Dediğim gibi, İspanyadan nasıl çıktığımı, Fransaya nasıl girdiğimi pek anlayamadım. Yoldaki tabelaların dili İspanyolcadan, Fransızcaya dönmüştü, yalnızca. Şimdi yol izime Google Earthten bakıyorum da, İspanya tarafında Puigcerdà olan köyün ismi, Fransada Bourg-Madame olmuş. Ya da aslında ikisi ayrı köy ama, bir birleriyle sınırda birleşmiş, falan. Her neyse! Ben Fransaya geçtim, sonunda; Andorrayı doğudan selâmlayarak. GPSimde otoyolları özellikle kilitledim ki, ara yolları kullanayım. Ufak ve sevimli, hepsi de eski, hatta tarihi köylerin içinden, çiftliklerin kıyılarından, aşarak; ama hep coğrafyaya uyan bir yolla, viyadüksüz, tünelsiz, yarmasız, tatlı tatlı ine-çıka, kimi zaman virajlı Kendimi 1950lerin Avrupa filmlerinde hissediyorum; belki daha bile eski Yeniden Akdeniz kıyısına doğru döndüm.
Fransaya girdikten sonra, İspanyada çıktığım Pireneleri iniyorum
Size bir tavsiye, Fransada kampinglere girişinizi fazla geç saatlere bırakmayın. Çoğu akşam saat 18:00 gibi resepsiyonu kapatıyor. Başka da kimseyi bulamıyorsunuz. Dolayısıyla da kampinge giremiyorsunuz. Ben de kamping seçmeye karar verdiğimde, Fransa için çok geç olmuştu. Bulabildiğim hiç bir kamp yerindeki resepsiyon açık değildi. Sonunda Narbonneda bir otele yerleştim, geç bir saatte.
10 Mayıs Perşembe günü otelden ayrılıp, yola çıktım; Carcassonedayım. Şehir merkezine yakın bir kampingde kalıp, ertesi sabah kale-şehri gezdim.
Carcassoneun tepesinde yer alan kale-şehrin tarihi M.Ö. 100 yıllarına, Roma dönemine kadar dayanıyor
Sonraki gün Provencea doğru yola çıktım. İlk durağım Nîmes olacak. Buradaki Roma arenasını görmek istiyorum, özellikle. Ancak, önceden size anlatmak istediğim bir şey var. Konu, çoğumuzun giydiği blucinlerle ilgili. Malûm, denim denilen bir kumaş türü kullanılır, bu giysilerde (pantolon ya da diğerleri). Denim adının nereden geldiğini biliyor muydunuz? Fransızcada serge diye geçen bu şayak (kalın dokunmuş pamuklu) kumaşların doğum yeri Nîmes. Aslında başta İtalyanın Genova kentinde, sağlam rüzgârlara dayanıklı yelken bezi olarak dokunmaya başlayan bu tür kumaşlar, daha sonradan Nîmeste dokunur olmuş, daha çok. Serge de Nîmesten türetilmiş denim adı da, bu kumaşlara isim olmuş. Bunu daha sonra çivitle renklendirip, bildiğimiz blucin kumaşını elde etmişler. 19. yüzyıldan sonra da bu kumaşlardan blucinler üretilmeye başlanmış, ABDde. Sonrasını da biliyorsunuz; bir ton para verip giyiyoruz.
Asterix okumuşsunuzdur, çoğunuz. Galyalı Asterix ve tüm dostlarıyla, Romalıların bitmek tükenmek bilmez mücadeleleri İşte bu topraklardır, geçtiği yerler. Romalılar, Galyalılardan (Keltler) M.S. 49da Marseillesi aldıktan sonra, Nîmes de düşer. Sonra da Roma devri başlar. M.S. 1inci yüzyılda Nîmese eğlence amaçlı bir tiyatro yapılır. Önceleri Güney İtalyada görülmeye başlayan bu tür, iki anfitiyatronun karşılıklı birleştirilmiş halidir; genellikle hafif bir elipstir, yukarıdan bakıldığında. Bu türe, Latincede kum anlamına gelen arena denilir. Sebebi de, zemininin kum olmasıdır. Amaç, hayvanları ya da insanları birbirleriyle dövüştürüp seyretmek ve böylece eğlenmektir. Kimse, evinde oturup, yerli dizi seyretmeyi düşünmez, o zamanlar.
Nîmesteki arena da, dünyada günümüze kadar en iyi korunabilmiş olanı. Bunu, hemen tüm hayatı boyunca kullanılmış, dolayısıyla hep bakılmış ve onarılmış olmasına borçlu. Arenada eğlence programı, sabah gladyatörlerle yırtıcı hayvanlar arasındaki dövüşle başlarmış. Öğle boşluğunu yalnızca hayvanlar arasındaki ölümcül savaşa ayırırlarmış. Öğleden sonra ise işin en zevkli kısmı olan gladyatörler arasındaki mücadeleler sahne alırmış. Bunların hepsi, sonucu -genellikle- ölümle biten karşılaşmalar, tabii. 11-12. yüzyıldan sonra, İspanyadan ihraç edilen bir başka eğlence tarzı daha eklenmiş, bunlara; boğa güreşleri. Özellikle 18. yüzyılda boğa güreşi Nîmeste oldukça popüler hale gelmiş.
Nîmesin 24,000 kişi alabilen arenası
Maison Carreé (Kare Ev anlamında) M.S. 1. yüzyılda Romalılar tarafından İmparator Augustusun iki evlatlık oğlu (aslında torunları), Caius ve Lucius Cesar adına yapılmış
1096 yılında tamamlanan Katedral
Jardins de La Fontaine
Nîmesin kuzeyinde bir Roma dönemi eseri daha var; Pont du Gard. Pont du Gard, M.S. 1inci yüzyılda yapılmış bir su kemeri. Uzunluk olarak, İstanbuldaki (özellikle Bozdoğan Kemeri, toplamı 971m imiş, zamanında) benzer Roma kemerleriyle boy ölçüşemese de, Roma su kemerleri arasında 48m ile dünyadaki en yükseğiymiş.
Pont du Gard, Uzésten Nîmese su götürmek için yapılan su yolunun, Gard Nehri vadisini geçmek için yapılmış su kemeri
Sırada Orange var. M.Ö. 35te Romalıların kurduğu şehirde de yine tarihi bir tiyatro var. Her yıl yapılan Opera Festivaline de ev sahipliği yapan bu tiyatro da yine M.S. 1. yüzyılda yapılmış. Bu da, Roma tiyatroları arasında en iyi korunmuş olanlarından birisi kabul ediliyor.
Orange Roma Tiyatrosu
Bu da opera binası
Akşam, Marsilyanın kuzeyinde, Aix-en-Provenceta bir kampingde kaldım. Ertesi gün Marsilya turu var. Vieux Port (Eski Liman) çevresinde yürüyüş ve Fort dEntrecasteaouxde hızlı ir turun arkasından yemek yedikten sonra Marsilyadan ayrıldım.
Marsilyada balık satıcıları
Eski Liman
Fort dEntrecasteaouxden, liman girişini koruyan kalelerden birisi olan Fort St-Jean
Fransada son gecemi, Saint-Tropez yakınlarında bir kampingde geçirdim. 16 Mayıs Çarşamba sabahı kamptan ayrılıp önce Saint-Tropeze girdim; zenginlerin nasıl yaşadıklarını görmek için (güzel yaşıyorlarmış). Daha sonra da Cannes, Nice, Monte Carlo üzerinden İtalya sınırına geldim.
Marsilya-Saint-Tropez arası Akdeniz sahili
Saint-Tropezden
Kafelerde gelen-geçeni seyrederek eğlenenler
Cannesa girdiğimde bir kalabalık, bir keşmekeş Beni karşılamak üzere hazırlandıklarını düşündüm; değilmiş. Meğer Cannes Film Festivali başlamış, tam benim oradan geçtiğim gün. Sokaklarda bırakın park etmeyi, arabayla ilerlemeye bile imkân yok. Sahildeki La Croisette Bulvarının bir şeridi trafiğe kapalı. Kalan şeritten hem iki yönlü trafik akıyor, hem de festival için oraya gelen tüm meraklılar yürüyor. Bir yandan da; kafelerin önünde, içeride -ya da dışarıda- oturan meşhurları görmek için yollara taşmış kalabalık gruplar, otellerin önüne döşenmiş kırmızı halıların üzerinden yürüyerek çıkıp, bekleyen göz kamaştırıcı limuzinlere binecek başka meşhurlar için izdiham Kendimi Cannesın mücavir alan sınırlarından dışarıya atana kadar akla karayı seçtim. Sonra da Beaulieu-sur-Merin sessiz koylarına geldim.
Beaulieu-sur-Mer
Monaco, biliyorsunuz, Fransız Rivierasında, İtalya sınırından az önce yer alan, toplam 2.05km² (o da son eklentilerle) büyüklüğünde bir kent-ülke. Vatikandan sonra dünyanın ikinci en küçük ülkesi. Özellikle Monte Carlodaki kumarhaneleriyle meşhur bu ülkeye girip-çıktığım için, sayfamda yeni bir bölüm açmayacağım, tabii. Nasıl girip, çıktığımı ben bile anlayamadım, çünkü. Çoğu kısmı tünellerin içinde, ya da binaların altında giden birkaç kilometrelik yolda Monacoya girip-çıktığınıza dair bir işaret bile yok; ya da ben göremedim. Yalnız bir ara, Fransız polisi üniformasına hiç de benzemeyen bir kıyafet giymiş polis gördüm, kenarda. O zaman Hah dedim, işte burası Monaco. Sonra tekrar Fransadayım. Biraz sonra da İtalya sınırında, zaten.
Monacoda ilerliyoruz. Manzara muhteşem, değil mi?
Fransa-İtalya sınırı; İspanyadan girerkenkinden daha belirgin, en azından. Oradan da hop diye geçtik, İtalyaya
Böylece Avrupadaki ikinci ve üçüncü (Monacoyu ülkeden saymayacak mıyız yani?) ülkelerini de bitirmiş oldum. Yeni konsept böyle; kısa, özlü. Sizi de, beni de yormuyor.