Hukuki ve siyasi nobranlık
Malum, Anayasa Mahkemesi bir süre önce üniversitelerde türban yasağının kaldırılmasına yönelik anayasa değişikliğini anayasaya aykırı bulmuştu.
Gerekçe yayınladı
Şöyle diyor Anayasa Mahkemesi:
"Anayasa'nın 10. ve 42. maddesinde yapılan düzenlemelerin, yöntem bakımından dini siyasete alet etmesi, içerik yönünden de başkalarının haklarını ihlale ve kamu düzenin bozulmasına yol açması nedeniyle laiklik ilkesine açıkça aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır "
Bizce şunları söylüyor karar ve bu cümle:
Anayasa Mahkemesi, yetkisi olmadığı bir anayasa değişikliğini siyasi ve ideolojik bir yoruma tabi tutmuş ve esastan incelemiştir. Laiklik kavramını kendince ve keyfince tanımlamıştır. Kendisini meclis yerine koymuş ve yasama faaliyetini ipotek altına almıştır
Bu durum bir ciddi soruna, ciddi bir sistem sorununa işaret ediyor.
Sorun sadece "başörtüsü" değil, sadece üniversitelerdeki "hak gaspı meselesi" değildir
Sorun Türkiye'de anayasal yargının kendisini kurucu iktidar yerine koyarak hareket etmesinin "ulaştığı nokta"dır.
910 yargıç yetkilerini aşarak, ideolojik mülahazalarla kendilerini kural koyucu ilan ederse, buna verilecek tek isim vardır:
Yargısal vesayet rejimi
Yargısal vesayet rejimi yargının "hukuk devleti" karşısında "devlet hukuku"nu temsil etmesidir
Diğer ifadeyle otoriter bir düzen göstergesidir.
Bu açıdan söz konusu vahim karar ve gerekçe "ideolojik olan"la ilgili olarak tarihe malzeme olacaktır.
Mahkeme Başkanı Haşim Kılıç'ın yazdığı "Karşı oy Gerekçesi" ise tersine "hukuk"la anılacak, en azından yaşadığımız vahada her şeye rağmen hukukçuların var olduğuna işaret edecektir.
Şöyle diyor Kılıç:
1. "Anayasa'nın 148. maddesi, Anayasa değişikliklerinin denetlenmesine ilişkin tek Anayasa kuralıdır. Buna göre, Anayasa değişikliklerinin esastan denetim sonucunu doğuracak bir incelemeye tabi tutulması mümkün değildir ( ) Şekil denetimi ise 'teklif çoğunluğu' ve 'oylama çoğunluğu'nun bulunup bulunmadığı "ivedilikle görüşülemeyeceği" şartına uyulup uyulmadığıyla sınırlı olarak yapılan bir denetimdir
Mahkememiz (ise) Anayasa'nın 148. maddesinden yetki türeterek 148. maddeye ek yaparak yeni bir şekil şartı öngörmüş ve buradan açtığı yolla Anayasa değişikliklerini esastan incelemiştir "
2. "Anayasa'nın ilk üç maddesi dışındaki her maddede değişiklik yapma olanağı verdiği açıktır. Kurucu iktidar yetkisini daraltacak olan, ancak ve ancak yine bir kurucu iktidar olabilir.
Anayasa Mahkemesi ise kurucu iktidarın çizdiği hukuksal sınırlar dışına (çıkmış), kurucu iktidar (yani yasama) yerine (geçmiştir) "
3. "Toplumsal yaşamda geçerli olmayan kılık kıyafet düzenleme gerekliliğini üniversitelere dayatmak, hem üniversitelerin bu olağan işlevine, hem de Anayasa'da öngörülen akademik, bilimsel, düşüncel, kolektif ve diğer entelektüel özgürlükler manzumesine ters düşmektedir. Üniversiteler kışla değildir. Ders disiplini, reşit öğrencilerin uniform bir davranış, düşünüş ve inanç modeline sokulmasının gerekçesi olamaz. Üniversitelerde düzenleme yetkisinin tek meşru gerekçesi, eğitimin üniversiter gereklere uygun olarak yürütülmesi olmalıdır "
4. "Sosyal ve siyasal yaşamın dinamizmine uyum sağlamak amacıyla Anayasa'nın bütünlüğünü oluşturan normları değiştirmek suretiyle Anayasal düzende dönüşümlere ve değişikliklere her zaman gidilebilir Değiştirilemez kurallar dinamik bir dönüşüme tabi tutulmadığı takdirde tıkanan hukuksal yollar nedeniyle demokrasi dışı girişimlerin gündeme gelmesi kaçınılmazdır "
Türkiye, demokrasi yolunda ilerledikçe, gün gelecek, Kılıç'ın işaret ettiği bu "hukuki ve siyasi nobranlığı" aşacaktır.