COVID-19 karantinası sırasında birçok insan endişe veya depresyon duyguları yaşamış olabilir. Benzer şekilde, karantinadan çıkmak, çeşitli belirsizlikler veya endişeler nedeniyle kişinin kaygı duymasına neden olabilir.
Karantina sırasında, kişi diğer insanları görmemeye veya içeride kalmaya alışmış olabilir. COVID-19 kısıtlamaları kalktıkça ve insanlar işe, eğitime ve sosyal etkinliklere dönmeye başlandıkça endişe duyulabilir.
Karantina sonrası kaygı, bir kişinin sosyal toplantılardan kaçınmasına veya sağlıkları konusunda strese girmesine neden olabilir. Bununla birlikte, kişinin karantina sonrası kaygısının üstesinden gelmek için kullanabileceği teknikler vardır.
2021’de yapılan araştırmalar, Amerika Birleşik Devletleri’nde ankete katılan insanlardan, %42’si’nin karantinalar sırasında endişe yaşadığını gösterdi. Karantinadan çıkmak, kişinin sosyal veya sağlık kaygısı dahil olmak üzere farklı kaygı türleri yaşamasına da neden olabilir.
Karantina sonrası kaygı türleri ve bunların üstesinden gelme yöntemleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edin.
Sosyal Anksiyete
Karantina sırasında, kişi arkadaşlarını, ailesini veya diğer insanları şahsen görememiş olabilir.
Amerikan Psikoloji Derneği (APA) tarafından Mart 2021’de yapılan bir anket, insanların yüz yüze etkileşimlere geri dönme konusunda nasıl hissettiklerini inceledi. Araştırmacılar , Siyahi insanların %57’sinin tekrar yüz yüze etkileşim kurmaktan rahatsız olduğunu buldu. Buna ek olarak, Hispaniklerin %51’i, Asyalıların %50’si ve beyazların %47’si de yüz yüze etkileşimler konusunda huzursuz hissettiği bulundu.
Başlangıçta, sosyal kaygısı olan bir kişi, başkalarıyla etkileşime girmek zorunda kalmadığı için rahatlayabilir. Bununla birlikte, sosyal kaygı için bir tedavi olan insanlarla etkileşim üzerine maruz kalma terapisi olmadan, kişi karantinadan çıktığında sosyal kaygısının kötüleştiğini görebilir.
Sosyal kaygısı olan bir kişi başkalarıyla iletişim kurarken aşağıdaki durumları yaşayabilir:
- Kızarma, terleme, titreme veya zihinlerinin boşaldığını hissetme
- Hızlı kalp atış
- Mide bulantısı hissetmek
- Gergin hissetmek
- Göz temasından kaçınmak
- Sessizce konuşmak
- İsteseler bile diğer insanlarla konuşmakta zorlanmak
- Kendini utanmış veya garip hissetmek
- Diğer insanların olduğu yerlerden kaçınmak
- Yargılanmaktan korkmak
Sağlık Kaygısı
Bazı eyaletlerde COVID-19 kısıtlamaları kaldırılsa da yeni vakalar gelişmeye devam ediyor. Karantinadan sonra, insanlar COVID-19’a yakalanma konusunda endişe duyabilir buna ek olarak, diğer insanlara aktarma konusunda da endişeli olabilir.
Sağlık kaygısı, kişinin COVID-19 gibi belirli bir hastalığa sahip olma veya bu hastalığa yakalanma konusunda sürekli endişeliyse ortaya çıkar. Sağlık kaygısının belirtileri şunları içerebilir:
- Baş dönmesi
- Karın ağrısı
- Hızlı kalp atımı
- Kas gerginliği
- Ellerde ve ayaklarda karıncalanma
- Göğüste basınç
- Gergin hissetmek
Evden Çıkma Kaygısı
COVID-19 salgınının başlangıcında, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), hastalığın yayılmasını durdurmaya yardımcı olacak bazı yönergeler belirledi. Bu yönergeler diğer insanlardan ve kalabalıklardan kaçınmak için 6 metre mesafe içerir. Ek olarak, 2020’de değişen süreler için 42 eyalette evde kal emirleri verilmiştir.
Sokağa çıkma yasağının ardından evden çıkma kaygısı yaşayan bir kişinin dışarı çıkma konusunda çeşitli kaygıları olabilir. Bir kişi, diğer insanlarla etkileşimden kaçınmak için evinde kalmak isteyebilir. Ek olarak, bir kişi dışarı çıkarak kendilerini COVID-19’a maruz bırakabileceğinden de korkabilir.
Evden çıkma konusunda endişe duymak agorafobinin bir parçası olabilir. Agorafobi bir anksiyete bozukluğudur. Kişinin paniklemesine ne zaman neden olur:
- Dışarıda yalnız olmak
- Sırada durmak veya kalabalıkta olmak
- Açık alanlarda
- Toplu taşımada
- Dükkanlar gibi kapalı alanlarda olmak
Agorafobisi olan bir kişi panik atak veya aşağıdaki gibi panik benzeri semptomlar yaşayabilir:
- Kalp çarpıntısı
- Terlemek
- Titremek
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Boğulma hissi
- Mide bulantısı
- Baş dönmesi
- Gerçeklikten kopuk hissetmek
- Kontrolü kaybetme veya ölme korkusu
- Uyuşma veya karıncalanma
- Titreme veya sıcak basması
İş Kaygısı
Birçok kişi karantina sırasında çevrimiçi çalışmaya alışmış durumda. Yüz yüze iş günlerine geri dönmek, bazı insanlar için endişeye neden olabilir. Örneğin, bir kişi işe gitmek için kalabalık bir trende seyahat etmekten endişe duyabilir. Ek olarak, bir kişi artık yüz yüze müşteri etkileşimleriyle nasıl başa çıkacağını bilmediğini hissedebilir.
Sağlık hizmetlerinde çalışan insanlar, karantinadan sonra çalışmak konusunda ek endişe duyabilirler. 2021’de yapılan araştırmalar, sağlık çalışanlarının önemli ölçüde endişe yaşadığını göstermektedir. Sağlık çalışanları, yüksek iş seviyeleri ve hasta ölüm oranları nedeniyle kaygı yaşayabilir.
Çalışırken veya iş hakkında düşünürken, bir kişi aşağıdaki gibi kaygı belirtileri yaşayabilir:
- Korku veya endişe duyguları
- Gergin hissetmek
- Huzursuzluk
- Sinirlilik
- En kötüsünü beklemek
- Atan kalp
- Nefes darlığı
- Baş ağrısı
- Tükenmişlik
- Uykusuzluk hastalığı
- Mide bulantısı
- İshal
- Sık idrara çıkma
Karantina Sonrası Kaygının Üstesinden Nasıl Gelinir?
Karantinadan sonra hayata uyum sağlamak zor olabilir, ancak bir kişinin bu endişeleri hafifletmek için kullanabileceği çeşitli yöntemler vardır.
Bir kişi akıl sağlığındaki değişiklikler nedeniyle mücadele ediyorsa, tedavi seçeneklerini tartışmak için bir akıl sağlığı uzmanına başvurmalıdır. Bunlar, genellikle bilişsel davranışçı terapi (CBT) gibi tekniklerle konuşma terapisini içerebilir. Doktorlar ayrıca endişeli bir kişiye yardımcı olmak için bazı ilaçlar önerebilir.
Bir kişinin tıbbi yardım almadan önce veya yanında atabileceği başka adımlar da vardır. Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi’ne (NHS) göre, aşağıdaki evde uygulanan teknikler, insanların karantina sonrası kaygının üstesinden gelmesine yardımcı olabilir:
Her Seferinde Bir Adım Atın
Karantina sonrası kaygıyla uğraşırken, bir kişinin işleri yavaş yavaş alması önemlidir. Geçmiş rutinlere geri dönmek, daha fazla endişe veya strese neden olabilir.
İnsanlar karantina sonrası hayatta kendilerini rahatlatmak için aşağıdakilerden bazılarını deneyebilir:
- Dışarıda kısa bir yürüyüş yapmak
- Bahçede veya parkta bir arkadaşla buluşmak
- Diğer insanların etrafında güven oluşturmak için küçük bir sosyal etkinlik planlamak
- Belirli deneyimler etrafındaki düşünceleri ve duyguları izlemek için bir günlük başlatmak
Güvenilir Kaynaklardan Bilgi Alın
Gerçek COVID-19 bilgilerini sahte bilgilerden ayırmak zor olabilir. İnsanlar COVID-19 hakkında kafası karışmış veya yanlış bilgilendirilmiş hissederse endişeli hissedebilir.
COVID-19 yanlış bilgisini azaltmak için, CDC veya Dünya Sağlık Örgütü (WHO) gibi güvenilir kaynakları denenmeli ve kullanılmalıdır. Ek olarak, haberlerden bunalmış hissediliyorsa, ne kadar tüketildiğine dair sınırlamaya gidilmelidir.
Duyguları Başkalarıyla paylaşın
Duyguları veya endişeleri biriyle paylaşmak, kişinin belirli sorunları çözmesine yardımcı olabilir. Aşağıda yer alan kişilerle durumun paylaşılması yararlı olabilir:
- Aile üyesi
- Arkadaş
- Doktor
- Psikolog
Kişi, karantinadan sonra sahip olduğu sınırları belirlemek de isteyebilir. Biraz mesafeden hoşlanılıp, el sıkışmak istenmeyebilir. Her kişinin karantina sonrası kişisel sınırları farklıdır ve diğerleri bunlara saygı göstermelidir.
Mümkün Olduğunda Rutininizi Bulun
Bir rutine sahip olmak, karantina sonrası kaygıyla uğraşırken yardımcı olabilir. Karantina sırasında günlük rutininizin senkronize olmadığını görebilirsiniz. Belirli bir saatte yatmak veya öğle yemeği yemek gibi basit değişiklikler, kişinin kaygı semptomlarını azaltmasına yardımcı olabilir.
Dinlenmek İçin Zaman Ayırın
Kişi karantinadan sonra hayatın yoğunlaştığını görse de, dinlenmek için de zamanının olması önemlidir. Gevşeme, bir kişinin stres atmasına yardımcı olabilir. Bazı rahatlatıcı aktiviteler örnek verilebilir:
- Doğada yürüyüş yapmak
- Kitap okuma
- Duş almak
- Meditasyon
- Yoga
- Müzik dinlemek
MedicalNewsToday. Understanding and overcoming post-lockdown anxiety, 2021