Cilt vücudun en büyük organıdır ve sürekli olarak fiziksel ve kimyasal zorluklara ve bakteri ile mantar gibi mikroplara maruz kalır (1). Uzun yıllar genç görünen pürüzsüz bir cilt için cildi bu zorluklardan korumak ve düzenli cilt bakımı uygulamak önemlidir.
İçindekiler
Pürüzsüz bir cilt için yapılması gerekenler
Sağlıklı yaşam alışkanlıklarınız sadece iç organlarınızın sağlığını etkilemez. Aynı zamanda en büyük organınız olan cilt sağlığınızı da etkiler. Cildi sağlıklı tutmak için yapılması gerekenler:
- Sıvısız kalmayın: Günlük içmeniz gereken su kadar su içmek ve yeterli sıvıyı almak cildinizin elastikiyetini artırır ve kuruluk ve pürüzlülük belirtilerini azaltarak daha pürüzsüz bir cilt sağlar (2).
- Antioksidan içeriği yüksek besinler tüketin: Antioksidan açısından zengin besinlerin cilt üzerinde koruyucu etkisi vardır. Yeşillikler, sarı ve turuncu meyve ve sebzeler ve somon gibi yağlı balıklar cilt sağlığını olumlu etkileyebilir. Antioksidanlar, cildin yaşlanmasını hızlandırabilecek zararlı UV radyasyonundan korunmasına yardımcı olabilir (3).
- Probiyotik alın: Probiyotik besinlerin, atopik dermatit, egzama, cilt aşırı duyarlılığı ve akne gibi cilt rahatsızlıklarının yanı sıra ultraviyole (UV) ışığın neden olduğu cilt hasarını tedavi etmeye ve önlemeye yardımcı olabileceğine dair kanıtlar da vardır (1).
- Egzersiz yapın: Düzenli aerobik egzersiz cildin daha genç görünmesine yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz, cildin dış tabakasını inceltir ve iç tabakaları kalınlaştırır. Bu yaşlandıkça ciltte gerçekleşen olayın tam tersidir (4).
- Kaliteli uyuyun: Güzellik uykusu gerçek bir olaydır. Cildiniz, vücudunuzun geri kalanı gibi uyku sırasında kendini onarır. Uyku sırasında kan akışı ve kolajen üretimi artar. UV hasarını onarmaya ve güneş lekelerini ve kırışıklıkları azaltmaya yardımcı olur.
- Güneşin zararlı etkilerinden korunun: UV ışınları cilt hücrelerinizin DNA’sına zarar vererek cildinizin erken yaşlanmasına, cilt kuruluğuna ve daha yüksek cilt kanseri riskine neden olur. Güneşte geçirdiğiniz süreyi sınırlayın, koruyucu giysiler giyin veya güneş kremi kullanın. Güneşten daha fazla zarar veren solaryumlardan uzak durun (5).
- Sigara dumanından uzak durun: Tütün dumanına maruz kalmak cildin erken yaşlanmasına, kırışıklıklara, akne ve sedef hastalığı dahil olmak üzere cilt hastalıklarında risk artışına neden olur. Tütün dumanı, cildinizin kendi kendini iyileştirme yeteneğini de bozar.
- Alkolden uzak durun: Alkol tüketimi, cilt kuruluğuna ve cildin daha erken yaşlanmasına neden olan dehidratasyona neden olabilir. Daha mat ten rengi, daha fazla kırışıklık, soluk cilt rengi ve gözlerin altındaki koyu halkalar gelişmesine neden olabilir.
Cilt sağlığı ürünleri
Cildinizin genç ve pürüzsüz kalmasına yardımcı olacak bir dizi reçetesiz ürün bulunmaktadır. Kimyasal veya mekanik yollarla cildin en dış katmanında bulunan ölü dokunun atılmasını sağlayan eksfoliasyon işlemi cildinizi gençleştirebilir.
En iyi sonucu almak için cilt tipinize uygun ürünleri kullandığınızdan emin olun.
- Cilt eksfoliyatörleri: Cildinizde birikerek pürüzlü ve düzensiz görünmesine neden olabilecek ölü cilt hücrelerinin dökülmesine yardımcı olabilir. Güvenli bir şekilde pul pul dökmek için, çok hafif bir basınç kullanarak yavaş dairesel hareketlerle ovalayın ve sadece haftada bir pul pul dökün.
- Keselenin: Geleneksel türk hamam kültürünün keselenme eylemi, cildin dışındaki ölü hücreleri uzaklaştıran bir başka yöntemdir.
- Alfa hidroksi asit (AHA): AHA’lar cilt bakım ürünlerinde kullanılan bitki ve hayvan asitleridir. Eksfoliye ederler, kollajen ve kan akışını desteklerler ve kırışıklıkların görünümünü iyileştirirler. Ayrıca akne ve cilt rengini tedavi etmek için kullanılırlar.
- Nemlendiriciler: Cildinizin nemli kalmasına yardımcı olurlar ve cildinize ekstra bir koruma katmanı eklerler. Günlük nemlendirici kremler ve losyonlar uygulamak cildin pürüzsüz kalmasına yardımcı olabilir.
- Kuru fırçalama: Kuru fırçalama, cildin dışındaki ölü hücreleri pul pul dökmek için doğal, sert kıllı bir fırça ile fırçalamaktır. Fırçayı kuru cilt üzerinde kullanın. Uzuvlarınızda uzunlamasına fırça darbeleri uygulayın. Sırtınızda ve gövdenizde dairesel hareketlerle fırçalayın.
- Yüzünüzü temizleyin: Sabahları, yatmadan önce ve terledikten sonra yüzünüzü hafif etkili, aşındırıcı olmayan, alkolsüz bir temizleyici ile yıkayın.
Peeling yapmak, yüzeydeki ölü cilt hücrelerini temizleyerek cildinizin renk tonunu açabilir. Ancak, cildinizin yüzeyindeli ölü hücrelerli pul pul döktüğünüzde güneş ışınlarından kaçınmaya daha fazla dikkat edin.
Cildin en dışındaki ölü hücreler, cildinizi ve sizi güneşten korumaya yardımcıdır. Cildin en dışındaki ölü hücreleri uzaklaştıran cilt bakım yöntemleri sonrasında güneş yanığına, bronzlaşmaya ve cilt hasarına karşı daha hassas olabilirsiniz.
Evde cilt bakımı
Daha pürüzsüz ve genç bir cilt görünümü için evde uygulayabileceğin bazı öneriler:
- Bal: Bal doğal bir eksfoliyatördür. Bir dizi cilt sorununu tedavi etmede ve kırışıklıkları azaltmada faydalı olabilecek biyoaktif özelliklere sahiptir.
- Aloa vera: Cilt iltihaplarını önleyici etkilere sahiptir. Cildinizin renk tonunu açabilir. Küçük bir çalışma, aloe veranın melanin salınımını baskılayabildiğini ve cilt pigmentasyonu azaltabildiğini buldu (6).
- Zerdeçal: Bir çalışma zerdeçalın bir cilt kremine dahil edildiğinde güneş hasarına karşı korunmaya yardımcı olabileceğini buldu. Çalışma ayrıca zerdeçalın cildin nemlenmesine katkı sağladığını buldu (7).
- Hindistancevizi yağı: Anti-enflamatuar ve antimikrobiyal özelliklere sahip etkili bir nemlendiricidir. Hindistan cevizi yağı, bazı iltihaplı cilt durumlarının tedavisine de yardımcı olabilir. Gözenekleri tıkayabileceğinden, yüze uygulamamak kullanımını vücutla sınırlamak en iyisidir.
- Yulaf ezmesi banyosu: Yulaf ezmesi banyoları cildinizin nemi kalmasına ve bazı cilt rahatsızlıklarını tedavi etmaya yardımcı olabilir. Yüzünüz ve vücudunuz için diğer yulaf ezmesi cilt bakım ürünleriyle birlikte yulaf ezmesi banyonuzu yapabilirsiniz.
- Esansiyel yağlar: Bazı esansiyel yağlar, taşıyıcı yağlarla seyreltildiğinde, kırışıklıkları azaltmak ve bazı cilt rahatsızlıklarını tedavi etmek için uygulanabilir. Limon, gül ve jojoba yağları kırışıklıklar için faydalı olabilecek uçucu yağlardandır.
- Nemlendiriciler (humidifiers): Nemlendiriciler ağız, burun ve cilt kuruluğunu önlemek için havayı nemlendiren makinalardır. Bu da zaten hassas cildinizi tahriş edebilecek hava kuruluğunu önlemeye yardımcı olabilir. Sedef hastalığı için etkili olabilir.
Tıbbi yöntemler
Cildinizin ihtiyaç duyduğu bakıma ve bütçenize bağlı olarak çeşitli tıbbi tedaviler mevcuttur. Seçenekleriniz hakkında bilgi almak için bir dermatoloğa danışın.
Hidrokinon
Melanositler, cildinizin renk tonunu oluşturan melanini üretir. Hidrokinon, mevcut melanosit sayısını azaltarak cildinizin daha açık renk görünmesini sağlar.
Hidrokinon, hiperpigmentasyonu tedavi etmek için kullanılan bir cilt açıcı ilaçtır. Aşağıdakiler gibi bazı cilt sorunlarını tedavi etmek için kullanılabilir:
- Sivilce izleri: Sivilce iyileştikten sonra cilt üzerinde bıraktığı koyu renkli alanlar.
- Yaşlılık lekeleri: Genellikle ellerin dışı ve yüz gibi güneşe daha çok maruz kalan alanlarda ortaya çıkarlar. Yaş ilerledikçe sayıları artabilmektedir.
- Cilt enfeksiyonları sonrası ciltte kalan koyu renkli izler.
Sivilcesiz ve pürüzsüz bir cilt için veya benzeri cilt rengi sorunları için doktorunuz veya eczacınız %4 oranında hidrokinon içeren Expigment %4 30 gr krem önerebilir. Bu kremin %2 hidrokinon içeren formu da mevcuttur.
Peeling
Kimyasal peeling yüze, ellere ve boyuna uygulanabilen kozmetik tedavilerdir.
Peeling, ölü cilt hücrelerini temizler. Böylece cildin daha derininde bulunan daha sağlıklı hücreler görünür hale gelir. Cilt görünümü daha pürüzsüz ve daha genç bir hale bürünür. Şu durumlarda uygulanabilir:
- Pürüzlü cilt: Cilt yüzeyinde bulunan ölü cilt hücresi miktarı arttıkça cildin daha pütür pütür ve pürüzlü görünmesine neden olur.
- Kırışıklıklar
- İnce çizgiler
- Yara izleri
- Güneş hasarı
- Melazma: Güneşe maruz kalma, genetik yatkınlık veya gebelikte olduğu gibi hormonal değişiklikler melazma adı verilen ve cildinizde koyu, renksiz lekelere neden olabilir.
Türk hamamında keselenmek bir peeling işlemidir. Keselenme işlemi, tıpkı diğer peeling yöntemleri gibi vücudun ölü hücrelerden arındırılması için yapılır.
Mikrodermabrazyon ve Dermabrazyon
Mikrodermabrazyon, cildin renk tonunu ve dokusunu yenilemek için kullanılan minimal invaziv bir işlemdir.
Güneşe maruz kalma, kırışıklıklar ve akne gibi nedenlerle görünümü bozulan cildin görünümünü iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Bu minimal invaziv işlemde, cildin kalın dış tabakasını nazikçe zımparalamak için aşındırıcı bir yüzeye sahip özel bir aplikatör kullanılır.
Dermabrazyon ise cildin hasarlı dış katmanlarını ortadan kaldıran daha invaziv yani cilde daha ciddi işlem uygulanan bir prosedürdür.
Mikrodermabrazyon ve dermabrazyon şu amaçlarla uygulanabilmektedir:
- Kırışıklıklar ve ince çizgiler
- Hiperpigmentasyon
- Cilt renk tonu ve dokusunun yer yer değişmesi, uyumsuz cilt görünümü
- Sivilce izleri
- Siyah noktalar
- Genişlemiş cilt gözenekleri
Lazerle cilt gençleştirme
Lazer tedavisi, ciltteki hasarlı bölgeleri için odaklanmış ışık huzmeleri kullanır. Doktorunuz, cildiniz üzerinde bir lazer çubuğunu tekrar tekrar hareket ettirir. Lazerle hasarlı cilt hücrelerini ortadan kaldırmak ve yara izleri gibi istenmeyen cilt alanlarını azaltabilir.
Lazerle cilt gençleştirme şu amaçlarla kullanılabilir:
- Yara izleri
- Yanık izleri
- Deri çatlağı
- Yaşlılık lekeleri
Dermal dolgu maddeleri veya Botox
Botoks ve dermal dolgu maddeleri kırışıklıklar için kullanılan enjekte edilebilir kozmetik tedavilerdir. Kırışıklıkları azaltabilir ve yüzünüzün hatlarını yumuşatabilir.
- Botoks, cilt görünümünü düzeltmek ve kırışıklıkları azaltmak için yüzdeki kasları gevşeterek etki eder.
- Dolgu maddeleri ise çizgilere sebep olan tümseklerin arasını doldurmak için jel tipi bir maddedir.
Koruyucu hekimlik
Cilt sağlığınız ve cildinizin ne kadar genç olduğu şunlar dahil birçok faktörden etkilenir:
- Çevre kirliliği
- Ter ve temizlik
- Güneş ışığı ve solaryum gibi diğer UV ışınları
- Bakım ve temizlik ürünü tercihleri
- Genel sağlık durumunuz
- Genetik
- Yaş
Düzenli cilt temizliği yapın. Cildinizin gün ışığına ihtiyacı olduğu gibi aşırı gün ışığından da korunması gerekir. Uzun süre veya aşırı parlak güneşte kalacaksanız güneş koruyucu krem veya daha koruyucu olabilen kıyafetler tercih edin.
Cildinizin temiz hava almasına izin verin. Terlemeyi arttıran polyester ve naylon ürünler sadece cildin tahrişine ve kızarıklığına neden olmaz aynı zamanda mantar ve anaerob bakteriyel enfeksiyon riskini de arttırır.
Ciltteki çizgiler, kırışıklıklar ve yaşlılık lekeleri yaşla birlikte daha belirgin hale gelebilen doğal yaşamın olağan bir parçasıdır. Bunlara sahip olmak utanılacak bir şey değildir.
Yine de, bazı insanlar daha genç ve pürüzsüz bir cilt görünümüne sahip olmayı ister.
Cilt bakımına özen göstermek, sağlıklı beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak sadece en büyük organınız olan cildinize değil, genel sağlık durumunuza katkıda bulunur.