Victor Vasarely Kimdir ?
Victor Vasarely Kimdir ?
MACAR-FRANSIZ RESSAM VE HEYKELTIRAŞ
Doğum: 9 Nisan 1906 – Pécs, Macaristan
Ölüm: 15 Mart 1997 – Paris, Fransa
Victor Vasarely’nin Biyografisi
Victor Vasarely, 1906’da Macaristan’ın Pécs şehrinde doğdu. Kısa bir süre sonra ailesi Slovakya’daki Pieštany’ye taşındı ve burada çocukluk yıllarını geçirdi, yine de Doğu Avrupa’yı çok gezdi. Vasarely’nin erken yaşamı hakkında çok az şey biliniyor, ancak herhangi bir sanatsal dürtü ifade etmemiş ve bilime daha fazla ilgi duyuyormuş gibi görünüyordu.
1925’te, ailesi Budapeşte’ye taşındıktan sonra Victor, Eötvös Loránd Üniversitesi’nde tıp eğitimine başladı, ancak iki yıl sonra ressam olmak için eğitimini bıraktı. Eğitimi başlangıçta muhafazakardı, ancak 1929’da saygın bir avangard olan Sándor Bortnyik’in özel akademisine kaydoldu.Bauhaus’un sanatçısı ve savunucusu. Gerçekten de, Bortnyik’in okulu olarak bilinen Mühely – kelimenin tam anlamıyla “atölye” – bazen geometrik soyutlama ilkelerine ve güzel sanatlardan ziyade uygulamalı konulara odaklanan Alman Bauhaus’un Macar eşdeğeri olarak kabul edildi. Bortnyik dairesinde Walter Gropius, Theo Van Doesburg, László Moholy-Nagy, Piet Mondrian, De Stijl sanatçıları ve Konstrüktivizm üzerine dersler verdi. Vasarely’nin Mühely’de sadece iki yıl kalmasına rağmen, onun sanatsal gelişimi üzerinde derin bir etkisi oldu.
Bu süre zarfında Vasarely, öğrenci arkadaşı Claire Spinner ile tanıştı ve evlendi. Almanya’da birlikte eğitim almayı hedeflediler, ancak Weimar Cumhuriyeti’ndeki belirsiz siyasi durum bu fikri ödedi ve bunun yerine 1930’da Paris’e yerleşmek için Budapeşte’den ayrıldılar. Takip eden yirmi yıl boyunca Vasarely, reklam ve haber ajansları için posterler ve ilaç şirketleri için logolar oluşturarak ticari bir sanatçı olarak kendini destekledi. Pratik ve teorik eğitimi, geometrik ilkeler ve kromatik desenlerle deneyler yapmasına izin verdi, ancak sonraki çalışmalarının ayırt edici stili henüz gerçekleşmemişti. 1931’de Victor ve Claire’in ilk çocukları André oldu. İkincisi, Jean-Pierre, 1934’te doğdu.
Genç, yoksul, bohem sanatçının klişe imajının aksine, Vasarely’nin grafik tasarım kariyeri nispeten başarılıydı ve Paris sanat dünyasından nispeten izole bir şekilde kendi yaratıcı projelerini özel olarak sürdürmesi için yeterli gelir sağladı. Üç boyutlu çalışmalarda perspektif, gölge ve ışığın etkilerini denedi ve renk ve optiğin bilimsel ilkelerinin yanı sıra astrofizik, görelilik ve kuantum mekaniği üzerinde çalıştı. Fizikte yaratıcılığını canlandıracak ilkeleri bulan Vasarely’nin kompozisyon yöntemi, kariyeri boyunca olacağı gibi titiz, nesnel ve titizdi. Sanatı, tıpkı bilim gibi, devam eden, rasyonel bir deney süreci olarak algıladı.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, 1942-44 yıllarını Lot vadisindeki Saint Céré’de geçiren Vasarely, şehrin güney eteklerinde Arcueil semtinde bir stüdyoyu devralmak için Paris’e döndü. Bu hareket, onun sanatsal tarzındaki derin değişimin başlangıcı oldu. 1947-51 yılları arasında Vasarely, belirli iki boyutlu geometrik formların, uzay ve derinliğin duyusal algılarını oluşturabileceğini ve hatta optik hareket yanılsaması yaratabileceğini fark etti. Daha sonra bu keşfi, Güney Fransa’da, Belle-Isle ve Gordes-Crystal bölgelerinde tatiller sırasında yürütülen ışık araştırmalarına bağladı ve “Amansız bir güneş tarafından yutulan güneydeki kasabalar ve köyler çelişkili bakış açısı”. 1940’ların başlarında, Vasarely sanat tüccarı Denise René ile birlikte bir galeri kurmuştu.
1950’lerin başlarında, Vasarely ilk çalışmalarının grafik, figüratif stilini tamamen soyut resimler lehine terk etmişti ve sonraki on yıl boyunca, statik formlarda hareketi tasvir etmeye odaklandı ve sanatçılar tarafından geliştirilen Kinetik Sanat ilkelerini genişletti. Naum Gabo yüzyılın başlarında. Op Art hareketinin teorik temelleri de Vasarely’nin Jaune Manifeste’sinde en etkili şekilde ortaya konmuştur.(Sarı Manifesto) 1955 tarihli “Saf form ve saf renk dünyayı ifade edebilir” inancını dile getirdi. Bu açıklama, Vasarely’nin Marcel Duchamp, Alexander Calder, Jesus Rafael Sotó, Jean Tinguely ve diğerlerinin çalışmalarıyla birlikte yer aldığı Galerie Denise René’de düzenlenen Kinetic Art sergisi Mouvement için yayınlandı. Vasarely aynı zamanda, özellikle 1954’te Venezuela’daki Caracas Üniversitesi için bir dizi mimari duvar resmi tasarladı. Bu projeler, sanat ve mimarlığın karşılıklı olarak birbirine bağlı olduğuna olan inancını dile getirdi.
1960’ların başında, Vasarely, sonraki sanatının çoğunun temel yapı taşları haline gelen, potansiyel olarak sonsuz bir değiştirilebilir kompozisyon birimleri dizisi olan “Alphabet Plastique” adlı eserini geliştirmişti. 1960’larda alfabe, Vasarely’nin belki de en etkili çalışma serisini, herhangi bir izleyicinin onlarla aynı şekilde etkileşime geçebileceği kadar basit görsel efektler üretmeyi amaçlayan “Gezegensel Folklor” serisini oluşturmak için kullanıldı. 1966-70 yılları arasında Vasarely, Montreal’deki 1967 Dünya Fuarı’ndaki Fransız Pavyonu da dahil olmak üzere çeşitli mimari projeler üzerinde çalıştı. 1959’da Fransız vatandaşı oldu ve 1961’de Victor ve Claire, Vasarely’nin hayatının sonuna kadar kalacağı Annet-sur-Marne’ye taşındı.
1960’lar Vasarely için eleştirel ve popüler bir başarı dönemi olmasına rağmen, Op Art hareketi yükselirken, sanatsal sistemlerinin – özellikle de “Alphabet Plastique”inin – daha geniş çapta ele alınmadığı için sık sık hayal kırıklığına uğradı. Bilimsel titizliği manevi inançlarla tamamlanan bir hümanist olarak Vasarely, tasarladığı evrensel sanatsal sözlüklerin dünyayı daha iyi bir yer yapabileceğine gerçekten inanıyordu.
1969’da Vasarely, onun sanata, bilime ve hayata dair akılcı ve insancıl bakış açısını özetleyen “insan, bilgiye, materyalist ve sosyal düşünceye susamış, bilinçli bir yaratık haline geldi” diye yazdı. 1960’lar ve sonrasında bu ilkeleri uzun uzadıya anlatan çeşitli metinler yazdı. 1970 yılında Vasarely, Fransa’nın Gordes kentinde Vasarely Vakfı’nı ve çalışmalarına ayrılmış büyük bir müzeyi açtı. Sonraki yıllarda, müzeler ve vakıflar ağı, 1976’da çocukluk evi Pécs’te açılan bir Vasarely Müzesi ve 1980’lerde kurulan Amerikan, Alman ve Norveç Vasarely Vakıfları ile büyüdü. Vasarely, Gordes’teki vakfın genel merkezini çeşitli mimari konseptleri keşfetmek için kullandı – Alfabe Plastique’inin şehir planlamasında da kullanılabileceği fikrine dayanarak – ve bir dizi eğitim ve araştırma programı oluşturdu. Hala enerji ve buluşla dolu olan Vasarely, bir sanat eserini destekleyen kavramın, onu gerçekleştirmekten daha önemli olduğuna her zamankinden daha fazla ikna oldu. Bu nedenle, projelerini tamamlamak için asistanlara giderek daha fazla güveniyordu.
Sanat eleştirmeni Roberta Smith, “Bay Vasarely’nin sanat dünyasındaki görünürlüğü 1970’den sonra hızla düşmesine rağmen, kendi küçük sanat imparatorluğunun merkezi olarak kaldı” diye yazıyor. 1980’lerde, Op Art’ın popülaritesi önemli ölçüde azaldı ve zamanının çoğunu müze ve vakıf ağını yönetmeye adadı. 1990’da Vasarely’nin karısı öldü ve yaratıcı çıktısı ve sağlığı bu noktadan sonra azaldı. 1992’de ikinci çocuğu Jean-Pierre de öldü ve 1996’da birkaç yıl sonra Vasarely ilk müzesini kapattı. Aynı yıl Budapeşte Görsel Sanatlar Fakültesi’nde fahri profesör oldu. 1990’ların ortalarında prostat kanseri teşhisi konan Vasarely, sonraki iki yılını çeşitli tedavilerle geçirdi. Victor Vasarely, 15 Mart 1997’de 90 yaşında Paris’te öldü.
Vasarely 1930’lara kadar Op Art ilkelerini deniyor olsa da, bu alandaki çalışmalarının yaygın olarak tanınması ancak 1965’te, New York’taki son derece etkili Op Art sergisi The Responsive Eye’a (1965) dahil edilmesiyle geldi. Modern Sanat Müzesi. Gerçekten de, “Op Art” terimi yalnızca geçen yıl bir Time dergisi makalesinde ortaya atılmıştı. Vasarely’nin çalışmaları, bu yeni tanımlanan türü etkilemenin yanı sıra, baskılar, posterler ve kumaşlar üzerindeki yeniden üretimi yoluyla ana akım popüler kültüre süzüldü. Sanatın demokratikleşmesine inanan Vasarely, tasarımlarının bu kitlesel dolaşımını aktif olarak destekledi ve bunların halüsinasyon etkileri altmışların ruhuyla eş anlamlı hale geldi.
Şöhretinin zirvesinde Vasarely, “Benden sonra gelen nesil uzamsal-kinetik formlarla deneyler yapıyor. Yarışmaya yeni boyutlar, ışık, enerji ve ses giriyor” dedi. Op Art hareketinin sanatta ışık, renk ve hareketle ilgili sonraki deneyler üzerindeki etkisine dair güçlü bir sezgiye sahipti ve çeşitli hareketler ve kolektifler 1960’lardan itibaren onun fikirlerini aldı ve geliştirdi. Paris’te, o on yıl boyunca, Groupe de Recherche d’Art Visuel, Vasarely’nin ilkelerine dayanan etkileşimli, sürükleyici sanatsal ortamlar yarattı; Kaliforniya’da aynı zamanda, Işık ve Uzay HareketiPeter Alexander, Larry Bell, Robert Irwin ve Craig Kauffman gibi sanatçılar da dahil olmak üzere, cam, neon ve floresan ışıklar gibi malzemelerin algısal etkilerini keşfetmeye başladı. Diğerlerinin yanı sıra Robert Irwin ve James Turrell ile ilişkilendirilen Light Art’ın daha geniş hareketi, yoğun bir şekilde bir kompozisyon malzemesi olarak ışığa odaklandı. Bu kanıta göre, Victor Vasarely’nin sanatsal mirası çok canlı görünüyor.