Baha Kayserilioğlu, 1 Mayıs 1926'da Karaman'da doğdu.
Lise öğretimini İstanbul Erkek Lisesi, yükseköğrenimini ise 1952 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamladı. Lise ve üniversite yıllarında yoğun bir biçimde gazetecilik yaptı. Gazetecilik yıllarında dönemin hemen hemen bütün, sanatçı ve politikacılarıyla röportajlar yaptı, makaleler kaleme aldı. 1955 yılında İstanbul’da dünya evine giren Kayserilioğlu, üniversite sonrası İstanbul’daki iki yıllık staj döneminin ardından Yozgat'ın Çiçekdağı ilçesinde bir yıl gibi kısa bir süre hâkimlik yaptı.
Kayserilioğlu, 1960 yılından sonra memleketi Karaman'a dönerek, avukatlığa başladı. Baha Kayserilioğlu'nun Karaman'a olan hizmetleri de bu yıllardan itibaren başladı. Kayserilioğlu'nun hizmetleri genel olarak "Karaman'ın tarihi ve turistik değerlerine sahip çıkmak olarak" değerlendirilebilir. Bu yıllar da, "Karaman Turizm ve Tarihi Eski Eserleri Koruma Derneğini kurarak yola çıkan Baha Kayserilioğlu, İlçe Kütüphane Müdürü Sait Erdoğdu Öğretmen Cengiz Tartanoğlu ve Öğretmen Ömer Kayserilioğlu, Gazeteci (fotoğrafçı) Mustafa Koçak gibi kentin önde gelen aydınlarıyla birlikte hareket etti. Bu ekibin çıkardığı "Türk Dili" gazetesi, Karaman'ın birçok sorununu da gündeme taşıdı. 1961 yılında 3 yıl Karaman'da günlük gazete çıkardı. Dil Bayramı'nı başlattı. İstanbul Üniversite’si. Edebiyat Fakültesi Tarih bölümü hocalarıyla uzun uzun görüşerek Karamanoğlu Mehmet Bey'in fermanını bilimsel makalelerinde yayınlanmasını sağladı.
İbrahim Rıfkı Boynukalın
Baha Kayserilioğlu'nun en göze çarpan hizmetlerinden biri, günümüzde MM kutlanmakta olan ‘Dil Bayramı’nı başlatmasıdır. Karaman oğlu Mehmet Bey'in, ülkesi Karaman'da, Türkçe dışında başka dillerin kullanımını yasaklayan ünlü emrinden hareketle başlatılan Dil Bayramı, Türkçeye adanan ilk bayram olarak güncelliğini korumaktadır. İngiliz BBC radyosundan Karamanoğlu Mehmet Bey'in ve Yunus Emre'yi tanıtıcı konuşmalar yaptı. Kayserilioğlu'nun Karaman'a olan bir başka hizmeti de ücretsiz olarak üstlendiği Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün avukatlığı sırasında gerçekleşmesine önayak olduğu restorasyon faaliyetleridir. O zamana kadar bakımsız ve virane durumda olan Karaman ve çevresindeki yüzlerce yıllık tarihi cami, türbe, külliye, imaret, çeşme vb. gibi birçok değerli eser, Kayserilioğlu'nun gerek yerel yönetimler, gerekse merkezi hükümetler nezdindeki girişimleriyle restorasyon görerek, yeniden hayata döndü.
Avukat Kayserilioğlu'nun bir başka önemli hizmeti de birçok hemşerisinin farkında bile olmadığı Karaman'ın yetiştirdiği ünlü şahsiyetleri gündeme getirmek oldu. Dil Bayramı vasıtasıyla Karamanoğlu Mehmet Bey'i tarihin sararmış sayfalarından bugüne taşıyan Kayserilioğlu, Yunus Emre'yi de adeta bir "dava" haline getirdi. Yunus Emre'nin Karamanlı olduğu gerçeğini bizzat kendi elinde bulunan "Divan" ile kanıtlama mücadelesine girişen Baha Kayserilioğlu, yüzlerce yıllık vakıf, tapu gibi kayıtlardan yola çıkarak, ünlü tarihçilerin de katkılarıyla bu konuda önemli ilerlemeler kaydetti. Bu tanıtım yazısını yazmak bir Karamanlı olarak bana bir borç olarak gözüktü. 1968 yılında fakülteden mezuniyet tezim Ülkemizin en büyük kazası olan Karamanın Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren gelişimini anlatan bir tez hazırlamıştım. Bu tez çok beğenildiği için Sosyal Antropoloji 3. ve 4. sınıflara kürsüden iki ders saati boyunca anlatılmıştı. Bölümün başında bulunan Profesör bu tezin mutlaka kitap halinde basılmasını istedi. Ben yeni mezun olacak bir talebe olduğum için bastıramayacağımı belirttim (&*). Hoca da Karaman Sanayi Odası Başkanlığına bir yazıyla bu tezin basılması konusunda tavsiyede bulundu. Mektubu alan o zamanın Sanayi Odası Başkanı Rahmetle andığım Ali Ceylan Amca doğru Baha Bey'e gider hocadan gelen mektubu gösterir.
Türkiye Karaman ve Anı Bisküvi
Rahmetli aynı zamanda lise sosyoloji hocam Baha Bey beni aradı. Tezi getirdim inceledi ve Sanayi Odasına mutlaka basılması konusunda görüş bildirdi. Karamanımızın kaza iken ilk sosyal ve ekonomik bir eseri KARAMAN'IN IKTISADI VE SOSYAL GELIŞIMI adı altına 1968 yılında yayınlandı. Baha Kayserilioğlu’nu minnetle burada bir kere daha yâd etmek isterim. (1968 de yayınlanan ilk kitap 1989 yılında il olan güzel kentimizin vilayet olarak literatürde kaynak bir eserin olmayışı beni vilayet olan güzel Karamanımızın kaynak olacak ikinci bir eserin yazılmasının gerekli olduğunu düşünerek 1990 yılında ‘BÜTÜN YÖNLERIYLE KARAMAN İLİ KİTABI’nı yayınlamakta bana kısmet oldu) Burada büyük bir kültür zenginliğine sahip olan Baha Beyin Karamanımıza sosyal bir eserin kazanılmasına yol açtığını vurgulamak istiyorum.
Yunus Emre Sevdası
Gerçekten de Kayserilioğlu'nun elinde bulunan 1300 tarihli "Yunus Emre Divanı", bilinen en eski Divan'dır. Diğer tüm tarihsel kayıtlar bir yana, salt bu eser bile Yunus Emre'nin Karamanlı olduğunun bir kanıtıdır. Çünkü bu eser, Yunus'un yaşadığı yıllara ait tek nüshadır. Avukat Baha Kayserilioğlu'nun "dava" haline getirdiği bir başka tarihi kişilik ise ünlü Osmanlı "Kaptan-ı Derya"sı Piri Reis'tir. Tarihi kayıtlarda Piri Reis'in ismin de "El Karamani, El Larendevi" sıfatlarının bulunması ve kendisinin Akdeniz'de uzun yıllar faaliyet göstermesinden hareketle bu mücadeleye girişen Kayserilioğlu'nun evinin bir duvarını da büyük boyut bir Piri Reis haritası süslemekteydi.
Kayserilioğlu'nun hizmetlerine ilişkin verilebilecek bir başka örnek de Karaman Müzesi'dir. Müzenin kuruluşunda da öncülük yapan Kayserilioğlu, civar köylerde yaşayan köylüleri motive ederek, buldukları tarihsel eserleri müzeye bağışlamaları yönünde onları ikna etmiştir. Karaman Müzesi'nde bulunan birçok tarihi eser, onun bu çabalarının sonucunda kaçakçıların eline düşmekten kurtulmuş ve sergilenme şansına sahip olmuşlardır. Baha Kayserilioğlu, ömrünün son yıllarından aydan ve sanatçı kişiliklerde sık görülen tipik bir küskünlük içine girerek, kendisini yalnızca yoksullara yardıma adadı. "70`li yılların sonlarından itibaren yukarıda andığımız tüm "sosyal" mücadelelerden çekilen Kayserilioğlu, bireysel olarak Karaman'da onlarca yoksula yardımcı oldu. Ayrıca, köy köy dolaşarak, buralardaki yüzlerce öğrenci çocuğa yiyecek ve giyecek yardımı yaptı.
İstanbul Efendisi
Konyalı araştırmacı gazeteci Nail Bülbül, ölümünün ardından Merhaba gazetesinde yayımlanan yazısında, Kayserilioğlu için şu ifadeleri kullanmış: "Tarihi konularda geniş bilgi sahibi olduğu için sohbetine doyum olmazdı. Bu bilgisini mümkün olduğu kadar gazetelerde gelecek nesillere bırakmaya çalıştı. Hani İstanbul Efendisi derler ya, Baha Bey de çelebilik yanı ağır basan, işte bu tarife uyan bir kimseydi. Genel kültür sahibi olmanın verdiği tevazu onun en büyük özelliğiydi. Engin bilgisi sayesinde memleketi Karaman'a çok şey kazandırdı."
Ne var ki, tüm bu hizmetlerine karşın Avukat Baha Kayserilioğlu artık unutuldu. Genç kuşaklar, Karaman'ın 500 yıllık uykusundan uyanmasında öncü rolü oynayan onun, adını bile bilmiyor. Günümüz Karaman'ında birçok meydan ve caddelere tartışmalı kişiliklerin dahi ismi verilirken, Baha Kayserilioğlu, sahip çıkanlarına politik bir rant sağlayamayacağı için mezarında Yunus Emre'siyle birlikte şiir okuyor!
Ailesi, Avukat Baha Kayserilioğlu'nun mezar taşına, onun "Sevgili" olarak kabul ettiği Yunus'tan şu dizeleri aktarmışlar:
Yalancı dünyaya konup geçenler
Ne söylerler ne bir haber verirler
Üzerinde tüylü otlar bitenler
Ne söylerler ne bir haber verirler
(&*) Fakülteden Hocalarım Prof. Dr. C.W. Hard, Prof. Dr. Nephan Saran (N o t : Mesleki hayatıma yön veren soylu bir aileye mensup olan İstanbul Hanımefendisi hocam Nephan Saran'ı minnetle yad ediyorum. Nur içinde yatsın)