TUR:
Deniz Baykal (d. 20 Temmuz 1938, Antalya), Türk avukat ve siyasetçi. Cumhuriyet Halk Partisi eski genel başkanı.
Siyaset hayatı
Siyasetle 1960'lı yıllara doğru Demokrat Parti iktidarına karşı gelişen öğrenci hareketlerine katılmakla tanışan Baykal, 14 Ekim 1973'te yapılan genel seçimlerde 185 milletvekili kazanarak birinci olan Cumhuriyet Halk Partisi'nden Antalya milletvekili seçildi. Deniz Baykal bu dönemde CHP parti meclisi ve merkez yürütme kurulu, genel sekreter yardımcılığı görevlerinde bulundu. 1979 Ekim ara seçimlerinden sonra toplanan olağanüstü CHP kurultayında parti yönetimini ağır bir şekilde eleştirdi. 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra bir süre Ankara'da Ordu Dil Okulu'nda gözetim altında tutuldu.
1982 Anayasası'nın 5 yıl süreyle siyasi yasağı getirdiği politikacılar arasında yer aldı.
SHP'de önce grup başkanvekilliği ardında da genel sekreterlik görevlerinde bulunan Baykal, Haziran 1988'de göreve başladığı genel sekreterlikten 10 Eylül 1990'da istifa etti. Bu dönemde demokratikleşme çabalarına ilişkin bir rapor hazırlattı (Temmuz 1990). SHP'de bu dönemden başlayarak olağan ve olağanüstü kurultaylarda Genel Başkan Erdal İnönü'nün üç defa karşısına çıktı ancak başarılı olmadı. Genel Sekreterlikten istifasından sonra SHP parti içi muhalefetinin önderi oldu.
Deniz Baykal, Antalya milletvekili olarak Türkiye Avrupa Birliği Karma Parlementolararası Komitesi eşbaşkanlığını yürüttü. Avrupa Konseyi Parlementerler Meclisi üyeliğine seçildi.
TBMM Dışişleri Komisyon üyeliğinde bulundu. Temmuz 1992'de kapatılan siyasi partilerin açılmasına izin veren yasanın sağladığı imkânla 9 Eylül 1992 tarihinde toplanan CHP Kurultayında Genel Başkanlığa seçildi. 54 yaşında genel başkan oldu. SHP bu karara olumlu yaklaştı. SHP ve CHP 18 Şubat 1995'te toplanan kurultayda birleşti. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal bu kurultayda genel başkanlığa aday olmadı. 9 Eylül 1995 tarihinde birleşmeden sonra yapılan CHP Olağan Kurultayında genel başkanlığa seçildi. 30 Ekim 1995 tarihinde kurulan DYP-CHP koalisyon hükümetinde Başbakan Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı görevlerini üslendi. Deniz Baykal, bir tek şartla kerhen bu koalisyonu kurdu, o da hemen erken seçim olması idi. Türkiye 24 Aralık 1995'te erken seçimlere gitti.
18 Nisan 1999 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi ve Deniz Baykal ilk kez seçim sonuçlarıyla parlemento dışında kaldılar.
22 Nisan 1999 tarihinde alınan seçim sonuçları nedeniyle istifa eden Baykal, 30 Eylül 2000 tarihinde Ankara'da toplanan Cumhuriyet Halk Partisi 11. Olağanüstü Kurultayında yeniden seçilerek üçüncü kez CHP Genel Başkanı oldu. 3 Kasım 2002 Türkiye genel seçimleri'nde CHP %19.4 oyla 177 milletvekili kazanarak TBMM'ye girdi. Deniz Baykal Antalya milletvekili seçilmişti. Baykal, 22.Dönem TBMM'de Anamuhalefet partisi genel başkanı olarak görev yaptı. 2003 Ekim ayında 30.Kurultayda tekrar genel başkanlığa seçildi. 2004 Temmuz ayında muhaliflerden Mustafa Sarıgül'e karşı olağanüstü kurultayda güvenoyu aldı.
29 Ocak 2005'te yapılan CHP Olağanüstü Kurultayı'nda, rakibi Mustafa Sarıgül'ü yenerek genel başkanlık görevine devam etti. 19-20 Kasım'da toplanan 31.Olağan Kurultayda 1158 oyun tamamını alarak tekrar genel başkanlığa seçildi. 2007 seçimlerinden önce CHP'nin de içinde bulunuduğu sol ittifakı, 22 Temmuz 2007'de yapılan Genel Seçimleri'nde %20,8 oy aldı. Deniz Baykal 26 Nisan 2008'de yapılan CHP 32. Olağan Kurultayı'nda 1231 delegeden 1021'inin oyunu alarak tekrar genel başkan seçildi. 10 Mayıs 2010 tarihinde, internet yoluyla gündeme gelen, kendisi ve bir kadın milletvekilinin içinde bulunduğu iddia edilen gizli kamera görüntülerine meydan okumak için genel başkanlık görevinden istifa ettiğini açıkladı.
kaynak
ENG:
Deniz Baykal (born 20 July 1938 in Antalya, Turkey) is a Turkish politician. He was a long-time leader of the Republican People's Party (CHP).
Early life
Baykal was born to Hüseyin Hilmi and Feride in Antalya. He was educated at the University of Ankara Faculty of Law. He later studied at the University of California, Berkeley and Columbia University as a Rockefeller scholar. Following this, he has completed his Ph.D. by 1963 at the University of Ankara Faculty of Political Science. He became an Associate Professor at the same faculty, where he lectured until 1973.
Political career
He became a professional politician with the support and encouragement of Bülent Ecevit. He was elected a MP from the Republican People's Party in 1973. He served as the Minister of Finance, Energy and Foreign Affairs in various times throughout his career, as well as one term as a Deputy Prime Minister.
Following the 1980 Turkish coup d'état, along with the other prominent figures of all political parties, he also was arrested, and had been banned from all political activities for five years by the military regime. In 1987 he came back to political scene again, and joined the Social Democratic People's Party. He was elected as a MP from Antalya in 1987 General Elections. He was elected to the second chair of the Social Democratic People's Party as the General Secretary in 1988.
In 1992, with the abandonment of laws prohibiting the re-foundation of former political parties, he led a significant movement and re-established the historical Republican People's Party (CHP), which had been closed down by 1980 military regime. He was elected as the leader of the party, a post he held until May 2010. Today, his social democratic and secular Republican People's Party is still the second biggest of the country and is the major opposition party in the parliament.
Baykal always hold his ground as a staunch supporter of a strong response to terrorism. He resigned from the leadership of CHP on May 10, 2010. Criticism of his private life after an alleged video-tape showing him in the same bedroom with his former secretary, and a member of parliament Nesrin Baytok, was leaked to the media played a major role in his resignation.
source
2011-12-07
updated: 2014-02-28