Malavi Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güneydoğu bölümünde yer alan ve denize kıyısı bulunmayan bir kara ülkesidir. Ülke 6 Temmuz 1964 tarihinde Birleşik Krallık`tan bağımsızlığını kazanmıştır. Ülkenin başkenti Lilongwe`dir.
Tarih
Bölgenin sömürge ve koloni dönemi öncesinde Maravi Krallığı hakimiyeti altında olduğu ifade edilmektedir. 1859 yılında ilk Avrupalı David Livingstone Malavi Gölü`ne ulaşmış, 1891 yılında ise Malavi Birleşik Krallık`ın himayesi altına aldığı bir bölge konumuna gelmiştir. 1907 yılında bölge Nyasaland adı ile sömürge sisteminin bir parçası haline getirilmiştir. 1915 yılında İngiliz hükumeti bölgede bulunan yerlilerin askerlik hizmetini yapmasını mecburi kıldığı için Baptist dini önderi John Chilembwe liderliğinde ayaklanma başlatılmış ve sömürgeci ülke birimlerine karşı özgürlük mücadelesi gerçekleştirilmiştir. Bu olay nedeniyle günümüzde de Chilembwe, Malavi ulusal kahramanı olarak görülmektedir.
1953 yılında bölge Rodezya ve Nyasaland Federasyonu sömürge sisteminin bir parçası haline getirilmiştir.
6 Temmuz 1964 tarihinde ülke Hastings Kamuzu Banda yönetiminde Birleşik Krallık`tan Malavi adı ile bağımsızlığını kazanmış, bağımsızlık ilanından iki yıl sonra da cumhuriyet ilan edilerek Banda yeni cumhuriyetin ilk devlet başkanı olarak seçilmiştir. Bu olay sonrası Banda yıllarca ülkeyi mensubu olduğu Malawi Congress Party (MCP) ile tek partili bir sistem ile diktatör bir rejim ile yönetmiş, bu rejim ancak 1994 tarihinde gerçekleştirilen referandum ile sonlandırılabilmiştir. Referandumun gerçekleşmesine yol açan olay ise 1992 yılında birkaç hristiyan din görevlisinin ülkede siyasi reformların zamanının geldiğini belirten bir mektubu Banda`ya yazarak konuyu aktardıkları olay ile başlamıştır.
1994 yılında gerçekleştirilen ilk özgür ve bağımsız seçimlerde United Democratic Front (UDF) partisinden Bakili Muluzi devlet başkanlığı görevine seçilmiş, aynı görevi 1999 yılında gerçekleştirilen seçimlerde de üstlenmeyi başarmıştır. Muluzi her ne kadar devlet başkanlığı görev süresini uzatan anayasa değişikliğini gerçekleştirmese de, kendisinden sonra görevi devralmasını istediği Bingu Mutharika (UDF) 2004 yılında gerçekleştirilen seçimlerde kazanarak devlet başkanı olmuştur. 2004 yılında gerçekleştirilen bu seçimlerde Mutharika`nın seçilmesinin en önemli nedeni ise muhalefet partilerinin bir aday üzerinde anlaşma sağlamaması ve Mutharika`nın rakibi olarak desteklememesinden kaynaklanmıştır. Mutharika 2009 yılında ikinci bir defa seçilmesinden sonra selefi Muluzi gibi görev süresini uzatmaya yönelik hamleler gerçekleştirmiş ancak Anayasa mahkemesi böyle bir değişim girişimini yasaklamıştır. 5 Nisan 2012 yılında geçirdiği kalp krizi sonrası hayatını kaybeden Mutharika`nın yerine vekaleten atanan Joyce Banda, 7 Nisan 2012 tarihinde yemin ederek görevine başlamıştır.
Coğrafya
Malavi, Afrika kıtasının güneydoğu bölümünde kuzey-güney yönünde uzanan, uzun ve dar ülke topraklarına sahiptir. Ülke kuzeyde Tanzanya, batıda Zambiya, güney, güneydoğu ve güneybatıda ise Mozambik ile komşu konumundadır. Ülkenin kuzey-güney yönündeki uzunluğu 850 km, batı-doğu yönündeki uzunluğu ise 350 km`dir. Ülkenin tüm sınır uzunluğu toplamda 2.881 km olup, bunun 475 km`si Tanzanya], 1.569 km`si Mozambik ve 837 km`si ise Zambiya ile oluşmaktadır. Ayrıca Malavi gölünün Mozambik egemenliği altında bulunan bölümünde yer alan Likoma ve Chizumulu adaları Malavi devletinin hakimiyeti altındadır.
Ülkenin sahip olduğu 118.484 km²`lik toprakların %31`i ormandan, %25`i sulak alandan, %20`si tarım alanından ve %15`i ise meralardan oluşmaktadır. Ülkenin kuzey kesimleri diğer bölgelere göre daha dağlık olup, yükseltiler deniz seviyesinden 3.000 m yüksekliğe kadar çıkabilmektedir. Ülkenin en yüksek dağı 3.002 m ile Sapitwa dağıdır. Ülkenin doğu kısmını neredeyse tamamını kaplayan ve çok büyük bir bölümü Malavi egemenliği altında olan Malavi Gölü, toplamda 29.600 km² yüz ölçümü, 570 km uzunluğu ve 80 km genişliği ile Malavi`nin en büyük gölü ve aynı zamanda Afrika kıtasının en büyük üçüncü iç gölü konumundadır. Ülkenin en uzun akarsuyunu 402 km`lik uzunluğu ile Shire nehri oluşturmaktadır.
İklim
Malavi genelinde tropikal bir iklim gözlemlenmektedir. Ülkenin sıcaklık yüksek değerlerde görüldüğü aylar Ağustos ortası itibari ile Kasım ayları arasındadır. Mayıs ile Ağustos ayın ortasına kadar soğuk bir dönem geçiren ülkede, yağmur mevsimi Kasım ile Nisan ayları arasında olup, bu dönem nem oranı sabahları %100`e kadar çıkabilmektedir. Nisan ve Mayıs ayları ise yağmur sonrası dönemleri oluşturmaktadır. Ülkenin yüksek kesimlerinde iklim genel itibariyle soğuk ve yağmurlu iken, alçak kesimlerde sıcak ve bunaltıcıdır. Malavi gölü civarında da yüksek olan sıcaklık, esen rüzgarlar ile düşebilmektedir. Ülke genelinde en soğuk Temmuz ayı olurken, yıl genelinde sıcaklıklar Kasım-Nisan döneminde 19 °C ve 32 °C arasında, Mayıs-Ekim döneminde ise 14 °C ve 24 °C arasında değişebilmektedir.
Nüfus
Ülkede yaşanan 14 milyon nüfusun büyük bir kısmı değişik Bantu halklarından oluşmaktadır. Buna rağmen Malavi`de, bölgede bulunan diğer ülkelere kıyasla çok daha az halk grubu yaşamaktadır. Ülke genelinde farklı kültür ve dili olan 13 etnik grup yaşamaktadır.
En büyük etnik grubu, ismini ülkeye de veren ve nüfusun neredeyse %53,2`sini oluşturan ve Tonga, Nyanja, Chewa ve Tumbuka gruplarının ortak etnik grup ismi olan Maraviler`dir. Maravileri %16,3 ile Lomwe etnik grubu izlerken, Yao etnik grubu %13,4 ile ülkedeki üçüncü büyük etnik grup konumundadır. Bu üç grup dışında %10`un üzerinde bir orana sahip olmazken bu üç gruba en yakın etnik grup %8,7 ile Ngoni etnik grubudur. Diğer geri kalan %8,4 ise diğer Malavi`de yaşayan grupları kapsamaktadır.
Dil
Ülke genelinde Bantuların çoğunlukta olması, kendisini dilde de göstermekte olup, en çok konuşulan diller Bantu dilleridir. Sömürge dönemi sonrası Birleşik Krallık`ın miras olarak bıraktığı İngilizce ile birlikte ülkenin resmi dilli olan Chewa dili, birçok kişi tarafından konuşulmaktadır. Bunun haricinde ayrıca yerel olarak Lomwe, Chiyao, Tumbuka, Chinkhonde, Chisena, Chitonga, Chinyakyusa, Chimambya, Chisenga, Chisukwa, Chingoni, Chimambwe ve Chinamwanga dilleri de konuşulmaktadır. Birçok dilin önünde bulunan Chi ön eki, yerel dilde -nin/nın dili anlamına gelmektedir.
Din
Ülke nüfusunun yaklaşık olarak %80`i Hristiyan dini inançlarına göre yaşamaktadır. Malavi`de İslam dini inancına göre yaşayanların oranı olan %12, Afrika kıtasının bu bölgesi için yüksek sayılabilecek bir orandır. Diğer nüfus ise yerel dinlere inanmaktadır.[4]İslamiyet daha çok ülkenin güney bölgelerinde Yao etnik grubu arasında yaygındır. Bu topraklara ilk olarak 1890`lı yıllarda Arap tüccarlar ile Mozambik üzerinden gelen din, daha sonraları özellikle Yaolar tarafında benimsenmiş ve uygulanmıştır. Ülkede 2004 yılında gerçekleştirilen bir ankette Hristiyan nüfusunun %23`ü de Katolik mezhebine inanmakta olup, %19`u Presbyterian, %17`si ise Avrupalıların misyonerlik faaliyeti sonucu öğretmediği Afrika Hristiyanlığı inancını benimsemektedir.
Ekonomi
Malavi ekonomisi, 2010 yılında %6,7 ve 2011 yılında %5,8 oranında büyümüştür. Ekonominin, 2012 yılında %5 ve 2013 yılında %5,2 büyümesi beklenmektedir.
Malavi ekonomisinin belkemiğini tütün ve tütün ürünleri oluşturmaktadır. İhracat gelirlerinin %61i ham, yarı işlenmiş ve işlenmiş tütünden sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra, çay ve şeker ihracatı da ülke ekonomisinde önemli yer tutmaktadır.
Malavi nüfusunun yaklaşık %85i kırsal kesimlerde yaşamaktadır. Tütün, çay ve şeker dışındaki tarım faaliyetleri, sanayileşmekten uzaktır. Ülkede sıkça akaryakıt ve döviz sıkıntısı yaşanmaktadır.
Malavinin en büyük sorunlarından biri yolsuzluktur. Birçok Batı ülkesi, Malaviye yaptıkları yardımları, yolsuzlukla mücadeleyle bağlantılandırmakta ve yolsuzlukla mücadelede sağlanan ilerlemeye göre artırıp azaltmaktadır. Yolsuzluğun yanı sıra, işsizlik ve gizli işsizlik, Malavinin başlıca ekonomik sorunları arasında yer almaktadır. İşgücünün %80ini istihdam eden tarım sektöründeki gizli işsizlik ve asgari ücretin günlük 1 doların altında olması gibi sebepler, işsizliğin teşhis edilebilmesini ve Malavi ekonomisi üzerindeki etkisinin belirlenebilmesini zorlaştırmaktadır.
Siyasi Görünümü
Malavi Cumhuriyeti, bağımsızlığını, 6 Temmuz 1964 tarihinde Birleşik Krallıktan kazanmıştır. Cumhurbaşkanlığı görevini, ülkenin bağımsızlığını kazanmasından, 1994 yılına kadar Birinci Cumhurbaşkanı Hastings Banda, 1994-2004 yılları arasında Bakili Muluzi ve 2004-2012 yılları arasında Bingu wa Mutharika yürütmüştür.
Malaviye yönelik dış güvenlik tehdidi bulunmamaktadır. Ülkede faaliyet gösterdiği bilinen bölgesel veya ulusal terör örgütü yoktur.
Müteveffa Cumhurbaşkanı Bingu wa Mutharikanın iktidarda bulunduğu sırada, Malavide iç siyasî sorunlar artmış ve ülkede akaryakıt ve döviz gibi stratejik kaynakların temininde sıkıntılar yaşanmaya başlanmıştır. Müteveffa Cumhurbaşkanı Mutharikanın vefatının ardından, Malavi Anayasasına göre, dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Joyce Banda, Cumhurbaşkanlığına gelmiştir. Cumhurbaşkanı Banda, göreve başlamasının ardından, Malavi kabinesinde köklü değişiklikler yapmıştır.