Jüpiter, girdap şeklindeki bulutları ve meşhur kırmızı noktası ile çok güzel görünür. Fakat görünen yüzeyin altında neler oluyor? Anlaşılan o ki, çok fazla şey. Science dergisinde yayınlanan bir makalede, araştırmacılar New Mexico’daki “Very Large Array” radyo teleskobunu kullandılar ve Jüpiter’den yayılan doğal radyo dalgalarını ölçerek gezegeni gözlemlediler. Gezegenin atmosferinin iç kısımlarındaki, amonyakça zengin karanlık gaz kuşakların yükselişini ve amonyakça fakir parlak kuşakların gezegenin atmosferinin derinliklerine gömülmesini görüntüleyerek, gözlemleri engelleyen bulutların 60 mil altını görebilmiş oldular.
Makalenin başyazarı Imke de Pater, “Biz aslında türbülanslı atmosferin içerisindeki yukarı ve aşağı hareketleri açığa çıkartan, Jüpiter’in atmosferindeki amonyak gazının 3 boyutlu resmini çıkardık” diyor.
Astronomlar aynı zamanda Jüpiter’in gözlemlenen hava modelleri ile yeni ve daha detaylı gözlemler arasında bağ kurarak, Jüpiter’in alışık olduğumuz görüntüleri ile bu kuşakları karşılaştırabildiler.
Bu çalışma, Jüpiter’e ulaşarak gaz devinin atmosferini ve radyasyon kemerlerini araştıracak olan titanyum zırhlı Juno uzay aracının gelecek ayki görevi öncesinde geldi.
Jüpiter, her ne kadar birçok uzay aracı diğer gezegenlere olan yolculuklarındaki geçişlerde çalışmış olsa da, kalın atmosferi, yüksek dönüş hızı (bir gün sadece on saat sürüyor), yüksek manyetik alanlar ve tehlikeli radyasyon kemerleri ile derinlemesine çalışılması inanılmaz zor bir gezegendir. Galileo uzay aracı 1995 yılında Jüpiter’in atmosferine ilk sondayı bıraktı. Atmosferin çok yüksek basıncı ve sıcaklığı ile parçalanmadan tam 57 dakika dayanabildi.
Can Ercan