Zitvatorok Antlaşması
Osmanlılar ile Avusturya arasında imzalanan antlaşma.
Osmanlıların Nemçe ile savaşı devam ederken, her iki taraf da barış taraflısı oldukları için birbirlerini yokluyorlardı. Fakat her iki taraf da fedakarlıkta bulunmak istemedikleri için anlaşamıyorlardı. Veziriazam Lala Mustafa Paşa ise savaşa devam ettiği halde barış işini de takip etmekte idi.
Osmanlıların son başarısı özellikle Estergon'un geri alınması, Erdel ve Eflak işlerinin yoluna girmesi imparatoru iyice sarsmıştı. Bu sebeplerle imparator, anlaşma müzakeresine girişti. Lala Mehmed Paşa'nın bu sırada ölmesiyle Murad Paşa (Kuyucu) müzakerelere devam etti. Anlaşmanın sonuçlanmasına engel olan meselelerden biri de Estergon'un
Kod:
Buradaki İçeriği Sadece Üyelerimiz Görebilir.Üye Olmak İçin Lütfen[Linkleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye olmak için TIKLAYINIZ].
'ne geri verilmesi şartı idi. Avusturyalılar ise buna yanaşmıyorlardı. Halbuki buranın geri alınması, anlaşmazlıkların en önemlisini ortadan kaldıracaktı. İmparatora defalarca başvuran başkomutan arşidük Matyas, nihayet onun muvafakatını almıştı.
Barış delegeleri olarak Osmanlılar tarafından Budin valisi Ali Paşa ile Budin Kadısı Habil Efendi ve Murad Paşa'nın kethüdası Kadim Ahmed Efendi ve Budin eşrafından Nasrüddinzade Mustafa Efendi idiler. Erdel Bey'i Boçkayi tarafından görevlendirilen dört delege de vardı. İmparatorun delegeleri ise Komorin valisi olup antlaşma metninde Amorladı Yanoş denilen Molar ile kont Adolf Altan, Turzo Görk, İştuvan Mikloş, Nikola İstuanfi ve diğerleri idiler.
Delegeler Estergon ile Komorin arasında bulunan Zitva çayının Tuna Nehri'ne döküldüğü yerde buluştular. Nemçe delegeleri, özellikle yıllık verilen 30 bin dukanın kaldırılmasını ve kendi aleyhlerine ayaklanan Erdel voyvodasının antlaşma metnine dahil edilmemesini ve barışın mümkün olduğu kadar uzun süreli olmasını, Erdel'in Avusturya'ya ait olduğunu ve Eflak'ın tarafsızlığında ısrar etmek üzere sıkı talimat almışlardı.
Antlaşmanın Başlıca Şartları:
Müzakereler üç hafta devam etti. Sonunda 1606 Kasım ayının başından itibaren yirmi yıl süre ile ve 17 maddeyi kapsayan bir ön antlaşma imzalanmış ve esas antlaşma imza edilmeden önce Boçkayi'nin de muvafakati alınmıştı.
Antlaşmanın ikinci maddesi uyarınca Osmanlı hükümdarının bundan sonra imparatora, yazılarda kral tabiri yerine Çesar (imparator) lakabı kabul etmek suretiyle akran muamelesi yapılacaktır. Üç yılda bir de hediyelerle gönderilecek olan Osmanlı elçileri, divan çavuşu, müteferrika, çeşnigir rütbelerinde olmayıp sancak beyi derecesinde elçiler olacaktır.
Antlaşmanın on ve on üçüncü maddeleri gereğince de delegeler arasında kararlaştırıldığı üzere Sultan Kanuni Süleyman zamanındaki antlaşma gereği olarak Nemçe'de kalan Macaristan için imparator tarafından verilmekte olan yıllık otuz bin duka kaldırılarak ancak bu antlaşmanın yapılmasında yalnız bir defaya mahsus olmak üzere imparator, duka altınının üçte ikisinin karşılığı olan iki yüz bin kara kuruş vermeyi kabul ediyordu.
Bu on ve on üçüncü maddelerin kabul edilmesiyle
Kod:
Buradaki İçeriği Sadece Üyelerimiz Görebilir.Üye Olmak İçin Lütfen[Linkleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye olmak için TIKLAYINIZ].
, kendisinin saydığı Macaristan'ın Avusturya idaresinde kalan yerler dolayısıyla her yıl aldıkları vergiden vazgeçmeleri yanında zaten ellerinde olmayan bu toprakları ad olarak imparatora terk etmiş oluyorlardı.
Zitvatorok Antlaşması'nın birinci maddesi uyarınca Osmanlı hükumeti, imparator ile Erdel Beyi Boçkayi arasında yapılmış olan Viyana Antlaşması'nı tanımış olması sebebiyle Boçkayi'nin zehirlettirilerek öldürülmesinden sonra imparator, bu Viyana Antlaşması gereğince Boçkayi'nin Erdel'i kendisine terk etmiş olduğunu söyleyerek Osmanlılar'ın kılıçlarıyla aldıkları bir yer için hak iddiasına kalkışmıştır. Fakat Osmanlı hükumeti bunu tanımayınca arada devamlı bir anlaşmazlık sürüp gitmiştir.
Antlaşmanın 15, 16 ye 17, maddeleri gereğince, önce Osmanlılara ait iken antlaşma esaslarına göre Avusturyalıların ellerine geçen Yanık, Estergon, İstoni Belgrad ve Peşte kaleleri geri alındıktan başka bunlardan ayrı olarak da Eğri, Kanije, Uyvar mevkileri de yeniden zapt edilmişti.
Zitvatorok Antlaşması'nın bazı hükümleri sonraları Erdel ve diğer hudut işleri yüzünden değişikliğe uğramıştır. Bunlardan biri (1616 Haziran) on iki madde üzerine yirmi yıl olarak yenilenmiştir. Bu yeni antlaşma Türkçe, Almanca, Macarca olarak üç dil üzerine düzenlenmiştir. Bu son antlaşmada da Nemçe'nin Erdel'e saldırmaması kesin surette belirtilmiştir.
Bu tarihten sonra (1628 Ocak)'da on bir madde üzerine ve yirmi yıl süre ile antlaşmada yeni bir değişiklik yapılmıştır. Asıl anlaşmazlık Boçkayi'nin Viyana antlaşmasıyla öldükten sonra Erdel'i imparatora terk etmesi ve Osmanlı delegelerinin de bu antlaşmayı kabul etmesinden doğmuş ve bu dikkatsizlik, imparatora Erdel üzerinde hak iddia etmesini sağlamıştır. Bu ihtilaf Karlofça Antlaşması'nın yapılmasına kadar devam etmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya arasında imzalanan barış antlaşması (11 Kasım 1606).
1593 yılında başlayan Osmanlı-Avusturya savaşları, genellikle büyük ölçüde toprak fethi ya da toprak kaybı olmaksızın kaleler etrafında geçti. İki taraf da büyük bir başarı gösteremeyip yıprandı. Sonunda 20 yıl süreli Zitvatorok Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmayla Osmanlı İmparatorluğu artık Avrupa'nın en güçlü devleti olmak iddiasından kesinlikle vazgeçti, Avusturya'yı kendisiyle eşit bir devlet olarak kabul etti. Protokol bakımından padişah ile imparatorun eşit olduğu da kabul edildi.
Antlaşmanın 17 maddesi içinden önemli olanları şunlardır:
1) Osmanlı hükümdarı, Avusturya imparatoruna bir name gönderdiğinde ona kral olarak değil çesar (imparator) unvanıyla hitap edecek,
2) Avusturya, Kanunî zamanından beri her yıl Osmanlı İmparatorluğu'na ödediği yıllık 30.000 duka altını vergiyi bundan böyle vermeyecek, bir kereye mahsus olmak üzere 200.000 kara kuruş verecek;
3) Bu savaşta Avusturya tarafından işgal edilen Yanık (Raab), Estergon, İstolni, Belgrad, Peşte kaleleri Osmanlı Devleti'ne iade edilecek;
4) Eğri, Kanije ve Uyvar kaleleri de Avusturya tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na terk edilecektir.
Zitvatorok Antlaşması ve dolayısıyla 1533 İstanbul Antlaşması ile ilgili yanlış yorumlanan bir madde üzerinde durmak istiyorum. Bu antlaşmadan bahsedilirken her zaman 1533'te sadrazamın Avusturyalı hükümdarına denk olduğu Kanuni Sultan Süleyman'ın (padişahın) ise protokolde önde olduğu halbuki Zitvatorok ile bu durum değiştiğini artık Osmanlı hükümdarı ile Avusturya hükümdarlarının denk olduğu bununda bizim için bir prestij kaybı olduğu dile getirilir. Halbuki durum biraz farklıdır. Kanuni 1533'te Arşidük Ferdinand ile antlaşma imzalarken, Kanuni bir imparatordu. Ferdinand ise kral veya muadili ifadeyle arşidük. Kanuninin bu dönemde dengi ancak Ferdinad'ın ağabeyi olan ve Kutsal Roma imparatoru ve aynı zamanda İspanya Kralı olan Şarlken olabilirdi. Kral unvanlı Ferdinand protokolde sadrazama eşit olması ve padişahın altında yer alması bu yüzden tabiidir. Halbuki Zitvatorok da durum farklıdır. Şarlken öldükten sonra Habsburg Hanedan ailesinin merkezi Madrid'den Viyana'ya geçmiş dolayısıyla Avusturya Arşidükleri artık Kutsal Roma İmparatoru unvanı da taşımaya başlamışlardır. Dolaysıyla protokolde padişah ile denk hale gelmişler, Zitvatorok ile bu durum teyit edilmiştir.
Ziyaretçiler asagidaki kelimeleri arayarak bu sayfaya geldiler:
zitvatorok barış antlaşması
,
zitvatorok antlaşması sonuçları
,
1606 zitvatorok antlaşması
,
zitvatorok ve istanbul antlasmasinin karsilastirilmasi
,
lala mustafa paşa zitvatorok antlaşması
,
istanbul antlaşması ile zitvatorok antlaşmasını karşılaştırınız
,
istanbul ve zitvatorok antlaşması farkları
,
zetvatorok ve istanbul anlaşmasın karşılaştır farklar,
istanbul ve zitvatorok antlaşması,
istanbul antlaşması ile zitvatorok antlaşmasının karşılaştırılması,
istanbul ve zitvatorok antlaşmasının farkı,
nemçe kralının adını imparator olarak değiştirmesi,
zitvatorok ant padişahla ilgili maddesi nedir yazınız,
zitvatorok ant padişahla ilgili maddesi,
1533 istanbul zitvatorok antlaşmasının karşılaştırılması,
zitvatorok ve istanbul karşılaştırması,
istanbul le zitvatoruk antlaşmalarını karşılaştırma,
zitvatorok antlaşmasının sonuçları,
1533 ıstanbul antlaşması ile 1606 zitvatoruk anlaşmasını karşılaştırınız,
Zitvatoruk ant,
İstanbul 1533 anlaşması 1606 zitvatorok antlaşması karşılaştırması,
zitvatorok antlaşması ile İstanbul antlaşması karşılaştırmak,
istanbul antlaşması ve zitvatorok antlaşması,
1533 istanbul antlaşması ile 1606 zitvatorok antlaşması en önemli fark,
osmanlı devletinin avusturya arşidük eşiy saydıgı antla
Tarihbilinci.com
ismi verilen dosyaların kendilerini barındırmamaktadır Hak sahibinin talebi
durumunda ilgili konu derhal sitemizden kaldırılacaktır. Bu sitede
telif hakkına sahip olduğunuz bir çalışmanız varsa lütfen ilgili konunun linkini
de belirterek bize
yazınız.
Sitede verilen linklerin yasalara aykırı kullanımı karşısında
oluşabilecek her türlü zarar, sorumluluk ve sorundan Tarihbilinci.com sorumlu
değildir. Sitemiz ticari kaygılardan uzak, ücretsiz bir sitedir ve fedakar öğretmenler tarafından hazırlanmakta ve yönetilmektedir.