Hemen herkesin evinde bir baharat dolabı; dolabı yoksa bile baharat kavanozları vardır. Sen de yemeklerinde baharat yiyor musun? Hani şu kekik, nane, karabiber gibi hoş kokulu tozlar, tohumlar, otlar, kökler… Evde kavanozlarda duranlar genelde kuru baharattır. Bunların tazesini kendin yetiştirebilirsin.
Salatada taze nane, makarna sosuna fesleğen ya da mis gibi taze kekik kokusu…Mmmm! Bu otları evde yetiştirdiğinde, canının istediği an taze otlardan bir tutam alıp yiyeceklerini tatlandırabilirsin. Tabii biraz emek harcaman lazım.
Çeşit çeşit ot…
Fesleğen, nane, kekik, biberiye, maydanoz, roka, tere, rezene, mercanköşk, lavanta… Bunların her birini balkonunun bir köşesinde yetiştirebilirsin. İster ayrı ayrı ayrı saksılarda, istersen büyük bir saksıda bir arada. Sana akşam yiyeceğin salatayı saksında yetiştirebileceğini söylüyorum. Bence bu süper bir fikir!
Haftanın önerisi: Fesleğen
Fesleğen bir yıllık bir bitkidir. Tohumlarından yetiştirebilir ve aylarca yararlanabilirsin. Tohum verme vakti geldiğinde, gelecek yıl ekmek üzeer tohumları bir kenara saklamayı unutma.
Nasıl ekilir?
Fesleğen tohumlarını mart ayında saksıya dikip, üzerine ince bir toprak tabakası serpmelisin.
Fesleğen humuslu ve havalanmış toprak sever. Kökleriyse fazla su istemez. Bu nedenle suyun akabilmesi için saksının dibine, toprağın altına çakıl taşları koy. Tohumdan yetiştirmek istemezsen, fesleğen fidesi de alabilirsin.
Nasıl bakılır?
Fesleğen ışık sevdiği için saksıyı güneşli bir yere yerleştir. Rüzgar ve soğuktan hoşlanmaz. Haftada bir defa bolca sulanmak ister. Yazın, sıcak havalarda haftada 2-3 kez sulayabilirsin. Ne zaman sulaman gerektiğini anlamak için toprağın üstünü elle; toprak kuruysa sula. Fesleğenin yaprakları kuruduysa az suladın, sararmaya başladıysa çok fazla suladın demektir.
Püf noktası: Fesleğenin boyu 10-15 cm’ye ulaşınca, üst kısımlarını budayabilirsin. Bu, bitkinin gelişmesini ve gürleşmesini sağlar. Haftada bir budayabilirsin. Budadığın kısımlar doğruca salataya ya da makarna sosuna!
Nasıl kullanabilirsin?
Akdeniz mutfağının en önemli malzemelerindendir. Salatalarda, kabak, enginar, bezelye, patates vb. gibi sebze yemeklerinde, makarna soslarında, pizzada, et yemeklerinde ya da çorbalarda kullanılabilir.
Yapraklarını sıcak suyla demleyip çay olarak içebilirsin. Yatıştırıcı, iştah açıcı ve midevi etkileri vardır.
Sivrisinekleri kaçırmak için pencere önüne fesleğen saksıları koyabilirsin.
Evde yetiştirilebilecek diğer bazı otlar
Biberiye: Her mevsim yeşil ve taze kalır. Dalları çok hızlı uzadığı için, sık sık budanması gerekir. Yüksekliği 60 cm’i geçmemelidir. Saksısı ne çok büyük, ne de çok küçük olmalıdır. Toprağını nemli sever. Hava şartlarından etkilenmez; ama çok sert soğuklarda iç mekana almak gerekir.
Dereotu: Tohumdan yetiştirilir. Tohumlar küçük saksılara her ay azar azar ekilirse, yıl boyu yetiştirilebilir. Yarı gölge ve bol su sever. Soğuk havalarda kapalı mekana alınmalı ama güneş görmelidir.
Ekilme zamanı: Ocak, nisan, eylül. Her yıl yeniden ekilmelidir.
Kekik: Güneşi ve kumlu toprağı sever. Su drenajı için saksının dibine çakıl taşı konmalıdır. Toprağı kurudukça sulanır. Her mevsim yeşil ve taze kalır. Yılda 4-5 kere budanabilir. Soğuktan etkilenmez. Tohumdan yetiştirmek zahmetlidir.
Maydanoz: Maydanoz tohumdan yetiştirilir ve yetiştirilmesi biraz zahmetlidir. Toprağa seyrek yerleştirilen tohumların üzeri ince bir toprakla örtülür ve spreyle sulanır. Filizlenmesi için bir ay beklemek gerekir.
Nane: Kalıcı bir bitkidir. Yarı gölgede yetişir. Bol su ister. Taze kalması için üst yapraklarını sık sık toplaman gerekir. Birkaç yılda bir kökünden söküp, kökleri seyreltip taze kökleri tekrar dikersen nanen canlanır. Tohumdan yetiştirmek zahmetli olduğu için, yetişmiş nane saplarını köklendirip toprağa ekebilirsin.
Reyhan: Fesleğenle aynı aileye aittir; ama yaprakları mor renklidir. Güneşte de, gölgede de yetiştirilebilir. Yıllık ve kalıcı olan türleri vardır. Kalıcı reyhan, nane gibi kökleri seyreltilerek her yıl canlandırılabilir.
Rezene: Soğanımsı kökü sayesinde her yıl tekrar yeşertilebilir. Büyük ve derin bir saksı ister. Boyu uzadığında destek yapmak gerekir. Yıl boyu taze olarak kullanılabilir.