HONG KONG — Yazın genellikle gömleksiz, ter ve mürekkep kokan mağdur sanatçı durmadan ve her yerde yazdı: duvarlara, alt geçitlere, lamba direklerine ve trafik ışığı kontrol kutularına.
Hong Kong’daki kamusal alanları, Kowloon Yarımadası’nın çoğunun haklı olarak ailesine ait olduğuna dair sarsılmaz inancını ilan eden geniş Çince karakterlerle kapladı.
Yaşamı boyunca, grafiti sanatçısı Tsang Tsou-choi, her yerde hazır bulunan bir figürdü ve politik bir toplanma çığlığı değil, en çok tuhaf kişisel bir misyon olarak vuran eksantrik kampanyasıyla tanınırdı.
Ancak, Bay Tsang’ın 2007’de ölümünden bu yana Hong Kong çok farklı bir yer haline geldi ve bir zamanlar yaygın olarak görülen, ancak şimdi büyük ölçüde sokak manzarasından kaybolan eseri, siyasi ifadelerin çoğunun damgalandığı bir şehirde yeni bir yankı uyandırdı. 2020’den beri muhalefete karşı kapsamlı bir kampanya yürütüyor.
Bay Tsang’ın mirasını inceleyen yeni bir kitap olan “Indelible City: Dispossession and Defiance in Hong Kong”un yazarı Louisa Lim, “Ömrü boyunca, özellikle erken dönemlerde insanlar onun tamamen deli olduğunu düşündüler” dedi. “Öldüğü zaman bile, hiç kimse çalışmalarının içeriği veya siyasi mesajıyla gerçekten ilgilenmedi. Ama aslında, bu Hong Kong meşguliyetlerinden diğer insanlardan çok önce bahsediyordu – toprak, egemenlik, mülksüzleştirme ve kayıp.”
Bu yılın başlarında on yıllardır süren bir çalışma ortaya çıktığında, kalabalığı daha sıradan olamayacak bir ortama çekmeye başladı: bir karayolu üzerine inşa edilmiş ve bir kayıt numarası ve duvar yazılarına karşı bir uyarı dışında çok az şeyle süslenmiş beton bir demiryolu köprüsü.
Köprü, İkinci Afyon Savaşı’ndan sonra 1860’ta Qing hanedanı tarafından İngilizlere bırakılan bölgenin sınırını belirleyen bir yol olan Boundary Caddesi’ndeki bir kuş pazarının ve bir spor stadyumunun yakınında oturuyor. Bay Tsang’ın en sevdiği yerlerden birinde, resim sanatının birkaç döneminden bir palimpsestini ortaya çıkarmak için, bazıları bu baharda pul pul dökülen – tam olarak nasıl bir gizem kalıyor – gri boyayla kaplı.
Hong Konglu bir sanatçı olan Lam Siu-wing, Mart ayı sonlarında bir akşam yürüyüşüne çıkarken Boundary Caddesi’ndeki iş yerinde olduğunu söyledi.
“Eski Hong Kong’un yeniden merhaba dediğini sanıyordum,” dedi.
Keşif haberi, Bay Lam’ın ait olduğu bir sanatçı kolektifi olan When In Doubt ile yayılmaya başladı ve bulgusunu nadir bir hazine olarak nitelendirdi. Grup, bunun Hong Kong’da temel ve giderek daha acil hale gelen bir sorunun tartışılmasını teşvik eden en eski sanatsal yaratımlardan biri olduğuna dikkat çekti: Kentsel alan kime ait?
Çin’de Son Gelişmeler: Bilinmesi Gereken Temel Şeyler
Çin ekonomisi tökezliyor. Covid’in yayılmasını engellemek için uygulanan kilitlenmelerden zarar gören Çin’in ekonomik motoru, konut satışlarının düşmesi, dükkanların ve restoranların kapanması ve genç işsizliğinin artması nedeniyle son aylarda titredi. Yavaşlama, ülkenin neredeyse tüm Covid-19 enfeksiyonlarını ortadan kaldırmaya yönelik katı stratejisinin uygulanabilirliği hakkında şüpheler uyandırdı.
Kendi soy ağacını okumasına dayanarak, toprak iddialarının meşruiyeti sorgulanabilir olsa da, Bay Tsang kendi başına bir tür popüler egemen haline geldi; o şimdi yaygın olarak “Kowloon Kralı” olarak biliniyor. 85 yaşında vefatına yerel medyada geniş yer verildi ve bazı gazeteler ön sayfalarını kraliyet için ayrılmış nadir karakterlerle kapladı.
Şöhretine rağmen, eserleri genellikle graffitileri uzak tutmakla görevli belediye çalışanları tarafından lekelendi.
Ancak sanatı ortadan kalktığında bile, değindiği sorular daha alakalı ve yıpratıcı hale geldi ve 2014 ve 2019’da Hong Kong’u saran demokrasi yanlısı protestolara nüfuz etti.
Ve bu protestocuların çoğu, Bay Tsang’ın eserleriyle dolu bir şehri tanıyamayacak kadar gençken, aynı zamanda halka açık yerleri kendi sloganlarıyla kapladılar ve Yasama Konseyinde ve diğer hükümet binalarında Çin otoritesinin sembollerini boyadılar.
Bayan Lim yeni kitabında “Yıllar içinde defalarca onun fikirleri kaligrafi aracılığıyla şehrin can damarına damladı, damarlarına sızdı” diye yazıyor.
Göstericiler tarafından Bruce Lee mantrası olarak benimsenen “Su Ol” ve diğer mesajlar bazen duvarlarda ve yürüyüş yollarında hala belli belirsiz görülebilse de, 2019’daki protesto grafiti neredeyse tamamen silindi.
Aynı şekilde, bir zamanlar şehri sıvayan Bay Tsang’ın binlerce eserinden çok az kalıntı var. Özellikle kağıt ve diğer taşınabilir ortamlarda yaptığı birkaç ürün açık artırmada satıldı. Hong Kong’un yeni sanat müzesi M+, koleksiyonunda bir çift mürekkeple boyanmış ahşap kapı da dahil olmak üzere 20’den fazla esere sahip.
Ama çok daha fazlası şehrin sokaklarında boyanın altında saklı.
Bay Tsang sadece birkaç yıllık örgün eğitim aldı ve bazı uzmanlar, neredeyse tamamı galonda kullandığı fırça ve mürekkeple yaptığı yazılarının resmi Çin geleneğinde kaligrafi olmadığını kokladı. Yine de, çalışmaları 2003’te Venedik Bienali’nde gösterildi ve parçaları 100.000 dolara kadar satıldı.
Araştırmacılar, iddia ettiği ataların listeleri ve yer adlarıyla dolu eserinin üslubunun, hem çocukken kullandığı yazılı astarlardan hem de şehrin ortasında şehri dolduran metin ağırlıklı reklamlardan ilham aldığını söylüyor. 20. yüzyıl.
Yıllar boyunca, Bay Tsang’ın çalışmalarını koruma çabaları, bazı eserler ihmal sonucu tahrip edilerek parça parça olmuştur. 2017’de bir şehir müteahhidi, bir sanat kolejinin yakınındaki bir elektrik şalter kutusundaki bir işin üzerine boyanmış ve tamir edilemeyecek kadar hasar görmüştür. Yetkililer, diğerlerinin korumayı garanti edemeyecek kadar kötü durumda olduğunu söylediler.
Boundary Caddesi’ndeki köprünün sahibi olan Hong Kong toplu taşıma operatörü MTR Corporation, sitenin çalışmasının nasıl korunacağını araştırdığını ve Hong Kong hükümeti teknik tavsiye sunduğunu söyledi.
Diğer iki Tsang parçası – Kowloon Yarımadası’nın güney ucundaki Star Feribot terminalinin yakınındaki bir sütun ve bir toplu konut binasının dışındaki bir lamba direği – on yıldan fazla bir süre önce artan kamu taleplerine yanıt olarak şeffaf plastik kutularla kaplandı. korunmuş.
1990’ların başında Bay Tsang ile tanışan ve onun çalışmalarını belgelemek için yıllarını harcayan bir koleksiyoncu olan Willie Chung, sanatı korumak için bir dilekçe düzenlenmesine yardım etti. Ancak yoldan geçenlere onlardan bahsedecek bir hatıra tabelası olmadığından yakınıyor. Düzinelerce başka siteyi de belgeledi, ancak resmi koruma politikasının hala çok tutarsız olduğunu söyleyerek yerleri duyurma konusunda temkinli.
“Hala çok fazla belirsizlik var” dedi.
Şimdilik, onları kontrol etmek ve koruyucu kaplamalar eklemek için düzenli ziyaretler yapıyor. Bahar yağmurlarıyla geçen günlerden sonra, doğu Kowloon’daki bir avuç bölgeye gitti. Birinde küçük bir tel aleti çıkardı ve Bay Tsang’ın yıllar önce boyadığı bir elektrik direğine yapıştırılan reklamlardan biriken yapışkan katmanlarını çıkardı. Karakterleri gri boyanın altından dışarı baktı ve onu o noktanın sahibi ilan etti.
Başka bir yerde, Bay Chung bir inşaat sahasının yakınında birkaç trafik şeridini geçti. Sarı baretler giymiş şaşkın işçiler, onun dikenli çalıları ve plastik bariyerleri geçerek bir dizi sütuna doğru yürümesini izledi. Bir macun bıçağı, ardından bir kat boya ile ölü sarmaşıkların izlerini kazıdı.
Yavaş yavaş, karakterler daha net hale geldi. “Tsang”, bir tane okuyun. Sonra onun üstünde, “Çin.” Bir zamanlar, sade karakterler sütunun ve yakındaki diğerlerinin etrafına uzanmıştı. Şimdilik, neredeyse tamamen gizli kalıyorlar.
“Umarım bir gün olur,” dedi Bay Chung, “bunu herkesle paylaşabileceğimiz bir zaman.”