Hamas'ın 7 Ekim'deki ölümcül saldırılarının ardından İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) Gazze Şeridi'ne kara saldırısı kaçınılmaz görünüyordu . Saldırının İsrail'i temelden sarstığı göz önüne alındığında, Binyamin Netanyahu hükümetinin çok az seçeneği vardı.
IDF saldırıyı önlemede veya saldırıyı planlamada başarısız olurken, hükümetin İsrail'in Hamas'ın Gazze'deki yönetimini zımnen destekleyebileceği ve böylece Filistinlileri bölüp devlet olma arzularını süresiz olarak sınırlayabileceği yönündeki kibirli görüşünün temelden kusurlu olduğu ortaya çıktı .
Ancak savaşın üzerinden neredeyse iki buçuk hafta geçmesine rağmen İsrail'in kara saldırısı henüz gerçekleşmedi. Bunun yerine, her iki taraf da çok tanıdık bir roket ve hava saldırısı alışverişi modeline yerleşti. O halde neden İsrail'in eylemleri onun söylemiyle örtüşmüyor?
İsrail'in hem iç hem de dış politikasını kapsayan iç içe geçmiş iki faktör, bu operasyonel ataleti açıklamaktadır.
Birincisi ABD-İsrail ilişkileri. Biden yönetimi yetkilileri başlangıçta İsrail'in itidalli davranması çağrısını reddetti ve hatta kara saldırısını destekledi . Bu, ABD baskısının İsrail'i ateşkesi kabul etmeye ikna etmede kritik bir faktör olduğu önceki tırmanma turlarından farklı .
Ancak tanıdık dinamik kısa sürede geri döndü. Biden, İsrail'i “ savaş yasalarına ” uyması ve Gazze'deki sivilleri koruması konusunda uyardı. Beyaz Saray aynı zamanda İsrail'in yardımın bölgeye girmesine izin verme konusundaki inatçılığını da aştı . Hamas'ın dört rehineyi serbest bırakmasının ardından ABD, gerilimi daha da tırmandırmadan daha fazla İsrailli sivilin evlerine getirilmesi için bir kez daha baskı yapıyor.
İsrailli uzmanlar, sözde zayıf ve saf ABD'nin Hamas'ın oyalama taktiklerine kanması nedeniyle sövüp sayıyor . Ama gerçek eve daha yakın. ABD'nin İsrail'in savaş planlarını yumuşatmasına neden olan Hamas değil, Kudüs'ün siyasi ve askeri seçkinlerinin en üst düzeylerindeki iç muhalefettir.
Kara istilası ve ertesi gün
Çatışma başladığından bu yana ABD'li yetkililer İsrail'e iki soruyu yanıtlaması için baskı yapıyor. İlk olarak, bir kara saldırısının nasıl görüneceği. İkincisi, İsrail'in Hamas'ı iktidardan uzaklaştırdıktan sonra herhangi bir askeri başarıyı Gazze için kapsamlı bir siyasi plana nasıl dönüştüreceği.
ABD'yi geçici olarak gerilimi düşürmeye iten şey İsrail'in bu sorulara cevap verememesidir . İsrail'in siyasi ve askeri seçkinleri, kara saldırısının nasıl olacağı ve uzun vadeli siyasi hedeflerin ne olması gerektiği konusunda bölünmüş durumda.
7 Ekim'den önce İsrail liderliği, herhangi bir müdahalenin kabul edilemeyecek sayıda ölüme ve ciddi uluslararası kınamaya yol açacağı göz önüne alındığında, Gazze'yi yeniden işgal etmektense Hamas'ı iktidarda tutmanın tercih edileceği inancında birleşmişti .
Hamas'ın vahşi saldırıları bu fikir birliğini yok etti ama onun yerini yenisi alamadı. IDF , karadan, denizden ve havadan tüm bölgeyi ele geçirecek kapsamlı bir kara saldırısı için bastırıyor . Diğer güvenlik uzmanları ise İsrail'in ablukayı sıkılaştırmasını ve Gazze'nin güney ve orta bölgelerindeki daha az nüfuslu bölgeleri işgal etmesini savunuyor. Bunu yaparak İsrail, görünüşe göre bölgenin en yoğun nüfuslu bölgelerinde uzun süreli bir kentsel çatışmayı önleyebilir, ancak yine de Gazze'yi yaşanmaz hale getirerek Hamas'ı eninde sonunda teslim olmaya zorlayabilir .
Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyon ortakları da bu kuşatma modelini savunuyor ancak bunu kendi siyasi gündemlerini ilerletmek için bir sıçrama tahtası olarak kullanmak istiyor ; yani askeri işgali sivil yerleşimle tamamlamak ve sonunda Gazze'nin seyrek nüfuslu bu bölgelerini ilhak etmek.
Netanyahu'nun pozisyonu
Netanyahu'nun kendisi de en iyi ihtimalle kararsızlıkla, en kötü ihtimalle ise son zamanlarda liderliğini öne çıkaran paranoyayla boğuşuyor. İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı, savaş öncesi statükoyu terk etme konusunda isteksiz olmaya devam ediyor ve özel kuvvetler tarafından gerçekleştirilen kısa vadeli, cerrahi baskınları tercih ediyor.
Sorunları daha da karmaşık hale getiren şey, hem Netanyahu'nun hem de IDF elitinin dikkatlerinin , medya sızıntılarının 7 Ekim saldırıları ve İsrail'in süregelen siyasi ve askeri felci için birbirine işaret etmesiyle, suçlamalar yüzünden dağılması.
Bu nedenle , İsrail'de hiç kimsenin, IDF'nin Hamas'ın yönetimine son vermeyi başarması halinde bundan sonra ne olacağı şeklindeki daha çetrefilli soru üzerinde hemfikir olmaması şaşırtıcı değil . İsrail'in kamu temsilcileri şu anda kimsenin bu soruyu dikkate almadığını söyleyerek övünme noktasına geldi .
Nispeten ılımlı Mavi Beyaz Parti'nin İsrail'in “ acil durum koalisyonu ” hükümetine girmesi ABD'yi kısmen rahatlattı. Parti lideri ve şimdiki savunma bakanı Benny Gantz, Hamas'tan sonra Gazze'nin geleceğini belirlemekle görevli bir komite topladı .
Ancak bu çok az olabilir, çok geç olabilir. İsrail hükümet komiteleri hızlı karar almalarıyla tanınmıyor; Netanyahu ise sürekli olarak gücü tekeline almak ve Mavi ile Beyaz'ın, IDF seçkinlerinin ve hatta kendi savunma bakanının politika oluşturma girdilerini en aza indirmek için çalıştı.
Biden yönetimini en çok endişelendiren şey bu kararsızlık, yıkıcı çekişmeler ve en önemlisi uzun vadeli bir planın olmayışıdır. Ve iyi bir sebepten dolayı. Kendi araştırmam işgalcilerin sıklıkla “ işgal tuzağına ” düştüğünü gösterdi . Müdahale sonrası planlamayı başaramıyorlar ve sonuç olarak ulaşılabilir bir siyasi hedefi olmayan, kazanılamaz bir bataklığa saplanıyorlar.
ABD bu dersleri aldı, İsrail ise görünüşe göre öğrenmedi. İsrail'in 1985'te Güney Lübnan'da bir “ güvenlik bölgesi ” oluşturduğunda, dönemin savunma bakanı Şimon Peres'in o yılın IDF'nin ülkedeki son yılı olacağını iddia etmesi göz önüne alındığında bu durum daha da şaşırtıcı . Değildi.
İsrail, hedeflerinden herhangi birine ulaşamamış ve Hamas'ın müttefikleri Hizbullah'a, İsrail'in “geri çekilmesinden” pay alma yetkisi vermiş olduğundan, 2000 yılının ortalarına kadar işgaline son vermedi.
O halde İsrail'in, Hamas senaryosundan sonraki bir günü planlayamamanın stratejik aptallığını anlaması için Irak ve Afganistan kadar uzaklara bakmasına gerek yok.
Lecturer in Peace and Security, Durham University