Python
Konu başlıkları
Giriş
Python ("Paytın" şeklinde okunur), Guido Van Rossum adlı Hollandalı bir programcı tarafından yazılmış bir programlama dilidir. Guido Van Rossum'un neye benzediğini merak edenler şu adresi ziyaret edebilir.
Python kelimesi aslında çoğu kişinin zannettiği gibi "Piton Yılanı" anlamına gelmiyor. "Python" ismi Guido Van Rossum'un çok sevdiği, "Monty Python" adlı altı kişilik bir İngiliz komedi grubunun "Monty Python's Flying Circus" adlı gösterisinden geliyor.
Guido Van Rossum Python'u geliştirmeye 90'lı yıllarda başlamış. Bir başka deyişle, Python için nispeten yeni bir dil denebilir. Ancak Python'un çok uzun bir geçmişi olmasa da, öteki dillere kıyasla kolay olması, hızlı olması, ayrı bir derleyici programa ihtiyaç duymaması ve bunun gibi pek çok nedenden ötürü bu dil çoğu kimsenin gözdesi haline gelmiştir. Ayrıca Google'nin de Python'a özel bir önem ve değer verdiğini, çok iyi derecede Python bilenlere iş olanağı sunduğunu da hemen söyleyelim. Mesela bundan bir süre önce Python'un yaratıcısı Guido Van Rossum, Google'da 7 sene kadar çalışmıtır.
Python'u nereden bulabilirim?
Python hemen hemen bütün Linux dağıtımlarında kurulu olarak geliyor. Pisi Linux'ta Python'un kurulu olduğunu biliyoruz, o yüzden Pisi Linux kullanıyorsanız ayrıca kurmanıza gerek yok. Eğer Python'u kurmanız gerekirse http://www.python.org/download/ adresinden indirebilirsiniz. Ancak Python GNU/Linux dağıtımlarında çok önemli bazı parçalarla etkileşim halinde olduğu için kaynaktan kurulum pek tavsiye edilmez. Hele hele Pisi Linux gibi, sistemin belkemiğini Python'un oluşturduğu bir dağıtımda kaynaktan kurulum epeyce baş ağrıtabilir. Sözün özü, GNU/Linux sistemlerinde en pratik yol dağıtımın kendi Python paketlerini kullanmaktır.
Yukarıdaki indirme adresinde GNU/Linux kaynak kodlarıyla birlikte programın Windows sürümünü de bulabilirsiniz. Bu adresten Python'u indirmek isteyen çoğu Windows kullanıcısı için uygun sürüm "Python x.x.x Windows installer" olacaktır. İndirilen bu dosya .msi uzantılıdır. Eğer sisteminizde .msi yükleyici uygulama yoksa (muhtemelen vardır) buradan gerekli uygulamayı bilgisayarınıza indirip kurabilirsiniz.
Python nasıl çalıştırılır?
Eğer KDE masaüstü kullanıyorsak Python programını çalıştırmak için ALT+F2 tuşlarına basıp çıkan ekranda
konsole
yazarak bir konsol ekranı açıyoruz.
Eğer kullandığımız masaüstü GNOME ise ALT+F2 tuşlarına bastıktan sonra vermemiz gereken komut şudur:
gnome-terminal
Bu şekilde konsol ekranına ulaştığımızda;
python
yazıp "enter"e basarak Python Programlama Dili'ni başlatıyoruz. Karşımıza şuna benzer bir ekran gelmeli:
[email protected] ~ $ python Python 2.7.8 (default, Jul 6 2014, 16:43:38) [GCC 4.9.0] on linux2 Type "help", "copyright", "credits" or "license" for more information. >>>
Bu ekranda kullandığımız Python sürümünün 2.7.8 olduğunu görüyoruz...
Buradaki ">>>" işareti Python'un bizden komut almaya hazır olduğunu gösteriyor. Komutlarımızı bu işaretten hemen sonra, boşluk bırakmadan yazacağız. Bunun dışında, istersek Python kodlarını bir metin dosyasına da kaydedebilir, bu kaydettiğimiz metin dosyasını konsoldan çalıştırabiliriz. Bu işlemin nasıl yapılacağını daha sonra konuşacağız. Python'u nasıl çalıştıracağımızı öğrendiğimize göre artık ilk programımızı yazabiliriz. İşe çok bilindik, basit bir komutla başlayalım:
Print komutu
Bu komut ekrana bir şeyler yazdırmamızı sağlar. Mesela bu komutu tek başına kullanmayı deneyelim:
yazıp hemen "enter" tuşuna basıyoruz.
Ne oldu? Python bir satır boşluk bırakarak alt satıra geçti, değil mi? Bunu ona yapmasını biz söyledik, o da yaptı... Şimdi de boş bir satır bırakmak yerine ekrana bir şeyler yazmasını söyleyelim Python'a:
print "Ben Python, Monty Python!"
yazıp "enter" tuşuna bastıktan sonra ekranda "Ben Python, Monty Python!" çıktısını görürüz.
Gördüğünüz gibi "print" komutunun ardından gelen "Ben Python, Monty Python!" ifadesini çift tırnak içinde belirtiyoruz. Eğer burada çift tırnak işaretini koymazsak veya koymayı unutursak Python bize bir hata çıktısı gösterecektir. Biz istersek çift tırnak yerine tek tırnak (') da kullanabiliriz. Ancak tek tırnak bazı yerlerde bize sorun çıkarabilir. Diyelim ki "Linux'un faydaları" ifadesini ekrana yazdırmak istiyoruz. Eğer bunu çift tırnakla gösterirsek sorun yok:
print "Linux'un faydaları"
Bu komut bize hatasız bir şekilde "Linux'un faydaları" çıktısını verir. Ancak aynı işlemi tek tırnakla yapmaya çalışırsak;
print 'Linux'un faydaları'
şöyle bir hata mesajı alırız:
File "<stdin>", line 1 print 'Linux'un faydaları' ^ SyntaxError: invalid syntax
Bunun nedeni, "Linux'un" kelimesindeki kesme işaretinden ötürü Python'un tırnakların nerede başlayıp nerede bittiğini anlamamasıdır... Eğer illa tek tırnak kullanmak istiyorsak, kodu şu hale getirmemiz gerekir:
print 'Linux\'un faydaları'
Buradaki "\" işareti olası bir hatadan kaçmamızı sağlar. Bu yüzden bu tür ifadelere Python dilinde "Kaçış Dizileri" (Escape Sequences) adı verilir.
PyQt
Python programlama dilini daha etkili ve verimli bir şekilde kullanarak arayüz tasarlamak için PyQt kütüphanelerini kullanabiliriz. Bu bizim hem zamandan tasarruf etmemizi sağlar, hem de kolay kullanımı sayesinde hata yapma olasılığını azaltır.
Python'u PyQt ile beraber nasıl kullanabileceğinizi öğrenmek için [[PyQt]] bölümündeki ilgili belgeleri inceleyebilirsiniz.
Pisi Linux'ta PyQt kütüphanelerini kurmak için yapmanız gereken şudur:
- [[Paket yöneticisi]'ni açın, arama kutusuna "PyQt" yazın ve çıkan paketleri kurun.