Renk körlüğü kırmızı, yeşil ve mavi renkleri ya da bunların bir arada olduğu durumları görmede sorun yaşamak anlamına gelir. Bir kişinin hiçbir rengi görememesiyse nadir yaşanan bir durumdur.
Renk körlüğü, renk görme sorunu olarak anılır.
Renk görme sorunu hayatınızı değiştirebilir. Öğrenme ve okumayı daha da zorlaştırır ve belli meslekleri edinemeyebilirsiniz. Ancak, renk görme sorunu olan çocuklar ve yetişkinler renkleri görme problemini telafi etmeyi öğrenebilirler.
Sebepleri
Renk görme sorunlarının çoğu aileden geçer, yani genetiktir ve doğuştan itibaren vardır.
İnsanların gözlerinde genellikle üç tür hücre bulunur. Bu hücre türlerinden her biri mavi, kırmızı veya yeşil ışığı algılar. Renkleri, koni hücreleriniz bu temel renkleri farklı miktarlarda algıladığında görürsünüz. Koni hücrelerinin çoğu, retinanın merkezindeki makula denilen kısımda bulunur.
Genetik olarak geçen renk körlüğü, bu koni hücresi türlerinden biri sizde bulunmadığı veya doğru bir çalışmadığında meydana gelir. Bu temel renklerden birini göremeyebilir veya bunları farklı bir gölge ya da farklı bir renk olarak görebilirsiniz. Böyle bir renk görme sorunu zamanla değişmez.
Renk görme sorunu her zaman genetik olarak geçmez. Bazı vakalarda bir kişide renk görme sorunu sonradan da ortaya çıkmış olabilir. Bu da şu sebeplerle meydana gelmiş olabilir.
- Glokoma, kas zedelenmesi, katarakt ya da diyabetik retina hastalığı gibi göz sorunları
- Gözdeki bir yaralanma
- Bazı ilaçların yan etkileri
Belirtileri
Renk görme sorununun farklı belirtileri bulunur:
- Pek çok renk görürsünüz, bu yüzdende bir rengin diğerlerinden daha farklı göründüğünü bilmeyebilirsiniz.
- İnsanların çoğu binlerce renk görürken, siz birkaç renk algılarsınız.
- Bazı nadir vakalardaysa yalnızca siyah, beyaz ve griyi algılarsınız.
Testleri
Renkleri nasıl tanıdığınızı ölçen testler:
- Bir tür testte, renkli nokta gruplarına bakarsınız ve bunlar arasındaki harf veya rakam gruplarını bulmaya çalışırsınız. Sizin bunları görme şekliniz doktorunuza sizin hangi renk görme sorununuz bulunduğunu anlamasına yardımcı olur.
- Bir başka testte de renk çiplerini renklerdeki benzerliklere sıraya dizersiniz. Kendisinde renk görme sorunu olan kişiler renk çiplerini doğru bir şekilde sıraya dizemezler.
Tedavisi
Genetik renk görme sorunları tedavi edilemez veya düzeltilemez.
Sonradan meydana gelen renk görme sorunlarıysa sebebe bağlı olarak tedavi edilebilir. Şayet renk görme sorunlarına katarakt neden oluyorsa, kataraktın alınması için gerçekleştirilecek bir ameliyat renk görme sorununu da ortadan kaldıracaktır.
Renk görme sorununu telafi etmek için farklı yollar bulabilirsiniz, mesela renkli kontakt lens takabilir, renk gözlü kullanabilir ya da göz kamaşmasını önleyecek bir gözlük kullanabilirsiniz. Renklerden ziyade parlaklık ya da yer gibi başka şeylere bakmayı da öğrenebilirsiniz. Mesela trafik sinyalinde renklerin sırasını ezberleyebilirsiniz.
Destek
Renk görme sorunu bir çocuk için okumayı ve öğrenmeyi zorlaştırır, bu da okul başarısını düşürür ve özgüveni azaltır.
Çocuğunuza şu şekilde yardımcı olabilirsiniz:
- Rutin göz muayeneleri esnasında renk görme sorununa da bakıldığından emin olun. Bir sorunun varlığından ne kadar erken haberdar olursanız, çocuğunuza o kadar erken yardımcı olabilirsiniz.
- Çocuğunuzun öğretmenlerini ve okuldaki diğer görevlileri çocuğunuzun sorunundan haberdar edin. Çocuğunuzu gözlerinin kamaşmayacağı bir yere oturtmayı ve uygun renkte tebeşirler kullanılmasını önerebilirsiniz.