Tıpkı isim ya da fiiller gibi sıfatlar da aldığı bazı ek ya da sözcükler sayesinde yapısını değiştirir. Bu sözcükler tür olarak sıfat olsa da yapısal değişime uğrar bu nedenle sıfatları basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç ayrı yapıya ayırırız. Bu yazımda sizlere basit yapılı sıfatları anlatacağım. İsmi gibi basit olan bu sıfatlar nedir, nasıl buluruz ve örnekleri nelerdir? İşte; kısa ve sade anlatım, bol örnek ve önemli notlarıyla basit sıfatlar konu anlatımı:
Basit Sıfatlar
Sıfat türündeki sözcüklerin herhangi bir yapım eki almaması ya da başka sözcükle birleşmemesidir. Çoğunlukla kök halinde olan basit sıfatlar diğer sıfatlar gibi belirtme ya da niteleme görevinde olur.
Basit Sıfat Örnekleri
Kara gözlerine bakınca birden yumuşadı fakat bunu belli etmedi.
Sahte gülücükleriyle sıcak davrandığını sanıyor ancak kimse ona inanmıyordu.
Trafik çok sıkışıktı bu yüzden üst geçidi kullandık.
Emeklilik yıllarında kullanmak için hesabında bir miktar para bırakmış.
Yazar, yeni bir kitap hazırlığına başladığını söyledi hatta kitabı hakkında bilgi verdi.
Güzel kıyafetleri özenle katlayıp dolaba yerleştirdi.
Görevliden ön taraflardan bir yer ayırmasını istedi fakat boş koltuk kalmamış.
İç Anadolu turunda dört şehrin her yerini gezdim.
Bugünkü fuarda kaç yazarla görüştün?
Her konuşmasıyla dinleyenlerin beğenisini kazanıyordu ancak dünkü konuşması ona hiç yakışmadı.
Basit Sıfat Önemli Notlar
1. Niteleme veya belirtme sıfatı olabilir.
2. İsimlerle birlikte tamlama kurabilir.
3. Nitelediği isim tamlamadan çıkınca adlaşmış sıfat olur.
4. İsim tamlamasında tamlayan ya da tamlanan durumunda olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Türemiş sıfatlar en az bir yapım eki almış ancak herhangi bir sözcükle birleşmemiş sıfatlarıdır.
Örnekler: Kararsız insan, yaşlı adam, yaptığın yemek, hediyelik eşya, düşünceli kişi…
İki sözcüğün birleşiminden meydana gelmiş sıfatlardır.
Örnekler:
Alçak gönüllü insanlar, birçok kişi, hiçbir olay, uyurgezer insanlar, vatansever kahramanlar…
Sıfatları tür ya da görev olarak niteleme ve belirtme sıfatı diye ikiye ayırırız.
Kendinden sonraki ismin rengini, biçimini ya da durumunu anlatan sözcüklerdir ayrıca bu görevdeki sıfatlar, isimlerin nasıl olduğunu bildirir.
Örnekler:
Akıllı insan, çalışkan öğrenci, duyarlı vatandaş, uzun kıyafet, siyah ayakkabı…
Sıfatları yapıca üçe ayırırız. Bunlar: basit, türemiş ve birleşik yapılı sıfatlardır.
İşaret sıfatları, önüne geldiği isimleri işaret yoluyla bildiren sıfatlardır. Bu görevdeki sıfatlar bu, şu, o, öteki, beriki, şöyle, böyle, diğer… gibi sözcüklerden oluşur.
Örnekler:
Şu araba, o elbise, karşıdaki ağaç, bu kitap…
İlginizi Çekecek Başlıklar
Niteleme Sıfatı Nedir, Nasıl Bulunur?
Peki, o zaman niteleme sıfatı nedir, nasıl buluruz, hangi sözcüklerin anlamını etkiler ve örnekleri nelerdir? İşte, bol örnekler ve önemli bilgileriyle niteleme sıfatı konu anlatımı:
Adlaşmış Sıfat Nedir, Örnekleri Nelerdir?
Sözcük türleri, fiilimsi hatta cümlenin ögelerinde bile önemli başlıklardan biri olan adlaşmış sıfatı bazen öğrenciler karıştırıyor. Bu nedenle kimileri arama motorlarında ya da kaynaklarda araştırmakta. Peki, o zaman adlaşmış sıfat nedir, adlaşmış sıfat örnekleri nelerdir? İşte, görsel ve önemli notların da olduğu adlaşmış sıfat konu anlatımı:
Kalıplaşmış Sıfat Fiil Nedir, Örnekleri Neler?
Fiilimsiler bazen hareketlilik anlamından çıkıp varlık adı ya da soyut bir kavram adı olur. Bu tür sözcükler isim fiilden meydana gelmişse kalıcı ad, sıfat fiilden meydana gelmişse kalıplaşmış sıfat fiildir. Bu sayfada kalıplaşmış sıfat fiile yer verdim. Test ya da sınavlarda çıkan bu konuyu öğrenciler bazen karıştırıyor hatta fiilimsilerle karıştırıyor. Peki, o zaman kalıplaşmış sıfat fiil nedir, nasıl buluruz ve örnekleri nelerdir? İşte; bol örnekleriyle, basit ve yalın anlatımıyla o soruların cevapları:
Adlaşmış Sıfat Fiil Nedir? Nasıl Bulunur?
Sıfat fiilin görevlerinden biri de adlaşmış sıfat fiili bazen öğrenciler karıştırıyor hatta cümlede bulmakta güçlük çekiyorlar. O yüzden kimileri arama motorlarında bu konuyu araştırmakta. Peki, o zaman adlaşmış sıfat fiil nedir, sıfat fiilin diğer görevinden farkı nedir, isim tamlaması kurar mı? İşte, o soruların cevabı: