Daha evvel “Son Otoportre” ve Zeyrek’ten resmettiği bir peyzajını yorumlamaya çalıştığım usta ressamımız Hüseyin Avni Lifij, Birinci Dünya Savaşı’nı bizzat gördü ve savaşın etkisiyle 1916 senesinde “Alegori / Savaş” adında bir yağlıboya tablo resmetti. Bu eser, ressamın, içinde bulunduğu psikolojik durumun özgün bir yansımasıdır ve bu yüzden çok daha değerlidir.
Ön plandan başlayalım. Üç figür göze çarpar; sol tarafta bize doğru dönük bir yaşlı kadın ve hemen yanında biri çıplak, diğeri yarı çıplak iki genç kadın. Genç kadınlardan biri, bize arkası dönüktür ve diğer iki kadın gibi kendini kaybetmiş bir şekilde yatmaktadır. Bir savaş sahnesine yerleştirilen çıplak kadınlar, pek çok şekilde yorumlanabilir. Çıplaklık, insanoğlunun en korunmasız hali olduğu için bunu savaşta mağdur olan kadınların savunmasız hissetmesi şeklinde yorumlayabiliriz. Veyahut, erkeklerini savaşta kaybetmiş olabilirler. Aynı şekilde Lifij, doğuştan zayıf yaradılışlı olan kadın cinsini çıplak resmederek, savaşta insanoğlunun içinde bulunduğu psikolojik durumu anlatmak istemiş olabilir?
Sol üste baktığımızda yaşlı bir erkek figür görüyoruz. Zayıf, güçsüz, çelimsiz bir halde olan gücüyle yürümeye çalışan bu yaşlı adam, “savaşmak” fillinin insana indirgenmiş anlamını ifade ediyor. Figürün ufuğa doğru bakması, umudu için savaştığı fikrini destekliyor. Ön plandaki kadınlarla zıtlık oluşturan bu anlatı, aslında savaşın bizzat kendisini anlatıyor.
Sağ tarafta bir parça göl, bulutlar, yük taşıyan birkaç erkek figürü var. Bu öğelerin hepsi, puslu bir kızıllık içinde resmedilmiş. Savaş psikolojisini görsel olarak anlatmak için kırmızı ve sarı rengini tercih eden usta Lifij‘in kadın figürlerini çizerken annesini model aldığı bilinmekte.