İSTANBUL - Akşama doğru 'aslan sütü' müptelaları, bir bir Çiçek Pasajı'na, Nevizade'ye, Cumhuriyet Meyhanesi'ne dökülüyor. Pasajda, müdavimlerin deyimiyle, 35 yıldır kurulan bu masalarda, değil sahte rakından zehirlenmek, baş dönmesi dahi yaşanmamış. Kadehler yine kahkahalarla kalkıyor, tokuşturuluyor, içiliyor.Çicek Pasajı'nda akşam, meyhane önlerindeki garsonları, çalgıcıları ve çiçekçileriyle başlıyor. Saatler ilerledikçe restoranların içindeki akşamcıların sayısı, artıyor. Artin İbo, Sevinç Meyhanesi'nde müdavimlerinin deyimiyle 'Bayram'ın Yeri'nde' cam kenarı bir masa kapmış. Önünde rakısı, enginarı, yeşilliği ve çereziyle, bir başına içiyor. İbo, 'haftadan haftaya' yolunun düştüğü bu meyhanede, kadehini güvenle kaldırırken, "Sokakta ya da bir başka kentte olsam, şu sahte rakı korkusundan ağzıma sürmem" diyor. İbo, "Rakı sahte, ölüm gerçek" diye ekliyor.'Burada sakatlık olmaz'İbo'nun yanı başındaki uzun masadan, "Bayram'ın Yeri'nde sakatlık olmaz" müdahalesi geliyor. Uyarıyı, ünlü aktörlerden Ünsal Emre yapıyor. Emre ve 15'e yakın akşamcının oturduğu, meyhaneyi ortadan kesen masa 35 yıldır kuruluyor. Masada, rakıcıların egemenliğini şarapçılar, voktacılar ve biracılar bölüşüyor. Emre, 15 yıldır şarap içiyor. Bu yüzden sözü, masanın 'rakı uzmanı' Güneş Domeko'ya bırakıyor. Domeko, 67 yıllık yaşamında 50 yıldır rakı içiyor. Güneş'e göre, akşamcı rakıyı daha ilk yudumda fark eder: "Eğer tadı acıysa, bırakacaksın." Güneş, 'güvenilir bir meyhanede içtiği için' endişeli değil. Bu yüzden bir haftadır her akşam masa kuruyor. Ali Rıza Yürekli de 'köklü' rakıcılardan. Dört yıl önce Beşiktaş'tan aldığı rakının daha ilk kadehte sahte olduğunu anlamış. Köklü, "Eğer kulaklarınız yanıyor, boyunda bir ağrı başlıyorsa, anlayın ki bir 'arıza' var" diyor. Yürekli, diğer rakıcılar gibi Yeni Rakı'dan vazgeçememiş. Yürekli'nin sözleri fasıl eşliğinde kalkan, rakı, şarap, bira ve vokta kadehleriyle bölünüyor.'Esnaf izin vermez'Sevinç Restaurant, Bayram Aydındoğan tarafından 1948 yılında kurulmuş. Restoranı son beş yıldır oğlu Yaşar işletiyor. Yaşar Aydındoğan, sahte rakı ölümlerinin ardından müşterilerinde bir tedirginlik olduğunu kabul ediyor, ancak ekliyor "Burada 67 yıllık bir güven var." Aydındoğan'a göre, sahte rakıcıların Çiçek Pasajı'na adım atması mümkün değil. Aydındoğan, "Bugüne kadar bana sahte rakı satma teklifiyle gelen olmadı. Hiçbir esnafın da 'Evet' diyeceğini sanmam" diyor. Nevizade'de trafik değiştiNevizade Sokağı'nda ise bu gece barlar kalabalık, restoranlarsa nispeten boş. Mustafa Alişir, sahibi olduğu Sanat Restaurant'a müşteri çağırmaktan bezip hemen kapının önündeki bir masaya çöker çökmez 'bir büyüğün' kapağını aralıyor. Alişir, "Zehirliyse ilk ben giderim" mesajı veriyor! Ama hâlâ durumdan umutlu: "Unutkan bir milletiz. Nasılsa bunu da unuturuz."Turistin akşamcısıCumhuriyet Meyhanesi'nde ise üç ayrı katta da tüm masalar dolu. Koyu bir sohbetin hüküm sürdüğü ikinci katta, ağırlıklı rakı içiliyor. Ortadaki bir masada Başak Ergüven ve İngiliz arkadaşı Paul Bernhart, salata ve sardunya eşliğinde rakı içiyor. 10 yıllık içki kültürünün son iki yılını rakıya ayıran 26 yaşındaki Ergüven'e göre, rakının en 'uyumlu mezeleri' kavun ve beyaz peynir. Bernhart ise meze ayrımı gözetmeden üç yıl önce tanıştığı rakıyı büyük bir keyifle yudumluyor. Bernhart, Türkiye'ye geldiği gün girdiği meyhanede, 'sahte rakı faciasından' haberdar olsa da 'Türk rahatlığını' elden bırakmıyor. Bernhart, yerli akşamcılara taş çıkarırcasına, "Rakı sigaradan zararlı değildir ya" diyor!
70 yıl önce de kaçak rakı vardıAtlı kaçak avcısı
Kaçak rakı Cumhuriyet'in ilk yıllarında da başa belaymış. 70 yıl önce Zonguldak'ta Tekel takip memuru olarak görev yapan babası Şevket Yılmaz'ın (üstte) fotoğraflarını gösteren Parla Yılmaz, "Babam devletin verdiği atla köylerde kaçak rakı yapanları yakalamaya gidermiş. 70 yıl önce çekilen bu fotoğrafta, babam ve denetim memurları kaçak rakı üreten köylüyü yakaladıklarını belgelemiş. Keşke, yeniden gündeme gelen denetimler bu kadar kişi ölmeden yapılsaydı" dedi. 'Sahte sigara da bol'
Türkiye Bakkallar ve Bayiler Federasyonu Başkanı Bendevi Palandöken, sahte rakının yanı sıra sahte sigaraların da piyasada cirit attığını ileri sürdü. Palandöken, yaptığı yazılı açıklamada, "Buna karşı hep birlikte mücadele etmemiz gerekiyor. İnsan sağlığı ile oynayanlar en ağır biçimde cezalandırılmalı" dedi. Palandöken, tüketicileri de tehlikelerden korunmaları için ihtiyaçlarını devamlı alışveriş ettikleri mahalle esnaflından temin etmeye çağırdı. Ölü sayısı 18
İstanbul'da dün bir kişi daha içtiği sahte rakı nedeniyle hayatını kaybetti. İl Sağlık Müdürlüğü'nün açıklamasına göre içtiği sahte rakıdaki metil alkolden zehirlenerek Avcılar Hospital'de tedavi altına alınan Fikret Yılmaz, dün sabah saatlerinde öldü. Yılmaz'ın ölümüyle sahte rakıdan ölenlerin sayısı biri Bursa'da, 17'si de İstanbul'da olmak üzere 18'e yükseldi. Çeşitli hastanelerde 19 hastanın tedavisi sürüyor. Bu hastalardan sekizi yoğun bakımda. İstanbul'da dün iki kişi daha sahte rakıdan zehirlendiğini söyleyerek hastaneye başvurdu. Ton ton 'suç unsuru'
Silivri'de sahte şarap ve rakı üretilen bir imalathaneye yapılan baskında da fıçılara doldurulmuş yaklaşık 10 ton sıvı ele geçirildi. Bir kişi gözaltına alındı. Dudullu'da da 100 çuval boş rakı şişesi ile sahte rakı imalatında kullanıldığı sanılan bidonlar ele geçirildi. (aa, dha)