Henry A. Giroux’ya göre bir entelektüel olarak öğretmen
“Ben her zaman öğretmen-i, yalnızca öğrencilerin gördüğü eğitimin kalitesini arttırması açısından değil, aynı zamanda da demokratik toplumun temelini oluşturan muhalefetin kamusal zenginliği olarak gördüm.” Henry A. Giroux
Eleştirel pedagojinin kurucularından kabul edilen Henry Giroux öğretmenleri entelektüeller olarak görür ve öğretmenliğin doğasının yeniden düşünülmesi gerektiğini savunur. Bu çerçevede, öğretmenleri farklı entelektüellik düzeylerine göre şöyle sınıflamıştır:
1. Karşı koyan/Direnen Entelektüeller (Resisting Intellectuals)
Öğretmenleri kamusal alanların içinde ve dışında özgürleştirici gelenekleri ve kültürleri ilerleten çalışanlar olarak görür.
Hem okul hem de daha geniş anlamda toplum için eleştirel pedagojinin temellerini oluşturacak şekilde söylem kullanır.
Eğitimi daha politik ve siyaseti daha pedagojik hale getirmeye çalışır. Eğitimin hem anlam hem de güç ilişkileri mücadelesini temsil ettiğini öne sürerek eğitimi doğrudan siyasal alanın bir parçası haline getirir.
Öğrencilerin haksızlıklar, sosyal adaletsizlik ve insanlığın gelişimi için mücadele edebilecek eleştirel düşünme, inanç ve eylem geliştirmelerine yardımcı olur.
Bilgi ve iktidarın, yaşam tercihlerini mümkün kılmak ya da onun için mücadele etmek için gerekli olan önkoşullar olduğunu savunur.
Öğrencilere ümit etmenin pratikliğini ve ümitsizliğin inandırıcılıktan uzak oluşunu ciddiye alan bilgi ve cesaret sahibi yurttaş olma fırsatı verir.
2. Eleştirel Entelektüeller (Critical Intellectuals)
İdeolojik olarak muhaliftirler, fakat kendilerini belirli bir toplumsal oluşumla ya da doğası gereği politik olan herhangi bir toplumsal yükümlülükle bağlantılı olarak görmezler.
Protestoları, profesyonel statülerinin veya aydınlar olarak yükümlülüklerinin bir parçası olarak görürüler.
Çoğu durumda duruşları bilinçli olarak “apolitiktir”. Toplumun geri kalanıyla olan ilişkilerinde “serbest yüzücüler” olarak tanımlanırlar.
Bireyler olarak eşitsizliği ve adaletsizliği eleştirirler, fakat yalıtılmış duruşlarının ötesinde kolektif dayanışma ve mücadelenin alanına geçmeyi reddederler.
Çoğu zaman ideolojik olarak çeşitlilik arz eden siyasetin imkânsızlığını, tamamen yönetilen ve kontrol dışı bir teknolojinin varlığı ile savunurlar. İnsanın tarih üzerinde etkisini basitçe reddedeler.
3. Uzlaşmacı entelektüeller (Accommodating Intellectuals)
Genellikle ideolojik bir duruş içinde baskın ve egemen grupları destekleyen pratikler içindedirler.
Egemen sınıflar bu tür aydınların çıkarlarını daha ileri götürseler de sürecin bilincinde değildirler. Çünkü kendilerini bilinçli bir biçimde statükonun devam etmesini sağlayan bireyler olarak tanımlamazlar.
Kendilerini özgür, sınıf çatışmaları ve partizan politikadan uzak duran bireyler olarak tanımlarlar.
Aslında statükoyu yeniden üretmeye hizmet eder. Eleştirel olmayan fikirleri ve sosyal uygulamaları üretmeye arabuluculuk yaparlar.
Risk almayı reddederken aslında siyaseti de reddederler. Politikayı profesyonellikten uzak olarak tanımlayarak siyaseti küçümseyen entelektüeldir.
4. Hegemonyacı entelektüeller (Hegemonic Intellectuals)
Akademik ve politik şirketleşme biçimlerine teslim olmaktan veya nesnelciliğe yönelik sahte iddiaların ardına saklanmaktan fazlasını yaparlar.
Kendilerini bilinçli olarak baskın gruplar ve sınıfların ahlaki ve entelektüel liderlik biçimleriyle tanımlarlar.
Egemen sınıfların ekonomik, politik ve ahlaki işlevleri konusunda farkındalıkları yüksektir. Yaptıkları işlerin niteliğini çıkarları belirler ve mevcut düzenin korunmasına bağlıdır.
Büyük vakıfların danışman listelerinde, önemli üniversitelerin ve kültür endüstrisinin yöneticileri olarak görünürler. En azından çeşitli öğretim kurumlarında öğretmen pozisyonlarında bulunurlar.
Kaynak: Henry A. Giroux (1985) Critical Pedagogy and the Resisting Intellectual, Part II.