... Abdülhamid'in kat'î olarak reddeden yazıları aşağıdadır:Abdülhamid'in Kurtlarla Dansı, Mustafa Armağan
"Başvekil Saffet Paşa'ya ve sair vükelâya yemin ederim ki, donanmanın elden çıkmasına katiyyen reyy ü rızam yoktur. Her türlü fedakârlığı eder, fakat donanma maddesini esasen reddederim. cabı halinde donanmayı kaybetmemek için canımı fedaya hazırım."
Tarihimize altın harflerle işlenmesi gereken bu asil tavrın sahibinin hâlâ denizcilik düşmanı olarak lanse edilmesi hangi akla hizmettir, varın siz karar verin ona da.
"Başvekil, Milli Savunma'ya bir tezkere yazarak ve tezkerede Gazi'nin pek yakın bir arkadaşının ismini zikrederek bu zatın karıştığı eksiltme ve artırmaların bozulmasını emretmişti. Bir gün Meclis koridorlarında yüksek sesle 'Hazineyi soydurtmayacağım, hazineyi sodurtmayacağım!' diye haykırdığını görmüş, sinirlerini iyice oynattığından şüphe etmiştik.Yol Ayrımı, Kemal Tahir
"Başvekil İsmet Paşa ve arkadaşları aferizme karşı mücadele ediyorlardı. Başvekil, 'Bir iş ki, kimse yapmaz, devlet yapar, bunu anlıyorum. Bu iş ki, hususi bir teşebbüs yapar, bunu da anlıyorum. Fakat devletin nüfuzunu kullanarak şahıslar veya bankalar yapar, bunu anlamıyorum. Ben devletçilik dene şeyi anlarım, fakat dolapçılığı anlamam' diyordu.Yol Ayrımı, Kemal Tahir
Muhbir oçBilim ve Edebiyat, Yalçın Küçük
Atsız, eski arkadaşıyla sorunlarını bir kan kavgasına döktü. Savaş yıllarında başbakanlara jurnaller yazdı: Bunlarla ün kazandı. Birinde şunları yazdı:
«1 — Bugün Maarif Vekâletine bağlı Dil Kurumu azasından ve Ankara'daki Devlet Konservatuarı öğretmenlerinden bir Sabahattin Ali vardır. Hemen hemen bütün kendisini tanıyanların komünistliğini bildiği Sabahattin Ali..
..Sayın Başvekil! Buraya bilmecburiye yazarken büyük bir ıstırap duyduğum iki mısraında (beni mazur görmenizi rica ederim) bu vatan haini..
Tartışılan Uygulama: Türkçe EzanGazi Mustafa Kemal Atatürk, İlber Ortaylı (Sayfa 383)
"Menderes gelmiş Türkçe ezanı kaldırmış" deniliyor. Türkçe ezanın kaldırılması teklifi ilk Halk Partisi'nden gelmiştir. Sonra da CHP eskiye dönüşü desteklemiştir. Ayrıca Türkçe ezan kaldırılmadı, Arapça ezan cezaî takibattan kurtuldu.
İmam Hatip okullarını ve keza İlahiyat Fakültelerini de Halk Partililer başlattı. Başvekil Şemsettin Günaltay İlahiyat Fakültesi'ne cumhuriyetçi laik talebe topluyordu. Bu alanda bir dönüşüm olduysa şayet, CHP'ye rağmen olmamıştır.
Yıllar sonra başka bir yakın arkadaşı Nuri (Conker) Selanik'teki bir içki masasında Mustafa Kemal'in kendisini başbakan yapmaya nasıl söz verdiğini anlatacaktı, "Ya sen ne olacaksın?" diye sormuştu Nuri ve Mustafa Kemal de. "Bir adamı başvekil yapabilecek adam," yanıtını vermişti.Atatürk - Modern Türkiye'nin Kurucusu, Andrew Mango
Hareketin Bölgeleri :Adım Şeyh Said, İlhami Aras (Sayfa 36)
KISA BİR TANIKLIK (Devamı)
Asıl şayanı dikkat ve ibret olan şey Hariciye Vekili olup da henüz Lozan'dan avdet etmiş ve memleketin dahili vaziyetine vukuf kesbetmemiş olan İsmet İnönü nereden malûmat aldı da isyan âmdır, şamildir, mürettebdir dedi. Başvekil ve Dahiliye Vekaleti vekili Fethi Bey isyanın şark vilayetlerinde mevcut bulunmadığını tahkikat ve tetkikatı neticesinde gruba karşı söyler dururdu. Bu iki zıd nokta-i nazar ortaya atılırken, altmışüç tane şarkın yerli mebusu
Fethi beyi desteklediler. Ve hak ve hakikat bu taraftadır dediler. Fakat korkaklar ve dalkavuklar sayesinde gün gibi aşikâr olan bu iftira maalesef hakikat kılığına girdi ve doğru ve hak olan noktai nazar mağlup edildi. Hadisenin üzerinden otuz sene geçtiği halde Fethi beyin noktaı nazarının hak ve hakikat olduğu tevatüren sabit oldu.
Bu işin neticesi ve kötülüğü safha safha meydana çıkıyordu.
Hareketin Bölgeleri :Adım Şeyh Said, İlhami Aras (Sayfa 35)
KISA BİR TANIKLIK (Devamı)
Ali Fethi Bey, Başvekil ve Dahiliye Vekaleti Vekili idi. Şöyle haykırıyordu: Bütün şark illerinin valilerine; Jandarma alay kumandanlarına ve polis müdürlerine şifre ile isyanın oralarda olup olmadığını sordum. Aldığım cevapların hepsi bu isyanın hiçbir vilayet kaza ve köylerinde emaresi ve asarı bulunmadığı mahiyetindedir. Bu isyan yalnız ve yalnız Şeyh Said ile Çapakçur halkının isyanıdır. Çukurova’dan on sınıf ihtiyatı silah altına çağırdım. Bunları Çapakçur'a sevk eder ve asileri tedip ederiz. Binaenaleyh ben Allah'a tarihe ve millete karşı elimi haksız yere kana boyayamam. Seve seve başvekaletten çekilirim. Mukabil tarafta Başvekil namzedi İnönü ise şöyle söylüyordu: Bu isyan âmdır, şamildir ve mürettebdir. Yani bütün şark vilayetlerinin ileri gelen halkı hep bir araya toplanmış müzakere etmiş bu isyana karar vermiştir. Öylece meydana getirmişlerdir. Binaenaleyh "beni iktidara getirirseniz ben İstiklal mahkemeleriyle Divan-ı Harbi Örfileri kurarım; asar, keserim ve sürerim" diyordu.