İşe girmeden önce evli olan işçi, kıdem tazminatından yararlanabilir mi?
Bilindiği üzere, kadın işçinin evlenmesi ve evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde işten ayrılması halinde ona kıdem tazminatı ödenmektedir. Burada aranan tek şart, kadının işyerindeki kıdeminin en az bir yıl olmasıdır. Peki ama kadın işçi zaten evliyse ve evlilik tarihinden sonra işe girmişse, yine de kıdem tazminatı hakkından faydalanabilir mi?
Evlilik nedeniyle kıdem tazminatı
Kural olarak, istifa eden işçiye kıdem tazminatı ödenmemekle birlikte bunun 3 temel istisnası vardır. Erkek işçinin askere gitmek için işten ayrılması, emeklilik için işten ayrılma ve kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde işten ayrılması bu istisnalardır. Evlenen kadın işçi, resmi nikah tarihinden itibaren bir yıl içinde işyerine dilekçe verirse ve dilekçesine evlilik cüzdanını eklerse, bu gerekçeyle işten ayrılan işçiye işveren kıdem tazminatını ödemek zorundadır.
Kadın işçinin önceden evli olması
Kadın işçinin önceden evli olması ve evliyken işe başlaması durumu da mümkündür. Kadın işçi işe girdikten sonra evlenmemiş ancak işe girmeden bir süre önce evlenmiş olsa ve işten ayrılmak istediği tarihte hâlen evliliğinin üzerinden bir yıl geçmemiş olsa, bu işçiye kıdem tazminatı ödenecek midir?
1475 sayılı İş Kanununun ilgili 14üncü maddesinde tam olarak “… kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi…” ibaresi geçmektedir. O halde; kadın işe girmeden bile evlenmiş olsa, işten ayrılmak istediği tarihte evliliği üzerinden bir yıldan uzun zaman geçmemişse; kıdem tazminatının ödenmesi gerekir.
Bir Yargıtay kararında da davalı “Davalı vekili, davacının işe başlamadan önce evli olduğunu, istifa ederek işten ayrıldığı için kıdem tazminatına hak kazanamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini” talep etmiş, yerel mahkeme “evlilik nedeniyle feshin geçerli olduğuna hükmetmiş ve Yargıtay da kararı onamıştır. (9 Hukuk Dairesi, 19.06.2013, 2011/19350 E.)
SONUÇ
Önemli olan, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde işten ayrılmak istemesidir. İşçinin işe girdikten sonra ya da işe girmeden önce evlenmiş olmasının bir önemi yoktur. Evlilik tarihi üzerinden bir yıl geçmeden istifa eden ve kıdem tazminatını talep eden işçiye tazminatı ödenmelidir.
Örneğin 22.05.2015 tarihinde evlenen kadın işçi, işyerinde çalışmaya 18.09.2015 tarihinde başlamışsa ve daha önceden de işyerinde eski tarihli çalışması varsa; işyerinde toplam bir yılını doldurduğu tarihte ve en geç 22.05.2016 tarihine kadar istifa ederek kıdem tazminatını alabilecektir.
Bunun dışında, işyerinde veya işveren bünyesinde daha önceden çalışması olmayan işçi işe girmeden evlenmişse zaten fiilen kıdem tazminatı alamayacaktır. Çünkü kıdem tazminatının temel şartı, işyerinde en az 1 yıldır çalışıyor olmaktır. İşçi, bu sürenin dolmasını beklerken; ister istemez evlilik tarihinden itibaren hesaplanan bir yıllık süreyi kaçıracaktır. Çünkü evlilik tarihi, işe giriş tarihinden öncedir.