Plasenta Previa
Plasenta previa plasentanın aşağıya rahim ağzına yakın yada rahim ağzının tamamını örtecek şekilde yerleşmesidir. Plasenta previa yaklaşık 200 gebede 1 görülür.
Plasenta Previa Tipleri
1. Plasenta previa totalis: İnternal os plasenta ile tamamen kapatılmıştır.
2. Plasenta previa parsiyalis: İnternal os plasenta ile kısmen kapatılmıştır.
3. Plasenta previa marjinalis: Plasentanın sınırı internal osun kenarındadır, fakat osu örtmez.
4. Aşağı yerleşimli plasenta: Plasenta kenarının yeri internal osa ulaşmaz fakat osun çok yakındadır.
Plasenta Previa Bulguları
Plasenta previanın en sık bulgusu ağrısız kanama. Diğer bulgular erken doğum ağrıları, bebeğin makad veya transvers pozisyonunda ve rahmin gebelik haftasına göre daha büyük olması.
Plasenta Previa Nedeni
Kesin neden bilinmemekle beraber plasenta previa olmasını arttıran sebepler:
Plasenta Previa Tedavisi
Plasenta previa tanısı konduktan sonra yatak istirahatı önerilir ve daha sık takip edilir.
Plasenta previada: İlişki yasak, seyahat kısıtlı ve kesinlikle alttan muayene yapılmaz.
Gebelik haftasına göre akciğer gelişimi için steroid verilir. Sezaryen ile doğum yaptırılır.
37 hafta altı veya üstünde yaşamı tehdit eden, durdurulamayan kanama varlığında veya uterus kontraksiyonlarına bağlı kanamalarda tedavi için acil sezaryen ile doğum kararı verilmelidir.
Hayatı tehdit etmeyen kanama varlığında gebelik yaşı 37 haftanın üzerinde ise uygun doğum planlanmalıdır;
37 hafta altında kanması olmayan gebelerde en iyi yaklaşım, anne yaşamında hasara yol açmadan bekleme tedavisidir.
PLASENTA AKREATA, İNKREATA,PERKREATA
Bu grup ölümcül olabilecek kadar ciddi olabilen, çeşitli şekillerdeki anormal plasenta yapışmasını içerir. Plasenta akreata terimi uterus duvarına yapışık olarak devam eden plasenta implantasyonunu tanımlamak için kullanılır. Eğer villuslar myometriuma girmişse plasenta inkreata olarak adlandırılır. Eğer invazyon serosal yüzeye ulaşacak kadar derinlere gidiyor ise plasenta perkreata olarak adlandırılır. Her ne kadar sık olmasa da özellikle kanama uterus perforasyonu, infeksiyon, cerrahi yaklaşımda zorluk ve diğer komplikasyonların sonucu olarak gelişir.
Annede ölüm ve ciddi hastalık yaratabilecek bir sorundur.
Yaklaşık doğumların 1/2.500’ünde görülür.
Son 50 yılda muhtemelen sezaryen doğumların artışına bağlı olarak arttığı gözlenmiştir.
Risk faktörleri
Uterus alt segmentteki eski kesi (eski sezaryanlı olmak)
Kürtaj sonrası gelişen Asherman sendromu
Plasenta previa
Çok doğum yapma öyküsü
Tanı
Tanı sıklıkla doğuma kadar konulamamaktadır. Her ne kadar plasenta previanın sonucu olsa da, bazı hastalarda yükselmiş serum alfa fetoprotein ve doğum öncesi kanama gibi belirsiz özellikler olabilir. Renkli Doppler sonografi kullanımıyla tanı duyarlılığı geliştirilmektedir. MRI ile tanı kesinleşir.
Tedavi
Kanama en sık plasentanın uterustan ayrılması sırasında oluşmaktadır. Maalesef bu vakaların çoğunda son tedavi histerektomi olmaktadır. Alternatif tedavi yaklaşımı hipogastrik ve/ veya uterus arteri bağlanması ya da anjiyografik embolizasyon olmaktadır. Perkreata tipinde bazen mesane tabanına invazyon olabilir. Komplikasyonu önlemek için cerrahi başka işlemlere ihtiyaç duyulabilir ve kanamanın kontrolü çok zor olur. En güvenli tedavi histerektomidir. Uterus koruyucu yaklaşım uygun vakalarda tecrübeli ekip ile denenebilir.Plasentanın uterusta bırakılması ve uterus arteri embolizasyonunu veya metotreksat kullanımı ile plasentanın doğumdan 4 hafta sonrasına kadar spontan atıldığı bazı yayınlarda belirtilmiştir
Ablatio Plasenta
Latince abruptio placentae olarak adlandırılan bu durumda plasenta parçalar halinde yırtılır ve çoğu vakada acil bir tablo olarak ortaya çıkar. Fetus yaşam sınırını aştıktan sonra normal yerleşimli bir plasentanın zamansız olarak ayrılmasından kaynaklanan kanamayla tanınır. Ayrılmadaki başlangıç olay desidua basalisteki kanamadır.
Yaklaşık gebelerin 1/200’de görülmektedir
Risk faktörleri:
1. Doğum sayısı
2.İleri Yaş
3. Önceki gebelikte ablasyo plasenta varlığı
4. Erken membran rüptürü
5. Sigara içimi
6. Kokain kullanımı
7. Batın travması
8. Membran rüptürü sonrasında ani uterus dekompresyonu: İkiz gebelikler gibi, eksternal sefalik versiyon veya polihidramnioslu gebelik
9. Açıklanamayan alfa fetoprotein yüksekliği
10. Hiperhomosisteinemi ve trombofili
11. Hipertansif gebelik rahatsızlıkları
Tanı
Plasenta previadan farklı olarak tanısı ultrason kullanımından çok klinik özellikler göz önüne alınarak yapılır . Ultrason kesin yer konusunda yardımcı olabilir; mesela geniş bir retroplasental hematomun yerinin saptanmasında kullanılabilir. Fakat ciddi vakalarda bile bu sık bir uygulama değildir. Semptomlar ve bulgular hafiften ağıra tüm vakalarda tanı koydurucudur. Hafif formda tanı doğum sonrasında retroplasental bir hematom tanımlanana kadar bariz olmayabilir. Ablasyo plasentanın bulguları vajinal kanama, karın ağrısı, uterus kasılması ve gerginliktir.
Tedavi
Tedavi ablasyonun ciddiyeti, fetusun durumu ve gebelik haftası gibi genel ve özgün ölçütlere göre şekillenir.Genel yaklaşım kanamalı her hastaya olan yaklaşımla benzerdir. Spesifik özellikler acil doğum, izlem tedavisi ve komplikasyonların tedavisini içerir.