Haritaları Neden Atlas Olarak Biliriz? Dünya Haritasının Ortaya Çıkışı!!!
Tarih 1568 yılını gösterdiğinde Dünya Haritası artık önemli bir keşif aracıydı. Keşif Çağı’nın başlamasıyla dünyanın haritasını doğru bir şekilde çıkarmak önemli bir hale geldi. Böylece denizciler gidecekleri yere daha kolay ulaşabileceklerdi. Ancak çarpıklıktan kaçınarak düz bir yüzey üzerinde, küre şeklinde bir yüzeyin haritasını çıkarmak imkansızdı. Çarpıklıktan kaçınılmasının zor olması nedeniyle kulanışlı olabilecek bir eğriliğin bulunması gerekiyordu.
Bu nedenle Flaman Coğrafyacı Gerhard Kremer’den (1512-1594) geldi. Latince ismi Gerardus Mercator olarak bilinir. Mercator 1568’de silindir şeklindeki izdüşümü mükemmelleştirdi. Dünyann etrafını saran ve ekvatoru boydan boya kaplayan içi oyuk bir silindir oluşturdu. Bundan sonra da Dünya’nın merkezinde yer alan bir ışığın yüzeydeki şekillerin gölgesini silindire düşürdüğü bu silindir üzerinde göstermeye çalıştı. Silindir açıldığında dünyanın haritası yani bir Mercator haritası ortaya çıkacaktı.
Bu haritada boylam daireleri dikey ve birbirine paraleldir. Kürede boylam daireleri birbirine yaklaştığında ve kutuplarda birleştiğinden, Mercator izdüşümünde kişi ekvartordan kuzeye ya da güneye doğru yol aldığında, doğu-batı mesafeleri artarak gereğinden büyük bir hal almış olacaktı. Enlemler ise kürede olduğu gibi yatay ve birbirine paraleldir, fakat ekvatordan kuzeye ya da güneye doğru gidildiğinde, onların da aralarındaki mesafe artmaktaydı.
Bu tür bir haritada Grönland, Afrika’dan büyük gözükür, halbuki aslında Afrika, Grönland’dan on üç kat büyüktür. Yine de Mercator izdüşümü denizciler için kullanışlıydı, çünkü sabit pusula yönünde yol alan bir gemi Mercator izdüşümünde düz bir çizgide hareket eder. Oysa herhangi türden başka bir izdüşümde eğri çizgide gider.
Mercator’un harita kitabının kapağında mitolojik Yunan Titanı Atlas’ın dünyayı omuzları üstünde tutarken ki resmi bulunmaktadır. Sonuç olarak bu kitap ve daha sonra gelen bütün harita kitaplrına atlas denildi. Mercator ile birlikte Yunan Coğrafyası sona erdi ve modern coğrafya başladı.
Kaynak: Bilim ve Buluşlar Tarihi,