Modern kölelik, kişisel veya ticari kazanç için diğer insanların şiddetli sömürülmesi olarak tanımlanıyor. Modern kölelik her yerdedir, ancak çoğu zaman gözden uzaktır. İnsanlar giysilerimizi yapmakta, yiyeceklerimizi servis etmekte, mahsullerimizi toplamakta, fabrikalarda çalışmakta ya da evlerde aşçı, temizlikçi ya da dadı olarak çalışmakta tuzağa düşebilirler.
Nilgün Gökçen
Kölelik 19 yy sonların kadar mevcut olmuştu. Ama daha sonra kaldırılmıştı. Hâlihazırda dünyanın hemen her ülkesinde kölelik yasalara göre yasak. Ama gelgelelim gerçekler yasalardan farklı. Bugün hala modern kölelik var. Walk Free Foundation ve İLO ortak çalışması olan Global Estimates of Modern Slavery raporuna göre Modern kölelik veya neo-kölelik olarak da bilinen çağdaş kölelik, günümüz toplumunda meydana gelmeye devam eden kurumsal köleliği ifade ediyor. Köle sayısının bugünkü tahminleri yaklaşık 21 milyon ile 46 milyon arasında değişiyor, bu da köleliğin tahminini oluşturmak için kullanılan yönteme ve kullanılan tanıma bağlı olarak. Modern köleliğin evrensel olarak kabul edilmiş bir tanımı olmadığından tahmini köle sayısı tartışılmaktadır; köle olanların belirlenmesi genellikle zordur ve yeterli istatistikler çoğu zaman mevcut değildir. Uluslararası Çalışma Örgütü tanımlarına göre, bugün 40 milyondan fazla insanın bir çeşit kölelik içinde olduğunu tahmin ediyor. 24,9 milyon kişi zorla çalıştırılıyor ve bunların 16 milyonu ev işleri, inşaat veya tarım gibi özel sektörde sömürülüyor; Devlet yetkilileri tarafından zorla cinsel istismarda bulunan 4,8 milyon kişi ve zorla çalıştırılan 4 milyon kişi. 15,4 milyon kişi zorla evlendiriliyor
Modern kölelik, kişisel veya ticari kazanç için diğer insanların şiddetli sömürülmesi olarak tanımlanıyor. Modern kölelik her yerdedir, ancak çoğu zaman gözden uzaktır. İnsanlar giysilerimizi yapmakta, yiyeceklerimizi servis etmekte, mahsullerimizi toplamakta, fabrikalarda çalışmakta ya da evlerde aşçı, temizlikçi ya da dadı olarak çalışmakta tuzağa düşebilirler.
İnsanlar Kontrol Ediliyor
Dışarıdan normal bir iş gibi görünebilir. Ancak insanlar kontrol ediliyor – şiddet veya tehditle karşılaşabilirler, kaçınılmaz borca girmeye zorlanabilirler veya pasaportlarını ellerinden almışlar ve sınır dışı edilmekle tehdit ediliyorlardırlar. Birçoğu bu baskıcı tuzağa sırf yoksulluktan veya güvensizlikten kaçmaya, hayatlarını iyileştirmeye ve ailelerini desteklemeye çalıştıkları için düştü. Şimdi gidemezler.
Rapora göre dünya genelinde 40.3 milyon ‘modern köle’ bulunuyor. Bu kapsamda köle olarak çalışan 4 kişiden 1’i çocuk. Neredeyse dörtte üçü (% 71) kadın ve kızlardan oluşuyor. 2019’da İngiltere’deki yetkililer tarafından 10.000’den fazla kişi potansiyel kurban olarak belirlendi. Bu, dünyadaki her 1000 kişiye karşılık 5.4 modern kölelik kurbanına eşittir. Modern köleliğin her 4 kurbanından 1’i çocuk.
24,9 milyon zorla çalıştırma kurbanının 16 milyonu ev işleri, inşaat veya tarım da dâhil olmak üzere özel sektörde sömürülmektedir. 4.8 milyon kişi zorla cinsel sömürü mağduru ve 4 milyon kişi devlet yetkilileri tarafından zorla çalıştırıldı. Kadınlar ve kızlar, ticari seks endüstrisindeki mağdurların % 99’unu ve diğer sektörlerde ise genel toplamın 58’ini oluşturmaktadır.
Türkiye’de ise bu sayı 509 bine Türkiye ‘modern kölelik’ ile mücadelede sekiz kategoriden oluşan sıralamada “B” notu alarak Tayland, Nijerya, Lüksemburg, Uganda, Mısır ve Senegal gibi 4. gruptaki ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye’de hükümetin ‘modern kölelik’ ile mücadelede ilerleme katetmediğine de işaret ediyor. Ayrıca Türkiye, G-20 ülkeleri arasında satın aldığı ürün ve hizmetlerin zorla çalıştırılan kişiler tarafından üretilme riski bulunması karşısında önlem almayan 12 ülkeden birisi olarak gösterildi.
‘Modern Kölelerin’ Yüzde 71’i Kadın
İndeks, Avrupa ve Orta Asya bölgesinde her on bin kişiden 36’sının zorla çalıştırıldığını söylerken zorla evlendirilme oranının binde 0,4 olduğunu belirtti. Ancak raporda tamamen verilere yansımaması sebebiyle zorla evlendirilmelerin bölgede daha yüksek oranda olabileceğinin altı çizildi. ‘Modern kölelik’ formu olarak kabul edilen zorla evlendirme vakaları dünya genelinde 15.4 milyon oldu. Endekse göre dünya genelinde 24.9 milyon kişi ise zorla çalıştırılıyor. ‘Modern kölelerin’ yüzde 71’i de kadınlardan oluşuyor. Seks Kölesi olan çocukların% 90’ı, askere alınmadan önce çocukluk döneminde cinsel tacize uğradı. Her yıl tahminen 800.000 kişi uluslararası sınırların ötesinde yasadışı bir şekilde insan ticaretine maruz kalıyor. İnsan ticaretinden de en fazla etkilenen 161 ülke var. İnsan kaçakçılığından elde edilen toplam yıllık kar, şaşırtıcı bir şekilde yılda 32 milyar doları bulmakta. Modern kölelik kurbanlarının çoğu 18 ile 24 yaşları arasındadır.