Divan-ı Lügati’t Türk’ün yazarı, Kaşgarlı Mahmud kimdir?
Kaşgarlı Mahmud, 11.yy’da yaşamış ve Türk dilleriyle ilgili çalışmalarıyla tanınmıştır. Bazı kaynaklara göre Kaşgar’ın Opal kasabasında, bazı kaynaklara göre de Göl yakınındaki Bars Kul’da doğmuştur. Karahanlı Devleti’nden asil bir ailenin çocuğu olarak 1008 yılında dünyaya gelmiş ve 1105 yılında hayata veda etmiştir. Kaşgarlı Mahmud, Divan-ı Lügati’t Türk adlı çok ünlü eserini 1072 yılında yazmaya başlamıştır.
Divan-ı Lügati’t Türk
Türk Dilleri Sözlüğü anlamına gelir. 1072-1074 tarihleri arasında yazılmıştır. Eser bir sözlük olarak hazırlanmıştır. Türk sosyolojisi, psikolojisi, edebiyatı, gelenek ve görenekleriyle ilgili bilgi veren önemli bir eserdir. Türkçenin önemini anlatmak ve Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmıştır. Düz yazı bir eserdir. Türkçenin ilk sözlüğü kabul edilir. Kelimeleri göçebe boylar arasında gezerek bizzat kendisi derlemiştir. İslamiyet öncesi edebiyatın sagu, koşuk ve sav örneklerini içerir. Eserde 7500 kelime ve Arapça karşılaştıklarıyla bunların kullanıldığı örnek cümle veya şiirler, dil bilgisi kuralları ve bir harita (o devirdeki Türk boylarının yerleşim alanını göstermektedir) bulunmaktadır. Zamanın Türk tarih ve efsanelerine, coğrafya, halk edebiyatı ve folkloruna dair geniş bilgiler vererek Türkoloji’nin temellerini atmıştır.