Fitre İle Yükümlü Olmak İçin Gereken Şartlar Nelerdir;
- Fitre yükümlüsünün Müslüman olması gerekir.
- Ancak Şafi Mezhebi’nden bir görüşe göre, gayr-i müslim bir kimsenin, bakmakla yükümlü olduğu Müslüman yakınının fitresini ödemesi gerekir.
- Hanefilere göre fitre sadakası ile yükümlü sayılmak için, kişinin Ramazan Bayramı’nın birinci günü, temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olması gerekir.
- Zekat nisabından farklı olarak, sahip olunan malın “ artıcı ” özellikte olması ve üzerinden bir yıl geçmiş bulunması gerekmez.
- Temel ihtiyaçlar mesken, elbise, ev eşyası, binit, silah, hizmetçi, ailenin bir yıllık geçim masrafları ve borçlarıdır.
- Nisap miktarı iki yüz dirhem gümüş veya yirmi miskal altın veya bunların kıymetine denk bir maldır.
- Ebû Hanife, Ebû Yûsuf ve diğer üç mezhep imamının ortak görüşüne göre, fıtır sadakasının mali yönü ağır bastığından dolayı bununla yükümlülük için akıllı ve ergen olmak şart değildir.
- Bu yüzden küçüğün ve akıl hastasının malından da velisinin fitre vermesi gereklidir.
- Fitrenin ibadet yönünü üstün kabul eden, Hanefilerden İmam Muhammed ve Züfer’e göre ise, küçüklerin ve akıl hastalarının malından fıtır sadakası gerekmez.
- Bir kimsenin, kendi dışındaki kişinin fıtır sadakası ile yükümlü sayılması için, bu kişinin onun velayeti altında olan ve bakmakla yükümlü bulunduğu kişilerden olması gerekir.
- Buna göre bir kimse velayeti altında bulunan küçük çocuklarının veya akıl hastası olan yakınlarının fitresini vermekle yükümlüdür.
- Ramazan Bayramı’ndan önce vefat eden oğlunun çocukları da bu kapsamdadır.
- Buna karşılık kişinin bakımlarını üstlenmiş olsa bile, ana babası, büyük çocukları, karısı, kardeşleri ve diğer yakınları için fıtır sadakası vermesi gerekmez.
- Bununla birlikte vekaletleri olmadığı halde bu kişiler için fıtır sadakası verse, bu yeterli olur.
- Fitre, Ramazan Bayramı’ndan bir veya iki gün öncesi ile Bayram Namazı arasında ödenir.
Fitre Kimlere Verilir;
Fitre, verileceği yerler bakımından her durumda zekâtın benzeridir.
Ayet-i kerimede açıklanmıştır. “ Sadakalar (zekatlar), Allah’tan bir farz olarak ancak fakirler, düşkünler, zekat toplayan memurlar, kalpleri İslam’a ısındırılacak olanlarla ( özgürlüğüne kavuşturulacak ) köleler, borçlular, Allah yolunda cihat edenler ve yolda kalmış yolcular içindir. Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.” ( Tevbe Suresi 60 )
Fitre Kimlere Verilmez;
- Fitrenin, Tevbe Sûresi’nin 60. ayetinde sayılanlar dışında kalan kişi ve kuruluşlara verilmesi caiz değildir.
- Ayrıca fitre verilecek kişi, bu şartları taşısa bile; Ana, baba, büyük ana ve büyük babalarına, oğul, oğlun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklarına fitre verilmez.
Fitre Nasıl Hesaplanır;
- Fitre; buğday, arpa, üzüm ve hurma olmak üzere dört gıda maddesinden verilir.
- Yaşadığımız yerde bunların hangisi daha kıymetli ise fitreyi onun üzerinden vermek uygundur.
- Fitre, buğdaydan ise yaklaşık olarak 1460 gr; arpa, üzüm ve hurmadan ise yaklaşık olarak 2920 gr. olarak verilir.
- Bu gıda maddelerinin kendileri fitre olarak verilebileceği gibi, değerleri hesaplanmak suretiyle para olarak da verilebilir.
- Hatta para olarak vermek daha uygundur.
- Burada esas olan, bir fakirin sabahlı akşamlı doymasını temindir.
- Dolayısıyla herhangi bir yerde veya zamanda, belirtilen miktarlardaki gıda maddelerinin değeri, bir fakiri sabahlı akşamlı doyurmaya kafi gelmiyorsa, o miktar üzerinde ısrar etmemeli, bir fakirin bir gün içinde normal ölçülerde yemek yiyerek sabahlı akşamlı doymasını sağlayacak miktar esas alınmalıdır.