"Büyük Peter Körfezi'ndeki Ram" Fotoğraf: A. Lubyanov tarafından bir resmin yeniden üretimi. 2009 yılı.
Uzun zamandır Rusya, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın sona ermesinden bu yana denizde savaş vermedi. Ancak, denizaltılarımızla barış zamanında, tüm ekibin ya da bir kısmının ölümüyle sonuçlanan iki düzine felaket oldu. Bu trajedilerin çoğuyla ilgili bilgiler uzun süredir "Gizli" başlığı altında tutulmaktadır. Böylece Ekim ayındaki 21 olayının C-1981 botu ile acil durumun Uzak Doğu'sunda yılın 178'i, ancak bir çeyrek yüzyıl sonra ortaya çıktı.
Ama kaptan-teğmen Sergei Kubynin'in ve bugünün başarısı, bugün bile takdir edilmeyen bir ülke olmaya devam ediyor ...
21 Ekim Yılın 1981. 19.45. şahmerdan
- Denizci bir denizci ailesinden misin, Sergei Mihayloviç?
- Bir hanedanımız olduğunu söyleyebiliriz. Baba, İkinci Dünya Savaşı'na katıldı, Japonya ile savaştı, Pasifik Filosu'nda baş ustabaşı olarak görev yaptı - Pasifik donanma. Vladivostok'ta doğdum, bu yüzden ilk günden beri hapse atıldım. Denizden başka bir yol göz ardı edildi.
- Yeleğin içinde mi doğdun?
- Flannelke'de. Ama Huys ile. Delil olarak gösterebileceğim bir fotoğraf bile ...
1975’te Makarov Yüksek Deniz Okulu’nun maden torpido bölümünden mezun oldu ve derhal bir dizel denizaltının savaş biriminin komutanlığına (CU-3) atandı. 1978'te, C-179'te, Deniz Kuvvetleri Başkomutanının ödülü için ateş etmeye katıldı. Filo Gorshkov'un amiri olan okyanus gemisi "Bashkiria" altına altı torpido yükledik. Gerektiğinde hepsi tam olarak hedefin altına girdi. Kıyıya dönüyoruz ve Pasifik Filosunun siyasi bölümünün başkanı bana dairenin anahtarlarını veriyor. Daireyi hayal et! Oda onbir kare, ama kendi.
Kısa süre sonra sipariş çıktı ve C-178'in kıdemli komutanı oldum.
- Üzerinde de başın belaya girdi.
- Tüm ekibimiz ...
Güzel, net bir gündü. Denizin heyecanı - iki nokta, görünürlük mükemmel. Daha önce hizmet verdiğim C-179 derin deniz dalışını sağlamak için üç gün önce gittiğimiz yer olan Vladivostok'a geri döndük. Gemide komşular bir tugay komutanıydı, biz varız - tugay kurmayının şefi. Bu emirdir. C-179 yüz seksen metreye daldı, görevi tamamladı ve herkes geri döndü. Eve yaklaştığımızda, bir radyogram aldık: Rus adasının yakınındaki 24 bölgesine gidip teknenin ses seviyesini ölç. Ne gerekiyorsa yaptılar ve devam ettiler. Olması gerektiği gibi, dokuz buçuk knot hızında, yüzey pozisyonunda hareket ettiler. Üsküpten bir buçuk saat önceydi, Skryplev Adası'ndan on bir kabloda, altıncı bölmedeki bir delikten sonra, okyanus "Buzdolabı-13" tarafından çarpıldık ...
İkinci bölümdeydim ve alarmı duyurmak için köprüye gitmek üzereydim. Şartın öngördüğü şey budur: belli satırlarda, savaş hazırlığı artar. Nihayetinde tekne, Shkotovsky girişinde ilerledi, ayrıca Doğu Boğazı. Ancak oraya ulaşamadık ...
Sabahları "Ref-13" in ilk arkadaşı Kurdyumov'un doğum gününü kutladı ve akşama kadar, "karanlıkta" olmasına rağmen, sinyal ışıklarını açmadan denize çıktığını belirtti. Saatin üzerindeki buzdolabının dördüncü yardımcısı kaptanı yatağımızın farkına vardı, ancak Kurdyumov rotasını değiştirmedi, yalnızca reddetti: sorun değil, bazı küçük gemiler kilitleniyor, yoluna girecek. Acele ediyoruz!
Ancak balıkçılar bizi gördü ve biz onları göremedik! Bu aynı zamanda ceza davası materyallerinde de kaydedilmiştir.
“Tehdidi ancak görsel olarak tespit edebildiniz mi?”
- Akustik, vidaların sesini duydu, ama etrafta başka birçok tekne vardı, tek bir hidrolik gürültü geçmişi yarattılar. İzolat nedir? Buna ek olarak, buzdolabı Rus adanın yanından, kıyı boyunca hareket etti. Kapma!
Bir tekne komutanı, üçüncü rütbeli kaptan Valery Marango, denizci, tekneler, dümenci, işaretçi, nöbetçi, köprüdeki denizciler vardı ... On iki adam. Ve kimse fark etmedi! Çok yaklaştığında geminin siluetini gördük. Bir kerede geminin ayakta durup durmadığını anlamadılar. Komutan yukarıda duran sinyalciye bağırdı: "Onu Ratier ile aydınlat." Bu çok özel bir el feneri, özel bir cihazdır. Denizci spotu açtı: anne canım! Karşısında büyük yay! Mesafe - iki kablo, 40 saniye sürüş! Nereden kaçıyorsun? Buzdolabı bizi pratik bir şekilde yürüttü ve iki buçuk tonluk patlayıcı patlayıcı olan sekiz savaş torpilinin olduğu ilk bölmeye indirebilirdi. Doğrudan bir greve dayanamayacaklar ve muhtemelen patlama yapacaklar. Hem denizaltının hem de balıkçıların ıslak bir yeri olması için havaya uçardı. Tam anlamıyla! Seçenek "Kursk" olur. Büyük nükleer denizaltı kruvazörü ve öldü. Ve teknemiz altı kat daha küçük ...
Komutan emretti: "Yönetim kurulu hakkı!" Hedef solda ise ve sol taraftaki tüm denizcilik yasalarına göre ayrılmak gerekir. Ref-13'in ışığı yanmış olsaydı, Marango'nun bir seçeneği olurdu, manevra odası olurdu ve karanlıkta rastgele hareket ederdi. Zorlukla kaymayı başardık, birkaç saniye yeterli değildi. Aslında, buzdolabını kurtardık. Darbe önden değil, açılıydı. "Ref-13" altıncı bölmeye düştü, on iki metrekarelik bir delik açtı ve tekneyi sancağa bıraktı. Anında su fışkıran üç bölmede ve yarım dakika sonra, yaklaşık yüz otuz ton suyu kestikten sonra, zaten 34 metre derinlikte yatıyorduk.
Yüzbaşı 3, Borchevsky, 3, Yüzbaşı Valery Marango, Smolyakov V, S. Kubinin (sağda)
Fotoğraf: S. Kubynin'in kişisel arşivinden
- Köprüdekilere ne oldu?
- En güçlü darbe onları denize fırlattı. On bir kişi sudaydı, sadece tamirci kaptan-teğmen Valery Zybin merkezi görev alanına atlamayı başardı. "Ref-13" de, görünüşe göre, ne yaptıklarını hemen anlayamadılar, motorları bir gecikmeyle geciktirdiler ve yaşam sürelerini atmaya başladılar. Marango'yu yükseltin, ona şöyle söyleyin: "Bu kim? Nereden?" O şöyle cevaplıyor: "Bir denizaltıdan. Hangi sen, orospu çocuğu, battı!" Yedi tane kurtardım. Komutan, denizci, komutan yardımcısı, deniz araçları, doktor hayatta kaldı ... Ne yazık ki, üç denizci ve kıdemli teğmen Alexei Sokolov öldü. Üniversiteden onur derecesi ile mezun olan muhteşem bir adamdı. O boğuldu. Sonbaharın sonlarında, kürkteki form, ıslak, dibe çekti ... Ceset asla bulunamadı.
Ancak ilk denizaltılar buzdolabına kaldırıldıktan sonra, kıyıya acil durum bildirildi. Enlem, boylam ... Görevli subay, çeyrek saat sonra bile arama kuvvetlerine ve kurtarma ekibine alarm verdi.
19.46. bölmeler
- Ve şu anda su altında?
- Üfleme tavanın tavanını havaya uçurdu, ışık anında kesildi. Zifiri karanlıktı. Benim için her şey aynı anda ne yazık ki biterdi: raftaki Moskova daktilo başının üzerinden ıslık çaldı. Neyse ki, sadece saçından vurdu ve duvara çarptı.
Dördüncü, beşinci ve altıncı bölümlerden on sekiz denizcinin, bölmeleri mühürlemek için zamanı yoktu ve ilk iki dakika içinde kazadan hemen sonra öldü. Sürücüler, elektrikçiler ... Şansları yoktu.
- Onların lanetlendiğini biliyorlar mı?
- Bir erkek son nefesine kadar kurtuluşu umuyor. Yönetmeliklere göre sıkı hareket eden adamlar, bölmeyi orta bölmeye çekti, teknenin sular altında kaldı ve gerisini kurtardı. Yoksa şimdi senin önünde oturmazdım ...
Yedinci bölmede, en uzaktaki dört kişi hayatta kaldı. Daha sonra ortaya çıktı. Ve sonra merkezi direk içine bir mermi koştu. İkinci bölümün kaptanı Tugay Genelkurmay Başkanı Vladimir Karavekov birinci bölümdeydi. İyi bir denizciydi, güzel bir komutan. Ne yazık ki, Vladimir Yakovlevich zayıf bir kalbi düştü, bir teknenin Ref-13 ile çarpışmasından sonra, enfarktüs öncesi durumunda çöktü ve kurtarma operasyonuna liderlik edemedi. Konuşma bile ona zorlukla verildi. Ve hızlı hareket etmek gerekliydi.
Yüzeye yüzmek için hava üflemeye çalıştı. Bu iyi değil! Neyse, Pasifik Okyanusu sifonunu kapattı. Katı bir kasanın teneke kutu gibi bir pislik olduğunu bilmiyorduk. Cihaz gösterdi: Periskop derinliğindeki tekne yedi buçuk metre idi. Sonra derinlik göstergesinin çarpma nedeniyle sıkışmış olduğu ortaya çıktı.
Yerde yattığımızı tahmin ettik. Sancak tarafındaki güçlü yuvarlanma nedeniyle, maymunlar gibi eşit bir şekilde çalışmadı, merkezi direk boyunca sürünüyor, vanalara sarılıyor, tüp çıkıntılı ... Benden başka, üçüncü bölmede altı tane daha vardı. Denizaltı tamircisi Valera Zybin ve beş denizci. Noskov adındaki sivri, genç, yavru bir çocuk bir köşede saklandı ve kendi kendine çıkamadı. Her nasılsa yakadan çekildi. Peki, bu bulundu! Bölme su bastı, yarım saat sonra su diz seviyesine yükseldi. Karanlıkta nereye sızdığını söyleyebilir misiniz?
Bir kelime ile kendimizi bir fare kapanı içerisinde bulduk, bacakları taşımak zorunda kaldık. Ve işte bana rapor ettiler: ikinci bölmede bir yangın var! Denizaltıyı bataryadan besleyen bir batarya devre kesicisi kapatıldı. Kapalı alanda ne ateş olduğunu hayal edin?
C-1 denizaltısının 178'inci yuvasına benziyordu. Fotoğraf: Sergey Kubynin'in kişisel arşivinden
- Düşünmesi bile korkutucu.
- Ve doğru. Gözlük kalbi zayıf değildir. Ama iletişim adamları harika, doğru yaptılar. Bölmenin komutanı, Yüzbaşı Teğmen Sergey Ivanov disiplini sürdürdü. Benden daha fazla tecrübesi vardı. Evet ve yaşına göre, yaşım yirmi yedi ...
Karanlıkta, dokunuşa bir şekilde, radyo istasyonundan çıkan acil durum güç kaynaklarına küçük bir ampul taktık. En azından biraz ışık! İkinci bölmede toplam sekiz kişi vardı - zaten onbeş. Ve nefes alacak bir şey yok. Karbonmonoksit yutulmuş, ayakta durmuş, sallanan, zor düşünür.
Sergey Kubynin: Bu kurtarma seti hayatımızı kurtardı. Fotoğraf: S. Kubynin'in kişisel arşivinden
- Dalış ekipmanı kullanıldı mı?
- Her birinin ayrı bir solunum cihazı IDA-59 olan bir “tinker” i vardı, ağır yük altında yarım saat boyunca bir hava karışımı vardı. Peki o zaman ne yaparız? Hiçbir şey! Kimse olmazdı ...
- Yedinci bölmeden sağ kalan dört kişi nedir?
- Saat iki adam ömür boyu savaştı. Her şeyi doğru yaptılar, çıkmaya çalıştılar ama başaramadılar. Teknenin, çıkış kapısı açılmadığı kadar fazla değişmesine gerek yoktu. İlk bölmeden itibaren, yerleşik telefon iletişimi yedinci sırada her şey sessiz oluncaya kadar sürdürüldü ...
Mürettebatın sadece torpidoları veya roketleri doğru bir şekilde yakması, diğer savaş görevlerini çözmesi değil, aynı zamanda zor bir durumdan doğru bir şekilde çıkabilmesi söz konusu olduğunda da mükemmel olduğu düşünülmektedir. Adamlarımla gurur duyuyorum, kimsenin adresine kötü bir söz söylemeyeceğim. Hepsi onurlu davrandı. Panik yapmadan birlikte kurtardık ve cesaretle öldüler ...
22 Ekim. 04.00. İletişimin sonu
- İlk bölmede kaç kişi vardı?
- Onbir. Komşular ateş yaktığında, mühürlendiler. Öyleyse olmalı.
- Ama sonra içeri girelim mi?
- Yalan söylemem, herhangi bir sorun. Daha doğrusu, kısa bir aksaklık. İlk başta bize göstermekten korkuyorlardı. Ancak bunun bir açıklaması var: subay yoktu. Bölmenin komutanı, Baş Teğmen Sokolov öldü, tepede kaldı. Bir sonraki bölmede - bir yangın ve ilk - kuru ve kurtarma kitleri var ...
- Tugay şefi orada mıydı?
- O sayılmaz. Vladimir Karavekov'un bir kalbi olduğunu, fiziksel olarak emredemediğini söyledim. Ben bölmedeyken Vladimir Yakovlevich bir yatakta yatıyordu, soluk, çarşaflı beyazdı ve sadece sorulara cevap olarak başını salladı. Ben sordum: "Oldukça bok?" Gözlerini kapattı ...
- Mürettebatta kimse felaketin ölçeğini fark etmeden twift?
- Her şey yolunda gidiyor, açıkça yerine getirilmiş komutlar. Ancak, bir süre sonra, adamlar sinsi gizlice girmeye başladı. Bölme korkunç bir ölümcül soğuktu. Ve merkez görevden gelen yedi kişimiz, her şeyin yanı sıra cilde batırdı. Suyun içinde sular altında kaldık ... Sonra doktorlarım iki taraflı zatürree bulacaklar. Diğer altı tanının yanı sıra ... Fakat öyleydi, ve sonra morali nasıl yükselteceğimi düşünmeye başladım. Hatırladığım ilk şey sadık, zaman test edilmiş bir yöntemdi. Kulübesine girdi ve “awl” ile gizli bir teneke kutu çıkardı.
- Neyle?
- Yani donanmada alkol denir. Bunu herkes bilir - hem patronlar hem de astlar.
- Temiz, seyreltilmemiş mi?
Çok fazla sayılır. Denize çıkmadan önce savaşçılardan birinin kabinimi ziyaret ettiği ortaya çıktı. Kapalı teneke kutu kilitli bir kasada tutuldu, bütün contalar yerinde kaldı, ancak ustalar bir şekilde kilitleri açtılar ve alkolü bir ila üç oranında attılar. Her şeyi o kadar dikkatli yaptılar ki hiçbir şey farketmedim. Entourage!
Komutan mekaniği: "Isınma için yirmi gramın her birine dökün." Zybin'in kendisi ve ben biraz daha sıçradık. İçti ve şüphe ile birbirlerine bakıyorlar. Bu da neydi? Açıkçası alkol değil, ama genç bayanlar için bir tür mırıltı! Dereceden otuz derece. Ve kahkahalar ve günah ...
- Arazi ile bir bağlantısı var mıydı?
- İlk başta. İlk birkaç saat içinde kurtarma ekipleriyle konuştum. Tekne dibe gittiğinde, birinci ve yedinci bölmelerden iki sinyal şamandırası saldık, kablo ve kulaklıkla yüzyüze geldiler. Teknenin içinde de bir tüp vardı. Böylece radyoda konuştular. Önce kurtarma gemisi Mashuk geldi, sonra diğerleri ayağa kalktı. Gece yarısına doğru bir fırtına ortaya çıktı ve sabaha şamandıralar kırıldı. İletişim kaybı, kontrol kaybı anlamına gelir. İlk kanun ...
- Ama durumu rapor etmek için zamanın var mı?
- Birkaç kez, Deniz Kuvvetleri Komutanı Sergey Gorshkov'un kurtarma operasyon başkanlığına atanan Pasifik Filosu Genel Müdür Yardımcısı Amiral Rudolf Golosov ile konuştum. Filo amiralinin ertesi gün BOD Chapaev'de konuşlanmış uçtu. O zamana kadar herkes kulaklarının üstünde duruyordu ...
Yüzeye bağımsız erişim için on ISP-60 kurtarma kitine ihtiyacımız olduğunu bildirmiştim. Teklif ettim: On altı kişiyi serbest bıraktım ve geri kalanıyla yardım bekliyorum. Ama sonunda, yanımızdaki özel bir kurtarma botunun "Lenok" un düşeceği, hepimizin bir araya geleceği ve dalgıçların bizi "Lenok" a götüreceğine karar verdiler.
Bizim tipimizdeki teknelerdeki üçüncü ve dördüncü torpido tüpleri genellikle nükleer silahlar için kullanılıyordu, ama o zaman serbest kaldılardı ve bu kesinlikle konuşarak bizi kurtardı. Aksi takdirde dışarı çıkmazlardı, orada kalırlardı ...
Üçüncü ünite aracılığıyla, eksik ISP-60 tarafından hizmet verileceğimize, bölmeye su basacağımız ve üç tarafından seçileceğimize karar verdik. Ben sonuncuyum, önümde - Valera Zybin, bir tamirci.
17.00. faydalı
- Kısacası, sabırlı olmalı ve beklemeli miydim?
- Evet, evet, algoritma genel olarak anlaşılabilir. Tamam, oturuyoruz, titriyoruz ve dinliyoruz. Gündüz geçişi - hareket yok. Ne dalgıçlar ne de kurtarma kitleri. Ve hiçbir bağlantı yok. Cehalette yarım gün daha. Dışarısı hala sessiz. Bakın, çocuklar burunlarını astılar ... Yine benim kabinimden güvenli bir şekilde kurtarmaya geldiler. Insignia vardı - "Uzman 1-sınıf", "Donanmadaki Mükemmellik", "Donanma Ustası" ... Ve mührü de sakladım. Tamirciye diyorum: "Personel askeri biletler hazırlayacak. Ödüllendireceğiz." Aşağıdaki unvanları atadı: birinci maddeden bir - subatüre, diğerine -. Hepsi pozisyona bağlı olarak tüzüğe göre. Böylece kaldı, kimse incelemeye ya da iptal etmeye cesaret edemedi.
Sonra çocuklar neşelendirdi, ruhları yükseldi.
“Bölmedeki ışık görünmedi mi?”
- Yavaş yavaş, gözler karanlığa alışmaya başlar. Buna ek olarak, hafif depolama ile teknede cihazlar. Tabii ki, yatağın yanındaki bir başucu lambası değil, uzayda dolaşmasına izin veren asgari aydınlatma kaynağı.
- Peki ya yemek?
- Ürünler merkez istasyondaki istasyonda saklandı, ancak hızla su bastı. İkincisi, yaşayan bölmede, kompostolu bir su ısıtıcısı ve iki çatal lahana vardı. Üstelik demob, hizmetten çıkarılmak üzere saklanan çikolata sandıklarından çıkarıldı. Onları eşit olarak böldüler. Bütün yemek bu.
Bu en kötüsü değil. Daha da kötüsü, her saat nefes almak zorlaşıyordu. Eh, ruh üzerindeki bilinmeyen baskı. İkinci gün ortasından geçtiğinde, iki irtibat yolladım. Savaş başlığı 4'in komutanı Sergey Ivanov ve sintine Alexander Maltsev. Teknede durumu bildirmek için. Zaman geçtikçe denizin dibinde uzanıyoruz ve güçler tükeniyor. Eldeki kartlar değil, katılım sırasında - sadece altı adet.
İvanov ve Maltsev'in yükselebilmesi için bir mantar şamandırası görünümü yayınladılar. Çıktığında, özel bir kablo çeker - ışık saçmalarla buiprep. Ona tutun ve yavaşça yüzeye yaklaş. Gemide yeterince ISP-60 seti olsaydı, kurtarıcılar için beklemezdik, kendimize çılgınca girdik.
“Habercilerinizle zirvede tanıştınız mı?”
- Evet, Mashuk'ta kollarını açarak kabul ettiler. Doğru, o zamana kadar Moskova ve St. Petersburg'dan gelmiş olan patronlar onlar hakkında hiçbir şey sormadı. Hepsi bu kadar! Görünüşe göre, en az bir düzine gelen amiraller, cevapları biliyorlardı. Dedikleri gibi, ipuçlarımız olmadan ...
- garip tarih.
- Bundan daha fazlası! Alexander Suvorov, askeri meselelerde bir generalin cesareti olmalı, bir subayın cesareti olmalı ve bir askerin iyi ruhlara sahip olması gerektiği şeklindeki ifadeyi tekrarlamaktan hoşlanıyordu. Ve sonra diyorlar ki, zafer bizim. C-178'te, askerler (bu durumda, denizciler) ve Alexander Vasilyevich tarafından listelenen niteliklere sahip memurlar, mükemmel bir düzendeydi ancak daha yüksek ... Görünüşe göre, şefin komutanının varlığı, hayranların iradesini engelledi. Daha sonra, bağlantılarımızın herhangi bir soru sormadığını öğrendikten sonra nihayet her şeyi anladım. Her ne kadar itiraf etsem de, özellikle şaşırmadım.
Ve sonra, suyun altında, planın neden Pasifik Filosu Golosovym Genelkurmay Başkanı ile kararlaştırıldığını anlamak için zaman yoktu. Operasyona kurtarma denizaltı getirme kararı ile ilgili olarak büyük bir hatanın düştüğünü kim bilebilirdi? Fikir kendisi ses gibiydi. Ve gemi iyiydi. Ancak omuz kayışlarını tehlikeye atan ve Komutan Gorshkov'u en nahoş haberlerden haberdar edecek cesur bir adam yoktu: “Lenok” görevi yerine getirmeye hazır değil.
23 Ekim. 15.45. "Lenok"
- Bu mu?
- İskeleden çözülemedi! Tekne tamamen hatalı olduğu ortaya çıktı. Bataryanın ömrü çok uzun sürdü, neredeyse tamamen boşaldı ve aslında dibe dalmak ve orada uzun süre çalışmak gerekliydi. Ayrıca, sonar kompleksi Lenk'te başarısız oldu. Tekne bizimle kör yatağa gitti! Her şey çok beceriksizce ortaya çıktı: birkaç saat yerine, kurtarma operasyonunun başlaması neredeyse iki gün sürdü. Kesin koordinatlarımızı belirlemek için dalgıçlar düşürülmek zorunda kaldılar, özel gürültü işaretlerine çarptılar. Peki, bir saat, iki, beş, kırk saat değil, 34 metre derinliğinde bir tekne aramak için değil mi? Brad!
Buna ek olarak, "Lenka" ile dalgıçlar daha önce hiç su altında insanları kurtardı. Demirle çalıştık, batık gemilerin veya uçakların alt kısımlarını kaldırdık, ancak dedikleri gibi canlı malzemelerle karşılaşmadık. Ve burada çok fazla insan getirmek gerekliydi ... Artı, eksik personel: gemideki üç tam zamanlı doktordan biri dalgıçtı, dalgıçlar birbirlerini değiştirmeden iki vardiyada çalışmak için yeterli değildi. Bu yüzden altı kişiyi öldürdüm. Otuz ikiden. İşte tepedeki kararsızlığın bedeli!
İkinci gün, kurtarıcıların çok acelesi olmadığı anlaşıldığında, en zayıf ekip üyelerinden ilk üçünü gönderdim. İki denizci ve çavuş. Bağımsız olarak buirepa boyunca su yüzüne çıktılar, etrafta duran gemilerden fark edildiler ancak gemiye alınmadıklarını gördüler. Fırtına, sonra evet ... Böylece dışarı çekilirken, üçü de suyu yuttu ve en alta düştü. Tel hala değil.
Bunlar ilk isteğe bağlı kurbanlar.
Genelkurmay başkanı kalbini tutmadı ama denizci Peter Kireev gözümüzün önünde öldü. Çıkış için hazırlanan kompartımanı çoktan sular altında tuttuk, son kuvvetleri yumruk haline getirdik. Ne de olsa, hava temizliği yoktu, kompartımanda sadece torpidolar vardı ve insanlar nefes aldık, Tanrı biliyor, zararlı kirlilik seviyelerinin uzun zamandır kritik seviyenin ötesine geçtiğini biliyor.
Ve o anda birdenbire tuzaklandığımız anlaşıldı!
22.00. tuzak
- Kim?
- Dalgıçlar! İlk önce, kayıp kurtarma kitlerini ISP-60'e verdiler ve daha sonra kişisel inisiyatifle uyarılmadan torpido tüpüne yiyecek içeren kauçuk torbaları attılar. Bunun için sormadık ve "hediye" hakkında hiçbir şey bilmiyorduk! Dahası dışarı çıkmaya başladığımızın sinyalini verdim ve hiçbir şeye ihtiyacımız yok. Sonuç olarak, insanlar gider ve bir çıkmaz var! İlki Fedor Sharypov'du. Herkesi belirli bir sıraya göre boyadım. Zayıf - güçlü, zayıf - güçlü ... Daha güçlü olana yardım eder, hed. Ve kapanış, tamirci Zybin ve ben. Birden Fedor geri döndü: "Bir yer imi var. Çıkma! Shaitans!" Petya Kireev Nereden duydunuz haber - ikisi de durdu ve düştü. Her şey, hiç erkek yoktu! Sonuçta beden sınırda çalıştı. Bölme sular altında, yardım edemezsin ...
Ardından Petya hakkındaki duruşmada, sandaldan ayrılmayı reddetmiş gibi "ördek" başlatıldı. Yani kahramanca ölmeye karar verdim. Sonuçta saçmalık! Ve Kireev’in cesedini bile çıkaramadık, C-178’u içeride bıraktık. Karavekova'nın başı olarak. Torpido tüpünü geçemedi, geriye doğru hareket etmeye başladı ve sonra kalbi durdu ...
Anladığınıza göre: cihazın uzunluğu sekiz metre 30 santimetre, çapı 53 santimetredir. ISP-60 kurtarma ekipmanındaki yetişkin bir adamı, bir IDA-59 solunum cihazı ve böyle bir deliğe iki silindir sıkmaya çalışın ... Kıç tarafına trim ekleyin. Çaba ve dirençle yukarı doğru sürünmek zorunda kaldık. Sunulan, evet? Burada ve bir korkuluk çığlık atardı, ama iki günden fazla su altında ve soğukta geçirmiş olanlar için bu nedir?
- Hepiniz tek bir makineden mi çıktınız?
- Üçüncüden. Dördüncüsü kullanılamıyordu, tekne sancakta 32 derecelik bir rulo ile yatıyordu. Ve bizi kurtarmanın tek yolu çantayı doldurmuş! Ne yapmalı Makinist Zybina'yı göndermeye karar verdim. Dedi ki: "Valery Ivanovich ... Valera, şu lanet olası çantaları içeri sürükle ya da içeri gir. Çıkabilirsin, gidebilirsin. Beni uyar, bir işaret ver." Zaman geçerse, üç vuruş duydum. Cihaz ücretsiz demektir. Kazandık!
Ve kritik anda Valery Zybin arkadaşlarını kurtardı. Fotoğraf: S. Kubynin'in kişisel arşivinden
Ve boru hattını kazandım. Halkım gitti. Dışında Lenkalı dalgıçlar tarafından karşılandılar. Altı kişiyiz. Artı güvenlik ağında üç tane. Toplam - dokuz. Ve bir sürü insanım var! Sonuçta, asıl görev insanların derhal yüzeye çıkmalarını önlemekti, aksi takdirde neredeyse kesin bir ölümdü. Derinlikte iki günden fazla bir sürede keskin bir yükselme ile yüksek bir ölüm riski vardı ve keson hastalığı garanti edildi. Ekibimin yakalanması ve 64 insanlar için tasarlanmış üç aşamalı Lenoka barokompleksine götürülmesi gerekiyordu. Böylece dekompresyon tablolarına göre kandaki azot içeriğini aşamalı olarak kabul edilebilir göstergelere düşürür.
Dalgıçlar sadece ilk altı taneyle karşılaştı, geri kalan kimse torpido borusunda beklemiyordu. Böylece adamlarım şampanya mantarları gibi uçmaya başladı. Kurtulan mucize, sadece bir kişi öldü. Denizci Lenshin tekneden herkesle birlikte çıktı, şahsen araca binmesine yardım ettim ve sonra ortadan kayboldu. Kelimenin tam anlamıyla, su battı gibi. Ne Lenka'da ne de deniz yüzeyindeki kurtarma ekipleri tarafından yakalananlar arasında değildi. Adam iz bırakmadan ortadan kayboldu!
Gereksiz kayıplar, anlamsız ...
22.50. çıkış
- Tekneden ayrılan son kişi mi?
- Tabii ki. Bölme açıkçası korkunç bir görüntüdü. İlk başta, her şeyi sakince hatırladım, ancak her yıl daha da kötüleşiyor. Şimdi anlıyorum, gerçek bir cehennem vardı. Ve içinde birkaç kez her şey bir iple asılı. Merkezi direkten başlayarak, dördüncü bölmeden gelen çocuklar mühürlenip başkalarının hayatlarını kurtarmayı başardıklarında. İkinci bölmedeki yangın sırasında başka bir zil çaldı. Peki, ve sonra: dalgıçlar daha sonra çıkışı engeller, sonra buluşmayı unutacaklar ...
Beni kimse beklemiyordu. Böyle bir olay dönüşümü öngördüm ve önceden korkuluk üzerine tutarak teknenin üst yapısına tırmanmaya çalışacağım, tekerlek yuvasına gideceğim ve oradan periskopa çıkacağım kararını verdim. Yine de, yüzeye on metre daha yakın, su basıncı çok güçlü değil.
- Neden Lenka'ya gitmediler?
- Nerede olduğunu nereden bileyim? Alt kısımdaki karanlıkta? Kurtarıcıların kabloyu, içinden çıktığımız üçüncü torpido borusuna bağlayacağına karar verdik. O zaman, oraya gitmek için. Ancak dalgıçlar diğer taraftan bir kablo çarptı. Muhtemelen onlar için daha rahattı ...
Daha fazlasını söyleyeceğim: Tekneden çıktığımda "Lenok" çoktan su yüzüne çıktı. Sonra anladı, diye sordu: Siz arkadaş olmayanlar nelerdir? Beni terk ettiler ve yaptılar. Ve tekne komutanı cevap verdi: "Seryoga, neredeyse kendimizi boğuyorduk! Pillerimiz bitmiş!" Bir gün pil gücünden tasarruf etmek ve sonra yüzeye çıkmak için karanlıkta oturuyorlardı. Böyle bir şeyi hayal edebiliyor musun?
"Lenka" komutanı bana şöyle dedi: "Oksijeniniz tükendiğini düşündük ve siz ... sonsuza dek teknede kaldınız." Kısacası, kendi başıma çıkmaya karar vererek doğru olanı yaptım. Bir şeyi hesaba katmadım: periskopa tırmandığımda bilincini kaybedeceğim ...
Size iki silindirin solunum cihazı IDA-59'e tutturulduğunu söyledim: birinde - azot, helyum ve oksijen karışımı, ikincisinde - bir litre saf oksijen. Sonuncusunu "kesmeye" başladığında teknede kullandı. Adamları torpido borusuna doldurmak ve hızlanmalarını sağlamak için oldukça zorlanmak zorunda kaldılar. Solunum arttı, karbondioksit, karbon monoksit ve klor ile zehirlenme arttı. Küçük şeytanlar gözlerin içine girmeye başladığında, akciğerleri saf oksijenle yıkadılar, bu aslında organizma için de pek kullanışlı değildi. Ama bir dakika için yeterli. Her şey tekrar yüzene kadar çalışacaksın, başka bir yudum alacaksın. Böylece mürettebat kısa çizgilerle, daha kesin olarak, rahatlıkla bıraktılar. Ve silindirlerde havanın kendiliğinden çıkması yeterli değildir. Kulübeye gittim ve ... her şey, daha fazla bir şey hatırlamıyorum. Otomatik olarak yüzeye fırlatıldım.
- Bu yakalandı!
- Adamlarım kurtarıcıları ilk eşin son olduğu konusunda uyardı ...
Birkaç saat sonra Zhiguli kurtarma gemisinin basınç odasında uyandı. İlk başta nerede olduğumu, bana ne olduğunu anlamadım. Dekompresyon rejimine göre, beş gün boyunca hayata geçti, sonra bir hastaneye nakledildi ve teşhis koymaya başladı. Konuştuğu pnömoniye ek olarak, karbon dioksit zehirlenmesi, akciğerlerin barotravması, pnömotoraks, dekompresyon hastalığı ... Dilin hematomu bile! Teknede bilincini kaybettiğinde, onu ısırdı. İnsanlarda böyle bir fizyolojik özellik var. Enfekte, enfeksiyon başladı. Dil şişmişti, kesmek zorunda kaldı. Eğer doktorlar ölçüsüz bir şekilde onlarla sohbet etmeye başlayacağımı bilselerdi, belki de kökün altında otbromsi yaparlardı. Son sözü mahrum eder!
3 Ağustos Yılın 1982. Cümle
- rahatsız edici sorular sordu?
- Kesinlikle! Hastaneden sonra yirmi dört günlüğüne Moskova Bölgesi Solnechnogorsk'ta bir sanatoryuma gönderildim. Vladivostok'a geri döndüm ve öğrendim: soruşturma 180 derecelerini ortaya çıkardı. "Ref-13" ile StarPom Kurdyumov hemen kelepçelendi, sonra bir kolonide on beş yıl verildi. Ama Valery Marango "desyatochku" yuvarlandı. İlçe merkezinde Chuguevka ortak bölgesinde hizmet veren. Primorsky Krai'de böyle var.
“Komutanınız neden oturdu?”
- Ben de ilgilenmiştim. Resmi sürüme göre, insanların ölümüne yol açan navigasyon kurallarını ihlal ettiği için.
- Sorgulandın mı, Sergey Mihayloviç?
- Sen - evet, ama sonra - hayır. Bir zamanlar araştırmacıdaydım. Sanatoryum için ayrılmadan önce. Resmi bir konuşma gerçekleşti. Mesela, kaza anında kabinde olsaydınız ve üç gün boyunca dibe oturduysanız ve hiçbir şey görmediyseniz, size ne soracaksınız? Ama Karavek tugayının başının neden öldüğünü biliyordum, denizciler Lenshin, Kireev ... Kimsenin umursamadığı anlaşılıyor. Duruşmaya başladığımı bile bilmiyordum. Kendisi Pasifik Filosunun askeri mahkemesine geldi, ifade vermek istediğini söyledi. Cevaplandı: yapma!
Ne de olsa, teknede son ana kadar tuttuğum kayıt defteri kayboldu.
- Cehennemde mi?
- Evet Tüm eylemlerimizi dikkatlice, adım adım, saat saat dikkatlice kaydedin. Bağlantı koptuğunda, örttüklerinde, dışarı çıktıklarında ... Çocuklar bana şunu söyledi: Bilinçsiz su yüzüne çıktım, kurtarma ekipleri dalgıç elbiseyi bir kanca ile bağladılar, onu bir fırına attılar, içine attılar. İlk insanlar doktorlardan önce bana koştu. Kıyafetlerini fırlatıp attılar, bir gemi mührünü tuniklerinin ceplerinden, diğerlerinden bir kayıt defteri çıkardılar ve ondan sonra doktorların bana gelmesine izin verdiler.
Daha sonra duruşmada yargıç Teğmen Albay Justice Sidorenko: “Temel maddi deliller nerede?” Diye sordum. Hiçbir şey yoktu, diyor ... Mühür daha sonra iade edilmesine rağmen. Ve başarılı torpido ateşlemesinin baş komutanı Gorshkov'da aldığı saatler. Doğru, su altında ezilmiş durdular ...
Gereksiz sorular sorduğum için bana karşı olan tutum çarpıcı biçimde değişti. Hastanede, tugay’ın siyasi bölüm şefi ziyaret etti, onu omzuna koydu, “Ceketindeki deliği bükün, teğmen komutan. Sana Lenin emrini verme fikri Moskova’ya gitti.” Ben cevap verdim: "İşte bir kararname olacak, sonra yuvarlanacağım."
Ayrıca, kurtarıldıktan sonra yeni bir gemi için komutan olarak görevlendirileceğine söz verdiler. Tabii ki kendim gibi davranmayacağım. Nasıl hayal ettiler? Ve hepsi - kayık yok, zencefilli kurabiye yok ...
Marango'nun cümlesinin gözden geçirilmesini talep eden bir şikayet şikayeti yazdım. Ne de olsa, kovuşturmanın tek bir noktası belgelenmedi. Burada ikinci kez yetkili makamlara çağrıldım. Deniz Kuvvetleri Savcısı, Adalet Albay Perepelitsa'nın kendisi. Ben hazırlıksız başladım: "Yakında yeni bir tekne alacağınızı duydum, akademide çalışmaya başlayacaksınız ... Ama önce cassation'ı alın." Diye sordum: "Ya yapmazsam?" Perepelitsa derhal iki sicilin tonunu yükseltti: "Öyleyse komutanınızın yanındaki bankta oturacaksınız!" Eh, ben satış için olmadığını ruhu içinde cevap verdi, benimle pazarlık uygun değildi. Daha keskin olduğunu söyledi, tekrar etmeyeceğim, yine de basmayacağım ... Genç, sıcaktı.
Donanmadaki kariyerimin bittiği yer burası.
- Sınırlanmadığına pişman mısın?
- Bir damla değil. Sessiz kalırsam kendime saygı duymayı keserdim. Tekneden nasıl çıkacağımı yaklaşık olarak en sonuncusu değil, “dövüşçüm ”'ün arkasına geçti.
Aksi takdirde bu utanç verici: cassations yardımcı olmadı. Yargıtay dahil tüm örnekler reddetti.
Bütün hikaye bu. Hikaye bitti.
Yılın Eylül 1985. komutan
- Vaktinizi ayırın Sergey, birkaç sorum var. Mürettebatın kaderi nasıldı?
“Hepimiz dışarıda kaldık, böylece gözlerimiz iğnelenmedi.” Bazıları hemen kaldırıldı, gerisi - biraz sonra. İlk rütbenin kaptanlığına terfi eden tek kişi benim. Sadece başka bir sisteme gittiği için. Uzun bir süre sivil savunma ile uğraştı, Kuibyshev Askeri Mühendislik Akademisi'nden onur derecesiyle mezun oldu. 1995'te, emekli olana kadar 2003'a kadar görev yaptığım Acil Durumlar Bakanlığı merkez ofisine transfer oldum. Bir arama kurtarma ekibine komuta etti, Moskova Nehri üzerindeki kurtarma gemisi "Albay Chernyshov" un kıdemli bir tamircisiydi. Çok uzun zaman önce nihayet karaya çıktım, şimdi Moskova Hükümeti Sivil Savunma teftiş bölümünde çalışıyorum.
- O zaman C-178 komutanını gördün mü?
- Onunla bölgeden tanıştım. Dört yıl sonra Marango, halkın “kimya” olarak adlandırdığı yerleşim yerine transfer edildi. Geldiğim yer orasıydı. Elbette ağır hikaye. Valery Alexandrovich'in koloniye ulaşmak için vakti yoktu ve karısı onu çoktan terk etmişti. Natalya, daha sonra devriye gemisine komuta eden Marango'nun bir sınıf arkadaşı olan Mikhail Ezhel'le evlendi ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra hızla geri döndü, Vinnytsia bölgesinden olduğunu hatırladı, Ukrayna'ya bağlılığını yitirdi ve hatta bağımsız savunma bakanı oldu. Yakın zamana kadar Belarus’un elçisi oldu. Natalia da yanında. Ve Marango'dan oğlu Uzak Doğu'da kız kardeşini terk etti. Andrei, doğuşundan beri sakat, başını akıllı ve parlak olmasına rağmen sandalyeye zincirlenmiş durumda. Geçen sene Vladivostok'taydım, onu ziyaret ettim.
Önceleri, sık sık memleketlerine uçtu, şimdi sağlık izin vermiyor. Burada yine işlem yapılmalı. Üst üste sekizinci ...
Ve Valery Alexandrovich çoktan gitti. 2001 yılında öldü. Uzun ... Bir kayıkla trajedi sağlığa zarar verdi. Her şeyi kalbe aldı, endişeli. Ve kuvvetler kolonisi eklemedi. Harika bir adamdı, özlü, saygılı, gerçek bir Rus subaydı. Mürettebatımızın zor bir zamanda birleşip testlere hazır olduğu gerçeği Marango'nun esasıdır. Denizde, sonuçta, herhangi bir şekilde. Kamçatka'daki C-178 ile yapılan acil durumdan iki yıl sonra, nükleer motorlu K-429 gemisi personel ile birlikte battı. Çoğu hayatta kaldı, ancak tekne dipte yatarken, gemide sabotaj vardı, bazı memurlar komutan Nikolay Suvorov'dan emir almayı reddetti. Böyle bir anarşiyi hayal bile edemiyoruz. Hariç!
Yılın Ekim 2015. anıt
Maalesef, teknik nedenlerden dolayı, hikayenin son kısmı makalede yer almıyordu. Bununla tanışabilirsiniz orijinal kaynak.