Diğerlerinden ayrıl. Görüşmede ne giyeceğine karar verirken şirket profiliyle ilgili ufak bir analiz yapmanın her zaman faydası vardır. Şirketin web sayfasına göz at. Hatta mümkünse şirkete ait otoparka uğra; insanların genel olarak nasıl giyindiğine bak. Resmi bir ortam için, hoş bir takım ve burnu kapalı topuklu ayakkabılar olmazsa olmaz. Daha az resmi yerler için ise kalem etek, hoş bir bluz ve topuklu ayakkabılar uygun olacaktır. Bu standartları yerine getirdikten sonra kıyafetine, seni diğer adaylardan ayıracak önemli bir detay ekle. K&L Gates LLP adlı uluslararası bir hukuk firmasında işe alma ve geliştirme görevlisi olarak çalışan Susan V. Fried, hatırda kalmanı sağlayacak küçük bir aksesuar kullanmanı öneriyor: “İş görüşmesine gelen birinin çok güzel bir çanta ve dikkat çekici bir kolye taktığını hatırlıyorum.”
Kendine çeki düzen ver. Zamanında varmak için saatte 140 km hız yapmış olsan bile bunu belli etme. Oflayıp poflaman, anahtarlarınla oynaman ya da çantana bir şeyler tıkıştırmaya çalışman hazırlıksız olduğun kanısını oluşturur. İş arayanları işverenlerle buluşturan Şikago merkezli bir şirket olan Brill Street’in Pazarlama Müdürü Brandi Blades çantanın fermuarını kapatıp güneş gözlüklerini gözünden çıkarmanı tavsiye ediyor. Telefonun da sesini kısmayı kesinlikle ama kesinlikle unutmuyoruz.
Tokalaşmak. Müşterileri arasında Puma gibi şirketler bulunan Droga5 adlı ajansın CEO’su Andrew Essex, “Özgüven bir numaralı kuraldır. Bu tip durumlarda yaştan da tecrübeden de daha üstündür. Daha ağzını bile açmadan, gözlerimin içine bakıp elimi sıkmalısın” diyor. Bu arada, eli güçlü bir şekilde sıkmak sadece Y kromozomu sahiplerinin yapması gereken bir şey değil. Iowa Üniversitesi’nde 2008’de yapılan bir araştırmaya göre sıkı bir şekilde tokalaşan kadınlar aynı güçte el sıkan erkeklere göre daha yüksek puanlar almış. O yüzden “Parmak uçlarınla tokalaşmaya kalkma. Bir ya da iki kez salla ve sonra bırak” diyor Pennsylvania Lehigh Üniversitesi İnsan Kaynakları Yöneticisi Donna Goldfeder.
Etkileyici bir sohbet. Görüşme yapacağın kişiyle onun ofisine doğru yürürken ya da odasında görüşmeye başlamadan önce beklerken konuşacak bir şeyler bul. Hazırlıklı git. Global Image Group’un en yetkili imaj danışmanı ve kurucusu olan Michelle T. Sterling, “Bugün bana zaman ayırdığınız için çok teşekkür ederim” gibi bir cümlenin her zaman basit ve güvenli olduğunu belirtiyor.
Konsantre ol. Çok hafifçe öne eğil (anında daha ilgili görünmeni sağlar) ve göz temasını koru. Boost Your Interview isimli kitabın yazarı ve iş görüşmesi koçluğu yapan Carole Martin, bazı insanların gözleriyle etrafa kısaca bakındıklarını ve çoğunun bunun farkında bile olmadığını söylüyor.
Biraz kendini methet. İnsan kaynakları departmanları şu sıralar en çok davranışla ilgili konulara yoğunlaşıyor. (Örneğin hepsi zor durumlarla nasıl başa çıkabildiğini sorar. Eski tecrübelerinden örnek vermeni bekler ve bunu bir ipucu olarak kullanırlar.) Goldferer kesin bilgiler vermeni öneriyor. Sadece şirketin parasını kurtardığını söyleme; yeni geliştirdiğin bir taktikle 100.000 Dolar’ı nasıl kurtardığını anlat.
Asıl soru!
En zayıf yönlerin nelerdir? Hiç olmadığını söylemek seni ukala gösterir. Çok fazla olduğunu söylersen yeterliliğini sorgulamaya başlarlar. O yüzden Martin’in önerisine uy ve sandviç tekniğini kullan. Pozitif ifadeyle başla, sonra negatif bir şey söyle ve ardından tekrar pozitif bir şeyle bitir. Örneğin bilgisayarda sunum hazırlamakta başarısızsan teknolojik olarak aslında yeterli olmana rağmen (pozitif) PowerPoint’te henüz o kadar iyi olmadığını (negatif) ancak daha detaylı öğrenebilmek için ders aldığını (pozitif) söyle.
Durumu lehine çevir. İş görüşmelerinde hemen hemen tüm yetkililer konuşmanın sonunda topu karşıdakine atar. “Sormak istediğiniz bir şey var mı?” Bu durum etkileyici bir şeyler söylemek için iyi bir fırsat ve sen de bu fırsatı en iyi şekilde kullanmalısın:
“Az önce yeni bir kampanyaya başlamak üzere olduğunuzu söylemiştiniz. İlham veren ne oldu?”
“Konuşma sırasında geçen bir konuyu tekrar hatırlatmak ve bununla ilgili soru sormak gerçekten dikkatle dinlediğini gösterir” diyor Martin. Ayrıca şirket hakkında bazı sorular sormak görüştüğün kişinin gözünde araştırma yapmaya istekli biri gibi görünmeni sağlar. (Detaylara hâkim olmak için gitmeden önce şirketin web sitesine bakmalı ya da Google’da aratmalısın.)
“Bu alanda çalışmaya başladığınızda sizi en çok zorlayan ne olmuştu?”
Corcoran Group adlı gayrimenkul şirketinin kurucusu Barbara Corcoran şöyle diyor: “Basitçe söylemek gerekirse, insanlar kendinden bahsetmeyi sever.”
“Bu işi yapamayacağıma dair şüpheleriniz var mı?” İlk bakışta garip görünebilir ama görüşme sırasında potansiyel problemlerin neler olabileceğini bu şekilde öğrenebilirsin. Martin’in tavsiyesine uyarsan kendini daha iyi anlatmak, daha iyi ifade edebilmek ve şüpheleri giderebilmek için de şansın olur.
Bunu gerçekten istediğini belli et. İnsanlar çok hevesli görünmenin umutsuz bir tablo çizmek olacağını düşünür. Ancak insan kaynakları genelde hevesli olanları sever. Bu yüzden oradan ayrılmadan önce detayları da duyduktan sonra bu işle daha da fazla ilgilenmeye başladığını söyle. Gider gitmez de bir teşekkür e-postası atabilirsin. Hatta mümkünse el yazınla düzgün bir kâğıda yaz, imlaya dikkat et ve postaya ver. Posta birkaç günde gideceği için elini çabuk tutsan iyi olur.
CV’ni yenile
İnsan kaynaklarına günde ortalama 50 CV ulaşıyor. Seninkinin aralarından sıyrılmasını istiyorsan bunlara dikkat et.
Kâğıt: Sakın renkli bir kâğıt kullanma. Beyaz bir A4 uygundur.
Font: Arial, Verdana ya da Georgia kullan. 11 puntoda yazman okunabilirlik açısından idealdir.
Satır aralığı: Bu örnekte tek satır aralığı kullanılmış. 1,5 satır aralığı kullanmalısın.
Boşluklar: Altı ay işsiz kalmış olabilirsin. Bu, anlayışla karşılanır ama daha uzun süre hiç çalışmamış olmanı açıklamak için ayrıca bir ön yazı kullan.
Tecrübe: İşin detaylarını anlatarak sadece ne zaman ve nerede çalıştığından daha fazlasını yazmaya çalış. Böylece sana neler katmış olabileceği hakkında fikir sahibi olabilirler.
Alan dışı: İşle ilgili olmasa bile sosyal içerikli sertifikalar artı puan kazandırır. Ama üniversitede dâhil olduğun garip bir kulüpten bahsetmesen daha iyi.
Bilgisayar kurdu: Demek Word kullanabiliyorsun! Bunun gibi temel bir bilgisayar programını kullanabildiğinin altını çizmene gerek yok. MS Office yazıp varsa daha farklı ve belirgin PC programları eklemelisin.
Derleyen: Duygu Ersoy