İslam Dünyası/BBC
Suriye'nin Lübnan'daki askeri varlığına son vermesiyle ilgili yorumlara yer veren İngiliz The Independent Gazetesi'nin dünkü manşeti, "İçi boş zafer" idi. Kapaktaki resmin üstünde, "Salı, 14.06. Suriye, 29 yıldır süren Lübnan'ı işgaline son veriyor" yazıyordu. Resimdeyse, ülkelerine dönen askerlerini coşkuyla karşılayan Suriyeliler vardı. Independent ise başyazısında, "Tüm yabancı müdahaleler bunun gibi mi bitecek?" diye soruyor ve "29 yıl süren bir askeri müdahale, sadece yaklaşık yedi haftada son buldu" dedi. Guardian ise dünkü başyazısında, "Suriye'nin uzun vedası" başlığını kullandı. Gazete, Suriye askerlerinin geri çekilmesinin, Lübnanlılar için iyi bir haber olduğunu ifade etti. Ancak Guardian, geri çekilmeye temkinli yaklaşmayı tercih ediyor: "Bu, Irak'ta şiddet olaylarının yol açtığı istikrarsızlık, İsrail-Filistin sorunu, İran ve ABD'nin yüzleşmesi ile muhafazakar Körfez monarşilerinde değişim baskısı gibi, Ortadoğu'nun çok sayıda sorununa deva bir gelişme değil. Şam'ın da dün anlamlı bir şekilde not ettiği gibi, Birleşmiş Milletler'in başka Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması için de aynı kararlılığı göstermesi iyi olacaktır. Örneğin, İsrail'in, Golan Tepeleri'yle ilgili kararlarına saygı göstermesi gibi. "
"Esad rejimini sürdürebilecek mi?"
Suriye, Lübnan’dan çekilmesini tamamlarken, dünya basınında Devlet Başkanı Beşar Esad ve Baas rejiminin akıbetiyle ilgili tartışmalar yoğunlaştı. Özellikle batı basınında “Beşar Esad rejimini sürdürebilecek mi?" sorusu gündeme getirilirken, ülkede çok partili hayata geçişe hazırlanan Esad’ın bu şekilde alacağı halk desteğiyle iktidarını sağlamlaştıracağını söyleyenler de var. Suriye, 29 yıl süren hakimiyetin ardından komşusu Lübnan’daki askerlerini karşılaştığı büyük uluslararası baskı sonucunda çekti. Bu çekilme Suriye’deki Baas rejimi ve Devlet Başkanı Beşar Esad’ın mutlak iktidarının akıbetiyle ilgili soru işaretlerini de beraberinde getirdi. Suriye askerleriyle 1976 yılının Haziran ayında Lübnan'a giren tecrübeli Ortadoğu muhabiri Robert Fisk ise, bölgenin geleceğinden endişeli olduğunu yazdı. Fisk'in yazısının başlığı, "Görev başarıyla yerine getirildi mi? Lübnanlılar, gülmeleri mi, yoksa ağlamaları mı gerektiğini bilmiyor". Robert Fisk, yazısını şu sözlerle noktalıyor: "Suriyeliler, Masnaa'da sınırı geçtiklerinde, bize, 'Sadece Allah, Suriye ve Beşar' diye bağırdı. Suriye lideri Beşar Esad'ın ölen kardeşi Basil'in ve eski liderleri Hafız Esad'ın heykellerini taşıyorlardı. Basil ve Hafız Esad geride kaldı. Ancak Allah, Suriye ve Beşar, bazı ilginç soruları gündeme getiriyor. Ben Allah kısmı hakkında emin değilim. Suriye de varlığını sürdürecek. Peki ya Beşar Esad rejimi varlığını sürdürebilecek mi?"
"Baas partisi kay kaybediyor"
Associated Press haber ajansının yayınladığı bir yorum yazısında ise Esad’ın Suriye’de hep "Lübnan’ı kaybeden lider" olarak hatırlanacağı ve Şam’ın İsrail’le mücadelesindeki en önemli kartı Lübnan’ı kaybettiği belirtiliyor. Ama farklı yorumlar da var. Asia Times gazetesindeki Sami Mubayed imzalı haber analizde, Baas partisinin Suriye’de ipleri gevşettiği ve Beşar Esad’ın çok partili hayata geçiş yönünde attığı adımların elini güçlendireceği belirtiliyor. Baas partisinin Haziran’daki kongresinde çok partili sisteme izin veren yeni partiler yasasını onaylayacağını söyleyen Mubayed, İslami ve ya da etnik kökene dayalı olmayan tüm partilerin ülkedeki siyasi yaşamda yerini alacağını kaydediyor. Sanılanın aksine Baas Partisi’nin Suriye halkından büyük destek aldığını belirten Mubayed, Esad’ın bu şekilde hem ülke içindeki reform taleplerine hem de ABD kongresinden geçen “Suriye’de demokratik değişime destekî yasasına yanıt vereceğini vurguluyor.