Avrupa Merkez Bankası (AMB) politika yapıcıları bu hafta Perşembe günü, ellerinde halen kalan cephanelerini tüketmeden önce, büyük ölçüde daha fazla parasal teşvik ilan etmelerinin beklendiği özel bir durum ile karşı karşıya.
AMB şimdiye dek, Mart ayında başlattığı 750 milyar euroluk (840 milyar dolar) pandemi acil satın alma programının üçte birinden daha azını harcadı. Banka mevcut hızda giderse, programın resesyon ile mücadele için hükümetlerin ihraç ettikleri tahvilleri absorbe etmeye yetecek denli büyük olup olmadığını değerlendirmek için Temmuz ya da Eylül toplantılarına kadar bekleyebilir.
Benzer şekilde, AMB'yi harekete geçmeye iten piyasa stresi, kısmen merkez bankasının tahvil alımları ve kısmen de Avrupa Birliği'nin 750 milyar euroluk ortak mali tedbir paketi için anlaşmaya yakın olmasından dolayı azalmakta. İtalya'nın Çarşamba günkü tahvil satışına rekor talep geldi.
Ancak tahvil alım programında çoğunluğun beklediği artıştan daha az bir artışa gidilmesi, AMB Başkanı Christine Lagarde'ın Mart ayında dikkatsizce çevre Euro Bölgesi ülkelerinin tahvil piyasalarının yatıştırmak için harekete geçmeyebileceğini işaret ettiği Mart ayında görülen piyasa şokuna benzer bir hareketi tetikleyebilir.
Toplantıdan Beklentiler
Toronto-Dominion Bank kıdemli Avrupa faiz stratejisti Pooja Kumra, "Pandemi acil satın alma programında bir artış olmaması temelde çevre ülkeler için büyük bir sarsıntı meydana getirebilir," dedi.
Bloomberg'in geçen hafta düzenlediği ankete katılanların büyük çoğunluğu, AMB Yönetim Konseyi'nin varlık alım programını 500 milyar euro artırmasını bekliyor.
Bloomberg News'a rakip haber kuruluşu Market News International'da bu hafta çıkan bir makalede, Yönetim Konseyi'nin "birçok üyesinin" artışa muhalif olduğunun kaydedilmesi, bazı merkez bankacıların varlık alımlarını artırmayı geciktirmeyi tercih edebileceği beklentilerini getirdi.
Evercore ISI'nın merkez bankası strateji başkanı Krishna Guha, ismi belirtilmeyen kaynaklara dayanan bu makalenin "rahatsız edici" olduğunu ve "AMB ve genelde Avrupa'nın zaferin dişleri arasından yenilgiyi çekip almasının ilk kez olmamasından dolayı" gözardı edilemeyeceğini söyledi.
Berenberg baş ekonomisti Holger Schmieding, pandemi nedeniyle varlık alımlarında artış olmasını beklediğini söyledi, ancak bunun olmasına sadece yüzde 60 ihtimal verdi.
Bloomberg Ekonomistleri Ne Diyor?
"Avrupa Merkez Bankası'nın Pandemi Acil Satın Alma Programı'nın büyüklüğünü 4 Haziran'daki toplantısında artırma kararı alması neredeyse kesin gibi. Mevcut satın alma hızı, hükümetlerin finansman ihtiyaçları ve İtalya'da artan sorunlar, AMB'nin programı 1 trilyon euronun üzerine çıkarma ihtiyacında olduğunu işaret ediyor."
-David Powell.
Toparlanma Yavaş ve Zorlu Olacak
AMB'nin kendisi harekete geçmek için beklentilerin oluşmasına neden oldu. Politika yapıcılar defalarca, ihtiyaç duyulduğunda, programı artırmaya hazır olduklarını söyledi. İcra Kurulu üyesi Isabel Schnabel, kararın ekonomik verilere bağlı olduğunu belirtirken, Fransa Merkez Bankası Başkanı Francois Villeroy de Galhau, "Büyük ihtimalle daha da ileri gitme ihtiyacında olacağız" dedi.
Veriler krizde en kötünün geride kalmış olabileceğini işaret ederken, toparlanma acı veren bir şekilde yavaş olacak. Çarşamba günü açıklanan ekonomik faaliyete ilişkin bir gösterge Mayıs ayında son üç ayın en yüksek seviyesine tırmandı. Ancak bu veri sadece daralmanın yavaşlamakta olduğunu, durmadığını gösterdi. İşgücü piyasası verileri, zorunlu izin programlarının işsizlik oranını daha da yükselmekten alıkoyan temel neden olduğunu işaret etti.
Lagarde daha önce yaptığı açıklamada, daralmanın yüzde 10 civarında olacağını işaret ederek, Euro Bölgesi resesyonunun bu yıl merkez bankasının orta ila en kötü durum senaryosu arasında bir yerde olacağını söyledi. Bu görüş, Lagarde'ın Perşembe günü yapacağı basın toplantısında açıklayacağı yeni projeksiyonlarca desteklenecek.
Dahası, Avrupa Birliği'nin toparlanma fonu, halen 27 üye ülke tarafından onaylanmak zorunda olmasına ve sulandırılabilecek olmasına karşın, tarihi bir dönüm noktasını işaret ediyor. Bu paket yürürlüğe girse bile, fonlar gelecek yıla kadar verilmeye başlanmayacak.
Kısıtlamalar Azaltılsa da Sürüyor
Jefferies ekonomisti Marchel Alexandrovich, "Ellerinde tahminleri olduğunda ve aşağı yönlü risklerin nerede olduğunu gördüklerinde, geciktirme yönünde karar almaları oldukça ahmakça olur," dedi ve "Ekonomi ve piyasaları desteklemeye çalışmak uğruna bu kadar zaman ve para harcadıktan sonra varlık alımlarını geciktirmek kendi kalelerine gol atmak olur" değerlendirmesinde bulundu.
Toplantının ve Lagarde'ın basın toplantısının sanal yapılacağı gerçeği, politika yapıcılara Avrupa'nın normale dönmenin uzağında olduğunu hatırlatacak. Ülkeler tecrit durumunu hafifletirken, birçok kısıtlamayı da yerli yerinde bırakıyor ve insanlar bu kısıtlamalara uymazlarsa koronavirüsün tekrar yayılabileceği konusunda defalarca uyarılarda bulunuyor.
Danske Bank ekonomisti Piet Christiansen, "Onları besbelli beklemeye sevk eden bir durum var," dedi ve "Daha fazlasını istemeden önce, ekonomilerin nasıl açıldıklarını görmek için beklememiz gerektiğini düşünebilirsiniz. Ancak kahramanlık yapmanın ve beklemenin zamanı değil. Büyük riskler var ve AMB'nin gerçekten de beklemeye gücünün yetebileceğini düşünmüyorum" şeklinde görüş bildirdi.