ntv.com.tr 26.03.2020 - 14:15 | Son Güncelleme : 26.03.2020 - 14:28
Bugünlerde Hong Kong, Seul veya Tokyo'da yüz maskesi olmadan kapının dışına çıkarsanız sizi yargılayan bakışlarlarla karşılaşabilirsiniz. Yeni tip corona virüs (Covid-19) salgınının başlangıcından bu yana, bazı ülkelerde insanlar yüz maskeleri taktı ve bu kişiler toplumdan dışlanma riskiyle yüzleşti. Ancak, İngiltere, ABD, Sidney ve Singapur'a kadar dünyanın birçok yerinde, maskesiz dolaşmak tamamen kabul görüyor.
BBC’nin haberine göre, bazı ülkelerde ve bazılarında kullanılması, corona virüs salgınına önlem almaktan daha çok o ülkenin tarihi ve kültürüyle ilgili. Buna göre, maske takımının yoğun olduğu Asya ülkelerinde sağlıklı insanın da taşıyacı olabileceği inancı ve bu ülkelerin daha önce birçok bulaşıcı hastalık yaşamış olması ve Asya toplumlarındaki dayanışmacı ruh maske takılmasının ardındaki önemli etkenlerden. Peki pandemi kötüleştikçe bu durum değişecek mi?
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ (DSÖ): SAĞLIKLI İNSANLARIN YÜZ MASKESİ TAKMASINA GEREK YOK
Corona virüs salgınının başlangıcından bu yana, Dünya Sağlık Örgütü'nün resmi tavsiyesi açıktı. Sadece iki tip insan maske takmalıdır: hasta ve semptom gösteren kişiler ile corona virüs olduğundan şüphelenilen insanlara bakan kişiler.
DSÖ’ye göre, sağlıklı maske takmasına gerek yok ve ve bunun birkaç nedeni var. Birincisi, mevcut araştırmanın virüsün hava yoluyla bulaşma değil damlacıklar tarafından yayıldığını göstermesi nedeniyle bir maskenin güvenilir koruma olarak görülmemesi. Bu nedenle uzmanlar, sabun ve su ile sık sık el yıkamanın çok daha etkili olduğunu söylüyor.Bir maskeyi çıkarmak, el kontaminasyonunu önlemek için özel dikkat gerektirir ve ayrıca yanlış bir güvenlik hissi yaratabilir.
ASYA TOPLUMLARDAKİ DAYANIŞMACI TUTUM
DSÖ’nün tavsiyesine rağmen, yine de Asya'nın bazı bölgelerinde herkes maske takıyor, maskeli insanlar daha ve güvenli ve düşenceli olarak görülüyor. Çin anakarası, Hong Kong, Japonya, Tayland ve Tayvan'da genel varsayım sağlıklı insanların da corona virüsün taşıyıcısı olabileceği. Bu yüzden dayanışma ruhuyla, başkalarını kendinden koruması gerekiyor.Bu hükümetlerden bazıları herkesi maske takmaya çağırıyor ve Çin'in bazı bölgelerinde ise maske takmayan insanlar tutuklanıp cezalandırılabiliyor. Diğer taraftan yetersiz rapor edilen birçok vaka olduğu şüphesi olan Endonezya ve Filipinler'de, büyük şehirlerdeki çoğu insan kendilerini diğerlerinden korumak için maske takmaya başladı.
CORONA VİRÜS ÖNCESİNDE DE MASKE KULLANIMI YAYGINDI
Ancak, bu ülkelerin çoğu için maske takmak, corona virüs salgını öncesinde bile kültürel bir normdu. Şu anda modaya uygun maskeler bulmak bile mümkün, bir noktada Hello Kitty baskılı yüz maskeleri Hong Kong'un sokak pazarlarındaki öfkenin yansıması oldu.
Doğu Asya'da, birçok insan hasta olduklarında veya saman nezlesi mevsiminde maske takmaya alışkın çünkü hapşırma veya açıkça öksürme olarak kabalık olarak kabul ediliyor. Bölgedeki birçok ülkeyi etkileyen 2003 Sars virüsü salgını, özellikle virüsün birçoğunu öldürdüğü Hong Kong'da maske takmanın önemini de beraberinde getirdi.
Bu toplumlar ile Batılı toplumlar arasındaki temel farklardan biri, daha önce birkaç bulaşıcı hastalık yaşamış olmaları ve anılarının hala taze ve acı verici olmasından kaynaklanıyor.
Öte yandan, Güney Doğu Asya'da, özellikle daha yoğun nüfuslu şehirlerde, çoğu sadece kirlilik nedeniyle sokaklarda maske takıyor. Fakat, bir istisna olarak Asya'nın her yerinde maske tatmak yaygın değil, Singapur'da hükümet, halkı sağlık çalışanlarına yeterli malzemeleri sağlamak için maske takmamaya çağırdı ve çoğu insan maskesiz olarak dolaşıyor. Halk hükümete büyük bir güven duyuor, bu yüzden kamu kuruluşlarının tavsiyesi dinleniyor.
TOPLUMSAL BİR UYARICI OLARAK YÜZ MASKESİ
Bazı insanlar maske takmanın, virüsün tehlikelerini görsel bir hatırlatma olarak, kişisel hijyen için başkalarına "davranışsal bir dürtme"aracı olarak kullanıldığını öne sürüyor. Konuyla ilgili açıklama yapan Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden Davranışçı Ekonomist ve Profesör Donald Low, “Dışarı çıkmadan önce her gün bir maske takmak; üniforma giymek gibi bir ritüeldir. Üniformanın ne anlama geldiğini ve onunla yaşamak zorunda olduğunuzu hissedersiniz. Bu durum yüzünüze dokunmamak gibi daha hijyenik bir davranışı, kalabalık yerlerden kaçınmanızını ve sosyal mesafenizi korumak gibi tutumları beraberinde getirir” ifadelerini kullanıyor.
Diğer taraftan, corona virüse karşı savaşan her küçük adımın önemli olduğu fikri var. Hong Kong Üniversitesi'nden epidemiyolog olan Benjamin Cowling, "Yüz maskelerinin etkisiz olup olmadığını söyleyemeyiz, ancak bazı yararlarının olduğunu varsayıyoruz çünkü sağlık çalışanlarına verdiğimiz koruma budur" diyerel, "Kalabalık bölgelerde çok sayıda insanda yüz maskeleri kullanılıyorsa, bunun toplu iletim üzerinde bir etkisi olacağını düşünüyorum ve şu anda yayılımı azaltmak için yapabileceğimiz her küçük önlemi arıyoruz” açıklamasını yaptı.
AYRIMCILIK HER İKİ YÖNE İŞLİYOR
Ancak, Asya’da yoğun maske kullanımının olumsuz etkisi de oldu. Japonya, Endonezya ve Tayland gibi ülkelerde şu anda maske arzı sıkıntısı yaşanıyor.
Bununla birlikte, insanların hijyenik olmayan maskeleri yeniden kullanmaları ve karaborsada satılan maskeleri takmaları ya da kalitesiz ve esasen yararsız olabilecek ev yapımı maskeler giymeleri onları riske atıyor. Buna rağmen Çin’de maske takmayan insanlar damgalandı. Hong Kong'da, bazı tabloidler maske takmayan batılıları manşetlerine taşıdı, gece hayatı bölgesindeki gruplar halinde toplanan göçmenleri ve turistleri yeterli önlem almadıkları için eleştirdi.
Fakat ayrımcılık her iki yönde de işliyor. Batı gibi maske takmanın norm olmadığı ülkelerde maske takanlar kaçtı, hatta saldırıya uğradı. Saldırıya uğrayan maskeli insanların çoğunluğunun Asyalı olması, onlara ırkından dolayı yapılan ayrımcılığı da gözler önüne serdi.
KANSER HASTALARI CORONA VİRÜSTEN NASIL KORUNMALI?