Sindirim sisteminde, sindirim sistemi organlarında ve yardımcı organlarda oluşan hastalıklar nelerdir? Kısa kısa sindirim sistemi hastalıkları ve tedavileri.
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Mide ve Yemek Borusu Hastalıkları
Bir mukus tabakası normal olarak midenin kaplamasını mide asidi kaynaklı hasarlardan korur. Bakteri kaynaklı bir enfeksiyon (Helicobacter pylori enfeksiyonu), bu mukus katmanını zayıflatabilir ve asidin alttaki hassas mukoza zarlarına geçmesine izin verir. Asit, gastrit veya mide ülserlerine neden olabilir.
Gastrit, mide zarının iltihabıdır. Karın ağrısına neden olur.
Mide ülseri, mide zarındaki bir yaradır. Şiddetli karın ağrısı ve kanamaya neden olur.
Reflü: Mide asidi aynı zamanda yemek borusunun astarına da zarar verebilir. Bu, mide ile yemek borusu arasındaki sfinkter düzgün kapanmadığında oluşabilir. Bu, midedeki asidin yemek borusuna kaçmasını sağlar. Asit yemek borusu iltihabına ve yemek borusu tahrişine neden olabilir. Genel bir reflü belirtisi, boğazda veya göğüste ağrılı ve yanma hissi veren mide ekşimesidir. Reflü, ilaçla ve diyetteki değişimlerle tedavi edilebilir. Durumu tedavi etmek önemlidir, çünkü tedavi edilmezse bazen yemek borusu kanserine yol açar.
Yiyecek alerjileri de tüm mide bağırsak sistemini etkileyebilir. Besin alerjileri, bağışıklık sistemi besin maddelerine zararlı “yabancı istilacılar” gibi tepki verdiğinde ortaya çıkan bozukluklardır. Alerjiye neden olabilecek yiyecekler fındık, yumurta, süt, balık ve kabuklu deniz ürünleridir. Besin alerjilerinin belirtileri ağızda karıncalanma, kusma ve ishal olabilir. Yiyecek alerjileri ayrıca cilt döküntülerine ve solunum zorluğuna neden olabilir.
İnce Bağırsak Hastalıkları
İnce bağırsağı etkileyen hastalıklar ülser, enfeksiyon ve çölyak hastalığını içerir. İnce bağırsak ülserleri esas olarak oniki parmak bağırsağında meydana gelir, çünkü mide asidi sindirim sırasında oniki parmak bağırsağına girer. Helicobacter pylori enfeksiyonu oniki parmak bağırsağındaki mukoza tabakasını zayıflatırsa, mide asidi altındaki mukoza zarlarına zarar verebilir. Oniki parmak bağırsağı ülserinin semptomları ve tedavisi mide ülseri ile aynıdır.
Diğer bakteriler ayrıca Salmonella ve E. coli de dahil olmak üzere ince bağırsakta enfeksiyonlara neden olabilir. Bakteriler vücuda bulaşmış yiyecek veya içeceklerle girebilir. Bakteriyel enfeksiyonların belirtileri karın ağrısı, kramp, kusma ve ishaldir. Bu tür enfeksiyonlar genelde tıbbi tedavi olmadan kendiliğinden düzelir.
Çölyak hastalığı, tahıllarda bulunan glüten adlı bir gıda proteinine karşı immün bir reaksiyondur (bağışıklık sisteminin reaksiyonu). Çölyak hastalığı olma eğilimi kalıtsal olabilir. Hastalığın belirtileri karın ağrısı, ishal ve şişkinliktir. Belirtiler glutensiz bir diyetle önlenebilir, ancak hastalığın tedavisi yoktur.
Enflamatuar barsak hastalığının iki ana formu Crohn hastalığı ve ülseratif kolittir. Her ikisi de karın ağrısı, ishal ve kilo kaybı gibi benzer semptomlara sahiptir. Crohn hastalığına, vücudun kendi dokularına tepki gösteren bağışıklık sistemi neden olur, ancak ülseratif kolitin nedeni bilinmemektedir. Hastalıkları geliştirme eğilimi kalıtsal olabilir. Ülseratif kolit, kolonla sınırlıdır ve bazen ameliyatla tedavi edilebilir. Crohn hastalığı, mide bağırsak kanalında herhangi bir yerde ortaya çıkabilir ve bilinen bir tedavisi yoktur, ancak tedavi semptomları kontrol edebilir.
Kalın Bağırsak Hastalıkları
Kalın bağırsağı etkileyen hastalıklar irritabl (hassas) barsak sendromu, kolit ve apandisiti içerir. İrritabl bağırsak sendromu, kalın bağırsağın kolayca tahriş olduğu bir hastalıktır. En sık görülen gastrointestinal hastalıklardan biridir. Nedeni bilinmemektedir, ancak bağırsaktaki aşırı bakteri nedeniyle olabilir. Hastalığın belirtileri karın ağrısı, kramp, kabızlık ve diyaredir. Belirtiler genellikle ilaç tedavisi, stres yönetimi ve diyetteki değişiklikler ile kontrol edilebilir. Bununla birlikte, bir tedavi yoktur.
Kolit, kolonun iltihabıdır. Bakteriyel enfeksiyonlardan vücudun kendi dokularına karşı immün reaksiyonlara kadar birçok olası nedeni vardır. Kolit belirtileri karın ağrısı ve hassasiyeti içerir. Kolit tedavisi ilaç, cerrahi ve diyet değişikliklerini içerebilir.
Apandisit apandisin iltihabıdır. Çocuklarda ve gençlerde daha sık görülür. Apandis, körbağırsaktan uzanan küçük, parmak benzeri bir kesedir. Apandisin iltihaplanması genellikle bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanır. Belirtileri karın ağrısı, iştahsızlık, ateş ve kusmayı içerir. Apandisit, en sık enfekte olmuş apandisin çıkarılması için ameliyatla tedavi edilir. Tedavi olunmazsa, enfekte bir apandis ölümcül olabilir.
Sindirime Yardımcı Organların Hastalıkları
Sindirim sistemine yardımcı organlardaki hastalıklar da sindirim sistemini etkileyebilir. Pankreası etkileyen bir hastalık kistik fibrozdur. Kistik fibroz, vücudun anormal derecede kalın ve yapışkan mukoza ürettiği kalıtsal bir hastalıktır. Pankreasta, mukus kanalı oniki parmak bağırsağına kadar tıkayarak pankreas enzimlerinin ulaşmasını önler. Sonuç olarak, proteinler ve yağlar düzgün bir şekilde sindirilemez. Bu hastalığa sahip insanlar sindirimini geliştirmek için ağızdan sindirim enzimleri alabilirler. Bununla birlikte, hastalığın bilinen bir tedavisi yoktur.
Hepatit, karaciğer iltihabıdır. Genellikle viral bir enfeksiyondan kaynaklanır. Birkaç farklı virüs hepatite neden olabilir. Virüslerin bazıları kirli yiyecekler veya içecekler yoluyla yayılır, diğerleri virüslerle cinsel temas yoluyla yayılır. Hepatit belirtileri ateş, baş ağrısı, kusma ve karın ağrısıdır. Bir başka semptom, cildin ve gözlerin sararması olan sarılıktır. Semptomlar hafif ise, hastalık tedavi olmadan iyileşebilir. Semptomlar daha şiddetli ise, hastalık karaciğere zarar verebilir, böylece artık safra üretemez duruma gelir. Bu da, yağların sindirimine zarar verir. Hepatit tedavisi için ilaçlar mevcuttur. Bazı hepatit tipleri de aşılarla önlenebilir.
Safra kesesi sorunları çoğunlukla yetişkinlerde görülür. Bunlar genellikle safra taşlarından kaynaklanır. Safra taşları safra kesesinde safrada oluşan kristallerdir. Anormal vücut kimyası ve beslenmede çok fazla yağ gibi safra taşlarının oluşmasının birçok olası nedeni vardır. Safra taşları bir kum tanesi kadar küçük başlar ancak bir golf topu kadar büyüyebilir. Büyük bir taş veya birçok küçük olabilir. Safra taşları oniki parmak bağırsağına safra taşıyan kanalı tıkarsa safra kesesi iltihabına ve ciddi karın ağrısına neden olabilir. Genel olarak, bu sorunları tedavi etmenin tek yolu safra taşları veya safra kesesinin tamamını cerrahi olarak çıkarmaktır.