Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Zaporijya’daki nükleer santrali vuran ya da bu santralden ateş açan Rus askerlerini hedef almasından sonra Avrupa Birliği ve aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 42 ülke Rusya’ya çağrıda bulundu. Çağrıda Moskova’ya askerlerini Zaporijya Nükleer Santrali ve Ukrayna genelinden çekmesi istendi.
Avrupa Birliği'nin (AB) Viyana'daki Avrupa Güvenlik ve İş birliği Teşkilatı (AGİT) Daimi Temsilciliğinin internet sitesinde, AB ve 42 ülkenin ortak açıklaması yayımlandı. Açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşının uluslararası hukukun ihlali anlamına geldiği belirtilerek Avrupa'nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya'nın Rusya tarafından kontrol edilmesinin, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) temel ilkelerine büyük tehlike arz ettiği vurgulandı.
Rus askerlerinin ve silahlarının nükleer tesiste bulunmasının kabul edilemez olduğu kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
"Rus güçlerinin Zaporijya Nükleer Santrali'ndeki mevcudiyeti santralin operatörü ve Ukrayna makamlarının nükleer ve radyasyon güvenlik yükümlülüklerini uluslararası sözleşmeler ile UAEA güvenlik standartları uyarınca yerine getirmesini engellemekte, ayrıca UAEA'nın güvenlik yetkisini kullanmasını önlemektedir.
Rusya'nın derhal askeri güçlerini ve tüm yetkisiz personelini Zaporijya Nükleer Santrali'nden ve çevresinden, ayrıca tüm Ukrayna'dan çekmesi için çağrıda bulunuyoruz."
Yapılan açıklamada, Rusya'nın çekilmesiyle santralin işletmecisinin ve Ukrayna makamlarının Ukrayna'nın uluslararası şekilde tanınan sınırları içinde egemen sorumluluklarına devam edebileceğini ve Rusya'nın santralde bulunmasının nükleer kaza riskini artırdığı ifade edildi.
Ortak açıklamaya imza atan ülkeler arasında AB ve üye ülkelerin yanı sıra Avustralya, ABD, Birleşik Krallık, Japonya, Kanada, Gürcistan, İzlanda, Liechtenstein, Karadağ, Yeni Zelanda, Kuzey Makedonya, Norveç, Güney Kore, Moldova ve Türkiye yer aldı.
AVRUPA'NIN EN BÜYÜK NÜKLEER SANTRALİ
Ukrayna'nın güneydoğusundaki Zaporijya Nükleer Santrali, Avrupa'nın en büyük nükleer santrali konumunda bulunuyor. 6 nükleer reaktör bulunan ve 5 bin 700 megavat saat elektrik üretim kapasitesine sahip santral, Ukrayna'daki toplam elektriğin yüzde 20'sini sağlıyor.
Zaporijya Nükleer Santrali, 4 Mart'ta Ruslar tarafından ele geçirilmişti. Halihazırda Rus ordusu kontrolünde olan santralin çevresinde hava saldırıları yaşanmakta. Ukrayna ve Rusya bu saldırılar konusunda birbirini suçluyor.
ZELENSKİY DÜN ZAPORİJYA İÇİN AÇIKLAMA YAPMIŞTI
Rusya’nın nükleer santralde varlığını sürdürerek ve çevresini hedef alarak hem Ukrayna’ya hem de dünyaya şantaj uyguladığını belirten Zelenski “Nükleer santral bombardımanı ile sürekli provokasyonlar düzenliyorlar, devletimize ve tüm özgür dünyaya daha da şantaj yapmak için ek güçlerini bu yöne çekmeye çalışıyorlar. Santrale ateş açan ya da santrali bir kalkan olarak kullanan her Rus askeri, istihbaratımız, gizli servisimiz, ordumuz için özel bir hedef haline geldiğini anlamalıdır” demişti.