İçerik
Kısaca Sosyopat
Sosyopatlar genelde antisosyal davranış sergileyen, başkalarına yönelik empati eksikliği, anormal ahlaki davranış görüntüleri ve toplumun normlarına uymamakla karakterize olan insanlar olarak tanımlanır. Antisosyal kişilik bozukluğu yaşayan insanlara genellikle "sosyopat" denir. Sosyopatların sergileyebileceği diğer özelliklerden bazıları; yalan söylemek, dolandırıcılık davranışları, sorumsuz davranışlar, uyuşturucu ya da alkol kullanımı, yasalarla ilgili sorunlar, başkalarının haklarını ihlal etme, agresif davranışlar ve daha fazlasıdır.
Sosyopatlar
"Kendilerine hitap etmeyen ve genellikle; saldırganlık, tehdit ve sözlü istismara başvurma eğiliminde olan durumlarla karşılaştıklarında, sosyopat'lar genellikle sinirlilik, rahatsızlık ve tehdit ifadelerini kontrol edemezler."
Sosyopatik kişilik bozukluğu, 15 yaşından önce çocukluk çağında sürekli bir antisosyal davranış öyküsü içermektedir ve tedavi edilmedi takdirde, hastalık yetişkinlik çağında devamlılığını sürdürür. Sosyopatlara aynı zamanda kişilik bozukluğun başlıca nedenlerinden biri olan; 15 yaşlarındaki farklı çevresel faktörlerden de etklenmiş olabilir.
Bu bozuklukla doğan hiç kimse olmadığı halde, sosyopatik kişilik bozukluğu, 15 yaşından önce çocukluk çağında sürekli bir antisosyal davranış öyküsü içermektedir ve tedavi edilmediği takdirde, hastalık yetişkinliğe geçer. Sosyopatlara, aynı zamanda, bireylerdeki bozukluğun başlıca nedenlerinden biri; 15'li yaşlarında farklı çevresel faktörlerden de etkilenmiş olabilmesidir.
Çevresel faktörlerden bazıları, terk etme, yoksun bırakma, cinsel taciz, duygusal istismar, antisosyal ve fiziksel tacizle diğer kişilerle olan ilişkileri içerebilir. Bozukluğun başlıca nedeni olarak tanımlanan belirgin biyolojik nedenler olmamasına rağmen, araştırmalar, sosyopatik kişilik bozukluğu yaşayan insanlar için, beynin bir kişinin kendi hatalarından öğrenmesi ve cevap vermesinden büyük ölçüde sorumlu olduğu görüşündedir. Üzgün ve korkulu yüz ifadeleri ortalama bir insandan daha küçük olma eğilimindedir. Araştırmacılar, bunun sosyopatlarda başkalarına karşı empatinin olmamasının nedeni olabileceğini düşünüyorlar. Hormonal dalgalanmaların aynı zamanda bozuklukta rol oynadığını gösteren teoriler de mevcuttur.
Sosyopati rahatsızlıkları yaşayan insanlar yüzeysel olarak büyüleyici olma eğilimindedirler.
Ayrıca çevrelerindeki kişilerin manipülasyonu, her şeyin kontrolü altında olma isteği ve çoğunlukla ağır sonuçlar doğuran ve sığ duygulara yol açan davranışları sergileme eğilimi gösterirler. Sosyopatlar aşağıda belirtilen eğitimleri gösterebilir:
- Hayvanlara işkence
- Pişmanlık duygusu yaşamadan manipüle etmek
- Başkalarının güvenliği veya kendi kendine önemsememesi
- Dedikleri ve yaptıkları arasında ki tutarsızlıklar
- Sürekli mazeret uydurması ve yakalandığında yalan söyleyerek karşılık vermesi
- Herhangi bir sosyal durumu bir sınav ya da yarışma olarak algılaması
- Utanç verici bir durumda dahi olsa en ufak utanç dahi duymaz
- Yasalarca tutuklanması olası eylemlerde bulunmak
- Zayıf noktaları algılama ve bunları kişisel zevk veya kazanç için kullanma konusunda motive olma
Sosyopatlar yasaları ve kuralları anlama yeteneğine sahiptir, ancak sosyopatların bir parçası olarak onları yargılayacaklardır. Kuralların arkasındaki empati veya duygusal anlayışa sahip değildirler. Konuşma esnasında el hareketlerini her zamankinden daha fazla kullanırlar. Bu eğilimler, düşünce ve duyguların konuşmaya dönüştürülmesindeki güçlüğü yansıtır.
Sosyopatlığın Belirtileri ve Özellikleri
Zihinsel Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabı (DSM), bir antisosyal kişilik bozukluğu yaşanması, teşhisi konulması için bir kişide bulunması gereken belirtilerin bazılarına yer vermiştir. Bir kişinin sosyopat teşhisi için, aşağıda belirtilen belirtilerin en az 3 veya daha fazlasına sahip olması gerekir:
- İçinden geldiği, düşünmeden gibi davranır.
- Duygu ya da sığ olmayan davranışlar sergiler.
- Toplumsal normlara uyma ve yasaları ihlal etme becerisi
- Çevrelerindeki başkalarının güvenliği konusunda endişe etmiyor ya da kendilerin
- Saldırgan tavırlar sergiler ve genellikle fiziksel kavgalara ve saldırılara girme eğilimindedir
- Gelecek için plan yapamamasından dolayı dürtüsel davranışı gösterir
- Yalan söyleyebilir, başkalarının sırlarını açık edebilir ve çevresinde bulunan kişilere lakap takabilir
- İkili ilişkilerde hilekar davranabilir
Araştırmalar, bir sosyopatın asla toplumun kurallarına uymadığı için kendi eylemlerinin sonuçları hakkında rahatsızlık duymadığını ortaya koymuştur. Bazen bu insanlar benzer düşünen insanlara ilham verebilirler.
Antisosyal insanlarda yaygın olan ek özelliklerden bazıları, çoğunlukla zekidir ve onlar hakkında yüzeysel bir çekiciliğe sahiptir. Acımasız yöntemleri kullanarak başarıya ulaşabilirler. Bu özelliklerden dolayı, kendi hatalarından hiçbir zaman ders çıkartamazlar ve toplum tarafından ahlaka aykırı ve tabu olarak nitelendirilen belirli etkinliklere maruz kalmaktan çekinmezler.
Narsistik Sosyopat
Antisosyal kişilik bozukluğu yaşayan bazı insanlarda 'Narsistik Kişilik Bozukluğu' olarak bilinen başka bir zihinsel sağlık bozukluğu yaşanma eğilimi vardır. Etkilenenler genellikle "narsistik sosyopatlar" ya da "narsistik özelliklere sahip sosyopat" olarak adlandırılır ve böyle bir durum son derece tehlikelidir. Çünkü bu insanlar yardım edilmek istememektedirler. Bu insanlar çoğu zaman kendilerini yakından ilgilendiren diğer kişilere veya kendi aile üyelerine zarar verdiyse bile, çok manipülatif eylemler için dahi pişmanlık duymazlar. Narsistik bir sosyopatın amaçlarına ulaşmasını engelleyecek hiçbir şey yoktur. Mümkün olan herhangi bir yolla hedeflerine ulaşmak için son derece yüzeysel olan cazibelerinin yanı sıra akıllarını da kullanırlar. Bu insanlar çoğu zaman kendilerinin her şeyin üzerinde olduğuna inanırlar ve kimsenin onlarla aynı fikirde olmamasına önemsemezler.
Sosyopatla Mücadele
Sosyopati için tedavi veya bilinen bir tedavi yoktur. Gerçek şu ki, bazı kanıtlar terapinin sosyopatları daha da kötüleştirdiğini gösterir. Çünkü insanların zayıf noktaları hakkında daha fazla bilgi edinmek için terapötik etkileşimleri kullanıyorlar; Daha iyi manipüle etmey ve başkalarının inandırabileceği daha iyi bahaneler öğrenecektir. Terapistlerinden edinebilecekleri bir bilgi olmadıkça, genellikle terapiyi sürdürmezler.
Bunu göz önüne alırsak, bir sosyopatla başa çıkmak için tek bir çözüm vardır: Onları iyi yaşam için hayatınızdan tamamen çıkarın. Bu radikal gibi görünse de, dikkatini, zamanı, parasını ve olumlu tutumunu göz önünde bulundurarak kendinizi korumanız gerekiyor. Sosyopatiyi iyileştirmek ya da ona yardım etmek hayatınızın anlamsız bir israfıdır. Kendi hedefleriniz ve hayatınız çok daha önemli.