"Tek bir doğru biliyorum: Artık Jedi'ların sona ermesinin vakti geldi." Bu son sözlerle Luke Skywalker, yılın en çok beklenen filmlerinden biri olan Star Wars: The Last Jedi'ın ilk fragmanını kapattı ve her yerde hayranlar bu sözlerin ne anlama geldiğini düşünmeye başladı. Filmin adı ile birlikte, bunun ne anlama geldiği çok açık görünüyor: Jedi'lar Luke Skywalker ile sona erecek.
The Last Jedi'ın yönetmeni Rian Johnson, unvanda Luke'tan bahsettiğini doğrulamıştı; ancak Jedi'lar gerçekten bittiğinde, serinin geleceği için bu ne anlama geliyor? Bu, Rey için ne anlama geliyor?
Film hakkında bilgiler yavaşça geldikçe, Star Wars'un Jedi ve Sith'ten uzaklaştığını fark ediyorsunuz, değil mi?
Aydınlık taraf ile karanlık taraf arasındaki eski mücadele, Star Wars mitolojisinin temel taşı. Peki ya bunlardan başka ne var? Aslında bir şey var. Dünya siyah ve beyaz değil, grilerle dolu ve yeni Star Wars serisi Gri Jedi'ların yolunu açıyor olabilir.
Gri Jedi'lar, Star Wars için yeni bir konsept değil ama filmlerde veya TV dizilerinde kesin olarak görünmüyor. Serinin devamı için bazı söylentiler var ve bunlar Gri Jedi'ların son üçlemenin büyük bir odağı haline geleceğini kanıtlıyor gibi. Bu yüzden bu konuda biraz ışık tutmak istedik.
Gri Jedi Nedir?
1. Güç'ün hem aydınlık hem de karanlık taraflarını zayıf noktalarına yenik düşmeden veya kendini ona kaptırmadan kullanabilen bir Güç kullanıcısıdır. Örneğin, bir Gri Jedi karanlık tarafın Güç'ünü kötülüğe kapılmadan kullanabilir.
2. Jedi Konseyi dışında faaliyet gösterir ve Jedi standart kural ve yönetmeliklerine uymaz.
Bir Gri Jedi, genellikle her iki grubun işlerinden uzak durur ve kendi yolunda gider. Sith kadar güçlü bir Güç kullanıcısı olmakla birlikte, bir Jedi'ın tüm ahlakı ve onurunu taşır.
Güç'ün her iki tarafını kullanan bir Gri Jedi, birden fazla Güç yeteneklerine sahiptir. Mind trick'i kullanmada da ustalar. Her zaman aydınlık veya karanlık taraf arasında ince çizgide yürürler.
Nasıl Ortaya Çıktılar?
Gri Jedi kavramı, Disney’nin Star Wars markasını satın aldıktan sonra “Legends” olarak tanımladığı ve yeni evrende yer almayan eski “Expanded Universe”de hatrı sayılır bir zamandan beri geçerlilikte olan bir kavramdır. Episode IV: A New Hope’ta vuku bulan Yavin Savaşı’ndan yaklaşık 4000 yıl evvel Eski Sith Savaşları esnasında ilk Gri Jedi'lara rastlarız.
Biraz arkaplan vermek gerekirse; Yüksek Konsey, Jedi düzenini daha fazla merkezîleştirmek ve kontrol altına almak isteyince bu karara karşı çıkan bazı Jedi'lar, Konsey’in Jedi etiğini yeniden yorumlama, yahut değiştirme yetkisi olmadığını iddia edip kendilerini yalnızca Güç’ün kendisine adamaya başladılar. Bu yeni nesil Jedi'lar, geleneksel öğretileri savunan Konsey’le mücadele ettiler. Görünüşlerini de yine gelenekselden sıyrılarak gri renkli pelerin giyerek değiştirdiler.
“Gri Jedi” kavramı, bu tarihten sonra sadece eski Jedi'lar için değil, ne Jedi ne Sith felsefesini benimsemiş Güç’e duyarlı kişiler için kullanıldı. Legends literatüründe bu tür Güç kullanıcılarına rastlamak mümkündü.
Örneğin; Jensaarai tarikatı, hem Jedi hem Sith öğretilerini harmanlayan bir inanç sistemine sahipti. Hatta bir dönem, Galaktik İmparatorluk’un çöküşünün ardından, tam olarak Return of the Jedi’dan 11 yıl sonra, sırt döndükleri Jedi düzeninin yeni yüzü Luke Skywalker’ın Jedi Akademisi'ne öğrenci göndermişlerdir. Tabii unutmamak gerekir ki artık tüm bunlar Disney'nin Star Wars markasını satın alımı sonucu, adı üstünde, efsane sayılmakta.
Gri Jedi felsefesini anlamak için, Sith ve Jedi itikadını öğrenmemiz gerekiyor. Neyse ki bunun için fazla felsefe yapmamıza gerek kalmadan birkaç zincirleme cümlede tamamlayabileceğimiz yazılı kurallar var. Sith’lerden başlayalım. Sithler’e göre “Barış bir yalan, sadece tutku vardır. Tutku sayesinde mukavemet elde ederim. Mukavemet sayesinde güç elde ederim. Güç ile zafer kazanırım ve bu zafer, zincirlerimi kırıp beni serbest kılar.” Havalı, değil mi?
Jedi’ların Budist rahipleri kıskandıracak ana felsefesi ise şu şekilde: “Duygu yok, huzur vardır. Cehalet yok, bilgi vardır. Tutku yok, sükûnet vardır. Karmaşa yok, uyum vardır. Ölüm yok, Güç vardır.” Sanırım olayı özetlemiş olduk.
Gri Jedi'lara göz attığımızda yazılı bir kural olmadığını ama zaman içinde çeşitli yazar ve hayranlar tarafından birazcık zorlamayla ortaya atılan bir inanç sistemi derlemesinden bahsedebiliriz. O da şöyle ilerler: “Ne Karanlık Taraf ne Aydınlık Taraf vardır, var olan tek şey Güç’tür. Dengeyi korumak için elimden geleni yaparım. Kötü olmadan iyi olmaz, fakat kötünün filizlenip büyümesine izin vermemeliyim. Tutku vardır, ama huzur da vardır. Sükûnet vardır, ama duygu da vardır. Karmaşa da vardır, düzen de.”
Yine de tüm bunlara rağmen, Gri Jedi terimi anca lafta kalmıştır. Tanık gösterilen Gri Jedi’ların çoğu önceden bir tarafa mensup olanlardan oluşmaktadır ve kaderleri de eninde sonunda o tarafı yeniden seçmekle mühürlenmiştir. Star Wars: Rebels’daki Bendu bile bu konuda bir istisna olamamış, Kanan’a yardım edip sezon finalinde Asiler’den çok İmparatorluk’a zarar vermiştir.
Gelecek Star Wars Serisi İçin Neden Önemliler?
Gri Jedi teorileri, Star Wars: The Last Jedi'ın sunduğu detaylarda ortaya çıktı. Tanıtım fragmanı, gri bir kıyafet içinde olan Rey'in sahnesi ile başlıyor ki bu belirgin şekilde bilinçli bir tasarım. Karşılaştırma için Anakin, başlarda sürekli siyah giydi ve zamanla Vader oldu. Luke'un karanlık yüzeye olası geçişini göstermek için Vader ile karşılaşmadan önce parlak bir beyaz kıyafet giydirildi.
Belirttiğimiz üzere bir Gri Jedi için esas önemli nokta dengeyi korumaktır. The Last Jedi fragmanında da bu noktaya özellikle ayak basılmış. Luke Skywalker, Rey’e “Aydınlık. Karanlık. Denge” sözlerini boş yere söyletmedi. Eh, Jedilar’ın sona ermesiyle ilgili söylediği söz de malûm. Belki de neyi kast ettiğini çözmek yerine, Luke’un bu sözlerinde ne derece samimi ve kararlı olduğu hakkında muhakeme etmek daha akılcı bir yöntem olmakla beraber, bizi derin Star Wars evreni içerisinde bir takım bağlantılar kurmaya yöneltebilir.
The Last Jedi posteri de kendince ipuçları içeriyor. Rey için kullanılan ton mavi ile başlıyor ancak kademeli olarak kırmızıya dönüyor. Bu bir şeyleri ima ediyor gibi. Ayrıca, posterdeki iki ayrı tarafta bir çok şey anlatıyor; Bir tarafı Luke (Aydınlık Taraf), diğer tarafında Kylo Ren (Karanlık Taraf) ve ortada Rey. Rey'in hangi yoldan gideceğinden emin olmadığını mı ima ediyor?
Star Wars gibi büyük bir markayı yeniden yapmak istiyorlarsa, bu filmi taze ve ilgi çekici tutmak için olayları ciddiye almaları gerekiyor. Star Wars yeni bir yön bulmak zorunda. Hem Rey hem de Kylo Ren, Gri Jedi oluşumuna sahipler. Neden bunu güzel bir hikaye ile sunmasınlar ki? Bunun serinin felsefesine yapılan güncelleme gibi düşünün. Neden olmasın?
Serinin sekizinci filmi Star Wars: The Last Jedi, 15 Aralık 2017 tarihinde vizyona girecek.