Joseph Smith
- Önem : Marmon Kilisesi'nin kurucusu ve ilk lideri
- Doğum : 1805
- Ölüm : 27 Haziran 1844
Mormon Kilisesi’nin kurucusu ve ilk lideri olan Joseph Smith yaşadığı dönemde olduğu gibi günümüzde de dünyanın dört bir yanında bulunan Mormonlar tarafından kilisenin kurucusu olarak büyük bir saygı görmektedir. Orta Vermont’taki küçük bir çiftçi köyünde doğan Smith, duygusal yapısının da etkisiyle 1820’li yıllarda dini hayaller görmeye başladı. 1823 yılında ise iddialara göre ormanda gezerken Moroni adında bir melekle karşılaştı. Melek Smith’e gerçek Hristiyan kilisesinin ortadan kaybolduğunu ve onu geri getirmenin Smith’in görevi olduğunu söyledi. Ve yine iddiaya göre Manchester yakınlarında bir tepeyi kazacak ve orada altın plakalara hiç bilinmeyen bir dille yazılmış kutsal kitapları bulacaktı.(Yeni Mısırca) Smith bunları tercüme etti ve çevirilerini 1830 yılında Mormon Kitabı adıyla yayınlandı.
Mormon kitabında söylenenlere göre eski Tevrat, coğrafi keşiflerden binlerce yıl önce İbraniler tarafından Amerika’ya getirildi. Toplumları ve dilleri yol olmasına rağmen Tevrat’ı Amerika’ya taşıyanların soyundan gelenler Amerikan yerlileri olarak yaşamlarını sürdürüyorlardı. Smith, kilisesini 6 Nisan 1830 tarihinde kurdu. Ne var ki Mormonlar başlangıçta şüpheyle karşıladılar. Smith’in altın tabletleri ile alay edildi. Hatta 1832 yılında bir kalabalık tarafından katrana bulanıp uzun kuş tüyleri bile döküldü. Mormonlar baskından kaçabilmek için Ohiove Missouri’ye gittiler. En sonunda İllinois’teki Commerce kasabasına yerleştiler. Smith buraya Nauvoo adını verdi. Nauvoo’ya yerleştiğinde Smith’in yirmi bin takipçisi vardı. Kasabada diktatöryal güçler elde etti. Bir milis gücü kurdu. Kendisine muhalefet eden Naıvoo Expositor gazetesini kapattı. Gazetenin kapatılması protestolara neden oldu. Smith milis gücünü Nauvoo’yu koruması için göreve çağırıca İllinois’teki görevliler tarafından tutuklandı. Vatana ihanetle suçlandı. Yargılamayı beklerken öfkeli bir kalabalık tarafından öldürüldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Ahdî (Bağdatlı)
Osmanlı tezkere yazarı ve şair Ahdi Bağdat’ta doğdu. Babası genellikle Farsça şiir yazan Mevlana Şemsi’dir. Ahdi, şair olarak birçok tezkereye geçmiştir. Aşık Çelebi ve Riyazi tezkerelerinde adının Mehdi; Beyani, Ali ise, Ahmed olduğunu yazarlar. Riyazi’nin Bağdat’ta Ahdi ile görüşmüş olması göz önüne alınırsa Mehdi adının doğru olması muhtemeldir. Aşık Çelebi, onun önce Mehdi’yi mahlas edindiğini, fakat Bağdat şairlerinden birinin bu mahlası aldığını görerek Ahdi’ye çevirdiğini yazar. Ahdi tezkeresinde babası gibi şair olan iki kardeşini ve amcasını da almıştır. Bireylerinin çoğu şair olan kültürlü bir aileden geldiği anlaşılmaktadır. Ahdi, tezkeresinde verdiği bilgilere göre, yaşamının en güzel on yılını Anadolu’da özellikle de İstanbul’da geçişmiştir. Başkentte ve Edirne’de pek çok şairle tanışmış, onlardan dostluk ve yakınlık görmüştür.
-
Walter Raleigh
Bir İngiliz şair, kaşif ve asker olan Walter Raleigh, İngiltere’nin barısında doğdu. Koyu bir Protestan ailenin çocuğuydu. İrlanda ve Fransa’daki din savaşlarına katıldı. Katolikler’e ve İspanyollar’a karşı büyük bir nefret besliyordu. Kraliçe 1. Elizabeth yaptığı hizmetleri karşılığında ona büyük bir arazi, çeşitli ticaret tekelleri ve bir kalay madeni hediye etti. Ayrıca 1585 yılında şövalye unvanı aldı. Raleigh 1585’ten itibaren Amerika’da İngiliz kolonileri kurmak için çalıştı. Kurduğu bir koloniye kraliçenin hiç evlenmemiş olmasına gönderme yaparak Virginia adını verdi. Sömürgedeki faaliyetleri sırasında tütünü keşfetti ve İngiltere’deki ana ithalatçı oldu. Yetkisi olmaksızın İspanyollar’a saldırdığı gerekçesiyle Kral James’in emriyle başı kesildi.
-
Florya Atatürk Deniz Köşkü
Florya sahilinde, Atatürk’ün yazlarını geçirebilmesi amacıyla inşa edilen Florya Cumhurbaşkanlığı Köşkü, İstanbul’un önemli mimari yapıları arasındadır. Florya sahiline sık sık giderek dinlenen Atatürk’ün sağlığına kavuşabilmesi amacıyla, 1935’te İstanbul Belediyesi tarafından sahilde yaptırılacak köşkün projelendirilmesi için yarışmada seçilen tasarım Mimar Seyfi Arkan tarafından, dönemin Avrupa mimarlığında yaygın bir uygulama alanı bulan Bauhaus üslubunda ele alındı. Dinlenme mekânı olarak tasarlanan yapı grubu; Atatürk Deniz Köşkü, Genel Sekreterlik ve Yaverlik binaları ile bugün ortadan kalkmış olan Beyaz, Mavi ve Kırmızı köşklerden oluşur. 14 Ağustos 1935’te kullanıma açılan köşkü Atatürk, sadece dinlenme yeri olarak kullanmamış, İstanbul’da kaldığı süre içinde zaman zaman devlet işlerini de buradan yönetmiş, siyasal ve bilimsel toplantılar düzenleyerek, aralarında İngiltere Kralı VIII. Edward ve Madam Simpson’un da bulunduğu kimi önemli konuklarını burada ağırlamıştır.
-
Sultan Sencer Türbesi
Sultan Kale ortasında yer alan türbe bugün mevcut olmayan, burçlarla destekli, dört taraftan gelen yolların merkezdeki mezar anıtına ulaştığı bir bahçe içerisindeydi. Türbe Sultan Sencer’in vefatından bir süre önce yapıldı. İnşası bir müddet durduktan sonra 1157’de tamamlandı. Zaman içinde çeşitli tamirler geçiren anıtın son ve bilimsel restorasyonu 2001 yılında Türkiye Cumhuriyeti ile Türkmenistan yetkilileri arasında imzalanan protokolle Türkiye Cumhuriyeti tarafından gerçekleştirildi, Yaşar Çoruhlu’nun da içinde yer aldığı bilimsel ve teknik heyetin denetiminde restorasyon 2005 yılı sonlarında tamamlandı. Tamamıyla tuğla ile inşa edilen türbe bugünkü durumuyla yaklaşık 5 m. kalınlığında duvarlara sahip kare planlı bir yapıydı. Taban derinliği 5 metreye yakın olan binanın yüksekliğinin üçte ikisi tuğlayla yapılmış düz duvarlardan meydana geldi. Küp biçimindeki gövdenin üst bölümünde tek katlı galeri, daha yukarıda ise taşıyıcı-destek sistemiyle birlikte çift cidarlı kubbe yer alır.
-
Selimiye Kışlası
İstanbul’da 19. yüzyılın ilk yarısında inşa edilen Selimiye Kışlası, ilk defa III. Selim 1800-1803 yılları arasında Üsküdar’daki Kavak Sarayı arsasına yaptırıldı. 1803’te müştemilâtıyla birlikte tamamlanan kışla, bugünkü binanın üçte biri kadar bir alana sahip olmakla birlikte dönemi için büyük bir yapıdır. Nizâm-ı Cedid hareketini başlatan III. Selim, kışlasını yeni düzenin askeri alandaki mekânsal karşılığı olarak inşa ettirdi. Bu yapının iki katlı ve iç avlulu olduğu, plan şemasının avlu tarafında açık bir koridorla dış cepheler boyunca sıralanan odalardan meydana geldiği, yirmi dokuz odalı kısmi bodrumu bulunduğu bilinmektedir. Hastane, mutfak, çamaşırhane gibi servis birimleri kışlanın doğusunda ve batısında olmak üzere ikişer tanedir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun