Sayfa 198
Metni Anlama ve Çözümleme
1. Kaynana Ciğeri adlı metinde geçen Gördün mü? Bak! Nasıl anlarım! Soldan yatmışsındır! Akar çeşme iyidir, kısmetin açılır! Kuru çeşme, talihin küser... Ama senin rüyan sayılmaz!.. cümlelerindeki deyimleri bulunuz. Metnin bağlamından hareketle bu deyimlerin anlamlarını tahmin ediniz. Tahmininizi kaynaklardan kontrol ediniz.
soldan yatmak: İşleri ters gitmek, iyi gününde olmamak, ters tarafından kalkmak.
2. Kaynana Ciğeri adlı metni komedi yapan özellikleri belirleyiniz.
cevap: Töre ve geleneklerin gülünç yönlerini yansıtması, karakterler arasındaki diyaloglar vb. özellikler
3. Kaynana Ciğeri adlı metindeki toplumsal ve kültürel değerleri belirleyiniz.
Cevap: Bir halk türküsünden yola çıkılarak yazılan bu eserde gelin-kaynana, gelin-görümce ve eşler arasındaki çatışmalara yer verilip birtakım batıl inançlar ve geleneksel aile düzeninde kadın boşamanın kolaylığı kolaylığı eleştiriliyor.
4. Kaynana Ciğeri adlı metindeki açık ve örtük iletileri belirleyerek metinle ilgili tespitlerinizi, eleştirilerinizi, beğeninizi gerekçelendirerek ifade ediniz.
Açık İletiler: Dün gece ne rüya gördün?
Cevap: Metindeki kahramanlar geneli temsil ettiği ve toplumsal sınıfın özelliklerini yansıttığı için tiptir. (gelin-kaynana tipi)
6. Kaynana Ciğeri adlı metni Kösem Sultan adlı metinle aşağıdaki tabloda verilen özellikler açısından karşılaştırınız.
b. Bu metindeki mizahi ögeleri belirleyiniz.