Doğal yağ azaltıcı olarak bilinen bitkisel steroller, farklı mekanizmalar yoluyla bağırsaktan kolesterol emilimini bozuyor. Bu mekanizmalar, bağırsak boşluğunda misel çözünürleştirme için diyet ve safra kolesterolü ile rekabet etmek, bağırsak kolesterol emilimini bozmak, safra asitlerinin ikincil safra asitlerine dönüşümünü değiştirmek ve safra asidi hidrofobik / hidrofilik oranını düşürmek şeklinde sıralanabilir.
Sterollerin etkisi kişiden kişiye değişiyor
Ancak bitki sterolü takviyesine verilen yanıtta bireyler arası büyük bir değişkenlik söz konusu.
İtalya'daki Bologna Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi, bitki sterolleri ve kalp damar hastalığı riske ilişkin mevcut kanıtların çoğunun, et ve süt ürünleri tüketiminin yüksek olduğu ve diyetin tam tahıllar, meyve ve sebzeler açısından düşük olma eğiliminde olduğu Kuzey Amerika ile Kuzey ve Orta Avrupa'da yürütülen klinik çalışmalardan geldiğini ifade ediyor.
Araştırmacılar ayrıca şunları aktarıyor:
“Kalp damar hastalığı riski azaltmak için en çok önerilen beslenme şekli bu olmasına rağmen, bitki temelli bir diyet uygulayan bireylerde fitosterollerle diyet takviyesinin ek etkisi henüz tam olarak araştırılmış değil.”
Araştırmacılar, mevcut bilgilerdeki boşlukları doldurmak amacıyla, 2022 yılında DESCO (Diet and plant sterols in the control of cholesterolemia) adlı bir klinik çalışma gerçekleştirerek, hafif-orta derecede hiperkolesterolemisi olan 50 İtalyan bireyde günde bir kez 2,5 g bitki sterolü içeren içmeye hazır bir besin takviyesinin kısa vadeli lipit düşürücü etkisini test etti.
3 haftalık takipte, beklendiği gibi fitosterollerle takviye, başlangıç seviyesine kıyasla ve standart diyetlerine ek olarak plazma toplam kolesterolü, LDL-C ve Apo B-100'de önemli iyileşme ile ilişkilendirildi. Toplam kolesterol ve LDL-C’nin plasebo ile karşılaştırıldığında önemli ölçüde azaldığı belirlendi.
Faydalı etki, Akdeniz diyeti ile arttı
Verilerin analizi, Akdeniz diyeti uygulamanın LDL-C ve toplam kolesterolde daha önemli bir klinik iyileşme ile önemli ölçüde ilişkili olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar bu analizden hareketle, fitosterol ve Akdeniz diyetinin diğer aktif bileşenleri arasında potansiyel bir sinerji olduğunu ifade etti.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar Nutrients dergisinde yayınlandı.