Mantarlar çevremizde hemen hemen her yerdedir ve özellikle ayakkabılarınızın içi gibi karanlık, nemli ve sıcak yerleri severler. Bu şartlar bir ayak tırnağı mantar enfeksiyonuna (onikomikoz) rastlamayı nispeten kolaylaştırır.
The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology'de (Klinik ve Estetik Dermatoliji Dergisi) yayınlanan bir araştırmaya göre, tüm tırnak bozukluklarının yarısı kadarı ayak tırnağı mantar enfeksiyonundan kaynaklanmaktadır.
Ayak tırnağı mantar enfeksiyonları nasıl gelişir?
Ayak tırnağı mantar enfeksiyonlarına çoğunlukla dermatofit adı verilen mikroskobik organizmalar neden olur. Bu organizmalar, tırnaklarda ve saçta bulunan protein olan keratin ile beslenir.
Ayak tırnağı mantar enfeksiyonu geliştirme riskinizi artıran birkaç faktör vardır. Kuzey Carolina'daki Chapel Hill Foot and Ankle Associates'te ayak hastalıkları uzmanı ve American Podiatric Medical'in sözcüsü Jane E. Andersen, “Çoğu insan ayak tırnağı mantarını, atlet ayağı gibi tırnağa geçen mantar derisi enfeksiyonundan kapar. Ayrıca yanlış ayakkabılar da ayak parmaklarınıza zarar verebilir. Uygun olmayan ayakkabıların baskısı nedeniyle ayak tırnaklarınız travmatize olursa, zayıflar ve mantarlara karşı daha duyarlı hale gelir” diye açıklıyor.
Ayak tırnağı mantarı, tırnakların kalınlaşmasına, renginin bozulmasına ve kırılgan hale gelmesine neden olabilir. Dr. Andersen, "Tırnak kalınlaşırsa ağrı yapabilir ve alttaki tırnak yatağında baskıya neden olabilir" diyor, "Tırnak yatağı, özellikle yaşlandıkça ve basınç arttıkça ülser geliştirebilir.
Ayak tırnağı mantarı, ayak tırnağının parçalanmasına ve tırnak yatağından ayrılmasına bile neden olabilir. Bu çok acı verici olabilir ve yürüme zorluğuna yol açabilir.
Aylar sürebilen tedaviye dirençli olabileceğinden ayak tırnağı mantar enfeksiyonundan kurtulmak zor olabilir. Andersen, "Önleme önemlidir, çünkü mantar enfeksiyonu tırnağa bir kez girdiğinde tedavisi çok daha zor hale gelir" diyor.
Ayak tırnağı mantarını önlemek için edinmeniz gereken 7 sağlıklı alışkanlık
Sağlıklı ayaklar iyi hijyene bağlıdır, bu nedenle ayak parmaklarınızı temiz ve kuru tutmanız önemlidir. Ayak tırnağı mantar enfeksiyonunu önlemek için bu yedi ipucunu önemseyin:
1. Ayak tırnaklarınızı doğru şekilde kesin. Ayak tırnaklarınızı uygun şekilde sterilize edilmiş tırnak makası ile kesin ve düz kestiğinizden emin olun. Andersen, keskin kenarları nazikçe törpülemek için bir tırnak törpüsü kullanmanın da iyi olacağını söylüyor.
2. Doğru ayakkabılar giyin. Andersen, "Ayakkabılar hiçbir şekilde ayak tırnaklarınıza dokunmamalıdır" diyor, “Çok büyük ayakkabılar yüzünden kayan ayaklardan ve ayak tırnaklarınızı ayakkabının ucuna sıkıştırmaktan kaçının.” American Academy of Family Physicians, ayak parmaklarınızı sıkıştırmayan geniş burunlu ayakkabılar almanızı öneriyor.
3. Nefes alabilen ayakkabılar seçin. Ayaklarınızın etrafında ne kadar fazla hava dolaşabilirse, o kadar kuru ve ayak tırnağı mantarına o kadar daha az duyarlı olurlar. Amerikan Ayak ve Ayak Bileği Ortopedi ve Tıp Koleji'ne göre en iyi seçenekler, deri veya kanvas gibi nefes alabilen bir malzemeden yapılmış ayakkabılardır.
4. Ayakkabılarınızı değiştirin. Dünkü terli antrenmandan dolayı hala nemli olan ayakkabıları giymek sadece ayak tırnağı mantar enfeksiyonu riskinizi artıracaktır, bu yüzden birkaç iyi çifte yatırım yapın ve onları değiştirerek kullanın. Andersen, "Aynı ayakkabıyı iki gün üst üste giymeyin" diyor, “Giymeler arasında hava almalarına izin verin.” Ve iyice kuruyabilecekleri açıkta muhafaza ettiğinizden emin olun.
5. Halka açık alanlarda çıplak ayakla dolaşmaktan kaçının. Soyunma odaları, açık havuzlar, ortak duşlar ve benzeri alanlar ayak parmaklarınıza ulaşmayı bekleyen mantarlarla dolu. Andersen, "Nemli bir ortamda her zaman parmak arası terlik, sandalet veya duş ayakkabısı giyin" diyor.
6. Düzenli olarak dezenfekte edin. Andersen, duşunuzu fırçalayın ve çamaşır suyu bazlı bir temizleyici ile dezenfekte edin. Ayakkabılarınıza, özellikle çorapsız giydiyseniz antibakteriyel sprey püskürtün ve mantarları öldürmek için tüm çorapları çamaşır suyuyla sıcak suda yıkayın. Ayrıca ayaklarınızı her gün yıkayın ve sonrasında özellikle nemin sıkışabileceği parmak aralarını iyice kuruladığınızdan emin olun.
7. Ayakkabılarınızı mantar önleyici toz serpin. Mantarları uzak tutmak için mantar önleyici bir toz kullanın. Mantar sporlarının büyümesini önlemek için her giymeden önce tozu çoraplarınızın ve ayakkabılarınızın içine serpin. Bu, özellikle ayaklarınızın daha fazla terlemeye meyilli olduğu sıcak havalarda önemlidir.