Partizan birliklerinin çoğunda özel “Stalingrad hesapları” vardı. Ormanlarda savaş operasyonları geliştiren komutanlar herkese hitap etti: “Stalingrad ile savaşmak için ne yaptın?” Ve tren, askeri teçhizatla yüklü yamaçtan aşağı uçtu, gerilla radyo operatörleri, düşman birliklerinin Bolşoy Toprakları'na hareketi hakkında istihbarat bilgileri bildirdi.
Bir zamanlar gazeteci bir kader beni küçük bir Bavyera kasabasına getirdi. Ve arifesinde burada bir Alman askeri haber makarası görme şansım oldu: aynı kasabada davul ve pankartlarla, saldırıdaki gençler dağlara gitti. Gelecekteki pilotlar, tankçılar ve piyadeler, daha sonra şehirlerimize ve köylerimize cezalandırıcılarla girecek olan spor eğitim kamplarına gitti. Tüm kasaba sakinleri, bir oyuncak gibi, daha sonra sokaklara döküldü ve ellerini bir Nazi selamında kaldırdılar. Şimdi kasabanın merkezinde ölü Alman askerlerine bir anıt gördüm. Stalingrad'da sokağımızın yandığını hatırladım ve intikamcı bir his beni tuttu: Dikilitaşta kaç ölü isminin yazılı olduğunu saymaya başladım ve sonra güzel bir bahçeye benzeyen ve çiçeklerle süslenmiş konakların sayısını saydım. Bunu neden yaptım? Her evin cenazesi olup olmadığını bilmek istedim. Bunu her birinde başardım. Bana öyle geliyordu ki, kırık bir Alman yakınlarında bir çocuk olarak topladığımız resimlerde gördüğüm bu pitoresk eğim tanka kırık okulumun yanında. Sonra düşündüm: Bu muhteşem şehirlerden kimi soymaya geldiler ?! Hiçbir şeyi unutamıyorum.
... Yıkılan Stalingrad okulumuzun pencerelerinden, yaralı bir Alman tankı görüldü. Dağınık fotoğrafları toplayarak onun etrafında yürüdük. Pitoresk yamaçlarda ve çiçeklere gömülen konaklarda şaşırdık. Daha önce böyle binalar görmemiştik.
Evlerimiz sağlamlık için inek gübresiyle yoğrulmuş kil bloklardan inşa edilmiştir. Bir Alman tankı kaç metre okula ulaşmadı? Hesaplamalarımıza göre - en fazla 70.
Ayrıca, bozkırdan Volga'ya kadar inen geniş caddemizde diğer Alman Alman tanklarını gördük. Ancak başka bir şey de biliyorlardı: Almanlar, birkaç saat içinde yastıklı zırhlı araçları ne kadar çabuk ve doğru bir şekilde, eski oyun alanımız olan Cherry kirişimize sürükledi. Işın içinde şimdi Alman tamir üssü düzenlenmiştir. Fakat bu tankı okulumuzun önünde terk ettiler. Düzenlenmiş Alman mekanizmasında bir şey kırıldı. Öğretmen adayımızın askerine şu soruyu sorduk: “Alman tankları tüm Avrupa'yı geçti ve okulumuzun önünde durdu…” Öğretmenin cevabı hafızama daldı. Dedi ki: "Partizanlar köprüleri havaya uçurdu - bu yüzden Almanlar birkaç metreyi geçemedi."
O zaman hissettiğim duyguyu hatırlıyorum. Her şey bir anda karıştırıldı: patlayan bir tank, okula ulaşmamış, bilinmeyen partizanlar ve aldığımız Alman fotoğrafları. Okulumuzdan Volga'ya, 20 dakika içinde ulaştık. Ancak Alman tankı kıyıya girmedi. Sokağımızda meydana gelen bu olaylar daha sonra bana gizemli geldi. Gazeteci olduğumda, Belarus'a gittim ve eski partizanlardan biriyle tanıştım, her şey yerine oturdu.
... 1941'de Anatoly Pavlovich Shimanovich liseden mezun oldu ve Moskova'da eğitim görmeyi hayal etti havacılık enstitüsü. Aileleriyle birlikte Minsk yakınlarındaki küçük Plyussa köyünde yaşıyorlardı. Duvarlardaki evde, planörlerini ve uçakların ana hatlarını tasvir ettiği whatman kağıdına asıldı. Almanlar bu yerleri savaşın 7. gününde aldı. İlk girişler Anatoly Shimanovich’in askeri günlüğünde yer alıyor: “Almanlar eski köy konseyinin inşasına bir açıklama yaptı:“ Tahıl teslimi gecikirse köy yakılacak. ”
1941 sonbaharında, partizanların ormanda aktif olduğu konusunda köyde söylentiler vardı. Kimse kim olduklarını ve nerede olduklarını bilmiyordu. Ona göre, o zaman okulun Komsomol örgütü sekreteri, köyde kalmak tehlikeliydi. Muhtar zaten köyün evlerini dolaştırdı ve gençlerin kayıt için gelmelerini, listelerini hazırlamasını istedi - Almanya'da çalışmaya gönderilecekler.
“Aileme, partizanları aramak için ormana gideceğimi, kavga edeceğimi söyledim. Annem bana omuz askılı bir çanta dikti, ekmek, domuz yağı, kibrit, ılık kıyafetler koydu. Böylece bir süre ormanda tutabilirim. İyi şanslar umuduyla ormana gittim. Birkaç gün sonra beni aradılar. “Bu kim?” Beni dekoltaj komutanına getirdiler. İnançsızlıkla sorguladılar. Aynı şeyi birkaç kez tekrarladım. Canımı yaktı. Ailemden ayrıldım, savaşmak için ayrıldım ama bana güvenmiyorlar. Neden? Daha sonra, dekolte sırasında, partizan ormanındaki bu tür önlemlerin hayati önem taşıdığını anladım. ”
Yakında ünlü tugay "Kolya Amca" idi. İlk başta sadece 50 insanlar vardı. Sınıf arkadaşlarını ve öğretmenlerini tugada gördü.
İki yıl olacak ve "Kolya Amca" kadrosu Beyaz Rusya'nın en büyük mangallarından biri olacak. Kompozisyonunda yarım bin kişi savaşacak. Tugay komutanı Peter G. Lopatin, Sovyetler Birliği Kahramanı ünvanını alacak.
Anatoly Pavlovich Shimanovich'in not defterinde, partizanlar demiryoluna çıkanlar dikkatlice kaydedildi; burada askeri yüklerle düşman trenleri, keşif operasyonları, partizanlara yardım eden köylüleri katletmek için gönderilen cezacılarla savaşlar. Anatoly Pavlovich'in anısına tarihler ve bu işlemlerin birçok detayı var. Ama ben siper gerilla gerçeği hakkında sormaya çalıştım. Bataklıkta olurken var olmanın ve savaşmanın nasıl mümkün olduğunu bilmek istedim. Kendisi AP Shimanovich aralarında üç yıl savaştı. Anatoly Pavlovich, “Kıyıdan adaya kütük koyduk. Onlara debriyaj denirdi. Kaygan kütüklerin üzerinde yürüyorsun, dönüyorlar, kayıyorlar. Sen düş. Arkadaşlar yardım etmek için acele ederler, bataklıktan çıkarlar. Omuzların arkasında ise her zaman ağır bir yiyecek çantası ya da askeri teçhizat bulunur. Duvarcılık, 2-3 kilometreyi uzattı ve bataklık adalarına giden yolun tek yoluydı; burada, müfrezelerin karargahı, sığınaklarımız ve yaralılar vardı. Gündüz ve gece duvarcılık çok dikkatli bir şekilde korunuyordu, özel olarak bataklığa bile yerleştirilmişti, böylece Almanlar ya da polisler bize yol açamadı ya da kampa giden yolu havaya uçuramadı. Zamanla, ustalığı aldık, sirk sanatçıları gibi kütüklere atladık. Yaralıları duvar boyunca taşımak özellikle zordu. Bir partizanın açık bir yarasıyla, bataklık slushlarına düştüler. Her savaş gazisi ölüm karşısında genç bir organizmanın benzeri görülmemiş güçleri tezahür ettiğini biliyor. Ameliyat için gittiklerinde saatlerce karda yatmak zorunda kaldılar ve kimse üşütmedi.
Anatoly Pavlovich, haritada bana Smolevichi ve Zhodino istasyonları arasındaki demiryolunun bir bölümünü gösterdi. İşte partizan cephesiydi.
“Gerillalar, İkinci Cepheyi 1941 yılında geri açtı. İstasyonlarda çalışan yeraltı işçileri tanklarla ya da yakıtla çalışan trenler gidince üzerimize geçti ”dedi. - Orman bataklıklarında çok yürümek zorunda kaldık. 50-60 kilometre bir yol. Herhangi bir teste hazırdık, sadece Alman cezaevlerine zarar vermek için. Partizanlardan korkan Almanlar, 100-150 sayaçlarında demiryolları boyunca ormanı kesti. Kuleyi makineli tüfeklerle koyduk. Geceleri aydınlatılan demiryolu spotları. Ve yine de “demir parçasına” ulaşmayı başardık.
Anatoly Pavlovich Shimanovich elli kez demiryoluna gitti. Her grup belli bir ölüme gitti. İki benzer işlem yoktu. “Demir parçası” na her çıkış özeldir.
Bir zamanlar Ekim ayında görevine başladı 1943. “Yağmur yağdı, ki bu hep lanetlendik. Bu şiddetli yağışların hayatımızı kurtaracağını ve görevi yerine getirmemize yardımcı olacağını düşünmemiştik. İki gün, höyüğün yakınındaki çamurda süründü, ancak tırmanamadı. Yağmur öyledir ki Alman kuleleri bile görünmez. Ve biz karar verdik: “Eğer onları göremezsek, o zaman bizi de görmezler”. Köye gitmeden asla ateş yakmadığımız için "demir parçasına" ulaştık. Tehlike! Demiryoluna giden bir boşluğu seçtik. Yalnız süründüm. Adamlar ayrıldı - beni koru. Kir, botların ayaklarından kopacak, katlarının zeminine yapışacak ve kendilerini kollarına tıkacak şekilde yapılmıştı. Eller yağmurla bulanık yeryüzünde kaydırdı. Yine de çelik raylara tutundum. Uzakta bir tren sesi duydum. Bildikleri yeraltı işçilerinden - tanklı bir tren var. Hala mayını koymayı ve ormanın kenarında, erkeklerin beni beklediği yerde sürünmeyi başardım.
Durmadan yürüdük. Yeterli ayakkabı yoktu. Bir zamanlar Kolya Dudnikov ham deri sandalet görevine başladı. Bu piçlerden dayanılmaz bir koku vardı. Su ve ısı ile ayrışan kayışlar. Geceleri ağacın altında uyuya kaldım. Kolya Dudnikov beni zorluyor: “Ne yapmalıyım? Etrafımız kurtlarla çevriliydi. ” Kötü kokudan etkilendiler. Ateş açamadık - kendimizi bulacağız, operasyonu bozacağız. Noel ağacının etrafında oturduk ve bekledik. Ceplerimizde bir tutam barut vardı. Onları etrafa dağtık. Ve kurtlar gitti. Grubumuz yükseldi ve demiryoluna doğru yol almaya başladı. ”
Bataklık adalarında kulübe yapılmış, sığınaklar kazılmıştı. Ortada - borusu tavana çıkan bir namlu. Görevli bütün gece ateşi namlusunda tuttu - bu şekilde ısındılar. Sığınak hastaneleri vardı. Bataklık suyunda tehlikede havlular kaynatıldı, bez parçaları - bunlar bandajdı. Anatoly Pavlovich, "Operasyonlardan biri sırasında arkadaşım Alexey Anishchenko bacağında ağır yaralandı" dedi. - Cerrahımız Olga Tikhonovna Bakun, “Bacağını kesmek zorunda kalacağız” dedi. Alexey Anischenko, operasyon sırasında onu omuzlarımda tutmamı istedi. Yaralı masanın üzerine koydu. Ve sıradan bir demir testeresi olan cerrah Aleksey'nin kemiğini kesmeye başladı. Elbette herhangi bir anestezi ya da cerrahi alet kullanmadık. Alex korkunç bir şekilde çığlık attı, bedeni acıdan yayıldı, onu masaya bastırmaya çalıştım, böylece yaralı bacağını daha fazla incitmesin diye. Benim için yosun kokusu sonsuza dek kan kokusuna bağlı. ”
Anatoly Pavlovich, “Kolya Amca” dergisinde yayınlanan “Kırmızı Partizan” gazetesinin dosyasını gösterdi. Sovyet Bilgi Bürosu raporları ve radyo operatörlerinin aldığı gerilla operasyonlarının raporları arasında pek çok şiir basıldığını görünce şaşırdım.
Bazen - bütün şerit. “Bir arkadaşım vardı Yasha Ksendzov. Bir savaş görevinden döndükten sonra, çocuklar bir sığınağın içinde yan yana uzanacak ve arkadaşım Yasha Priest bir huş ağacının altına oturacak ve bir hurda kurşun kalemle, bir ambalaj kağıdına bir şeyler yazacaktı. Şiirleri besleyen oydu, ”diyor Anatoly Pavlovich.
Rahip Yakup'un gerçek bir şiir armağanı olup olmadığını bilmiyoruz. Ama bir bataklık adasında yazılan şiirsel çizgiler ne anlama geliyor? Yeterli cephane yok, оружия, ekmek, sığınaklarda ısı. Gerillalar sıkıntı, acı, zulüm, ihanetten geçti. Ancak yalnızca silah kuvvetleriyle değil, ruh gücüyle de kazandılar - düşmana özel direnç. Yakov Ksendzov Zaferi görmek için yaşamadı. Partizan operasyonlarından birinde öldü.
“En kötüsü, ormanın dışında bir yerde yanan bir köy görmek oldu. Yabancı, ama sevgili - Anatoly Pavlovich'i hatırladı. - Bir zamanlar sabotaj grubumuz - 5 adamı - demiryoluna yürüdü. Bizimle birlikte - bir grup bombardıman Ivan Lizunova. Korkmuş bir adam bize bir köyün yakınında atladı: “Çocuklar! Yardım! Almanlar köyü kuşattı. İnsanlarla yanmakla tehdit ediyorlar! ”Ve yolumuzu kapatma hakkımız olmamasına rağmen, köyün yardımına acele etmeye karar verdik. Ormanın içinden geçerken, komşu tugaydan bir grup partizanla tanıştık, “Faşizme Ölüm!” Birbirimizi tanımıyorduk, ama adamlar kavga ediyorlardı - hızlıca anlaştık. Birlikte köye koştular. Aramızda en doğru nişancı Nikolai Alekseev oldu. Onu evin çatısına koyduk, böylece topçunun silahlarını indirdi. Ev ahşaptı. Alman partizanlar fark etti. Açılan ateş. Nikolay bana bağırdı: “Tolya! Yaralıyım! ”Onu patateslerin üstüne sürükledi. Yara zordu. Alexey devre dışı bırakıldı. Görüyoruz - Almanların köylüleri sürdüğü ahırdan insanlar dağılmaya başladı. Partizanlar bombası ve silah sesi cezalandırıldı. Çok fazla ameliyat yaptık, ama bunu özellikle hatırlıyorum - köyü nasıl kurtardık. ”
Her partizan tugayının hayatında korkunç bir "abluka" kavramı vardı. Cezalandırıcılar, partizanların bulunduğu orman çalılıkları ve bataklıklarla çevriliydi. Uçaklar ve silahlar ateşi düşürdü, üzerlerine ateş etti.
Partizanların koruması altında sakinler kaçtı. “Mühimmat tükendi, yiyecek. Bataklık suyla seyreltilmiş un kalıntıları. Bataklık otlarının köklerini yedik. Anatoly Pavlovich, - Hançerlerle huş ağacı kabuğunu çıkardılar, odunsu yulaf ezmesi yediler, dedi. - Alındı ve at derisini kemirdi. Ateş yakmak imkansızdı. Alman uçakları üzerimizden geçti. Her gün aç ve yorgun partizanlar savaşıyorlardı. O kadar çok yaralı vardı ki, yeterince bandaj yoktu, sedyeler yoktu, onları yapacak insanlar yoktu. Yaralılar bataklıkta bükülmüş tuzakların altında saklandı. ” Öyle saklandı ve Anatoly Shimanovich, bacağından yaralandığında.
“Yılın Haziran 21 1944'iydi. Tabancayı bir dövüş müfrezesine koyarak iki yumruğun arasına koydum ve bacaklarımı düşen kızağın altına sakladım. Hemşire beni yukarıdan yosun kaplı. Çamurla kaplı bir sazdan nefes alıyordum. Yakınlarda Shots ve Alman ekipleri duyuldu: “Dur!” Kafamda atılan düşünce: “Son dakikalarda yaşıyorum”. Gece geç saatlere kadar soğuk sudaydım. Bir ürperti titriyordum. Hareket etmek imkansızdı. Almanlar herhangi bir ses duyunca ateş etti.
Geceleri sessizleşti. Adaya tırmandım. Deri bağlı defterimi sakladığım barınak kıyafetlerinden, yemek artıklarından, botlardan çıktım. ”
En önemlisi, Anatoly Shimanovich'in not defterindeki son kayıttan etkilenmiştim. Buraların altından çıkmak, yaralı ve aç bir Anatoly Shimanovich gerilla radyo operatörlerinin ilettiği bilgisini yazıyor: “Paris’te savaşlar var. Umarım Paris yakında serbest bırakılır. ”
Bataklıklarda askeri operasyonlar yapan gerillalar, savaşın genel seyrine bağlı olduklarına inanıyordu. Yani gerçekten öyleydi.
Aralık ayında, Manstein’ın Stalingrad yakınlarındaki tank askeri saldırılarına maruz kalan 1942, demiryollarındaki gerilla sabotajı nedeniyle ertelendi. Kursk Muharebesi günlerinde binlerce partizan bir demiryolu savaşı düzenledi. Ve bu gerilla operasyonları düşman hatlarının ardında, 1943 yazının ana stratejik görevini yerine getirmeye yardımcı oldu. Düşman Kursk Bulge'da yenildi. O sırada, bir milyondan fazla partizan ve yeraltı savaşçısı düşmanın arka tarafında savaştı.
Anatoli Shimanovich'in yaralandığı o günlerde, Alman suçlular tarafından engellenen bir bataklıkta saklandığında, uzak mesafeden silah sesi duyuldu. Birliklerimiz cepheden ayrıldı. Orsha'dan Borisov'a, "Kolya Amca" ve diğer partizan birliklerinin bir tugayının bulunduğu, Sovyet tankları bataklıklara yerleştirilen ahşap kapılara doğru ilerliyordu, topçular silahları çekiyordu ve tüfek alayları yoluna devam ediyordu. Belarus'un kurtuluşuna başladı.
... Nürnberg Duruşmalarında, faşist Reich liderlerine Anatoly Shimanovich'in de hayatta kaldığı abluka döneminde partizanlar ve Minsk bölgesindeki sivillerin katliamı hakkında belgeler sunuldu. İşte Kolya Amca Tugayı'nın savaştığı Palik Gölü yakınındaki cezai operasyonla ilgili bir Alman raporu: "4500 düşmanlarının sayısı öldürüldüğünde, tüm 492 tüfeği savaş alanında toplandı." "Aile kampları" katliamının, partizan bölgesine giden hastanelerin ve köylülerin korkunç resmi. Palik Gölü, Belarus topraklarında zulmü cezalandırma özel bir sembolü haline gelmiştir.