ON BEŞ ASIRLIK MUCİZE KAYLÛLE
Bizim için her hususta en güzel örnek olan Rasûlullah (s.a.v.) mübarek hayatı boyunca her hususta olduğu gibi istirahat ve dinlenme hususunda da bizlere örnek model olmuş; bizlere kaylûle (öğle uykusu)'yi tavsiye etmiştir.
Bizim için her hususta en güzel örnek olan Rasûlullah (s.a.v.) mübarek hayatı boyunca her hususta olduğu gibi istirahat ve dinlenme hususunda da bizlere örnek model olmuş; bizlere kaylûle (öğle uykusu)'yi tavsiye etmiştir.
Kaylûle¸ öğle namazından sonra yapılan kısa istirahat ve uykuya verilen isimdir. Kaylûle; Anadolu'muzda "şekerleme"¸ "kestirme" olarak isimlendirilir.
Bilim adamları¸ insanın tabiî yapısının öğle ve gece vakitlerinde olmak üzere en az iki defa uyumaya göre programlandığını belirtmektedirler. Öğle saatlerinde insanın gevşeyip dikkatinin dağıldığı¸ enerjisinin yavaşladığı bilinmektedir. Bu durumun öğle yemeği¸ iklim şartları ve bireysel farklılıklara bağlı olmadığı yapılan araştırmalarda tespit edilmiştir. Trafik¸ iş ve meslek kazalarının önemli bir kısmının bu saatlerde meydana geldiği tespit edilmiştir. İşte bütün bu olumsuzluklardan kurtulmanın yolu öğle vakitlerinde -sünnet üzere öğle namazından sonra- 20-30 dakika kaylûle (öğle uykusu) uyumaktır ki insan¸ günün geri kalan kısmını daha dinç¸ enerjik ve gerilimsiz geçirsin. Peygamberimizin (s.a.v.) bu tavsiyesi (bir anlamda mucizesi) şimdi çok daha iyi anlaşılmakta¸ modern tıp tarafından da kabul edilmektedir. Bu nedenledir ki¸ dünyanın birçok yerinde (Ortadoğu¸ ABD¸ Avrupa ülkeleri¸ Japonya vb.) iş yerlerinde¸ fabrikalarda¸ okullarda¸ üniversitelerde kaylûle uykusu uygulanmaktadır.
Kaylûle Sünneti İhya
Kaylûle yapan insan¸ bir sünneti ihya ettiği gibi aynı zamanda teheccüd namazını¸ sabah namazını kılacak gücü kendisinde bulur; ertesi güne daha rahat ve dinlenmiş olarak girer.
Kaylûle uykusunun bir diğer özelliği de insana 20-30 dakika içerisinde derin ve kaliteli bir uykuyu yakalama imkânı vermesidir. Bu uyku esnasında beyin dalgalarının ölçümü sonucunda derin uykunun bir belirtisi olan delta dalgaları tespit edilmektedir. Delta dalgalı bir uykudan sonra gözünü açan kişi dinlenmiş ve tazelenmiş olarak uyanır. Bu tespit¸ kaylûlenin kişide¸ verimliliği ve dinçliği artıran bir faktör olduğunu göstermektedir. İnsan¸ böyle bir uykudan sonra on iki saat kadar enerjik ve uyanık kalabilmektedir. Nitekim yapılan araştırmalar da¸ bu bilgiyi doğrulamaktadır.
Modern tıbbın yeni keşfettiği kaylûle uykusunu en güzel örneğimiz Rasûlullah Efendimiz (s.a.v.) bizlere 15 asır öncesinden haber vermiş; ümmetine öğleyin bir miktar uyumayı tavsiye etmiş kendisi de devamlı olarak öğleden sonra bir miktar kaylûle uyumuş hatta çoğu kez askerî harekât esnasında bile öğle uykusunu terk etmemiştir.
Kaylûle uykusu günümüzün önemli sorunları arasında yer alan ses ve gürültü kirliliğini önleme açısından da önemli bir etkiye sahiptir. Hasan-ı Basrî gündüzleri¸ sokakta¸ çarşıda halkın gürültülerini¸ patırtılarını duyunca: "Bunlar gündüz uykusuna yatmıyorlar¸ bu gece hayır gecesi olamaz.” derdi.
Kaylûle Uykusunun Faydaları
* Kaylule uykusu kalbe¸ beyne ve vücuda dinçlik¸ sıhhat ve kuvvet kazandırır.
* Yorgunlukları gidererek¸ vücuda daha enerjik bir yapı kazandırır.
* Kaylûle hafızayı korumakta¸ beyni zinde tutmaktadır.
* Verimli çalışmayı ve işe odaklanmayı sağlar.
* İş kazalarını azaltır.
* Uzun süreli olarak stres giderir ve ömrü uzatır.
* Gizli bir pozitif enerji kaynağıdır.
* Kalp ve şeker hastalıkları riskini azaltır.
Öğle saatinde kaylûle kalitenizi artırmanız¸ faydalarından en iyi şekilde yararlanmanız için yapmanız gerekenler ise şöyle:
1- Alarmınızı kurun: Ortalama 20-30 dakikalık kaylûle yapmak zekânızı geliştiren REM (Rapid Eye Movements) uykusunu başlatacaktır.
2- Kaylûle için en iyi zaman öğleden sonra saat 1 ile 3 arasıdır.
3- Yatarken üzerinizi örtün: Uyuduğunuz zaman vücut sıcaklığınız düşer¸ bu nedenle yatmadan önce üzerinize bir battaniye ya da pike alın. Ancak bu örtünün çok fazla uyumanıza neden olacak kadar ağır¸ kalın olmamasına dikkat edin.
4- Işığı uzaklaştırın: Işık uykunuzu engelleyebilir¸ bu nedenle perdeleri kapatın¸ göz maskesi takın ve elektronik cihazları da durdurun.
5-Gürültüyü susturun: Eğer uykulu bir ortamda uyumaya çalışıyorsanız¸ kulaklarınıza tıkaç takın.
6- Uykuya dalmanızı kolaylaştırın: Vücudunuzun sakinleşmesi için yavaş ve derin nefes alın. Her seferinde bir grup kasınızı gevşetmeye çalışın.
7- Kaylûlelerinizi kaydedin. Her gün yaptığınız kaylûlelerin düzenli olmasına dikkat edin. Bu hem uykuya dalışınızı hızlandıracak hem de kaylûlenizden düzenli bir fayda sağlamanıza yardım edecektir. Ayrıca¸ eğer belirli bir zaman dilimi içinde uyursanız aşırı uyuyup gece uykunuzu kaçırmazsınız.
Sonuç olarak söylemek gerekirse; her hususta bizim için en güzel örnek olan Rasûlullah (s.a.v.) bizlere kaylûle (öğle uykusu)'yi tavsiye etmiş; Peygamberimizin (s.a.v.) bu tavsiyesi (bir anlamda mucizesi) şimdi modern tıp tarafından da kabul edilmektedir. Biz müminlere düşen görev¸ her hususta olduğu gibi istirahat ve dinlenme hususunda da Peygamberimiz (s.a.v.)'i örnek alıp fırsat buldukça kaylûle sünnetini uygulamamız ve yaygınlaştırmamızdır.
-Doğan¸ Mehmet¸ Büyük Türkçe Sözlük¸ İz Yay.¸ İstanbul 1996.
-Doğruyol¸ Hasan¸ "Kaylûle"¸ Diyanet İslam Ansk.¸ c. 25¸ TDV Yay.¸ İstanbul 2002.
-Erboğa¸ Halil¸ "Kaylûle"¸ Şamil İslam Ansk.¸ c. 3¸ Şamil Yay.¸ İstanbul 1991.