Kriyojenik kontrol vanası, son derece düşük sıcaklıklarda çalışacak şekilde tasarlanmış bir kontrol vanası türüdür. Genellikle kriyojenik uygulamalarda, yani sıvılaştırılmış gazlar veya düşük sıcaklıklı akışkanlarla çalışan sistemlerde kullanılır.
Bu tip kontrol vanasının teknik özellikleri aşağıdaki gibidir:
- Gövde Malzemesi: AISI316 Paslanmaz Çelik gibi kriyojenik uygulamalar için uygun olan dayanıklı bir malzeme kullanılır. Bu malzeme, düşük sıcaklıklara dayanıklıdır ve korozyona karşı dirençlidir.
- Bağlantı Tipi: Vananın kaynaklı bağlantı tipi kullanılır. Bu, vananın kriyojenik hatlara sağlam bir şekilde monte edilmesini sağlar.
- Çap Sınıfı: DN10 ila DN50 arasında çeşitli çaplarda üretilebilir. Bu, farklı boru hatlarının gereksinimlerine uygun olarak çeşitli çaplarda kontrol vanası seçenekleri sunar.
- Basınç Sınıfı: PN10, PN16, PN25 ve PN40 gibi farklı basınç sınıflarına sahip olabilir. Bu, vananın kullanılacağı kriyojenik sistemlerin basınç gereksinimlerine uygun olarak seçilmesini sağlar.
- Plug (Vana Diski): 316 veya 316L Paslanmaz Çelikten imal edilen bir vana diski kullanılır. Bu disk, akışkanın geçişini kontrol etmek için açılıp kapanır.
- Stem (Gövde İçi Mil): 316SS Paslanmaz Çelikten imal edilir ve vananın açılıp kapanmasını sağlar.
- Seat (Yataklama): 316L Paslanmaz Çelikten yapılan bir yataklama kullanılır. Bu, vananın sızdırmazlığını sağlar ve düşük sıcaklıklarda akışkan kaçaklarını önler.
- Karakteristik: Lineer ve eş değer yüzdeli (eqp %) karakteristiklere sahiptir. Bu, akışkanın kontrolünü hassas bir şekilde sağlamak için tasarlanmış karakteristiklerdir.
- Sızdırmazlık: Vana sızdırmazlık sınıfları Class IV ve Class VI Soft Sealing olarak belirtilmiştir. Bu sınıflar, akışkan kaçaklarını en aza indirmek için tasarlandığı seviyeleri ifade eder.
- Aktuatör: Pnömatik aktuatörle donatılmıştır. Bu aktuatör, vananın otomatik olarak açılıp kapanmasını sağlar.
- Pozisyoner: Elektro-pnömatik pozisyonerle birlikte gelir. Pozisyoner, vananın belirli bir pozisyonda kalmasını ve akış kontrolünü sağlamak için kullanılır.
Kriyojenik kontrol vanaları, sıvılaştırılmış gazlar veya düşük sıcaklıklı akışkanların kullanıldığı kriyojenik hatlarda yaygın olarak kullanılır. Örneğin, sıvı nitrojen, sıvı oksijen, sıvı argon gibi kriyojenik uygulamalar, endüstriyel ve araştırma alanlarında bu tür vanaların sıklıkla kullanıldığı örneklerdir. Bu vanalar, düşük sıcaklıklara dayanıklılıkları ve sızdırmazlık özellikleri nedeniyle kritik öneme sahip olan kriyojenik sistemlerin güvenli ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlar.