İSMAİL HAKKI BURSEVİ'NİN VEFATININ 295'İNCİ YILI
Divan şairi, mutasavvıf ve müfessir İsmail Hakkı Bursevî'yi vefatının 295’inci yılında rahmet ve saygıyla anıyoruz.
İSMAİL HAKKI BURSEVÎ
(1653-1725)
Ekim 1653'te Aydos'ta dünyaya geldi. Uzun zaman Bursa'da yaşadığı için Bursevî, bir süre Üsküdar'da ikamet ettiği için Üsküdarî olarak anılmıştır. Yedi yaşında annesini kaybetti. Aydos'ta Arapça dersleri aldı. Onbir yaşındayken Edirne'ye gitti. İslam ilimleri tahsil ederken hüsn-i hat çalıştı. Tahsilini tamamlayınca himayesinde olduğu Seyid Abdülbaki Efendi tarafından İstanbul'a, Osman Fazlı'nın yanına gönderildi. 1672'de bu şeyhe intisap ederek ilim tahsilini sürdürdü, Farsça öğrendi. Farsça divanları inceledi, meşhur Hafız Osman'dan hüsn-i hat dersi aldı. Üç yıl sonra dervişlere hizmetle gönderildi, ardından şeyhi tarafından Üsküp'e gönderildi. 1675'te gittiği Üsküp'te camilerde vaaza başladı ve taliplisine ilmî dersler verdi. Şeyh Mustafa Uşşakî'nin kızıyla evlendi. 1685'te Osman Fazlı tarafından Edirne'ye çağırıldı, Bursa halifesi Sunullah Efendi'nin vefatı dolayısıyla Osman Fazlı tarafından Bursa'ya halife tayin edildi. Vaazlarını ve tefsirlerini sürdürdü. Askere moral vermek için padişah II. Mustafa'nın davetiyle I. ve II. Avusturya seferlerine katıldı ve yaralanarak döndü. 1700'de hacca gitti. 1710'da Kahire'ye gitti ve bir kez daha hac ziyaretinde bulundu. 1717'de Şam'a gitti ve üç yıl kaldı. 1720'de Üsküdar'a yerleşti, 1923'te Bursa'ya döndü. 20 Temmuz 1725'te vefat etti ve Bursa Tuzpazarı'nda yaptırdığı caminin kıble tarafına defnedildi.
Üzerinde çok sayıda mutasavvıf, şair ve âlimin tesiri bulunan İsmail Hakkı Bursevî, birçok tanınmış âlim ve mutasavvıf yetiştirdi. Yüzden fazla eser kaleme aldı ve şiirlerini bir divanda topladı. Şiir yazmakla kalmadı, şiir üzerine görüşlerini de yazıya döktü. Şiirleri ise yüzbin beytin üzerindedir. En meşhur eseri Ruhu'l-Beyan tefsiridir.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi