Bebekler ne zaman görmeye başlar ?
Yapılan araştırmalar, bebeklerin doğduktan sonra ışık ve karanlığı ayırt edebildiklerini göstermiştir. Ancak, bu durum net bir görme değildir. Yeni doğmuş bebekte, görme sistemi henüz gelişimini tamamlayamamış olduğundan görme keskinliği azdır. Yeni doğan bebekler annesinin yüzünü 25-30 cm uzaktan fark edebilir.
Bebekler, yürümeyi ve konuşmayı öğrendikleri gibi, gözlerini odaklama ve bunları birlikte kullanma, nesneleri doğru bir şekilde takip etme becerisini de öğrenirler. Ayrıca, çevrelerindeki dünyayı anlamak ve etkileşim kurmak için gözlerin beyne gönderdiği görsel bilgiyi nasıl kullanacaklarını da öğrenmeleri gerekir.
İçerik
Bebekler ne zaman net görürler?
Doğumdan itibaren bebekler çevrelerindeki nesneleri gözleriyle keşfetmeye başlarlar. Gözler, doğumu takiben morfolojik ve fonksiyonel olarak çok hızlı bir gelişme gösterir. Bir bebek 3 aylıktan itibaren ışığı takip edebilir. 4-6 aylıktan itibaren kendilerine uzatılan oyuncakları yakalamaya çalışır. Normal bir bebekte görme keskinliği 3 yaşta tam derecesine ulaşır (Kaynak 1).
Bebeklerde görme problemini anlamak için neler yapılabilir?
İki yaşın altındaki çocuklarda görme duyusunun değerlendirilmesi basit yöntemlerle yapılır. Bu yaşlarda ışığı takip etme ve objelere odaklanma durumu incelenir. Bebeklerin görmesini değerlendirmek için en güvenilir yöntem insan yüzüne bakışlarının incelenmesidir. Eğer görme sağlıklıysa iki aylıktan itibaren emerken annesinin yüzüne, 3-4 aylıkken daha uzaktaki kişilerin yüzüne bakabilmelidir. Çünkü Bir bebek 3 aylıktan itibaren ışığı takip etmeye başlar. 4-6 aylıktan itibaren oyuncakları yakalamaya çalışır. Eğer bir bebek her iki gözüyle ışığa devamlı olarak odaklanabiliyorsa görmesi büyük olasılıkla normaldir.
Yaşamın ilk iki ayında bebekler gözlerini iyi bir şekilde koordine edemezler ve gözlerinde yalancı şaşılık görülebilir. Bu durum genellikle normaldir. Bununla birlikte, bir gözde sürekli içeri girip çıkma durumu görülüyorsa hekim değerlendirmesi gereklidir.
Göz hastalıklarında, erken teşhis ve tedavi çok önemlidir. Erken teşhis edilen göz hastalıklarında tedavi şansı daha yüksektir. Ebeveynler, çocuğun gözlerini ve görme yeteneğini geliştirmede önemli bir rol oynamaktadır. Bebeklerin gözlerindeki şaşılık ve görme problemleri ilk aydan sonra bebek büyüdükçe belirginleşir, kontrol edilmesi gerekir. Görme gelişimi ve göz problemlerinin erken tanısı adına anne ve babanın atması gereken adımlar şunlardır:
- Bebeğin göz fonksiyonlarını takip etmek, görme belirtilerini izlemek.
- Görme muayenesi yaptırmak.
- Yaşa uygun aktivitelerle görme duyusunu geliştirmeye çalışmak.
Görme kendiliğinden mi gelişir?
Karanlık bir ortamda büyüyen ya da her iki gözünde görmeyi engelleyici bir perde bulunan çocuklarda görme duyusu iyi gelişemez. Görme kendiliğinden normal miktarda gelişemez, uyarılması gerekir. Ebeveynlere, çocuğun gözlerini ve görme yeteneğini geliştirmede önemli görevler düşmektedir.
Bebeğin görme gelişimi için neler yapılabilir?
Bebeklerinin görmelerinin doğru bir şekilde gelişmesine yardımcı olmak için ebeveynlerin yapabilecekleri bazı basit uygulamalar vardır. Doğumdan dört aylık oluncaya kadar, bebeğinizin görme duyusunun gelişimine yardımcı olabilmek için ebeveynler olarak aşağıdaki basit uygulamaları yapabilirsiniz:
- Bebeğinizin odasında bir gece lambası kullanın.
- Oda içerisinde beşiğin yerini sık sık değiştirin ve olabildiğince çocuğunuzun beşik içindeki pozisyonunu da değiştirin.
- Odaklanabileceği mesafede uzanıp dokunabileceği oyuncaklar bulundurun.
- Odaya girip çıkarken ve odada yürürken bebeğinizle konuşun.
- Bebeğinizi beslerken her seferinde farklı konumdan yaklaşın, sağ ve sol tarafları dönüşümlü olarak kullanın.
Bebeklerde Ay ay görme gelişimi
Görme problemi olmayan bir bebekte normal görme gelişimi aşağıda anlatılmıştır (kaynak 2):
1-3. aylar: Ortamdaki ışık değişimlerini, görme alanındaki parlak cisimleri fark eder. Her iki gözü birlikte koordine edemez, ayrı ayrı fiksasyon ve takip yapar.
3-7. aylar: Hareketli objeleri devamlı takip edebilir. Etrafını inceler, cisimlere elini uzatıp tutmaya çalışır. Sürekli gördüğü yüzleri ve cisimleri tanır. Görme alanına giren objeleri fark eder ve takip eder. Yüzüne doğru gelen cisimlere karşı göz kırpma refleksi gelişmiştir.
7-12. aylar: Göz hareketleri daha koordinelidir ve yakına uyumu daha iyidir. Gözler paraleldir.
1-3. yaş: Uzaktaki nesneleri gözüyle inceler. Başkalarının hareketlerini taklit eder. Renkleri ve şekilleri ayıt eder, cisimleri renklerine göre ayrıştırabilir. Görsel hafıza süresi daha uzundur. Geometrik şekilleri birbiriyle birleştirir. Benzer boyut ve şekildeki objeleri eşleştirir.
3-5 yaş: Derinlik hissi ve renk algısı gelişmiştir. Görme keskinliğini sözel olarak ölçmek mümkündür.
Kaynak 1: http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/36/858/10892.pdf
Kaynak 2: Çocukluk Çağı Görme Taraması Rehberi, http://cocukergen.thsk.saglik.gov.tr/Dosya/Duyurular/gorme_taramasi_programi/gorme_taramasi_programi_ek_gorme_taramasi_ulusal_rehberi.pdf