Terapi için insanlar enerjisini ve parasını harcıyor. Hileli veya eksik anlatmak da aldatmacaya girdiği halde insanlar neden terapide doğruları anlatmaktan kaçınabiliyor? Eksik veya yanlış anlatmak hedefe ulaşmak için sorunların ortaya dökülmesini engelliyor. Bu kandırmacalar pek çok şekilde olabilir.
“Terapiden çok büyük ölçüde faydalandım, çok teşekkürler.”
“Günde yalnızca bir bardak içiyorum.”
“hayır, çocukluğum hakkında aklıma gelen başka bir şey yok.” vs.
Eğer insanlar yardım aramak için terapiye geliyorsa neden yalan söyler?
En yaygın olarak, danışalar terapi odasının gizli ve güvenli olmasına rağmen utanmaktan veya utandırılmaktan kaçınmak için yalan söyleyebilmekte. Danışanlar aynı zamanda söyleyecekleri şeyin terapiyi amacından saptıracağını düşündükleri için de yalan söyleyebiliyor. Yine de her danışanın yalan söyleme motivi değişir. Örneğin bazı danışanlar terapisti rahatsız etmekten çekindikleri için yalan söyleyebilir. Ya da intihar ile ilgili düşüncelerini söylediklerinde psikiyatri kliniğine yatacakları korkusuyla terapisti aldatabilirler.
Terapistin, yalanı neden çözmesi gerekir?
Danışanların kendileriyle ilgili doğru olmayan ifadeler vermesi durumunda, terapistler söylenen yalanı ortaya çıkarmak için değil, danışana dürüst bir şekilde kendini anlatabilme yeteneği kazandırmak için bu durum üzerinde çalışır. Danışanlar genellikle, utanç ve sıkıntı verici sırlarını tartışmak istemektedir fakat bunu nasıl yapacaklarını bilemezler. Terapist bunun farkındadır. Danışanı paylaşıma teşvik etmek oldukça basit olabilir. Örneğin, intihar düşüncelerini gizleyen danışanlar, ondan bahsettiklerinde abartılı bir korku sergileyebilmektedir. Bu durumda psikiyatri kliniğine yatırılan hastaların ne tür aşamalardan geçtikleri danışana anlatıldığında rahatlar ve sorunu hakkında konuşabilir.
Terapist, danışanın dürüst davranması için neler yapabilir?
Danışana en sonunda sorulan sorulardan biri şöyledir: “Senin daha dürüst olman için sana nasıl yardımcı olabilirim?” Danışanlar genelde, terapistlerinden daha fazla sıcaklık ve yetenek bekler. Terapistin problemlerini paylaşabileceklerinden, kültürlerini anlayabileceklerinden emin olmak isterler. Danışanların sıklıkla verdikleri yanıt; “terapist doğrudan sorsa her şeyi dürüstçe anlatırım.” şeklindedir. Bu sebeple basit bir şekilde sadece sorarak bu konu halledilebilir.
Yalan söylemek, bütün terapilerde gözlenebilen bir durum. Terapist, danışana doğrudan soruyu sorarak yardım edebilir. Danışan, terapiye gelmeden önce kendisine “Bugün gerçekten konuşmam gereken şey nedir? ”diye sorarak işleri kolaylaştırabilir. Yalan söylemek veya saklamak da bir tercihtir. Fakat terapide dürüstçe ve istekli bir şekilde paylaşım yapılmazsa çok büyük bir dönüşüm gerçekleşmez.
Not: Bu makale Psychology Today’den faydalanarak oluşturuldu.
Psk. Seda Nur Bilici
© 2014 Bahar Psikoloji Danışmanlık, Eğitim ve Yayıncılık A.Ş.