İki Yaşamlıların (Amfibiler) Yaşam Ortamları ve Besinleri
İki yaşamlıların çoğu tatlı sularda ve nemli yerlerde yaşarlar. Tuzlu sularda yaşayanları yoktur. Yalnız bazıları tuzlu sulara, yakın, tuzlu bölgelerde bulunabilirler. İki yaşamlıların yaşam ortamları ve besinleri ; Scaphiopus gibi bazıları ise ayak parmaklarının iç kısmındaki prehallux ile toprağı kazarak geriye doğru toprağa gömülürler. Genellikle nemli ve ılık bölgelerde yaygın olmalarına karşılık, tropik bölgelerde ve 3.500-4.000 m. yükseklikteki kısımlarda da yaşayanları vardır.
Bazıları ise çöllerde bile yaşayabilirler. Bu tip iki yaşamlılar gündüz toprak altında kalırlar ve yalnız geceleri faaliyet gösterirler. Bazılarının tamamıyla sucul olmalarına (örneğin, Necturus) karşılık bazıları kısmen karasal ve kısmen suculdurlar (örneğin, Hylidae).
Kara semenderlerinin bir kısmı ise yalnız karada, taş ve ağaç kütüklerinin nemli alt kısımlarında yaşarlar. Üyesiz iki yaşamlılar da nemli yerlerde toprak içerisinde gömülerek hayatlarını sürdürürler.
Ergin Kurbağalar ve Semenderler
İki yaşamlıların yaşam ortamları ve besinleri ; Ergin kurbağalar (Anura) ve semenderlerin larvaları, yalnız canlı ve hareketli böcek, solucan ve küçük yumuşakçalarla beslenirler. Sucul formlardan büyük boyda olanları küçük balık ve kuş gibi hayvanlarla da geçinebilirler. Hatta bazı türler kendi larvalarını veya diğer türlerin larvalarını da yiyebilirler (Kannibalizm). Kuyruksuz kurbağa larvaları ise sudaki alglerle ve ölü hayvan kırıntılarıyla geçinirler. Çünkü bunların ağızları büyük besinleri yutmağa elverişli değildir. Larvalar ile erginler birbirlerine rakip olmamak için aynı tür besinlerle beslenmezler. Besinleri protein açısından oldukça zengindir. Soğuk kanlı hayvanlar olduklarından vücutlarında fazla miktarda yağ ve glikojen depo etmeye gerek duymazlar. Çünkü bunların metabolizması oldukça düşük düzeydedir.
Soğuk kanlı olmaları ve ince olan derileriyle fazla ve ince olan derileriyle fazla miktarda su kaybettiklerinden, aşırı sıcaklık ve kuraklığa karşı dayanıklı değillerdir. Sucul iki yaşamlılar kış uykusu için göl ve nehirlerin donmayan dip kısımlarına, karasal iki yaşamlılar ise toprağın donmayan derin kısımlarına çekilirler. Kış uykusu sırasında bütün vücut fonksiyonları yavaşlar, kalp atışları azalır, hayvan bu zaman süresince vücudunda depo edilmiş besin ve karaciğerdeki glikojen ile beslenir. Bazı sıcak bölgelerdeki iki yaşamlılar bütün bir yıl boyunca aktif oldukları halde, çok sıcak ve kuru bölgelerdeki iki yaşamlılar yaz aylarında yaz uykusuna yatarlar.
Bazı semenderlerde ürediği suyu bulabilme konusunda çok kuvvetli bir içgüdü gelişmiştir. Bu nedenle semenderler yıllar boyu aynı göl, dere veya su birikintisinde ürerler. Ayrıca semenderler ve kurbağalarda öğrenme yeteneği de gelişmiştir. Bunların yaşadıkları ortamda hareket ettikleri yolları en azından 30 gün süre ile unutmadıkları saptanmıştır. Bu yolları bazı iki yaşamlıların koku alma duyusuyla bazılarının ise yıldızları kullanarak buldukları ileri sürülmektedir.
Kaynak ve Alıntı
- Prof. Dr. Mustafa KURU, Omurgalı Hayvanlar Kitabı, Palme yayıncılık 10. Baskı