EK A: ETKİLİ BİR ÖĞRENME ORTAMI YARATMAK
Öğrenci özelliklerinde olduğu gibi, var olan kaynaklar üzerinde de fazla bir kontrolünüz olmayabilir. Kaynakların varlığı (ya da yokluğu), öğretimin tasarımını büyük ölçüde etkileyecektir. Birçok öğretmen veya öğretim elemanı, uygun kaynakları elde etmek için bir nevi savaş vermektedir. Kaynakların tasarım üzerindeki etkisi kitabın birçok yerinde ancak özellikle aşağıdaki bölümlerde ele alınmıştır:
A.7.1 Öğretim desteği
Öğretim desteği terimini, misafir veya yarı zamanlı öğretim üyeleri, asistanlar, kütüphaneciler ve öğretim tasarımcıları, medya prodüksiyon uzmanları ve teknik destek personeli gibi insan kaynaklarını ifade etmek için kullanıyorum. Bazı eğitim kurumlarında, bir öğretim elemanının belli sayıda öğrenci için kaç tane destek personeline sahip olabileceğini belirleyen politikalar veya rehber ilkeler olabilir.
Destek personelinin en iyi ve etkili biçimde nasıl işe koşulacağının düşünülüp planlanması önemlidir. Üniversitelerde, genellikle, mevcudu kalabalık olan sınıflar şubelere ayrılır ve her şube kendi öğretim elemanı veya asistanıyla nispeten bağımsız bir şekilde yürütülür. Öğretim elemanının deneyimine göre, farklı şubelerdeki öğretimin kalitesinde de büyük farklılıklar görülür. Bununla beraber, yeni teknolojiler sayesinde öğretimin daha farklı ve daha tutarlı bir şekilde düzenlenmesi artık olanaklıdır.
Örneğin, kıdemli bir öğretim üyesi dersin öğretim programına ve değerlendirme stratejisine karar verdikten sonra bir öğretim tasarımcısı ile birlikte dersin tasarımını yapabilir. Daha sonra, dersi yüz yüze veya çevrimiçi ya da harmanlanmış olarak vermek üzere misafir veya yarı zamanlı öğretim elemanları ve/veya asistanlar istihdam edilir ve bu kişiler kıdemli öğretim üyesinin denetimi altında çalışırlar (örnekler için bkz. Ulusal Akademik Dönüşüm Merkezi). Dönüştürülmüş veya ters-yüz sınıflar da, mevcut kaynakları farklı kullanmanın başka bir yoludur (örnek için bkz. Psikolojiye Giriş’te Harmanlanmış Öğrenme).
Ayrıca, çevrimiçi öğrenme sayesinde ilave öğrencilere verilecek devlet kredileri ve/veya doğrudan öğrenim ücreti tahsil etmek suretiyle gelir elde etmek mümkündür. Dolayısıyla, çevrimiçi öğrencilerden elde edilen gelirlerle daha fazla sayıda yarı zamanlı öğretim elemanı istihdam etmek söz konusu olabilir. Aslına bakılırsa, yalnızca öğrenim ücretlerinden elde edilen gelirle öğretim üyesi istihdamı haricinde programın tüm masraflarını karşılamak bile olanaklıdır (örnek için bkz. British Columbia Üniversitesi’nin Eğitim Teknolojisi Yüksek Lisans Programı). Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: tasarım kaynaklar üzerinde etkilidir, ancak kaynaklar da tasarımı etkiler.
A.7.2 Tesisler ve fiziksel olanaklar
Derslikler, laboratuvarlar ve kütüphane gibi öğretmenlerin veya öğretim elemanlarının ve öğrencilerin kullanımına sunulan fiziksel tesislerdir. Tesislerin öğretim süreci üzerinde büyük etkisi vardır; çünkü örneğin bir amfinin veya dersliğin fiziksel yapısı ders esnasında yapılması planlanan tartışma etkinliklerini veya proje çalışmalarını sınırlandırabilecektir. Ya da öğretim elemanı, dersin yapısını derslik tahsisine ilişkin kurumsal gerekliliklere uydurmaya çalışarak örneğin haftada üç saat sınıf içerisinde kalan altı saatini laboratuvarda yapacak şekilde yeniden düzenlemek zorunda kalabilecektir (dersliklerin dijital çağa uygun olarak yeniden tasarlanması konusunda bkz. Çevrimiçi Öğrenme Derslik Tasarımını Nasıl Etkileyecek?).
Çevrimiçi öğrenme, öğrencileri ve öğretim elemanlarını katı fiziksel sınırlamalardan kurtarabilir; ancak çevrimiçi ortamda öğretim yaparken bile, hatta belki en çok da çevrimiçi öğrenmede, öğretim birimlerinin veya modüllerinin yapılandırılmasına ve düzenlenmesine ihtiyaç vardır.
A.7.3 Teknoloji
Yeni teknolojilerin ve özellikle de öğrenme yönetim sistemlerinin, ders kayıt sistemlerinin ve sosyal medyanın hızlı gelişiminin, öğrenme ve öğretme tasarımı üzerinde köklü bir etkisi olmuştur. Bu konu Bölüm 6, 7 ve 8’de derinlemesine tartışılmıştı; ancak etkili bir öğrenme ortamını tanımlarken şunu ifade etmem gerekir: bir öğretmenin veya öğretim elemanının kullanımına sunulan teknolojiler, öğrencileri için etkileşimli ve cazip öğrenme ortamlarının yaratılmasına inanılmaz katkı sağlar. Bununla birlikte, teknolojinin herhangi bir etkili öğrenme ortamındaki unsurlardan yalnızca biri olduğunu ve diğer tüm unsurlarla dengeli ve bütünleşik bir şekilde kullanılmak zorunda olduğunu vurgulamak gerekir.
A.7.4 Öğretmenin sahip olduğu zaman
Kaynakların en büyüğü ve en değerlisi!! Etkili bir öğrenme ortamı oluşturmak tekrarlanan bir süreçtir; ancak eninde sonunda öğretimin ve bir noktaya kadar da öğrenme ortamının bir bütün olarak tasarımı, öğretim elemanının veya öğretmenin (ve ekibinin) öğretim için sahip olduğu zamana bağlıdır. dikkatli planlanmadığı ve yönetilmediği takdirde zaman ne kadar azsa, öğrenme ortamı da o kadar kısıtlayıcı olacaktır. Bir kez daha belirtmek gerekir ki, iyi bir tasarım öğretim için ayrılan zamanı da dikkate alır (bkz. Bölüm 11.9).
A.7.5 Kaynaklar, sınıf mevcudu ve kontrol
Kaynak yetersizliği kadar bir öğretmenin veya öğretim elemanının dikkatini dağıtan ve onu oyalayan bir şey daha yoktur. Bir öğretim elemanı 200 kişilik bir sınıfa büyük bir amfide hiçbir öğretim desteği olmadan ders vermek zorundaysa, kaynakların azlığına bağlı sınırlamalar nedeniyle, zengin ve etkili bir öğrenme ortamı yaratmakta güçlük çekecektir. Diğer taraftan 30 öğrencisi, farklı teknolojilere erişimi, öğretim programını düzenleme ve yapılandırma özgürlüğü olan ve bir öğretim tasarımcısı ile bir web tasarımcısının desteğini alan bir öğretim elemanı, farklı tasarımlarla çok çeşitli öğrenme ortamlarını keşfetme lüksüne sahip olacaktır.
Bununla birlikte, geleneksel öğretim modellerinin zincirini kırma özgürlüğünü bize veren yaratıcılık da kaynakların en kısıtlı olduğu zamanlarda ortaya çıkmaktadır. Doğru kullanıldığında yeni teknolojiler, çok büyük mevcutlu sınıfları bile nispeten zengin öğrenme ortamlarına dönüştürme olanağı sağlamaktadır. Bu konu, Bölüm 12.5‘de daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Aynı zamanda, beklentilerin de gerçekçi olması gerekir. Örneğin 1’e 200’lük bir öğretmen-öğrenci oranıyla yeterli bir öğrenci desteği sağlamak her zaman zor olacaktır. Yeniden tasarımla iyileştirme yapmak mümkün olsa da, mucize yaratmak mümkün olmayacaktır. Çevrimiçi öğretim yoluyla verimliliği artırmak konusunda daha fazla bilgi için bkz. Verimlilik ve Çevrimiçi Öğrenme ile Hayata Dönüş).
Etkinlik A.7 Hangi kaynaklar önemli?
- Etkili bir öğrenme ortamının tasarımını etkileyen ve bu kısma dahil etmem gerektiğini düşündüğünüz başka kaynaklar var mı?
- Winston Churchill şöyle söylemişti: ‘Biz binalarımızı şekillendiririz, karşılığında da binalarımız bizi.’ Binaların öğrenme ve öğretme tasarımı üzerindeki sınırlamalarından bazılarının çevrimiçi öğrenmeyle üstesinden gelinebileceğini düşünüyor musunuz? Çevrimiçi öğrenmenin tasarım açısından yaratacağı sınırlamalar nelerdir?
- Öğretim desteği konusunda ne düşünüyorsunuz? Kişisel olarak, üniversitelerde öğrencilerin asistan olarak kullanılması konusunda, öğretimin kalitesi açısından ciddi çekincelerim var. Yarı zamanlı ve misafir öğretim elemanlarına da, yönetim anlamında kötü davranıldığını düşünüyorum. British Columbia’da sınıf mevcutları ve sınıfların yapılandırılmasıyla ilgili olarak iki tane çok büyük dava ve bir tane de grev yaşamıştık. Dava konularından biri, öğrenme zorluğu olan öğrencilerle başa çıkmada öğretmenlere ne kadar yardım sağlanması gerektiğiydi. Destek adına daha az nitelikli (ve ucuz) insan gücü getirerek, öğrencilerin öğrenme ortamlarını güçlendiriyor muyuz yoksa zayıflatıyor muyuz?