

Çoğunuz biliyorsunuzdur. Tarihin en büyük
mimarlarından Sinanın başından geçtiği anlatılır.
Mimar Sinan mükemmel bir cami yapar. O kadar
görkemlidir ki, inşaat bittikten sonra insanlar
şaşkınlık ve hayranlık içinde bakarlar. Toplanan
ahaliye döner Sinan. Bir yanlışlık, bir terslik var
mıdır? Ahaliden çıt yok. Mimarlar Mimarı'nın yaptığı
bir yapıt için bir şey demek kimin haddine düşer?
Aralarında bir çocuk. Belki 8 yaşında belki 10
yaşında.
- Bu caminin minaresi eğri.
Yıldırım hızıyla oradaki ahaliden mırıltılar yükselir.
Evet minare sola doğru eğri. Yok, yok sağa doğru eğri.
Sinan, tüm mimarlarını ve ustalarını çağırır ve onlara
çıkışır. Yıllardır bu işin içindesiniz, bir minareyi
düz yapamamışsınız.
Mimar ve ustalar şaşkın, koca Sinan sen ne diyorsun,
teknik olarak minare eğri olsa böyle durur mu?
Yıkılır.
Sinan öfkeli. Siz buradaki ahaliden iyi mi
bileceksiniz? Çabuk gidin halatları getirin. Minareyi
düzelteceğiz.
Yardımcıları; -büyük olasılıkla- Mimar Sinanın bu
abuk, subuk eleştiri karşısında akıl dengesini
yitirdiğini sanmışlardır.
Gidip halatlar getirilir. Minareye bağlanır ve oradaki
ahalinin yönetiminde düzeltilmeye başlanır. Bir süre
sonra eleştirenler; tamam düzeldi derler.
Herkes gittikten sonra Sinanın yardımcıları yanına
gelirler. Sen; koskoca, anlı, şanlı Mimar Sinansın
nasıl oluyor da bu işten hiç anlamayanların sözünü
önemsersin? Böyle saçma şey olur mu? Minare hiç eğri
olur mu?
Sinan tarihi yanıtı verir. Arkadaşlar, eğer ben bu
cahiller topluluğunun dediğini yapmasaydım bu
yapıtımızın adı Eğri Minare kalırdı.
Şark toplumlarının genel alışkanlığıdır. Herkes her
şeyi bilir. İnanmazsanız yoldan herhangi birini
çağırın ve futboldan, güzel sanata; uzaydan,
yerbilimine; otomobil yapımından, köprü yapıma her
şeyi bilir. Size en az on dakika bu konuda bilgi
transferi yapabilir.
Mimar Sinan işin pratik yolunu, o dönemin insanlarının
biraz daha bilgisizliğinden yararlanarak bulmuş.
Şimdiki insanlara nasıl anlatacaksınız minarenin
teknik olarak eğri olamayacağını?
Çünkü, sizden daha fazla teknik bilgiye sahip.
Eh diyeceksiniz, bu denli teknik bilgiye sahipse
nasıl oluyor da minareye eğri diyor?
Ya niyeti bozuktur ya da bilgi sahibi olmadan fikir
sahibidir. Şark toplumunda yaşamak kolay mı? Mimar
Sinan olsanız ne fayda.
SonSöz
Çerkes, önce sorunun nedenini öğrenip sonra
eleştiride bulunandır. (Kuban)