- Aile planlaması dahil bütün sağlık hizmetlerinden kadın ve erkek eşit olarak yararlanmalıdır.
- Sağlık açısından kadınlara karşı ayrımcılığı ortadan kaldırmak için bütün önlemler alınmalıdır.
- Kadınlara gebelik ve doğum sonrası dönemde gerekli hizmetler sağlanmalıdır.
- Kadınlara gebelik ve emzirme sırasında yeterli beslenme koşulları sağlanmalıdır, gerektiğinde ücretsiz hizmet verilmelidir.
- Aile planlaması konusunda bilgi verme ve danışmanlık hizmetleri dahil kadınlara yeterli sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı verilmelidir.
- Kadınlara, çocuklarının sayısına ve ne zaman dünyaya getireceklerine serbestçe ve sorumluluk duygusu ile karar verme hakkı tanınmalı ve bu konuda gerekli eğitim ve diğer araçlardan yararlanmada eşit imkanlar sunulmalıdır.
Söz konusu sözleşme ülkemiz için bağlayıcı niteliktedir. Yerine getirilmesi gereken yükümlülükler dört yılda bir hazırlanan Ülke Raporları ile değerlendirilmektedir. Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi, bu raporlar üzerinden duruma göre tavsiye kararları verebilmektedir.
Ülkemiz ayrıca 1961 yılında, Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun çıkarmıştır. Bu kanuna göre sağlık hizmetlerinden faydalanmak, sosyal adalete uygun bir şekilde gerçekleştirilecektir. Herkese eşit şekilde ve koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilerek sağlık hizmetleri verilecektir. Kanuna göre sağlıklı olmak, bir insanlık hakkıdır.
Sağlık hizmetlerinin kapsamı şu şekildedir:
- İnsan sağlığına tehdit eden faktörlerin ortadan kaldırılması
- İnsanların bu faktörlerin etkisinden korunması
- Hasta olanların tedavi edilmesi
- İnsanların sağlık eğitimi alması
- Bedeni ve zihinsel yetenekleri azalmış olanların rehabilitasyonu için yapılan tıbbi faaliyetler
Bütün bu hizmetler sunulurken, kadınlar ve erkekler arasında bir ayrımcılık yapmak söz konusu değildir.
Bu sağlık hizmetleri insanların erişebileceği en yakın yerlere kurulan birinci basamak sağlık kuruluşları aracılığı ile verilmektedir. Bu kuruluşlar şunlardır:
- Sayıları on bini geçen sağlık evleri
- Altı binin üzerinde sağlık ocakları
- 200 civarında Anne Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezleri
Kadınlar, toplumsal konumları düşük olduğu için, ayrıca ekonomik olarak bağımsız olmadıkları için, özellikle de kırsal kesimlerde ve gecekondu bölgelerinde özgürce sağlık hizmetlerinden yararlanma konusunda karar verici konumda değillerdir ve genelde eşlerinin veya aileden birinin yardımı gerekmektedir. Bu yüzden özellikle doğum ve çocuk sağlığı ile ilgili hizmetlerde ev ziyaretleri de yapılmaktadır.
1987 yılında, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları düzenlemek amacı ile Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu çıkarılmıştır. Bu kanuna göre koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilecektir. İnsanlar, hastalıklardan korunma yöntemleri, sağlıklı çevre koşulları, beslenme alışkanlıkları, ana çocuk sağlığı ve aile planlaması gibi konularda eğitileceklerdir. Ayrıca bu çalışmalar, resmi kuruluşlar, meslek kuruluşları ve özel ve gönüllü kuruluşların işbirliği ile gerçekleştirilecektir.
2004 yılında Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, koruyucu sağlık hizmetlerine ağırlık verilmesi, kişisel sağlık kayıtlarının tutulması ve bu hizmetlere erişimin sağlanmasıdır.
İşte Kadın Derneği tarafından da açıkça görüldüğü gibi, kadınların kendi sağlıklarını koruma ve sürdürme imkanları bugünün koşullarında tam ve eşit değildir. Yukarıda sözü edilen bütün yasal düzenlemeler, kadınların kendi sağlıkları üzerinde denetim kurmalarını kolaylaştırmaya yöneliktir. Ülkemizde sağlık alanında yaşanan olumlu gelişmeler bu anlayışın bir sonucudur. Temel sağlık göstergeleri, ülkemizde durumun daha iyiye gittiğine işaret etmektedir. Ancak yine de bir takım sorunlar hala bulunmaktadır. İşte Kadın Derneği, kadınların bu yönde bilinçlenmeleri konusunda çalışmalar yapmaya devam edecektir.