Kraliçe 2. Elizabeth’in Cuma günü Balmoral Şatosu’nda 96 yaşlarında yaşamını kaybetmesinin arkasından yerine oğlu Kral 3. Charles geçti.
Bu senenin başlarında Platin Jübilesini, şu demek oluyor ki tahtta 70 yılını kutlayan Kraliçe, en uzun süre vazife icra eden İngiliz hükümdarı olmuştu.
Şimdi ne olacak?
Kraliçe öldüğü anda taht derhal varisi, eski Galler Prensi Charles’a geçti.
Charles, Cumartesi günü Londra’daki St. James Sarayı’nda, Katılım Konseyi olarak malum törensel bir kurulun önünde resmen Kral deklare edildi.
Kralın görevleri ne?
Kral, İngiltere, İskoçya, Galler ve Şimal İrlanda’dan oluşan Birleşik Krallık’ın devlet başkanı. Sadece yetkileri simgesel ve törensel. Siyasal olarak da yansız kalır.
Mühim toplantılar öncesinde brifingler yada imzasını gerektiren belgeler benzer biçimde hükümetten gelen günlük gönderiler kırmızı deri bir çanta içinde ona teslim edilir.
Başbakan normalde her Çarşamba günü Buckingham Sarayı’nda Kral’la bir araya gelmiş olarak onu hükümet meseleleri hakkında bilgilendirir.
Bu toplantılar tamamen hususi olup, konuşulanların resmi bir kaydı yoktur.
Kralın ek olarak Parlamento’da da bazı görevleri var:
- Hükümeti atamak: Genel seçimleri kazanan partinin lideri çoğu zaman Buckingham Sarayı’na çağrılır ve burada resmi olarak hükümeti kurma görevi verilir. Kral ek olarak bir genel seçimden ilkin de hükümeti resmen fesheder.
- Parlamentonun açılışında konuşmak: Kral Parlamentoda yasama yılı açılış törenine katılır. Lordlar Kamarası’nda tahttan yapacağı konuşmada hükümetin planlarını açıklar.
- Kraliyet Onayı: Herhangi bir yasa Parlamentodan geçtiğinde, yasalaşması için Kral tarafınca resmen onaylanması gerekir. Kraliyetin herhangi bir yasaya onay vermeyi reddetmesi son olarak 1708’de İskoçya ile ilgili bir yasada söz mevzusu olmuştu.
Ek olarak Kral, ziyarete gelen devlet başkanlarını ağırlar ve Birleşik Krallık’ta bulunan yabancı büyükelçiler ve temsilcilerle bir araya gelir.
Kral normalde Kasım ayında Londra’da düzenlenen harp kurbanlarını anma günü etkinliğine öncülük eder.
Yeni Kral, 56 bağımsız ülke ve 2,4 milyar insandan oluşan İngiliz Milletler Topluluğu’nun başkanıdır. Bu ülkelerin 14’ünde bununla birlikte devlet başkanıdır.
Sadece Barbados’un 2021’de cumhuriyet olmasından bu yana, öteki bazı Milletler Topluluğu üyesi Karayip ülkeleri de aynı şeyi yapabileceklerini öne sürdüler.
Kral 3. Charles’ın resmi, yeni Kraliyet Posta (Royal Mail) pulları ve İngiltere Merkez Bankası banknotlarında Kraliçe’nin resminin yerini alacak. Ek olarak yeni pasaportların içindeki ifadeler ‘Majesteleri Kraliçe’nin yerine ‘Majesteleri Kral’ olarak güncellenecek.
İngiltere’nin ulusal marşındaki ifade de “Tanrı Kralı Korusun” olarak değişiyor.
Ek olarak Kral Charles Buckingham Sarayı’nda ikamet edecek.
Taht veraseti iyi mi işliyor?
Taht için kalıtım sırası, Kraliyet Ailesi’nin hangi üyesinin mevcut hükümdar öldüğünde ya da tahttan feragat ettiğinde hükümdarlık görevini devralacağını belirler. İlk sırada – tahtın varisi – hükümdarın en büyük evladı yer alır.
Kraliçe Elizabeth’in ilk evladı olan Charles, annesinin ölümü üstüne Kral oldu ve eşi Camilla da Konsort Kraliçe oldu. Kralın eşi olmaktan dolayı kraliçe unvanı verilen şahıs konsort kraliçe olarak anılıyor.
Kraliyet kalıtım kuralları 2013’te değiştirilerek adam evlatların artık ablalarına bakılırsa öncelikli olmamaları sağlandı.
Kral Charles’ın varisi, babasının Cornwall Dükü unvanını devralan en büyük oğlu Prens William. Sadece William otomatikman Galler Prensi olamayacak; bu unvanın kendisine Kral tarafınca verilmesi gerekiyor.
Prens William’ın en büyük evladı Prens George tahtta ikinci sırada, en büyük kızı Prenses Charlotte ise üçüncü sırada içeriyor.
Taç giyme töreninde ne olacak?
Taç giyme töreni, hükümdarın resmi olarak taç giydirilmiş olduğu merasim. Bu merasim, önceki hükümdar için tutulan yas sürecinin arkasından gerçekleşir.
Elizabeth, babası Kral 6. George’un ölümü üstüne 6 Şubat 1952’de Kraliçe oldu, sadece 2 Haziran 1953’e kadar taç giymedi.
Charles’ın taç giyme töreninin ne vakit gerçekleşeceği hemen hemen bilinmiyor.
Kraliçe Elizabeth’in taç giyme töreni televizyonda canlı olarak gösterilen ilk merasim oldu ve 20 milyondan fazla şahıs tarafınca seyredildi.
İngiltere’de 900 yılı aşkın bir süredir taç giyme töreni Westminster Abbey’de yapılmış oldu; 1. William burada taç giyen ilk hükümdardı ve Charles 40. hükümdar olacak.
Bu törende Anglikan Kilisesi dini ayini Canterbury Başpiskoposu tarafınca gerçekleştirilir.
Hükümdara “mukaddes yağ” sürülür ve kraliyetin sembolleri olan küre ve asayı alır. Sonrasında Başpiskopos, 1661 yılından kalma som altından bir taç olan Aziz Edward Tacı’nı Charles’ın başına yerleştirir.
Bu taç Londra Kulesi’nde saklanır ve bir tek taç giyme töreninde hükümdar tarafınca takılır.
Kraliyet düğünlerinden değişik olarak, taç giyme töreni bir devlet törenidir; harcamalarını hükümet karşılar ve konuk listesine karar verir.
Kraliyet Ailesi’nde başka kimler var?
- Cornwall ve Cambridge Dükü Prens William, Kral Charles ve ilk eşi Galler Prensesi Diana’nın en büyük oğlu. Cornwall ve Cambridge Düşesi (Catherine) ile evli ve üç evlatları var: Prens George, Prenses Charlotte ve Prens Louis
- Prenses Anne, Kraliçe’nin ikinci evladı ve tek kızı. Koramiral Timothy Laurence ile evli. İlk kocası Kaptan Mark Phillips’ten iki evladı var: Peter Phillips ve Zara Tindall
- Wessex Kontu Prens Edward, Kraliçe’nin en minik oğlu. Wessex Kontesi Sophie Rhys-Jones ile evli. İki evlatları var: Louise ve James Mountbatten-Windsor
- York Dükü Prens Andrew, Kraliçe’nin ikinci oğlu. Eski eşi York Düşesi Sarah Ferguson’dan iki kızı var: Prenses Beatrice ve Prenses Eugenie. Prens Andrew, ABD’de reşit olmadığı bir yaşta Virginia Giuffre’ye cinsel saldırıda bulunmuş olduğu iddialarının arkasından 2019’da “görevli Kraliyet mensubu” görevinden çekilme etti. Şubat 2022’de, Guiffre’nin ABD’de kendisine karşı açmış olduğu sivil cinsel hücum davasından vazgeçmesi için açıklanmayan bir miktar para ödedi
- Sussex Dükü Prens Harry, William’ın minik kardeşi. Sussex Düşesi Meghan Markle ile evli. İki evlatları var: Archie ve Lilibet. 2020’de kıdemli kraliyet ailesi mensubu olarak geri adım attıklarını ve ABD’ye taşındıklarını açıkladılar
Monarşi ne kadar popüler?
Platin Jübile esnasında YouGov tarafınca meydana getirilen bir ankete bakılırsa halkın yüzde 62’si ülkede monarşinin devam etmesi icap ettiğini düşünürken, yüzde 22’si bunun yerine seçilmiş bir devlet başkanı olması icap ettiğini söylemiş oldu.
Ipsos Mori’nin 2021 senesinde yapmış olduğu iki anket de benzer sonuçlar vermiş ve her beş kişiden biri monarşinin kaldırılmasının Birleşik Krallık için iyi olacağı görüşünü bildirmişti.
YouGov’un bulguları son on yılda monarşiye verilen desteğin azaldığını gösteriyor. 2012’de yüzde 75 olan destek, 2022’de yüzde 62’ye geriledi.
Ankete bakılırsa, daha ileri yaş grupları içinde monarşiye destek fazlayken, gençlerde bu oran düşüyor.
YouGov’un mevzuyu ilk kez takip etmeye başladığı 2011 senesinde, 18 ila 24 yaşındakilerin yüzde 59’u monarşinin devam etmesi icap ettiğini düşünürken, bu oran 2022’de yüzde 33’e düşmüştü.
Yoruma kapalı.