Ancak, olayların herhangi bir analizi diğer taraftan bir görüş olduğunda iyidir. Ve ben Kazakistan okurlarımızla bağlantı arayışına çok ciddi bir şekilde katıldım. Ve bu malzeme, onlardan biriyle yaptığımız uzun konuşmaların ürünü.
Sohbete davet edilenler arasında (ve okuyuculara 12’e davetiye gönderdim) yalnızca birisinin doğrudan bir sohbeti kabul ettiği için çok üzgünüm. Belki de sohbetimizin sonucu tamamen objektif olmayacak, ama ... En az birinin cevap vermesi iyi. Daha kötü olabilirdi.
Ortak yaratılığımıza ne göstermek istiyoruz? Ve Kazakistan'da neler olup bittiğini ortak bir bakış açısıyla analiz etmek istiyorum. Rusya’da yalnız olduğu ve Kazakistan’da tamamen farklı olabileceği açıktır. Ve bildiğiniz gibi, gerçek ortada bir yerde. Bu ortayı bulup bulamadığımızı bilmiyorum ama elimizde ne var?
Yani, genel olarak Kazakistan, özellikle Aktobe. Genel bir bakış açısından.
Bu konuyla ilgili olarak Maidan'ın bir provası olduğu ve bunun gibi pek çok şey söylendi. Kazakistan kitle iletişim araçları da KNB'ye (Rusça FSB) atıfta bulunarak "darbeye teşebbüs" konusunda biraz kandırıldı.
Bir avcı dükkanında silahlı iki düzine organizmanın güçlerinin darbeler örgütlemediği konusunda zeki insanları (kendim rütbesine koyduğum) açıktı. Küçük olacak. Bu nedenle, burada başka bir şey var.
Eğer Mayıs olaylarını, bazıları “renk devrimi” olarak adlandırmak için hızlı olan bir başlangıç noktası olarak alırsak, burada şunu söyleyebiliriz. Bu bir “renk devrimi” ya da bir prova değildir. Böyle bir planın eylemleri nasıl, hepimiz biliyoruz. Bu Kiev, bu Tiflis. Prova Moskova, Bolotnaya Meydanı. Mayıs ayında şehirlerde toplanan bu cimri prova bile denemez. Mizer - Afrika'da sefil.
Mayıs olayları etrafında ortaya çıkan gürültü ve din olaylarının esas değeri medyaya aittir. Ve medya oldukça kesin bir anlam ifade ediyor. Hem Nazarbayev'e hem de Rusya'nın müttefiki olarak Kazakistan'a muhalefet. Büyük zevke sahip olan medya, yün içindeki adamların toplantı katılımcılarının nasıl “paketlendiğini” gösteriyor.
Miktar ve kalite sorunu açık bırakılmıştır, çünkü örneğin, Pavlodar'da 50 kadar insan toplanmıştır. Ancak biri tutuklandı - aslında, mitingin organizatörü, eski milletvekili Serikbay Alibayev. Gerisi az önce konuştu ve kendi yollarına gitti.
Aktobe'deki Haziran olayları garip bir sansasyon yarattı. Mayıs olaylarından sonra, tüm güvenlik güçleri yüksek alarma geçirildi. Ve özel hizmetler durmadan "kazıldı". Ulusal Güvenlik Komitesinin "patika attığını" ve sonradan takip eden her şeyin açıkça planlanmış bir eylem değil, bir doğaçlama olduğuna inanılıyor. Ve eğer bu insanlar harekete geçmemiş olsaydı, o zaman çok kısa bir sürede Ulusal Güvenlik Komitesinin elinde olacaklardı. Bu, bu arada, konuşmacıların hazırlanmasını ve amaç ve hedeflerini bilmelerini normal olarak açıklar. Hazırlık yok diyelim.
Olan her şey, güvenlik güçlerinin etkileyici olmamaları nedeniyle sorumluluk almıyor. Sadece bir gerekçe var - Rus meslektaşlarınınkine benzer bir hazırlık düzeyi yok. Ama sonra beni affet, ama kim işbirliği yapmayı ve deneyimden öğrenmeyi engelliyor? Dahası, Rus güvenlik güçleri ter ve kan tecrübeleri için para ödedi. Ve öğrenecekleri bir şeyleri var.
Öte yandan, teröristleri etkisiz hale getirmenin ana görevi başarılmıştır. Finalde olursanız, olması gereken budur: teröristler imha edildi, amaçları ve amaçları yerine getirilmedi. Mağdurlar ... Bu konuyu zaten yukarıda konuştuk. Mağdurlar daha az olabilir.
Bugün bu olayların perde arkasında ne olduğunu söylemek zor. İçişleri Bakanlığı çalışmalarının reklamını yapmaktan hoşlanmıyor, ancak birçok gözaltı olduğu gerçeği iyi biliniyor. Ve hem idari hem de ceza davaları vardı.
Dış ya da iç kontrol sorunu, biz bile düşünmüyoruz. Her iki olayın gerçeklerini birbirine bağlamak normalse, sonuç aynıdır - dış kontrol altında çalıştılar.
Genel olarak, her şey oldukça garip görünüyor. Diyelim ki, eğer insanları yetiştirirsek, yoğun nüfuslu bölgelerdeki devrimlerin düzenine ve rengine göre yapmalıyız. Yani, güneyde. Örneğin aynı Chimkent'te.
Örnek bir nedenden dolayı alınmıştır. İslam'ın Kazakistan'ınkinden daha kanuni olduğu Özbekistan'ın yakınında. Orada ve dini gruplar daha fazlası değil, oradalar. Kazakistan'ın aksine. Tabii ki, onlar Kazakistan'da da var, ancak ... üniversiteye kıyasla anaokulunun genç grubu düzeyinde.
Dini bir dalgayı yükseltmek için Kazakistan'ın kuzeyi kesinlikle uygun değil. Ve nüfusun küçüklüğü ve dinlerin heterojenliği yüzünden. Her şeyi getirdim. Kuzeyde açıkça ifade edilmiş dini bir düşünce yoktur. İkinci kez.
Ama eğer Aktobe hakkında konuşursak, Chimkent'te olmayan bir şey var. Rusya ile sınır.
Belki de prova için bir yer seçmenin nedeni buydu.
KNB, 2011'tan bu yana ilk vaka üzerinde çalışıyor. Muhtemelen daha önce getirilmiş olanların tutulması Aktobe kolonisinde idi. Teröristlerin planlarının koloninin ele geçirilmesini ve orada tutulan hükümlülerin serbest bırakılmasını içermesine şaşmamalı.
Günümüzde Aktobe bölgesinde operasyonlar gerçekleştirilmekte, şehir ve kentlerde insanlar gözaltına alınmakta ve çalışmalar devam etmektedir. Kazakistan güvenlik görevlilerini aşırı halsizlikle suçlamak imkansız, bu konuda çalışma sürüyor. Sonuçlar ... sonuçlar olacaktır. Zaman içinde. Gözaltına alınanların hepsi serbest bırakılmıyor, görünüşe göre, kiminle ve kiminle çalışacağını belirten bir şey var.
Genel olarak, durum tuhaftı. Başlangıçta, yetkililerin kendileri, nüfusa toprak yeniliklerinin özünü gerçekten açıklamadan bir neden verdi. Muhalefet daha fazla avantaj elde edemedi. Ancak hükümet, hem açıklayıcı çalışmaların yardımıyla hem de güvenlik görevlilerinin katılımıyla protesto ruh halleriyle ilgili derhal geri adım attı. Yasal olarak.
Nazarbayev’in politikasının esnekliğini her zaman takip etmek zor olmuştur. Ancak bu durumda, yetkililer olabildiğince çabuk ve aşırı sertlik göstermeden tepki gösterdi. Açıkçası, onların hatalarını kabul ediyorum.
Sonra din harekete geçti. Daha doğrusu, dini fanatikler.
Kazakistan bölümlerine göre, bugün aynı Selefi sayısının 13-15 bin olduğu tahmin ediliyor. Genel nüfusla karşılaştırıldığında - okyanusta bir düşüş. Ancak ilk hareketler için bir üs olarak yeterli. "Sıfır" yıllarının sonunda, gençlik Selefi hareketi yaratan bir deney yapıldı. Deney başarısız oldu. Sonuç olarak, Kazakistan'daki Seleistler kademeli olarak yetkililere baskı yapmaya başladılar, ancak dini hareketin kendisi yasaklanmadı. Dahası, henüz isabet edilmedi, ki bu oldukça garip.
Genel olarak, Özbekistan'ın aksine, Kazakistan zayıf dini bir ülkedir. Ve göründüğü kadar garip, Kazakların dini fanatiği yok. Çünkü uygun bir hazırlık yoktu ve iç dünya düzeni yüzünden.
Ve böylece bağımsızlık ortaya çıktığında, Kazaklar din konusunda yabancıydı. SSCB ne yapılması gerektiğine ve imparatorluğun olmadığı ve manevi yönde bir şeyler yapmanın gerekli olduğu ortaya çıktığında, dini bakanlar yurtdışında kamuoyunda öğretildi.
Eğitimli. Fakat Nazarbayev, zaman içinde freebie'nin kapatılması gerektiğini fark etti. Ve kapat. Bugün Mısır'da veya Suudi Arabistan'da imam olmak ve okumak isteyen herkes bunu yapabilir. Kendi pahasına. Bu arada, ona sürüyle çalışma hakkı vermez. Bunun için hala sertifikasyondan geçmek zorundasınız.
Genel olarak, Kazakistan'da radikal dini örgütler var. Ancak böyle bir düzeyde değil, iç çatışmalar hakkında dini olarak konuşmanın mümkün olması mümkün değildi.
6 Haziran olayları, hepsi sıra dışı. Sadece saldırının silahlar dükkanlar ve askeri birlik. Burada, bu arada, geçmişten Rus Kafkas çetelerinin el yazısı izlenebilir. İnguşetya, Çeçenistan, Dağıstan'daki olaylara çok benzer. O zaman doğrudan yöneticilerin şimdi eğitmen rolü oynadığı muhtemeldir, ancak eylemlerin metodolojisi hiç değişmemiştir.
13 teröristleri öldürdü, 6 askerleri ve sivilleri öldürdü, 50 yaralandı. Daha kötü olabilirdi. Ve daha da kötüsü. Ancak güvenlik güçlerinin eylemlerini nasıl eleştirdikleri önemli değil, görevleriyle başa çıktılar.
Diğer bir soru da eylemin düzenleyicilerinin başarısına ne kadar ilgi gösterdiğidir. Öncelikle nüfusun desteğine güvenemeyen (olayların gösterdiği gibi) yerel radikal fanatiklerin “çalıştığı” gerçeğinden yola çıkarak, dış kontrol altında olsun veya olmasın, kimsenin başarıya güvendiği kesin olarak söylenebilir.
Olayla ilgili materyalleri dikkatlice inceledikten sonra, şansın önemsiz olduğu sonucuna varabiliriz. Saldırganlar, koloninin (olası) benzeri düşünen insanların varlığını göz önüne alarak, hatta şehrin hipotetik kontrolü için bile yeterli değildi.
Ancak, iki düzine aşırılık yanlısı senaryoyu test etmek için yeterince yeterli olduğu ortaya çıktı. Eylem katılımcılarının tüm muhalefet tarafından imha edilme olasılığı büyüktü. Kazakistan'daki güvenlik güçleri, Rus meslektaşları kadar profesyonel olmayabilir, ancak sert bir şekilde hareket edebilirler. Dolayısıyla, en azından bir miktar başarı elde etmek için, ya da hayatta kalmak çok önemlidir - saldırganların başlangıçta böyle bir fırsatı yoktu. Ayrıca bu tür eylemler için kişisel hazırlığın eksikliğini de.
Ama kim, akrabalar ve arkadaşlar dışında fanatikler için üzülmeye başlayacak? Ve olayların arkasındakiler ve daha da ötesi, "top tüfeği" sorunu hiç de bir soru değil. Bu açık.
Saldırganların geliştirilen planları ne kadar gerçekleştirebileceklerini görmek için Kazakistan'daki güvenlik güçlerinin bunlara nasıl tepki vereceğini görmek operasyonun en önemli sonucudur. Bazı düzine mahkumları serbest bırakmak için belli sayıda fanatiği silahlandırma arzusu değil, bunun asıl mesele olduğuna dair kesin bir kesinti var. Güvenlik güçlerinin yeteneklerinin incelenmesi temel amaçtır. Ve maalesef idam edildi. Ve insanlar öldü. Gerisi korkutma ve dengesizlik unsurlarıdır, bazı ortamlarda histeri ikinci kezdir.
Devam etmeyi bekleyebilir miyiz? Olabilir ve olmalı. Ayrıca, Haziran ayındaki 5 olayları, kolluk kuvvetlerinin sokakta silahlı bir kalabalığın aniden ortaya çıkmasına hazır olmadığını gösterdi. Sonuçların kesin ve hızlı bir şekilde yapılacağı açıktır. Nazarbayev'in yönetiminin özü budur. Etkin bir şekilde tepki vermek ve tepki vermek, aslında Kazakistan'ın kapılarına çarpan savaşta başarının anahtarıdır.
Savaşta müttefikler olduğunda iyidir. Suriye açıkça ve açıkça gösterdi. Gerçek müttefikler, konuşmuyor. Ve böyle bir müttefiki var.
Ne de olsa, Kazakistan’daki durumu istikrarsızlaştıran her şey aynı zamanda Rusya için de bir sorun. Ve var olan herkese, başka bir ortak sorunumuz var - İslami radikalizm. Ve sadece el ele çalışarak yenilebilir. Bugünün günü tüm dünyaya terörizmin toprak dışı olduğunu gösteriyor. El kitabı Katar veya Suudi Arabistan'da bir yerde, komşu ülkelerin herhangi birindeki eğitmenlerin ve hatta Kazakistan'ın kendisinde bulunabilir ve sanatçılar ... Sanatçılar ... herhangi bir ülke için baş ağrısıdır.
Evet, Aktobe’de olanlar, Kazakistan’ın iç meselesi. Ancak aynı zamanda Rusya için de dış ticaret. Aksine, Kazakistan kendi sınırlarında kilitlenmemelidir. Hem Mayıs hem de Haziran ayındaki bu olaylar, Kazakistan’daki ilgili yapıları ortak meseleleri çözmek için Rus meslektaşlarıyla daha yakın çalışmaya itmeli. Rus terörle mücadele operasyonları ve terörizmin önlenmesi deneyimi Kazakistan’ın sorunları için her derde deva olabilir.
Sağlanan bilgiler ve durumun anlaşılmasının ayarlanması için okuyucumuz Kasym'a minnettarlığımı ifade ediyorum.