Tetik parmak (Trigger finger), açıldığında veya kapatıldığında elin herhangi bir parmağının “takılması” veya “kilitlenmesi” durumudur. Tetik parmak tıbbi olarak stenozan tenosinovit olarak adlandırılır.
Tetik parmak, fleksör tendonların çevresindeki inflamasyondan (iltihap) veya tendon kılıfının zedelenmesinden kaynaklanan yerel şişme nedeniyle oluşur. Bunlar, etkilenen parmağı avucun içine doğru çeken tendonlardır (fleksiyon).
Genellikle, tetik parmak tekrarlayan travma nedeniyle görülür. Bahçe işleri, budama ve kırpma gibi aktiviteler, tetik parmak için risk faktörleridir. Bazen, tetik parmak, romatoid artrit gibi el dokularının iltihabına neden olan altta yatan bir hastalıktan kaynaklanan bir durumdur. Romatoid artritli hastaların çoğunun, avucun tendonlarının etrafında, tetik parmağına dönüşebilecek bir inflamasyona (iltihaba) sahip olduğu görülmüştür.
Tetik parmak semptomları, tutma esnasında elin dört parmağından herhangi birinin esnemeye çalışması durumunda ortaya çıkabilir. Pürüzsüz, rahat bir kapanış yerine parmak tereddüt eder, sonra kapanır (bir “tetikleyici” etkisine neden olur). Parmağı açmaya çalışırken, önce benzer bir tereddüt, takılma oluşur, tam açıldığında “kilitlenir”. Ciddi durumlarda, parmaklar diğer elin yardımıyla açılıp, kapatılabilir. Kapatmaya sıklıkla avuç içindeki bir ağrı eşlik eder.
Tetik parmak, genel pratisyenler, aile hekimliği hekimleri ve dahiliyecileri de içeren birincil bakım doktorları tarafından yaygın olarak teşhis edilir ve tedavi edilir. Tetik parmağını tedavi eden uzmanlar arasında ortopedi cerrahları, spor doktorları, plastik cerrahlar, el cerrahları ve romatologlar bulunmaktadır. Mesleki terapistler ve fizik tedavi uzmanları tetik parmaklı hastaların bakımına dahil olabilirler.
Germe, buz ve anti-inflamasyon tedavileri yardımcı olabilir. Doktorunuz ilaç önerebilir.
En hızlı ve etkili tedavi, etkilenen tendon çevresindeki tendon kılıfına lokal bir kortizon enjeksiyonudur. Çoğu hasta kortizon enjeksiyonuna olumlu yanıt verir, ancak bu sadece geçici bir yanıt olabilir. Bir tetik parmak iki enjeksiyondan sonra da devam ederse ve yukarıdaki tedavilere yanıt vermezse, tendon kılıfını serbest bırakmak ve / veya iltihaplı veya yaralı dokuyu çıkarmak için cerrahi işlemler düşünülür. Cerrahi müdahale genellikle bu durum için kesin bir tedavidir. Kortizon enjeksiyonları verildiğinde neredeyse tüm hastalar iyileşirler. Bazen tekrar enjeksiyonları gereklidir. Nadiren ameliyat gereklidir.
Tetik parmak başlangıçta evde soğuk paketler, istirahat ile tedavi edilebilir. Avuç içine masaj yapmak, ardından soğuk paket uygulaması faydalı olabilir. Avuç içinde gerilmiş tendonun hasar görmesini önlemek için özen gösterilmelidir.
Tetik parmak, ellerin avuç içi parmak fleksör tendonunu zorlayan faaliyetlerden kaçınarak önlenebilir.