İngiltere monarşisinde bir devir sona erdi. 70 yıllık iktidarının ardından hayata veda eden Kraliçe 2. Elizabeth’in vefatı ile Birleşik Krallık için yeni bir dönem başlıyor.
21 Nisan 1926'da Londra'nın Mayfair semtinde dünyaya gelen Elizabeth'in tam adı 'Elizabeth Alexandra Mary Windsor'. Babası Kral 6. George'un 1952'de ölümü sonrası 26 yaşında tahta çıkan Kraliçe Elizabeth, 2 Haziran 1953'te ise resmi törenle taç giydi ve İngiliz Monarşisinde 70 yıllık hükümdarlığıyla, “İngiltere tarihinin en uzun süre tahtta kalan hükümdarı” unvanını aldı. Aslında kendisinin tahta geçme ihtimali yok gibiydi. Ancak Aralık 1936'da amcası Kral 8. Edward'ın Amerikalı Wallis Simpson'la evlenmek için tahtı terk etmesinin üzerine, Elizabeth'in babası Kral 6. George ismiyle tahtı devraldı. Böylece Elizabeth, henüz 10 yaşındayken tahtın varisi olarak görüldü.
Kraliçe 2. Elizabeth, babasının 6 Şubat 1952'de hayatını kaybetmesiyle hükümdar oldu. Eylül 2015'te ise, büyük büyük büyükannesi Kraliçe Victoria'nın saltanatını aştığında en uzun süre hüküm süren İngiliz hükümdarı olarak tarihe geçti. O dönem yaptığı açıklamada Kraliçe, bunun “hiç arzuladığı bir unvan” olmadığını söylemişti. 1901 yılında 81 yaşındayken hayatını kaybeden Kraliçe Victoria, 63 yıl 7 ay tahtta kaldı. Kraliçe Victoria 1837 yılında tahta çıktığında nüfusu 16 milyon olan Birleşik Krallık'ta, Kraliçe Elizabeth 1952'de tahta çıktığında 50 milyon kişi yaşıyordu. Kraliçe Elizabeth'in tahtta kalma rekoru, en büyük oğlu Galler Prensi Charles'ı “İngiltere'de en uzun süredir tahtı bekleyen varis” yaptı.
EN UZUN SÜRE TAHTTA KALAN HÜKÜMDAR
Kraliçe 2. Elizabeth, dünya tarihinin en uzun süre hizmet veren ikinci hükümdarı oldu. Tarihin en uzun süre tahtta kalan hükümdarı ise 72 yıl 110 günlük saltanatı ile Fransa Kralı XIV. Louis idi. Kraliçe, tahtta bulunduğu süre içinde Winston Churchill'den Liz Truss'a kadar toplam 15 İngiliz başbakanı gördü.
Kraliçe’nin gücü “sembolik” gibi gösterilmeye çalışılsa da etkisinin büyüklüğü inkâr edilemez bir gerçekti. Halka ilk kez 14 yaşındayken bir radyo programında seslendi. Savaş nedeniyle yerinden olan çocuklara sesini duyurmuştu. En zor yılı 1992 oldu. Öyle ki, 1992’yi “korkunç yıl” ilan etti çünkü Kraliyet ailesi skandallarla sarsılıyordu. O dönem kraliyet ailesi sansasyonlarla gündemden düşmedi. 1997 yılında Prenses Diana’nın ölümü ise bir dönüm noktasıydı zira Diana, tabuları yıkan bir isimdi. Örneğin, kraliyetin halka yakınlaşmasında önemli rol oynadı. Diana’nın kaybının ardından kraliyet ailesinin üstüne adeta bir karabulut çöktü. Ölümüne ilişkin pek çok komplo teorisi gündeme geldi hatta “Bu ölümün arkasında Kraliçe mi var”, “Ölüm emrini İngiliz istihbaratı mı verdi?”, gibi yorumlar yapıldı.
KRAL 3. CHARLES DÖNEMİ BAŞLADI
Yeni hükümdar Kral 3. Charles, İngiltere tarihinde tahta geçen en yaşlı isim oldu. “Galler Prensi Charles” artık “Kral 3. Charles”. Charles, görevine uzun zamandır hazır ancak anımsarsak, son dönemde kendisine ait yardım vakıflarıyla hakkında çok fazla konuşuldu. Vakıflarının para karşılığı bir Suudi İş insanına İngiltere vatandaşlığı sunma sözü verdiği ve Katar’dan milyonlarca Euro nakit para aldığı iddia edildi. Ayrıca vakfın Usame bin Ladin’in akrabalarından da bağış aldığı ortaya çıktı. Her ne kadar vakıfları mercek altında olsa da, 73 yaşındaki Charles artık Kral.
Gerek Birleşik Krallık’ta gerekse başka ülkelerde bundan sonraki dönemde monarşinin kalkabileceği şimdiden konuşulmaya başlandı. Son yıllarda ülkede yapılan anketler, İngilizlerin monarşiye olan bakışının zayıfladığını gösteriyor dolayısıyla Kraliçe’nin vefatıyla bu konu tekrar dillendirildi. Her ne kadar monarşiye bakış toplum nezdinde eskisi kadar güçlü olmasa da Kraliyet geleneğinin ülke için önemi unutulmamalı.
KRALİYET KURUMU ÖNEMİNİ KORUR MU?
Kral Charles’ın görevine başlaması Britanya için zor ve değişimlerin olduğu bir sürece denk geldi. Brexit sonrası olan değişimler, İskoçya’nın bağımsızlık sorunu ve Kuzey İrlanda’nın Krallıktan ayrılma ihtimali gibi sorunlar hâlihazırda sürüyor. Pandemi, enflasyonda zirvenin görülmesi ve enerji fiyatlarındaki artış ülke ekonomisine zarar verirken, vatandaşların da tepkisine yol açıyor. Pek çok sorunun gölgesinde tahtı devralan Kral Charles çok dikkatli davranmak zorunda zira monarşinin sağladığı devamlılık ve gelenekler Britanya için bugün de önemini koruyor.
Uzaktan bakıldığında Kraliçe’nin vefatının Birleşik Krallık için etkisini anlamak zor olabilir fakat tartışma götürmez gerçek, ülkede bir dönemin sona erdiği. Görünen o ki, Birleşik Krallık’ta gündem uzun süre Kraliçe olacak ve izi silinmeyecek.
Tuğçe Akkaş