This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Seri ve paralel bağlama konusunu, dirençlerin seri ve paralel bağlanması, lambaların seri ve paralel bağlanması, pillerin seri bağlaması olarak anlatmaya çalışalım. Dirençlerin Seri Bağlanması Dirençlerin uç uca eklenmesi ile meydana gelen bağlamadır.
Dirençlerin Paralel Bağlanması Dirençlerin birer uçları aynı noktada birleştirilerek elde edilen bağlama şeklidir.
R1 R2 R3
Paralel bağlı devrelerde eşdeğer direnç şu şekilde hesaplanır.
I1
R1
I2
R2
V 2
V 1 I V
1 R
eş
= 1 +1 + 1 R R2 R 3
1
Eğer direnç sayısı iki tane ise şu şekilde hesaplanır.
Seri bağlı devrelerde toplam direnç (eşdeğer direnç) devredeki tüm dirençlerin toplamına eşittir. Eş değer direnç devredeki her bir dirençten daha büyüktür.
= Reş
R1 R2 R1 R2 +
R1
R = R + R + ..... 2
eş 1
R2
R=
eş
Eşit büyüklükte çok sayıda direnç paralel olarak bağlanırsa eşdeğer direnç bu dirençlerden bir tanesinin direnç sayısına bölünmesi ile hesaplanır.
Seri bağlı direnç eklendikçe devredeki eş değer direnç de artacaktır. Seri bağlı devrelerde her bir dirençten eşit büyüklükte akım geçer.
R n
n = Direnç Sayısı
Paralel bağlı devrelerde eşdeğer direnç en küçük dirençten daha küçüktür.
R1
I1 I2 I3
I =I1=I2
Seri bağlı devrelerde, devredeki toplam gerilim her bir direncin uçları arasındaki gerilimlerin toplamına eşittir.
R2 R3
V1 V2 V 3
V =V1+V2
I V
7. Sınıf Fen ve Teknoloji
Seri bağlı lambalardan biri duyundan çıkarılır ya da lambalardan biri patlarsa diğer lambalarda söner. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça lambaların parlaklıkları değişmez. pilin (-) kutbuna bağlanır. Seri bağlamada pil sayısını değiştirmeden ampul sayısı arttırılırsa lambaların parlaklıkları azalır. L M Ampullerde bir dirençtir. I =I1+I2+I3 Paralel bağlı devrelerde büyük dirençten küçük akım. Ampullerin Paralel Bağlanması Birer uçların bir noktada birleşmesi ile oluşan bağlamadır V =V1 =V2= V 3 Paralel bağlı devrelerde toplam akım her bir dirençten geçen akımların toplamına eşittir. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça lambaların ışık verme süreleri azalır. K Ampullerin Seri Bağlanması Ampullerin uç uca eklenmesi ile oluşan bağlama şeklidir. en az parlak (sönük) yanan ise M lambasıdır. Pillerin uç uca bağlanması ile oluşur. Toplam gerilim her pilin gerilimi toplanarak bulunur.7. Seri bağlamada devreye ampul eklendikçe devredeki ampullerin ışık verme süreleri artar. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça eşdeğer direnç azalır. L M K. Devreye ampul eklendikçe devrenin eşdeğer direnci artar. küçük dirençten büyük akım geçer. Paralel bağlı lambaların parlaklıkları eşittir. - Piller seri bağlanınca toplam gerilim artar. M lambalarının parlaklıkları eşittir. Pillerin Seri Bağlanması K Lambaların parlaklıkları sıralamasında en parlak K lambası. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça devrenin elektrik akımı artar.sbsfenci. V toplam V 1 V2 V3 www. Seri bağlamada her lambadan eşit miktarda akım geçecektir ve lambaların parlaklıkları eşit olacaktır. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Paralel bağlı devrelerde dirençlerin gerilimi aynıdır. Bağlama yapılırken pilin (+) kutbu. Devreye ampul eklendikçe devreden geçen akım miktarı azalır. K=L=M Paralel bağlı lambalardan biri duyundan çıkarılır veya lambalardan biri patlarsa diğer lambalar yanmaya devam eder.com . L.
En fazla akımda K lambası üzerinden geçeceğinden K en parlak yanacaktır. Büyük akımın geçtiği yerdeki lamba daha parlak yanacaktır. Lambaların parlaklıkları artar. R1. R2 ve R3 dirençleri arasında R2>R1>R3 ilişkisi olduğuna göre K. www. Başka bir değişle büyük direnç üzerinden küçük akım. K lambasının sönmesine neden olan olay kısa devre olarak adlandırılır.com . En büyük direnç L lambasının olduğu yerdeki direnç olduğuna göre parlaklığı en az olan L lambasıdır. küçük direnç üzerinden büyük akım geçer. Parlaklıkları sıralaması M>K>L K A Şekildeki devrede A anahtarı açık iken K ve L lambaları yanar. K lambasının bulunduğu devrede 1 pil 1 ampulü ışıtmakta L lambasının bulunduğu devrede 2 pil 2 ampulü ışıtmakta M lambasının bulunduğu devrede 3 pil 3 ampulü ışıtmaktadır. Direnci en küçük olan ise M lambasının olduğu yerdeki direnç olduğuna göre en parlak yanacak olan da M lambası olacaktır. K>L=M olacaktır. L ve M lambalarının parlaklıklarını sıralayalım. K M Özdeş pil ve özdeş lambalardan oluşan devrelerdeki K. Lambaların ışık verme süreleri azalır. A anahtarını kapatırsak akım üzerinde direnç olmayan yolu takip eder ve K lambası söner.7. Özdeş K. Lamba başına düşen pil sayısı eşit olduğundan üç ampulünde parlaklıkları eşittir. Örnek: Örnek: K R1 L R2 M R3 Seri olarak bağlanmış lambalar paralel olarak bağlanırsa. L ve M paralel bağlı olduğundan parlaklıkları eşittir. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Örnek: Örnek: L Pillerden biri ters bağlanırsa devreden akım geçmez. L ve M lambaların parlaklıklarına bakacak olursak. V V V Şekildeki devrelerdeki piller ve ampuller özdeş olup.sbsfenci. Kısa Devre L Akım ile diren ters orantıdır. L ve M lambalarının parlaklıkları sıralamasına bakalım.
3 Ω luk direncin bulunduğu yerde kısa devre olduğundan 3 Ω u eşdeğer direnç hesaplarken değerlendirmeye almayacağız. Gül. 2. Devrenin eşdeğer direnci 6 Ω olacaktır. e) K ve L lambalarının beraber yanması için.3 ve 5 numaralı anahtarlar kapatılmalıdır. Lambaların ışık verme süreleri azalır. 1. 1 numaralı anahtarı kapatmak yeterli olacaktır. 2. 2. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Örnek: Soru:2009 SBS 3 6 Şekildeki devrenin eşdeğer direncini bulalım. d) Bütün lambaların yanması için.com . bütün anahtarları kapatmak gerekmektedir. Lambaların parlaklıkları artar. 4 ve 5 numaralı anahtarları kapatmak yeterli olacaktır. Örnek: Çözüm: a) Yalnız K lambasının yanması için. c) Yalnız M lambasının yanması için.sbsfenci. Tuğba ve İlker’in tahminlerinden sadece Tuğba’nınki doğrudur.7.3 ve 5 numaralı anahtarları kapatmak yeterli olacaktır. Seri bağlı lambalar paralel olarak bağlanırsa. b) Yalnız L lambasının yanması için. Devrenin eşdeğer direnci azalır. www. Doğru cevap B seçeneğidir.
İfadesini test edebiliriz. 4 numaralı lamba yanar. I-Seri bağlı devre elamanların hepsinin üzerinden eşit akım geçer. direnci büyük olan koldan düşük akım geçer. www. çünkü paralel bağlı kollardan bir kolda 2 diğer kolda 1 lamba var. ana koldan geçen akıma eşittir. III-Devrede direnci küçük olan koldan yüksek. Doğru cevap A seçeneği olur.sbsfenci. çünkü devremizde seri ve paralel bağlı durum var. İfadesini test edebiliriz. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Soru: 2010 SBS Soru: 2008 SBS Çözüm: L anahtarı kapatılıp K anahtarı açılırsa 1 numaralı lamba söner. Doğru cevap D seçeneğidir. İfadesini test edebiliriz. 2 ve 3 numaralı lambaların parlaklığı değişmez. Devrenin eşdeğer direnci değişmez Ana koldan geçen akım değişmez. Burada bu ifadeyi test edebiliriz.com . II-Paralel bağlı devre elamanlarının üzerinden geçen akımların toplamı.7. Yorumlara bakalım.3 ve 4 numaralı lambalar birbirine paralel olur. Her üç ifadeyi de test edebiliriz. Çözüm: Devreye baktığımızda seri ve paralel bağlı lambaların olduğu görülmektedir. 2. çünkü devrede seri bağlı durum var.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.