Hastings Kamuzu Banda, Nyasaland’ın (Malawi’nin eski adı) Kasungu bölgesinde doğdu. Ailesi Chewa aşiretindendi. İlköğrenimini İskoçya Kilisesi’ nin Livingstonia Misyoner Okulu’nda gördü. 13 yaşında öğrenimini sürdürmek için yürüyerek Güney Afrika’ya gitti. Johannesburg’da bir madende kâtip olarak çalıştı.
Bandaj 1923’de ABD’ye giderek, 1928’de Wilber- force Lisesi’ni bitirdi. 1931’de kadar Chicago Üniversitesinde Bantu dili danışmanı olarak çalıştı. Daha sonra Nashville’deki Meharry Tıp Fakültesi’ne devam etti ve 1937’de tıp doktoru oldu. Banda, İngiltere’de doktorluk yapabilmek için İskoçya’daki Glasgow ve Edinburgh üniversitelerinde bir süre eğitim gördü ve 1941 ‘de bu üniversitelerden de diploma aldı.
1944-1953 arasında İngiltere’de doktor olarak çalışan Banda, bu dönemde İngiltere’de bulunan Afrikalı bağımsızlık yanlısı önderlerle ilişki kurdu. 1951’de Güney Rodezya’nın ırkçı politikasını eleştiren bir çalışması yayımlandı. 1953’de Güney Rodezya’nın isteği ile Nyasaland (Malawi), Ku?xy Rodezya (Zambia) ve Güney Rodezya (Zimbabwe) bir konfederasyon halinde birleştiler. Uç ülkedeki bağımsızlık yanlısı siyah önderler bu olaya karşı çıktılar. Ülkesindeki siyasal gelişmelere etkin olarak katılmak amacıyla Banda, İngiltere’deki işini bırakarak Gana’ya geldi.