Davranış Kuralları dökümanını
indirmek için lütfen tıklayın
Şirketimiz davranış kuralları olarak IOSCO (Uluslararası Sermaye Piyasaları Düzenleyicileri Örgütü)’nun kurallarını aynen benimsemiş olup, aşağıdaki gibidir:
I. GİRİŞ
A. KURALLARIN KAPSAMI
Bu belgedeki davranış ilkeleri;
- SAHA Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. tüzel kişiliğini,
- SAHA ortaklarını, yönetim ve denetim kurulu üyelerini, derecelendirme komitesi üyelerini,
- SAHA’da tam gün ya da yarım gün çalışan meslek personelini ve öteki personeli,
- Geçici süreli hizmetler sunan taşeronları,
kapsar.
Kurallarda SAHA’ya yapılan bütün atıflar, yukarıdaki kişilere de yapılmış sayılır. Bu kurallar, SAHA A.Ş.’nin faaliyet gösterdiği ülkenin ilgili düzenleyici otoritesinin belirlediği uygulamaların önünde değil, onlara ek olarak uygulanabilir ve çelişemez.
B. TANIMLAR
Kurumsal yönetim derecelendirmesi; kurumların; hissedar haklarına ve kamuyu aydınlatma faaliyetlerine verdikleri önem, menfaat sahipleri ile ilişkilerinin düzeyi, yönetim kurullarının etkinliği ve verimliliği hakkında bir görüştür.
Kredi derecelendirmesi; bir işletmenin kredibilitesinin, bir kredi yükümlülüğünün, bir borcun ya da borç benzeri enstrümanın veya bunun ihraççısının; uygulanabilirliği önceden test edilmiş bir yöntemle notlandırılmasıdır.
Derecelendirme Eylemi; ilk derecelendirme notunun tahsisi, notun yükseltilmesi, düşürülmesi veya teyidi (güncellenmesi), veya geri çekilmesidir.
Yükümlülük; bir yatırım aracı, kredi, borçlanma aracı gibi finansal risk içeren bir ürün veya işlem.
Derecelendirme notları, derecelendirilen firmaların sermaye piyasası araçlarının hiçbiri için satma, satın alma ya da tutma önerisi olmayıp derecelendirme kuruluşunun bağımsız görüşünü yansıtır.
C. DAVRANIŞ KURALLARININ TEMELLERİ
SAHA davranış kuralları; aşağıdaki belgeleri temel alır:
1. IOSCO (Uluslararası Sermaye Piyasaları Düzenleyicileri Örgütü) İlkeleri
Kredi derecelendirme kuruluşları, bir tarafta borç ve borç benzeri enstrümanlar ihraç edenler ile diğer tarafta bunları satın alanlar arasında oluşabilecek bilgi eksikliği ve yanlış bilgilenmeyi ortadan kaldırmaya yönelik değerlendirmelerini yayınlarlar. Kalitesiz, eksik ve üzerinde bi-hakkın çalışılmamış derecelendirme raporları, piyasa katılımcılarına yeterli bilgiyi sağlamaz. Hatta, bu tür raporlar katılımcıları yanlış yönlendirebilir. Bu tür raporlamalar, çıkar çelişkileri ve firma içi ya da dışı etkilenmeler, kredi derecelendirme kuruluşlarının bağımsızlıklarını zedeleyerek güvenilirliğini ve inanılırlığını yitirmesine neden olur.
Kredi derecelendirme kuruluşlarının, hem yatırımcı kitlesine karşı hem de derecelendirdikleri kurum ve kuruluşlara karşı sorumlulukları vardır. Derecelendirilen kurum ve kuruluşlara karşı sorumluluklarının başında da bazı şirket bilgilerinin gizliliği ve bunların korunması gelir.
2. SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİ
Sermaye Piyasası Kurulu’nun yayınlamış olduğu Kurumsal Yönetim İlkeleri, SAHA A.Ş.’nin kurumsal yönetim derecelendirme metodolojisinde kullandığı temel kaynaktır. Firmaların Kurumsal Yönetim İlkelerine uyum dereceleri, bu ilkeler doğrultusunda ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun ortaya koyduğu oransal ağırlıklar kullanılarak ölçülür. Derecelendirme sürecinde edinilen tüm şirket bilgilerinin gizliliği temel prensiptir. Bunlar SAHA A.Ş. “gizlilik yönetmeliği” çerçevesinde ilgili kategorilerde saklanır.
II. SAHA DAVRANIŞ KURALLARI
A. DERECELENDİRME SÜRECİNİN NİTELİĞİ VE BÜTÜNLÜĞÜ
1. DERECELENDİRME SÜRECİNİN NİTELİĞİ
1) SAHA A.Ş, derecelendirmesini yaptığı her bir varlık ve yükümlülük sınıfı için ayrı bir derecelendirme metodolojisi oluşturur, muhafaza eder, belgeler ve uygular. Her metodolojiyi titizlikle oluşturur ve tutarlı bir şekilde uygulanabilir olduğundan emin olur. Bu metodolojiler, mümkün oldukları ölçüde, tarihi verilere dayalı olarak nesnel bir biçimde doğrulamaya tabi tutulur.
2) SAHA A.Ş. tahsis ettiği derecelendirme notlarının, elde ettiği ve konuyla ilgili olduğuna inandığı tüm bilgileri yansıttığından ve uygulanacak olan derecelendirme metodolojisine uyduğundan emin olur. Bu bilgilerin, dikkatli ve eksiksiz analizine dayanan derecelendirme notları tahsis edebilmek için politikalar, prosedürler ve kontroller oluşturur, muhafaza eder ve uygular.
3) Derecelendirme notlarını belirlemede kullandığı bilginin yeterli kalitede olmasını ve güvenilir kaynaklardan elde edilmesini sağlayacak gerekli bilgi ve uzmanlığa sahip olduğundan emin olmak için önlem ve yöntemler kullanır.
4) Yeterli ve uygun bilgiye, belgeye ve uzmanlığa sahip olmadığı varlık ve yükümlülük için derecelendirme yapmaktan kaçınır. Bir varlık veya yükümlülüğün karmaşıklığı veya hakkında sağlam veri eksikliği SAHA A.Ş.’nin yüksek kalitede bir derecelendirme hizmeti verebileceği konusunda ciddi soru işaretleri ürettiğinde, SAHA A.Ş. derecelendirme notu tahsis etmekten kaçınır.
5) Analistleri, belli bir varlık veya yükümlülüğü derecelendirirken SAHA A.Ş.’nin o varlık veya yükümlülük sınıfı için oluşturduğu derecelendirme metodolojisini kullanırlar. Kullanılan metodoloji, o sınıftaki tüm varlık ve yükümlülükler için tutarlı bir şekilde uygulanabilir olmalıdır.
6) SAHA A.Ş., derecelendirme cetvelindeki tüm kategorilerin anlamını tanımlar ve o kategorileri belirli bir derecelendirme cetvelinin geçerli olduğu derecelendirilen varlık ve yükümlülüklerin tüm sınıflarına tutarlı bir şekilde uygular.
7) Derecelendirme notları bir analist veya SAHA A.Ş.’nin bir çalışanı tarafından değil bir tüzel kişilik olarak SAHA A.Ş. tarafından tahsis edilir.
8) SAHA A.Ş., bireysel veya toplu olarak (komiteler), derecelendirilen varlık ve yükümlülük hakkında yeterli ve uygun bilgiye ve deneyime sahip analistleri görevlendirir.
9) SAHA A.Ş., belli bir derecelendirme notu tahsis ederken derecelendirme sürecinde doğru, yeteri kadar ayrıntılı ve kapsamlı iç bilgi ve belgelere sahip olur. Derecelendirme sürecinin doğruluk ve bütünlüğünün sağlanması ve iç denetim, uyum ve kalite kontrol işlevlerinin yürütülebilmesi için bu bilgi ve belgeler gereken süre boyunca saklanır. Buna ek olarak, çalışanlarının SAHA A.Ş.’nin iç kayıt, muhafaza, saklama ve elden çıkarma kurallarıyla birlikte ilgili yasa ve düzenlemelere uymasını sağlamak için gerekli politika, prosedür ve kontrolleri oluşturur, muhafaza eder, belgeler ve uygular.
10) SAHA A.Ş., derecelendirilen varlık ve yükümlülüğün kredibilitesini düşürecek ya da kamuoyunu yanıltabilecek derecelendirme notları, analizler veya raporlar yayınlamayı önlemek üzere tasarlanmış politikaları, prosedürleri ve kontrolleri oluşturur, belgeler, muhafaza eder ve uygular.
11) SAHA A.Ş., derecelendirme yüksek kalitede yürütmek ve muhafaza etmek için yeterli kaynak ayırır. Bir varlık veya yükümlülük için derecelendirme notu tahsis etme kararını verirken yüksek kalitede bir derecelendirme için yeterli donanıma sahip ve yeterli sayıda analist tahsis edip edemeyeceğini ve analistlerin gerekli tüm bilgilere ulaşıp ulaşamayacağını değerlendirir.
12) SAHA A.Ş., halihazırda derecelendirdiği varlık ve yükümlülüklerden önemli ölçüde farklı olan varlık ve yükümlülük türleri için derecelendirme notu tahsis etmenin fizibilitesini değerlendirmek için yeterli deneyime sahip üst düzey yöneticilerden oluşan bir gözden geçirme işlevi oluşturur ve sürdürür.
13) SAHA A.Ş., derecelendirme metodolojilerinin (modeller ve önemli varsayımlar dahil olmak üzere) ve metodolojilerinde yapılacak önemli değişikliklerin daha önceden tesis edilmiş takvim çerçevesinde düzenli olarak, titiz, resmi ve dönemsel olarak gözden geçirilmesinden sorumlu olacak üst düzey yöneticilerden oluşan bir gözden geçirme işlevi oluşturur ve sürdürür. Örneğin, derecelendirilen varlık veya yükümlülüğün risk özelliklerinde önemli bir değişiklik olduğunda, kullanılan metodoloji ve modellerin uygun olup olmadığı tekrar gözden geçirilir. İşinin büyüklük ve kapsamı izin verdiği ölçüde, bu işlev derecelendirme sürecini yürüten işlevden bağımsız olur.
14) SAHA A.Ş., derecelendirme sürecinde yer alacak analist veya analistlerin seçiminde sürekliliği teşvik ederken, derecelendirme sürecinde oluşabilecek olası önyargıları önler. Örneğin, bu süreklilik ile önyargıyı önleme hedeflerini dengede tutmak için, derecelendirilen varlık veya yükümlülüğün kendi birincil analitik sorumluluk alanı olanlarla farklı birincil analitik sorumluluk alanı olan analistlerden oluşan bir derecelendirme ekibi atar.
15) SAHA A.Ş., tüm derecelendirmeleri izlenmesi ve güncellenmesi için yeterli sayıda çalışan ve mali kaynağı tahsis eder. Açıkça sürekli gözetim gerektirmeyeceği belirtilmiş bir defalık derecelendirmeler hariç, tahsis edilen derecelendirme notunu sürekli olarak aşağıdaki yollarla izler:
- varlık veya yükümlülüğünün kredi itibarını devamlı olarak gözden geçirme;
- bir derecelendirme eylemine (notun geri çekilmesi dahil) neden olması beklenen bir bilginin farkına varılması halinde, uygun olan metodolojiyle tutarlı bir şekilde tahsis edilen notun incelenmesini başlatma;
- ilgili derecelendirmelerin metodolojilerinde, modellerinde ve önemli derecelendirme varsayımlarındaki değişiklikleri gereken süre içinde uygulama ve etkilerini gözden geçirme;
- bu gözden geçirme sonucuna bağlı olarak derecelendirme notunu zamanında güncelleme; ve
- elde edilen tüm değerlendirmeleri birleştirme.
16) İlk derecelendirme notu tahsisindekilerle izleyen gözetimlerde farklı analist ekipleri kullanıldıysa, her ekip kendi görevlerini zamanında yerine getirebilmek için gerekli uzmanlık seviyesi ve kaynaklara sahip olur.
17) SAHA A.Ş., derecelendirme eylemlerinin ve ilgili raporların sonucu veya konusu olan notun duyurulmasına veya geri çekilmesine ilişkin kuralları açıkça ortaya koyan politika ve prosedürleri oluşturur, günceller, belgeler ve uygular.
2. DERECELENDİRME SÜRECİNİN BÜTÜNLÜĞÜ
1) SAHA A.Ş. ve çalışanları, derecelendirilen kurumlar, yükümlülükler, kaynak kuruluşlar, yükleniciler, aracılar ve derecelendirme notlarının kullanıcılarına karşı adil ve dürüst davranır.
2) SAHA A.Ş. çalışanlarının en yüksek düzeyde dürüst ve etik olması beklenir. SAHA A.Ş. etik bütünlüğünde bu düzeyde olmayan bireylerin istihdam edilmesini önleyecek şekilde tasarlanmış politika ve prosedürler uygular.
3) SAHA A.Ş. ve çalışanları, açık ya da örtülü olarak, belli bir derecelendirme eyleminin sonucu hakkında, bu eyleme taraf kuruluşlara, yükümlülüklere, kaynak kuruluşlara, yüklenicilere, aracılara ya da notun kullanıcılarına herhangi bir güvence ya da garanti veremezler. Bu durum, SAHA A.Ş.’nin IOSCO Kredi Derecelendirme Kuruluşları için Davranış Kuralları (2015) hükümleri 1.22 ve 2.6(d) ile tutarlı bir şekilde ön göstergeler geliştirmesine engel değildir.
4) SAHA A.Ş. ve çalışanları, derecelendirilen kurumlara, yükümlülüklere, kaynak kuruluşlara, yüklenicilere, aracılara ya da notun kullanıcılarına, sağlanan derecelendirme veya diğer hizmetler karşılığında ödeme yapmaları yönünde etkilemek amacıyla olası derecelendirme eylemleri hakkında sözler veremez ya da tehditte bulunamazlar.
5) SAHA A.Ş. ve çalışanları, derecelendirilen kurum ya da yükümlülüklerin, kurumsal ya da yasal yapıları, varlık ve yükümlülükleri, iş faaliyetleri, yatırım plânları, finansman kaynakları, iş/şirket birleşmeleri, yapılandırılmış finans ürünlerinin tasarımı da dahil olmak üzere, tüm faaliyetlerine ilişkin notlarını etkileyebilecek telkin ve önerilerde bulunamazlar.
6) SAHA A.Ş., faaliyette bulunduğu her ülkede, kendisi ve çalışanlarının SAHA A.Ş.’nin etik kuralları ve yürürlükteki yasa ve yönetmeliklere uyumlu olmalarını sağlamak üzere tasarlanmış politikalar, prosedürler ve kontroller oluşturur, günceller, belgelendirir ve uygular.
- SAHA A.Ş., kendisi ve çalışanlarının SAHA A.Ş.’nin etik kurallarının hükümlerine ve yürürlükteki yasa ve yönetmeliklerine uyumunu izleme ve denetlemekten sorumlu bir sistem oluşturur.
- Bu sistem aynı zamanda SAHA A.Ş.’nin etik kuralları ve yürürlükteki yasa ve yönetmelikler ile uyum sağlamak için tasarlanmış politika, prosedür ve kontrollerinin yeterliliğini denetlemekle de sorumludur.
- SAHA A.Ş., uyum görevlisi olarak hizmet etmek üzere, gerekli becerilere sahip bir üst düzey çalışanını uyum işlevinden sorumlu olarak görevlendirir. Bu uyum görevlisinin üstleri ve ücretlendirmesi SAHA A.Ş.’nin derecelendirme faaliyetlerinden bağımsız olur.
7) Bir SAHA A.Ş. çalışanı, başka bir SAHA A.Ş. çalışanının veya SAHA A.Ş.’ye bağlı bir şirketin, yasadışı, etik olmayan ya da SAHA A.Ş.’nin etik kurallarına aykırı bir eylemde bulunduğunu fark etmesi halinde, bu durumu uyum görevlisine veya uygun olan başka bir SAHA A.Ş. çalışanına gerekli önlemin alınabilmesi için derhal rapor edecektir. SAHA A.Ş. çalışanlarının hukuk uzmanları olması beklenemez, ancak sağduyulu bir insanın sorgulayabileceği bir eylemi rapor etmeleri beklenir. Böyle bir rapor ulaştıktan sonra, SAHA A.Ş. yasalar ve yönetmelikler ile kendi politika ve prosedürleri gereği uygun eylemi yürürlüğe koyar, iyi niyetle bu raporlamayı yapan çalışanına karşı ne kendisinin ne de diğer çalışanlarının herhangi bir misillemede bulunmasını önler.
B. BAĞIMSIZLIK VE ÇIKAR ÇATIŞMALARINDAN KAÇINMA
1. GENEL
1) SAHA A.Ş., devreye sokacağı derecelendirme eyleminin kendisi, derecelendirilen kurum, yükümlülük, kaynak kuruluş, yüklenici, aracı, yatırımcı ya da piyasa katılımcılarına olan potansiyel etkisini (ekonomik, siyasi veya başka türlü) göz önüne alarak o eylemi geciktirmez veya uygulamaya sokmaktan kaçınmaz.
2) SAHA A.Ş. ve çalışanları, bağımsızlık ve tarafsızlıklarını hem görünümde hem de özde korumak için gereken dikkat ve mesleki özeni gösterirler.
3) SAHA A.Ş.’nin tahsis edeceği derecelendirme notunu sadece derecelendirilen kurum veya yükümlülüğün kredi itibarı ile ilgili unsurlar etkiler.
4) SAHA A.Ş.’nin bir kurum ya da yükümlülüğe tahsis ettiği notu; derecelendirilen kurum, yükümlülük, kaynak kuruluş, yüklenici, aracı (veya iştirakleri) veya diğer taraflar ile kendisi arasındaki mevcut veya potansiyel iş ilişkisinden etkilenmez.
5) SAHA A.Ş., derecelendirme faaliyeti ve analistlerini, çıkar çatışması yaratabilecek diğer işlerinden operasyonel, yasal ve eğer uygulanabiliyorsa fiziksel olarak ayırır. Çıkar çatışması yaratmayan diğer işleri için bu olasılığı en aza indirmek üzere tasarlanmış politikalar, prosedürler ve kontroller oluşturur, günceller, belgeler ve uygular.
2. POLİTİKALAR, PROSEDÜRLER, KONTROLLER VE AÇIKLAMALAR
1) SAHA A.Ş., derecelendirme metodolojilerini, eylemlerini, analizlerini ya da çalışanlarının yargı ve analizlerini etkileyebilecek aşağıdaki fiili veya potansiyel çıkar çatışmalarını belirlemeyi ve ortadan kaldırmayı amaçlar. Bu durumları yönetmek için Kalite Güvence Sistemi, Gizlilik Yönetmeliği, İş Akış Süreçleri ve çalışanlara imzalattırılan taahhütnamelerin ilgili maddeleri uygulanır:
- derecelendirme notu tahsis edilmesi ücretinin derecelendirilen kurum, yükümlülük, kaynak kuruluş, yüklenici veya aracı tarafından ödenmesi durumu;
- ücretin o derecelendirme eyleminden etkilenebilecek bir finansal çıkarı olan aboneler tarafından ödenmesi durumu;
- ücretin derecelendirilen kurum, yükümlülük, kaynak kuruluş, yüklenici ve aracılar veya not tahsisi veya o notlara erişim hizmeti dışındaki diğer hizmetlerin aboneleri tarafından ödenmesi durumu;
- bir kurum, yükümlülük, kaynak kuruluş, yüklenici veya aracı ile derecelendirme sözleşmesi imzalanmadan önce söz konusu varlığın kredi kalitesi ile ilgili bir ön veya benzeri bir gösterge sağlanması durumu ve
- SAHA A.Ş.’nin derecelendirilen kurum veya yükümlülükte doğrudan ya da dolaylı ortaklığının olması, veya derecelendirilen kurum veya yükümlülüğün SAHA A.Ş.’de doğrudan ya da dolaylı ortaklığının olması durumu.
2) SAHA A.Ş., yukarıda sıralanan (fakat bunlarla sınırlı olmamak üzere) tüm fiili ve potansiyel çıkar çatışmalarını tam, zamanında, açık, özlü, özgün ve belirgin bir biçimde açıklar. Fiili ya da potansiyel çıkar çatışması, sadece o derecelendirilen kurum, yükümlülük, kaynak kuruluş, yüklenici ve aracıya ilişkin bir derecelendirme eylemine ait veya özgün olduğunda, çıkar çatışmasını ilgili derecelendirme eyleminde kullandığı biçim ve araçlarda açıklar.
3) SAHA A.Ş., derecelendirilen kurum, yükümlülük, kaynak kuruluş, yüklenici veya aracılar ile yapılan ücretlendirme anlaşmalarının bir kopyasını yasal yükümlülükler bağlamında ve gerektiğinde düzenleyici otorite ile paylaşır. Yıllık gelirinin düzenleyici otoritenin belirlediği bir oranın veya fazlasının tek bir müşteriden oluşması halinde bu durumu düzenleyici otoriteye bildirir ve giderir,
4) SAHA A.Ş., yapılandırılmış bir finansman ürününün ihraççısının, derecelendirilen ihraç hakkında tüm bilgileri kamuyla paylaştığı veya gizli tuttuğu konusunda kendisinin bilgilendirilip bilgilendirilmediğini açıklar.
5) SAHA A.Ş., derecelendirme faaliyeti ile bir çıkar çatışması yaratan finansal araçlara yatırım veya işlem yapmaz.
3. SAHA A.Ş. ÇALIŞANLARININ BAĞIMSIZLIĞI
1) SAHA A.Ş. çalışanlarının raporlama sorumluluğu ve ücretlendirme düzenlemelerini fiili ve potansiyel çıkar çatışmalarını önlemek ya da etkili bir şekilde yönetmek üzere yapılandırır.
- Derecelendirilen kurum veya yükümlülüğe ilişkin bir derecelendirme eylemine katılan veya etkisi olabilecek SAHA A.Ş. çalışanlarının ücretlendirilmeleri ve değerlendirilmeleri o kurumdan elde edilen gelirin miktarı esas alınarak yapılamaz.
- SAHA A.Ş., bir derecelendirme eylemine katılan veya etkisi olan çalışanlarına yönelik ücretlendirme politikalarını, prosedürlerini ve uygulamalarını, derecelendirme sürecinin tarafsızlığının tehlikeye girmesini önlemek amacıyla düzenli ve periyodik olarak gözden geçirir.
2) Bir derecelendirme eylemine katılan veya etkisi olan SAHA A.Ş. çalışanları, derecelendirilen kurum, yükümlülük, aracı veya aboneler ile derecelendirme hizmeti karşılığında tahakkuk ettirilecek ücretlere ilişkin görüşmeleri başlatamaz ve o görüşmelere katılamazlar.
3) Eğer bir SAHA A.Ş. çalışanı, yakın akrabası (eş veya bağımlı kişi) veya çalışan tarafından yönetilen bir kurum (ör. vakıf) ile ilgili aşağıdaki durum (lar) hasıl olursa SAHA A.Ş. çalışanları o derecelendirme sürecine katılamaz ve etkileyemez:
- Derecelendirilen kurum tarafından çıkarılan bir yatırım enstrümanının elde tutulması veya alınıp satılması;
- Derecelendirilen kurum veya yükümlülükte bir ortaklığı olan veya dayanak varlığı onlar tarafından çıkarılan bir varlık olan bir türev enstrümanın (çeşitlendirilmiş yatırım fonları hariç) elde tutulması veya alınıp satılması;
- Derecelendirilen bir kurum veya yükümlülüğe bağlı, SAHA A.Ş. çalışanı tarafından sahipliği bir çıkar çatışmasına neden olabilecek veya neden olduğu algısı yaratacak bir yatırım enstrümanının elde tutulması veya alınıp satılması;
- Derecelendirilen bir yükümlülüğün ana yüklenicisi veya düzenleyicisi tarafından ihraç edilen ve SAHA A.Ş. çalışanı tarafından sahipliği bir çıkar çatışmasına neden olabilecek veya neden olduğu algısı yaratacak bir yatırım enstrümanının elde tutulması veya alınıp satılması;
- Derecelendirilen kurumda, yükümlülüğün ana yüklenicisinde veya bir çıkar çatışmasına neden olabilecek veya neden olduğu algısı yaratacak yükümlülük düzenleyicisinde halihazırda çalışılması veya yakın geçmişte çalışılmış olması veya önemli sayılabilecek bir iş ilişkisinde bulunulması;
- Derecelendirilen kurum veya yükümlülüğün, ana yüklenicinin veya derecelendirilen yükümlülüğün düzenleyicisinin bir yöneticisi olması veya onlarla (veya onların ortaklarıyla) bir çıkar çatışmasına neden olabilecek veya neden olduğu algısı yaratacak bir iş veya ortaklık ilişkisi içinde bulunuyor ve bulunmuş olması.
4) SAHA A.Ş. analisti, analitik sorumluluk alanına giren ve derecelendirilen kurum veya yükümlülüğün ihraç ettiği bir yatırım aracını elde tutamaz veya alım satımında bulunamaz. Ancak bu yatırım aracını portföyünde bulunduran çeşitlendirilmiş bir yatırım fonuna sahip olabilir veya alıp satabilir.
5) SAHA A.Ş. çalışanları, iş ilişkisi içinde olunan bir kurumdan para, hediye ve çıkar talep edemez, nakit veya benzeri veya asgari ücretin 1/15’inin üzerinde değeri olan hediye alamazlar.
6) İş ilişkisi içinde bulunulan bir kurum çalışanı ile çıkar çatışması yaratan veya potansiyel olarak yaratabilecek kişisel bir ilişki içine girmiş olan SAHA A.Ş. çalışanları, SAHA A.Ş.’nin politikaları, prosedürleri ve iç kontrolleri gereği Kalite Güvence Sistemi’nden sorumlu yöneticiye bu ilişki hakkında bilgi verirler.
7) SAHA A.Ş. ortakları, yöneticileri, kontrolörü, derecelendirme komitesi üyeleri ve derecelendirme uzmanları, derecelendirme çalışmasının bitiminden itibaren 2 yıl geçmedikçe derecelendirmesini yaptıkları müşteri ile müşterinin hakim ortakları, bağlı ortaklıkları ve müşterek yönetime tabi teşebbüslerinde her ne unvanla olursa olsun görev alamazlar.
C. SAHA A.Ş.’NİN YATIRIMCILAR, DERECELENDİRİLEN KURUMLAR, YÜKLENİCİLER, ARACILAR VE DÜZENLEYİCİLERE KARŞI YÜKÜMLÜLÜKLERİ
1. DERECELENDİRME NOTU AÇIKLAMALARININ ZAMANLILIĞI VE ŞEFFAFLIĞI
1) SAHA A.Ş., yatırımcılar ve derecelendirme notlarını kullanan kurumlara, bu notlar ile ilgili olarak daha derin bir anlayışa sahip olmalarını teminen, derecelendirmelerin sınırlarını, doğasını ve yatırım yaparken ve finansal kararlar alırken bunlara aşırı derecede güvenmenin sakıncalarını ve doğurabileceği riskleri açık bir dille anlatır. Vermiş olduğu derecelendirme notlarının düzenleyici otorite(ler) tarafından onaylandığına dair veya bunu ima edici bir beyanda bulunmaz.
2) SAHA A.Ş., yatırımcılar ve diğer kullanıcıların derecelendirme notunun nasıl verildiği hakkında bilgi sahibi olmalarını teminen, derecelendirme süreçleri ve metodolojileri hakkında yeterli bilgiyi açıklar.
3) SAHA A.Ş., derecelendirme metodolojilerinde önemli sayılabilecek değişiklikleri, o değişikliği uygulamadan önce, ancak derecelendirme sürecini gereksiz yere geciktirmediği veya olumsuz etkilemediği müddetçe, açıklar. Her durumda, metodoloji değişiklikleri seçici olmayan bir biçimde açıklanır.
4) SAHA A.Ş., talebe bağlı olmayan derecelendirmeleri ile ilgili politika ve prosedürlerini açıklar.
5) SAHA A.Ş., derecelendirme notu açıklama, raporlama ve geri çekme süreçleri ile ilgili politika ve prosedürlerini açıklar.
6) SAHA A.Ş., derecelendirme cetvelindeki notların her birinin kategorik olarak ne anlama geldiğini (temerrüt tanımı dahil) açıklar.
7) SAHA A.Ş. yapılandırılmış finansman ürünlerinin derecelendirmesini diğer kurum ve yükümlülüklerin derecelendirmesinden (tercihan farklı bir derecelendirme tanımlamasıyla) ayrı tutar ve bu ayırımın nasıl çalıştığını açıklar.
8) SAHA A.Ş., bir kurum veya yükümlülüğün nasıl derecelendirildiği konusunda yatırımcılara, derecelendirilen kurumlara, düzenleyicilere, yüklenicilere ve aracılara karşı şeffaf olur.
9) SAHA A.Ş., bir derecelendirme eylemi sonucunda açıklayacağı notu, bu eylemi takip eden en kısa ve uygun zamanda ve seçici olmayan bir şekilde açıklar.
10) SAHA A.Ş., bir derecelendirme eylemi sonucunda yaptığı not açıklamasında notun daha önce en son ne zaman güncellendiğini veya gözden geçirildiğini açıklar. Bu açıklama, derecelendirmede hangi temel metodoloji veya uyarlamasının kullanıldığını ve bu metodoloji hakkında bilginin nerede bulunacağını da ihtiva eder. Eğer derecelendirme birden fazla metodoloji içeriyor veya sadece temel metodoloji yatırımcıların veya derecelendirme notunun diğer kullanıcılarının derecelendirmedeki önemli ayrıntıları gözden kaçırmalarına sebep olacak ise bu durum da açıklanır ve derecelendirme kararında kullanılan farklı metodoloji ve unsurlar hakkında bilginin nerede bulunabileceği gösterilir.
11) Yapılandırılmış bir finansal ürün derecelendirildiğinde, bu ürünü elinde bulunduran yatırımcıların ve derecelendirme notunun diğer kullanıcılarının SAHA A.Ş.’nin verdiği notun dayandığı temel unsurları anlamaları için, ürünün risk ve nakit akımı analizi de açıklanır.
12) SAHA A.Ş. bir derecelendirme veya revizyon notu tahsis ederken, derecelendirilen kurum veya yükümlülüğün finansal tablolarındakilerden sapma gösteren kalemlerde yaptığı ayarlamarla birlikte ana varsayımlarını ve derecelendirmeye baz teşkil eden verileri de açıklar.
13) SAHA A.Ş., bir derecelendirilen kurum veya yükümlülüğü izleme ve gözetim faaliyetini sona erdirdiği takdirde ya tahsis ettiği notu geri çeker ya da gözetimi durdurduğunu kamuoyuna ivedilikle açıklar. Bu açıklama, notun en son ne zaman güncellendiğini veya gözden geçirildiğini, gözlemin durdurulma nedenini ve artık güncellenmeyeceği bilgisini de ihtiva eder.
14) Şeffaf olmak ve yatırımcıların ve diğer derecelendirme notu kullanıcılarının farklı derecelendirme kuruluşlarının performanslarını karşılaştırabilmeleri için, SAHA A.Ş. derecelendirdiği farklı sınıflandırmalara tabi kurum ve yükümlülüklerin, kredi derecelendirme kategorilerinin tarihi geçiş ve temerrüt matrislerini açıklar. Bu bilgiler, farklı derecelendirme kuruluşlarının performanslarının karşılaştırılmasını teminen; kanıtlanabilen, ölçülebilen, belirli bir zaman içinde düzenlenmiş, eğer mümkünse standartlaştırılmış tarihi bilgiyi içerir.
2. GİZLİ BİLGİLERİN İŞLENMESİ
1) SAHA A.Ş., bir derecelendirme sürecinde derecelendirilen kurum, yükümlülük, aracı, yüklenici veya düzenleyicisinden alınan kamuya açık olmayan bilgi ve belgelerin (gizli ve kamuya açıklanmamış olanlar dahil) ne şekilde korunacağına dair Gizlilik Yönetmeliği’ni oluşturur, günceller, belgeler ve uygular.
- Bu Gizlilik Yönetmeliği, SAHA A.Ş. ve çalışanlarının derecelendirme süreci ile ilgili olmayan gizli ve/veya kamuoyuna açıklanmamış bilgiyi, yasalar tarafından zorunlu tutulmadıkça, kullanmasını veya açıklamasını önler (derecelendirme sürecinin gerektirmediği durumlarda diğer çalışanlarına da duyurması dahil).
- Bu Gizlilik Yönetmeliği, SAHA A.Ş. ve çalışanlarının gizli ve/veya kamuya açık olmayan bilgilerin dolandırıcılığa, hırsızlığa, kötüye kullanıma veya kasıtsız ifşa etmeye karşı korunmasını da gerektirir.
- Bu Gizlilik Yönetmeliği, derecelendirilen kurum, yükümlülük, aracı, yüklenici veya düzenleyicisinden alınan kamuya açık olmayan bilgi ve belgelerin, yasalar tarafından zorunlu tutulmadıkça, yürürlükte olan anlaşmalar veya bilginin gizliliği ilkesine sadık kalınacağına dair karşılıklı anlayışlar çerçevesinde SAHA A.Ş. ve çalışanları tarafından kullanılması veya açıklanmasını yasaklar.
- Bu Gizlilik Yönetmeliği, derecelendirilen kurum, yükümlülük, aracı, yüklenici veya düzenleyiciye yapılması gerekenler veya yasalar tarafından zorunlu tutulanlar hariç, devam eden derecelendirme süreci ile ilgili bilgileri seçici olarak açıklanmasını da yasaklar.
2) SAHA A.Ş., bir yatırım aracı hakkında gizli ve/veya önemli sayılacak kamuya açık olmayan bilgiye erişimi olan çalışanlarının o aracın alım satımını yapmasını veya başka bir kişiye bu bilgiyi aktararak alım satımda avantaj sağlamasını önleyici Gizlilik Yönetmeliği’ni oluşturur, günceller, belgeler ve uygular.
3. KURUMSAL YÖNETİM, RİSK YÖNETİMİ VE ÇALIŞAN EĞİTİMİ
1) SAHA A.Ş.’nin Yönetim Kurulu IOSCO’nun Kredi Derecelendirme Kuruluşları için Davranış Kuralları’na uyumlu davranış temellerinin oluşturulması, güncellenmesi, belgelenmesi ve uygulanması konularında nihai yetkiye sahiptir.
2) SAHA A.Ş., faaliyetlerinden oluşan yasal, saygınlık, operasyonel, stratejik ve diğer risklerin tanımlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve raporlanmasını teminen bu konuda yeterli deneyime sahip ve icrai görevi olmayan en az iki üst düzey yöneticinin denetiminde bir Kalite Güvence Sistemi oluşturur. Bu sistem, iç denetim işlevinden bağımsız olur ve yönetim kuruluna, IOSCO Kredi Derecelendirme Kuruluşları için Davranış Kuralları’ndaki kontroller dahil olmak üzere sistemin yeterliliğini değerlendirmesine yardımcı olacak dönemsel raporlamalar yapar.
3) SAHA A.Ş., çalışanlarının mesleki yeterliliğini artırmak amacıyla düzenli ve dönemsel olarak eğitimden geçmelerini sağlar. Bu eğitimler; SAHA A.Ş.’nin etik kuralları, derecelendirme metodolojileri, derecelendirme faaliyeti ilgili yasal düzenlemeleri, gizlilik içeren bilgilerin kullanımı ve yatırım araçlarının elde tutulması veya alınıp satılmasını içeren ve çıkar çatışmalarını önleyici politika, prosedür ve kontrolleri ihtiva eder.
4. KAMUYU AYDINLATMA VE PİYASA KATILIMCILARI İLE İLETİŞİM
1) SAHA A.Ş.’nin kamuoyuna yaptığı açıklamalar, IOSCO Kredi Derecelendirme Kuruluşları için Davranış Kuralları hükümlerinde belirtilenler de dahil olmak üzere, eksiksiz, adil, doğru, zamanlı ve yatırımcı ve diğer kullanıcılar için anlaşılabilir olur.
2) SAHA A.Ş., kendi davranış kuralları hükümleriyle birlikte bu hükümlerin IOSCO Kredi Derecelendirme Kuruluşları için Davranış Kuralları hükümlerini nasıl tam olarak uyguladığını tanımlar. Bu hükümlerde bir değişiklik yapılırsa, bu değişikliklerle birlikte değişikliklerin nasıl uygulanacağı da açıklanır.
3) SAHA A.Ş., piyasa katılımcıları ve kamuoyundan gelen şikayetlerin nasıl ele alınacağından sorumlu bir iç kontrol yapısı oluşturur. Bu yapı, şikayetlerin, gizli yapılmış olanlar da dahil olmak üzere, nasıl ele alınacağını düzenler.
4) SAHA A.Ş., aşağıdakileri internet sitesinde açık ve net bir biçimde ve ücretsiz olarak açıklar:
- Etik kurallar;
- Derecelendirme metodolojileri hakkında tanımlar;
- Geçmişe dönük performans bilgileri; ve
- d. IOSCO Kredi Derecelendirme Kuruluşları için Davranış Kuralları hükümlerinde sıralanan diğer bilgiler.