Finlandiya eğitim sistemi: Öğrenmeyi öğrenmek!
Dünyada artan şiddet ve cehalet, eğitimin bugün çok daha önemli olduğunu gösteriyor. Eğitim sistemiyle alkış alan Finlandiya, bu konuda birçok ülkeye ders veriyor.
Söz eğitimden açıldığında, senelerden buyana Finlandiya eğitim sistemi gündeme getirilir. Türk eğitim sisteminin yanlışlarından dem vurulur ve Finlandiya'nın doğruları masaya yatırılır. Peki Finlandiya'nın eğitim sistemini bu derece üstün kılan nedir? Sistemi inceleyelim...
Finlandiya'da hedeflenen, ailenin durumundan bağımsız olarak her öğrenciye kaliteli eğitim vermektir.
Çocuk 9 aylık olana kadar bir ebeveyni tarafından evde verilen eğitime "erken eğitim" denir. 3 yaşına kadar çocuk yuvasına ya da grup halinde verilen "aile gündüz bakımı"na verilebilir.
Okul öncesi eğitim
İlkokul başlamadan önce her çocuk (genelde 6 yaş) bir yıl "okul öncesi eğitime" katılmalıdır. Çocuk burada yıl boyunca okumaya yardımcı olarak becerileri (harfler) öğrenir. Belediyeler tarafından düzenlenen bu eğitim günde 4 saattir.
Temel eğitim
Temel eğitim, çocuğun 7 yaşını doldurduğu yıl başlar. Dokuz sınıfın bulunduğu temel eğitimin sonrasında ise eğitim zorunluluğu sona erer. 1'den 6'ncı sınıfın sonuna kadar sınıf öğretmenlerinin uzmanlığı pedogoji iken; 7,8 ve 9'uncu sınıfların öğretmenlerinin uzmanlığı, ders verdikleri alanlardır.
Okulun ilk 6 yılı aynı öğretmen derse girer. Ayrıca öğretmenler Türkiye'de olduğu gibi bir müfredat kısıtlamasıyla da karşı karşıya kalmaz. Özerk olan öğretmenler, kendi araştırmalarını yapmak ve kendilerini geliştirmek için desteklenir. Finlandiya'da her okulun ve her öğretmenin müfderatı kendine özgüdür.
İlk 6 yıl boyunca sınav yok, sadece öğrenmek!
Öğrenciler ilk 6 yıl boyunca herhangi bir sınava tabi tutulmuyor. Öğretmenlerin tuttukları değerlendirme notları, öğrencilerin eksik yanlarını gösteriyor ve çocuğun eksik kalan yanları gideriliyor. Amaç, öğrencinin düşünmesini, araştırmasını ve eleştiri yapabilmesini sağlamak!
Öğrenciler 16 yaşında ülke genelinde yapılan kapsamlı bir sınava tabi tutuluyor. Finlandiya'ya günlük ders süresi ortamala 4 saat. Bu rakam ise Türkiye'de ortalama 7 saat.
Koridorda çorapla dolaşıyorlar
Öğrenciler koridorlarda çorapla dolaşabiliyor. Böylece okulun temiz kalması sağlanıyor ve öğrenciler kendilerini evlerinde hissediyor. Ayrıca çocuklar dersin akışını bozmadığı sürece ayağa kalkabilir, sınıfta dolaşıp herhangi bir şey alabilir.
Okullarda kantin yok ve öğrenciler ile öğretmenler yemeklerini beraber yiyor.
Her yönden yetişmiş bireyler!
Ayrıca çocuklar el becerilerini geliştirmek için atölyede zanaat dersleri alıyor. Erkeklerin kurabiye pişirebildiği, kızların ise marangozluk becerileri kazandığı bu derslerin amacı kendini her konuda yetiştirmiş bireyleri topluma kazandırmak!
Sınıflarda genelde lavabo ve mutfak oluyor. Böylece çocuklar bulaşık yıkayıp kek pişirebiliyor ve ev ekonomisini öğreniyor.
Lise ve üniversite eğitimi
Temel eğitimin ardından "ikinci derece eğitim" verilir. İkinci derece eğitim, lise eğitimi ve meslek eğitiminden meydana gelir.
Lise eğitiminde genel kültür verilir. Amaç meslek kazandırmak değildir. Öğrencinin başarısına bağlı olarak lise 2 ya da 4 yılda bitirilebilir. Dersler oldukça zorlayıcıdır. Fince ve İsveççe birçok lisenin öğretim dilidir.
Meslek eğitimi ise uygulama ve meslek kazandırma odaklıdır. Eğitimin büyük bir kısmı işyerlerinde verilir. Beceri gösterme sınavında başarı gösteren öğrenci "özel meslek diploması" alabilir.
İkinci derece eğitimden sonra ise üniversiteler ve meslek yüksekokulları tarafından yüksek eğitim verilir. Üniversitelerde lisans diploması üç yıl içinde alınabilir.