Yunanistan'ın eurodan çıkacağı tartışmaları şimdilik rafa kalktı. Artık yeni bir polemik dillendirilmeye başlandı: Fixit. Finlandiya'nın euroyu terk etmesi alternatifi son olarak Economist'te masaya yatırıldı. 1995'te Avrupa Birliği'ne ve 1999'da da Euro Bölgesi'ne giren ülkenin böyle bir hazırlık yaptığı bizzat Dışişleri Bakanlığı tarafından da açıklandı
Bugüne kadar Euro Bölgesi içinde Yunanistan terketsin (Grexit deniyor), veya Almanya terk etsin gibi çözüm tartışmaları yapılmıştı. Ama epey uzun zamandır ise 'Fixit' yani Finlandiyanın euroyu terk etmesi alternatifi tartışmaları yapılmaya başlandı. The Economist dergisi son sayısında Finlandiya'yı mikroskobun altına aldı. Biz de durumu özetliyoruz. Finlandiya on ikinci yüzyıldan on dokuzuncu yüzyıla kadar İsveç'in bir parçası idi, 1809 tarihinden sonra da Rusyanın parçası olmuştu. 1917 yılında ise bağımsızlığını kazandı.İkinci Dünya Savaşı'nda ise Rusya'nın işgaline direndi ve biraz toprak kaybetse de bağımsızlığını kaybetmedi. 5.4 milyon nüfusu olan bu ülke 1950 yılına kadar bir tarım ülkesi idi, nüfusun sadece üçte biri kentsel alanda yaşamakta idi, şimdi ise bir milyon kadar nüfusu olan Helsinki bölgesi toplam üretimin üçte birini yapmakta (aslında salt Helsinki kentinin nüfusu 600 bin civarında). Finlandiya son dönemlerde hızla sanayileşti, ve 50 bin dolar civarında kişi başına geliri (satın alma gücü paritesi ile 36 bin dolar) olan dünyanın en zengin ülkelerinden biri haline geldi.
NOKIA AYAKTA TUTUYOR
Bazı incelemelere göre de Avrupa'nın en iyi eğitim sistemlerinden birine sahip. Finlandiya sanayide bir de dünya devi çıkardı, son döneme kadar Nokia Finlandiya GSYİH sayısının beşte birini üretiyordu. Ülkenin 2011 GSYİH sayısı nominal olarak 266 milyar dolar, satınalma gücü paritesi ile de daha düşük, 195 milyar dolar, yani Finlandiya oldukça pahalı bir ülke! Finlandiya dünyanın en yaşlı ülkelerinden biri, yetişkin nüfusun yarısı 50 yaş üzerinde, medyan yaş 42 civarında, bu nedenle de ciddi bir sosyal güvenlik sistemi sorunu da var.
Finlandiya balıklama atladı İsveç dışında kaldı
FİNLANDİYA diğer İskandinav ülkeleri ve İsveç'in tersine ve Rusya riskine karşı sigorta olarak, 1995 yılında derhal Avrupa Birliği'ne ve 1999 yılında da Euro tek para sistemine, başlangıcından itibaren yıldırım hızıyla dahil oldu. Komşusu İsveç ise, tersine AB içinde ama Euro dışında kalmayı seçti. Sonuç ne oldu? Finlandiya Euro Bölgesi'nde olmaktan dolayı başlandıçta avantaj sağladı gibi. Ama ekonomik olarak tam entegre olmadı. İhracatının üçte biri diğer Euro Bölgesi ekonomilerine, çoğunluğu ise euro dışı İsveç'e. İthalatının çoğunluğu ise Rusya'dan veya Euro Bölgesi dışından! Ancak ekonomik yapısı da Euro bölgesine benzemiyor.
Borçluluk oranları çok iyi
FİNLANDİYA bankalarının Euro Bölgesi riski yok. Ancak IMF verilerine göre Euro Bölgesi ülkelerinin kamu borcu oranı 2013 için yüzde 91 ve sonrası için de yüzde 100 civarında olacak diye tahmin ediliyor. Finlandiya ise yüzde 1 civarında bütçe açığı ve yüzde 53 civarında kamu borcu taşımakta, Estonya ve Lüksemburg ile beraber Avrupa'nın en düşük kamu borcu sayısı bu! Almanyanın bile borçluluk oranı yüzde 80 (Türkiye'nin bütçe açığı 1,5-2.5 civarında ve kamu borçluluk oranı da yüzde 40 düzeyinde ).
AAA'sı tehdit edilmeyen tek ülke
FİNLANDİYA son dönemde 17 euro ükesinden AAA ratingi olan altı taneden biri oldu ve bu altı ülke arasında da şu anda rating düşürülmesi ile tehdit edilmeyen tek ülke. Ama son beş yılda euro üyesi olmayan İsveç Finlandiya'ya fark atmaya başladı ve Finlandiya komşusuna bakıp neden girdik diye bazen hayıflanıyor. 2008-2009 sürecinde Finlandiya İsveç'ten çok daha kötü bir resesyon yaşadı. Finlandiya ekonomisi 2012 ikinci çeyreğinde bile yüzde 1 daralırken, İsveç yüzde 1.4 büyüdü. Ama esas büyük fark cari dengede. İsveç GSYİH oranı olarak yüzde 7 civarında cari denge fazlası yaşıyor, Finlandiya ise 2012 yılında 1993 yılından bu yana, yani uzun zamandır ilk defa cari denge açığı verdi.
RADİKALLER YÜKSELİŞTE
İHRACATÇI Nokia küçüldü, ülkeye katkısı GSYİH oranı olarak sekizde bire düştü. Kağıt ve kereste üretimi de daraldı. Ücretler ise siyasetin karışması ile son beş yılda yüzde 20 arttı. Finlandiya şu anda muhafazakar bir koalisyon ile yönetiliyor. Bu da sonunda İspanya gibi sorunlu ülkelere kurtarma desteği verilirken teminat talep etme girişimini yarattı. Yardıma karşı çıkan 'True Finns' adlı tutucu parti de çok güç kazandı. Dışişleri Bakanlığı ise gerekirse eurodan çıkmak için plan ve hazırlık yapıldığını açıkladı, ortalık karıştı. Vatandaşın çoğunluğu ve özellikle sendikalar ve iş çevreleri de, müsriflere yardıma karşılar, ama eurodan çıkmak da istemiyorlar. Bu nedenle de siyasi dengeler bozuldu. Şimdi 'Fixit' tartışılıyor!