Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Kaçış Oyunu diğerlerine benzemiyor. Avrupa Birliği'nin finanse ettiği oyun aslında Orta ve Doğu Avrupa'da komünist rejim dönemindeki karşı kültürü ve kültürel başkaldırıyı inceleyen bir araştırma projesi.
Oyunun oynandığı apartman dairesi komünizm dönemine uygun şekilde, dönemin mobilyaları kullanılarak dekore edildi. Odada oyuncuların ipuçlarını bularak oyunu kazanmalarını sağlayan tüm obje ve belgeler de o döneme ait: Fotoğraflar, fanzinler ve samizdatlar (Sovyet Bloğu ülkelerindeki fanzinler, kaçak yayınlar) her şey gerçek.
Filmler, fotoğraflar, müzikler ve posterler.... Komünist rejime kültürel baş kaldırışın hikayesini anlatan binlerce belge, uygulamalar ve kılavuzlarla zenginleştirilen veri bankasının bir parçası. Araştırma projesinin hedefi bu kültürel mirası korumak ve tarihi yeni bir bakış açısıyla incelemek.
Proje koordinatörü Sandor Horvath projenin önemini şu şekilde dile getiriyor:
"Belgeler 60'lı, 70'li ve 80'li yıllarda nelerin önemli olduğunu, rejimin insanlar üzerinde nasıl bir baskı oluşturduğunu ve aynı zamanda insanların bu baskıya karşı koymak için kültürü nasıl kullandığını anlamamıza yardımcı oluyor. Halk ile iktidar arasındaki kültürel seviyedeki bu etkileşim aynı zamanda tarihi bir anı kavramamızı sağlıyor."
Oyun sona erdikten sonra katılımcılar deneyimlerini bir sosyolog ile paylaşıyor. Projede çalışan sosyolog Szabina Kereny, "Oyuncular geçmişin gerçekleriyle karşı karşıya geliyor" diyor, "yakın geçmişimiz hakkında pek çok şeyi okulun yanı sıra burada da öğrenebilirler. Oyunda kullanılan belgeler gerçek, fotoğraflar o dönemin fotoğrafları. Bu fanzinleri ellerinde tutarak geçmişi sımsıkı kavrayabilirler."
Kaçış Oyunu'nda kullanılan bu arşiv 1979 yılında oluşturulmaya başlandı. Yaklaşık 150 bin belgeden oluşuyor ve 6000 sanatçıya ait kitapları, şarkıları, şiirleri ve mektupları içeriyor.
- Euronews Türkçe, WhatsApp'ta Ücretsiz bültenimize abone olun, Türkiye ve dünya gündeminden seçtiğimiz haberler her gün telefonunuza gelsin! Abone olmak için tıklayın