-
hollanda'nın altın çağı'ndaki o aydınlanma keşmekeşine büyük katkılar sağlayan, şimdiye kadar duygusal bağ kurabildiğim tek filozofun muazzam incelikle hazırlanmış biyografisi. solmaz zelyüt'ün nadler'a çırak olmak istediği kadar varmış çünkü kitapta havada kalan hiçbir nokta yok. kesin olmayan bilgileri emin olmadığı kaynaklardan yazmış lakin bunu belirtmiş. kitap ispanya'daki yahudi antipatisinden ve sürülmelerinden başlamış. hollanda'nın ve ispanya'nın siyasi ve sosyal hayatları hakkında da bilgi verildiği için filozofun yetiştiği ve yaşadığı ortama yabancı kalmıyoruz. spinoza'nın aforoz metnine kadar birçok mektup ve belge detaylıca kitaba dahil edilmiş. son olarak "bununla birlikte yazar, yetkililerin onu artık rahatsız edemeyeceği bir yerdeydi." cümlesiyle içimi burarak kitabı bitirmiş. spinoza'nın kitaplarını okumadan önce okunması gereken, yol gösterici bir biyografi. felsefeyle ilgilenenlerin de yararlı bulacağını düşünüyorum. çünkü ulus baker de dahil olmak üzere spinoza'ya değinen herkes bu metni merkeze koyar.