BAKÜ FATİHİ NURİ PAŞA'YA NE OLDU? - GÖRÜNMEYEN MİLLİ MÜCADELE - 2
KEMÂL KAPLAN
29 Kasım 2015
Yakın tarihimizde geçen çok önemli bir olayan söz edeceğim. Lakin olayın kahramanı olaydan daha mühim bir insan.Ünlü ittihatçı ENVER Paşa'nın kardeşi: NURİ PAŞA.
Nuri Paşa Osmanlı'nın yenilgiyle çıktığı I. Dünya Savaşı sırasında ordunun zafer kazandığı ender savaşları yönetmiştir. Enver Paşa'nın kardeşi olduğundan mıdır nedir? Nuri Paşa hakkında tarihçilerin kayda değer araştırmaları olmamıştır. Ancak NURİ PAŞA Türk Savunma Sanayi'nin en önemli girişimcilerinden biridir.
Ağabeyi Enver Paşa'nın görevlendirmesiyle Azerbaycan'daki milis kuvvetlerini birleştirerek, Kafkas İslam Ordusu adı altında 1918 yılında Bakû’yü İngiliz ve Rus işgalinden kurtarmıştır. Azerbaycan'da adına marşlar, destanlar yazılmış, "Bakü Fatihi" ünvanıyla efsaneleşmiştir. Nuri Paşa o tarihte 29 yaşındadır.
I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkılmasının ardından NURİ (Killigil) Paşa Almanya'ya gider ve 1938 yılına kadar orada kalır.
1938'de Zeytinburnu'nda kok kömürü satan bir firmayı satın alır ve burayı madeni eşya fabrikasına dönüştürür.
Görünüşte madeni eşya üretmektedir lakin devlet desteğiyle aslında, tabanca, matara, gaz maskesi ve mermi üretmeye başlar. Önceleri Türk Ordusu için üretirken, hükümetle çıkan anlaşmazlık sonucu yurtdışı satışlara başlar. Özellikle Suriye ve Mısır'dan aldığı siparişler sonucu fabrikasını Sütlüce'ye taşır. Burada havan topu ve havan mermisi de üretir.
(Dikkatinizi bir şeye çekmek istiyorum. Bağımsız bir ülkede aleni silah üretimi yapılmaması, Killigil'in silahları madeni eşya fabrikası adı altında üretmesi, Türkiye'nin tam bağımsızlığı meselesinin daha o tarihte bile tartışılması gerektiği bir konudur.)
Nuri Killigil, II. Dünya Savaşı boyunca Almanya'yı destekler ve Turancılık düşüncesiyle Kafkaslar'ın Türkiye ile birleşmesini arzular. Bu yönde Almanlar'la Rusya'ya karşı savaşılması gerektiğini savunur.
Önce Kafkaslar daha sonra Ortaasya'daki Türk boylarını birleştirerek, Büyük Turan Devleti'ni kurmak amacıyla, birkaç kez Berlin'e giderek, Almanlar'la görüşür. Böylelikle Nazi Ordusu içinde "Türkistan Alayları"nın kurulmasını sağlar.
Savaş sonrası İsmet İnönü Alman taraftarlara büyük baskılar uygular.
Arap-İsrail Savaşı esnasında Suriye ve Mısır'a silah ve mühimmat satar. BM bu satışları yasaklamasına rağmen o devam eder.
2 Mart 1949 günü Sütlüce'deki fabrikada büyük bir patlama olur. Killigil ile 27 çalışan ölür. Killigil'in cesedi hiçbir zaman bulunamaz. (Nuri Paşa'nın patlamada yara almadan kurtulduğu ve Almanya'ya giderek ömrünün sonuna kadar orada yaşadığı bilgisini ise başka yerde bulamazsınız.)
Olay 18 martta meclise gelir. Tartışmalar yaşanır, olayın sabotaj olduğu dile getirilir. Fakat fail veya failler hiçbir zaman bulunmaz.
Fabrika'da çalışan Musevi asıllı işçiler o gün izinlidir.
Patlamanın sabotaj olduğu ve İsrail bağlantısının bulunduğu dile getirilse de, olayın üzerinde titizlikle durulmamıştır.
BİR MİLLİ MÜCADELE DAHA KAYBEDİLİR...
|Askeri Müze'de bulunan 'Nuri Killigil Tabancası'|
"NURİ PAŞA TABANCASI"
Nuri Killigil, seri üretimle silah üretimi yaptığı Sütlüce'deki fabrikasında modelini kendi çizdiği ve patentini aldığı 9 mm çapında bir silahın da üretimini yapmıştır. Silah kendi ismiyle, 'Nuri Paşa Tabancası' olarak ün yapmıştır.
Silahın kullanılmamış bir örneğini Enver Paşa'nın torunu Osman Mayapetek 2000'li yıllarda Askeri Müze'ye bağışlamıştır.