Özgüven her yaşta, herkeste geliştirilebilir bir beceridir. Kararlılıkla tekrarlamak ve iç konuşma özgüven yaratmada çok önemli etmenlerdir. Kararlılık özgüven yaratır. Elmasın basınçla oluşması gibi yeni beceriler tekrarla öğrenilir. Bir işte ustalaşmak için 10 bin saat kuralı vardır. Colombia’dan elleri kıvrak olmayan bir oyuncu gelmişti.
Topu her aldığında düşürüyordu. Basit çözüme yöneldik: Bir duvarın karşısında topu atarak pratik yapması gerekiyordu. Günde 350 kez çalıştı -sekiz ay. Elleri hakimiyet kazandı, şimdi Avrupa’da oynuyor. Bu konuda pek çok örnekten ikisi Edison’un başarısında ve JK Rowling’in H Potter kitabını bastırmadan önce, 12-13 yayınevi hayır demesine rağmen kararlılığını sürdürmesinde görülür.
Hepimiz içimizden sürekli konuşuruz. Bu konuşma yapıcı ise özgüven geliştirir.
Küçük bir kasabadan geldim, milli ligde bir koç olabilecek gibi değildim. Benim de özgüvenim bu şekilde, tekrarlarla gelişti. Herkes gibi, ben de yeterince hata yapıyorum zaten. Gazeteciler, çevremdekiler görüyor ve beni yere yıkmaya çalışıyorlar. Onları dinlersem, ben de onlara inanmaya başlarım. Önce ben kendimi, çalışınca yapabileceğime inandırdım.
Aynanın karşısında, yatak odasında sessizlikte kendimle konuşurum. “Gemimin kaptanı, kaderimin efendisi benim!” işte bu benim iç konuşmamdır. Aynamın yanında bir listem var: Beni ben yapan özellikler listesi. Her gün onları kendime söylerim. Ayrıcaiİyi hissettiğimde kendime mektup yazarım. “40 ından önce doktoranı aldığın için tebrikler” “…… liginde şampiyonlukta iyi iş çıkardığın için tebrikler” “Doğru kadınla evlenip, üç iyi çocuk yetiştirmekte olduğun için tebrikler” Elbette yaşamda memnun olmadığımız, iyi hissetmediğimiz anlar oluyor. İş, ilişkiler, başarılar vb konularda. İşte o zaman, o mektubu çıkarır fırtınayı atlatmak için belki iki hafta boyunca hep okurum.
Lance Armstrong iç konuşmaya çok iyi bir örnektir. “Livestrong” (=güçlü yaşa) Bunu kendine hatırlatmak için bileğindeki bandı kullanır. Şüphe ve korku aklına gelince o bandı bir bilekten diğerine geçirir. “Güçlü yaşa” diye içinden tekrarlar ve ilerler. Zamanla bu onun markası haline geldi.
Sakin, sessiz bir ortamda her gün kendinizle yapıcı şekilde konuşun. Bu tutumu sadece kendinize değil çevrenize de yansıtmalısınız. (Her şeyin içindeki iyiyi görün) Olumlu davranışı destekleyin. Onları iyi yaparken yakalayın, yanlış yaparken yüzlerine vurmayın. İstediğiniz davranışı yaptıklarında yakalayın ve takdir edin.
Biz koçlar ve öğretmenler, yaptığımız iş gereği eleştirel davranırız. Herkese “bacağını şöyle tut, böyle vur” derim. Jonny ‘yi eleştirince ne mesaj veriyorum: “Yapamadın!” O sırada Jonny’nin özgüvenine ne yapıyorum? Özgüveni yavaş yavaş azalır, Jonny yıkılır. Ne yapmalıyım? Jonny’yi bırak, iyi oynayana dön. “Fred çok iyi gol, bacağını büküşünü çok beğendim” Jonny nin özgüven yerinde, Fred’e dikkati çektim, Fred’in özgüven yükseldi. Çocukları keşke böyle yetiştirebilsek. “Bardağı orada bırakma, neyin var senin!” yerine “Alice aferin yerine koydun, çok iyi”
Antrenmanlar sırasında sahadaki takımın videosu çekilir ve oyunculara gösterilip değerlendirilir. Kansas’da yapılan bir çalışmada, oyun sonrası videolarında, oyun hataları gösterilince zamanla Kansas milli takımının başarısı düşmeye başladı. Taktik değiştirdiler yanlışları göz ardı etmeye, sadece doğru eylemleri göstermeye odaklandılar. Takımın özgüvenini ve başarısını artırdı.
Özgüven yoksa çaba ve dolayısıyla başarı da gelemiyor. Kendinize güvenin, yoksa hiç kimse size güvenmez.
(Atletizm Koçu, Dr Ivan Joseph’in TED konuşmasından derlenmiştir)