Kanserin her türü için farkındalık çok önemlidir. Serviks (rahim ağzı) kanseri gibi bazı kanser türlerinde ise bu farkındalıkla kanser riskini önemli oranda azaltmak elimizde. Yaşam tarzı ve gerekli testleri düzenli yaptırmanın hayati önem taşıdığını gösteren pek çok örnekle karşılaşıyoruz. Pap smear (rahim ağzı kanseri tarama testi) yaptırma oranlarının artmasıyla son 40 yılda serviks kanseri nedeniyle yaşamını kaybeden kadınların oranı %50'nin altına düşmüştür. Bununla beraber serviks kanseri genellikle erken belirti vermediğinden bu 5 önemli maddeye dikkat çekmekte fayda var.
1. En yaygın neden insan papilloma virüsüdür (HPV)
Rahim ağzı kanserlerinin %95'inden fazlasında altta yatan HPV enfeksiyonu vardır. HPV enfeksiyonu cinsel yolla bulaşır. Virüsün en yaygın türleri olan HPV 16 ve HPV 18, tüm serviks kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 70'inin nedenidir. Sadece ABD'de her yıl yaklaşık 14 milyon yeni HPV enfeksiyonu görülmektedir. Bazıları tedavi edilir, ancak devam eden enfeksiyonlar ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.
2. Serviks kanseri genellikle önlenebilir
Şimdiye kadar FDA tarafındna onaylanan ve piyasada bulunan üç HPV aşısı vardır. Birincisi, HPV 16 ve HPV 18'e karşı korunmak için 2006 yılında onaylanan Gardasil'dir. İkincisi 2009 yılında onaylanan Cervarix'tir. Yüksek riskli HPV’nin diğer türlerine karşı koruyucu olduğu gösterilen üçüncü bir aşı olan Gardasil 9 ise 2014'te onaylanmıştır. Bu aşıların serviks, vulvar ve vajinal kanserlerin önlenmesinde yüzde 97 oranında etkili olduğu gösterilmiştir. Erkek ve kız çocuklarının ideal olarak 11-12 yaş arası HPV aşısı yaptırması önerilir. Bununla birlikte 26 yaşına kadar HPV aşısı yapılabilir.
3. Eşcinsel / biseksüel kadınlar da rahim ağzı kanseri riski taşır
Erkeğin genelde taşıyıcı olduğu HPV gibi bulaşıcı hastalıklarda çok eşlilik bu riski artırmaktadır. Ancak bu kadınlarda eşcinsel ilişkinin serviks kanserinin riski olmadığı anlamına gelmez. Bütün kadınların da gerekli testleri düzenli olarak yaptırması gerekir.
4. 21 yaş ve üzeri tüm kadınlar düzenli olarak test yaptırmalıdır
Serviks kanseri için rutin bir tarama olarak; yılda bir pelvik / jinekolojik muayene ve periyodik Pap smir testi yapılmalıdır. Bir Pap testi için, hücreler rahim ağzından alınır, bu sayede rahim ağzında bir anormallik olup olmadığı görülebilir. 21 - 29 yaşlarındaki kadınlar, sonuçlarının normal ise üç yılda bir Pap testi yapılmalıdır. 30 - 65 yaş arasındaki kadınlar, sonuçlarının normal olduğu sürece beş yılda bir Pap testi yapmalıdır.
5. Serviks kanseri erken evrelerde genelde belirti vermez
Serviks kanseri kanamaya neden olabilir, ancak zaman zaman kadınlar düzensiz kanamalar yaşayabildiği için bu alışılmadık bir durum gibi görünmez. Çoğu zaman, hastalık ağrı ya da başka bir şekilde kendisini göstermez. Bu da düzenli taramanın önemini bir kez daha hatırlatır. Bir sorundan şüphelenen kadınlar olası belirti ve şikayetlerini göz ardı etmemeli ve tıbbi değerlendirme yaptırmalıdır.