Kansız barış: Suriye krizini sona erdirecek yeni bir mekanizma
Dera'daki son iki haftanın olaylarına Rusya'nın aracılık etmesi, Suriye halkının ve Suriye'deki aşiret liderlerinin Şam-Tahran-Moskova ittifakına güvenilir bir taraf olarak inanması, doğrudan muhalefetle müzakere edip kalıcı anlaşmalara varılabileceğini gösteriyor.
Suriye ordusu güçleri ve Rusya askeri polisi, 13 Eylül'de Suriye'nin güneyindeki Dera eyaletindeki Al Yadudah kasabasına girdi. Rusya'nın aracılık ettiği Şam, şehirdeki aşiret liderleriyle, silahlı grupların tüm silahlarını Suriye ordusuna ve şehri hükümete teslim etmesi gerektiği konusunda bir anlaşma yapmayı başardı. Basında çıkan haberlere göre, Suriye ordusu şehre girer girmez silahlı unsurların durumunu izlemek için bir merkez kurdu ve silahlı muhaliflerin silahları Rusya ve aşiret liderlerinin gözetiminde teslim edilecek. Suriye ordusu da ev ev aramalar yapacak.
Bu, Dara şehrinin Rusya destekli benzer bir anlaşmayla ordunun kontrolü altına girmesiyle geldi.
Suriye'nin güney bölgelerinin merkezi hükümet tarafından çatışmasız yeni kontrol süreci, Suriye krizinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul edilebilir ve kriz aşamasından çıkış için barışçıl bir ilerleme dönemi olarak tanımlanabilir. Yeni koşullarda, Suriye'de son birkaç yıldır yaşanan gelişmeler sonucunda, terörist grupların gerçek doğasını fark eden Suriye vatandaşları, ülkenin meşru hükümetiyle barış yoluna gitmişlerdir.
Merkezi hükümet yolu ile barışı aramak
Ülkede krizin patlak vermesinden 10 yıl sonra, güvensizlik ve terörden bitkin düşen vatandaşlar, barışı tesis eden merkezi hükümete sahip çıkıyor. Bu anlayışın en somut örneği, bir yandan terörist milislerin merkezi hükümetle yaptıkları anlaşmanın ikinci aşamasını tamamlayıp teslim olduğu, diğer yandan ordunun kontrolü ele geçirmesiyle yerinden edilmiş insanların evlerine dönmeye başladığı Dera'dır.
6 Eylül'de ordu güçleri Dera şehrine geldi ve ulusal bayrağını kaldırarak teröristlere karşı zafer kazandı.
Suriye ordusu, yaklaşık 850 silahlı kişinin ateşkes anlaşması uyarınca affedilmek üzere silahlarını teslim etmesinden sonra Dera şehir merkezine taşındı. Anlaşma, milislerin Dara'nın batı eteklerindeki Tafs bölgesi ve ağırlıklı olarak milis komutanı Ahmed el-Aouda liderliğindeki Busra Al-Sham ve çevresi dışında Dara'da hiçbir kalesi olmadığı anlamına geliyor.
Ordunun Deraa kentinde konuşlandırılmasının ardından evlerine dönen çok sayıda vatandaş da teröristlerin gidişinden duydukları memnuniyeti dile getirerek orduya teşekkür etti. Bu, vatandaşların yaşadıkları bölgelerde teröristlerin varlığından duyduğu hayal kırıklığını açıkça göstermektedir ve ülkenin diğer bölgelerinde de benzer anlaşmaların başlangıcıdır.
Artan meşruiyet ve barışçıl Şam yönetiminin dönüşüne yönelik umut verici adımlar
Dera'da son iki hafta içinde yaşanan olaylar, Suriye'deki savaş alanındaki gelişmelerden bir dizi mesaj taşıyor:
Birincisi, gelişmeler Suriye denklemlerinde büyük bir değişim olduğunu gösteriyor. Yeni arenada, güney ve kuzey Suriye'deki teröristler, merkezi hükümete karşı koyamadıklarını ve Arap ve Batılı destekçileri tarafından hayal kırıklığına uğratıldıklarını fark ederek, geçmiş gündemlerini ilerletmenin artık imkanı kalmadığı için ceza almaksızın teslim olarak, asgari bir durumda hayatta kalabileceklerine inanmaya başladılar. Hükümet karşıtı milislerin son büyük kalesi olan İdlib'deki teröristler de muhtemelen benzer bir senaryoya boyun eğeceklerdir.
İkincisi, aşiret liderleri ve merkezi hükümet arasındaki barış, Suriye merkezi hükümetinin ve bizzat Devlet Başkanı Beşar Esad'ın Suriye halkı arasındaki meşruiyetinin ve konumunun güçlenmesi anlamına geliyor. Mayıs ayında vatandaşların yüzde 95'i Esad'ın yeniden seçilmesi için oy vermesine rağmen, terör gruplarının çatışmadan teslim olması ve vatandaşların ikamet yerlerine dönmesi, hükümetin ülkedeki popülaritesini daha da artıran bir olay.
Üçüncüsü, Dera'daki son iki haftanın olaylarına Rusya'nın aracılık etmesi, Suriye halkının ve Suriye'deki aşiret liderlerinin Şam-Tahran-Moskova ittifakına güvenilir bir taraf olarak inandığını ve bu bloğun Batı-Arap-Türk bloğunun arabuluculuğu olmadan faaliyet gösterebileceğini ve doğrudan muhalefetle müzakere edip kalıcı anlaşmalara varabileceğini gösteriyor. Bu güven artık sonraki zamanlardan daha fazla kuzey bölgelerinde benzer anlaşmaların önünü açabilir ve bu da Suriye'de barış ve istikrar için olumlu sonuçlar doğurabilir.
Dördüncüsü, kuzeyde Kürtler Suriye topraklarının önemli bir bölümünü elinde tutuyor. Kuzeybatıda, teröristler İdlib ve kuzey Halep'te kitlesel olarak mevcut. Şam'la zaten temasları olan Kürtler de aynı uygulama yoluna gidebilir ve Şam'la barış anlaşması yapabilir. Ancak İdlib ve kuzey Halep'te Türk destekli teröristler bir şekilde taviz vermeye hazır değiller. Yine de, son anlaşma Şam karşıtı milislere, merkezi hükümetin hukukun üstünlüğünü ülke çapında yayma kararlılığına teslim olmaktan başka seçenekleri olmadığını kesinleştiriyor. (Al Waght)