Alyuvarlar, kırmızı kan hücreleri veya İngilizce aynı anlama gelen kelimelerin baş harflerinden oluşan RBC kısaltması ile isimlendirilen kan testi, tam kan sayımının bir parçasıdır.
Otomatik kan sayım cihazlarının tıbbi laboratuvarlarda kullanımına başlanmadan önceki dönemlerde tek başına bir test olarak istense de, günümüzde kan dolaşımında bulunan diğer hücrelerle beraber sayılarak rapor edilir.
En önemli görevi akciğerlerden aldığı oksijeni vücut hücrelerine taşımak olan alyuvarların sayısının azalması, hücreleri oksijensiz bırakır. RBC düşüklüğü, diğer kan sayımı parametreleri ile birlikte değerlendirilerek, sonuç yorumlanır ve kişinin rahatsızlığı hakkında fikir yürütülebilir.
RBC düşüklüğünün sebebi nedir ?
Ani veya zamanla yavaş yavaş meydana gelen kan kaybı yanında, kemik iliğinde alyuvarların yapımında azalmaya yol açan durumlar ile kırmızı kan hücrelerinin ömrünü kısaltan rahatsızlıklar, RBC düşüklüğü ile kendini gösterir.
RBC düşüklüğüne ne ad verilir ?
Kan dolaşımında bulunan kırmızı kan hücrelerinin sayısının azalması durumuna tıbbi adıyla “anemi” halk arasında “kansızlık” adı verilir.
RBC düşüklüğüne sebep olan durumlar nelerdir ?
Travmalar,
Ani veya uzun süreli kanamalar: Bu kanamalar; yaralanmalara bağlı kanamaların yanı sıra, ülser, polip, kalın bağırsak kanseri gibi sindirim sisteminden, idrar kesesinden veya şiddetli adet kanamaları tarzında olabilir.
Alyuvarların parçalanması: RBC’lerde bulunan enzim eksiklikleri, RBC zarında bulunan anormallikler, RBC içinde bulunan hemoglobin adlı proteine bağlı bozukluklar nedeniyle olabilir.
Beslenme yetersizliği: Besinlerle gerekli B12, folik asit gibi vitaminlerin alınmaması veya demir eksikliği gibi durumlar, kansızlığın en sık nedenleri arasındadır.
Kemik iliği hasarı: Çeşitli zehirler, radyasyon, kemoterapi, enfeksiyonlar ve ilaçlar kemik iliğine hasar vererek, kırmızı kan hücrelerinin yapımını azaltabilir.
Kemik iliği hastalıkları: Lösemi, multiple myelom, myelodisplazi, lenfoma veya kemik iliğine yayılan diğer kanserler, kemik iliğinin normal işlev görmesini engellediklerinden, RBC düşüklüğüne yol açabilirler.
Böbrek yetmezliği: Böbreklerde üretilen ve kemik iliğinin RBC üretmesini sağlayan “eritpoetin” adlı maddenin üretimi, böbrek yetmezliğinde azalır. Buna bağlı olarak RBC üretimi de azalacağından, RBC düşüklüğü görülür.