Kıdem Tazminatı Hak Kazanma Şartları
Geçerli olan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14'üncü maddesine göre, 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde çalışanlar işverenlerinden kıdem tazminatı alabilir. İlgili yasada 7 hal belirtilmiştir:
- İşverenin haklı bir sebep olmadan işten çıkartması
- İşçinin haklı bir sebeple işi bırakması
- Erkek çalışanların askerlik için işi bırakması
- Emekli olmak amacıyla işçinin işi bırakması
- Emeklilikle ilgili diğer şartları tamamlayıp, emeklilik yaşını evinde beklemek amacıyla işçinin işi bırakması
- Kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde işi bırakması
- İşçinin ölmesi
Bu belirtilen hallerden herhangi birisinde, her çalışma yılına işçinin bir brüt maaşı tutarında kıdem tazminatı ödenir.
Brüt Maaş Nedir?
Maaş, kelime anlamı olarak, "ayda bir kere" manasına gelir. Muhasebe terimi olarak ise, bir kişiye belirli bir işi görmesi karşılığında her ay verilen ücret demektir.
Brüt maaş, yasalarla öngörülen kesintiler olmaksızın işi gören kişi ile iş verenin, işin yapılmasının karşılığı olarak üzerinde anlaştıkları tutardır. Çalışana yapılan ödemelerde, yasal kesintiler bu tutardan kesilir ve çalışan adına işveren tarafından ilgili kurumlara ödenir. Çalışma süresi içinde bu kesintilerde oluşan tüm değişiklikler çalışanın eline geçen aylık geliri doğrudan etkiler.
Şirketler muhasebe kolaylığı ve maliyet öngörülebilirliği sağladığı için maaşları brüt olarak belirlemeyi tercih eder. Ancak bazı durumlarda net maaş üzerinden anlaşma yapılabilir. Bu durumda iş veren, kesintiler nedeniyle oluşan mali yükümlülüğü bütünüyle üstlenmiş olur.