Sudan'da bu sabaha karşı askeri darbe yapıldı. Sudan Komünist Partisi ve Özgürlük ve Değişim Güçleri darbeye karşı genel grev ve sivil itaatsizlik çağrısı yaptı. Hartum'da askerler darbeye karşı sokağa çıkanlara ateş açtı.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan saatler sonra yaptığı açıklamada Egemenlik Konseyi ve hükümeti feshederek olağanüstü hal ilan ettiğini açıkladı. Devlet televizyonunda yaptığı açıklamada Burhan geçiş dönemi hükümlerini feshettiklerini ve Anayasal Bildiri Anlaşmasının bazı maddelerini askıya aldıklarını belirtti. Burhan, 18 eyaletin valilerinin de görevden alındığını, yolsuzlukla mücadele komitesinin çalışmalarının askıya alındığını duyurdu.
Halka ateş açıldı
Sudan'da bu sabah ordu tarafından darbeye karşı sokağa çıkan halka ateş açıldı. Başkent Hartum'da toplananlara ateş açıldığı, çok sayıda yaralı olduğu belirtiliyor. Sudan Doktorları Merkez Komitesi tarafından yapılan açıklamada Hartum'daki çatışmalarda en az 12 kişi yaralandığı kaydedildi.
Sudan Komünist Partisi'nden açıklama
Sudan Komünist Partisi Merkez Komitesi, ülkede bu sabah yapılan askeri darbeyle ilgili bir açıklama yayımladı.
Partinin Facebook hesabından yapılan açıklamada, bu sabah ülkede "tam bir askeri darbe" olduğu ve darbenin Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah El-Burhan ve grubu tarafından düzenlendiği, bir dizi siyasi liderin gözaltına alındığı belirtildi.
Sudan Komünist Partisi ülkede sivil yönetimden yana olan tüm güçlere siyasi grev ilan etme ve darbeyi yeninceye kadar sivil itaatsizlik çağrısında bulundu.
Sudan Meslek Birlikleri de halka darbeye karşı sokağa çıkma çağrısında bulundu. Yapılan açıklamada "Kitleleri sokağa çıkmaya ve sokakları işgal etmeye, yolları barikatlarla kapatmaya, genel grev başlatmaya ve darbecilerle işbirliği yapmayarak onlara karşı sivil itaatsizliğe gitmeye çağırıyoruz" denildi.
Reuters ve AFP haber ajansları darbeye karşı protestocuların Hartum'da sokağa çıktıklarını duyurdu.
İslamcı Ümmet Partisi de darbeye karşı direniş çağrısı yaptı.
Darbeye destek vermeyi reddeden Başbakan Hamduk halkı direnişe çağırdı
Sudan Enformasyon Bakanlığı, Başbakan Abdullah Hamduk'un askerler tarafından ev hapsinde tutulduğunu ve askeri darbeye destek mesajı yayımlamaya zorlandığını duyurdu. Askerler tarafından tutuklanan yetkililerin nerede olduklarının bilinmediğini duyuran bakanlık, kimlerin tutuklandığına ilişkin bir açıklama da yapmadı. Bakanlık ülkede internetin kesildiğini ve köprülerin askeri güçler tarafından kapatıldığını duyurdu.
Sudan Enformasyon Bakanlığı daha sonra yaptığı açıklamada sabah erken saatlerde gözaltına alınan Başbakan Abdullah Hamduk’un darbe girişimine destek veren bir açıklama yapmayı reddetmesi üzerine evinden alınarak farklı bir yere nakledildiği kaydedildi.
Hamduk’un darbe girişimini reddederek, halkı darbeye girişimine karşı direnmeye çağırdığı, barışçıl bir şekilde “devrimi savunun” ifadesini kullandığı aktarıldı.
Bakanlık Sudan'ın en büyük şehri Omdurman'da radyo ve TV merkezlerine baskın düzenleyen askerlerin bir dizi medya çalışanını da gözaltına aldığını duyurdu.
Çok sayıda yetkili gözaltında
Ülkede devlet televizyonundan Nil Nehri görüntüleri eşliğinde ulusal marşlar yayımlanıyor.
AP'ye isim vermeden konuşan iki yetkili ise gözaltına alınan hükümet üyelerinin Sanayi Bakanı İbrahim el Şeyh, Enformasyon Bakanı Hamza Belul, Egemenlik Konseyi üyesi Muhammed el Fiki Süleyman ve Başbakan Abdullah Hamduk'un basın danışmanı Faysal Muhammed Salih olduğunu açıkladı.
Hartum Valisi Ayman Halid'in de gözaltında olduğu valiliğin Facebook hesabından yapılan açıklamada duyuruldu.
Darbe öncesi ABD'den ziyaret
Sudan'da halkın aylarca süren protesto gösterilerinin ardından 30 yıllık Ömer Beşir iktidarı 2019 Nisanı'nda askeri darbeyle sona ermiş, Ağustos 2019'da sivil ve askeri güçler tarafından bir geçiş hükümeti kurulmuştu. Halkın protestolarına liderlik eden Özgürlük ve Değişim Güçleri'nin geçiş hükümetinde yer almasına karşı çıkan Sudan Komünist Partisi devrimin boğulması tehlikesine işaret etmişti.
Birkaç hafta önce 21 Eylül'de önlenen bir darbe girişiminin ardından geçiş hükümetinin askeri ve sivil bileşenleri arasında gerilim tırmanmıştı. 16 Ekim'de Özgürlük ve Değişim Güçleri'nden kopan "Ulusal Anlaşma" hareketi adlı grup başkent Hartum'daki başkanlık sarayı önünde geçiş hükümetinin feshedilerek sivillerin hükümetteki yetkilerinin genişletilmesi için oturma eylemi başlatmıştı.
Özgürlük ve Değişim Güçleri, önce Port Sudan yolunun kesilmesi, ardından Hartum'da başlatılan oturma eylemiyle ülkede yaratılan krizin "sinsi bir darbe amacı taşıdığını" açıklamıştı.
Darbe öncesi haftasonu ABD Afrika Boynuzu Özel Temsilcisi Jeffrey Feltman'ın ülkeye yaptığı ziyaret dikkat çekti. Sudan Komünist Partisi'nin darbenin arkasında olduğunu belirttiği Sudan Egemen Konsey başkanı El Burhan ile ABD temsilcisi Feltman Cumartesi ve Pazar günleri iki kez görüşme yapmıştı. Feltman ayrıca El Burhan'ın yardımcısı Hamdan Dagalo ve Başbakan Hamduk ile de görüşmüştü. El Burhan’ın Feltman’la 24 saat içinde yaptığı ikinci görüşmede Sudan’ın içinde bulunduğu krizle ilgili Feltman'ın işbirliği teklifinde bulunduğu El Burhan'ın da değerlendireceklerini söylediği bildirilmişti.
Sudan Komünist Partisi, devrimin hedefinin demokratik ve çoğulcu bir anayasa olduğunu hatırlatarak mevcut hükümete karşı siyasi grev ve sivil itaatsizliği desteklemeyi sürdüreceklerini açıklamıştı. Açıklamada askeri yönetimin hâlâ eski yönetim gibi İslamcı çizgide olduğu belirtilmişti.