İnsan vücudunun hareket etmeye yönelik doğası düşünüldüğünde bu kadar uzun süreler oturmanın sağlığık için kötü olduğu açık. ABD San Diego'daki Kaliforniya Üniversitesi'nde (UCSD) yapılan yeni bir çalışma da bunu doğruluyor…
Araştırma nasıl yapıldı?
Yaşları 63 ila 99 arasında değişen toplam 5.856 kadın katılımcıdan, çalışmanın başlangıcında yedi gün boyunca kalçalarına bir aktivite monitörü takmaları istendi. Araştırmacılar daha sonra bu kişileri on yıl boyunca takip etti ve bu süre zarfında 1.733 katılımcı hayatını kaybetti.
Araştırmacılar, aktivite monitörünü kullanarak katılımcıların ne kadar süre oturduklarını hesaplamak için yapay zeka kullandı ve daha sonra bunu ölüm riskleriyle ilişkilendirdi. Veriler, günde 11 saatten fazla oturan katılımcıların, günde dokuz buçuk saatten az oturanlara kıyasla, çalışma süresi boyunca ölme riskinin %57 daha yüksek olduğunu gösterdi.
Egzersiz, çok fazla oturmanın risklerini ortadan kaldırıyor mu?
Çoğu kişinin ilk aklında gelen, düzenli egzersizin çok fazla oturmanın sağlık risklerini ortadan kaldırması olabilir. UCSD çalışmasına göre durum böyle değil. Daha fazla orta ila yüksek şiddette egzersiz yapılsa dahi, erken ölüm riski hala mevcuttu. 2019 yılında yapılan bir çalışma da daha yüksek seviyede egzersizin, çok fazla oturmanın beraberinde getirdiği tip 2 diyabet, kalp hastalığı ve felç gibi hastalık risklerini ortadan kaldırmadığını ortaya koymuştu.
Dünya Sağlık Örgütü'nün güncel kılavuzları da bunu desteklemekte ve yetişkinlerin oturma sürelerini sınırlandırmalarını ve uzun oturma sürelerini bölmelerini tavsiye etmektedir.
Oturmanın zararı, ne kadar sürede başlıyor?
UCSD çalışması günde 11 saatin fazla bir oturma süresi olduğunu söylüyor. Diğer araştırmalar günde sadece 7 saatin çok fazla olabileceğini söylüyor. Kan şekeri seviyenizi ve tansiyonunuzu yükseltebileceğinden, tek seferde 30 dakikadan fazla oturmamanız gerektiğini gösteren birçok araştırma da var.
Uzun süre oturmaktan kaçınmak için ne yapabilirsiniz?
Eğer bir ofis çalışanıysanız, bir oturma masası size yardımcı olabilir. Ya da iş görevleri arasında veya bir telefon görüşmesi sırasında kalkıp hareket edebilirsiniz. Evde, TV reklam aralarında veya su ısıtıcısı kaynarken ayağa kalkabilirsiniz. Bazı akıllı cihazlar ve giyilebilir cihazlar da çok uzun süre oturduğunuzda sizi uyarır.
Ayakta duramıyor ya da yürüyemiyorsanız durum farklı. 2020 yılında yapılan bir çalışma, küçük kol egzersizlerinin (örneğin her 20 dakikada bir iki dakika) tekerlekli sandalye kullananlarda kan şekeri seviyelerini düşürdüğünü ortaya koydu. Hareketsiz oturmadığınız anlamına gelen bir şey yaptığınız sürece, sağlık açısından elde edilecek faydalar var.
Bu makalenin orijinali, Creative Commons lisansı altında The Conversation’da yayınlandı. Orijinal makaleyi okumak için buraya tıklayabilirsiniz.