ULUSLAR ARASI ÇALIŞMA NORMLARI ÜNİTE 3
ILO nun tarihsel gelişimi üç dönemde incelenmiştir:
1-1919 öncesi dönem: örgütün resmi kuruluşu öncesi
2-1919-1946 arası dönem: kuruluş ve büyüme yılları
3- 1946 sonrası dönem: gelişme ve olgunlaşma yılları
1919-1946 ARASI DÖNEM
*-* ILO, 1919 da imzalanan Versay Barış Antlaşması ile Birinci Dünya Savaşı ndan sonra giderek büyüyen sorunlara yönelik sosyal reform niteliğinde çözümler bulmak ve reformların uluslar arası düzeyde uygulamasını sağlamak amacıyla kurulmuştur.
*-* Almanya, Finlandiya ve Avusturya, milletler cemiyeti üyesi olmamakla birlikte ILO üyesi olabilmişlerdir.
*-* Konferans ilk toplantısını, 29 ekim-29 kasım 1919 tarihleri arasında Washington da yapmıştır. Bu toplantı da 6 sözleşme ve 6 tavsiye kararı kabul edilmiş, Fransız politikacı Albert THOMAS ise merkezi Cenevre de bulunan ILO nun ilk genel müdürü olmuştur.
*-* İkinci dünya savaşı sırasında ILO, daha rahat hareket edebilmek amacıyla merkezini Kanada Monreal e taşımıştır.
*-* 1944 yılında Filadelfiya da Konferansında düzenlenebilmiştir.
FİLADELFİYA KONFERANS PHİLADELPHİA BİLDİRİSİ İLKELERİ:
1- Emek ticari bir mal değildir.
2- Sürdürülebilir bir gelişme için ifade ve örgütlenme özgürlüğü esastır.
3- Dünyanın herhangi bir yerindeki yoksulluk, dünyanın her yerindeki refahı tehdit etmektedir.
4- Bütün insanlar, ırk, inanç ya da cinsiyet farkı gözetmeksizin özgürlük ve saygınlık, ekonomi güvenlik ve eşit fırsat koşullarında maddi ve manevi gelişimlerini sürdürme hakkına sahiptirler.
Bildiri aynı zamanda “ düşünce ve cemiyet kurma hürriyetinin sürekli bir ilerlemenin kaçınılmaz şartı olduğu” kaydını da koymaktaydı.
Filadelfiya bildirgesi, bugün de ILO nun temel yasa metni durumundadır.
1946 SONRASI DÖNEM
ABD ILO nun faaliyetlerini Sovyet Rusya’ ya yakınlaştığını iddia ederek örgütten ayrılmış fakat daha sonra tekrar örgüte üye olmuştur.
İkinci dünya savaşından sonra bağımsızlığını ilan eden ülkeler uluslar arası topluluğa katılmanın en önemli göstergelerinden birisi olarak kabul edilen ILO ya katılmıştır.
ULUSLAR ARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜNÜN KURULUŞ AMAÇLARI VE TEMEL HEDEFLERİ
ILO nun kuruluş amaçları üç temel başlık altında toplanır. Bunlar:
1- sosyal adalet ve evrensel barışın sağlanması amacı: ILO Anayasası nın Giriş Bölümünde “ evrensel ve sürekli bir bakışın ancak sosyal adalet temeli üzerine kurulabileceği belirtilmektedir.
2- Çalışma koşullarının iyileştirilmesi amacı: “ Adaletsizlik, sefalet ve ayrıcalıklar ” içeren çalışma koşullarının yarattığı rahatsızlıklar evrensel barışı tehlikeye düşürmektedir. ILO çalışma koşullarının düzeltilmesinin gerekli olduğu alanları: çalışma sürelerinin düzenlenmesi; çalışma sürelerinin , işçilere işe alınma konularının düzenlenmesi; işsizlikle mücadele; asgari bir yaşam düzeyi sağlayacak ücretin güvence altına alınması; iş kazaları ve meslek hastalıklarından doğabilecek zararların etkilerinin azaltılması; kadınların, gençlerin ve çocukların korunması; sosyal güvenliğin yaygınlaştırılması; sendikal ücretlerin güvence altına alınması; mesleki ve teknik eğitimin geliştirilmesi; göçmen işçilerin haklarının korunması; eşit işe eşit ücret ilkesinin sağlanması vb önlemler olarak belirlemiştir.
ILO GÜNÜMÜZDE DÖRT TEMEL STRATEJİK HEDEF ÜZERİNDE YOĞUNLAŞMIŞTIR. BUNLAR;
a) çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek
b) kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat yaratmak
c) sosyal koruma programlarının kapsamını ve etkinliğini arttırmak
d) üçlü yapıyı ve sosyal diyaloğu güçlendirmek olarak sınırlanabilir.
ULUSLAR ARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜNÜN KURUMSAL YAPISI
Üçlü Temel Esasına Dayanan Yöntem Yapısı
ILO yu diğer uluslar arası kuruluşlardan ayıran en önemli özellik, üye ülkelerin yalnız hükümetleri ile değil aynı zaman da işçi ve iş veren kesimleri ile de temsil edilmesidir.
ULUSLAR ARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜNÜN ORGANLARI
A) Uluslar arası Çalışma Örgütünün Temel Organları
1) Uluslar arası Çalışma Konferansı
2) Uluslar arası Çalışma Örgütü Yönetim Kurulu
3) Uluslar arası Çalışma Bürosu
4)
B) Uluslar arası Örgütünün Diğer Organları
1) konferans komisyonları
2) ortak komite ve komisyonlar
3) sanayi komiteleri
4) teknik toplantılar
5) bölgesel konferanslar
6) temsilcilikler bölgesel bürolar
7) inceleme ve öğretim kuruluşları
A- Uluslar arası Çalışma Örgütünün Temel Organları
1) Uluslar arası Çalışma Konferansı: Uluslar arası çalışma örgütünün en üst karar organıdır. Konferans yılda en az 1 kez ve haziran ayının ilk üç haftasında toplanır. Konferans toplantıları ilke olarak yönetim kurulunca belirlenen yerde (1919 yılından beri sürekli olarak Cenevre de) yapılır.
Örgüte üye olan devlet konferansta dört kişilik bir delegasyon ile temsil edilir. Delegasyonun, iki üyesi hükümet, bir üyesi işçi, bir üyesi iş veren temsilidir. Konferansa katılan her delegenin hangi kesimden ya da hangi ülkeden geldiğine bakılmaksızın bir ve eşit oy hakkı vardır.
Konferansın görev ve yetkileri:
– örgüt anayasasından değişiklikler yapmak
– yönetim kurulunu seçmek ve yönetim kurulu tarafından atanan genel müdürü onaylamak
– büronun yıllık faaliyetlerini tartışmak ve izlemesi gereken politikaları belirlemek
– sözleşme ve tavsiye kanallarını görüşmek ve kabul etmek
– sözleşme ve tavsiye kararlarının uygulanmasını oluşturduğu denetim organlarıyla izlemek
– yeni üye olacak ülkelerin üyeliğine karar vermek
– örgüt bütçesini incelemek ve onaylamak
– konferansa katılan ülke delegelerinin yetki belgelerini incelemek ve onaylamak
2) ULUSLAR ARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ YÖNETİM KURULU
– Örgütün yürütme organıdır.
– 56 üyesi bulunur.
– bu üyeler konferans tarafından 3 yılda bir 14 ü işçi 14 ü iş veren 28 i hükümet kesimini temsil eden delegelerden seçilir.
– Guvernörler kurulu olarak da adlandırılır.
Yönetim kurulunun görevleri:
– kararları uygulamak
– konferansın yapılacağı yeri günü ve gündemini belirlemek
– konferans gündemi ile ilgili her türlü hazırlığı yapmak
– örgüt kararlarının uygulanması konusunda sendikal örgütler ve üye devletlerden gelen yakınmaları ilgili hükümetlere iletmek, gerektiğinde soruşturma komisyonu oluşturarak sorunu incelemek ve konuyu gündeme taşımak
– genel müdürü atamak
– büro çalışmalarını yöneterek ana çizgileriyle çalışma programlarını belirlemek
– örgüt bütçesini hazırlayarak konferansa sunmak
– örgütün teknik iş birliği politikasını belirlemek
–
3) ULUSLAR ARASI ÇALIŞMA BÜROSU
Örgütün sekretar yası olup yönetim kurulu tarafından 5 yıllık bir süre için atanan bir genel müdür tarafından yönetilmektedir.
Büronun görevleri:
– konferans toplantılarının gündemi ile hazırlık yapmak
– yönetim kurulunun uygun göreceği dillerde araştırma ve yayınlar yapmak
– genel olarak konferans ve yönetim kurulunun vereceği diğer görevleri yerine getirmek
– hükümetleri istek üzerine konferans kararları çerçevesinde mevzuat hazırlanması ve denetim sistemlerinin iyileştirilmesi konusunda olanaklar ölçüsünde yardımcı olmak
B)Uluslar arası Çalışma Örgütünün Diğer Organları
1- Konferans komisyonları:
a- Öneri komisyonu
b- Yetkileri denetleme komisyonu
c- Konferans redaksiyon komitesi
d- Uygulama komisyonu
2- Ortak komite ve komisyonlar
3- Sanayi komiteleri: 2. dünya savaşını izleyen dönemde 3 temsil ilkesine göre oluşturulan sürekli komitelerdir.
4- Teknik toplantılar: Yönetim kuruluna; ayrımcılık, işçi sağlığı ve iş güvenliği, çalışma istatistikleri, işçi eğitimi gibi belirli teknik konularda uzman görüşü vermek için düzenlenen toplantılardır.
5- Bölgesel konferanslar: Örgütün evrensel etkinliğini güçlendirmek ve bölgesel düzeyde tamamlamak için oluşturulan konferanslardır.
*-* İlk bölgesel konferans 1936 yılında sentiago du chılı de örgüt üyesi Amerika ülkeleri arasında yapılmıştır.
6- Temsilcilikler ve Bölgesel Bürolar: Üye sayısının artması ve faaliyet alanının genişlemesi ile birlikte hissedilen ihtiyaç neticesinde örgüt bölgesel bir örgütlenme ağı kurmaya yönelmiş. Afrika bölgesi için Addisabeba da Asya ve pasifik bölgesi için Bangkok ta, Arap devletleri için Beyrut ta, Latin Amerika bölgesi için Lima da ve Avrupa bölgesi için de Cenevre de bölgesel bürolar oluşturulmuştur.
7- İnceleme ve Öğretim Kuruluşları: Merkezi Cenevre de bulunan uluslar arası sosyal araştırmalar enstitüsü ile Torino da bulunan uluslar arası mesleki ve teknik eğitim merkezi kuruluşlarıdır.