-
bir canlı türünün yaşadığı ortamın, yani habitatının, bütünlüğünü yitirmesi...
şöyle anlatayım. diyelim ki türün biri yaşayabilmek için minimum 5 km2 kesintisiz orman alanına gerek duyuyor. şu anda yaşadığı 9 km2'lik kesintisiz bir orman var. sen tutuyorsun ormanın ortasından incecik bir yol geçiriyorsun. toplam orman alanı hala aşağı yukarı aynı ama kesintisiz alan olarak baktığında iki adet 4,5 km2'lik orman söz konusu. türün minimumu 5 km2 olduğu için haliyle soyu tükeniyor.
şöyle de olabiliyor. bir canlı türü, bir ormanın yalnızca dış sınırına en az 1 km uzaklıkta bulunan iç kısımlarında yaşayabiliyor. diyelim ki 3 km çapında dairesel bir orman alanımız var. bu ormanın tam ortasındaki 1 km çapındaki dairesel alanda türümüz yaşayabilir. orman alanının çapı, kaçak ağaç kesimi nedeniyle 2 km'ye düşüyor. dolayısıyla dış çepere en az 1 km uzaklıkta bulunan alan kalmıyor ve türün de soyu tükeniyor.
elbette canlılar yalnızca ormanda yaşamıyor. habitat parçalanması mekanizmaları, canlıların yaşadığı bütün ekosistemlerde üç aşağı beş yukarı benzer süreçlerle yıkıma yol açıyor. toplam habitat alanının azalması, iç habitat alanının azalması, habitat alanlarının ilişkilerinin kesilmesi, tek bir bütünün küçük parçalara ayrılması, habitatı oluşturan parçaların küçülmesi gibi süreçlere genel olarak habitat parçalanması deniyor.