Kontaktörler en çok kullanılan elektriksel ekipmanlardandır. Bu ürünün ne iş yaptığını ve özelliklerini bilmek devre tasarımında işinizi kolaylaştıracaktır.
Kontaktör Ne İşe Yarar?
Kontaktör bir devrede enerjiyi bir noktadan başka bir noktaya otomatik olarak transfer etmeye yarar.
Kontaktör tıpkı bir röle gibi çalışır, ancak daha yüksek voltajlarda daha yüksek akımları anahtarlamak için tasarlanmıştır. Motorlar, aydınlatma yükleri, güç kaynakları gibi yükleri kontrol edebilir. Boyutları düşük akımlardan yüksek akımlara doğru artış gösteren bu cihazlar 5000A’e kadar yüklerde kullanılabilir.
Kontaktörün diğer bir anahtarlama elemanları olan devre kesiciden ve sigortadan farkı aşırı akım durumunda koruma yapmamasıdır. Sadece enerjiyi bir noktadan bir noktaya iletir. O yüzden elektrik tesisatlarında mutlaka termik röle, motor koruma şalteri, otomatik sigorta, sigortalı yük ayırıcı benzeri termik manyetik koruma yapan devre elemanlarıyla beraber kullanılmalıdır.
Kontaktörün çalışmasıyla ilgili iki devre vardır. Kontrol devresi ve güç devresi. Kontrol devresi bobine bağlanır ve güç devresi ana güç kontaklarına bağlanır. Bobinin terminallerine voltaj uygulandığında, akım bobinden geçerek manyetik bir alan oluşturur. Bobin, sırayla, sabit demir çerçeveyi mıknatıslayarak bir elektromıknatısa dönüştürür. Elektromıknatıs, hareketli ve sabit kontakları birlikte çekerek armatürü kendisine doğru çeker. Güç daha sonra kontaktörden hat tarafından yük tarafına akar. Böylelikle enerji kaynaktan yüke doğru iletilmiş olur. Genellikle bir kontaktör iki, üç veya dört kutuplu kontak konfigürasyonlarında mevcuttur.
Kontaktörün Özellikleri
Kontaktörün özellikleri şunlardır:
- Kontaktör, gücü değiştirmek için kullanılan bir anahtarlama cihazıdır.
- Elektrik motoru ve ısıtıcı gibi çok yüksek yükleri kontrol edebilir.
- Kontaktör çok daha az güce sahip bir devre tarafından kontrol edilebilir.
- Kontaktörler aşırı akımlara ve kısa devrelere karşı koruma yapmaz.
- Kontaktör bobinine DC veya AC uygulanabilir.
- Kontaktör çok farklı uygulamalarda kullanılabilir.
- Bobin ile kontaklar arasında elektriksel bir bağlantı yoktur. Kontaklar, bobin tarafından oluşturulan elektromanyetik alan aracılığıyla açılıp kapanır.
- Kontaktör 3 kutuplu veya 4 kutuplu olarak üretilebilir. Bazı özel uygulamalar için üretilmiş 2 kutuplu kontaktörler de mevcuttur.
- Yapısı çok karmaşık değildir ve fiyatları diğer alternatiflerine göre pahalı değildir.
- Çok düşük ve yüksek sıcaklıklarda çalışabilir.
- Güç, mini, modüler ve bar tipi olmak üzere çeşitli türleri vardır.
- Kurulum süresi kısadır.
- Uzun ömürlüdür.
- Ekstra soğutma gerektirmez. Kontaklarının ısı dağılımı çok yüksek değildir.
- Yanlış kullanım durumunda kontakları kolayca hasar görebilir.
- Yeni bir teknoloji değildir. Yaklaşık 100 yıldır kullanılmaktadır.
- Bileşenlerin yaşlanması korozyona neden olur.
- Harmonikler bobinini etkileyebilir.