ABD'nin İlk Uzay Denemeleri: Apollo Projesi
A.B.D. Soğuk Savaş Döneminde S.S.C.B. ile olan Uzay Projeleri yarışlarında 60’lı yıllara girilirken daha geri durumdaydı. Hatta S.S.C.B., 1957 yılında Sputnik-I isimli uydusunu yörüngeye oturturken, A.B.D. Başkanı D.Eisenhower (1953-1961) askeri yatırımları kısıtlamanın yanı sıra bir uzay programı geliştirmemekle de eleştirilmişti.
Henüz Eisenhower döneminde S.S.C.B.’nin uzay projeleri atağına karşılık vermek isteyen A.B.D. Mercury Programını devreye soktu. A.B.D’nin ulusal uzay araştırmaları merkezi olan NASA’nın asıl etkin kullanımı ise J.F.Kennedy (1961-1963) döneminde devreye sokulmuş 1961 yılında uzay araştırmaları için genişçe bir kaynak kullanımı Amerikan Kongresinin onayından geçmiştir.
1961 yılından 1975 yılına kadar geçen zaman aralığında Yunan Tanrısı Apollon’un ismini verdikleri proje A.B.D’nin ulusal uzay projesi olmuş ve hem uzay hem de ay üzerinde incelemeler yaparak ilerleyen yıllarda gerek iletişim teknolojisi ve gerekse fizik ve astronomi alanında çığır açacak gelişmelerin yaşanmasının önünü açmıştır. A.B.D.’nin günümüz askeri gücünün büyük kısmını oluşturan önemli teknolojik ilerlemeleri bu dönem arasında kat ettiğini de söyleyebiliriz.
NASA, uzaya insanlı hava araçları göndermeden önce roketlerini test etmek amaçlı insansız Orbit ve Ranger adını verdikleri araçlarını göndermişti. 1967 yılında ise ilk olarak gerçekleştirecekleri Apollo 1 adlı insanlı uzay yolculuğu macerasının test aşamasında fırlatma platformunda çıkan yangın nedeniyle Gus Grissom, Edward White ve Roger Chafee isimli üç pilotta hayatını kaybetmiştir. Bundan sonra da kullanılan iki deneme aşamasında başarısız olunmuş ama can kaybı yaşanmamıştır. 1967 ve 1968 yıllarında Apollo 4,5 ve 6 insansız denemelerinde başarılı hamleler gerçekleştiren projelerde Saturn ismi verilen roketlerin güvenirliği tescillenmiştir.
Apollo projesinin ilk gerçekçi başarısı 1968 yılında W.Schirra komutasındaki Apollo-7 uzay aracının dünya yörüngesine başarılı bir sefer gerçekleştirmesi ile sağlanırken, aynı yıl Aralık ayında F.Borman komutasındaki Apollo-8 uzay aracı ayın yörüngesine oturmayı başardı. Bu şekilde 20 saat içinde ayın çevresinde 10 tur atıldı.
Vietnam Savaşı döneminin en ateşli döneminin içinde bulunulduğu ve Başkan Nixon’un (1969-1974) göreve başladığı 1969 yılı içinde denenen Apollo-9 ve Apollo-10 uzay araçlarında ilk kez Ay Örümceği denilen bir modül kullanıldı. Aslında Apollo araçları teknik olarak Komuta Modülü, Hizmet Modülü ve Ay Örümceği modüllerinden oluşmakta olup, Ay örümceği, ay yüzeyine inmek ve geri getirilmemek için tasarlanmış bir modüldü. Bu denemelerde ay yüzeyi ile temas sağlanamasa da ilk kez araç dışına çıkmadan bir araçtan diğerine aktarma yapılabildi.
16 Temmuz 1969 tarihinde fırlatılan ve Armstrong, Michael Collins ve Buzz Aldrin’in içinde bulunduğu Apollo-11 uzay aracı başarılı bir yörünge yolculuğu sonrası aya inmek için hazırlandı. Armstrong ve Aldrin Ay Örümceği Modülüne geçerek ay yüzeyine inmeyi başardılar ve 2:30 saat temas sağladılar. Apollo-11 ekibi dünyaya geri dönerken 21,5 kiloluk bir örneği de beraberinde getirdiler. Bu gelişme dünyada büyük yankı uyandırdı.
1972 yılına kadar sürecek bundan sonraki denemelerde bir istisna hariç hep bir adım ileri gidilerek ay yüzeyi ile temas sağlanmıştır. 11 Nisan 1970’de fırlatılan Apollo-13 isimli uzay aracında ay yolundayken bir patlama gerçekleşmiş ve astronotlar büyük güçlükle Dünya’ya geri dönebilmişlerdir.
Apollo projesi, NASA’nın itibarlı bir kuruluş olarak dünya çapında duyurulmasına neden olurken, bundan sonra denenecek uzay programlarına da bir temel oluşturmuştur. Bu durum A.B.D.’nin S.S.C.B. ile olan Uzay Yarışı ve doğal olarak Soğuk Savaş sürecinde de önemli bir kozu olmuştur. Bundan sonraki uzay denemeleri daha çok askeri istihbarat sağlamak amacıyla yörüngelere uydu yerleştirilmesi amacını taşıyacaktır.
Umut EKER 20/11/2016
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın