İnanç ve Vestfalya Huzuru İçin Savaşlar: Avrasya İçin Dersler
Sovyet sonrası alanda, savaş uluslar arasında değil, dini partiler arasında: Avrasya'daki "Katolikler" ve "Protestanlar" - Avrupa'da 16. - 18. yüzyıllarda olduğu gibi
Yeni ve eski avrupa
Avrupa Birliği'nde birleşmiş ulusal devletler, din özgürlüğü, dinin devletten ayrılması - modern Avrupa'yı bu şekilde biliyoruz. Bugünkü durumunun, modern zamanlarda doğmuş olan acil şartlar da bilinmektedir: burjuva devrimleri, cumhuriyetlerin kurulması, egemen ulusların “üçüncü mülkleri” için ilan edilmesi.
Ancak, tüm bunların sıfırdan görünmediğini de anlamalıyız. Batı Avrupa'nın tek bir yer olduğu bir zaman vardı: bir din, bir kilise ve bir imparatorluk. Bu nedenle, Orta Çağların merkezileşmiş devletlerinden önce, burjuva devrimlerinin bir sonucu olarak, modern ulus devletler ortaya çıkabilmiş, egemen ülkeler homojen bir emperyal alandan öne çıkmalı ve Katolik Kilisesi, Hristiyanlıktaki imparatorluktaki tekelini yitirmelidir.
Bu süreçler Batı Avrupa'da 16-17. Yüzyıllarda yaşandı.
Aslında, tüm bu olaylardan önceki yaşlı Avrupa neydi?
Her şeyden önce, bir kilise ile bir imparatorluk oldu - Katolik. Birincisi, 5. yüzyıldan 9. yüzyıla kadar süren ve 843'ta üç krallığa ayrılan Frank İmparatorluğu. Dahası, yüzlerce Yıl Savaşının (1337 - 1453) bir sonucu olarak Batı'daki Frankish uzayından, uluslar arası Tapınakçı Düzen'in (1307 - 1314) Fransız Kralı Philip the Fair'in yenilgisi ile öne çıktığı, bağımsız İngiltere ve Fransa öne çıktı. Bu boşluğun doğusunda, 962'ta, yeni bir imparatorluk ortaya çıkıyor - 1806 yılına kadar resmen var olacak olan Kutsal Roma İmparatorluğu.
Kutsal Roma İmparatorluğu, 1512 yılından itibaren çağrılmaya başlayan Alman milletinin Kutsal Roma İmparatorluğu olarak da bilinir. O zaman “Alman milleti”, coğrafi olarak veya etnik yapıyla şu anki Almanca ile eş anlamlı olmaktan uzak. Genel olarak, Orta Avrupa halklarına ek olarak, yalnızca Anglo-Saksonlar'ın değil, aynı zamanda Fransa'nın kurucuları, Fransızlar ve İspanya'nın kurucularının Alman dil ailesine de Visigoth olduğu anlaşılmalıdır. Ancak, daha sonra, bütün bu ülkeler siyasi olarak izole edildiğinde, modern Hollanda, Almanya, Avusturya, İsviçre ve Bohemya’nın Almanca konuşulan topraklarının toprak dizisi Kutsal Roma İmparatorluğu oldu. Sonuncusu, Almanca konuşulan asalet ile Slav dili konuşan nüfus arasında bölünmüş bir ülkeydi, çünkü aslında, o, Germen kökenli bir aristokrasinin olduğu birçok ülkede olduğu gibi.
Sömürgeci imparatorlukların zaman içinde doğduğu Fransa, İngiltere ve İspanya’nın izole edilmiş devletlerinin geçmişine karşı, Kutsal Roma İmparatorluğu, Avrupa'nın muhafazakar kutbu olarak kaldı. Frank İmparatorluğu'nda olduğu gibi, içinde çok sayıda bölge ve sınıf oluşumunun üzerinde duran bir imparator ve bir kilise vardı. Bu nedenle, öngörülen döneminde bildiğimiz yeni bir Avrupa hikayelerBu özel imparatorluk Katolik uzayının dönüşümü olmadan hayal etmek imkansız.
Reform ve Augsburg dünyası
Bu yönde atılan ilk adım dini reformdu (bundan sonra - Reform). Bu sürecin dogmatik yönlerini ele alalım - bu durumda saf teolojiyle değil, siyasal teolojiyle, yani din ile hükümet arasındaki ilişkiyle ve toplumdaki rolüyle ilgileniyoruz.
Bu açıdan, XVI. Yüzyılda Batı Avrupa'da başlayan Reformasyonda (daha önce aynı zamanda Rusya'da böyle bir girişimin gerçekleştiğini yazdık) iki yönden ayırt edilebildiğini yazdık. Bunlardan biri, İngiltere'den (1534) başlayan ve daha sonra Kuzey Avrupa ülkelerindeki tüm ülkelerde kazanılan yukarıdan Reformasyon. Bunun özü, bu ülkelerin dini dürtülerini boyun eğdirmekten Roma'ya çıkarmak, onları bu ülkelerin krallarına yeniden atamak ve böylece ulusal devlet kiliseleri oluşturmaktı. Bu süreç, bu ülkeleri tek bir emperyal alandan bağımsız ulus devletlere ayırmanın önemli bir parçasıydı. Dolayısıyla, Yüzyıl Savaşı ile başlayan aynı İngiltere, bu süreçlerin öncülüğünde, dini anlamda onların kararlı bir şekilde ve yıldırım hızıyla gerçekleşmesi şaşırtıcı değil.
Ancak kıta Avrupa'da, Reform farklıydı. Çoğu durumda olmayan, merkezi devletlerin yöneticileri tarafından değil, eş-dinistlerinin topluluklarına dayanan karizmatik dini liderler tarafından yönlendirildi. Alman topraklarında, bu süreçlerin öncüsü elbette, “1517 tezlerini” 95'teki Wittenberg Castle Kilisesi'nin kapısına halka açıklayan ve onun ve Roma ile yüzleşmesinin temelini atan Martin Luther idi.
Yaklaşık yirmi yıl sonra, genç Jean Calvin ayak izlerini takip edecek. Bir Fransız olarak Paris'te faaliyetlerine başlaması çok ilginç, ancak ne o, ne de taraftarları oraya ayak basamadı. Genel olarak, bu durumu hatırlayalım - Fransa'daki dini reform, Ağustos'taki Fransız Protestanlar 24'teki 1572 katliamı olan St. Bartholomew gecesi tarafından açıkça teyit edildi. Fransa’daki Protestanlar, İngiltere’de olduğu gibi, Alman topraklarında olduğu gibi, tanınanlardan biri değil, iktidar kuvveti haline gelmedi, ancak sonuçta, Fransa’daki Reformasyon XVIII yüzyılda kazandığında, artık dini değil, din karşıtı oldu. karakteri. Ancak 16. yüzyılda, Fransız Protestanlar nihayetinde, Cermen dili çekirdeği olan ve Fransızca ve İtalyanca konuşan toplulukların da dahil olduğu bir ülke olan İsviçre'ye yerleşmek zorunda kaldı.
Bu şaşırtıcı değil - Reform'un yukarıdan nispeten sessiz kaldığı Kuzey Avrupa’nın ya da başarısız olduğu Romanesk ülkelerden farklı olarak, o sırada Alman dünyasında çeşitli Hıristiyan dini hareketleri gelişti. Ilımlı Lutherans'a ek olarak, bunlar hem radikalizm, hem de sosyal radikalizm tarafından ayırt edilen Thomas Müntzer’in destekçileri ve Çek reformcu Jan Hus’un sayısız destekçileriydi. Son iki hareket, adından da anlaşılacağı üzere mülk niteliğindeki 1524 - 1526'un Köylü Savaşı'nın ana güçleri oldu. Ancak tüm Protestanlığa olan genel siyasi talep, kulağa gelince, din özgürlüğü olabilir. Roma'nın otoritesini inkar eden yeni dini cemaatler, ilk önce onların tanınmasını ve zulmünün yapılmamasını ve ikinci olarak da fikirlerini yayma özgürlüğünü, yani Hıristiyanların kendi topluluklarını ve kiliselerini seçme özgürlüğünü istedi.
Bu açıdan, Katolik imparator Charles V ve Alman Protestanlar arasındaki Schmalkalden savaşının sonuçlarının ardından, Augsburg Barışı (1555), sınırlı tolerans cujus regio, ejus religio - “kimin gücü, din ve o” ilkesini sağladığı için kısmi bir uzlaşma haline geldi. Başka bir deyişle, şimdi iman seçebildiler, ancak yalnızca prensler, deneklerin kendi azizlerinin dinini takip etmek zorunda kaldılar, en azından halka açık.
Otuz Yıllık Savaş ve Hollanda Devrimi
Tarihçilikte, kural olarak, Otuz Yıl Savaşı (1618 - 1648) ve Hollanda Devrimi (1572 - 1648) ayrı ayrı ele alınır, ancak bence, onlar tek bir sürecin parçası. Büyük Roma Devleti'ndeki Büyük İç Savaş, 1546 yılında başlayan Schmalkalden Savaşından sayılabilir. Augsburg Huzuru, aynı savaşın 1572'taki komşu Hollanda'da devam etmesini engellemeyen bir taktik ateşkesiydi ve 1618'te, Kutsal Roma İmparatorluğu'nun topraklarında devam etti ve 1648'teki Westfalia Barış imzasıyla sona erdi.
Bunun iddia etmesine izin veren nedir? Her şeyden önce, hem Otuz Yıl hem de Hollanda Savaşı'nın bir tarafta aynı katılımcıya sahip olması - Hapsburg hanedanı. Bugün, Habsburg'lar birçok kişi tarafından Avusturya ile ilişkilidir, ancak gerçekte bu tanımlama Büyük İç Savaş'ın sonucuydu. XVI. Yüzyılın başlarında, XVI. Yüzyılın başlarında Habsburglar, daha sonra Avusturya imparatorluğunun kendisini daha sonra ilan ettiği Kutsal Roma İmparatorluğu'nda değil, aynı zamanda İspanya, Portekiz, Hollanda ve Güney İtalya'da ilan ettiği uluslararası bir Katolik hanedanıydı. Aslında o zamanlar, önemli olmayan siyasi sınırlar boyunca emperyal Katolik birliğinin geleneksel ilkesini miras alan ve kişileştiren Habsburg'lardı.
Sorun neydi ve Avrupa'daki düşmanlığın temel nedeni neydi? Habsburg, Katolik Kilisesi'ne fanatik bağlılık ve her yerde tekeli kurma arzusu. Hapis İspanya'nın gücüne karşı Hollandalı ayaklanmasını kışkırtan temel faktörlerden biri haline gelen Protestan karşıtı baskıydı. Ayrıca, resmi olarak faaliyet gösteren Augburg dünyasına rağmen, Alman topraklarının kökeninde ivme kazandılar. Bu politikanın sonucu, Protestan prenslerinin koalisyonunun yaratılmasıydı - Evanjelik Birliği (1608) ve sonra buna ve Katolik Birliği'ne (1609) cevap olarak.
İngiltere ve Fransa'nın ayrılmasında olduğu gibi, Otuz Yıl Savaşının başlaması için tetikleyici, tahta geçmenin resmi bir sorusuydu. 1617’te, Katolikler, Kutsal Roma İmparatorluğu’nun bu bölümünü patlatan Protestan Çek Cumhuriyeti’nin gelecekteki kralı olan Steiermark’ın Ferdinand Ferdinand’ının öğrencisini zorlamayı başardılar. Bir tür patlayıcı oldu ve her yerde Katolikler ve Protestanlar arasındaki uyku çelişkileri savaşa döndü - Avrupa tarihindeki en kanlı ve en yıkıcı olanlardan biri.
Yine, tüm katılımcılarının teolojik nüanslarda o kadar iyi eğitilmiş olmaları muhtemeldir ki, onlar için hayatlarını verdiler. Politik bir teoloji meselesi, dinin hükümet ve toplumla ilişkisinin çeşitli modellerinin mücadelesiydi. Katolikler, geçici devlet sınırları üzerindeki bir kilisenin imparatorluğu için savaştı ve Protestanlar ... bu biraz daha zor.
Gerçek şu ki, hem dini (Roma) hem de politik (Habsburglar) saygısındaki monolitik Katoliklerin aksine, Protestanlar o kadar bütünleyici değildi. Tek bir politik merkezi yoktu, bazen kendi aralarında çok zor ilişkiler içinde olan çok sayıda söylenti ve topluluktan oluşuyorlardı. Ortak yanları, eski düzene karşı çıktıkları, protesto ettikleri, dolayısıyla farklı grupların bu konvansiyonel isimlerinin bu şartlı isimleriydi.
Hem Katolikler hem de Protestanlar bölgesel ve ulusal sınırlar boyunca birbirlerini desteklediler. Ve sadece etnik (Almanlar - Slavlar) değil, ulusal olanları da (Çek ile birlikte Avusturya Katoliklerine karşı Avusturya Protestanları). Dahası, ulusların bu savaştan henüz yeni ayrılmalarına dayanarak ortaya çıktığı söylenebilir. Fransa, İsveç, Rusya, İngiltere, Danimarka: Dış partilerin çatışma üzerindeki etkisi önemli bir faktördü. Farklılıklara rağmen, hepsi bir kural olarak, bir şekilde Protestanlara, kıtasal Katolik imparatorluğunun ortadan kaldırılmasıyla ilgilenmekte yardımcı oldular.
Savaş, birkaç aşamadan oluşan, çeşitli başarılardan oluşan, her seferinde yenilenmesiyle sona eren barış anlaşmalarıyla ilgili bir dizi uzlaşmaya varılmasıyla sonuçlandı. Sonuna kadar, daha sonra İspanya-Hollanda Savaşı'nı sona erdirmek üzerine yapılan bir anlaşmayla tamamlanan Osnabruck'ta Vestfalya Antlaşması sona erdi.
Ne bitti? Onun partileri topraklarında kayıplar ve iktisaplar geçirdiler ancak bugün çok az insan onları hatırlıyor, oysa “Westphalian sistemi” kavramı Avrupa'da kurulan yeni gerçekleri tanımlamak için istikrarlı bir dönüşe girmişti.
Kutsal Roma İmparatorluğu ve daha önce belirli bir merkeziyetçilik tarafından ayırt edilmeyen, şimdi onlarca bağımsız Alman devletinin tam anlamıyla bir birliği haline geldi. Protestanlardı ya da Protestan azınlığı tanıdılar, ancak Habsburg yöneticileri eski Kutsal Roma Kilisesi'nin çalışmalarını sürdürmek için kendilerini düşünen Avusturya imparatorluğu, şimdi Alman topraklarında Katolikliğin kalesi haline geldi. İspanya çürümeye düştü, Hollanda nihayet bağımsızlaştı ve Fransa'nın doğrudan desteği ile pragmatik çıkarlarını Katolik dayanışmasına tercih etti.
Bu nedenle, Avrupa’daki dini savaşın, Protestanlar ve Katolikler’in, ardından Fransa’da olduğu gibi siyasi (ancak henüz dini olmayan) sekülerleşmesinin ardından toprak devletlerine ayrılmasının sona erdiği söylenebilir. Protestanlardan kurtulan Fransa, Protestan Hollanda'ya yardım ediyor ve Protestan Alman devletlerinin yanı sıra İsviçre'yi de tanıyor.
İmparatorluğun ve papanın desteklediği kısmen Kutsal Roma İmparatorluğu'nda korunan, Frank İmparatorluğu döneminde ortaya çıkan Batı Avrupa’nın emperyal birliği, geçmişte kaldı. Onun yerine, kendi kiliseleriyle veya tamamen devletin politikasını ve komşularıyla ilişkilerini belirlemediği tamamen Katolikliğin resmi egemenliği ile tamamen bağımsız devletler alıyor. Bu, Tapınak Şövalyeleri ve Yüz Yıl Savaşları'nın yenilgisiyle başlayan ve en sonunda Yugoslavya ve Çekoslovakya'nın dağılmasıyla savaş sonrası Wilson sisteminin kurulmasıyla sonuçlanan Avrupa ulusları yaratma sürecinin doruk noktasıydı.
Rusya ve Westphal: dışarıdan ve içeriden bir manzara
Tanımlanan bütün olayların Rusya ve Sovyet sonrası alanla ilişkisi nedir? Yazarın görüşüne göre, bugün Avrasya Bölgesi'ndeki meslektaşlarını tam olarak görüyoruz.
Rusya'nın kültürel olarak Avrupa'nın bir parçası olup olmadığı bu çalışmanın kapsamı dışında kalan bir sorudur. Siyasi olarak, Rusya, en azından 1917'e kadar, Avrupa Westphalian sisteminin bir parçasıydı. Üstelik, daha önce de belirtildiği gibi, Rusya, Otuz Yıl Savaşı'ndaki katılımcıların dışında kalan başka güçlerin yanı sıra, aslında kaynağında durdu.
Ama her şey çok basit değil. Aynı Westphalian sistemine katılım, İspanya, Fransa, Hollanda ve İngiltere'nin sömürge imparatorluklarının dağılmasını engellemedi. Eski Dünya'nın tüm güçlerinden yalnızca Rusya yalnızca emperyal bölge yapısını korumayıp, aynı zamanda Avrasya Birliği ve Rus Dünyası projeleri çerçevesinde aynı ölçüde geri yüklemeyi de hedeflemektedir.
Bu, Rusya’nın sömürgelerinin kaybıyla başa çıkmak istemeyen bir Avrupa imparatorluğu olduğu ve bunu çıkardıktan sonra Avrupa Westphalian sisteminin tamamen organik bir parçası olduğu şeklinde anlaşılabilir mi?
Sorun, Batı Avrupa’dan farklı olarak, Rusya’nın ilk önce Frankonya ve sonra da Kutsal Roma İmparatorluğu bölgesinde oluşmamasıdır. Devletinin kaynağı Muscovy'dir ve sırayla, Horde, Rus beylikleri, Litvanya ve Kırım'ın katılımıyla Kiev Rus’un yıkılmasından sonra oluşan alanda gelişmiştir. Daha sonra, Horde dağıldıkça, bağımsız hanatlar ondan ayırt edildi: Kazan, Astrakhan, Kasimov ve Sibirya.
Başka bir deyişle, Frank ve Kutsal Roma imparatorluklarıyla yalnızca dışsal bir ilişki içinde olan özel bir tarihi ve politik alandan bahsediyoruz, ama bunun içindeki başka bir gerçeği temsil ediyor. Bu gerçeğe tarihsel bir bakış açısıyla bakarsak, bu alanın Batı Avrupalı ile aynı zamanda jeopolitik olarak şekillendiğini göreceğiz, ama ... doğrudan zıt gelişim yörüngesi boyunca.
Batı Avrupa'da, şu anda bağımsız devletler çeşitli topluluklar temelinde oluşturulmaktadır. Doğu Avrupa’nın doğu ucunda veya Kuzey Avrasya’da, Horde çöktüğü zaman ilk önce aynı şey olur. Burada bir Katolik-pagan Litvanya görüyoruz, Kuzeydoğu Rusya'yı yumruğa sürükleyen Ortodoks Muskosunu görüyoruz, Reform'a hamile kalan Novgorod ve Pskov cumhuriyetlerini görüyoruz, tüm bu devletlerin vassal ile ilişkili olduğu Türk-Müslüman hanlıklarının bir holdingini görüyoruz. Bu alan için Horde'un çöküşü, Orta ve Batı Avrupa için eski Kutsal Roma İmparatorluğu'nun çöküşüyle aynı olabilir - pek çok ulusal devlet düzeninin doğuşu. Fakat bunun yerine, başka bir şey olur - onların yeni imparatorluğa dahil olmaları ve hatta Horde'dan daha merkezi olmaları.
1471 - 1570 yıl - Novgorod ve Pskov Cumhuriyetlerinin imhası, 1552 yıl - Kazan Hanlığı'nın imhası, 1582 - 1607 yıl - Sibirya Hanlığı'nın fethi, 1681 yıl - Kasimov Hanlığı'nın tasfiyesi. Kırım Hanlığı, 1783'ta uzun bir aradan sonra tasfiye edildi, neredeyse aynı anda, Zaporizhzhya Sich (1775) sonunda elimine edildi. Sonra onlar oldu: 1802 yılında - Gürcü (Kartli-Kakheti) krallığının tasfiyesi, 1832 yılında - Polonya Krallığı özerkliğinin ortadan kaldırılması, 1899 yılı - Finlandiya'nın gerçek taşıtlaştırılması.
Hem jeopolitik hem de jeo-kültürel olarak Orta Avrasya alanı Batı Avrupa’nın tam tersi yönde gelişiyor: çeşitliliğin tezahürü ve çeşitli devletlerin bu temelindeki yaratım yerine, mekanın birleştirilmesi ve homojenleştirilmesi. Bu nedenle, Avrupa için Westphal garantörlerinden biri olan Rusya, alanıyla ilgili olarak, tamamen Batı-karşıtı ilkelere dayanarak ortaya çıkıyor ve gelişiyor.
Bu özel, devasa alan için ne kadar organikti? “Rus Gezegeni” konusundaki makalemde, Bolşeviklerin eski Rus İmparatorluğu topraklarını ulusal cumhuriyetlerin birliği ilkelerine bağladığını yazdım, günümüzde yaygın olarak inanılan, sendikadaki Rus afofobisinin bir sonucu değildi; bir soru. Aslında Bolşevikler, Avrasya Westphal'e doğru ilk adımı attı. Doğru, hızlı bir şekilde bunun tamamen sembolik bir adım olduğu açıkça ortaya çıktı - Sovyet anayasalarının güvence altına aldığı diğer demokratik haklar gibi SSCB'deki halkların kendi kaderini tayin etmesi yalnızca kağıt üzerinde yapıldı. İmparatorluk, daha da yekpare bir biçimde yeniden yaratıldı - milyonlarca yabancı, yalnızca Çarlık Rusya'sında olduğu gibi, resmen değil, güçlü bir uluslarüstü din aracılığıyla komünizmle de bağlandı.
1991'ta Sovyetler Birliği çöktü, Ortodoks Rus İmparatorluğu ondan önce çöktü. Sadece yasal egemenliğe ve devlet devletinin niteliklerine değil, aynı zamanda önceki iki imparatorluğun tarihi olan Rus ve Sovyetlerin kendi anlayışlarına sahip olan yeni ulusal devletler tarafından değiştirildiler. Doksanlı yıllarda, Rusların da emperyal tarihlerini eleştirel olarak yeniden düşünmeye çalıştıkları görülüyordu. Bununla birlikte, yirmi yıl geçti, marjinal "kırmızı-kahverengi" politikacılardan değil, üst düzey devlet yetkililerinden Sovyetler Birliği'nin çöküşünün 20. yüzyılın en büyük jeopolitik felaketi olduğunu, Yeni Rusya'nın hiçbir zaman Ukrayna olmadığını, "tarihsel Rusya" olduğunu söylediler. "t. d.
Bu bir ulusal revanşizmin tezahürü mü? Ama ne? Aynı Ukrayna örneğinde, Ukrayna soyadına sahip kişilerin, Rus yanlısı güçlerin yanında, Rus ve Rus konuşan insanların birleşik bir Ukrayna için savaştıkları gibi savaşabilecekleri görülmektedir. Biri bir yandan “kapitone ceketler” ve “Colorado” ve diğer yandan “Banderlog” gibi etiketlerin, düşman milletleri belirten bir örtmece olduğunu düşünüyor: sırasıyla Rus ve Ukraynaca. Fakat onların “Colorado” larının yalnızca Rusya’nın Rus olmayan halkları arasında değil, aynı zamanda Kazaklar, Moldova’lar, Gürcüler ve hatta Baltıklar arasında da kayda değer sayıları olduğu gerçeğiyle ne yapmalı? Ya da Rus "banderlog" ile - Rusya'da genç insanlar "Ukrayna'ya zafer - şeref kahramanları" sloganıyla yürüyüşe çıkıyorlar. Ve sonra siyasi iltica istemek ve gönüllü taburlarında savaşmak için Ukrayna'ya mı gidiyorlar?
Avrasya için Westphal
Bugün Ukrayna'da, Orta Avrasya için “Otuz Yıl Savaşı” nın ilk kez Westphal ile bir kereden fazla hamile kaldığı anlaşılıyor, ancak her seferinde bir kürtaj veya düşükle sonuçlandı.
Rusya ulusal bir devlet değildi - mantığına göre Muscovy şekillenirken, Rus prenslerinin işi olmuş ve mirasını yıpranmış Horde'un gölgesinde mirasını genişletmişti. O anda Litvanya, Novgorod ve uluslar dizisindeki birçok ülkeden biriydi, çünkü sadece ondan sonra ve dini partiler - Avrasya “Katolikler” ve “Protestanlar” arasında şekillenecekler.
“Katolikler”, tek sınırlar (St. George şeridi), mabetler (Mayıs 9) ve Roma - Moskova ile birleşen ulusal sınırlar boyunca kutsal emperyal birliğin destekçileridir. Kuşkusuz, bu cemaatin temeli olan etnik veya dilbilimsel anlamda Ruslar, ancak doğada dindar olmak, temel olarak uluslarüstü. Orta-Batı Avrupa örneğinde, Romence-Alman - fikir ve dininde Romalı, asıl unsurunda ise Almandı. Dahası, bölgeler bu imparatorluktan ayrıldığından, resmen Alman ulusunun Kutsal Roma İmparatorluğu oldu. Avrasya'nın merkezinde, bu topluluk Sovyet-Rus - fikrinde Sovyet, sayısız milletten, Rusça - egemen dil ve kültürde insanları çekiyor.
Bununla birlikte, tüm Almanlar Katolik olmadığı için, bugün bütün Ruslar analogları değildir. Daha önce de belirtildiği gibi, Avrupa'daki Protestanlar, çeşitli toplulukların, kiliselerin ve gelecekteki ulusların bir holdingiydi. Ancak, tüm bu farklılıklara rağmen, ulusal sınırlar boyunca dayanışma da onların karakteristik özelliklerinden biriydi - örneğin, Avusturya Protestanları, Çekleri aktif olarak desteklediler, Katolik Avusturya'da “beşinci sütunları” idi. Aynı şekilde, "Protestan" siyasi mezhepleri ve "Bandera" veya Baltlar gibi gelişmekte olan ülkeler, Rus "Protestanlar" arasında kendi kardeşlerine sahipler - "Rus ulusunun Sovyet imparatorluğu" ndaki "beşinci sütunları".
Tabii ki, bu tür karşılaştırmalar ilk bakışta bir gerginlik gibi görünebilir: Orta Avrasya'da hangi Protestanlar, hiç bulunmadıkları hangi Katolikler? Bununla birlikte, siyaset teolojisi gibi bir düşünce metodolojisine yönelmek, bu soruna daha ciddi bakmamızı ve bariz paralellikleri göz ardı etmemizi sağlayacaktır.
Ne de olsa, komünizmin laik bir dinin tüm belirtilerine sahip olduğu gerçeği, politik bir din açık bir şey değildi, uzun süredir yasaktı. Bu durumda, günümüzde sadece Sovyetçiliğin değil, aynı zamanda Sovyet karşıtlığının günümüzde merkezi Avrasya'nın iki siyasi dini olduğu ortaya çıkmaktadır. Komünizmin dogmatik bir soyutlama olmadığı gerçeği daha az belirgin değildir: Tabii ki, Marksizm “manevi” (ideolojik) kaynağıydı, ama belli bir tarihsel ve kültürel ortamda oluştu ve gerçek oldu. Aslında, modernize olmuş, yani, varlığını sürdürdüğü ve gelişiminin yeni bir aşamasına girdiği için, kitlesel toplumun ihtiyaçlarına, Rus emperyalist mesihçiliğinin bir varyantına uyarlanmıştır.
1918’te Rus İmparatorluğu, Eski Dünya’nın diğer iki imparatorluğuyla aynı şekilde dağıldı: Avusturya-Macaristan ve Osmanlı. Kabul ettiler, ve onların yerine metropollerin kendilerinin Avusturya ve Türkiye olduğu birçok ulusal devlet ortaya çıktı. Rusya'da, imparatorluğun çöküşüne savaş ve devasa fedakarlıklar da eşlik etti, ancak çıkıştaki çıktı tamamen farklıydı - imparatorluğun modernleşmiş laik dine dayanan restorasyonu.
Bugün, bu dinin “etini” (semboller, ritüeller, sadakat) yeniden canlandırma çabası, “ruhunun” - Marksizm-Leninizm'in uzun zamandan beri uçup gittiği şaşırtıcıdır. Sonuncusunun öğretisinin en sonunda modernize edilmiş imparatorluğun hizmetine verildiği varsayımından hareket edersek, bütün bu tuhaf ışınlanmaların kaynağı o olduğunu kabul etmek zorunda kalacağız.
Fakat eğer Rusya özünde ulusal ya da çok uluslu bir devlet değil, kutsal bir imparatorluk olarak düzenlenmiş bir alansa, batı komşusunun uzun süre geçtiği Westphalian reformunu engelleyemeyeceğini varsaymak mantıklıdır. Yörüngesi ne olabilir? Avrupa analojilerinden başlarsak, aşağıdaki ana aşamaları ayırt edebiliriz:
- Reformdan Augsburg'un Barışına - bu dönem çoktan geçti ve Perestroyka'dan SSCB'nin çöküşüne ve BDT'nin oluşumuna ve Rusya'daki Federal Antlaşma'nın imzalanmasına kadar geçen olaylar buna denk geldi.
- Habsburglar, Hollanda Devrimi ve Otuz Yıl Savaşı’nın genişlemesi - resmi Augsburg dünyası “cujus regio, ejus religio” prensibi üzerine kağıt üzerinde konsolide etti, ancak Hapsburg’ların emperyalist emelleriyle ciddiye almayacakları ortaya çıktı. Bir yandan, bir dine ait imparatorluğu (ideoloji, bizim durumumuzda - siyasal din) korumak ve yeniden yaratmak, diğer taraftan onu ayırmak ve ayrı bölgelerden kovmak için savaş başlıyor. Bu şimdi girdiğimiz dönem.
- Vestfalya Hukuku, eski imparatorluktan savaştan kurtulan Protestan devletlerin, bölgesel Alman Katolik devletlerindeki Protestan azınlıkların tanınması, Kutsal Roma İmparatorluğu'nun saf bir ülkeye dönüşmesi, Protestan ve bölgesel Katolik devletlerinin konfederasyonu olarak bütünüyle fiilen serbest bırakılmasıdır. Aynı zamanda, kendisini eski olanın halefi olarak gören, ancak artık Protestan ve yarı Protestan devletlerinin emrinde bulunma iddiasında olmayan Avusturya imparatorluğuna dayanan yeni bir Katolik imparatorluğunun kurulması. Durumumuza uygulandığı gibi, imparatorluğun bölgeye göre yeniden örgütlenmesi ve Doğu’ya uzanan “Protestan” ve yarı Protestan alanlarının nihai kurtuluşu ile doğuya kayma hakkında konuşabiliriz. Yani, bazı devletlerin devletten kurtarılmış gibi davranmadan Sovyet fikrini kendi olduğu gibi devralabildiği gerçeğine rağmen, Sovyet imparatorluk uzayının son çöküşünden bahsediyoruz.
- Katolik ülkelerin laikleşmesi - dinin büyük Katolik ülkelerdeki pragmatik devlet çıkarlarına tabi kılınması, cumhuriyet devrimi, laikleşme. Bu aşama, resmen “Katolik” olacak, yani Sovyet dinine bağlı kalacağı Beyaz Rusya ve Kazakistan gibi Sovyet sonrası ülkeler için muhtemeldir, ancak gerçekte kendilerini Moskova'dan uzaklaştıracak ve pragmatik politikaları izleyecektir.
- Avusturya İmparatorluğu'nun çöküşü ve Almanya'nın birleşmesi - nihayetinde ve Alman Katolik egemenliği ilkeleri üzerine kurulu olan Avusturya İmparatorluğu laikleşmiş ulus devletlere bölünmek zorunda kaldı. Bununla birlikte, aynı zamanda, Alman Protestan ve bölgesel Katolik devletler, tek bir ulusal devlette birleşiyor. Birleşik Almanya, Avusturya'yı dahil etmeye ve laik-milliyetçi bir temelde bir imparatorluk yaratmaya çalışıyor, ancak bu girişimin sona ermesinden sonra sınırlar içinde sıkılıyor. Sonuç olarak, Avrupa’daki Almanca konuşulan mekan üç meclis noktasını elinde tutuyor: Almanya, Avusturya ve İsviçre’nin Almanca konuşulan kısmı. Analojilerimiz hakkında konuşursak, Rus (Doğu Slavonik) topraklarını yeni merkezin etrafında tamamen milliyetçi bir temelde tek bir devlette birleştirme girişimlerini ekarte edemeyiz. Ancak yüksek olasılıkla, çeşitli Rus (Ruthenian) mekanının birkaç montaj noktasını ve bağımsız merkezleri tutacağı varsayılabilir.
Tabii ki, Avrasya'daki Avrupa tarihinin ilgili aşamalarındaki tam uyum ve üreme hakkında konuşamayız. Evet, ve bugünün zamanları farklı - yüzyıllarca süren, şimdi on yıllar boyunca gerçekleşebilir. Bununla birlikte, Westphalian devriminin temel anlamı - hegemonik emperyal sistemden ulus-devletler dengesi sistemine geçiş, Avrasya'nın merkezi için çok belirgin hale geliyor.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.