Zihin haritası gibi yöntemlerin sürdürülebilirliği maalesef yoktur. Sana önerebileceğim en iyi yöntemlerden birisi 4 kalem tekniğidir.
Eski forumda buna ilişkin bir yazım vardı. Şöyle ki, kırmızı-yeşil-mavi 3 tane kuru boya ve normal kurşun kalem olmak üzere 4 tane kalem ediniyorsun.
Yeşil kalem:
Keywords da denilen anahtar kelimelerin/kavramların altı çizilecek.
Kırmızı kalem:
Sayfada önemli gördüğün, vurucu yerlerin altını çizeceksin. Bu her zaman bir cetvel edasıyla dümdüz bir çizgi olmak zorunda değil, çok önemliyse bayağı vurgulu çizersin.
Mavi kalem: Daha az önemli gördüğün ama daha sonra baktığında "bir göz atsam iyi olabilir" diyeceğin bölümleri kenarlarına işaretler koymak suretiyle mavi kalemi kullanabilirsin.
Siyah kalem: Siyah kalem derken, klasik kurşun kalemden söz ediyoruz. Paragraflarda kendine göre başlıklar oluşturmak için kullanacaksın. Her paragrafta anlatılanlar her ne kadar konu bütünlüğü olsa da, kendine göre ayrı bir başlığı gerektiriyor genelde. O başlıkları sen bulacaksın ve kenarlara yazacaksın... Ayrıca her sayfada en vurucu, en önemli cümleleri sayfanın en üstüne not alacaksın. Gene isteğe bağlı olarak kendi notlarını kenarlara almanı sağlayacaktır.
Tüm bunları yaptın. Peki ya sonra?
Yukarıdaki tüm aşamaları örneğin okuduğun kitaptaki bir bölüme uyguladın. Ve daha sonra bölüm bittiğinde, bölümün ilk sayfasından itibaren ilk önce tüm yeşil
kalemle altını çizdiğin anahtar kelimeleri bir kez okuyacaksın. Bu senin anahtar kelimeleri bir tablo halinde görmeni sağlayacak. Yani o bölümün haritasını zihninde oluşturacaksın. Renkler bunu desteklemiş olacak.
Daha sonra tekrar bölümün başına dönüp, kırmızı
kalemle çizdiklerini okuyacaksın.
Tekrar bölümün başına dönüp bu kez mavi
kalemle çizdiklerini okuyacaksın.
Son olarak gene bölüm başına dönerek siyah
kalemle oluşturduğun başlıkları, aldığın notları ve en üste yazdığın her sayfadaki vurucu cümleleri okuyacaksın.
Tüm bunlarla artık o bölümü geçebilecek duruma gelirsin. Artık gerekeni uyguladın demektir. Ha bu asla zorunlu değil ama çok istersen eğer, bölümden anladıklarını güzel bir özet halinde ayrıca bir deftere ek olarak kaydedebilirsin. Ya da sanal bir not defteri de tutabilirsin (Notion, Evernote, One note gibi programlar aracılığıyla). Ancak bu sistemle ek olarak not almaya gerek kalmayacaktır.
Hayırlı olsun, artık o bölüm senin için oturmuş bir hale gelecek. 3 ay, 6 ay, 1 yıl sonra bile kitaba dönüş yaptığında artık o kitabı hızlıca tarama imkanın olacak. Aynı zamanda kalıcılığı arttırmış olacaksın, zira okuduğumuz hemen her kitabı bir müddet sonra çok çok düşük bir miktarla hatırlıyoruz. Genelde bizde uyandırdığı duygular akılda kalıyor...
Zahmetli midir? Biraz. Günde 40 sayfa okuyorsan bu 15 sayfaya kadar düşebilir belki. Ancak kalıcılığı arttırırsın. Zira çok hızlı okumak, muhtemelen hızlı unutturacaktır. Ne demişler easy come and easy go