Arkadaşlar sizce Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi nelerdir?
Arkadaşlar sizce Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi nelerdir?
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi nelerdir
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi hakkında bilgiler
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi nedir
Ailenizin tıbbi geçmişini biliyor musunuz? Belki de ailenizde yaşanmış önemli hastalıkları biliyorsunuz fakat annenizde olmamasına rağmen büyük büyükannenizin ve kız kardeşlerinin göğüs kanserinden öldüğünü öğrenmek şaşırtıcı olabilir. Ya da belki hayal meyal babanızın ve erkek kardeşinin tansiyon problemleri olduğunu biliyorsunuz fakat yüksek mi, düşük mü veya ne kadar kötü olduğundan emin olamayabilirsiniz. Aileden geçen belirli hastalıklar vardır. Bunlardan bazıları genetik şartlardan, diğerleri ise bir ailenin aynı çevresel faktörler içinde yaşamasından kaynaklanır (yaşadıkları bölge ve yeme alışkanlıkları gibi). Daha yaygın bazı durumlar ise şöyledir:
Göğüs kanseri
Göğüs kanseri geni 1 ve Göğüs kanseri geni 2 diye adlandırılan ve aileden geçen iki gen vardır. Aile bireylerinden özellikle anneniz, kızınız veya kız kardeşiniz göğüs kanseriyse sizde düzenli olarak göğüs kontrollerinden geçmelisiniz
Yumurtalık kanseri
Göğüs kanseri genlerindeki mutasyon bu hastalığa neden olabilir. Anneniz, kızınız veya kız kardeşiniz yumurtalık kanseri geçirmişlerse, bu hastalığa %5 oranında yakalanma riskiniz vardır. Erken teşhis şansınızı arttırmak için düzenli olarak pap smear testi yaptırınız.
Hipertansiyon (Yüksek tansiyon)
Hipertansiyon ilaçlarla, diyet ve egzersizle idare edilebilir fakat çoğu insan hipertansiyon olduğunu öğrendiğinde çok geç olmuş olur. Eğer ailenizden birisinde yüksek tansiyon varsa, siz de tansiyonunuzu düzenli kontrollerle takip etmelisiniz.
Malign Melanom
Bu, deri kanserinin en ciddi olanıdır. Bir benin, kanserli yapıya dönüşmesiyle oluşur. Bazı aileler de Ailesel Atipik Çoklu Ben Melanomu (FAMMM) vardır. Ailenizin bireyleri melanomsa veya çok fazla beni (50'den fazla) varsa, her 4 ile 6 ayda bir deri kanseri için tarama yaptırmanız iyi bir fikir olacaktır. Benleriniz varsa ve değişme gözleniyorsa, ağrılı veya iltihaplı hale gelir, bu aşamada derhal muayene olmalısınız.
Yüksek kolesterol
Diyet ve egzersizle kolesterol seviyenizi kontrol edebilirsiniz fakat kolesterolünüzü takip etmiyorsanız ve 55 yaşından önce kalp hastalığı geçiren bir anne, baba veya kardeşiniz varsa risk altında olabilirsiniz. Kolesterolünüzü düzenli olarak kontrol ettiriniz.
Diyabet
Tip 1 ve Tip 2 diyabetleri aileden geçebilir, bu nedenle ailenizde bu tiplerden herhangi birine sahip olan bir diyabet hastası varsa kan şekeri oranınızı kontrol ettirmelisiniz. Tip 1 diyabeti ne yazık ki önlenemez, Tip 2 ise sağlıklı bir diyet ve egzersizle önlenebilir.
Glokom hastalığı
Ailenizde glokom hastalığı olması, genetik bir bağlantı olma ihtimalinden ötürü, sizi yüksek risk altına sokabilir. Glokom hastalığı tamamıyla önlenemez fakat tedavi edilebilir.
Depresyon
Ailenizde depresif bozukluğu olan biri varsa, bu genetik olabilir, fakat hastalık her zaman kalıtsal değildir ve aile geçmişinde olmadan da gelişebilir.
Alzheimer
Annenizin, babanızın veya kardeşinizin Alzheimer olması, sizin hastalığa yakalanma riskinizi artıracaktır.
Alerjiler ve Astım
Eğer bir annenin veya babanın alerjisi varsa çocukları da P olasılıkla aynı probleme sahip olacaktır. Hem anne hem de baba alerjik ise çocuklarında olma olasılığı utir. Astım alerjilere çok yakından bağlantılıdır; astımı olan çocuklardan birçoğunun alerjileri vardır.
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi nelerdir
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi hakkında
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavi yöntemleri
Kalıtım yoluyla geçen hastalıklar ve tedavisi ile ilgili bilgi
Canlılar arasındaki benzerlik ve farklılıkların, ortaya çıkmasını sağlayan, bunların anne babadan çocuğa nasıl geçtiğini, kalıtsal hastalıkları ve tedavileri inceleyen bilim dalıdır.Aynı tür canlılar kendi aralarında görünüş olarak farklılık gösterirler(saç rengi, göz rengi vb. ).Kalıtımın diğer bir adı da soyaçekimdir. Bütün canlılarda görülür.
KALITSAL HASTALIKLAR
Genlerle yavrulara geçen özelliklere kalıtsal özellikler denir (kan grubu, göz rengi, çok parmaklılık, renk körlüğü vb.).Bazı hastalıklar havada, suda yiyecek ve içeceklerde bulunan mikroplardan ileri gelir.Bazılarının nedeni doku ve organların zamanla yıpranmasıdır. Kalıtsal hastalıklar yada bozukluklar ise kusurlu genlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasından kaynaklanır.Bir canlının büyümesi, gelişmesi ve yaşamını sürdürmesi için gerekli bilgileri taşıyan kalıtım birimlerine gen denir. Genler DNAdan(deoksiribonükleik asitten)yapılmıştır.Yeni doğan bir bebek genlerini kalıtım yoluyla anne-babasından alır. Eğer bütün genleri normal ise, yani sağlıklı bir insan da bulunması gereken özellikleri taşıyor ve hepsi üstüne düşen görevi eksiksiz yerine getirebiliyorsa bebek sağlıklı doğacaktır.Ama bazı bebeklerde, anne ya da babadan gelen kromozomların biri ya da bir kaçı kusurlu olabilir. Bu durumda vücuttaki bazı etkinlikler bu bozuk genlerin aktardığı yanlış bilgiye göre yönlendirileceğinden bebekte kalıtsal bir bozukluk ya da hastalık ortaya çıkar.Birçok ülkede yaklaşık her 30 bebekten birinde kalıtsal bir hastalık ya da bozukluk söz konusudur. Kalıtsal hastalıkların bir çoğu ameliyatla, ilaçlarla ve çeşitli uygulamalarla denetim altına alınarak hasta çocukların yaşamlarını normal olarak sürdürmeleri sağlanabilir.
KALITSAL HASTALIKLARIN TANISI
Bir insanın en doğal haklarından birisi sağlıklı olarak dünyaya gelebilmektir.Günümüzde uygulanan birçok doğum öncesi tanı yöntemiyle bu hedefe oldukça yaklaşılmıştır. Gene de istenen sonuçların elde edilmesi için aile bilinçli davranmalı,hekim de bu yöntemleri usulüne uygun biçimde kullanmalıdır. Böylece doğum öncesinde bazı riskler önlenebilecek ve var olan sorunlar uygun yöntemlerle çözülebilecektir.Kalıtsal (genetik) hastalıklara yaklaşımda temel ilke bunların ortaya çıkmasını engellemektir. Bu ilke tedavi edilmeyen hastalıklar kadar tedavi edilebilen hastalıklar için de geçerlidir.Kalıtsal hastalıkların bir bölümü düzeltilebilen bozukluklardır. Örneğin tavşan dudakça da birçok doğumsal kalp hastalığı doğumsal yöntemlerle tedavi edilebilir. Bazı kalıtsal hastalıklar da ise eksik olan madde dışarıdan verilerek tedavi sağlanır.Bunun örnekleri hipotiroidizmde tiroide hormonu kullanılması ve hemofili hastalıklarına faktör VIII verilmesidir. bazı metabolizma ürünlerinin vücutta birikmesine bağlı hastalıklarda ise bu birikimi önleyen ilaçlar kullanılır.Bazı hastalıklar da sağlıklı bir insandan alınan genlerin hastanın gen yapısına eklenmesiyle tedavi edilebilir.
GENETİK DANIŞMANLIK
Genetik danışmanlık bireyin taşıdığı kalıtsal hastalığın çocuklarına geçmesi riski, bu hastalığın tedavisi, sonuçları ve önlenmesi konusunda onu bilgilendirmeyi sağlar.Genetik danışmanlık için başvuran bireyin ailesi uzak akrabalarına kadar incelenir ve bir soyağacı oluşturulur. Soyağacında yer alan kişilerin hangilerinde kalıtsal hastalık olduğu saptanır ve bireyin hastalığı çocuklarına aktarma riski hesaplanır. Genetik danışmanlık için başvuran anne baba adayının arasında kan akrabalığı varsa, bu bağın kalıtsal hastalık riskini arttıracağı anlatılır.Anne babanın doğduğu ya da yaşadığı yer birbirine ne kadar yakınsa, aralarında kan bağı olmasa bile, kalıtsal hastalıklı çocuk sahibi olma risklerinin ötekilere göre daha yüksek olduğu ileri sürülmektedir.Anne ve baba adayının genetik danışmanlığa başvurmasını gerektiren durumlar;Anne veya babada ya da her ikisinde kalıtsal hastalık varsa,Adaylardan birinin ya da ikisinin yaşlarının ileri olması,Anne ve babanın kalıtsal hastalıkların sık görüldüğü bir yerden gelmeleri,Anne ve baba arasında kan bağı bulunması,Annenin art arda düşük yapmış olması,Annenin hamileliğin ilk haftalarında şiddetli bir enfeksiyon geçirmiş olması,Aile bireylerinden birisinde kalıtsal bir hastalık ve ya doğuştan sakatlık bulunması,Anne ya da babanın önceden kalıtsal hastalığı olan bir çocuğunun olması.