Tıp uzmanları, basit bir şekerin, bağışıklık sistemini, kalp hastalığına yol açan damar plağı miktarını azaltan temizleyici hücreler üretmek için uyardığını keşfetti. Bu da bağışıklık sistemimizin bir gün kalp hastalığıyla mücadele edebileceği anlamına geliyor.
Makrofajları insan bedeninin çöpçüleri olarak tanımlamak mümkün. Bağışıklık sistemine ait bu hücreler, normal hücre fonksiyonu sırasında oluşan toksin ve kalıntıları adeta süpürerek temizliyor.
Missouri eyaletinin St. Louis kentindeki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden uzmanlar, makrofaj hücrelerinin kan damarlarında biriken plakları da yok etmek için kullanılıp kullanılamayacağını araştırıyor. Kan damarları içinde biriken yağ hücreleri, kalp hastalığı ve inmenin en önde gelen nedeni olarak biliniyor.
Kardiyolog araştırmacı Babak Razani ve ekibi, Nature Communications dergisinde yayınlanan iki bölümlü çalışmada, TFEB adlı genetik mkolekülü nasıl değiştirip aktif hale getirdiklerini anlatıyor. TFEB molekülü,
makrofajların çekirdeğine girerek hücrelerin içindeki temizlik yapma becerisini güçlendiriyor.
Uzmanlar, daha sonra ise trehaloz adlı basit şekerin de makrofajları benzer şekilde uyardığını keşfetti. Aterosklerotik plakların görüldüğü fareler üzerinde yapılan deneyler, şeker molekülü enjeksiyonunun plak miktarını yüzde 30 oranında azalttığını gösteriyor.
Razani, bu basit ve doğal şeker bileşiminin son derece güvenli olduğunu, kalp ve damar hastalıklarının tedavisinde kullanılabileceğini söylüyor.
Makrofajların orijinal formu, hücre atıklarını temizleyerek hasarlı damarları onarmaya çalışıyor. Temizlenen atıklardan bazıları şekilsiz proteinler, fazla yağlar, organel adı verilen ve işlev bozukluğu olan hücresel yapılar.
Uzman, makrofajların, damarlarında aterosklerotik plak bulunan hastalarda bir süre sonra işlevini yürütemez hale geldiğini, bunun da yangı yani enflamasyona yol açan hücresel atık sorununun bir parçası olduğunu söylüyor.
Razani, makrofajları hasara dirençli hale getirmek ve işlevlerini sürdürmelerini sağlamak için trehalozla güçlendirmenin, kolesterol seviyesini düşüren ilaçların yanısıra plak tedavisinde yeni bir yöntem olarak ortaya çıkabileceği görüşünde.
Trehaloz, maya, mantar ve kabuklu canlılarda bulunan doğal bir madde olduğu için son derece güvenli.
Uzmanlar, ağızdan alındığı durumda şekerin çözüldüğünü ve işe yaramadığını söylüyor. Trehalozun, farelere sadece enjekte edildiği zaman damarlardaki plak miktarını azalttığı gözlendi. Diğer şekerlerse aynı etkiyi göstermedi.
Uzmanların önündeki yeni zorluk, trehalozu, insanlarda kalp hastalığıyla ve hatta yağlı karaciğer ve şeker hastalığı gibi başka rahatsızlıklarla mücadele edecek etkiye sahip hale getirmek.