4 REPRODÜKTİF SİSTEM HASTALIKLARI GEBELİKDüşük tehdidiİnkomplet abortusEktopik gebelikGestasyonel trofoblastik hastalık
5 GEBELİKTE KANAMA YÖNETİMİ-1 Gebenin kanamasını değerlendirme basamaklarını uygulayınızHastanın kanama miktarını ve genel durumunu değerlendiriniz.* Hafif kanama: 5 dakikadan daha uzun sürede temiz ped veya giysinin ıslanmaması.**Şiddetli kanama: 5 dakikadan daha kısa sürede temiz ped veya giysinin ıslanmasıVital bulguları hızla değerlendiriniz.Doğurganlık öyküsünü alınız.
6 GEBELİKTE KANAMA YÖNETİMİ-2 Gebelik haftasına göre erken veya geç gebelik kanaması olduguna karar veriniz:İlk 22 hafta içerisinde meydana gelmişse erken gebelik kanaması22 haftadan sonra meydana gelmiş ise geç gebelik kanaması
7 GEBELİKTE KANAMA YÖNETİMİ-3 Mevcut semptomlar ve tipik olarak bulunan diğer semptom ve bulgularBazen bulunan semptom ve bulgularMuhtemel tanıHafif kanamaKapalı serviksUterus beklenen büyüklükteKramp tarzında ağrı,Alt karın ağrısı,Uterus beklenenden daha yumuşak, Adet gecikmesiDüşük tehdidiKarın ağrısı, Kapalı serviks, serviks hareketleri ağrılı,Uterus normalden az büyük,Uterus normalden yumuşak,Baygınlık,Hassas adneksiyel kitle,Karında yaygın hassasiyet, Adet gecikmesi, Şok tablosuServiks hareketleri ağrılıDış gebelikKapalı serviks,Uterus beklenenden küçük,Hafif kramp/Alt karın ağrısı,Parça düşürme öyküsü,Adet gecikmesi,Tam düşük
8 GEBELİKTE KANAMA YÖNETİMİ-4 Mevcut semptomlar ve tipik olarak bulunan diğer semptom ve bulgularBazen bulunan semptom ve bulgularMuhtemel tanıAşırı kanamaDilate serviks,Uterus beklenen büyüklükte,Kramp/alt karın ağrısı,Parça düşürme öyküsü yok,Adet gecikmesi,Önlenemeyen düşükUterus beklenenden küçük,Kısmi parça düşürme serviksde gebelik materyali parçaları var,Adet gecikmesiTam olmayan düşükDilate serviks, Uterus beklenenden büyük olabilir, Uterus normalden yumuşak, Üzüm benzeri parça düşürme,Bulantı/kusma, Kendiliğinden düşük,Kramp/alt karın ağrısı, Over kisti, Adet gecikmesi, Erken başlayan pre-eklampsi, Fetusa ait USG bulgusu yokMolar gebelik
9 GEBELİKTE KANAMA YÖNETİMİ-5 22 haftadan sonra olan kanamaVital bulguları hızla değerlendiriniz.Fundus yüksekliği, uterin kontraksiyon varlığı ve fötal kalp atımını belirleyiniz.Kanla karışık mukus var ise doğum takibi yapınız. (Sevk mümkün değilse!)Plasenta Previa, plasenta dekolmanı, uterus rüptürü kaynaklı olabileceği düşünülüyorsa: Acilen bir üst basamağa sevk ediniz.(SEVK KURALLARI)
10 Düşük komplikasyonları: (Sok, Ağır kanama, Sepsis) Anne ölümlerinin yaklaşık % 13 ünden sorumludur.Acil müdahalelerin birinci basamaktan başlaması, bu amacın başarılmasında esastır.En önemli komplikasyonlara yönelik hayat kurtarıcı önlemler birinci basamakta alınmalı ve sevk zincirindeki diğer merkezlerdeki hizmetler bunun üzerine kurulmalıdır.
11 Birinci basamakta verilen hizmetler: Kadının durumunu değerlendirmek, stabilize etmek için gerekli önlemleri almak, şok açısından tedaviye başlama gibi temel işlemlerdir.Personelin bu konuda bilgi sahibi olması, hastayı gerekli bir sevk için hazırlayabilmesi ve uygun şekilde nakil edilmesini sağlayabilmesi birinci basamak hizmet biriminin başlıca görevleridir.
12 1.Basamakta Düşük Hizmeti Verenler: Düşük ve komplikasyonları tanımaTemel muayenelerle hastanın genel durumunun ilk değerlendirilmesiDüşük safhasının belirlenmesiYaşam destek becerileriSevk için hazırlamaHastaya durumu hakkında ve gideceği sağlık kuruluşunda yapılacaklar hakkında gerekli bilgiler verilirAntibiotik tedavisi
13 İLK YARDIM/SEVK KURULUŞLARI TanımıPersonelVerilen hizmetler-AÇSAP Merkezi-Sağlık Ocağı-Sağlık Evi-TSM-AHM-Pratisyen hekim -Ebe/Hemşire-Lab. Tek.-Sağlık Tek.-İdari görevli-Hizmetli-Doğum öncesi ve sonrası bakım-Bazen doğum-Aile Planlaması-Acil hizmet-Bağışıklama
14 TEMEL AOYB KURULUŞLARI TanımıPersonelVerilen hizmetler-İl Hastanesi-İlçe Hastanesi-KDU-Genel Cerrahi Uzm-Pediatrist-Anestezi Uzm/teknis-Aile hekimi-Halk Sağlığı Uzm-Pratisyen hekimler-Ebe/Hemşireler-Lab/diğer teknisyenler-İdari görevliler-Hizmetliler-Doğum öncesi ve sonrası bakım-Normal doğum-Elle halas-Forseps-Yeni doğan bakımı
15 KAPSAMLI AOYB KURULUŞLARI TanımıPersonelVerilen hizmetler-Doğumevi-Yoğun Bakım Ünitesi olan İl hastanesi-Üniversite hastanesi-KDU-Genel Cerrahi Uzm-Pediatrist-Anestezi Uzm/teknis-Aile hekimi-Halk Sağlığı Uzm-Pratisyen hekimler-Ebe/Hemşireler-Lab/diğer teknisyenleri-İdari görevliler-Hizmetliler-Tüm komplikasyonlu doğumlar-Sezaryen-Güvenli Kan nakli-Yenidoğan Yoğun Bakımı
16 POSTPARTUM KANAMA YÖNETİMİ-1 1-Hastanın genel durumunu hızlıca değerlendirHafif kanama:Şiddetli kanama:2-Durumu stabilize edecek ilk müdahaleleri yap ve vital bulguları düzenli olarak kontrol et ve kaydet.3-Uterusu değerlendir.Rüptür varsa doktor eşliğinde sevk et.
17 POSTPARTUM KANAMA YÖNETİMİ-2 4-Plasentayı değerlendir.A-Plasenta çıkarılmamış ise;Plasentayı çıkarB-Plasenta çıkarılmış ise plasentayı muayene et;Eğer plasenta ve ekleri tam ise kanama açısından takip et.Eğer plasenta ve ekleri tam değilse müdahale ile çıkar.5-Perine, serviks ve vajen yırtıklarını kontrol et.6-Tüm müdahalelerden sonra 1 saat kanamayı kontrol et.
21 Hormonal Kontrasepsiyon Kullanıyor mu? İlaç Yan etkisi? PozitifGebelik TestiGebelik İzlemiNegatifEvetHormonal KontrasepsiyonKullanıyor mu?İlaç Yan etkisi?HayırEvetSistemik Hastalığı var mı?Sevk açısından değerlendirHayır
22 Uterus normal büyüklükte Evetİlaç kullanıyor mu?İlaç Yan etkisi?ServiksSevk açısındandeğerlendirKanamanın YeriUterusEvetUterus normal büyüklükteAğrılı, hassasEndometritHayır
23 Uterus normalden büyük Evetİleri tetkik için(Myom, neoplazi)sevkUterus normalden büyükHayırDisfonksiyonelKanama
24 ANORMAL UTERUS KANAMASI Adet DüzensizliğiAdetlerin artmasıAdetlerin azalması
25 EvetHiç Adet Görmemiş16 Yaş üstü; primerAmenore Sevk etHayırEvetGalaktoreSevk etHayırEvetHirsutizmSevk etHayır