- 25.04.2020 00:00
Covid-19 salgını hayatımızın hemen hemen her alanına hâkim başladı, bu yüzden pek çok makalede bunun farklı bir yönünü ele almak doğal hale geldi.
Türkiye'nin salgının tıbbi yönünü yönetme konusunda, dünyadaki pek çok ülkeden daha başarılı olduğu görülüyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün istatistikleri de bunu kanıtlıyor.
Bununla birlikte Türkiye’nin salgının sosyal yönüne ilişkin politikası tartışmaya açık. Hükümetin muhalefet partilerinin belediyeleri tarafından başlattığı kampanyaları engelleme çabaları hızla devam ediyor. Bu tıkanıklıkların gelecekteki seçimlerin sonucunu nasıl etkileyeceğini söylemek kolay değil.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, büyük kentlerdeki yoksul insanlara yakın durmak konusunda önemli bir şöhrete sahipti, tabii onların oylarına güvenme konusunda da. 1994'te İstanbul seçimlerini ve 2002’de genel seçimleri onların destekleriyle kazandı. Bu yöntemi, banliyö insanlarına yardım etmeye odaklanan Mısır'daki Müslüman Kardeşler hareketinden ödünç alınmıştı.
Başbakan olduktan sonraki ilk yıllarda; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak edindiği tecrübeye dayanarak, belediye başkanlarının yetkinliklerini artırmak için her şeyi yaptı. İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) siyasi arenadaki konumunu pekiştirmesinden sonra ise, yoksul halktan yüz çevirdi. Bunun yerine, partinin iktidardaki konumunu daha da pekiştirmeye yardımcı olabilecek zengin müteahhitlere odaklandı. Bu politika beklenen sonucu vermedi ve parti son belediye seçimlerinde ağır bir kayıp yaşadı. Erdoğan, "İstanbul'da seçimleri kaybetmek, tüm Türkiye'yi kaybetmek demektir" demişti. Geçen yılki seçimlerde AKP, sadece İstanbul'da değil, neredeyse bütün büyük metropollerde belediye seçimlerini kaybetti. Hala bu başarısızlığı sindirmekte güçlükler yaşıyor.
AKP, Covid-19 salgınını eski imajını düzeltmek için kullanabilirdi, ancak bunun tam tersini yaptı. Belediyelerin başlattığı kampanyaları engelledi. Bu kampanyaların amacı salgından etkilenen insanların durumunu hafifletmek olduğu için, yardımların engellenmesi büyük olasılıkla hak sahiplerini iktidar partisinden daha da uzaklaştıracak.
Belediyeler tanım olarak, insanlara merkezi hükümetten daha yakındır. Onlar şehir sakinleriyle daha doğrudan temas halindedirler. Bu nedenle, kimin neye ihtiyacı olduğunu daha iyi bilirler.
Pek çok belediye tarafından başlatılan kampanyalar AKP'yi rahatsız etti ve hükümet, önümüzdeki seçimlerde oylara dönüştürülebileceklerini öngördüğü için onlara engel koymaya başladı.
Hükümet, geçen hafta İstanbul ve Eskişehir'de uygulanan engellere ek olarak, diğer illerdeki kampanyaları engellemeyi de sürdürdü.
Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından Covid-19 hastaları için kurulan bir sahra hastanesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu tür hastaneleri belediyelerin değil, hükümetin kurabildiğini söylemesiyle sert bir dille eleştirildi.
Mersin'de yoksullara bedava ekmek dağıtımı hükümet tarafından yasaklandı.
İzmit'te bir tıp doktoru, belediyeye koruyucu maskeler sağladığı için teşekkür mesajı gönderdi. Hükümet, muhalefet partisinin bir belediye başkanına teşekkür eden tıp doktoruna yasal soruşturma başlatmak için derhal harekete geçti.
Ankara Büyükşehir Belediyesi bu tıkanıklıktan kurtulmada daha yaratıcıydı. Türkiye'de, büyük şehirlerin yoksul mahallelerinde ve kırsal kesimde yaygın bir uygulama vardır. İnsanlar alışverişlerini hemen para ödemeden yerel marketlerde yaparlar. Bakkal bir deftere alışverişin maliyetini yazar ve alıcı parayı bulduğunda öder. Ankara Büyükşehir Belediyesi zenginleri bakkaliyeleri ziyaret etmeye ve fakirlerin borcunu ödemeye davet etti. Hükümet karşıtı televizyon kanalları, borçları ödenen yoksul insanların bu kampanyayı düzenleyen belediyeye şükranlarını ifade ettikleri görüntüler yayınladı.
Hükümet, bu tür kampanyaların merkezi olarak düzenlenmesi gerektiğini ve belediyelerin sadece kampanyaya katkı sağlaması gerektiğini, böylece kampanyanın kredisinin sadece iktidar partisine gitmesi gerektiğini iddia ediyor.
Yoksul Türkiyeli seçmenlerin hükümetin bu politikasından memnun olması pek olası değil. Görünüşe göre hükümet kendi ayağına sıkıyor.