Yaptığım hesaplamaya göre, geçen hafta en az 4 kez "sadece 5 dakika" beklemem söylendi. Arap dünyasında, herhangi bir görüşmenin ertelenmesini her zaman sadece 5 dakika beklemem gerektiği güvencesi takip eder. Ya da sadece 5 dakika sonra telefonla bana dönülecektir. Çok çok nadirense 10 dakika. Neredeyse hiçbir zaman bir dakika olmaz. Beş, Mısır'da daha çok, Lübnan ve Suriye'deyse görece daha az kullanılır. Arapçada “sadece 5 dakika” şöyle söylenir - transliterasyon bana ait- "khams daqiya faqat." Hesaplarıma göre 43 yıl içinde, bu cümleyi neredeyse 9 bin kez duymuş olmalıyım, muhtemelen daha fazla.
Elbette bu cümle yüzde 99 yalan, her zerresi seçimlerde bir Arap diktatörünün aldığı oy oranlarının ortalaması kadar büyük bir yalan. Ama ben her zaman -hala- inanıyorum. Bugün bile, Ortadoğu'da bir sekreterin odasında beklerken veya telefonuma bakarak kendi kendime "Pekala, sadece üç dakika sonra beni görecek veya bana telefon açacak" derim. Karşımdaki kişi bunu yapmaz. Yapmayacağını ben de biliyorum. Ancak inançsızlığın bilinçli olarak askıya alındığı durumlarda en azından 5 dakikaya güvenmeniz gerekir.
Bu yalan o kadar çok söylendi ki gerçeğin kendisinden daha gerçek bir hale geldi. Sevgili okur, henüz Brexit'ten bahsetmedim.
Birkaç kez bu "5 dakikanın" nereden geldiğini bulmaya çalıştım ve Mısırlı yaşlı bir ahbabım beni rahatlatmaya çalıştı. "19. yüzyıl sonlarında Mısır'a gelen bir sürü İngiliz subayla birlikte Hindistan'dan geldi" dedi. Bu memurlar yerel Araplara taleplerin/isteklerin/ricaların/sorunların "5 dakika" içinde çözülmesini söylerdi.
Görünen o ki suç bizimdi. Birkaç yıl önce Hindistan'dayken, Yeni Delhi'de Hint bir gazeteciyle tanıştım. O da bana, evet, Raj'ın uzak bölgelerindeki köy anlaşmazlıklarında Bölge Komiserleri'nin davacılardan bunaldıklarında bu ifadeyi kullandığını söyledi.
Bağımsızlık sonrası Hint kamu hizmeti -ve elbette sonradan bağımsızlaşmış Arap dünyasındaki herhangi bir memur- taleplerinin "sadece 5 dakika içinde" sağlanacağı yönündeki rahatlatıcı tavsiyesiyle (yerli veya yabancı) ziyaretçisinden sabırlı olmasını istemeyi sürdürdü.
Gerçek zamansa bir gün, bir hafta ya da kıyametin kopacağı ana kadar uzayabilir. Bir şey fark etmiyor, bunu söylediler ve söylüyorlar ve hala -ama hala- ben de masum biçimde inanmaya devam ediyorum. Gazeteci arkadaşıma Hintlerin İngilizce aksanını sorduğumda, bunun nedeninin ülkeye İngilizce öğreten erken dönem Galli misyonlerlere kadar gittiğini iddia ettiğini de eklemeliyim. "Hint İngilizcesi, Gallilerin İngilizcesine benzemiyor mu?" diye sordu. O zamandan beri bunu düşünüyorum.
Ancak “5 dakikayı” değil. Çünkü artık onun varlığını kabullendim. Duygusal olarak doğru, gerçekteyse palavra. Arap arkadaşlarımın şimdi Brexit çağında, İngiliz diplomasisi veya politikasıyla -ya da böyle bir kelime kullanmaya hala cesaret edebiliyorsak "devlet idaresiyle"- ilgilenmesi gibi.
Brexit'ten aşırı sıkılıyorlar çünkü birçoğu -azalan sayıdaki İngiliz gibi- gerçekleşeceğine inanmıyor. Ancak Araplar, mevcut Başbakan'ın -Muhafazakar partiden seçimle aldığı mantık dışı yetkiyi unutun- demek istediğini söylemediğini, söylediğiniyse demek istemediğini de biliyor. Bu durum geçmişe bakıldığında, geçen yüzyıldaki İngiliz Ortadoğu politikasını nasıl gördüklerini de tam olarak anlatıyor.
1917 Balfour Deklarasyonu “sadece 5 dakika” güvenilirliğe sahipti. Sadece bir cümleden ibaretti. Filistin'de kurulacak Yahudi "Milli Vatanına" İngiliz Hükümeti'nin desteğini söz verirken, Arapların sivil ve dini haklarına zarar verecek hiçbir şey yapılmamasında diretiyordu. Ya da Dışişleri Bakanı'nın küçümseyerek adlandırdığı gibi "Yahudi olmayan mevcut topluluklara."
İlki doğru çıktı, ikincisiyse yalan. Yine de yıllarca -1948'de, Balfour'un neyi kime söz verdiğini umursamadıkları bir dönemde, Filistin'i küçük düşererek terk etmelerine kadar- İngilizler bu ikiyüzlülüklerini devam ettirdi.
Bu bağlamda, yeni Başbakanımızın bu en aldatıcı, sahtekar ve utanç verici belgeye karşı tutumunu gözlemlemek çok eğitici. Boris Johnson 2015'te Balfour Deklarasyonu'nu -neredeyse isabetli bir şekilde- "tuhaf" ve "trajikomik biçimde anlamsız" diye nitelendirdi. "Dışişleri Bakanlığı saçmalığının zarif bir parçası" demişti. Ancak akabinde gerçekleştirdiği bir İsrail ziyaretinde -Boris Johnson artık Londra Belediye Başkanı'ydı ve İngiliz-İsrail ilişkilerinin karlı doğasının farkındaydı- tam tersini dile getirdi. Artık Balfour Deklarasyonu'nun "harika bir şey" olduğunu ve "büyük bir tarihi cereyanı aksettirdiğini" fark etmişti.
Artık açık ki bu iki ifadeden biri düzmeceydi. Ya Balfour'un sözleri -trajikomik veya başka bir nedenden dolayı- tutarsız ve tuhaftı ve Dışişleri Bakanlığı memurları dalavericiydi ("saçmalık") ya da Balfour, tek cümlesi dünya tarihinde bir dönüm noktası olan, faniler arasında yaşayan bir titandı.
Araplar bıkkınca iç çekti. İngilizlerden daha fazla bir şey beklemiyorlardı. Kendilerine her zaman yalan söylenmemiş miydi? İsrailliler de bu saçmalığa kanmadı. 20 yıldır tanıdığım İsrailli bir gazeteci, Johnson'ın sahtekarlığına işaret ettiğimde omuzlarını silkti. “Bu şeylerin değerinin ne olduğunu biliyoruz” dedi.
Şimdiyse artık çoğu İngiliz'in de Brexit hükümetini böyle değerlendirdiğini düşünmeyi yeğliyorum. Nasıl Boris Johnson bizim başbakanımız değilse artık hükümet de bizim hükümetimiz değil. Sadece yalanların -hatta 5 dakikalık yalanların- normal, kaçınılmaz, sıkıcı, donuk, yorucu ve böylece kabul edilebilir hale gelmesinden ibaret.
Feldmareşal/Cumhurbaşkanı Sisi'nin ülkenin demokratik biçimde seçilmiş tek cumhurbaşkanını devirmesinden, İslamcı muhaliflerini katletmesinden ve on binlerce siyasi mahkumu hapsetmesinden üç yıl sonra Mısır'a gerçekleştirdiği bir ticari ziyarette Boris Johnson, diktatörün Kahire'deki ofisinde İngiltere ve Mısır arasındaki "ikili bağların gücünü derinleştirmek" amacıyla keyifle sohbet ediyordu.
Johnson, İngiltere'nin Mısır'ın uzun zamandır dostu olduğunu açıkladı. “Biz Mısır'ın en büyük ekonomik ortağıyız ve terörizme, aşırıcı fikirlere karşı güçlü müttefikleriz." Mısır hapishanelerinde işkence çarkları dönerken ve 2011 devrimininin tüm aktivistleri son kişisine kadar hapse tıkılırken, Mısır her şeye rağmen "müttefiğimizdi".
Johnson'ın ekonomiyle ilgili sözleri elbette oyunu ortaya koydu. Tüm bunlar parayla ilgiliydi -ve Mısır'ın işkencecilerinden gelen istihbaratlar için duyulan şükrandan. Ancak biliyoruz ki kendisi için uygun olduğunda -Eden'in Nasır desteği bir gecede nasıl nefrete döndüyse aynı şekilde- Johnson, Sisi'yi de Washington'daki adamımızı savurduğu aynı otobüsün altına atar. Hakikaten de külyutmaz biri olan Sisi, Johnson'la bir toplantısında, dönemin dışişleri bakanı sadece latife yaparken odayı terk ederek gerçekte hakkında ne düşündüğünü göstermişti.
Ancak bu acı olayın kayıtlara geçmesi bile hiçbir şey ifade etmiyor. Aslında, Boris Johnson hakkında yazmanın şimdiki sorunları kendisinin o kadar doğal, rahat ve mutlu bir yalancı olması ki -her bir yalanı birçok kez açığa çıkarılan, ifşa edilen, afişe olan ve şüphe kırıntılarının ötesinde ispatlanan tamamen sahtekar bir adam-, onun bu yalancılığının biz gazetecilerin "bayat haber" dediğimiz şey olmasıdır. Boris Johnson yalan mı söylüyor? Zaten biliyoruz -öyleyse bunda yazmaya değer yeni bir şey var mı?
Bu anlamda, Johnson hakkında yazmak bir bakıma, Trump benzeri bir delilikten muzdarip olmakla beraber tuhaf karakterinin bir parçası haline gelen -Birleşmiş Milletler'de başının üzerinde beliren mübarek bulut ve dünyanın nasıl Ahmedinejadlaştığı hakkında- sürekli açıklamalarıyla İran'ın eski Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad hakkında yazmaya benziyor.
Daha meşum alanlara girdiğinde -örneğin Yahudi Soykırımı'nın varlığını sorguladığında- kendisini tabii ki çok ciddiye aldık. Fakat uydurduğu hikayeler "bunda yazacak yeni ne var?" kategorisine giriyor .
Benzer şekilde, İngiltere Başbakanı'nın büsbütün güvenilmezliği -gerçeğe yönelik ihaneti- şimdi de onun şaklabanlığında kayboluyor. Gerçeğe saygısızlığı, kamuoyundaki imajı olan şaklabanlığının bir parçası, bir bütünüdür ancak bu, onun İngiliz halkına asıl hakaretini örtüyor.
Bunu Mısır, Suriye, Suudi Arabistan diktatörleriyle Irak ve Libya'nın eski tiranlarına da uygulayabilirsiniz. Beş yıllık planları, seçim zaferleri ve "Siyonizmi" yok etme sözleri -kendi biyolojik çocuklarını sıradaki diktatörler olarak yetiştirirken halka olan "sevgilerinden" söz etmeye gerek bile yok- saçma sapan, sahte ve gerçek dışı.
Ama uzunca zamandır buna alışagelmiştik. Karşılıklı düşmanlıkları sebebiyle Arap diktatörleri kendi gazetelerinin karikatüristlerini diğer bir diktatörü şaklaban şeklinde karikatürize etmesi yönünde cesaretlendirirdi -Batılı karikatüristler de genelde Arap liderlerinin benzer aşağılayıcı resimlerini çizerdi.
Boris Johnson, bazı yönlerden, bir sepet dolusu Arap otokrattan çok daha tehlikeli bir adam. Evet, günümüz siyasetini II. Dünya Savaşı'yla kıyaslayan kolaycı klişeye her zaman karşı çıkarım. Saddam “Dicle'nin Hitler'i” değildi. Trump da Nazi değil. Faşist panteonda, eylemlerinde yeni İngiliz “hükümetimize” en ufak bir paralel bulabileceğimiz biri varsa, bu Mussolini'dir.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/3017 Eylül 2021 - ECOTON'dan (ekolojik gözlem ve sulak alan koruma) Endonezyalı bir aktivist, nehirlerde ve okyanuslardaki plastik atıklar konusunda halkı bilinçlendirmek için Gresik nehrinden toplanan 4 bin 444 şişeyi bir araya getirerek bir yapı oluşturdu. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği verilerine göre okyanuslara her yıl 8 milyon ton plastik gidiyor. Atık plastik tüm deniz çöplerinin yüzde 80'ini oluşturuyor. Bilim insanları Pasifik Okyanusu'ndaki çöplerden oluşan Büyük Pasifik Çöp Alanı'nın Fransa'nın yüzölçümünün üç katı büyüklüğe sahip olduğunu söylüyor (AFP)
-
2/3016 Eylül 2021 - Macar heykeltıraş Tamas Gilly, kripto para birimi Bitcoin'in gizemli mucidi Satoshi Nakamoto'nun bronz bir heykelini yaptı. Bugün heykelin açılışını yapan Bitcoin meraklıları bunun dünyada bir ilk olduğunu söyledi. Satoshi Nakamoto, Bitcoin'in kurucusu olarak kabul edilen kişinin gerçek adı değil çünkü kendisinin kim olduğu bilinmiyor (AFP)
-
3/3015 Eylül 2021 - Temmuzda geçirdiği ameliyatın ardından Papa Francis bu ay yurtdışı gezilerine devam etti. İlk olarak Macaristan'a giden ve Başbakan Viktor Orban'la görüşen Papa, ülkede sadece 7 saat geçirmiş ve yaklaşık 3 gün kalacağı Slovakya'ya gitmişti. Bugün eve dönüş yolunda, uçakta gazetecilerle konuşan Papa'ya ABD'nin gündemindeki kürtaj konusu soruldu. Papa Francis, ABD'de olup bitenlere tam olarak hakim olmadığını söylerken kürtajın cinayet olduğunu tekrarladı (AFP)
-
4/3014 Eylül 2021 - Fransa'da geçen ay yürürlüğe giren sağlık ruhsatı uygulaması, yurttaşların şehirler arası yolculuk yapmak, restoran, kafeterya, sinema salonları ve müzelere girebilmek ve daha birçok günlük aktivite için Kovid-19 aşılarını tamamlamış olduklarını kanıtlayan belge ya da son 72 saat içinde yapılmış negatif PCR testi sonucu göstermesini gerektiriyor. Haftalardır ülkenin dört bir yanında binlerce kişi bu kararı protesto ediyor ve bugün de Lyon'daki bölge sağlık merkezinin önünde protestolar düzenlendi (AFP)
-
5/3013 Eylül 2021 - Yaklaşık iki yıldan beri dünyanın dört bir yanını kasıp kavuran koronavirüsten etkilenen tek canlı türü insan değil. Halihazırda nesli tükenme tehlikesi altında olan türler içinse Kovid-19 daha büyük bir tehdit teşkil ediyor. Malezya'nın Sandakan kentindeki Sepilok Orangutan Rehabilitasyon Merkezi'ndeki personelden birisi enfekte olunca söz konusu tesiste bulunan 30 orangutandan sürüntü alındı. Hayvanların hiçbirinde virüse rastlanmadığını açıklayan yetkililer, testlerin düzenli olarak yapılacağını ekledi (AFP)
-
6/3011 Eylül 2021 - Amerika Birleşik Devletleri'nin tarihindeki en kanlı terör eylemi olarak kabul edilen 11 Eylül 2001 saldırılarının üzerinden 20 yıl geçti. El Kaide'nin üstlendiği saldırıda kaçırılan iki yolcu uçağı New York'taki İkiz Kuleler olarak da bilinen Dünya Ticaret Merkezi binalarına çarpmıştı. Saldırı sonucunda yaklaşık 3 bin kişi hayatını kaybetmiş, ABD, Usame Bin Ladin'in iadesinin reddedilmesi üzerine 7 Ekim 2001'de Afganistan'a girmişti. Bugün saldırıların gerçekleştiği yerde düzenlenen anma törenine Başkan Joe Biden, eski başkan Barack Obama ve eski first lady Michelle Obama da katıldı (AFP)
-
7/3010 Eylül 2021 - İspanya'nın Estepona tatil kentinde çarşamba akşamı başlayan orman yangını yaklaşık 2 bin hektarlık bir alanın yanmasına sebep oldu. Söz konusu bölgede 900'den fazla kişi tahliye edilirken yetkililer 44 yaşındaki bir itfaiye görevlisinin alevleri söndürmeye çalışırken hayatını kaybettiğini bildirdi. Yangını kontrol altına alma çalışmaları sürüyor (AFP)
-
8/309 Eylül 2021 - ABD'nin Afganistan'da gerçekleştirdiği tahliye operasyonu 30 Ağustos'ta son bulmuş fakat geride ABD yurttaşları ve özel vizeye sahip kişiler kalmıştı. Kabil Havalimanı'na gelen Katar Havayolları uçağı, ABD önderliğindeki operasyonun sona ermesinden sonra ilk büyük çaplı tahliyeyi gerçekleştirerek aralarında ABD yurttaşlarının da olduğu yaklaşık 200 kişiyi daha ülkeden çıkardı (AFP)
-
9/308 Eylül 2021 - ABD'de kamuya açık yerlerdeki Konfederasyon anıtları üzerindeki yetkinin yerel yönetimlere devredilmesinden bu yana bulunduğu yerden kaldırılan heykellere bir yenisi eklendi. Virginia eyaletinde Siyahilerin Hayatı Önemlidir protestolarının buluşma noktası haline gelen eski Konfederasyon Generali Robert E. Lee'nin heykeli yerinden kaldırıldı ve parçalara ayrıldı. Yüzlerce kişiden oluşan bir kalabalık, heykelin kaldırılmasına tezahüratlarla eşlik etti (AFP)
-
10/307 Eylül 2021 - Rekor seviyede düşük anket sonuçları ve ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya kalan Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, kendisini destekleyen sağcı seçmenleri 7 Eylül Bağımsızlık Günü'nde sokaklara çıkmaya davet etmişti. Bolsonaro destekçileri büyük mitingler düzenleyerek bu isteği yerine getirirken, önde gelen sol görüşlü isimler devlet başkanının gelecek yıl düzenlenecek seçimler öncesinde bir darbe planladığını iddia etti. Söz konusu gelişmelerin öncesinde Bolsonaro, sosyal medya şirketlerinin yanlış bilgi yayılmasını önlemek amacıyla platformlarındaki içerikleri kaldırmasını sınırlandıracak bir kararname imzaladı (AFP)
-
11/306 Eylül 2021 - Yemen'de birçok okul, hükümetle Husi isyancıları arasında devam eden çatışmalar sırasında yıkıldı, mülteci kamplarına veya askeri üslere dönüştürüldü. Sayının büyük olasılıkla artacağı konusunda uyaran Birleşmiş Milletler'e göre, yaklaşık 2 milyon çocuk Kovid-19 pandemisi ülkeyi etkisi altına almadan önce okulsuz kalmıştı. Yemenli çocuklar, Hudeyde'dedeki bu okulda olduğu gibi harap olmuş binalarda ders işlemek zorunda kalıyor (AFP)
-
12/305 Eylül 2021 - Batı Afrika ülkesi Gine bir kez daha askeri darbeye sahne oldu. 1984 ve 2008'de de darbelerin yaşandığı ülkede bu kez iktidara el koyan Özel Kuvvetler Birlikleri'nin komutanı Albay Mamady Doumbouya... Devrilen isimse 2010'da ülkenin serbest seçimlerle seçilen ilk devlet başkanı olma unvanını kazanan ve 11 yıldır ülkeyi yöneten Cumhurbaşkanı Alpha Conde. Yeraltı zenginlikleriyle bilinen ülkenin yönetimine gelirken yolsuzluklara son verileceği vaadinde bulunan Conde ve oğlunun adı iktidarda geçen 11 yıl boyunca sayısız yolsuzluk iddiasına karışmıştı. 2020'de halkoyuna sunulan Anayasa değişikliğiyle görev süresini uzatan Conde, akabinde yapılan seçimden zaferle çıksa bile o günden sonra ülkede sular durulmadı. Seçimlere hile karıştırıldığını öne süren muhalefet sokaklara çıktı. Darbecilerin ülkedeki hoşnutsuzluğu fırsat bildiği, bir Özel Kuvvetler üyesinin görevden alınmasının da darbeyi tetiklediği iddia ediliyor (AFP)
-
13/304 Eylül 2021 – Tayland'da haftalardır süren ve Başbakan Prayut Çan-oça'yı istifaya çağıran protestolar hız kesmeden devam ediyor. Binlerce kişi başkent Bangkok'ta bir araya gelerek hükümeti ve başbakanı kötü ekonomi yönetimi, Kovid-19 krizini ele alış şekli, yolsuzluk ve insan hakları ihlalleri nedeniyle protesto ediyor. Öte yandan Başbakan Prayut Çan-oça ve kabinesinden 5 bakan bugün parlamentodan güvenoyu almayı başardı (AFP)
-
14/303 Eylül 2021 - Meksika'nın doğu kesimlerinde gerçekleşen şiddetli yağışlar, beraberinde seli getirdi. Selin vurduğu bölgelerde 300'den fazla ev hasar aldı, 4 kişi hayatını kaybetti ve 1 kişi hala aranıyor. Afetten etkilenen kişi sayısının 1,600 kadar olduğu tahmin ediliyor. Ordu da kurtarma ve temizleme çalışmalarına katkıda bulunuyor (AFP)
-
15/302 Eylül 2021 – Mısırlı şirket VACSERA'nın Çinli Sinovac firmasıyla yaptığı anlaşma sonucu Mısır, yıllık 1 milyar doz koronavirüs aşısı üretmeyi planlıyor. Bu hamle ülkeyi Ortadoğu ve Afrika'nın en büyük aşı üreticisi haline getirecek (AFP)
-
16/301 Eylül 2021 - Dünyanın en eski film festivali olan Venedik Film Festivali bu yıl 78. kez düzenleniyor. Cannes ve Berlin film festivalleriyle birlikte en prestijli üç festivalden biri sayılan ve her yıl ağustos sonu ya da eylül başı Venedik'teki Lido adasında düzenlenen etkinlikte bu yıl yaşam boyu başarı ödülü ünlü İtalyan oyuncu, senarist ve yönetmen Roberto Benigni'ye verildi (AFP)
-
17/3031 Ağustos 2021 - Taliban'ın iktidarında başlayan ve 20 yıl süren savaş Taliban'ın iktidarı ele geçirmesiyle sona erdi. Bugün, ABD birliklerinin Afganistan'dan geri çekilme operasyonunun son günüydü. ABD askerlerinin dün gece ayrılmasından sonra Kabil havalimanına giren Taliban, zaferini başkent Kabil genelinde havaya ateş açarak kutladı. Fotoğrafta kokpiti görülen Afgan Hava Kuvvetleri'ne ait uçak gibi çok sayıda araç ve askeri teçhizat Taliban'ın eline geçti (AFP)
-
18/3030 Ağustos 2021 - Hinduizm'in bazı inanışlarında en yüce tanrı olarak görülen Krişna'nın doğuşu, ülke genelinde düzenlenen Janmashtami festivalinde kutlanırken ortaya renkli görüntüler çıktı. Hintliler, Janmashtami'yi oruç tutarak, birlikte dua ederek, özel yemekler hazırlayıp birbirleriyle paylaşarak ve Krişna tapınaklarına giderek kutladı. Kimileriyse fotoğrafta olduğu gibi çocuklarını Krişna gibi giydirdi (AFP)
-
19/3029 Ağustos 2021 - Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Irak gezisi kapsamında ülkenin en büyük ikinci şehri olan ve 3 yıl IŞİD hakimiyeti altında kalan Musul'daki tarihi Meryem Ana Kilisesi’ni ziyaret etti. Hıristiyan din adamlarıyla bir araya gelen Macron, ülkesinin Musul’da konsolosluk açmak istediğini söyledi. Macron, “Musul’da okul için 60 milyon dolar para ayrıldı. Fransa eğitim alanında etkili bir ülke, burada bir konsolosluk ile bir okul açmak çok önemli” şeklinde konuştu. (AFP)
-
20/3028 Ağustos 2021 - Meksika Devlet Başkanı Andres Manuel Lopez Obrador'un heykeltıraş Oscar Ponzanelli tarafından yapılmış bir heykeli, başkent Meksiko'da başkanın destekçilerinden oluşan bir grup tarafından yapılan sunumla açıldı. Bu, görev başında olan devlet başkanları için alışılmadık bir uygulama ve Obrador daha önce heykellerinin dikilmesini ve sokaklara adının verilmesini istemediğini belirtmişti (AFP)
-
21/3027 Ağustos 2021 - Kırgızistan, Sovyetler Birliği'nden ayrılıp bağımsızlığını ilan edişinin 30. yıldönümünü 31 Ağustos'ta kutlayacak. Bu etkinlik kapsamında başkent Bişkek'te Uluslararası Arkadaşlık Festivali düzenleniyor. Ülkenin sanatçılarının ulusal şarkılar ve danslarla sahne alacağı festivalde, ülkede yaşayan halkların süslemelerinin ve yemeklerinin sergilendiği yurtlar kuruldu (AFP)
-
22/3026 Ağustos 2021 - ABD'de ortaya çıkan yeni furya: Süt Kasası Challenge. Katılımcıların süt kasalarından oluşan bir piramit üzerinde yürüdükleri bu etkinlik sosyal medyada viral haline geldi. Fakat ABD medyasına göre, hastanelerdeki acil servislerin aniden artış gösteren koronavirüs vakalarıyla dolup taşması sebebiyle bazı doktorlar, deneyen birçok kişinin düştüğü bu tip tehlikeli hareketlerden kaçınılmasını, aksi takdirde hastanelerin daha zor duruma sokulabileceği uyarısında bulundu (AFP)
-
23/3025 Ağustos 2021 - Brezilya'da yerliler, başkent Brasilia'daki Yüksek Mahkeme binasının önünde protesto düzenledi. Brezilya Yerli Halkları Koordinasyonu'nun çağrısı üzerine ülkenin dört bir yanından binlerce yerlinin bölgeye gelmesiyle düzenlenen protestonun odak noktasıysa mahkemeden, ülkedeki yerli topraklarının sınırlarını değiştirebilecek bir kararın çıkma ihtimali (AFP)
-
24/3024 Ağustos 2021 - Extinction Rebellion (Yokoluş İsyanı) grubu, "İmkansız İsyan" adını verdikleri eylem serisi kapsamında iki hafta boyunca protestolar düzenleyeceğini duyurmuştu. Binlerce iklim aktivisti Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'ya akın ederken grup, kıyafet yapımında yararlanılan elyafın üretiminde fosil yakıtların (petrol ve doğal gaz) kullanılmasını protesto etti (AFP)
-
25/3023 Ağustos 2021 - Alman Demiryolları (DB) şirketiyle maaşlar ve çalışma koşulları üzerine bu yıl ikinci kez anlaşmazlığa düşen Alman Makinist Sendikası'nın ikinci 48 saatlik uyarı grevi başladı. Demiryollarına bağlı diğer çalışanlar da greve davet edildi. Sendika 600 euroluk bir koronavirüs primi, daha iyi çalışma şartları ve yüzle 3,2'lik zam talep ediyor. Demiryolları sendikanın taleplerine olumlu yanıt vermezse yük trenlerinde başlayan ve yolcu trenleriyle devam eden grevlerin kapsamı genişleyecek (AFP)
-
26/3022 Ağustos 2021 - Kovid-19 krizinin pençesinde olan Asya ülkesi Endonezya'da son 7 günde Kovid'den vefat sayısı ortalaması 1282 oldu (AFP)
-
27/3021 Ağustos 2021 - Delta varyantının ülkedeki Kovid vakalarının ani şekilde artmasına sebep olduğu Avustralya'nın Victoria eyaletindeki Melbourne kentinde, kısıtlamaları protesto eden binlerce kişi güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi. 7 güvenlik görevlisinin yaralandığı protestolarda yüzlerce kişi gözaltına alındı (AFP)
-
28/3020 Ağustos 2021 - Tokyo 2020 Paralimpik Oyunları 24 Ağustos - 5 Eylül tarihleri arasında düzenlenecek. Fakat Japon halkının kimi kesimlerinden protestoların yapılmasına sebep olan Olimpiyat Oyunları'nın ardından ülkedeki günlük Kovid vaka sayıları yeniden zirve yaptı. Organizatörler, Delta varyantının da etkisinin hissedildiği vaka artışlarından dolayı Paralimpik Oyunları'nın çok zor şartlar altında düzenleneceğini açıkladı (AFP)
-
29/3019 Ağustos 2021 - Evrensel Beyaz Kardeşlik adlı dini harekete mensup binlerce kişi, Bulgaristan'ın Rila dağında bir araya gelip "ruhsal" yeni yılın gelişini dans ederek kutladı. Söz konusu inanç sahiplerinin büyük daireler oluşturarak gerçekleştirdiği ritüel, 2 bin 100 metre yükseklikte yapıldı. Beyazlara bürünmüş kişiler, bir saatten uzun süre boyunca şarkılar ve keman sesleri eşliğinde "panritmik" adı verilen özel bir meditasyon dansını icra etti (AFP)
-
30/3018 Ağustos 2021 - Fransız sivil toplum kuruluşu Secours Populaire tarafından düzenlenen kampanyada, aileleri yeterli maddi olanaklara sahip olmayan çocuklar tatile götürüldü. Bugün Paris'ten kalkan 100 otobüs, Ile-de-France bölgesinin 8 farklı yerinden 5 bin çocuğa yaz tatili keyfini yaşattı (AFP)
İtalya'daki politik dirilişi (doğduğu kasabada satılan Il Duce büstleri, turistlerin mezarını ziyaret etmelerine izin verilmesi) onun şaklaban karakterine çok şey borçludur. Mussolini'nin zalim anti-semitizmini, Yahudilere zulmünü ve Etiyopyalılara karşı ırksal katliamını göz ardı etme pahasına -ki bunların hepsi Hitlerci bakış açısından epeyce sönük kalacaktır- Nazilerle İtalya arasındaki grotesk ittifakın hafif tarafına bakacak olursanız aşırı kötü üniformalarıyla, Roma İmparatorluğu'nu yeniden yaratma yolundaki beceriksiz girişimleriyle, kalabalık önündeki çalım ve palavralarıyla dalga geçebilirsiniz.
Yine de artık Bakanlar Kurulunda sandalye sahibi olan Jacob Rees-Mogg'un ufak bir dil temizliği yaptığını okuyunca inceden asabım bozuldu. Görünüşe göre, İngilizce'de galat-ı meşhur hale gelmiş yanlış kullanılan ya da klişeleşmiş bazı sözcükleri -“ongoing”, “got”, “ascertain”, “fit for purpose” vb.- silme arzusu eksantrik olabilir ancak faşistliği epeyce zorlama. Tek dileğim, yasaklı ifadeler listesine benim nefret ettiğim bazı sözleri de eklemesi - “narrative”, “space” ve “move on”.
Ancak Mussolini'nin de iktidardaki son günlerinde dilbilimsel bir temizlik yaptığını da biliyorum. Musso'nun "gelenek reformu" kapsamında İtalyanca voi -gayriresmi ve görece güven ifade eden 'siz' -, resmi İtalyancada lei'nin -resmi ve muhtemelen aşırı nazik 'siz'in- yerini alıyordu.
Daha ciddi olansa, tıpkı İngilizcedeki "kabul görmüş" diye adlandırılan lehçe gibi İtalyanca bir lehçeyi temel alıp herkesin bunu konuşmasını şart koşarak diğer lehçelerin kullanımını yasaklamasıydı. Standart İtalyanca, devletin tüm vatandaşlarının birbirini anlayabilmesi anlamına geliyordu. Belfast aksanıyla konuşan herkesin Cornwall ya da Kent'tekiler tarafından anlaşılabilmesinin ne kadar kolay olacağını düşünün. Kitlelerin, üst sınıf Eton aksanıyla konuşmasını sağlayın ve her şey netliğe kavuşsun.
Çok daha kaygı verici olansa -II. Dünya Savaşı'nı Johnson'un fantezi dünyasına biraz daha yaklaştırırsak- meşum savaş kabinesinin şimdi sözüm ona durduğu yerde zemin kazanmasıdır. Başbakan'ın yaşadığı sanal Churchill dünyasında, kahramanı gibi o da bir “Savaş Kabinesi” yarattı. Bu oyunculuk şüphesiz Johnson'ın sahte Churchill'ine ilham kaynağı oldu. Churchill -gerçek Churchill- gerçekten de bir savaş kabinesi yaratmıştı. Fakat bunun nedeni gerçek bir savaşla karşı karşıya olmasıydı, AB değildi.
Tabii ki Johnson gibi o da seçilmiş bir Başbakan değildi: Başbakanlık görevine gelme sebebi Chamberlain'in Avam Kamarası'ndaki güven oyunda sadece utanç verici bir oy alması ve Hitler'in Avrupa'daki zaferi nedeniyle İngiltere'nin ulusal bir acil durumla yüzleşmesiydi. Churchill iktidara sadece, İşçi Partisi'ni de içeren bir ulusal birlik hükümeti kurabildiği için geldi. Johnson'ın savaş kabinesi kendi başbakanlarının yarattığı ulusal acil durumla yüzleşmek durumunda -ve siyasi muhalefetin yardımı olmaksızın.
Burada da yine Araplarla paralellikler var. Ne zaman Arap liderleri - diktatörler, otokratlar, tiranlar ya da “güçlü adamlar” -çözülemez bir sorunla karşı karşıya kalsalar, krizi ele almak için “acil durum komiteleri” oluşturur. Bu komiteler hiçbir şey elde etmiyor -bir şey elde etme niyetinde de değiller- ancak kitleler için bir devlet gücü ve eylemi görüntüsü sağlıyorlar.
Benzer şekilde, Arap liderler eylemlerini daima İsrail'le “savaş halinde” oldukları gerekçesiyle haklı gösterir. Burada da laf kalabalıklarıyla uğraşırlar. Sıklıkla atıfta bulundukları şey İsrail değil, “Siyonist varlıktır". Churchill, kendisinin Boris Johnson versiyonundaki, kendisinin (tekrardan gerçek Churchill'in) "terminolojik bir hata" olarak adlandıracağı noktayı çok çabuk fark ederdi.
Johnson'da bu, -şimdilerde memurları tarafından neredeyse robotik biçimde söylenen- "demokratik olmayan dayanak ("Backstop") ifadesinde kendisini gösteriyor. Bir diğer değişle artık sadece İrlanda dayanağı ("Backstop") değil. Araplar bunu hemen anlardı.
Ancak onlar bakımından daha ciddi olan şeyse, Brexit sonrası İngiltere, Amerika'nın insafına kalacağı için, Downing Sokağı'ndaki şaklabanla Washington'daki şaklabanın Ortadoğu'daki aynı dille konuşmaya başlarsa ne olacağıdır.
Trump, büyükelçiliğini İsrail'in Kudüs “başkentine” taşıyacağını açıkladığında Johnson, İngiltere'nin İsrail'deki büyükelçiliğinin Tel Aviv'de kalacağını söyledi. Fakat bu hala geçerliliğini koruyor mu? Yoksa bu da sadece başka bir yalan mıydı? Bir diğer ifadeyle, Boris Johnson, Balfour Deklarasyonu'nun "saçmalık" yerine gerçekten "büyük bir tarihi cereyanı" yansıttığına karar vermesinden ne kadar sonra İngiltere 1917'de çizmeye başladığı daireyi İngiliz büyükelçisini Kudüs'te ABD'li karşıtıyla birlikte yaşamak üzere göndererek tamamlayacak?
Seri bir karar, Filistinli kıyamet ve felaket tellallarına tahammül etme yönünde bir ret -Priti Patel'in engin tecrübesi belki onu paketi satacak kişi yapabilir- ve Başbakan Mahmut Abbas'a Kudüs ihanetini tartışmak üzere yapacağı aramasını erteleyebilir -tıpkı "demokratik olmayan" dayanak ("Backtop") üzerinden Leo Varadkar'a yaptığı gibi.
İngiltere’nin Ortadoğu politikasındaki bu tür bir değişiklik neredeyse 5 dakika alacaktır -gerçek zaman olarak- protestocular Downing Sokağı'nda toplanabildiği zamansa Başbakan sihirli değneğini tekrar sallayabilir: Cebelitarık'taki Grace 1'i serbest bırakır, İran'ın Stena Impero'yu serbest bırakmasını memnuniyetle karşılar ve Körfez'deki yeni barış yapıcı olarak poz keser. İngiltere'nin donanması cılız olabilir -elbette artık "amacı için yetersiz olduğunu" iddia edemeyiz- ama Boris Johnson zaten o zamana kadar anlaşmanın üçüncü kısmı için Tahran'a uçmuş olur: Nazenin Zagahari-Ratcliffe'in serbest bırakılması.
Yine de buna güvenmeyin. Yukarıdakilere inanmak, Johnson'ın içinde yaşadığı sonsuz ve sahte iyimserlikten oluşan fantezi dünyasının bir parçasıdır. 31 Ekim'den önce seçim yapılmayacak ya da belki de yapılacak. Kalmak zorundayız. Ayrılmak zorundayız. Her iki versiyonu da denedi ve ikincisinde takılıp kaldı. İnsanlar birleşecek -ya da belki de “iç huzursuzluk” yaşanacak- son zamanlarda daha çok duyduğumuz çirkin bir ifade.
Bu noktada Arap hükümdarlar Boris Johnson'ı bütünüyle anlıyor. Zira sürekli olarak halklarına birlik, güvenlik, düşmanlarının yıkımı, kıyamet ve felaket tellalarının imhasını vadetmiyor mu? Buna karşılık kitleleri şöyle bağırıyor: “Kanımızla, ruhlarımızla kendimizi sana feda ediyoruz.” Boris Johnson sadece İskoçya ve Galler'de yuhalanıyor.
Ama fark etmez. Bunları unutması, tavuklar ve nükleer denizaltılar arasında aptalı oynaması sadece 5 dakika alıyor. Çekilme anlaşmasının sona erdiğini duyurmak bir nebze Ortdoğu'daki barış-için-toprak anlaşmasının sona erdiğini kabullenmek gibi -ve Başbakan bunu kabullenecek, emin olun. Birini tuzağa düşürmeyi becerirseniz diğerine de ihanet edebilirsiniz. Çünkü bu, ciddi barış antlaşmalarının parçalanabileceği -bunun benzer ölçekte en son ne zaman yaşandığını zikretmeyeceğim-, paraların etrafa saçıldığı ve sözlerin bozulmak üzere verildiği bir dönem.
Trump, İsraillilere ve Filistinlilere (bedelini Arap müttefiklerinin ödeyeceği) yüzyılın anlaşmasını önerirken, John da İngilizlere eşit derecede sahte bir yüzyılın anlaşması (bedelini AB'nin ödeyeceği) vadediyor.
Şüphesiz, Arapların boş Brexit söylevlerine şaşırmaması hiç de hayret verici değil. Avrupalıların hem Araplara hem de kendilerine acı çektirmesini izlemeye alışkınlar - Milletler Cemiyeti'nden 2003’teki yasadışı Irak işgaline kadar - ama bu olayların Ortadoğu’da yıllarca kan ve nefretle dolandığını da biliyorlar.
Boris Johnson, Brexit'i 91 günde “düzeltebileceğini” düşünüyor. Bugünlerde gerçekten Downing Sokağı'nda zili çalıp ciddi bir açıklama isteyen var mı? Tabii ki zamanınızı boşa harcıyor olurdunuz. Beş dakika içinde tekrar arayacaklarına söz verirler.
*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Kerim Çelik
© The Independent