Sinonim: headache, cephalalgia,
- Başta ve bazen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. (Bkz; Sef–alji)
- Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen hemen tüm insanlar değişik nedenlerle baş ağrısından muzdarip olurlar.
- Baş ağrıları çoğunlukla kendiliğinden kaybolur.
- Ortak sebepler stres, migren, göz yorgunluğu, dehidrasyon, düşük kan şekeri ve sinüzittir.
- Daha ender sebepler menenjit, ensefalit, beyinsel anevrizmeler, aşırı yüksek tansiyon vebeyin tümörleri gibi tehlikeli hastalıklar da olabilir.
Eğer sabah bulantısı ve kusma, anizokori veya uykudan kaldıracak kadar kuvvetli bir baş ağrısı ise beyin tümörü ile bağlantılı olabilir.
- En yaygın kabul gören kategoride, Uluslararası Baş Ağrısı Derneği (IHS) üç ana kategoriyi tanır:
- birincil baş ağrıları,
- ikincil baş ağrıları ve
- kraniyal nevraljiler.
- Birincil baş ağrıları arasında gerilim tipi, migren ve küme baş ağrıları bulunur. Yaşamı tehdit etmese de, birincil baş ağrıları dayanılmaz ağrı yaratabilir, hastaları güçsüzleştirebilir ve sık ataklarla hastanın yaşam kalitesini düşürebilir. Nörologlar, bu baş ağrılarını karakteristik olarak normal olan fiziksel bulgular veya laboratuvar testleri ile değil, ayırt edici semptomlarıyla teşhis ederler.
- Öte yandan ikincil baş ağrıları genellikle altta yatan ciddi, bazen yaşamı tehdit eden bir hastalığın tezahürüdür. Bu kategori temporal arteriti, intrakraniyal kitle lezyonlarını, idiyopatik intrakraniyal hipertansiyonu (psödotümör serebri), menenjiti, subaraknoid kanamayı ve beyin sarsıntısı sonrası baş ağrılarını içerir. Birincil baş ağrılarının teşhisinin aksine, ikincil baş ağrılarının teşhisi tipik olarak klinik bağlamlarına, fizik muayeneye ve radyografik bulgulara veya laboratuvar anormalliklerine dayanır.
Primer sefalji
Gerilim Tipi Baş Ağrısı
- Daha önce “gerilim tipi baş ağrısı” olarak adlandırılan gerilim tipi baş ağrısı (TTH) en sık görülen birincil baş ağrısıdır.
- TTH, genellikle frontal veya servikal bölgelerde iki taraflı yerleşimli, 30 dakika ile 7 gün arasında süren aralıklı donuk ağrı ile karakterizedir.
- Hastalarda sadece ağrı vardır.
- Fotofobi, hiperakuzi, fonofobi, mide bulantısı, kusma veya diğer otonomik rahatsızlıklar gibi migreni simgeleyen başka semptomları yoktur.
- Bu baş ağrısı kadınları erkeklerden daha fazla rahatsız eder ve çoğu zaman birden fazla aile üyesini etkiler.
- TTH’si olan hastalar ağrılarını tolere eder ve genellikle kesintisiz günlük aktivitelerine devam ederler (Aksine, aktiviteye bağlı baş ağrısı alevlenmesi olan hastalarda muhtemelen migren vardır.)
- TTH geleneksel olarak kafa derisi, boyun ve yüz kaslarının kasılmasına atfedilmiştir ve duygusal ‘gerilim’.
- Yorgunluk, servikal spondiloz, parlak ışık, yüksek ses ve bazı seviyelerde duygusal faktörlerin TTH ürettiği veya hızlandırdığı iddia ediliyor. Bununla birlikte, araştırmalar bu baş ağrısının ne kas kasılmalarından ne de psikolojik gerilimden kaynaklanmadığını gösterdiğinden, ‘kas kasılması’ veya ‘gerginlik’ muhtemelen bir yanlış adlandırmayı temsil eder. ‘Gerilim tipi’ baş ağrısı terimi daha uygundur. Aslında, birçok nörolog bu baş ağrısını, her ikisi de yaygın, ancak bilinmeyen bir fizyolojik bozukluktan kaynaklanan migren baş ağrısı spektrumunun karşı ucuna yerleştirir.
Tedavi
- Nörologlar genellikle ilk önce kendilerine ve hastalarına baş ağrısının bir beyin tümörünü veya diğer potansiyel olarak ölümcül bir hastalığı temsil etmediğini ifade eder, ki bu da sıklıkla dile getirilmeyen bir korkudur.
- Öte yandan, bu baş ağrıları kronik, inatçı, moral bozucu ağrılı bir duruma dönüşme eğilimindedir. Kroniklik veya diğer kötü sonuçlar için risk faktörleri arasında eşlik eden migren veya uyku bozuklukları ve evli olmama yer alır.
- Haftada ikiden az görülen baş ağrıları için, nörologlar genellikle “akut terapi” önerirler – baş ağrısının başlangıcında yeni başlayan bir atağı durdurmak veya tamamen gelişmiş bir atağı tersine çevirmek için alınan ilaçlar. Aspirin, aspirin-kafein bileşikleri, asetaminofen ve nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAID’ler) gibi reçetesiz satılan ilaçlar genellikle yeterlidir. Hastalar bu ilaçları arabada, işte ve baş ağrısının ilk belirtisinde yanlarında götürmek üzere ceplerinde hazır bulundururlar. Bununla birlikte, doktorlar günlük kullanımın genellikle kronik günlük baş ağrısına yol açtığını unutmamalıdır.
- Nörologlar genellikle birkaç koşulda “önleyici tedavi” – her gün alınan profilaktik ilaçlar – önermektedir: baş ağrıları haftada iki veya üç kereden daha sık ortaya çıkarsa, akut tedavi etkisizdir veya analjezik tüketimi aşırı hale gelir. Hastaların depresyon veya epilepsi öyküsü olmasa bile, nörologlar genellikle geceleri küçük dozlarda trisiklik antidepresan (TCA) veya valproat / divalproeks (Depakote) veya topiramat (Topamax) gibi belirli antiepileptik ilaçlar (AED’ler) reçete ederler.
- Bununla birlikte, genellikle benzodiazepinler veya fenobarbital gibi daha eski antiepileptikleri reçete etmekten kaçınırlar.
- Kas kasılmasının TTH’ye neden olmadığını doğrulayacakmış gibi, kafa derisine ve servikal kaslara yapılan botulinum toksini enjeksiyonları, kas spazmını azaltsa da bu baş ağrılarını hafifletmede başarısız olur.
- Benzer şekilde, siklobenzaprin (Flexeril) gibi diğer “kas gevşetici maddeler”, epizodik ve kronik TTH tedavisinde etkisizdir.
- Çocuklarda ve ergenlerde gevşeme ve bilişsel davranışçı terapi (BDT) kronik baş ağrısının sıklığını ve şiddetini azaltır.
- Yetişkinlerde içgörü odaklı psikoterapi ve psikanaliz baş ağrılarını hafifletmez, ancak içgörü sağlayabilir, kaygıyı azaltabilir, depresyonu tedavi edebilir ve başka faydalar sağlayabilir.
- Stres yönetimi terapisi, özellikle bir TCA ile birleştirildiğinde, mütevazı bir yardım sağlar.
Facebook Yorumları