Muğnî. Allah'ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) bîri. Sözlükte "zengin olmak, ihtiyacı bulunmayıp müstağni kalmak" anlamındaki gına (ganâ') kökünden türemiş bir sıfat olan muğnî "zenginlik verip tatmin eden" demektir. İbnü'l-Esîr, Allah'a nisbet edilen muğnî ismine "dilediği kulu her türlü ihtiyaçtan kurtaran" mânasını vermiştir.
Kur'ân-ı Kerîm'de on sekiz âyette Allah'a izafe edilen ganî isminden başka yedi âyette "İğnâ" masdarından türemiş kelimeler, bir yerde de "isteğnâ" fiili [hiçbir şeye muhtaç olmadığını gösterdi] zât-ı ilâhiyyeye nisbet edilmiştir. Bu âyetlerde geçen muğnî sıfatının tecellisinin daha çok maddî alanda zengin kılma şeklinde olduğu görülür. Hz. Peygamber'e hitap eden, "Allah seni ihtiyaç içinde bulup zengin etmedi mi?" mealindeki âyette [Duhâ 93/8] yer alan iğnâ kavramı Taberî tarafından maddî mânaya alınırken Mâtürîdî mânevî-uhrevî zenginliğe ve gönül zenginliğine dayanan görüşe öncelik vermiş, Resûlullah'ın. ilk eşi Hatice'ye ait servetle ulaştığı tasavvur edilen zenginliği ise bazılarına ait bir görüş olarak zikretmiştir. Hz. Peygamber'in sonraları fetihlerle elde edilen ganimetlere iltifat etmeyip vefatında çok az bir mal bırakması Mâtüridî'nİn tercihinin isabetli olduğunu ortaya koymaktadır.
Muğnî ismi sadece Tırmizî'nin doksan dokuz esmâ-i hüsnâ rivayetinde yer almıştır. Bundan başka iğnâ kavramı çeşitli fiil kalıplarıyla Allah'a nisbet edilmiştir. "Ey insanlar! Hepiniz Allah'a muhtaçsınız, Allah ise ganî ve övülmeye lâyık olan yegâne varlıktır" mealindeki âyetin [Fâtır 35/15] tefsiri niteliğinde olan kutsî bir hadisin sonu şöyledir: "Ey kullarım! Hepiniz yolunuzu şaşıracak bir konumdasınız, ancak benim yol gösterdiğim hariç. Şu halde benden hidayet isteyin ki bana varan yolu göstereyim. Hepiniz fakirsiniz, sadece benim zenginlik verdiğim müstesna. Benden isteyin ki sizi rızıklandırayım.
- Önceki
- Sonraki >>