Tahmin edebileceğiniz gibi, dudak ve damak yarıkları (DDY) ağzın ve yüzün hareketlerini engellemektedir. Dudak-damak yarığı ile doğmuş çocuklar beslenme, işitme, konuşma ve diş ile alâkalı sorunlar yaşamaktadırlar.
1. Beslenme Sorunları
Dudak yarıklı bebekler genellikle beslenme sorunu yaşamamaktadırlar. Ancak damak yarığı dahil olduğunda, beslenme büyük problem olmaktadır.
Normalde damak, yemek ve sıvıların buruna girişini önlemektedir. Damak yarığı bebeğin çok miktarda hava yutmasına ve buruna yemek kaçmasına neden olmaktadır. Aynı zamanda damak yarığı bebeğin meme emme veya biberondan beslenme sırasında tutunmasını ve emmesini zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak, damak yarıklı çocuklar emme ve beslenme işlemleri için özel yapılmış biberon ve biberon uçlarına ihtiyaç duyarlar. DDY'li bebek, annelerinin emzirme dönemlerinde rehberlik ve danışma için bir uzmana başvurmaları önerilmektedir.
Beslenme sorunu bulunan bebeklerin yeterli kilo alıp almadığının kontrolü için bir doktora düzenli olarak görünmeleri gerekmektedir.
2. Orta Kulağa Sıvı Dolumu ve İşitme Kaybı
Birçok DDY'li çocuk orta kulakta sıvı birikimi riski altındadır. Bu sıvı olması gerektiği gibi östaki tüpünden geçemez (akamaz) ve sonuç olarak önce kulak iltihabı, sonunda ise işitme kaybı yaşarlar. Dolayısıyla, damak yarığı olan çocuklarının kulak zarlarına sıvı akışına yardımcı olması ve işitmelerinin güçlenmesi için tüp takılmaktadır.
Damak yarıklı çocuklar yılda en az iki defa işitmelerini kontrol ettirmeleri gerekir. Eğer işitme sorunları varsa, doktor bu kontrol sayısını arttırabilir.
3. Diş Sorunları
DDY'li çocukların genellikle diş sorunları olmaktadır. Bu sorunlar küçük diş, kayıp diş, fazla diş ya da olması gereken yerden kaymış diş olarak sayılabilir. Ayrıca diş etlerinde ve alveolar ridge'te (dişleri destekleyen kemik) bozulmalar bulunabilir. Ridge bozulmaları kayma, diş ucunun ya da tamamının dönmesi veya hiç çıkmamış diş olabilir.
Düzenli olarak DDY'de uzmanlaşmış bir pediatrik diş hekimini görmek önemlidir. Diş hekimi, çocuğun ağız gelişimini düzenli olarak takip edecek, bir sorun gördüğünde teşhis edecek ve gerektiğinde müdahale edecektir.
4. Konuşma Sorunları
Damak yarığına göre dudak yarığı bulunan çocukların daha az konuşma sorunu bulunur. Damak yarığı bulunan yaklaşık 5 çocuktan 1'inde ameliyat sonrası konuşma bozukluğu kalır. Sıklıkla bunun anlamı çocuğun sesindeki hipernazalitedir (sesin burundan gelmesi). Bunun anlamı, damağın buruna giden havayı engelleyebilecek kadar iyi çalışmıyor olduğudur.
DDY'li çocukların damak ile bağlantılı olmayan konuşma sorunları da olabilmektedir. Örneğin, yaş ile bağlantılı sorunlar olabilir; "kırmızı" yerine "tırmızı" demek gibi. Bazen yarığa bağlı diş sorunları da konuşmada bazı sesleri etkilemektedir; örneğin, "S", "Ş", "J" gibi.
Bir dil ve konuşma terapisti çocuğun dil ve konuşma becerilerini değerlendirdikten sonra gerekli gördüğü tedavileri uygulayabilir veya terapiye gerek görmeyebilir.
Çocuğunuzun Problemini Birlikte Değerlendirelim!