Bu hikaye ilk olarak Mart/Nisan 2023 sayımızda yayınlandı. buraya tıklayın Bunun gibi daha fazla hikaye okumak için abone olmak.
Tıp tarihini inceleyen herkes L’Orvietan’ı bulur,” diyor Lamberto Bernardini. İtalya’nın Orvieto kentindeki laboratuvarında, yükselen duomo’suyla ünlü bir ortaçağ tepe kasabası, bu tarih her yerde. Bernardini’nin tonozlu, freskli alanı 1200’lere kadar uzanır. Laboratuvarındaki odalardan biri, tarihi kitaplar ve çerçeveli antika mektuplar, reklamlar ve sertifikalarla dolu müze benzeri bir alandır. Ahşap raflarda yüzlerce yıllık eczacı kavanozları sıralanmıştır, etiketleri İtalyan alfabesiyle elle boyanmıştır: angelica, genziana, mirra. Cam bir duvarla ayrılmış diğer oda, sıra sıra cam şişeler ve karton ve etiket yığınları arasında duran modern paslanmaz çelik fıçılar olmasaydı, bir ortaçağ simyacısının stüdyosu olabilirdi.
Bernardini, eski ve hikayeli bir tarifin 21. yüzyıl versiyonunu burada hazırlıyor. Mesleğe dönüşen bir tutkuya dönüşen bir hobi sayesinde, L’Orvietan için 17. yüzyıldan kalma bir bitkisel panzehir ve tüm Avrupa ve İngiltere’de bilinen her şeyi iyileştiren bir formülü yeniden canlandırdı. Çare, misyonerlerin ve kaşiflerin elinde Kuzey Amerika’ya kadar uzandı: Michigan’ın Colonial Michilimackinac tarihi bölgesinde, 1700’lerden kalma bir sıraevin kazısında bulunan bir kurşun kapağın yakın zamanda bir L’Orvietan şişesinin kapağı olduğu belirlendi.
Bernardini şimdi L’Orvietan’ı bir sindirim maddesi olarak satıyor – bir toz, macun veya şurup olarak satılacak olan orijinal karışımdan muhtemelen çok daha lezzetli bir likör. Ortaya çıkmasına yardım ettiği tarih, Fransa krallarının göz diktiği, papaların onayladığı, gezici şarlatanlar tarafından satılan ve Molière, Voltaire ve Balzac’ın eserlerinde adı geçen bir ürüne ışık tutuyor.
L’Orvietan laboratuvar alanı, Lamberto Bernardini’nin bitkisel ilaçlarla ilgili antika kavanozlar, tarifler, lisanslar ve kitaplardan oluşan koleksiyonunu sergiliyor (Kredi: Lamberto Bernardini’nin izniyle).
yemek tarifi arıyorum
Panzehir, bitkisel ilacın mucidi olarak kabul edilen Girolamo Ferrante’ye onu Orvieto’daki halk meydanında satma izni verildiği 1603 yılından beri tarihi kayıtlarda yer alıyor. Ürünün bundan önce resmi bir adı olup olmadığı bilinmiyor, ancak belgede Ferrante’den L’Orvietano – Orvieto’lu adam – olarak bahsediliyor ve ürünü bundan sonra L’Orvietan olarak biliniyordu.
Aslında Orvieto’lu olmayan gezici bir satıcı olan Ferrante, İtalya’yı dolaştı ve meydanlarda toplanacak kalabalığa ilacını sattı. Muhtemelen toplanmış kasaba halkına bağırabilmek için yükseltilmiş bir sahneden çalıştı ve büyük olasılıkla mallarını, L’Orvietan verildiğinde hastaların iyileşmesiyle sona erecek dramatik eskizler biçiminde sağlıklı dozda teatral yetenekle sattı. .
Ferrante patentini ve orijinal L’Orvietan’ı satma yetkisini korumak için mücadele etti, ancak birkaç yıl içinde, ya orijinal olduğunu iddia eden ya da benzer fayda sağlayan çok sayıda başka formül İtalya’da ve Avrupa’nın geri kalanında yayıldı. L’Orvietan, 1640’ta ölen Ferrante’den daha uzun yaşadı. Dul eşinin ikinci kocası Cristoforo Contugi, onu XIV. ayrıcalık du roy – “kralın ayrıcalığı” – satmak için, ama kralın lütfu bile uzun sürmedi. Sonunda L’Orvietan, kendisinden önceki pek çok patent ilacı gibi, belirsizliğe gömüldü.
Bernardini, L’Orvietan’ın izinde Avrupa’yı dolaşmak zorunda kaldı. Tarihi arşivleri ve antika kitapçıları taradı. Nadir bulunan tıp kitaplarını ve belgelerini edindi ve bilim adamları, şifalı bitkiler ve eczacılarla görüştü. Sonunda, bir Venedik kütüphanesinde, aramasında kayıp halkayı buldu: Ferrante’nin oğlu Gregorio tarafından yazılmış, orijinal L’Orvietan için malzemeleri ve daha da önemlisi ölçülerini listeleyen 1623 tarihli bir tarif. Bernardini, modern karışımından sadece bir malzemeyi bıraktığını söylüyor: yanmış engerek eti.
Yine de Ferrante’nin geliştirdiği ve diğerlerinin kopyaladığı şifalı otların karışımı o kadar da orijinal değildi. L’Orvietan ve onu taklit edenlerin kökleri, teriyak adı verilen daha eski bir panzehirdeydi. Tiyak, haklı olarak yemeklerine veya içeceklerine bir şey bulaşmasından veya geceleri yataklarına zehirli bir yılan girmesinden dolayı zehirlenmekten korkan Roma imparatorlarının tercih ettiği bir koruyucu ve tedavi ediciydi. Aslında, Nero’nun doktoru tarafından geliştirilen Theriaca Andromochas, yılan zehirinden yapılan panzehirlere konsept olarak benzeyen engerek eti de içeriyordu ve panzehirlerin altın standardı haline geldi.
Theriac, Kara Ölüm yılları boyunca ve Ferrante’nin zamanına kadar yüzyıllar boyunca her derde deva ve panzehir olarak kullanılmaya devam etti. Ancak 80’e varan içerikten oluşan uzun listesi ve yüksek statüsü ile tiryak pahalı ve özeldi. Ferrante, L’Orvietan’da bileşenlerin sayısını azaltabildi ve iyi çalıştığını iddia edebileceği ve Avrupa’daki işçi sınıflarının karşılayabileceği bir ürün geliştirdi.
Duomo veya Or Katedrali, İtalya’nın Orvieto kasabasının üzerinde yükselir. Yapı, Bernardini’nin laboratuvarı gibi 1200’lere kadar uzanıyor (Kredi: DanCar/Shutterstock).
İyileştirici iddialar
1600’ler boyunca, L’Orvietan ve taklitçileri, mide ağrılarına, nefes darlığına, baş dönmesine ve aşk hastalığına bir çare olarak ve tarihsel bağlamda çok sayıda anlama gelebilecek zehire karşı bir panzehir olarak Avrupa çapında satıldı. ateş, gıda kaynaklı hastalıklar ve kabızlık dahil. Ve modern akademisyenlere göre, L’Orvietan’ın iyileştirici iddiaları muhtemelen sadece Aydınlanma öncesi şarlatanlık değildi. Kitabında bir bölüm ayıran tarihçi David Gentilcore Şifacılar ve Erken Modern İtalya’da Şifa L’Orvietan’a göre, Ferrante’nin döneminde “hastalık, zehirin vücutta birikmesi olarak görülüyordu, bu ister gerçekten zehirlenmiş olun, ister yanlış türde yemek yeyin.” L’Orvietan gibi bir çare almanın amacı, modern anlamda bir tedavi bulmaktan çok, genellikle dışkılamak veya kusmak, semptomlardan kurtulmaktı, diyor. Modern terimlerle Gentilcore, L’Orvietan’ı ağrıyı yönetmek ve insanların işlerine devam etmelerini sağlamak için kullanılan aspirine benzetiyor.
Bazı tıbbi ve farmakolojik tarihçiler, L’Orvietan ve çağdaşlarında, diğer tüm bitki ve köklerin birleşiminden daha fazla iyi hissettiren etkilere sahip olabilecek başka bir aktif bileşen olduğunu iddia ediyor. Hollandalı eczacılık tarihçisi Wouter Klein, “Pek çok gizli çare büyük başarıydı ve bazıları gerçekten işe yaramış gibi görünüyor” diyor. Theriac ve öncüsü mithridatium, L’Orvietan’ın birçok versiyonunda içerik olarak listelendi (gerçi ilginç bir şekilde Gregorio Ferrante tarifinde değil). Klein, bu eski tedavilerin her ikisinin de ana maddesinin afyon olduğunu söylüyor. “Geçmişte L’Orvietan’ın herhangi bir etkisinin içindeki afyon seviyesine bağlı olduğunu ve diğer bileşenlerin “renk, tat, koku ya da sadece yapmak için orada olduğunu güvenle varsayabileceğimizi düşünüyorum” diyor. daha süslü, daha pahalı ve taklit edilmesi daha zor.” Çare popülaritesinin, tüketicilerin afyon bağımlılığıyla çok ilgisi olabileceğini öne sürüyor.
L’Orvietan’ın öncüsü olan theriak, zehirlenmekten korkan Roma imparatorları için hazırlanmış bir panzehir olarak eski köklere sahipti. (Kavanozun üzerindeki yılanlara dikkat edin.) L’Orvietan çok daha az malzeme kullandı ve bu da onu daha uygun fiyatlı hale getirdi (Kredi: Lamberto Bernardini’nin izniyle).
Ancak L’Orvietan’ın afyon içermeyen bileşenleri sadece dolgu maddesi olmayabilir. Doktora derecesine sahip bir iç hastalıkları doktoru olan Victoria Sweet. tıp tarihi ve modern öncesi tıpta (özellikle Orta Çağ başrahibi ve tıp doktoru Hildegard von Bingen’in çalışmaları), Ferrante’nin formülünde kullanılan bitkilerin çoğunun modern bitkisel tıpta kullanımları kabul edildiğine işaret ediyor. Örneğin, Sweet, “lavanta hala rahatlamak ve uykusuzluğu azaltmak için kullanılıyor” diyor. “Ravent ve ebegümeci – bunlar sindirime yardımcı olarak kabul edilir.” Sweet, bu eski dünya tedavilerine stok koyanların sadece şifalı bitkiler olmadığını söylüyor. “Büyük ilaç firmaları temel ilaçları alıyor ve biraz değiştirip patentini alabileceklerini bulmak için bunları araştırıyor.” Örneğin, birkaç farklı marka adı altında satılan yaygın bir astım ilacı olan teofilin, aktif prensibi olarak Sweet’in “akciğerleri açmak için kültürler arası uzun süredir kullanıldığını” söylediği siyah çaya sahiptir. Vinca (salyangozu) yapraklarından yapılan lapalar geleneksel olarak kanser ve enfeksiyonlardan irin çekmek için kullanılmıştır. Ve aynı bitki ailesinden türetilen vinka alkaloidleri, diyor Sweet, iki standart kemoterapi ilacı olarak geliştirildi.
L’Orvietan’ın afyon içerdiğine dair iddiaları inandırıcı ama kanıtlanamaz bulan Gentilcore, o dönemde L’Orvietan ve çağdaş tedavilerin, günümüzde bitkisel tedaviler olarak kabul edildiği gibi “alternatif tıp” olmadığını vurguluyor. Modern tıp, tarihsel bağlamında daha güvenilir sonuçlar sunsa da, L’Orvietan muhtemelen olduğu kadar sattı çünkü en azından bir dereceye kadar işe yaradığı algılandı. “Ferrante günün bilimini kullanıyordu. Viper’ın eti bize gülünç gelebilir, ancak her bir bileşen – ve onlardan çok vardı – haklı olabilirdi. Ve bu yüzden satmak için ruhsat aldı. Tıbbi yetkililer bunu anlayabildi ve hiçbir sorun yaşamadı” diyor.
L’Orvietan, genel sağlık durumunun kötü olduğu bir çağda, bebek ölümlerinin yüksek olduğunu ve tipik hastalıkların arasında ateş, verem, mide-bağırsak hastalıkları, bitler, uyuz ve frengi (tekrarlayan veba nöbetlerinden bahsetmiyorum bile) olduğunu söylüyor. Gentilcore, “zamanın diğer ilaçları kadar iyi çalışırdı.”
Ne zaman Şarlatan Kötü Bir Söz Değildi
kelimesini duyduğunda ne düşünüyorsun şarlatan? Bir şarlatan mı? Yılan yağı satıcısı mı? Sahtekar ve hırsız mı? Orijinal kullanımında şarlatan, bu olumsuz çağrışımların hiçbirine sahip değildi.
Şarlatanveya ciarlatano italyanca iki kelimenin birleşimidir ciarla Ve cerretano. ciarla “gevezelik etmek” demektir. Cerretani Umbria’nın Cerreto di Spoleto kasabasından, kasabadan seyahat etme izni olan erkeklerdi.
sadaka toplamak için şehre. Bir yan iş olarak, L’Orvietan da dahil olmak üzere tedaviler satmaya başladılar. İster bağış toplamak ister mallarını satmak olsun, satış konuşmaları pek çok şeyi kapsıyordu. ciarla. O günün yerel dilinde, Cerreto’lu bu dilenci seyyar satıcılar, ciarlatani.
Doktorlar ve eczaneler L’Orvietan ve benzeri tedavileri satmaya başladıklarında, kimlik bilgilerini kendilerini diğerlerinden farklı kılmak için kullandılar. ciarlatoni:“Kime güveniyorsun? Ben, eğitimli bir doktor ya da o ciarlatano Meydanda bağırarak mı? Taktikleri işe yaradı ve zamanla şarlatanın aşağılayıcı anlamı takılıp kaldı.
Kaynak : https://www.discovermagazine.com/the-sciences/an-italian-cure-all-experiences-a-comeback