Bir malın fiyatındaki değişimin başka bir malın talep edilen miktarında yarattığı değişim "talebin çapraz esnekliği" olarak adlandırılmaktadır.
Esneklik (elastikiyet) bir malın fiyatında yaşanacak her %1 artışın o mala olan talebi yüzde kaç düşüreceğini ölçmek için kullanılmaktadır. Çapraz esneklikte ise ilgili mal ile ikame mal ya da tamamlayıcı mal ilişkisi olan bir malın fiyatındaki değişimlerin ilgili malın talebine etkisi incelenmektedir. Tamamlayıcı mallar birbirleri ile beraber kullanılan mallardır, ikame mallar ise birbirleri yerine kullanılan mallardır.
Çapraz esneklik formülü aşağıda gösterilmektedir;
Formül kısaca X malının miktar değişimi ile Y malının fiyat değişimini oranlamaktadır;
Talebin çapraz fiyat esnekliğine örnek olarak birbirinin ikamesi konumundaki iki şampuan markasının fiyat ve talep edilen miktar değişimini aşağıdaki şekilde hesaplayabiliriz; A şampuanının fiyatı 10 TL dir, A şampuanının fiyatı 12 TL'ye yükseldiğinde B şampuanının talep edilen miktarı yıllık 18 kutudan 24 kutuya çıkmaktadır. Bu durumda;
olarak hesaplanabilir. Bu da demektir ki A şampuanının fiyatındaki her %1 lik artış B şampuanına olan talebi %1,5 artırmaktadır.
Bu terimin İngilizce karşılığı: Cross Price Elasticity
Yazar: Onur Ceylan