Beyinde Kan Pıhtılaşması Tedavisi
- Sık Sorulan Sorular
- Beyinde kan pıhtılaşması nasıl önlenir?
- Kan Nasıl Pıhtılaşır?
- Pıhtı Atması Ölüme Neden Olur mu?
- Pıhtı Atması Tedavi Edilmezse Ne Olur?
- İlk Müdahale Nasıl Yapılmalıdır?
- Gebelik Döneminde Beyinde Kan Pıhtılaşması Nelere Sebep Olur?
- Beyinde Kan Pıhtılaşmasının Yaşla İlgisi Var mı?
- Beyinde Kan Pıhtılaşması Durumunda Bilinç Kaybı Oluşur mu?
- Görme ve Konuşma Bozuklukları Zamanla Düzelir mi?
- Alkol ve Sigara Kullanımı Pıhtı Atmaya Neden Olur mu?
- Obezite Pıhtı Atmasına Neden Olur mu?
Kan pıhtısı, bir sıvı halden daha çok jel benzeri veya yarı katı bir kıvama geçmiş bir kan kümesidir. Pıhtılaşma, yaralanma veya kesilme gibi bazı durumlarda çok fazla kan kaybetmenizi önleyen ve hayati önem taşıyan gerekli bir oluşumdur.
Damarlardan birinin içinde bir pıhtı oluştuğunda, her zaman kendi başına çözülmez. Bu durum ise çok tehlikeli ve hatta yaşamı tehdit edici bir hal alabilir. Hareketsiz bir kan pıhtısı genellikle kişiye zarar vermez. Ancak hareket etmesi ile tehlikeli hale gelmesi ihtimali vardır. Eğer bir kan pıhtısı hareket eder ve damarlardan kalbe ve ciğerlere doğru ilerlerse, sıkışabilir ve kan akışını önleyebilir. Bu acil tıbbi bir durumdur.
Beyindeki bir kan pıhtısı ani ve şiddetli baş ağrısı, ani konuşma veya görme zorluğu da dahil olmak üzere diğer bazı semptomlara neden olabilir. Kan pıhtısı atmasına benzer bir sorun yaşanıyorsa derhal hastaneye gitmek gerekir. Doktor belirtilere ve tıbbi geçmişe bakar. Buna göre ne gibi adımlar atılması gerektiğini bildirir.
Beyinde Kan Pıhtılaşması Tedavisi Hakkında
Beyindeki kan pıhtısı ciddi ve hayati tehlike arz eden bir durumdur. Yüz ve vücuttaki felç, ayrıca görsel rahatsızlıklar ve konuşma bozuklukları tipik belirtilerdir. Beyinde kan pıhtılaşmasından şüphe ediliyorsa, derhal doktora gidilmelidir.
Tipik olarak beyinde pıhtı sorunu olduğunda vücudun bir tarafında yüz felci, felç veya duyusal rahatsızlıklar, konuşma rahatsızlıkları ve görsel rahatsızlıklar ortaya çıkar. Belirtiler genellikle birkaç dakika içinde ortaya çıkar.
Yüz felci ile yüzün bir tarafı “kilitlenir” ve bu durum hastadan gülümsemesini isterseniz açıkça görülür. Vücudun bir tarafı felç geçiriyorsa, kol ve bacaktaki kuvvet azalır veya tamamen yok olur. Konuşma bozukluklarında doğru kelimeleri bulmak, kelimeleri doğru telaffuz etmek zor olur.
Bazı durumlarda felç, konuşma veya görsel rahatsızlıklar sadece birkaç dakika sürer. Bu beyindeki gerçek bir kan pıhtısının yolda olduğuna dair bir işaret olabilir. Belirtileriniz ortadan kalksa da, her zaman doktorunuza danışmalısınız.
Hastalık, özellikle 60 yaşından büyük insanları etkiler. Yüksek tansiyon, sigara kullanımı, diyabet ve sağlıksız yaşam tarzı, kanın pıhtılaşmasından etkilenme riskini artırır. Beyindeki kan pıhtısını tıbben eritmek mümkündür. Bu nedenle en kısa sürede hastaneye gitmek önemlidir. Ne kadar hızlı tedavi görürseniz iyileşme şansınız o kadar artar.
Tedaviye en geç dört buçuk saat içerisinde başlanmalıdır. Hastanede yapılan bir beyin taraması, bunun bir kan pıhtısı ya da beyinde kanama olduğunu gösterebilir. Sadece beyindeki kan pıhtısı sorunu varsa kan pıhtısı ilaçla tedavi edildiğinde çözülür.
En önemlisi, mümkün olan en kısa sürede hastaneye gitmektir. Bu nedenle daima derhal doktorunuza danışın. Beyinde bir kan pıhtısı olduğunu belirten bir semptomunuz varsa ve semptomlar yeniden kaybolduysa bu durum yine de önemsenmelidir.
Beyindeki kan pıhtılaşması belirtileri, yani vücudun bir tarafında yüz felci, felç veya duyusal rahatsızlıklar, konuşma rahatsızlıkları veya görsel rahatsızlıklar varsa bu acil bir duruma işarettir.
Pıhtı Atması Nedir?
Kan pıhtıları yarı katı kan kütleleridir. Normalde kan damarlardan ve arterlerden serbestçe akar. Kan pıhtılaşması genel olarak, gerekli ve normaldir. Kanın pıhtılaşması, cilt kesiği veya yaralanma durumunda kanamanın durmasına yardımcı olur. Bununla birlikte, çok fazla pıhtılaşma meydana geldiğinde, ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Bir kan pıhtısı oluştuğunda, durağan olabilir ve buna tromboz denir. Bu kan akışını bloke edebilir veya gevşeyebilir, bu duruma emboli denir. Emboli vücudun çeşitli bölgelerine seyahat edebilir. İki farklı tipte pıhtı vardır: Arteriyel pıhtı, arterlerde oluşanlardır. Arteriyel pıhtılar oluştuğunda, hemen semptomlara neden olurlar. Bu pıhtı türü oksijenin hayati organlara ulaşmasını engellediği için, felç, kalp krizi, kısmi felç ve şiddetli ağrı gibi çeşitli komplikasyonlara neden olabilir.
Venöz pıhtılar, damarlarda oluşanlardır. Venöz pıhtılar genellikle belli bir süre boyunca yavaşça oluşur. Venöz pıhtı belirtileri giderek daha belirgin hale gelir. Kan pıhtıları vücudun birçok yerinde oluşabilir, her bölge farklı semptomlara sahiptir. Beyinde kan pıhtılaşması olan hastalar görme veya konuşma zorluğu, nöbet ve genel güçsüzlükle ilgili sorunlar yaşayabilir. Yerine ve ciddiyetine bağlı olarak kan pıhtısı hayatı tehdit edici olabilir.
Beyinde Kan Pıhtılaşmasının Sebepleri Nelerdir?
Embolik felce yol açan kan pıhtıları her yerde oluşabilir. Genellikle göğsün ve boynun üstündeki kalp veya arterlerden gelirler.
Serbest kaldıktan sonra, pıhtı kan dolaşımından beyne geçer. Geçmesine izin veremeyecek kadar küçük bir kan damarına girdiğinde, pıhtı yerinde sıkışır. Bu, beyine kan akışını engeller.
Bu tıkanmalara emboli denir. Hava kabarcıklarından, yağ küreciklerinden veya atardamar duvarındaki plaklardan oluşabilirler.
Emboli ayrıca anormal bir kalp atışından da kaynaklanabilir. Bu atriyal fibrilasyon olarak bilinir. Kalp etkili bir şekilde atmadığında, kanın toplanmasına ve pıhtılaşmasına neden olabilir.
Baş Yaralanmaları ve Travmalar
Baş ve boyun yaralanmaları beyinde pıhtıların oluşmasına neden olabilir. Beyindeki kan pıhtıları, kafatası ve beyin arasında kanama olduğunda oluşur. Vücut, çevresindeki beyin dokusu üzerinde baskı oluşturacak olan kanamayı durdurmak için bir pıhtı oluşturacaktır. Kafa travması ayrıca, beyin dışındaki kan pıhtılarının gevşemesine ve beyinde kalmasına neden olabilir, bu iskemik inmeye neden olabilir.
Yer Değiştiren Pıhtılar
Vücudun diğer bölgelerinden seyahat eden pıhtılar beyne giden bir kan damarına gider ve embolik inme veya serebral emboli yaratabilecek bir tıkanmaya neden olur. Bu seyahat eden pıhtıların beyne ulaşmadan önce vücudun diğer bölümlerine zarar vermesi daha olasıdır.
Damar Sertleşmesi
Damarların daralması veya sertleşmesi, genellikle ateroskleroz olarak bilinen durum, kişiyi beyinde bir pıhtı oluşmasına karşı savunmasız bırakır. Sertleşmiş arterler kan pompalarken yırtılma riski taşır ve bu da hasarlı bölgede bir pıhtı oluşmasına neden olabilir.
Ven İltihabı
Yüzeysel ven iltihabı ayrıca kan pıhtılaşması riskinin artmasına neden olabilir. Damardaki bakteriyel bir enfeksiyon, çevreye kan akışını azaltan bu tür iltihaba da neden olabilir. Bu hasarlı bölgelerin kan pıhtılaşmasına neden olacak sızıntı riski daha yüksek olacaktır.
Doğum Kontrol Hapı
Kan pıhtılaşması öyküsü olan kadınlar, 35 yaşın üzerinde veya sigara içiyorlar ve kontraseptif kullanmaya devam ediyorlarsa dikkatli olmalıdır. Doktor tarafından ele alınması gereken kan pıhtılaşması riski çok yüksektir.
Beyinde Kan Pıhtılaşması Risk Faktörleri Nelerdir?
Bazı risk faktörleri kan pıhtılaşması olasılığını artırır. Yakın zamanda hastanede yatmak, özellikle uzun veya büyük bir ameliyatla ilgili olan yatış, kan pıhtılaşması riskini artırır. Kan pıhtıları açısından orta derecede risk altında taşıyan genel faktörler şunlardır:
- Özellikle 65 yaş ve üzerinde olmak
- Bir seferde dört saatten fazla oturmanıza neden olan uzun seyahatler
- Yatak istirahati veya uzun süre hareketsiz kalmak
- Aşırı kilolu olmak ve tansiyon, kolesterol sorunları yaşamak
- Gebelik döneminde olmak
- Kan pıhtılarına dair aile öyküsüne sahip olmak veya kalp ritim bozukluğu yaşamak
- Hareketsiz yaşam, sigara içmek ve aşırı alkol tüketimi
- Kanser hastalıkları yaşıyor olmak
Beyinde Kan Pıhtılaşması Hangi Belirtileri Verir?
Beyinde kan pıhtıları yaşarken baş ağrılarından konuşma zorluğuna, depresyona ve iskemik atağa kadar değişen çeşitli belirtiler vardır. Belirtilerin şiddeti pıhtının etkilediği alana göre değişebilir.
Baş ağrısı pıhtı belirtilerinden biridir. Kan pıhtısı ile ilişkili baş ağrısı normalde başın bir tarafında bulunur. Bunlar öksürme veya hapşırma ile daha da kötüleşebilir ve zaman içinde baş hareketlerini veya fiziksel aktiviteyi bozabilir.
Konuşma zorlukları beyne pıhtı atması sonucu oluşabilir. Hasta sözlerini karıştırmaya başlayabilir ya da konuşmakta zorluk çekebilir. Beynin sol tarafında bir pıhtı varsa, bu özellikle belirgindir.
Hasta düşünmek daha uzun sürüyor gibi hissedebilir veya düşünme kapasitesi olması gerektiği gibi değildir. Bir şeyleri anlamak için kafa karışıklığı veya normalden uzun sürüyormuş gibi hissedilebilir.
Kan pıhtısı kişiliği değiştirebilir. Birdenbire çok manik hissetmek mümkündür. Bazen normalde enerjik insanlar baskı altında hissedebilirler.
Baş dönmesi zaman zaman ortaya çıkabilir. Buna geçici körlük eşlik edebilir.
Beynin tüm bölümlerinin doğru miktarda oksijen aldığından emin olmak için aniden depresyon geliştiren kişiler, beyindeki kan pıhtıları açısından sık sık kontrol edilir. Aniden gelişen depresyon pıhtı belirtisi olabilir.
Kendinizi, alıştığınız aynı koordinasyon seviyesinde hareket edemez bulabilirsiniz. Nesneleri bir elden diğerine transfer etme yeteneği özellikle körü etkilenebilir.
Kan pıhtısı nedeniyle oluşan nöbetler iki dakika kadar sürebilir. Uzun ömürlü olanlar daha ciddi bir durumun işareti olabilir.
Kan pıhtısı sorunu varsa, vücudunuzun bir tarafı aniden felç olabilir. Kol, bacak ve yüz bundan özellikle etkilenecek bölgelerdir.
İskemik atak belirtilerden biridir. Bu aynı zamanda vücudun bir tarafında fonksiyon bozukluğuna neden olacak olan “mini felç” olarak da bilinir. Bu durum ilerlediğinde, tam bir inme halini alabilir.
Pıhtı Atması Hangi Sonuçlara Yol Açar?
Beyinde pıhtı atması etkilenen bölgeye, sorunun şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve en önemlisi ne kadar erken müdahale edildiğine göre değişir. Bu ciddi ve acil müdahale gerektiren bir durumdur. Kısmi veya genel felçlere yol açabilir.
Konuşma, görme gibi işlevlerde bozukluklar yaşanabilir. Beynin etkilenen bölgesindeki işlevlerle alakalı kalıcı sorunlar yaşanabilir. Erken müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabilir.
Beyinde Kan Pıhtılaşması Tedavi Türleri
MR veya BT taraması, pıhtı varlığını ve ortaya çıkmasına neden olan durumu teşhis etmek için gerekli testlerdir. Beyinde bir pıhtı olduğundan şüphe varsa, derhal tıbbi yardım almak gerekir. Pıhtı nedeniyle oluşabilen embolik inme hayatı tehdit eden bir durumdur. Her saniye önem taşır. Beyne giden kan akışı mümkün olan en kısa sürede geri kazanılmalıdır. Doktor bunu ağızdan alınan veya intravenöz pıhtılaşmayı önleyici ilaçlar ile yapabilir. Ayrıca, doğrudan beyninize ilaç vermek veya pıhtıyı gidermek için bir kateter kullanabilirler.
Pıhtı Eritici İlaç Tedavisi (Tromboliz )
Aspirin gibi pıhtılaşma önleyiciler genellikle pıhtıyı çözmek için kullanılabilir. Pıhtılaşma çözen ilaçlar ilk beyin pıhtısı semptomları görüldükten sonra 4.5 saate kadar uygulanabilir. Hasta ayrıca yeni pıhtıların ortaya çıkmasını önlemek için bir aspirin rejimine de başlatılabilir. Düzenli kullanılan ilaçlarla etkileşime girebileceğinden yüksek tansiyon riski varsa pıhtılaşma önleyici ilaçlar kullanılamaz. Bazı durumlarda, pıhtının cerrahi olarak çıkarılması gerekir.
Antikoagülanlar kan pıhtılaşma sürecini (plazmatik pıhtılaşma) yönlendiren ilaç türleridir. Pıhtı oluşumuna engel olurlar, yani kan pıhtılarının çok kolay oluşmasını önlerler.
Antikoagülanlar genellikle VKA dışı ağızdan alınan ilaçları, heparinleri ve K vitamini antagonistlerini içerir. Bunların hepsinin farklı çalışma yöntemleri vardır. Farmakolojik etki şekli nedeniyle, bu ilaçların kullanımı anemi ile sonuçlanabilecek herhangi bir doku veya organdan kaynaklanan gizli veya açık kanama riski ile ilişkili olabilir. Tüm antikoagülanlar kanama riskini artırabilmesine rağmen, kanamayı azaltmak veya durdurmak için stratejiler mevcuttur.
Tromboliz bu tip ilaçların etkisini artıran bir yöntemdir. Bir ilacın damar içine veya doğrudan etkilenen damara kateter yoluyla verilmesidir. Bu şekilde pıhtıları parçalara ayırmak mümkün olur.
Anjiyografik Pıhtı Çıkarma (Trombektomi)
Anjiyografik pıhtı çıkarma pıhtının mekanik olarak çıkarılmasıdır. Trombektomi adıyla da bilinen bu uygulama ilk pıhtı semptomları yaşadıktan sonra 24 saate kadar yapılabilir.
Trombektomi işlemi, kamera görüntüleri izlenerek kan pıhtısının çıkarılmasıdır. Trombektomi en sık olarak, bir kalp ritmi bozukluğu olan atriyal fibrilasyonun neden olduğu bir arteriyel tıkanma olan bir arteriyel emboli için gerçekleştirilir. Bir arteriyel emboli, etkilenen bölgede ağrıya neden olan akut bacak iskemisine (sınırlı kan arzı) neden olur. Karaciğer veya böbrek gibi organlardaki durumları tedavi etmek için de trombektomi kullanılabilir. Doktor inme veya mezenterik iskemi tedavisinde bu işlemi yaptırmanızı önerebilir.
İşlem sırasında girişimsel radyolog, kafatası tabanına veya kasıklara 3 mm'lik bir plastik tüp (kılıf olarak adlandırılır) yerleştirecektir. Ve ardından küçük bir tel şeklindeki materyal kan pıhtısına yönlendirilir.
Bu prosedür için birkaç farklı teknik vardır. Kan pıhtısı, trombüsü emmek için bir vakum ile çıkarılabilir. Bunun dışında pıhtı parçalamak için mekanik ekipman veya tuzlu su jetleri kullanılabilir. Ek olarak ses dalgaları kullanılarak pıhtı parçalanabilir.
Cerrahi Tedavi
Bazı durumlarda pıhtı, beyinden cerrahi olarak çıkarılmalıdır. Ek yaralanma riskini azaltmak için atardamarlar da plaktan temizlenebilir ve kazınır. Ek pıhtılaşma riski taşıyan hastalarda, damar içine yerleştirilmiş bir doku plazminojen aktivatörü olabilir. Bu, felcin gerçekleşmesini önlemek için pıhtılaşmayı önleyen ilaçları doğrudan beyne salar.
Cerrahi trombektomi bu sorunun tedavisinde kullanılabilen bir yöntemdir. Cerrahi trombektomi, bloke edilmiş kan damarı içine bir giriş yapılarak arterden veya venden kan pıhtısı çıkaran bir ameliyat türüdür.
Beyinde Kan Pıhtılaşması Tedavi Öncesi
Beyne pıhtı atması ile ilgili belirtiler varsa hastaya en kısa sürede bazı tetkiklerin uygulanması gerekir. Bunlar genellikle görüntüleme yöntemlerini içerir. Beynin görüntülenmesiyle pıhtının yeri, etkilediği alan ve durumun ciddiyeti anlaşılır. Buna göre bir tedavi yöntemi belirlenir. Hastanın en kısa sürede hastaneye getirilmesi ve erken müdahale çok önemlidir. Ne kadar erken tedaviye başlanırsa kalıcı sorunlar o kadar az olur. Erken müdahale edilen hastalarda ilaç ile tedavinin yeterli olabilme şansı da vardır. Daha ileri durumlarda girişimsel müdahaleler gerekli olur.
Hastanın Yoğun Bakım Ünitesine Alınması
Görüntüleme yöntemleri ile beyinde bir pıhtı tespit edildiyse hastaya en kısa sürede müdahale etmek gerekir. Pıhtının durumuna, müdahale zamanına göre en uygun yöntem belirlenir. Bu yöntem hastanın sağlıklı dokularına en az hasarı verecek şekilde belirlenir. Ardından zaman kaybetmeden tedaviye başlanır.
Tetkikler
Doktor ayrıca beyinde pıhtıyı doğrulamak ve tedavi etmek için bazı görüntüleme testlerinden birini kullanabilir. Bunların en kısa sürede gerçekleştirilmesi ve beynin görüntülenmesi gerekir. Görüntüleme teknikleri ile pıhtının yeri, etkilediği alan ve genel durum görülebilir. Bu şekilde en doğru tedavi yöntemi uygulanabilir. Beyne pıhtı atması durumundan şüpheleniliyorsa birçok farklı tetkikten faydalanmak mümkündür.
Bilgisayarlı Tomografi
Bilgisayarlı tomografi taraması, boynunuzdaki ve beyninizdeki kan damarlarını daha ayrıntılı olarak görüntülemek için bir dizi X-ışını kullanır. Bilgisayarlı tomografi (BT) kemikler, yumuşak dokular, ve kan damarları gibi iç organların ayrıntılı bir şekilde görüntülenmesini sağlayan ve hastalıkları teşhis etmeye yarayan bir görüntüleme yöntemidir.
Bilgisayarlı tomografi taraması sırasında oluşturulan enine kesit görüntüleri çoklu düzlemlerde yeniden biçimlendirilebilir ve hatta bir bilgisayar monitöründe görüntülenebilen, filme basılmış veya elektronik ortama aktarılabilen üç boyutlu görüntüler bile oluşturabilir. BT taraması çoğu zaman birçok farklı kanseri tespit etmek için en iyi yöntemdir, çünkü görüntüler doktorunuzun tümör varlığını doğrulamasını ve boyutunu ve konumunu belirlemesini sağlar.
Bilgisayarlı tomografi hızlı, ağrısız, girişimsel olmayan ve hassas bir görüntüleme yöntemidir. Acil durumlarda, iç yaralanmaları ve kanamayı ortaya çıkarabilir. Bu sayede hayat kurtarmaya yardımcı olur.
Günümüzde çoğu bilgisayarlı tomografi sistemi, daha geleneksel "eksensel" modda tarama yapmanın yanı sıra sarmal tarama yeteneğine sahiptir. Ek olarak, birçok BT sistemi aynı anda birden fazla dilimi görüntüleyebilir. Bu gibi ilerlemeler göreceli olarak daha kısa sürede göreceli olarak daha büyük vücut parçalarının hacimlerinin görüntülenmesini sağlar. Teknolojideki bir başka gelişme, EBCT olarak da bilinen elektron ışınlı BT’dir. Kesitsel görüntü oluşturma ilkesi, ister tek ister çoklu dilim olsun, geleneksel BT ile aynı olmasına rağmen, EBCT tarayıcı, tek tek "anlık görüntüler" oluşturmak için herhangi bir hareketli parça gerektirmez. Sonuç olarak, EBCT tarayıcı, geleneksel BT tarayıcılardan daha hızlı görüntü elde edilmesini sağlar.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
Bu görüntüleme yöntemi inme, pıhtı veya beyin kanaması nedeniyle zarar görmüş beyin dokusunu tespit etmek için radyo dalgalarını kullanır. MRI vücudunuzda ayrıntılı resimler oluşturmak için güçlü mıknatıslar, radyo dalgaları ve bir bilgisayar kullanan bir testtir.
Doktor bu testi sorunu teşhis etmek veya tedaviye ne kadar iyi yanıt verdiğinizi görmek için kullanabilir. X-ışınlarının ve bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarının aksine, manyetik rezonans görüntülemede X ışınlarının zararlı iyonlaştırıcı radyasyonunu kullanmaz. Bu nedenle daha güvenli bir görüntüleme yöntemidir.
MRI, bir doktorun bir hastalığı veya hasarı teşhis etmesine yardımcı olur ve bir tedaviyle ne kadar iyi yanıt verildiğini bu şekilde izleyebilir. Vücudun farklı bölgelerinde MR kullanılabilir. Yumuşak dokulara ve sinir sistemine bakmak için özellikle yararlıdır.
Beyin ve omurilikteki bir MR şunları tespit edebilir:
- Kan damarı hasarı ve beyin hasarı
- Kanser
- Çoklu skleroz ve omurilik yaralanmaları
- İnme
Fonksiyonel MRG (fMRI) adı verilen özel bir MRI türü beyin aktivitesini izlemeye yardımcı olur. Bu test, kişi belirli işleri yaparken hangi bölgelerin aktif hale geldiğini izlemek için beyninizdeki kan akışını görüntüler. Bir fMRI, epilepsi veya tümörler için beyin ameliyatına ihtiyaç olduğunda, inmenin etkileri gibi beyin problemlerini saptamada yardımcı olur. Bir beyin haritalaması yapabilir. Doktor tedaviyi planlamak için bu testi kullanabilir.
Ultrason
Karotis ultrasonu kan akışını görüntülemenin ve damarlardaki yağ birikintilerini göstermenin bir yoludur. Ayrıntılı görüntüler oluşturabilir. Karotis ultrasonu, boyundaki karotid arterlerin resimlerini üretmek için, kalpten beyne kan taşıyan ses dalgalarını kullanır.
Bir Doppler ultrason çalışmasıdır. Bu yöntem bir kan damarı içinden kan akışını değerlendiren bir tekniktir. Genellikle başka bir testin parçasıdır. En sık olarak, stenoz adı verilen inme riskini artırabilecek bir durum olan karotid arterlerin tıkanması veya daralması durumunda hastaları taramak için kullanılır.
Bu prosedür için çok az özel hazırlık gereklidir. Mücevherleri evde bırakmak gerekir ve bol ve rahat kıyafetler giyilir. Bol kesim, açık boyunlu bir gömlek veya bluz idealdir.
Kan Tahlilleri
Kan pıhtısını sorununda da kan tahlillerinin faydası vardır. Doktorunuz aşağıdakileri belirlemek için kan testleri yapabilir:
- Kanın ne kadar çabuk pıhtılaştığını anlamak
- Kritik kan bileşenlerinin dengeli şekilde var olup olmadığını görmek
- Kan şekeri seviyesini ölçmek
- Enfeksiyonu tespit etmek
Bu faktörleri anlamak, tedavi planını oluşturmaya yardımcı olabilir. Bu nedenle yaygın kullanılan kan testlerine başvurulabilir. Kan testleri genellikle koldaki bir damardan alınan kan örneklerinin laboratuarda incelenmesiyle gerçekleştirilir.
Diğer
Bazı durumlarda ekokardiyagram ve serebralangiogram gibi testler gerekli olabilir. Serebralangiogram bir kateterin küçük bir kesikten karotid veya vertebral arterlerinize yerleştirilmesini içerir. Oradan, doktorunuz boynunuzdaki ve beyninizdeki atardamarların ayrıntılı bir görüntüsünü elde edebilir. Ekokardiyogram, kalbinizden beyninize giden kan pıhtılarının yerini belirlemek için ses dalgaları kullanan bir yöntemdir.
Beyinde Kan Pıhtılaşması Tedavi Sonrası
Pıhtı konumuna ve ciddiyetine bağlı olarak çeşitli beyin kan pıhtılaşma tipleri vardır. Antikoagülan ilaçlar (kan sulandırıcılar), pıhtıları parçalamada ve yenilerinin oluşmasını önlemede çok iyidir. Bir MRG taraması genellikle pıhtıların aynı boyutta kaldığından veya küçüldüğünden emin olmak için kullanılır. Daha ciddi durumlarda, tam bir arter bloğunda olduğu gibi, pıhtıyı parçalamak, ardından çıkarmak için bir kateterin yerleştirildiği cerrahi işlemler uygulanabilir. Bu tedavi şekillerine, etkilenen alana, ne kadar erken müdahale edildiğine bağlı olarak tedavi sonrası süreç de değişiklik gösterir.
İyileşme Süreci
Beyinde kan pıhtısı sorunundan sonra iyileşme süreci her hastaya göre değişkenlik gösterir. Hastanede kalınan süre birçok etkene göre değişir. Hastanın hayatına nasıl devam edeceği de değişkendir. Eğer erken müdahale edildiyse, hastanın genel sağlık durumu iyiyse, pıhtı nedeniyle kalıcı bir sorun oluşmadıysa ve ilaç tedavisi ile durum düzeldiyse iyileşme süreci hızlı olur. Hastanın beyninde kalıcı hasar oluşmayabilir ve felç ihtimali düşer. Aksi takdirde beyin ameliyatı gerekebilir. Hastada kalıcı kısmi felç oluşabilir. Bu durumda uzun süre fizik tedavi devam eder.
Komplikasyonlar
Beyindeki kan pıhtılarının oluşması nadir değildir. Beyindeki pıhtılara sıklıkla o bölgedeki damarların zarar görmesi neden olur.
Kan pıhtılaşması semptomları arasında baş dönmesi, konuşma zorluğu, koordinasyon eksikliği, birkaç baş ağrısı vardır. Bu işaretler derhal tıbbi yardım almanız gerektiğini gösterir.
Beyindeki bir kan pıhtısı iskemik felce neden olabilir - beyindeki bir arterin tıkanmasına ve oksijen ve besin beyninin bir bölümünü aç bırakmasına neden olan bir inme. Aynı zamanda hücresel atık ve karbondioksit birikmesine neden olabilir, çünkü beyin bu atıkları doğru şekilde temizleyemez. Bu, tıkanıklığın etrafındaki hücrelerin ölmesine ve beynin bu bölümündeki nöronların çalışmamalarına neden olabilir ve bu, vücutta hasara neden olabilir. Beyinde kan pıhtısı olduğundan şüpheleniyorsanız, yaşamı tehdit edici bir durumdan kaçınmak için acil tedavi gerekli olacaktır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Eğer kan pıhtısına neden olabilecek bir hastalık yaşanıyorsa bunu kontrol altında tutmak gerekir. Düzenli olarak doktora kontrole gitmek ve düzenli kan testleri yaptırmak önem taşır. Pıhtılaşma sorunlarını dengelemek için K vitamini içeren besinleri dengeli şekilde tüketmek gerekir. K vitamini yapraklı yeşil sebzelerde bulunur. K vitamini içeriği yüksek yiyecek ve içecek örnekleri arasında ıspanak, brüksel lahanası, maydanoz, yeşil çay, hardal yeşili bulunur.
Aktif kalın, düzenli egzersiz başka bir derin damar pıhtılaşmasını önlemenin harika bir yoludur. Doktor aksini söylemedikçe hastaneden taburcu olduktan sonra düzenli olarak yürümelisiniz. Yürüme, etkilenen bacağın dolaşımını arttırır ve pıhtı riskini azaltmanıza yardımcı olabilir.
Dinlenirken, ayağınızı kalçanızdan daha yükseğe kaldırmaya çalışın, böylece yerçekimi ile baldırdan dönen kan akışına yardımcı olur. Bu, baldır damarlarındaki basıncı azaltır ve baldırlarda kan ve sıvı birikmesini önlemeye yardımcı olur. Bacağınızı kaldırmanın en kolay yolu, bacağınızı bir yastığın üzerine veya bir kanepeye yaslamaktır.
Uzun bir uçak, araba veya tren yolculuğu yapılacaksa uzun süre hareketsiz kalmak bir sorun oluşturabilir. Bunu önlemek için her 1-2 saatte bir koridordan aşağı yukarı yürümek zorundasınız. Koltuğunuzda otururken baldır kaslarınızı çalıştırmaya çalışın. Bu, bileğinizi daire içine alarak veya ayak parmaklarınızı kaldırarak yapılabilir. Herhangi bir kanamaya dikkat edin, özellikle fazla ise. Küçük bir yaralanma, görülmezse büyük bir problem haline gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
Beyinde kan pıhtılaşması nasıl önlenir?
Kan pıhtıları, kan inceltici ilaçlar ile tedavi edilebilir. Ancak kan pıhtılarının oluşmasını önlemek için adımlar atmak daha iyidir çünkü komplikasyonlar erken teşhis edilmezse ciddi ve hatta ölümcül olabilir. Risk faktörlerinizi kontrol etmeye çalışın, böylece bir kan pıhtısı geliştirme ihtimalini azaltabilirsiniz. Aşağıdaki adımlar pıhtıları önlemeye yardımcı olur:
- Aşırı kilo probleminiz varsa kilo verin.
- Sigara içmeyi bırakın.
Doktorunuza ailede herhangi bir kan pıhtılaşması öyküsü varsa söyleyin. Tedavi olmak ve risk faktörlerinizi azaltmak için doktorunuzun talimatlarını takip etmek önemlidir. Omega-3 bakımından zengin besinler, meyveler ve sebzeler ve E vitamini açısından zengin besinler açısından zengin bir anti-enflamatuar diyetin benimsenmesi de yardımcı olabilir.
Fiziksel olarak aktif olun. Hareketsizlik, özellikle bacaklarda pıhtı oluşumuna yol açabilen önemli bir faktördür. Masa başında uzun süre oturuyorsanız ya da sık seyahat ediyorsanız düzenli olarak kalkın ve dolaşın.
Kan pıhtısı riskini artırabilecek diğer koşulların farkında olun ve riskinizi azaltma stratejileri hakkında doktorunuzla konuşun.
Kan Nasıl Pıhtılaşır?
Doğal bir şekilde oluşan bir kan pıhtısının yaşam döngüsü, bir dizi kimyasal etkileşim ile ilişkilidir. Bu sıralama şöyledir:
- Trombositler bir tıkaç oluşturur. Kanınızdaki trombosit adı verilen ufak parçalar, kan damarı hasar gördüğünde serbest bırakılan tetikleyiciler tarafından salınır. Alandaki duvarlara ve birbirlerine yapışarak, kanın sızmasını önlemek için yaralanan kısmı dolduran bir tıkaç oluşturacak şekilde şekil değiştirirler.
Aktive edildiğinde, trombositler daha fazla trombosit ve diğer hücreleri kendilerine çeker ve bir sonraki adıma geçmek için kimyasalları serbest bırakır.
-
Pıhtı büyür. Kanınızdaki pıhtılaşma faktörü olarak adlandırılan proteinler, birbirlerini hızlı bir zincir reaksiyonuna neden olmaları için işaret eder. Kandaki çözünmüş bileşenler ile uzun süre fibrin liflerine evrilir. Bunlar, daha fazla trombosit ve hücreyi hapseden bir ağ oluşturmak için tıkaçtaki trombositlerle karışır. Pıhtı çok daha sert ve daha dayanıklı hale gelir.
-
Pıhtılar büyümesini durdurur. Diğer proteinler fazladan pıhtılaşma faktörü proteinlerini dengeler, böylece pıhtı gerekenden daha fazla yayılmaz.
-
Vücudunuz pıhtıları yavaşça parçalara ayırır. Hasar görmüş doku iyileştikçe, artık pıhtıya ihtiyacınız kalmaz. Sert fibrin lifleri çözünür ardından kan, trombosit hücreleri ve pıhtı hücrelerini geri alır.
Pıhtı Atması Ölüme Neden Olur mu?
Pıhtı atması hayati bir sorundur. Zamanında müdahale edilemezse ölümle sonuçlanabilir. Bunun dışında tüm vücut veya kısmi felçler de görülebilir. Pıhtı tedavisinde zamanla yarışmak söz konusudur ve her dakikanın önemi vardır.
Pıhtı Atması Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Beyne pıhtı atması bölgedeki damarın pıhtı ile tıkanması anlamına gelir. Damar tıkandığında bunun beslediği beyin bölümü beslenemez. Tedavi edilmezse buradaki hücreler geri dönülmez biçimde ölmeye başlar. Bu da felç ve ölümle sonuçlanabilen ciddi sorunlar doğurur.
İlk Müdahale Nasıl Yapılmalıdır?
Pıhtı atması sorunu varsa zaman esastır. Acil servisi arayın ve derhal hastaneye gidin. Pıhtı sorunu, düşme ile sonuçlanabilecek olan denge veya bilinç kaybına neden olabilir. Siz veya etrafınızdaki birinin felç geçirdiğini düşünüyorsanız, aşağıdaki adımları izleyin:
- Acil servisleri arayın. İnme semptomlarınız varsa, başka birini aramasını isteyin. Acil yardım beklerken mümkün olduğunca sakin kalın.
- Felç geçirmiş bir başkasına bakıyorsanız, güvenli ve rahat bir konumda olduklarından emin olun. Tercihen, bu, kusma durumunda başları hafifçe kaldırılmış ve desteklenmiş olarak bir tarafta durmak şeklindedir.
- Nefes alıp almadıklarını kontrol edin. Nefes almıyorlarsa, suni teneffüs yapın. Nefes almada güçlük çekiyorlarsa, kravat veya fular gibi daraltan giysileri gevşetin.
- Sakin ve güven verici bir şekilde konuşun ve sıcak tutmak için bir battaniyeyle örtün.
- Onlara yiyecek veya içecek bir şey vermeyin.
- Kişi bir uzuvda herhangi bir zayıflık gösteriyorsa, hareket ettirmekten kaçının.
Durumdaki herhangi bir değişiklik için kişiyi dikkatle izleyin. Acil durum operatörüne semptomlarını ve ne zaman başladıklarını anlatmaya hazır olun. Kişinin düşüp kafasını çarpmadığından emin olun.
Gebelik Döneminde Beyinde Kan Pıhtılaşması Nelere Sebep Olur?
Çocuk doğurma çağındaki genç kadınlar düşük inme riski altındadır. Bununla beraber gebelik sırasında ve bu dönemden kısa bir süre sonra, hormon değişiklikleri bazı kadınları kan pıhtılarına biraz daha eğilimli hale getirebilir. Ve bu da felç ihtimalini artırır.
Bu hormonal değişiklikler hamilelik sırasında ve doğumdan sonra birkaç hafta boyunca, doğum sonrası dönem olarak tanımlanan bir zaman içinde ortaya çıkar.
Kan pıhtılaşma sorunları, otoimmün hastalık, yüksek tansiyon veya kalp hastalığı olan kadınların özellikle hamilelik ve doğum sonrası dönemde, inme riski daha yüksektir.
İnmeler tipik olarak, beynin bir bölgesine kan sağlayan bir arterden kan akışının kesilmesidir. Bu kesinti bir pıhtıdan kaynaklanabilir. Bu kesilme, etkilenen alanın işlevinde bir soruna neden olur. Gebelik döneminde kadınlar atardamarlardaki kan akışını bozan kan pıhtıları oluşturabilir ve ayrıca beyin damarlarında kan pıhtılaşması sorunu yaşayabilir.
Hamilelik sırasında pıhtı atması ciddi bir tıbbi acil durumdur. Acil tıbbi yardım, bebek ve anne için sonucu iyileştirebilir.
Hamilelik veya doğum sonrası dönemde olağandışı nörolojik semptomlar yaşarsanız, derhal tıbbi yardım almalısınız.
Hamilelik sırasındaki belirtiler çoğu zaman ciddi veya tehlikeli bir şeyin belirtileri değildir, ancak rahatsız edici, ilgili veya olağandışı semptomlar yaşarsanız derhal tıbbi yardım almanız en iyisidir.
Beyinde Kan Pıhtılaşmasının Yaşla İlgisi Var mı?
İleri yaştaki kişiler kan pıhtısını riskini daha fazla taşır. Bu dönemde sıklıkla ortaya çıkan tansiyon, kalp hastalıkları, şeker hastalığı gibi sorunlar ve hareketsiz yaşam pıhtı atma sorunu yaşama ihtimalini artırır. Fakat yaştan bağımsız olarak da bu tip sorunlar yaşanabilir.
Beyinde Kan Pıhtılaşması Durumunda Bilinç Kaybı Oluşur mu?
Pıhtı atması durumunda etkilenen beyin bölgesine göre değişik belirtiler ortaya çıkar. Etkilenen bölgeye bilinci yöneten kısım da dahilse bilinç kaybı veya bulanıklığı ortaya çıkabilir. Bu nadir bir durum değildir.
Görme ve Konuşma Bozuklukları Zamanla Düzelir mi?
Pıhtı nedeniyle oluşan bu tip sorunlar kalıcı veya geçici olabilir. Erken müdahale edildiğinde sorunların geçici olma olasılığı daha fazladır. Aksi takdirde bölge uzun süre kan ile beslenemez durumda kalır ve beyin hücreleri ölmeye başlar. Bu hücreler sonradan yenilenemez.
Alkol ve Sigara Kullanımı Pıhtı Atmaya Neden Olur mu?
Sigara pıhtı atma riskini en çok artıran faktörlerden biridir. Sadece sürekli tüketenler değil pasif içiciler de risk altındadır. Pasif içici grubu çevrede içilen sigaranın dumanını soluyan kişileri ifade eder. Sigara dumanı bir şekilde solunduğunda kan yoğunlaşır ve pıhtılaşma ihtimalini artırır. Bu durum da beyne ya da başka bir organa pıhtı atmasına neden olabilir.
Obezite Pıhtı Atmasına Neden Olur mu?
Obezite, aşırı kilo problemi dolaşım sorunlarını beraberinde getirir. Metabolik hastalıklara yol açar ve kalp sağlığını kötü etkiler. Tüm bunlar çeşitli organlara pıhtı atmasına yol açabilir. Bu nedenle kan dolaşımı sağlığını korumak için sağlıklı bir kiloda olmak, hareketli bir yaşam sürmek gerekir.