Saç ve Kıl Yeme Hastalığı Nedir
Saç ve kıl yeme hastalığı olarak da bilinen Rapunzel Sendromu, kişinin çeşitli nedenlerle yediği kılların midesinde dolaştığı ve hapsolduğu son derece nadir bir tıbbi durum demektir. Bu hastalık, ince bağırsağa uzanan uzun kıl yumağı oluşmasına neden olur ve uzun vadede ciddi komplikasyonlara sebep olabilir.
Geçtiğimiz yıllarda 38 yaşındaki bir kadının midesinden cerrahi operasyonlar sonucu 15 x 10 cm’lik ve ince bağırsağının üst kısmından 4 x 3 cm’lik bir saç/kıl yumağı çıkarıldı. BMJ Case Reports dergisinde yayınlanan bu vaka, tıp literatüründe yayınlanan 89. Rapunzel sendromu vakası olarak kabul ediliyor.
Rapunzel sendromlu hastaların % 85 ila 95’i doktorlara karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi belirtileri sebebiyle başvurdu. Rapunzel sendromunun diğer semptomları arasında mide şişkinliği, iştah azalması, kilo kaybı, kabızlık ve ishal gibi belirtiler bulunur. Bazı durumlarda bağırsak delinir ve bu da sepsise (kan enfeksiyonu) yol açabilir. Vakaların %4’ü ise ölümle sonuçlandı.
BMJ Vaka Raporları incelemesinin yazarları, saç ve kıl yeme hastalığı ile başı dertte olanların yaklaşık %70’inin 20 yaşından küçük kadınlar olduğunu tespit etti. Rapor edilen en genç hastaların yürümeye başlayan bir çocuk, en yaşlı hastanın ise 55 yaşında bir erkek olduğu biliniyor.
Kadınların erkeklere göre daha fazla Rapunzel sendromu rahatsızlığına sahip olduğu düşünülmektedir çünkü saç telleri tipik olarak daha uzundur ve uzun tüylerin midenin mukoza tabakalarına sıkışması daha olasıdır. Daha fazla saç tüketildikçe ve sindirilemedikçe kıl yumağı daha da büyür.
Nedenleri, İnsanlar Neden Saç Yerler?
Zihinsel engelli ve belirli psikiyatrik bozuklukları olan bazı insanlar kendi saçlarını yiyebilirler (bu davranışa ayrıca trikofaji de denir). Saçlarını yiyenlerin sahip olma olasılığı yüksek iki psikiyatrik bozukluk vardır: trikotillomani (saç yolma) ve pika sendromu.
Trikotillomani hastaları saçlarını çekmeyi ve koparmayı içeren bir sorunla karşı karşıyadır. Bu insanlar saç telleriyle oynamayı da çok severler, ayrıca saç kökünü kemirmeyi de kendileri için alışkanlık haline getirirler.
Bir çalışma, trikotilomani hastalarının% 20’sinin saçı gerçekten yutmak da dahil olmak üzere bu davranışları günlük olarak gerçekleştirdiğini ortaya çıkardı. Bir diğer çalışmada ise trikotilomani hastası olan 24 kişinin %25’inin midesinde saç ve kıl yumakları bulundu.
Pika sendromu (pica), adını aldığı kuşun alışılmadık yeme alışkanlıkları nedeniyle Latince “saksağan” kelimesinden gelir. Bu rahatsızlık kil, kir, kağıt, sabun, bez, yün, çakıl taşları ve saç gibi besleyici olmayan, gıda dışı maddeleri yemeyi içeren bir bozukluktur.
Pika genellikle bebeklerde veya yeni yürümeye başlayan çocuklarda teşhis edilmez çünkü gıda dışı maddeleri ağza götürmek (ve yanlışlıkla yutmak) bu yaşta oldukça normal kabul edilir. En çok çocuklarda, hamile kadınlarda ve otizm spektrum bozukluğu gibi zihinsel engelli kişilerde görülür .
Ayrıca, aileleri tarafından ihmal edilen bazı çocuklarda trikofaji ve pika gibi hastalıkların ortaya çıkabildiğini gösteren birçok teori var. Ayrıca, Hindistan, Afrika ve Amerika Birleşik Devletleri’nin bazı bölgelerinde, kil yemenin sağlığa olumlu etkileri ve manevi faydaları olduğu düşünülmektedir. Hem trikofaji hem de pikanın demir eksikliği olan kişilerde ortaya çıktığı biliniyor. Rapunzel sendromunun bazı vaka raporlarında, hastalarda demir eksikliği veya çölyak hastalığı teşhisi bulunma ihtimalinin yüksek olduğu, bu rahatsızlıklara uygun tedavi yöntemleri uygulandığında ise sorunun ortadan kalktığı ortaya çıktı.
Çölyak hastalığı, ince bağırsakta hasara neden olur ve bu da besinlerin emilimini zorlaştırır. Saç, demir ve diğer minerallerin eser elementlerini içerir, ancak bunun saçları yemeye yönelik bir tür biyolojik dürtüyü teşvik edip etmediği hala belirsizdir. Diğer vaka çalışmaları, kıl yumağının neden olduğu tıkanmanın bir yandan demir eksikliğine de sebep olabileceğini ortaya çıkarmıştır.
Tedavisi Nasıldır
Çoğu durumda, saç topunun tek parça halinde alınması için ameliyat gerekir. Tüy yumağını kimyasallarla eritmek, lazerle daha küçük parçalara ayırmak veya endoskopi adı verilen ağızdan mideye sokulan bir tüp ile çıkarmak da mümkündür. Ancak bu yöntemler genellikle ameliyattan daha az başarı oranına sahiptir.
Saç yumağı çıkarıldıktan sonra, aynı sorunun tekrar ortaya çıkmaması için psikoterapi gibi tedaviler önerilir. Bu, özellikle trikotillomani veya stresle ilişkili pika hastaları için önemlidir, çünkü bireyler tekrar Rapunzel sendromu geliştirme riski altında olabilirler .
“Sorumluluk Reddi: Dusge, tüm bilgilerin gerçeklere dayalı olarak doğru, kapsamlı ve güncel olduğundan emin olmak için her türlü çabayı göstermiştir. Ancak bu makale, lisanslı bir sağlık mesleği mensubunun bilgi ve uzmanlığının yerine kullanılmamalıdır. Herhangi bir ilaç almadan önce daima doktorunuza veya başka bir sağlık uzmanına danışmalısınız. Burada yer alan ilaç bilgileri değişebilir ve olası tüm kullanımları, talimatları, önlemleri, uyarıları, ilaç etkileşimlerini, alerjik reaksiyonları veya yan etkileri kapsaması amaçlanmamıştır. Belirli bir ilaç için uyarıların veya diğer bilgilerin bulunmaması, ilaç veya ilaç kombinasyonunun tüm hastalar veya tüm spesifik kullanımlar için güvenli, etkili veya uygun olduğunu göstermez. Detaylı bilgi için: tıbbi sorumluluk reddi.”