Çin-İran Ortak İş Birliği anlaşması kimleri rahatsız ediyor?
İran hükümeti Çin Halk Cumhuriyeti ile yaptığı ön anlaşmayı "şeffaf yol haritası ve iki ülke arasındaki kazan-kazan ilişkileri için ilkeli bir kılavuz" olarak tanımladı.
Uzun vadeli bir vizyonun henüz imzalanmadığı doğrudur, ancak hâlihazırda devlet yerel yönetim seviyeleri ve ötesinde tartışmalara şahit oldu. Eleştirmenlerin anlaşmanın ayrıntıları hakkında bildiklerini tam olarak belirlemek zor, ancak her iki taraf için yaratacağı faydalar çok büyük. Vizyonun öngörüsü ve dürüstlüğü var, İran ekonomik sıkıntı içinde ve Kuşak ve Yol İnisiyatifine ve Shanghai İş Birliği Örgütüne entegrasyonu ile kazanmaya devam edecek.
Çin, diğer Avrasya ekonomileri gibi İran'ı da güvenilir bir kalkınma ve iş ortağı olarak görüyor. Anlaşma köklü bağlar hakkında neyin iyi olabileceğini ele alıyor, yüzlerce geliştirme projesinden oluşuyor ve her iki taraf için de açık bir ekonomik amaca hizmet ediyor. İran'daki ekonomik koşulların etkisi, artan finansal ve altyapı ihtiyaçların karşılanarak, Çinli şirketlerin ve teknoloji devlerinin ticari çıkarlarına hizmet edebilir.
Anlaşma her zamankinden daha fazla, İran'ın teknolojik gelişme boşluğunu doldurmaya yardımcı olacak ve aynı zamanda ulaşım sistemi, petrol, gaz ve petrokimya sektörleri, liman ve sanayi bölgeleri için yeni bir büyüme yolu sağlayabilecek gerekli bir sermaye enjeksiyonu olacak.
PİRE LİMANI'NIN DÖNÜŞÜMÜ
Bir örnek vermek gerekirse, Yunanistan'ın Pire Limanı'nın Çin tarafından Akdeniz bölgesinin ikinci büyük limanına nasıl dönüştürüldüğüne bakılabilir. Ayrıca, uluslararası politika söz konusu olduğunda Çin'in güvenilir bir ortak olduğunu belirtmekte fayda var.
Sonuç olarak, İran'ın ekonomik sıkıntıları derinleşiyor, para birimi değer kaybediyor ve umutsuz durum ülke yeniden etkileşime girmezse daha da kötüleşecek. Genel olarak, bir kesinleşme henüz garanti edilmemiştir. Ancak İran halkı ve hükümeti için Çin ile kapsamlı bir iş birliği anlaşması her zaman memnuniyetle karşılanacak bir durum. Ekonomiyi kurtarmak için büyük bir şanstır. Washington yaptırımları sona erdirme havasında değil ve Tahran yaptırımlar kaldırılana kadar doğrudan görüşmeler yapmayı reddediyor.
Arzulu düşünmek bir yana, nakit sıkıntısı çeken İran, ekonomisini iyileştirmek ve Washington'un "İran'ın en büyük ticaret ortağı ve petrol tüketicisi olan Çin'in İran'ın petrolüne, doğal kaynaklarına ihtiyacı olduğu gibi" maksimum baskı için de stratejik bir anlam taşıyor. Hem ekonomik hem de mali açıdan İran ve Çin büyük bir fayda sağlayacak.
UZUN VADELİ KAZANIMLAR
Uzun vadeli bir perspektife sahip olan İran, küresel ticaret ve yatırım uygulamaları için Çin'in Kuşak ve Yol İnisiyatifi aracılığıyla Avrupa'ya bağlanırken, Çin ikinci en büyük doğal gaz ve beşinci en büyük ham petrol rezervini elinde tutan İran'ın petrol ve gaz alanlarının geliştirilmesine yardımcı olacak.
Çin-İran Kapsamlı Stratejik Ortaklığı, Basra Körfezi'ndeki güç projeksiyonunda kesinlikle Çin merkezli bir vizyon değildir. Tam tersi karşılıklı saygı ve ortak gelecek açısından yapıcı katılım vaat etmektedir. Bununla birlikte, Batıya bağlı iş birliği ve finansal etkinliklere pragmatik bir alternatif ve geliştirme modeli olarak görülebilir.
Kaynak: CGTN