COŞKUN ERGÜL - TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı Mustafa Yeneroğlu, 1915 olaylarını "soykırım" olarak nitelendiren tasarının Almanya Parlamentosunda kabul edilmesi halinde, Türkiye-Almanya ilişkilerine zarar göreceğini belirterek, "Almanya, neden Fransa'nın Cezayir'deki katliamlarını, İspanya'nın Latin Amerika'daki soykırımını, ABD'nin Kızılderililere yönelik katliamlarını hiç gündemine almaz?" dedi.
Yeneroğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1915 olaylarını "soykırım" olarak nitelendiren tasarının, perşembe günü Almanya Parlamentosunda oylanacağını anımsattı.
Hiçbir parlamentonun tarihi bir meseleyle ilgili, kendi ülkesi ve milleti dışındaki meselelerle ilgili karar verme yetkinliği olmadığını belirten Yeneroğlu, uluslararası bağımsız bir mahkemenin kararı olmaksızın böyle bir tutumun sergilenmesinin, tam tersi bir durum ortaya koyacağını bildirdi.
Yeneroğlu, şöyle devam etti:
"Almanya bugün kendi tarihini sorgulama noktasındadır. 1904 yılında, 10 bin kilometre ötede Afrika'nın doğusunda Namibya'da Herero ve Namalara yönelik yaptığı katliam 101 yıl sonra ancak Mecliste görüşülmüş, konuyla ilgili görüş beyan edilmiş. Ama burada 10 yıldan beri devam eden bir müzakere söz konusu. Daha resmi olarak özür dilememiş, kabul etmemişken, başka ülkelerin tarihlerini sorgulama adına bu şekilde tutum içerisinde olması kabul edilemez. Bu, tamamen siyasallaşmış bir durumdur. Soykırım kavramlarının içini boşaltmaya matuf, bunları tamamen siyasallaştırmaya matuf bir yaklaşım biçimi."
Almanya'nın, tasarıda, "Ermenilere ve o dönemde orada yaşayan Hristiyan azınlıklara yönelik yapılan katliamdan" bahsettiğini vurgulayan Yeneroğlu, "Bu çifte standart bir durumdur. Kendisini aklama ve meşruiyetini ifade etme adına, burada Alman İmparatorluğu'nun sorumluluklarını da ifade ediyor. Oysa o bahane, birkaç cümleden ibaret, ciddi değil. Samimi olsalar onu başlığa koyarlar, başlığa koymuyorlar." ifadesini kullandı.
- "Cem Özdemir, atalarının yaşadığı mezalimi unutarak..."
Mustafa Yeneroğlu, buna ön ayak olanlardan birisinin de Alman Yeşiller Partisi Eş Başkanı Cem Özdemir olduğunu belirtti. Özdemir'in atalarının, hayatlarını kurtarmak için Osmanlı İmparatorluğu'na kaçtığına değinen Yeneroğlu, Özdemir'in, atalarının yaşadığı mezalimi unutarak, onları inkar etme adına bunları gözardı ettiğini bildirdi.
O dönemde Osmanlı İmparatorluğu'na, Kırım'dan, Kafkasyadan, Balkanlardan 7 milyondan fazla mülteci geldiğini anımsatan Yeneroğlu, "Osmanlı'nın o ortam içerisinde yaptığı olağanüstü çabaları bu şekilde çarpıtarak vermek çok yanlıştır." diye konuştu.
Mustafa Yeneroğlu, Almanya Hükümeti'nin geçen yıl "Herhangi bir uluslararası mahkemenin kararı yoktur" diyerek bu tasarıyı reddettiğini belirterek, "Bir yılda ne değişti? Bizim bilmediğimiz uluslararası bir mahkemenin kararı mı var? Tam tersi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin bu konuda verdiği kararda, tersinde değerlendirilebilecek beyanatları var. Böyle bir durum Türk-Alman ilişkilerini ve dostluğunu ciddi manada zedeleyecektir." değerlendirmesini yaptı.
Yeneroğlu, Almanya Meclisinde bulunan tüm milletvekillerine mektup yazdığını ve mektubuna cevaplar gelmeye başladığını söyledi.
- "Acıların siyasallaştırıldığı ortama karşı çıkıyoruz"
Mektubunda, Alman Meclisinin bu tasarıyı kabul etmesinin, olumlulaştırma çabasında olduklarını iddia ettikleri Türk-Ermeni ilişkilerinin daha da zedelenmesine neden olacağını belirttiğine dikkati çeken Yeneroğlu, "Türkiye'de herkes Ermenilerin acılarını paylaşıyor, bunu kimse inkar etmiyor. Sonuçta tehciri Türkiye'de kimse reddetmiyor. Ama Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu o savaş ortamı içerisinde, Rusların doğudan Anadolu'ya dört Ermeni alayla birlikte girmeleri ve Van'da halka yapılan büyük katliam da gözardı edilemez. Biz, hukuki kavramlara sıkıştırılarak, acıların tamamen siyasallaştırıldığı bir ortama karşı çıkıyoruz." ifadesini kullandı.
"Tarihimizi sorgulayalım. Bizim geçmişimizde utanılacak bir yönümüz yok. Ortak acılar yaşadık, bu acıları diyalog içerisinde tartışalım." diyen Mustafa Yeneroğlu, herkesin bu konuları tartışırken empati kurmasını istedi.
Yeneroğlu, diaspora Ermenilerinin bu konuda kin ve nefretle hareket ettiğini vurgulayarak, Ermenistan Anayasa Mahkemesinin, iki ülke ilişkilerinin düzelmesi noktasında, "ortak tarihçiler komisyonunun kurulmasını reddettiği" için yol alınamadığını söyledi. Yeneroğlu, Almanya'nın bu konuda olumlu yönde çabalaması gerekirken, tam tersi işi daha da yokuşa sürerek süreci siyasallaştırdığına işaret etti.
Bu konunun geçen nisan ayında gündeme geldiğini anımsatan Yeneroğlu, "Almanya Meclisinde on yıllarca yaşamadığımız, Cem Özdemir ile Hristiyan Demokrat Parti'nin grup başkanvekilinin Genel Kurulda tokalaşmasıyla, 'bunu erteleyelim' şeklinde bir mutabakat olmuştu. 'Türklerle mülteciler konusunda anlaşma süreci içindeyiz, bunu nisanda bitirelim, haziranda bunu yaparız, kimse de çok fazla rahatsız olmaz.' şeklinde bir tutum içerisinde oldular." ifadesini kullandı.
- "Hristiyanlarla dayanışma adına kin ve nefretle hareket eden insanlar"
Mustafa Yeneroğlu, şunları kaydetti:
"Perşembe günü yapılacak oylamada, farklı bir tutum olabileceğini düşünmüyoruz. Çünkü, özellikle Hristiyan Demokrat Partisi içerisinde, Hristiyanlarla dayanışma adına kin ve nefretle hareket eden insanlar var. Bunun ötesinde sol parti içerisinde ciddi, çok baskın ve yoğun PKK propagandası var. HDP'nin Yeşiller Partisi üzerinde çok ciddi propagandası var. HDP, ortak açıklamaya da imza atmadı, Türkiye'ye aykırı bir tutumu destekliyor.
Almanya Meclisi, neden Fransa'nın Cezayir'deki katliamlarını hiç gündemine almıyor? Neden İspanya'nın Latin Amerika'daki soykırımını hiç gündeme almaz? Neden ABD'nin Kızılderililere yönelik yaptığı katliamı gündeme almaz? Almanya'nın yaptığı, tarihi olayları siyasallaştırma olarak değerlendirilecek bir durum, kesinlikle çok yanlış ve Türk-Alman ilişkilerine de ciddi manada zarar verecek bir eylem. Almanya'da Türklere yönelik saldırıları ve ırkçılığı da artıracaktır."