Meksikalı bir incelik, chapuline (çekirge). Fotoğraf kredisi: William Neuheisel. (CC 2.0)
Bir saniye için, ağzınızda eritilen nefis pasta diliminin, tahıl olmayan böceklerden elde edilmiş un ile yapıldığını hayal edin. Veya en çekici parfümünüzün - belki de özel bir hediye - bir zamanlar bir başkasının bağırsaklarından işitilebilir bir şekilde salınan geri kazanılmış malzemeler içeriyordu.
Bu senaryolarda deneyimleyebileceğiniz visseral, bağırsak reaksiyonu, “yuck faktörü” veya iğrenme kapasitesinin bir sonucudur. İğrenme bir şeyleri reddetmemize neden olan bir duygudur - ve bu yüzden yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan “eau de toilette” türüne çok az talep olmasını bekleyebiliriz.
İğrenme, davranışsal bağışıklık sistemimizin bir parçası olarak gelişti, ancak cinsel ve ahlaki yargılarımızda da rol oynuyor. Çoğu zaman, iğrenme iyi çalışır. Örneğin, bizi rahatsız edebilecek, şımarık yiyecek yemememizi teşvik eder. Ancak, son derece kör bir araçtır. Bize nasıl davranacağımıza dair hızlı ve içgüdüsel bir cevap verirken, aşırı muhafazakar bir yanıt olarak gelişti. hangi sık sık yanlış şeyler alır.
İğrenme kaynaklarıyla ya taklit eden ya da fiziksel ya da psikolojik bir bağlantısı olan, ancak bize zarar veremeyen, çoğu zaman da tiksinti hissetmemize neden olan şeyler. Bu ilk önce bir klasik deneyler dizisi 1980'lardaki psikolog Paul Rozin tarafından. Diğer şeylerin yanı sıra, bu çalışmalardaki kişilerin disklerden ziyade köpek dışkısı şeklinde şekerleme yemeyi veya bir kase yerine yepyeni bir yatak örtüsünden gelen çorbayı yemek istemeleri çok daha azdı.
Çamurda sürdürülebilirlik çubuğu
Aynı yuck faktörü bir sürdürülebilir tüketim sorunu. Seçeneklerimizi sunduğumuzda, çirkin kız kardeşi üzerinde simetrik ve lekesiz elma olan paketlenmiş ve sterilize edilmiş güvenli görünümlü seçeneği seçmemizi ister. Bu, en aza indirgemek yerine israfı arttırmamıza neden olur.
İğrenç tepkimiz ya sömürülür - örneğin temizlik ürünlerinin reklamı - daha fazla tüketmemiz gerektiğini hissettirmek için. Veya rasyonel olarak tamam olan sürdürülebilir çözümlerin mantıksız bir bariyeri görevi görür, ancak otomatik olarak ilkel ve aşırı hassas bir duygu sistemini tetikler.
Bu, kullanım gibi bizi rahatsız etme potansiyeline sahip ürünlere maruz kalmamızı artıran şeyleri içerir yeniden kullanılabilir bezler veya kompostlama. Fakat aynı zamanda bizi atipik şekilli meyveler ve sebzeler veya böcek proteinlerinden veya arıtılmış sudan veya atık sudan geri kazanılmış ilaçlardan yapılan yiyecekler gibi bize zarar vermeyecek şeylere karşı da olumsuz etkiliyor.
Bu şeyler ya gerçek hastalık göstergelerini taklit eden özelliklere (asimetri) ya da bizi hasta (kanalizasyon) yapabilecek şeylerle temas halinde olmuş özelliklere sahiptir. Bu yüzden iğrenme sistemimiz bu nesnelerin tüketilmesinin güvenli olduğuna dair rasyonel bilgilere rağmen yanlış yönlendirir ve geçersiz kılmaları zordur.
InnerSelf'ten En Son Haberleri Alın
Davranış bilimi yardımcı olabilir
Hassas insanların iğrenme konusunda kişisel farklılıklar vardır; bazı insanlar diğerlerinden daha az etkilenir. Artı, iğrenme tepkilerimiz toplum tarafından şekilleniyor, bu yüzden birçok Farklı kültürlerin iğrenç bulduğu şeydeki farklılıklarböcek yemek gibi. İğrenme de hayatın ilk yıllarında dövülebilirBu nedenle, iğrenme tepkilerindeki nesillerdeki değişim nadir değildir.
Ancak iğrenme yanıtları verildiğinde, bunun değişime daha dayanıklı olmak korku gibi diğer duygulardan daha fazla. Bu gerçekleştiğinde, davranış biliminden yardımcı olabilecek bazı teknikler var.
Bir yaklaşım, iğrenç insanların “maskeleme” yoluyla hissetmelerini azaltmaktır. Örneğin, fırınlanmış cırcır böcekleri yerine şirketler böcek tedarikine yönelik gıdaların İngiltere'deki tedarik zincirine sokulması öğütücü ürkütücü bileşenlerini ayıran ambalaj ile öğütülmüş böcek proteininden yapılan ürünlere güvenebilir.
Son bir deney markalaşmada, insanların “geri dönüştürülmüş su” olarak tanımlanan aynı ürün için “arıtılmış atık su” yerine daha fazla istekli ve daha fazla istekli olduklarını tespit ettiler. Bu yüzden bir şeyi zevkli bir şekilde sunmak her şeyi değiştirebilir.
Yine de, hala psikolojik bir problemin var. Bir fikir böcek yiyor veya bir fikir arıtılmış lağım suyunu alıyor - ve fikir İnsanların görsel olarak reddetmesine neden olacak kadar şey.
İkinci bir yaklaşım, birisinin ne kadar iğrenç hissettiğini değiştirmeye değil, onun hakkında nasıl düşündüklerine odaklanmaktır. En temel yol, insanları eğitmektir - bir şey tarafından tiksindiklerini hissettiklerinde, bunun arkasında gerekçeli bir argüman olup olmadığını veya yanlış bir alarm olup olmadığını düşünmelerini sağlayın. Psikolojide buna “diyoruz”yeniden değerlendirme anlayışının sonucu olarak, buzdolabında iki üç günden fazla durmayan küçük şişeler elinizin altında bulunur.
Üçüncü bir yaklaşım ise, şefkat gibi iğrenme temelli reddetmeye genellikle antitetik olan duygulardan yararlanmaktır. Nathan Consedine ve Auckland Üniversitesi'ndeki meslektaşları tarafından yapılan son çalışmalar bunun için işe yarayabileceğini gösteriyor iğrenme uyandıran hemşirelik davranışları. İnsanların normalde boşa harcanan tuhaf görünüşlü meyve ve sebzelere şefkat duymalarını sağlayarak aynı mekanizmaları uygulayabiliriz (“beni geride bırakma”). Ya da çevreye karşı şefkat göstererek, savunmasız ve ihtiyaç içindeki veya bakımımız olduğunu vurgulayarak.
Dolayısıyla, evrimsel içgüdülerimize rağmen, daha sürdürülebilir bir yaşam sürdürmek için çirkin faktörün üstesinden gelmemizin yolları var. Sadece onlar hakkında daha fazla şey öğrenmemiz gerekiyor.
Yuck faktörü ve bir kişinin israfının The Konuşma'nın podcast'inde nasıl bir başka hazine olabileceği hakkında daha fazla bilgi edinin, Karınca yuvası.
Yazar hakkında
Philip Powell, Araştırma Görevlisi, University of Sheffield
İlgili Kitaplar
{AmazonWS: searchindex = Kitaplar; anahtar kelimeler = iğrenme; maxResults = 3}