İnsan Haklarını Ve Teİnsan Haklarını Ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesiyle Kurulu Bulunan Denetim Mekanizmas
İnsan Haklarını Ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesiyle Kurulu Bulunan Denetim Mekanizmasını Yeniden Yapılandıran 11. Protokol
(Avrupa Sözleşmeler Seri no. 155) 11 Mayıs 1994 tarihinde Strasbourg’ta imzaya açılmıştır. Yürürlüğe giriş: 01.11.1998
[BAŞLANGIÇ]
4 Kasım 1950'de Roma'da imzalanan (bundan sonra 'Sözleşme' diye geçecek) İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri Korumaya dair Sözleşmeye bu Protokolü imzalayan Avrupa Konseyi Üyesi Devletler,
Özellikle Avrupa Konseyi üyelik başvuruların artması ve üyelerin çoğalması karşısında, Sözleşmedeki İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri korumayı sürdürmek ve etkinliğini geliştirmek için, Sözleşmeyle kurulan denetim sistemini acilen yeniden yapılandırma ihtiyacını göz önünde bulundurarak;
Bu nedenle, özellikle İnsan Hakları Avrupa Komisyonu ve Mahkemesinin yerine, yeni ve sürekli bir Mahkeme getirmek için Sözleşmenin bazı hükümlerini değiştirmek gerektiğini göz önünde bulundurarak;
19 ve 20 Mart 1985’te Viyana'da toplanan İnsan Haklarına ilişin Avrupa Bakanlar Konferansının kabul ettiği 1 sayılı Kararı dikkate alarak;
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi tarafından 6 Ekim 1992'de kabul edilen 1194 sayılı (1992) Tavsiye Kararını dikkate alarak;
Avrupa Konseyi Üyesi Devlet ve Hükümet Başkanları tarafından 9 Ekim 1993 tarihli Viyana Bildirisinde, Sözleşmenin denetim mekanizmasının reformu hakkında verilen kararı dikkat alarak;
Aşağıdaki hükümlerde anlaşmışlardır.
Madde 1
Sözleşmenin İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Bölümleri (19-56. maddeler) ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine istişari mütalaa verme yetkisi tanıyan 2. Protokol kaldırılarak, yerine Sözleşmenin aşağıdaki Bölümü (19-51. Maddeler) getirilmiştir.
Sözleşmenin aşağıdaki Bölümü (19’dan 51’e kadar olan maddeler) için bk. yukarıda “İHAS-b (11. Protokol ile değişik metin)”
Madde 2
1. Bu Sözleşmenin Beşinci Bölümü Üçüncü Bölüm haline getirilmiş; Sözleşmenin elli yedinci maddesi, elli ikinci madde haline getirilmiş; Sözleşmenin atmıştan atmış altıya kadar olan maddeleri elli üçten elli dokuza kadar olan maddeler haline getirilmiş; Sözleşmenin elli sekiz ve elli dokuzuncu maddeleri kaldırılmıştır.
2. Sözleşmenin Birinci Bölümüne ‘Haklar ve Özgürlükler’ başlığı ve Sözleşmenin yeni Üçüncü Bölümüne 'Çeşitli Hükümler’ başlığı verilmiştir. Sözleşmenin birden on sekize kadar olan maddelerine ve elli ikinden elli dokuza kadar olan maddelerine bu Protokolün Ek’inde yer alan başlıklar eklenmiştir.
3. Yeni elli altıncı maddenin birinci fıkrasına, ‘bu maddenin dördüncü fıkrasına göre’ sözcükleri eklenmiş, dördüncü fıkradaki ‘Komisyonun’ yerine ‘Mahkemenin’ sözcükleriyle, ‘yirmi beşinci maddesine göre’ yerine ‘otuz dördüncü maddesine göre’ sözcükleri konulmuştur. Yeni elli sekizinci maddenin dördüncü fıkrasında yer alan ’atmış üçüncü madde’ sözcükleri yerine, ‘elli altıncı madde’ sözcükleri konulmuştur.
Sözleşmenin yukarıdaki fıkralara göre değişik metni için bk. yukarıda “İHAS-b (11. Protokol ile değişik metin)”
4. Sözleşmeye Birinci Protokol aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
a) maddelere, bu Protokolün Ekinde yer alan başlıklar eklenmiştir; ve
b) dördüncü maddenin son cümlesindeki 'atmış üçüncü maddesinin’ sözcükleri yerine, 'elli altıncı maddesinin’ sözcükleri konmuştur.
Birinci Protokolün yukarıdaki fıkraya göre değişik metni için bk. yukarıda “İHAS.p1”
5. Sözleşmeye 4. Protokol aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
a) maddelere, bu Protokolün Ekinde yer alan başlıklar eklenmiştir,
b) beşinci maddenin üçüncü fıkrasında yer alan 'atmış üçüncü maddesinin’ sözcükleri, ’elli altıncı maddesinin’ sözcükleri konmuş ve bu maddeye aşağıdaki beşinci fıkra eklenmiştir:
“Bir Devlet, bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre beyanda bulunduktan sonra, beyanın ilgili olduğu bir veya birden fazla ülke namına, Mahkemenin bireylerin, hükümet dışı örgütlerin ve birey topluluklarının Sözleşmenin otuz dördüncü maddesine göre yaptıkları başvuruları kabul etme yetkisini, bu Protokolün 1-4. Maddelerinin biri veya hepsi bakımından tanıdığını beyan edebilir.”
c) Altıncı maddenin ikinci fıkrası kaldırılmıştır.
Dördüncü Protokolün yukarıdaki fıkraya göre değişik metni için bk. yukarıda “İHAS.p4”
6. Sözleşmeye Altıncı Protokol aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
a) maddelere, bu Protokolün Ekinde yer alan başlıklar eklenmiştir; ve
b) Dördüncü madde yer alan 'atmış dördüncü maddesine’ sözcükleri yerine ‘elli yedinci maddesine’ sözcükleri konmuştur.
Altıncı Protokolün yukarıdaki fıkraya göre değişik metni için bk. yukarıda “İHAS.p6”
7. Sözleşmeye Yedinci Protokol aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
a) maddelere, bu Protokolün Ekinde yer alan başlıklar eklenmiştir;
b) Altıncı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan 'atmış üçüncü maddesinin” sözcükleri yerine ‘elli altıncı maddesinin’ sözcükleri konmuş ve aşağıdaki altıncı fıkra eklenmiştir:
“Bir Devlet, bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre beyanda bulunduktan sonra, beyanın ilgili olduğu bir veya birden fazla ülke namına, Mahkemenin bireylerin, hükümet dışı örgütlerin ve birey topluluklarının Sözleşmenin otuz dördüncü maddesine göre yaptıkları başvuruları kabul etme yetkisini, bu Protokolün 1-4. Maddelerinin biri ya da hepsi bakımından tanıdığını beyan edebilir.”
c) Yedinci maddenin ikinci fıkrası kaldırılmıştır.
Yedinci Protokolün yukarıdaki fıkraya göre değişik metni için bk. yukarıda “İHAS.p7”
8. Sözleşmeye Dokuzuncu Protokol yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 3
1. Bu Protokol, Sözleşmeyi imzalamış Avrupa Konseyi üyesi Devletlerden, aşağıdaki şekillerde bağlanmak istediğini açıklayan Devletlerin imzasına açıktır.
a) onaylama, kabul veya uygun bulma bakımından çekince koymadan imzalayan; veya
b) onaylama, kabul ya da uygun bulmanın ardından, onaylama, kabul veya uygun bulma koşuluyla imzalayarak;
2. Onaylama, kabul ya da uygun bulma belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine tevdi edilir.
Madde 4
Bu Protokol, Sözleşmeye Taraf bütün Devletlerin üçüncü maddeye göre bu Protokol ile kendilerini bağlama iradelerini açıkladıkları tarihten itibaren geçecek bir yılın dolmasını izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girer. Bu Protokol hükümlerine göre yeni yargıçların seçimi ve yeni Mahkemenin kuruluşu ile ilgili gerekli diğer her türlü işlem, bütün Sözleşmeci Tarafların bu Protokol ile kendilerini bağlama iradelerini açıkladıkları tarihten itibaren yapılır.
Madde 5
1. Bu Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte aşağıdaki üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yargıçların, Komisyon üyelerinin, Yazı işleri Müdürünün ve yardımcısının görev süreleri sona erer.
2. Bu Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte kabuledilebilirliği beyan edilmemiş ve Komisyon önünde sürmekte olan başvurular, bu Protokol hükümlerine göre Mahkeme tarafından incelenir.
3. Bu Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte kabuledilebilirliği beyan edilmiş başvuruların görülmesine bu tarihten sonra bir yıl süreyle Komisyon üyeleri tarafından devam edilir. Bu bir yıl içinde incelenmesi bitirilemeyen başvurular, Mahkemeye havale edilir; Mahkeme bu başvuruları bu Protokolün hükümlerine göre kabuledilmiş başvurular olarak inceler.
4. Bu Protokolün yürürlüğe girmesinden sonra başvurular hakkında Komisyonun eski otuz birinci maddeye göre bir rapor kabul etmesi halinde, bu rapor taraflara gönderilir; taraflar bu raporu yayınlayamaz. Bu Protokolün yürürlüğe girmesinden önce uygulanabilir hükümlere uygun olarak bir dava Mahkeme önüne getirilebilir. Büyük Dairenin [beş üyeli] kurulu, bu dava üzerinde Bir Dairenin mi, yoksa Büyük Dairenin mi karar vereceğini belirler. Bu dava hakkında Daire karar verirse, Dairenin kararı kesindir. Mahkeme önüne getirilmeyen davalar, Sözleşmenin eski otuz ikinci maddesine göre ele alınır.
5. Bu Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte Mahkeme önünde devam etmekte olan davalar, Mahkemenin Büyük Dairesine gönderilir. Büyük Daire davaları bu Protokolün hükümlerine göre inceler.
6. Bu Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte eski otuz ikinci maddeye göre henüz karar verilmemiş olup Bakanlar Komitesi önünde bulunan davalar hakkında, yine Bakanlar Komitesi tarafından bu maddeye uygun olarak tamamlanır.
Madde 6
Bir Sözleşmeci Devlet, Sözleşmenin eski yirmi beş ve kırk altıncı maddelerine göre Komisyonun ve Mahkemenin yetkisini, bu konudaki beyanından sonra meydana gelen veya dayandırılan olaylardan kaynaklanan sorunlar bakımından kabul etmişse, bu sınırlama, bu Protokole göre Mahkemenin yetkisi bakımından da geçerliliğini sürdürür.
Madde 7
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, aşağıdaki konuları Avrupa Konsey üyesi Devletlere bildirir.
a) bu Protokole konan bir imza;
b) tevdi edilen bir onay, kabul veya uygun bulma belgesi;
c) bu Protokolün veya dördüncü maddesine göre her hangi bir hükmünün yürürlüğe girdiği tarih, ve
d) bu Protokol ile ilgili her hangi bir işlem, bir bildirim ya da ihbar.
11 Mayıs 1994'de Strasbourg'da, eşit ölçüde geçerli olmak üzere Ingilizce ve Fransızca olarak yazılan bu metinler, tek bir nüsha halinde Avrupa Konseyi arşivinde saklanır. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, her bir Avrupa Konseyi üyesiz Devlete onaylı bir örneğini iletir.
YAYIN BİLGİLERİKategori Adı
SözleşmelerTarih
2009-01-01