Bahavalpur’daki geniş Sadiq Garh Sarayı, bir zamanlar alt kıtadaki en zengin prens devletlerinden birinin zenginliğini yüceltti. Ancak, artık kayıp tarihin ve aşırı ihmalin trajik bir hatırlatıcısı haline geldi.
Pakistan’daki bu tarihi saray, inşa edildikten bir asır sonra, bir ıssızlık resmine indirgenmiştir. Solan boya, eksik fayanslar, ufalanan duvarlar ve kırık cam pencereler olmasaydı, bu kraliyet sarayı Bahawalpur’da önemli bir turistik cazibe merkezi olabilirdi.
Görünüşe göre Sadiq Garh Sarayı’nda yirmi yıldan fazla bir süredir kimse yaşamıyor. Bu tarihi beyaz saray, uzun süredir Bahavalpur kraliyet ailesinin torunlarını içeren yasal bir savaşın merkezinde olduğu için genel halk için kalıcı olarak kapatılmıştır. Bununla birlikte, ziyaretçilerin genellikle ana saray kapılarına çıkmalarına ve ön bahçede fotoğraf çekmelerine izin verilir.
Sadiq Garh Sarayı’nın Tarihi
O zamanki Bahavalpur hükümdarı Nawab Sadiq Muhammad Khan (V), bu sarayı 1882’de ana kraliyet ikametgahı olarak inşa etti. Saray kompleksi yüzlerce dönümlük bir alana yayıldı. Bir zamanlar kraliyet ailesine ev sahipliği yapan sakin bir kasaba olan Ahmedpur East yakınlarındaki Dera Nawab Sahab’da yer almaktadır.
Yapının İtalyan mimarlar tarafından tasarlandığı ve o sırada yaklaşık 1,5 milyon rupiye mal olduğu söyleniyor. Bunu inşa etmek neredeyse 10 yıl sürdü.
Kötüleşen durumuna rağmen, nawab’ın geniş sarayda ‘ darbar’ını tuttuğu ve yabancı ileri gelenlerin büyük yemek salonunda yemek yediği ihtişamlı günlerinde Bahavalpur’un beyaz sarayının ne kadar muhteşem göründüğünü hayal etmek zor değil.
Aslında, kayıtlar, Hindistan Valisi Lord Mountbatten, Quaid-e-Azam Muhammed Ali Cinnah ve Şah İran Mohammad Reza Pehlevi’nin nawab’ın konuğu olarak bir zamanlar bu sarayda kalan önde gelen liderler arasında olduğunu gösteriyor.
Sadiq Garh Sarayı’nın Yapısı
Sadiq Garh Sarayı’nın görkemli kompleksi dört ana bina ve geniş ama mükemmel simetrik bahçeler içerir. Tüm kompleks, burçlar ve kemerli girişlerle büyük bir duvarla güçlendirilmiştir.
Bazı yayınlar sarayın 99 odası içerdiğini iddia ederken, diğerleri toplam sayının 120 civarında olduğunu ve her odanın benzersiz bir temayla dekore edildiğini iddia ediyor.
Saray 1800’lü yıllarda tasarlanmasına rağmen modern bir tasarıma sahipti. Görünüşe göre, tüm odalarda geniş gömme dolaplar ve büyük küvetler içeren ekli banyolar vardı. Aynı zamanda Bahavalpur’daki en büyük kraliyet saraylarından biridir.
Ana saray binası üç katlıdır. Sadık Garh Sarayı’nın içi, abartılı bir balo salonu, bir Türk salonu, büyük yemek salonları, konferans salonları, mutfaklar, bayanlar haremi ve en önemlisi, Nawab of Bahawalpur için hala ana salonun ortasında bulunan gerçek bir taht içeriyordu.
Bu arada, Sadık Garh Sarayı’nın dış cephesi, güzel oymalara sahip saf beyaz mermerden oluşuyor. Ana yapının merkezinde büyük bir kubbe vardır. Yanlarında iki küçük kubbe ile yüksek kemerli kapılar ve pencerelerle çevrilidir.
Saray kompleksinde ayrıca bir devlet sekreterliği binası ve bir cami bulunmaktadır. Aynı zamanda bir sinema ve spor salonuna ev sahipliği yapan ayrı bir binaya sahiptir. Bazı haberlere göre, kompleksin bir cephaneliği, küçük bir silah fabrikası, bir su filtreleme tesisi ve bir otomotiv atölyesi de vardı.
Ancak Sadiq Garh Sarayı’nın hala bir mimari harikası olarak kabul edildiğini belirtmekte fayda var. Bahavalpur’daki bu turistik cazibe merkezi, hem Doğu hem de Batı’nın tasarımlarını kusursuz bir şekilde harmanladığı için mükemmel bir zanaatkarlık örneğidir.
İngiltere Kraliçesi Victoria tarafından hediye edilen büyüleyici altın tavanlar, altın süslemeli uzun sütunlar, iyi aydınlatılmış koridorlar ve devasa avizeler, Osmanlı döneminden kalma bazı sarayları bile utandırabilir.
Bahavalpur kraliyet sarayı, bazı büyük eski İngiliz malikanelerini hatırlatabilirken, büyük kubbeleri ve minareleriyle binadaki zarif Babür tarzı cami, Güney Asya mimarisinin güzel bir örneğidir.
Bu hayranlık uyandıran saray, birkaç on yıl boyunca kraliyet ailesinin elinde kaldı. Ayrıca, bir zamanlar Nawab of Bahawalpur tarafından kullanılan arabaları barındıran devasa bir park alanı ile birlikte iki eski asansöre sahiptir. Yıllar geçtikçe, araçlar ya kraliyet ailesinin mirasçıları tarafından alındı ya da müzayedeye çıkarıldı.
Dahası, Kutsal Kâbe’nin (Ghilaf-e-Kabe) kapakları bir zamanlar büyük mahkemede sergilendi. Ancak, Sadiq Garh Sarayı’ndaki her şey gibi ya bir akraba tarafından alındı ya da hırsızlar tarafından çalındı.