

ABD'de Bir Göl Canavar Gibi Bina ve Arazileri Yutuyor
ABD, Kuzey Dakota'daki Devils Gölü yavaş yavaş büyüyen bir canavar haline geliyor. Son 20 yıldır durmadan genişleyen bu devasa göl, binlerce dönüm arazi ve yüzlerce binayı yuttu. Son olarak iki kasabada da sular yükseldi.
Devils Gölü, gittikçe genişliyor ancak bu durum, fazla kar suyu ya da yağmuru taşıyan doğal bir göl veya ırmağa sahip olduğundan değil. Şimdi de 6 fit (1,82 m) kadar taşma ölçüsüne ulaştı ve eğer su seviyesi düşürülemezse, akıntı yönünde bulunan yerleşim yerlerini su alıp götürecek. Bilim adamları, havzayı doldurmuş olan ağır yağmur ve kar durumunun, en az 10 yıl süreceğine inanıyor. Devils Gölü sakinlerinden olan ve vaktinin çoğunu bu seli kontrol etmek için harcayan 72 yaşındaki Joe Belford: ''Bu yavaş hareket eden bir işkence'' diyor. Amerika'da böyle bir ikilemle yüzyüze gelen başka bir yer yok.
7000 haneli Devils Gölü'nün Belediye Başkanı Dick Johnson:
''Şanslı mıyız şansız mıyız bilemiyorum ama durumumuz türüne az rastlanır cinsten.'' diyor.
Bu sürekli sel durumu, herhangi bir tayfun veya kasırga gibi ani bir etkiye sahip değil ancak yıkıcı ve tahrif edici bir etkisi var. 1990'lı yılların başında suların yükselmesiyle birlikte, göl civarındaki 400'den fazla ev, ya taşındı ya da yok oldu.
Fargo Nehri'nin yaklaşık 257 km kuzeybatısında yer alan göl, Kuzey Dakota'da bulunan en büyük tatlı su kaynağı özelliği taşıyor. Ve gölün hesaplanan kıyı şeridi uzunluğu şuanda 1699 km ve derinliği 22 metre kadar. Ülkenin birçok yerinden gelen turistler, burada balık tutup dinleniyorlar.
Ancak yöre insanları ve politikacılar, gölün tehlikeli bir sel felaketi olmasından korkuyor.
Göl, küçük bir kasaba olan Minnewaukan'dan sadece 13 km ötedeydi. Bugün ise bu yerleşim yerini üç tarafından kaplamış durumda ve bölge sakinleri yardım çağrısında bulunuyor.
Minnewaukan Belediye Başkanı Trish McQuoid:
''Göl insanları birbirinden ayırıyor. Tüm şehrin daha yüksek bir alana taşınması gerekli'' diyor.
Göl, deniz seviyesinden sadece 1,451 fit yukarıda, eğer 1,458 fitin üzerine çıkarsa, sular Kuzey Dakota'nın güneydoğusu boyunca akan Sheyenne Nehri'ne dökülecek ve Kanada'ya doğru yönelecek. Bu nehre gerçekleşecek bir akıntı, nehrin sularının 5 fit yükselmesine neden olabilir ve bu da 2009'da gerçekleşen ve 6300 kişinin bölgeden boşaltılmasına neden olan selden daha şiddetli olabilir. Bu durum, şehrin yarısının seller altında kalacağı anlamına geliyor.
2010 yılının sonuna doğru, federal hükümet selden zarar görmüş gayrimenkulleri satın almak ve bazı iyileştirmeler yapmak için 1 milyon dolar harcamış olacak. Bu rakama, gölün batısında yer alan bölgede inşa edilmiş olan 27 milyon dolarlık sel suyunu tahliye kanalı ise dâhil değil. Tüm bu ölçümlerin ise geçici olduğu düşünülüyor. Nihai çözüm ve onun maliyeti ise bilinmiyor.
Kuzey Dakota Demokratlarından olan Senatör Byron Dorgan ise:
''Seli durdurma ve suyu tahliye etme meselesi çok komplike bir durum, eğer böyle komplike bir durum olmasaydı, zaten çok uzun bir zaman önce bu sorun çözülürdü'' diyor.
Bilim adamları ve ABD Jeoloji Araştırması Anketi, normal hava döngüsünün ne zaman geri geleceği ile ilgili tam olarak bir tahminde bulunmalarının imkansız olduğunu söylüyorlar. Ancak kurumun hava tahmin modelleri, şuanki durumun en az 10 yıl daha süreceğini %72'lik bir ihtimalle gösteriyor.
Ağaç halkalarına ve göl tabanındaki tortulara dayanarak yapılan iklim çalışmaları, geçmiş 2000 yıl boyunca birçok kereler, Devils Gölü Havzası'nda gerçekleşen benzer yağışlı periyotlara işaret ediyor. Göl en son 1889 yılında taşmıştı.
Yetkililer, bölgede suyun zararlı bitki ve balıkların bulunduğu diğer sularla kontamine olup, içme suyundaki sülfat seviyesinin artacağından endişe ediyorlar. Sudaki yüksek orandaki sülfat ve tuzlar, suya acı bir tat verir ve mushil etkisi gösterir. Bölgedeki yetkililer, su kalitesini iyileştirmek için yardım arayışı içindeler.
Güncelleme: 26/09/2010
Kaynak: Dave Kolpack, ''North Dakota Lake Swallows Land and Buildings'', news.yahoo.com, çev. Kader Demirpehlivan, yaklasansaat.com, 22/09/2010.