Sosyoloji nedir kısaca bahsedersek en geniş anlamda toplum bilimidir. Sosyoloji, insanların birbirleriyle nasıl etkileşime geçtikleri ve insan davranışlarını sosyal yapılar (gruplar, topluluklar, örgütler), sosyal kategoriler (yaş, cinsiyet, sınıf, ırk vb.) Ve sosyal kurumlar tarafından nasıl şekillendiğini inceleyen çok geniş bir disiplindir. Sosyolojinin temeli bireyin tutumları, eylemleri ve fırsatlarını toplumu tüm yönleriyle inceler. Bireyler gruplara aittir; gruplar davranışlarımızı etkiler; gruplar, üyelerinden bağımsız olan özellikleri alırlar (yani, bütünü, parçalarının toplamından daha büyüktür); ve sosyologlar, cinsiyet, ırk, yaş, sınıf vb. farklılıklar gibi grupların davranış kalıplarına odaklanır.
Sosyoloji Kurucu İsimleri
Sosyoloji 19. yüzyılın başlarında sanayi devriminden etkilendi. Sosyolojinin yedi büyük kurucusu vardır August Comte, Emile Durkheim, Harriet Martineau, Karl Marx, Herbert Spencer ve Max Weber. Ağustos Comte, sosyolojiyi 1838’de tanımladığından “Sosyolojinin Babası” olarak anılır. Toplumun olması gerekenden ziyade, toplumun nasıl anlaşıldığına ve üzerinde çalışıldığına inanmıştır. Dünyayı ve toplumu anlama yolunun bilime dayalı olduğunu ilk fark eden kişi oydu. Marx, Spencer, Durkheim ve Weber sosyolojiyi bir bilim ve disiplin olarak tanımlamaya ve geliştirmeye yardımcı oldu. Harriet Martineau, aynı zamanda sosyolojiyi derinlemesine inceleyen İngiliz akademisyen ve yazardı.
Sosyoloji Tanımı
Sosyoloji eğitimi için iki ana yaklaşım vardır. Birincisi makro-sosyoloji ya da toplumun bütünü olarak incelenmesidir. Bu yaklaşım, sosyal sistemlerin ve popülasyonların geniş ölçekte ve yüksek düzeyde teorik soyutlamayla analizini vurgulamaktadır. Makro-sosyoloji bireyleri, aileleri ve toplumun diğer yönlerini ilgilendirir ancak her zaman ait oldukları daha büyük sosyal sistemle ilişkilidir.
İkinci yaklaşım, mikro sosyolojidir veya küçük grup davranışlarının incelenmesi. Bu yaklaşım, günlük insan etkileşiminin doğasına küçük çapta odaklanmaktadır. Mikro düzeyde, sosyal statü ve sosyal roller toplumsal yapının en önemli bileşenleridir ve mikro sosyoloji bu toplumsal roller arasındaki devam eden etkileşimlere dayanır. Çok güncel sosyolojik araştırma ve teori bu iki yaklaşımı köprüler.
Sosyoloji Alanları
Sosyoloji çok geniş ve çeşitli bir alandır. Sosyoloji alanında birçok farklı konu ve kapsam vardır. Aşağıdakiler sosyoloji alanındaki başlıca araştırma ve uygulama alanlarından bazıları:
Küreselleşme: Küreselleşme sosyolojisi, küresel olarak bütünleşmiş bir toplumun ekonomik, politik ve kültürel yönleri ve etkileri üzerine odaklanmaktadır. Birçok sosyolog kapitalizm ve tüketim mallarının tüm dünyadaki insanları, göç akışlarını ve küresel toplumdaki eşitsizlik meselelerini birbirine bağlanma biçimine odaklanmaktadır.
Irk ve etnik köken: Irk ve etnisite sosyolojisi, toplumun her seviyesinde ırklar ve etnik gruplar arasındaki sosyal, politik ve ekonomik ilişkileri inceler. Yaygın olarak incelenen konular arasında ırkçılık, konut ayrımcılığı ve ırk ve etnik gruplar arasındaki sosyal süreçlerdeki farklılıklar sayılabilir.
Tüketim: Tüketim sosyolojisi, araştırma sorularının, çalışmaların ve sosyal teorinin merkezinde tüketime yer veren sosyolojinin bir alt alanıdır. Bu alt alandaki araştırmacılar, günlük mallarımızda tüketim mallarının rolüne, bireysel ve grup kimliğimize, diğer insanlarla olan ilişkilerimize, kültürümüze ve geleneklerimize ve tüketici yaşam tarzlarının etkilerine odaklanmaktadır.
Aile: Aile sosyolojisi, evlilik, boşanma, çocuk yetiştirme ve ev içi istismar gibi konuları inceler. Spesifik olarak, sosyologlar, ailenin bu yönlerinin farklı kültür ve zamanlarda nasıl tanımlandığını ve bireyleri ve kurumları nasıl etkilediğini inceler.
Sosyal eşitsizlik: Toplumsal eşitsizliğin incelenmesi, toplumdaki gücün, ayrıcalık ve prestijin eşit olmayan dağılımını inceler. Bu sosyologlar sosyal sınıf, ırk ve cinsiyette farklılıkları ve eşitsizlikleri inceleler.
Bilgi: Bilgi sosyolojisi, bilgi birikiminin ve bilgisinin toplumsal olarak yerleşmiş süreçlerini araştırmaya ve kuramsallaştırmaya adanmış bir alt sahadır. Bu alt alandaki sosyologlar, kurumları, ideolojileri ve söylemleri (nasıl konuştuğumuz ve yazdığımız) dünyayı tanımak sürecini, değerlerin, inançların, sağduyunun ve beklentilerin oluşumunu nasıl şekillendirdiğine odaklanır. Birçok kişi güç ve bilgi arasındaki bağlantıya odaklanır.
Demografi: Demografi bir nüfusun bileşimini ifade eder. Demografide araştırılan temel kavramlardan bazıları doğum oranı , doğurganlık oranı, ölüm oranı , bebek ölüm hızı ve göçtür. Demograflar, bu demografinin toplumlar, gruplar ve topluluklar arasında nasıl ve neden farklılaştığına ilgi duyuyor.
Sağlık ve hastalık: Sağlık ve hastalıkları araştıran sosyologlar, hastalıklara, hastalıklara, engelliliğe ve yaşlanma sürecine karşı toplumsal etkilerin ve toplumsal tutumların üzerinde durmaktadırlar. Bu, hastaneler, klinikler ve doktor ofisleri gibi tıbbi kurumlara ve doktorlar arasındaki etkileşimlere odaklanan tıbbi sosyoloji ile karıştırılmamalıdır.
Eğitim: Eğitim sosyolojisi, eğitim kurumlarının sosyal yapıları ve deneyimleri nasıl belirlediğidir. Özellikle, sosyologlar eğitim kurumlarının farklı yönlerinin (öğretmen tutumları, akran etkisi, okul iklimi, okul kaynakları vb.) Öğrenme ve diğer sonuçları nasıl etkilediğine bakabilir.
Din: Din sosyolojisi, dinin toplumdaki pratiği, tarihi, gelişimi ve rolleri ile ilgilidir. Bu sosyologlar zaman içinde dini eğilimleri, çeşitli dinlerin hem din içinde hem de dışında sosyal etkileşimleri nasıl etkilediğini ve dini kurumlar arasındaki ilişkileri inceler.