Bankac?l???n Tarihçesi « Dünya Ekonomisi
Paran?n genel bir de?i?im arac? olarak kullan?lmaya ba?lanmas?ndan önce, tüccar senetleri ve mal kar??l??? kredi ?eklinde ilkel banka i?lemleri yap?lmaya ba?lanm??t?r. Bankalar, günümüzdeki yap?lar?na ticaret ve sanayinin geli?ti?i son ça?larda ula?m??lard?r.
?lk ticari itibar belgelerinin Mezopotamya?da kullan?ld??? bilinmektedir. Özellikle ?.Ö. 5. ve 6. yüzy?llarda arazi ipote?i ve kefalet kar??l??? kredi i?lemleri yap?lm??t?r. Ayr?ca, halk?n tap?naklara ve ilahlara arma?an ettikleri ayni maddeler, kredi sisteminin kayna??n? olu?turmu?tur. Bu kayna??n din görevlilerince gelir sa?lamak amac?yla ödünç verilmesi ve tap?naklar?n en güvenilir para saklama yerleri olmas? ile bankac?l?k sistemi de olu?maya ba?lam??t?r.
Paran?n de?i?im arac? olarak kullan?lmaya ba?lamas? ile para al?p borç veren, bir ülke ya da ?ehir paras?na çeviren bankerler ortaya ç?km??t?r. Bunlar, mü?terilerinden mevduat da kabul eder ve bunlar? yüksek faizlerle ba?kalar?na kredi olarak verirlerdi. Böylece, ilk örnekleri Mezopotamya, Eski Yunan ve Eski Roma?da görülen banka, ?talyanca?da "masa, tezgâh" anlam?na gelen "banco" kelimesinden kaynaklanmaktad?r. ?talya?da önlerine bir masa koyarak para ticareti yapan bu ki?ilere 12. yüzy?lda banchiero (banker) ad? verilmi?tir.
Dünya politika ve ticaretinin en önemli merkezlerinden biri olan Roma?da önceleri para de?i?tirmesi ?eklinde ba?layan bankerlik, daha sonra mevduat kabulü, kredi i?lemleri ve poliçe al?m sat?m?yla geli?mi?tir. Ortaça??da ?ehirlerin do?mas? ile birlikte ekonomik ili?kiler geli?meye, Haçl? Seferleri nedeniyle ordular?n gereksinimlerini kar??lamak için büyük para nakilleri yap?lmaya ba?lanm??t?r. Bu s?rada Avrupa?n?n Do?u ülkeleri ile ticareti de geli?mekteydi. Bu nedenlerle, ticaretin kolayl?kla yürütülebilmesi için para i?lemlerinde arac?l?k edecek kurumlara ihtiyaç duyulmu?tur. Bütün bu olaylar, banka sisteminin geli?imini h?zland?r?rken ticaret hukukunun da do?mas?na neden olmu?tur.
Bunun yan?nda ?slam ve H?ristiyan dinlerinin faizi yasak etmesi, bankac?l???n geli?iminde önemli bir engel olarak ortaya ç?km??t?r. Bu iki dinin koydu?u faiz yasaklamas?yla Museviler banka sistemine egemen olmu?lard?r. Günümüz bankac?l???, 1157?de Venedik Bankas??n?n kurulmas? ile ba?lam??t?r. 1408?de Cenova Bankas? kurulmu?tur.
Yeniça??la birlikte Avrupa?da dü?ünce ve ekonomi alan?nda ba?layan önemli de?i?iklikler nedeniyle faizin me?rulu?unun kabul edilmesi bankac?l???n geli?imini engelleyen en önemli sebeplerden birini ortadan kald?rm??t?r. Sömürgele?menin yayg?nla?mas? ile birlikte ticaretin çe?itlenmeye ba?lamas? bankalar? da uzmanla?maya ve birle?meye yöneltmi?tir.
19. yüzy?lda ticaret sermayesinin geli?imi ve sanayi devrimi, banka sistemini büyük bir h?zla geli?tirmi?, bankalar? parasal ili?kilerin odakla?t??? en önemli mali kurumlaran biri haline getirmi?tir.
Her ülkede ayn? biçimde olmamakla birlikte, genellikle halktan mevduat toplayarak kaynak olu?turan bankalar, ticaret alan?nda uzmanla??rken kendi öz sermayeleri ile çal??an bankalar da yat?r?m ve i? bankac?l???nda uzmanla?m??t?r.
Ticari kapitalizmden sanayi kapitalizmine geçi? sürecinin ba?lamas?yla bankac?l?k alan?nda da birle?meler ba?lam??t?r. 19. yüzy?lda sermayenin uluslararas?la?maya ba?lamas?, uluslararas? ekonomik ili?kileri h?zland?r?rken bankac?l??a da uluslararas? bir nitelik kazand?rm??t?r.
CCI « Teknik Analiz
CCI, fiyatlar?n istatistiki ortalamaya göre de?i?imini gösterir. Yüksek CCI de?erleri fiyatlar?n ortalama seviyeye göre al???k olmad?k ?ekilde yüksek oldu?unu, dü?ük CCI de?erleri ise al???k olmad?k ?ekilde dü?ük oldu?unu gösterir. CCI iki ?ekilde yorumlanabilir.
Piyasan?n yeni yüksek seviyelere ula?mas?na ra?men, CCI'n?n daha önceki yüksek seviyelerini geçememesi durumunda bir düzelme hareketi beklenebilir.
CCI genellikle +100 ve -100 de?erleri aras?nda hareket eder. +100 de?erinin üzerine ç?kmas? a??r? al?m durumunu, -100 seviyesinin alt?na inmesi ise a??r? sat?m durumunu gösterir. Bu durumlarda piyasan?n düzelme yapmas? beklenebilir.
Grafik Çizimi « Teknik Analiz
Günlük çubuk fiyat grafikleri, bugün en çok kullan?lan fiyat grafi?i cinsidir. Teknik analizciler yine de çubuk grafiklerinin yan?nda di?er grafikleri de kullan?rlar. Bu grafiklerden burada inceleyece?imiz iki tanesi, çizgi grafikleri ve nokta ve ?ekil (point&figure) grafikleridir. ?ekil 3.1?de standart bir çubuk grafi?i yer al?yor.
?ekil 3.1?de her bir günün fiyat hareketi dü?ey bir çubuk ile gösterildi?i için bu grafi?i çubuk grafik diye adland?r?yoruz. Dikey çubu?un en üst noktas?, hisse senedinin o gün içinde i?lem gördü?ü en yüksek fiyat?, dikey çizginin en alt noktas?, hisse senedinin o gün içinde i?lem gördü?ü en dü?ük fiyat? ve dikey çizgi ile sa? taraftan kesi?en yatay çizgi ise o günün kapan?? fiyat?n? gösterir. Aç?l?? fiyat? olan enstrümanlarda aç?l?? fiyat?, dikey çizgi ile sol taraftan kesi?en bir yatay çizgi ile gösterilir. Çubuk grafikler, dikey eksende fiyat ve yatay eksende zaman olmak üzere iki boyut ta??rlar.
?ekil 3.2?de ayn? hisse senedinin grafi?inin bir çizgi grafikteki görünü?ü yer al?yor. Gün içinde olu?an fiyatlar içinde, kapan?? fiyat? en önemli fiyat oldu?u için bir bölüm teknik analizci, fiyat hareketinin daha geçerli bir ölçümünün bir çizgi grafikle (ya da kapan?? fiyatlar?yla) yap?labilece?ine inan?r.
?ekil 3.1 Adana A?n?n çubuk grafi?i görülüyor. Her bir dü?ey çubuk bir günlük fiyat hareketini temsil ediyor. En çok kullan?lan fiyatlar yüksek, dü?ük ve kapan?? fiyatlar?d?r. Dü?ey çubu?un en alt de?eri, o günün en dü?ük i?lem fiyat?n?, en yüksek de?eri o günün en yüksek i?lem fiyat?n? ve sa?a do?ru olan k?sa yatay çubuk ise o günün kapan?? fiyat?n? temsil eder.
?ekil 3.2 Adana A?n?n ayn? grafi?inin kapan?? fiyatlar?n?n de?erleri birle?tirilerek çizilmi? olan bir çizgi grafi?i görülüyor.
Bir üçüncü tip grafik olan nokta ve ?ekil grafi?i de ?ekil 3.3?de görülüyor. Nokta ve ?ekil grafi?inin ayn? fiyat hareketini daha s?k??t?r?lm?? biçimde gösterdi?i görülüyor. ?ekildeki X sütunlar? yükselen fiyatlar?, O sütunlar? ise dü?en fiyatlar? gösteriyor. Al?m ve sat?m sinyalleri nokta ve ?ekil grafiklerinde, çubuk grafiklerinde oldu?undan daha nettir.
?ekil 3.3 Adana A?n?n ?ekil 3.1 ve ?ekil 3.2?deki grafiklerinin nokta ve ?ekil grafi?i olarak çizilmi? biçimi görülüyor. Nokta ve ?ekil grafiklerinde X sütunlar? yükselen fiyatlar?, O sütunlar? ise dü?en fiyatlar? gösterir. Nokta ve ?ekil grafiklerinde al?m ve sat?m sinyalleri daha belirgindir. Fiyat verilerinin nas?l s?k??m?? oldu?una da dikkat edelim.
GRAF?KLER?N AR?TMET?K VE LOGAR?TM?K OLARAK Ç?Z?MLER?
?ekil 3.4 aritmetik ve logaritmik olarak çizilmi? olan 2 grafi?i göstermektedir. Aritmetik ölçekli grafikte fiyat aral?klar? e?it aral?klarla yer al?rken, logaritmik ölçekli fiyat grafi?inde, fiyat artt?kça ölçekteki yüzde art??? küçülür.
?ekil 3.4 Üst bölümde yer alan grafik do?rusal (lineer) ve alt bölümde yer alan grafik de logaritmik olarak çizilmi?tir. Özellikle uzun dönemli grafik çal??malar?nda logaritmik ölçekle çizilmi? olan grafiklerle yap?lan incelemelerin daha yararl? oldu?u dü?ünülür.
??LEM HACM?
Çubuk grafiklerinin kapsad??? önemli bir bilgi kayna?? da i?lem hacmidir. ??lem hacmi, bir hisse senedinin gün içinde ne miktarda al?n?p sat?ld???n? gösterir. ??lem hacmi, bir çubuk grafikte, grafi?in en alt?nda dikey çubuklarla gösterilir.
HAFTALIK VE AYLIK ÇUBUK GRAF?KLER?
Bir çubuk grafik herhangi bir zaman dilimi için de çizilebilir. Uzun dönemli trend analizleri için, haftal?k ve ayl?k çubuk grafikleri kullan?lmal?d?r.
Haftal?k grafiklerde bir çubuk, bir hafta süre içindeki fiyat hareketini temsil eder. Ayl?k grafikte her bir çubuk, o ay içindeki fiyat hareketini gösterir. Haftal?k ve ayl?k grafikler, daha uzun dönemli trend analizleri yap?labilmesi için fiyat hareketini s?k??t?r?rlar. (Bkz. ?ekil 3.6, 3.7.)
?ekil 3.6 Haftal?k i?lem hacmi çubuklar?yla birlikte haftal?k çubuk grafi?inin bir örne?i görülüyor. Grafikteki her bir çubuk bir haftal?k fiyat hareketini temsil ediyor. Grafi?in alt bölümünde de haftal?k i?lem hacmi çubuklar? görülüyor.
?ekil 3.7 Ayl?k çubuk grafi?in bir örne?i görülüyor. Grafikteki her bir çubuk bir ayl?k fiyat hareketini temsil ediyor.