GM2-gangliosidosis, AB varyantı; beyindeki ve omurilikteki hücreleri (nöronları) gittikçe yok eden nadir bir kalıtsal bozukluktur.
Belirti ve semptomları bebeklikte görülür. Bebekler 3-6 aylık olana kadar normal görünseler de gelişim ve hareketleri için kullanılan kaslar zayıflamaktadır. Bebekler dönme, oturma ve emekleme gibi motor becerilerini kaybeder, yüksek seslere abartılı tepkiler verirler. Hastalık ilerledikçe AB varyantı olan çocuklarda nöbet, görme ve işitme kaybı, zihinsel engel ve felç görülür. Göz muayenesi ile tanımlanabilen kiraz kırmızısı bir nokta olarak adlandırılan göz anormalliği, bu bozukluğun karakteristik özelliğidir. AB varyantı olan çocuklar genellikle sadece erken çocukluk döneminde yaşarlar.
Resim: Kiraz kırmızısı göz anormalliği (Published online 2015 Jun 17. doi: 10.1007/8904_2015_469)
GM2-gangliosidosis, AB varyantının görülme sıklığı son derece azdır, Dünya’da sadece birkaç vaka bildirilmiştir.
Sebep olan etkenler
GM2A genindeki mutasyonlar GM2-gangliosidosis, AB varyantına neden olur. GM2A, GM2 gangliosid aktivatör proteininin üretiminden sorumlu gendir. Bu protein, beyin ve omurilikte kritik bir rol oynayan beta-hekzosaminidaz A adı verilen bir enzimin normal işlevi için gereklidir. Toksik maddeleri parçalayan ve geri dönüşüm merkezleri olarak hareket eden beta-heksosaminidaz A ve GM2 gangliyosid aktivatör proteini lizozomlar içinde birlikte çalışır. GM2 gangliyosid aktivatör proteini lizozomda, GM2 gangliosid olarak adlandırılan bir yağ maddesine bağlanır ve beta-heksosaminidaz A tarafından parçalanır.
GM2A genindeki mutasyonlar, GM2 gangliozid aktivatörünün aktivitesini bozar, beta-hekzosaminidaz A’nın GM2 gangliyosidini parçalamasını engeller. Sonuç olarak, bu madde özellikle beyin ve omurilikteki nöronlarda birikerek toksik etki yaratır. Bu toksisite nöronların yok olmasına neden olur.
Kalıtım Modeli
Otozomal resesif kalıtılır. Bireyin anne-babalarının her biri mutasyona uğramış genin bir kopyasını taşır, ancak tipik olarak durumun belirtilerini ve semptomlarını göstermezler.
Hastalığın diğer isimleri
- AB varyantı
- Aktivatör Eksikliği / GM2 Gangliozidoz
- Aktivatör eksikliği Tay-Sachs hastalığı
- GM2 Aktivatör Eksikliği Hastalığı
- GM2 gangliosidosis, AB tipi
- Hexosaminidase aktivatör eksikliği
- Tay-Sachs Hastalığı, AB Varyantı