9Ağu
Yirmi Yaş Dişlerini Çektirmek Tat Fonksiyonunu Arttırabilir!
Chemical Senses dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, yirmi yaş dişlerini çektiren hastaların ameliyattan yıllar sonra bile daha iyi tatma yeteneklerine sahip olduğunu buldu. Bulgular, üçüncü azı dişleri olarak bilinen yirmi yaş dişlerinin çekilmesinin sadece tat üzerinde olumsuz etki potansiyeline sahip olduğu fikrine meydan okuyor ve çekimin tat üzerindeki uzun vadeli etkilerini analiz eden ilk çalışmalardan birini temsil ediyor.
Üniversitedeki Koku ve Tat Merkezi direktörü Richard L. Doty, “Önceki çalışmalar sadece özütlemeden sonra tat üzerindeki olumsuz etkilere işaret etti ve genellikle bu etkilerin zamanla dağıldığına inanılıyordu” dedi. “Bu yeni çalışma bize, hastaların ameliyat olduğu zaman ile 20 yıl sonrasına kadar tat alma fonksiyonunun aslında biraz düzelebileceğini gösteriyor. Bu, neden geliştiğini ve klinik olarak ne anlama gelebileceğini daha iyi anlamak için daha fazla araştırmayı hak eden şaşırtıcı ama büyüleyici bir bulgu.”Pennsylvania Üniversitesi Diş Hekimliği Okulu’nda üçüncü sınıf öğrencisi olan Doty ve yardımcı yazar Dane Kim, 20 yıl boyunca Penn’in Koku ve Tat Merkezinde kemosensör değerlendirmesine tabi tutulan 1.255 hastanın verilerini değerlendirdi. Bu gruptan 891 hasta üçüncü molar çekimi aldı ve 364’ü yapılmadı.
“Bütün ağız tanımlama” testi, beş farklı sukroz, sodyum klorür, sitrik asit ve kafein konsantrasyonu içerir. Her çözelti yudumlanır, ağızda çalkalanır ve sonra tükürülür. Denekler daha sonra çözeltinin tatlı mı, tuzlu mu, ekşi mi yoksa acı mı olduğunu belirtir.
Ekstraksiyon grubu, dört tadın her biri için kontrol grubundan daha iyi performans gösterdi ve her durumda, kadınlar erkeklerden daha iyi performans gösterdi. Çalışma, ilk kez, uzak geçmişte ekstraksiyon alan kişilerin, tat alma yeteneklerinde ortalama olarak bir gelişme (tipik olarak yüzde üç ila 10’luk bir gelişme) deneyimlediğini öne sürüyor.
Kim, “Çalışma, üçüncü azı dişinin çıkarılmasının, bazı insanların dilsel tat yollarının işlevi üzerinde ince de olsa, olumlu bir uzun vadeli etkiye sahip olduğunu kuvvetle göstermektedir.” dedi.
Yazarlar, iki olasılığın geliştirmeyi açıklayabileceğini söyledi. İlk olarak, ağzın ön tarafındaki tat tomurcuklarını innerve eden sinirlere verilen ekstraksiyon hasarı, ağzın arkasındaki tat tomurcuklarını besleyen sinirlerde inhibisyonu serbest bırakarak tüm ağız hassasiyetini artırabilir. İkincisi, ekstraksiyon gibi bir ameliyattan kaynaklanan periferik sinir yaralanmasından sonraki aşırı duyarlılık diğer bağlamlarda iyi belgelenmiştir. Örneğin, hayvan çalışmalarından elde edilen kanıtlar, çiğneme sırasında meydana gelebilecek tekrarlayan hafif dokunuşun, ilerleyici uzun vadeli dokunsal aşırı duyarlılığa yol açabilen tahriş olmuş dokudan gelen sinirsel tepkileri kademeli olarak vurgulamaktadır. Bununla birlikte, bunun tat için olup olmadığı bilinmemektedir.
Doty, “Tat fonksiyonunda ekstraksiyonla ilgili iyileşmenin arkasındaki mekanizmayı veya mekanizmaları belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var” dedi. “Etkiler incedir, ancak sinirlerin yayıldığı ortamın değiştirilmesinden nöral işlevdeki uzun vadeli iyileşmenin nasıl sonuçlanabileceğine dair fikir verebilir.”