Her meslekte olduğu gibi freelance çalışma düzeninde de farklı harcamalar karşına çıkabiliyor. Harcamalar ne kadar çok olursa olsun; kendi işinin yönetmenin bilinciyle, karşına çıkabilecek her sorunu kendin çözmeye ve sorumluluklarını tek başına yerine getirmeye özen göstermen gerekiyor. Freelancer olmadan önce, freelance vergi gereklilikleri ve iş hayatında karşına çıkabilecek diğer muhtemel maliyetleri önceden bilip planını buna göre yaparsan, herhangi bir duruma karşı daha hazırlıklı olabilirsin.
Bu yazıda, freelance vergileri ve karşılaşabileceğin diğer maliyetlerden bahsedeceğiz. Sen de freelancer olmak istiyorsan ve ne gibi hazırlıklar yapman gerektiğini merak ediyorsan yazımızı okuyarak sorularına cevap bulabilirsin.
Freelance Vergi Öder mi?
Freelancer olduğunda, herhangi bir şirkete mensup olmadığın için fatura kesmeyeceğini ve müşteriyle karşılıklı anlaşıp ücretini vergisiz alabileceğini düşünüyor olabilirsin. Ama işin iç yüzü kesinlikle öyle değil. Her iş kolunda ve meslekte olduğu gibi, kazandığın her kazancın vergisini ödemeli ve freelance çalışan olarak fatura kesmeli ve gelirini yasal hale getirmelisin.
Bu yüzden, freelance çalışma modelinde karşına çıkabilecek maliyetlerden ilki de kesinlikle vergi ve şirket kurma ücretleri oluyor. Kendi vergini ödeyebilmek için bir şahıs şirketine sahip olman, verdiğin hizmetlerin hepsini faturayla belgelemen gerekiyor. Sonrasında şahıs şirketinin bağlı bulunduğu vergi dairesine giderek belirlenen miktarda vergileri ödemeli, yasal bir iş yaptığını kanıtlamalısın. Aksi takdirde, vergi ödemediğin her kazanç için cezalandırılabilir, kazançlarının çoğunu kaybedebilirsin.
Şirket deyince gözün biraz korkmuş olabilir ama endişelenme. Kendine özgü ve işlerini yasal hale getirmek için kurduğun şahıs şirketinin kuruluş maliyetleri düşük oluyor. Şirketini kurduktan sonra da işlerinin yoğunluğuna göre bir muhasebeci tutabilir, vergilerini tam ve eksiksiz ödediğinden emin olabilirsin.
İhtiyaçlarını Kendi Başına Karşılamalısın
Freelancer olmaya karar verdiğinde, bu yolda yalnız ilerleyeceğini ve mesleğinle ilgili her sorunu kendi başına çözmen gerektiğini unutma. Bir iş görüşmesine gideceğin sırada veya büyük bir projeye davet edildiğinde, yol masraflarını kendi başına ödemelisin.
Co-working olarak da bilinen ortak çalışma alanlarında daha verimli çalıştığını düşünüyorsan, bu alanların kiralama ücreti ve dışarıda yediğin yemekler de karşına çıkabilecek maliyetler arasında yer alıyor. Freelance çalışma modeli, her ne kadar birçok açıdan avantaj sağlasa da herhangi bir şirkete dahil olmadığın için personel ayrıcalıklarından faydalanamıyorsun.
Yemek, yol, ortak çalışma alanı ücreti gibi giderler senin gözünde küçük harcamalar olarak görünebilir. Fakat bu harcamalar birikerek ayın sonunda büyük sayılar haline gelebiliyor. Bu yüzden, kendini tanıyıp çalışma rutinini bilmeni ve daha verimli çalışmak için hangi harcamaları yapman gerektiğini hesaplamanı tavsiye ediyoruz. Sonuç olarak ay sonunda bir sürprizle karşılaşmak istemiyorsan önceden hazırlıklı olmanda fayda var.
Primlerini Kendin Yatırmalısın
Şirketlerde çalışmanın belki de en büyük artısı, sigorta primlerinin düzenli olarak ödenmesi. Bir yerde çalışırken emekliliğini, sağlık sigortanı ve primlerinin yatıp yatmadığını düşünmene gerek kalmıyor. Fakat freelancer olduğunda, patron sen olduğun için bütün bu detayları senin düşünmen ve halletmen gerekiyor.
Özellikle çalışmaya başladığın ilk dönemde, sigorta primlerini ödemek senin için büyük bir sorun haline gelebilir, ancak serbest çalışmaya başlamadan önce sigorta konusunu derinlemesine düşünmen ve geleceğini garanti altına alman gerekiyor.
Freelance çalışırken aylık gelirin belli olmayacağı için bazı aylarda kazanç sağlamadan primlerini yatırman gerekebilir. Bu yüzden sigorta primleri, Freelance hayatında karşına çıkabilecek en büyük harcamalar arasında yer alıyor. Ama bizim önerimiz, eğer tam zamanlı bir biçimde Freelancer olarak çalışacaksan primlerini düzenli olarak yatırman yönünde. Çünkü SGK primleri hem sağlık sigortası konusunda hem de gelecekte sana büyük yarar sağlayacaktır.
İhtiyacın Olan Ekipmanları Tedarik Etmelisin
Grafik tasarım, seslendirme, yazılım, video ve animasyon gibi pek çok farklı alanda çalışabileceğin freelance çalışma düzeni, bu düzene uzak olan kişilerce “elinde kahve bilgisayar önünde çalışmak” olarak algılanabiliyor. Fakat bu alanlarda kimi zaman bazı ekipmanlara bazen de ilgili bilgisayar programlarına ihtiyacın olabiliyor.
Bu alanlarda kendini geliştirmek ve iyi bir freelancer olmak istiyorsan, bilgisayar yazılımları,, profesyonel cihazlar ve farklı ekipmana ihtiyaç duyacaksın. Şirketin bünyesinde çalıştığın dönemden farklı olarak bu ekipmanları kendin tedarik etmen gerekiyor.
Ekipman eksikliğinden dolayı bir projeyi tamamlayamazsan ve yeterince verimli çalışamazsan hem freelancer olarak güvenilirliğini kaybedebilir hem de motivasyonunu kaybedebilirsin.
Dışarıdan bakıldığında çok kolay gözüken freelancer’lık aslında büyük sorumlulukları beraberinde getiriyor. Sen de serbest çalışma hayatına girmek istiyor, rahat ve kendi düzeninde uzmanlaştığın alandan kazanç sağlamayı planlıyorsan bu yazının sana büyük fayda sağlayacağını düşünüyoruz.