Dinozorların bir uzay ajansı geliştirmedikleri için yok olduklarına dair eski bir astronomi şakası vardır. Bunun anlamı, sürüngen atalarımızdan farklı olarak, uzay uçuşu deneyimimiz göz önüne alındığında, biz insanlar, kendimizi Dünya'ya yaklaşan bir asteroit saldırısından kurtarabiliriz.
Ama gerçek şu ki, Sputnik 1957'de uzay çağını başlattığından beri inanılmaz şeyler başarmış olsak da, asteroit saptırma teknolojilerini geliştirmek için şimdiye kadar çok az çaba harcandı. Bu arenada ne yazık ki deneyimsiziz ve Hollywood dramatizasyonlarımız bir yana, yeteneklerimizi henüz test etmedik. Ama bu değişmek üzere.
Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) başkan yardımcısı Wu Yanhua, geçen hafta, CNSA'nın henüz erken aşamalarında olan fakat 2025 tarihinde tamamlanması planlanan daha büyük bir asteroit izleme ve savunma sisteminin sapma testini yapmayı planladıklarını duyurdu
İzleme sistemi, tehdit oluşturabilecek Dünya'ya yakın nesneleri kataloglamak için kullanılan hem yer tabanlı hem de uzay tabanlı araçlardan oluşacaktır.
İzleme sistemleri özellikle önemlidir çünkü gelen bir asteroidi ne kadar erken yakalarsanız, yönünü değiştirmek o kadar kolay olur. Uzaktaki bir asteroit, Dünya'ya çarpmadan geçmeye yetecek kadar yeniden yönlendirmek için yalnızca küçük bir dokunuşa ihtiyaç duyabilir - bir asteroit ne kadar geç görülürse, rotasını değiştirmek o kadar zor olur.
Dünyanın dört bir yanındaki uzay ajanslarının zaten sağlam asteroit izleme sistemleri kurduklarını ve binlerce Güneş Sistemi nesnesini katalogladıklarını bilerek rahat uyuyabilirsiniz. Bunların hiçbiri yaşam süremiz boyunca gerçekçi bir tehdit oluşturmuyor. Şu anda 2010 RF12 olarak bilinen en yüksek riskli nesnenin 2095'te Dünya'ya çarpma olasılığı yüzde 4,8'dir.
Bu 7 metrelik asteroit, 2013'teki Chelyabinsk meteoruna benzer bir ateş topuna neden olacaktır. Yine de, henüz göremediğimiz daha fazlası olabilir, bu nedenle CNSA'nın yeni izleme projesi memnuniyetle karşılandı.
Asteroit avı söz konusu olduğunda, en küçük nesneleri görmek en zor olanıdır, ancak yılın her gecesi gökyüzünde zararsız bir şekilde kayan yıldızlar gibi, bunların zarar vermesi olası değildir.
Yelpazenin diğer ucunda, en büyük asteroitler yok olma düzeyinde bir olaya neden olabilir, ancak tespit edilmesi ve takip edilmesi kolaydır.
Aslında en tehlikeli olanlar orta büyüklükteki asteroitler - yerel hasar verecek kadar büyük, ancak onları zamanında bulamayacağımız kadar küçük.
Asteroitleri yakından gözlemlemek, onları en iyi nasıl saptıracağımızı anlamamıza da yardımcı olur. Yakın zamanda Dünya'ya yakın asteroid Bennu'yu ziyaret eden NASA'nın OSIRIS-Rex misyonu, Bennu'nun bir asteroidin gevşek çakıl çukuru olduğunu keşfetti. Böyle bir hedef, onu saptırmak için homojen, katı bir kaya yığınından farklı bir teknik gerektirir.
Yeterli zaman ve uyarı ile potansiyel seçenekler arasında bir yerçekimi traktörü (yörüngesinde dönen bir uzay aracının kütlesi ile asteroidi hafifçe çekerek) veya asteroitin dışını beyaza boyamak (asteroitin Güneş tarafından ısıtılma ve soğutulma şeklini değiştirerek, yavaşça Yarkovsky etkisi yoluyla yörüngesini etkiler) onların yörüngesini değiştirmemize yardımcı olabilir.
En basit çözüm, elbette, bir asteroide gerçekten sert bir şekilde çarpmaktır.
CNSA'nın yeni izleme programı, bir asteroidi yörüngesini değiştirmek için yeterli kuvvetle delmek için tasarlanmış bir kinetik çarpma tertibatı taşıyabilen yüksek itişli bir roket tasarlamak ve inşa etmek için bir mühendislik çabasıyla eşleştirilecek. Çarpıştırıcıyı test etmeyi planladıkları hedef asteroit henüz açıklanmadı.
NASA ve ESA ayrıca kinetik asteroit savunma yeteneklerini geliştirmeye yönelik ilk adımlarını atıyor. NASA'nın geçen Kasım ayında başlatılan DART görevi, aya yüksek hızda çarparak asteroid Didymos'un etrafında dönen küçük bir ay olan Dimorphos'un yörüngesini değiştirmeye çalışacak.
Bu, türünün ilk testidir ve yörüngede meydana gelen değişikliğin çok küçük olması muhtemeldir. Bu, büyük ölçüde, DART'ın yalnız bir asteroit yerine bir uyduyu hedeflemesinin nedenidir: Bir referans çerçevesi sağlamak için yakındaki asteroid Didymos ile Dimorphos'un yörüngesindeki küçük değişiklikleri ölçmek daha kolay olacaktır.
DART görevi, bu yılın Eylül ayında Dimorphos'u etkileyecek ve 2027'de, etkinin sonuçlarını yakından gözlemleyecek bir ESA görevi olan Hera ile takip edilecek.
Bir asteroit çarpmasının varoluşsal tehdidi kısa vadede küçüktür, ancak (çok) uzun vadede neredeyse kesindir.
Bu nedenle, DART ve CNSA'nın yeni çarpma tertibatı projesi gibi asteroit izleme sistemleri ve sapma testleri, Dünya'yı güvende tutmanın ve dinozorların yolundan gitmememizi sağlamanın önemli ilk adımlarıdır.
Bu makale ilk olarak Universe Today tarafından yayınlandı.