Valentin Katayev
Valentin Petroviç Katayev veya Kataev (28 Ocak 1897, Odessa, Ukrayna - 12 Nisan 1986, Moskova, SSCB), Rus romancı ve oyun yazarı. Devrim sonrasındaki toplumsal koşulları canlı ve yergili bir dille ele aldığı yapıtlarıyla o dönem Sovyet edebiyatına egemen olan kuru ve resmi üslubu aşmıştır.
Katayev öykü yazmaya 1916'da başladı.Bir süre Kızıl Ordu'da görev yaptıktan sonra 1920'de Odessa'da gazeteciliğe başladı. 1922'de Moskova'ya taşındı ve Gudok dergisinde çalışmaya başladı. İki serüvenciyi konu alan Rastratçiki (1926; Dolandırıcılar) adlı romanı Gogol tarzında yazılmış bir pikaresk öyküydü. Kvadratura kruga (1928; İmkansızı Denemek) adlı komedisi, bir pdayı paylaşan iki evli çiftin yaşamı çerçevesinde konut sorununu ele alıyordu. 1937'de Vladimir Legoşin'in sinemaya uyarladığı Beleyet parus odinoki (1936; Ufukta Beyaz Bir Yelken) adlı romanı ise 1905 Devrimi'nin Odessalı iki çocuğun gözünden inceliyordu. Çok kısa bir sürede dev bir çelik tesisi inşa etmeye çalışan işçilerin anlatıldığı Vremya vperyod (1932; Zamanıdır, İleri) SSCB'de 1928-32 arasında uygulanan ilk beş yıllık planın etkisiyle yazılmış romanların edebi değeri en yüksek olanlarından biriydi.
Katayev 1950'lerde ve 1960'larda Yunosi (Gençlik) adlı derginin yayın yönetmenliğini üstlendi.Dergide Yevgeni Yevtuşenko ve Bella Ahmadulina gibi genç kuşağın umut veren şairlerinin yapıtlarına yer verdi. Bir ameliyat öncesinde yapılan anestezi etkisiyle gördüğü düşleri lirik-felsefi bir dille anlattığı Sviatoy kolodets (1967; Kutsal Kuyu) 1966'da Novi Mir (Yeni Dünya) adlı edebiyet dergisinde yayımlandı. Proust, Joyce ve Kafka etkilerinin açıkça görüldüğü otobiyografik yapıtta Katayev ailesine, arkadaşlarına, sevgililerine, Amerika yolculuğuna ve Sovyet tarihine ilişkin olayları bilinç akışı tekniğiyle anlatır. Geniş düş gücü, duyarlı ve özgün anlatımıyla Katayev, Sovyet edebiyatının önde gelen yazarları arasına girmiştir.
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- Encyclopædia Britannica