

Kitap Söyleşileri


MEDYA NOTU
EMRE KONGAR
ABRAHAM LINCOLN GETTYSBURG'DA NE YAPTI
Medyadaki cehalet ve yozlaşma her alanda kendini gösteriyor.
Patronlar, genellikle çok para ödenen üst düzey yöneticilerin dışında kalan personele çok düşük ücretler verdiğinden, kaliteli iş gücü kullanılamıyor.
Kaliteli iş gücü kullanılamayınca da, ortaya konan işin niteliği çok düşük oluyor.
Gerek Türkçe hataları, gerek profesyonel habercilik açısından yapılan yanlışlar artık her yerde, her an insanın gözünü ve kulağını tırmalıyor.
Bu alanlardan biri de yabancı dilde oynatılan filmlerin alt yazıları.
Tabii hemen belirtmek gerekir ki, Türkçe'ye çevrilmiş olan filmlerdeki (Türkçe'deki yerleşmiş deyimle dublaj filmlerdeki) dil ve mantık hataları da insanın tüm dikkatini dağıtacak ve filmin ya da dizinin akışını bile etkileyecek düzeyde.
Ama bu hataların orijinal dildeki asıllarını duyamadığımız için, nasıl bir cehaletten kaynaklandığını ancak tahmin edebiliyoruz.
Alt yazılı filmlerdeki yanlışları ise, orijinal konuşmaları duyduğumuz için, daha net ve kolay olarak algılıyoruz.
Ben bir zamanlar her sinema filminden çıktıktan sonra, böyle önemli hatalar varsa yöneticilere bildirirdim.
Bir süre sonra bu davranışımın hiçbir işe yaramadığını ve hem insanları rahatsız ettiğimi hem de boşuna kendi zamanımı harcadığımı fark edip bundan vazgeçtim.
Sinemalarda film seyrederken tüylerimizi diken diken eden bu "çeviri yanlışları", alt yazılı filmler ve diziler televizyonlarda oynamaya başlayalı ekranlara da sıçradı.
Geçenlerde Digitürk'teki "komedi kanalında" Taksi adlı diziyi izlerken bu tür hataların en katmerlilerinden biri takıldı gözüme ve kulağıma:
Dizinin kahramanlarından biri, kahve molası veren bir çalışanını azarlarken, önemli işler yapan ünlü adamları anımsatıyor ve "Bunlar bu işleri yaparken kahve molası mı verdiler" diye soruyordu.
Dile getirdiği örneklerden biri de Abraham Lincoln'dü.
"Abraham Lincoln Gettysburg'da çocuklara adres dağıtırken kahve molası mı verdi?" diye soruyordu.
Bilindiği gibi "Gettysburg konuşması", Abraham Lincoln'un köleliğin kaldırılmasını sağlayan Amerikan İç Savaşı'nda ölen askerler için yapılan mezarlığın açılışında verdiği nutuktur.
Bu nutkunu Lincoln, "Halkın, halk tarafından halk için yönetimi devam edecek" diye bitirir.
Çevirmen kardeşimiz, İngilizce'de, "konuşma" ve "hitap" anlamlarına da gelen "address" sözcüğünü Türkçe'deki "adres" ile karıştırıp, cümleyi kendi mantığı ile de yorumlayınca, ortaya garip bir çeviri örneği çıkmış:
"Lincoln Gettysburg konuşmasını yaparken kahve molası mı verdi?" biçiminde olması gereken cümle, "Lincoln, Gettysburg'da çocuklara adres dağıtırken, kahve molası mı verdi" olmuş.
Trilyonlar harcayıp özel bir kablolu televizyon hizmeti üretiyoruz ama sonra çevirmenlere ödeyeceğimiz birkaç kuruştan tasarruf edeceğiz diye, kötü ürün veriyoruz tüketiciye.
Bu uyarımın da hiçbir işe yaramayacağını biliyorum ama, belki tüketici bilincinin gelişmesine küçük de olsa bir katkıda bulunabilirim diye, yine de yazdım.
|Tweet|
Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır.
Emre Kongar ile iletişim icin e-posta, site yöneticisi ile iletişim için e-posta
Son güncelleme tarihi 18 Kasım 2019