Tanklar Gustrow'da inşa edilen tank parkının yanındaki 2. kundağı motorlu ağır tank alayından IS-74. Kaynak: waralbum.ru
Zırh kazanır
Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Sovyetler Birliği'nin tüm çeşitli savunma teknolojileri arasında, zırhlı üretim özellikle ilericiydi. İÇİNDE önceki bölüm hikayeler savaş öncesi dönemde yerli savunma metalurjisinin yeteneklerinde oldukça hızlı bir büyüme hakkındaydı.
8C yüksek sertlikte zırhı yaratan Sovyet endüstrisi, bir adımda dünya trendlerinin gerisinde planlanan gecikmeyi azalttı. Bildiğiniz gibi, tüm tank fabrikaları, T-34'ün kalitesini olumsuz yönde etkileyen bu tür zırhı eritmek ve sertleştirmek için zor koşullara uymayı başaramadı. Ancak yine de çoğu durumda 8C zırhı, İkinci Dünya Savaşı'nın orta tanklarının gereksinimlerini karşıladı.
Ne yazık ki, KV serisinin ağır tanklarına uygulandığında bu söylenemezdi. 75 mm zırh kalınlığına sahip KV zırhlı gövdenin taktik özellikleri, yalnızca 37 mm'lik Alman topçu mermilerine karşı tatmin edici direncini gösterdi. 50 mm'lik mermilerden ateş altında, alt kalibreli mermiler ve yandan ve kıçtan zırh delici mermilerle burundan ağır bir yerli tank geldi.
1943'e gelindiğinde, Kızıl Ordu'nun aslında Alman topçularının çoğuna dayanabilecek bir ağır tanka sahip olmadığı bir durum ortaya çıktı. Ve zaten Almanlar, tanklarında uçaksavar silahının 88 mm versiyonlarına ve tanksavar kundağı motorlu silahlarına sahip olduğunda, durum tamamen kritik hale geldi. KV için 49C ve 42C kalite orta sertlikte zırh, kesinlikle düşman mermileriyle baş edemiyordu. T-34 ile, özellikle Krasnoye Sormovo fabrikasında ek kalkanlama girişimleri olsaydı, KV'yi kurtarmak zaten imkansızdı - temelde yeni bir zırh gerekliydi.
TsNII-48 veya Zırhlı Enstitü, savaş öncesi dönemde ve Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında yerli zırhın geliştirilmesinde kilit bir rol oynadı. 1939'da metal bilimcisi Andrei Sergeevich Zavyalov tarafından kuruldu ve yerli tank yapımının evrimine muazzam bir katkı yaptı.
Ancak, TsNII-48'in açılışından önce bile askeri çelikler alanında yoğun bilimsel ve pratik çalışmalar devam ediyordu. Böylece, Magnitogorsk Metalurji Kombine "Özel Bürosu" 1932'de çıktı. Büronun ana görevleri arasında, deneysel ısıların analizi, ordu için sertleştirme ve tavlama çeliklerinin sıcaklık rejiminin incelenmesi vardı. Magnitogorsk bürosunda Katyusha roketatarının ana parçalarının üretildiği yerdi.
Büro Ağustos 1941'de resmi "zırhlı" statüsünü aldıktan sonra, tüm çalışanların kişisel dosyaları sınıflandırıldı. Örneğin, tank zırhı geliştiricilerinden biri olan mühendis KK Neiland'ın kaderini izlemenin hala bir yolu yok.
Magnitogorsk Combine'da neden bu kadar vurgu var? Çünkü 1943'te, IS tankları için yeni zırh geliştirmek için aylarca süren bir çalışma sürüyordu, ama bundan daha fazlası.
Magnitogorsk'un önemi, tesisin savaş döneminin her ikinci Sovyet tankı için zırhı eritmesiyle kanıtlanıyor. Aynı zamanda, savaştan önce yerel metalurjistler zırh konusunda hiç uzmanlaşmamışlardı. Savaş öncesi ürün yelpazesinde sadece yüksek kaliteli ve tamamen barışçıl karbon çelikler vardı. Tesisin "ekşi" açık ocak fırınları (8C zırhına özgü) yoktu ve "ekşi" fırınlar üzerinde çalışacak tek bir çelik üreticisi yoktu.
Savaşın başlamasıyla birlikte tesise acil olarak zırh üretimini organize etmesi talimatı verildi. Metalurjistler, Izhora fabrikasından gelen TsNII-48 çalışanlarının yardımıyla, dünyanın hiçbir yerinde yapılmayan 150, 185 ve 300 tonluk ana açık ocak fırınlarında zırh çeliğinin eritilmesi konusunda hızlı bir şekilde ustalaştılar. Savaşın dört yılı boyunca, Magnitogorsk'tan metalurji uzmanları askeri sanayi için 100 yeni çelik kalitesinde ustalaştılar ve ayrıca yüksek kaliteli ve alaşımlı çeliklerin toplam eritme içindeki payını% 83'e çıkardı.
Tesis sürekli genişliyordu - inşaat sırasında 2 yüksek fırın ve 5 açık ocak fırını, 2 haddehane, 4 kok fırını bataryası, 2 sinterleme bandı ve birkaç yeni mağaza devreye alındı. 28 Temmuz 1941'de, dünyada ilk kez, çiçek açan bir değirmende, başlangıçta bu amaç için tasarlanmamış bir zırh plakası yuvarlandı.
Savaşın ilk aylarının zor döneminde, hükümetin iki ay önce zırhlı üretimi organize etme göreviyle başa çıkmayı başaran Magnitogorsk Metalurji Fabrikasıydı. Sovyet fabrikalarının 1941'de üretim planlarını ne sıklıkla engellediğini düşünürsek, bu gerçekten bir başarıydı. Bu nedenle, ülkedeki en büyük zırhlı kampın sonbaharda boşaltılmış Mariupol Ilyich Zırhlı Fabrikasından gelmesi Magnitogorsk'taydı. Bu aygıt, yuvarlanmış zırh üretimi için sivil çiçeklenmeden çok daha uygundu. Zırhlı üretim alanındaki başarılı deneyimler göz önüne alındığında, 1943'te Magnitogorsk'a, IS serisi tanklar ve ağır kundağı motorlu silahlar için yeni zırh oluşturmak üzere A.S. Zavyalov başkanlığındaki TsNII-48 uzmanları gönderildi.
Ağır tanklar için sağlam zırh
Zırhlı Enstitüsü başkanı Zavyalov, Magnitogorsk'ta geçirdiği zamanı hatırladı:
Bu işti. "Zırhlı bürodaki" masalarda uyuduk, gözlerine anızla büyümüş ... Görünüşe göre hala iyi deneycilerdik. Ve sonra cephede ağır tanklar kalmazsa ne olacağını anladılar. Ama kalmadı. "
Çalışmanın ilk konusu, Alman büyük kalibreli topçu 2-75 mm'ye dayanması gereken IS-88 tankının döküm zırhıydı. Tankın üretimini basitleştirmek için, bileşenlerinin% 60'ına kadar döküldü ve dökme zırh başlangıçta katanadan daha kötüydü. Daha sonra 70L olarak adlandırılan yüksek sertlikte zırh yaratılmasına karar verildi. Deney plakaları, keskin başlı zırh delici heterojen bir mermi ile 88 mm'lik bir Alman uçaksavar silahıyla ateşlendi. IS-100 için 2 mm yüksek sertlikte zırhın, 110 mm kalınlığında haddelenmiş orta sertlikte zırh kadar güçlü olduğu ortaya çıktı. Bunun teknik üretim sürecini ne kadar basitleştirdiğini ve tank gövdesini ne kadar hafiflettiğini değerlendirmek kolaydır.
Tank IS-2, beton anti-tank "kirpi" nin üstesinden gelir. Doğu Prusya, 3. Beyaz Rusya Cephesi, Ocak 1945 Kaynak: waralbum.ru
100-120 mm kalınlıklarda döküm yöntemiyle geliştirilen teknolojiye göre yapılan deneysel kulelerin bombardımanı, zaten yerli uçaksavar silahı 52-K, kalibre 85 mm'den gerçekleştirildi. TsNII-48 raporlarından birinde belirtildiği gibi:
“Bombardımanın bir sonucu olarak, sancak tarafındaki kuleye, ciddi bir yıkıma yol açmayan, yüksek bir imha doğruluğu ile 12 adet zırh delici mermi vuruldu. On birinci ve özellikle on ikinci lezyondan sonra (onuncu ve kenardan en fazla 1,5 kalibre uzaklıkta), kenara çıkış, lezyonlar arasında çatlak oluşumu ve düzensiz deliklerin oluşumu elde edildi. Kulenin sol tarafını ve kıçını zırh delici 88 mm'lik mermilerle (toplamda 17 atış) ateşlerken, tüm hasar viskozdu (14 ezik, iki tam hasar, bir alt kalibreli mermi ile bir delik), sancak vurulduğunda çatlaklar oluşmadı. "
Daha sonra, 70 mm'ye kadar kalınlığa sahip 135L döküm zırh örnekleri elde edildi, 85 mm yerli mermilerle (Alman, açıkça artık yeterli değildi) çok sayıda yangın testi, seçilen geliştirme yolunun doğruluğunu onayladı. Parçaların tasarım açıları ufka göre 60 dereceden az olduğunda, zırh direnci açısından 70L çelikten yapılmış yüksek sertlikte döküm zırh, aynı kalınlıktaki haddelenmiş zırh ile eşdeğer hale gelir.
Ama her şey o kadar pembe değildi. Araştırmacılar 105 mm'lik mermilerle (keskin başlı zırh delici) yüksek sertlikte zırhı ateşlediklerinde ve onu benzer orta sertlikte zırhla karşılaştırdıklarında, yeni zırhın, cephaneyle her türlü karşılaşma açısından klasik olandan daha düşük olduğu ortaya çıktı. Düşmanın 105 mm kalibreleri savaş alanında yaygın değildi, bu nedenle bu eksiklik, tanklar için yeni zırh koruması türünü seçmede belirleyici bir fark yaratmadı.
Dezavantajları, orta-sert zırha kıyasla yüksek sertlikteki zırhın nispeten düşük hayatta kalma kabiliyetini içerir - sonuçta, sert zırh, büyük bombardıman sırasında çatlamaya daha yatkındı. Ancak döküm yoluyla yüksek sertlikte zırh üretimi, orta sertlikteki zırhlara göre çeliğin hayatta kalma kabiliyetini arttırdı. Bunun nedeni, metalde delaminasyon olmaması ve gövde ile kule parçalarının yapısının daha fazla sert olmasıdır. Bu tür çelişkili parametreler arasında manevra yapan TsNII-48 uzmanları, Magnitogorsk metalurjistleri ile birlikte, yine de 70L zırhı akla getirdi ve ağır tankların ve kundağı motorlu silahların döküm elemanları (her şeyden önce kuleler) için tavsiye ettiler.
Kimyasal bileşim (%):
C 0,18 - 0,24
Mn 0,70 - 1,0
Si 1,20 - 1,60
Cr 1,0 - 1,5
Ni 2,74 - 3,25
Pzt 0,20 - 0,30
P 0,035
S 0,030.
Alman Gustrow'da inşa edilmiş bir tank filosuna sahip 2. ayrı ağır tank alayından IS-88 tankları ve mürettebatı. Kaynak: waralbum.ru
Ulusal Araştırma Merkezi "Kurchatov Enstitüsü" - KM "Prometey" Merkez Araştırma Enstitüsü araştırmacıları tarafından hazırlanan "Malzeme Bilimi Sorunları" yayınının tarihsel serisinde, IS-2 tankının döküm taretlerinin ısıl işleminin ana teknolojik sürecini anlatıyor. Buna göre, her şeyden önce, maksimum kalınlık kesitinin 670 mm'si başına 10 dakika pozlama ile 5 ± 1 ° C'de yüksek bir tavlama olmuştur (döküm kalıptan çıkarıldıktan sonra kullanılır). Daha sonra, mekanik işlemden sonra, 940 ± 10 ° C'lik bir sıcaklıkta ısıtma ile söndürme, bu sıcaklıkta 3 mm'lik bölüm başına 3,5–1 dakika bekletilerek, suda (30–60 ° C) 100–150 ° C'ye soğutarak yapıldı. Bir sonraki adım, 280-320 ° C'de iyi sirkülasyonlu nitrat veya elektrikli tavlama fırınlarında düşük temperlemedir. Ve son olarak, nitrat banyolarında tavlama sıcaklığında 4 mm kesit için en az 1 dakika bekletilirken, fırınlarda tavlama yapılırken en az 6 dakika / mm.
Sonuç olarak, ağır tanklar için modern zırhlar yaratıldı ve Nazi hayvancılığı ile eşit şartlarda savaşmaya izin verdi. Gelecekte, IS-3, alnındaki meşhur 88-mm topun 100 metreden atışından korkmayacak zırh koruması alacak.
Ama bu biraz farklı bir hikaye.
Devam edecek ...