Mahmûd B. İsmaîl el- Harpûtî'nin Tevdîhu'l-Î'Râb 'An Kavâ'İd'il-İ'Râb adlı eserinin tahkiki
Abstract
Harpûtî, H. 9./ M. 16. yüzyılda yaşamış ve nahiv ilminde Tevdîhu'l -Î'râb 'an Kavâ'idi'l- İ'râb adlı eseriyle meşhur olmuştur. Harpûtî bu eserinde İbn Hişâm el-Ensârî'nin Arapça grameri hakkında yazmış olduğu Kavâ'idul-İ'râb adlı eserini şerh etmiştir. Bu çalışmada Harpûtî'nin hayatı ve Tevdihu'l-İ'râb 'an Kâvâidi'l İ'rab adlı eseri incelenmiştir. Harpûtî'nin yazmış olduğu Tevdîhu'l-İ'râb 'an Kavâ'idi'l-İ'râb adlı bu şerh günümüze kadar ulaşmıştır. Bu eser'in el yazma nüshaları birçok kütüphanede mevcuttur. Harpûtîbu eserinde İbn Hişâm'ın Kavâ'idu'l İ'râb adlı eserini şerh etmiştir. Harpûtî İbn Hişâm'ın eserini ayet, hadis, şiir ve misaller ile açıklamış ve daha anlaşılır hale getirmiştir. Harpûtî bu eserinde nahiv ilminin meşhur iki ekolünden biri olan Basra ekolünü benimsemiştir. Kûfe ekolüne değindiği zaman o görüşün Kûfelilere ait olduğunu özellikle belirtmiştir. Bu eserin enönemli özelliği metinde yer alan ayet, hadis ve şiirlerin i'rab'ının yapılması, ayrıca âyet hadis, şiir ve misaller getirilerek metnindaha anlaşılır kılınmasıdır. İbn Hişâm'ın Kavâ'idu'l-İ'râb adlı eseri şark medreselerinde hala okutulup ezberlenmektedir. Bundan dolayı Harpûtî'nin Kavâ'idu'l-İ'râb'ının şerhi olan bu yazma eserin tahkik edilmesi akademik çalışmalara ve ilim dünyasına katkı sağlayacağını ümit ediyoruz.Harpûtî lived in the 9th / 16th century and became famous with his work called Tevdîhu'l -Î'râb 'an Kavâ'idi'l-İ'rab in nahiv. In this work, Harpûtî commented on his grammar of Kavâ'idu'l-İ'râb, written by Ibn Hisham al-Ansarî in nahiv. In this study, the life of Harpûtî and his work Tevdîhu'l-İ'râb 'an Kâvâ'idi'l İ'rab are examined. This commentary, which was written by the Harpudî Tevdihu'l -Î'râb 'an Kavâ'idi'l- İ'rab, has survived to this day. Handwritten copies of this work are available in many libraries. By Ibn Hisham's work Kavâ'idi'l İ'râb has been described. Harpûtî explained the work of İbn Hişâm with verses, hadiths, poems and examples and made them more understandable. In this work Harpûtî adopted the school of Basra, one of the two famous schools of nahiv. The most important feature of this work is to make verses, hadiths and poems in the text, as well as the verse, hadith, poetry and verse. Ibn Hishami's Kavâ'idi'l-İ'râb named book is still read and memorized in the oriental madrasas. Therefore, we hope that it will contribute to academic studies by taking the subject of this writing which is the commentary of Kavâ'idi'l-İ'râb.