Meleklerde ene olmadığı için, marifetullahı idrakleri nasıldır?
Değerli Kardeşimiz;
İnsanlar, ene aracılığı ile Allah'ın isim ve sıfatlarının hadsiz mertebe ve derecelerini kavrarlar. Sabit bir makam ve mertebede kalmayıp, çok mertebelerini idrak ederler. Mesela, nasıl sıcaklık mertebelerini idrak etmek için, soğuk devreye girer. Ve soğuk ile sıcaklığın hadsiz derece ve mertebelerini anlarız. Yoksa, soğuk olmasa, sıcaklığın sabit ve yeknesak, tek mertebesini bilebilir ve anlayabilirdik. O zaman bu bilmek ve anlamak da eksik olurdu.
Bize verilen, mevhum ene dürbünü ile Allah'ın mutlak sıfatlarının ve isimlerinin nihayetsiz mertebelerine herkes gücü ve mertebesi nispetinde bakabilir ve anlayabilir. Yeknesak ve sabit bir mertebe ile sınırlı kalmaz.
Meleklerde ise ene, nefis ve cisim gibi tartı ve ölçüler olmadığından, mutlak isim ve sıfatların hadsiz mertebe ve derecelerini idrak edemezler. Onlar sadece Allah’ın isim ve sıfatlarının yeknesak ve sabit bir mertebesini idrak edebilirler. Yoksa, hiç bilemez ve idrak edemez demek yanlış olur.
Meleklerin makamlarının sabit olup, terakki ve tedenniden mahrum olmaları, bu meselemize ışık tutar ve işaret eder. İnsanın meleklere olan rüçhaniyeti, yani, üstünlüğü buradan ileri gelmektedir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü