Vajina Mantarı Nedir?
Vajinal kandidiyazis, genital kandidiyazis veya vulvovajinal kandidiyaz (VVC) olarak da bilinen vajinal mantar enfeksiyonu, bir tür mantar veya maya nedeniyle oluşan enfeksiyondur. Vajinal mantar enfeksiyonu vakalarının yaklaşık olarak % 92’sinde genellikle bunun nedeni Candida albicans mantarıdır. Geri kalanında ise diğer Candida türlerine bağlı olarak gelişmektedir.
Sıralanan bu mantarlar vücudun her bölgesinde bulanabilmektedir. Genel olarak, vücudun sıcak ve nemli olan bölgelerinde bulunan mantarlar, normalde herhangi bir belirtiye neden olmamaktadır. Bunun nedeni vücuttaki mikroorganizmaların bir denge içinde olmasıdır. Bu denge bozulduğunda ise mantarlar hızla çoğalmakta ve enfeksiyon meydana gelmektedir. Sonucunda da, inflamasyona, tahrişe, kokuya, akıntıya ve şiddetli kaşıntıya maruz kalınmaktadır. (1)
Vajina Mantarı Belirtileri
Vajina mantarı nasıl anlaşılır? Vajina mantarı başlangıcında ilk fark edilen ortak belirti, vajina bölgesinde ve çevresinde hissedilen yoğun kaşıntıdır. Diğer belirtileri ise şunlardır:
- Vajina ve vulvada yanma, kızarıklık ve şişlik
- İdrar yaparken ağrı
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Vajinal akıntı (kokusuzdur ve süzme peynire benzemektedir)
Yukarıda sıralanmış olan belirtilerin hepsi birden yaşanabilmektedir. Belirtilerin şiddeti hafif veya şiddetli olarak kişiden kişiye göre değişebilmektedir. (2)
Vajina Mantarı Nedenleri
Vajina mantarı neden olur? Pek çok kadın hayatlarının bir döneminde vajina mantarı geçirmektedir. Sıklıkla bu durum Candida albicans türü mantarlardan kaynaklanmaktadır. Vajina, ağız, sindirim sistemi ve cilt üzerinde dengeli bir miktarda bulunan bu mantarlar genellikle enfeksiyona yol açmamaktadır.
Mikroorganizma sisteminde meydana gelen dengesizlikler nedeniyle, mantarlar hızlı bir şekilde çoğaldığında ise vajina mantarı gelişmektedir.
Vajina mantarı enfeksiyonun ortaya çıkma riski artıran bazı faktörler ise şunlardır:
- Antibiyotik tedavisi
- Hamilelik
- Obezite
- Diyabet (3)
Vajina Mantarı Tedavisi
Vajina mantarı nasıl geçer? Vajina mantarını tedavi etmenin ilk ve en etkili yöntemi antifungal ilaç tedavisidir. Antifungal ilaç tedavisiyle enfeksiyon belirtileri birkaç gün ya da iki hafta içinde iyileşmektedir. Antifungal ilaç tedavisi krem, merhem, tablet veya fitil formlarında uygulanabilmektedir.
Şiddetli veya tekrarlayan vajina mantarı enfeksiyonlarından muzdarip olunması durumunda, başka bir tedaviyi önerebilmesi için doktorunuzla konuşmalısınız. (4)
Vajina Mantarı İçin Hangi Doktora Gidilir?
Vajina mantarı tanısı ve tedavisi için jinekoloji (kadın hastalıkları ve doğum uzmanlığı) bölümüne başvurulabilmektedir. (5)
Vajina Mantarına Ne İyi Gelir?
Vajina Mantarı Bitkisel Tedavisi
Sarımsak: Mantarı tedavi etmek için bitkisel yöntemlere başvurulduğunda, sarımsak ilk sıralarda gelmektedir. Güçlü bir antibakteriyel ve antifungal olan sarımsak, hem uygun tariflerle macun haline getirildikten sonra etkilenen bölgeye uygulanabilmekte hem de yenilebilmektedir. (6)
Çay ağacı yağı: Oldukça güçlü bir yağ olan çay ağacı yağı, hem antibakteriyel hem de antifungaldir. Bu nedenle, mantar enfeksiyonuyla mücadele etmeye yardımcı olabilmektedir. Bununla birlikte, çok güçlü bir yağ olduğu için uygulamadan önce mutlaka başka bir yağ veya taşıyıcı yağ ile seyreltilmelidir. Kesinlikle ağız yoluyla alınmamalıdır. (7)
Hindistancevizi yağı: Organik hindistancevizi yağı Candida Albicans mantarlarından kurtulmak için kullanılabilecek bir diğer bitkisel tedavi yöntemidir. Hindistancevizi yağının antifungal özellikleri vajinayı mantar enfeksiyonundan korumaktadır. Vajinal mantar enfeksiyonunu tedavi etmek için doğrudan enfekte bölgeye uygulayabilirsiniz. (8)
Kekik yağı: Kekik esans yağı timol ve karvakrol isimli güçlü maddeler içermektedir. Bu nedenle, vajinal mantar enfeksiyonu tedavi etmek için faydalı olabilmektedir. Mantar enfeksiyonunu tedavi etmeye yardımcı olması için başka bir taşıyıcı yağ ile seyreltilerek kullanılmaktadır. Kesinlikle doğrudan vajina bölgesine uygulanmamalıdır. (9)
Elma sirkesi: Elma sirkesi mantar enfeksiyonlarıyla mücadele etmek için birebirdir. Bu nedenle, vajina mantarı için faydalı olabilecek bitkisel tedavi yöntemleri arasında yer alması şaşırtıcı değildir. Sirkede bulunan bileşikler vajinada bulunan tüm patojenik mikrobiyal türleri vajinadan atmayı sağlamaktadır. (10)
Kızılcık: Kızılcık, antifungal ve antibakteriyel bir meyvedir. Bu nedenle, hem mantarı tedavi etmek hem de oluşmasını önlemek için düzenli olarak kızılcık suyu içebilirsiniz. Sadece mantarla mücadele etmekle kalmamakta, aynı zamanda idrar ve mesane yolu enfeksiyonlarını da tedavi edebilmektedir. (11)
Yeşil çay: Yeşil çay, vücudun bağışıklık sistemini hızlandırmakta ve mantar enfeksiyonuna karşı savaşmaktadır. Yeşil çay içerek mantarın vücuttan hızlı bir şekilde temizlenmesini sağlayabilirsiniz. Ayrıca, etkilenen bölgeye yeşil çay uygulayabilir böylece de, iltihabı azaltarak cildi rahatlatabilirsiniz. (12)
Aloe vera: Aloe vera doğal bir serinletici olarak kullanılabilmektedir. Etkilenen bölgeye uygulandığı takdirde, tahrişi ve inflamasyonu azaltabilmektedir. Ayrıca, güçlü bir antiseptik olduğu için mantarlar ve bakterilerle de mücadele edebilmektedir. (13)
Vajina Mantarı Evde Tedavi Yöntemi
Yoğurt: Yoğurt gibi probiyotik ürünler vajinal enfeksiyonların tedavisinde faydalıdır. Yoğurt, vajina bulunan sağlıklı mikroorganizmaları dengede tutmak için gerekli olan yararlı bakterileri temin etmektedir. Yoğurdu yiyebilir ya da kaşıntıyı ve tahrişi hafifletmek için cilde yüzeysel olarak uygulayabilirsiniz. (12)
C vitamini: C vitamini cilde pek çok faydası bulunan bir vitamindir. Bununla birlikte, güçlü bir antimikrobiyaldir. Bu nedenle de, Candida gibi mantar enfeksiyonlarıyla mücadele etmek için kullanılabilmektedir. Vajina mantarını tedavi etmek için turunçgiller, meyveler ve yeşil yapraklı sebzeler tüketebilirsiniz. (13)
Borik asit: Borik asit bir antiseptiktir bu nedenle de, temizleyici olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte, oldukça güçlü bir maddedir. Vajina mantarını tedavi etmek için borik asit fitilleri kullanılabilmektedir. Öncesinde mutlaka doktor tarafından tavsiye edilmesi gerekmektedir çünkü zehirli bir maddedir ve istenmeyen yan etkilere neden olabilmektedir. (14)
Hidrojen peroksit: Hidrojen peroksit de antiseptik bir maddedir ve mantarları öldürebilmektedir. Bu nedenle, vajinal mantar enfeksiyonunu tedavi etmek için kullanılabilmektedir. Nasıl kullanılacağı hakkında bir uzmandan bilgi alabilirsiniz. Aşırı kullanımından kaçınılmasında fayda vardır çünkü cilde zarar verebilmektedir. (15)
Tavsiyeler
Bazı yöntemler ve önlemlerle vajina mantarı enfeksiyonu belirtilerini hafifletmek ve mantarın oluşmasını engellemek mümkün olabilmektedir.
- Genital bölgenin temizliğine dikkat edin.
- Vajina bölgesini temiz ve kuru tutun.
- Hava alan ve pamuklu kumaşlardan yapılan çamaşırları tercih edin.
- Kokulu spreyleri ve duş jellerini vajinal bölgeye uygulamaktan kaçının.
- Vajina bölgesine dezenfektan ürünler uygulamayın.
- Mümkünse bazı ilaçların aşırı kullanımından kaçının.
- Uyku düzenine dikkat edin, dengeli beslenin ve düzenli egzersiz yapın.
Yukarıda sıralanmış olan tedbirleri almanıza rağmen, yıl içinde dört kez ya da daha fazla mantar enfeksiyonu geçiyorsanız, mantar enfeksiyonu kronik bir hale gelmiş olabilmektedir. Bu durumda, mutlaka bir doktora başvurmalısınız. (16)