Roma
Roma (Lâtin) Mitolojisi: Yunan Mitolojisi ile büyük benzerlikleri olan, hattâ birçok tanrıça ve tanrıları aynı olan, kahramanları da kâh aym, kâh ufak isim değişiklikleriyle birbirlerine benzeyen Roma Mitolojisi başhbaşma büyük değer ifade etmez. Yunan Mitolojisi’nin içinde mütalaa etmek gerekirse de, biz burada Roma Mitolojisi’nin kendine has kadın kahraman ve tanrıçalarım özet olarak ele almayı uygun buluyoruz.
Vesta: Yunan Mitolojisindeki adı Hestia’dır. İleride Yunan Mitolojisindeki kadınları anlatırken özellikleri sıralanmıştır. Fark şudur: Hestia adına kurban kesilip dua edilirken Yunanlılar kurbandan önce, Romalılar kurbandan sonra duada bulunmuşlardır.
tuno: Etrüsklerin şehir tanrıçasıdır. Veil şehri tahrip edilince tuno Roma’ya gelmiş. Aventinus tepesine “Kraliçe luno” adıyla yerleştirilmiş. Etrüsklerin Tarkiunius sülâlesi Roma’ya hâkim olunca Jüpiter-îuno-Minerva tanrı üçlüsü için Capitolium’da tapınak yapılmış, luno, sonraları Yunan Mitolojisindeki Hera ile bir tutulmuştur. Bu bir tutuş, onun Jüpiter ile kız kardeş olarak görülmesini de beraberinde getirmiştir.
Tabiî Hera nasıl ki Zeus’un hem kız kardeşi hem karısı ise, luno da Jüpiter’in hem kız kardeşi, hem tansıdır. Iuno’nun bîr sıfatı da Lucinadır. Lucina sıfatıyla kadınlara doğum sırasında yardımcı olur.
Bellona: Savaş tanrıçasıdır. Senato, zafer isteyen komutanlarla yabancı ülkelerin elçileri arasındaki görüşmeleri Bellona’nm şehir dışında bulunan tapınağında yapardı.
Venüs: Sonraları Yunan Mitolojisi’ndeki ünlü aşk tanrıçası Afrodit ile bir tutulan Venüs, Roma Mitolojisi’nde aşk cazibesi tanrıçasıdır. Eski Roma’da köylüler ona bahçelerin koruyucu tanrıçası olarak taparlarmış.
Furiae-Dirae: Yunan Mitolojisi’nde Eriny’ler olarak geçen Furiaeler (yahut Dirae), yeraltı ülkesinde yaşayan intikam tanrıçaları sayılıyorlar. Sayılan üçtür. Yunan’daki adları: Allekto, Megaira, Teisiphone. Yılanlar ve kamçılar onları sembolize eder.
Salus: Kıürtuluş ve selâmet tanrıçası Salus, bilhassa devletin selâmetini temsil etmektedir. M.Ö. 302 yılında yapılan Samnitler savaşından sonra Roma’da Salus adına bir tapınak yapılır. İmparatorluk zamanında imparatoru koruyan tannça olarak tapılır.
Fortuna: Yunan Mitolojisi’nde göreceğimiz Tykhe’nin Lâtince’deki (Roma Mitolojisi’ndeki) adı Fortuna’dır. İyi kader, beklenmeyen basan tanrıçasıdır.
Egeria: Romalıların doğum tanrıçası. Efsaneye göre Egeria, kral Numa ile evliymiş. Kral onu dinler, memleketi çok iyi idare edermiş.
Hecate: Yunan Mitolojisi’ndeki Hekate ile aynıdır.
Rumina: Ficus Ruminalis, incirin Lâtince ismidir. Romulus ile Romus’u emziren dişi kurt, bir incir ağacının altına gizlenmiştir. İncir ismine benzediği için Rumina,. Roma’nın yedi tepesinde biri olan Palatinus’da saygı görmüş, tanrıça olarak kabul edilmiştir.
Bona-Dea: Romalılar, Faunus’un kızı veya karısı bildikleri Bona-Dea’yı tanrıça addetmişler. Kadınlara gelecekten haber veren tanrıçadır.
Camenta: Romalıların doğum tanrıçası olan Camenta’nın Roma’da Porta Carmentalis önünde bir de tapmağı vardır,
Ceres: Bitkileri büyüten ve ölüler ülkesine hükmeden tanrıça. Bir başka ifadeyle de Toprak Ana.
Mater-Matuta: Eski Roma’da gün ışığı, doğum ve kadm tanrıçası olarak tapılan Mater-Matuta, sonraları Yunanlıların İno’su ile bir tutuldu. Yani deniz yolculukları tanrıçası oluverdi. Evli ve yaşlı kadınlar, 11 Haziran günü Mater-Matuta’nın Matralia bayramım kutlar.
Anna Perenna: Etrüsklerin bahar tanrıçasıdır. Aym zamanda yaşlılığı ve gençliği sembolize eder.
Pomona: Bahçelerin ve meyve ağaçlarının koruyucusu olan tanrıça Pomona, özellikle köylüler arasında saygı görür.Köylüler onu, elinde makası ile, bahçelerdeki yaban otlarım temizleyen, zararlı sürgünleri kesen, ağaçları aşılayan, soğuklardan korumak için ağaçlan saran bir tanrıça olarak kabul ve tasvir ederler.
Feronia: “Çiçeksever” bir tanrıça olarak tanınır, bahar ve toprak tanrıçası olarak kabul edilir.
Luna: Yunan Mitolojisi’ndeki ay tanrıçası Selene’nin yerine geçmiştir.