Geçtiğimiz günlerde ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), 2002 yılından beri yörüngede bulunan EchoStar-7 adlı uydunun yörüngeden düzgün bir şekilde çıkarılmaması nedeniyle ABD’li bir yayıncı firma olan Dish'e ceza verdi.
ABD’de uzay tabanlı telekom hizmetlerini yetkilendiren FCC'den yapılan açıklamada, “Bu ceza, uydu politikası çabalarını hızlandıran Komisyon tarafından uzay enkazı uygulamalarında bir ilk” ifadeleri yer aldı.
FCC, yer sabit uydunun operasyonel ömrünün sonuna gelmesiyle birlikte Dish'in uyduyu iki tarafın üzerinde anlaştığından daha düşük bir irtifaya taşıdığını ve burada yörünge enkazına neden olabileceğini söyledi.
Komisyon, ABD'li bir uydu televizyon sağlayıcısı olan Dish'in 2012 yılında uyduyu operasyonel yayının 300 kilometre üzerine çıkarma sözü verdiği ifade edildi. Ancak yakıtın azalması üzerine firma, uyduyu orijinal yayının 120 kilometre üzerindeki bir irtifada emekliye ayırdı.
FCC uygulama bürosu şefi Loyaan Egal, “Uydu operasyonları daha yaygın hale geldikçe ve uzay ekonomisi hızlandıkça, operatörlerin taahhütlerine uyduklarından emin olmalıyız. Bu, FCC'nin hayati önem taşıyan uzay enkazı kurallarını uygulamak için güçlü bir yaptırım yetkisine ve kabiliyetine sahip olduğunu açıkça ortaya koyan, önemli bir karar” dedi.
Ceza kesilen firma itiraz etti!
Salı günü yaptığı açıklamada Dish, FCC'ye bertaraf gereklilikleri konusunda itirazda bulundu ve komisyonun uygulama kolunun EchoStar-7'nin herhangi bir yörünge enkazı güvenlik endişesi oluşturduğuna dair belirgin bir bulgu olmadığını savundu.
Bir Dish sözcüsü yaptığı açıklamada, “EchoStar-7 uydusu FCC'nin minimum imha yörüngesi gerektiren kuralından açıkça muaf tutulan eski bir uzay aracıydı. DISH, büyük bir uydu filosunu güvenli bir şekilde uçurma konusunda uzun bir geçmişe sahiptir ve bir FCC lisans sahibi olarak sorumluluklarını ciddiye almaktadır” diye konuştu.
Uzayda enkazları azaltmaya yönelik düzenlemeler
ABD havacılık düzenleyicisi FAA, kısa bir süre önce özel şirketlerin roket fırlatma araçlarının üst aşamalarını, Dünya atmosferine geri göndererek veya daha az sıkışık bir "mezarlık yörüngesine" taşıyarak imha etmelerini zorunlu kılarak uzay enkazını azaltma yönünde önemli bir adım attı.
Henüz kesin olarak kabul edilmemiş olan yeni düzenleme, hükümet uzay görevleri için halihazırda uygulanıyor.
Federal Havacılık İdaresi, “Kontrol edilmediği takdirde, yörünge enkazının birikmesi çarpışma risklerini arttıracak ve insan uzay uçuşları ve uydular için kullanılan yörüngelerin karışmasına yol açacak” açıklamasını yaptı.