

Amasya Tamimi, tam bağımsız ve ulusal egemenliğe dayanan yeni Türkiye Cumhuriyetinin temellerini oluşturan ilk belge olması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti açısından önemi büyüktür. 21 Haziran 1919 günü Amasya'da Saraydüzü Kışlası'nda Mustafa Kemal Paşa önderliğinde Amasya Tamimi görüşmeleri başladı. 22 Haziran sabahına kadar devam edilen görüşmelerde çok önemli kararlar alındı.
Bir ihtilal bildirisi niteliği taşıyan Amasya Tamimi'nde ilk kez ulusal egemenlikten bahsedilmiştir. İstanbul Hükumeti'nin düşmanlarda esir olduğu belirtilerek İstanbul Hükumeti hiçe sayılmıştır. Milleti yine milletin azim ve kararının kurtaracağı vurgulanarak Kurtuluş Savaşının amacı ve yöntemi hakkında açıklama yapılmıştır.
Amasya Tamimi'nde Alınan Kararlar
- Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir.
- İstanbul Hükumeti'nin eli kolu bağlanmıştır ve aldığı sorumluluğun gereğini yerine getirememektedir.
- Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
- Milletin içinde bulunduğu durumu gür sesle tüm cihana duyuracak ve her türlü baskıdan uzak bir heyetin varlığı zaruridir.
- Anadolu'nun en güvenli yeri olan Sivas'ta hemen bir kongre kurulmalıdır.
- Sivas Kongresi için tüm illerin her sancağından herkes tarafından güven kazanmış üç temsilcinin hemen yola çıkması gerekmektedir.
- Her ihtimale karşı bu sır olarak kalmalı ve gelecek temsilciler yolda gelirken kendilerini tanıtmadan bölgeye intikal etmelidirler.
- Doğu illeri adına da Erzurum'da bir kongre toplanacaktır.
Mustafa Kemal kendisinin hazırladığı Amasya Tamimi'
ni 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla imzalamıştır. Bu bildiri 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir'e ve Cemal Paşa'ya da sunuldu ve onların da onayını aldıktan sonra bu bildiri 22 Haziran 1919'da tüm ülke mülki amir ve askeri komutanlara telgrafla Abdurrahman Rahmi Efendi tarafından ulaştırılmıştır.
Nutukta ifade edilir ki , aslında bu taslak aslında dört madde olarak dikte edilmiştir. Bu taslak metninin sonunda, Mustafa Kemal'in, Kazım Karabekir'in, metnin tebliğ işlerinden sorumlu Hüsrev Bey'in, yaver Muzaffer Bey'in, nutukta adı geçmeyen bir sivil memurun imzaları vardır. Bu kişilerden başka imzalar da vardır. Fakat bu imza sahiplerinin adları nutukta geçmemektedir. Amasya Tamimi'ndeki Bu imzaların sahipleri İstiklal savaşını başlatan fakat Kurtuluş Savaşı sonrası Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası adı altında muhalif bir parti kurdukları için gözden düşen Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Paşa'dır.
Amasya Tamimi'nin Sonuçları
- Türk İnkılabının ihtilal aşaması başlamıştır.
- Amasya Tamimi ile Kurtuluş Savaşının amacı, yöntemi ve gerekçesi belirlenmiştir.
- Amasya Tamimi'nde ilk kez egemenliğe dair bir yönetim tarzından bahsedilmiştir.
- İstanbul Hükumeti ilk kez yok sayılmıştır.
- Türk halkı hem İstanbul Hükumeti'ne hem de düşmana karşı mücadeleye çağrılmıştır.
- Kurtarıcı olarak görülen padişah, manda ve himaye ve hilafet düşüncesinin yerini milliyetçilik almıştır.
- Üstü kapalı olarak Heyet-i Temsiliye'nin oluşturulmasından bahsedildi.
- Direniş esasları ilk defa yazılı hale getirildi.
- Milletin bağımsızlığını ancak milletin azim ve kararının kurtarabileceği görüşüne varıldı.
- İlk defa ulusal egemenlikten bahsedildiği için evrensel bir karar oldu.
- Mudafa-i Hukuki Cemiyetlerinin birleştirilmesi için Sivas'ta bir kongrenin kurulmasına karar verilmiştir.
- Ordunun asla terhis edilmemesi ve Erzurum'a gelen delegelerin direk Sivas'a katılması istenmiştir.
- Amasya Tamimi ile Kurtuluş Savaşı resmen ilan edilmiştir.
Yayınlanma Tarihi : 03.11.2014 04:07:47
0 Yorum Yapılmış "Amasya Tamimi"
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar
Latin harflerinin kabulü, Türk tarihi açısından önemli bir olaydır. Atatürk, Türkçe'nin daha kolay okunması ve yazılması, eğitimin yaygınlaştırılması için harf değişikliğinin gerekli olduğunu düşünmüştü ve bunun için çalışmalar ya...
Atatürkün Ankaraya gelişi, Türk milletinin tarihi
açısından çok önemli bir yere sahiptir. Birinci Dünya Savaşı gerçekleştikten
sonra Osmanlı Devleti bu büyük savaşta yenilgiye uğramış oldu. Bu
yenilginin ardından Osmanlı Devl...
1921 Anayasası, günümüzde Büyük Millet Meclisi Anayasası
veya Teşkilat-ı Esasiye Kanunu olarak adlandırılmaktadır. Türk tarihi açısından
bu kanun önemli bir öneme sahiptir. Türk Cumhuriyet'inin ilk anayasası olarak
bilinmektedi...
İstanbul'un Kurtuluşu, dünyada eşi benzeri olmayan en güzel kentlerden biri olan İstanbul 29 Mayıs 1453 tarihinde dönemin Osmanlı İmparatorluğu Padişahı Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedildi. Osmanlıların, Bizans İmparatorluğu...
31 Mart Olayı, II. Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul'da yönetime karşı yapılmış büyük bir isyandır. 31 Mart olayı olarak adlandırılmasında ki sebep, Rumi Takvime göre 31 Mart 1325'te başlamasıdır. II.Meşrutiyetin ilan edilmesi...
Amasya Tamimi, tam bağımsız ve ulusal egemenliğe dayanan yeni Türkiye Cumhuriyetinin temellerini oluşturan ilk belge olması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti açısından önemi büyüktür. 21 Haziran 1919 günü Amasya'da Saraydüzü Kışlası'n...
Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), Osmanlı Hanedanı elinde bulunan halifelik sıfatının yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti tarafından kaldırılması olayıdır. Devletin laikleştirilmesi konusunda atılan en önemli adımdır. Halife sö...
Balkan Atlantı, 9
Şubat 1934 yılında imzalanmıştır. Türk Devleti Lozan Antlaşması sonrası
Balkanlarda yer alan devletlerle arasındaki ilişkiyi düzeltmek ve önemli
gelişmeler yapmak için ikili birçok devletle antlaşma yapmıştır...
Türkiye Büyük Millet Meclisi, İtilaf Devletlerinin işgaline direniş gösteren Türk milletinin oluşturduğu irade ile 23 Nisan 1920'de kurulan ve Türk milletinin verdiği anayasa yetkisiyle yasama görevi yapan Türkiye Cumhuriyetinin a...
Kuva-yi milliye Anadolu'nun Yunan, İngiliz, Fransız, İtalyan ve Ermeni birliklerince işgal edildiği dönemlerde, Osmanlı ordusunun silahlarının alınıp dağıtıldığı zorlu günlerde ortaya çıkan bir milli direniş örgütüne verilen isimd...

