Yaklaşık 2.000 yıl öncesine tarihlenen Roma yolunun kalıntıları, İngiltere’nin İskoçya sınırındaki Northumberland’in kırsalında keşfedildi.
Yola ait kanıtlar, Northumberland Su Şirketi’nin Hexham yakınlarındaki “Stanegate Roma Yolu’na” 55.000 £’luk bir yatırım planının başlangıcı sırasında bulundu.
Norhumberland Su Şirketi tasarı yöneticisi Brian Hardy’nin söylediğine göre: “Biz bu saklı zenginliğin gün ışığına çıkartılmış olmasından dolayı son derece memnunuz ve tasarıya yardımcı olmak için üzerimize düşeni yapıyoruz. Yatırım çalışmamızı başarı ile yerine getirdik. Farklı yöntem ve tekniklerin kullanılması aracılığıyla yalnızca müşterilerimize su arzını geliştirmek ve geleceğe yönelik ihtiyaçları şimdiden güvenceye almakla kalmadık, aynı zamanda Roma arkeolojisinin hayatta kalmış olan bu bütünsel parçasını da ortaya çıkararak amacımıza ulaştık.”
Su şirketi hem kendi uzmanlarını çağırdı hem de konu hakkındaki otoritelere durumu bildirerek, bulunan bu kültürel mirasın korunması için yardım istedi.
Roma dönemine ait yolun kalıntıları, Hadrian Duvarı’ndan öncesine tarihleniyor ve ikisinin arasındaki yol boyunca, aralarında bir günlük yürüyüş mesafesi olan kaleler bulunuyor. Bu nedenle Vindolanda’daki ünlü kale, Stanegate boyunca Hadrian Duvarı’nın güneyinde yer alıyor.
Arkeoloji Araştırma Servisi’nden uzman proje görevlisi Philippa Hunter; “Kazı açmasını takip ederken, bizim arkeologlarımız, Roma yolunun temel kalıntıları olduğu düşünülen sıkıştırılmış kaldırım taşları katmanını tanımladılar. Bu yolun Agricola ya da onun ardılları tarafından MS 80 yılı dolaylarında inşa edildiğine inanılıyor. Burada yol, yaklaşık 15 cm derinliğinde bir tabaka halinde yerleştirilmiş, yuvarlaklaştırılmış kaldırım taşları kullanılarak inşa edilmiş ve bu tabakanın üstüne yaklaşık 25 cm çakıl taşı dökülmüş.” diyor.
“Maalesef arkeolojik kalıntıların kesin tarihini doğrulamak için buluntuların tarihlendirilmesi gerçekleştirilemedi. Ancak, Roma yolu boyunca kaldırım taşlarının konumu ve modern yol yüzeyinin altındaki derinliği göz önüne alındığında, tespit edilen kalıntıların erken Roma sınırının önemli bir bölümünü oluşturduğundan eminiz.”
Roma yerleşimleri, garnizonları ve yolları, Gnaeus Iulius Agricola’nın, MS 78 senesinde Britanya’ya Roma valisi olarak atanmasından sonra Northumberland boyunca inşa edilmişlerdi. Hadrianus Duvarı MS 130 yılı dolaylarında tamamlanmıştı. Stanegate ve Dere Street gibi ana yollar ile birlikte, Roma Britanyası sınırını belirlemek ve korumak amacıyla inşa edilmişti.
Northumberland Gazette. 3 Ocak 2021.