

Hunlar mı Avrupalılar mı
daha barbardı?
Hunlar çağdaşları olan Avrupalılardan daha barbar değillerdi. Yani Cermenler, Keltler, Kantabırlar; Arkadi, Fessali, Epirde (Yanya) yaşayan Helenlerin büyük bir kısmı.
Bunlardan sadece Atinalılar,
Korinler ve Romalılar müstesnadır. Acaba niçin Gunlar (Avrupada yaşayan
Hunlar) kelimesi vahşi kelimesiyle eşanlamlı hale geldi?
Asker ve Grekin yazarı,
itimada şayan tarihçi (!) Ammian Marcellinusun Gunları anlatırken yaptığı gibi
belli bir garazkarlıkla bunu izah etmek mümkün değildir.
Kaldı ki Persler tarafından
müttefik olarak Mezopotamyaya getirilen ve Hunlarla savaşan Hionitlerden hiç
bahsetmezken, barbarlar arasına sadece Gunları seçmek gereksiz bir şeydi.
Anlaşıldığı kadarıyla Ammian
Marcellinusun elinde geçerli sebepleri yoktu.
Diğer yandan Çinli
tarihçilerden Sıma Tsiang, Wang Hu ve bazıları Hunlardan saygıyal
bahsetmişler; onların kendi gelenekleri, kültürleri bulunduğunu, entelektüel bir
kesime sahip bir toplum olduklarını belirtmişlerdir.
Hatta Çinliler ilkel kabul
ettikleri, Çinlilere ve Hunlara ve karşı bağımsızlıklarına düşkün olduğunu
belirttikleri Siyenpilere nispetle Hunları daha yüksek bir yere koymuşlardır.
Kim haklı o halde? Çinliler
mi Romalılar mı? Onlar ve diğerleri yanılmış olamazlar ama 20. yüzyılda biz her
şeyi daha iyi biliyoruz! Her iki taraf da haklıdır. Acaba meseleye başka bir
açıdan bakmak gerekmez mi? Deneyelim. Ne de olsa etnojenez konusunda epey
mürekkep yalamış bulunuyoruz.
Acaba Hunlar yük ek bir
kültüre sahip mi idiler veya en azından bu kültürü başkalarından mı almışlardı?
Bir kaide olarak, etnojenezin ilk safhasında orjinal bir kültür meydana gelemez.
Genç kuşaklar öyle acil
problemlerle karşı karşıya gelirler ki, bütün güçleri savaşlarda, sosyal yapı
teşkilinde ve hayat tarzını rayına oturtma sırasında harcanır gider. Hatta
sanatı dahi genelde komşularından veya atalarından adapte ederler ki, bu da
halkın kültür bölünmelerine yol açar.
(L.N.Gumilöv, Hazar
Çevresinde Bir Yıl, S.110)