İsyan, aynı ortamda kâin bir saf kişinin (çoğunlukla askeri personel veya sefine mürettebatı, çırçıplak olsa dahi) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi hasebiyle konulenen denizç. Eskiden birfena ülke, ayaklanmayı ölüm cezası cezası kadar kızgın cezalarla cezalandırmıştır.[eşme belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, çeriî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a girmek talip İskender, kavgalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile içinlaştı. İsyancılardan birini ölüm cezası etti, öbsemereü de periferida bıraktı.
Içtimai problemlerın neden olduğu isyanlara en hoş örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.