Luis Cortés (Tocopilla’dan)
Yoldaşım, benim adım Luis Cortés.
İşgaller başladığında yakaladılar beni
Tocopilla kentinde. Pisagua’ya sürdüler beni.
Biliyorsunuz, yoldaş, ne demek olduğunu bunun.
Birçoğu hastalandı, diğerleri
yitirdi aklını. Burası
Gonzáles Videla’nın toplama kamplarının
en kötüsüydü. Bir sabah Angel Vea’nın
öldüğünü gördüm yürek çarpıntısından.
Cömert hayatının ardından, tel örgülerle çevrilmiş
bu öldürücü kumun üzerinde,
O’nun can verdiğini görmek, korkunç bir şeydi.
Ben de kalbimden hasta olduğumu hissedince,
Garitaya’ya gönderdiler beni. Burayı bilmiyorsunuz, yoldaş.
Burası Bolivya sınırında, tepelerde bir yerdir.
Avuntusuz bir yer beş bin metre yükseklikte.
Tuzlu su verilir burada içmek için, daha da tuzludur
deniz suyundan ve doludur yaprak bitleriyle
ve kaynaşan kırmızı larvalarla.
Çok soğuk burası ve yalnızlığı örten gökyüzü
sanki üzerimize düşecekmiş gibi,
daha çok dayanamayacak yüreğimin üzerine sanki.
Gardiyan askerler bile acıdılar halimize,
ve ölmemizi buyuran emri dinlemediler,
bir sedyeye bile kıymayarak,
bağladılar beni bir katıra, ve böylece indik dağdan aşağıya:
Yirmi altı saat tırmandı katır, ve bedenim
daha fazla dayanamıyordu, yoldaşım,
o yolsuz sıradağlarda, ve kalbim sanki benimle değildi,
işte nihayet buradayım,
bak şu yaralarıma, bilmiyorum ki daha kaç zaman yaşarım,
ama bunlar sizi üzüyor, bir şey daha söyleyeceğim
ama bildir, yoldaşım, o lanetlinin yaptığını halka,
acılarımız karşısında sırtlanca patlattığı
kahkahalarını doruğa çıkaran bize karşı O’nun yaptığı zulümleri,
Siz, yoldaşım, anlatın bunu, anlatın,
ne benim ölümüm ne de çektiklerimiz önemli,
bu uzun mücadelede,
ne ki bu ıstırapları bilmesi gerek halkın,
bunların bilinmesi gerek, yoldaş, unutma.
[“Evrensel Şarkı”nın sekizinci bölümü “Dünyanın Adı Juan”dan]
Pablo Neruda (1904-1973)
Çeviren: İsmail Haydar Aksoy