SÜMERLER
SÜMER ŞEHİR DEVLETLERİ
Tarihten önceki devirlerde Mezopotamya bataklık bir yerdi. Ön Asya dan buraya göç eden insanlar suların akıntısını düzenleyerek bataklıkları kurutmuşlar, yaptıkları sedler ve kanallarla toprağı sulayarak bu ülkeyi tarım memleketi durumuna sokmuşlardır. Ön Sümerler adını verdiğimiz bu insanlar Mezopotamyada ilk medeniyeti yaratmışlardır.
M.Ö.4 00 0 . yılın sonlarına doğru Orta Asya’dan bu bölgeye yeni göçler başladı. Gelenler Mezopotamya’ya daha ileri bir medeniyet getirdiler. -
Sümerler denilen bu yeni göçmenler Fırat ve Dicle sularının aşağı kısımlarına yerleşip yer yer köyler kurmuşlar, sulama işleriyle uğraşarak çiftçiliği ilerletmişlerdir.
Sümer köyleri zamanla gelişerek kasaba ve şehirler haline girmiştir.
Bu şehirlerin her biri bağımsız bir devletti. Etraflarında çiftçiliğe elverişli toprakları vardı. Sinear denilen bu daracık yerde birçok şehirler bulunuyordu. Her şehrin tapınakları, saray, hükümet daireleri ve halka ait evleri vardı. Her şehrin etrafı surlarla çevrilmişti. Sümer şehirlerinin en önemlileri: Ur, Uruk, Lagaş, Larsa siteleri, yani şehir devletleridir. Sümer siteleri asırlarca bağımsız yaşadılar. Fakat sonraları bu sitelerin arasında üstünlük kavgaları baş gösterdi. Savaşlar sonunda Sümerler bir müddet üstün site etrafında toplandılar. Kalde ve yukarı Mezopotamya’yı ile Akdeniz Bölgesine kadar olan yerler de kısa bir zaman için Sümer egemenliği altında kaldı. Bu parlak devir uzun sürmedi. Üstünlük Kalde’de oturan Akad'ların eline geçti (M.Ö. 2750).
Sümerler Hakkında Kısa Özet
Orta Asya kökenli bir topluluktur.
Şehir devletleri halinde yaşamışlardır.
Sümerler'de "Ensi" veya "Patesi" denilen krallar ülkeyi Tanrı adına yönetirlerdi. Bu nedenle teokratik bir yönetim anlayışı vardı. Kralların danışma meclisleri vardı
Politeist (çok tanrılı) bir inanca sahip olmuşlar ve ölümden sonraki hayata inanmışlardır.
"Ziggurat" adlı tapınaklar inşa ettiler. Bu tapınakları; tahıl ambarı, rasathane ve ibadethane olarak kullanmışlardır.
Çivi Yazısı'nı bularak Tarihi devirleri başlattılar. Yazıyı Zigguratlara getirilen ürünlerin kaydedilme si neticesinde icat etmişlerdir.
Hukuk gelişmiştir. Tarihteki ilk yazılı kanunları yaptılar (M.Ö. 2375'te Lagaş Kralı Urukagina tarafından). Bu nun için tarihin ilk hukuk devleti sayılmaktadırlar.
Sümer dili, Asya kökenlidir. Sümer dilinde Türkçe ye benzerlik ve yakınlık gösteren bir çok kelimeye rastlanmıştır.
Bilimin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuşlardır. Burçları bulmuşlar, ayı 30, yılı 360 gün olarak tespit etmişlerdir. Aritmetik ve geometrinin temellerini atmışlar, çarpma ve bölme cetvelleri hazırlamışlardır.
Gılgamış, Tufan ve Yaratılış destanları vardır.
Akadlar tarafından yıkıldılar.
Sümerler, hazırladıkları kanunlarla ve yaptıkları bilimsel çalışmalarla kendilerinden sonra kurulan Mezopotamya uygarlıklarına öncülük etmişlerdir.