Marmara Üniversitesi'nde Malî Hukuk doktora tezi olarak kabul edilen bu eser, belge düzenine ilişkin hukukî yapıyı ve uygulamanın işleyişini ele almak¬tadır. Esas Olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda "Vesikalar" başlığı altında düzenlenmiş belgeler; diğer taraftan da Maliye Bakanlığı tarafından ihdas edilen belgeler tek tek irdelenmiştir. Başta fatura ve fatura yerine geçen belgeler olmak üzere, belgelerin şekil şartları, düzenleme kuralları, kimlerin hangi belgeleri düzenlemesi gerektiği, belge düzenine ilişkin yaptırımlar da ayrıca konu edil¬miştir.
Doktora tezi olarak teslim edildikten sonra eserin kitap olarak basılması konusunda özel bir çaba harcamadım. Zaten tez teslimi sırasında ihtiyaç duyan¬ların faydalanabilmesi için ilgili kurumlara gerekli izinleri vermiştim.
Ancak yıllar içerisinde katıldığım eğitim seminerleri ve konferanslarda bel¬ge düzeni ile bana yöneltilen sorular, SMMM (Serbest Muhasebeci Mali Müşa¬vir) meslek mensubu arkadaşlarımın mükellefleri ile ilgili uygulamada karşılaş¬tıkları problemlerle ilgili soruları, bizzat kendimin günlük hayatta karşılaştığım yanlış uygulamalar, belgeler ve belge düzeni konusunda çeşitli mahkemelerden verilen bilirkişilik görevlerinde incelediğim olaylar karşısında; belge düzenin işleyişi ile ilgili en temel konularda dahi ciddi bilgi eksikliği olduğunu fark et¬tim. Bu durum, bende tezin bir kitap olarak basılması gerektiği düşüncesine yol açtı.
Örneğin sevk irsaliyesi uygulaması konusundaki somların fazlalığı karşı¬sında söylediğim; "Sevk irsaliyesi konusunda münferit bir kitap yazılması gere¬kir." Sözü bana aittir.
Bir keresinde tek bir fatura yaprağına sığmayacak kadar mal çeşidi aldığım bir alışverişte, kasiyerin iki-üç sayfaya yazdırması gereken mallan yazıcıya taktığı tek bir fatura yaprağına "üst üste" yazdırıp, benim şaşkınlığım ve "bu böyle olmaz, fatura okunmuyor" demem üzerine, "bir şey olmaz beyefendi, biz hep böyle yapıyoruz, siz toplam rakama bakın." demesine çok şaşırmış ve bu durumun cezayı gerektiğini hatırlatmıştım.
Bir başka olayda, yangın söndürme tüpleri satan bir imalatçıdan satın aldı¬ğım yangın tüpünün bedelini kredi kartıyla ödemek istediğimde, satıcı, "maale¬sef vergi mevzuatı izin vermiyor, şimdi kredi kartını çekersem mecburen fış kesmem lazım; toptancı olduğum için onu da kesemiyorum..." demesi üzerine kendisinden bir çay söylemesini rica edip, konuyu etraflıca açıklamak zorunda kalmıştım.
Devamlı gazete aldığım bayiden bir iki parça mal aldıktan sonra fış istedi¬ğimde, "Abi sana fış mi lazım? diye sorduktan sonra, tezgâhın altından bir torba dolusu daha önce düzenlenmiş yazar kasa fişini bana uzatarak; "kimse fış iste¬miyor, ben de kesip kesip buraya atıyorum." Demişti.
Tabii ki belge düzeni, başıma gelen böylesi birkaç komik olayla sınırlı ola¬cak kadar basit bir konu değil. Ancak, uygulamada halen karşılaşılan sorunlar¬dan bir iki örnek verirsem konunun önemi anlaşılacaktır. Örneğin, irsaliydi faturaya sevk saatinin yazılmamış olması halinde hangi usulsüzlük cezasının kesileceği konusunda mükellefler ile vergi idaresi arasında ihtilaflar yaşanmaya devam ediyor. Kendi malını kendine ait araçla taşıyan mükellefe taşıma irsali¬yesi düzenlemediği için ceza kesilebiliyor. Gider pusulası uygulamasına ilişkin düzenlemelerin çoğunlukla genel tebliğler ile düzenlenmiş olması, uygulamada bu bilgilere ulaşmayı zorlaştırıyor ve özelge talepleri artıyor. Bu düşüncülerle tezimin kitap olarak yayınlanmasının bu alandaki hukuki sorunlara bir nebze olsun katkıda bulunacağını düşünüyorum.
Kitaptaki hukukî düzenlemeler tezin tamamlanma tarihi olan 2005 yılma kadar olan dönemi kapsamaktadır. Ancak Vergi Usul Kanunu'nun bu konudaki temel yapısı hemen hemen hiçbir değişikliğe uğramamıştır. Dolayısıyla kitabın belge düzeni alanındaki kanunî düzenlemeler ve bu düzenlemelerin detayları bakımından güncel ve yeterli olduğunu düşünüyorum.
Maliye Bakanlığı 'na verilen yetki çerçevesinde çıkartılan genel tebliğler ile belge düzeni konusundaki düzenlemeler ise, "sonsuz evren" misali sürekli ge¬nişleyen bir hale gelmiştir. Bir taraftan e-fatura uygulamaları, bir taraftan diğer elektronik belgeler konusundaki düzenlemeler, bir taraftan da bazı yeni belge ihdas edilmesi ve belgelerin şekil şartları, basımı konusundaki düzenlemeler hız kesmeden yapılmaya devam etmektedir. Belki de şu satırları yazdığım sırada Maliye Bakanlığı belge düzenine ilişkin yeni bir genel tebliğ yayımlamak üze¬redir.
Bu nedenle kitabın basımı aşamasında tezin orijinal yapısını koruyarak, 2005 yılından sonra belge düzenine ilişkin genel tebliğler ile yapılan bazı yeni düzenlemeleri de kitaba bir bölüm olarak ekleyerek konuya güncellik kazan¬dırmanın daha uygun olacağını düşündüm. Bu ek bölümde yer alan genel tebliğ¬leri orijinal metinlerden özetleyerek verdim.
Diğer yandan, elektronik belgeler konusunda, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın "e-fatura portalı" bana göre her soruya cevap verebilecek yeterli bir kaynak durumundadır. Bu nedenle tezde yar alan temel bilgiler dışında e-belge konu¬sunda yeni eklemeler yapmaya da gerek görmedim.
Çok önemli gördüğüm birkaç konuda da özelgelerde verilen bilgileri yo¬rumlayarak bu ek bölümde verdim. Ancak bu konuda da Gelir İdaresi Başkanlı-ğı'nın özelge sistemin yenilenmesi sonrasında çoğu bilgiye buradan ulaşma imkânı herkesçe malum olduğu için, oradan bunları "kopyalayıp" kitaba "yapış¬tırarak" "kitap yazdım" demenin çok etik olmadığını düşünerek bu açıklamaları bir kaç önemli konu ile sınırlı tuttum.
Bu düşüncelerle; kitaptaki eksikliklerin, hataların şahsıma ait olduğunu; her türlü eleştiriye kucak açtığımı ve yeniden basılması söz konusu olursa bunların mutlaka düzeltileceğini belirtmek isterim. Kitabın basılması konusunda beni ziyaret ederek teşvik eden Seçkin Yayıncılık A.Ş.'nin nazik ve beyefendi editör asistanı Sayın Mesut Yıldırım'a, ayrıca kitabın basımı yapan Seçkin Yayıncılık A.Ş.'ye teşekkürlerimi sunarım.
Kitabımı; yıllardır Vergi Hukuku alanında bıkmadan usanmadan yazan ve çok sayıda vergi hukukçusu yetiştiren, doktora hocam Sayın Dr. İhsan Veysi Seviğ'e, tez konumu belirleyerek ufkumu açan ve hiçbir zaman desteğini esir-meyen ilk danışman hocam Sayın Yrd. Doç. Dr. Ahmet Bumin Doğrusöz'e ve kendisiyle doktora eğitimimin başında tanıştığımız günden beri bana her zaman yol gösteren Sayın Doç. Dr. Erkan Aydm'a ithaf ediyorum.
Desteğini esirmeyen tez danışmanım sayın Prof. Dr. Ömer Faruk Batırel'e; mevzuat ağırlıklı ve hacim olarak da "ağır" olan tezimi sabırla okuyarak olumlu eleştirileri ile beni motive eden tez jürisi hocalarım sayın Prof. Dr. Gülsen Gü¬neş'e ve Sayın Prof. Dr. Elif Sonsuoğlu'na da çok teşekkür ediyorum.
Tezin yazılması aşamasında her an yanımda olan çalışma arkadaşlarım; Yrd. Doç. Dr. M. Suat Aksoy'a, Doç. Dr. Ferit Kula'ya; çok büyük emek vere¬rek tezi gözden geçiren ve gerekli düzeltmeleri titizlikle yapan Öğretim Görev¬lisi sevgili Gökhan Güven'e sonsuz teşekkürlerimi sunarım.
Doktora eğitimim sırasında her hafta beni Bakırköy'den Haydarpaşa Kampusu'ne götürüp getiren çok değerli dostum SMMM Oral Öktü'ye; doktora tezimin son aşamasında "İstanbul kazan ben kepçe" dolaşmak zorunda kaldığım zamanlarda arabasını ve şoförünü hizmetime vakfeden sevgili arkadaşım Cen¬giz Dinç'e sonsuz şükranlarımı sunuyorum.
Eylül 2014, Kayseri
Yrd. Doç. Dr. Ahmet SOMUNCU
- Belgenin Hukuki Nitelikleri ve Fonksiyonları
- Faturanın Tanımı, Hukuki Mahiyeti ve Şekli
- Fatura Yerine Geçen Belgeler
- Gider Pusulası, Müstahsil Makbuzu
- Perakende Satış Vesikaları, Yazar Kasa Uygulamaları
- Maliye Bakanlığı Tarafından İhdas Edilen Belgeler
- Sevk İrsaliyesi, Taşıma İrsaliyesi, İrsaliyeli Fatura
- Belge Düzenine İlişkin Yaptırımlar
- Belgelerde İlgili Kaçakçılık Suçları
- Sahte Belge ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge
Hafta İçi:
Saat 16:00'ya kadar verilen siparişleriniz aynı gün, özel durumlarda bir sonraki işgününde kargoya verilir.
Saat 16:00'dan sonra vermiş olduğunuz siparişleriniz bir sonraki iş gününde kargoya verilir.
Kitabın stoklarımızda olmaması durumunda kitabın temini yayınevinden, dağıtıcılar kanalı ile yapılacaktır. Gecikme yaşanabilecek durumlarda üyelik bilgilerinizde kayıtlı telefon numaralarınızdan bilgi verilecektir.
Cumartesi ve Pazar Günü verilen Siparişler:
Cumartesi günü verilen siparişleriniz Saat 11:00'e kadar ve Pazar günü verilen siparişleriniz ise bir sonraki iş gününde kargoya verilecektir.
Kargo Teslim Süresi:
Kargo teslim süresi, İstanbul içi ve çevresinde genellikle 1 gündür. İstanbul dışı illerde iki güne çıkabilmektedir. Kargo firmasından kaynaklanan problemlerde bu sürenin uzaması söz konu olacaktır.
Hava koşullarına, yol durumuna ve özel durumlara bağlı olarak teslimat süresi uzamaktadır.
Vedatkitapcilik.com'dan satın aldığınız her ürünü, teslim tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ürün hasarlı olmasa dahi hiçbir gerekçe belirtmeksizin- iade edebilirsiniz.
İade için, satın aldığınız ürünün tahrip edilmemiş, kullanılmamış veya tekrar satılabilirliği bozulmamış olması gerekmektedir.
Ambalajı açılmış, kullanılmış ve tahrip edilmiş ürünlerin iadesi kabul edilmemektedir.
Hiçbir gerekçe belirtmeksizin yapabileceğiniz ürün iadesinin, ürünün tarafınıza teslim edildiği hali ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Satın aldığınız üründe veya ürün ambalajında herhangi bir bozulma, açılma, kırılma, yırtılma, aksesuarlarında eksiklik ve sair hallerin tespiti halinde ürün iadesi kesinlikle kabul edilmemektedir.
Ürünün faturası gönderilmemişse, eksikse iade kabul edilmez.
İade edilecek ürünlerin mutlaka ürün faturasının orijinali ile birlikte teslimi gerekmektedir.
Gerekçesiz ürün iadesi malın tarafınıza teslimini takip eden 7 günlük süre içerisinde ve yazılı şekilde yapılmalıdır.
İadesi yapılacak ürünler Vedatkitapcilik.com'un çalıştığı kargo şirketleri aracılığı ile tarafımıza ulaştırılmalıdır.
Ürün, paket koruyucu bir ambalaj içerisine yerleştirilmeli ve kargo şirketinin etiketi ürün ambalajının üzerinde bulunmamalıdır.
Ürünün ambalajında meydana gelecek olan deformasyon, ürünün tekrar satılmasını engelleyen durumlar arasında yeralmaktadır.
Yukarıda belirtilen koşulları taşımayan ürün iadeleri kesinlikle kabul edilmemektedir.
Ürün iadesinin yukarıda belirtilen koşullara uygun şekilde gerçekleştirilmesi halinde, iade işlemine konu ürün bedeli en geç 7 iş günü içerisinde iade edilecektir.