Ezilmiş ve Aşağılanmışlar, Dostoyevski’nin on yıl süren kürek mahkûmiyeti ve sürgün cezasının ardından kaleme aldığı ilk büyük romanıdır.
Ezilmiş ve Aşağılanmışlar ilk kez Dostoyevski’nin kardeşiyle birlikte çıkardığı Vremya (Zaman) dergisinin Ocak 1861 tarihli ilk sayısında yayımlandı ve yedi sayı boyunca tefrika edildi. Roman, okurlar arasında büyük heyecan uyandırdı ve derginin bir sonraki sayısı sabırsızlıkla beklendi. Övgülerin yanında epeyce olumsuz eleştiri alsa da aynı yıl basılan Rus romanları içinde en ilginç ve en çok okunan eser oldu. Dostoyevski’nin duygusal bir melodramla kendi kişisel hikâyesini harmanladığı Ezilmiş ve Aşağılanmışlar ilerideki başyapıtlarında yer alan tipleme ve motiflerin de habercisidir.
“Ezilmişler ve Aşağılanmışlar’ın, Dostoyevski’nin başyapıtı Suç ve Ceza’dan aşağı kalır yanı yok. Romanın kahramanı Nataşa, Yunan tragedyasının asil kurbanlarını andırıyor; hayranlık duymamak imkânsız.”
OSCAR WILDE
DOSTOYEVSKİ, Fiyodor Mihayloviç (1821 – 1881)
Rus romancıdır. Moskova’da doğdu. Askerî mühendislik eğitimi aldı. Subay oldu. Çara karşı eylemlerinden dolayı Sibirya’ya sürüldü. Petersburg’da vefat etti. Eserlerinde psikolojik çözümlemelere yer verdi. İç çatışmaları başarıyla yansıttı. Çeşitli halk tiplerini, acı çeken, suçlu insanları romanlarının kahramanı olarak seçti. Başlıca eserleri: Roman: İnsancıklar, Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler, Budala, Delikanlı, Ezilenler, Kumarbaz, Ölüler Evinden Anılar, Yeraltından Notlar, Ecinniler Öykü: Öteki, Ev Sahibesi, Bir Yufka Yürekli, Namuslu Bir Hırsız, Beyaz Geceler, Ebedi Koca, Uysal Bir Ruh, Bir Adamın Düşü, Bobok