Hıçkırıklar; göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayıran diyafram kasının istemsiz reflekslerdir. Diyafram göğüs ve karın arasında bulunan ana solunum kaslarıdır. Hıçkırık her yaştan yetişkinde görülebilir. Genellikle hıçkırıklar çocuklara daha sık rastlanır. Hıçkırık genelde kısa sürelidir ve sağlık için genel olarak bir tehlike oluşturmaz. Geçici bir hıçkırık düzenli aralıklarla dakika başına 4 ile 60 adet arasındadır. Yaklaşık 10 ile 30 dakika arasında sürer ve maksimum 1-2 saat devam eder.
Hıçkırık neden olur sorusunun cevabına ise “aşırı veya hızlı yemek yemek, bazı hastalıklar, sıcak bir yemekten hemen sonra soğuk su içmek, büyük miktarlarda hava yutmak, asitli veya alkollü içecekler tüketme” gösterilebilir.
Kronik hıçkırık, birkaç gün, hatta birkaç ay süren sabit, kalıcı bir hıçkırıktır. Kronik hıçkırıkların nedeni, diyafram sinirinin uzun süren tahrişi ve medulla oblongata’nın solunum merkezinde sabit bir uyarım odağı oluşumudur.
Kronik hıçkırık nedenleri:
-
Merkezi sinir sistemi hastalıkları; vasküler enflamatuar, tümör, multipl skleroz, hidrosefali vs.;
-
Metabolik bozukluklar; diyabet, üremi, hiponatremi, hipokalsemi, Hipokapni;
-
Toksinler ve ilaçlar; alkol, nikotin, barbitüratlar, benzodiazepinler, etoposid, deksametazon;
-
Boyun ve göğüs organları hastalıkları - boyun tümörleri, büyümüş lenf nodları, akciğer kanseri, pnömoni ve plörezi, miyokardiyal enfarktüs, yemek borusu kanseri, mediastinal tümörü, diyafram fıtığı, gastroözofageal reflü;
-
Karın hastalığı - Mide kanseri, mide ülseri, mide distansiyonu (en sık nedenlerinden biri), gastro - intestinal kanama, pankreas kanseri, pankreatit, karaciğer büyümesi veya dalak, asit, safra taşı hastalığı, bağırsak tıkanıklığı, peritonit;
-
Psikolojik hıçkırık.
Hıçkırık tedavisinde önemli olan yukarıda saydığımız nedenlerden biri sonucu oluşmuşsa onu ortadan kaldırmaya çalışın. En çok kullanılan manevra nefes tutmadır. Nefesinizi 10-15 saniye boyunca tutun, nefes alıp derin bir nefes alın ve hıçkırık durdurmanın bir yolu olarak bu egzersizi tekrarlayın. Dilinizi başparmağınızla ve işaret parmağınızla çekerseniz bu da hıçkırığı durdurabilir.
Dilin ucuyla, damak dilinin köküne doğru masaj yapıldığında da hıçkırık durmalıdır. Gözleri kapatıp ve periyodik olarak 5-10 saniye boyunca periyodik olarak göz bebeklerine baskı yapmak da hıçkırık durdurma yöntemlerindendir. Karanfil veya zencefil çiğnemek, iki - üç adet şeker yemekte özellikle aç olduğunuzda işe yarayabilir.
Bir çay kaşığı rezene tohumu çiğnemek, bir dilim limon çiğnemek veya yarım limon suyu içmede tıkanıklığı giderebilir. Dilinize bir çorba kaşığı veya şeker koyun, yavaşça emdirin. Bazı hıçkırıklar derhal durur. Ağızdaki şeker sinir lifleri vasıtasıyla medulla oblongata’ya bir sinyal gönderir ve hıçkırıkların refleks yayını koparır. Amonyağı dikkatlice koklamak da hıçkırıkları giderebilir.
Bu doğal yöntemlerle giderilemeyen hıçkırıklar için doktor tavsiyesi ile kas gevşetici çeşitli ilaç tedavileri uygulanabilir. Ya da uygun yerlere doktorun masaj yapması gerekir.
Unutmayın her yöntem her hıçkırığa iyi gelmeyebilir ve bazı yöntemleri uzun süre kullanmak sağlığınıza zarar verebilir. Ikınmak, korkutulmak, limon suyu içmek, göze bastırmak gibi.