Özellikle yeni doğan bebeklerde çok sık görülen pamukçuk, ağızda ve bağırsakta yaşayan Candida albicans türü mantarların oluşturduğu bir enfeksiyondur. Normal şartlarda mantarlar bakteriler tarafından kontrol altında tutulur; ancak bazı sebepler bir araya geldiğinde bakteriler bu mantarların çoğalmasına mani olamaz ve ağız içinde acı veren, beyaz beyaz yaracıkların (lezyon) oluşumuna sebep olur.
Bebekler başta olmak üzere, diyabet hastalarında, yaşlılarda ve vajinal mantar enfeksiyonu geçiren kadınlarda sık görülen pamukçuk hayati tehlikesi olan bir enfeksiyon olmamasına rağmen bebeklerde huzursuzluk, ağlama, iştahsızlık gibi durumlara sebep olabilir.
Pamukçuk Neden Oluşur?
Erken ve yeni doğan bebeklerde ilk 6 aya kadar çok sık rastlanan pamukçuk çoğunlukla ağız içinde görülmesiyle birlikte zaman zaman bağırsaklardan yayılan mantar sebebiyle anüs çevresinde de görülebilir.
- Bebeklerde pamukçuk oluşumun çeşitli sebepleri vardır. Bunların başında annedeki vajinal mantar enfeksiyonu gelir. Anne hamilelik esnasında, doğumdan az bir zaman önce ya da doğum anında vajinal mantar enfeksiyonu geçirmiş ve normal doğum yapmışsa, doğan bebeklerde pamukçuk görülme ihtimali çok yüksektir. Çünkü enfeksiyon, doğum anında anneden bebeğe geçer.
- Annenin antibiyotik kullanımı fazla ise ve doğumdan sonra bebek antibiyotik almışsa,
- Anne aşırı tatlı tüketiyorsa ya da şeker hastası ise,
- Anne sütü ile beslenen bebeklerde annenin meme ucu temiz değilse, ( her emzirmeden sonra sütünüzü biraz sağarak meme uçlarınıza sürmeniz, olası enfeksiyonların önüne geçer. Ayrıca her gün, meme ucunuzu sabun veya jel kullanmadan sadece su ile temizlemeyi ihmal etmeyin.)
- Annenin sütü fazla ise ve çamaşırına çıkmaması için göğüs pedi kullanıyorsa, süt aktığında nemli olan göğüs pedi sıcak ve nemli ortamları seven mantarların çoğalmasına sebep olur. ( Göğüs pedi kullanmak zorunda iseniz, hem kendi sağlığınız hem de bebeğinizin sağlığı için göğüs pedinizi çok sık değiştirin.)
- Bebek biberon ile besleniyorsa biberon ve ucunun temiz olmasına özen gösterin. Bunun için belli aralıklarla biberon ve uçlarını kaynatılmış sıcak su ile temizlemelisiniz. Ayrıca biberon uçlarını belli periyotlarda yenilemenizde fayda var.
- Bebek emzik kullanıyorsa, emzik de yine aynı şekilde kaynatılmış sıcak su ile sık sık temizlenmelidir.
Ayrıca yetişkin insanlarda da görülen pamukçuk; daha çok aşağıda listelenen kişilerde görülür,
- Dengesiz ve yetersiz beslenerek bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde,
- Alkol, sigara içen kişilerde,
- Protez diş kullanan kişilerde,
- Diyabet, AIDS/HIV gibi kronik hastalıklıları olan kişilerde,
- Antibiyotik, kanser ilaçları gibi ilaçlar alan kişilerde,
- Radyasyona maruz kalan ve kemoterapi almış kişilerde
Pamukçuk Belirtileri Nelerdir?
- Dilde, damakta, alt-üst dudakta ve yanakların iç kısımlarında silmekle çıkmayan beyaz/sarı renkli hafif kabarık lekeler,
- Pamukçuğun yoğunluğuna göre hissedilen acı ile yemek yeme isteksizliği,
- Pamukçuk çok yayılmışsa, yutmada zorluk çekme,
- Beyazlığı gidermeye çalışıldığında kanama meydana gelmesi,
- Bebeklerde bacak arası kıvrımlardan başlayarak popoya doğru görülen kırmızı döküntüler,
Tedavi İçin Evde Yapılabilecekler:
- Ağız içinde var olan beyazlığın pamukçuk olduğundan emin olmak için bebeğinizin ağız içini temiz bir bezle silin. Eğer lekeler çıkmıyor ve bastırıldığında acı veriyorsa yara çok büyük ihtimalle pamukçuktur ve fazla zorlarsanız kanatabilirsiniz.
- Pamukçuk ağız içinde çok yayılmışsa yutma zorluğunun yanında yemeye karşı isteksizlikte meydana getirebilir. Bu sebepten çocuğunuza yenmesi kolay çorba gibi yiyecekler verin. Mayalı ve şekerli yiyecekler vermeyin!
- Biberon ile besleniyorsa biberon ve ucunun temiz olmasına özen gösterin.
- Emziriyorsanız meme uçlarınızı sabun ya da herhangi bir kimyasal madde kullanmadan su ile yıkayın. Yukarıda da ifade edildiği gibi sütünüzü bir miktar sağarak meme uçlarına sürmeniz sağlığınız açısından faydalı olacaktır.
- Yarım çay bardağı kaynatılmış ve soğutulmuş suyun içine yarım çay kaşığı karbonat ekleyerek elde ettiğiniz karışımdan temiz bir beze döküp bebeğinizin ağzını hafifçe silmeniz de pamukçuğun geçmesine yardım eder.
Pamukçuk Tedavisinde Doktor Ne Yapar?
Bebeğiniz ve/veya çocuğunuza pamukçuk teşhisi koyan doktor, beslenmesinden hemen önce verilmesi için bir ağız damlası verebilir. Eğer çocuğunuz 2 yaşından büyükse ağız pastili de verebilir. Ayrıca emziren bir anne iseniz, size meme uçlarına sürmeniz için mantar önleyici bir krem verebilir.
Abone Olun
Makalelerimizi beğendiniz mi? Yeni makalelerimiz posta kutunuza gelsin. İlk siz haberdar olun.
Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.
Bir hata oluştu.