Slovenya Cumhuriyeti'nin Tarihine Genel Bir Bakış
Slovenya’nın tarihi, milattan sonra 550 yıllarından başlayıp günümüze uzanan 1470 yıllık bir geçmişe sahiptir. Tüm uygarlıkların tarihinde olduğu gibi Slovenya tarihinde de katliamlar, açlıklar, savaşlar ve derin anlam ifade eden olaylar yaşanmıştır.
Slovenler milattan sonra 550’lü yıllarda şimdi Slovenya adı verilen bölgeye yerleşmişlerdir. 550’lü yıllardan günümüze kadar Roma Cermen İmparatorluğu’nun, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun içerisinde yer alan Slovenler, I. Dünya Savaşı sonunda Yugoslavya devletindeki milletlerden biri olarak yer almıştır.
Slovenler, Soğuk Savaşın bitmesi ile bağımsızlıklarını kazanmış ve Slovenya Cumhuriyeti’ni kurmuşlardır.
Slovenya Halkının Tarihi Ataları Slavlar Kimdir?
Slovenya halkının tarihi ataları Slavlar, Avrupa’nın doğusu ve güneydoğusuna dağılmış bir şekilde yaşayan kalabalık bir etnik gruptur. Slav terimi tarihi kaynaklarda ilk kez, Bizanslı tarihçi Procopius’un yazdığı Bellum Gothicum’dur. Slav adının ilk kez geçtiği eser olan Bellum Gothicum 6.yüzyıl’da yazılmıştır. Slav kelimesinin ilk olarak 6.yüzyıl’da bir kilise papazı olan Pseudo Cesario’un adı bilinmeyen bir eserinde geçtiği de düşünülmektedir.
Slavlar, Batı Slavlar, Doğu Slavlar ve Güney Slavlar olarak kollara ayrılmış bir etnik topluluktur. Slavlar, 6. Yüzyıldan itibaren Avrupa’nın birçok bölgesine dağılmış, Roma Cermen İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya Macaristan İmparatorluğu gibi imparatorlukların himayesinde yaşamışlardır.
Yugoslavya devletinin içinde yer alan etnik gruplardan olan Slavlar, daha sonra dağılarak farklı devletler kurmuşlardır. Günümüzde Slavlar, başka Slovenya olmak üzere Bulgaristan, Hırvatistan, Makedonya, Bosna Hersek, Karadağ gibi ülkelerde yaşamaktadır.
Slavların Slovenya’ya Geliş Tarihi Ne Zamandır?
Slavlar, Slovenya’ya milattan sonra 550 tarihinde ve Ortaçağ’da gelmişlerdir. Slavlar, Slovenya topraklarına Moravya adı verilen şimdi Çek Cumhuriyeti sınırları içerisinde kalan bölgeden gelmişlerdir.
Slovenya’da Slavların Günlük Yaşamı Nasıldı?
Slovenya’ya yerleşen Slavlar günlük hayatlarında bedensel işler yaparak hayatlarını sürdürmüşlerdir. Slav isminin, köle anlamına gelen “Slave” kelimesinden geldiğin iddiası da Slavların bedensel işlerde çalışmasından kaynaklanmaktadır.
Slavlar, ilkçağlardan Avrupa’da farklı devletlerin ve imparatorlukların altında yaşamaya başlamıştır. Slavların farklı kültürlerde yaşaması Slav değerlerinde değişmelerin yaşanmasına neden olmuştur. Ancak, 19.yüzyılda Slavlar ortak kültürlerine sahip çıkmak için “Pan-Slavizm” adı verilen bir akım ortaya atmışlardır.
Slovenya Ne Demektir, Slovenya’nın Anlamı Nedir?
Slovenya, Slovenya’da kullanılan resmi dil olan Slavca’da “Slavlar ülkesi” anlamına gelmektedir. Slovenya kelimesinin etimolojik olarak “aynı dili konuşan, birbirini anlayan insanlar” anlamına gelen “slovo” kelimesinden geldiği de düşünülmektedir.
Slovenya kelimesinin bir diğer etimolojik açıklaması da Slovenya’nın “şan, şöhret” anlamına gelen “slava” kelimesinden geldiği yönündedir. Slovenya kelimesinin ne anlama geldiği konusundaki görüşlerden birinde Slovenya kelimesinin “slave” yanı “köle” kelimesinden geldiği düşünülmektedir. Slovenyalılar, “Slavların ülkesi” kullanımını kabul etmektedir.
Slovenya Tarihinde Yaşanan İşgaller, İstilalar ve Savaşlar Nelerdir?
Slovenya tarihinde yaşanan işgaller, istilalar ve savaşlar, Slovenya tarihinde çok savaş yapılmaması nedeniyle daha azdır.
Slovenya tarihinde yaşanan savaşlar aşağıda verilmiştir.
- 1809-1813 Napolyon Savaşlar
- 2. Dünya Savaşı
- On Gün Savaşı (Yugoslavya’nın yıkılışını neden olan savaş)
Slovenya tarihindeki işgaller aşağıda listelenmiştir.
- 2. Dünya Savaşı sırasında Slovenya’nın Nazilerce işgal edilmesi
Slovenya tarihinde bilinen istilalar aşağıda verilmiştir.
- 9. yüzyıl Macar istilası
Slav Ne Demektir, Slavlar Kimlerdir?
Slavlar, milattan sonra 550 tarihlerinde Avrupa’nın doğusu ve güneydoğusunda yaşayan kas gücü gerektiren işlerde çalışan ve tarımla uğraşan bir kavimdir.
Slav kelimesinin köle anlamına gelen İngilizce bir kelime olan “slave” kelimesinden geldiği düşünülmektedir. Bununla birlikte Almanca da suskun insan anlamına gelen “slovo” kelimesinden geldiği de söylenmektedir.
Slavlar, ilk ve orta çağlardan itibaren ortaya çıkmış ve Avrupa’nın birçok yerine dağılmışlardır. Hırvatistan, Bulgaristan gibi Avrupa ülkelerinde Slav kökenleri bulunmaktadır. Slavlar, Batı Slavlar, Doğu Slavlar ve Güney Slavlar olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Tarih Öncesi Slav Yerleşimleri Nasıldır?
Tarih öncesi şuan Slovenya’nın bulunduğu bölgede halk arasında “mağara insanı” olarak da adlandırılan “Neandertal” insan grupları yaşamaktaydı. Neandertalle, Avrupa’da yaşayan en eski insanlar olarak bilinmektedir.
Slovenya’nın Divje Babe adı verilen Neandertal mağaralarında yapılan kazılarda elde edilen kemik örnekleriyle Neandertallerin yaşadığı kesinleşmiştir. Slovenya’da bulunan Neandertal mağarasında yapılan kazılarda dünyanın en eski müzik aleti olarak tarihe geçen bir flüt bulunmuştur.
Slovenya’da yaşayan halkın ataları olan Slavlar, Slovenya bölgesine, Avusturya’dan ve Çek Cumhuriyeti’nde gelerek yerleşmişlerdir. Slavların, Slovenya’ya yerleştiği tarih milattan sonra 6. Yüzyıldır.
Antik Roma Dönemi Slovenya Tarihi Gelişmeleri Nelerdir?
Antik Roma döneminde, Roma İmparatorluğu, Slovenya’yı da içine alan güney Avrupa bölgesini işgal etmiştir. Antik Roma döneminde Slovenya, Roma İmparatorluğu’nun dört vilayetini toprakları içerisinde bulundurmaktadır. Antik Roma döneminde Slovenya topraklarında bulunan Roma vilayetleri Dalmatia, Pannonia, Noricum ve İtalya adını almaktadır.
Orta Çağ Slovenya Tarihi Gelişmeleri Nelerdir?
Orta çağda Slavlar, 550 yılı civarlarında bugün Slovenya Cumhuriyeti olarak adlandırılan bölgeyi gelmiş ve yerleşmişlerdir. Slavlar, Slovenya’ya Çek Cumhuriyeti ve Avusturya tarafından göç etmişlerdir. Slavların, Slovenya’ya göç etmeden önce yaşadıkları yer Moravya adında bir bölgedir.
Slavlar, Slovenya bölgesine göç ettikten sonra 660 yıllı civarında Karantanya Düklüğünü kurmuşlardır. Karantanya Düklüğü, 745 yılı civarında ise Alman Karalenj İmparatorluğu’nun himayesi altına girmiştir. 843 yılında Karolenj İmparatorluğu’nun yıkılması üzerine Karantanya Düklüğü olarak varlıklarını sürdüren Slavlar, 975 yılında Roma Cermen İmparatorluğu’nun himayesi altına girmiştir. Orta çağda Slavların yaşadığı en büyük değişimlerden biri ise Hıristiyanlığa geçiş yapmalarıdır.
Erken Modern Dönem Slovenya Tarihi Gelişmeleri Nelerdir?
Erken modern dönem Slovenya tarihinde değişimlerin yaşandığı bir dönem olmuştur. 16 yüzyılda Protestanlık, Slovenya topraklarına yayılmıştır. Protestanlığın Slovenya’ya yayılması Sloven dilinde Protestanlığı anlatan kitaplar yayınlanması ile hız kazanmıştır.
Erken modern dönemde Slovenya, Osmanlı- Habsburg Savaşları nedeni ile birçok kez tahrip edilmiştir. Osmanlı- Habsburg Savaşları sırasında Slovenya’da bulunan pek çok köy ve şehir yıkılmış ve kullanılamaz hale gelmiştir. Erken modern dönemde Slovenya’da sanatsal faaliyetler hız kazanmıştır. İtalya’dan Slovenya’ya yerleşen Barok müzisyenler ve mimarların çalışmaları ile Slovenya’da mimari gelişmiş ve sanatsal bilinç artmıştır.
Aydınlanma Çağı Slovenya Tarihi Gelişmeleri Nelerdir?
Aydınlanma çağı Slovenya’da ekonomik gelişmelerin ve ekonomik gelişmelere bağlı halkın rahat yaşadığı ılımlı bir dönem olmuştur. Slovenya’da yaşanan ekonomik gelişmelerin, Trieste şehrinde kurulan liman ile yakından ilgisi bulunmaktadır.
Aydınlanma çağı Slovenya’da ulusal düşüncelerin geliştiği bir dönem olmuştur. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’na dahil olan Slovenya’da Slav kültürüne ilgi daha da artmış ve Slav kültürüne ait değerler daha önemli bir hale gelmiştir.
Aydınlanma çağında Slav kültürü ile ilgili birçok kitap yazılmış, Slav dilinin önemi daha da artmıştır. Aydınlanma çağında ortaya çıkan ve Slav değerlerini korumayı ve bir çatı altında birleştirmeyi hedefleyen akıma Pan-Slavizm adı verilmektedir.
Milliyetçilik Akımının Slovenya Tarihinde Yeri Nedir?
Milliyetçilik akımı Slovenya tarihinde, Slav kökenlerinin önem kazanmasına, Slav diline, kültürüne olan ilgilinin Slavlar arasında daha da artmasına neden olmuştur. Slavlar arasında milliyetçilik akımı, Slovenya topraklarında hüküm süren Avusturya İmparatorluğu’nda 1860 yılında çıkan, siyasi ve sivil özgürlükleri arttıran anayasa sonrasında hız kazanmıştır.
Avusturya İmparatorluğu’nda çıkarılan anayasa sonrasında Slovenya halkında özerklik konusundaki istek daha da artmıştır. Özerklik isteyen Slovenya halkı, 1870’li yılların başında binlerce kişinin katıldığı bir miting düzenlemiş ve bağımsızlık isteklerini daha fazla duyurmuşlardır.
Slovenya’da bağımsızlık isteklerinin çoğalması, siyasi gerginliklere ve çatışmalara neden olmuştur. Özerklik isteği karşılanmayan Slavlardan birçoğu kitlesel bir şekilde Amerika’ya göç etmiş ve Amerika’nın farklı şehirlerinde yaşamaya başlamışlardır.
Kraliyetçi Yugoslavya Dönemi Slovenya Tarihi Nasıl Şekillenmiştir?
Kraliyetçi Yugoslavya dönemi, 1918 yılından II. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar olan dönemdir. 1918 yılında Yugoslavya Krallığının veya ilk adı ile Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı’nın kurulmasıyla başlayan dönem, krallığın yıkılışı ile son bulmuştur.
Slovenler, Yugoslavya Krallığı’nın kuruluşunda daha özerk bir anayasa kurulmasını talep etmiş ancak yapılan seçimlerde oy çoğunluğu ile merkeziyetçi bir anayasa kabul edilmiştir. Yugoslavya Krallığı, 1929 yılından itibaren, baskıcı bir rejim ile yönetilmeye başlanmıştır. Slovenler, Yugoslavya Krallığı yıkılana kadar Sloven Halk Partisi aracılığı ile federal bir Yugoslavya’nın kurulmasını talep etmişlerdir.
Slovenler, II. Dünya Savaşı’nın bitmesi ile yıkılan Yugoslavya Krallığının ardından kurulan Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti içerisinde yer almıştır.
Sosyalist Yugoslavya Dönemi Slovenya Tarihi Nasıl Şekillenmiştir?
Sosyalist Yugoslavya dönemi Slovenya tarihinde önemli bir yere sahiptir. Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti’nin kurulması, Sloven tarihindeki monarşi yönetimlerinin sonu olmuştur.
Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti, II. Dünya Savaşı devam ederken, 1943 yılında kurulmuştur. Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti, bugün Sırbistan, Slovenya, Makedonya, Karadağ, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Kosova gibi ülkelerin bulunduğu bölgede kurulmuştur.
II. Dünya Savaşı sırasında Yugoslav Krallığı’nın yıkılmasında etkili isimlerden biri olan Josip Broz Tito, Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti’nin kurulmasında önemli rol oynamıştır. Tito, Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti kurulduktan sonra devletin başkanlığı görevine getirilmiştir.
Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti, 1989 yılında yaşanan siyasi ve ekonomik bunalım ardından ortaya çıkan iç savaş sonrasında dağılmıştır. Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti’nde bağımsızlığını ilan eden ve kendi cumhuriyetini kuran ilk etnik grup Slovenler olmuştur. Slovenya Cumhuriyeti, 25 Haziran 1991 tarihinde kurulmuştur.
Slovenya Cumhuriyeti’ne Giden Süreç Nasıl Gerçekleşmiştir?
Slovenya Cumhuriyeti’ne giden süreç, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin yıkılması, ekonomik sıkıntılar ve milliyetçilik akımlarının etkisi ile gerçekleşmiştir. Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti, uzun yıllar sosyalist bir hükümet ile yönetilmiştir. 1989 yılında ortaya çıkan ekonomik bunalımlar ve siyasi krizler Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti içerisindeki milliyetçilik akımlarını tetiklemiştir.
Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti’nde görülen milliyetçilik akımları ve iç krizler, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin yıkılması üzerine hız kazanmış ve ülkede bir iç savaş çıkmıştır. Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti içerisindeki iç savaş, 1991 yılında başlamış ve aynı sene içerisinde Slovenya, Hırvatistan, Makedonya, Bosna Hersek, Sırbistan gibi ülkelerin bağımsızlıklarını ilan etmeleri ile sonuçlanmıştır.
Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti’ndeki iç savaşta bağımsızlığı ilan eden ilk devlet Slovenya olmuştur.
Slovenya Tarihindeki Dinler ve İnançlar Nelerdir?
Slovenya tarihindeki dinler ve inançlar aşağıda verilmiştir.
- Katolik Hristiyanlık (72.1%): Slovenler, Katolik Hristiyanlığı, Orta Çağ’da Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu’nun himayesine girdiğinde kabul etmiştir.
- Ortadoks Hristiyanlık (3.7%): Ortadoks Hristiyanlık, 16.yüzyılda Aydınlanma Çağı ile birlikte Slovenler arasında kabul görmüştür.
- Protestan Hristiyanlık (0.9%): Protestanlık, 16. Yüzyılda Protestan kitapların Sloven diline çevrilmesi ve yayılması ile Slovenya’da inanılmaya başlanmış bir Hristiyanlık mezhebidir.
- Müslümanlar (3%): Slovenya’da yaşayan Müslümanlar genellikle Boşnak kökenlidir. Slovenya’da göç nedeniyle gelmiş Müslümanlar da bulunmaktadır.
- Ateist(18%)
- Yahudi (3%)
Slovenya’da Görülebilecek Tarihi Eserler Nedir?
Slovenya mimarisi, yeniçağ ve yakın çağ dönemlerinde barok tarzından oldukça etkilenmiştir. Ortaçağdan günümüze değişim gösteren ve daha modern bir tarza bürünen Slovenya mimarisi, devlet tarafından desteklenen bir “ulusal mimari” etkisi altında kalmıştır.
Binalarda dekoratif cepheler ve mavi, beyaz ve kırmızı olan Slovenya renklerinin kullanımı Slovenya mimarisi için önemlidir.
Slovenya’da görülecek tarihi eserler aşağıda listelenmiştir.
- Lubliyana Kalesi
- Tromostovje (Üçlü Köprü)
- Sneznik Kalesi
- Predjama Kalesi
- Ejderha Köprüsü
- Praetorian Sarayı
- Holy Maurus Kilisesi
Elif Nur Güzhan, 2019 yılında giriş yaptığı Hacettepe Üniversitesi'nde İngiliz Dilbilimi okuyor, 2021 yılından beri Vizemnette yazarlık ve editörlük yapıyor.