Çeviri
Douglas LaBier
İş Psikoloğu, Psikanalitik Psikoterapist
Çeviren: Gökçe Ayyıldız
Pekâlâ ortaya çıkan sonuç şudur: Yeni çalışma bulguları düşmanca-zarar verici ya da sevecen-koruyan bir modelde cinsiyetçi olan bir erkeğin sosyal etkileşim boyunca kadınlara nasıl gülümsediğini ve kadınlarla nasıl konuştuğunu belirleyebileceğinizi göstermektedir.
Northeastern Üniversitesi’nde Jin Goh ve Judith Hall tarafından yürütülen ve Sex Roles dergisinde yayınlanan bu çalışma, bir erkeğin kadınlar hakkındaki gerçek tavrını ortaya çıkarmak için erkeğin kadınlarla birlikteyken gözlemlemesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Araştırmacılar, erkeklerin yeni tanıştıkları kadınlarla etkileşimlerini gözlemleyerek onların kelime seçimleriyle, davranışlarıyla ve gülümsemeleriyle cinsiyetçiliğin farklı çeşitlerini belli edebileceklerini ortaya koymuşlardır. Bu araştırma için tamamı Amerikalı kadın ve erkeklerden oluşan ve üniversiteli 27 çift seçilmiş ve bu 27 çift Trivia[3] oynarken ve oyun sonrasında aralarında sohbet ederken kamerayla kayıt altına alınarak çiftlerin etkileşimleri incelenmiştir.
Kadınlarla tanışmadan önce erkek katılımcıların tutumlarının cinsiyetçi olarak kabul edilip edilemeyeceğini ve eğer öyleyse katılımcıların cinsiyetçi tutumunun ne olduğunu belirlemek için İkili Cinsiyet Endeksi olarak adlandırılan bir test kullanılmıştır. Araştırmacılar bu bilgiler ışığında, sözel olmayan davranışlar ve sözcük seçimleri de dâhil olmak üzere erkeklerin etkileşimlerdeki davranışlarını analiz etmiştir (Buradaki yöntemler hakkında daha fazla bilgi edinmek için burayı tıklayabilirsiniz).
Araştırmacılar cinsiyetçiliğin düşmanca tutumlardan korumacı tutumlara kadar çeşitlilik gösterebileceğini ileri sürmektedirler (Elbette her iki form olumsuz, ayrımcı veya baskın tutumları yansıtmaktadır). Araştırmacılar, düşmanca cinsiyetçiliği (hostile sexism), kadınlara karşı antipati ya da nefret olarak tanımlamakta ve çoğu zaman kadınlar üzerinde iktidarı sürdürmek için erkeklerin kadınlara karşı baskın ve aşağılayıcı davranışlar gösterebileceklerini belirtmektedir.
Aynı araştırmacılar görünüşte daha az olumsuz gibi görünen korumacı cinsiyetçiliği (benevolent sexism) ise “kadınlara yönelik kibar ve olumlu öznel görüşleri” yansıtan daha babacan cinsiyetçilik çeşidi olarak tarif etmektedirler. Bu “iyi niyetli” cinsiyetçiliği sergileyen erkekler, kadınları, samimi ve saf, ancak çaresiz, yetersiz ve korunmaya muhtaç olarak görmektedir. “Daima kendisini yücelten erkek sendromu” (mansplaining) birçok kadının maruz kaldığı cinsiyetçilik terimlerinden birisidir.
“Düşmanca cinsiyetçiler” kadınlar tarafından, daha az cana yakın ve arkadaş canlısı olarak nitelendirilmiştir. Hâliyle etkileşim sırasında kadınlara karşı daha az gülümseyen grup “düşmanca cinsiyetçiler” olmuştur. Korumacı cinsiyetçi erkekler tanıştıkları kadınlar tarafından daha cana yakın, sıcak, arkadaş canlısı ve güler yüzlü olarak değerlendirilmişlerdir. Ayrıca korumacı cinsiyetçiler olumlu duygusal kelimeleri daha fazla kullanmışlardır ve kadınların Trivia sorularını yanıtlama süreçlerinde onlara daha sabırlı davranmışlardır.
Goh ve Hall, bu araştırmayla cinsiyetçiliğin kadın ve erkek arasındaki etkileşimi nasıl etkilediğini önemle vurgulamaktadırlar. Goh’a göre, “birçok insan cinsiyetçi sözlü saldırılara karşı duyarlı olsa da cinsiyetçiliği sıcaklık ve samimiyetle kolayca ilişkilendiremezler. Cinsiyetçiliğin hem düşmanca hem de korumacı özelliklere sahip olduğu anlaşılmamışsa; korumacı cinsiyetçiliğin sinsi doğası, toplumumuzdaki cinsiyet eşitsizliğinin ardındaki itici güçlerden biri olmaya devam edecektir.”
“Korumacı cinsiyetçilik, kadınlara yönelik toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin desteklenmesini isteyen, koyun postu giymiş bir kurt gibidir.” diye ekliyor Hall. “Bu iyi niyetli sadakat jestleri, kadınları toplumdaki mevcut durumlarını kabul etmeye ikna edebilir. Çünkü cinsiyetçilik tam anlamıyla hoş, çekici ve zararsız görünüyor.”
Çok bariz olmasının yanı sıra fazlasıyla sinsi olan bu cinsiyetçilik biçimi hem kadınların hem de erkeklerin tavırlarını belli etmesi gereken bir türdür.
[1] Yazının orijinal adı: Can You Spot a Sexist?
Yazının alındığı internet sitesi: https://www.psychologytoday.com/blog/the-new-resilience/201504/can-you-spot-sexist
[2] İlerici Kalkınma Merkezi Yöneticisi-Washington/ABD
[3] Trivia: Kartlarla oynanan bir bilgi yarışması oyunu. (ç.n.)