October 27, 2023
Şirketlerin başarılı bir şekilde yönetilebilmesi için stratejik yönetim araçları oldukça önemlidir. Bu araçlardan biri de balanced scorecard yani performans karnesidir. Bu stratejik yönetim aracı, şirketlerin hedeflerine ulaşmalarını sağlamak için performanslarını sadece finansal değil daha geniş bir perspektifle ölçmelerine, izlemelerine ve geliştirmelerine yardımcı olur.
Performans karnesi, bir şirketin stratejik hedeflerini, ölçülen, izlenen ve gerektiğinde değiştirilen bir dizi kurumsal performans hedefine çevirmeyi amaçlayan bir yönetim sistemidir. Bu sayede şirketin stratejik hedeflerine ulaşmasını sağlamak için gerekli önlemler alınabilir.
Dengeli başarı karnesi olarak da bilinen performans karnesi yaklaşımının ana argümanı şirketlerin geleneksel olarak takip ettikleri finansal muhasebe ölçütlerinin, stratejik hedeflerini takip etme konusunda yetersiz olduğudur. Finansal sonuçlar, işletmenin nereye gittiğini veya gitmesi gerektiğini değil, geçmişte neler olduğunu gösterir. Performans karnesi sistemi finansal ölçütleri; müşteri memnuniyeti, iç iletişim, büyüme fırsatları ve ürün yeniliği gibi alanlarda da performansı değerlendiren ek ölçütlerle tamamlayarak, paydaşlara daha kapsamlı bir görünüm sunmayı amaçlar.
Robert S. Kaplan ve David P. Norton tarafından 1992 yılında Harvard Business Review'da yayımlanan bir makale ile ortaya çıkan balanced scorecard, iş dünyasındaki tüm değişimlere rağmen günümüzde hala geçerliliğini koruyor.
Ne ölçüyorsanız, onu elde edersiniz. Üst düzey yöneticiler, organizasyonlarının ölçüm sistemlerinin yönetici ve çalışan davranışlarını güçlü bir şekilde etkilediğini anlamaktadır. Yöneticiler aynı zamanda, ROI ve hisse başına kazanç gibi geleneksel finansal muhasebe ölçütlerinin sürekli iyileştirme ve yenilik için yanıltıcı sinyaller verebileceğini de bilmektedir - ki bu, günümüz rekabetçi ortamının talep ettiği faaliyetlerdir. Geleneksel finansal performans ölçütleri endüstri çağı için iyi çalışmış olabilir, ancak günümüzde şirketlerin ustalaşmaya çalıştığı beceri ve yeteneklerle uyumsuzdur.
… Ancak yöneticilerin finansal ve operasyonel ölçütler arasında seçim yapmaları gerekmemelidir. - The Balanced Scorecard - Measures that Drive Performance
Performans karnesi, işletmelerin performanslarını dört ana perspektiften değerlendirir. Bu perspektifler finansal, müşteri, iç iş süreçleri, öğrenme ve büyümedir. Bu dört perspektif, işletmelerin stratejik hedeflerine ulaşmalarını destekleyen dengeli bir yaklaşım sunmayı amaçlar.
Performans karnesini uygulamak için aşağıda sıraladığımız 4 adımı takip ederek sürece başlayabilirsiniz.
Kaplan ve Norton, dört yönlü denge karnesi yaklaşımının iki temel avantajını olduğunu savunur:
İlki şirket performans karnesinin rekabet stratejisinin tüm unsurlarını tek bir raporda bir araya getirmesidir. Bu şirketlerin stratejik hedeflerine odaklanmalarına yardımcı olur. Bu karne uygulaması, şirketlerin enerji ve kaynaklarını stratejik öneme sahip alanlara odaklanarak daha etkili bir şekilde kullanmasını sağlar.
İkinci olarak, tüm önemli operasyonel ölçütlerin denge karnesinde bir arada olması, yöneticileri bir iyileştirmenin diğerinden ödün verilerek elde edilip edilmediğini düşünmeye zorlar. Bu da şirketlerin sadece kısa vadeli finansal kazançlara değil, uzun vadeli sürdürülebilir başarıya odaklanmalarını sağlar.
1993 yılında yayınladıkları “Performans karnesini kullanma” başlıklı makalelerinde ikili Rockwater, Advanced Micro Devices ve Apple örneklerini kullanarak balanced scorecard nasıl uygulanır sorusunu cevapladı.
Makaleye göre, Apple üst düzey yönetimin odak noktasını brüt kar marjı, öz sermaye getirisi ve pazar payı gibi metriklerden daha öteye taşımak için bir performans karnesi geliştirdi. Apple kendi performans karnesinin;
Yazarlara göre Apple'ın performans karnesinden öne çıkan notlar:
Balanced scorecard nedir, doğru karne uygulamasının adımları nelerdir konuştuk. Apple’ın hikayesinden sonra tamamen kurgusal bir şirket olan Kablo Elektronik’i ele alalım ve dört perspektifle denge karnesinin basitleştirilmiş bir örneğini oluşturalım.
Finansal perspektif:
Müşteri perspektifi:
İç süreçler perspektifi:
Öğrenme ve büyüme perspektifi:
Kablo Elektronik genel performansı için bu hedefleri izleyerek daha dengeli ve sürdürülebilir bir yaklaşım oluştururken; şirketin stratejik hedeflerini işin farklı yönleri arasında uyumlu hale getirebilir.
Performans değerlendirme ile performans karnesi arasındaki bağlantı, şirketlerin performanslarını zaman içinde ölçmek, izlemek ve geliştirmek için bütünsel ve stratejik bir çerçeve sağlamasında yatar. Performans karnesi, performans yönetiminde proaktif bir yaklaşımı teşvik eder. Aynı zamanda sadece geçmiş performansı değerlendirmekle kalmaz, gelecekteki karar verme süreçlerine de rehberlik ederek işin çeşitli kritik yönlerine dengeli bir odak sağlar. Performans değerlendirmeden, performans karnesine kadar genel performans yönetimi şirketlerin adaptasyon, inovasyon ve sürekli iyileşme noktalarına odaklanarak istikrarlı bir başarı sürdürmesini sağlar.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.
Hiçbir kurulum ve kredi kartı gerektirmeden, personel yönetim yazılımını hemen 15 gün boyunca ücretsiz deneyin.ÜCRETSİZ DENEYİN
Click to see the privileges of QNB Finansbank Digital Bridge Platform
Determine when you are available and we will tell you about Easy HR practices