Bronkoskopi Nedir? Bilinmesi Gerekenler
Bronkoskopi Nedir? Bilinmesi Gerekenler
YouTube kanalımıza abone olun!
Bronkoskopi gırtlak bölgesinden sonraki solunum yollarını ve akciğerleri incelemek, tanı ve tedavi için bir takım işlemler, girişimler yapmak kullanılan bir tür endoskopi yöntemidir. Bronko bronş kelimesi yani hava yolları anlamında olup bronkoskopi kelime olarak hava yollarının içine bakma demektir. Bronkoskopi, diğer tanı yöntemleri ile kesin tanı konamamış olan solunum yolu ve akciğer hastalıkları ve diğer yöntemlerle açıklanamayan kronik öksürük, kanlı balgam, ses kısıklığı gibi solunumsal yakınmalar varlığında yapılır.
Bronkoskopi işlemi başlıca iki amaçla yapılır.
1. Tanısal bronkoskopi:
- Şiddetli öksürük, öksürük niteliğinde değişme
- Akciğer tümörü düşündüren durumlar
- Anormal akciğer grafisi
- Hemoptizi (balgamla karışık ya da öksürükle kan gelmesi
- Wheezing (muayene sırasında akciğerin belli bölgesinde hışıltılı solunum sesi duyulması)
- Tedaviye rağmen gerilemeyen pnömoni
- Balgam sitolojisinde anormallik
- Diffüz akciğer hastalıkları
- Akciğer enfeksiyonları, bakteriolojik örnek alınması için (tbc),
- Yabancı cisim aspirasyon (nefes borusuna yabancı cisim kaçması) öyküsü
- BAL(bronkoalveoler lavaj) gerektirdiği durumlar
- Travma ve yaralanmadan sonra bronş yaralanmasını değerlendirmek.
2. Tedavi Amaçlı (terapötik) Bronkoskopi:
- Postoperatif atelektazi (ameliyat sonrası akciğerde kapanma)
- Hava yollarında biriken ve hastanın atamadığı aşırı balgamı temizlemek
- Yabancı cisimlerin çıkarılması
- Nefes borusu ve hava yollarını daraltıp tıkayarak hastanın nefes almasını zorlaştıran, cerrahi yapılamayan iyi veya kötü huylu tümörlerin kesilerek, yakılarak veya dondurularak (lazer, argon plazma koter, elektrokoter, cryocoter ile) çıkarılması ve sonrasında yeniden darlık oluşmaması amacı ile stent konması
- Masif hemoptizilerde endobronşiyal bloker uygulaması.
Bazen tanı amaçlı yapılan bronkoskopi sırasında küçük tedavi işlemleri yapılabileceği gibi bazen de tedavi amacıyla yapılan bronkoskopi sırasında tanısal örneklemeler alınması da söz konusu olabilir.
Bronkoskopi Yapılamadığı Durumlar
- Hastanın veya yakınının işlemin yapılmasını kabul etmemesi
- Bronkoskopiyi yapacak personelin deneyimsiz oluşu
- İşlemin yapıldığı laboratuvarda oksijen desteğinin sağlanamaması
- Acil müdahale için gerekli ekipman/ilaçların bulunmaması
- %100 oksijen uygulamasına rağmen PaO2 <60 mmHg ise veya hiperkarbi ile birlikte hipoventilasyon olması (PCO2 >50 mmHg)
- Ciddi ajitasyon, aktif konvülsiyon, artmış kafa içi basıncı bulunması
- Ağır bronkospazm olması
- Stabil olmayan astım olması
- Ciddi aritmiler bulunması
- Ağır pulmoner hipertansiyon olma
Bronkoskopide Riskli Durumlar
- Hastanın kooperasyonunun düşük olması
- Yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi (MI) veya göğüs ağrısı (anstabil angina)
- Bağışıklık sisteminin baskılanması (İmmünosupresyon)
- Yetersiz beslenme (Malnütrisyon)
- Beyin damarlarında hastalık (Serebrovasküler patoloji)
- Kafa içi basınç artışı (KİBAS)
- Nöbet geçirme (Konvülsiyon )
- Ciddi kansızlık (anemi)
- Üremi
- Pulmoner hipertansiyon
- Portal hipertansiyonla birlikte siroz
- Mekanik ventilasyon gerektiren solunum yetmezliği
- Kanama bozukluğu (diyatezi )
- Trombosit değerinin düşük olması (Trombositopeni; transbronşiyal biyopsi yapılacak hastalarda <50 000 /mm3 bronkoalveolar lavaj (BAL) için <20 000 mm3 ’ün olanlarda trombosit süspansiyonları ve taze dondurulmuş plazma verilerek yapılabilir)
- Kısmi hava yolu tıkanıklığı (trakea obstrüksiyonu)
Aşağıdaki Durumları da Doktorunuza Söylemelisiniz:
- Aspirin, klopidogrelgibi kan sulandırıcı ilaçlar alıyorsanız
- Herhangi bir ilaca alerjisi varsa
- Kanama problemi varsa
- Hamile olma ihtimaliniz varsa
- Önceki prosedürlerden kaynaklanan akciğer yaralanmaları varsa
Bronkoskopi İşlemi
Bronkoskopi acil, hayat kurtarıcı olarak veya acil olmayan, seçimli (elektif) şartlarda yapılabilir.
- Yaşamsal tehlike söz konusu değilse en az 4-6 saat tam açlık şarttır.
- Acil bir durum yoksa hekim birçok nedenden dolayı işlemi en uygun bir zamanda yapmak isteyebilir.
- Bronkoskopi, yapılacak girişimlere, hastalığın ve hastanın durumuna göre lokal anestezi ve/veya bilinçli sedasyon veya genel anestezi altında uygulanabilir.
- İşlem sırasında ağrı hissedilmez. Hastanın yaşadığı başlıca zorluk ilaçlarla kolaylıkla bastırılabilen öksürük ve nefes darlığı hissi olup çoğu hasta bu zorlukları hatırlamaz.
- Bronkoskopi işlemi kişi oturur veya yatar durumda iken burun veya ağız yolundan gönderilen, bronkoskop denen bir takım tıbbi cihazlarla yapılır.
Bronkoskopi İşlemi Sonrası:
- İşlem bittikten sonra en az 1-2 saat dinlenme ünitesinde gözlem altında tutulursunuz.
- Eğer göğüs ağrısı, nefes darlığı ve kan tükürme gibi şikâyetiniz olursa doktor/ hemşirenize bildirin.
- Hastaneden ayrılmadan önce tansiyon nabız kontrolü yapılır. Gerek görülürse akciğer filminiz çekilebilir.
- Yutma refleksiniz zayıfladığından işlemden 2 saat sonrasına kadar yemek ve içmeye izin verilmez.
- Eve döndükten sonra günün kalan saatlerini istirahat ile geçiriniz.
- Anestezinin etkisi bazen uzun sürer bu nedenle işlemden en az 12 saat sonraya kadar otomobil kullanmak, iş makinesi işletmek ve alkol almak önerilmez.
- İşlem sonrası 1-2 gün az miktarda ağızdan tükürükle kan gelmesi normaldir.Aktif bir kanama olduğu takdirde en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz