Çok yakında bir "demokratikleşme paketi" daha açıklanacak. Seviniyor ve heyecanlanıyoruz. Kimileri beğenmeyecek, kimileri yetersiz bulacak. Ama önemi yok; Başbakan'ın dediği gibi bu bir aşama olacak ve süreç devam edecek. Nihai hedef, "ileri demokrasi."
İyi de sosyolojik bir olgu olan ucu açık demokratikleşme süreciyle içeriği, çerçevesi ve hazırlayanın demokrasiden ne anladığıyla sınırlı 'paket' gerçeği mantık ve pratik olarak amacına ne kadar uygun?
Geçmiş paketler
Bu soruyu şu nedenle soruyorum: 1839 Tanzimat, 1856 Islahat, 1876 1. Meşrutiyet padişah fermanı olarak sunulmuştu. 1908 2. Meşrutiyet ve "Hürriyetin ilanı" İttihat ve Terakki'nin bir girişimiydi.
Diktatoryal bir kadronun hürriyet anlayışı ne olabilirdi ki? Kısa zamanda anlaşıldı: Kendileri üzerinde padişahın/sarayın denetiminin kaldırılması ve kazandıkları hareket alanını kullanarak toplumu demir yumrukla yönetmek isteği...
1961 ve 1982 anayasaları darbe ürünüdür ve onlar da 'yukarıda' tasarlanıp, 'aşağıda' servis edilmiş metinlerdir. Toplumun tüm kat ve farklarıyla katıldığı bir müzakere sürecinin sonucu doğmamışlardır.
Onlar da kendi çaplarında birer 'paket'tirler. O nedenledir ki bunca anayasaya rağmen ne ülke gelişmiş bir demokrasiye kavuşabilmiş ne de anayasanın belgeleyeceği ve koruyacağı büyük barışını yapabilmiştir.
Bu durumun bir nedeni Türkiye'de özgürlüklerin sınırlarını, "iyi" ve "doğru"nun ne olduğunu belirleyenin toplumsal anlaşma değil, yönetenlerin iradesi olmasıdır. Diyeceksiniz ki "Yönetici asker de olabiliyor sivil de; o veya bu partiden olabiliyor; kendine sağcı veya solcu diyebiliyor. Bir fark yok mu?" Pek yok çünkü darbe veya seçimle de gelse yönetenlerin siyaset aracı onların gücünü orantısız olarak artıran devlet makinesidir. Türkiye'de devlet öyle güçlü bir kavram ve olgudur ki "vatanın da milletin de" sahibidir. Tüm güçleri (yasama, yürütme ve yargı) kendinde toplar ve bireyin sabahtan akşama, doğumdan ölüme kadar her anını planlar ve yönetir. Böylesine güçlü bir devlet geleneği olan toplumda hürriyetleri de demokrasiyi de devlet "paket" olarak ihsan eder. (Ya da etmez.)
Vesayet
Bu durumun açık adı vesayettir. Kadro olarak vasinin kim olduğu hiç önemli değildir. Vesayet devletle ona tabi kılınan toplum arasındaki ilişkinin adıdır ve bu cumhuriyet tarihi boyunca hiç değişmemiştir.
Hükümetler, adları ne olursa olsun, hangi partiye bağlı olurlarsa olsunlar, iktidar oldukları anda devletin engin gücünün büyüsüne kapılıp, vesayetin çarklarını kendi adlarına işletmeye başlarlar. Düzen böyle kurulmuştur; güç ayartıcıdır. O nedenle bizdeki demokrasi hep kısmi, şartlı ve sınırlıdır. Toplumun kendi arasında vardığı anlaşmalar, kendi içinde oluşturduğu koalisyonlardan türemez. Devletin (iktidarın) ihsanı oranında, paketler biçiminde ve hep eksikli biçimde gerçekleşir.
Bunu normal karşıladığımız sürece demokrasi (olduğu kadarıyla) bizim eserimiz değil, devletin (iktidarın) lütfu olacaktır. Verilenle yetinip sevineceğiz, eksik kalanı da gelecek paketlerde arayacağız.
Biz cihan imparatorlukları kurmuş büyük bir milletiz. Devlet kurmaktaki maharetimizi neden demokrasiyi inşa etmekte gösteremiyoruz? Galiba işin püf noktası, eşitlik, uzlaşma ve ortaklık olgularından çok hükmetmek alışkanlığımızda. Bundan kurtuluşun tek yolunun devletin vesayet değil hizmet kurumu haline getirilmesidir. Yeni anayasa bunu hedeflemedikçe umudumuz paketler olacaktır.
- BIST 89.282
- Altın 145,428
- Dolar 3,6363
- Euro 3,8917
- İstanbul 13 °C
- Diyarbakır 11 °C
- Ankara 14 °C
- İzmir 16 °C
- Berlin 16 °C
- Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Erzurum mitingi ertelendi
- PDK: Bağımsızlık referandumu bu yıl yapılacak
- Rusya 'dan Fırat kalkanı açıklaması
- Almanya İçişleri Bakanı: Casusluğa göz yummayız
- Sebahat Tuncel de açlık grevine başlıyor
- Demirtaş ve Zeydan açlık grevine başlıyor
- Trump kızı İvanka'yı danışman yaptı
- ABD Dışişleri Bakanı Tillerson Ankara'da
- Trump'ın seyahat yasağına 'süresiz durdurma'
- BM Genel Sekreteri Guterres bugün Hewler’e gidiyor
- Adalet Bakanı: 'Birileri Adil Öksüz'ü Türkiye'de saklıyor'
- Kılıçdaroğlu'ndan Türkeş'in memleketinde bozkurt
- Yeni KHK yayımlandı: 416 kişi görevlerine iade edildi
- Binali Yıldırım: Fırat Kalkanı harekatı bitmiştir
- Ruhani: Rusya'ya sonuna kadar destek vereceğiz
Demokratikleşme 'paketi'
- Reuters objektifinden Musul’dan kaçış
- Hawraman Taht köyünde kar manzarası
- Suriye’nin Halep kentinden geriye kalanlar
- Başbakan Binali Yıldırım, Hewler'de
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Arzu Yılmaz: 'Türkiyelileşme, Cizre’de bodrumda kül oldu gitti'Kürt sorunu ve Ortadoğu siyaseti konusundaki yazılarıyla bilinen Duhok’taki Kürdistan Amerikan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Arzu Yılmaz’la söyleşi...
- Eski ABD elçisi: Rakka YPG'siz alınamazABD’nin eski Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey, Suriye’de Türkiye’yle YPG’yi karşı karşıya getiren denklem hakkında konuştu.
- Ahmet Türk: 7 Haziran sonrasındaki eylemler hataydıMardin Belediye Eş Başkanı iken yerine kayyum atanan ve ardından tutuklanan Ahmet Türk, çözüm sürecini ve referandumu değerlendirdi.
- Nuceyfi: 'Kürdistan’a saldırmayı düşünenler var'Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve eski Parlamento Başkanı Usame Nuceyfi, “Bağımsızlık konusunda kararı Kürdistan Bölgesi halkı verecek. Biz de bunu saygıyla karşılayacağız” dedi.
ÖZEL MAKALE
- Türkiye ve Kurdistan: Geleceğe Dair (1)"1980’lerin sonunda iki kutuplu sistem yıkıldığında, Orta Doğu’da bazı temel değişiklikler meydana geldi. Bu değişikliklerin simalarından biri 1992’de Kurdistan hükümetinin kurulmasıdır. "
- Erdoğan: AB için referandum yapabilirizCumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Avrupa Birliği ile müzakerelerin devamı için referandum yapılabileceğini söyledi.
- Türkiye'de tutuklu sayısında yüzde 191'lik artışAvrupa Konseyi'nin ceza istatistiklerine göre Türk cezaevlerindeki tutuklu sayısı 2006-2015 yılları arasında yüzde 191 oranında arttı. 47 üye ülke genelinde ise tutuklu sayısında düşüş kaydedildi.
- Türkan Elçi, Tahir Elçi'yi yazdıTürkan Elçi, Diyarbakır Baro Başkanı iken öldürülen Tahir Elçi için Özgürüz’e yazdı: Kopuk, kör, sağır hayatların arasına köprüler inşa etmiştin.
KÜLTÜR SANAT
- Şener Şen, beyaz perdeye geri dönüyorŞener Şen uzun bir aradan sonra tekrar bir sinema filmi için kamera karşısına geçmeye hazırlanıyor.
- Şerefnâme’nin 1682 tarihli ilaveli tercümesi yayınlandıŞerefnâme’nin 1682 tarihinde Palu Beyi Yansur Bey’in Katibi Şem‘î tarafından yapılmış Osmanlıca Tercümesi Nûbihar Yayınları tarafından yayınlandı.
- Aynur Doğan'a ABD'den Akdeniz Müziği Ustası ödülüKürtçe müziğin, Türkiye’de ve dünyada en çok tanınan isimlerinin arasında yer alan Aynur Doğan, ABD’deki Berklee Müzik Okulu tarafından geleneksel olarak verilen Akdeniz Müziği Ustası ödülüne layık görüldü.
- Dengbêj Mihemed Şêxo'nun ölüm yıldönümüKürd müziğinin usta ismi denbêj Mihemed Şêxo 9 Mart 1989 tarihinde hayatını kaybetti.