Batı dünyası, 2005 yılında da, küreselleşmenin getirdiği sorunlarla baş etmesini sağlayabilecek yeni bir sosyal ve ekonomik modelin arayışı içindeydi. Küreselleşme bağlamında oluşan yeni koşullar aynı zamanda sosyal demokrasinin de manevra alanını daraltıyordu. Batı ve Kuzey Avrupa’da refah devleti ya da sosyal devlet modellerini on yıllar boyu uygulayabilmiş sosyal demokrat iktidarlar esasen 1980’lerden itibaren söz konusu kabiliyetlerinin kısıtlandığını görmüşlerdi. Üretilen yeni modeller, kuramcılar tarafından zaman zaman “neo-liberal” anlayışlardan esinlendikleri yolunda damgalanmışlardı.
2005 yılı, bu anlamda daha önceki yıllardan bir ölçüde farklılaştı. Sosyal demokrasi kuramını, kavramlarını ve uygulamalarını üreten kurumlar, gerçekte sosyal demokrat siyasal partilerdir. Bunlar, kuşkusuz ki, “think-tank” grupları ve vakıflar gibi sivil toplum kuruluşlarının da katkılarını alırlar. Ancak sosyal demokrasinin nereden nereye yöneldiğini esas olarak sosyal demokrat partileri inceleyerek anlayabiliriz.
Dolayısıyla, sosyal demokrasinin yıl içindeki genel gidişini ve performansını biraz daha ayrıntılı biçimde görmek için en elverişli yöntem, belli başlı sosyal demokrat partilerin 2005’teki durum ve eylemlerine özlü bir bakış atmak olacaktır. Bunun için de, o yıl içinde genel seçim sınavı geçirmiş olanlarından başlamak uygun olur.
Avrupa ülkelerindeki sosyal demokrat partiler, diğer sol partilerden farklı olarak Avrupa Birliği projesini sürekli olarak desteklediler. Örneğin, bugünlerde 140. yılını kutlayan Almanya Sosyal Demokrat Partisi daha 1925 Heidelberg Programında Avrupa Birliği hedefine yer vermekteydi.
SPD' nin kendisini sosyal demokrat nitelikli halk partisi olarak yeniden tanımladığı 1959 Bad Godesberg programında da ekonomik gelişmenin " Avrupa devletlerini işbirliğine zorladığı" görüşüne yer verildi ve partinin bu gelişmeyi olumlu karşılayacağının altı çizildi.
1989 Berlin İlkeler Programında " 1925 Heidelberg Programında ileri sürülmüş olan Avrupa Birleşik Devletleri hedefi, hedefimiz olmaya devam edecektir" denilerek, "demokratik devletlerin kendi güçlerini kanıtlamak" ve aynı zamanda "tüm Avrupa için bir barış düzenine katkıda bulunmak amacıyla güçlerini birleştirmeleri" istendi.
Programda AT'nin ; "Ortak bir dış politikayla barışa hizmet etmesi", "kimliğini, askeri güç yerine ticaret ve sanayide, bilim ve teknolojide, sağlıklı bir çevre gelişmesinde ve üçüncü dünyanın sürekli kalkınmasında bulması" gerektiği ve ayrıca " güneye karşı destek ve işbirliği siyaseti izleyerek Avrupa'nın sömürgeci güçlerinin işlemiş oldukları tarihsel suçların ve şimdiki adaletsiz ekonomik ilişkilerde işledikleri suçlarının karşılığını, biraz olsun ödemek zorunda" oldukları vurgulandı.
Sosyal demokrasi, bilindiği gibi, Batı’da sanayileşmenin ortaya çıkmasıyla oluştu. Sosyal demokrasinin Batı’daki 150 yıllık tarihine baktığımızda uzun, karmaşık ve zorlu bir süreçten geçtiğini görürüz. Kökleri işçi sınıfı hareketinde ve Marksizm’de olmakla birlikte sosyal demokrat partiler, değişen toplumsal koşullara göre temel değerlerini koruyarak, politikalarını yenileyerek ve toplumsal tabanlarını genişleterek günümüze kadar belirleyici olmayı başardılar.
“İdeolojiler bitti” ya da “tarihin sonuna gelindi” vb. denilen bir süreçte sosyal demokrat partilerin birçok ülkede iktidar yada ana muhalefet olması; onun “eşitlik, özgürlük, sosyal adalet, dayanışma, demokrasi ve barış” gibi temel değerlerinin ve hedeflerinin bugün için de geçerli olduğunu göstermektedir.
Bizde sosyal demokrasi fikri, toplumsal koşulların değiştiği ve geliştiği bir süreçte CHP içinde ortaya çıktı. CHP’de 1965’de, “ortanın solu” kavramıyla sosyal demokratlaşma süreci başladı. Bu sürecin başlamasıyla partide ve toplumda yaygın bir ideolojik ve siyasal tartışma ortamı oluştu. Sola açılmaya başlayan CHP düzene radikal eleştiriler yöneltmeye, emekçi ve üretici kesimlerle yeni bağlar kurmaya yöneldi. Demokrasiyi kurumlaştırmayı ve ona sosyal bir içerik kazandırmayı hedefledi