Napolyon'un Moskova seferi
1. Napolyon'un Moskova seferinin amacı Çar I. Aleksandr'ı Britanyalı tacirlerle ticaret yapmaktan alıkoymak ve böylece Birleşik Krallık'ı barışa itmekti. Fakat Napolyon Moskova konusunu bir saplantı haline getirmişti.
2. Napolyon 1812 yılı Haziran ayında 450 ile 600 bin arasında olduğu tahmin edilen bir ordu ile Rusya'yı işgal etti. Rus kuvvetleri ise takviyelerle beraber yaklaşık 400 bin askerden oluşuyordu.
3. Bu savaşta Çar I. Aleksander 67 yaşındaki Prens Mihail Kutuzov’u Rus ordularının kumandanlığına getirmişti.
4. Eylül'ün 7. gününde Borodina kasabasında bir gün süren kanlı bir muharebe gerçekleşti.Bu muharebede ölen ve yaralanan Rus askerlerinin sayısı katılan 100 bin kişinin 40 bini civarındaydı. Fransızların kaybı ise katılan 120 bin askerden 28 bin kişiydi.
5. Kutuzov muharebeyi durdurmaya ve Moskova'nın güneyine çekilmeye karar verdi. Napolyon Vorobyovı tepelerinden Moskova’ya bakarken “En sonunda bu ünlü şehir karşımda” demişti. Ancak Kutuzov şehri boşaltınca Napolyon şaşkınlığa uğramıştı. “Nasıl yani bütün bunları bırakıp gidiyorlar mı?” demişti. 14 Eylül’de Napolyon Kremlin’e geldi.
6 .Görüş birliği olmamakla birlikte Rus vali tarafından kasıtlı olarak yangın çıkarıldığı sanılıyor. Napolyon'un karargahında levazım birliğinde görevli olan yazar Stendal yangını şöyle tarif etmiş: “Dibi toprakta ucu gökyüzüne doğru uzanan bakır rengi bir duman piramidi.” 20 Eylül 1812'de alevler söndüğünde şehrin beşte dördü yanarak yok olmuştu.
7. Yangın Kremlin’i de etkileyince Napolyon kaçmak zorunda kalmıştı. Kış erken ve beklenmedik bir şekilde gelmiş, general kış da savaşa dahil olmuş, yakılmış şehirde Fransızlar erzaksız kalınca geri çekilmek zorunda kalmışlardı.
8. İşgal boyunca genel olarak Fransız ordusunun en büyük sorunu tedarik zincirindeki aksaklıklar olmuştu.
9. Yine savaş süresince Rus köylülerinin gerek ordunun saflarında savaşarak ve gerekse gerilla tarzında yaptıkları saldırılarla savaşın gidişatını önemli ölçüde değiştirmeleri etkili olmuştu.
10. Bu savaşta Çar I. Aleksandr, General Kutuzov ve bütün halkın yenilgiyi kabul etmeyen duruşu önemli bir rol oynamıştı.
11. Öfkesini ve hayranlığını gizlemeyen Napolyon'un savaşın sonunda “Ne insanlar, ne kararlılık ama” dediği söylenmektedir.
12. Napolyon'un Moskova'dan kovulması sonrasında Çar I. Aleksandr tarafından Kurtarıcı İsa adında bir katedral yapılması emredilmişti.
Samih Güven