Parkinson hastalığını konu alan "önce bağırsak" teorisi, bu nörodejeneratif bozukluğun bağırsaktan kaynaklanabileceğini ve yanlış yönlenmiş bir bağışıklık sistemi saldırısı tarafından tetiklenebileceğini öne sürüyor. Aralarında Prof. David Sulzer ve Prof. Dritan Agalliu'nun da bulunduğu Columbia Üniversitesi araştırmacıları, bu teoriyi destekleyen kanıtlar buldu.
Parkinson hastalığının nedeni bağışıklık sistemi olabilir
Parkinson hastalığında alfa-sinüklein adı verilen bir protein yanlış katlanır ve sinir hücrelerinin (nöronların) içinde birikerek hücre hasarına yol açar. Araştırmacılar yanlış katlanmış alfa-sinüklein proteininin bazı bölümlerinin nöronların dışına da taşabildiğini ve bu durumun bağışıklık sisteminden gelecek saldırıları tetikleyebileceğini keşfetti. Bilim insanları bu bağışıklık tepkisinin nöronlara protein birikiminden daha fazla zarar veriyor olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmacılar bir fare modelinde alfa-sinüklein'e karşı oluşan bir bağışıklık tepkisinin hastalığı başlatıp başlatamayacağını araştırmak üzere bir çalışma yürüttü. Öncelikle yanlış katlanmış alfa-sinüklein parçalarının hücre yüzeyinde görünebildiği bir cins fare geliştirildi ve bu farelere alfa-sinüklein enjekte edildi. Fareler beyinde Parkinson hastalığının belirtileri göstermedi, ancak bağırsak nöronlarına karşı bir bağışıklık tepkisi oluştu, bu da Parkinson hastalarında teşhis konulmadan yıllar önce görülenlere benzer gastrointestinal etkilere neden oldu.
Parkinson hasarı öncelikle bağırsak nöronlarında oluşuyor
Bu bulgular bağırsaktaki bir otoimmün reaksiyonun Parkinson hastalığının erken evrelerine katkıda bulunabileceğini ortaya koyarak Parkinson'un bir otoimmün bileşene sahip olduğu teorisini destekledi. Bu keşif ilerleyen dönemde hastaların beyin nöronlarına yönelen bağışıklık saldırılarını önlemek ve hastalığın ilerlemesini durdurmak için erken teşhis ve müdahale olasılığını artırıyor.
Araştırmacılar önümüzdeki dönemde insandaki Parkinson sürecini daha doğru şekilde yansıtacak ve bu sayede hastalıkla ilgili detayların keşfedilerek potansiyel olarak daha etkili tedaviler geliştirilmesine olanak tanıyacak bir fare modeli geliştirmeyi amaçlıyor. Çalışmanın detayları Neuron dergisinde yer alıyor.