Gut, kanda yüksek düzeyde ürik asit birikimine bağlı gelişen bir tür iltihaplı artrittir. Ürik asit eklemde iğne benzeri kristaller oluşturarak ani ve şiddetli ağrı ataklarına, hassasiyete, kızarıklığa, ısı artışına ve şişliğe neden olabilir.
Gut hastalığının pek çok evresi vardır:
İlk gut atağından önceki dönemdir. Semptom gözlenmez ancak kandaki ürik asit seviyeleri yüksektir ve eklemde kristaller oluşmaktadır.
Bir neden (alkol alınan bir gece gibi) ürik asit seviyelerinin aniden yükselmesine yol açarak veya eklemde oluşan kristalleri iterek atağı tetiklediğinde meydana gelir. Bunun sonucunda meydana gelen iltihap ve ağrı kendini genellikle gece hissettirir ve sonraki 8 ila 12 saat içinde yoğunlaşır. Semptomlar birkaç gün sonra hafifler ve bir hafta ila 10 gün içinde kaybolabilir. Bazı insanlarda ikinci atak hiç görülmezken, gut atağı geçiren insanların tahminen %60’ı bir yıl içinde ikinci bir atak geçirir. Genel olarak %84’ü üç yıl içinde bir atak daha geçirebilir.
Akut gut atakları arasındaki semptomsuz dönemdir. Bu dönem ağrısız olsa da gut halen vardır. Düşük seviyede iltihap eklemlere zarar veriyor olabilir. Bu dönem, gelecekteki atakları veya kronik gutu önlemek için yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi yoluyla gut hastalığının kontrol altına alınmasına başlanması gereken zamandır.
Ürik asit seviyeleri birkaç yıl boyunca yüksek kalan gut hastalarında gelişir. Ataklar sıklaşır ve ağrı önceden olduğu gibi giderilemeyebilir. Hareket kaybına yol açabilecek eklem hasarı meydana gelebilir. Bu evre, düzgün bir yönetim ve tedaviyle önlenebilir.
Genler: Aile üyelerinde gut hastalığı varsa, sizde de gelişme olasılığı daha yüksektir.
Başka sağlık sorunları: Yüksek kolesterol, yüksek tansiyon, diyabet ve kalp hastalığı gut riskini artırabilir.
İlaçlar: Diüretik ilaçlar veya yüksek tansiyon ilaçlarına ek olarak romatoid artrit ve sedef hastalarının yanı sıra organ nakli yapılan hastaların kullandığı bağışıklık sistemini baskılayıcı bazı ilaçlar da ürik asit seviyelerini yükseltebilir.
Cinsiyet ve yaş: Gut erkeklerde 60 yaşa kadar kadınlara kıyasla daha yaygındır. Uzmanlar, doğal östrojenin kadınları o yaşa kadar koruduğunu düşünmektedir.
Beslenme: Kırmızı et ve kabuklu deniz hayvanlarından zengin beslenme gut riskini artırır.
Alkol: Pek çok insanda günde iki kadehten fazla alkol veya iki bardak bira gut riskini artırabilir.
Gazlı içecekler: Tatlı gazlı içeceklerdeki fruktozun gut riskini artırdığı yakın zamanda ortaya konmuştur.
Obezite: Obez insanlarda gut riski daha yüksektir ve normal ağırlıktaki insanlara kıyasla daha erken yaşta gut gelişmesi yönünde eğilim gösterirler.
Bypass ameliyatı: Gastrik bypass ameliyatı olan kişilerde gut riski daha yüksektir.