Serebral Palsinin Tedavisi Mümkün Mü? başlıklı yazımızda, bu hastalığa dair bütün detayları paylaşacağız. Serebral palsi, çocuklar arasında en yaygın motor fonksiyon bozukluklarından biridir. Doğum sırasında veya ömrün ilk iki yılında tam olarak olgunlaşmamış beynin hasar almasından kaynaklanan serebral palsi; kişinin kaslarını, hareketini ve koordinasyonunu kontrol etme yeteneğini etkiler.
Serebral palsi, tam olarak olgunlaşmamış beynin hareket ve duruş bozukluğuna neden olan bir hasarından kaynaklanır. Doğumdan önce, doğum sırasında ya da doğumdan sonraki ilk iki yılda ortaya çıkabilir.
Serebral palsili çocuklar ve yetişkinler şu sorunları yaşar:
Serebral palsili bazı kişilerde zihinsel engeller, nöbetler, görme veya duyma güçlükleri de vardır. Serebral palsi tedavisinde; terapi, ilaçlar ve ameliyatla semptomlar azaltılarak hayat kalitesi artırılmaya çalışılır.
Serebral palsi Amerika Birleşik Devletleri'ndeki çocuklarda en yaygın görülen, motor fonksiyon bozukluğuna yani fiziksel engele sebep olan hastalıktır. Her yıl ABD'de doğan her 1000 bebekten 1 ila 4'ünde serebral palsiye rastlanır. Erkeklerin serebral palsi olma ihtimali biraz daha yüksektir ve bu durum çoklu gebeliklerde (ikiz, üçüz vs.) daha yaygındır. Prematüre veya düşük kiloda doğan bebeklerin serebral palsi geliştirme riski daha yüksektir.
Serebral palsi, vücudun hangi bölümlerinin en çok etkilendiği ve hangi hareket bozukluğunun en belirgin olduğuna göre sınıflandırılır.
Serebral palsinin dört tip hareket bozukluğu vardır. Bunlar, beynin farklı bölgelerinin hasar görmesinden kaynaklanırlar.
Serebral palsi türleri şunlardır:
Serebral palsinin etkileyebileceği vücut bölgeleri şunlardır:
Serebral palsi herkesi farklı şekilde etkiler ve semptomlar hafif ila şiddetli arasında değişir. Serebral palsili bazı kişilerin bir kolunda veya bacağında hafif zayıflık vardır. Serebral palsili diğer kişilerde konuşmayı, yürümeyi veya günlük işleri yapmayı zorlaştıran ciddi engeller olabilir. Serebral palsi belirtileri doğumda veya yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkabilir. Semptomlar serebral palsinin tipine göre değişir. Serebral palsinin belirtileri şöyledir:
Serebral palsi genellikle bir dizi başka durum ve bozuklukla birlikte ortaya çıkar. Serebral palsili çocuklar ve yetişkinlerde ayrıca aşağıdakiler de görülebilir:
Serebral palsi, gelişmekte olan beyindeki hasardan kaynaklanır. Hasar; cenin gelişimi sırasında, doğum esnasında veya bebeğin yaşamının ilk iki yılında meydana gelebilir. Çoğu durumda beyin hasarına neyin sebep olduğunu bilinmez.
Bir bebeğin serebral palsi olma riskini çeşitli faktörler etkileyebilir. Prematüre (37 haftadan önce) veya düşük kilo ile doğan bebeklerde bu risk daha yüksektir. Serebral palsiye yol açan beyin hasarı aşağıdakilerden kaynaklanabilir:
Doktor serebral palsiyi teşhis etmek için çocuğun kas tonusunu, motor becerilerini, koordinasyonunu ve hareketini kontrol edecektir. Ayrıca bebeğin gelişimi ve doğum geçmişi hakkında da birkaç soru soracaktır. Ebeveynler, bebeğin büyüme sürecindeki dönüm noktalarıyla ilgili gecikmeleri de doktorlarıyla paylaşmalıdır.
Doktor, çocuğun beyninin net bir görüntüsünü alabilmek için bazı görüntüleme testleri isteyebilir. Manyetik rezonans görüntüleme (MR) ve bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları beyin hasarının yerini ve ciddiyetini gösterir. Bu görüntüler, doktorun çocuğa doğru bir teşhis koymasına ve en etkili tedavileri önermesine olanak tanır. Bununla birlikte, serebral palsiyi teşhis etmek için bir görüntüleme taramasına ihtiyaç yoktur. Bu sebeple doktor, bu testler için çocuğun anestezi almak zorunda kalmaması için büyüyene kadar beklenmesini ya da çocuğun başka bir prosedür veya test için anestezi altındayken aynı zamanda bu tarama testlerini yaptırmasını da önerebilir.
Serebral palsi tedavilerinin amacı; hareket, konuşma ve yaşam kalitesini iyileştirmektir. Terapi, serebral palsinin en yaygın tedavisidir. Bursa Medicabil Sağlık Grubu bünyesinde Serebral Palsili çocuklarımızın fizik tedavi ve rehabilitasyonu başarı ile yapılmaktadır.
Tedaviye olabildiğince erken başlamak çok önemlidir. Terapistler çocukların yürümeyi, iletişim kurmayı ve kendilerine bakmayı öğrenmelerine yardımcı olabilir. Ayrıca çocuk için evde terapötik fırsatlar sağlanması için de fayda sağlayabilirler. Tedavi planları herkes için farklıdır ve aşağıdakileri içerebilir:
Serebral palsiyi önlemek mümkün olmasa da serebral palsili bebek sahibi olma riskini azaltmak mümkündür. Kişi hamileyse veya çiftler bir aile kurmayı planlıyorsa, doğum öncesi bakımın doğru bir şekilde alınması oldukça önemlidir. Doktor, ebeveynleri ve bebeği izleyecek ve ortaya çıkan sağlık sorunlarını değerlendirecektir.
Bebek, düzenli kontroller için doktora götürülmelidir. Çocuğu serebral palsiye neden olabilecek enfeksiyonlardan korumak için güncel aşıları takip etmek önemlidir.
Serebral palsili kişiler için genel görünüm ve gelecek beklentisi büyük ölçüde değişir ve bu durum hastalığın ciddiyetine bağlıdır. Serebral palsili birçok çocuk, terapi ve diğer tedavilerle daha iyiye gider. Hafif serebral palsili insanlar eksiksiz ve bağımsız bir hayat yaşayabilirler. Semptomlar daha şiddetliyse, çocuğun yemek yemesine, yıkanmasına, giyinmesine ve banyoyu kullanmasına yardımcı olmak için 24 saat bakıma ihtiyacı olabilir.
Serebral palsili çocukların çoğu bağımsız olarak ya da bir yürüteç veya koltuk değneği ile yürümeyi öğrenirler. Serebral palsi ilerleyici bir hastalık değildir. Semptomlar çocuk büyüdükçe ve geliştikçe farklı şekilde etkilenebilse de başka bir tıbbi durum yeni sağlık sorunlarına neden olmadıkça zamanla kötüleşmezler.
Çocuğun gelişimi hakkında endişeleri olan aileler mutlaka bir doktorla görüşmelidirler. Emeklemede, yürümede, konuşmada veya diğer gelişimsel dönüm noktalarında gecikmeler fark edilirse çocuğun değerlendirilmesi önemlidir. Çocukta serebral palsi varsa erken tedavi hayat kalitesini büyük ölçüde artırabilir.
Çocuğunda serebral palsi olan ebeveynlerin gelecek için endişelenmeleri normaldir ancak terapi ve diğer tedaviler, serebral palsili birçok kişinin bağımsız yaşamlar sürmesine yardımcı olur. Ebeveynlerin hem bakıcı hem de aile üyeleri için bir destek ağı bulma konusunda uzmanlarla iletişime geçmeleri önemlidir. Yürümeye yardımcı olan robotik cihazlar gibi teknolojideki gelişmeler, son dönemde serebral palsili insanlar için yaşamı değiştirmeye başlamış durumda. Umut verici araştırmalar ve tedavideki yeni buluşlar, serebral palsili insanlara umut veriyor ve çocuklar ile yetişkinlerin tam potansiyellerine ulaşmaları için daha fazla fırsat sağlıyor.