Kimlik Suçu
Size ait bilgiler kimliğinizin anahtarıdır. Kişisel bilgilerinizi korumak, kapınızı kilitlemek kadar önemlidir.
Neyi nasıl koruyacağınızı biliyor musunuz? Videomuzu izleyin ve kendinize ait bilgileri korumayı gününüzün bir parçası haline getirin.
Bu video yaklaşık 94 saniyedir. İzlemek veya yazıyı okumak için görüntü üzerindeki oynatma düğmesini seçin. Yazı Türkçe olarak mevcuttur.
Kimlik suçu nedir?
Warning:
This information may not apply to the current year. Check the content carefully to ensure it is applicable to your circumstances.
End of attention
Kimlik suçu, birisinin, dolandırıcılık veya başka suçları işlemek için, çalınmış, değiştirilmiş veya takma bir kimliği kullandığında meydana gelir. Yeni bir kimlik, sahte bir kimlik yaratmayı veya başka bir kişinin yerine geçmek için, çalınmış bilgileri kullanmayı içerebilir.
Suçlular kimliğinizi adınız, doğum tarihiniz ve adresiniz gibi kimi temel ayrıntılarla kullanmaya başlayabilir. Kimliğiniz çalınırsa, bunu halletmek yıllar alabilir ve mali sorunlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Ayrıca bir işe girmek, borç alma ev kiralamak veya hükümet hizmetleri veya ödemeleri için başvurmakta da sorunlar yaşayabilirsiniz.
Kimlik suçluları başkalarının ayrıntılarını şu yollarla edinirler:
- çantaları, cüzdanları, postaları veya cep telefonlarını çalarak
- çöpleri karıştırarak
- sahte bir işe alma işleminin bir parçası olarak vergi dosya numaranızı (TFN) isteyerek
- bir çevrimiçi sosyal ağ sitesinde paylaştıklarınızı okuyarak
- bir devlet dairesi veya bankadanmış gibi görünerek sorular sorup bir vergi beyannamesini ya da başka bir resmi belgeyi doldurmak için yardım önererek
- size ait ayrıntıları ele geçiren bir internet sitesi veya elektronik posta üzerine tıklamanız için sizi kandırarak.
Suçlular, çalınmış kimliklerinizi şunları gerçekleştirmek için kullanabilir:
- bir yurttaş olarak Avustralya’da yaşamak
- banka hesabınıza erişmek ve kredi kartınızı kullanarak alışveriş yapmak
- vergi, çocuk desteği veya Yüksek Öğrenim Borç Programı (HELP) geri ödemelerini ödemekten kaçınmak
- emeklilik birikiminizi çalmak
- bir hükümet ödemesi için başvurmak
- evinizi satmak
- mahkemeye çıkmaktan veya hapse girmekten kaçınmak.
Kimliğinizi korumanız için ATO’dan ipuçları
1 Neyi koruyacağınızı bilin
Size ait kişisel bilgiler kimliğinizin anahtarıdır. Neyi ve nasıl korumanız gerektiğini biliyor musunuz?
Kişisel bilgileriniz şunları kapsar:
- tam adınız
- doğum tarihiniz
- şu anki adresiniz
- banka hesap numaralarınız
- kredi kartı ayrıntılarınız
- vergi dosya numaranız (TFN)
- sürücü ehliyeti ayrıntılarınız
- pasaport ayrıntılarınız.
2 Bilgilerinizi paylaşmanız gerekirse?
Size ait kişisel bilgileri sadece güvendiğiniz insanlarla veya bilgiler için meşru gereksinimi olan kuruluşlarla paylaşın.
Kimlik hırsızları kimi zaman, bir yarışmayı kazandığınızı iddia ederek veya bir yardım kuruluşunu temsil ettiklerini ileri sürüp bir bağış isteyerek ayrıntılarınızı sağlamanız için sizi kandırabilir.
3 Kişisel bilgileri güvenlikli bir yerde saklayın
İhtiyacınız yoksa doğum belgeniz veya pasaportunuz gibi belgeleri bir cüzdanda veya el çantasında taşımaktan kaçının. TFNleri, parolaları ve kişisel tanıtım (pin) numaralarını cep telefonunuzda saklamayın.
Ruhsat kâğıtlarını, zamanı dolmuş sürücü ehliyetlerini, elektrik, su, gaz faturalarını veya yedek ev anahtarlarını, kilitli olduğu zaman bile, arabanızın torpido gözünde bırakmayın. Düzenli olarak yüksek miktarda posta alıyorsanız, kilitli bir posta kutusu veya postane kutusu kullanın.
Kişisel bilgileri içeren belgeleri parçalayın veya imha edin.
Herkesin içinde konuştuklarınıza dikkat edin; kimlik hırsızları, cep telefonu konuşmalarınızı ve arkadaşlarınızla konuşmalarınızı dinleyerek sizin hakkınızda birçok bilgi edinebilir.
4 Yeni bir işe başlamak
TFN’nizi bir işverene sadece işe başladıktan sonra verin.
İşe alma sahtekârlıklarına dikkat edin; bu dolandırıcılıklar sadece size ait kişisel ve/veya mali bilgileri çalmak için vardır. Bu reklamlar elektronik posta, ilan panosu reklamları veya internette yayınlanabilir. Bunlar ayrıca kara para aklamak için de paravan olabilirler.
Bir iş önerisinin gerçek olmayabileceğine ilişkin uyarı işaretleri şunları içerir:
- hiçbir görüşme gerekmeksizin gelir güvencesi sözü vermek
- (‘işleme koymak’ için) sizden bir kayıt parası veya ön ödeme istemek
- bilgisayarınızı kullanarak kolayca çok para kazanabileceğinizi ileri sürmek
- size, sadece başkası için para transferi yapmak üzere ihtiyaç duymak
- şu bilgilerden herhangi birini vermenizi istemek:
- ev adresiniz
- banka veya kredi kartı ayrıntılarınız
- sürücü ehliyetiniz veya pasaport bilgileriniz
- TFN
- işle ilgili olmayan, görünüşünüz veya medeni durumunuz gibi bilgiler
- işle acil olarak ilgisi olmayan diğer kişisel bilgiler.
Bir reklamın bir şirketi temsil ettiğine ilişkin iddiası tek başına bunun kanıtı olamaz; örneğin, oturmuş ve/veya büyük şirketler, reklamlarında ücretsiz elektronik posta adresi kullanmazlar.
Endişe duyuyorsanız, daima kontrol edin ve:
- reklamdaki veya elektronik postadaki herhangi bir bağlantıyı tıklamayın
- şirketin resmi ayrıntılarını Beyaz Sayfalar rehberinde arayın ve iş hakkında bilgi almak için telefon edin.
5 TFN’nizi asla sosyal medyada paylaşmayın
TFN’niz yaşam boyu sizindir. ATO, Centrelink gibi diğer devlet daireleri, emeklilik fonunuz, bankanız veya mali kuruluşlarınız dâhil sadece belirli kişilerin sizden TFN’nizi isteme hakkı vardır.
6 Paylaştığınız parolaları değiştirin
Parolalar size özgü olmalıdır. Kendinizi korumanın en iyi yolu bunları asla paylaşmamaktır. Ama parolalarınızı paylaşmışsanız, onları düzenli olarak değiştirdiğinizden ve güncellediğinizden emin olun.
7 Bilgisayarınızı ve telefonunuzu koruyun
Bilgisayarınıza ve telefonunuza en yeni güvenlik yazılımını yüklemek için zaman ayırın.
8 Vergi acentenizin ruhsatlı olduğundan emin olun
Vergi acentenizin ruhsatlı olup olmadığını Vergi Pratisyenleri Kurulu’nun tpb.gov.au/onlineregister adresindeki internet sitesinden İngilizce olarak kontrol edin.
Unutmayın
Vergi beyannamenizi hazırlayıp yatırmak için sadece ruhsatlı bir vergi acentesi sizden ücret alabilir.
Size nasıl yardımcı olabiliriz
TFN’nizin çalındığını veya kaybolduğunu gecikmeden bildirin.
- TFN’nizi kaybetmişseniz ve kötüye kullanıldığından kuşkulanmıyorsanız, 13 28 61’den, Pazartesi-Cuma günleri arasında, sabah 8.00 ile akşam 6.00 arası bizi arayın.
- TFN’niz çalınmışsa veya kötüye kullanılmışsa, 1800 467 033’den, Pazartesi-Cuma günleri arasında, sabah 8.00 ile akşam 6.00 arası bizi arayın.
- İyi İngilizce konuşamıyorsanız ve bir vergi görevlisi ile konuşmak istiyorsanız, konuşmanıza yardımcı olması için 13 14 50’den Yazılı ve Sözlü Çeviri Servisi’ni arayın.
Size ait bilgilerin tehlike altında olduğunu ve kimlik suçunun bir mağduru olabileceğinizi düşünüyorsanız, TFN’nizin kullanımını izleyerek de yardımcı olabiliriz.
Unutmayın
- Başka bir kişinin TFN’sini kullanmanın, kendinizinkini kötüye kullanmanın veya başkaları tarafından kullanılmasına izin vermenin ve bir TFN’yi ‘satın almanın’ veya ‘satmanın’ hepsi, ağır para cezaları veya hapis cezası ile sonuçlanabilecek ciddi suçlardır.
- Başka kişilerin, TFN’leri dâhil kimlik ayrıntılarına yasal erişiminiz varsa, bu bilgiyi güvenlikli olarak saklamak zorundasınız.
İngilizce olarak daha fazla bilgi için ato.gov.au sitesinde şu sayfaları arayın:
- Identity theft – help from the ATO (Kimlik hırsızlığı – ATO’dan yardım)
- Online security (İnternet güvenliği)
- Watch out for scams – protect yourself (Dolandırıcılıklara dikkat – kendinizi koruyun)
Vergi ve emeklilik birikimi hakkında kendi dilinizde daha fazla bilgi için ato.gov.au/otherlanguages sitesini ziyaret edin.
Information relating to identity crime and protecting yourself from identity crime.