Mesane Hakkında Genel Bilgiler
Üriner sistem (Boşaltım sistemi) birçok bölümden oluşur. Kanı atıklardan temizleyen ve idrar oluşturan 2 böbrek, idrarı mesaneye taşıyan 2 üreter, üreterlerin idrarı taşıdığı ve bu idrarı biriktiren mesane ve mesaneden idrarı boşaltan üretradan oluşmaktadır (Şekil 1). Mesane (diğer adıyla idrar torbası, idrar kesesi), karnın alt bölümünde yer alan ve içine idrarın biriktiği küresel bir organdır. Mesane içten dışa doğru 3 tabakadan oluşur: 1) Mesanenin içinde idrarla temas halinde olan değişici epitel hücreleri adı verilen hücrelerin oluşturduğu iç tabaka, 2) Mesane içindeki idarın boşaltılmasından sorumlu kas tabakası, orta tabaka, 3) En dışta yer alan ve kas tabakasını çevreleyen zar (seroza). Duvar yapısında düzensiz ve içiçe geçmiş elastik kas lifleri bulunan mesane küçük bir balonu andırmakta olup, bu kas demetlerinin gevşemesiyle genişler ve idrar depolar. Mesane kapasitesi dolduğunda, kas demetlerinin kasılmasıyla idrar mesaneden üretra adı verilen bir kanal vasıtasıyla dışarıya istemli bir şekilde atılır.
Mesane Kanseri Nedir?
Mesane (idrar kesesi) kanseri, mesanenin duvarını oluşturan dokulardan kaynaklanan kötü huylu tümörlerdir. Mesane kanserlerinin %90’ı transizyonel hücreli karsinomlar adı verilen mesanenin iç yüzeyini döşeyen hücrelerden kaynaklanan tümörler oluşturur. Bu lezyonlar genellikle papiller özellik gösterir ve mesane içerisinde yer işgal eden lezyonlardır. Erkeklerde en sık görülen 4ncü, kadınlarda 8nci kanser türüdür. Ortalama görülme yaşı 65-70 dir. Vakaların 2/3 ü 65 ve daha yaşlılarda görülür. 35 yaşından önce nadirdir. Erkekler kadınlardan 2 - 3 kat daha fazla mesane kanserine yakalanırlar. Tanı konulduğunda %85 kanser mesaneye sınırlı, %15 inde ise çevre dokulara veya uzak organlara yayılmalar mevcuttur. Mesane kanseri, prostat kanserlerinden sonra günümüzde erkekler arasında en sık görülen kanserlerdendir (genitoüriner sistemin 2. sık kanseridir). Böyle olmasına rağmen erkeklerin mesane kanseri hakkında bilgileri yetersiz düzeydedir. Tüm üriner sistem yüzeyi transizyonel hücreler adı verilen idrarla temas halindeki hücrelerle kaplanmıştır. Mesane kanseri sıklıkla bu hücrelerden köken alır. Kanser bu hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalmalarıyla ortaya çıkar ve çevresindeki sağlıklı dokulara yayılarak ilerler.
Mesane Kanserinde Risk Faktörleri?
Herhangi bir hastalığın gelişim olasılığını arttıran nedenlere risk faktörü adı verilir.
Kimyasal ajanlara maruz kalma (petrol, boya, deri sanayinde çalışanlar vb)
Sigara
İleri yaş, erkek ve beyaz ırk
Yağlı ve kızarmış yiyeceklerin aşırı tüketimi
Genetik yatkınlık
Karın alt bölgesine ışın tedavisi (radyoterapi)
Kemoterapi uygulamaları
İnfeksiyonlar
Mesane taşı, uzun süreli tahriş
Aşırı ağrı kesici kullanımı
Mesane kanserinin gelişiminde en önemli risk faktörleri sigara içmek, cinsiyet ve diyettir.
Şekil 1:Kadın ve Erkek Üriner Sistemi