-
(A) İle başlayan sözcükler
• Akaricide - Örümcek ve akarları öldüren ilaçlar
• Aktif Madde - İlacın içinde bulunan ve zararlıyı etkileyen ana madde
• Akut Toksisite - İlacın bir defada bir tek dozun bünyeye girmesinden sonra zehirlenmeye neden olma gücü
• Antidot - Haşere ilaçlarının insanlarda ve sıcakkanlı hayvanlarda zehirlenme yapabilme özelliğini ortadan kaldıran ilaçlar. (Panzehir)
• Astım - Esasen alerjik kaynaklı olan devamlı şekilde solunum yetmezliği, hırıltılı nefes alıp verme, göğsün sıkışması ile öksürük ve nefes darlığı atakları şeklinde tanımlanan durum.
• Atraktanlar - Çekiciler
• Avenicide - Kuşları öldüren ilaçlar
-
(B) İle başlayan sözcükler
• Bakteriler - Bakteriler, tek hücreli mikro-organizmalardır.
• Besin zinciri - Beslenme açısından tüm hayvanların birbirine bağlı olduğunu gösteren tanımlama. Üretici, otçul ve yırtıcılar arasındaki bağlantıyı göstermektedir.
• Biyolojik Mücadele Metodu - Sularda, organik atıklarda ve üreme vasatlarında, larva yiyen balık üretimi ile mikrop ve hormonlu formülasyonlarla sineklerde üreme yeteneğini bozarak (böcek gelişim düzenleyiciler) mücadele edilmesi metodu
• Botülizm - Yiyecek ve içeceklerin uygun olmayan şekilde saklanmasından kaynaklı olarak ortaya çıkan bir toksinin alımı nedeniyle ortaya çıkan bir tür gıda zehirlenmesi.
• Böcek Büyüme Düzenleyicileri (IGR) - Böceklerin büyüme ve gelişiminde normal sürece ket vuran bir dizi bileşik.
• Böcek İzleme Monitörü - Kimyasal kullanımının uygun olmadığı üretim alanları veya böcek aktivitesinin yoğun olduğu alanlarda tür ve yoğunluk tespiti yapmak için kullanılan yapışkanlı özel ekipman.
-
(C) İle başlayan sözcükler
• Canlı Yakalama Ekipmanları - Fare mücadelesi için kimyasal kullanımının riskli olduğu kapalı alanlarda, içinde özel çekiciliği olan yapışkan levhalarla birlikte kullanılan kilitli ekipmanların tümü
-
(Ç) İle başlayan sözcükler
• Çoklu alım - Az miktarda birkaç gün alındığında ölüme neden olan pestisit.
-
(D) İle başlayan sözcükler
• Dezenfeksiyon - Bulaşıcı hastalık etmenine karşı ve mikrop bulaşmış mekanlar ile suların ve ortamın zararlı mikroplardan arındırılması metodu.
• Dışarıda bırakma - Böcek, sinek, kemirgen ve kuşların binaya girişinin engellenmesi
-
(E) İle başlayan sözcükler
• EFK Cihazı - Yapışkan levha ve teflon (kırıldığında dağılmayan) lambaya sahip sinek yakalama, tür ve yoğunluk tespiti yapmaya yarayan elektrikli cihazlar
• Ensefalit - beyin iltihabı
• Entegre haşere kontrolü (IPM) - Çevre sağlığının korunması, sağlıklı yaşam ortamlarının sağlanması, endirekt olarak sağlık ve ekonomik problemlerin önlenmesi için haşerelerin insanların yaşam alanlarında görülmesi ve üremesini engellemek için güvenli olarak haşereleri yok etmeye yönelik, alınması ve izlenmesi gereken tedbirlerin tümü
• Entegre Haşereyle Mücadele (IPM) - IPM, agresif sanitasyon, zararlıların tecrit edilmesi, tuzak ve etkili denetim ve kontrol yöntemleriyle gerektiğinde ürün uygulanması gibi pestisit kullanılmadan zararlılarla mücadele edilmesine dayalı bir yaklaşımdır. IPM, yuvalanma ve üreme alanları ile binalara giriş noktalarını kısıtlayan bir dizi işlem ile zararlı popülasyonu üzerinde baskı oluşturulmasına yöneliktir.
• EPA - Tüm haşere ilaçlarını denetleyen, tescil eden, her ülke mevzuatına göre denetimden ayrıca geçirerek ithal ve kullanımına izni veren, insan sağlığı ve çevre koruma kurumu
• Eradikasyon - Haşereleri yok etme işlemi
• Escherichia coli (E.coli) - Enfeksiyon ve hastalıklara neden olabilen bakteri çeşidi. E.coli kaynaklı hastalıkların çoğunluğunun başlıca nedeni mikrop barındırran ve yetersiz pişirilmiş etlerin yenmesidir.
-
(F) İle başlayan sözcükler
• Fare ısırığı humması - Fare ısırığı hummasına Streptobasil monoliformis bakterisi neden olur.
• Fıfra Yasası - Tüm ilaçların takip edildiği yasal düzenlemeler
• Fiziksel Mücadele Metodu - Çevre sanitasyonu, hijyen tedbirleri, bina fiziksel onarım tedbirleri, gıda muhafaza, depolama gibi tedbirlerle mücadele edilmesi metodu
• Flash Out - Böceği yuvasından ışığa çıkartıcı etki
• Formülasyon - İlacın kullanım için hazırlanma şekli, seyreltme oranı
• Fungusit - Bitki hastalıkları ve küfe neden olan mantarların yok edilmesine yönelik pestisit
-
(G) İle başlayan sözcükler
• Gastroenterit - Mide ve bağırsakları kaplayan zarın iltihaplanması
• Gıda zehirlenmesi - Bakterilerin veya içerisindeki toksitlerin neden olduğu akut gastrointestinal hastalıktır.
-
(H) İle başlayan sözcükler
• HACCP (Kritik Kontrol Noktalarını Düzenleme Programı) - Gıda işletmelerinde sağlıklı gıda üretimi için gerekli olan hijyen şartlarının belirlenerek sağlanması ve risklerin ortadan kaldırılması temeline dayalı ürün güvenliği sistemi
• Haşere – Karasinek, sivrisinek, hamam böceği, bit, tahtakurusu, arı, güve, örümcek, akrep, karınca, yılan, çiyan, kene, tatarcık, fareler ve sürüngenler gibi insan veya ürünlere zarar veren canlılar
• Herbisit - Yabani otların yok edilmesine yönelik kullanılan ilaçların tümü.
• Histoplazmos - Bir mantardan (Histoplazma capsulatum) kaynaklı oluşan ve semptomları gribal enfeksiyona benzeyen solunum rahatsızlığı, genel olarak kuş pisliklerinden gelen kontaminasyonla ilgilidir.
-
(İ) İle başlayan sözcükler
• İnsektisit – Haşereleri canlılardan uzaklaştıran, öldüren kimyasal madde ve ilaçlar.
• İnsektisit Sınıfları – Yapısındaki etkili maddeye göre; klorlu, organik fosforlu, karbamatlı ve pyretroit gibi kolları olan gruplar.
-
(K) İle başlayan sözcükler
• KBS (Kurumsal Bariyer Sistemi) - İşletmelerin çevreden gelecek risklere karşı monitör görevi gören ekipmanlar ile kontrollü ve sistemli olarak korunma tedbirleri ve programının tamamı.
• Kemirgen İstasyonu - Farelerin yaşam alışkanlıklarına göre özel olarak dizayn edilmiş, kimyasalın güvenli kullanılmasına olanak tanıyan, kilitli ve sağlam monitör ekipmanı.
• Kemirgen Programı - Kemirgenlerle; istasyon, canlı yakalama, kapan, yapıştırıcı, açık yemleme sistemi ile mücadele etme yolu.
• KHY (Kurumsal Haşere Yönetimi) - Bir kurum tesislerinin tüm haşere ve kemirgenlere karşı periyodik koruyucu mücadelesini kapsayan programlar toplamı.
• Konjunktivit - Göz kapaklarının iç yüzeyini ve göz küresinin ön tarafını kaplayan mükoz membranların iltihaplanması.
• Kontaminant - Bulunmaması gereken bir malzemenin içinde veya yüzey üzerinde yer alan sağlığa zararlı madde.
• Kriptokokoz - Cryptococcus neoformans mantarının neden olduğu bulaşıcı bir hastalık; akciğerlerde, deri altı dokularda, eklemlerde ve özellikle de beyinde nodüler lezyonların ve apselerin gelişmesi şeklinde tanımlanır.
• Kronik - Toksisite İlacın az miktarda uzun süre alınması halinde sıcakkanlı canlılarda yaptığı bozukluk.
• Kurutucu - Böceklerin hayatta kalması için gerekli olan rutubeti (sıvı) çeken pestisit.
-
(L) İle başlayan sözcükler
• Larva - Haşerenin ürediği yerdeki kurtçuk hali.
• Larvasit - Larvaları öldüren maddeler.
• Larvasit Uygulama - Üreme alanlarına (çöp-su birikintisi gibi) larva öldüren ve kalıcı etkili ilaçları belli periyotlarla atarak üremeyi kaynağında durdurma metodu.
• Letal Doz - Canlılarda ölüme sebebiyet verebilecek ilaç miktarı.
• Listeriyoz - Pastörize edilmemiş süt veya çiğ sütten yapılan ürünlerden kaynaklı hastalık.
-
(M) İle başlayan sözcükler
• Mantar - Küf ve maya içeren mikro-organizma grubu.
• Mollulucide - Salyangozları öldüren ilaçlar.
• MSDS (Material Safety Data Sheet) - Haşere mücadelesinde kullanılan kimyasalların güvenlik bilgi formu.
• Mum Blok - Fare ve sıçan gibi kemirgenlere karşı etkili, korunmak istenen güzergah boyunca veya beslendiği alanlarda kullanılan dağılma ve saçılmayı önleyerek veri alabilecek şekilde sıkıştırılmış güvenli bloklar.
-
(N) İle başlayan sözcükler
• Newcastle hastalığı - Paramiksovirüsten kaynaklı olarak kuşlardan, özellikle de kanatlı kümes hayvanlarından bulaşan zararlı etkileri olan bir virüs. Birincil semptomları arasında solunum bozukluğu ve merkezi sinir sistemi düzensizlikleri yer almaktadır.
• Non-Rezidüel - İlk uygulama haricinde yok etmeye yönelik olmayan pestisit Genel olarak zararlıları ulaşması zor alana "itmek" için kullanılır. Birçok non-rezidüel pestisitin akut, diğer bir deyişle hızlı sonuç verecek etkileri olsa da uygulamanın ardından birkaç saat içerisinde pestisit, toksisitesini kaybedecektir.
• Non-selektif - Birçok zararlı üzerinde kontrole sahip olan pestisit.
-
(O) İle başlayan sözcükler
• Ortakçı - Kemirgenler doğası gereği ortakçıdır; bu da "birisi ile aynı yiyeceği paylaşabilecekleri" anlamına gelir. Bu türden kemirgenler insanların bulunduğu ortamlarda gelişebilir ve yaşamlarını sürdürebilir. En çok bilinen üç ortakçı kemirgen lağım faresi, çatı sıçanı ve ev faresidir.
-
(P) İle başlayan sözcükler
• Paramiksovirüs - RNA içeren ve aynı şekilde olsa da ilgili miksovirüse göre boyut açısından daha geniş veya daha değişken olan bir virüs grubu (RNA-içeren virüslerin herhangi bir grubu gribal enfeksiyonlara neden olan bu virüsü de içermektedir). Paramiksovirüsler arasında Sendai virüsü, parainfluenza virüsleri ve kızamık ile kabakulağa neden olan virüsler yer almaktadır.
• Parazit - Başka bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayan bir organizma Parazitler, konakçılardan besin alabilir ve konakçılarda barınabilir; ayrıca konakçı için zararlı olan toksinler ve diğer maddelerin de salımını yapabilir.
• Patojenler - Hastalık yapan maddeler. Besin kaynaklı hastalıklar patojenli gıdaların tüketilmesi sonucu ortaya çıkar.
• Pelet - Kuru, kullanıma hazır, düşük konsantrasyonlu pestisitlere ilaveten inert bir taşıyıcıdan oluşan formülasyon. Bunlardan büyük partiküller tozu oluşturur.
• Pest - İnsekt - İnsan ve canlılara zarar veren haşereler
• Pest Kontrol - Planı Haşere ve kemirgenleri insan ve canlılardan uzak tutma, koruma, kaçırma, öldürme gibi tedbirlerin tümü
• Pestisit - Haşereleri canlılardan uzaklaştıran, öldüren kimyasal madde ve ilaçlar
• Pulvarizasyon (Spreyleme) - İlacın 100 mikrondan büyük damlacıklar halinde püskürtülmesi
• Pupa - Haşerenin ergin hale gelmeden önceki son evresi
-
(R) İle başlayan sözcükler
• Repellent - Böcek kaçırıcılar
• Rezidüel - Kalıcı etkili ilaçlar
• Rezidüel -Uygulama Haşerenin ürediği, barındığı, beslendiği yerlere yetişkin yavru ve larvalarını öldüren, kalıcı etkisi ortam koşullarına bağlı olarak belli bir süre devam eden ilaçların belli sistemle ölçülü dozda atılması metodu Rezistans –link---İlaca karşı kazanılan dayanıklılık, bağışıklık
• Rodentisit - Fare ve sıçanları kontrol için formüle edilen pestisit.
-
(S) İle başlayan sözcükler
• Salgın -Besin kaynaklı hastalıklar durumunda salgın, iki ya da daha fazla kişinin aynı hastalığı, semptomları taşıması veya aynı besinleri yedikten sonra benzer reaksiyonlar vermesi durumu olarak tanımlanır.
• Salmonelloz - Bu hastalık, yetersiz pişirilen veya çiğ kümes hayvanları eti ile yumurtalardan veya içerisinde yumurta bulunan çiğ ya da yetersiz pişirilen ürünlerden bulaşır (örn: mayonez). Salmonella bakterisi, kemirgen veya böcek dışkıları bulaşmış besinler ile yayılır.
• Sinantropik – İnsanların yerleşim yerlerinde yaşamayı tercih eden böcek, kemirgen ve kuş gibi vahşi hayvan türleri için kullanılan bir terimdir.
-
(Ş) İle başlayan sözcükler
• Şigelloz - Şigella denilen bir bakteri türünün neden olduğu bulaşıcı hastalıktır.
-
(T) İle başlayan sözcükler
• Tek doz - Tek doz alımın ardından ölüme neden olan pestisit.
• Termal Fog (Sıcak Sisleme) - Uçan haşereleri öldürmeyi hedefleyen, açık ve kapalı alanlarda uygulanan (kalıcı, ani ve etkili) havada buharlaşan özellikte ilaçların, su ile seyreltilip motorlu makinalarla atılması metodu.
• TES (Teknik Enjeksiyon Sistemi-Jel Uygulama) - Kalıcılığı ve güvenliği nedeni ile üretim alanları ve evler için tercih edilen metot türüdür. Sprey ilaçlama metotlarından farklı bir yöntemdir. Kapalı alanlarda hamam böceklerinin yaşayıp üreyebilecekleri çatlaklar, elektronik cihaz aksanları vb. yerlerde nokta olarak kullanılır. Jeli yiyen böcek yuvasına döner ve ölür. Diğerleri de bu haşerelerin leşlerini yer ve onlar da ölür.
• Tifüs/Tifo - Murin tifüsü pireler ile virüsü taşıyan sıçanlardan insanlara geçer.
• Tigmotropik - Hamam böceklerinin sergilediği ve vücutlarının yan veya üst kısımlarının diğer nesnelere değmesini belirten bir davranış.
• Toksit doz - Canlılarda zehirlenme yapabilecek ilaç miktarı.
• Toksoplazmoz - Toksoplazması olan (Toksoplazma gondii) kuşların, insanların ve diğer memelilerde görülen enfeksiyon.
• Toraks (Göğüs kafesi) - Ayakları ve kanatları olan böceklerin baş ve karın bölgesi arasındaki ikincil veya orta bölge.
• Toz - Talk veya kil gibi az miktarda etken madde ve inert taşıyıcı içeren ince toprak ve kuru madde karışımı.
• Trişinoz - Trişin içeren ve yetersiz pişirilmiş domuz etinin yenmesi sonucu ortaya çıkan hastalık.
-
(U) İle başlayan sözcükler
• Uçucu - Uygulandıktan sonra kısa bir süre (birkaç hafta ya da daha az) mevcut olan ve hızlı bir şekilde ortamda yok olan pestisit.
• ULV (Soğuk Sisleme) - Uçan haşereleri öldürmeyi hedefleyen, ani etkili ilacın mazotla karıştırılıp motorlu makinalarla havaya atılarak yapılan ilaçlama metodu.
• Uygulama Zararlılarla mücadele için bir ürünün uygulanması.
-
(V) İle başlayan sözcükler
• Veba - Yersinia pestis adlı bakterinin neden olduğu, insanlarda ve hayvanlarda görülen bulaşıcı bir hastalık. Sıçan pireleri ile sıçanlardan bulaşır. 14. yüzyılda veba nedeniyle Avrupa kıtasında 25 milyon insan hayatını kaybetmiştir. Vebaya karşı antibiyotikler etkili olsa da, bu hastalık eğer hastalığa yakalanan kişiye doğru bir tedavi uygulanmazsa ciddi rahatsızlıklara veya ölüme neden olabilir. Çok nadir görülse ve ölümcül olmasa da, veba hastalığına bugün dahi ABD'de rastlanmaktadır.
• Vektör Bulaşıcı hastalık etkeninin yayılmasında aracılık eden
• Virüs Canlı hücreleri istila eden submikroskobik patojen.
-
(Y) İle başlayan sözcükler
• Yem - Zararlıların tükettiği besin ve diğer malzemeler kullanılarak üretilen ürün. Zararlıların kontrolüne yönelik etken madde içerir. Etken madde içermeyen ve zararlıların aktivitesinin gözlenmesi için de kullanılan yemler bulunmaktadır.
• Yem istasyonları - Yem istasyonları, karınca, hamam böceği veya kemirgenler gibi zararlılar için yemlerin konulduğu muhafazalardır. Türü ve modeline göre istasyonların görünümü değişebilir. Genel olarak zararlıların yuvalarının yakınına konumlandırılan bir yem istasyonunun yemlerin durumunu kolaylıkla izlemeye olanak tanıyacak şekilde tasarlanması gerekir; bunun için üzerinde gözetleme delikleri olabilir.
-
(Z) İle başlayan sözcükler
• Zararlı (Haşere) Mücadelesi - Müşteriye sunumu planlamış veya plan dahilinde gerçekleştirilmiş, beklenen şartları kapsayan faaliyet
• Zatürre - Enfeksiyon veya tahriş edici maddeler nedeniyle akciğerlerde görülen bir hastalık.