Rektum Kanseri Nedir? Tanı ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Rektum, kolonun son bölümünün sonunda başlar ve anüse yol açan kısa, dar geçişe ulaştığında sona erer. Rektumdaki kanser (Rektum Kanseri) ve kolondaki kanser (kolon kanseri), genellikle "kolorektal kanser" olarak anılır.
Rektum nedir?
Rektum, kolonun son bölümünün sonunda başlar ve anüse yol açan kısa, dar geçişe ulaştığında sona erer.
Rektumdaki kanser (rektal kanser) ve kolondaki kanser (kolon kanseri), genellikle "kolorektal kanser" olarak anılır.
Rektal ve kolon kanserlerinin birçok yönü benzer olmakla birlikte, tedavileri oldukça farklıdır.
Bunun nedeni, rektumun dar bir alanda oturması, ancak pelvik (alt karın) boşluktaki diğer organlardan ve yapılardan ayrı olmasıdır. Sonuç olarak, rektum kanserinin komple cerrahi olarak çıkarılması zor ve son derece karmaşıktır. Kanserin geri gelme ihtimalini azaltmak için genellikle ameliyattan önce veya sonra cerrahi tedavide veya her ikisinde de ek tedaviye ihtiyaç duyulmaktadır.
Geçmişte, kapsamlı tedaviden sonra bile, rektum kanseri olan insanlar için uzun vadeli yaşam oranı düşüktür. Son 30 yılda tedavi seçenekleri artan rektal kanser, birçok durumda hastanın yaşama oranını arttıran, tedavi edilebilir bir hastalıktır..
Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Bağırsak alışkanlıklarınızdaki bir değişiklik, örneğin ishal, kabızlık veya daha sık görülen bağırsak hareketleri
- Dışkıda koyu veya kırmızı kan
- Dışkıda mukus
- Dar dışkı
- Karın ağrısı
- Ağrılı bağırsak hareketleri
- Demir eksikliği anemisi
- Bağırsağınızın tamamen boşalmadığı hissi
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Zayıflık veya yorgunluk
Ne zaman bir doktora görünmelisiniz?
Rektum kanseri, özellikle dışkıda kan varsa veya açıklanamayan kilo verme belirtileri gösteriyorsanız, doktordan randevunuzu alın.
Rektum kanserinin nedenleri?
Rektal kanser, rektumdaki sağlıklı hücreler DNA'da hatalar geliştiğinde ortaya çıkar. Çoğu durumda, bu hataların nedeni bilinmiyor.
Sağlıklı hücreler normal bir şekilde vücudunuzun işlev görmesini sağlamak için düzenli bir şekilde büyür ve bölünürler. Fakat bir hücrenin DNA'sı hasar görüp kanserleştiğinde hücreler bölünmeye devam eder - yeni hücrelere ihtiyaç duyulmasa bile -. Hücreler biriktikçe, bir tümör oluştururlar.
Zamanla, kanser hücreleri, yakınlardaki normal dokuyu istila etmek ve yok etmek için büyür. Ve kanserli hücreler vücudun diğer bölgelerine de gidebilir.
Kolon ve rektal kanser riskini arttıran kalıtsal gen mutasyonları...
Bazı ailelerde ebeveynlerden çocuklara geçen gen mutasyonu kolorektal kanser riskini arttırır. Bu mutasyonlar rektum kanserlerinin yalnızca küçük bir yüzdesi ile ilgilidir. Bazı genler rektum kanseri ile bağlantılı olarak bireyin hastalığa yakalanma riski artar, ancak bunu kaçınılmaz hale getirmezler.
Risk faktörleri
Rektum kanseri riskinizi artıran özellikler ve yaşam tarzı faktörleri, kolon kanseri riskinizi artıran faktörlerle aynıdır. Bunlar;
Yaşlılık. Kolon kanseri teşhisi konan insanların büyük çoğunluğu 50 yaşından büyük. Kolon kanseri gençlerde ortaya çıkabilir ancak çok daha seyrek görülür.
Kolon kanseri riskini arttıran kalıtsal sendromlar. Ailenizin nesiller boyunca geçirilen genetik sendromlar, kolon kanseri riskinizi artırabilir. Bu sendromlar ailesel adenomatöz polipozis ve kalıtsal nonpolyozis kolorektal kanseri içerir ve bunlar Lynch sendromu olarak da bilinir.
Düşük lif, yüksek yağlı diyet. Kolon kanseri ve rektal kanser lif ve yağ ve kalorisi yüksek bir diyet ile ilişkili olabilir. Bu alandaki araştırmalar karışık sonuçlar verdi. Bazı çalışmalar, kırmızı et ve işlenmiş eti yüksek diyet yiyenlerde kolon kanseri riskinin arttığını bulmuşlardır.
Hareketsiz bir yaşam tarzı. Eğer aktif değilseniz, kolon kanseri gelişme olasılığınız daha yüksektir. Düzenli fiziksel aktivite almak, kolon kanseri riskinizi azaltabilir.
Diyabet. Şeker hastalığı ve insülin direnci olan insanlarda kolon kanseri riski yüksektir.
Obezite. Obez olan insanlarda kolon kanseri riski artar ve normal kilo olarak kabul edilen insanlara kıyasla kolon kanseri ölme riski artar.
Sigara içmek. Sigara içen insanlarda kolon kanseri riski yüksek olabilir.
Alkol. Alkolün aşırı kullanılması kolon kanseri riskinizi arttırır.
Kanser için radyoterapi. Önceki kanserleri tedavi etmek için karına yönlendirilen radyoterapi kolon ve rektal kanser riskini arttırır.
Önleme
Sebze meyve ağırlıklı beslenme, posalı beslenme, kırmızı eti haftada bir yemek, balık gibi beyaz et tüketmek önem arz etmektedir. Günlük su içilmesi, kahveden uzak durulması da riski azaltmaktadır.
Düzenli olarak eksersiz yapılması özellikle haftada 5 gün günde yarım saat yetişkinler için kanseri önleyebilmektedir. Eksersiz için spor salonlarına gitmek zorunlu değil. Asansör yerine merdiven kullanmak, kısa mesafeli yerlere araba yerine yürüyerek gitmeyi tercih etmek, ev işi yapmak, kısacası hareket etmek önemlidir.
Kollektral kanser taramasına ne zaman başlamanız gerektiğini doktorunuzla konuşun. Kılavuz ilkeleri genelde 50 yaşındayken ilk kolorektal kanser tarama testinizi yaptırmanızı önerir. Ailede kolon veya rektal kanser öyküsü gibi diğer risk faktörleri varsa doktorunuz daha sık veya daha erken taramayı önerebilir.
Tanı ve tedavi
En doğru tarama testi kolonoskopidir. Bu testte, bir doktor, rektum ve kalın bağırsağınızın astarını ucu ucunda küçük bir video kameralı (kolonoskop) uzun, esnek bir tüp kullanarak inceler. Kolonoskop anüs içine sokulur ve rektum ve kolondan ilerletilir. Kapsam kamerası bağırsaklardan geçerken, rektal ve kolonik astarın bir videosunu doktorun gördüğü bir monitöre gönderir. Bir polip veya şüpheli görünen doku alanı bulunursa, doktor kolonoskopa yerleştirilen aletlerle bu alanlardan doku örnekleri de alabilir.
Özetle kolorektal kanserler önleneblilir, iyileştirilebilir, mücadele edilebilir hastalıklardır.