"Erkeklerin zaman zaman boşalmayı geciktirmesi normaldir ancak erkeğin istemediği halde geç boşalması, orgazma ulaşmasını engelleyen bir cinsel işlev bozukluğudur."
Geç boşalma, gecikmiş ejekülasyon (GE), gecikmiş orgazm (GO) ve anorgazmi (AO) olarak da bilinir. Geç boşalma tanısında boşalma yani ejakülasyon süresinin belirli bir kestirim değeri tanımlanmamış olup, genellikle normal ejakülasyon süresi ortalama 7 dakika ve üzeri olarak kabul edilmekte, 25 dakikayı geçen ejakülasyonların GE olarak değerlendirilmesi önerilmektedir. Yapılan anket çalışmalarında vajinal boşalma süresinin 7 dakika ile 25 dakika arasında olduğu ve genelde 25 dakikayı aşan sürelerde çiftlerin şikâyetçi olduğu görülmüştür.
Geç boşalmanın tanı kriterleri, partnerli her cinsel etkinlikte vajina içine boşalmada belirgin gecikmenin veya vajina içine belirgin boşalma seyrekliğinin ya da yokluğunun yaklaşık altı aydır sürmesi, bu durumun erkekte, partnerinde ve ilişkide klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya neden olmasıdır. Erkek cinsel işlev bozukluklarının en az görüleni olan geç boşalma, çoğu durumda mastürbasyon sırasında ortaya çıkmazken, cinsel ilişki sırasında yaşanır ve genellikle boşalma gerçekleşmez.
Geç boşalma, semptomlara göre aşağıdaki tiplere ayrılır:
- Yaşam (primer) boyu: Geç boşalma kişi cinsel açıdan etkin olduğundan beri vardır.
- Edinilmiş (sekonder): Geç boşalma normal bir cinsel işlev döneminden sonra ortaya çıkar.
- Yaygın (total): Geç boşalma belirli partnerler veya cinsel etkinliklerle sınırlı değildir, her durumda ortaya çıkar.
- Durumsal: Geç boşalma yalnızca belirli bir partner ya da cinsel etkinlik türünde belirli koşullar altında gerçekleşir.
Bu kategoriler, altta yatan nedeni ve en etkili tedavinin ne olabileceğini belirlemede yardımcı olur.
Geç boşalmanın nedenleri
Geç boşalmada organik faktörler de etkili olmakla birlikte sorun büyük çoğunlukla psikolojik faktörlerden kaynaklanır. Geç boşalmanın olası organik nedenleri arasında belirli kronik sağlık koşulları, ameliyatlar ve ilaçlar yer alır. Erkek üreme sistemini etkileyen belirli doğum kusurları, orgazmı kontrol eden pelvik sinirlerin yaralanması, idrar yolu enfeksiyonu, prostat ameliyatı, diyabetik nöropati, felç veya omurilikte sinir hasarı gibi nörolojik hastalıklar, hipotiroidizm veya düşük testosteron seviyesi gibi hormonla ilgili durumlar geç boşalmaya neden olabilir. Ayrıca ilerleyen yaşla birlikte penisin duyarlılığının azalması geç boşalmaya yol açabilir.
Geç boşalmaya neden olan psikolojik faktörler oldukça karmaşıktır. Çocukluk döneminde yaşanan cinsel istismar ve travmalar, partnere karşı ifade edilmemiş öfke, zevk alma isteksizliği, katı ve yanlış dini inançlar, vajina korkusu, gebeliğe yol açma kaygısı, performans kaygısı, parafilik eğilimler, olumsuz beden algısı cinsel uyarılma sürecini kesintiye uğratarak geç boşalmaya yol açabilen psikolojik faktörlerden bazılarıdır. Cinsel ilişki ile eşleştirilemeyen yüksek hız, basınç veya yoğunluklu bir formda sık ve sıkarak mastürbasyon alışkanlığına sahip olmak da geç boşalmanın nedenleri arasındadır.
Geç boşalma sorunu olan erkeklerin çoğu, kendi menilerini ve adeta patlarcasına gerçekleşen boşalmalarını, psikolojik bir olaydan daha sık görmüşlerdir. Çoğunlukla, bilinçdışı bir seviyede, boşalmanın partnerlerine ve kendilerine zararlı olduğu görüşünü savunurlar. Çok ender rastlanmakla birlikte, bilinçsizce meninin çok değerli ve kutsal bir sıvı olduğunu düşünür ve ondan ayrılmak istemezler. Gerçekte, vajina içine boşalmanın hazzından kendilerini yoksun bırakmaları, görünüşte seve seve ödemekten kaçınmayacakları bir bedel, “otokastrasyon”dur (kendi kendini hadım etme), hiç değilse bilinçsiz olarak.
Otokastrasyonun, yani erkeğin iç dünyasında yer alan çocuk egosunun kendi kendine cezalandırmayı yapma amacı; otorite figürü olan baba veya baba türevlerine “Ben zavallı ve aciz biriyim, senin rakibin olamam, senin eşini ele geçiremem” mesajını vererek, daha az bir bedel ödemek ve penisinin kesilmesi şeklindeki daha büyük bir bedelden kendini korumaktır. Ancak çocuklukta öğrenilen bu kalıplar yetişkinlik hayatında ve ilk cinsel deneyimlerinde kişiyi sıkıntıya sokabilir ve tedavisi zor çok cinsel işlev bozukluklarından biri olan geç boşalmaya yol açabilir.
Geç boşalmanın ardında yatan cinsel mitte yani hurafede, erkeğin tüm yaşamı süresince kullanabileceği belirli miktarda spermi olduğu düşüncesi vardır. Bu inanışa göre, sperm tükendiğinde, erkek yalnızca basınçlı hava çıkaracaktır. Gerçekte ise, sperm ve birlikte çıktığı sıvı olan meni, vücudun ilgili hücreleri tarafından kesintisiz olarak üretilir ve tükenmesi söz konusu değildir.
Geç boşalmanın tedavisi
Geç boşalmanın tedavisi diğer cinsel işlev bozukluklarına göre daha karmaşık ve daha uzun sürelidir ve başarı oranı daha düşük olabilir. Geç boşalma sorununu yaşayan her erkek için geçerli olacak tek bir müdahale ya da onaylanmış ilaç tedavisi yoktur ve başarılı tedavinin anahtarı sorunun kaynağını belirlemek ve sorunu tetikleyen veya buna katkıda bulunan psikolojik faktörlerle başa çıkmak için hedefe yönelik uygun tedaviyi uygulamaktır. Bu nedenle cinsel terapinin deneyimli ve daha önce bu tür vakalar almış bir cinsel terapist tarafından yürütülmesi gerekir. Ayrıca tedavi için, erkeğin birlikte düzenli bir cinsel yaşam sürdürebileceği bir partnerinin olması çoğu zaman zorunludur. Geç boşalma sorunu olan bir erkeğe tedavi sürecinde aşağıdakiler önerilir:
- Kendi duygularına ve sevişmenin verdiği hazza odaklanarak boşalmayı bir hedef olmaktan çıkarması.
- Kontrolü kaybetmekten korkmaması.
- Önsevişme sırasında erotizmin ve hissiyatın arttırılması.
- Partnerini mutlu etmeye çalışma takıntısından kurtulması.
- Her ne sebeple olursa olsun vajina dışına boşalmanın yasaklanması.
- Partnerine cinsel fantezilerinden bahsetmesi, seksting yapması ve güçlü erotik cümleler kurması.
- Cinsel ilişki sırasında boşalmayı takıntı haline getirmemesi, boşalmaya odaklanmak yerine sevişmenin her anından zevk almaya çalışması.
Tedavide ayrıca, vajina dışına boşalmayı engelleme, performansı etkileyecek endişeyi giderme, penise dokunulması ile ortaya çıkan hazza odaklanma, partnerin bebe yağı ile penis başına masaj ve mastürbasyon yapması (partnerbasyon), erkeğin vajinaya girmeden önce süper stimülasyon ile mastürbasyon yapması (ilişkiden 5-10 dakika önce), seks öncesi basınçlı su ile penise uyarı yapma, penisin ön yüzeyine vibratör kullanma (partner yardımıyla, ilişkiden 5-10 dakika önce), seks yaparken we-vibe vibratör kullanılması, boşalma anına yaklaşana kadar mastürbasyonla veya partnerbasyonla uyarılmanın ardından vajinaya boşalma, prostatik masaj yapma (partner yardımıyla, ilişkiden 5-10 dakika önce) ve alkol alımının yasaklanması gibi yöntemler ve bazı ilaçlar kullanılabilir.
Geç boşalmada en etkili tedavi, kadının boşalması gerçekleştikten sonra erkeğin makatına parmağını sokarak ona prostat masajı yapmasıdır. Bu masaj erkeğin ketlenmesini çözerek boşalma refleksini tetikleyecektir. “Anal köprü manevrası” adını verdiğim prostat masajı kadın partner tarafından hem cinsel ilişkiden 5-10 dakika önce yapılır hem de seks anında kadın partner boşaldıktan sonra yapılır.