Bağırsak Enfeksiyonu Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Bağırsak enfeksiyonu, çok sayıda virüs, bakteri ve parazit nedeniyle bağırsağın farklı bölümlerinde meydana gelen iltihaplanmadır. Şiddetli ishal, bulantı, kusma, titreme ve ateş, bağırsak enfeksiyonun en yaygın belirtileri arasında bulunur. En iyi korunma yolları ise güçlü bir bağışıklık sistemi, uygun el hijyeni ve sağlıklı bir yaşam tarzıdır.
Bağırsak enfeksiyonun farklı nedenleri olabilir. Genellikle içme suyu veya yiyeceklerdeki bazı zararlı bakteri ve virüsler tarafından tetiklenir. Çoğu durumda kendiliğinden düzelir. Ancak dehidratasyon (aşırı sıvı kaybı) ya da ciddi komplikasyonlar görülürse, kişi mutlaka bir doktora görünmelidir. Hastanın daha hızlı iyileşebilmesi için bol miktarda sıvı almak ve dinlenmek önemlidir.
Bağırsak Enfeksiyonu Türleri
Bağırsakta meydana gelen iltihaplanma, bağırsak duvarını içeriden kaplayan mukoza tabakasını etkiler. Gıda bileşenleri, bakteriler, virüsler ve mantarlar nedeniyle meydana gelebilen bağırsak enfeksiyonu, üç farklı tipe ayrılır. Hastalığın iyileşme süreci ve seyri, enfeksiyonun türüne göre değişir.
- Bakteriyel
- Viral
- Parazit
Bakteriyel: Genellikle gıda zehirlenmelerinden kaynaklanır. Günlük hayatta sık tüketilen bazı yiyecekler, bakteri kaynaklı bağırsak enfeksiyonu açısından daha yüksek risk teşkil etmektedir. Bunlara ek olarak, bu enfeksiyonu taşıyan kişi, dokunduğu yiyeceklere bakteriyi yayarak başka birine bulaştırabilir.
Riskli gıdalar ise şunlardır:
- Az pişmiş veya çiğ et, yumurta ya da kümes hayvanlarının etleri
- Pastörize edilmemiş süt ürünleri ve meyve suları
- Kirli su
- Uygun koşullarda saklanmayan yiyecekler
- Yıkanmamış meyveler veya çiğ sebzeler
Viral: Oldukça yaygın karşılaşılır ve mide gribi olarak da bilinir. Calicivirus olarak adlandırılan bir virüs grubundan kaynaklanan bu viral enfeksiyon, mide, ince ve kalın bağırsaklarda iltihaplanmaya neden olur. Hastalık geçirildikten sonra bağışıklık kazanmak mümkün değildir. Bu nedenle ilerleyen dönemlerde yeniden tekrarlayabilir.
Parazit: Bağırsak kurtları, solucanlar veya protozoan parazitleri, bu bağırsak enfeksiyonu türünün temel nedenleridir. Kirli su içilmesi ve yüzme yoluyla kişiye bulaşabilir. Ayrıca hayvanlardan insanlara geçebilir. Özellikle hayvanlar dışkılarına temas edilmesi, bulaş riskini artırmaktadır.
Bağırsak Enfeksiyonu Belirtileri
Rahatsızlığın belirtileri çeşitlidir ve hastadan hastaya değişebilir. Bağırsak enfeksiyonun en sık karşılaşılan belirtisi ishaldir. İltihabın artması ile bağırsaklardaki mukoza zarı yiyeceklerden su çekme yeteneğini kaybeder. Çoğu hastada belirtiler benzerdir ancak şiddeti değişkenlik gösterebilir.
Bağırsak enfeksiyonu durumunda kişide ortaya çıkan belirtiler şunlardır:
- Mide bulantısı
- İshal
- Kusma
- Karın bölgesinde kramplar
- İştah kaybı
- Kas ağrıları
- Ateş
- Gaz ve şişkinlik
- Yorgunluk, bitkinlik, baş ağrısı veya vücut ağrıları
Bağırsakların iltihaplanması genellikle bulantı ve kusmaya neden olur. Bunlar yemek yemeyi zorlaştırır ve dehidrasyona yol açabilir. Bu nedenle bağırsak enfeksiyonunda yeterli miktarda su tüketilmesi önemlidir.
Yorgunluk, ateş, baş ağrısı ve vücut ağrıları, özellikle viral ve bakteriyel iltihaplanma ile sıklıkla ortaya çıkan semptomlardır.
Bağırsak Enfeksiyonunun Tedavisi
En sık görülen bağırsak iltihabı türü olan viral enfeksiyon, genellikle tedavi olmaksızın iyileşir. Alınabilecek başlıca önlemler yatak istirahati ve yeterli sıvı alımıdır. Su, çay, sebze, tavuk suyu ve et suları tüketilebilir. Bu et suları, bağırsak enfeksiyonu durumunda vücutta eksik olabilecek önemli mineralleri içermektedir.
Bağırsak florasındaki dengesizliğin neden olduğu bağırsak iltihabı durumunda, beslenme tedavinin önemli bir parçasıdır. Bunun nedeni, hastaların sağlıklı ve yüksek lifli bir diyet yoluyla vücuttaki “iyi” bakterilerin büyümesini destekleyebilmesidir. İyi bakterilerden vücutta yeterince varsa, bu aynı zamanda zararlı bakterilerin çoğalmasını de önleyecektir.
İltihaplı bağırsak hastalıkları ise aşamalı olarak tedavi edilir. Ağırlıklı olarak bağışıklık sistemini baskılayan ve böylelikle vücudun tepkisini kontrol altında tutan ilaçlar kullanılır. Ağır vakar, vücudun su dengesinin yeniden kazanabilmesi için hastane tedavisine ihtiyaç duyabilir.
Bağırsak enfeksiyonu yaygın görülen bir sağlık sorunudur. Semptomlara en iyi şekilde karşı koyabilmek için, rahatsızlığın altında yatan nedene göre farklılık gösteren birçok tedavi yöntemi mevcuttur. Bütün bunlardan dolayı, bağırsak iltihabının tetikleyicilerini ve tipik semptomlarını bilmek önemlidir.
Bağırsak Enfeksiyonunu Önlemenin Yolları
Sağlıklı bir yaşam tarzı (yeterli uyku, egzersiz ve sağlıklı beslenme), vücudun güçlü bir bağışıklık sistemi oluşturmasına yardımcı olabilir ve bağırsak enfeksiyonlarını önleyebilir. Ancak vücut ve bağışıklık sistemine kalıcı olarak aşırı yüklenmemelidir. Çok fazla yıkama, kaynatma, dezenfekte etme, temizleme ve sterilizasyon ile mikrobun bulunmadığı bir yaşam tarzı, insanlar için uygun değildir.
Günlük yaşamda bulunan belirli sayıda mikrop, iyi bir bağışıklık sistemi için gereklidir. Ancak organizma gereksiz yere çiğ et, alkol veya nikotin gibi tahriş edici maddelerle yüklenmemelidir. Ayrıca, sık sık yeniden ısıtılan yiyecekleri tüketmekten de kaçınmalıdır.
Viral veya bakteriyel bağırsak enfeksiyonu kapma riskini azaltmak için yapılması gerekenler:
- Tuvalet kullanımından sonra ellerinizi su ve sabunla yıkayın. (alkol bazlı el dezenfektanları bunun yerine geçmez)
- Yemek hazırlamadan önce ve yemeğe otururken ellerinizi ve yüzünüzü yıkayın.
- Et, deniz ürünleri ve yumurta gibi besinleri yeterince pişirmeden tüketmekten kaçının.
- Meyve ve sebzeleri yıkamadan yemeyin.
- Kontamine olmuş yiyecek ve su tüketmekten kaçının.
- Hastalanınca başkaları için yemek pişirmeyin veya hazırlamayın.
- Yaşam alanlarındaki sık temas edilen yerleri düzenli aralıklarla temizleyin.