Sözcüklerin dizilimleri farklı ama anlamca aynı doğrultuda olan cümlelerdir.
Örnekler;
Bir yazar neyi anlattığını hep ön plana çıkarmalıdır.
Üslup(Biçim) içerikten her zaman daha önemli olmalıdır bir yazar için.
Yukarıda iki cümle farklı dizilsede anlamca aynıdır.
Öznel cümleler kişiden kişiye değişen cümlelerdir.
Nesnel cümleler kişiden kişiye değişmeyen cümlelerdir.
Örnekler;
Yazar bu eserini 3 parçada incelemiş -> Nesnel
Yazar çok güzel yazmış -> Öznel
Değerlendirme -> Öznel
Kanıtlanabilirlik -> Öznel, Nesnel
Yorum içerme -> Öznel
Kişisel görüş içerme -> Öznel
İki yargının birbirine nedensellik bağı ile bağlandığı cümlelerdir. Bu tür cümleler genellikle için, den , nedeniyle, yüzünden, çünkü, dolayı gibi sözcüklerle kurulur.
Örnekler;
Bilimsel çalışmalar önemlidir, Çünkü toplumlar bu çalışmalarla gelişir.
Derse geç kaldığı için alınmadı.
Not; Aynı zamanda gerekçeli cümlelerdir sonu.
Bir eylemin gerçekleşmesini bir koşula bağlayan cümlelerdir. Koşul cümleleri ise “-se, -sa, -ince, -dıkça” ekleri veya “ancak, yalnız” sözcüklerle bağlanır.
Örnekler;
Bütün derslerini geçerse okulu bitirecek.
Seni gördükçe eski günler geliyor aklıma.
Not; Sorularda anlam ilişkisi yönünden farklıdır.
İki varlık, iki kavram veya iki durum çeşitli yönlerde ele alındığı cümlelerdir.
Örnekler;
Kurtuluş savaşı zaferlerin en büyüğüdür.
Bugünkü durumum öncekine gör oldukça iyiydi.
Bir sanatçının veya sanat yapıtının dil ve anlatım özelliği söyleyişi üsluptur.
İçerik ise bir sanat eserinin konusudur.
Üslup -> Nasıl Anlatılmış?
İçerik -> Neyi Anlatmış?
Bir kişinin sözü hiç bozulmadan ağzından çıktığı gibi aynen aktarılması doğrudan, kişinin sözü değişikliğe uğratılarak veya araya başka birinin girdiğini belirten yüklemler kullanılırsa dolaylı anlatım cümlesi olur.
Örnekler;
Önümüzdeki maçlarda daha iyi bir oyun sergileyeceğiz. -> Doğrudan anlatım.
Artık onunla bir daha görüşmeyeceğini söyledi. -> Dolaylı anlatım.
Olumlu cümleler, -me, -mez, değil ekleri anlayan cümlelerdir.
Bir sorunu çözmek için karşı tarafa yapılan öneridir.
Örnek;
Böyle bilgileri öğrencilere aktarmasız yararlı olacaktır.
Gerçekte olmayıp da geçici bir süre için olmuş kabul edilen olayları ve durumları anlatım cümlelerdir. Bu tür cümlelerde “varsayalım ki, tut ki, kabul edelim ki, düşünelim sözcükleri sıkça kullanılır.
Örnekler;
Bu sınavdan iyi puan aldığını düşünelim.
Farz edelim ki oda buraya geldi.
Herhangi bir durumun veya olayın olabilirlik durumunu anlatan cümlelerdir.
Örnekler;
Araba kullanmayı babasından öğrenmiş olmalı.
Yarın Antalya’ya gidebilir aslı.
Bir varlığın kavramın ayırt edilen özellikleriyle ortaya konulmasıdır.
Tanım cümlesini bulmak için nedir sorusu sorulmalıdır.
Örnek;
Lirik şiir duyguları ön plana çıkaran şiir türüdür.
Bir yapıtın, kişinin veya konunu olumlu ve olumsuz yanlarını ortaya koyan cümlelerdir.
Örnekler;
Devrimizdeki Sanatçılar özellikle bu konuda gerekli özeni göstermiyorlar.
Öyküleri anlatmada bir sıradanlık var.
Örnekler;
Aldığım ücret ev kirasına bile yetmiyor -> Azımsama
Bir şiir yazmakla şair mi oldun şimdi? -> Küçümseme.
Örnekler;
Bu çocuklar artık beni hiç dinlemiyor -> Yakınma
Artık beni hiç dinlemiyor -> Sitem
Örnekler;
Bu sınava biraz daha çalışsaydım keşke.
Günlerin su gibi akıp gittiğini nasılda fark etmemişiz.
Örnekler;
Sınava başvuru süresinin uzatılacağını sanmıştık.
Benimle bu konuyu bir daha konuşmaz sanıyordum.
Örnek;
Onun Dersleri gittikçe iyileşiyor.
Örnek;
Bu dikişin tutacağını sanmıyorum.
Yazarın son eserinin daha güzel olacağı kesin.