Alman epidemiyolog August Hirsch'in sözleriyle, tifüs tarihinin … insan sefaletinin tarihi olduğu 19. yüzyıl doktorları arasında herkesçe bilinen bir gerçektir. Zamanında genellikle hapishanelerin, gemilerin ve hastanelerin kalabalık ve sağlıksız koşullarıyla ilişkilendirilen tifüs, yoksul nüfusa acımasızca saldırdı. Tıp camiası ve meslekten olmayan kişiler, kısır, ahlaksız ve hijyenik olmayan yaşam tarzlarının tifüse yol açtığına inanarak, genellikle kendi acıları için hastalığın kurbanlarını suçladılar. Philadelphia'da 1836'da meydana gelen bir tifüs salgını, COVID-19 çağında epidemiyoloji için önemli derslerle birlikte doktorların hastalığı anlama biçiminde önemli değişikliklere yol açtı.
1800'lerde Amerika Birleşik Devletleri'nde doktorların gerçek salgın tifüse ilk elden tanık olma şansları nispeten azdı ve tifüse yapılan tarihsel referanslar, herhangi bir sayıda rahatsızlığa atıfta bulunarak, hastalığın ne kadar yaygın olduğuna dair tarihsel kayıtları daha da bulandırdı. Özellikle, o zamanlar Amerikalı doktorlar, tifüs ve tifonun aynı dert olduğuna, sadece semptomların şiddeti farklı olduğuna inanıyorlardı.
Gerçekte, ikisi çok farklı hastalıklardır. Tifüs, enfekte vücut biti yoluyla bulaşan bakteriyel bir enfeksiyondur, tifo ise bağırsakları etkileyen gıda kaynaklı bir bakteriyel enfeksiyondur. Adlarındaki benzerlik, her iki hastalığın da yüksek ateş ve küçük kırmızı noktalardan oluşan karakteristik bir döküntü de dahil olmak üzere benzer semptomlar üretmesinden kaynaklanıyordu.
İlk elden ölüm öncesi ve ölüm sonrası gözlemlere dayanarak iki hastalığı kesin olarak ayırt eden ilk doktor Amerikalı doktordu. William Wood Gerhard . 1809'da Philadelphia'da doğan Gerhard, bir şapkacının çalışkan en büyük oğluydu. Gerhard, Pennsylvania Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden 1830'da mezun olduktan sonra Paris'te tıp eğitimine devam etti ve hastaları tedavi ederken hem nicel hem de nitel duyusal ayrıntılara dikkat etmek gibi klinik yöntemleri öğrendi. Gerhard, 1833'te Philadelphia'ya döndü ve o zamanlar Philadelphia Hastanesi olarak bilinen şehrin imarethanesinin hasta koğuşlarında asistan doktor olarak hizmet etti.
1835-6 kışında hastalar arasında gizemli bir hastalık ortaya çıktı. Yüksek ateş ve esmer ifade hastalığı karakterize etti, ancak önemli ölçüde, hiçbir hastada tifonun yaygın bir semptomu olan bağırsak sorunları görülmedi. Başlangıçta, Gerhard da dahil olmak üzere hastane doktorları, hastalığın bronşit veya benzeri bir hastalık olduğuna inandılar. Mart ayına gelindiğinde, vaka sayısı arttıkça hastalığın, her neyse, salgın haline geldiği ortaya çıktı.
1857 yılında nehirden görüldüğü gibi Blockley Almshouse, daha sonra Philadelphia General Hospital olarak değiştirildi( West Philadelphia Collaborative History aracılığıyla kamu malı )
Gerhard, 1837 tarihli bir makalesinde, yeni vakaların aynı evden birkaç kişiden oluşan gruplar halinde ortaya çıkmalarından ve neredeyse hepsinin belirli bir mahalleden gelmelerinden daha fazla dikkat çektiğini yazdı. Amerikan Tıp Bilimleri Dergisi . Spesifik olarak, vakaların çoğu şehrin güney ucundaki bir mahalleden kaynaklandı ve o zamanlar yoksulluk ve ahlaksızlıkla ünlü bir bölge olan kuzey Moyamensing'e kadar uzanıyor. Ancak Gerhard'ın orada hastalığın şiddetine katkıda bulunan birincil faktör olarak tanımladığı ekonomik durumu değil, mahallenin yoğunluğuydu. Gerhard, çağının ortak bilgeliğinden ayrılarak, hastalığın yayılmasını ahlaki yozlaşmadan ziyade fiziksel yakınlığa bağladı ve epidemiyolojiye yeni yaklaşımlar için zemin hazırladı.
1836'da yaz geldiğinde salgın azalmadı - alışılmadık derecede serin bir salgın, Gerhard makalesinde hatırladı. Gerhard, 1830'ların başında Paris'teki eğitimi sırasında öğrendiklerini, Philadelphia'daki 1836 salgını sırasında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki çalışmalarına uyguladı. Paris'te eğitim görmüş doktor Caspar Wistar Pennock da dahil olmak üzere meslektaşlarının yardımıyla Gerhard, söz konusu hastalığı tifüs olarak tanımlamak için eğitimine dayandı. Makalesine 24 yaşındaki hemşire yardımcısı Margaret Walters'ın durumunu da dahil etti. Philadelphia Hastanesi'nin kadın tıbbi koğuşunda çalışan Walters, 17 Mart'ta birkaç günlüğüne kendini kötü hissetti ve ateş ve iştahsızlık gibi endişe verici bir dizi semptom göstermeye başladı. Sonraki hafta boyunca Walters'ın bağırsaklarının durumu, düzenli lavmanlara ve cildin süngerleşmesine rağmen hızla kötüleşti.
Gerhard Paris'te okurken, ölümden önce ve sonra tifo hastalarının cesetlerini incelemişti. Tifo hastalarının bağırsaklarında genellikle Peyer bezleri veya Peyer yamaları olarak bilinen ve adını 17. yüzyıldan kalma bir İsviçreli anatomistten alan iltihaplı veya ülsere nodüller vardı. Walters'ın semptomları göz önüne alındığında, Gerhard onun ölümü üzerine Peyer bezlerinin iltihaplandığını görmeyi beklemişti, ama durum böyle değildi; bağırsak sistemi son derece sağlıklıydı. Gerhard, bu ve benzeri gözlemlere dayanarak, tifüs ve tifonun vücudun tamamen farklı kısımlarını etkileyen farklı hastalıklar olduğu sonucuna vardı. Tifo, bağırsaklarda hastalıklı değişikliklere neden olurken, tifüsün böyle bir etkisi olmadı, bunun yerine bilişsel rahatsızlık ve kas ağrıları ürettiği görülüyordu.
Gerhard, tifüs salgınının 1836 yılının Mart ve Ağustos ayları arasında Philadelphia Hastanesi'ndeki hastaların yaklaşık 250'sini etkilediğini tahmin etti. Bu sayıya diğer kurumlarda veya genel olarak şehirde hastalananlar dahil değildi. Gerhard'ın gözlemlediği hastaların çoğu siyahtı ve Gerhard, salgının kurbanlarını öncelikle yoksul ve ölçüsüz olarak tanımladı. Hastanedeki tifüs hastalarının kabaca dörtte birinin öldüğünü hesapladı. Siyah erkeklerin özellikle hassas göründüğünü fark etti. Gerhard, savunmasızlıklarını tipik olarak yaptıkları el emeği türlerine ve ayrıca iddia edilen içme alışkanlıklarına bağladı.
Başlangıçta Gerhard ve meslektaşları, tifüsün bulaşıcı olduğu fikrini reddettiler. O zamanlar çoğu doktor çok az hastalığın bulaşıcı olduğuna inanıyordu; istisnalar - özellikle çiçek hastalığı - doğrudan cilt teması yoluyla gözlemlenebilir şekilde bulaşan hastalıklardı. Daha sık olarak, doktorlar hastalıkları, kişiden kişiye bulaşmadan ziyade genellikle ithal edilen kargodan kaynaklanan çeşitli hastalıkların gevşek bir şekilde tanımlanmış bir kaynağı olan enfeksiyona bağladılar. Ancak Gerhard'ın tifüse olan aşinalığı arttıkça, terin bulaşıcı doğasını vurgulayarak hastalığın bulaştığına sıkı sıkıya inanmaya başladı; doktorlar tifüsün enfekte vücut biti dışkısı yoluyla yayıldığını henüz bilmiyorlardı. Gerhard, hastalığın vücuttan vücuda bulaşıcı doğasının kanıtı olarak, ölmekte olan bir hastayı tıraş ederken hastanın nefesini soluyan erkek bir hemşire vakasını hatırladı. Hemşire hastanın nefesini mide bulandırıcı bir tada sahip olarak tanımladı ve neredeyse anında hastalandı. Benzer şekilde, bir asistan, kısa süre sonra ölen başka bir hastayı destekliyordu, [hastanın] keskin teri teninde hissetti ve [asistan] tifüs semptomları ile hemen alındı.
Tifüs hastalarına yakın olmanın kişiyi hastalığa yakalanma riskine soktuğu açıktı. Gerhard, gözlemlerine dayanarak, vakaların çoğunluğunun başta salgına neden olan bazı belirsiz çevresel faktörlerden kaynaklandığı, ancak birçok hastanın hastalığı başkasından kaptığı sonucuna vardı.
Blockley Almshouse, daha sonra Philadelphia General Hospital olarak yeniden adlandırıldı( West Philadelphia Collaborative History aracılığıyla kamu malı )
1836'da tıp, tıpkı şimdi olduğu gibi gelişen bir bilimdi ve insan vücudunun anlaşılması değişiyordu. Beden hakkındaki fikirlerin dinamik kalitesi, Gerhard gibi meraklı bir zihne, doktorların çeşitli semptomları ve hastalıklı değişiklikleri nasıl yorumladığını gözden geçirmesi için bolca alan bıraktı. Bunu yapmak, bazı hastaların ölmesini gerektiren iddialarını desteklemek için yeterli ölüm öncesi ve sonrası kanıta sahip olmak anlamına geliyordu. İyi ya da kötü, Gerhard tifüs ve tifoyu farklı kılan şeyin ne olduğunu keşfetmenin itibarını üstlenmiş olsa da, vardığı sonuçlar için gerekli kanıtı sağlayanlar hemşirelerinin ve hastalarının bedenleriydi.
Fiziksel ve duyusal gözlemler, Gerhard ve diğer bakıcıları tifüsün bulaşma meselesine ölümcül olduğunu kanıtlayabilecek şekillerde maruz bıraktı. Gerhard ve meslektaşları, tifüsün vücut biti yoluyla yayıldığını bilmiyorlardı, ancak anekdot olarak, hastalara yakın olmanın onları hastalığa yakalanma riskine soktuğunu anladılar. COVID-19 pandemisi sırasında sağlık çalışanları kendilerini benzer şekilde potansiyel olarak ölümcül patojenlere maruz bulurlar. COVID-19'dan sorumlu koronavirüsün virülansını kabul eden halk sağlığı uzmanları, virüsün yayılmasını azaltmak için hızla sosyal mesafeyi savunmaya başladı. Doğru ve duyarlı bir şekilde uygulandığında, sosyal (veya fiziksel) mesafe, patojenlerin yayılmasını sınırlayabilir ve aynı zamanda hastalanan insan sayısını azaltabilir, böylece sağlık çalışanlarının hastalığa yakalanan hastalara daha iyi bakmasına olanak tanır.
Gerhard'ın zamanında sosyal mesafe bir tabir olarak mevcut değildi, ancak konsept iyi kurulmuştu. Yüzyıllar boyunca cüzzamlı koloniler ve lazarettolar, hastalık taşıdığından şüphelenilen cesetleri ve kargoları tecrit etti. Bununla birlikte, 19. yüzyılın bulaşma hakkındaki tıbbi inançları, doktorları bakım sağlarken fiziksel yakınlık üzerindeki kısıtlamaları görmezden gelmeye yöneltti. Gerhard'ın ter gibi vücut sıvıları yoluyla bulaşmayı içeren biraz daha kapsamlı bulaşma tanımı, onu tifüsten muzdarip biriyle yakın olmanın potansiyel tehlikeleri konusunda uyardı. Buna rağmen, meslektaşlarından tifüs hastalarından güvenli bir mesafe olduğunu anladığı şeyi korumalarını istemedi. Sosyal mesafeyi dikkatli bir şekilde uygulamak, Gerhard ve meslektaşlarının tifüs ve tifo arasındaki farkları anlamalarına yardımcı olacak türden gözlemler yapmasını engellemiş olabilir, ama aynı zamanda Margaret Walters gibi hemşirelerin hayatlarını kurtarmış olabilir.
Bu tür durumlar, sağlık çalışanları için kişisel koruyucu ekipman eksikliğinin birçok kişiyi gereksiz yere COVID-19 kapma riskiyle ön saflara çıkardığı 2020'de tanıdık gelebilir. 1836'da tifüs, Philadelphia'nın kalabalık mahallelerinde hızla yayıldı ve öncelikle sosyal olarak komşularından, ailelerinden ve oda arkadaşlarından sosyal olarak uzaklaşmak için çok az fırsatı olan yoksul insanları etkiledi. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki pek çok kişi, başka yerlerden bahsetmeye gerek yok, 2020'de aynı sorunlarla karşı karşıya. Eğriyi düzleştirmek 1836'da pek uygulanabilir bir seçenek değildi, ancak ön saflardaki sağlık çalışanlarının sağlığını ve esenliğini korumak için 2020'de zorunludur. , yaptıkları iş veya yaşadıkları koşullar nedeniyle sosyal mesafeyi uygulayamayanların yanı sıra.