Glukozamin, insan vücudunda doğal olarak bulunan çok güçlü bir anti-inflamatuar; yani iltihaplanma karşıtı bir bileşendir. Ayrıca, anti-aging yani yaşlanma karşıtı özelliklere de sahiptir. Genellikle eklem iltihabı için gıda takviyelerinde bileşen olarak kullanılır. Özellikle yaşa bağlı olan kemik ve eklem ağrılarının tedavisinde kullanılmaktadır. Kemik sağlığına katkısının yanında glukozamin, sağlıklı bireylerde sindirim ve bağırsak sağlığını iyileştirmeye yardımcı olmak amacıyla kullanılmaktadır.
Glukozamin, insan vücudunda eklemlerin birbirine çarpmasını ve sürtünmesini engelleyen jelsi koruyucu kıkırdak tabakalarında bulunur. Besinlerden doğal olarak alınamadığı için besin takviyesi olarak alınır. Takviyeler çoğunlukla karides, yengeç, ıstakoz gibi kabuklu deniz canlıların kabuklarından üretilir. Bunun yanında laboratuvar ortamında glukoz ve amino asit glutamininden sentezlenebilir. Glukozamin sülfat, glokozamin hidroklorür ve n-asetil glukozamin gibi formları bulunur.
İnsan vücudunun, kıkırdak gibi önemli dokuları oluşturan protein ve yağların sentezinde; glukozamine ihtiyacı vardır. Eklemler ve tendonların sağlığında, önemli bir rol oynar. Ayrıca, sinoviyal sıvı olarak bilinen ve eklemleri çevreleyen sıvıların oluşturulmasına da yardımcı olmaktadır.
Glukozamin Ne İşe Yarar?
- Yaşa bağlı gelişen eklem ve kemik hastalıkları: Glukozaminin vücutta doğal olarak bulunduğunu söylemiştik. Ancak İlerleyen yaşlarda vücudun salgıladığı glukozamin azalır. Bu sebeple oral olarak alınan takviye, eklem ve kemik hastalıklarına, özellikle osteoartrit (kireçlenme) ve kemik erimesi gibi hastalıkların tedavisine veya hastalıkların geciktirilmesine, hastalık riskinin azalmasına yardımcı olur.¹
- Huzursuz bağırsak sendromu: Yapılan bazı çalışmalar, glukozaminin huzursuz bağırsak sendromuna sahip hastaların bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olabileceğini göstermiştir.
- Multiple Skleroz (MS): Bazı çalışmalar n-asetil glukozaminin MS semptomlarının başlamasını ya da ilerlemesini geciktirebildiğini göstermektedir. Aynı zamanda, vücuttaki iltihabı tedavi etmek için de sıkça kullanılır.
- Temporomandibular eklem disfonksiyonu (TMJ): TMJ, çene içerisinde bulunan bir eklemde ortaya çıkan bir sorundur. Yetişkinleri ve orta yaşlıları etkileyen TJM, çeneyi kafatasına bağlayan ekleme etki eder ve çene ağrısına neden olur. Temporomandibular eklem disfonksiyonuna sahip bireyler normalde olanın aksine ağrısız bir şekilde başlarını yukarı aşağı veya sağa sola hareket ettiremezler. TMJ hastalarında glukozaminin kullanımı hastalığın hafiflemesine, ağrıların azalmasına ve tedavinin daha hızlı sonuç vermesine yardımcı olmaktadır.²
- İnterstisyel sistit: İnterstisyel sistit, glukozaminin yapı bileşenlerinden olan glikosaminoglikanın eksikliği sebebiyle ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Bu sebeple düzenli kullanılan takviye, interstisyel sistitin tedavisini kolaylaştırabilmektedir.³
- Glukozamin, sinovyal sıvı adı verilen bir yağlanma sıvısı ile beraber eklemlerin birbirleri üzerinde rahatça hareket etmelerine yardımcı olur. Eklemler arası sürtünmeyi en aza indirir ve kemiklerin ağrısız bir şekilde hareket etmesini sağlar. Bu sebeple birçok sporcu tarafından düzenli olarak kullanılmaktadır.
Glukozamin Türleri Nelerdir?
- Glukozamin Sülfat: İnsan vücudunda bulunan ve klinik araştırmalarda en çok kullanılan türdür. Çoğu araştırma, bu takviyenin eklem sağlığını desteklediğini ve eklemlerin arasındaki sıvının parçalanmasının yavaşlamasına yardımcı olduğunu göstermektedir. Karides, yengeç, ıstakoz gibi kabuklu deniz canlılarının kabuklarından elde edilir ancak deniz ürünlerine alerjisi olan ya da deniz ürünleri tüketmeyen insanlar için laboratuvar ortamında sentezlenen türleri de bulunmaktadır.
- Glukozamin Hidroklorür: Sülfattan farklı olarak, genellikle kabuklu deniz canlılarından üretilmez. Bu glukozamin türünün de eklem sağlığı üzerinde olumlu etkileri vardır. Glukozaminin bu formu, vejeteryanlar, veganlar, deniz ürünü tüketmeyenler ve deniz ürünlerine alerjisi olan bireyler için iyi bir alternatiftir.⁴
- N-Asetil Glukozamin: Diğer türler gibi eklem dokusunu desteklemek için kullanılabilen N-asetil glukozamin, buna ek olarak cilt için yaşlanma karşıtı bir bileşen olarak da kullanılabilir. Ayrıca sindirim sağlığı için de yararlı olduğuna dair araştırmalar bulunmaktadır.⁵
Glukozamin Hangi Besinlerde Bulunur?
Glukozamin sülfat takviyeleri genellikle kabuklu deniz hayvanlarının kabuklarından elde edilen hammadde ile üretilir. Gıdalarda doğal olarak bulunmaz. Bu nedenle takviye olarak kullanılır.
Kombo bileşim: Glukozamin, Kondroitin ve MSM
Tıpkı glukozamin gibi kondroitin sülfat da kıkırdakta bulunan doğal bir bileşendir. Kıkırdağın su tutmasına yardım eden ve karmaşık bir karbonhidrat olan kondroitin, glukozaminle kombine edildiğinde eklem yastıklarının desteklenmesine, eklemlerdeki yağlanma durumunun stabilize edilmesine ve eklem hareketliliğini arttırmaya destek olmaktadır.⁶ Metilsülfonilmetan nedir (MSM), vücuttaki kasları ve tendonları desteklemeye yardımcı, doğal olarak oluşan bir kükürt şeklidir. Kondroitin, glukozamin ve MSM, kireçlenme, egzersizden kaynaklanan kas hasarı ve diğer eklem bozukluklarının tedavisinde etkili olduğu düşünülen, alternatif tıpta yardımcı olarak kullanılan bir ilaç kombinasyonudur.
KAYNAKÇA: