Ders çalışmanın hemen ardından uyuduğumuzda, öğrendiklerimizi daha iyi hatırladığımız ve yeni kavramları daha iyi algıladığımıza dair birçok somut kanıt vardır. (Gais ve ark 2006; Wagner ve ark 2004).
İnsanların tam anlamıyla dinlenebilmesi için tüm gece uyumalarına gerek yoktur. 60 dakika kadar süren şekerlemeler- rem dışı uyku içerdiği sürece- oldukça etkilidir. (Mednick ve ark 2003, Alger ve ark 2012).
Bu etki yetişkinlerde olduğu kadar çocuklarda da gözlenmiştir. (Kurdziel ark 2013; Backhaus ark 2008) Bu yüzden çocukların ders çalışmalarını şekerlemeler ve uykudan hemen öncesine planlamak oldukça mantıklıdır.
Ancak ne yazık ki, örgün eğitim bu tür “ders çalışma şekerlemeleri” için pek de fırsat bırakmıyor. Bu durumda evde eğitim gören veya esnek akademik programlara sahip çocuklar, hayli avantajlı duruma geçiyor.
Uyku ve Bilişsel Gelişim
Kronik uyku bozukluklarının bilişsel performans üzerinde kalıcı olumsuz bir etkiye sahip olması mümkündür.
2.5 ve 6 yaş arasındaki Kanadalı çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmada, 12-36 ay arası dönemde kötü uyku alışkanlıkları gösteren çocukların 6 yaşına geldiklerinde sinir gelişimsel testlerde de başarısız sonuçlar gösterdikleri ortaya çıkmıştır. (Touchette ark 2007)
Bu, 3 yaş sonrası uyku düzeninde gelişim gösteren çocuklar için dahi geçerlidir. Araştırmacılar, uyku bozukluklarının özellikle zararlı olduğu, erken çocukluktaki "kritik bir dönemin"' varlığından bahsetmektedir. (Touchette ark 2007)
Matematik, Mantık ve Eleştirel Düşünme
Matematiksel beyin ve bilişsel alanda uzman bir bilim adamı olan Stanislaus Dehaene, birçok öğrenicinin sayılar üzerine sezgisel algı oluşturmada desteklenmediği için kötü matematiksel becerilere sahip olduğunu ileri sürmektedir.
Buna ek olarak, bazı masa oyunlarının okul öncesi matematik becerilerine olumlu etkisi hakkındaki bu makaleye bakın.
Peki ya mantık? Deneysel çalışmalar, eleştirel düşünme üzerine yapılan “direkt eğitimlerin” - temel mantık dersleri, hipotez testleri ve bilimsel mantık içeren dersler - bir çocuğun IQ'sunu yükseltebildiğini ileri sürmüştür.
Ne yazık ki, bu tarz eğitimler ne ortaokul ne de lise müfredatının bir parçası değildir. Daha da kötüsü, medya ve diğer etkenler de çocuklarımızı açık düşünmeye teşvik etmiyorlar. Ne demek istediğimi daha iyi anlamak için, çocuklarda eleştirel düşünme üzerine bu makaleyi okuyun.
Mekânsal Zekâ
Mekânsal beceriler fizik, mühendislik ve mimarlık gibi alanlardan görsel sanatlara kadar birçok alanda oldukça önemlidir. Çocuğunuzun mekânsal etkinliklerdeki performansının üzerinde kalıtsal etkiler olsa da, eğitim hayatındaki deneyimler de büyük bir etkiye sahip olabiliyor.
Fazlası için kanıtlarla destekli değerlendirmemi okuyabilirsiniz. “Çocuklarda Mekânsal Zeka: Alıştırmalar neden önemlidir? ."
Çocuğunuzun mekânsal becerilerini artıracak araştırma destekli etkinlikler için, bu makaleye bakın.
Özgür Seçim
Çocuklar ne yapacaklarını kendileri seçebildikleri zaman çok daha fazla motive olup daha başarılı olurlar. (Iyengar ve Lepper 1999)
Bu bazı Amerikalı çocuklar için doğrudur. Ancak sonuçlar kültürler arası farklılık gösterebilmektedir. Anglo-Amerikan ve Asyalı Amerikan çocukları karşılaştıran bir çalışmada, Anglo-Amerikan çocukların kendilerinin seçtiği etkinlikleri tercih ettikleri görülürken Asyalı Amerikanların, akranları ya da güvendikleri bir otorite tarafından seçilen etkinliklerde daha fazla motivasyon sergiledikleri gözlemlenmiştir. (Iyengar ve Lepper 1999)
Netice? Sınıf ortamında herkese uyan bir yaklaşım bulmak imkansızdır. Bazı çocuklar öğretmenleri tarafından seçme hakkı verildiğinde başarılı olurken. Diğerleri bu yaklaşımı endişe verici bulabilir.
Bilişsel becerileri artıran oyunlar ve oyuncaklar
Aksiyon oyunlarının mekânsal becerileri geliştirdiği ve hatta disleksili çocuklara, okumayı öğrenmelerinde yardımcı olduğu bilinse de bu alanda en etkili oyun ve oyuncaklar genelde eski tarzdır.
Örneğin, araştırmalar oyuncak küplerinin mekânsal, matematiksel, problem çözme ve sözel becerileri geliştirdiğini söylemektedir. Bu ebeveynlik sayfalarında oyun küpleri ve diğer oyuncaklar hakkında kanıtlarla destekli bilgiler bulabilirsiniz.
Kaynaklar: Zekâ besleme ve çocuklar başarıyı teşvik etme