Sağlıklı, mutlu ve başarılı bir yaşam için irade ve kendini kontrol çok önemlidir.
En tanınmış deney, “marşmelov deneyi”, 1960’larda psikolog Walter Mischel tarafından yapılmıştır. Dört yaşındaki çocuklara bir marşmelov vereceklerini ya da 15 dakika bekleyebilirlerse 2 marşmelov vereceklerini teklif etti. O ve diğer araştırmacılar, bu çocukların yetişkin olduklarında da performansını izledi. 2 marşmelov için direnen çocukların (“yüksek geciktiriciler”) daha başarılı, daha sağlıklı ve daha düşük boşanma oranları elde ettiklerini gördüler. Mischel, tatminin ertelenme yeteneğinin “daha sonraki yaşamda her türlü zafiyetin gelişmesine karşı koruyucu bir tampon oluşturduğuna” karar verdi.
Peki irademizi nasıl geliştiririz?
Kullan veya kullanma ama dozunu aşma
Şüphesiz kaslar hakkındaki bu gerçekleri zaten biliyorsunuz:
- Kaslar egzersiz yaparken güçlenir.
- Kaslar aşırı çalışabilirler.
Bilmediğin şey, bu şeylerin irade gücü için de doğru olduğudur.
Bir çalışmada, katılımcılara beyaz ayı hakkında düşünmemeleri söylendi. Bunun gibi düşünce bastırma görevleri, iyi bir öz-denetim gerektirmektedir. Görevi tamamladıktan sonra, bir tadım testi sırasında bira almayı sınırlamaları söylendi, çünkü bir sürüş testi uygulanacaktı. Katılımcılar arasında düşünce bastırma görevini yapamayanlar diğer katılımcılardan çok daha fazla bira içti.
1. İrade gücünüzü sürekli tüketmeye çalışmayın
Ağırlık kaldırma, kas inşa etmek için harika bir yoldur. Fakat asıl önemli nokta iyileşme süreciniz olmasaydı sürekli bu ağırlıkları kaldıramazdınız. Aynı durum irade için de geçerlidir. Kendimizi kontrol etmek irade gücümüzü en çok arttıran yoldur ama bazen zihninize mola şansı tanımalısınız. Çünkü oda kaslarınızı kendisini iyileştirmek için sizden süre ister.
2. Hayal gücünüzü kullanın
Hayal gücü, irade geliştirmek için güçlü bir tekniktir. Vücut genellikle hayal edilmiş durumlara, yaşadıklarına tepki verdiği şekilde karşılık verir. Huzurlu bir plajda uzanmayı hayal ediyorsanız, vücudunuz dinlenerek tepki verecektir. Bunun yerine önemli bir toplantıya geç kaldığınızı düşünürseniz, vücudunuzun buna yanıtı stres olur. Hayalgücünüzü iradeyi inşa etmek için kendi yararınıza kullanabilirsiniz.
3. Başka şeyler düşünün
İstenmeyen düşünceleri zihninizden atmak için hayal gücünüzü bile kullanabilirsiniz. Yaz İzleri Üzerine Kış Notlarında (1863), Fyodor Dostoyevskişu gözlemi yaptı: “Kendiniz için bu görevi yapmaya çalışın: bir kutup ayısını düşünmemek için, ve lanetli şeyin her dakika akla geleceğini göreceksiniz.”. Beyaz ayıyı düşünmekten kendinizi alıkoyamıyor musunuz? Başka bir şey üzerinde düşünmek için kendinizi eğitin: Beyaz ayı aklınıza her geldiğinde, bunun yerine bir siyah ayı düşünün. İstenmeyen düşüncenin kafanıza girmeye çalıştığı her durumda, onun yerine hoş bir şey düşünün. Bu size kontrol etme yetisi verecektir.
4. İyi alışkanlıklar oluşturun; Stresli olduğunuzda onlara ihtiyacınız olacak
Stres, ortaya çıktığı gibi, güçlü bir biçimde iradeyi de yitirmemize sebep oluyor. İnsanlar strese girdiğinde, alışkanlıklarının yararlı veya zararlı olmasına rağmen, kökleşmiş alışkanlıklara geri dönme eğilimi gösterirler. Çoğu zaman, bu bilinçli bir seçim değildir. Daha ziyade, insanlar stresli bir durumda oldukları için düşünmeden eski alışkanlıklara başvururlar.
Örneğin, yarın önemli bir sınav veya iş sunumunuz olduğunu düşünün. Kurstaki notunuz veya sunumuz için şansınız tamamen sizin kendinize nasıl davrandığınıza bağlıdır. Son derece stresli durumlarda vücudunuzun stres kortizmi, özellikle kortizol arttırarak cevap verecektir.
5. Her seferinde bir adım
Çoğu zaman, insanlar iradeden yoksun oldukları için vazgeçmezler, ancak başarmaları gereken hedefin büyüklüğünden dolayı pes ederler. Bu boğum duygusuyla başa çıkmanın iyi bir yolu, hedefi yönetilebilir parçalara bölmek ve başarıyı garanti eden bir sıraya dizmektir.
6. Kendin ol
Normal kişiliğinizi, tercihlerinizi ve davranışlarınızı bastırmak muazzam bir çaba gerektirir. Psikolog Mark Muraven ve meslektaşları, başkalarını memnun etmek için bu tür bir öz-denetim uygulayan kişilerin kendi iç hedeflerine ve arzularına sadık olan insanlardan daha kolay tükendiğini keşfettiler. İrade gücü söz konusu olduğunda insanları memnun etmeye çalışanların daha stresli bir hayat sürdüklerini gördüler.