Venöz Bacak Ülserlerinde Debridman
Cochrane derleme özeti
Arka plan
Venöz bacak ülserleri olağan rastlanan tipte bir bacak yarasıdır. Ağrı, stres, sosyal izolasyon ve depresyona neden olabilir. Bu ülserlerin iyileşmesi yaklaşık 12 hafta alır ve denenen ilk ve en iyi tedavi kompresyon bandajıdır. İyileşme sürecini hızlandırmak için ölü veya ölmekte olan dokuları yara yüzeyinden uzaklaştırmak (debridman) iyileşmeyi hızlandırabilir. Debridman sağlamak için altı farklı yöntem kullanılabilir: Bistüri gibi bir cihazla (anesetezili veya anestezisiz - sırası ile cerrahi debridman ya da keskin debridman); yıkama solüsyonları ve pansumanlarla (mekanik debridman); etkilenen dokuyu parçalayan enzimlerle (enzimatik debridman); yaranın kendi iyileşme sürecini desteklemek için nemlendirici pansumanlar veya doğal ajanlar veya her ikisi birden (otolitik debridman) veya böcek larvaları (biyocerrahi debridman).
Amaçlar
Bu farklı metotların yara debridmanında ne kadar etkili olduğunu belirlemek için tıbbi araştırmalardan sağlanan kanıtları değerlendirdik. Ayrıca debridmanın venöz ülserlerin iyileşmesinde, eğer varsa, ne etkisi olduğunu ve iyileşme sağlamada hangi debridman metodunun debridman yapılmamasına karşı daha iyi olduğunu anlamak istedik.
Araştırma metotları
Çok çeşitli elektronik bilgi tabanlarını ve konferans bildirilerini 10 Şubat 2015 tarihine kadar araştırdık. Herhangi bir kurumda bakılan, yaştan erkek ve kadınları dahil eden herhangi bir dilde yazılmış, herhangi bir ülkeden çalışmaları, yayınlandığı tarihe sınır koymadan derledik. Sadece sağlam araştırmalara ilgi gösterdik, bu yüzden araştırmamızı randomize kontrollü araştırmalarla (hastaların denenen metotlara rastgele atandığı) sınırladık. Tüm katılımcıların bacak ülseri yaralarında mevcut ölü dokuları olması istendi.
Sonuçlar
Toplam 715 katılımcı üzerinde yürütülmüş 10 araştırma bulduk. Bu araştırmalar çeşitli ülkeler ve bakım kurumlarında yürütüldü. Katılımcıların yaş ortalaması 68 ve kadınlar çoğunluktaydı. Çalışmaların çoğu küçüktü, yarısına 67’den az katılımcı alınmıştı. Araştırmalarda yapışkan olmayan pansumanlar gibi otolitik metodlar, çok küçük boncuklar; biyosellüloz pansumanlar; bal; jeller; gaz bezi ve enzim kullanılan metotlar gibi farklı debridman metotları kullanıldı. En sık denenenler otolitik debridman metotlarıydı. Cerrahi, keskin veya mekanik debridman metodlarını test eden ve debridmanı debridman yapılmamasına karşı test eden çalışma belirleyemedik.
Değerlendirilen metotların herhangi birinin diğerinden daha iyi performans gösterdiğini söylemek mümkün olmadı. Dört hafta sonra %50 debride edilen debrisli ülserlerin 12 haftadan önce iyileşme ihtimalinin daha yüksek olduğunu ve balla debride edilen ülserlerin, hidrojelle debride edilenlere kıyasla 12 haftadan önce iyileşme ihtimalinin daha yüksek olduğunu düşündüren bazı kanıtlar bulundu. Halen belirsiz kalan debridmanın kendisi ya da özel herhangi bir debridman şeklinin venöz ülser tedavisinde faydalı olduğudur.
Çoğu küçük boyutlu ve kısa süreli olduğundan, belirlenen çalışmaların genel kalitesi düşük olarak belirlendi. Çalışma başlangıcında yara yatağında mevcut debrisin miktarı, tedavi rejimleri, tedavilerin süresi ve debridman tedavilerinin ne kadar iyi iş gördüğünü değerlendirme metotları anlamında farklar vardı.
Altı araştırmada yaraları değerlendiren kişiler her hastanın almakta olduğu tedavi tipinden haberdardı ki bu değerlendirmelerin tarafsızlığını etkilemiş olabilir.
Beş çalışmada tüm sonuçlar (sonuç beklentileri) hakkında bilgi sağlamadı ve değerlendirilen debridman metodunun önemli fayda ve zararlarına dair bu eksik bilgiler, bu araştırmalarda kayırma hatası riskinin yüksek olduğu ve güvenilmez sonuçlar sağladığı anlamına gelir.
Sadece iki çalışma tedaviye bağlı yan etkileri bildirdi; bunlar ülser etrafındaki deride maserasyon, enfeksiyon ve cilt enflamasyonuydu.
Kaynak
Gethin G, Cowman S, Kolbach DN. Debridement for venous leg ulcers. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 9. Art. No.: CD008599. DOI: 10.1002/14651858.CD008599.pub2.
Orijinal özet için: Bacak Ülserleri
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin