Kablo yapımında kullanılan elemanların neler olduğunun bilinmesi gerekir. Kablo ve iletkenlerin yapı elemanları tanım ve görevleri
Kablo ve iletkenlerin yapı elemanları :
Damar:
Core:
Kablonun yalıtılmış olan iletkenidir.
İletken:
Conductor:
Elektrik enerjisini ileten tel veya tel demetidir.
Yalıtkan kılıf:
Insulating sheath:
Damar iletkenini yalıtan bir kılıftır.
Ayırıcı kılıf:
Seperating sheath:
Üst üste gelen ayrı metaller arasına konulan yalıtkan kılıftır.
Dış kılıf:
Outer sheath:
Kabloyu dış etkenlerden koruyan ve kablonun en dışında bulunan kılıftır.
Zırh:
Armour:
Kabloyu mekanik etkilerden koruyan yassı veya yuvarlak tellerle yapılmış örgü veya sargıdır.
Ortak kılıf:
Filling:
Çok damarlı kablolarda damar demetini içine alan ve damar demetine istenilen çevre biçimini vermeye yarayan kılıftır.
Kablo ve iletkenlerin yapı elemanları şunlardır:
Yarı iletken siper:
Semi-conductive layers:
Damar iletkeni ile yalıtkan kılıf arasında ve yalıtkan kılıfın üzerine gelen yarı iletken maddeden yapılmış bir tabakadır.
Sıkıştırılmış iletken:
Compacted conductor:
Tellerin arasındaki boşlukların azaltılarak iletken çapının ve kesitinin geometrik boyutlarını küçültmek için sıkıştırılmış olan çok telli burulmuş bir iletkendir.
Konsantrik iletken:
Concentric conductor:
Bir damarlı, kablolarda yalıtkan kılıfın (gerektiğinde yarı iletken siperin) çok damarlı kablolarda genel olarak ortak kılıfın üzerine gelen bakır tel veya bakır şeritlerin oluşturduğu, kablo boyunca helisel biçimli bir sargıdır.
Kılıf:
Sheath:
İletkeni elektriksel, mekanik ve kimyasal bakımdan korumak ve yalıtmak için kullanılan iletken damar ve damar gruplarını içine alan kaplamadır.
Çok damarlı kablo:
Multi-core cable:
Çok damarlı kablo, damar sayısı birden çok olan kablodur.
Kör damar:
Blind core:
Çok damarlı kablolarda damarlar arası boşlukları doldurmak ve kabloya uygun bir biçim verilmesini kolaylaştırmak için kullanılan yalıtkan malzemeden yapılmış iletkensiz damardır.
Metal siper:
Metallic screen:
Metal siper, her damarın veya ortak kılıfın üzerine gelen bakır tel veya şeritten yapılmış bir sargıdır.
Tutucu sargı:
Helix tape:
Tutucu sargı, metal siperin veya zırhın üzerinde bulunan ve bunların dağılmasını önleyen bakır veya galvaniz çelik şeritlerle ya da plastik şeritlerle yapılmış sargı veya sargılardır.
Kablo bakır ve alüminyum iletkenleri
- TS:Türk standartları
- IEC: International electrotechnical commission (Uluslar arası elektroteknik komisyonu)
- VDE: Alman standartları
- BS: British standards (İngiliz standartları)
Standartları tarafından belirtilen esaslara göre tek telli, çok telli, ince çok telli, çok telli sıkıştırılmış dairesel ve çok telli sıkıştırılmış sektör (damar iletkeni kesidi daire kesmesi biçimli olan kablo) formunda imal edilir.
Bakır iletkenler olarak som elektrolitik (sert) bakır tel 1-4 mm çapları arasında TS-2 standardına göre üretilmektedir. Tavlanmış elektrolitik bakır teller (yumuşak) 0,15-4 mm çapları arasında TS-18 standartlarına göre üretilir. Kablo üretiminde kullanılacak olan iletkenler (örgülü) 0,5-630 mm² kesit aralığında TS- 6570 ve IEC 60228 standartlarına göre üretili