Atlantik Konseyi Enerji ve Ekonomi Zirvesi
-Uluslararası Enerji Ajansı Başekonomisti Fatih Birol:
-"Geleneksel gaz ihracatçıları kaya gazı ve diğer geleneksel olmayan
kaynakların üretiminin artmasından olumsuz etkilenecek"
-"Kaya gazı bence petrole endeksli gaz fiyatlandırmasının da sonu olacak"
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başekonomisti
Dr. Fatih Birol, geleneksel gaz ihracatçılarının kaya gazı ve diğer geleneksel
olmayan kaynakların üretiminin artmasından olumsuz etkileneceğini belirterek,
"Kaya gazı bence petrole endeksli gaz fiyatlandırmasının da sonu olacak" dedi.
Birol, Atlantik Konseyi Enerji ve Ekonomi Zirvesi'nin "Geleneksel Olmayan
Gaz Tartışması" panelinde yaptığı konuşmada, ABD'de kaya gazı üretiminin son 5
yılda 200 milyar metreküpe eriştiğini, bu rakamın Rusya'nın mevcut ihracatına
eşit olduğunu söyledi.
Avustralya'nın da birkaç sene içerisinde dünyanın en büyük sıvılaştırılmış
doğalgaz üreticisi konumuna geleceğini ifade eden Birol, kaya gazının aranması ve
çıkarılmasıyla ilgili çevre üzerinde bazı olumsuz etkiler ortaya çıkabileceğine
ve dile getirilen endişelerin meşru olduğuna dikkati çekti.
Kaya gazı operatörlerinin, gazın altın çağını görmek istiyorlarsa altın
kurallar uygulamak durumunda olduklarını belirten Birol, "Eğer bunu yapmazlarsa
istenmeyen bir olay kaya gazının itibarını zedeleyebilir ve bütün geleceğini
etkileyebilir. Onun için çok katı birtakım kriterlerin belirlenmesi ve
hükümetlerin bunu çok katı bir şekilde uygulaması gerekiyor" diye konuştu.
ABD, Kanada, Avustralya ve Çin'de kaya gazı üretiminin başladığını ve
gelecek yirmi yıl içerisinde üretimin yarısının kaya gazı ve diğer geleneksel
olmayan kaynaklardan geleceğinin düşünüldüğüne işaret eden Birol, şöyle devam
etti:
"Her şeyden önce, geleneksel gaz ihracatçıları kaya gazı ve diğer
geleneksel olmayan kaynakların üretiminin artmasından olumsuz etkilenecek. Rusya
dünyanın en büyük gaz ihracatçısı olmaya devam etse de fiyatlandırma açısından
bir baskı altında olacak. Ayrıca mevcut sözleşmeler tartışılacak ve tekrar
müzakere altına alınacak. Bunun için kaya gazı bence petrole endeksli gaz
fiyatlandırmasının da sonu olacak. Bu, belki bir süre alacak ama gaz fiyatı da
bundan etkilenecek."
-"Kaya gazı, Avrupa'yı etkilenmeye başladı bile"-
Dünyada gaz fiyatlarına bakıldığında Avrupa'nın tükettiği gazın Amerika'dan
5 kat, Asya'dan ise 8 kat daha pahalı olduğuna dikkati çeken Birol, elektrikte de
Avrupa'daki fiyatların ABD'deki fiyatlardan yüzde 50, Çin'deki fiyatlardan ise 3
kat daha pahalı olduğunu belirtti.
Birol, "Avrupa, akıllı adımlar atmamasından dolayı, özellikle Amerika ve
Çin ile kıyaslandığında, enerjiyi çok yüksek maliyetle tüketen bir bölge olacak.
Bu, Avrupa'nın rekabet kabiliyetini büyük ölçüde etkileyecek" dedi.
Avrupa'da bir çok meslektaşının kaya gazı kaynaklarındaki artışın Avrupa'yı
etkilemeyeceğini düşündüğünü aktaran Birol, "Bu tamamen yanlış bir görüş. Çünkü
zaten Avrupa'yı etkilemeye başladı bile. Birincisi, ABD kaya gazı, elektrik
üretimine sızmaya başladığından bu yana, ki 5 yıl önce ABD elektrik üretiminde
kömürün payı yüzde 50'den fazlaydı, 5 yıl içerisinde bu oran yüzde 30 civarına
indi. Avrupa'da bunun etkileri çok büyüktü aslında. ABD elektrik üretim sistemini
etkileyen kömür Amerika'dan ayrıldı, ihracata kanalize edildi, Avrupa'ya
gönderildi ve Avrupa'daki kömür fiyatları çöktü. Yakıt fiyatı çok düşük olduğu
için Avrupa'da birçok insan kömür kullanmaya başladı" ifadelerini kullandı.
Ülkelerin kaya gazı üretimi olmasa da bu konudaki gelişmelerden
etkileneceğini söyleyen Birol, "Geleneksel doğalgaz üreticilerini ve
ihracatçılarını olumsuz etkileyecek. Türkiye gibi gaz ithalatçılarını ise olumlu
etkileyecek. Bu ülkelerin daha iyi müzakere koşullarına sahip olmasını
sağlayacak" dedi.
Birol, bir soru üzerine, Çin'in 11. 5 yıllık planında biri kömüre sınır
getirmek diğeri de kaya gazı üretimini artırmak olmak üzere iki temel hedefi
olduğunu ifade etti.
Ülkede kaya gazının olup olmadığı bilinmeden Fransa'da yasaklandığını
belirten Birol, "Kaya gazının sürdürülebilir bir enerji kaynağı olarak görülüp
görülmeyeceğini zaman gösterecek. Avrupa'nın bu tutumu benimsediği her geçen gün
Avrupa ekonomisi, ABD ekonomisi karşısında dezavantajlı konumda olacak. Özellikle
Avrupa'daki ağır sanayi Avrupa'dan ayrılarak başka ülkelere taşımayı
düşünecektir" şeklinde konuştu.