Mustafa Kemal ordunun polilitka dışında tutulmasını, cemiyetin gizli komite olmaktan çıkarılıp parti olarak örgütlenmesini , yurtta köklü ve programlı bir değişiklik yapılmasını istemektedir.
Onun düşüncelerini pervasızca açıklaması, karşı düşünceleri sert bir üslupla eleştirmesi, cemiyerin etkin üyeleri arasında hoş karşılanmıyordu.
Meşrutiyetin ilanını takip eden günlerde Mustafa Kemal'in eleştirilerinden rahatsız olan cemiyetin ileri gelenleri , onu Trablusgarp'a gönderme kararı alırlar.
Böylece İttihat ve Terakki cemiyetinin ilk kongresinin toplanacağı,milletvekili seçimlerinin yapılacağı,cemiyet-hükümet ilişkilerinin yönleneceği bir dönemde Mustafa Kemal Selanik'ten uzaklaştırılır.
Trablusgarp'ta yeni Türk yönetimine karşı irtica nitelikli hareketler baş göstermiştir.1908 Eylül sonlarında bu ülkeye gelen Mustafa Kemal, kısa bir zamanda karışıklığı giderdi ve düzeni yoluna koydu.
Ordunun ve Devlet otoritesinin bölgede hakim olmasını sağladı.Bu görev Mustafa Kemal'in siyasi yeteneğini gösteren ilk başarılı deneme olmuş, ülkeyi tanımasını sağlamıştır.
Bu deneyim 1911-1912 Trablusgarp ve Bingazi'de görev almasında ve başarılı hizmetlerinde etkili olmuştur.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk , s.17-18
Prof.Dr. Abdurrahman Çaycı