Enerji tutma iddialı reformunun başlatıcılarından birinin o zamanki lideri Anatoly Chubais olması dikkat çekicidir. Söylediği gibi, halkın başlattığı reformun ana mesajı, devlet süpermopolistinin ayrılmasından sonra, son kullanıcılar-tüketiciler için elektriğin fiyatının (doğrudan Rus vatandaşları da dahil olmak üzere (basitçe bizi “tüketiciler” olarak adlandıralım)) olduğu söyleniyor. mutlaka azaltın. Düşünecek bir şey olmadığını söylüyorlar, çünkü Rus ve Rus üreticilerine elektrik enerjisi sağlamak için pazarda bir servis sağlayıcı vardı ve reformdan sonra bu tür pek çok sağlayıcı olacak. Bu çokluğun (en azından Anatoly Chubais ve daha sonra hükümetin bir kısmının bu konuda konuşması) sektörde fiyatların daha da azalmasıyla sağlıklı bir rekabetin sağlanması için olması gerekir. Ayrıca, ilke olarak, herhangi bir tüketicinin kendisi için belirli bir tedarikçi seçebileceği ve bunun da aynı fiyat indirimi için her şeyin itici güçlerinden biri olacağı belirtildi.
RAO UES'in üretim ve dağıtım sektörünün belirli paylarını elde etmek için özel şirketlerin enerji piyasasına girebilmelerinin bir sonucu olarak, 2005'te geniş çaplı bir reform çalışması başlatılmıştır. Anatoliy Borisovich'in çok büyük özelleştirme kampanyalarının yapılması için açık nedenlerden ötürü tavsiye alması gerekmedi. Hiçbir yere gitmedi. Özelleştirme o kadar hızlı oldu ki, 2007 ile, Rus enerji santrallerinin% 48'i devlete ait olanlardan özel olanlara dönüştü. Eski tekelci 23 satış bölümü durumlarını değiştirdi.
Enerji holdinginin özelleştirilmesinin sonuçları, söyledikleri gibi, tüm beklentileri aştı ... 2008'te büyük bir şirket yerine Rusya, 23 küçük olanları oluştururken, toplam hisselerin satışından elde edilen 25 milyar dolar, 15 milyar dolar değerindeki tahmininin% 30'inden daha fazlasını elde etti. yabancı iş temsilcilerinin elinde.
İlk bakışta, katı bütçe gelirleri, rakip özel şirketlerin varlığı ülkenin enerji sisteminde yürütülen reformun ana olumluları olmalıdır. Bununla birlikte, aslında RAO “Rusya'nın UES” sinin “mirasçısı” olan birden fazla firmanın sadece abone-tüketici için birbirleriyle rekabet etmeye başlamak için aceleleri olmadığı, aynı zamanda nihai elektrik alıcıları için elektrik fiyatlarını da çok şüpheli bir şekilde artırdıkları ortaya çıktı. Ve kim demiş ki RAO'nun özelleştirilmesinden elde edilen bütün gelirler bütçeye gitti?
Bu durum, yeni kurulan enerji şirketlerinin ne kadar bağımsız olduklarını yansıtmak için bir nedendir. Bağımsızlık sonunda yalnızca kağıt üzerinde şekillendi. RAO UES'in büyük hisselerinin alıcıları (Gazprom, Mechel gibi şirketler de dahil olmak üzere) kendi içlerinde rekabet örgütlemeyi amaçlamamışlardı ve bu nedenle ortaya çıkan şirketler, her biri bir tekele benzeyen bir tür bölgesel grup oluşturdular. yani, yerel sızıntı. Diğer bir deyişle, reformdan önce, çalışmaları en azından merkezi olarak kontrol edilebilecek (eğer istenirse doğal olarak) merkezi bir tekelci vardı ve reformdan sonra, çok sayıda gerçek yerel tekel olduğunda, merkezi kontrol konuşması yoktu. Böyle bir çoklu vektör kontrolü için hiçbir devlet düzenleyici otoritesi yetişmedi ...
Reform sonrası aşamada, bireysel özel şirketlerden 3,5'tan daha fazla binlerce TCO - bölgesel şebeke organizasyonu seçildi. Bu TSO'lar (reformun efsanesine göre), yine rekabet sayesinde nihai tüketicilerin fiyatlarındaki son düşüşe kendi (elbette, önemli) katkılarını yapmak zorunda kaldılar. Ancak, beklenebileceği gibi, aslında böyle bir rekabet yoktu (ve olmaya devam ediyor). Fiyatlar sadece bölgesel olarak farklılık göstermektedir. Başka bir deyişle, “A” Federasyonu konusunun ikametgahıysanız, ancak elektrik fiyatları burada sizin için kesinlikle uygun değilse, bölgesel şebeke organizasyonunda hiçbir değişiklik size yardımcı olmaz. Aslında, bölgedeki ilgili hizmetlerin sağlayıcısında bir değişiklik elde etmek sadece gerçekçi değildir. Fiyattan memnun değil - bir seçenek olarak - "B" bölgesinde hareket edin - daha ucuz olabilir ... Bu sağlıklı rekabet ...
Düzenli olarak artan elektrik tarifeleri, herkese, reformun temel özünün nihayetinde bir süper süpervizörün ezilmesiyle enerji fiyatını düşürmek değil, büyük oyuncuların özelleştirme sürecinde kayda değer karlar elde etmeleri olduğunu açıkça belirtti. Bu aynı oyuncuların karları zaten büyük bir enerji varlığı satışı ilk aşamasındaydı. Böylece, RAO UES'in kalıntıları üzerine doğan şirketlerin hisselerinin toplam değeri, neredeyse üçte biri tarafından RAO UES'in değerini aştı. Yani, özel mülk sahiplerinin devlet mülkünün satın alımındaki maliyetleri, eğer söylersem, ödedi. Ayrıca, her bir özel işletme sahibi, üretilen elektriğin fiyatıyla "oynayabildi".
Her ne kadar genel olarak fiyatlar ile ilgili garip bir durum olduğu belirtilmelidir. Başlangıçta, "tatil" fiyatları ile ilgiliydi, yani elektrik fiyatı yalnızca serbest piyasa biçiminde oluşmalıydı. Bununla birlikte, devlet nükleer santrallerde (yaklaşık% 18) ve hidroelektrik santrallerinde (yaklaşık% 22) üretilen elektrik enerjisinin fiyatlandırması üzerindeki kontrolünü elinde tuttu. Yani, açıkça optimal olmaktan uzak, belirli bir yarı sistem kuruldu.
Reformdan sonra, Anatoly Chubais, özellikle reformdan memnun olduğunu ve elektrik sektöründeki büyük devlet tekeline dönüşün gerekli ve mümkün olduğuna inanmadığını belirtti.
Bu bakımdan, bugün Devlet Duma milletvekillerinden gelen tekliften bahsetmek mümkün değil. Yasa koyucular, RAO UES'in ayrılmasıyla ilgili sonuçların bir tür revizyonunu düzenlemeye karar verdiler, ancak sadece çok özel bir biçimde. Enerji komitesinin (ipotek yasalarının ortak yazarı, devlet dışı emekli aylığı fonları ve taksiler yasasının değişikliklerinin yazarı) olan Fair Russia grubunun temsilcisi Ivan Grachev, parlamenterlerin söz konusu bölgesel ağ kuruluşlarının kaldırılacağı bir belge üzerinde çalıştıklarını ve bunun yerine büyük şirketler görünecek. Bu şirketler sırayla Rosseti tarafından kontrol edilecek (ana hissedar neredeyse% 56 hisseli devlettir).
Milletvekiline göre, böyle bir hareket Rus elektrik enerjisi sektöründeki durumu düzeltebilir.
Bir yandan, eğer reform açık bir şekilde başarısız olduysa, revizyonunun doğru olduğu görülüyor. Ancak revizyondan sonra bir sonraki “şişman kedilerin” ikramiyelerini alabilmeleri için yeniden özelleştirme isteği olmayacağının garantisi nerede? Sonuçta, sonuçta, her heves sıradan bir vatandaşa ödeme yapmak zorunda kalacak.
Yeni reformun bu çok vatandaşın omuzlarına, tarifelerdeki başka bir artış şeklinde düşmeyeceği garantileri nerede. Neden bu durumda reformu başlatan ve uygulamaya koyanlardan bu soruyu sormuyorsun ki, ortaya çıkan firmaların kapitalizasyonundaki önemli büyümeyi Rus elektrik endüstrisi kazanamadı, çoğu bölgedeki altyapı değişmedi (modernize edilmedi), ancak tarifeler düzenli olarak yukarı “yükseltilir”. Neden yetkililer reformu yapmaya istekli ve o zaman hemen çalılara nasıl cevap verecekler? Soru şu ki ...
Başarısız olan reformlar için doğrudan sorumluluk alma zamanı geldi mi? Ne de olsa, reformist tutku “reformdan sonra harika bir yaşam hikayeleri” ile sınırlı kalmaya devam ederse, o zaman ilk önce özelleştirme yapmak isteyenlerin sayısı, daha sonra yeniden özelleştirmek için (kendi kuralları ile) özelleştirme sonuçlarını iptal etmek sadece büyüyecektir.
PS Bugün, pek çok okur iyi bildiği için Anatoly Chubais, devlet kuruluşu Rosnano'ya başkanlık ediyor. Ve başarısız reformların sorumluluğu yakın gelecekte ortaya çıkmayacaksa (ve büyük olasılıkla olmayacaksa), Rosnano'nun RAO UES'in yolunu izleyebilme olasılığı vardır. Tüm Rusya’nın ana reformcularının manevraları için geniş bir alan var ...