Furkan Altunsoybir yıl önce
Kortizol, metabolizma ve bağışıklık yanıtı dâhil olmak üzere vücutta çok çeşitli süreçleri düzenleyen bir steroid hormondur. Vücudun strese yanıt vermesine yardımcı olarak da çok önemli bir rolü vardır.
Kortizolü doğanın yerleşik alarm sistemi olarak düşünün. Vücudunuzun ana stres hormonu. Ruh halinizi, motivasyonunuzu ve korkunuzu kontrol etmek için beyninizin belirli bölümleriyle çalışır.
Kortizol nedir?
Kortizol, adrenal bezlerin korteksinde yapılan ve daha sonra vücudun her yerine taşınan kana salınan glukokortikoidlerden biri olan bir steroid hormondur. Hemen hemen her hücre, kortizol için reseptörler içerir ve bu nedenle kortizol, hangi tür hücrelere etki ettiğine bağlı olarak birçok farklı eyleme sahip olabilir. Bu etkiler vücudun kan şekeri seviyelerini kontrol etmeyi ve böylece metabolizmayı düzenlemeyi, bir anti-enflamatuar gibi davranmayı, hafıza oluşumunu etkilemeyi, tuz ve su dengesini kontrol etmeyi, kan basıncını etkilemeyi ve fetüsün gelişimine yardımcı olmayı içerir. Birçok türde kortizol ayrıca doğumla ilgili süreçleri tetiklemekten sorumludur.
Kortizol nasıl kontrol edilir?
Kortizolün kan seviyeleri gün boyunca değişir, ancak genellikle sabah uyandığımızda ve daha sonra gün boyunca düştüğümüzde daha yüksektir. Buna günlük ritim denir. Geceleri çalışan insanlarda bu örüntü tersine çevrilir, bu nedenle kortizol salınımının zamanlaması günlük aktivite kalıplarıyla açıkça bağlantılıdır. Ek olarak, strese yanıt olarak, vücudun uygun şekilde yanıt vermesine yardımcı olmak için ekstra kortizol salınır.
Kortizol sekresyonu esas olarak vücudun birbiriyle iletişim halinde olan üç bölgesi tarafından kontrol edilir; Hipotalamus beyindeki hipofiz bezi ve böbrek üstü bezi. Buna hipotalamik-hipofiz-adrenal eksen denir. Kandaki kortizol seviyeleri düşük olduğunda, beynin hipotalamus adı verilen bir grup hücresi, hipofiz bezinin başka bir hormon, adrenokortikotropik hormon salgılamasına neden olan kortikotropin salgılatıcı hormon salgılar, kan dolaşımına. Adrenal bezlerde yüksek adrenokortikotropik hormon seviyeleri tespit edilir ve kortizol salgılanmasını uyarır, bu da kandaki kortizol seviyelerinin yükselmesine neden olur. Kortizol seviyeleri yükseldikçe, hipotalamus ve adrenokortikotropik hormonun hipofizden kortikotropin salgılatıcı hormonun salınmasını engellemeye başlarlar. Sonuç olarak, adrenokortikotropik hormon seviyeleri düşmeye başlar, bu da kortizol seviyelerinde düşüşe neden olur. Buna negatif geri beslenme döngüsü denir.
Çok fazla kortizolüm varsa ne olur?
Uzun bir süre boyunca çok fazla kortizol, Chushing sendromu adı verilen bir duruma yol açabilir. Bu, adrenokortikotropik hormon üreten (ve dolayısıyla kortizol sekresyonunu artıran) bir tümör veya belirli ilaç türlerini almak gibi çok çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Semptomlar şunları içerir:
Esas olarak yüzünde, göğsünde ve karnında ince kollar ve bacaklarla kontrastlı hızlı kilo alımı
Kızarık ve yuvarlak bir yüz
Yüksek tansiyon
Osteoporoz
Cilt değişiklikleri (çürükler ve mor çatlaklar)
Kas Güçsüzlüğü
Anksiyete, depresyon veya sinirlilik gösteren ruh hali değişiklikleri
Artan susuzluk ve idrara çıkma sıklığı.
Uzun bir süre boyunca yüksek kortizol seviyeleri de cinsel dürtü eksikliğine neden olabilir ve kadınlarda dönemler düzensiz, daha az sıklıkta olabilir veya tamamen durdurulabilir ( amenore ).
Ek olarak, kortizol düzeylerinin yükseltilmiş veya bozulmuş regülasyonu ile anksiyete ve depresyon gibi bir dizi psikiyatrik durum arasında uzun süredir devam eden bir ilişki vardır. Ancak bunun önemi henüz tam olarak anlaşılamamıştır.
Çok az kortizolüm varsa ne olur?
Çok az kortizol, hipofiz bezindeki veya adrenal bezdeki ( Addison hastalığı ) bir soruna bağlı olabilir. Semptomların başlangıcı genellikle çok aşamalıdır. Semptomlar yorgunluk, baş dönmesi (özellikle ayakta dururken), kilo kaybı, kas zayıflığı, ruh hali değişiklikleri ve cildin bölgelerinin kararmasını içerebilir. Tedavi olmadan, bu potansiyel olarak hayatı tehdit eden bir durumdur.
Cushing sendromu veya Addison hastalığı tanısından şüphelenildiğinde endokrinolog adı verilen uzman bir hormon doktoru tarafından acil değerlendirme yapılması gerekir.
Ayrıca
Portakal
Ispanak
Yağlı balık
Siyah çay
Antep fıstığı
Avokado gibi besinler de kortizol seviyenizi dengede tutmak için çok yararlı besinlerdir.
Love
0
Cool
0
Geeky
0
Lol
0
Meh
0
Omg
0
Thnk
0
Angry
0