Bebeğim
- Bebeğiniz sizin için keşfedilmesi gereken yeni bir birey ama onun için siz baştan bu yana bildiği sıcaklığın, sesin, kalp ritminin sahibisiniz. Bu sınırsız, aşırı aydınlık, soğuk ve boş dünyada onun sarıp, sarmalayan bildiği tek sıcaklık sizsiniz. Bebeğiniz doğumdan sonra biraz hırpalanmış, 'ezilmiş', gözlerini henüz açmamış bir halde size geldi ve bu tam beklediğiniz, hayal ettiğiniz bir bebek görüntüsü olmayabilir. Biraz ıslak, yapış yapış, saçlarında ve vücudunda kremsi bir madde, yüzünde, kulaklarında ve vücudunda tüyler ile pek de fotoğraflardaki gibi değil, öyle değil mi? Üstelik çok da kırmızı. Hatta kafası yamuk, üzerinde girinti ve çıkıntılar, belki burun bir tarafa doğru kaymış, yüzünde kırmızı lekeler, hatta doğumda zorlanmaya bağlı küçük morluklar olabilir. Doğumdan sonra bir yenidoğanın resmidir bu. Merak etmeyin, 1-2 hafta içinde tam da hayal ettiğiniz görünüme sahip olacaktır.
- Bebeğiniz su fazlalığı ile doğar, su oranı bize göre daha fazladır. Birkaç günde bu suyu kaybetmesi fizyolojik tartı kaybı dediğimiz durumun ortaya çıkmasına yol açar. Birçok bebek doğum tartısının yüzde10'unu ilk beş günde kaybedip, bir sonraki beş günde tekrar kazanır. Yenidoğanlarda ortalama tartı alımı günde 20-30 gramdır.
- 1. ayın sonunda 4.5 cm boy uzaması gerçekleşir. Baş büyümesinin takibi özellikle önemlidir, çünkü beyin büyümesini yansıtır. Kafa kemikleri de bu büyümeye eşlik eder. İlk dört ay kafatasının en hızlı büyüdüğü dönemdir. Ortalama baş çevresi 35 cm’dir ve 1. ayın sonunda 38 cm’yi bulur.
- Özellikle vajinal doğumlarda kafada ve göz kapaklarında ezilmeye bağlı morluklar ve şişlikler haftalar içerisinde kendiliğinden düzelir. Göz beyazında az ya da çok kanama odağı görmek normaldir. Bunlar da 2-3 hafta içerisinde kendiliğinden kaybolur.
- Bebek aknesi genellikle 4-5 haftada ortaya çıkar, yağ bezlerinin anneden geçen hormonlara bağlı olarak uyarılması söz konusudur. Yenidoğan bebeğin cildi pembe-mor bir görüntüye sahiptir. El ve ayaklar daha mor ve soğuktur. Bu bölgelerdeki damarlar değişen ısıya daha duyarlıdır, ısı kaybının önüne geçmek için damarlar büzüşür ve kan akımı azalır. Vücut termostatı büyük çocuklar ya da erişkinler gibi iyi çalışmaz, terleme yetenekleri neredeyse yoktur ve koruyucu yağ tabakası yeterli değildir. Bu nedenle soğuktan ve sıcaktan korumak şarttır, genel olarak bebeklerin bizlerden bir kat fazla giyinmesi yeterlidir.
- Yenidoğan bebeğiniz duyabilir, bakamasa da görebilir. Koku ve dokunma duyusu iyi gelişmiştir. İlk günler nadiren gözlerini açar ve emme haricinde çok fazla uyanık kalmaz, günün 18-21 saatini uyuyarak geçirir. Giderek uyanık kaldığı süre uzayacaktır. İlk haftalar boyunca bebek, anne karnındaki katlanmış pozisyonu korur, sonrasında vücudu daha gevşek bir hal alır ve bedenini daha düz tutmaya başlar.
- Bacaklar ve ayaklarda içe dönük pozisyonu korumayı tercih eder. Doğru yatış pozisyonunun sırt üstü olduğunu bilerek yüzükoyun egzersizleri doğumdan itibaren bebeğin gelişimi açısından hayatınıza dahil etmeniz gerekir. Yüzükoyun pozisyonda başını sağa sola çevirebilir, henüz dik tutamaz, düşürür.
Bebek Gelişimi
Görme: Sadece 15-20 cm mesafeyi görebilirler, önüne gelen hareketli objelere ve yüzlere bakabilir ama takip edemezler, her geçen gün bu yetenekleri artacaktır. O nedenle yakın temas ve görsel uyarılar şarttır.
İşitme: Anne sesi ile sakinleşmesi, gebelik boyunca anne sesini tanımış olması ile ilgilidir. Ani sese tepki verebilir, nazik sesler ile sakinleşirler, onlar için en sakinleştirici ses anne sesidir.
Koku: Annesinin kokusunu tanır, anne teması, kokusu onda emme isteğini otomatik olarak uyarır.
Dokunma ve sosyal gelişim: Dünyayı algılama ve öğrenme için en önemli duyu dokunmadır. Sıkça sarılıp sarmalanmak, anneyle temas etmek nörolojik gelişimleri açısından çok önemlidir. Dokunulmak onlara güven duygusu verdiği gibi öğrenmelerini de hızlandırır. Anne karnında onları koruyan sıcak bir yuvanın sarıp sarmalaması ile büyüdü ve bunu isteyecektir. Annesinin kokusunu, sesini tanır, kalp ritmini bilir. Bütün bunlar bebeğiniz için anne sütü kadar gereklidir. Ağlamak henüz tek iletişim yoludur.
Kaba motor hareketler: Yüzüstü pozisyonda başını kaldırabilir, bir süre sonra düşer. Başını sağa sola çevirebilir. Amaçsız kol hareketleri vardır, eller yumruk şeklindedir.
Beslenme
Yenidoğan bebeğiniz sadece anne sütü, olmadığında formül süt ya da anne sütü ve formül süt ile beslenebilir. Suya ihtiyacı yoktur, verilmesi sakıncalıdır.
Aşılarım
- Doğumda bebeğinize hepatit B aşısının ilk dozu yapılmıştır. 1 ay dolana kadar başka aşı yapılmayacaktır.
İlgili Yazılar
Öneriler
- Bebeğiniz aşırı giyindirmekten sakının, 21-23 0C arası ortam sıcaklığında size göre sadece bir kat fazla giyinmesi yeterlidir. Uyuduğu ortamın 18-21 derece civarında, daha serin tutmaya çalışın. Uyuduğu ortamda mutlaka güvenli uyku ortamını sağlayın.
- Bebeğinizle mümkün olduğunca çok iletişim kurun, onunla çok fazla konuşun ninniler söyleyin. Göz göze temas çok önemlidir. Ondan gelen hiçbir tepkiyi karşılıksız bırakmayın. Doğumdan itibaren bebeğinize günlük 10-15 dakikalık yüzükoyun egzersizler başlatın, egzersizler sonrası yumuşak bir masaj bebeğinizin gelişimi, büyümesi ve rahatlaması açısından faydalıdır. Bebeğinizin en önemli öğrenme duyusu olan dokunma duyusunu bol bol besleyin, kucağınıza almaktan çekinmeyin, nazik bir şeklide sarılın.
- İlk bir ay boyunca açlık süresinin üç saatten fazla olmamasına dikkat edin. Göbek düştükten sonra haftada üç kez yıkamaya bağlayın, şampuan kullanmak şart değildir, haftada bir kereden fazla şampuanlamayın. Sarılığı on beş günü geçerse mutlaka doktorunuzla iletişime geçin.
- İlk kontrolünüzde çocuk hekiminiz bebeğinize koruyucu dozda D vitamini başlamanızı önerecektir.