-
bir şiir biçemi. 4 mısradan oluşur
ilintili iki örnek;
asıllardan asıl nedir?
usüllerden usül nedir?
şeriatte gusül suyla
hakikatte gusül nedir?
tarîkat guslü od ile
hakîkat guslü bâd ile
marifet guslü tûrabdır.
bilen er oldu ad ile.
-
rubai deyince aklıma hemen hayyam gelir.
ve şu dörtlüğü tabii;
kim senin yasanı çiğnemedi ki söyle?
günahsız bir ömrün tadı ne ki söyle?
yaptığım kötülüğü, kötülükle ödetirsen sen,
sen ile ben arasında ne fark kalır ki söyle?
edit: dörtlük bire bir doğru olmayabilir tamamen öğrendiğim/aklımda kalan şekliyle yazdım.
-
arapça dört anlamına gelen arba'a'dan türemiş dörlük anlamındaki kelime ve şiir türü. (dördüncü mânâsındaki rabia kelimaside yine bu kökten gelir.(bkz: rabia-tül adeviyye) ).
hayyamdan bir tane çevirmeye çalışalım:
ya sırta alıp gezdirmeli.
ya yere çalıp çiğnemeli.
öğrenemedik bir türlü:
omuz omuza yürümeyi.
-
türk edebiyatına iran'dan geçmiş olan dört mısralık divan edebiyatı nazım şeklidir ve aruz ölçüsüyle yazılır. kafiye şeması "aaxa" şeklindedir.
bilinen en usta sanatçısı ömer hayyam olmakla birlikte arif nihat asya ve yahya kemal de önemli şairlerindendir.
"için temiz olmadıksan sonra
hacı hoca olmuşsun, kaç para!
hırka, tespih, post, seccade güzel;
ama tanrı kanar mı bunlara?"
-
lise edebiyatının korkulu geçmesine sebebiyet verir. başka konuda zorlanmazsın ama rubaiyi hep tekrarlarsın. sınavdan çıkar çıkmaz kritiğe başlanır. kafiye şeması, ölçüsü hepsini öğrenmek için mani, koşuk çalışmazsın. öyle sinir bozar.