Antarktika'da eksik meteorlar var ve bir grup İngiliz araştırmacı onları bulmayı planlıyor.
Buzlu kıta, göktaşı avcıları için bir cennettir, çünkü akan buz, belirli yerlerde yer alan kayaları yoğunlaştırır. Ancak Antarktika'da bulunan meteorların sadece yaklaşık yüzde 0,7'si demir esaslı olup, dünyanın geri kalanında bulunan meteorların yüzde 5,5'i ile kıyaslanmıştır.
Birleşik Krallık'ta Manchester Üniversitesi'ndeki buz-kaya etkileşimlerinde uzmanlaşmış uygulamalı bir matematikçi olan Geoffrey Evatt, “Demir göktaşlarının bu büyük temsili azlığı var” dedi. Evatt ve meslektaşları, bu metalik meteorların nerede olduğunu bildiklerini düşünüyorlar ve şimdi, onları bulmak için değiştirilmiş bir toprak-mayın temizleme ekipmanını hiçbir yerde, Antarktika'nın ortasına getirme misyonunu bir araya getiriyorlar. [Galeri: Dünyadan Meteoritlerin Resimleri]
Yeryüzüne yerleşen göktaşlarının yaklaşık yüzde 90'ı koroitlerdir. Armagh Planetarium'a göre, küçük gezegenlerin ilk güneş sisteminde birbirine çarptığı zaman oluşan damlacıklardan gelen, metalik olmayan, taşlı kütlelerdir. Demir göktaşları ise, bu küçük gezegenlerin çekirdeklerinin metalik kalıntılarıdır. Her iki meteor türünü incelemek, güneş sisteminin oluşumu hakkında bilgi verebilir.
Evatt ve meslektaşları göktaşı uzmanı değiller ve Demir temelli örneklerde Antarktika'nın uzay kayalarının önbelleklerinin gizemli derecede düşük olduğu konusunda hiçbir fikirleri yoktu. 2012 yılında yapılan bir buzulbilim atölyesinde, kayalar ve buzun etkileşimi hakkında bir “mavi gökyüzü” tartışması onları meteorlarla ilgili teorileştirmeye yönlendirdi, Evatt WordsSideKick.com'a anlattı.
Buz tabakasının dinamikleri nedeniyle Antarktika'daki meteorlar kümesi: Kıtaya bir uzay kayağı düştüğünde karla kaplanır ve buzla birlikte olur. Çoğu zaman, buz doğrudan denize akar. Ancak Transantarktik Dağ Zincirine biraz Antarktika buz asılır ve kayaya yavaş hareket eden bir dalga gibi çarpılır. Buzun yukarı doğru hareketi, gömülü göktaşları yüzeye çıkarır; burada rüzgar ve güneş, üstteki kar ve buz tabakasını fırlatarak onları açığa çıkarır.
Bu noktalara meteor kordonlama bölgeleri veya mavi-buz bölgeleri denir ve araştırmacıların uzay taşlarını yüzeyden koparmasını kolaylaştırır. Ancak Evatt ve onun glasiyoloğu ve matematikçi meslektaşları, demir göktaşlarının yüzeye yaklaştıkça, güneşin ısısını yakalayıp etrafındaki buzlara akıtarak buzun erimesi ve aşağıya doğru düşme ihtimalinin olduğunu bulmuşlardır. Yürüyen merdivenlerde yanlış yoldan geçmek gibi bir şey var: Buzun genel hareketi bitti, ama meteorlar hiç bir zaman tepeye çıkmıyor.
Evit ve arkadaşları, meteorit uzmanları ve gezegen bilimcileri ile temas kurduktan sonra, göktaşı ve gezegen bilimcileriyle temasa geçtiler ve mavi gök teorisinin gerçeğe dayandığını öğrendiler: Demir esaslı meteorlar aslında Antarktik koleksiyonlarda yeterince temsil edilmiyor.
İlgi çeken Evatt ve meslektaşları buz eritme-meteorit hipotezlerini bir laboratuvar ortamında buz parçaları içine yerleştirilmiş gerçek meteorit örnekleri ile test ettiler ve geçen yıl Nature Communications dergisinde bulgularını yayınladılar.
Aralık ayında, ekip, Leverhulme Trust'dan alandaki teste hipotezini vermek için bir hibe aldı. Araştırmacılar, Transantarktik Dağların daha önce keşfedilmemiş bölgelerindeki meteorit bölgelerini araştırmak için 2018'in sonlarına doğru Antarktika'yı 2019'da ziyaret edecekler. Evatt, kıtanın Ross Denizi tarafındaki ABD McMurdo araştırma istasyonuna yakın olan dağ zincirinin yan tarafında en çok göktaşı avı meydana geldiğini söyledi. Evatt, yeni misyonun dağ zincirinin diğer ucundaki alanları, Shackleton, Pensacola ve Arjantin aralıklarında keşfedeceğini söyledi. Bölge, hidrolik ayaklar üzerine inşa edilmiş bir üs olan, İngiliz araştırma istasyonu Halley VI'nın safhasındadır, böylece üzerine harap oturan Brunt Buz Rafı olarak hareket ettirilebilir.
Britanyalı Antarktika Araştırması lojistik konusunda yardımcı oluyor Evatt, yakıt ve tedarik depolarını kurmak için dağ sıralarına çok sayıda sıçrama uçuşu da içerecek dedi. Bu arada, normalde kara mayını temizliğinde uzman olan Manchester Üniversitesi araştırmacıları, metal tespit ekipmanlarını uzay kayalarını avlamak için değiştirmeye çalışıyorlar.
"Bizim göktaşlarımız o kadar seyrek aralıklı ki yanlış negatiflerimiz olamayacak," diyen Evatt, araştırmacıların mevcut olan herhangi bir göktaşı kaçırmamak istemediklerini söyledi.
Evatt, ekibinin ekipmanlarını 2017 ilkbaharında Norveç'in Svalbard kentinde Arctic buz üzerinde test edeceğini söyledi. 2018'in sonlarına doğru Antarktika'ya yapılan seyahatin hedefi büyük ölçüde yüzeydeki göktaşı şerit bölgeleri için araştırma yapmak ve daha fazla ekipman testi yapmak olacaktır. Demir meteorları için gerçek avlanma, araştırmacıların aylarca herhangi bir daimi üsden uzakta kamp yapacağı 2019 ve 2020 başlarında başlayacak.
Evatt, "Biraz daha vahşi olacak, en azından söyleyecek" dedi.
Canlı Bilim ile ilgili orijinal makale.