek geçiriyor; onlara moral vermeye çalışıyor.
Bu eski mahkumların Fransız avukatı Berenger Tourne, farklı bir yaklaşıma sahip. Devletin lüzumsuz yere savurganlık içinde olduğunu söylüyor. Müvekkillerine bakılabilmesi için Fransız vergi mükelleflerinin cebinden yılda 600 bin euro dolayında bir para çıktığını anlatıyor.
"Bu kişilere konan kısıtlamalar kaldırılsa ve çalışıp, hatta vergi ödemelerine de olanak sağlansa, bu iş daha ucuza mal olur." diyor, Tourne.
Belki ilk bakışta fazla güçlü görünmüyor bu tez ama, Fransız hükümetinin ve küçük köy otellerinde daha uzun bir zaman kalacak gibi görünen konukların da önünde çok fazla seçenek bulunmuyor.
BBC