filmi incelemeden önce dunkirk tahliyesi'nin, diğer adıyla "dinamo operasyonu"nun ne olduğuna biraz bakalım: yukarıda da sözünü ettiğimiz gibi, ikinci dünya savaşının kırılma noktalarından biridir. 1940 yılında alman birlikleri manş kıyısına ulaşmış; fransız ve ingiliz birliklerini dunkirk (dunkerque) limanına yakın bir sahil şeridinde (yaklaşık otuz kilometrelik bir alanda) sıkıştırmıştı. hitler'den gelen şaşırtıcı bir kararla, alman birlikleri karadan saldırıyı durdurdu; fakat dunkirk sahili alman uçakları tarafından bombalanmaya devam etti. rivayet o ki, ingiliz birlikleri eğer alman birlikleri tarafından yok edilmiş olsaydı; ingilizlerin ordusunu toparlaması yıllarını alacaktı. artık ingilizler için büyük sorun vardı, dunkirk sahilindeki birliklerini tahliye etmeleri gerekiyordu. fakat, bu hiç de kolay olmayacaktı; çünkü alman uçakları ve denizaltıları tahliye için gelen gemileri avlamak için bekliyordu. operasyonun başındaki amiral ramsay'ın planlamaları tüm birlikleri kurtarmaya yetmedi; bunun üzerine amirallik, sahildeki tüm sivil birlikleri desteğe çağırdı. sonuç, planlanan rakamların çok daha fazlası oldu - filmin sonunda da amiralin söylediği gibi üç yüz bin kadar fazla. ingilizler bu başarısız çıkarmanın başarılı tahliyesini bir mucize olarak gördü; öyle ki dillerine de "dunkirk ruhu" olarak bir deyim bile kazandırdılar. savaşın gidişatını etkileyen bu operasyon, nolan tarafından beyaz perdeye aktarıldı.
film, nolan sineması açısından değerlendirildiğinde çok zayıf kalıyor; çünkü nolan’ın alışık olduğumuz hikayesinden çok uzakta bir yapıya sahip. nolan'ın memento (akıl defteri, 2000), the dark knight (kara şövalye, 2008) gibi filmlerini hatırlayacak olursak, güçlü bir hikaye ve senaryo vardı; dunkirk'de ise görsellik ön planda tutulmuş. filmde anlatılan üç hikaye de alışık olduğumuz hollywood filmlerinden ötede değil; yakıtı bitmesine rağmen manevralar yapmaya devam eden pilot, sebebini anlayamadığımız şekilde dunkirk'e ulaşmaya çalışan ingiliz siviller gibi. yani, film nolan sinemasından çok uzak bir çizgi çiziyor. militarist övgülerle dunkirk'teki başarısızlık, bir destan gibi sunuluyor.
film boyunca onca patlama ve çatışma sahnesine rağmen hiç kanlı bir sahne yok, bu da filmin ilginç bir noktası. fakat nolan, verdiği bir röportajda kan ve çığlık gibi etmenlerin savaş filmlerinin etkisini düşürdüğünden bahsediyor, yani bu olay bir nolan imzası diyebiliriz. filmdeki amiral ve subayın idealist düellosu; filmin sonunda, britanya askerlerinin tahliyesinin ardından, subayın iskeleden inip tekneye binmesi ve amiralin, fransız askerlerinin tahliyesi için bekleyeceğini ifade etmesiyle çözülüyor. bu sahne, amiralin subaydan daha yukarıda durduğu klasik bir çekim açısıyla da güçlendiriliyor. hiçbir sahnede alman birliklerinin görülmemesi de, filmi diğer savaş filmlerinden ayırıyor. bunun sebebi, nolan'ın filmdeki gerilimi kesmek istememesi. filmle ilgili bir diğer ilginç nokta ise, kadın karakterin neredeyse hiç bulunmayışı. bu durum filmi, dunkirk tahliyesinin gerçekçi yapısından koparıyor; çünkü dunkirk tahliyesinde birçok ingiliz ve fransız kadın, gerek sahil hattında gerekse tahliye için gelen teknelerde görev alıyor.
filmin ikinci bakış açısı, ingiliz amiralliği'nin ilan ettiği seferberlik sonucunda ingiltere'den demir alan mr. dawson, oğlu peter ve oğlunun arkadaşı geoge'un, dunkirk sahillerine olan yolculuğu. bir savaş pilotu olan oğlunu, savaşın üçüncü haftasında kaybeden mr. dawson; yolcukları sırasında, bir enkazın üzerinde kurtarılmayı bekleyen askeri tekneye alıyor. asker, dunkirk sahiline tekrar gitmek istemiyor ve psikolojik olarak, savaşın travmatik etkisi içinde olduğu görülebiliyor. teknede, mr. dawson ve asker arasında çıkan tartışmada george yaralanıyor. filmde empati kurabildiğimiz tek hikaye bu; çünkü, diyaloglar yoğun bir şekilde geçiyor ve diğer hiçbir karakterin geçmişine dair bir şeyler verilmezken, mr. dawson ve george'a dair bir şeyler öğrenebiliyoruz. george yaralandıktan sonra, pasif biri olduğundan ve bir şeyler yapabildiğini ispatlamak için yolculuğa çıktığından bahsediyor. george, hikayenin ilerleyen dakikalarında ölüyor; fakat bu durumdan, onu yaralayan askere bahsedilmiyor. mr. dawson, hikayenin bir diğer idealist karakteri ve ona göre savaşı kendi yaşıtları çıkarmış, gençler de onların yüzden savaşmak zorundalar. bu düşünce, sahildeki askerlerin yaş grubu göz önüne alındığında, kendini tüm gerçekliği ile ortaya koyuyor. hikaye, dunkirk sahiline doğru yol aldıkları sırada filmin üçüncü hikayesi ile birleşiyor, denize iniş yapmak zorunda kalan ingiliz pilotunu boğulmaktan kurtarıyorlar. dunkirk sahiline ulaştıklarında, tüm sivil tekneleri görüyoruz. filmin bu kısımlarında, fedakarlık ve savaş iç içe işleniyor.
filmin son hikayesinde ise, üç ingiliz pilotunun havada alman uçakları ile yaptıkları mücadele anlatılıyor. hikayenin hemen başında, pilotlardan biri düşürülüyor; bir diğeri ise, denize zorunlu iniş yapıyor. son pilot, göstergesi bozulduğundan yakıt durumunu tahmini bir şekilde hesaplayarak mücadeleye devam ediyor. yakıtı bitmek üzere olmasına rağmen, alman uçağıyla gerilim dolu bir mücadele yaşıyor ve kazanıyor; yakıtı bittiği için de sahile manevralar yaparak iniş yapıyor. fakat iniş yaptığı alan, alman birliklerinin olduğu yer oluyor. filmin sonuna kadar suratında maskesiyle gördüğümüz pilotu, tom hardy canlandırıyor. filmin kamera açıları yönünden en etkileyici açılarını da, son hikayede görüyoruz. görüntü yönetmeninin, hoyte van hoytema olduğu düşündüğümüzde başarılı kamera açılarına veya etkileyici renklerine pek de şaşırmıyoruz. van hoytema, interstellar ve spectre filmlerinden hatırlayacağımız ve görünüşe göre, ilerleyen zamanlarda da çokça duyacağımız bir isim.
elbette, müziğin izleyici üzerindeki etkisi unutulmamalıdır. dunkirk'ün müzikleri, gerçekten takdiri hak ediyor. iki müttefik askerinin, yaralı askeri taşıdıkları sırada altta yer alan tik tak sesi, zamanın daraldığını ve gerilimin arttığını çok güzel ifade ediyor. filmin müzikleri, nolan'la iyi bir ikili oluşturan hans zimmer imzasını taşıyor. hans zimmer; inception, dark knight serisi ve interstellar filmlerinin de müziklerini üstlenen isim.
filmin yer yer belgesele kayan bir anlatımı var; yani, görsel açıdan didaktik bir yapı çiziyor. kimi sahneler ise, bir savaş simülasyonunu andıran bir yapıya sahip. bütün bunlar göz önüne alındığında, akıcı bir dile sahip olduğu görülüyor. film, asimetrik bir kurguya sahip. seyirci bunu, filmin ortalarında, zaman dilimlerinin birbiriyle uyuşmadığı sahnede fark ediyor. sonuç olarak filmi, bir nolan gösterisi olarak nitelendirmek mümkün.