Bilim insanları bu planla ne amaçlıyor? Gelin yakından bakalım…
Araştırmacılar 1,2 milyon kilometrelik mevcut fiber optik kabloları, uydu ve diğer uzaktan algılama cihazları ile birlikte çalıştırarak tüm dünyayı gerçek zamanlı olarak izleyebileceklerini düşünüyor.
Planı hazırlayan ekibe göre fırtına ve depremler bu yöntemle takip edilebilir. Bunun yanında denizlerde hareket eden gemi ve balinalar da izlenebilir. Kurulacak bu ağın yer altından geçen borularda oluşan kırık ve çatlakları tespit etme kapasitesi dahi olabilir.
Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (NTNU) Jeofizik uzmanı Martin Landrø, “Bahsedilen bu sistem, Dünya ve Okyanus bilimleri açısından yeni bir çağı başlatan bir gözlemevi olabilir” diye konuştu.
Mevcut kablolarla izleme nasıl yapılacak?
Plana göre gerekli izleme, fiberoptik kabloların akustik algılama kapasitesi yoluyla yapılabilecek. Ses dalgaları veya gerçek dalgaların kablolarda neden olduğu eğilme ve bükülmeler tespit edilerek hareketi ölçecek şekilde anlamlı veriler çıkarılabilecek.
Araştırmacılar bu yöntemi daha önce başarılı bir şekilde kullandı. 2020 yılında 44 gün boyunca yer deniz altındaki 120 kilometrelik bir kablonun yardımıyla 800 balina sesini tespit etmeyi başardı. Bunun yanında 13 bin kilometre uzaktaki büyük bir fırtınayı da tespit etmeyi başardılar.
Tüm çalışmalarda Dağıtılmış Akustik Algılama (DAS) adı verilen bir sistem ve ‘sorgulayıcı’ adlı bir cihaz kullanıldı. Sorgulayıcı cihazı fiberoptik kablo boyunca bir ışık atımı gönderiyor ve oluşan herhangi bir eğilmeyi başarılı ve hassas bir şekilde yakalıyor. Bu sayede kablonun geçtiği alanda olup biten olaylara ilişkin bilgi sahibi olunabiliyor.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar Scientific Reports dergisinde yayınlandı.