Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi Kimdir?
Muhammed ibn Musa el-Khwarizmi, İranlı bir matematikçi, astronom, astrolog coğrafyacı ve Bağdat’taki Bilgelik Evi’nde bir bilgindi. O dönemde 780 civarında İran’da doğdu. El-Harezmi, Bilgelik Evi’nde çalışan bilginlerden biriydi. El-Harezmi, Binbir Gece Masalları ile ünlenen Halife Harun el-Raşid’in oğlu Kalif el-Mamun’un önderliğinde Bağdat’taki Bilgelik Evi’nin bir üyesi olarak çalışırken gelişti. Bilgelik Evi bir bilimsel araştırma ve öğretim merkeziydi.
Katkılar ve Başarılar:
Al-Khwarizmi, matematikte algoritma kavramını geliştirdi (bu, bazı insanlar tarafından bilgisayar biliminin büyükbabası olarak adlandırılmasının bir nedenidir).
Harezmi’nin cebiri, bilimlerin temeli ve temel taşı olarak kabul edilir. El-Harezmi’ye, onun en büyük matematik eseri olan Hisab al-Jabr wa-al-Muqabala’nın adından gelen “cebir” dünyasını borçluyuz. 12. yüzyılda hem Gerard of Cremona hem de Robert of Chester tarafından Latinceye iki kez çevrilen kitap, geometrik örneklerin yanı sıra analiz yoluyla da birkaç yüz basit ikinci dereceden denklemi çözüyor. Ayrıca, mirasları bölme yöntemleri ve arazi parsellerini araştırma yöntemleri hakkında önemli bölümlere sahiptir. Büyük ölçüde, terimin şimdi anlaşıldığı gibi cebirden ziyade pratik hesaplama problemlerini çözme yöntemleri ile ilgilidir.
El-Khwarizmi, tartışmasını birinci ve ikinci dereceden denklemlerle sınırladı. Ayrıca astronomi üzerine, takvimleri, güneşin, ayın ve gezegenlerin gerçek konumlarını hesaplamayı, sinüs ve teğet tablolarını, küresel astronomiyi, astrolojik tabloları, paralaks ve tutulma hesaplamalarını ve ayın görünürlüğünü kapsayan önemli bir eser yazdı. Astronomik çalışması Zij al-sindhind de diğer bilim adamlarının çalışmalarına dayanmaktadır. Cebirde olduğu gibi, başlıca ilgi alanı, Arapça’da hala var olan en eski Arap eseridir.
Yukarıda bahsedildiği gibi en tanınmış eseri ve kendi adıyla anılan eseri, matematiksel Algoritma kavramıdır. Kelimenin modern anlamı, belirli bir sorunu çözmek için belirli bir uygulama ile ilgilidir. Günümüzde insanlar, Al-Khwarizmi’nin yaklaşık 1200 yıl önce yazdığı metninde bulunan ilkeler olan toplama ve uzun bölme yapmak için algoritmalar kullanıyor. El-Harezmi, Arap rakamlarını Batı’ya tanıtmaktan da sorumluydu ve sıfır işaretiyle birlikte dokuz Arap rakamının kullanılmasına yol açan bir süreci harekete geçirdi.
Harezmi’nin ortaçağ coğrafyasına katkısı da büyük önem taşıyordu. Batlamyus’un coğrafya konusundaki araştırmalarını, Ard Suresi (Dünyanın Şekli) olarak adlandırılan kendi özgün bulgularını kullanarak sistemleştirdi ve düzeltti. Metin bir el yazmasında mevcuttur; haritalar ne yazık ki korunmamıştır, ancak modern bilim adamları onları el-Harezmi’nin açıklamalarından yeniden oluşturabilmiştir. O zamanlar “bilinen dünyanın” bir haritasını oluşturmak için 70 coğrafyacının çalışmalarını denetledi. Eserleri Latince tercümeler yoluyla Avrupa’da tanınmaya başlayınca, etkisi Batı’da bilimin gelişmesinde kalıcı bir iz bıraktı.
El-Khwarizmi, Hintli ve Helenistik seleflerinden miras aldığı güneş saati teorisi ve yapımında birkaç önemli iyileştirme yaptı. Bu enstrümanlar için belirli hesaplamalar yapmak için gereken süreyi önemli ölçüde kısaltan tablolar yaptı. Güneş saati evrenseldi ve dünyanın herhangi bir yerinden gözlemlenebilirdi. O zamandan beri, namaz vakitlerini belirlemek için camilere sıklıkla güneş saatleri yerleştirildi. Bir nesnenin doğrusal yüksekliğini belirlemek için kullanılan bir araç olan gölge kare, açısal gözlemler için alidade ile bağlantılı olarak, dokuzuncu yüzyılda Bağdat’ta el-Harezmi tarafından da icat edildi.
Başlıca katkıları orijinal araştırmaların sonucu olsa da, bu alanlardaki mevcut bilgileri Yunan, Hint ve diğer kaynaklardan sentezlemek için çok şey yaptı. El-Harezmi tarafından Yahudi takviminde yazdığı usturlab gibi konularda bir dizi küçük eser yazılmıştır. Ayrıca önde gelen kişilerin burçlarını içeren bir siyasi tarih yazdı.
Ölüm:
Muhammed ibn Musa el-Khwarizmi c’de öldü. 850, erken dönem İslam kültürünün en ufuk açıcı bilimsel zihinlerinden biri olarak hatırlanıyor.