17 Aralık 1905 tarihinde Finlandiya-Rusya sınırının hemen yanındaki Rautjärvi kasabasında doğan ve çocukluğu yine aynı kasabada babasının yanında çiftçilik yaparak geçen, Hayha sıradan bir gençlik dönemi yaşadı. Ta ki askere gidene kadar...
2. Dünya Savaşı sırasında Ruslar ve Finler arasında yaşanan ve tarihe Kış Savaşı olarak geçen dönemde cepheye giderek ülkesini korumaya yemin etti.
Kış Savaşı boyunca (Kış Savaşı denmesinin sebebi hava sıcaklığın -20 ile -40 arasında olması) keskin nişancı olarak Fin Ordusunda 6.Bölük 34.Piyade Alayı Kollaa'da Kızıl Ordu'ya karşı savaşan Hayha tabiri caizse Rus askerlerinin üzerine bir kabus gibi çöktü.
Resmi ve doğrulanmış rakamlara göre 505, doğrulanmamış rakamlara göre ise tam 700 Rus askerini öldüren Hayha ortalama olarak her gün 7 Rus askerini öldürdü. Bir günde 23 Rus askerini öldürdüğü zamanlar dahi oldu...
İşin ilginç kısmı; Rus yapımı olan Mosin-Nagant tüfeğinde ayrı bir dürbün kullanmayıp (Bunun sebebi mevcut olan optik dürbün yüzünden nişan alıp atış yapmak için kafasını daha yukarı çıkarması gerekirdi bu da hedef olma riskini arttıran bir dezavantajdı ayrıca mevcut optik dürbün buğulanabilir ya da dürbüne vurabilecek bir ışığın yansıma yüzünden yerini belli edebilirdi.) mevcut olan demir nişangahı kullanarak bu inanılmaz sayılara ulaştı.
Sovyetler bu kartal gözlü adamdan o kadar bıkmışlardı ki, tek bir keskin nişancı için onlarca keskin nişancı ve topçu atışı desteği kullanmak zorunda kaldılar.
Sovyetlerin çabası 6 Mart 1940'da sonuç verdi. Bir Rus askeri tarafından çenesinin sol altından vuruldu. Askerler tarafından bulunduğun da yüzünün altı parçalanmış ama ölmemişti. Kendine geldiği gün olan 13 Mart günü ilan edilen barış antlaşması ile savaş sona erdi.
Bu olayın sonrasında aldığı yaralanmalar yüzünden öldüğü söylentisi yayıldı. Jyväskylä ve Helsinki'de uzun tedaviler ve ameliyatlar geçirdi. Savaştan kısa bir süre sonra Häyhä, Mareşal Carl Gustaf Emil Mannerheim tarafından Onbaşı ve ardından da Asteğmen rütbesine terfi ettirildi. Bu Finlandiya askeri tarihindeki en hızlı rütbe atlama olarak tarihe geçti.
Gördüğü uzun tedaviler sonucunda sağlığına (kısmi olarak) kavuştu.
Barıştan sonra başarılı bir geyik avcısı ve köpek yetiştiricisi oldu ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Urho Kekkonen ile avlandı.
1998 yılında nasıl böyle iyi bir atıcı olduğu sorulduğunda "Sadece pratik yaparak." cevabını verdi...
Öldürdüğü kişiler için pişman olup olmadığı sorulduğunda cevap olarak ise " Ben sadece görevimi yerine getirdim ve bana yapmam için söylenenleri."
Efsane keskin nişancı güneydoğu Finlandiya'da, Ruokolahti'de, Rus sınırına yakın bulunan küçük bir köyde ömrünün son yıllarını geçirdi. 1 Nisan 2002 yılında, 96 yaşında hayata gözlerini yumdu...
Hakkında kitap yazıldı...
Dünya çapında herkes tarafından gelmiş geçmiş en iyi sniper olarak gösterilen Hayha hakkında 1998 yılında "Beyaz Ölüm" adında bir kitap yazıldı. Kitaptan bazı notlar şöyle;
- 150 metre uzaklığındaki bir hedefi dakikada 16 kez vurabiliyor.
- 21 aralık günü bir günde 25 kişi vurarak kişisel rekorunu yaptı. Christmas gecesi onaylanmış 139 vuruşu vardı.
- Ruslar'ın çok iyi bir sniperını vurmakla görevlendirildi. O ana kadar çok sayıda Fin askerini öldürmüş, komünist parti üyesi asker Mosin - Nagant m91 3x dürbünlü tüfek kullanıyordu. Hayha sabırlı bir şekilde hedefini beklerken Rus askerin dürbününün lensinden yansıyan güneş ışığını gördü. Uzaklık 450 metreydi. Kafasından tek vuruşla hemen öldürdü.
- 6 Mart günü 20 metreden sol yanağının üst kısmından çıkan bir kurşunla vuruldu. Trenle hastaneye kaldırıldı ve barışın ilan edildiği 13 mart günü komadan uyandı.
- Kolla Cross madalyası ile ödüllendirildi. Tarihte bu madalyayı alan 4. kişi oldu. Daha önce alanlar ise Mareşal Mannerheim, Başkan Kallio ve Colonel Svenson (Hayha'nın komutanı)