Beyin karmaşık ve milyarlarca sinir hücresine sahipken, temel anatominin anlaşılması kolaydır. Beynin bir parçası olan beyincik, neredeyse tüm hareketlere karışır.
Beynin bu kısmı bir kişinin araba kullanmasına, topu atmasına ya da odaya doğru yürümesine yardımcı olur.
Serebellum ile ilgili sorunlar nadirdir ve çoğunlukla hareket ve koordinasyon zorluklarını içerir. Bu makalede, anatomi, amaç ve serebellum bozukluklarının kısa bir özeti sunulacaktır. Ayrıca beyin sağlığını koruma konusunda ipuçları sunacak.
Anatomi
Kısaca, beyin beyin, beyin sapı ve serebelluma ayrılır.
Beyin, beynin yüksek düşünme ve eyleme düzeylerinde yer alan kısmıdır. Dört lob ya da bölüm serebrum oluşturur. Her lob farklı bir iş yapar.
Dört beyin lobları
Frontal lob, beynin ön ve üstündeki lokasyonu için adlandırılmıştır. Ön lob, planlama, yargılama, karar verme, dürtü kontrolü ve dikkat gibi en yüksek insan düşüncesi ve davranışı ile ilişkilidir.
Parietal lob, beynin üstünde ve frontal lobun arkasındadır. Bu lob duyusal bilgiyi almaktan sorumludur. Parietal lob, çevresi içindeki birinin konumunu anlamaktan sorumludur.
Temporal lob, beynin alt cephesinde. Bu lob görsel hafıza, dil ve duygu ile ilişkilidir.
Son olarak, oksipital lob, beynin arkasında yer alır. Oksipital lob bir kişinin gördüğü şeyi işler.
Beyinsapı ve beyincik
Beyin ile birlikte, beynin diğer bölümleri beyincik ve beyin sapını içerir.
Beyin sapı, solunum, dolaşım, uyku, sindirim ve yutma gibi hayati fonksiyonları yönetir. Bunlar, otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilen istemsiz fonksiyonlardır. Beyin sapı da refleksleri kontrol eder.
fonksiyon
Beyincik, beynin arkasında ve altında ve beyin sapının arkasında bulunan bölgedir. Beyincik, şunları içeren hareket ve koordinasyon ile ilgili çeşitli rollere sahiptir:
- Koordinasyon hareketi: Çoğu vücut hareketi çoklu kas gruplarının koordinasyonunu gerektirir. Beyincik kas hareketlerini zamanlar, böylece vücut yumuşak hareket edebilir.
- Dengenin korunması: Beyincik, denge ve hareketlerdeki kaymaları algılayan özel sensörlere sahiptir. Daha sonra vücut için ayarlamak ve hareket etmek için sinyaller gönderir.
- Vizyon: Göz hareketlerinin koordinasyonundan beyincik sorumludur.
- Motor öğrenme: Serebellum, vücudun pratik ve ince ayar gerektiren hareketler öğrenmesine yardımcı olur. Örneğin, beyincik bir bisiklet sürmek için gereken hareketleri öğrenmede rol oynar.
- Diğer işlevler: Araştırmacılar, serebellumun dil ve duygudurumla ilgili düşünceler de dahil olmak üzere düşünmede bazı rolleri olduğuna inanmaktadır. Bu işlevler henüz iyi anlaşılmamıştır.
Bozukluklar
Bir serebellar bozukluğun en sık görülen belirtileri, kas kontrolünde bir rahatsızlığı içerir. Bunun nedeni serebellumun denge ve gönüllü hareketleri kontrol etmesidir.
Belirtiler veya işaretler şunları içerir:
- Kas kontrolü ve koordinasyon eksikliği
- Zorluk yürüyüşü
- Konuşan konuşma ya da konuşma zorluğu
- Anormal göz hareketleri
- Baş ağrısı
Strok, beyin kanaması, toksinler, genetik malformasyonlar, enfeksiyon ve kanser gibi birçok beyin iltihabı vardır. Serebellumun bazı bozuklukları aşağıda açıklanmıştır.
ataksi
Ataksi, beyincikle ilgili bir problemden dolayı kas koordinasyonunun ve kontrolünün kaybedilmesidir. Virüs veya beyin tümörü gibi altta yatan bir problem belirtilere neden olabilir.
Koordinasyonun kaybedilmesi genellikle ataksinin ilk belirtisidir ve genellikle konuşmanın zorluğu söz konusudur.
Diğer semptomlar bulanık görme, yutma güçlüğü, yorgunluk, hassas kas kontrolü ile güçlük ve duygudurum veya düşünme şeklindedir.
Ataksi belirtisine neden olan çeşitli bozukluklar vardır, örneğin:
- Genler
- Beynine zarar veren zehirler
- inme
- tümörler
- Kafa yaralanması
- Çoklu skleroz
- Serebral palsi
- Suçiçeği ve diğer viral enfeksiyonlar
Altta yatan neden tedavi edildiğinde bazen ataksi tersine döner. Diğer durumlarda ataksi kendi kendine gider.
Ataksi bozuklukları
Ataksi bozuklukları, genetik veya sporadik olarak tanımlanan bir dejeneratif bozukluk grubudur.
Genetik veya kalıtsal ataksi, genetik mutasyondan kaynaklanır. Birkaç farklı mutasyon ve kalıtsal ataksi vardır. Bu bozukluklar nadirdir ve en yaygın türü olan Friedreich ataksisi, 50.000 kişide 1’i etkiler.
Tanı, kapsamlı testlerden sonra ve diğer nedenleri dışladıktan sonra yapılır. Genetik testler genellikle çocukluk çağında görülen Friedreich ataksisini belirleyebilir.
Sporadik ataksi, kalıtım kanıtı olmayan bir dejeneratif hareket bozukluğu grubudur. Koordinasyon eksikliği genellikle ilk semptomdur ve birçoğu konuşmada zorluk çekmektedir.
Sporadik ataksi genellikle yavaş ilerler ve çoklu sistem atrofisine dönüşebilir. Bu durum, bayılma, kalp atım hızı sorunları, erektil disfonksiyon ve mesane kontrolünün kaybı ile ilgili semptomlara sahiptir.
Bu bozukluklar genellikle zamanla kötüleşir. E vitamini eksikliğinin neden olduğu ataksi vakaları dışında, bozukluğun semptomlarını hafifletmek veya durdurmak için özel bir tedavi yoktur.
Harekete, konuşmaya ve hassas kas kontrolüne yardımcı olan bastonlar ve uzman bilgisayarlar gibi çok sayıda cihaz vardır.
Toksinlerin neden olduğu Ataksi
Beyincik, alkol ve belirli reçeteli ilaçlar da dahil olmak üzere zehirlere karşı hassastır. Bu zehirler serebellumdaki sinir hücrelerine zarar verir ve bu da ataksiye yol açar. Aşağıdaki toksinler ataksi ile ilişkilidir:
- Alkol
- İlaçlar, özellikle barbitüratlar ve benzodiazepinler
- Cıva ve kurşun gibi ağır metaller
- Boya tinerleri gibi çözücüler
Tedavi ve beklenen iyileşme, ilgili toksine ve beyne zarar verir.
Bir virüsün neden olduğu Ataksi
Bir virüs ataksi neden olabilir. Bu bozukluğa akut serebellar ataksi denir ve en yaygın olarak çocukları etkiler. Suçiçeği virüsü, nadir bir komplikasyon olarak ataksiye sahip olduğu bilinmektedir.
Akut serebellar ataksi ile ilişkili diğer virüsler, Coxsackie virüsü, Epstein-Barr ve HIV’dir. Bakterilerin neden olduğu Lyme hastalığı da bu durumla ilişkilendirilmiştir.
Bir virüsün neden olduğu ataksi için tedavi yoktur. Viral enfeksiyon ortadan kalktığında ataksi genellikle birkaç ay içinde kaybolur.
Inme neden olduğu Ataksi
Beyninde bir pıhtı ya da kanama olan felç, beynin herhangi bir bölümünü etkileyebilir. Beyincik, inme için serebrumdan daha az yaygın bir bölgedir.
Serebellumda bir pıhtı veya kanama ataksi, baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı ve kusmaya neden olabilir.
İnmenin tedavisi ataksi sorununu giderebilir. Mesleki ve fizik tedavi, herhangi bir kalıcı hasarla başa çıkmaya yardımcı olabilir.
Serebellumda tümör
Tümörler beyinde büyüyebilen anormal hücrelerdir. Bu tümörler beyinde başlayabilir veya vücudun farklı bir kısmından göç edebilir. Bu tümörler vücutta yayılmadıkları iyi huylu olabilirler. Malign tümörler büyür ve yayılır ve kanser denir.
Serebellumda bir tümör belirtileri şunları içerir:
- Baş ağrısı
- Mide bulantısı olmadan kusma
- Zorluk yürüyüşü (ataksi)
- Koordinasyon eksikliği
Tanı ve tedavi yaş, sağlık, hastalık seyri, tedavi beklentileri ve diğer faktörlere göre değişecektir.
Beyincik korumak
Genel beyin sağlığını korumak, beyincik hasarı önlemek için en iyi yoldur. İnme, beyin hasarı ve zehirlere maruz kalma riskini azaltmak bazı ataksi formlarından kaçınmanıza yardımcı olabilir.
- Sigarayı bırakmak. Sigara içmek kanı kalınlaştırarak ve kan basıncını yükselterek felç riskini artırır.
- Alkol kullanımını sınırlama. Büyük miktarlarda alkol beyinciğe zarar verebilir. Alkol ayrıca kan basıncını arttırır, bu da felç riskini artırır.
- Fiziksel aktiviteye dahil olmak. Düzenli fiziksel aktivite kalp ve kan damarlarına yarar sağlar ve felç riskini azaltır. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) haftada 2,5 saat egzersiz önerir.
- Kafayı korumak. Emniyet kemerlerinin, kaskların takılması ve evdeki güvenlik tehlikelerinin giderilmesi, beyin hasarı riskini azaltır. İnsanlar düşmeleri önlemek için önlem almalıdır. Ebeveynler ayrıca çocukların balkonlara veya yangın çıkışlarına erişememelerini sağlamalıdır.
- Kurşun ile uğraşmaktan kaçının. Kurşun artık yeni inşaatta kullanılmamaktadır, ancak daha eski evlerde kurşun boru ve boya olabilir. İnsanlar, kurşun içeren ve çocukların toprakta oynamasını engelleyecek tozları temiz tutmalıdır.