Eratosthenes ve Dünya’nın Çevresi
Eratosthenes ve Dünya’nın Çevresi
Eratosthenes ve Dünya’nın Çevresi
Üzerinde yaşadığımız Dünya’nın çevre uzunluğunu bundan yaklaşık 2200 yıl önce ünlü Yunan Matematikçi Eratosthenes; açı, üçgen ve çember bilgilerini kullanarak tahmin etmiştir. Peki, bunu nasıl yapmıştır?
Mısır’ın kuzeyindeki İskenderiye şehrinde yaşayan Eratosthenes, yaz ortasındaki günlerin tam öğle vaktinde güneş saatiyle inceleme yaparken saat üzerinde yaklaşık 7°lik bir gölge olduğunu fark etti. Fakat aynı zamanlarda güneydeki Syene şehrine güneş dik olarak düşmekteydi ve güneş saati üzerinde hiç gölge bırakmamaktaydı. O zamanlar uzaklık ölçü birimi olarak stadya (yaklaşık 0,15 km) kullanılmaktaydı. İskenderiye şehri, Syene şehrine yaklaşık 5040 stadya uzaklıktaydı. Buradan yola çıkarak Dünya’yı bir daire olarak düşünen Eratosthenes, İskenderiye ile Syene arasındaki mesafenin Dünya’nın merkez noktasında da 7°lik bir açı oluşturması gerektiğini düşündü. Dairenin toplam açısı 360° olduğuna göre 7°lik bir açı yaklaşık 50’de 1’lik bir parça anlamına geliyordu.
Bu nedenle iki şehir arasındaki mesafe, Dünya’nın toplam çevresinin 1/5 ’i olmalıydı ve bu da 5040 · 50 = 252 000 stadya etmekteydi. 252 000 stadya ise yaklaşık 37 800 km’ ye denk gelmektedir.
Günümüzde Dünya’nın çevre uzunluğunun 40 075 km olduğu söylenmektedir. Bu değer ise yaklaşık 2200 yıl önce Eratosthenes’in bulduğu değere oldukça yakındır.