Görsel Uzamsal Düşünme Kabiliyeti Nedir?
Herkesin kendine has eforlu yanları vardır. Bazı insanlar hünerli sporcularken, kimileri müzik mevzusunda iyidirler. Kimileri ise bir ormanda harita olmadan yolunu bulabilirken, bir değişiği başkalarını resimlemekte şahanedirler. Gelişim psikoloğu Howard Gardner, bu eforlu güzergahları zeka olarak adlandırmaktadır. Ayrıca insanların düşünme ve etkileşim kurma yollarının dokuz fotoğrafı kategoriye ufalayabileceğini korunmaktadır. Bu kategoriler, müzikal marifetlerden anlamsal becerilere […]
Herkesin kendine has eforlu yanları vardır. Bazı insanlar hünerli sporcularken, kimileri müzik mevzusunda iyidirler. Kimileri ise bir ormanda harita olmadan yolunu bulabilirken, bir değişiği başkalarını resimlemekte şahanedirler. Gelişim psikoloğu Howard Gardner, bu eforlu güzergahları zeka olarak adlandırmaktadır. Ayrıca insanların düşünme ve etkileşim kurma yollarının dokuz fotoğrafı kategoriye ufalayabileceğini korunmaktadır. Bu kategoriler, müzikal marifetlerden anlamsal becerilere ve uzamsal becerilere kadar değişmekte ve insanların sahip olduğu marifetlerin çoğunu içermektedir.
Bu kabiliyetlerden kimilerinin anlaşılması basittir. Birisi özellikle dans etme mevzusunda kabiliyetliyse, vücutsal kinestetik zekaya sahip olması anlamlıdır. Aynı şey müzikal zeka için de geçerli bir gidişattır. Bu kategorideki yeteneklerle şarkı söylemeyi veya bir çalgı çalmayı eşleştirmek basittir. Ancak bunun yanında bazı becerileri ayırt etmek daha güçtür. Misalin, görsel uzamsal zeka, çoğu zaman insanları görünür genişliğiyle karıştırır. Bununla beraber, Gardner tarafından önerilen öbür zeka gibi, görsel uzamsal zeka, muhtelif günlük hünerlere dönüşür. Bunlardan biri mekânsal görselleştirmedir.
Yeniden, müzikal hüneri müzikal zeka ile eşleştirme basitliği ile karşılaştırıldığında bu kafa karıştırıcı görünebilir. Ancak, daha evvel bir yere gitmek için bir harita kullanan biri, Legolarla oynadıysa veya bir çekmecedeki öğeleri organize ettiyse, mekânsal görselleştirme kullanmış demektir. Mekansal görselleştirmeyi bütün olarak belirlemek gerekirse; üç ebatlı düşünme ve daha spesifik olarak, iki ve üç ebatlı nesneleri zekâsal olarak hareket ettirme hüneridir. Muhtelif işler tarafından kullanılır, ancak günlük hayat için de lüzumludur.
Görsel Uzamsal Düşünme Kabiliyetini Kullanan İşler
Neredeyse herkes günlük olarak mekânsal görselleştirmeyi kullansa da, muhakkak kariyerler bu hünere öncelik verirler. Mühendisler muhtemelen her gün mekânsal görselleştirmeyi kullanan profesyonellerin en dikkate bedel misallerinden biridir. Bazı kolejler, talebelerin bir mühendislik programına kaydetmeden evvel mekânsal bir görselleştirme değerlendirmesi yapmalarını dahi isterler. Eş biçimde, bir hayli mühendislik programı, talebelerin mekânsal görselleştirme marifetlerini geliştirmelerine dayanakçı olabilecek seminerler kapsarlar.
Mühendislik bir hayli alt disipline ufalanabilir. Bununla beraber, mühendis olmak özünde bazı mahsulleri planlamak, geliştirmek ve iyileştirmekle alakalıdırlar. İnşaat mühendisleri tüneller veya köprüler tasarlarken, makine mühendisleri makine ve makineler geliştirebilirler. Mühendisler, iki ebatlı tasarımlarını üç ebatlı bir nesneye nasıl dönüştüreceklerini düşünmelidir, bu sebeple mekânsal görselleştirme çok ehemmiyetlidir. Uzamsal görselleştirme genellikle bilim ve matematik ile eşleştirilse de, öbür işler de uzaysal görselleştirmeyi kullanırlar. Misalin, sanatçılar ve grafik tasarımcılar, mühendislerin kullandığı aynı mekânsal görselleştirme marifetlerini kullanırlar.
Sanat yaratırken sanatçılar, üç ebatlı nesnelerin yan yana nasıl görünmesi gerektiğini tanımlamak için uzamsal görselleştirmeyi kullanır. Bir şeyin ebadı, muhakkak bir açıdan nasıl göründüğü ve çevresindeki tüm uzaysal görselleştirme yeteneklerine direnen şeylere mukayeseyle nasıl görünmesi gerektiği ile alakalıdır. Her gün mekansal görselleştirmeyi kullanan bazı profesyoneller arasında mimarlar, jeologlar, cerrahlar ve resimciler bulunur.
Görsel Uzamsal Düşünme Yeteneğinin Günlük Yaşamda Kullanımları
Bir şahıs yukarıyada belirtilen işlerden birinde çalışmasa dahi, muhtemelen her gün mekansal görselleştirme kullanıyordur. Misalin bir bireyin koli biçiminde mobilya satın aldığını düşünelim, kolide bulunan ve kuruluma hazır düz kolili mobilyalarda, tertemiz mobilya parçalarını birleştirmeye dayanakçı olmak için genellikle fotoğraf ağırlıklı direktifler bulunur. Mobilyaları birleştirmek ilk etapta karışık görünebilir. Bununla beraber, zaferli olmak için lüzum olan tek taşıt uzamsal görselleştirmedir. Mekânsal görselleştirme, bu iki ebatlı yönergeleri alan ve bunları birleştirmeye çalışılan üç ebatlı nesneye çeviren bir kabiliyettir. [uzamsal3]
Mobilyaları bir araya getirmeye eş biçimde, alttaki direktifleri kapsayan bir hayli etkinlik mekansal görselleştirme gerektirir. Misalin, harita kullanmak uzamsal bir faaliyettir. Haritaya bakmalı ve bu iki ebatlı görüntünün fiziksel etrafa nasıl uygulanacağının tanımlanması gerekir. Ya da kalıptan bir şey dikmek de olan bireylerde bu marifeti kullanırlar. Bir gömlek dikmek için, bir giyim eşyasının çizimine bakmalı ve bu çizimi nasıl yaşama geçireceğinin düşünülmesi gerekir. Özellikle, elbiseyi doğru ebatta yapmak, iyi uzamsal görselleştirme kabiliyetleri gerektirir.
Aynı şey, bir otomobilin valizinde besinleri yerleştirmek, bir bagaj ambalajlamak veya eşyaları bir dolaba koymak için de geçerlidir. Mekânsal görselleştirme, beyinde bunları canlandırmaya ve ardından bu öğeleri organize faktörün en iyi yolunu uygulamaya dayanakçı olabilir.
Görsel Uzamsal Zeka Nasıl Bedellendirilir?
Hem işyerinde hem de daha geniş dünyada mekânsal görselleştirme zorunlu olduğundan, psikologlar bu marifeti değerlendirmek için testler uygulamaktadırlar. Bazen mekteplerde, üniversitelerde veya işyerlerinde bitirilen bu testler, bireyin mekânsal marifetlerinin ne kadar gelişmiş olduğunu gösterir. Üniversiteler özellikle mühendislik programları genellikle kendi eşsiz uzamsal görselleştirme testlerine sahiptirler. Bu testler, talebelerin kendi programlarına girmeye hazır olup olmadıklarını test etmek için planlanmıştır. Tipik olarak, üniversite, daha düşük puanlara sahip talebelerin bir uzamsal görselleştirme kursuna kaydetmelerini önermektedir. Öbür değerlendirmeler usulleri arasında şunlar bulunmaktadır:
– Zekâsal döndürme testi: Bu cins bir değerlendirme, genellikle test katılımcısına birkaç biçim sunmaktadır. Biçimlerden biri maksat olarak tanımlanır ve katılımcıların daha sonra maksat biçimine uyması için hangi biçimin döndürülebileceğini seçmesi istenir. Dijital testlerde, test katılımcısının niyete uyması için biçimi döndürmesi gerekebilir.
– Zekâsal kesme testi: Zekâsal kesme testinde, katılımcıya bir nesne sunulmaktadır. Nesne daha sonra kesilir ve katılımcının, sağlanan alternatiflerden hangisinin kesilirse şekle uyacağına karar vermesi istenir.
– Form panosu testi: Form Panosu Testi, tangram bulmacasına eş biçimde çalışmaktadır. Katılımcılardan, verilen daha büyük bir biçimi doğru biçimde doldurmak için daha ufak biçimler kullanmaları istenir.
– Yüzey geliştirme testi: Yüzey geliştirme testi için, teste giren şahıslar, karşılık gelen kenarları tanımlayarak düz bir biçimin üç ebatlı bir şekle nasıl uyacağını tanımlamaları istenir. Daha güçlü biçimler sıklıkla kullanılsa da, bunun yaygın bir biçimi bir küp kapsamaktadır.
– Kağıt katlama testi: Bu test, katılımcıların direnmiş bir kağıt parçasını açılmış bir kağıt parçasıyla delinmiş deliklerle eşleştirmelerini gerektirir. Zaferli olmak için, katılımcıların kağıt parçasını zekâsal olarak manipüle etmesi gerekmektedir.
Görsel Uzamsal Zeka Nasıl Geliştirilir?
Şahıs uzamsal görselleştirme mevzusunda kendisini özellikle hünerli görmüyorsa, kaygılanmaması gerekir. Bazı insanlar uzaysal görselleştirmede natürel olarak daha iyi olsalar da, herkes bu marifeti geliştirebilir. Howard Gardner, değişik zeka parçalarının her zaman bilinebileceğini, geliştirilebileceğini veya iyileştirilebileceğini vurgulamaktadır. Uzamsal becerileri geliştirmenin pek çok yolu vardır. Neyse ki, bu usuller genellikle çoğu bireyin zati günlük yaptığı oyunlar veya hobiler gibi cümbüşlü etkinliklerdir.
Ebeveynler genellikle çocuklarının daha az video oyunu oynamasını isterler, ancak video oyunları uzamsal görselleştirme marifetlerini geliştirebilir. Araştırmalar, özellikle aksiyon video oyunlarının insanların mekânsal hünerlerini geliştirmelerine dayanakçı olabileceğini tespit etmiştir. Video oyunları üç ebatlı etraflarda hareket etmeyi veya üç ebatlı nesneleri manipüle etmeyi kapsadığından, mekânsal görselleştirme kabiliyetleri için şahane bir eğitim alanı misyonu görürler. Bununla beraber, Tetris gibi daha az gelişmiş bir video oyununun dahi bir bireyin uzamsal becerileri üzerinde derin bir tesiri olabilir.
Çizim, heykel veya origami gibi sanatsal hobiler de bir bireyin mekânsal farkındalığı geliştirebilir. Profesyonel bir sanatçının uzamsal görselleştirmeyi kullanacağı gibi, çizim sırasında iki ve üç ebatlı nesneler hakkında düşünme alıştırması yapabilir. Bununla birlikte minyatür modeller ve heykel imali de bereketli olabilir. Satranç oynamak veya bulmacaları bir araya getirmek de mekânsal görselleştirme kabiliyetleri geliştirmek için idealdir. Fotoğraf oluşturmak için aynı yedi biçimi kullanan bulmacalar olan tangramlar, mekânsal kabiliyetleri de kapsar.
Elbette, uzaysal becerileri geliştirmek için şahıs illa kendi alışıklıklarından bırakmak zorunda değildir. Ve çoğu şahıs, her gün mekânsal görselleştirme kapsayan etkinlikler zati yapmaktadır. Bir haritayı takip etmek veya bulaşık cihazına bulaşıkları dizmek gibi işler sıradan görünse dahi görsel uzamsal zekayı geliştirmektedir.
Bir Hayli insan uzamsal görselleştirmeyi çok güç bulmaktadır. İki ve üç ebatlı nesneler arasında geçiş yapmak ve ardından bu nesnelerde manevra yapmak fazla zekâsal disiplin gerektirebilir. Bununla beraber, sadece mekânsal becerileri barizleştirme yolundan da yararlanabilir. Eş biçimde, us sıhhati hizmeti almak da göz korkutucu olabilir ve aynı derecede zekâ hakimiyeti gerektirebilir. Uzamsal becerileri geliştirmek gibi, bu da aynı derecede bereketlidir.