♦♦Mesane, pelviste bulunan içi boş ve balon şeklinde bir kastır. İdrarla doldukça genişler ve kasılır. İdrar yolu sisteminizin bir parçası olarak mesane, böbreklerinizden iki küçük tüp aracılığıyla gelen idrarı dışarı atılmadan önce saklar.
♦♦Mesane ağrısı hem erkekleri hem de kadınları farklı sebeplerden dolayı etkileyebilir. Bu yazımızda mesane ağrısına nelerin sebep olduğunu, ne tür belirtilere dikkat etmeniz gerektiğini ve tedavi yöntemlerini sizlerle paylaşacağız.
Mesane Ağrısının Nedenleri
Mesane ağrısının idrar yolu enfeksiyonundan kronik mesane iltihabına kadar pek çok nedeni olabilir.
1. İdrar Yolu Enfeksiyonu
İdrar yolu enfeksiyonu, idrar yolunu ve mesaneyi etkileyen bakteriyel bir enfeksiyondur. Erkekler de kadınlar da idrar yolu enfeksiyonuna yakalanabilse de bu enfeksiyon kadınlarda daha sık görülür. İdrar yolu enfeksiyonuna, idrar yolu aracılığıyla mesaneye giren bakteriler neden olur. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon böbreklere ve kana yayılarak ciddi komplikasyonlara neden olur.
İdrar Yolu Enfeksiyonunun Belirtileri
- Sık sık idrara çıkma
- İdrara çıkarken yanma
- Alt karın bölgesinde ağrı
- Bel ağrısı
- Mesanede baskı
- İdrarın puslu olması
- İdrarda kan görülmesi
İdrar Yolu Enfeksiyonunun Teşhis Edilmesi
İdrar yolu enfeksiyonu, idrar örneğinizin alınarak yapıldığı test sonucunda teşhis edilebilir. Bu testle alyuvarlar, akyuvarlar ve bakteriler ölçülür. Doktorunuz ne tür bakterinin mevcut olduğunu anlamak için idrar kültürü de isteyebilir.
Yakın zamanda idrar yolu enfeksiyonu geçirdiyseniz mesanenizdeki anormallikler ya da idrar yolu enfeksiyonu için tekrar test edilmeniz istenebilir. İstenebilecek testler:
- Ultrason
- MR
- Tomografi
- Sistoskopi
İdrar Yolu Enfeksiyonunda Tedavi
İdrar yolu enfeksiyonunda, bakterileri öldürmek için antibiyotikler kullanılabilir. Doktorunuz ağrıyı ve yanma hissini geçirmek için ağrı kesici ilaç da verebilir. İdrar yolu enfeksiyonu çok sık yaşanıyorsa daha uzun süre antibiyotik kullanılması gerekir. Ciddi idrar yolu enfeksiyonları ve oluşabilecek komplikasyonlar antibiyotiklerin damardan verilmesini gerektirebilir.
2. İnterstisyel Sistit – Mesane Ağrısı Sendromu
İnterstisyel sistit genellikle mesane ağrısı sendromu olarak da ifade edilen ve idrara çıkıldığında ağrı veren bir durumdur. Bu hastalık çoğu zaman kadınları etkiler. Bu duruma neden olan etkenler şimdilik bilinmemektedir ama enfeksiyonlar, fiziksel ya da duygusal stres, mesane yaralanması ve bazı ilaçlar gibi faktörlerle tetiklenebilir.
İnterstisyel Sistinin Belirtileri
Bu hastalığın belirtileri kişiden kişiye göre değişerek hafif veya çok şiddetli olarak görülebilir. Hastalığın belirtileri:
- Sürekli idrara çıkma isteği
- Acil bir şekilde idrara çıkma isteği
- İdrar sırasında yanma veya acı
- Mesane ağrısı
- Pelvik ağrısı
- Karın ağrısı
- Kadınlarda vajina ve anüs arasında ağrı
- Erkeklerde testislerle anüs arasında ağrı
- Cinsel ilişki sırasında acı
İnterstisyel Sistisin Teşhis Edilmesi
Doktorunuz interstisyel sistisi teşhis etmek için bazı yöntemler kullanabilir. Teşhis etmek için:
- Sağlık geçmişiyle ilgili bilgi edinmek
- Belirtileri öğrenmek
- Gün içinde ne kadar sıvı alındığının ve ne kadar idrara çıkıldığının kayıt altına alınması
- Pelvik muayene
- Prostat muayenesi
- İdrar tahlili
- İdrar fonksiyonu testi
- Potasyum hassasiyeti testi
- Sistoskopi
Doktorunuz, bu belirtileri yaşamanıza kanserin sebep olmadığını anlamak için biyopsi isteyebilir. Sistoskopi sırasında kanser hücreleri genellikle kontrol edilir.
İnterstisyel Sistisin Tedavisi
İnterstisyel sistise yönelik bir tedavi bulunmamaktadır. Doktorunuz yaşadığınız belirtileri geçirmek için bazı önerilerde bulunacaktır:
- Hayat tarzınızda değişiklik yapabilirsiniz. Bu değişiklikler, yaşadığınız durumu neyin tetiklediğine bağlıdır. Genellikle sigarayı bırakmak, alkol tüketmemek ve beslenme düzenini değiştirmek belirtileri hafifletir. Bazı kişiler hafif egzersizler yapmayı ve stresi azaltmayı da etkili bulmaktadır.
- İlaç kullanabilirsiniz. Ağrı kesici ilaçlar yaşadığınız yanma hissini ve mesane ağrısını geçirecektir. Bazı antidepresan ilaçlar da mesanenin rahatlamasını sağlayarak acıyı engelleyebilir. Elmiron, bu durumu tedavi etmek için en sık kullanılan ilaçlar arasındadır.
- Mesane eğitimi yapabilirsiniz. Mesane eğitimiyle, mesanenizde daha çok idrar tutmayı öğrenirsiniz. Bunu yapmak için ne sıklıkla tuvalete çıktığınızı takip edip bu süreyi uzatmanız gerekmektedir.
- Fizik tedavi görebilirsiniz. Pelviste uzmanlaşmış bir fizik tedavi uzmanı pelvik kaslarınızı esnetip güçlendirmenize yardımcı olacaktır. Böylelikle kas spazmları ve yaşadığınız belirtiler hafifler.
- Mesanenize, ilaç içeren bir sıvı enjekte edilir ve salınmadan önce 15 dakika tutulması istenir. Bu tedavi bir veya iki ay boyunca iki haftada bir olacak şekilde uygulanır.
- Mesanenin içi sıvıyla doldurularak mesanenin esnetilmesi sağlanabilir. Bunun için size bir ilaç verilir ve mesanenizin sıvıyla dolması sağlanır. Bu sıvıyı içeride tutmaya çalışarak mesaneyi esneterek belirtilerinizin hafiflemesini sağlayabilirsiniz.
- Transkraniyal manyetik stimülasyonun kronik pelvis ağrısını ve bununla ilişkili idrar yolu sorunlarını düzelttiği 2018 yılında yapılan bir çalışmayla ortaya konmuştur.
- Ameliyat, belirtiler ciddi olduğu zaman önerilen bir başka yöntemdir. Ameliyatta mesane genişletilebilir ya da idrar akışının düzene sokulması için idrar diversiyonu yapılabilir.
Mesane Kanseri
♦♦Mesane kanseri, mesanenin kontrolsüz bir şekilde büyümesi sonucunda oluşur. Mesane kanserinin pek çok farklı türü vardır ancak üretoliyal karsinom en sık rastlanan türüdür. Mesane kanseri, erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür. Bu kanser türü genellikle 55 yaşı geçtikten sonra ortaya çıkar. Sigara içen kişilerde, içmeyenlere göre iki ya da üç kat daha fazla rastlanır.
Mesane Kanserinin Belirtileri
İdrara çıkılırken acı olmadığı halde kan görülmesi, mesane kanserinin en yaygın belirtisidir. Genellikle mesane kanseri acıya ve diğer belirtilere neden olmaz. Ancak, belirtiler ortaya çıktığında şu durumlar yaşanabilir:
- Daha sık idrara çıkma
- İdrara çıkarken yanma veya acı hissi
- Mesaneniz dolmamasına rağmen acilen tuvalete gitme ihtiyacı
- İdrara çıkarken zorlanma
- İdrar akışının zayıf olması
İlerleyen mesane kanseri, diğer organları ve sistemleri etkileyebilir. O yüzden bu belirtiler ortaya çıkabilir:
- İdrara çıkamama
- Belin bir tarafında ağrı
- Kemik ağrısı
- Karın ve pelvik ağrısı
- İştah kaybı
- Zayıflık ya da yorgunluk
Mesane Kanserinin Teşhis Edilmesi
Mesane kanserinin teşhis edilebilmesi için yapılacaklar:
- Sağlık geçmişinin incelemesi
- Sistoskopi
- İdrar tahlili
- İdrar kültürü
- İdrar sitolojisi
- İdrarda tümör inceleme testi
- Görüntüleme testleri
- Biyopsi
Mesane Kanserinin Tedavisi
Mesane kanserinin tedavisi, kanserin türüne, aşamasına ve diğer faktörlere bağlıdır. Mesane kanserinin tedavisi için genellikle birden fazla yöntem uygulanır:
- Mesane kanseri, kanserin aşamasına bağlı olarak ameliyatla tedavi edilebilir. Ameliyatla tümör, mesanenin bir kısmı veya tamamı alınabilir.
- Yüksek enerjili radyasyon, kanser hücrelerini öldürmek için kullanılabilir. Bu tedavi, kanserin ilk aşamalarında ameliyat olması gerekmeyen kişilerde kanserin daha da ilerlememesi için kullanılır. Bu tedavi genellikle kemoterapiyle birlikte uygulanır.
- Kemoterapi, kanser tedavisinde kullanılan bir başka yöntemdir. Kemoterapi ilaçlarıyla kanser hücrelerinin öldürülmesi hedeflenir. Kemoterapi ilaçla veya damardan verilebilir. Mesane içinde kemoterapi, genellikle mesane kanserinin ilk aşamalarında doğrudan mesaneye uygulanan terapi türüdür. İlerleyen aşamalarda bu tedavi kullanılmaz.
- İmmünoterapi de mesane kanserini tedavi etmek için kullanılan yöntemlerdendir. İmmünoterapi, bağışıklık sisteminizin kanser hücrelerini tanımasına ve bu hücreleri öldürmesine yardımcı olur.
Kadınlarda ve Erkeklerde Mesane Ağrısı
♦♦Mesane ağrısı kadınlarda daha sık görülür. Bunun idrar yolu enfeksiyonu ve interstisyel sistis olmak üzere iki nedeni vardır. Bir diğer neden ise kadınların üreme organlarıyla mesanenin temas halinde olmasıdır. Bu durum, tahrişe ve belirtilerin kötüleşmesine neden olur.
♦♦Kadınların yaklaşık %12’si interstisyel sistisin ilk belirtilerini yaşamışlardır. Araştırmalar kadınların %40’ı ile 60’ı arasındaki bir oranının hayatları boyunca en az bir kez idrar yolu enfeksiyonu yaşadıklarını göstermektedir.
♦♦Kadınların anatomilerindeki farklılıklar, mesane enfeksiyonlarına karşı onları daha korumasız hale getirmektedir. İdrar yolunun daha kısa olması, bakterilerin mesaneye daha çabuk ulaşabilmesi anlamına gelir. Kadınların mesaneleri mesanedeki enfeksiyona sebep olan bakterilerin yaşadığı rektuma ve vajinaya daha yakın daha büyük risk altındadırlar.
♦♦Erkeklerdeyse mesane kanseri riski daha büyüktür. Mesane kanseri, erkeklerde en çok görülen 4. kanser türüdür. Her 27 erkekten 1’inde mesane kanseri görülme riski vardır. Kadınlarda ise bu risk sadece 89’da 1’dir.
Mesane Ağrısı Vücudun Neresinde Hissedilir?
Mesane vücudun ortasında bulunduğundan mesane ağrısı genellikle pelvisin ortasında ya da alt karında hissedilebilir.
Doktora Ne Zaman Görünmelisiniz?
Yaşanan her türlü mesane ağrısında, bu durumun nedenlerinin anlaşılması ve oluşabilecek komplikasyonların azaltılabilmesi için anında doktora gitmelisiniz.
Ağrıyı Hafifletmek için Yapabilecekleriniz
- Ağrı kesici ilaçlar
- Sıcak su torbaları
- Rahatlama teknikleri
- Hafif egzersizler
- Bol kıyafetler
- Beslenme düzeninde değişiklikler
Mesane ağrılarının birçoğuna idrar yolu enfeksiyonu neden olur. Bu durum antibiyotiklerle kolayca tedavi edilebilir.
Kaynak: Healthline