Divan-I Hümayun Terimi Hakkında Bilgiler
Tarih Terimi Olarak Divan-I Hümayun:
Osmanlı Devleti'nde ilk olarak Orhan Bey zamanında oluşturulan yürütme-danışma kuruludur. Divan-ı Hümayunda siyasal, yönetsel, askeri, mali ve şeri işlerle, her çeşit şikayetlere ve davalara bakılırdı. Divan toplantıları toplumun tüm kesimlerine açıktı. Devletle, devlet uygulamaları veya devlet adamlarıyla ilgili şikayeti olan herkes Divan-ı Hümayuna başvurabilirdi. Divan-ı Hümayun'un asıl üyeleri Sadrazam, Kubbealtı vezirleri, Kaptan Paşa, Rumeli ve Anadolu kazaskerleri, Rumeli Anadolu ve İstanbul defterdarları, Nişancı, ve Yeniçeri ağası idi. Bir de Rumeli beylerbeyi İstanbul'da bulunduğunda divan toplantılarına katılabilirdi. II. Mehmet Devri'ne kadar hükümdarın başkanlığında toplanan divan bundan sonra Baş vezirin başkanlığında toplanmaya başlamıştır. XVI. Yüzyıla kadar her gün toplanırken, bu zamandan sonra haftada dört gün (Pazartesi, Salı, Cumartesi, Pazar) toplanmıştır. Divan-ı Hümayunda bitirilemeyen işler öğleden sonra Sadrazamın konağında toplanan İkindi Divanında görüşülürdü. Divan-ı Hümayunun yetkileri 1731 yılında azaltılarak, yetkiler sadrazamda toplanmıştır. II. Mahmut Dönemi'nda ise tümüyle kaldırılarak yerine nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuştur.
Benzer Tarih Terimleri:
Göçebe: Bir yerde kalıcı olarak yerleşmiş olmayıp mevsime veya başka koşullara bağlı olarak yer değiştiren topluluk.
Reisülküttap: 1. Osmanlı Dönemi'nde, XVII. yüzyıla değin padişah divanında, divan yazmanlarının başı olan görevliye verilen san. 2. Tanzimattan önceki dönemde Osma
Tirkeş: Ok mahfazası.
Cerime: 1-Suç. 2-Osmanlı tımar sisteminde alınan vergilerden biri.
Ortodoks: Daha çok Doğu Avrupa'da yaygın olan ekseriyetle Rum ve Slav topluluklarının bağlı olduğu Hıristiyan mezhebi. Hıristiyanlıktaki üç büyük mezhepten biri
Mahzı Safa: Mutluluk sebebi.
Fetva Emini: Şeyhülislâm kapısında fetva hazırlamak ve şeriat mahkemelerince verilmiş bildirileri incelemekle görevli uzman kişi.
İçtihad (Öğreti): Uygulanacak kuralın yasada ya da örf ve adet hukukunda açıkça ve hiç bir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde bulunmadığı durumlarda yargıcı