Eğer hamile kalmayı düşünüyorsanız, pek çok basit ve etkili değişiklik yapabilirsiniz, çünkü yaşam tarzı, kadın ve erkeğin üreme işlevi üzerinde derin etkiler yaratabilir. Doğurganlığı destekleyen bir beslenme düzeni oluşturmanın yanı sıra, yapabileceğiniz bir dizi yaşam tarzı değişikliğine gelin beraber bakalım.
Nikotin ve steroidlerden vazgeçin
Tütün içimi, hem kadınlarda hem de erkeklerde doğurganlığı azaltır. Ek olarak, son zamanlarda yapılan bir İngiliz çalışması, sigara ila ölü doğum, düşük kilolu bebek doğumu ve ani bebek ölüm sendromu (SIDS) arasında bir ilişki bulmuştur. Sigara içen bir kadının, sigara içmeyen bir kadına göre tüp bebek (IVF) ile tedavi edildiğinde gebe kalma ve doğum yapma şansının daha düşük olması muhtemeldir. Bu özellikle günde yirmi veya daha fazla sigara içerse kesinleşir. Sigara içmenin yumurta kaybı oranını hızlandırdığı gözlemlenmiştir. Sigara içen kadınlar, yumurta kaynağında tükenmeye ve foliküllerde yaşlanmaya neden olan yüksek hormon seviyelerine sahiptir.
Erkekler için, ateroskleroza yol açabilecek herhangi bir şey, örneğin tedavi edilmemiş diyabet veya hipertansiyon, hatta sigara ve yüksek yağlı diyet gibi sağlık alışkanlıkları, kan damarlarına zarar verebilir ve kan akışını engelleyerek iktidarsızlığa yol açabilir. Ereksiyona ulaşmak için penise iyi derecede kan ulaşması gereklidir.
Erkekler tarafından daha fazla kas geliştirmek için yaygın olarak kullanılan steroidler, bebek sahip olma yeteneğini engelleyebilir. Bazıları tarafından cinsel performansı iyileştirmek için düşünülmüştür, ancak aslında hormon salgılanmasını baskılayarak ve normal sperm üretimine müdahale ederek bir erkek için kontraseptif olarak hareket ederler.
Erkekler, bir doktorun gözetiminde olmadıkça testosteron yaması, haplar veya içecekler kullanmaktan kaçınmalıdır. Buna ek olarak, erkekler, testosteron kullanımının, sperm üretimini düzenleyen folikül uyarıcı hormon ve lüteinizan hormonun salgılanmasının bastırılmasına neden olabileceğini bilmelidir.
Çoğu durumda, eğer bu maddeleri kullanmayı bırakırsanız, sperm üretimi normale döner, ancak en az bir sperm üretim döngüsü (yetmiş dört gün) geçmelidir.
İlaçlarınızı kontrol edin
Bazı reçeteli ilaçların; ülser ilacı Tagamet (simetidin), bazı antibiyotikler ve antihipertansif ilaçlar dahil olmak üzere; erkek üreme sistemleri üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğu bildirilmiştir. Örneğin, kalsiyum kanal blokerleri olarak bilinen bir yüksek tansiyon ilacının kullanılması, spermin bir yumurtanın dış zarına nüfuz etme yeteneğini engelleyebilir.
Kadınlarda tiroid replasman tedavisi, tiroid hormonlarının ne kadar normal seviyelerde tutulduğuna bağlı olarak yumurtlamayı etkileyebilir. Düşük tiroid hormon düzeyine sahip olan kadınlarda yumurtlama bozukluğu olabilir, bu nedenle tiroid replasman tedavisine girdiklerinde, kanlarındaki hipofiz hormonu (tiroidleri kontrol eden) seviyeleri düzenli olarak izlenmeli ve normal aralıkta tutulmalıdır.
Bir çift olarak, doktorunuza hamile kalmaya çalıştığınızı ve ilaçların doğurganlığınız üzerindeki etkilerinden endişe duyduğunuzu söyleyin. Her biriniz için reçete yazmaya başladıklarında doktorlarınıza bunu hatırlatmalısınız.
Bitkisel ilaçlar konusunda dikkatli olun
Doğurganlığınızı korumak istiyorsanız birkaç popüler bitkisel üründen kaçınmanız gerekebilir. Her ne kadar pek çok insan, bitkilerin “doğal” olduklarına ve güvenli olduklarına inansa da, vücut üzerinde uyuşturucuya benzer etkilere sahip olanlar, güçlü kimyasallar içerirler. Bazı reçetesiz ilaçlar veya reçeteli ilaçlar gibi, bazı bitkisel ilaçlar da üremeyi engelleyebilir.
İnsan spermleri ve hamster yumurtaları üzerinde yapılan laboratuvar çalışmalarında test edilen üç bitki, sperm veya yumurtalarda veya her ikisinde de olumsuz etkiler yaratmıştır. California’daki Loma Linda Üniversitesi Tıp Fakültesi’ndeki araştırmacılar, küçük miktarlarda sarı kantaron, ekinezya ve ginkgo biloba’nın yumurtaların döllenmesini imkansız kıldığını veya zorlaştırdığını, sperm içindeki genetik materyali değiştirdiğini ve bir spermin canlılığını azalttığını buldular.
Araştırmacılar laboratuvar çalışmalarının sadece potansiyel bir riski işaret ettiğini belirttiler. Önerilen dozları aşmayan kişilerin olumsuz etkilere maruz kalmayacaklarını ve insan vücudunda bu tür dozların yumurta ve spermlere ulaşamayacağını söylediler. Bununla birlikte, laboratuvarda yumurta ve spermin, bitkisel preparatların sadece birkaç fraksiyonuna maruz kaldığı belirtilmelidir.
ABD Gıda ve İlaç İdaresi laboratuvarlarında mavi kohoş, sıçan embriyolarında sinir hasarı, kuyrukta bükülme ve göz gelişiminde sorun gibi önemli doğum kusurlarına neden olmuştur. Araştırma 1996-98’de New York Şehir Üniversitesi’nde Dr. Edward J. Kennelly tarafından yapılmıştır. Bitki ayrıca yabanmersini kökü olarak da bilinir.
Enfeksiyon hemen tedavi edilmelidir
Kadınlarda, bakteriyel vajinoz, trikomoniyaz, klamidya veya maya gibi vajinal veya servikal enfeksiyonlar hemen tedavi edilmelidir, çünkü akıntı spermin uterusa girmesini engelleyebilir. Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonları derhal tedavi edilmelidir, çünkü bazı idrar yolu enfeksiyonları, özellikle de epididimis içerenler uzun süreli doğurganlığı azaltabilir.
Solvent ve böcek ilaçları gibi toksinlere maruz kalmaktan kaçının
Çalışmalar, kadınlarda belirli pestisitlerin, kimyasal çözücülerin ve diğer maddelerin kısırlık vakalarına ve erkeklerde anormal sperm veya düşük sperm üretimine etki ettiğini gözlemlemiştir.
TARIM İLACI: Çim ve çiftlik kimyasallarına sık sık maruz kalmak zararlı olabilir, özellikle sprey olarak uygulananlar sorunludur, çünkü spreyler mesafeler boyunca sürüklenebilir ve bilmeden solunur. Herhangi bir mantar ilacı veya böcek ilacı kullanırken, maske, uzun pantolonlar, uzun kollu gömlekler ve vinil (lateks olmayan) eldivenler giyin. Bir çiftlikte ya da toksinlerin mevcut olduğu herhangi bir ortamda çalışıyorsanız, değiştirilebilir filtreleri olan bir maske kullanmak ve sürekli olarak koruyucu giysiler giymek isteyebilirsiniz.
TOZ VE SOLVENT: Kendinizi; sadece kimyasallar etrafındayken değil, aynı zamanda havadaki tozun çok olduğu yerlerde (tahıllar ve ağaç işçiliğinden gelen tozlar da dahil olmak üzere) ve özellikle de ahşap koruyucuların basınçla işleme tabi tutulduğu yerlerde koruyun. Ayrıca, boya tinerleri ve terebentin gibi uçucu çözücüler kullanırken benzer bir koruma sağlamalı ve çalışma alanınızın son derece iyi bir havalandırmaya sahip olduğundan emin olmalısınız.
KURŞUN VE X-RAY: Özellikle kurşun işçileri arasında görülen ciddi kurşun zehirlenmesi, hem erkek hem de dişi üreme sistemleri üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabilir. Ayrıca, sizin ve eşinizin üreme organları, X ışınları alındığında radyasyona karşı korunmalıdır.
Erkekler sıcak su ve sıkı pantolon giymekten kaçınmalıdır
Testislerde sperm üreten germ hücreleri, normal vücut sıcaklıklarının biraz altında muhteşem şekilde çalışırlar. Testis içindeki sıcaklık yükselirse, hem sperm hem de testosteron üretimi olumsuz yönde etkilenir. Testisleri serin tutmak için, skrotum (onları tutan deri kesesi), testislerin vücuttan uzak tutulmasını sağlayacak şekilde gevşer. Ancak, testisleri vücudunuza yakın tutan dar kot pantolonlar, bisiklet şortları veya deri pantolonlar giyerseniz, sıcaklıkları yükselebilir. Bu, sıkı olmasalar bile naylon veya diğer yapay liflerden yapılmış şortlar giyince de meydana gelebilir. Bu tür kumaşlar pamuk ve yün gibi nefes almazlar. Genital bölgenizin serin kalması aynı zamanda sıcak ve nemli ortamlarda ortaya çıkan enfeksiyonlardan korunmanıza yardımcı olur.
Sıcak küvetlerde, jakuzilerde ve saunalarda vakit geçirmek ve uzun uzun sıcak duş ya da banyo yapmak da sperm hücrelerini aşırı derecede ısıtır ve sperm fonksiyonunu önemli ölçüde bozabilir.
Stresi azaltın
Mümkünse, işten izin almaya çalışın veya programınızdaki seyahat sayısını azaltın. Sorumluluklarınızı işyerinizde azaltamazsanız, evde herhangi bir ekstra iş yapmamaya dikkat edin. Hamile kalmak istiyorsanız, eşiniz ve kendiniz için özel bir zaman yaratın ve geri çekilip rahatlayın.