22 yaşındaki İranlı genç kız Mahsa Amini, ne Molla rejimi karşıtı bir devrimci ne de bu rejime düşman bir çevreye mensuptu.
Kürt kökenli Müslüman bir aileden geliyordu ve başını tamamen örtmemesinin güvenlik görevlilerinin dikkatini güzel yüzüne çekeceğini ve ölümüne yol açacağını bilmiyordu.
Babası postanede çalışıyor, annesi ailesinin bakımı ile ilgilenen bir ev hanımı.
Buradaki ironi, adının aslında Jina olması. Kürtlerin etnik kökenlerine işaret eden isim ve simgeleri yasaklayan yasalar uyarınca, ailesinin kendisine koyduğu bu Kürt ismi kullanmaktan mahrum edildi. Mahsa pasaportundaki Farsça adıydı ama asıl adı Jina'ydı.
Mahsa, başını tamamen örtmemesinin ölümüne yol açacağını bilmeden geçen perşembe günü arkadaşlarıyla buluşmak için dışarı çıktı.
Arkadaşları ile buluşacağı yere vardığında, kendilerini "ahlak polisi" olarak tanıtan iki adam yanına yaklaşıp onlarla birlikte karakola gelmesini istediler.
Olay yerine gelen arkadaşlarından birinin (Pariba Maksudi) anlattığına göre, Mahsa nedenini sormuş ve polislerden biri çok sayıda kişinin önünde kendisine sert bir tokat atmış, Mahsa çığlıklarla yardım isterken bu iki kişi kendisini götürmüş.
Cuma günü, Tahran Emniyet Müdürlüğü'nün bir sözcüsü, "Ahlak ve Rehabilitasyon Polisi" tarafından tutuklanan Mahsa'nın ciddi bir kalp krizi geçirip hayatını kaybettiğini duyurdu.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
8 Ocak 2020'de Devrim Muhafızları'nın kasten düşürdüğü Ukrayna uçağını ve kaza sebebinin insan hatası olduğunu söyleyerek bu konuda yalan söylemeye devam ettiğini hatırlıyor musunuz?
Tahran Emniyet Müdürlüğü'nün açıklamasından saatler sonra, Tahran, Dini Lider Ali Hamaney'in karargahı olan Kum ve Meşhed dahil olmak üzere İran'ın belli başlı şehirlerinde protestolar başladı.
Gençler, polis karakollarını ateşe verdiler, Dini Lider'in meydanlarda ve yollarda asılı posterlerini yırttılar, Mahsa'nın katilleri, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Ali Hamaney'e karşı intikam sloganları attılar.
Rejim, Beşşar Esed'in Dera olaylarının başında yaptığı hatayı yaptı. Olayları ve protestocuları anlamak, halkın öfkesini dindirmek yerine Kudüs Gücü Komutanı Tümgeneral İsmail Kaani'nin doğrudan emriyle Besic milisleri harekete geçerek olayları sert bir şekilde bastırmaya giriştiler.
Binlerce protestocu tutuklandı, gözleri bağlı ve elleri kelepçeli bir şekilde spor kompleksleri ile stadyumlara götürüldüler. Binaların çatılarından açılan ateşle çok sayıda kişi öldü.
Uluslararası Af Örgütü ölenlerin sayısının 40'ı aştığını söylerken, bazı haberlere göre sayıları 120'yi aştı ve 200'den fazla kişi yaralandı.
Daha önceki halk ayaklanmalarında yaşananların aksine protestocular da şiddet eylemlerine başvurdular. Ara sokaklarda Besic milislerinin etraflarını sardıktan sonra 4'ünü kesici aletlerle öldürdüler.
Besic milislerinin toplandıkları yerlere molotof kokteylleri attılar. Kaçan milislerin üzerine attıkları taş ve keskin metal parçalarıyla çok sayıda milisi yaraladılar.
Türk Haber Ajansı, bazı güvenlik güçlerinin üstlerine karşı geldiklerini ve görevlerinden ayrıldıklarını bildirdi.
Bilgiler ayrıca, göstericilerin yetkililerin, bakanların ve temsilcilerin evlerine saldırmasının ardından üst düzey yetkililerin ailelerini başka bölgelere naklettiklerini aktardı.
BM toplantılarının ardından New York'tan ayrılmadan önce İbrahim Reisi, devletin protestocularla kararlılıkla başa çıkacağı açıklamasını yaptı.
Amini'nin ailesini aramasının ve babasına başsağlığı dilemesinin insanların öfkesini hafifleteceğine inanıyordu, ancak protestoların şiddeti arttı ve daha da genişledi.
İran Enformasyon ve Komünikasyon Teknolojisi Bakanı İsa Zarepur, internet erişiminin güvenlik gerekçesiyle kesintiye uğrayabileceğini, cep telefonları ile Instagram ve WhatsApp dahil olmak üzere internete katı kısıtlamalar getirildiğini açıkladı.
Uluslararası kınama ve eleştiri bildirileri birbirini takip etti. Mahsa Amini'yi öldürenler karşısında tamamen silahsız İran halkına yönelik adaletsizliği durdurma çağrısında bulunan sivil toplum liderlerinin tweetleri sıklaştı.
İran'ın interneti ve dış dünya ile iletişimi kesmesinin ardından Amerikalı milyarder Elon Musk, İranlı yetkililerin engelleyemeyeceği bir uydu üzerinden İran'da internete yeniden erişimi sağlamak için Starlink sistemini aktive edeceğini söyledi.
Devrim Muhafızları da yol ayrımında olan İran'daki bu çok hassas durumdan yararlandı. İran Devrim Muhafızları'nın birçok üst düzey lideri, BM Genel Kurulu'nda yaptığı "cesur" konuşmasını överek Cumhurbaşkanı'na içten takdirlerini ilettikleri mektuba imza attı.
Reisi konuşmasında eski Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani'nin fotoğrafını göstererek utanç verici suikastı protesto etmişti.
İmza atanlar arasında İran Devrim Muhafızları Başkomutanı Hüseyin Selami, İran Devrim Muhafızları Karargah Komutanı Ali Fedavi, Hava Kuvvetleri Komutanı Emir Ali Hacızade, Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri, Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani de yer alıyor.
Mektubu imzalayanlar İran ve dünyanın çok önemli bir andan geçtiğini hissediyorlar. Üst düzey İran Devrim Muhafızları komutanları, imzaladıkları destek mektubunun, beklenen dini lider olarak Reisi için bir fırsat oluşturabileceğine inanıyorlar.
Yahut söz konusu komutanlar, diğer din adamlarının muhalefetine rağmen ikinci oğlu Mücteba'yı halefi yapmak isteyen Hamaney'in zayıflığını hissetmiş olabilirler.
Destek, komutanların doğrudan dillendirebilecekleri bir şey değil, ancak bu destek mektubu, Reisi'nin İran Devrim Muhafızlarının desteğini kazanma umudunu kuvvetlendirebilir.
Ancak tüm bu soruların dışında en önemli soru şu; bilhassa yaptırımlar, izolasyon ve umut verici yakın bir gelecek görüşünün yokluğu nedeniyle halkın çoğunluğu yoksulluk ve yoksunluktan muzdaripken, geçen yüzyılın yetmişli yıllarının sonunda İran Şahı'nın devrilmesi gibi bu halk devrimi de Molla rejiminin devrilmesine yol açar mı?
Bu seferki halk devrimi de ne kadar sürerse sürsün, büyük olasılıkla demir ve ateşle bastırılacak, çünkü bu rejim özünde totaliter ve baskıcı, toplumla iletişim kurma bilgi ve becerisine sahip değil.
Bu rejimin demokratlığı, dışarıyı memnun etmek için kullanılan bir bidatten ibaret. Nereden geldiğini yalnızca birkaç kişinin bildiği yetkileri sınırsız olan, seçilmemiş Veliyy-i Fakih'in otoritesinin üstüne hiçbir otorite yok. Bu nedenle onun öldürme ve bastırma emirleri uygulanmalı, bunlara uymamak haram.
Bu rejimin bir arada kalabilmesi ve devleti kontrol etmeye devam etmesi için halka karşı korkunç suçlar işlemesine geçici de olsa izin verecek bir takım dış etkenler var. Suriye rejimi bunlara sahip değildi.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/302 Aralık 2022 - Ukrayna'nın Harkov Oblastı'ndaki Kluhyno-Bashkyrivka köyünde bir görevli, füze isabet etmiş bir konuta bakıyor. Rusya'nın 24 Şubat'ta başlattığı istilada 282 gün geride kalırken, Birleşmiş Milletler tarafından görevlendirilen yetkililer, Rusya'nın Ukrayna'daki kritik altyapıya düzenlediği saldırıların savaş suçu kapsamına girip girmediğini araştıracak. Kiev bu tür atakların savaş suçu teşkil ettiğini söylerken, Rusya saldırılarda sivillerin hedef alınmadığını ve Ukrayna'nın savaş kabiliyetini azaltıp masaya oturmaya zorlamanın amaçlandığını belirtti. BM İnsan Hakları Konseyi'nin martta oluşturduğu üç kişilik ekip, Rusya'nın Ukrayna'da işgal ettiği alanlarda savaş suçları işlediği sonucuna varmıştı. Moskova bu tür suçlamaları reddediyor ve bir karalama kampanyası olarak görüyor (Sergey Bobok/AFP)
-
2/301 Aralık 2022 - Hindistan'ın Kalküta kentinde bir sosyal aktivist, Dünya AIDS Günü'nde düzenlenen farkındalık kampanyasında eline yazdığı "Stop AIDS" (AIDS'i Durdurun) ifadesini sergiliyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre dünyada yaklaşık 38,4 milyon kişi, Edinsel Bağışıklık Yetmezliği Sendromu anlamına gelen AIDS'e yol açan HIV enfeksiyonuyla yaşıyor (Dibyangshu Sarkar/AFP)
-
3/3030 Kasım 2022 - Arjantin'in başkenti Buenos Aires'te bir elinde dünya kupasının taklidi olan Messi maskeli bir aşçı, müşterisiyle selamlaşıyor. Katar'da düzenlenen 2022 Dünya Kupası'nda gruplarda son maçlar oynanırken Arjantin, Polonya'yla karşı karşıya gelecek. Katar ise Dünya Kupası tarihinde puan alamadan elenen ilk ev sahibi ülke oldu (Gustavo Garello/AP)
-
4/3029 Kasım 2022 - Çin'in başkenti Pekin'de sokağa çıkma yasağı ilan edilen bir mahallede koruyucu kıyafet içindeki işçi, uyarı bandı çekilmiş binanın önünde nöbet tutuyor. İktidardaki Komünist Parti koronavirüs kontrollerini sıkılaştırırken, "sıfır Kovid" kısıtlamalarına tepki gösteren kalabalıkların protestolarını engellemeye çalışıyor. Bu çabalar dahilinde Çin'de üniversiteler öğrencileri eve yollamaya başladı. Öte yandan Çin'de Ulusal Sağlık Komisyonu, Kovid-19 protestolarının ardından "halkın makul taleplerine gecikmeden yanıt verilmesi için harekete geçme" çağrısı yaptı (Andy Wong/AP)
-
5/3028 Kasım 2022 - İtalya'nın güneyindeki Ischia adasındaki Casamicciola kentinde kurtarma ekipleri aileden hayatta kalma ihtimali olan kişileri ararken, ailesinin arabasında yaklaşık 72 saattir mahsur kalan köpek ön camdan bakıyor. Yetkililer, cumartesi günü erken saatlerde binaları yıkan ve park halindeki arabaları denize sürükleyen heyelanda biri bebek 8 kişinin öldüğünü açıkladı. 4 kişinin hâlâ kayıp olduğu belirtilirken arama kurtarma çalışmaları sürüyor (Salvatore Laporta/AP)
-
6/3027 Kasım 2022 - Çin'in Şanghay şehrindeki protestolarda bir kişi gözaltına alınıyor. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin başkenti Urumçi'de perşeme günü çıkan ve 10 kişinin ölümüne neden olan yangının ardından Şanghay halkı, hükümetin "sıfır Kovid" politikasını protesto etmek için sokağa çıktı. Protestocular, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i istifaya çağıran sloganlar attı. Polisin müdahale ettiği eylemlerde bazı protestocular gözaltında alındı. Urumçi'deki yangının çıktığı apartmandaki kişilerin karantina nedeniyle evlerini terk edemediğine dair iddialar tepkilerin büyümesine neden olmuştu (Hector Retamal/AFP)
-
7/3026 Kasım 2022 - İtalya'nın Ischia Adası'nda meydana gelen heyelanın ardından medya mensupları ve polis memurları zarar gören arabaların arasında duruyor. İtalya'nın batı kıyısındaki Ischia Adası'nda yoğun yağış nedeniyle bugün erken saatlerde heyelan oldu. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Matteo Salvini, afet sonucu 8 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı ancak İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi teyit edilmiş can kaybı olmadığını söyledi. En az 12 kişinin kayıp olduğu bildirilirken, 100'e yakın kişi de heyelan sonucu mahsur kaldı. Çok sayıda aracı denize sürükleyen heyelanda en az 10 binanın da yıkıldığı aktarıldı (Ciro de Luca/Reuters)
-
8/3025 Kasım 2022 - Gondolcular; gözlerini, kulaklarını ve ağızlarını kapatan kişilerin sessizliğin üç aşamasını temsil eden siyah beyaz resimlerini tutuyor: "Görmedim, duymadım, bilmiyorum." Mjriam Bon ve Giusy Versace imzalı The Walls of Silence (Sessizlik Duvarları) projesi, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü'nde Venedik'e geldi ve Büyük Kanal boyunca 10 gondolluk bir geçit töreni yapıldı. Bu siyah beyaz görseller izleyicileri, sayısız şiddet, istismar ve günlük hayattaki taciz öyküsünü çoğu zaman örten sessizlik perdesi üzerinde düşünmeye davet ediyor (Andrea Pattaro/AFP)
-
9/3024 Kasım 2022 - İsrail'deki Dürzi azınlığından kişiler, İsrail'in Dalyat Karmel kasabasında 17 yaşındaki Tiran Ferro'nun cenazesinin etrafında yas tutuyor. Geçirdiği trafik kazasının ardından hastaneye kaldırılan Tiran Ferro, dün Filistinli bir grup tarafından hastaneden kaçırılmıştı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İsrail yurttaşı bir Dürzi olan Ferro'nun kaçırıldığı sırada hayatını kaybetmiş olduğunu iddia etmişti. İsrailli yetkililer, silahlı grubun hapiste tutulan Filistinlilerin serbest bırakılmasını ya da IDF tarafından öldürülen militanların cesetlerinin geri verilmesini talep ettiğini söylemişti. 17 yaşındaki Ferro'nun cesedinin bugün ailesine teslim edildiği açıklandı (Mahmoud Illean/AP)
-
10/3023 Kasım 2022 - İskoçya'nın bağımsızlık referandumu başvurusunun reddedilmesinin ardından İskoçya bağımsızlığı destekçisi bir kişi, Londra'daki Yüksek Mahkeme'nin önünde İskoçya bayrağıyla duruyor. Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi, İskoçya'nın bağımsızlığını kazanması için yeni bir referandumun düzenleyemeyeceğine karar verdi. Mahkeme Başkanı Robert Reed, "İskoç parlamentosu, İskoçya'nın bağımsızlığı konusunda bir referandum için yasama yetkisine sahip değil" diye belirtti. 2014'te yapılan refarandumda İskoçya halkının yüzde 55'i Birleşik Krallık'ta kalma yönünde oy kullanmıştı (Justin Tallis/AFP)
-
11/3022 Kasım 2022 - Katar'da düzenlenen 2022 Dünya Kupası'ndaki C Grubu müsabakasında Arjantin'i 2-1 yenen Suudi Arabistan'ın futbolcusu Salem Aldawsari, takımının ikinci golünü attıktan sonra takla atarak sevindi. Suudi Arabistan, Lionel Messi'nin forma giydiği ve turnuvanın favorileri arasında gösterilen Arjantin'i mağlup ederek büyük bir sürprize imza attı (Luca Bruno/AP)
-
12/3021 Kasım 2022 - Endonezya'da meydana gelen depremin ardından bir kazazede Cianjur Bölge Hastanesi'nde tedavi altında. Endonezya'nın Batı Cava eyaletindeki 5,6 şiddettindeki deprem sonucu 62 kişinin hayatını kaybettiği, en az 25 kişinin enkaz altında sıkıştığı ve 700'den fazla kişinin de yaralandığı bildirildi. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu, Ciranjang şehrinin 18 kilometre güneybatısında meydana gelen depremin 10 kilometre derinlikte kaydedildiğini açıkladı. Sayang hastanesinde elektrik kesintisi yaşandığını söyleyen Cianjur bölgesi yetkilisi Herman Suherman, hastaların ameliyat edilemediğini belirtti (Ajeng Dinar Ulfiana/Reuters)
-
13/3020 Kasım 2022 - Oyuncular, Katar'ın Havr şehrindeki Al Bayt Stadyumu'nda 2022 FIFA Dünya Kupası açılış töreninde performans sergiliyor. Bugün başlayıp 18 Aralık'ta bitecek Dünya Kupası'nın ilk karşılaşması, Türkiye saatiyle 19.00'da başlayacak Katar'la Ekvador arasındaki maç olacak. Geçen aylarda Katar, insan hakkı ihlalleri ve stadyum inşasında çalışan işçilerin çalışma koşullarının güvensizliğiyle ilgili dünya çapında tepki toplamıştı. Turnuva başlamadan iki gün önce stadyumlarda bira satışının yasaklandığı açıklaması da eleştirilere yol açtı (Hassan Ammar/AP)
-
14/3019 Kasım 2022 - Fransa'da "Derniere Renovation" (Son Yenileme) adlı aktivist grubun üyeleri, başkent Paris'te Charles Ray imzalı "At ve Binici" heykeline boya attı. Eylemciler, hükümetlerden gerçek ekolojik, sosyal ve iklim değişimi yanlısı güçlü adımlar talep etti. Aynı gruptan bir aktivist bu yaz 3 Temmuz'da Fransa Açık Tenis Turnuvası'ndaki yarı final mücadelelerinden birinde kendini fileye bağlamıştı. Bugün İtalya ve Norveç'te de sanat eserleri iklim aktivistleri tarafından hedef alındı. Son dönemde eylemcilerin sıklıkla tercih etmeye başladığı bu yöntem büyük tartışmalara yol açıyor (Alain Jocard/AFP)
-
15/3018 Kasım 2022 - Tayland'ın başkenti Bangkok'ta polis, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesinin düzenlendiği salona yürümeye çalışan protestoculara müdahale etti. Sosyal medyada paylaşılan videolarda protestocuların bir polis arabasını devirmeye çalıştığı, polise madde fırlatıp hücum ettiği, kalkanlı polislerinse plastik mermi ve cop kullandığı görüldü. Polis 10 kişiyi gözaltına aldı (Wason Wanichakorn/AP)
-
16/3017 Kasım 2022 - Britanyalı sokak sanatçısı Banksy'nin Ukrayna'nın başkenti Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı'nda tank önleyici engellerin yanına yaptığı resim kameraya böyle yansıdı. Dünyaca ünlü sanatçı yakın zamanda Ukrayna'da 7 duvar resmi yaptığını doğruladı. Rusya'nın Ukrayna'ya başlattığı istilada 267 gün geride kaldı. Savaş başladığından beri milyonlarca Ukraynalı çocuk yerinden oldu (Sergei Supinsky/AFP)
-
17/3016 Kasım 2022 - Polonya'da polisler, Ukrayna sınırına yakın Przewodow köyüne düşüp iki kişinin ölmesine yol açan füzenin kalıntılarını arıyor. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, kasıtlı saldırıya dair bir bulgu olmadığını ve patlamanın muhtemelen Ukrayna'nın hava savunma sisteminden kaynaklandığını açıkladı. Stoltenberg, yine de nihai sorumluluğun Ukrayna'ya karşı illegal bir savaş yöneten Rusya'ya ait olduğunu söyledi. Polanya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda da "Kesinlikle hiçbir şey bunun Polonya'ya yönelik kasıtlı bir saldırı olduğunu göstermez" demişti (Evgeniy Maloletka/AP)
-
18/3015 Kasım 2022 - Last Generation (Son Nesil) iklim aktivizmi grubunun iki üyesi, Avusturya'nın başkenti Viyana'daki Leopold Müzesi'nde sergilenen, ünlü Avusturyalı ressam Gustav Klimt'e ait "Ölüm ve Yaşam" tablosuna siyah boya fırlattı ve protestoculardan biri kendisini tabloya yapıştırdı. Müze sözcüsü, hasar alıp almadığını tespit etmek için uzmanların camla korunan tabloyu incelediğini açıkladı. Bugün Leopold Müzesi, sponsorluğunu Avusturyalı petrol ve doğalgaz şirketi OMV'nin yaptığı bir etkinlik kapsamında ücretsiz gezilebiliyordu (AFP/Last Generation Austria)
-
19/3014 Kasım 2022 - Portekiz'in başkenti Lizbon'daki Camoes Okulu öğrencileri, iklim krizini ve fosil yakıtların kullanımını protesto etmek için okul girişini kapattıktan sonra okulun içinden slogan atıyor. Öğrenciler, binanın dışına da "okul işgal altında" yazılı bir pankart astılar. İklim krizine öfkeli yüzlerce protestocu cumartesi günü de Lizbon sokaklarına çıkmış, Ekonomi Bakanı Antonio Jose da Costa Silva'nın konuşma yaptığı binayı basarak bakanın istifasını istemişti (Pedro Nunes/Reuters)
-
20/3013 Kasım 2022 - İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un, 1 Kasım seçimlerini önde bitiren Binyamin Netanyahu'ya hükümeti kurma görevi vermesinin ardından ikili, İsrail başkenti Kudüs'te el sıkışıyor. Cumhurbaşkanı Herzog, Likud Partisi lideri Binyamin Netanyahu'yla beraber yaptığı ortak basın açıklamasında, "milletvekilleri arasında en fazla desteği alması, Meclisteki en büyük parti olması ve hükümet kurma şansının yüksekliğinden" dolayı bu görevlendirmeyi yaptığı söyledi. Cumhurbaşkanı ayrıca, Netanyahu hakkında üç ayrı yolsuzluk dosyasıyla ilgili devam eden yargı sürecinin Yüksek Mahkemeye göre hükümeti kurma görevine engel teşkil etmediğini ekledi (Menahem Kahana/AFP)
-
21/3012 Kasım 2022 - Almanya'nın batısında aktivistler, Lutzerath yakınlarındaki linyit kömürü çıkarılan Garzweiler açık maden ocağında düzenledikleri protesto sırasında, kömür madenciliği ve kömür yakmaya karşı direnişin sembolü olan sarı çarpı açtı. Alman enerji şirketi RWE, kömür madenciliği yapabilmek için Lutzerath köyündeki tüm evleri yıkmayı planlıyor. Rusya'nın Ukrayna'yı istilasından sonra yaşanan tedarik kesintisinin ardından doğalgaz tesislerindeki yükü azaltmak isteyen Almanya, kömür madenlerinden bazılarını yeniden kullanmaya başladı. Mısır'daki Cop27 konferansına katılanların daha fazla adım atmasını sağlamak amacıyla binlerce protestocunun artık fosil yakıtlara direnişin sembolü haline gelmiş Lutzerath köyüne gitmesi bekleniyor (Ina Fassbender/AFP)
-
22/3011 Kasım 2022 - Polonya, Bağımsızlık Günü'nü kutlarken başkent Varşova'da radikal sağcılar tarafından düzenlenen yürüyüşe binlerce kişi katıldı. Yürüyüş daha önce tartışma konusu oldu çünkü geçmiş yıllarda beyaz milliyetçiliği ve göçmen karşıtlığı mesajlarına da yer verdi. Fakat aralarında gençlerin de olduğu birçok kişi etkinliği yurtseverliklerini ifade etme fırsatı olarak görüyor. Önceki yürüyüşlerde yaşanan şiddet eylemlerinin gerçekleşmemesi için çok sayıda polis yürüyüşe eşlik etti ve emniyet güçleri faşizm karşıtı protestocuları yürüyüşe katılanlardan ayrı tuttu (Michal Dyjuk/AP)
-
23/3010 Kasım 2022 - İtalya ve Korsika adasının arasındaki Tiren Denizi'nde, Ocean Viking kurtarma gemisinin güvertesinde bir göçmen çocuk, üzerinde Fransa yazan bir karton kutuda oyun oynuyor. Fransa bugün 200'den fazla göçmeni taşıyan kurtarma gemisinin güney kıyılarına yanaşıp yolcularını indirmesine izin vereceğini açıklarken İtalya'ya söz konusu göçmenleri almadığı için sert tepki gösterdi. Avrupa Birliği, Ocean Viking gemisindekilerin en yakın güvenli yerde derhal indirilmesi için üye ülkeler arasında işbirliği çağrısı yapmıştı (Vincenzo Circosta/AFP)
-
24/309 Kasım 2022 - Yunanistan'ın başkenti Atina'da Yunan Parlamentosu önündeki bir çevik kuvvet polisinin yanında molotof kokteyli patlıyor. Fiyatların çok hızlı artmasına karşın kamu ve bazı özel sektörden işçiler 24 saatlik genel greve giderken Atina ve Selanik'te binlerce protestocu sokaklara döküldü. Greve toplu taşıma araçları çalışanları, taksi şoförleri ve basın mensupları da katıldı. Polis, parlamento binasının yakınında molotof kokteyli atan eylemcileri biber gazıyla uzaklaştırdı (Petros Giannakouris/AFP)
-
25/308 Kasım 2022 - Hindistan'ın Kerala eyaletindeki Cherupuzha nehrinde futbol tarafları, 2022 Katar Dünya Kupası öncesinde Brezilyalı Neymar, Portekizli Cristiano Ronaldo ve Arjantinli Lionel Messi'nin dev maketlerini dikti. Dünyaca ünlü yıldızlar Cristiano Ronaldo ve Lionel Messi'nin muhtemelen son dünya kupası olacak turnuva, 20 Kasım'da başlayıp 18 Aralık'ta sona erecek (AFP)
-
26/307 Kasım 2022 - Katılımcı liderler, Mısır'ın Şarm El Şeyh kentinde iklim değişikliği konferansı Cop27'de hatıra fotoğrafı çektiriyor. Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 27. Taraflar Konferansı anlamında gelen Cop27'de iklim kriziyle ilgili atılacak adımlar konuşulacak. Dün başlayan ve 18 Kasım'a kadar devam edecek konferansa, yaklaşık 190 ülkeden 100'ün üzerinde devlet yetkilisi ve politika yapıcıyla 40 binden fazla katılımcının gelmesi bekleniyor (Ahmad Gharablı/AFP)
-
27/306 Kasım 2022 - Tanzanya'da Precision Air'e ait 43 kişiyi taşıyan bir yolcu uçağının Viktorya Gölü'ne düşmesinin ardından kurtarma görevlileri kazazedeleri arıyor. Darüsselam şehrinden Bukoba Havalimanı'na sefer yapan, 39 yolcu ve 4 kişilik mürettebatın bulunduğu uçağın kötü hava koşulları nedeniyle göle düşmesi sonucu 3 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer 26 kişinin kurtarıldığını belirtti (Sitide Protase/AFP)
-
28/305 Kasım 2022 - Güney Kore Savunma Bakanlığı'nın kamuoyuyla paylaştığı bu fotoğrafta iki ABD Hava Kuvvetleri B-1B ağır bombardıman uçağı, 4 Güney Kore Hava Kuvvetleri F-35 savaş uçağı ve 4 ABD Hava Kuvvetleri F-16 savaş uçağı, iki ülkenin birlikte gerçekleştirdiği "Fırtına Atağı" tatbikatları kapsamında Güney Kore semalarında uçarken görülüyor. ABD ve Güney Kore'nin ortak askeri tatbikat yürütmesi üzerine Kuzey Kore, ABD'yi "barış ve güvenliği yok etmenin baş suçlusu" diye nitelemiş ve en az 10 füze denemesi gerçekleştirmişti (AFP/Güney Kore Savunma Bakanlığı)
-
29/304 Kasım 2022 - Eski Pakistan Başbakanı İmran Han'ın destekçileri, Han'a yönelik süikast girişiminden bir gün sonra Pakistan'ın Peşaver vilayetinde ana yolu kapatarak protesto yapıyor. Konvoyuna düzenlenen silahlı saldırıda bacağından yaralanan eski başbakan, hastanede tedavi altında. Destekçileri, suikast girişiminin "uzun yürüyüşe" engel olamayacağını söylüyor. Han, hükümete erken seçim çağrısıyla 28 Ekim'de Lahor'dan İslamabad'a yürüyüş başlatmıştı (Abdul Majeed/AFP)
-
30/303 Kasım 2022 - Müslüman dünyayla diyalog mesajını iletmek adına birlikte yaşamaya dair dinler arası bir konferansa ev sahipliği yapan Bahreyn'e giden Papa Francis, Kral Hamad bin İsa Al Halife ile konuşuyor. Yüzde 70'i müslüman olan Bahreyn'de çoğunluğunu dışarıdan gelen çalışanların oluşturduğu yaklaşık 160 binlik Hıristiyan nüfusun ülkedeki iki kilisede ibadet etmesine izin veriliyor (Alessandra Tarantino/AP)
İranlı gençlerin bu devrim sırasında kullandıkları sloganları artık tüm dünyanın bildiğine ve onlara eşlik ettiğine şüphe yok.
Tüm İran şehirleri sanki tek şehir gibi, mesela Tahran'da gece "Diktatöre ölüm" diye bağıran sesler dikkati çekerken, tüm şehirlerde kalabalıklar toplanıp "Kadınlar! Hayat! Özgürlük!" diye bağırıyorlar.
Dahası işte İran'daki bir numaralı Şii merkezi olan Kum, İslam Cumhuriyeti'ne açıkça karşı çıkıyor. Protestolar ülke geneline, hatta İran sınırlarının ötesine yayılıyor.
İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, salı günü şunları söyledi:
İsyancılar, düşmanlarımızın halkımıza ve mallarına saldırmak için ajanlarını gönderdiklerini bilmeliler.
İranlı yetkililer, sert baskılarını haklı çıkarmak için protestoculara isyancı olarak tanımlıyorlar.
Ne yazık ki, bu devrimin başarılı olmamasına neden olacak başka faktörler de var.
Bu faktörlerden ilki, karar verici ülkelerin İran ile olabileceği gibi büyük bir mücadeleye girişmelerine olanak tanımayan küresel ekonomik koşullar.
Kendini her zaman insan haklarını savunmaya adamış olan Avrupa, Ukrayna savaşı ve Rus petrol ve gaz arzının kesintiye uğramasından sonra başının çaresine bakmakta büyük zorluk çekiyor.
Bu nedenle alternatif bir enerji kaynağından yararlanmak için İran ile nükleer anlaşmanın imzalanması için çok çabalıyor.
Dolayısıyla Avrupa'nın önceliği, İranlıların haklarını savunmadan önce halklarının evlerini ısıtmak ve fabrikalarının çalışmaya devam etmesini sağlamaktır.
Kendisi ile 25 yıllık bir iş birliği anlaşması imzaladığı istikrarlı İran, Çin'in de çıkarına. Anlaşma Asyalı devi İran'da durumun kontrolden çıkmaması, Çin'in düşük fiyatlı petrol sözleşmeleri karşılığında inşasına başladığı devasa projelerin durmaması için tüm gücünü ortaya koymaya zorlayacak.
Çin, dış ilişkilerini Mollalar rejimini savunmak için kullanacak ve Güvenlik Konseyi'nde rejime karşı herhangi bir karar tasarısını veto edecek.
Bunlara ilaveten 43 yıldır iktidardaki rejimin alternatifinin olmaması faktörü de var. Şah rejimi devrildiğinde, alternatif hazırdı ve Humeyni'nin daha sonra dünyayı yok edecek bir İslam cumhuriyetinin başına geçmek için hareket ettiği Paris'te sıfır saatini bekliyordu. Bu alternatif bugün yok.
Düşman ve müttefik tüm karar verici devletler, birçok eksikliğine rağmen bu rejimin varlığının, İslam Devleti sınırları içinde ve dışında ırklar ve etnik kökenler arasında yaşanması kesin kanlı bir çatışmaya yol açacak boşluktan daha iyi olduğunu biliyorlar.
Ayrıca, boşluk, sadece ve doğrudan Tahran'dan emir alan İslam Devleti kollarını da hayal edilemez sonuçlara yol açacak kararlar alma riskiyle birlikte bir karışıklığa ve kaybolmuşluğa sürükleyecek.
Rejim ayakta kalsa da, İran'da yaşanan son olayların Mollalar rejimini sarsarak üzerindeki baskıları artırdığı kesin.
ABD ve Avrupa bankalarında dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılmasının gecikmesi, küresel enflasyon krizinin İran toplumunun büyük çoğunluğunu etkileyecek şekilde şiddetlenmesiyle birlikte rejim kendi iç dengesini yeniden kurmak için çabalayacak.
Buna paralel olarak, halkın yüzde 64'ü yoksulluk sınırının altında yaşarken, yüksek maliyeti nedeniyle eleştiri konusu haline gelen dış nüfuzunu azaltmaya çalışacak.
Son olarak, İslam Devleti erkanının, Humeyni'nin 1989'daki ölümünden bu yana tahtına kurulan Dini Lideri ve yöneticisinin ölümünün ardından gelecekle ilgili derin endişeleri bulunuyor.
Özellikle de Ali Hamaney ilerlemiş yaşında tedavisi olmayan sağlık sorunları yaşadığından, onun yokluğu olasılığı ve bunun sonucunda ortaya çıkacak güç mücadelesi endişe konusu.
Sonuç olarak, işte bu 22-23 yaşlarındaki genç kızların 82 veya 92 yaşındaki erkeklerin emriyle öldürüldüğü İran. Burada geçmiş geleceği öldürüyor.
*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Sema Sevil