Oligarşi terimi eski yunanda kullanılan bir yönetim sistemidir. Bu yönetim sistemi, devletin daha iyi yönetilmesinin aksine belirli bir zümrenin devletin imkanlarını daha fazla kullanmasını içeriyordu. Peki Oligarşi Nedir?
Oligarşi Nedir?
Oligarşi terimi Yunanca kelimesinde gelmektedir ( Oligos Az, Arkhein Buyurmak) kelimelerinden türetilmiştir. Ayrıca Fransızcada ise Oligarchie ( azınlık iktidarı, yönetici azınlık) anlamına gelmektedir.
Oligarşi yönetim sisteminde devlet veya imparatorluk belirli bir grup tarafından yönetiliyordu. Bu yöneticiler zengin ve yüksek rütbedeki zümrelerden oluşmaktaydı. Oligarşi terimini daha basit ifadeyle açıklamak gerekirse, 40-50 kişilik bir zümrenin devleti yönetmesi anlamına gelmektedir.
Oligarşinin Tunç Kanunu Nedir ?
1911 yılında Robert Michels isminde birisi tarafından bir tez ortaya atmıştır, açıkladığı bu tezde devleti yöneten grubun sayısının belirli bir sayıya ulaştığında, Oligarşi yapının bozulacağını ifade etmiştir. Bu teze Oligarşinin Tunç Kanunu denilmiştir.
Oligarşi: Artıları ve Eksileri
Artıları
- Güç, herkesi her karara dahil etmek yerine bir liderlik ekibi içinde merkezileştirilir.
- İktidardaki grup toplumun daha büyük sorunlarını ele alırken, insanlar etkinliklere, ilişkilere ve çalışmalara katılabilirler.
- Bir oligarşi, riskli girişimleri üstlenmek yerine muhafazakarlığı doğuran statükoyu korumaya çalışır.
- Yaratıcılığı ve yeniliği teşvik edebilir, çünkü insanlar toplumu yönetme konusunda endişe duymazlar.
Eksileri
- Egemen sınıf politikaları ve mevzuatı kontrol eder ve toplumun geri kalanından çok daha fazla servetle sonuçlanır.
- Egemen sınıf daha fazla uzmanlık kazandıkça, dışarıdakileri dışlama eğilimindedir ve bu da insanların girmesini zorlaştırır.
- Yeni perspektifleri ve çeşitliliği önler.
- Mevcut tedarikleri belirli sınıflarla sınırlayabilir, fiyatları düzeltebilir, seçici faydalar sağlayabilir ve temel arz ve talep fonksiyonlarını engelleyerek ekonomiyi kısıtlayabilir.
- İnsanlar egemen sınıfa katılamayacaklarını düşündüklerinde, artık egemen sınıfın belirlediği kurallara uymak zorunda kalmayabilir, bu da isyan, yıkım ve savaşa yol açabilir.
Oligarşiyle Yönetilen Ülkeler Hangileridir:
Eski Çağda Yönetilen Ülkeler
- Yunanistan
- Roma
Günümüzde Yönetilen Ülkeler
- Suudi Arabistan
- İran
- Irak
- Suriye
- Küba
- Cezayir
Oligarşinin Çeşitleri Nelerdir?
Oligarşik Demokrasi Nedir?
Bu iki kavram normal şartlarda bir araya gelecek iki terim değildir, çünkü demokrasi teriminde halk kendi kendini yönetir ancak oligarşide halk zengin bir grup tarafından yönetilir. İşte böylesini zıt iki kavran günümüzde bir araya gelmiş durumdadır.
Bu sistemde milletvekilleri iktidar parti tarafından seçilir. Böylesi bir sistemde iktidar parti istediği adayı istediği zaman mevkisinden alabilir. Bu da demokrasinin aslında tam olarak olmadığı anlamına gelmektedir.
Bürokratik Oligarşi Nedir?
Bu sistemde halkı yöneten grup halkın tüm isteklerini yerine getirir ancak belli bir zümrenin yönetiminde çalışmaktadırlar. Böylesi bir sistemde aslında yönetimde görünen kişilerin bir kukla gibi davrandığı apaçık ortadadır.