sevan nişanyan
'ın inkilap dersi anlatılarının aksine tasvirler yaptığı sanal kitapdır.
http://www.nisanyansozluk.com/book/book_index.pdf
kırmızı yayınlarından çıkan sevan nişanyan kitabı. kitabın tam adı; yanlış cumhuriyet: atatürk ve kemalizm üzerine 51 soru'dur.
kendi yanıtladığı 51 soru da şöyledir:
tarihi perspektif
1. kemal atatürk dünyada eşi olmayan bir siyasi anlayışın temsilcisi midir?
2. kemalist rejimin kalıcılığı, eşi olmayan niteliklerinin eseri midir?
demokrasi ve cumhuriyet
3. atatürk'ün kurduğu rejim demokrasi midir?
4. 1920'ler türkiye'si demokrasinin nesnel koşullarına sahip miydi?
5. "milli egemenlik" ilkesi demokratik bir niyetin ifadesi midir?
6. demokrasi atatürk'ün ileriye dönük hedefi miydi?
7. kadınlara oy hakkı verilmesi tek parti rejiminin demokratik
niteliğini gösterir mi?
8. birinci meclisteki muhalifler gerici, islamcı ve osmanlıcı bir
anlayışın temsilcileri miydiler?
9. terakkiperver fırka gerici, islamcı ve osmanlıcı bir anlayışın
temsilcisi miydi?
10. atatürk'ün hükümdar olmayı reddetmesi demokratik inançlarının
göstergesi midir?
11. cumhuriyet idaresi demokrasinin vazgeçilmez koşulu mudur?
12. türkiye'de saltanatın kaldırılması demokrasinin vazgeçilmez koşulu
muydu?
13. halifelik "ortaçağ zihniyetinin" eseri miydi? kaldırılması modern
devletin bir koşulu muydu?
kul kültürü
14. kemalist rejim türkiye'de "kul kültürünün" giderilmesine yardımcı
olmuş mudur?
15. türkiye'de kişiye tapma geleneği atatürk'e rağmen ortaya çıkmış bir
olgu mudur?
16. kişiye tapma bir osmanlı geleneği midir?
17. türkiye'nin bazı açılardan diğer islam ülkelerinden ileri oluşu
atatürk devrimlerinin eseri midir?
18. kemalist rejim türkiye'de hukuk devletinin ön koşullarını
hazırlamış mıdır?
19. türkiye'de demokratik hukuk devleti davası kemalist anlayışla
bağdaşır mı?
inkılaplar
20. harf devrimi türkiye'de okuryazarlığın yaygınlaşmasını sağlamış
mıdır?
21. harf devrimi türkiye'nin batı kültürüne açılmasını sağlamış mıdır?
22. dil devriminin amacı türkçe yazı dilini konuşma diline uyarlamak
mıdır?
23. dil devrimi türk dilini geliştirmiş veya zenginleştirmiş midir?
24. türk dil ve tarih tezleri türkiye'de bilimsel düşünce tarzının
gelişmesine katkıda bulunmuş mudur?
25. atatürk devrimleri, türkiye'de üniversitenin gelişimini sağlamış
mıdır?
26. tek parti rejimi ilk ve orta öğretim alanında bir atılım sağlamış
mıdır?
27. atatürk devrimleri türk kadınını kölelikten kurtarmış mıdır?
28. atatürk devrimleri toplumsal refahta artış sağlamış mıdır?
batılılaşma
29. batı uygarlığı tek dişi kalmış bir canavar mıdır?
30. türkiye'nin batılılaşması atatürk devrimlerinin eseri midir?
31. milli mücadelenin ideolojik çerçevesi batılılaşma düşüncesiyle
bağdaşır mı?
32. tek parti cumhuriyeti batılılaşmayı hedeflemiş midir?
33. matbaanın gecikmesi osmanlı devletinin batılılaşmaya karşı
tutumunun göstergesi midir?
34. jön türk ve cumhuriyet kadroları, son dönem osmanlı elitinden
daha "batılı" bir zümre miydi?
laiklik
35. resmi devlet dininin olmayışı, demokratik hukuk devletinin
vazgeçilmez bir özelliği midir?
36. türkiye cumhuriyeti laik midir?
37. osmanlı imparatorluğu teokratik bir devlet midir?
38. osmanlı devletinde din bir baskı ve istibdat unsuru muydu?
ulusçuluk
39. osmanlı devletinde türkler aşağılanır mıydı?
40. atatürk milliyetçiliği vatandaşlığa dayalı bir ulusal kimlik öngörür
mü?
41. atatürk milliyetçiliği din, dil ve ırk unsurlarını dışlar mı?
42. orta asya ırkçılığı atatürk milliyetçiliğinden sapma mıdır?
43. türkler orta asya'dan mı geldi?
milli mücadele
44. milli mücadelede türk ordusu dünyanın en güçlü ordularıyla
savaşmış mıdır?
45. emperyalist devletlerin değişmez emeli türkiye'yi bölmek,
paylaşmak veya işgal etmek midir?
46. emperyalist devletlerin birinci dünya savaşı sonunda emeli
türkiye'yi bölmek, paylaşmak veya işgal etmek miydi?
47. milli mücadeleye karşı çıkanlar vatan hainleri miydi?
48. milli mücadele olmasa türkiye bağımsızlığını kaybeder miydi?
49. milli mücadele olmasa sèvres antlaşması uygulanır mıydı?
50. milli mücadele olmasa anadolu'da ermenistan kurulur muydu?
51. milli mücadele olmasa türkiye'de amerikan mandası kurulur
muydu?
edit: kitabı ben yazmadım, neyini oyluyorsunuz?
kitabın büyük bir kısmını bitirmiş olmakla beraber halen okumaktayım. şunu diyebilirim; devlet tapınmacılarının, kemalistlerin, milliyetçilerin okudukları an gözlerinin göz yuvalarından fırlamasına sebebiyet verecek bir kitap. hemen hemen tüm cumhuriyetçi klasik devlet tarihi kilişelerini darmadağın eden bir yapıt. nişanyan'ın ciddi araştırmaları, karşılaştırmaları ile oldukça özgün/özgür/objektif bir eser oluşmuş.
edit : nişanyan'ın bazı yerlerdeki aşırı batı övücülüğü kitabın en önemli kusurudur. ama yine de kesinlikle okunması gereken bir yapıt.
tamamiyle objektiflikten uzak, yalan ve yanlışlarla dolu bir kitap.
i̇şin kötü tarafı bu yalanlar ve yanlış bilerek, istenerek, kasıtlı bir biçimde yapılmıştır!
yukarıdaki cümleyi abartarak veya kötülemek amaçlı kurmuyor.
kitabı okurken her sorudan sonra nerdeyse 1 sayfa itiraz ve düzeltmelerle yazarı eleştirdim.
kitabın önsözünde verilen mesaj şöyledir; bu kitapta cumhuriyeti eleştireceğim ve bunu yaparken cumhuriyetin ilerici ve çağdaş yönleri hedeflerim arasında değil... ne kadar objektif bir giriş değil mi? tarih karmaşık olduğu kadar basittir, tarafsız olacaksın, neden-sonuç ilişkisi kuracaksın, yaşananları o zamandan değerlendireceksin.
beyefendi neden-sonuç ilişkisi kurmadan global olarak bakmadan sadece kötüyü söylerim diyor. tarihçi ya büyük tarihçi tıpkı sadece cumhuriyetin hiç yanlışı yoktur diyenler gibi... öyle bir anlayışla kitap yazılıyor. i̇yilikleri vardır ama banane kötülükleri yazalım...
basit olarak; kitabı okumadan kaynak listesini araştırın ve sonra kitabı okuyun. kitapta tarihleri verilen iddia ve olaylarla ile ilgili kaynakların çok kısıtlı olduğunu göreceksiniz.
kitabın resmine gelelim; resme lütfen dikkatlice bakın ve size neyi çağrıştırıyor?
bana atatürk'ün idamını çağrıştırıyor. serbest çağrışım...
yanlış ve yalanlar saymakla bitmez ama sadece yazarın görüşünü, tarafsız ilkesini nasıl çiğnediğini göstermek adına birkaç örnek vereceğim.
demiryollarından bahsediyor dipnot olarak.
osmanlı zamanında daha fazla demiryolu yapıldı diyor istatistiki olarak.
fakat şunları söylemiyor;
osmanlı zamanında yapılan demiryolları anadolu'yu sömürmek için emperyalistler tarafından yapıldı ve birçok imtiyazla ve zorla...
söylemiyor ki cumhuriyet döneminde bu demiryollarının hepsini parasını vererek satın aldık. demiyor ki savaş sırasında tüm demiryolları tahrip edildi, yıkıldı.
demiyor ki 1923'lede demiryolu yapacak türk usta yoktu çünkü tümdemiryollarını yabancılar yapmıştı osmanlı zamanında, bu nedenle dışarıdan ustalar getirttik ve yaptırdık.
demiyor ki 1923'lerde ülkenin hali ortaya değil demiryoluna para yiyecek ekmek yok ama ona rağmen 10 yılda km'lerce demiryolu yapmak....
tek söylediği istatistiklere dayanarak aldatmak...
atatürk'ün askerlik istifası konusu....
yazar karabekir'in desteği ile olduğunu yazıyor. kaynak? tabii ki yok!!
ama tarih kaynakların atatürk'ün askerlikten istifa ettiği ve sonrasında karabekir'in atatürk'ün emrine girdiği yazar ve aksi söylenmemiştir.
bu basit ama mide bulandırıcı bir konu çünkü nişanyan devamında karabekir'i övmeye başlayacaktır.
kul kültüründan bahsediyor muhterem ve diyor ki 600 yıllık osmanlı'da ve kul kültürü yoktu fakat cumhuriyetle beraber başladı...
i̇nanın yazmaktan sıkıldım... yer yer hialafet savunucusu, yer yer saltanat savunucusu bir adam, yer yer batı hayranı bir adam... bazen diyorsunuz ki osmanlı'cı mı? yanlış okumuyorsunuz...
kemalistler'in ezberini bozduğu söyleniyor, devletin kötü yüzü gözükmüş, vay efendim süper bir kitap herkes okumalı ve benzer cümleler kuruluyor...
bir insan bunları söylüyorsa korkmak lazım... çünlü cahildir!
önce insan kendine şunu sormalı, ben kitabı hangi gözle okudum? peki bu bilgileri başka yayınlar karşılaştırdım mı? cumhuriyet dönemi hatıratlarının ne kadarını okudum?
yabancı ve yerli kaynakları ne kadar okdum?
ve bu adam tarhi ile ilgili yazı yazıyor...
büyük tarhiçi yaa...
eee tabii, tarihi nişanyan'dan öğrenmek isteyenler okusun.
paradigmanın iflası
ile birlikte okunması tavsiye edilir. gerçi tabii bulabilirseniz.
cumhuriyet'in ilk dönemlerini farklı bir bakış açısı ile görmek isteyenlerin okuması gereken kitap. sevan nişanyan'ın etimolojik görüşlerinin birçoğuna katılmam, politik görüşleri benimkilerle zıttır, ancak sevan nişanyan'ın diğer kitapları ve makaleleri gibi(adını unutan ülke, ankara'nın doğusundaki türkiye, elifin öküzü, kelimebaz 1 ve 2, sözlerin soyağacı) eleştirel bir gözle ve bilgilenmek amacıyla okunması gereken kitap.
"dokuzyüz yıllık islam hakimiyetinin silemediği bir kültürel mirası, cumhuriyetin türklere sunduğu yeni ve sahte şecere başarıyla yokedebilmiş; binlerce yıldan beri bu ülkeyi batı alemine bağlayan tarihi ve kültürel bağlar şaşırtıcı bir hızla toplum belleğinden dışlanabilmiştir. tarihin en önemli düşünür, hukukçu, hekim, matematikçi, mimar, şair ve din adamlarının birkaçını yetiştirmiş bir ülke, atalarını bundan böyle asya steplerinin eli palalı davar çobanları arasında aramaya alışacaktır."