Duman inhalasyonu: tanı ve hasta tedavisi
Duman soluduktan sonra bir hastayı tedavi ederken, zehirli yanma ürünlerinin solunum yollarına zarar verdiğini ve/veya metabolik etkilere neden olduğunu unutmayın.
Sıcak duman genellikle sadece farenksi yakar çünkü gelen gaz hızla soğur.
Bir istisna, dumandan çok daha fazla ısı taşıyan ve bu nedenle alt solunum yollarını (glottisin altında) yakabilen buhardır.
Ev yangınları sırasında üretilen çeşitli toksik kimyasallar (örneğin hidrojen klorür, fosgen, kükürt dioksit, toksik aldehitler, amonyum) kimyasal yanıklara neden olur.
Karbon monoksit veya siyanür gibi bazı zehirli yanma ürünleri, sistemik hücresel solunumu tehlikeye sokar.
Yanıklar ve duman inhalasyonu sıklıkla aynı anda meydana gelir ancak ayrı ayrı da meydana gelebilir.
Üst solunum yollarında hasar genellikle birkaç dakika içinde, bazen de birkaç saat sonra semptomlarla sonuçlanır; üst solunum yollarının ödemi stridor'a neden olabilir.
Şiddetli orofasiyal yanıklar, duman inhalasyonunun yarattığı üst solunum yolu problemlerini önemli ölçüde önleyen ödeme neden olabilir.
Alt hava yolu yaralanması, üst hava yolu yaralanması ile de ortaya çıkabilir ve genellikle gecikmiş semptomlara neden olur (örn., 24 saat veya daha sonra artan oksijen ihtiyacı veya azalmış akciğer kompliyansı ile kendini gösteren oksijenasyon sorunları).
Duman inhalasyonundan kaynaklanan semptomlar şunları içerir:
- Lokal tahriş edici fenomenler: öksürük, dispne, stridor
- Hipoksik belirtiler: kafa karışıklığı, uyuşukluk, koma
- Karbon monoksit zehirlenmesi: baş ağrısı, mide bulantısı, halsizlik, kafa karışıklığı, koma
Duman inhalasyonu: tanı
- Karboksihemoglobin (COHb) seviyeleri
- Bronkoskopi
- Göğüs röntgeni
Solunum semptomları olan, yangının çıktığı kapalı bir ortamda bulunma öyküsü pozitif olan veya karbonlu balgamlı kişilerde duman solunmasından şüphelenilmelidir.
Perioral yanıklar ve yanmış burun kılları faydalı ipuçları olabilir.
Orofarenksin posterior farinkse odaklanarak muayenesi erken profilaktik entübasyon gerektirecek ödemi belirleyebilir.
Posterior faringeal şişliğin yokluğunda, önemli üst solunum yolu yaralanması olası değildir.
Üst hava yolu yaralanmasının teşhisi, üst hava yolunu ve trakeayı keşfedebilen ve hava yolunda ödem, doku yaralanması veya kurum gösterebilen endoskopik muayene (laringoskopi veya bronkoskopi) ile yapılır; bununla birlikte, bazen ilk normal muayeneden sonra yaralanma gelişir.
Endoskopi, önemli bulguları olan hastalarda genellikle endotrakeal entübasyonla birlikte veya sonrasında, genellikle esnek bir fiber optik tüp ile mümkün olan en kısa sürede gerçekleştirilir.
Alt hava yolu lezyonlarının teşhisi göğüs röntgeni ve oksimetre veya hemogazanaliz ile konur, ancak değişiklikler erken veya sadece birkaç gün sonra ortaya çıkar.
Olası siyanür ve karbon monoksit toksisitesi dikkate alınmalıdır; Karboksihemoglobin (COHb) seviyeleri, önemli derecede duman inhalasyonu olan hastalarda ölçülür.
Özellikle ciddi yanıkları ve belirgin hava yolu tutulumu olan hastalarda, karbon monoksit dışındaki toksik yanma ürünlerinden başlangıçta şüphelenilmeyebilir.
Karboksihemoglobin (COHb) seviyelerine göre beklenenden daha fazla obnubilasyon görülen veya oksijen tedavisine hızlı yanıt vermeyen hastalarda siyanürden şüphelenilebilir; yararlı testler arasında arteriyovenöz oksijen farkının azalması (normal venöz oksijen içeriğinden dolayı) ve laktat artışı ile yüksek anyon açıklı asidoz bulunur.
Duman inhalasyonundan sonra hastaların tedavisi:
- Oksijen
- Bazen endotrakeal entübasyon
- Solunum yaralanması riski olan tüm hastalara maske içinde %100 oksijen uygulanmalıdır.
Oksijen, karbon monoksit zehirlenmesi için özel bir çaredir; hiperbarik oksijen biraz tartışmalı olmaya devam etmektedir, ancak ciddi kardiyopulmoner komplikasyonlar, gebelik, sensorium koma/iğrençliği ve yüksek (> %25) karboksihemoglobin seviyeleri durumlarında faydalı olabilir.
olan hastalarda endotrakeal entübasyon ve mekanik ventilasyon gereklidir.
- Bilinç bozukluğu
- Doğrudan hava yolu hasarı
- Sıvı resüsitasyonunun neden olduğu hava yolu ödemi
- Solunum güçlüğü sendromu
Üst solunum yolunda (özellikle arka farinkste) ödem veya çok miktarda kurum bulunan hastalar, ödem arttıkça hava yolu entübasyonu zorlaştığı için mümkün olan en kısa sürede entübe edilmelidir.
Bronkoskopi genellikle entübasyonla aynı zamanda yapılır.
Alt solunum yolu yaralanması olan hastalarda ek oksijen, bronkodilatörler ve diğer destekleyici önlemler gerekebilir.
Siyanür antidotları, siyanür zehirlenmesinden şüphelenilen hastalara uygulanmalıdır ve kardiyovasküler komplikasyonları, koma veya yüksek anyon açıklı önemli asidozları olan hastalarda varsayımsal olarak kullanılabilir.