

ISO 9001 Standardı'nın Yapısı
ISO 9001 Standardı, temel olarak 8 ana maddeden oluşmaktadır. Kalite Yönetim Sistemi’ne ilişkin şartlar standardın 4. maddesinden itibaren verilmekte olup, ilk üç madde standarda ilişkin genel açıklamaları içermektedir ve uygulama maddeleri değildir. 4. madde dokümantasyon şartlarını, 5. madde üst yönetimin sorumluluğu ile ilgili şartları, 6. madde kaynakların yönetimi ile ilgili şartları, 7. madde ürün/hizmet gerçekleştirme süreçleri ile ilgili şartları ve 8. madde tüm bu yapılanların ölçülmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili şartları tanımlar. ISO 9001 Standardı’nın maddelerini görmek için tıklayınız.
ISO 9001 Standardı’nın bütün şartları geneldir ve tipleri, büyüklükleri, sağladıkları ürünlere bakılmaksızın bütün kuruluşlara uygulanabilirdir. Bu sebeple, standardın bazı şart(lar)ı kuruluşun ve ürününün yapısı nedeniyle uygulanamadığında bu şartları "hariç tutmak" mümkündür. Bu durum hiçbir şekilde “kaçış” maddesi olarak düşünülmemelidir. Hariç tutulabilecek şartlar, standardın 7. maddesi (ürün gerçekleştirme) ile sınırlandırılmıştır. Bazı hizmet sektörlerinde, örneğin hukuk bürolarında “izleme ve ölçme donanımının kontrolü” maddesinin hariç tutulması bu duruma örnek olarak verilebilir. Bu örnekler çoğaltılabilir. Buna ilaveten, hariç tutmanın yapıldığı yerler, standardın 7. maddesi ile sınırlı kalmadığı ve kuruluşun müşteri ve uygulanabilir birincil ve ikincil mevzuat şartlarını karşılayan ürün sağlama yetenek ve sorumluluğunu olumsuz etkilediği takdirde standarda uygunluk talebi kabul edilmez.
ISO 9001 Standardı, müşteri şartlarını karşılamak sureti ile müşteri memnuniyetini artırmak için Kalite Yönetim Sistemi’nin oluşturulması, uygulanması ve etkinliğinin iyileştirilmesinde proses (süreç) yaklaşımının benimsenmesini teşvik etmektedir. Proses (süreç) yaklaşımı; istenen çıktıyı elde etmek amacıyla, bir kuruluş içerisinde, proseslerin tanımlanması ve etkileşimleri ile birlikte bir prosesler sisteminin uygulanması ve bunların yönetilmesi olarak tanımlanabilir. Proses (süreç) yaklaşımının bir avantajı, hem proseslerin oluşturduğu prosesler sistemi içindeki birbirinden ayrı prosesler arasındaki bağlantılar üzerinde ve hem de bu proseslerin birleşimi ve etkileşimleri üzerinde sürekli bir kontrol sağlamasıdır. Proses (süreç) yaklaşımı hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.
ISO 9001 Standardı, temel olarak 8 kalite prensibine dayanmaktadır. Bunlar; müşteri odaklılık, liderlik, çalışanların katılımı, proses (süreç) yaklaşımı, yönetimde sistem yaklaşımı, sürekli iyileştirme, karar vermede gerçekçi yaklaşım, karşılıklı yararlar sağlayan tedarikçi ilişkileri olarak sıralanabilir. Bu sekiz kalite yönetim ilkesi, Kalite Yönetim Sistemi Standartlarının temelini oluşturur. Kalite yönetim prensipleri (8 kalite prensibi) hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.
ISO 9001 Standardı; çevre yönetimi, iş sağlığı ve güvenliği yönetimi, finans yönetimi veya risk yönetimi gibi yönetim sistemlerine özgü şartları içermez. Bununla birlikte, bir kuruluşun kendi Kalite Yönetim Sistemi’ni; ilgili diğer yönetim sistem şartları ile bir araya getirmesini veya bütünleştirmesini sağlar. Bir kuruluşun, ISO 9001 Standardı’nın şartlarına uygun bir Kalite Yönetim Sistemi oluşturmak amacıyla, kendisinde mevcut yönetim sistem(ler)ini uyarlaması mümkündür.