Besin Alerjisi Nedir?
Vücudun bağışıklık sistemi, yediğiniz veya içtiğiniz bir şeye anormal tepki gösterdiğinde, bu durum gıda alerjisi olarak nitelendirilir.
Amerika’da 15 milyon kişinin gıda alerjisi olduğu tahmin ediliyor. Besin alerjisinin çocuklarda görülmesi daha muhtemeldir. Amerika Birleşik Devletleri’nde her 13 çocuktan yaklaşık 1 tanesi gıda alerjisi yaşamaktadır.
Gıda alerjisi cildi, sindirim sistemini, solunum veya kardiyovasküler sistemleri etkileyebilir. Birçok yiyecek türü alerjen olabilir, ancak bazı yiyeceklerin alerjik reaksiyonu tetiklemesi diğerlerinden daha olasıdır.
Aşağıdaki 8 besin, tüm besin alerjilerinin yüzde 90’ından sorumludur:
- İnek sütü
- Yumurta
- Yer fıstığı
- Balık
- Kabuklu deniz hayvanları
- Fındık, kaju fıstığı veya ceviz
- Buğday
- Soya fasülyesi
Besin alerjisi belirtileri
Gıda alerjilerinin belirtileri bazen hafif bazen de şiddetli olabilir. Belirtilerin ortaya çıkması, gıdanın alımından on dakika sonra ortaya çıkabileceği gibi, saatler sonrada ortaya çıkabilir.
Şiddetli alerjilerde, az miktarda alerjene, bağışıklık sisteminiz güçlü bir tepki verebilir. Özellikle besin alerjilerinde solunumu etkileyen şikayetler sıklıkla gözlemlenmektedir. Bu yüzden besin alerjileri astımı olan kişiler için daha fazla risk oluşturmaktadır.
Besin alerjisine bağlı hafif semptomlar şunlar olabilir:
- Hapşırma
- Burun akıntısı
- Kaşıntılı sulu gözler
- İişlik
- Ciltte döküntü
- Karın krampları
- İshal
Yiyeceklere karşı şiddetli bir alerjik reaksiyonun (anafilaksi) belirtileri şunlardır:
- Hışırtı solunum dahil, nefes almada zorluk
- Dudak, dil veya boğazda şişlik
- Kurdeşen (kaşıntılı, leke ve kabarık döküntü)
- Baş dönmesi veya solukluk
- Mide bulantısı ya da kusma
Süt alerjisi
Süt alerjisi hakkında, diğer besin alerjilerinden daha fazla çalışılmıştır. Süt alerjisi, inek sütündeki proteinlere, peynir altı suyuna veya kazeine verilen bir reaksiyondur. Laktoz intoleransı ile aynı şey değildir.
Süt alerjisi olan çocukların yumurta, soya ve yer fıstığı dahil diğer yiyeceklere alerjik reaksiyonlar geliştirmesi daha olasıdır. Süt alerjisi olan çocukların çoğu, astım, alerjik rinit veya egzama gibi bir veya daha fazla başka atopik hastalık geliştirebilirler.
Yumurta alerjisi
Yumurta alerjisi çocuklarda çok sık görülür ve genellikle genç yaşta geçer. Bununla birlikte, bazı insanlar tüm yaşamları boyunca yumurtaya alerjik kalabilirler.
Bir kişinin, yumurta sarısı veya yumurta akı içindeki belirli bir proteine alerjisi olabilir. Yumurta sarısına alerjisi olan bir kişi yumurta akını tolere edebilir ve bunun tersi de olabilir. Bazı insanların her ikisine de alerjisi vardır.
Yer fıstığı alerjisi
Yer fıstığı alerjisi genellikle yaşam boyu süren bir hastalıktır. Bu nedenle, fıstık alerjileri diğer alerjilere göre daha ciddidir. Fıstık alerjisi, kişinin hayatı boyunca herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir.
Nadir olmasına rağmen, yer fıstığı alerjisi anafilaksi ile sonuçlanabilir. Bu durum, solunum güçlüğü veya kalp durmasına neden olabilecek ciddi bir alerjik reaksiyondur. Anafilaksi acil tıbbi yardım gerektirir.
Diğer yaygın alerjiler
Soya, buğday, balıklar, kabuklu deniz hayvanları ve kuruyemiş alerjileri hakkında yukarıdaki alerjilerden daha az şey bilinmektedir. Ancak bu alerjilerin ortak özelliği genel olarak yaşam boyu sürmeleridir.
Gıda alerjisi teşhisi
Gıda alerjisinin teşhisi için, yiyecek ve içeceklerini kaydederek tüketme ve sonuçlarını gözlemleme gibi basit bir yol izlenebileceği gibi, doktorunuz tarafından çeşitli cilt ve kan testleri uygulanabilir.
Kan numunesi alarak veya cildinize uygulanacak alerji testi ile hangi yiyecekler alerjiniz olduğu tespit edilebilir.
Gıda alerjisi tedavisi
Diğer alerji türlerinde olduğu gibi, gıda alerjisinde de alerjen üründen kaçınma, çoğu zaman en iyi ilaçtır.
Hafif semptomlar herhangi bir tedavi gerektirmeyebilir veya basit bir reçetesiz antihistaminik semptomları çözebilir.
Daha ciddi alerjik reaksiyonlar için, steroidler kullanılabilir.