Mercekleri İnceleyelim
• Işık kaynağını güç kaynağına bağlayın ve açın.
• Işık kaynağının üç yarık şeklindeki diyaframını kullanın.
• Işık kaynağını paralel ışın demeti yayacak şekilde ayarlayın.
• Işık kaynağının önüne kalın kenarlı merceği yerleştirin ve kırılan ışık ışınlarını inceleyin.
• Işık kaynağının önüne ince kenarlı merceği yerleştirin ve kırılan ışık ışınlarını inceleyin.
• Işık kaynağının diyaframını ok şekline çevirin. Oku aşağıya bakacak şekilde tutun. Önüne ince kenarlı merceği koyduğunuzda ekrandaki okun görüntüsünü inceleyin.
• Merceği ışık kaynağına yaklaştırıp uzaklaştırın. Görüntünün boyu nasıl değişiyor?
• Işık kaynağının önüne kalın kenarlı merceği koyun. Ekranda görüntü oluştu mu?
Her iki yüzü küresel veya bir yüzü küresel diğer yüzü düzlem olan saydam cisimlere mercek denir. Mercekler genel olarak kamera, teleskop, mikroskop gibi optik aletlerde kırılma yolu ile görüntü oluşturmak için kullanılır.
İnce kenarlı mercek: Üzerine düşen paralel ışık demetini bir noktada toplayan merceklere yakınsak mercek denir. Kenarları ince, ortası kalın merceklerdir. Bazı merceklerin de bir yüzeyi düz diğer yüzeyi tümsek şeklindedir.
Kalın kenarlı mercek: Kalın kenarlı mercek aralarında belli bir mesafe olan iki kürenin araları saydam bir madde ile doldurulması ile elde edilir. Kürelerin yarıçapları merceklerin merkez uzaklıklarını belirler. Merkez uzaklıklarının yarısı odak noktasıdır. Üzerine düşen paralel ışık demetini bir noktadan geliyormuş gibi dağıtan merceklere ıraksak mercek denir. Kenarları kalın, ortası ince olan merceklerdir.