"Bir masum mahkum edileceğine, birkaç suçlu cezasız kalsın"
Esasen Romalılara ait bir vecizedir.Sanığın susması ikrar anlamına gelmediği gibi,
delil aracı ileri sürmeden yaptığı savunmalar da dayanaksız olduğu gerekçesiyle
reddedilemez.
Günümüzün mevcut hukuk sistemine yansımalarına bakıldığında ise;
Vicdani ispat sisteminde ispata ulaşılmasının
ölçüsünü kanun nasıl belirleyemiyor, sadece vicdani kanaate ulaşılmasından söz
ediyorsa, vicdani kanaatle ilgili bir çalışmada da yapay örneklerden yola
çıkarak soyutlamalara ulaşmak pek kolay değildir. Her somut olayın kendi özel
şartları vardır.
Şüphenin yenilmesi için gereken her türlü
araştırma yapılmadan "suçsuzluk karinesine" ve "şüpheden sanık yararlanır" ilkesine
sığınmak yanlıştır. Yargıtayın deyişiyle bu durum eksik soruşturmadır.
Şüphe ile gerçek ve buna bağlı olarak şüphe ile
kanaat yan yana barınamaz.
Yetkili makamın
birden çok delil aracının olduğu hallerde , tek tek delil araçlarının
gerçeğe uygunluğuna dair ulaştığı sonuç, vicdani kanaat olarak
değerlendirilemez. Çünkü vicdani kanaat maddi uyuşmazlığın bütününe ilişkin bir
kanaattir.