Tiroid bezine diğer hormonları üreteceğini söyleyen TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon) nedir? TSH testi neden yapılır? TSH yüksekliği tedavisi hakkında bilinmesi gerekenleri haberimizde bulabilirsiniz…
TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon) NEDİR?
TSH tiroid bezine diğer hormonları nasıl üreteceğini söyler. TSH veya tiroid uyarıcı hormon hipofiz bezi tarafından üretilir (beynin tabanındaki bezelye büyüklüğünde bir yapı).
Hipofiz bezi genellikle “ana bez” olarak adlandırılır, çünkü tiroid bezini de içeren diğer hormon üreten bezleri de kontrol eder. Optik sinirlere yakın olan beynin tabanındaki burun köprüsünün arkasında bulunur. Bu bez, beyindeki bir bölge olan hipotalamus ile yakından çalışır.
Hipotalamus, hipofiz bezine daha fazla TSH üretmesini söyleyen tirotropin salgılayan hormonu (TRH) üretir. Hipofiz bezi bir termostat gibi çalışır. Tiroid hormonu seviyelerinin düşük olduğunu algılarsa, daha fazla TSH salgılar.
Tiroid hormon seviyeniz yüksekse, TSH salınımını yavaşlatır veya durdurur.
Boyun dibinde bulunan tiroid bezi de metabolizmanızı ve diğer vücut fonksiyonlarını etkileyen hormonları tiroksin (T4), triiyodotironin (T3) ve kalsitonin üretmesine yardımcı olur. Tiroid boynun ön tarafında bulunan kelebek şeklinde küçük bir bezdir.
Tiroid, bu üç hormonun salınması yoluyla metabolizma ve büyüme dahil olmak üzere çok sayıda farklı vücut fonksiyonunu kontrol eder.
Hipofiz beziniz daha fazla TSH üretirse, tiroidiniz daha fazla hormon üretecektir. Bu şekilde, iki bez doğru miktarda tiroid hormonu üretildiğinden emin olmak için birlikte çalışır. Bununla birlikte, bu sistem bozulduğunda tiroidiniz çok fazla veya çok az hormon üretebilir.
Normal bir TSH aralığı, litre başına 0,4 ila 4,0 milli-uluslararası birim (mIU / L) arasındadır.
TSH TESTİ NEDEN YAPILIR?
Tiroid uyarıcı bir hormon (TSH) testi kandaki TSH miktarını ölçer. Tiroid bezinizin ne kadar iyi çalıştığını kontrol etmek için TSH testi kullanılır. Hipofiz bezinizin salgıladığı TSH miktarını ölçer.
Bu testle çok fazla tiroid hormonu (hipertiroidizm) veya çok az tiroid hormonu (hipotiroidizm) teşhis edilir. Doktorunuz, genişlemiş veya nodüler bir tiroid belirtileri veya bilinen veya şüpheli bir tiroid bozukluğu belirtileri varsa bu testi isteyebilir.
TSH testleri ayrıca yenidoğan bebeklerde hipotiroidi taraması yapmak ve kadınlarda doğurganlık problemlerini teşhis etmek için kullanılır.
TSH seviyeleri gün boyunca değişebilir, bu yüzden bu testi sabahın erken saatlerinde yaptırmak en iyisidir.
TSH seviyeleriniz normal değilse doktorunuz daha fazla test isteyebilir.
TSH YÜKSEKLİĞİ NEDENLERİ
– Hipotiroidizm
– Hipofiz bezinin alınması
– Tiroid hormon direnci
– Hashimoto Tiroidit
– Konjenital Hipotiroidi
– Hipoz Adenomu
– Hipertiroidi tedavisi için kullanılan radyoaktif iyot ve anti tiroid ilaç kullanımı gibi tedaviler
– Kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi
– Lityum içeren ilaçlar
– İyot yetersizliği
– Antidepresanlar, kolestiramin ve kolestipol içeren kolesterol düşürücü ilaçlar, kortikosteroit ve adrenokortikosteroit ilaçların yan etkisi
– Aşırı miktarda kalsiyum veya demir takviyesi alımı
– Östrojen desteği almak (doğum kontrol hapı kullanmak vb.)
– Sıklıkla tiroid hormonunu azaltan gıda tüketmek (karalahana, çiğ karnabahar, kırmızı turp vb.)
TSH YÜKSEKLİĞİ TEDAVİSİ
TSH yüksekliğinde öncelikle hastanelerin endokrinoloji bölümüne gidilmelidir. TSH değeri yüksek olan hastalarda hipotiroidi tedavisi uygulanarak değerler düşük tutulmaya çalışılmaktadır. TSH yüksekliğinde T4 hormon seviyesi düşük kalmaktadır. Bu durumu yaşayan hastalarda; aşırı halsizlik hali, el ve ayaklarda üşüme hissi, ses kısılmaları, vücudun belli bölümlerinde şişlikler (el, yüz, göz), kuru cilt yapısı, saç ve deri döküntüleri, kilo artışına meyil, uyku bozuklukları ve depresyon hali, adet dönemi düzensizlikleri, çok fazla terlememe, dikkat dağınıklığı, kan değerlerinde düşüklük ve b12 vitamin eksikliği gibi belirtiler görülmektedir.
Teşhis edilen TSH yüksekliğinin düşürülmesi için uzman kontrolü şarttır. Bu durum kimi zaman kısa sürede kendiliğinden düzene girebiliyor olsa da, çoğu zaman hayatınız boyunca dikkat etmeniz gereken bir tedavi süreci gerektirebilir. TSH değeri düşük tutulması için mutlaka iyotlu tuz tüketilmelidir. Ancak bunun için doktorunuza danışmakta fayda vardır. Diğer taraftan soya içerikli gıdalar, turp, lahana, brokoli, ıspanak, yer fıstığı, mısır, böğürtlen, şeftali gibi tiroid bezleri üzerinde etkisi olan sebze ve meyvelerin tüketilmesi önerilmektedir.