8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan bir kişi 15 yıl, 3600 günle istifa ederek, kıdem tazminatını alabilir. Ancak bu tarihten sonra şartlar zorlaşırken, yıla bakılmaksızın 7 bin günü dolduran bu hakkını kullanabilir.
Emeklilik için sigortalılık süresi ve prim gününü dolduran ancak yaş şartını sağlayamayan kişiler, bu durumu kanıtlayan belgelerini SGK’dan alıp işverene verdiklerinde kıdem tazminatı alabiliyor. Bu hak genellikle 15 yıl, 3600 günle tazminat hakkı olarak ifade ediliyor. Ancak belirleyici olan kritik tarih 9 Eylül 1999. Bu tarihten önce ilk kez çalışmaya başlayanlar için 15 yıl sigortalılık, 3600 gün prim ile kıdem tazminatı alınabilirken, bu tarihten sonra ilk kez çalışmaya başlayanlar için şartlar daha ağır. 8 Eylül 1999’da ilk kez sigortalı olan bir kişi 15 yıl, 3600 günle kıdem tazminatı alabilirken, 9 Eylül 1999’da sigortalı olan biri, 25 yıl, 4500 günle kıdem tazminatı alabiliyor.
25 YILI TAMAMLAMAK ZOR
9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olmuş kişiler 4500 prim günü şartlarını sağlasalar bile, 25 yıl sigortalılık süresini sağlamadıkları için kıdem tazminatı haklarını kullanamıyor. Bu durumdaki bir sigortalının emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlayıp tamamlamadığı değerlendirilirken ya 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günü şartlarını ya da 7000 gün prim şartını doldurup doldurmadığına bakılması gerekiyor. 9 Eylül 1999’da sigortalı olan bir kişi, bu tarihten sonra hiç ara vermeden çalışmışsa, 7000 gün prim şartını 9 Kasım 2018’de tamamlayabiliyor.
İŞVEREN ÖDEMEK ZORUNDA
SGK, kontrolleri yaparak kişinin yaş dışındaki diğer şartları tamamlamış olması halinde çalışana ‘kıdem tazminatı alabilir’ yazısı verir. İşverenin bu yazıyı kabul etmemesi veya kıdem tazminatı ödememesi mümkün değildir. İşçi SGK’dan yazı almadan istifa ederse tazminattan da, işinden de olur.
Rakama dikkat: Sadece son işyerindeki süre hesaplanıyor
İşverenler SGK’ya o ay kaç işçiyi, kaç gün, ne kadar ücretle çalıştırdıklarını bir sonraki ayın 23’üne kadar bildiriyor. İşte bu günlerde 9 Eylül 1999 ve sonrasında ilk kez çalışmaya başlamış sigortalılardan birkaç ay çalışmalarında kesinti olan ve eylül-ekim aylarında 7000 prim gününü dolduranlar, SGK’dan kıdem tazminatı alabilir yazısı alabilecek. Ancak yalnızca son işyerinde geçirilen süre kadar tazminata hak kazanılır. Örneğin işçi 10 yıl çalıştıktan sonra başka bir işyerine geçmiş ve bu işyerinde 6 yıl çalıştıktan sonra kıdem tazminatına hak kazanmışsa, yalnızca 6 yılın karşılığı kıdem tazminatını alabilir.
Önce SGK’dan yazı, sonra istifa
İşçilerin bu hakkı kullanırken en çok dikkat etmesi gereken nokta, önce SGK’dan bu yazıyı alıp, sonra işverene işten ayrıldığını bildirmek. Aksi takdirde işveren kıdem tazminatı ödemek zorunda değildir. Yargıtay kararıda bunu destekliyor.
(Kaynak: Akşam Gazetesi | 20.11.2019)