

06 Ekim 2006
Cumhur Sinan ÖZDEMİR
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
İş Müfettişi-Ankara
01.01.2007 TARİHİNDEN İTİBAREN YURT DIŞI HİZMET BORÇLANMA MİKTARI ARTACAK
"A-Halen yurt dışında bulunanlar;
1- Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması olmayanlar Sosyal Sigortalar Kurumuna,
2- Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de son defa prim, kesenek ve karşılık ödenen sosyal güvenlik kuruluşuna,
3- Ev kadınları Bağ-Kur'a,Yazılı olarak müracaat etmek suretiyle borçlanabilirler.
B- Türkiye'ye döndükten sonra yurtdışında geçen hizmetlerini borçlanmak isteyenler;
1- Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmayanlar, Sosyal Sigortalar Kurumuna,
2- Müracaat tarihinde çalışmakta olanlar tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
3-Başvuru tarihinde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmamakla birlikte yurda dönüş tarihinden sonraki çalışmalarından dolayı son defa tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
4- Hizmetlerinden bir kısmı yurt dışında iken borçlananlardan kalan hizmetlerini yurda dönüş yaptıktan sonra borçlanmak isteyenler ilk borçlanmayı yapan sosyal güvenlik kuruluşuna,
5- Ev kadınları Bağ-Kur'a,Yazılı olarak müracaat etmek suretiyle borçlanabilirler. C-Hak sahiplerinin borçlanması, yurt dışında çalışmakta iken veya yurda dönüş yaptıktan sonra ölenlerin hak sahipleri ilgili sosyal güvenlik kuruluşuna müracaat etmek suretiyle bu Kanunla getirilen haklardan yararlanırlar".
Borçlanma için ödenecek dövizin cinsi ve tutarı Bakanlar Kurulu Kararı[2] ile belirlenmiştir. BK Kararında[3],Sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarı 3.5 ABD Doları olarak belirlenmiştir.
Örneğin; A şahsı eylül ayında borçlanma karşılığı YTL olarak, (2006 Ekim ayı itibarı ile Dolar Kurunu 1,50 YTL alırsak) 3,5 x30= 105 USD x 1,50 = 157,50 YTL ödeyecektir. Mevcut yasal düzenleme yukarıda açıklandığı şekildedir.
01.01.2007 tarihinde yürürlüğe girecek 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu[4] Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru tarihindeki prime esas asgarî ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 32'sidir şeklinde yeni bir düzenleme getirmiştir.
01.01.2006 tarihinden itibaren prime esas kazancın alt sınırı aylık 531,00 YTL dır.Bilindiği üzere asgari ücret 01.01.2007 artacaktır. Buna paralel olarak prime esas kazancın alt sınırı da yükselecektir. 531,00 YTL dikkate alındığında ödenecek miktar aylık 531,00 x %32 = 169,92 YTL olacaktır. Örneğimize uygularsak A şahsı 2006 Ekim ayında 157,50 YTL ödeyecek iken 2007 Ocak ayında (asgari ücret artışına bağlı olarak prim matrahı da artacaktır. Ancak örneklemede dikkate alınmamıştır) 169,92 YTL ödeyecektir. Fazladan ödenecek miktar 169,92-157,50= 12,42 YTL dır. Uzun süreli borçlanmalarda bu miktar önem teşkil edecektir.A şahsının 10 yıllık bir borçlanma yapacağını varsayalım. Ödeyeceği miktar 2006 yılında borçlanırsa (10 x 12= 120 ay x 157,50 = 18,900) 18,900 YTL, 2007 yılında borçlanırsa ( 10 x 12= 120 ay x 169,92 = 20,390 ) 20,390 YTL olacaktır. 2007 yılı için prim matrah artışını da dikkate aldığımızda borçlanma miktarı daha da artacaktır.
Sonuç
2007 yılından itibaren yurt dışında bulunan vatandaşlarımız USD cinsinden hizmet borçlanması yapamayacaklardır. Borçlanma miktarı başvuru tarihindeki prime esas asgari ve azami günlük kazancın % 32si olacaktır. Hizmet borçlanması yapmak isteyen yurt dışında bulunan vatandaşlarımızın 2006 yılını dikkate almaları, 2007 yılına sarkıtmamaları kanaatimce lehlerine olacaktır.
[1] 06.08.2003 tarih,25191 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
[2] 2005/9665 sayılı karar 06.12.2005 tarih,26105 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
[3] BK Kararı Madde :1 (3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesine göre, sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarı 3.5 ABD Doları olarak belirlenmiştir.) Geçici Madde:1(10/5/2005 tarihinden bu Kararnamenin yayımı tarihine kadar, bu tarihten önce veya sonra başvurulmuş olmasına bakılmaksızın 5 ABD Doları üzerinden borçlanma tutarını tamamen veya kısmen ödeyenlerin de bu Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde başvurmaları halinde 1 inci maddede belirtilen miktar üzerinden borçlanma tutarları ve bağlanmış ise aylıkları yeniden hesaplanır. Fazladan alınmış olan tutarlar ödeme tarihindeki Yeni Türk Lirası üzerinden iade veya mahsup edilir).Madde:3(Bu Karar 10/5/2005 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.)
[4]5510 sayılı Kanun 105/e maddesi Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru tarihindeki prime esas asgarî ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 32'sidir. Borçlanılan süreler, yurda kesin dönüş yapılmış olması şartıyla aylık tahsisi için yazılı talepleri halinde Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin son fıkrası hükümlerine göre değerlendirilir. Borçlanmaya ilişkin Kurumca tahakkuk ettirilen borç tutarı, tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenir. Ödeme yapılan gün sayısı prim ödeme gün sayısına ve prime esas kazanca dahil edilir. Tahakkuk ettirilen prim borcunu tebligat tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödemeyenler için yeniden başvuru şartı aranır. Borçlanmadan sonradan vazgeçenler ile yapılan borçlanma sonrasında aylık bağlanması için gerekli şartları yerine getiremeyenlere ve bunların hak sahiplerine talepleri üzerine yaptıkları ödemeler, faiz uygulanmaksızın iade edilir. Yurt dışında iken borçlanma isteğinde bulunacak sigortalı veya hak sahipleri Yeni Türk Lirası olarak bildirilecek borç tutarını döviz cinsinden, Türkiye'de ise Yeni Türk Lirası olarak öderler "


Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz
YAZARIN KİTAPLARI
...............................
...............................