İnka imparatorluğu ve Uygarlığı
Irıkalar 12.yy’da Peru’nun güneyinde, Cuzco vadisinde yerleşmiş bir kızılderili topluluğudur. Cuzco bölgesinden çevreye yayılmaya 15.yy başlarında sekizinci imparatorları Yirukaça döneminde başladılar. Huayna’nm büyükbabası imparator Paçakuti ve babası Topa dönemlerinde yapılan birçok fetihler sonucu, İnka İmparatorluğu And Dağlan boyunca büyük bir hızla genişledi. Inkalar kendilerinden önceki And uygarlıklannın ve egemenlikleri altına aldıktan topluluklann kültürlerini özümseyerek yeni bir uygarlık yarattılar. Yaklaşık 12 milyon nüfusu bulunan ve And Dağları’nda yaşayan toplulukların hemen hemen tümünü kapsayan Lika imparatorluğu gelişmiş bir yönetim düzenine sahipti, imparator ve hıka soyluları eyaletlerden köylere uzanan bu çok tabakalı siyasi yapıyı yönetirlerdi. Tarıma dayalı üretimin vergilendirilmesi, gelişmiş bir ulaşım sistemi ile tüm imparatorluk düzeyinde gerçekleştirilir di. İnkalar Güney Amerika uygarlıktan arasında mühendislik ve mimarlıkta, maden işçiliği, dokumacılık ve seramik yapımında ileri bir tekniğe sahiptiler. Inkalar’ın kendi tarihlerini anlatan zengin bir edebiyatlan vardı, mitolojileri ise Ispanyol istilasından sonra Ispanyol tarihçileri tarafından yazıldı. 1533 ’te Francisco Pizarro önderliğindeki Ispanyollar’ın İnka topraklannı ele geçirmesi ve yönetime el koymasıyla İnka imparatorluğu kısa sürede zayıfladı ve dağıldı.
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi