Reosta Nedir
Reosta nedir ?, Elektrik akımının yeğinliğini azaltıp çoğaltmaya yarayan aygıt. Reosta direnci el ile artırarak veya azaltarak elektrik akımını kontrol etmek için kullanılan ayarlı bir dirençtir. Reosta kelimesinin kökeni Yunanca’daki “rheos” ve “statis” kelimelerinden gelmektedir. Bu kelimeler birleştiğinde “akış kontrol cihazı” veya “akım kontrol cihazı” anlamına gelmektedir.
Reosta nasıl çalışır
Reostanın yapısı potansiyometreye benzer. Çünkü reosta zaten bir potansiyometre çeşididir. Potansiyometre gibi, reosta da üç uçtan oluşur: A ucu, B ucu ve C ucu. Ancak, yalnızca iki uç kullanılır: A ve B veya B ve C uçları.
B ucu kadrana (wiper) bağlı sabit uçtur. A ve C ucu da dirençli elemana (track) bağlıdır. Dirençli eleman boyunca hareket eden kadran, reostanın direncini değiştirir. Reostadaki dirençli eleman, bir tel bobinden veya ince bir karbon filmden yapılır. Reostatın direnci, içinden elektrik akımının geçtiği direnç telinin uzunluğuna bağlıdır. Reostada A ve B terminallerini kullanılırsa, kayan kadranı terminal A’ya yaklaştırdığımızda minimum direnç alınır; çünkü direnç yolunun uzunluğu azalır. Sonuç olarak, yalnızca küçük miktarlarda elektrik akımı engellenir ve büyük miktarda elektrik akımına izin verilir.
Benzer şekilde, kayan kadranı C terminaline yaklaştırdığımızda maksimum direnç elde edilir; çünkü direnç yolunun uzunluğu artar. Sonuç olarak, büyük miktarda elektrik akımı engellenir ve sadece küçük miktarda elektrik akımına izin verilir.
Benzer şekilde B ve C uçları da kullanılabilir. Kadran A’ye yaklaştığında direnç artar, A’dan uzaklaştığında da direnç azalır.
“Reosta direnci nasıl etkiler?” sorusunun cevabını verdikten sonra şimdi de potansiyometre ile farklarına bakalım..
Reosta ve potansiyometre arasındaki fark
Tam bu noktada kafa karışıklığına yol açmamak için reosta ile potansiyometre arasındaki farka bakalım. Evet, reosta bir potansiyometre çeşididir fakat aralarında kullanım olarak fark vardır. Potansiyometrelerde akımı sınırlamak için gerçekleştirmek için üç terminalin tümünü kullanılıer; oysa reostalarda sadece iki terminal kullanılır. Reostalar yapı olarak potansiyometrelere oranla daha büyük olduklarından dolayı daha yüksek akımları sınırlayabilirler.
Reosta özellikleri
Bir elektrik devresinden akan elektrik akımını belirleyen iki değişken vardır. Devreye uygulanan gerilim miktarı ve elektrik devresinin toplam direnci. Devrenin direncini düşürürsek, devre boyunca elektrik akımı miktarı artacaktır. Devre direncini arttırırsak da devredeki akım azalacaktır.
Reosta kullanılarak elektrik devresindeki elektrik akımını artırıp azaltılabilir. Reosta elektrik akımını belirli bir seviyeye düşürür, tamamen engellemez. Elektrik akımının akışını tamamen engellemek için sonsuz bir direnç gereklidir. Pratik olarak elektrik akımını tamamen sıfıra indirmek mümkün değildir.