ABD'nin 1915 olaylarını "soykırım" olarak tanıması iki farklı değerlendirmeye yol açtı.
Bir kesim, Joe Biden'ın Ermeni lobisine verdiği sözleri yerine getirdiğini savunuyor; dolayısıyla "soykırım" kararını "iç siyasete" bağlıyor. Bundan "stratejik" sonuçlar çıkarılmaması taraftarı.
Diğer bir kesim de ABD'nin Türkiye ile ilişkileri tümden dinamitleyecek, "stratejik müttefikliği" bitirecek bir karar verdiğini savunuyor. Türkiye'nin de aynı kararlılıkla, başta İncirlik Üssü'nün kapatılması olmak üzere ABD'ye karşı bir dizi tepkisel tedbirler almasından yana.
ABD'nin "soykırım" kararını değerlendirirken öncelikle "neden şimdi" sorusunu doğru yanıtlamak gerekiyor.
Yıllardır tekrarlanan, her 24 Nisan'da endişeyle beklenen ABD açıklaması neden bu yıla denk geldi?
Her şantajın da bir sonu olduğu gibi başımızda Demokles'in kılıcı gibi sallanan bu "soykırım" şantajının da sonuna gelindi.
Yıllardır Türkiye'yi "soykırım" sopasıyla hizaya getirmeye çalışıyorlardı. 1915 olaylarının "soykırım" olarak tanınması öyle büyük bir korkuya dönüşmüştü ki, her sene ABD'de lobiler yapılır, ABD başkanları etkilenmeye çalışılır, "genocide" yerine "Meds Yeghern" dediğinde bir rahatlama yaşanırdı.
Nihayet, bu şantaj döngüsü Joe Biden'ın açıklamasıyla sona erdi. Evet, "neden şimdi" sorusunun yanıtı "soykırım" sopasının işlevini yitirmesiyle bağlantılı. "Soykırım" şantajıyla Türkiye'yi hizaya getirme ihtimalleri kalmadığında bu kararı aldılar. Korkutup tavizler koparamıyorlar artık Türkiye'den.
Türkiye, dış politikada bağımsızlaşıp özgüvenini kazandığı bir sırada "soykırım" yalanına sarıldılar.
Ortada şu lobinin, bu lobinin de bir zaferi yok. Lobilerin Amerikan dış politikasını belirlemesi mümkün değil. Ermeni lobisi yüz yıldır Batılı devletler tarafından kullanılıyor. Zaten bu devletlerin kışkırtması ve müdahalesi üzerine doğan, büyüyen ve varlıklarını hâlâ bu ilgiye borçlu olan bir lobiden bahsediyoruz.
Muhalefetin işaret ettiği gibi ortada bir zafiyet de yok. Türkiye içeride ve dışarıda en güçlü evreyi yaşadığı için bu karar verildi. O korkutup istikamet verdikleri uydu devlet; zayıf, güçsüz Türkiye olsaydı karşılarında, bu şantaj döngüsü de devam ederdi. Azamisini koparana kadar sürecekti bu döngü; fakat bölgesel güce, küresel aktöre dönüşünce Türkiye, ellerindeki bütün kozları masaya sürmek zorunda kaldılar.
Türk-Amerikan ilişkileri son on yıldır zaten kötüye gidiyordu. ABD'nin, PKK'ya güney sınırımızda garnizon bir "terör devleti" kurdurma çabaları Türkiye'yi yeterince uyandırmıştı. 15 Temmuz darbe girişimi, ABD'nin gerçek yüzünün deşifre olmasını beraberinde getirdi ve "stratejik müttefikliğin" aslında ABD'nin yüzüne geçirdiği bir maskeden ibaret olduğu açığa çıktı.
Bu yüzden Washington'un, 1915 olaylarını "soykırım" olarak tanıması Ankara'da çok büyük şaşkınlık yaratmış değil. İlişkilerin mevcut düzeyine bakıldığında zaten bugün yarın atılması beklenen muhtemel adımlardan biriydi.
ABD Yönetimi "soykırım" kararıyla Türkiye'yi, Batı ittifakından uzaklaştırıp zayıflatma hesapları yapıyor şüphesiz. Muhalefetin de tahriklerine kapılıp Hükümet'in duygusal tepkiler vermesini bekliyorlar.
Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan tecrübeli ve Amerikan yönetiminin kararı karşısında soğukkanlılığını koruyor. Ankara, gerekli tepkilerin dışına çıkmıyor. Dış politikada eski defterleri karıştırarak çıkarılan faturalar değil, başka faktörler etki ve sonuç üretir. Ülkeler arasında ilişkileri gönül bağları belirlemez; bu alanda ağırlıklı olarak ekonomik, kültürel, siyasal ve askeri güç düzeyleri belirleyici olur. Türkiye de karada ve denizde en fazla etki ve güç ürettiği bir dönemi yaşıyor. Tarihin eski sayfalarından çıkarılan argümanlarla Türkiye'yi durdurmaları mümkün değil. Sadece kendi ellerini açık etmiş olurlar ki, bu da artık kimseyi şaşırtmıyor.