Konu: Roman Dilleri
- 13.Ağustos.2012 #1
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Roman Dilleri
Roman dilleri Hint-Avrupa dillerinin alt birimi kökeni Roma İmparatorluğu'nun dili Latince olan bütün dilleri kapsar. Dünya çapında Romans dillerini anadili gibi bilen insan sayısı 600 milyondan fazladır. Bu diller Amerika Avrupa ve Afrika kıtalarında daha sık rastlanılan dillerdir ama genel olarak dünyanın her yerine dağılmış oldukları söylenebilir.
Bütün Roman dilleri (kimi zaman Romanik diye de geçer) Genel Latince'den gelir. Roma edebiyatında kullanılan Klasik Latince'den daha farklı olan Genel Latince'yi Roma İmparatorluğu'nun tebasında olan askerler seyyahlar ve köleler kullanırdı. M.Ö. 200 ve M.S. 100 yılları arasında imparatorluğun genişlemesi devletin eğitim ve yönetim politikalarıyla birleşince Genel Latince İber Yarımadası'ndan başlayarak Karadeniz'in doğu kıyılarına kadar olan geniş bir alanda ilk dil olarak kullanılır oldu. İmparatorluğun beşinci yüzyıldaki gerilemesi ve çöküşüyle birlikte Genel Latince yerelleşti ve bu dilden onlarca farklı yerel dil ve lehçe oluştu. Fransız Portekiz ve İspanyol denizaşırı sömürge imparatorlukları onbeşinci yüzyıldan sonra bu dilleri başka kıtalara da yaymaya başladılar - öyle ki bütün Roman dillerini kullananların 2/3'ü artık Avrupa dışındaydı.
Roma öncesi diller ve sonraki işgallere rağmen Roman dillerinin fonetik morfolojik özellikleri sözcükleri ve sözdizimi aslen Genel Latince'ye dayanmaktadır. Bu dillerin grup olarak bu gibi dilbilgisi özellikleri onları Hint-Avrupa dillerinin diğer altbirimlerinden ayırır. Genel olarak bir iki istisna hariç Romans dilleri Klasik Latince'nin çekim yapısını kaybetmiştir. Bunun sonucunda Romans dilleri ÖFN (Özne-Fiil-Nesne) cümle yapısını ve edatların geniş anlamda kullanımını zorunlu hale getiren bir yapı geliştirmişlerdir.
Tarihçe
Genel Latince
Genel Latince ile ilgili bugüne kadar kalan çok az belge vardır ve bu az belgenin bir çevirisini yapmak ve çevirilerin arasında uyum sağlayarak bir dil yakalamak çok zordur. Her halukarda bu dili kullananların bir çoğu askerler köleler ve zorla göç ettirilmiş kimselerdi - bu kişilerin Roma'nın ana yurdundan çok işgal edilen yerlerin yerlileri olması daha muhtemeldir. Tahminlere göre Genel Latince bütün Roman dillerinin ortak özelliklerini bulundurmaktaydı ve onları Klasik Latince'den ayıran özellikleri vardı - bu özelliklerin başlıcaları edatların çekim sisteminin yerini alması nötr cinsiyetin ve birçok eylemsel zamanın yok olması tanımlıkların kullanımı ve /k/ and /ɡ/ lerin telaffuzudur.
İmparatorluğun Çöküşü
Roma İmparatorluğu'nun siyasi çöküşü ve Kavimler Göçü Özellikle de Cermen kökenli toplulukların akınları Latince konuşan dünyanın birçok bağımsız kesimlere bölünmesine yol açmıştır. Orta Avrupa ve Balkanlar Cermen ve Slav toplulukları (Hunların baskıları sonucu kaçmaları ile) tarafından alınmıştır bu da Romanya'yı geri kalan Latin Avrupası'ndan ayırmıştır. Latince bir süreliğine Roma toprağı olan İngiltere'de de yok olmuştur. Öte yandan İtalya Fransa ve İber Yarımadası'na gelen Cermen toplulukları Latince'yi ve Roma kültüründen kalanları benimsemişler ve bunun sonucunda da bu bölgelerde Latince'nin hakimiyeti sürmüştür.
Başkalaşma
Beşinci ve onuncu yüzyıllar arasında Genel Latince yerel bazda eşzamanlı olarak evrimler geçirmiştir. Bu evrimler onlarca farklı yerel dil ve lehçe ortaya çıkarmıştır. Bu evrim süreci çok az belgelenebilmiştir bunun sebebi de bütün amaçlar için yazı dilinin hala Klasik Latince olmasıdır.
Yerel dillerin tanımlanması
Onuncu ve onüçüncü yüzyıllar arasında kimi yerel diller yazıya dökülmeye ve Latince'nin birçok alanda yerini almaya başladı. Portekiz gibi kimi ülkelerde bu değişim yasal yollardan hızlandırılmıştır. İtalya gibi bazı ülkelerde ise yerel dillerin yükselişi birçok iyi şairin ve yazarın bu dilleri kabul edip kullanmalarına yol açmıştır.
Aynılaşma ve sabitlenme
16 yüzyıldan itibarenmatbaanın icadı Roman dillerindeki evrimi büyük ölçüde yavaşlatmıştır ve bu sayede siyasi sınırlar içerisinde aynı dilin kullanımına yönelik bir eğilim oluşmuştur. Örneğin Fransa'da Paris ve civarında konuşulan "Fransiyen" zamanla bütün ülkeye yayılmıştır bununla birlikte güneyde kullanılan "Langue d'Oc ve "Franko-Provençal dili" büyük güç kaybetmiştir.
Alıntı
Konu Bilgileri
Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar
Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)