Yumurtalık Kanseri Nedir?
Yumurtalıklar, kadın üreme sistemine ait bölgelerdir. Üreme sistemi vajina, rahim ya da uterus ,fallop tüpleri ve yumurtalıklardan meydana gelir.
Kadın üreme sistemi:
- Fallop tüpleri
- Yumurtalıklar
- Rahim hattı (endometriyum)
- Rahim kası (miyometriyum)
- Serviks
- Vajinadan oluşmaktadır.
Kadın vücudunun her iki tarafında da iki adet yumurtalık bulunur. Yumurtalıklar; doğurgan olan kadınlarda her ay bir yumurta üretimi yaparlar. Yumurtalıklar bunun dışında kadına özgü hormonlar olan, östrojen ve progesteronun da üretimini sağlarlar. Yumurtalıklar, östrojen ve progesteron hormonlarını menopoz dönemine kadar üretmeye devam ederler. Bu hormonlar adet döngüsünü de sağlayan hormonlardır. Kişi yaşlandığında ya da menopoz dönemine yaklaştığı zaman yumurtalıkların bu hormonları üretimi azalır. En sonunda da yumurtalıklar artık bu hormonları üretmez.
Yumurtalık kistleri nedir?
Menopoz dönemi öncesinde doğurgan olan kadınların yumurtalıklarında her ay yumurtaya dönüşecek kistlerin üretimi yapılır. Kistler sıvı dolu kesecikler olarak tanımlanır. Çoğunlukla kanserli olmazlar. Fakat normalden çok daha uzun zamandır yumurtalıkta bulunuyorlarsa, boyut olarak çok fazla büyüklerse, çeşitli belirtilere yol açıyorlarsa ya da menopozdan sonra meydana gelmişler ise araştırılmaları gerekir.
Yumurtalık kanseri riskleri ve nedenleri nedir?
Kanserlerin büyük bir kısmında olduğu gibi yumurtalık kanseri riski de yaşın ilerlemesi ile beraber artış gösterir. Yumurtalık kanserleri çoğunlukla menopoz dönemine girmiş olan kadınlarda görülür. Ailesinde kanser öyküsü olan kadınlar, yumurtalık kanseri bakımından daha da risk altındadır.
Yumurtalık kanseri için risk faktörleri:
- infertilite (kısırlık),
- HRT (hormon replasman tedavisi),
- Obezite,
- Aşırı uzun boylu olmak,
- Endometriyozis olarak sayılabilir.
Yumurtalık kanseri belirtileri nedir?
Yumurta kanserleri genellikle geç tespit edilebilen ve geç fark edilen sorunlardır. Hastaların büyük bir kısmının bağırsak ile ilgili sorunlar sebebiyle hastaneye başvurdukları bildirilmiştir.
Erken evre yumurtalık kanserinin belirtileri:
- Erken evre yumurtalık kanserinde karnın (abdomen) alt veya yan bölümünde ağrı,
- karında doygunluk duygusu,
- karında şişkinlik görülebilir.
Yumurtalık dışında gelişen yumurtalık kanserinin belirtileri:
Yumurtalık dışında, yumurtalık kanserinin gelişmesi çoğunlukla kalça kemikleri arasında olmaktadır.
- Bu durum ise karnın alt bölümünde(abdominal) ağrı,
- sırt ağrısı,
- sık sık idrara çıkma,
- kabızlık,
- cinsel ilişki sırasında ağrı,
- karın bölgesinde şişkinlik gibi belirtiler görülebilir.
- Bunun dışında menopoz sonrası dönemde kanamalar ya da adet düzensizlikleri meydana gelebilir.
İleri evre yumurtalık kanserinin belirtileri:
Kanser karın bölgesi (abdomen) ya da vücuttaki herhangi farklı alana yayılabilir. Bu sebeple ileri evre yumurtalık kanseri daha fazla belirti verebilir.
Bu semptomlar:
- iştahsızlık,
- hasta olmak,
- sürekli hasta hissetmek,
- kabızlık,
- yorgunluk,
- nefes darlığı,
- karın bölgesinde gözle görülür şişkinlik olarak sayılabilir.
Bu belirtilerden bir ya da birkaçına sahip olma durumunda doktorunuzla bu durumu paylaşınız.
Ne zaman yumurtalık kanseri uzmanına görünmeliyim?
Pratisyen doktorun, çok ciddi olmayan bir soruna mı, yoksa oldukça ciddi ve şüpheli bir soruna mı sahip olduğunuzu anlaması oldukça zor olmaktadır. Fakat, doktorun acil testler istemesi ya da sizi direkt olarak bir uzmana aktarmasını gerektiren çeşitali özel durumlar ve semptomlar mevcuttur. Aşağıdaki belirtiler mevcut ise, bir uzmana gözükmenizde fayda var;
- Karında (abdominal) ağrı ya da pelvik ağrı
- Uzun süredir devam eden şişkinlik
- Karında şişkinlik,
- Sık sık idrar ihtiyacı duymak,
- İştah kaybı ya da çok hızlı tokluk hissi
Bu belirtiler doğrultusunda doktor, ciddi bir sorundan şüphelenmiş ise pelvik muayene yapar. Şayet kabul ediliyor ise; bu, dahili muayeneyi de içine alır. Ardından gerekli görülür ise CA125 kan testi de uygulanır. Bunlar genel testlerdir. Tek başına yumurtalık kanseri teşhisi koyulmasına yardım etmezler. Fakat kanserden şüphelenmeye yetecek sonuçlar ortaya koyarlar. Şayet doktor, hastanın karın bölgesinde bir yumru hissediyorsa ya da endişelenmesini gerektiren farklı sebepler mevcut ise zaman kaybetmeden ultrason yaptırmak gerekir. Şayet acil tarama randevusu almak mümkün değil ise, doktor tarafından yönlendirilmelidir. En uygunu 2 hafta içerisinde bu ultrasonun yapılmasıdır.
Yumurtalık kanseri tedavisi nasıldır?
Yumurtalık kanserinin tedavisi, cerrahi tedavi yöntemleri ile yapılır. Çeşitli kanser tiplerinde, ilerleyen evrelerde cerrahi müdahale tavsiye edilmez. Ancak yumurtalık kanserinde, hastalık hangi evrede olursa olsun kitlenin cerrahi girişim ile alınmasına ihtiyaç duyulabilir. Ancak çeşitli durumlarda kitlenin tamamının çıkarılması, hayati değer taşıyan organlara hasar verebilir. Bu sebeple de kitlenin yalnızca belirli bir bölümü alınır. Bu aşamadan sonra kalan kitle, kemoterapi gibi yöntemlerle düzeltilmeye çalışılır.
Bu tedavi ile kalan kitlenin küçülmesi amaçlanır. İlaçlar da eşlik ederek, hayati öneme sahip organlar uzaklaştıktan sonra yeni bir cerrahi girişimle çıkarılır. İlk cerrahi girişim aşamasında yayılma, endişe edecek kadar ilerleme göstermemiş ise, kemoterapiye ihtiyaç kalmadan doğrudan bir müdahale ile çıkarılır. Ardından ise tümörün yeniden gelişip gelişmediği kontrol edilir.
Cerrahi girişim aşamasında yalnızca tek yumurta alınabilir. Bunun dışında tümörün gelişimine ve yayılmasının durumuna bağlı olarak yumurtalıkları, rahim ve rahim kanalları da dâhil olmak üzere tamamımın alınması söz konusu olabilir.
Akıldan çıkarılmaması gereken, yumurtalık kanserinin erken teşhis alması ve tedavisinin daha başarılı olması kadınların jinekolojik muayenelerine özen göstermeleridir. Kontrollerin aksatılmaması ve rahim ve yumurtalık ile ilgili en ufak sorun da bile doktora başvurmaları gerektiğidir.
Bu şekilde, ciddi bir sorun mevcudiyetinde hastalık olabildiğince erken teşhis edilir. Tedavi kısa sürede ve daha kolay gerçekleşir.