Dersim'in Çocuğu ve Kemalizm Katliamları
Dersim'in çocuğu
Mümtaz'er TÜRKÖNE
CHP lideri Kılıçdaroğlu, Dersim'in çocuğu. Onu büyüten babası-annesi, kimliğinin-kişiliğinin oluştuğu evrelerde çevresinde bulunan akrabaları Dersim katliamına tanıklık etmiş kişiler olmalı. Dehşeti, acıyı yaşamışlar.
Çok değil iki nesil öncesine ait bir hikâyeden bahsediyoruz. Karanlık Ortaçağlarda kalan, tarih kitaplarından öğrendiğimiz bir trajedi değil bu. CHP lideri, işte bu neslin sıcak hatıraları, endişeleri ve muhtemelen öfkesi arasında kendisini ve çevresini idrak etmiş biri. Şimdi katliam esnasında Türkiye'yi yöneten partinin başında o bulunuyor. Zor bir durum. İnsanın politik kişiliği ve misyonu ile kendi bireysel kimliğinin tam karşı karşıya geldiği bir yerde duruyor. Ancak durum çarpıtılıyor. Şahsen, Dersim İsyanı üzerinden Kılıçdaroğlu'nu hedef alan tartışmalarda, kendimi onun yanında hissediyorum.
Dersim'i, bir siyasî polemik konusu yapmak doğru değil. 1937-38 yıllarında 50 bin insan, çoluk, çocuk, yaşlı demeden öldürüldü. Devlet önce bu bölgede bir isyan çıkarttı; sonra isyan bastırma bahanesi ile katliam yaptı. Amaç, devlet otoritesinin ulaşmadığı bir bölgeyi merkezî otoriteye bağlamaktı. Kullanılan yöntem Osmanlı'dan kalma bir siyasetti. Bu yönteme göre devlet, kolunun ulaşamadığı yere önce parmağını sokup karıştırıyor. Bir asayiş sorunu ortaya çıkartıyor. Sonra devlet, isyan bastırma bahanesi ile tankıyla, topuyla geliyor. İsyan edenler şiddetle cezalandırılıyor. Devlet böylece kendi başına buyruk yaşayanlara gücünü, kuvvetini ve dehşetini göstermiş oluyor. İsyan çıkartmak ve bastırmak, Osmanlı'da devlet otoritesini temin eden bir siyaset olarak hep uygulana gelmiştir. 'Başka ne yapılabilirdi?' diye sorabilirsiniz. Cumhuriyet farkını, Dersim'e sağlık ve imar hizmetleriyle girerek, devletin müşfik yüzünü gösterebilir ve ikna yöntemi ile aynı amacı gerçekleştirebilirdi. Tercih edilen yöntem, bir plan ve program dahilinde önce isyan çıkartmak, sonra da isyanı katliam yaparak bastırmaktır.
Sorumlu ve suçlu o dönemin yönetimi. 'Atatürk'ün bu katliamdan haberi yoktu' mazereti, akla ve mantığa uygun değil. Atatürk gibi bir lider devleti yönetirken, ondan habersiz planlı-programlı ve kapsamlı bir katliam yapmak nasıl mümkün olabilir?
Kılıçdaroğlu'nun bugün yaşadığı paradoks, katliamdan sonra kurulan düzenle ilişkili. Olanlardan sonra Kürt olmaktan dolayı Türk çoğunluk, Alevî olmaktan dolayı Sünni çoğunluk karşısında kendilerini savunmasız gören Dersimliler çaresiz devlet ile uzlaşma yoluna gidiyor. Dersimlilerin CHP'liliği bu mecburî uzlaşmanın eseri. Dersimliler açısından geride kalanları korumak için doğru ve yerinde bir karar. Aynı zamanda bugün yaşanan trajik çelişkilerin de sebebi.
Kılıçdaroğlu, katliama uğrayan ve sonrasında devletle uzlaşmaya varan Dersimlilerin çocuğu. O zamanın devleti olan CHP'nin başında bugün o oturuyor. Elbette Dersimliler için bir gurur ve iftihar vesilesi olmalı. CHP'nin başında bugün bir Dersimlinin olması, aslında bu yaranın kapatılması ve geçmişe sünger çekilmesi için altın değerinde bir fırsat. CHP, kurumsal kimliği ile bir özeleştiri yapacak ve bu kirden arınacak. Aynı arınma devletten de talep edilecek. Bu fırsat kullanılabilse, Kürt sorununun çözümü için de yeni bir kapı aralanabilir. Ama olmuyor. Olmamasının sebebi, bu mazinin basit siyasî hesaplar için sömürülmesi.
Haluk Koç ve Türkiye'nin batısını temsil eden bir grup milletvekili arkadaşı, Dersim isyanını sömürerek parti içi muhalefet için bir mevzi oluşturuyor. Amaç, Kılıçdaroğlu'nu yıpratmak. 1937'nin CHP'si, bugün bu hizipte yaşamaya devam ediyor. Dersim'de insanları katletmek, onlar için bugün Kılıçdaroğlu ile Atatürk'ü ve CHP'nin tarihî mirasını karşı karşıya getirmenin sadece elverişli bir vesilesinden ibaret.
Kılıçdaroğlu CHP'nin 1937'deki misyonunu temsil etmek zorunda değil. Dersim'in çocuğu gibi davranmalı. CHP'yi bugün geniş kitlelerle buluşturacak olan bir imkân ve fırsat bu durum. Dersimli gibi davranan bir genel başkan, Kürt sorunu başta olmak üzere Türkiye'nin sorunlarını çözmek için de inandırıcı bir duruş sergilemiş olur. Kılıçdaroğlu sayesinde devlet halkı ile barışmış olacak. Konu bölücülükse, bunu yapan Haluk Koç ve arkadaşları.
CHP, parti yetkili kurullarının kararı olarak Dersim katliamı konusunda bir özeleştiri ve kınama açıklaması yapmalı. CHP bunu yaptığı gün, bir Türkiye partisine dönüşecek ve Türkiye'nin birlik ve bütünlüğüne çok değerli bir katkıda bulunmuş olacak.
ZAMAN
- Rıdvan Çağrıcı ile Cezaevleri Sorunu ve Müslüman Mahpuslar Üzerineİslami Hareket davasından 29 yıl cezaevinde tutulduktan sonra Nisan 2015’te serbest bırakılan Rıdvan Çağrıcı Haksöz-Haber’e konuştu.
- "Hollanda Ayrımcılığı Kılıfına Uydurmuş"Otuz yılı aşkın süredir Hollanda’da bulunan Hüseyin Kerim Ece, Yeni Şafak'a konuşmuş. Hollanda’da İslamofobik tavırlar olduğunu belirten Ece, “Burada ayrımcılık resmen yasak. Ancak kılıfına uydurulmuş sayısız ayrımcılık örnekleri var” diyor.
- “Hakkımızı Almak İçin Mücadele Zamanı”Hollanda’nın ilk başörtülü avukatı Famile Fatma Arslan, “Şimdi haksızlığa karşı harekete geçme zamanı. Türk vekillerle, iş adamlarımızla ve gazetecilerimizle bir araya gelmeyi planlıyorum. Düzgün bir üslupla hakkımızı arayacağız” diyor.
- Bugünün Avrupası 1930’ların Antisemit Avrupası GibiProf. Lucassen: “Antisemitizmin kullanımı ve şu anda terörizmin öne sürülmesi aynı şey. Karşıdakini başkalaştıran bir tavır, 1930’larda Yahudilere yapılanlar gibi. Bunlar üçüncü dünya savaşına sebep olabilecek şeyler”
- Beşer İfadesi Kur'an'da Neden Kullanıldı?İnsanın yaratılış süreci tartışmaya açıktır. Tartışılamayacak olan husus ise, insanoğlunun bir amaca binaen, akıl ve irade sahibi olarak, Yüce Allah tarafından yaratıldığı ve tekrar ona hesap vermek üzere döneceği gerçeğidir.
- ‘Tevhitten Sonraki İlk Görev Servetin Adil Yönetimidir’Yazısında Kur’an’ın Tevhid’den sonra üzerinde en çok durduğu konunun servetin adil yönetimi olduğunu belirten Faruk Beşer, ilk inen sûrelerden hareketle buna örnekler veriyor.
- Kur’an-ı Kerim Anlaşılmak Zorunda mıdır?Kuranıkerim bize anlaşılmak zorunda olan bir nesne değildir, anlamak isteyen onunla barışık olmalı ve ümmetle kavgayı bırakmalıdır.
- Bilgi Kaynağı Olarak Nebevi SünnetŞüphesiz müslümanın, birçok kaynaktan bilgi edinmesi ve değişik alanlardaki farklı bilgileri Hz. Peygamber'in sünneti sayesinde öğrenmiş olması, insan aklı için pek çok yeni ufuklar açmıştır.
- ABD ve Ortakları Musul'da Yine “Yanlışlıkla” Katliam Yaptı: 43 Ölü
- İHH Yetimler İçin Burkina Faso’da
- ABD'den Irak'a 12 Yılda 22 Milyar Dolarlık Silah Satışı
- PKK/PYD: Afrin'de Türkiye'nin Vurduğu Bölgeye Rus Askeri Konuşlandı
- 17 İlde Bylock Operasyonu
- Fransız Yargısı Irkçı Belediyenin Mülteci Genelgesini İptal Etti
- Özgür-Der, Referandum Kararını Açıkladı
- Edepsizliği Edebiyat Sanan Diri Ozanlar Derneği Dergisi Kapandı
- İstanbul’da Yaşamın Mahalle Mahalle Profili Çıkarıldı
- Birkaç Şahitle Hayatı Karartılanlar!
- Kuzey Kore: ABD ile Savaşa Hazırız, Korkmuyoruz
- Tahrir’uş Şam ve ÖSO'nun Hama Operasyonu Bombalı Araçlarla Başladı
- Özgür-Der, Referandum Kararını Açıkladı
- Tahrir’uş Şam ve ÖSO'nun Hama Operasyonu Bombalı Araçlarla Başladı
- Edepsizliği Edebiyat Sanan Diri Ozanlar Derneği Dergisi Kapandı
- ABD’den 'Elektronik Cihaz Yasağı' Açıklaması
- Kuzey Kore: ABD ile Savaşa Hazırız, Korkmuyoruz
- PYD/PKK Bölgesinden Hatay’a Ateş Açıldı: Bir Asker Vefat Etti!
- İstanbul’da Yaşamın Mahalle Mahalle Profili Çıkarıldı
- Norveç ‘FETÖ’ Şüphelisi 5 Askerin İltica Talebini Kabul Etti!
- Doktorlara İkinci Özel Hastanede Çalışma İmkânı
- Rus Komutan PKK/PYD Kutlamasında!
- İHH: İsrail Gazze’ye Tüm Yardımları Kesmeye Çalışıyor
- Diyarbakır'da Newroz Alanında Polisin 'Dur' Emrine Uymayan Kişi Vurularak Öldürüldü