SPSS ANALİZLERİ NASIL YAPILIR?
TEK YÖNLÜ ve İKİ
YÖNLÜ VARYANS (ANOVA) ANALİZİ
ANOVA analizi
bağımsız değişken sayısına göre tek yönlü ve çift yönlü olabilir.
Tek yönlü varyans analizi; ilişkisiz iki yada daha çok örneklem
ortalaması arasındaki farkın sıfırdan anlamlı bir şekilde farklı olup
olmadığını test etmek üzere uygulanır.
Varsayımları;
* Bağımlı değişkene ait puanlar en az aralık ölçeğindedir.
* Puanlar bağımlı değişkende etkisi araştırılan faktörün her bir düzeyinde normal dağılım gösterir.
* Ortalama puanları karşılaştıracak örneklemler ilişkisizdir.
* Bağımlı değişkene ilişkin varyanslar her bir örneklem için eşittir.
Örneklem ortalaması arasında fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuşsa (p<0.05) grup varyanslarının eşitliği durumlarında, ortalama puanların çoklu karşılaştırılmasında sıklıkla kullanılan testler arasında Scheffe, Tukey HSD, Bonferronni ve Fischer sayılabilir. Grup varyanslarının eşit olmaması durumunda ise Tamhane's T2 ve Dunnett's C sıklıkla kullanılır.
ANOVA analizleri sayesinde Etki Büyüklüğü ile ilgili bilgi sahibi de oluyoruz. Etki büyüklüğü (effect size) bağımsız değişkenin ya da faktörün bağımlı değişkendeki toplam varyansın ne kadarını açıkladığını gösterir ve 0,00 ile 1,00 arasında değişir ve 0.01, 0.06 ve 0.14 düzeyindeki etki büyüklükleri aynı sırayla küçük, orta ve geniş etki büyüklüğü olarak yorumlanır.