III. ULUSLARARASI ADLİ BİLİMLER VE HUKUK KONGRESİ, Ankara, Türkiye, 30 Kasım - 02 Aralık 2018, cilt.1, sa.1, ss.19-29
Deniz hukuku, gemilerin yaşamış oldukları risk ve sorunlar sonucu ortaya çıkan bir hukuk dalıdır. Denizdeki seyir serüvenine başlayan gemi, ulaşması gereken noktaya varıncaya kadar hamule (yük), şahsi veya tüzel eşyalar ve navlun birçok tehlikeyle karşılaşabilmektedir. Bu süreçte ortaya bir zarar çıkması durumunda ise bu zararın nasıl tazmin edileceği konusu, hukukunun mihenk taşlarından biri olan “müşterek avarya” kavramının ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Müşterek avarya kavramının yaklaşık olarak M.Ö 900’lü yıllara kadar uzanan bir
tarihinin olduğu, onu “Rodos Yasası” nın takip ettiği, 11.yy’ da “Oleron Kuralları” içerisinde yer aldığı ve son olarak 19.yy’ da “York Anvers Kuralları” adı altında toparlandığı bilinmektedir.
Bu çalışmada; müşterek avarya kavramının deniz hukukundaki değişimi kronolojik
olarak incelenerek, 2004 ve 2016 York Anvers Kuralları detaylı olarak karşılaştırılmış ve son değişimlerin Türk Ticaret Kanunu’na yansıması verilmiştir.