Son yüzyıla göçler ve savaşlar yüzyılı demek, yanlış bir genelleme olmaz sanıyorum. İkisi büyük, onlarca savaş ve milyonlarca insanın bulundukları yerlerden başka yerlere göç edişleri... Balkanlar'dan Türkiye’ye göçenler, Avrupa'dan Filistin'e, Filistin'den Arap ülkelerine... Göçler, sürgünler, geride bırakılan topraklar, hiç geriye dönülmeyecek göçler, belki bir gün döneriz ümidi ile yapılan göçler... Türkiye'den Almanya'ya yapılan göçleri, muadillerinden bir nebze ayırabileceğimizi sanıyorum.
Bu göçün farkı ne?
Türkiye'den Almanya'ya işçi göçleri, 2. Dünya Savaşı sonrası işçi sıkıntısı çeken Almanya'nın, Türkiye'den geçici işçi talebi ile başladı. En başta amaç, ikişer yıllık değişimlerle, belirli bir süre işçi temin etmekti. Anadolu'dan binlerce insan, bu kısa ve kârlı iş için kuyruklara girdi, gayri insani muamelelere katlandı ve Almanya'ya işçi olarak kabul edildi. Fakat 2 sene içinde bitmesi beklenen bu hikaye, şu an 50. yılını doldurmuş bulunuyor.
Planlar, kısa süre sonra Almanya'nın yeni gelecek işçilere yatırım yapmanın maliyetinden korkması ile değişmeye başladı; her işçi grubu için ayrı bir emek sarf etmek gerekiyordu ve yeni işçilerin ülke ile uyum sağlaması zaman alıyordu. Bu durumda Alman hükümeti, geçici işçilik sürelerini uzattı. Ve zaman içinde önce geçici işçilerin ailelerini de yanlarına almalarına müsaade edildi, sonrasında bu işçilere -zorla da olsa- vatandaşlık verildi. İnsanlar buraya yerleşmeye başladı.
Araya giren mesafeler
Fakat bu insanlar, hangi ülkenin vatandaşılarıydı? Bu insanları kimler sahiplenecekti? Bu sorular, uzun bir süre belirsizliğini korudu. Ne Türk hükümeti ne Alman hükümeti ilk yıllarda bu insanları korumaya yanaşmadı, ve daha da önemlisi, ne Almanlar ne de Türkler için göçmenler “kendilerinden” insanlardı.
Almanlar Türkleri, yabancı oldukları için dışlıyorlardı, Türkiye'deki akrabaları ve arkadaşları da “Almancı” olarak tanımladıkları dostlarını bağırlarına çoğu zaman eskisi gibi basmıyordu. Araya mesafeler girmişti, araya ayrılık girmiş ve göçmenlerin yaşam şartları, mecburen değişmeye başlamıştı.
Fakat onlar, tüm zoruklara, tüm ikiliklere ve tüm belirsizliklere rağmen hem Almanya'da yerleştiler, hem de göç ettikleri topraklarda kalan köklerini derinleştirdiler. Her fırsatta ülkelerine destek oldular, birçok kişi kendilerine sırt çevirmiş olsa da onlar hiç kimseye küsmediler, küsemediler.
Geçen yıllar içinde Almanya, Türkiye'deki birçok insan için bir dost kapısı oluverdi, zor zamanda sığınılacak kapı oluverdi. 80 sonrası pek çok siyasi yasaklı öncelikle Almanya'ya başta olmak üzere Avrupa'daki akrabalarının yanına göç etti, 90'lı yıllarda Almanya'da yaşayan Türklerin desteği ile pek çok firma ve holding kuruldu. Almanya'daki Türkler, aradaki mesafeye rağmen her daim, Türkiye'deki bütün meseleleri yürekten yaşadı.
Bu hikaye belgesel oldu
Bugün, Almanya'ya yapılan göçler 50. yılını geride bırakmakta. Peki Almanya'ya kalkan bu tren, nereye gitti? Yahut, 50 yıldır nereye gidiyor?
Kuzey Haber Ajansı tarafından hazırlanan “Almanya Treni” belgeseli, 24 Ocak Salı günü, göçün başladığı Sirkeci garında, aralarında bakan Bekir Bozdağ'ın da olduğu pek çok misafire tanıtıldı. 29 Ocak Pazar günü ise belgeselin ilk bölümü yayınlandı.
Yarım saatlik 8 bölümden oluşan belgesel, 1961 yılında Sirkeci Garından başlayan göçü, göçmenleri, ve yıllar geçtikçe geniş bir alana yayılan hayatları ele alıyor.
İlk yıllarda yaşanan büyük zorluklar, zulümler, her adımda insanların karşısına çıkartılan problemlerle başlayan belgesel, her nesilden göçmen ile yapılan mülakatlar ve konunun uzmanları ile yapılan konuşmalarla beraber ekrana geliyor.
Türkiye'de ve Avrupa'da yaşayan milyonlarca insanı yakından ilgilendiren bu belgesel, önümüzdeki 7 hafta boyunca, her pazar 18:15'de Kanal 24 ekranlarında olacak.
Mehmet Erken haber verdiGüncelleme Tarihi: 04 Şubat 2012, 13:50