‘Zen’ nedir ilk önce çok kısa özetle onu cevaplamak istiyorum.
Zen, kökeni Hindistan’da açılmış çok eski bir okulun Japoncadaki ismidir. Batı’da bir felsefe, bir yaşam tarzı, bir sanat akımı gibi algılanmış, aslında Budizm’in bir koludur. Budist okullarının arasında aydınlanma amacıyla yapılan meditasyona ağırlık veren bir okul, mektep gibi düşünebilirsiniz.
Şimdi aşağıda paylaşacağım hikayeler bu okullarda eğitim veren Zen ustalarına ait olduğu söylenmektedir.
Buddha’ya,
– “senden hoşlanıyorum” ile “seni seviyorum” arasindaki fark nedir? diye sormuşlar.
buda şöyle cevap vermis;
– bir çiçekten hoşlanırsan onu koparırsın, ama bir çiçegi seversen, onu her gün sularsın,bunu anlayan kişi yaşamı anlar.
Büyük bir japon bilgesi, çölde kumlar üzerinde oturmuş meditasyon halindedir…
adamın biri, ona yaklaşır ve şöyle der:
– Beni öğrencin olarak kabul et.
bilge, parmağıyla kumlar üzerinde düz bir çizgi çeker ve şöyle der:
– Kısalt! Adam, avuçlarıyla çizginin yarısını siler.
Bilge der ki:
– Git, bir sene sonra tekrar gel.
Bir yıl geçer bilge, yine bir çizgi çizer ve der ki:
– Kısalt! Adam, bu kez çizginin yarısını avucu ve dirseğiyle kapatır.
Bilge, gene kabul etmez ve der ki:
– Git, gelecek sene gene gel.Gelecek yıl olur bilge, tekrar kumların üzerine bir çizgi çeker ve adamdan onu kısaltmasını ister.
bu kez, adam der ki:
– Bilmiyorum ve bilge’den cevabı kendisine söylemesini rica eder bilge, çizginin yanına daha uzun bir çizgi çeker ve der ki:
– Şimdi kısaldı. Bu hikaye, japon kültüründe ilerlemenin yolunu gösteren sırlardan biridir. Düşmanlığa ve diğer insanlarla boğuşmana hiç gerek yok, çünkü olgunlaşıp ilerlemenle onlar kendiliğinden yenilgiye uğrarlar.
Bir gün bir Budist ve bir Zen keşişi bir yere gidiyorlarmış hava da yağmurluymuş.
Daha sonra kimonolu güzel bir kadının bir yerde mahsur kaldığını görmüşler, kadın çamurdan geçemiyormuş. Budist o yöne hiç bakmadan yürüyecekmiş çünkü bir kadına yaklaşmak yasak ve kurallara aykırı imiş. Derken Zen keşişi, “gel kızım!” deyip kadını kucağına alarak karşıya geçirmiş. Sonra ikisi de yola devam etmişler. Olay budist rahip’e dert olmuş yol boyunca bunu nasıl yapar, nasıl yasalara karşı gelir diye düşünmüş durmuş. Bir müddet sonra dayanamamış sormuş:
“Bize yasak olduğu halde nasıl bir kadına dokundun ve onu taşıdın?”
Zen keşişi demiş ki..
“Ben onu orada bırakmıştım, sen hala taşıyor musun!”
Bir Samuray, Zen üstadı Hakuin’ in karşısına dikilip şu soruyu sordu:
“Gerçekten de cennet ve cehennem var mıdır?”
Üstad: “Kimsiniz?”
“Bir samurayım.”
“Sen mi?” diye dudak büktü Hakuin , “Kendine baksana bir… Hangi efendi senden doğru dürüst hizmet umabilir? Daha ziyade dilenciyi andırıyorsun!”
Sinirden kıpkırmızı kesilen samuray kılıcını çekti.
Hakuin susmak bilmiyordu: “Vay! Kılıcı da varmış! Ama o kadar beceriksize benziyorsun ki nasıl olsa kafamı kesemezsin!”
Kanı beynine sıçrayan samuray kılıcını kaldırdı.
Ustaya vurmaya hazırdı. O anda Hakuin sakince, “işte cehennemin kapıları böyle açılır” dedi.
Üstadın serinkanlı tavrına şaşıran samuray kılıcını kınına soktu ve saygıyla eğildi.
Üstad sözünü şöyle bitirdi: “Cennetin kapıları da böyle açılır.”
Bir Zen ustası nehir kenarında meditasyon yaparken yanına genç birisi gelir ve ona der ki : “Senin öğrencin olmak istiyorum”
“Neden ?” diye sorar Usta.
“Çünkü Tanrı’yı bulmak istiyorum” diye cevap verir genç adam.
Usta aniden ayağa fırlar ve bu genç adamı ensesinden sertçe tutarak kafasını suyun içine sokar. Genç adam ne kadar çırpınsada suyun altındayken kafası kurtulamaz ve böylece 2-3 dakika suyun altında kalır . Sonra usta genç adamın kafasını sudan çıkarır.
Genç adam yutmuş olduğu suyu öksürerek çıkartır ve son anda boğulmaktan kurtulan biri olarak, nefes alabilmek için bir süre çaba gösterdikten sonra kendine gelebilir.
Usta sorar : “Başın suyun altındayken en çok neyi istedin ?”
“Hava” diye yanıt verir genç adam.
Usta : “Peki, öyleyse git evine ve Tanrı’yı da “hava” kadar istediğin zaman gel bana” der.