Güney Kıbrıs, mevduata vergiyi reddederken AB yardım planını da kabul etmedi. Bankalar hâlâ kapalı. Bu gidişle radikal bir adım atılmadan bankaları yeniden açmak da mümkün değil.
■ Olabilecek en iyi seçenek bankaların yeniden sermayelendirilmesi yoluna gitmek. Güçlendirilmiş sermaye karşısında mevduat sahiplerinin bankalara hücumu azaltılabilir. Ama yine belli bir sermayenin ülke dışına çıkması artık kaçınılmaz. En muhtemel alıcı adaylar ülkede en büyük mevduata sahip Ruslar olabilir.
■ İkinci seçenek sermaye kısıtlamasına gitmek gibi, AB normlarına da uygun olmayan bir yola sapılabilir. Ancak burada kısa süreli bir zaman kazanılabilir. Eninde sonunda ortaya bir önlem paketi konulmalı ki, parayı adada tutmaya devam edebilsin.
■ Üçüncü seçenek AB'nin ve özelde Alman Başbakanı Merkel ile IMF'nin kararını değiştirmesi, yumuşatması olabilir. Gerçekleşme ihtimali en yüksek seçenek de bu. Rumlar da oyunu iyi oynuyor. Rusya ile görüşme, petrol ve üs verme olayını pazarlık etme, İran'ı araya karıştırma, AB'yi ikna etmede, hatta daha yüksek boyutlu yardım almada etkili olabilir. Kaldı ki kurtarma olayındaki beceriksizlikler ve yapılan hatalardan dolayı artık daha fazla kaynak gerekiyor.
■ Dördüncü seçenek adanın Akdeniz'deki petrol rezervini çıkarmayı ve işletmeyi Rus Gazprom'a devredebilecek ve karşılığında bugünden kaynak temin edebilecek olması. Bu durum düşük bir seçenek. Çünkü kurtarmanın Rusya tarafından gerçekleşmesi demek, patronun da AB değil, Rusya olması demek. Buna da AB razı olmaz. Güney Kıbrıs'ı Euro'dan ve Birlik'ten atabilirler.
TÜRKİYE İÇİN EN KÖTÜSÜ: İhtimali çok düşük ama bu seçenek Türkiye açısından en kötüsü. Çünkü, Akdeniz'deki petrolde KKTC'nin de payı var. Nasıl ki, AB bölünmüş bir halde adayı birliğe kabul etti, bu durum Türkiye için sorun yarattıysa şimdi petrol haklarının devri de Rusya ile benzer sorunlara yol açabilir. Türkiye Rusya ilişkilerini gerebilir.
■ Son seçenek de, Güney Kıbrıs'ın Euro'dan ayrılması, Kıbrıs Lirası'na dönmesi ve bu arada bir devalüasyon yaşaması olabilir. Yerleşiklerin varlıklarının yaklaşık yarı yarıya azalması anlamına gelen bu seçeneği de siyasetçiler ve Rumlar istemez. Yüzde 10 vergiye razı olmayan yüzde 50 devalüasyona evet demez. İhtimali en düşük senaryo da bu.
PARA ALMANYA'YA: Neresinden bakılırsa bakılsın Güney Kıbrıs'ı kurtarmanın bedeli AB ve çevre ülkeler için makul düzeylerdeyken, yapılan yanlışlıklar sonucu artık daha yüksek. Artık sorun yaşayabilecek Avrupa ülkeleri bankalarından mevduat çekilişleri yaşanabilir. Para, güçlü ülkere yönelmeye başlar. Almanya'nın bu hafta başından itibaren 2 yıllık tahvil faizi yeniden negatife döndü. Sermaye güçlü ülkelere kaçmaya başladı bile. Kaçılan tek yer Kuzey Avrupa'nın güçlü ekonomileri değil. Dünyanın en güçlüsü olarak Amerika da sığınılan bir liman. Bu nedenle dolar güçleniyor ve borsaları yükseliyor.
Rusya fobisi, kara para aklama ve bankacılık sektörü bir araya gelince AB ve Almanlar'ın gözü gerçekleri göremedi, yanlış bir karar aldılar. Ancak karar Güney Kıbrıs'tan döndü. Uygulama daha farklı olacak gibi.
SONUÇ: "Ne türde yaşarsan o türde düşünürsün." Azeri atasözü