E-1027 kimi zaman Badovici’ye atfedilir, kimi zaman Le Corbusier’ye. Ya da ikisinden biriyle birlikte Eileen Gray’e. Cevabı asla bilinmez ama hikayesi hep merak edilir… Modern mimarlığın egemen figürü Le Corbusier’nin takıntı haline getirdiği ev ve onun buraya gelme sebebi olan Eileen Gray’le olan hikayesi, Roquebrune Cap Martin’a gelmek için bir sebep.
Ortaçağ sanatçılarının ve aristokratlarının vazgeçilmez tatil beldesi olan Roquebrune Cap Martin, şu sıralar Mary McGuckian’in 2015’te gösterime giren “The Price of Desire” filmi ile birlikte hiç olmadığı kadar gündemde.
E-1027 isimli bir ev – ama bir sorun “neden?”
Hikaye, Paris’in önde gelen tasarımcılarından olan İrlanda asıllı Eileen Gray‘in o sırada sevgilisi olan Romanya asıllı mimar, eleştirmen ve dergi editörü Jean Badovici ile birlikte yaşamak için 1926-1929 yılları arasında inşaa ettiği yazlık evi E-1027 ile başlıyor. E-1027 koyuyor adını, çünkü isimlerinin baş harflerini taşıyor. (“E” Eileen’in E’si. “10” numerolojide J harfine, “2” B harfine, “7” ise G harfine denk geliyor. Yani: “Eileen Jean Badovici Gray.”)
Ve Le Corbusier girer…
1887 doğumlu İsveçli Fransız mimar, tasarımcı, ressam olan Charles-Edouard Jeanneret ya da bilinen adıyla Le Corbusier’in Cap Martin’i keşfetme hikâyesi ise, birlikte çalıştığı mimar Eileen Gray’i 1930’da Fransız Rivierası’ndaki ziyareti ile başlıyor. Bölgeyi çok seven ve sık sık ziyaret etmeye başlayan Le Corbusier’in, bu ziyaretleri sırasında Gray’in izni olmadan villasına duvar resmi yapması literatüre bir skandal olarak giriyor.
Hatta ve hatta, Le Corbusier kendi duvar resimlerini yayınladığı Oeuvre compléte (1946) ve L’Architecture d’aujoud’hui’de (1948) Eileen Gray’in adını anmadan, E-1027’den “Cap-Martin’de bir ev” olarak bahsetmekle yetiniyor.
Doğal olarak, bir süre sonra bu evde hoş karşılanmamaya başlayan Le Corbusier, 1949’da misafir olarak son ziyaretinde aldığı bir kararla burada bir kulübe tasarlamaya karar veriyor. Ve 1952 yılında yapımını tamamladığı Cote d’Azur, Roquebrune-Cap-Martin’deki primitif tatil evi “Cabanon”, dünya mimarlık tarihinin en değişken mimarının hayatı boyunca kendisi için tasarladığı tek yapı olarak tarihe geçiyor.
Hikaye 27 Ağustos 1965’te Le Corbusier’nin evin tam önündeki Cappe plajında hayatını kaybetmesiyle son buluyor.
Cote D’Azur’a gelirseniz görmeden dönmeyin.
Bana göre; Menton ve Monaco arasında kalan R. Cap Martin’de ki ıssız yamaçta kalan ev ve hikayesi, modern mimarlık tarihine bizzat şahitlik etmiş eşsiz bir eser. Cote D’Azur’a gelenlere burayı görmeden dönmemelerini tavsiye ediyorum.
Bu arada, 2011 yılında bitmesi planlanan restorasyon işleri, finansal zorluklar sebebiyle sekteye uğrasa da halen devam ediyor. Bu yüzden binayı ziyaret etmek isteyenlerin önceden biletlerini internetten alması gerekiyor. Aksi halde geri dönmek zorunda kalırsınız.