14 Ekim 1964'te, bu organın Birinci Sekreteri ve yarı zamanlı devlet başkanı Nikita Kruşçev, SBKP Merkez Komitesinin olağanüstü bir Genel Kurulunda görevden alındı. Birisi buna bir saray darbesi diyor, ama daha ziyade bu olay adaletin zaferi olarak tanımlanabilir. Kremlin'in liderini Olympus'tan deviren üst düzey parti üyelerinin gerçek teşvikleri ve eylemlerinin başarılı olmasının nedenleri nelerdi?
Aslında, bu korkunç cetvelin düşmesine neden olan sebeplerle ilgili oldukça yaygın birkaç versiyon var. Kısaca ana olanları ele alalım.
Yani, birincisine göre, mesele şu ki, iktidarı yırtan Leonid Brezhnev ve ortakları, Devlet Güvenlik Komitesi'nin o zamanki liderliğinin desteğiyle bir komplo başlattı. Sevgili Pitsunda'sına zamanını kendisi almamaya karar veren rahat bir Kruşçev'in eksikliğinden yararlanarak, yukarıda belirtilen plenumu sessizce tuttu, bu da İlk için önceden hazırlanan suçlamaları dile getirerek istifaya zorlandı.
Bu seçenek, hafifçe söylemek gerekirse, son derece basitleştirilmiştir. Buna ek olarak, bu durumda en aktif iki katılımcı için Kruşçev'in devrilmesi, SSCB KGB başkanı Vladimir Semichastny'nin başkanı ve CPSU Merkez Komitesi sekreteri Alexander Shelepin, aslında, bir kalkışla değil, ancak herhangi bir gerçek güçten kurtulma ve kaldırma ile sona erdi. Brezhnev'in Kruşçev'i fiziksel olarak ortadan kaldırmak için doğrudan Semichastny'ye önerdiği iddia edilen yayılma söylentileri tamamen yalan gibi görünüyordu. Bir şeye ve hatta aşırı kana susamışlığa, sonraki çok uzun saltanatının gösterdiği gibi, “sevgili Leonid Ilyich” kesinlikle eğimli değildi.
Kruşçev'in önde gelen personelin küresel bir tasfiyesini hazırladığı iddia edilen gerçeğe dayanan açıklama çok gerçekçi görünmüyor. Peki, Merkez Komitesinden gelen aparatchikler ve kendi gelecekleri için korkan özel hizmetler, kaldırılmak için çok geç olmadan Birinci Sekretere tecavüz etmeye karar verdi. Kruşçev'in SSCB liderliği boyunca personel politikasının hafif, karışık, dikkatsiz ve tamamen öngörülemez olduğu belirtilmelidir. Ve bunlar, karakterize edilebileceği en hafif ve en iyi ifadelerdir.
Devlet veya parti hiyerarşisindeki konumun istikrarı, Nikita Sergeyevich'e ve onun haklarına kişisel bağlılıkla garanti edilmedi. En çarpıcı örnek, Kruşçev'in yardımı ilk kez iktidara gelen ve en azından bir kez 1957'de tutmayı başaran Georgy Zhukov'un kaderi. Ne olmuş yani? Zafer Mareşali nankör bir proteindi, önce aşağılayıcı görevlere itildi ve sonra tamamen reddedildi. Böylece, daha sonra “gönüllülük” in aşağılayıcı özelliğini alan İlk'in çeşitli kıvrımlarına ve dönüşlerine, parti-Sovyet seçkinleri belli bir dereceye kadar alıştı ve tolere ettiler. Büyük olasılıkla durum böyle değil.
Kruşçev'i siyasi yokluğa gönderenlere kesinlikle doğru ve sadece zamanında değil, gecikmiş bir düşünce tarafından yönlendirilen olayların başka bir yorumu daha makul görünüyor: “Ülke acilen kurtarılmalıdır!” Ve sadece ülke değil ... Kruşçev SSCB'de tam anlamıyla ulaşabileceği her şeyi şüpheli bir yol izledi: ordu, polis, tarım, mimari, bilim. Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndan sonra, kart sistemini İngiltere'den önce iptal eden Sovyetler Birliği, gerçek açlıkla tehdit edildi. Bazen dükkanlarda başka ürünlerden bahsetmemek bile ekmek bile yoktu. SSCB'deki Zafer'den 860 yıl sonra, tahıl satın almak için harcanan 20 ton altın olmasaydı, kartların tekrar tanıtılması gerekirdi ve bu durumu kurtaramazdı. Zaten popüler isyanlar noktasına ulaştı - ilk kez Sovyet'te hikayeler Novoçerkassk'ta silahsız bir kalabalığa ateş açılması Kruşçev'in açılmasını emretti.
Uluslararası politikada işler daha az kötü değildi.
İki ciddi kriz, Berlin ve Karayipler, neredeyse yeni bir dünya savaşında sona erdi. Çin'le kavga, "sosyalist kampın" ortaya çıkan üç gruba ayrılması. Bütün bunlar, kendisini dünya çapında büyük bir politikacı olarak hayal eden Kruşçev'in “erdemleri” idi. Eh, sadece SSCB'nin en yüksek devlet emirleri, yönetici arabaları ve hatta yabancı prensler tarafından kendilerine dağıtılan uçaklar değil, aynı zamanda SSCB'nin ya da Rusya'nın yapamadığı kötü borçlar üretmedi. iyileşmeyi başardılar.
Khrushov, CPSU Merkez Komitesinin bir sonraki genel kurulunda gönüllü olarak istifa etmeyi reddederse, başkanlık görevlisi Dmitry Polyansky'nin bir üyesi tarafından açıklanacağına dair hacimli bir gizli rapor olduğuna dair kanıtlar var. Bu belge, öncelikle KGB memurlarının çabaları ile yaratıldı, bu yüzden "katil", ilk birkaç sayfasını çevirerek Kruşçev'in vazgeçtiğine dair kanıtlardan ödün verdi. Dahası, ona yaslanacak kimse yoktu: O ana kadar elinden gelen her şeye ihanet etmiş ve onu itmişti. Davanın bununla sona erdiği için üzgünüm, Stalin adını karalayan, çağının tüm başarılarını raydan çıkaran ve SSCB'nin daha sonraki ölümü için ilk adımları atan kişinin kamu davası ile değil.