2. evre: Skarlaşma: Yıkılan safra kanallarının yerini bağ doku gelişimi alır. Safra kanallarında akım bozulur ve abortif safra duktus proliferasyonu ve granülomlar izlenır.
3. evre: Siroz: (son aşama): safra kanallarındaki kayba sekonder, fibröz septalar ve puzzle şeklinde hepatik adalar oluşur; takiben biliyer siroz gelişimi izlenir.
Tek küratif tedavi karaciğer transplantasyonudur.
Primer Sklerozan Kolanjit
İntra ve ekstrahepatik safra yollarında segmental enflamasyon, safra yollarını çevreleyen obliteratif (soğan zarı formunda) fibrozis, buna eşlik eden intra ve ekstrahepatik safra kanallarının segmental dilatasyonu ile karakterizedir. Biliyer obstrüksiyon uzun vadede biliyer siroza neden olabilir.
ERCp’de karakteristik baryum “beading” (boncuktan yapılan kenar süsü) görülür ki bu da kesin tanıyı koydurur.
40 yaş altı, erkeklerde sık izlenir. E/K oranı 2/1 ‘dir. Primer sklerozan kolanjit sıklıkla enflamatuar barsak hastalığı ile birlikte görülür. Hastaların %70’i ülseratif kolit hastasıdır. Ayrıca sistemik fibrozis tablolarıyla birlikteliği vardır (retroperitoneal fibrozis veya Riedel gibi).
Başlangıç klinik bulgular halsizlik, kaşıntı ve sarılıkla karakterizedir. Serum ALP yükselmiştir, hipergamaglobülinemi (hastalarda kanda IgG değeri yükselmiştir), ANCA pozitifliği (tanısal değeri yoktur), komplemanın klasik yoldan aktivasyonu bulunabilir.
Primer sklerozan kolanjit olgularının sadece % 10′ unda otoantikorlar saptanır. Ortalama sürvi 6 yıldır, biliyer siroz ve karaciğer yetersizliği ile hasta ölür. Kolanjiokarsinom riski artmıştır (% 10 olguda). Tek küratif tedavi karaciğer transplantasyonudur. Safra kanal anormallikleri
a- Von Meyenburg kompleksi: Portal alanlarda bulunan safra duktus mikrohamartomlarıdır. Klinik anlam taşımazlar.
b- Polikistik karaciğer hastalığı: Karaciğerde multipl difüz kistlerin varlığı, otozomal dominant polikistik böbrek hastalığına eşlik etmesi beklenir.
c- Konjenital hepatik fibroz, karaciğerde portal alanlar büyük, düzensiz ve fibrotiktir, karaciğer düzensiz adalara bölünmüştür. Safra kanalları anormal şekilli ve sayıca artmıştır; sıklıkla otozomal resesif polikistik böbrek hastalığına eşlik eder.
Olguların %50’si ölür. Major ölüm nedeni böbrek yetersizliği ve kontrol edilemeyen kanamalardır. Nadiren bu zeminde kolanjiokarsinom gelişebilir.
|Hastalık||von Mayenburgkompleks||Polikistik karaciğerhastalığı||Konjenital hepatikfibrozis||Caroli hastalığı|
|Genetik||Sporadik||Otozomal dominant||Otozomal resesif||Otozamal resesif|
|Otozomal dominantpolikistik böbrekhastalığı ile beraberliği||+||+++||+||+|
|Otozomal resesifPolikistik böbrekhastalığı ile beraberliği||–||–||+++||+|
d- Caroli hastalığı: intrahepatik safra duktuslarının segmanter dilatasyonudur. Hayatın ilk on yıllarında tekrarlayan kolanjit epizotları ve bakteriyemi ile karakterizedir. Hastalarda karaciğerde 1-4 cm çaplı safra kanalları ile ilişkili kistler izlenir. % 10 hastada kolanjiokarsinom gelişimi beklenir.
e- Alagille sendromu: Otozomal dominanttır. Karaciğer tamamen normaldir, fakat intrahepatik safra kanallarında parsiyel yokluğu söz konusudur.
İlaç ve toksin neden ii karaciğer hastalığı
Mekanizması
a- Direk toksisite ile gelişen hasar
b- Ksenobiyotiklerin aktif toksinlere karaciğerde dönüşümü ile gelişen hasar
c- Hapten olarak görev yapan ilaç ve metabolitlerin hücresel bir proteini immünojen kılarak uyardıkları immün mekanizmalar yoluyla gelişen hasar.
İlaç reaksiyonları ile öngörülebilir (intrinsik; yeterli dozu alan herkes de gelişir) ya da öngörülemez (idiyosenkrotik) olarak karşılaşılabilir.
İdiyosenkrotikler cevap için majör örnekler klorpromazin (kolesteza yol açar) ve halotandır (ölümcül immün hepatit yapar).
|Hepatoselüler hasar||Örnekler|
|Mikroveziküler yağlı değişimMakroveziküler yağlı değişimSteatohepatitSentrilobüler nekrozAkut ve kronik hepatitFibrozis, sirozGranülom oluşumuDifüz veya masif nekrozKolestazHepatoselüler adenomHepatoselüler karsinom


Sinüzoidal dilatasyon
Veno-oklüsiv hastalık
Hepatik ve portal vende tromboz
Peliosis hepatis
Kolanjiosarkom
Anjiosarkom
|Tetrasiklin, valproat, salisilatlar, etanolEtanol, metotrekst, amiodaronEtanol, amiodaronBromobenzen, CCL4, asetaminofen, halotan, rifampinMetildopa, izoniad, nitrofurantoin, fenitoin, oksifenasetinEtanol, metotreksat, amiodaron ve pek çok ilaçSülfanamidler, allopurinol, fenitoin, metildopa, kinidin, fenilbutazon, hidralazinHalotan, izoniazid, asetaminofen, metildopa, trinitrotoluen, amantia phalloides toksiniKlorpromazin, anabolik steridler, eritromisin, oral kontraseptifler, organik arsenikler.Oral kontraseptifler, anabolik steroidlerPlivinil klorid, aflotoksin, torotrast|