Beş yüz yıldır topraklarındaki zenginlikler nedeniyle kesintisiz bir yağma ve saldırıya maruz kalan Latin Amerika’nın hikayesi; bütün insanlığın güç ve iktidar ilişkilerinin, emperyalist politikaların, savaşların altındaki nedenlerin, baskı karşısında mayalanan öfkenin, isyanın ve acının özetidir.
Altın, inci, kalay, gümüş gibi madenlerin; kakao, şeker kamışı, muz, pamuk gibi tarım ürünlerinin fışkırdığı bereketli topraklar, halkların yoksulluğunu doğurmuş, her daim başka kıtaların ihtiyaçlarını karşılamak üzere kimi zaman işgal, çoğu zaman da kukla yönetimler aracılığıyla talan edilmiştir. Üstelik saldırganlar hiçbir zaman niyetlerini gizleme ihtiyacı da duymamıştır. Meksika’nın fethi sırasında Hernan Cortes’in yardımcılığını yapan Bernal Diaz del Castillo şu sözlerle bunu açıkça ifade eder: “Tanrı’ya ve hükümdarımıza hizmet için geldik biz buraya. Fakat aynı zamanda, buradaki zenginlikler için de geldik.” Köle taşıyan gemiler belki artık okyanusu geçmiyor ama köle tüccarları Çalışma Bakanlığı aracılığıyla işlerini sürdürmeye devam ediyorlar.
Yağma ve talanın olduğu yerde elbette direniş de var; Latin Amerika tarihi aynı zamanda Tupac Amaru’dan Hidalgo ve Morelos’a, Simon Bolivar’dan Jose Artigas’a, Zapata’dan Castro ve Che Guevara’ya kadar bugünümüze de ilham veren birçok ismin öncülüğünde gelişmiş bir ayaklanmalar tarihidir. Eduardo Galeano bu hırs, talan, yağma, kan, gözyaşı ve direnişle harmanlanmış yüzyılların dökümünü her zamanki sade ama çarpıcı diliyle kayıt altına alırken, belleklere kazınması gereken bir gerçekliğin altını kalınca çiziyor, bugünü anlamanın ipuçlarını incelikle satırlara döküyor, sömürüye karşı öfke kadar umudu da büyütüyor…
Yazar Hakkında:
Eduardo Galeano, Montevideo, Uruguay’da orta sınıf Katolik bir ailede doğmuştur. Çocukluğunda futbol oyuncusu olmak istemiş, gençliğinde birçok farklı işte çalışmıştır. 14 yaşında ilk politik çizgi romanı, Sosyalist Parti’nin haftalık yayın organı El Sol’da yayınlanmıştır. Gazetecilik kariyerine 1960’larda, Marcha’da editör olarak başlamıştır. 1973’teki askeri darbe sonucunda hapse atılmış, daha sonra da sürgüne yollanmıştır. Arjantin’e yerleşmiş ve bir kültür dergisi olan, Crisis’i çıkarmaya başlamıştır. 1976’da Arjantin’de Videla rejimi, askeri bir darbe ile iktidara gelince İspanya’ya kaçmak zorunda kalmıştır. Galeano, 1985 yılında geri dönebildiği Montevideo’da yaşamaktadır. Yazarın Ve Günler Yürümeye Başladı, Aynalar ile Aşkın ve Savaşın Gündüz ve Geceleri isimli kitapları yayınevimiz tarafından yayımlanmıştır. Ateş Anıları Üçlemesi de yayın programımızdadır.
Eduardo Galeano, Latin Amerika’nın Kesik Damarları eserinde ufukta yabancı fatihler görüldüğü zaman Amerika’da yaşayan yerlilerin toplamı yetmiş milyon civarındaydı. Aradan bir buçuk asır geçtikten sonra yerli nüfusun sayısı üç buçuk milyon civarındadır diyerek bir buçuk asır içerisinde gerçekleşecek olan nüfus artışı hiç dikkate alınmasa bile yaklaşık 67 milyon insanı, tek dişi kalmış medeniyet denen canavarın nasıl yuttuğu üzerinde bizleri, derin ama çok derin düşüncelere itiyor. Bugün dünyaya adalet dağıtacağım diye dünyanın jandarmalığına soyunan Amerika’nın, öncelikle en az 67 milyon insanı nasıl erittiğinin hesabını dünyaya vermesi gerekmez mi? Ama zayıf, güçlüden hesap soramaz prensibi insanlar arasındaki ilişkilerde işlediği gibi uluslararası ilişkilerde de işlediği için kimse bu yerlilerin hesabını Amerika’dan sormuyor. Bizler, her ne kadar aşağılık kompleksine kapılmayalım diye zayıf, güçlüden hesap soramaz prensibini inkar etsek de soramadığı aşikardır. Eğer, sorabilseydi, bugün Amerika’da yerliler nüfusun azınlığını değil, çoğunluğunu oluştururdu.
Bugün, az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelere insan hakları dersi vermeye kalkan gelişmiş ülkeler, öncelikle kaynaklarını sömürdükleri ülkelerde katlettikleri insanların hesabını tüm insanlığa vermelidir. Ama onlar, böyle bir hesap verme gereği bile duymazlar. Çünkü bu dünyada kendi vatandaşları asıl ve asi iken, sömürdükleri ülkelerde katlettikleri insanlar, dünyada yaşamaya hakkı olmayan, dünyanın huzurunu bozan ve dünyadaki kaynakları gereksiz yere tüketen piyonlardır. Bu nedenlerle de piyonları ne kadar azaltabilirsen o kadar kardır gözüyle olaylara bakan bu tek dişi kalmış canavarlar, yaptıklarının hesabını bir gün mutlaka vereceklerdir. Eduardo Galeano, Latin Amerika’nın Kesik Damarları eserinde dünyadaki bu sömürü düzenini ve bu sömürünün sonucunda piyon olarak görülen insanların nasıl katledildiğini görmemizi ve dünyada gelişen olaylara farklı bir pencereden bakmamızı sağlıyor.
Latin Amerika’nın gerçekleri üzerinden dünya gerçeklerine uzanmak, dünyada sömürü çarklarının acımasızlığını daha iyi anlamak, dünya düzeninin efendiler ve uşaklarından ibaret olduğunu anlamak istiyorsanız Eduardo Galeano, Latin Amerika’nın Kesik Damarları eserini mutlaka okumalısınız. Bu eseri okuduktan sonra kendinizi hayatınızın tokadını yemiş gibi hissedecek ve sersemleyeceksiniz.
Eduardo Galeano, 1940 yılında dünyaya gelmiştir. Yazar, Crisis isimli derginin kuruculuğunu ve yöneticiliğini yaptı. Fikirleri yüzünden Arjantin ve İspanya’ya sürgüne gönderilmiştir.