Uçakta Cep Telefonu Kullanmak Güvenli midir?
İlk cep telefonu 1973 yılında Motorola araştırmacısı Martin Cooper tarafından icat edildi. Ardından gelişen teknoloji ile ilk telefonlar yerini akıllı telefonlara bıraktı. Artık bu cihazlar pek çok özelliği ile insanların vazgeçilmezi haline geldi. Peki bu akıllı cihazların uçak üzerindeki etkisi nedir? Birçoğumuz uçağa bindiğimizde telefonların ya kapalı ya da uçuş moduna geçtiğine dair uyarılarla karşılaştık.Dünya kuralına göre (istisnalar dışında), on bin fitin altındaki rakımlarda taşınabilir elektronik cihazların kullanımına izin verilmez.
Bu rakımın üzerinde müzik çalar ve bilgisayar gibi cihazlara izin verilir, ancak telefonların kullanılması yasaktır. Hepimiz bu uyarıları dikkate alıyor muyuz? Bize söyleneni yapalım mı? Hatta Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan bir araştırmaya katılan her 10 yolcudan 4'ü maalesef bu uyarılara aldırış etmedi. Bu neden yolculardan isteniyor?
Sistem hatası
Uçak, hava trafik kontrol birimi (kule, yaklaşma, yolda…) ile iletişim kurmak ve havada güvenli kalmak için düzinelerce elektronik tabanlı sisteme sahiptir. Bazı elektronik cihazların sensörleri kokpit ile iletişim kurabilir. Bu cihazların frekansları aviyonik cihazların frekanslarına yakın ise sinyal ve göstergelere zarar verebilir veya bozabilir. Bu hasar; iletişim ayrıca radarı veya çarpışma önleme sistemlerini de etkileyebilir.
Örneğin ABD'de yayınlanan bir rapora göre pilot, tırmanış aşamasında pusulanın yanlış bir değer gösterdiğini fark etmiş ve cihazlarını kapattıklarından emin olmak için yolculara yapılan uyarılarla pusulanın normale döndüğünü belirtmiştir. Bu nedenlerden dolayı 1991 yılında uçakta mobil cihaz kullanımı yasaklanmıştır. 2013 yılında akıllı cihazlara uçuş modunun uygulanması, tüm uçuşlarda telefonların uçak modunda kullanılmasını kolaylaştırmıştır.
Sonuç olarak, yolculuklar sırasında telefonu uçak moduna geçirmemek uçağın düşmesine neden olmayabilir (Belki henüz neden olmamıştır…). Ancak kokpitte radyo kesintilerine, pilotun rahatsız edici sesler duymasına ve birimlerle düzgün iletişim kuramamasına neden olabilir. Havacılık endüstrisinde, güvenlik her zaman bir önceliktir ve taviz yoktur. Bir kural belirlendiğinde, güvenli olduğu kanıtlanmalıdır. Elbette uçak üreticileri, cep telefonu kullanımına karşı tedbirler almış durumda. Ancak yolcuların telefonlarını açık bırakması durumunda arıza oluşmayacağı kesin olarak kanıtlanamadı. Bu nedenle, genel bir yasak hala yaygındır. Bu nedenle, her ihtimale karşı tüm uçak seyahatlerinde cep telefonlarını tamamen kapatmak veya uçuş moduna geçmek önemlidir.
Minyatür Baz İstasyonu
Bazı havayolları, uçakta mobil cihazların kullanılmasını sağlayan teknolojiler kullanır. On-Air ve AeroMobile gibi minyatür baz istasyonlarını kullanan uçaklarda düşük seviyelerde çalışacak şekilde sinyaller verilmektedir. Yayılan dalgalar işlendikten sonra bir uyduya aktarılır ve ardından normal kara istasyonuna gönderilir. Ancak yine de iniş ve kalkış sırasında cihazın kullanımına izin verilmiyor. İlgili bir vakada, uçak navigasyon sisteminin 30 derecede arızalandığı ve yolculardan birinin DVD oynatıcısı kapatıldıktan sonra sorunun çözüldüğü belirtildi. Yolcu cihazı tekrar çalıştırdığında uçak navigasyon sisteminin tekrar başarısız olduğu belirtiliyor.
Uyarıları Görmezden Gelmeyin Bir uçağın telefon kazası şeklinde meydana gelen bir kaza havacılık geçmişine kayıt edilmemiş olsa bile, yol açabileceği durumlarla uçuşun emniyetini tehlikeye atabilir. Hayatımıza gelince, uçuş sırasında kullanamayacağımız cihazlar büyük bir fiyat olmamalı. Havacılık adına yapılan her düzenleme, çoğu kuralın dayandığı temel insan yaşamı olduğu için bu uyarıları göz ardı etmemek büyük önem taşımaktadır.