We are searching data for your request:
Upon completion, a link will appear to access the found materials.
4 Eylül 1886'da Apaçi lideri Geronimo ABD'ye teslim oldu. 30 yıl boyunca Kızılderili savaşçı kabilesinin anavatanını korumak için savaştı; ancak, 1886'da Apaçiler tükendi ve umutsuzca sayıca azdı. General Nelson Miles, Geronimo'nun teslim olmasını kabul etti ve onu ABD güçlerine resmen teslim olan ve Güneybatı'daki Kızılderili Savaşlarının sona erdiğinin sinyalini veren son Kızılderili savaşçısı yaptı.
Geronimo 1829'da doğdu ve günümüz Arizona ve Meksika'sında büyüdü. Kabilesi Chiricahua Apaçileri, topraklarını almaya çalışan Yerli olmayan yerleşimcilerle çatıştı. 1858'de Geronimo'nun ailesi Meksikalılar tarafından öldürüldü. İntikam almak için daha sonra Meksikalı ve Amerikalı yerleşimcilere karşı baskınlar düzenledi. 1874'te ABD hükümeti Geronimo ve halkını topraklarından doğu-orta Arizona'daki bir rezervasyona taşıdı. Rezervasyondaki koşullar kısıtlayıcı ve sertti ve Geronimo ve yandaşlarından bazıları kaçtı.
DAHA FAZLA OKUYUN: Geronimo 25 Yıl Boyunca Ölümden ve Esirlikten Nasıl Kurtuldu?
Sonraki on yıl boyunca federal birliklerle savaştılar ve beyaz yerleşim yerlerine baskınlar düzenlediler. Bu süre zarfında, Geronimo ve destekçileri birkaç kez rezervasyona geri dönmek zorunda kaldılar. Mayıs 1885'te Geronimo ve yaklaşık 150 takipçisi son bir kez kaçtı. 5.000 ABD askeri tarafından Meksika'ya kadar takip edildiler. Mart 1886'da General George Crook (1829–90) Geronimo'yu teslim olmaya zorladı; Ancak Geronimo hızla kaçtı ve baskınlarına devam etti. General Nelson Miles (1839–1925) daha sonra Geronimo'nun takibini devraldı ve sonunda onu o Eylül ayında Arizona-New Mexico sınırındaki Fort Bowie yakınlarında teslim olmaya zorladı.
Geronimo ve bir grup Apaçi Florida'ya ve ardından Alabama'ya gönderildi ve sonunda Oklahoma Bölgesi, Fort Sill yakınlarındaki Comanche ve Kiowa rezervasyonunda sona erdi. Orada Geronimo başarılı bir çiftçi oldu ve Hıristiyanlığa dönüştü. 1905'te Başkan Theodore Roosevelt'in açılış geçit törenine katıldı. Apaçi lideri, 1906'da yayınlanan otobiyografisini şu şekilde yazdırdı: Geronimo'nun Hayatının Öyküsü.
17 Şubat 1909'da Fort Sill'de öldü.
Geronimo Teslim Oldu, Büyük Kızılderili Savaşlarını Bitirdi
Geronimo, evini işgal eden Amerikalılar ve Meksikalılarla yaklaşık 30 yıl savaştıktan sonra 4 Eylül 1886'da teslim oldu.
1829'da doğan Geronimo, Apaçi halkı tarafından Goyaaléveya "esneyen". 1850'lerde, bir grup Meksikalı asker, yakındaki bir kasabada ticaret yaparken köyüne saldırdı. Geronimo, o gün öldürülenler arasında annesini, karısını ve çocuklarını bulmak için eve döndü. O andan itibaren Geronimo ve yandaşları, intikam almak için yollarının kesiştiği Meksikalıları öldürdüler.
Ürün #4902068 – Geronimo İlk Gün Kanıt Kartı
Geronimo sonraki 30 yılını Meksikalılar ve Amerikalılarla savaşarak geçirdi. 1874'te, o ve kabilesi Arizona'daki bir rezervasyona taşındı. Geronimo, oradaki katı yöneticilerle aynı fikirde değildi ve takipçilerini yıllar boyunca bir dizi cesur kaçışa yönlendirdi. Bu kaçışlardan sonra, Geronimo ve Apaçi grubu beyaz yerleşim yerlerine baskınlar düzenledi, ancak sonunda her zaman rezervasyona geri dönmek zorunda kaldılar.
Geronimo, Mayıs 1885'te son kaçışını yaptı ve yaklaşık 150 takipçiye liderlik etti. 5.000 ABD askeri tarafından Meksika'ya kadar takip edildiler ve sonunda General George Crook tarafından yakalandılar. Geronimo'yu teslim olmaya zorladı. Ancak geçmişte birçok kez yaptığı gibi Geronimo kaçtı ve daha fazla baskın düzenledi.
ABD #UX190 – Geronimo Yayınlandığı İlk Gün Posta Kartı
Crook'un başarısızlığının ardından, Geronimo'yu takip etmek için General Nelson Miles getirildi. Miles, Geronimo'yu Arizona-New Mexico sınırı boyunca Fort Bowie yakınlarında yakaladı. Geronimo ve adamları, onlarca yıl savaştıktan ve her gün onlarca mil koştuktan sonra yorulmuştu. Bu sefer Geronimo gerçekten teslim oldu - onu bunu yapan son Hintli savaşçı yaptı ve Güneybatı'daki Kızılderili Savaşları'nın büyük savaşını sona erdirdi.
Yerli Tarih: Geronimo Teslim Olacak Son Yerli Savaşçıdır
Yerli Tarihte Bu Tarih: 4 Eylül 1886'da, büyük Apaçi savaşçısı Geronimo, yaklaşık 30 yıl boyunca vatanı için savaştıktan sonra Arizona'nın İskelet Kanyonu'nda teslim oldu. Amerika Birleşik Devletleri'ne resmen teslim olan son Kızılderili savaşçısıydı.
Oklahoma'daki Fort Sill Müzesi'nde müze uzmanı olan Mark Megehee, Haziran 1829'da Arizona'daki Gila Nehri yakınında doğan Geronimo'nun yumuşak huylu bir genç olduğunu söyledi. Gerçek adı Goyalkla ya da “One Who Esneyen” idi.
Geronimo 17 yaşında Alope ile evlendi ve üç çocuğu oldu. 1858'de Albay Jose Maria Carrasco liderliğindeki bir Meksikalı asker bölüğünün Apaçilere saldırması ve Geronimo'nun karısını, annesini ve çocuklarını öldürmesiyle hayatı değişti.
Sac ve Apaçilerin bir üyesi olan Megehee, "Carrasco, Apaçilerin her erkeğini, kadınını ve çocuğunu vurduğunu ve öldürmeyi amaçladığını söyledi, ancak savaşçılar büyük ölçüde kaçtılar, aileleri katledildi," dedi. Oklahoma Fox Milleti. Bu, Geronimo'nun kişiliğini değiştirdi. Arkadaşları, onun artık yumuşak ve hoş karşılanmadığını fark ettiler. Beklenmedik bir şekilde şiddetliydi ve öfkeliydi. Çok yas tutmaya başladı, ama hesabı çözecekti.
Kendi sözleriyle, 1909'da tercüme edilmiş ve 1996 kitabında yayınlanmıştır. Geronimo: Kendi Hikayesi, Geronimo olayı anlattı.
Öldürülenler arasında yaşlı annemin, genç karımın ve üç küçük çocuğumun da bulunduğunu tespit etti, dedi. Kampta hiç ışık yoktu, bu yüzden fark edilmeden sessizce arkamı döndüm ve nehrin yanında durdum. Orada ne kadar durdum bilmiyorum ama savaşçıların bir konsey topladığını görünce yerimi aldım.
Geronimo, sadece 80 savaşçı kaldığını, bu yüzden şefin hayatta kalanları Arizona'ya dönmeye yönlendirdiğini söyledi. Artık hiçbir amacı kalmamıştı çünkü her şeyini kaybetmişti.
Sessiz evimizde bir daha asla mutlu olmadı, diye yazdı. Bana yanlış yapan Meksikalı askerlerden intikam alma sözü vermişti ve ne zaman (babamın) mezarına yaklaşsam ya da bana eski mutlu günleri hatırlatacak bir şey görsem, kalbim Meksika'dan intikam almak için sızlıyordu.
Geronimo, güney Arizona ve New Mexico'da bir grup Apaçi savaşçısına liderlik ederek, beyaz yerleşimcileri onlarca yıldır Apaçi topraklarından uzak tutmayı başardı ve Batı Amerika'nın evcilleşmemiş özgürlüğünün bir sembolü haline geldi.
Megehee, yalnızca sert bir adam değildi, aynı zamanda liderlik yeteneklerine de sahipti, dedi. Kadın, erkek ve çocuklara tüm ihtiyaçları karşılanacak şekilde baktı. Geronimo daha azıyla daha fazlasını yaptı. Günümüzün kelime dağarcığında gücünü gizlilik, ateş gücü ve hareket kabiliyeti ile çoğalttı.
Ancak 1886'da Geronimo yorgundu. Güneybatıda 39 Apaçi'ye önderlik ettikten ve 5.000 beyaz askerin önünde kalmak için günde 80 mil koşan Geronimo, 4 Eylül'de General Nelson A. Miles'a teslim oldu.
Miles, anılarında Geronimo'yu şimdiye kadar karşılaştığım en parlak, en kararlı, kararlı görünümlü erkeklerin konisi olarak tanımladı.
Duruşmasından sonra Geronimo, Güney Pasifik Demiryolu için ağır işlerde çalışan bir savaş esiri olarak çalışmaya başladı. Bu, teslim olurken ABD ile yaptığı anlaşmaya aykırıydı.
Hayatının geri kalanını bir savaş esiri ve ABD Ordusu için bir izci olarak geçirdi, ancak St. Louis Dünya Fuarı ve Vahşi Batı gösterilerinde bir cazibe merkezi olarak popülerlik kazandı. Ayrıca, 1905'te Başkan Theodore Roosevelt'in açılış geçit töreninde yürüyen altı Kızılderiliden biriydi.
1909'da Oklahoma'daki Fort Sill'de, hâlâ bir izci olarak federal maaş bordrosunda öldü.
Geronimo'nun Theodore Roosevelt'e Çağrısı
Doğduğunda çok uykulu bir mizacı vardı, ailesi ona adını verdi. Göyahkla—Esneyen. 1858'de Mogollon Dağları'ndan güneye Meksika'ya bir ticaret seferine liderlik edene kadar otuz yıl boyunca nispeten sessiz bir Apaçi kabilesi hayatı yaşadı. Apaçi kampından Casa Grandes'te bir iş yapmak için ayrıldı ve geri dönen Meksikalı askerleri bulmak için karısı, annesi ve üç küçük çocuğu da dahil olmak üzere geride kalan kadınları ve çocukları katletmişti. “Her şey geçene kadar durdum, ne yapacağımı bilemeyerek,” diye hatırlıyordu. Silahım yoktu, savaşmayı da pek istemedim, sevdiklerimin cesetlerini almayı da düşünmedim, çünkü bu yasaktı. Ne dua ettim ne de özellikle bir şey yapmaya karar verdim, çünkü hiçbir amacım kalmadı.
Eve döndü ve çadırını ve ailesinin eşyalarını yaktı. Sonra Sonora'da bir grup Meksikalıya saldırı düzenledi. Kurbanlarından birinin Aziz Jerome'un adına merhamet için çığlık attıktan sonra söylenirdi.Jeronimo İspanyolca'da—Apaçilerin yeni bir adı vardı Göyahkla. Kısa süre sonra bu isim Batı'da korkuya neden oldu. Göçmenler Kızılderili topraklarına tecavüz edip yerli halkı çekincelere girmeye zorlarken, savaşçı Geronimo boyun eğmeyi reddetti.
Şu anda Arizona-New Mexico sınırında bulunan Gila Nehri boyunca bir bölgede doğup büyüyen Geronimo, sonraki çeyrek yüzyılı hem Meksikalı hem de ABD birliklerine saldırarak ve onlardan kaçarak, olabildiğince çok beyaz adamı öldürmeye yemin ederek geçirecekti. Göçmenleri ve trenlerini hedef aldı ve Amerika'nın batısındaki işkence gören beyaz yerleşimcilerin, yaramaz çocuklarını Geronimo'nun onlar için geleceği tehdidiyle korkuttuğu biliniyordu.
Geronimo (sağdan üçüncü, önde) ve diğer Apaçi mahkumları, 1886'da Florida, Pensacola'daki Fort Pickens'teki POW kampına giderken. (Wikipedia)
1874'e gelindiğinde, beyaz göçmenler federal askeri müdahale talep ettikten sonra, Apaçiler Arizona'da bir rezervasyona zorlandı. Geronimo ve bir grup yandaş kaçtı ve ABD birlikleri onu Batı'nın çölleri ve dağları boyunca amansızca takip etti. 3.000 mil boyunca süren ve Apaçi izcilerinin yardımını da içeren bir takipten sayıca çok az ve bitkin haldeyken, sonunda 1886'da Skeleton Canyon, Arizona'da General Nelson A. Miles'a teslim oldu ve Winchester tüfeğini ve Sheffield Bowie bıçağını teslim etti. Miles, “mümkün olan en iyi şartları sağlamak konusunda endişeliydi”, dedi. Geronimo ve “dönekleri”, iki yıllık bir sürgünü ve ardından rezervasyona geri dönmeyi kabul etti.
New York'ta, Başkan Grover Cleveland şartlar konusunda endişeliydi. Cleveland, savaş sekreterine gönderdiği bir telgrafta, 'Umarım Geronimo'ya bir savaş esiri muamelesi yapmamızı engelleyecek hiçbir şey yapılmaz, eğer onu asamazsak, ki bunu daha çok tercih ederim' diye yazdı.
Geronimo idamdan kaçındı, ancak teslim olma şartları konusundaki anlaşmazlık, hayatının geri kalanını ordunun tutsağı olarak, ihanete ve aşağılamaya maruz kalmasını sağladı. Apaçi lideri ve adamları, ağır koruma altında bir yük vagonuyla Florida, Pensacola'daki Fort Pickens'a gönderildiler ve burada ağır işler yaptılar. Bu yabancı iklimde, Washington Post Apaçilerin “don zamanındaki sinekler gibi öldükleri bildirildi.” Oradaki işadamları kısa süre sonra Geronimo'nun turistik bir yer olarak hizmet vermesi fikrine kapıldılar ve her gün yüzlerce ziyaretçinin “kana susamış olanları görmeleri için kaleye girmesine izin verildi. 8221 Kızılderili hücresinde.
Savaş esirleri Florida'dayken, hükümet yüzlerce çocuğunu Arizona'daki rezervasyonlarından Pennsylvania'daki Carlisle Indian Industrial School'a yerleştirdi. Öğrencilerin üçte birinden fazlası tüberkülozdan çabucak öldü, “ve vebaya tutulmuş gibi öldü” Postalamak bildirildi. Apaçiler, çocuklarının daha fazlasının kendilerinden alınıp doğuya gönderileceğinden sürekli bir korku içinde yaşadılar.
Pennsylvania'daki Carlisle Indian Industrial School'a gönderilen Hintli öğrenciler, yüzlerce kişi bulaşıcı hastalıklardan öldü. (Vikipedi)
Geronimo ve savaş esirleri 1888'de Chiricahua Apaçilerinin Alabama'daki Vernon Dağı Kışlasına taşınmasıyla aileleriyle yeniden bir araya geldi. Ama orada da Apaçiler, Geronimo'ya ve 1894'te Oklahoma'daki Fort Sill'e getirilene kadar dörtte biri veremden ölmeye başladı. İleti. 1904'te Geronimo'ya, ortasında bir "Apache Köyü" sergisinin de yer aldığı 1904 St. Louis Dünya Fuarı'na katılması için izin verildi.
'Uygarlığın ilerlemesine bir anıt' olması amaçlanan bir sergide yaşayan bir müze parçası olarak sunuldu. Yanında oturan Pueblo kadınları mısır döverken ve çömlek yaparken nöbetçi olarak yay ve ok yaptı ve o bir popüler beraberlik. İmza sattı ve ayrıcalık için birkaç dolarla ayrılmak isteyenlerle fotoğraf çektirdi.
Geronimo fuarın tadını çıkarıyor gibiydi. Bir kadının bezle kaplı bir sepete oturduğu ve bir adamın kılıçları sepete daldırmaya başladığı bir sihir gösterisi gibi sergilerin çoğu onu büyüledi. Geronimo bir yazara 'Nasıl bu kadar çabuk iyileştiğini ve yaraların neden onu öldürmediğini bilmek istiyorum' dedi. Ayrıca, “bir insan kadar zeki” gibi görünen ve bekçisi ne derse onu yapabilen bir “beyaz ayı” gördü. 'Eminim ki hiçbir boz ayı bunları yapmak için eğitilemez,' diye gözlemledi. İlk yolculuğunu, aşağıdaki insanların karıncalardan daha büyük görünmediği bir dönme dolaba bindi.
Geronimo, dikte ettiği anılarında, panayıra gittiği için mutlu olduğunu, beyazların 'nazik ve barışçıl insanlar' olduğunu söyledi. bana herhangi bir şekilde zarar vermeye çalıştı. Bu Meksikalılar arasında olsaydı eminim sık sık kendimi savunmak zorunda kalırdım.
Fuardan sonra, Pawnee Bill'in Vahşi Batı gösterisi, hükümetle Geronimo'nun gösteriye tekrar Ordu koruması altında katılması için bir anlaşma yaptı. Pawnee Bill'in şovundaki Kızılderililer, yüzlerce erkek, kadın ve çocuğu öldüren ve seyircilerin herhangi bir üyesinin kafa derisini almaktan çekinmeyen "yalancı, hırsız, hain, cani" canavarlar olarak tasvir edildi. şans. Ziyaretçiler “vahşi”'nin nasıl “ehlileştirildiğini” görmeye geldiler ve Geronimo'ya kısır Apaçi“şefinden bir düğme çıkarması için para verdiler. şef ve aslında, biri olarak anıldığında kıllıydı.
Gösteriler ceplerine çok para koydu ve hiçbir zaman hükümet muhafızları olmadan seyahat etmesine izin verdi. Pawnee Bill, hareket halindeki bir arabadan bir bufalo vurmasını ya da onu "Yaşayan En Kötü Kızılderili" olarak ilan etmesini isterse, Geronimo da buna katılmaya istekliydi. O zamanlar bir derginin “The Indian,” not ettiği gibi, "her zaman büyüleyici bir nesne olacaktır”.
Mart 1905'te Geronimo, Başkan Theodore Roosevelt'in açılış geçit törenine davet edildi ve o ve tam şapka takan ve boyalı yüzleri olan beş gerçek Kızılderili şefi Pennsylvania Bulvarı'nda at sürdüler. Bir gazetenin belirttiğine göre amaç, Amerikalılara baltayı sonsuza kadar gömdüklerini göstermekti.
Geronimo (sağdan ikinci, önde) ve beş Kızılderili şefi, 1905'te Başkan Theodore Roosevelt'in Açılış Günü Geçit Törenine katıldı. (Kongre Kütüphanesi)
Geçit töreninden sonra Geronimo, Roosevelt ile bir araya geldi. New York Tribünü Arizona'ya dönmesine izin verilmesi için “acıklı bir temyiz” olduğu bildirildi. “İpleri elimizden alın” diye yalvardı Geronimo, gözyaşlarıyla “kurşun yaralı yanaklarından aşağı süzülüyordu.” Roosevelt bir tercüman aracılığıyla Geronimo'ya Kızılderili'nin "kötü bir kalbi" olduğunu söyledi.” “İnsanlarımın birçoğunu öldürdünüz, köyleri yaktınız…ve iyi Kızılderililer değildiniz.” Başkanın bir süre beklemesi gerekecekti“ve sizin ve insanlarınızın rezervasyonları konusunda nasıl davrandığını”.
Geronimo 'çılgınca' bir el hareketi yaptı ve toplantı kısa kesildi. Roosevelt'i uzaklaştıran ve Geronimo'yu endişelerini yazılı olarak bildirmeye teşvik eden bir personel, 'Büyük Baba çok meşgul' dedi. Roosevelt'e Apaçi savaşçısının Oklahoma'daki rezervasyonda Arizona'dakinden daha güvende olacağı söylendi: "Eğer oraya geri dönerse, onu bekleyen bir ip bulması çok muhtemeldir, çünkü Bölge'deki birçok insan şımartıyor. onu öldürmek için bir şans.”
Geronimo, gazetelerin kendisini kafesteki bir canavarın şiddetli huzursuzluğuyla yaşayan 'kana susamış bir Apaçi şefi' olarak göstermeye devam ettiği Sill Kalesi'ne döndü. Sam Amca'ya bir milyon dolardan ve yüzlerce dolara mal olmuştu. onu kilit altında tutacak hayatların, boston küresi bildirildi. Fakat Hartford Courant Geronimo, pokerde o kadar kurnaz olduğu için “solgun suratlarla uyum içindeydi” askerleri neredeyse her zaman kırdı geçirdi.” Gazete, kazancının maliyetin ödenmesine yardımcı olmak için kullanıldığını kaydetti. Apaçi çocukları eğitmek.
Onu ziyaret eden gazeteciler Geronimo'yu 'çılgın', bazen de aşırı içki içerken at sırtında gezenleri kovalayan biri olarak tasvir etti. Sekizinci karısının onu terk ettiği ve sadece küçük bir kızının onu izlediği bildirildi.
Ancak 1903'te Geronimo, Hıristiyanlığı kabul etti ve cumhurbaşkanını memnun etmek ve bir af elde etmek umuduyla Hollanda Reform Kilisesi'ne katıldı. Geronimo kilise üyelerine 'Bedenim hasta ve arkadaşlarım beni bir kenara attı' dedi. “Ben çok kötü bir adam oldum ve kalbim mutlu değil. Görüyorum ki beyazlar kendilerini iyi ve kalplerini mutlu edecek bir yol bulmuşlar. Bana bu şekilde göstermeni istiyorum. Kumar ve viskinin yanı sıra tüm Hint “batıl inançlarını” terk etmesi istendiğinde Geronimo kabul etti ve vaftiz edildi, ancak kilise daha sonra uzak duramadığı için onu sınır dışı edecekti. kart tablolarından.
Anılarında Roosevelt'e ('büyük insanların şefi') hikayesini anlatmasına izin verdiği için bolca teşekkür etti, ancak Geronimo'nun anavatanına dönmesine asla izin verilmedi. Şubat 1909'da bir gece atından atıldı ve gün ağardıktan sonra keşfedilmeden önce soğuk zeminde yattı. 17 Şubat'ta zatürreden öldü.
Geronimo (ortada, ayakta) 1904'teki St. Louis Dünya Fuarı'nda. (Library of Congress)
NS Chicago Günlük Tribün General Philip Sheridan'a atfedilen bir alıntıya atıfta bulunan “Geronimo Artık İyi Bir Kızılderili” başlığını attı. Roosevelt'in kendisi duygularını şu şekilde özetlerdi: "Tek iyi Kızılderililerin ölü Kızılderililer olduğunu düşünecek kadar ileri gitmem, ama on kişiden dokuzunun öyle olduğuna inanıyorum ve çok yakından araştırmak istemem." onuncu durumda.”
Bir Hıristiyan ayininden ve hem beyazlardan hem de Yerli Amerikalılardan oluşan büyük bir cenaze töreninden sonra Geronimo, Fort Sill'e gömüldü. Ancak o zaman ABD'nin tutsağı olmayı bıraktı.
Nesne: “Geronimo Soluk Yüzlerle Kare Almak,” Hartford Courant, 6 Haziran 1900.” “Geronimo'nun Sam Amca'nın Maliyeti 1.000.000$,” Boston Günlük Küre, 25 Nisan 1900. “Geronimo Delirdi,” New York Times, 25 Temmuz 1900. “Geronimo in Prayer,” Washington post, 29 Kasım 1903. “Geronimo Çılgın Görünüyor,” New York Tribünü, 19 Mayıs 1907. “Geronimo Dünya’s Fuarında,” Scientific American Eki, 27 Ağustos 1904. Yıl Mahkum,” Boston Günlük Küre, 18 Eylül 1904. “Chiefs in the Parade,” Washington Post, 3 Şubat 1905. “Kızılderililer Beyaz Saray'da,” New York Tribünü, 10 Mart 1905. “Savage Indian Chiefs,” Washington post, 5 Mart 1905. “Indians on the Inaugural March,” by Jesse Rhodes, Smithsonian, 14 Ocak 2009. http://www.smithsonianmag.com/specialsections/heritage/Indians-on-the-Inaugural-March.html “Geronimo Özgürlüğünü İstiyor,” Boston Günlük Küre, 28 Ocak 1906. “Geronimo, Roosevelt'i Memnun Etmeyi Umarak Kiliseye Katıldı,” Atlanta Anayasası, 10 Temmuz 1907. “A Bad Indian,” Washington post, 24 Ağustos 1907. “Geronimo Now Good Indian,” Chicago Günlük Tribün, 18 Şubat 1909. “Şef Geronimo Gömülü,” New York Times, 19 Şubat 1909. “Şef Geronimo Ölü,” New York Tribünü, 19 Şubat 1909. “Native America Prisoners of War: Chircahua Apaches 1886-1914, The Museum of the American Indian, http://www.chiricahua-apache.com/ “’A Very Kind and Peaceful People's 8217: Geronimo ve Dünya Fuarı,”, Mark Sample, 3 Mayıs 2011, http://www.samplereality.com/2011/05/03/a-very-kind-and-peaceful-people- geronimo-and-the-worlds-fair/ “Geronimo: Finding Peace,” yazan Alan MacIver, Vision.org, http://www.vision.org/visionmedia/article.aspx?id=12778
Kitabın: Geronimo, Geronimo'nun Hayatının Hikayesi, Alındı ve Düzenleyen S. M. Barrett, Eğitim Müfettişi, Lawton, Oklahoma, Duffield & Company, 1915.
Geronimo'nun Son Teslimi
5 Eylül 1886'da Tuğgeneral Nelson A. Miles, Washington DC'deki üstlerine Geronimo ve Naiche ile 16 aylık savaşın sonunda sona erdiğini bildiren bir telgraf gönderdi. Bir dönem de sona ermişti. Chiricahua Apaçileri ve Amerikalılar arasındaki yirmi beş yıllık aralıklı savaş nihai ve kaçınılmaz kaderine ulaşmıştı. Direnişin ön saflarında yer alan Geronimo, önceki çeyrek yüzyıl boyunca halkı ve Amerikalılar arasındaki neredeyse her büyük olayda parmağı olan bir Chiricahua şamanıydı. Geleneksel anlamda bir şef değildi. Aşiret otoritesi akrabaları ve yakın arkadaşları üzerinde galip geldi. Yine de çoğu Chiricahua, neredeyse doğaüstü güçlere sahip olduğunu kabul etti: düşman hareketlerini ve savaşların sonucunu tahmin etme konusunda tartışmasız bir yetenek.
17 Mayıs 1885'teki rezervasyondan son uçuşu sırasında, sadece 143 takipçisini (41 savaşçı) kendisine katılmaya ikna edebildi. Yarısından fazlası, Geronimo'nun adamlarının ajanı öldürdüğü yalanını söylediğinde panikledikleri için ayrıldılar. Yaklaşık 385 kişiden oluşan kabilenin bakiyesi rezervasyonda kalmıştı. Savaşa bir an önce son vermek umuduyla, 80 Chiricahua erkeğinden 60'ı aslında orduya izci olarak katıldı. 1885 seferi sırasında askerlik hizmetini yerine getirecek olan 40 yaşındaki bir şef olan Chatto tarafından yönetiliyordu. Apaçi izciler (Batı Apaçileri dahil) olmasaydı, ordu çok az şey başarabilirdi.
Bugün Geronimo'nun 3 Eylül teslimiyetinin 120. yıldönümünde, Chatto ve Geronimo, ulusun son önemli Apaçi savaşının sembolik karakterleri olan barış ve savaş gruplarının yüzleri haline geldi. Geronimo, Arizona Bölgesi'ndeki Skeleton Canyon'da resmen teslim olduktan sonra, General Miles, düşmanları askeri kontrol altında tutuldukları ve savaş esiri olarak sınıflandırıldıkları Florida'ya gönderdi. Miles'ın kararı adildi, çünkü önceki on yılda Geronimo, Meksika'daki Sierra Madre'ye kaçarak dört kez (1876, 1878, 1881 ve 1885'te) çekinceler bırakmıştı.
Miles daha sonra bir tavsiyede bulundu, bu haksız. Üstlerinden tüm Chiricahua kabilesinin Florida'ya gönderilmesine izin vermelerini istedi. Chatto ve 60 Chiricahua izcisinin katkılarına değer vermedi. Ve 385 Chiricahua'nın sadece rezervde barış içinde yaşamakla kalmayıp, düşmanlara hiçbir zaman yardım veya asker sağlamadığı gibi uygunsuz gerçeği bilerek görmezden geldi. Rezervasyonun yeni liderler için bir üreme alanı olduğunu savundu ve hoşnutsuzların Geronimo'ya katıldığını ima etti. Aldatıcı argümanları, Savaş Bakanı William Endicott ve Başkan Grover Cleveland'ı korkunç ihanetini onaylamaya ikna etti. Brig'e yardım edenler. General George Crook ve Miles, savaşı bitirmek için Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika vatandaşlarına baskın düzenleyen ve onları öldürenlerle aynı kaderi paylaştı. Miles onları Florida'ya gönderdi ve onlar da Savaş Departmanı'nın kontrolü altında savaş esiri olarak sınıflandırıldı. İnanılmaz bir şekilde, bu atama 27 yıl boyunca devam etti.
Geronimo ve Chatto'nun bugün birbirlerine duydukları nefretle anılsalar da benzer bir geçmişi vardı. Her biri ilk yıllarını Chatto'nun amcası olan Mangas Coloradas ile yaşadı. Her biri, 1860'ların başlarında, ordunun Cochise ve Mangas Coloradas'a karşı, kabileyi Amerikalılardan şüphe duymasına neden olan ve 1870'lerde ve 1880'lerdeki çekişmelere güçlü bir şekilde katkıda bulunan ihanetini canlı bir şekilde hatırladı. Her biri, San Carlos'a transfer etmeden önce onları zincirleyen Hintli Ajan John Clum tarafından Ojo Caliente'de yakalandı. Sonunda, Eylül 1881'de, Amerikan askerlerinin onları tutuklamayı planladığından korktuklarından, her biri Meksika için rezervasyondan atladı. Chatto, askerler hakkında konuşmanın [Geronimo'yu] vahşi bir hayvan [olarak] sinirlendirdiğini açıkladı.
Tam olarak açık olmayan nedenlerle, Meksika'da bir kez dostlukları sona erdi. Sonra Chatto'yu trajedi vurdu. 24 Ocak 1883'ün soğuk sabahı, Chihuahua'dan Tarahumara Kızılderilileri, bir Chiricahua kampını şaşırttı, Chatto'nun karısı ve iki çocuğu da dahil olmak üzere yaklaşık 20 kişiyi katletti ve 33 kişiyi ele geçirdi. Kayıp onu mahvetti ve sonraki 50 yıl boyunca peşini bırakmadı. Kalbi kederden hastaydı. Birkaç ay sonra Chatto, Arizona ve New Mexico bölgelerine, Charlie McComas adında genç bir beyazı yakalayan ünlü bir baskın düzenledi. Kısa süre sonra Chatto, Chihuahua'yı vurmak için bir savaş partisi düzenledi. Amacı, ailesi için takas etmeyi planladığı tutsaklardı. Ancak o yokken, Kaptan Emmet Crawford'un Batı Apaçi gözcüleri Chatto'nun ana kampını şaşırttı. Her şef, Crook'un San Carlos Rezervasyonuna geri dönme teklifini kabul etti. General 300 kadarını yanına aldı ve kısa bir süre sonra gelmek üzere 200 kişi bıraktı. Chatto, ailesini kurtarmayı umarak geride kaldı. Ancak Chihuahua ile görüşmeler bozuldu ve nihayet Şubat 1884'te San Carlos'a döndü. Chatto gecikmesini Kaptan Crawford'a açıkladı: Eğer esaret altındaki akrabalarınızla benim pozisyonumda olsaydınız, sanırım siz de aynısını yapardınız.
Chatto, rezervasyon yaşamına çabucak adapte oldu, ancak ailesinin düşüncesi onu tüketti. Mayıs 1884'te General Crook ile tanıştığında Chatto, Meksika'da tutulan halkını serbest bırakmak için ondan yardım istedi. Ertesi yıl general elinden gelenin en iyisini yaptı ve Washington'daki yetkilileri esirler hakkında Meksikalı yetkililere yazmaya çağırdı. Chatto minnettarlığını göstermek için 1 Temmuz 1884'te izci olarak askere gitti. Chiricahuas'ın Fort Apache yakınlarındaki ajanı Teğmen Britton Davis onu çavuş olarak atadı. İkili, güvene dayalı güçlü bir dostluk geliştirdi. Davis daha sonra Chatto'yu tanıdığım en iyi Kırmızı ya da Beyaz adamlardan biri olarak nitelendirecekti.
Crook özellikle Geronimo'nun son ayaklanmasının ihanetine uğradığını hissetti. Davis'e, Chiricahuas'a, barışçıl zamanlar geri gelene kadar esirlerini kurtarmak için çabalarını askıya almak zorunda kalacağını söylemesini söyledi. Chatto rezervasyonun komutasını aldı. İzciler için bir savaş dansı düzenledi ve ardından düşmanları takip etmek için ayrıldı. Chatto, 15 kadın ve çocuğu yakalayarak bir kampı şaşırttı. Yıllar sonra, zorlu ve tehlikeli zamanı hatırladı: Her kayışta 45 ila 50 kartuş bulunan çift kartuşlu bir kayış taşıyordum. Tüfeğim dolu ve parmağım, alnımdan ne zaman bir kurşun geçeceğini bilmeden yeni düşman izlerini takip ederek tetiğe bastı. Chatto, Ordunun, liderin Meksika'daki kampını bulmasına yardım eden iki Chiricahua rehberi Martine ve Kayitah ile arkadaştı. Aslında Chatto, Teğmen Charles Gatewood'u 25 Ağustos'ta Geronimo ile görüşmeye götüren Martine'i tavsiye etmişti.
Geronimo ve Chatto kendi halkı arasında tartışmalı olmaya devam ediyor. Bazılarına göre Geronimo, Chiricahua vatanseverlerinin sonuncusuydu ve kendi yaşam tarzını korumak için savaşıyordu. Ancak diğerlerine göre, zamanını aşmıştı. Rezervasyonda kalanlar Chatto'nun sağ tarafta olduğunu düşünüyorlardı. Yine de Chatto'nun kararının nedenlerini anlayamayan Geronimo'nun bazı takipçileri, onun bir hain olduğunu düşündü.
Tarihçiler Chatto'nun neden Crook için bir izci olarak bu kadar hevesle hizmet ettiğini anlamaya başlıyorlar. Geronimo'ya karşı kişisel düşmanlık belki bir nedendi, ama bir diğeri ailesini kurtarmaya çalıştığı için Crook'a minnettarlıktı. Ne yazık ki, Meksika'nın işbirliği olmadan general bile mutlu bir sonuç elde edemezdi.
Geronimo, yalnızca birkaç Amerikan Kızılderilisine tanınan bir ün kazandı. Şöhretinin, 1886'da teslim olmasının, Kuzey Amerika'daki Kızılderili direnişinin sonunu etkin bir şekilde işaret etmesi gerçeğinden kaynaklandığı iddia edilebilir.
50'li yaşlarının ortalarına kadar çoğu Amerikalı tarafından tanınmayan bu bir zamanlar tanınmamış Apaçi savaşçısı, bugün efsanevi boyutların bir efsanesi haline geldi ve ünü durmadan büyümeye devam ediyor.
Bu makale Edwin R. Sweeney tarafından yazılmıştır ve orijinal olarak Ekim 2006 sayısında yayınlanmıştır. Vahşi Batı dergi. Daha fazla harika makale için abone olun Vahşi Batı bugün dergi!
Apache Savaşları: Bir Zaman Çizelgesi Bölüm 5 – Geronimo Teslim Olur
Daha önce: In the Apache Wars: A Timeline Part 4 Lozen damgasını vuruyor: Victorio Dies. Apache Savaşları Zaman Çizelgesi'nin başlangıcını kaçırdıysanız buraya tıklayın.
Bu yıl Arizona'da en az 10 yıldır bir ilk olan tek bir Apache saldırısı gerçekleşmedi. Apaçiler kendi çekincelerinden oldukça memnun görünüyorlardı ve çiftçilik yaşam tarzına uyum sağlıyorlar. Bu değişecek. Geronimo da değişimin temsilcisi olacak.
Bu nedenle, rezervasyonlarda ve Beyaz Gözlerle barış içinde kalmak isteyen Chiricahua Apaçileri tarafından karalanacak. Geronimo, ABD Hükümeti'nin sadık izciler de dahil olmak üzere tüm Chiricahua'ları Florida veya Alabama'ya gönderme kararından sorumlu tutulacak. Burada her şeylerini kaybedecekler: sadece anavatanlarını değil, kültürlerini - dillerini, dinlerini ve hatta çocuklarını. Kabile hastalık ve ihmal yüzünden neredeyse tamamen yok olacak.
Buna karşılık Geronimo, özgür kalmak ve insanları, vatanları ve yaşam biçimleri (tizwin'de sarhoş olmak ve karılarını dövmek dahil) için onurlu bir ölüme kadar savaşmak isteyenler arasında süper kahraman statüsüne kavuşacak.
1885-Mayıs
Geronimo sarhoş ve ölümünü talep eden gazete başyazıları tarafından korkutuluyor. O ve küçük bir savaşçı grubu, öncelikle yiyecek, mühimmat ve atlar için baskın yapmaya ve öldürmeye devam ettikleri Meksika'ya tekrar kaçarlar.
Geronimo'nun onu yaklaşan tehlikeye karşı uyaran "Güç"ü, Apaçilerin ABD ordusu ve Hint ajanları tarafından birçok kez yalan söylendiğine, aldatıldığına, aç bırakıldığına, aşağılandığına ve öldürüldüğüne dayanan sağlam temelli paranoyasıyla örtüşmektedir.
Rezervasyonda söylentiler uçuyor. Geronimo'nun duyduğu şey, Kaptan Davis'in onu ve Mangus'u öldürmeye yetkili olduğu. Yıllar sonra, General Crooks'un en güvendiği izci olan Chatto, "Askerlerin konuşması Geronimo'yu vahşi bir hayvan gibi yaptı" diyor. Devamını oku
1885-Mayıs: Yalan
Geronimo, 1903 fotoğrafında hala bir savaş esiri.
Geronimo, Chiefs Naiche ve Chihuahua liderliğindeki isteksiz Chiricahua'ları, rezervasyondan Meksika'ya toplu bir göçte onu takip etmeye ikna etmek için bir plan yapar.
Geronimo'nun planı, kuzenleri Fun ve Tisna'nın, hem ABD ordusu hem de rezervasyon Chiricahuas tarafından en çok güvenilen ikisi olan Kaptan Davis ve Chiricahua izci Chatto'yu öldürmesini içeriyor.
Geronimo knows that with Davis and Chatto dead, the reservation Chiricahuas, particularly the Apache scouts, will feel hopelessly vulnerable and will then follow him in a desperate attempt to escape to Northern Mexico and continue the good fight.
The charismatic Chief Chihuahua fears that Crook will deport him to Alcatraz. Chiefs Naiche and Chihuahua throw their support in favor of Geronimo's plan to escape from the reservation when Geronimo tells them that Davis and Chatto are already dead. It's a lie. It's a lie that will have devastating consequences for the Chiricahuas and divide the Apaches between those who want the relative comfort and security of the reservation and those who prefer an arduous life on the warpath defending their ancestral homeland against the despised White Eyes and Mexicans.
When Chief Chihuahua realizes he has put the lives of his people in serious danger because of Geronimo's lie, he vows to kill the shaman-turned-war-chief. Had he been successful, it is likely the war would have ended and the remaining hostiles would have returned peacefully to the San Carlos Reservation.
But the war continued and President Cleveland, with the support of his Secretary of War and Lt. General Phil Sheridan, decides the fate of all Chiricahuas, not just the hostiles.
Lozen fights alongside Geronimo and his few remaining warriors in a desperate attempt to survive and not be herded back to the San Carlos Reservation. Unbeknownst to them, this is the last campaign in the Apache Wars. Pursued relentlessly, she uses her mysterious power to sense the whereabouts and strength of the U.S. and Mexican cavalries.
Alexander Adams writes in his book, Geronimo, "she would stand with her arms outstretched, chant a prayer to Ussen, the Apaches’ supreme deity, and slowly turn around." (until she senses the presence and number of the enemy and the direction of their impending attack.)
1886-January
Leading General Crooks second expedition into Mexico in pursuit of the renegade Apaches led by Geronimo, Captain Crawford and his scouts are attacked by Mexican militia led Mauricio Corredor. One of Corredor's scouts claimed to have shot and killed Chief Victorio six years earlier at Cerro Tres Castillos. (The Indian version has Victorio fall on his own knife rather than be captured and tortured by the despised Mexicans.)
Crawford attempts to get the Mexicans to cease fire by waving a white handkerchief so he can explain to Corredor that his troops and scouts are in pursuit of the Apaches. The Mexicans don't listen and one shoots Crawford in the head.
Dutchy, one of the Apache scouts, pulls the mortally wounded Crawford to safety, and then kills the Mexican who had shot him. He then kills the Mexican commander.
1886-Spring
Crook's army and Chiricahua Apache scouts, now led by Chatto, go after Geronimo and his warriors. They catch up with them again just over the Mexico border in March. At first, there are negotiations and hope that Geronimo will surrender.
March 1886. Gen. Crook (rt in round hat) tries to peruade Geronimo to surrender unconditionally.
Crook is only authorized to negotiate unconditional surrender, but Geronimo refuses. Crook makes concessions. He tells Geronimo that, if he and his people give up, they will be confined in the East with their families for NOT MORE THAN TWO YEARS then be returned to Arizona. Geronimo accepts these terms.
That night, Naiche, Geronimo and their little band get roaring drunk, reconsider their surrender, and disappear into the mountains. Crook’s vast army with all its Apache scouts cannot catch them.
After the conference with General Crook (March 1886) Naiche and Geronimo head back to the relative security of the Sierra Madre Mountains in Northern Mexico as fast as they can. With Naiche is his 3rd wife Ha-o-zinne.
Crook is ridiculed unmercifully in the newspapers. But far worse for his command, Crook received word from the President through Gen. Sheridan that the government will accept only unconditional surrender, and orders to renegotiate with Geronimo & Naiche.
Crook knows that this would be impossible. More important to Crook is his honor. He negotiated concessions with the hostiles in good faith and cannot now go back on his word. He asks Sheridan to relieve him of command.
Sheridan quickly complies.
In April, General Crook, who had tried to help the Apaches on their reservations, is replaced by the arrogant, pompous, shamelessly self-promoting General Miles. He deploys over two dozen heliograph points to coordinate the movements of 5,000 soldiers, 500 Apache scouts, 100 Navajo scouts, and thousands of civilian militia against Geronimo and his 24 exhausted warriors who, in order to survive, continue raiding in Northern Mexico.
(Note. The heliograph signaling system was Miles solution to poor communications and coordination in pursuit of the hostiles. Their use was one of the ways Miles employed to distinguish his campaign from his failed predecessor's. Despite Mile's claims to the contrary, the heliograph system was of little benefit to his pursuing army in locating the hostiles. The hostiles moved primarily at night. No sun, no heliograph signal. You can see a heliograph machine at the Fort Lowell Museum at 2900 N. Craycroft Road in Tucson.)
September 3, 1886
Lt. Charles Gatewood, now reporting to Miles, leads a party of 6, including himself, an interpreter, 2 packers and 2 Chiricahua scouts, in an exhausting pursuit of Naiche and Geronimo. Later that summer, scouts Kayihtah and Martine guide Lieutenant Gatewood to the Naiche and Geronimo camp.
Gatewood tells Naiche that his mother, wife and daughter have been shipped to Florida with Chief Chihuahua and his people. Gatewood tells Geronimo that his family is in Florida and if he ever wants to see them again, he will have to surrender now and go there too. This was a lie. The Chiricahuas had not yet been exiled, but they soon would be.
Broken, Naiche decides to surrender. Many other hostiles surrender too. Geronimo, war-weary and missing his family, knows he cannot continue his struggle for freedom without them. Naiche and Geronimo surrender to General Miles at Skeleton Canyon, Arizona Territory, not far from present-day Douglas.
It was a momentous event in the history of the Apaches and the United States. On Route 80 south of Rodeo, New Mexico, near Apache, Arizona, stands a marker commemorating Geronimo's surrender. A short distance south of the marker is a road that leads east and then south/southeast to the actual surrender site.
NEXT: The Apache Wars: A Timeline Part 6
Lieutenant Charles B. Gatewood: Premier Cavalry Soldier of the American West
History affords the unique perspective of offering clarity through retrospection. Even though Lieutenant Charles B. Gatewood, using mutual respect and negotiation—not bullets and bravado—potentially saved the lives of countless cavalrymen, settlers, Native Americans, and Mexicans by ensuring Geronimo’s surrender in 1886 after years of contentious and bloody Indian wars, he was continually overlooked for promotion and denied a much-deserved Medal of Honor, awarded for personal acts of exceptional courage and valor—literally defined as “strength of mind in regard to danger.” Few would argue that standing face to face on a hot August day in Mexico with a justifiably enraged Geronimo and the son of Cochise took that strength of mind. Nevertheless, when Gatewood achieved a peaceful resolution to years of hard fighting, he displayed an uncommon valor worthy of our nation’s highest honor. The single opponent to his nomination argued that since Gatewood had not come under enemy fire during this event, he was unworthy of the award. However, history should accurately reflect the true impact of this quiet man who changed the face of the Southwest, using words and not weapons.
Shortly after graduating from West Point, Gatewood was assigned to the Arizona Territory and became one the Army premier “Apache men,” having developed a detailed knowledge of the Apaches and their customs and commanding detachments of Apache scouts. This photograph shows Apache scouts under Gatewood’s command encamped near the Mexican border in 1883. (National Archives)
Born in Woodstock, Virginia, on 6 April 1853 as the oldest son of newspaper editor John Gatewood and his wife Emily, Charles Bare Gatewood had a normal if not exceptional early childhood. This, however, would all change after epochal events in the United States would lead him toward a career in the military. When the Civil War erupted in 1861, eight-year old Charles saw his father march off to fight for the South. When John Gatewood returned, he moved his family to Harrisonburg, Virginia, where he opened a print shop and edited the Commonwealth, yerel bir gazete. Charles would finish his education there and later briefly teach school before receiving an appointment to the U.S. Military Academy (USMA) at West Point in 1873 from Representative John T. Harris, M.C., of Harrisonburg.
Graduating with the West Point Class of 1877 on 14 June 1877, Gatewood was ranked twenty-third out of a class of seventy-six. The five-foot-eleven-inch Virginian was commissioned a second lieutenant in the 6th U.S. Cavalry. Henry Ossian Flipper, the first black graduate of USMA, was also a member of this class, as well as Thomas Henry Barry, the twenty-seventh Superintendent of USMA (1910-1912). The great majority of this notable class would see duty on the frontier and participation in the Indian Wars, with twenty-six reaching the rank of colonel, five brigadier general, and five major general. Gatewood, however, appeared destined to be overlooked continually for promotion.
By the time Major General George Crook (USMA 1852) assumed command of the Department of Arizona in July 1882, Lieutenant Gatewood had become one of the Army’s premier “Apache men.” He had become familiar with the Arizona Territory and commanded Apache scout units almost constantly since his arrival in the Southwest in January 1878. He had also taken part in the U.S. Army’s campaign against Apache chief Victorio in 1879-80. Gatewood’s life depended upon the scouts under his command accepting and obeying his orders at all times. Crook recognized Gatewood’s detailed knowledge of the Apaches and their customs. Because of this, in 1882, he appointed Gatewood as the military commandant of the White Mountain Indian Reservation, headquartered at Fort Apache, Arizona Territory. Gatewood’s inherent honesty of character, fairness, and respect for Apaches allowed him to excel in this assignment.
Gatewood (right) is shown here with Lieutenant M.F. Goodwin, 10th Cavalry, shortly after the conclusion of the Army’s campaign against Apache chief Victorio in 1880. At the time, Gatewood was serving in the 6th Cavalry. (Ulusal Arşivler)
Officers who drew Apache duty found it to be very demanding. Patrols often lasted for months. The harsh rigors of living in the field and the continued exposure to extreme weather and inhospitable terrain had consequences. As early as 1881, doctors reported that Gatewood “had rheumatism of knee, ankle, hip and shoulder, the result of exposure in line of duty in Arizona.” Gatewood’s declining health would plague him throughout his career.
On 17 May 1885, Geronimo and Apache Chief Naiche (son of Cochise and the last hereditary Apache chief of the Chokonen, or Chiricahua, tribes) fled the reservation with their band of followers and crossed the border into Mexico. Making periodic raids into the United States as well as in Mexico, they successfully eluded pursuit by both U.S. and Mexican troops. In March 1886, Crook met the warring Apaches at Cañón de los Embudos, Sonora, Mexico, to discuss their surrender. During the talks, Crook threatened and talked down to Geronimo. Although the Apaches surrendered and agreed to return to the United States, Geronimo, Naiche, and some followers feared for their lives and ran one last time on 28 March 1886. Crook resigned his command, and the Army replaced him with Brigadier General Nelson A. Miles. On 13 July 1886, after several attempts to apprehend Geronimo and his band met with failure, Miles asked Gatewood to “find Geronimo and Naiche in Mexico and demand their surrender.”
Displaying incredible skill and bravery, Gatewood and five others followed the Apaches and caught up with them on 25 August 1886 at a bend in the Bavispe River in the Teres Mountains in Mexico. Suddenly, however, the Apaches vanished. Several tense minutes passed before thirty-five or forty Chiricahua Apaches, including many heavily armed warriors, exploded out of the brush. Gatewood did not notice Geronimo among them but welcomed the Apaches cordially, removed his weapons, and passed out tobacco and paper. Everyone rolled cigarettes and smoked.
In March 1886, Crook met with Apache leaders Geronimo and Naiche at Cañón de los Embudos, Sonora, Mexico, to discuss the Apaches’ surrender. While Geronimo and Naiche agreed to terms and returned to Arizona , they once again fled to on 28 March to Mexico with a small group of Apaches. Crook resigned his command shortly thereafter the Army replaced him with Brigadier General Nelson A. Miles. (Arizona Historical Society, Tucson, PC 19 – #78166)
Geronimo then walked out of the brush and set his Winchester down, greeted Gatewood, and asked about his thinness (Gatewood was ill and extremely frail and gaunt). The two men sat together—too close, Gatewood would later note since he could feel Geronimo’s revolver. For a while they conversed in an English-Apache-Spanish pidgin dialect that allowed them to communicate with interpreters occasionally confirming their statements. When Gatewood delivered Miles’s surrender message, Geronimo wanted to know the terms. Gatewood replied, “Unconditional surrender!” The Apaches would be sent to Florida, where they would await President Grover Cleveland’s decision on their lives. Gatewood concluded by adding, “Accept these terms or fight it out to the bitter end.”
An angry Geronimo stared at Gatewood. After talking about a few other less profound issues, he spoke of all the bad that both countries, the United States and Mexico, had done to his people. Warrior tempers erupted, and the group of Apaches moved away from Gatewood so they could discuss the possible surrender. An hour later, they returned with Geronimo demanding terms similar to those offered in the past: “Take us to the reservation or fight.” Gatewood, however, could not do this. The atmosphere again turned tense, but before anything happened, Chief Naiche spoke up, saying Gatewood would not be harmed.
Geronimo holds a rifle in an iconic photograph of the Apache chief taken around 1887. (National Archives)
Breathing easier, Gatewood gambled and said that the remaining Chiricahuas in Arizona had been sent to Florida. Although untrue, he knew it would happen. An irate Geronimo and the Apaches spoke again between themselves. Nothing changed—they demanded a return to the reservation or they would fight. Danger loomed, but Gatewood kept his composure. Eventually Geronimo asked Gatewood what he would do. When Gatewood replied that he would accept Miles’s terms, Geronimo said he would announce their decision in the morning.
The next day, after Geronimo and Naiche agreed to return to the United States, Gatewood, realizing that his knowledge of the Apaches—especially the White Mountain Apaches—was unique, wrote a letter to his wife declaring that it was time for him to begin working on a memoir. Because of this, not only did he record Apache oral history before it became known as “oral history,” he documented arguably one of the most spectacular feats of the Indian Wars—meeting Naiche and Geronimo in Sonora, Mexico, talking them into surrendering, and getting them safely back to the States even though some within the Mexican and U.S. Armies wanted the famed Apache leaders dead.
As 1886 ended, Gatewood’s health once again began to fail. He had never recovered from the hardships suffered while in Mexico and the southwestern United States. As a result, the Army granted him an extended leave of absence. In May 1887, he returned to Miles’s headquarters (then in Los Angeles), where he served as aide-de-camp. In the fall of 1890, he re-joined the 6th U.S. Cavalry and was assigned to H Troop.
On 18 May 1892, a band of small ranchers and rustlers became enraged at the gunmen hired by the larger rancher owners in Johnson County, Wyoming. They set fire to the buildings at Fort McKinney, Wyoming, where the Army had confined a local cattle baron’s hired killers. The fire spread, threatening to destroy the entire post. Gatewood joined a small group of volunteers as they hurriedly placed cans of gunpowder in the burning buildings. The plan was to blow up the structures already engulfed in flames to save the remaining buildings. Suddenly, some burning rafters parted, fell, and prematurely detonated a can of powder. Gatewood was blown violently against the side of a building and badly injured.
This map shows the route Gatewood and his detachment followed as they pursued Geronimo and his band of Apaches. Gatewood’s party caught up with the Apaches in northern Mexico on 25 July 1886 and convinced the Indians to surrender. (Map courtesy of Louis Kraft)
Gatewood took a physical examination at Fort Custer, Montana, on 3 October 1892, with the following diagnosis: “Lieutenant Gatewood has suffered intermittently with articular rheumatism during the past twelve years. At present it exists in a sub acute form, and affects chiefly the right shoulder and hip. When combined with his injury from the explosion, which rendered his left arm almost completely disabled, the result was a foregone conclusion: Permanently disqualified physically to perform the duties of a captain of cavalry, and that his disability occurred in the line of duty.” Gatewood expected to be retired from the service but instead found himself remaining on the active duty roles as a member of the 6th Cavalry. Nevertheless, he was often on extended leaves of absence as the rapid deterioration of his health continued.
On 2 May 1895, Captain Augustus P. Blocksom recommended Lieutenant Gatewood for the Medal of Honor. It was endorsed by the commanding officer of the 6th Cavalry, Colonel D.B. Gordon, and the Commanding General of the Army, General Nelson A. Miles, but disapproved by Joseph B. Doe, Acting Secretary of War, on 24 June 1895 because Gatewood did not come under hostile fire during his pursuit of Geronimo and his band of Apaches. Gatewood had displayed extreme bravery. His services were extensive and, in fact, indispensable. Nevertheless, four Medals of Honor had been given to others during the efforts to capture Geronimo, but not to the one man instrumental in achieving the surrender.
The news greatly disappointed Gatewood. He spent the last year of his life nursing his ill health. The Army did, however, allow him to remain on the payroll instead of forcing him to retire. His health, however, continued to deteriorate, and he entered the hospital at Fort Monroe, Virginia, on 11 May 1896. On 20 May, he died from a malignant tumor in his liver. At the time of his death, he was forty-three years old and the senior lieutenant of his regiment, having never achieved the rank of captain after nineteen years service. Gatewood’s wife, Georgia, did not have enough money to bury her husband, so the Army arranged for burial in Arlington National Cemetery. Georgia survived the next twenty-four years on a pension of $17 a month she received from the government. She eventually moved to California to live with her son, “Charlie Junior,” born on 4 January 1883, at Fort Apache, Arizona Territory.
Charles B. Gatewood, Jr., was thirteen years old when his father died in 1896. He would later graduate from West Point with the Class of 1906 and retire as a colonel after thirty years service. Charles, Jr., launched a lifelong crusade to establish as record his father’s impact on the history of the Indian Wars. His fastidious and continuous effort to document his father’s participation in the last Apache war is now housed at the Arizona Historical Society in Tucson. Lieutenant Gatewood’s son laid the groundwork for authors such as Louis Kraft (quoted extensively in the second half of this article) to discover his father’s life and contributions.
Apache chiefs Naiche (left) and Geronimo stand for a photograph at Fort Bowie, Arizona Territory, in September 1886, shortly before they were transported to Florida. (Ulusal Arşivler)
The words of Major General Augustus Perry Blocksom, Gatewood’s West Point classmate who served as a lieutenant with Gatewood in the 6th Cavalry and also commanded Indian scouts, aptly captured the character of Charles Gatewood. Blocksom wrote Gatewood’s obituary for the annual reunion of the USMA Association of Graduates in 1896 which states: “His life was simple and unassuming. He suffered many hardships, but his kind heart, genial humor, and gentle manners always gave evidence that nature had created him a true gentleman. His work was done in a comparatively limited field, and was unknown to and therefore unappreciated by the vast majority of our people but to us who knew him and his deeds so well, it seems hard that he should have received no just reward for his services. His name is still on the lips of the people of Arizona and New Mexico, and will not soon be forgotten by his comrades in the Indian campaigns.”
One might wonder how such an instrumental figure in America’s westward expansion such as Lieutenant Charles Gatewood could have escaped acclaim and, at minimum, placement in archives of those most interested in the all-important period of our country’s history following the Civil War. Thanks to Gatewood’s own proclivity for language and his desire to record the oral history of the Apaches—not to mention the dedication of his son, Charles, Jr., to preserving the legacy of his late father—future writers of note, such as acclaimed author and historian Louis Kraft, would become interested in the life of Lieutenant Gatewood, whose story attracts compassion and spurs that uniquely American desire to help the underdog—or those apparently treated unfairly—in the annals of history.
In a recent discussion with Kraft, much of the background surrounding the “Gatewood Enigma” became clear. To be sure, it is a story rife jealously and ambition—none of which appear to have emanated from Gatewood himself but from those close to him and envious of his accomplishments. Fortunately, Gatewood’s memories of the Apaches are as special as his achievements, as evident in a number of chapters he drafted for a book he planned to complete. Sadly, his premature death at age forty-three prevented him from finishing the project. Kraft generously offered to discuss how his personal interest in Gatewood turned into a quest to set the record straight.
Just before Kraft’s first book on the Apache Wars, Gatewood & Geronimo (University of New Mexico Press, 2000), moved toward publication, he realized how much of Gatewood’s experiences among the Apaches would not be told because of page limitations. Gatewood’s words would then remain in obscurity for another year until Kraft decided to contact the Arizona Historical Society to ask for permission to compile Gatewood’s notes into a readable manuscript. He then pieced together and edited the lieutenant’s writing, which became Lt. Charles Gatewood & His Apache Wars Memoir (University of Nebraska Press, 2005), resulting in a major reference for both researchers and historians. Kraft has also written extensively about cavalry operations in the American West, including a book on George Armstrong Custer. Few author/historians are as qualified as Kraft to assess the level of bravery inherent in Gatewood’s actions when confronting Geronimo.
A group of Apaches, including Naiche, Geronimo, and Geronimo’s son, sit before a railroad car that will take them to Florida and captivity, 10 September 1886. The Apaches would later end up at Fort Sill, Indian Territory (later Oklahoma) until 1913, when the U.S. government allowed them to settle on reservations in Oklahoma and New Mexico. (Ulusal Arşivler)
Kraft further explained how his interest in Gatewood first occurred, an interest which has grown and been reinforced by others over the years. “My initial visit to the Gatewood Collection at the Arizona Historical Society in Tucson spurred my interest and encouraged what has become a passion. I didn’t know anything about Charles Gatewood and never thought I would write about him. However, when I stumbled upon him I was floored.” Kraft continued, “The history of the Indian Wars had relegated him to a minor character—read, he served his country, period. Perhaps Generals Miles and Crook (especially Miles) are responsible for this—it is shocking that Gatewood never rose above lieutenant when almost every other officer serving in Mexico in 1886 retired or died a colonel or general. There are superstars in the West (Custer, Sitting Bull, Crazy Horse, Geronimo, Earp, Holliday, Cody, Hickok, Crockett, Carson to name a few) and then there are major players (Crook, Miles, Roman Nose, Black Kettle, Naiche, Ned Wynkoop, Chivington again to name a few—this list is much longer). Telling Gatewood’s story was almost heresy. The plus is that now Gatewood is a player and will someday appear in documentaries. Hopefully others will learn more about him and put their findings to words for even though he was only a lieutenant, he played a major role in the last Apache war—and even more so if one considers his stand for human rights.” Kraft further added, “Gatewood was slender, tall, and at times struggled with his health. The Apaches called him ‘Bay-chen-daysen,’ which means big nose. Contemporaries considered him quiet, cool, courageous, intolerant of injustice, and honest, but the trait that best served him was his ability to accept and treat fairly the Apaches he commanded and oversaw on the White Mountain Indian Reservation.”
Kraft continued: “Perhaps the most unusual aspect of the valor of Lieutenant Gatewood on that day with Geronimo was that far from a brash bit of bravado his actions were rather an intelligent display of an incredible understanding of his foe. Yet, the essential question sustains: Why did he succeed when a force of 5,000 cavalrymen had failed?” For Kraft, it came down to the fact that “First, American and Mexican troops intended to hunt down and kill the Apaches, and the Indians knew this. Gatewood, who they knew, entered their camp with three interpreters, an Apache scout who was related to band members, and maybe one soldier. He did not come to kill, and the story he told of the removal of their people in Arizona to Florida, even if it had not happened yet, sounded true. This would give them nothing to return to if they re-crossed the border. Also, they knew that it was a matter of time before other soldiers caught and killed them.” Kraft contends that Gatewood offered Geronimo and the Apaches “the best deal they could possibly get—return to the United States, exile to a place called Florida where they would be reunited with the rest of their people, and the promise to return to their homeland sometime in the future. Gatewood offered them a chance to live, and they took it.”
As for Gatewood’s lack of fame, Kraft stated that “people wonder why history has forgotten this man. General Nelson Miles is the major culprit here, as he did everything possible to ensure that his command, the 4th U.S. Cavalry, got all the credit for the capture of Geronimo and the last of the warring Apaches—about thirty-eight people, including warriors, women, and children. Gatewood belonged to the 6th U.S. Cavalry, Crook’s regiment at the time. Crook had previously turned his back on Gatewood when the lieutenant refused to drop charges against a territorial judge for defrauding the White Mountain Apaches and had no intention of supporting Gatewood when Miles attempted to remove his name from the surrender of the Apaches.
“After the surrender of Geronimo, Gatewood would become an aide-de-camp to General Miles but always seemed to remain an outsider and few understand why,” said Kraft. “Again, Miles wanted all the glory to go to the 4th Cavalry. Ridiculous as it sounds, Gatewood was known as a ‘Crook man.’ In November 1887, a year after the Apaches surrendered, Tucson, Arizona Territory, hosted a festival to honor Miles and the 4th Cavalry at the San Xavier Hotel. The general made certain that the ‘Crook man’ did not attend by ordering him to remain at headquarters, which further distanced the lieutenant from the events that ended the war. At the celebration, when Miles was asked about Gatewood’s participation in the surrender, Miles stated that he ‘was sick of this adulation of Lieutenant Gatewood, who only did his duty.’”
In 1895, while serving as Commanding General of the Army, Major General Nelson A. Miles was one of the officers who endorsed Gatewood for the Medal of Honor for his pursuit of Geronimo in 1886, but it was disapproved by acting Secretary of the Army Joseph B. Doe because Gatewood’s actions did not come under hostile fire. (U.S. Army Military History Institute)
Kraft added that “During the celebration, when Gatewood realized that some of Miles’ servants were on the Army’s payroll, he refused to sign the order for them to be paid as ‘bearers,’ as it was against military regulations. If we can believe Gatewood’s wife, Georgia, this angered Miles, who looked for ways to court-martial her husband. Gatewood was a first lieutenant and Miles’s officers were lieutenants or captains during the hunt for Geronimo that summer and fall of 1886. Nevertheless, all Miles’s officers retired or died with the rank of colonel or general, while Gatewood was still a first lieutenant at the time of his death, next in line via the seniority rule to become a captain. The military even refused to award Gatewood the Medal of Honor for his extraordinary feat, as it was not performed during the heat of battle.” Kraft further added, “In my humble opinion this was a sad statement about U.S. Army values.”
The 1993 movie, Geronimo: An American Legend, which featured Gatewood as a central character (played by Jason Patric), brought his name to an unaware American public, even though the film was filled with inaccuracies. Kraft said the movie was actually his introduction to the lieutenant as well and added, “Britton Davis (played by Matt Damon), a lifelong friend of Gatewood was just out of West Point when Geronimo (Wes Studi) crossed the border in 1884 to be escorted back to the reservation by Gatewood (who did not perform this duty—Davis did). It was not until I began researching the books that I realized that although the film pretends to be factual, it is fiction from the beginning to end.” Kraft stated that it mixes up events and dates, and often places characters in events in which they never participated. “Geronimo never made a great shot to scare off a posse. At the time of the film, Gatewood rode a mule, commanded Apache scouts and not troopers, and never killed an Apache warrior in one-on-one combat,” said Kraft. “Also, he never tracked the recalcitrant Apaches with Chatto (Steve Reevis) and Al Sieber (Robert Duvall). There was no shootout with scalp hunters in a cantina, Davis was not with Gatewood in 1886, and the lieutenant was not hit or harmed when he met the Apaches and talked them into returning to the United States. The errors are endless.”
Kraft continued to discuss additional inaccuracies, saying, “Actually Lieutenant Britton Davis resigned his commission in 1885, which did not become official until 1886, and later wrote The Truth About Geronimo (Yale University Press, 1929). Davis wrote this about Gatewood: ‘Cool, quiet, courageous firm when convinced of right but intolerant of wrong with a thorough knowledge of Apache character.” Davis was a good soldier and a fair administrator of the Apaches at Turkey Creek, a forested area east of Fort Apache. His compassion for the Apaches, along with the rough excursion he survived in Mexico in 1885, contributed to his disillusionment with the Army, the U.S.’s treatment of the Apaches, and his decision to resign his commission. The fact that Gatewood did not totally fade into oblivion is in large part due to Lieutenant Davis and his book.”
In discussing Geronimo, Kraft said, “While Geronimo would live a long life, dying while still incarcerated in 1909, he was never permitted to return to his native lands despite pleas to President Theodore Roosevelt. Geronimo recounted his life to S. M. Barrett, who assembled it as Geronimo: Kendi Hikayesi (reprinted by E.P. Dutton in 1970).” Still many historians still ponder why Geronimo trusted Lieutenant Gatewood—or if he ever regretted that later in life. Kraft stated he believes that “by the summer of 1886 Gatewood’s fair handling of the White Mountain Indian reservation and his ability to deal with Apache scouts in the field were well known to the Apaches. They knew that Gatewood did not lie and would buck the military if he thought the Apaches had been wronged. There were not many white men who would do this. Daklugie, Chief Juh’s (pronounced ‘Who’) son translated Geronimo’s words for Barrett and said that Geronimo regretted trusting Miles, who had lied to him. But he never blamed Gatewood for the general’s perfidy.”
In the conclusion of his commentary, Kraft expressed hope for continued attention for Gatewood “…whose actions during his entire tenure with the Apaches were exemplary. He quickly viewed them as human beings who should be treated as such. Gatewood was a most special man, and more historical papers such as this will encourage sustained and justified interest in his life. One must remember that during the Indian Wars there weren’t many white men on the frontier who would put their careers at risk and stand up for a people whose entire way of life was coming to an end, as the citizens of the United States carved their new land.”
İçindekiler
The canyon was the site of several battles during the American Old West. In 1879, a group of outlaw Cowboys attacked a group of Mexican Rurales and stole their cattle. In July 1881, Curly Bill Brocius attacked and killed about a dozen Mexican smugglers carrying silver and heading to the United States. In retribution, the Mexican government attacked and killed Newman Haynes Clanton and others as they were driving cattle through Guadalupe Canyon. In 1883, Apache Indians from Chihuahua's band surprised eight troopers of Troop D, Fourth Cavalry, killed three men, burned the wagons and supplies, and drove off forty horses and mules. [1]
Geronimo's final surrender to General Nelson A Miles on September 4, 1886, occurred at the western edge of this canyon. As the surrender site is now on private property, commemorative monument has been erected to the northwest along SR 80, where it intersects with Skeleton Canyon Road in Arizona, at geographic coordinates 31°41′28″N 109°07′56″W / 31.69111°N 109.13222°W / 31.69111 -109.13222 . The mouth of the canyon lies about 9.5 mi (15.3 km) to the southeast just west of the Arizona – New Mexico line. [2]
On November 4, 1889 Judson "Comanche" White was found dead in Skeleton Canyon after being killed by persons or persons unknown all his possession had been stolen as well. [4]
On August 12, 1896 a shoot-out between the Christian gang and a posse resulted in the Skeleton Canyon shootout.
- ^ aB Hurst, George (January 9, 2003). "Geronimo's surrender — Skeleton Canyon, 1886". Archived from the original on 26 August 2015 . Retrieved 24 October 2014 .
- ^ aBChiricahua Peak, Arizona – New Mexico, 30x60 Minute Topographic Quadrangle, USGS 1994
- ^
- "Skeleton Canyon". Ghost Towns . Retrieved 2013-03-18 .
- ^The Deseret News November 7, 1889
This Cochise County, Arizona location article is a stub. Vikipedi'yi genişleterek yardımcı olabilirsiniz.
This New Mexico state location article is a stub. Vikipedi'yi genişleterek yardımcı olabilirsiniz.
Geronimo – A Brief History
The Geronimo Trail Scenic Byway is named for Geronimo, a famous Apache warrior. He was born Goyakla, meaning ‘one who yawns,’ in the 1820s near the headwaters of the Gila River. This would be in the Gila Wilderness area of Southwestern New Mexico today. He was born into the Bedonkohe Chiricahua tribe.
His early life was peaceful until the 1850s when the Bedonkohe group went to Mexico to trade with the Mexicans in a town the Apaches called Kas-ki-yeh. The women and children remained in camp while the men went into town. When they returned, they discovered that Mexicans from a nearby town had attacked the camp and massacred the women and children. Among those killed were Geronimo’s widowed mother, wife and three children. When the Apaches attacked the town in revenge, Geronimo fought so wildly that the Mexicans cried out to San Geronimo (Saint Jerome) for aid. The name became applied to Geronimo and stuck.
Geronimo spent most of the rest of his life seeking revenge. He became a war leader and led many raids on Mexican towns and villages, as well as settlements in southwestern New Mexico and southeastern Arizona.
By the 1870s, the European immigration of settlers was well underway. The Apache threat was so intense that the reservation system was created with the Army controlling the Apaches from raids. Most of the Chiricahua tribes were removed to the San Carlos reservation in southeast Arizona.
Geronimo left the reservation on raiding parties frequently. In 1883 he and his band sought refuge on the Warm Springs Reservation at Ojo Caliente, north of Winston, NM. The Indian agent, John Clum, found out he was there, and took a group of Indian scouts to arrest Geronimo. They set a trap and he was surrounded and captured. Because of this incident, the Government decided to close the Reservation at Ojo Caliente and move the Warm Springs Apaches to San Carlos with the other Chiricahua tribes.
Geronimo continued to escape from the reservation and lead raiding parties. He and his band of less than 150, mostly women and children, eluded General Crook and over 3,000 soldiers for some time. Apache scouts were finally used to track him and talk him into surrender so the Apaches could be reunited with their families. They were told they would be able to settle on a reservation in their homelands after a few years of exile. Crook’s superior officer reversed this decision, and Geronimo and several other Apaches fled again.
General Nelson A. Miles led a pursuit with 42 companies of U.S. Cavalry and 4,000 Mexican soldiers. Again the Apache scouts had to locate Geronimo and persuade him to surrender peacefully. The agreement was made September 4, 1886 in Skeleton Canyon, near present day Douglas, Arizona, with a promise of the Apaches being pardoned and reunited with their families. Miles also promised that Geronimo’s people would be granted a reservation in their homeland.
All the Chiricahua groups were sent by train to Florida where the warriors were detained for a year at Fort Pickens and their families at Fort Marion. The children of school age were shipped to the Carlisle Indian School in Pennsylvania to be educated into the ‘White Man’s’ ways. The following year the warriors were reunited with their families at Mount Vernon, Alabama. Because the Apaches were from the dry desert climates of the southwest, the high humidity in Florida and Alabama lowered their resistance to diseases such as tuberculosis and many died. In 1894 they were moved to Ft. Sill, Oklahoma, which was a more agreeable climate for them.
Geronimo lived at Ft. Sill until his death in 1909, when he would have been in his mid-80s. During his later life he became a celebrity, making appearances at the 1898 Trans-Mississippi and International Exposition, the 1901 Pan American Exposition, and the 1904 Louisiana Purchase Exposition. He rode with several Chiefs in Theodore Roosevelt’s inaugural parade in 1905, after which he was given a personal audience with the President. He pled to be returned home to his homeland. This wish was not to be granted. The following winter he fell off his horse, laid in a cold ditch through the night, and died a few days later of pneumonia.
Because of Geronimo and the Apache love of the Black Range and southwestern New Mexico, it is fitting that the scenic byway be named for a man whose spirit remained with this country he considered his homeland.
Daha fazla bilgi için
Barrett, S. M. Geronimo's Story of His Life. New York: Duffield and Company, 1906.
Debo, Angie. Geronimo: The Man, His Time, His Place. Norman: University of Oklahoma Press, 1976.
Hermann, Spring. Geronimo: Apache Freedom Fighter. Springfield, NJ: Enslow Publishers, 1997.
Kent, Zachary. The Story of Geronimo. Chicago: Children's Press, 1989.
Mancall, Peter C.Deadly Medicine: Indians and Alcohol in Early America. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1995.
Miles, Nelson. Personal Recollections. New York: Werner, 1897.
Shorto, Russell. Geronimo and the Struggle for Apache Freedom. Englewood Cliffs, NJ: Silver Burdett Press, 1989.
Wyatt, Edgar. Geronimo: The Last Apache War Chief. New York: McGraw-Hill, 1952.