CATE BLANCHETT
Catherine Élise Blanchett (d.14 Mayıs 1969) Oskar, iki kez BAFTA ve iki kez Altın Küre kazanmış Avustralyalı aktris. Elizabeth ve Elizabeth: Altın Çağ filmlerinde canlandırdığı İngiltere kraliçesi I. Elizabeth ve Peter Jackson'ın Yüzüklerin Efendisi üçlemesinde canlandırdığı elf kraliçesi Galadriel rolleriyle bilinir. Ayrıca Katharine Hepburn'ü canlandırdığı Martin Scorsese'nin The Aviator (Göklerin Hakimi) filmiyle En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazanmıştır. 2007 yılında Bob Dylan'ı canlandırdığı I'm Not There filmiyle 64. Venedik Film Festivali'nde Volpi Kupasını almıştır. (Volpi Cup) Bu filmle Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar'a aday gösterilen oyuncu karşı cinsi oynayıp Oscar'a aday olmuş 2. oyuncudur.
İlk yılları ve Kişisel hayatı Cate Blanchett 1969 yılında Melbourne, Avustralya'da doğdu. Blanchett henüz 10 yaşında iken babası Robert Blanchett kalp krizinden yaşamını yitirdi. Kardeşi Bob bilgisayar mühendisi, kız kardeşi Genevieve Blanchett ise sahne ve kostüm tasarımcısıdır.
Blanchett 1997 yılında senaryo yazarı Andrew Upton ile evlendi. 2 çocukları vardır. Kasım 2007'de 3. çocuğuna hamile olduğu ve Nisan 2008'de doğması beklendiği açıklandı.
Oyunculuk kariyeri 1993'de ilk önemli tiyatro deneyimi olan Geoffrey Rush 'da yer aldığı David Mamet'in Oleanna oyununda Carol karakterini, 1994-1995 yılları arasında ise Rush ve Richard Roxburgh ile başrolde olduğu Neil Armfield'ın yönettiği Company B yapımı Hamlet oyununda Ophelia'ı canlandırmıştır.
Blanchett'in sinemada ilk önemli rolü Bruce Beresford'un yönettiği başrollerinde Glenn Close ve Frances McDormand'ın yer aldığı Paradise Road filmidir. 1998'de Ralph Fiennes ile başrolleri paylaştığı Oscar and Lucinda filminde Lucinda Leplastrier rolüyle Avustralya Film Enstitüsü'nün (Australian Film Institute) En İyi Kadın Oyuncu ödülüne aday gösterilmiştir. 1997'de ise Enstitü Thank God He Met Lizzie filmiyle ona En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü vermiştir.
En bilinen rollerinden biri 1998 yılında Elizabeth filminde canlandırdığı I. Elizabethdir. Bu film ona ilk Oscar adaylığını getirmiş, ancak o sene ödülü Shakespeare in Love filmi ile Gwyneth Paltrow almıştır. Blanchett yinede bu rolü ile En İyi Kadın Oyuncu dalındaki BAFTA ve Altın Küre ödüllerini kazanmayı başarmıştır.
Ertesi yıl The Talented Mr. Ripley filmi ile BAFTA En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'ne aday gösterilmiştir. 2000 yılında The Gift, 2001 yılında Bandits filmlerinde yer almış, Bandits ile En İyi Kadın Oyuncu - Müzikal/Komedi dalında Altın Küre'ye, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Screen Actors Guild Awards'a aday gösterilmiştir. Peter Jackson yönetmenliğinde sinemaya uyarlanan Yüzüklerin Efendisi üçlemesinde elf kraliçesi Galadriel'i canlandırmış, film tüm zamanların en çok gelir getiren üçlemesi olmuş,[2] serinin üçüncü filmi En İyi Film Oscar'ı dahil olmak üzere 11 Akademi Ödülü kazanmıştır. 2003 yılında Veronica Guerin filminde Veronica Guerin'i canlandırmış ve En İyi Kadın Oyuncu-Drama dalında tekrar Altın Küre2ye aday olmuştur.
2005 yılında Katharine Hepburn'ü canlandırdığı bir Martin Scorsese filmi olan The Aviator ile En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'nü almayı başardı. Blanchett daha önce Oscar almış bir aktör ya da aktris'i canlandırarak Akademi Ödülü'nü almayı başarmış ilk kişidir. 2006 yılında Babel filminde Brad Pitt birlikte rol almıştır. Aynı sene Judi Dench ile birlikte rol aldığı Notes on a Scandal filmi ile Yardımcı Kadın Oyuncu dalında tekrar Oscar ödülüne aday gösterilmiştir.
2007 yılında Bob Dylan'ın 6 farklı oyuncu tarafından canlandırıldığı I'm Not There filmi ile birlikte Venedik Film Festivalinde En İyi Aktris ödülünü aldı (Volpi Cup). Bob Dylan'ı canlandıran oyunculardan biri olan Blanchett bu film ile Yardımcı Kadın Oyuncu dalında bir Altın Küre kazanmıştır. Aynı yıl Elizabeth: The Golden Age filminde tekrar I. Elizabeth'i canlandıran oyuncu 65. Altın Küre Ödülleri'ne[3], 2008 BAFTA Ödülleri'ne[4] ve Screen Actors Guild Awards 2008'e[5] iki farklı kategoride; En İyi Kadın Oyuncu (Elizabeth: The Golden Age) ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (I'm Not There) ile aday olmayı başarmıştır. Oscar'a da iki farklı filmle aday gösterilen oyuncu Oscar tarihinde aynı yılda başrol ve yardımcı rol kategorilerinin ikisine birden aday olma başarısını gösteren 11. oyuncu olmuştur. Bunu başarabilen diğer oyuncular Fay Bainter, Teresa Wright, Barry Fitzgerald (aynı filmdeki aynı rolleri ile) Sigourney Weaver, Jessica Lange, Al Pacino, Emma Thompson, Holly Hunter, Julianne Moore ve Jamie Foxx'dur. Blanchett aynı zamanda daha önce Oscar'a aday gösterildiği rolünü (1998'de Elizabeth filminde I. Elizabeth) tekrarlayarak (2007 yılında Elizabeth: Altın Çağ) tekrar Oscar'a aday gösterilmeyi başaran 5 oyuncudan biridir. Bunu başarabilen diğer oyuncular ise Bing Crosby (Going My Way ve The Bells of St. Mary's), Paul Newman (The Hustler ve The Color of Money), Peter O'Toole (Henry II rolüyle Becket ve The Lion in Winter) ve Al Pacino'dur (Michael Corleone rolüyle The Godfather ve The Godfather: Part II) I'm Not There filmiyle Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar'a aday gösterilen oyuncu karşı cinsi oynayıp Oscar'a aday olmuş 2. oyuncudur. (İlk oyuncu ise 1983'de Linda Hunt)
2008 yılında gösterime girecek olan Indiana Jones serisinin 4. filmi Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull'da Rus ajan Irina Spalko'yu canlandıracak olan oyuncu ayrıca David Fincher'in yöneteceği The Curious Case Of Benjamin Button filminde yer alacaktır
Hepimiz onu, bol Oscarlı “Elizabeth” filmine adını da veren zarif ve asil rolüyle tanıdık. Oysa “Cate Blanchett” tüm dünyanın ilgisini çektiği bu filmden önce de ülkesi Avustralya‘da çok tanınan, başarılı bir oyuncuydu.
Oyunculuk kariyerinin başlangıcı geç ergenlik dönemine dayanıyor Blanchett’in. Melbourne Üniversitesi’nde Ekonomi ve Güzel Sanatlar eğitimi görürken yaşamını yeniden gözden geçirme amacıyla dünya turuna çıkıyor. Tesadüflerin onu sürüklediği Mısır’da Arap yapımı eksantrik bir boks filminde aldığı küçük rol, kamerayla da ilk tanışması Cate’in. Ülkesi Avustralya’ya döner dönmez, Sidney’de Ulusal Sahne Sanatları Akademisi’ne giren Blanchett için bu, aynı zamanda yaşamında bir dönüm noktası da olacaktır. Bundan sonra ne yapmak istediğine dair yaşadığı tüm sıkıntılardan kurtulur ve gönlünde yatan aslanı keşfeder: oyunculuk. Akademiden mezun olur olmaz, Sydney Theatre Company’nin birçok oyununda rol alır ve başarılı performanslarıyla dikkat çeker. Tiyatroda bir yıl içerisinde yaşadığı bu başarı televizyona ve hemen ardından sinemaya geçmesini kaçınılmaz kılar. 1997’de aynı yıl içerisinde önce Bruce Bresfold’un “Paradise Road” filminde göz doldurur, hemen ardından çevirdiği “Thank God He Mat Lizzie” filmindeki rolüyle Avustralya Film Enstitüsü ‘En İyi Kadın Oyuncu’ ödülünü kazanır.
Ülkesindeki bu başarılarının ardından Gillian Armstrongun “Oscar and Lucinda”sında Ralph Fiennes’e eşlik ederek uluslararası kulvara da ilk adımını atmış olur. Bunun hemen sonrasında başarısı hepimizce malum “Elizabeth” filminde göz kamaştıran rolüyle adını tüm dünyaya duyurur. Oscar’ı her ne kadar Gwyney Palthrow’a kaptırsa da başta Altın Küre olmak üzere pek çok ödül kazanır. Bundan sonra Hollywood’un kapıları ardına kadar açılır Blanchett’a. 1999 yılını çok verimli geçirir. Peş peşe rol aldığı “An Ideal Husband”, “Pushing Tin” ve “Yetenekli Bay Ripley” (“Talented Mr. Ripley”) filmlerinde, Billy Bob Thornton, Julianne Moore, Jude Law ve Gwyneth Paltrow gibi oyuncularla çalışma fırsatı bulur. 2000 yılında Sam Raimi’nin “Üçüncü Göz” (“The Gift”) ve Sally Potter’ın “Erkeğin Gözyaşları” (“The Man Who Cried”) filmlerinde rol alan Blanchett, oyunculuk yaşamının en yoğun dönemini 2001 yılında geçirdi. Bir yıla beş film (“Haydut / Bandits”, “Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği / Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring”, “Çok Özel Haber / The Shipping News”, “Charlotte Gray” ve bu hafta vizyona giren “Cennet / Heaven”) sığdıran aktris, bu yoğun temponun ardından 1997’de evlendiği ve çok mutlu bir ilişkiyi sürdürdüğü senarist Andrew Upton’la birlikte ilk çocuklarını yapma kararı almaları nedeniyle kariyerine bir süre ara vermek zorunda kaldı. 3 Aralık 2001’de Dashiell John adını verdikleri bir bebek dünyaya getiren Blanchett her ne kadar hamileliği sırasında anneliğe ve kocasıyla ilişkisine daha çok zaman ayırabilmek için oyunculuğu bırakacağı yolunda söylentiler çıkmış olsa da, çok geçmeden sinemaya geri döndü ve "Göklerin Hakimi" ("The Aviator") filminde sinema tarihinin efsanevi aktrislerinden Katharine Hepburn olarak karşımıza çıktı...
Cate Blanchett, "Babil"de, kocası Richard'la (Brad Pitt) birlikte çıktıkları Fas turunda, beklenmedik bir anda patlayan bir silahtan çıkan mermiyle yaralanan Susan karakterini canlandırıyor. Susan, o andan itibaren yaşam ile ölüm arasındaki ince çizgide çakılı kaldığı için fazlasıyla zor olan bu rolün altından müthiş bir şekilde kalkan Blanchett'in, Brad Pitt'in kollarında lazımlığa çişini yaptığı sahnenin, şimdiden sinema tarihine geçeceğini kestirmek zor değil. Bu rol için aradığı tüm nitelikleri "Babil"in yönetmeni Iñárritu, bu rolü Blanchett'e vermesinin sebebini şöyle açıklıyor: "Büyük bölümünde hiç hareket etmeden yerlerde yatarak oynadığı bir rolü ancak Cate Blanchett gibi yüksek düzeyde bir oyuncunun ilginç kılabileceğini hissettim. Daha da önemlisi, izleyicinin Susan karakterine karşı şefkat duygusu beslemesi gerekiyordu. Böyle bir empatiyi ancak Cate gibi ruhunu ortaya koyarak oynayan bir oyuncu yaratabilirdi. Bu rolde fiziksel boyut çok az olduğu için bütün performans Cate'in gözlerindedir. Sadece bakışlarıyla bile çektiği acıyı hissetmemizi sağlar. Öykünün ciddiyet ve önemini sürekli kılmak için ona güvendim. Yönetmen olarak benim işimi kolaylaştırdı. Senaryoda var olmayan küçük parçalar eklemeyi bildi. O her anlamda bir prensestir."
Cate Blanchett, Judi Dench ile beraber oynadığı "Notes on a Scandal" ve Steven Soderbergh yönetiminde George Clooney'e karşı oynadığı "The Good German" adlı filmlerle yakın zamanda yeniden karşımıza çıkacak. Ayrıca 2006 Mart ayından itibaren "Hedda Gabler" adlı tiyatro oyununun Amerika'daki sahnelenişinde boy göstermeye başlayan yıldız oyuncu, şu sıralarda "Elizabeth" adlı filmin devamı niteliğindeki "The Golden Age"in çekimlerinde oynamaya devam ediyor. Cate Blanchett'in gelecek dönem filmleri arasındaysa Todd Haynes'in yönettiği ve Bob Dylan'ın yaşamındaki belirli bir kesiti konu alan filmde ünlü müzisyenin portresini çizdiği "I'm Note There"; David Fincher yönetiminde Brad Pitt ile başrolü paylaşacağı "The Curious Case of Benjamin Button" gibi yapımlar yer alıyor.
Yaşamda değişikliklere açık olduğunu, hatta değişiklik aradığını belirten Cate Blanchett zaman zaman –hamilelik döneminde olduğu gibi- sinemayı bırakabileceğinin sinyallerini verse de sık sık oyunculuktan büyük keyif aldığı yolunda açıklamalar da yapıyor: “Öleceğim güne kadar oyuncu olacağımı biliyorum aslında; ama artık arzu duymadığım anda da çekip gitme hakkımı saklı tutmak istiyorum.” Ne diyelim, bu hakkı hem saklı olsa da, bizim temennimiz, donuk güzelliği ve insanın içini titreten karizmasıyla, çok yetenekli bir aktris olduğunu düşündüğümüz Blanchett’ın daha uzun yıllar beyazperdede karşımıza çıkmaSI..
Yüzüklerin Efendisi: İki Kule · The Lord of The Rings: Two Towers (2002)
Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği · The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001)
Haydut · Bandits (2001)
Üçüncü Göz · The Gift (2001)
Erkeğin Gözyaşları · The Man Who Cried (2000)
Charlotte Gray (2 Ağustos 2002)
Cennet · Heaven (2002)
Kraliçe Elizabeth · Elizabeth:The Virgin Queen (1998)