Bir kadın sağlıklı bir bebeği hangi yaşlarda dünyaya getirebilir? Sağlıklı bir kadın gebelik planlarken doğurganlık ve olası gebelik komplikasyonlarına karşı neleri bilmelidir?
Doğurganlıkta düşüş
Bir kadının hamile kalma yeteneği 27 yaşında biraz azalmaya başlar ve 37 yaşından sonra önemli ölçüde azalır.
- 30 yaşın altındaki ortalama ve sağlıklı bir çiftin, bebek sahibi olmak istediklerinde, bunu bir yıl içerisinde başarabilme oranları %95’tir.
- Kadın 30 yaşını doldurduğunda ise bir yıl içerisinde hamile kalma şansı her yıl yaklaşık %3 oranında azalır.
- 40 yaşından sonra ise gebe kalma şansı yaklaşık %5-10 seviyelerine düşer.
- 45 yaşına gelindiğinde ise bu şans %5’in altına düşer.
Tabii ki, bunlar genel istatistikler. Her zaman şaşırtıcı sonuçlar görülebilir.
Artan riskler
İlerleyen anne adayı yaşıyla artan bazı sağlık riskleri şöyledir.
Düşük riski
Gebeliğin ilk 13 haftasında (ilk 3 ay, ilk trimester), bebeğin kaybedilmesine ve hamileliğin sonlanmasına erken gebelik kaybı veya düşük denir. Erken gebelik kaybı, kadının yaşı ilerledikçe artan bir durumdur.
- 30 yaşın altındaki kadınlar için erken gebelik kaybı oranı %15-20 civarındadır.
- 35 yaşında bu risk artar ve 40 yaşına kadar düşük yapma oranı %40-50’dir.
Kromozom anomalileri riski
Doğurgan bir annenin down sendromu veya diğer kromozomal anormallikleri olan bir bebeği dünyaya getirme ihtimali de annenin yaşı ile ilişkilidir.
Gebe kalan anne adayının yaşı ne kadar ileriyse doğacak bebekte kromozomal anormallikler görülme ihtimali de o kadar artar.
Bir kadının yumurtası yaşlandıkça, kromozomların yanlış bölünme riski de artar. Bu nedenle, Down sendromu riski anne adayının yaşıyla birlikte artar.
|Anne adayının yaşı||Down sendromlu bir çocuğa sahip olma olasılığı|
|20||1 / 1,600|
|25||1 / 1,300|
|30||1 / 1,000|
|35||1 / 365|
|40||1 /90|
|45||1 / 30|
Diğer riskler
Ayrıca 40 yaş üstü annelerde, gestasyonel diyabet, sezaryen ile doğum gerekmesi, ölü doğum ve gebelik esnasında preeklampsi gelişmesi riskinde hafif bir artış vardır. Bu nedenle 40 yaş üstü gebelerde ek tetkikler ve ultrason görüntüleme yapılır.
Özetle artan anne adayı yaşı, başarılı gebelik ihtimalini düşürür. Ayrıca obezite, hipertansiyon, yüksek kolesterol ve diyabet gibi kronik hastalıklar toplumda ileri yaşlarda daha sık görülür. Sonuç olarak toplumun geneli düşünüldüğünde ileri yaşta gebe kalan anneler hem ileri yaşın getirdiği hemde ek hastalıkların vermiş olduğu riskler altında gebeliğini sürdürür.
Anne adayının sağlığı
“Ben sağlıklıyım, hiçbir sağlık problemim yok” diyen bir anne adayı için riskler nedir?
Sağlıklı beslenen ve düzenli egzersiz yapan bilinçli anne adayları doğal olarak hiç sorun yaşamadan gebelik sürecini atlatabileceğini düşünür.
Sağlıklı beslenerek ve düzenli egzersiz yaparak sağlığınızı iyileştirebilirsiniz. Bu şekilde, istediğinizde çocuk sahibi olabilme potansiyelini yükseltebilirsiniz. Gebeliğin daha başarılı ve daha sorunsuz geçmesini de sağlayabilirsiniz.
Tamamen sağlıklı olmanız harika bir şeydir. Ne var ki yumurtalıklar ayrı bir organ ve diğer her şeyin yolunda gitmesi yumurtalıkların sonsuza kadar sağlıklı yumurtalar oluşturacağı anlamına gelmiyor.
Her kadın sınırlı sayıda yumurta ile dünyaya geliyor. Evet, kadın daha ergenliğe dahi girmemişken kaç yumurta hücresine sahip olduğu bellidir ve bu sayı artmaz.
Her ay düzenli olarak yumurtalar azalır. Ayrıca yaş ilerledikçe, yumurtaların kalitesi de azalır.
Ayrıca;
gibi kronik rahatsızlıklar, hamile kalma yeteneğinizi daha da kötüleştirebilir, düşük yapma riskini arttırabilir ve hamilelik sırasında çeşitli komplikasyonlara neden olabilir.
Özetle, ilerleyen yaşın getirdiği yüksek riskleri değiştiremezsiniz. Ancak sağlıklı yaşayarak gebeliği diğer sağlık risklerinden koruyabilirsiniz.
40 yaşında emziren mutlu anneler
Madem yaş ilerledikçe sorunsuz gebelik geçirme şansı azalıyor, çocuk oyun parklarında neden çok fazla ileri yaşta anne var?
20’li yaşlarda olan nüfusla 40’lı yaşlarda olan nüfus birbirine benzerdir.
Maalesef ekonomik sebepler ve henüz olgunlaşmamış ilişkiler nedeniyle insanlar genç yaşlarda doğum kontrol yöntemlerini disiplinle uygularken ilerleyen yaşlardaki nüfus, çocuk sahip olmaya ekonomik ve duygusal olarak daha fazla hazır hissediyor.
40’lı yaşlarda annelerin mutlu bebek yetiştirme duyguları bedenlerinin gebelik sürecini başarıyla atlatacak sağlıki yeterliliğe fazlasıyla sahip olmasından ziyade ekonomik ve duygusal yeterliliğe dayanıyor.
Gebe kalmak isteyen kadının yaşı ne kadar genç ise gebelik o kadar başarılı ve az sorunlu geçer.
Ancak, finansal ve duygusal ilişki açısından birçok kadın için, mükemmel çocuk sahibi olma zamanı muhtemelen daha ileri yaşlardadır.
30’lu yılların sonlarında ve 40’lı yılların başlarında (ilk kez) anne olmuş birçok kadın olsa da, ileri yaşlardaki gebeliklerin birçoğunda tıbbi problemler ve düşükler görülebilir.
Batılı ülkelerde artan gebelik yaşına çözüm bulma arayışları anne adaylarına, “eğer 35 yaşına kadar çocuk sahibi olamadıysanız yumurtalarınızı dondurabilirsiniz” önerisinde bulunuyor.
Ayrıca kendi yumurtalarıyla anne olamayan ve başka bir kadının yumurtasıyla anne olmak isteyen anne adaylarına “genç yaşlardaki kadınların yumurtalarıyla IVF uygulandığında bebek sahibi olma ihtimali artar” diyor.
Öneri
Çocuk sahibi olmaya önem veren ve anne olmayı arzulayan kadınların hayat planlarını erken yaşta gebe kalacak şekilde plan yapmalarında fayda var. İlerleyen yıllarda mükemmel babayı bulma ihtimalinin arttığını düşünüyor olabilirsiniz ancak ilerleyen yıllarda sizin mükemmel bir gebelik yaşama şansınızın azaldığını bilmelisiniz.
Evet, batılı ülkelerin geliştirdiği “bir başka kadının yumurtasıyla çocuk sahibi olmak” veya “kendi yumurtanızı dondurmak” çocuk sahibi olmayı kolaylaştıran pahalı seçeneklerdir. Evlat edinmekte bu konuda uygulanan geleneksel bir çözümdür. Ancak bu geleneksel veya batılı çözümler sizi mutlu etmeye yetmiyorsa genç yaşlarda gelen sağlığınızı, güzelliğinizi ve erkeklerinin size olan ilgisini sağlıklı bebeklerle sonuçlandırabilmelisiniz.