Son 7 yılda ekonomisi yüzde 52 küçülen Güney Amerika ülkesi Venezuela’da yaşanan ağır ekonomik krizin faturasını en fazla ödeyenler ücretli çalışanlar oldu.
Son 10 yılda asgari ücretin dolar bazında yaklaşık yüzde 98 azaldığı ülkede çalışanlar kazandıkları maaşla temel gıda ihtiyaçlarını bile karşılayamıyor. En son 1 Mayıs’ta maaşlara yapılan yüzde 60 zamdan sonra asgari ücret yemek yardımıyla birlikte 800 bin bolivara, yani 2,5 dolardan 4 dolara yükseldi. Venezuela’da kamuda yönetici olan kişilerin maaşı 20 dolara tekabül ediyor.
“Asgari ücret bir günlük gıdaya bile yetmiyor”
İşçiler için Belge ve Analiz Merkezi (CENDA) adlı sivil toplum örgütünün açıkladığı Nisan ayı verilerine göre 5 kişilik bir ailenin temel gıda ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için aylık en az 164 dolar yani 41 asgari ücret gerekiyor.
Ülkedeki bir halk pazarında asgari ücretle alınabilecek ürünler çok sınırlı. Bir kilo peynirin kilosu 2 dolar, bir paket pirinç ya da soğanın kilosu 1 dolar, kırmızı et 3 dolar. CENDA’nın yaptığı pazar araştırmaları, bir ailenin temel gıda ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için günlük en az 5,46 dolara ihtiyacı olduğunu gösteriyor.
Maaşını devletten alan 3 milyon 350 bin kamu çalışanı ve aylık 2 dolar maaş alan 4 milyon emekli ekonomik girdileri en az olan kesimler olarak dikkat çekiyor. Kamuda en yüksek derecede yöneticilik yapan bir idareci bile yaklaşık 20 dolar kazanıyor
Özel sektörde aylık 40-50 dolara kadar iş bulunabilse de çalışanların maaşları ile geçinebilmeleri çok zor görünüyor.
Peki halk nasıl geçinebiliyor?
Ülkede yaşanan geçim derdini en iyi özetleyen verilerden biri, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre son 5 yılda 5 milyondan fazla Venezuelalı'nın ekonomik gerekçelerle göç etmiş olması. Bu sayı, yaklaşık 30 milyon nüfuslu ülkede her altı kişiden en az birinin göç ettiği anlamına geliyor. Bu yüzden yurtdışında akrabası, yakını olmayan bir aile bulmak neredeyse imkansız ve birçok kişi yurtdışından gönderilen destekle ayakta kalıyor.
Venezuela hükümeti de milyonlarca aileye ayda bir içinde un, pirinç, makarna gibi temel gıdalardan oluşan ortalama 10 kiloluk gıda yardımında bulunuyor. Ocağında pişirecek yemeği olmayan haneler için bu yardımlar değerli olsa da 15-20 dolarlık gıda yardımı ailelerin temel gıda ihtiyacını karşılamak için çok yetersiz.
Yüz binlerce kişi birden fazla işte çalışarak gelirini arttırmaya çalışsa da barınma, ulaşım, eğitim, sağlık, giyim gibi diğer zorunlu harcamalar da hesaba katıldığında işler çok daha vahim bir hal alıyor.
Alım gücü düşmeye devam ediyor
Venezuela Merkez Bankası, 2020’nin ilk beş ayındaki enflasyonun %296 olduğunu açıkladı. Muhalefetin elindeki Ulusal Meclis ise bu oranın %409 olduğunu iddia ediyor. Uzmanlara göre bu enflasyon oranlarına rağmen maaşlara sadece %53 zam yapılması, halkın alım gücünün bu yıl daha da düştüğünü gösteriyor.
EcoAnalitica adlı ekonomik danışmanlık şirketinin açıkladığı verilere göre 3 aylık karantina sürecinde gıda fiyatları %153, ulaşım %148 ve sağlık hizmetleri ise %109 arttı.
BM Latin Amerika ve Karayipler Ekonomi Komisyonu'nun, Venezuela’nın %18 küçülme ile bölgede pandemiden en fazla etkilenecek ülke olacağı öngörüsü, Venezuelalılar için önümüzdeki günlerin daha da zor geçeceği izlenimi uyandırıyor.