ABD ile Kanada arasındaki ticari engellerin kaldırılmasına yönelik görüşmeler GATT (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması)ın imzalanmasından sonra başlatılmıştır. Bu iki ülke arasındaki ticaret, dünyadaki en büyük ikili ticaret akımını oluşturmaktadır. Bu ülkeler dış ticarette olduğu kadar dış yatırımlarda da adeta bütünleşmiş durumdadır.
Uzun süren görüşmelerden sonra oluşturulan ABD-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması, 2 Ocak 1988 tarihinde imzalanmıştır. ABD-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması ikili bölgesel uygulamalar içinde en kapsamlı bir ticaret anlaşması olarak doğmuştur. Anlaşmada, iki ülke arasındaki ticarette tarifelerin kaldırılması, tarife dışı engellerin azaltılması ve hizmetler ticaretinin liberalleştirilmesi öngörülmüştür.
Bu arada Meksika'nın 1986 yılında GATT'a üye olmasından sonra ABD, bu ülkeyle ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirmek üzere bir anlaşma imzalamıştı. ABD'nin bir yandan Kanada, diğer yandan Meksika ile yaptığı anlaşmalar, sonuçta ABD-Kanada-Meksika arasında Kuzey Amerika kıtasını içine alacak şekilde bir Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) oluşturulmasını ön plana çıkarmış ve bu yönde hazırlanan anlaşma 12 Ağustos 1992 tarihinde imzalanmıştır.
NAFTA bir serbest ticaret bölgesi anlaşmasıdır. Buna göre, söz konusu üç ülke kendi aralarındaki ticarette engelleri kaldırmayı ve üçüncü ülkelere karşı ticarette milli tarifelerini sürdürmeyi kabul etmektedirler. Anlaşmanın içine sanayi ürünleriyle tarım ürünleri girmektedir. Gümrük vergilerinin prensip olarak on yıllık süre içinde sıfırlanması öngörülmektedir. Bununla birlikte, bazı tarım ürünleri için daha uzun süreler tanınmıştır. Çevre korunması, fikri mülkiyet hakları, kara ve hava taşımacılığı gibi hizmetler de anlaşmanın içine girmektedir. Nitekim bu gibi düzenlemeler, anlaşmayı en geniş serbest ticaret anlaşması yapmaktadır.
Öte yandan ABD, çeşitli Orta ve Güney Amerika ülkeleriyle de çok sayıda ticaret ve yatırım çerçeve anlaşmaları imzalamıştır. Amacı, korumacılık önlemlerine başvuran bu ülkelerin ticaret politikalarının serbestleştirilmesini sağlamak ve Kanada'dan Arjantin'e kadar uzanan bir serbest ticaret bölgesi oluşturmaktır. Dolayısıyla, ilerde NAFTA'nın söz konusu ülkeleri de içine alacak biçimde genişlemesini bekleyebiliriz.
Kaynak: Rehber Ansiklopedisi