CHP'nin tek parti olarak ülkeyi yönettiği ve Türkiye'nin bir dönemine damgasını vuran uzun tartışmaların odağında yer alan Köy Enstitüleri ne zaman, kim tarafından, ne amaçla kurulmuştur? İşte Köy Enstitüleri tarihçesi:
Tek partili dönemde CHP tarafından kurulan Köy Enstitüleri, başta köylüleri bilinçlendirmek, tarım ve çiftçilik alanında bilgilendirmek amacıyla kurulmuşsa da daha sonra "siyasi ve ideolojik" birer yapıya dönüştürüldükleri için zamanında büyük tepki toplamıştı. Sovyet Modeli Komünist okullarına benzetilen Köy Enstitüleri'nin kuruluş amacından sapması üzerine bir süre sonra kapatılmıştı.
Köy Enstitüleri resmi olarak, dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün talimatı ile 17 Nisan 1940 tarihinde çıkarılan bir yasa ile kuruldu.
Köy Enstitüleri 3803 sayılı yasa kapsamında kurulmuştu. Enstitülerin kuruluşuna öncülük eden kişi ise dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'dir.
Köy enstitülerinin amacı köylüyü tarım ve çiftçilik konularında bilinçlendirmekti. Bu nedenle bu okullar daha çok tren yollarına yakın, tarıma elverişli 21 bölgede kuruldu. Öğretmenler gittiği yörelerde bilinmeyen tarım türlerini de köylülere öğretecekti. Kitaba deftere dayalı öğretim yerine iş için, iş içinde eğitim ilkesi tatbik ediliyordu. Her köy enstitüsünün kendisine ait tarlaları, bağları, arı kovanları, besi hayvanları, atölyeleri vardı.
Derslerin yüzde 50'lik bölümü temel örgün eğitim konularını içeriyordu. Geri kalanı ise uygulamalı eğitimdi. Hasan Ali Yücel'den sonra Milli Eğitim Bakanı Olan Reşat Şemsettin Sirer zamanında Köy Öğretmen Okullarına dönüştürülmüştür. Bu okullar da Demokrat Parti döneminde 27 Ocak 1954'te, "genel amacından saptıkları için" kapatıldı.
KÖY ENSTİTÜLERİ LİSTESİ
Köy Enstitüleri 1940-1954 yılları arasında faaliyet gösterdi. Bu yıllar arasında faaliyet gösteren köy enstitüleri ise şunlardı: