Eylül ayında, yeni Anayasa Fransa'da referandum 1958 tarafından onaylandı.
Bu an Beşinci Fransız Cumhuriyetinin başlangıcı olarak kabul edilebilir - bugün hala mevcut olan politik bir sistem. Yaratıcısı efsanevi General Charles de Gaulle'dur.
Ve bugünün materyalini iktidara gelmesiyle bağlantılı az bilinen olaylara adadık. Garip bir şekilde, ama aralarında ve modern turuncu devrimler arasında çok ortak olanı var.
Ronald Reagan’ın danışmanı Edward Luttvak, “Fransa’daki 1958’in olayları pek çok yönden darbe gibiydi” dedi. Kabul ediyorum, sıra dışı geliyor. Halk bilincinde darbeler, Avrupa'nın ekonomik olarak gelişmiş ülkeleriyle ilişkili değildir.
Tabii ki, herkes Fransa'da hükümdarların bir kereden fazla devrildiğini biliyor, ama bu uzun zaman önceydi. Ve böylece 20. yüzyılın ikinci yarısında ve Charles de Gaulle'un aniden bir darbe olduğu ortaya çıktı, bu inançsızlıkla algılanıyor.
Bununla birlikte, Luttvak bir profesyoneldir ve rüzgara kelimeler atmayacaktır. Öyleyse, Fransız Direniş sembolünün ülkenin cumhurbaşkanı haline geldiğine daha yakından bakalım. Arzakanyan’ın de Gaulle’si ve iktidara giden yolda bir gollist bu konuda bize yardımcı olacak.
Böylece, 1944'te de Gaulle, Fransa Bakanlar Konseyi Başkanı'nın görevini üstlendi, ancak zaten 1946'te iktidarını kaybetti, ancak katlanmış silahlarla oturmuyor ve yakında “Fransız Halkları Birliği” partisini oluşturuyor.
De Gaulle parlamento seçimlerine katılmaya güveniyor. Ancak, en iyi zamanlarda bile, 1951’te, parti Komünistlere kaybederek oyların yalnızca 21,6'ini kaybeder. 1953’te yeni bir başarısızlık yaşanıyor - belediye seçimlerinde% 10 ve parti feshi. De Gaulle, birkaç yıl boyunca sürgünde geçirdiği ve kanatlarda beklediği Champagne'deki mülküne çekildi. Ve bu sefer 1958 yılında çarptı.
Fakat De Gaulle'nin muzaffer iktidara dönüş koşullarıyla başa çıkabilmek için kişi tarih öncesine gitmeli.
20. yüzyılın ortalarındaki Fransız politikası, “Cezayir sorusu” olarak adlandırılmıştır. Cezayir, 1830 yılında Fransa tarafından işgal edildi ve Paris yıllarca bu ülkeyi “yabancılaştırma” politikası izledi. Sonuç olarak, 20. yüzyılın 50 yıllarında Cezayir'de büyük bir Fransız topluluğu yaşadı. 9,5 milyon Cezayir nüfusunun, 1 milyon Avrupa ve soyundan geliyor.
Cezayir'in statüsü de özeldi, bir koloni olarak düşünülmedi, aksine Fransa kıtasının bir devamı olarak görüldü. Bu nedenle, 1954'te Cezayir Ulusal Kurtuluş Cephesi (TNF) bir bağımsızlık savaşı başlattığında, Fransızlar bunu ayrılıkçı bir isyan olarak görüp, onu kesinlikle bastırmaya karar verdi. Aynı zamanda, Fransa’daki bazı politikacılar, isyancıları yıkmanın yanı sıra Cezayir’in Fransa’ya daha fazla entegrasyonunu teşvik etmenin de gerekli olduğuna inanıyordu.
Ne var ki ne müzakereler ne de baskıcı önlemler, “Cezayir sorununu” Paris’in hayal ettiği şekilde çözemedi. Bağımsızlık hareketi güçleniyordu ve Fransız liderliği giderek karıştı. Kısa ömürlü ofisler birbirlerinin yerine geçti, savaş sürdü, devasa fonlar ve insan yaşamlarını yendi ve “olumlu” bir sonuç yoktu.
Yetkililerin eylemleri, böylesi bir liderlik ve böyle bir siyasi sistemle zaferin tamamen elde edilemez olduğuna inanmaya başladıkları orduyu giderek daha fazla rahatsız etti. Sonsuz bir meclis konuşma odası değil, zayıf bakanların değil, ancak önemli güçlere sahip olan güçlü bir kişiliğin başarısına yol açabilir. Bu fikir giderek daha fazla taraftar alıyordu.
Aralarında Cezayir eski genel bakanı (genel vali) olan Gaullistler Jacques Soustel de Gaulle’nin iktidara dönüşü için geniş bir propaganda kampanyası başlattılar.
De Gaulle’un kendisinin tüm bunlara büyük bir kayıtsızlıkla davrandığına inanılıyor. Evet, neredeyse Paris'ten uzak yaşadığı her zaman, anılarını yazdı, sarsıntılı bir sağlığı tedavi etti. Bununla birlikte, başkenti ziyaret etmeyi unutmadı ve orada destekçileriyle iletişim kurmaya devam etti. İlk fırsatta devlet başkanlığı görevini aniden kayıtsızlığa düşüren bu kadar hırslı bir politikacının inanması zor. Aksine, onun gösterdiği ilgisizlik iyi bir oyundu. O basitçe "halktan ondan krallık istemesini" bekledi. Ve sonra zaferle "halkın iradesini yerine getirmek için" başkanlık koltuğuna oturdu.
Yaşlı bir generalin gerçek niyetleri, 1958'taki meslektaşı Michel Debre'ye yılındaki XNUMX'taki meslektaşı Michel Debre'ye söylediği çok açık bir ifadeyle yargılanabilir: “Bu sözleşmeye sahip olacağız, iktidara döndüğümüzde onu alacağız”. Ortak bir pazar oluşturmak için yapılan anlaşmalarla ilgiliydi.
İki önemli noktaya dikkat ediyoruz. Birincisi: Shaban-Delmas'ın anti-faşist direnişinin bir üyesi olan eski yoldaş de Gaulle, o zamanki savunma bakanıydı. Cezayir'deki Savunma Bakanlığı'nın resmi temsilcilerinin iki kaleci - Leon Delbeck ve Lucien Neivirt'i ataması inisiyatifiydi.
İkincisi, Fransız ordusunun ana ve en savaşa hazır birimleri o zaman Cezayir’deydi ve Avrupa'da hiç yoktu. Delbeck Cezayir ve Paris arasında sürekli olarak attı ve faaliyetlerinin sonuçlarının yoldaşlarına rapor verdi ve açık sözlü bir şekilde konuşmalarını sürdürerek faaliyetlerini yaydı.
Cezayir'e gelen Delbeck, Cezayir ve Fransa'nın birliğini savunan kilit kuruluşlarla hızlı bir şekilde temas kurdu. Fransa'nın başındaki liderini hayal eden radikal sağ kanat radikallerinin liderleriyle iletişim kurmaktan çekinmedi. Ve elbette, çıkarları alanında, Cezayir'deki Fransız birliğinin en yüksek askeri liderliği arasında bir propaganda vardı. Yerel generaller, "ayrılıkçılara" karşı kararlı bir mücadelenin destekçileri olmaya devam etti.
Sadece Delbeck değil, diğer gollists de çok aktif davrandı. Güçlü bir propaganda başlattılar ve sloganlarının ifadeleri daha radikal hale geldi. “Kurtuluş hükümeti” ile ilgili, devrimci bir duruma özgü ifadeler ve hatta ayaklanma çağrıları ortaya çıktı. De Gaulle, bütün olayların farkındaydı. Özellikle generallerin “işleyişinin” nasıl yürüdüğü ile ilgileniyordu ve dar bir silahlanma yolunda, halk ve ordu onu geri çağırırsa artık iktidara geri dönmeye hazır olduğunu gizlemiyordu.
1958'in baharında Fransa'da bir hükümet krizi başladı. Eski kabin istifa etti, ancak yenisi kurulamadı. Tarafların her biri battaniyeyi üstlendi, koalisyon hükümeti gelişmedi ve bu koşullar altında Delbeck Ordu Yüksek Komutanı Paul Eli ile bir araya geldi. Konuşma, De Gaulle’un iktidara dönüşüne döndü ve Eli’nin buna karşı hiçbir şeyi olmadığı açıkça ortaya çıktı.
Dikkat et: de Gaulle şu anda herhangi bir resmi makamı işgal etmiyor, parlamentoda göze çarpan hiçbir fraksiyonu bulunmuyor, seçimleri kaybetti ve yine de adaylığı en muhtemel ve kabul edilebilir biri olarak ele alındı. İktidarın zirvesine dönüşünün halkın iradesinin yerine getirilmesi olduğunu söylemek için herhangi bir sebep var mı? En azından böyle bir yer çok şüpheli.
Uzun onayların ardından, Mayıs 12’in 1958’inde, Bakanlar Kurulu’nun listesi hâlâ kuruldu ve meclis tarafından onaylanmaya devam etti. Aynı gün, Delbeck uçakla Cezayir'e geçti. Hareket etmek için acele ediyordu - sonuçta, Mayıs 13’te milletvekilleri yeni bir başbakana oy verecek. Delbek'in faaliyetlerinin sonuçları, daha sonra olanlar ile değerlendirilebilir.
13 Mayıs'ında, "Fransız Cezayir" destekçi kalabalığı yerel yönetim binasına saldırmak için koştu. Protestocuların sloganı: "Saldırıya, çürük rejime karşı!". Bir kamyonun yardımıyla (“Maidan” den buldozeri hatırlıyor musunuz?) İsyancılar kapıları devirdi, binaya girdi ve her şeyi parçalamaya başladı.
Paraşüt bölümünün komutanı General Massu, protestoculara “Ne istiyorsun?” Sorusunu cevapladı. “Kamu Güvenliği Komitesi”, Cezayir'deki Fransız Öğrenciler Birliği başkanı kalabalığın lideri Lagayard'ı yanıtladı. “Listeyi yaz,” dedi general. Katılıyorum, bir şekilde çok hızlı bir şekilde, protestocuların taleplerini kabul etti.
Massu - Bir subay, kurşun ve ölümden korkmuyordu ve sonra aniden bir rengarenk kalabalıktan korkuyor mu? Mafya ne tür bir tehditti? Evet, hayır. Uyanır, biraz gürültü yapar ve elim boş kalırdı. Ancak hayır, paraşüt bölümü geneline çok hızlı bir şekilde katıldılar. Bölünmenin paraşüt olması olgusu çok önemli bir vuruş. Bu anında Paris'te olabilecek ve gerektiğinde yok edilebilecek mobil bir birimdir.
Adayların listesini alan Massu, “Kurtarma Komitesi” nin lideri olarak girdi ve daha sonra komitesine bağlı subaylarına üç albay daha ekledi. Daha sonra, isyanların başı olarak Massu, Cumhurbaşkanı'na Cezayir'de bir askeri-sivil komite oluşturulması konusunda yetkilileri bilgilendirmeyi unutmadığını belirterek, devletten kurtuluş talep edilmesini talep ettiği bir telgraf gönderdi.
Parlamentoda bunu öğrendiklerinde, hizipler derhal kavga etti. Sağcılar gürültülü ve solcular yüksek sesle onlara faşist diyorlardı. Başbakanın adaylığının ve Bakanlar Kurulunun onayının parlamentoda devam etmesi karakteristik. Çok gergin bir durumda, milletvekilleri Pflimlin’in başbakanlık adaylığını destekledi.
Pflimlin'in isyancılara şiddetle karşı çıkmaya başlayacağı görülüyor, ama orada değildi. Uyumaya gitti ve hiçbir durumda uyanmamasını istedi. Yani, hareketten çekildi. Daha önce bir yerde gördüğümüz gibi bir şey değil mi? Buna, Fransız ordusunun komutanı Paul Eli’nin Cezayir’de toplananlara ateş etmeyi yasakladığını eklemeye değer. Bu arada Delbeck, Massu Milletvekili Hakları Kurtarma Komitesi'ne girdi.
Yeni başbakanın ortaya çıkmasının öğrenilmesi üzerine, Komite üyelerinin şaşkınlığa uğradığına ve ne yapacağını bilmediğine inanılıyor. Sadece şu anda Delbeck, Massu'nun de Gaulle'yi krallığa çağırmasını önerdi.
İnanması zor. Bir isyanı planlarken, roller önceden dağıtılır. Kişi örgütlenmemiş bir kalabalığın kendiliğinden hareketlerine ve o zaman bile, ancak ilkel bir pogrom ile ilgili olduğunda inanabilir. Ancak, generallerle ve soğukkanlı profesyonellerle mücadele etmenin kendilerini bir telgrafla sınırlandırdıklarını ve muhtemel senaryolarında önceden kaybetmeyeceklerini hayal etmek imkansız. En başından beri asilerin de Gaulle'ye bahse girmeyi planladığına inanıyorum.
Olabildiği gibi, Komite de Gaulle'ye bir kamu kurtuluş hükümeti toplanması için bir itirazda bulundu. Ve Cezayir'deki bütün Fransız kuvvetlerinin baş komutanı General Salana, cumhurbaşkanına "halkın kurtuluşu hükümeti oluşturmak için ulusal hakeme temyiz etme gereğini" belirten bir telgraf gönderdi.
Mayıs ayında Cezayir'de düzenlenen 14, Mass ve Delbeck için bir basın toplantısı düzenledi ve Komitenin Paris’te hükümeti tanımadığı açıklandı. Mayıs 15 - Genel Salana, yönetim binası dışında toplanan kalabalığın önünde, Komitenin eylemlerini tam olarak desteklediğini açıkladı ve “Long live de Gaulle!” Diye ekledi.
Peki olayın kahramanı ne olacak? Perdenin arkasına uzun süre saklandı, ama şimdi sahneye çıkma zamanı. Şimdi gerekli kamuflajın yaratıldığına göre, zaten “sevgili Fransa'yı kurtarmayı istiyorlarsa” de de Gaulle, devletin dümenini eline almayı kabul ediyor.
19 Mayıs düzenlediği basın toplantısında de Gaulle Cezayir'de ordunun eylemlerinin olumlu bir değerlendirmesini verir ve kabinesini oluşturmak için olağanüstü güçler alma arzusunu açıklar. Daha fazla değil, daha az değil! Bununla birlikte, Pflimlin hükümeti hâlâ iktidarda ve de Gaulle'de zaten özel bir kişi var. De Gaulle Delbeck'e ve yoldaşlarına yardım etmek için bir kez daha, Mayıs'taki adadaki tüm şehirlerde 25'i yakalayan Corsica'da başka bir isyan düzenlediler. Ayrıca, Cezayir ordusu, gücü parayla ele geçirmek için Paris'ten gelen paraşütçülerin inişi için bir plan yaptı.
Fransa’nın siyasi kuruluşunda, geleceğin de Gaulle için olduğu fikrine giderek daha fazla yön verildi. Çeşitli siyasi hareketlerin temsilcileri ona ulaştı ve 28 Pfmylen istifa etti. Francois Mitterrand ve sol partilerin diğer liderleri de Gaulle'un iktidara gelmesine direnmeye çalıştı. "Faşizm geçmeyecek" sloganı altında bir mitinge gittiler ama geç kaldılar. Kısa bir süre sonra Cumhurbaşkanı René Coty, De Gaulle'un bir hükümet kurmasını önerdiğini açıkladı.
30 Komünist hariç, ülkedeki tüm kilit partiler de Gaulle'u destekleyebilir.
2 Haziran ayında Delbeck de Gaulle ile yaptığı konuşmada çok önemli bir şey söyleyerek kendini verdi: “İyi oynadın ama ben de öyle kabul ediyorum”. Her şey açıktır, en başından beri yaşlı tilki ipleri çekiştirdi, süreci kontrol etti.
Ve ben de Gaulle'ye haraç ödemeliyim. O kadar zekice sarılmış bir banal darbeyi kamufle edebildi ki, şimdiye kadar her siyaset bilimcisi de Gaulle'ye darbe lideri olmaya karar vermeyecekti.