12 July
Bilim insanlarına göre hiçbir yer aşırı sıcaklardan korunaklı değil
*Bu haberi 2 dakikada okuyabilirsiniz.
Son günlerde, Batı Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri’ni vuran iklim kaynaklı sıcak hava dalgası ve daha önce hiç görülmemiş rekor sıcaklıklar yüzlerce can kaybına yol açtı. 29 Haziran’da Britanya Kolumbiyası'nda sıcaklık 49.5 °C’e ulaşırken arka arkaya üçüncü kez tüm zamanların sıcaklık rekorı kırıldı. Antarktika kıtasının 18.3°C’lik yeni rekor yüksek sıcaklığı Dünya Meteoroloji Örgütü tarafından doğrulandı. Rekor sıcaklıkların yaşandığı bölgelerde elektrik hatları eridi, yollar büküldü ve orman yangınları başladı. Bilim insanları, 40 yılı aşkın bir zamandır rekor sıcaklıkların iklim değişikliğiyle bağlantısı konusunda zaten uyarılarda bulunuyorlardı. Uzmanlar, iklim krizi küresel sıcaklıkları daha da yükseltirken, Kuzey Sibirya'dan Avrupa'ya, Asya'dan Avustralya'ya kadar tüm toplumların bu tarz aşırı hava olaylarına hazırlanmaları gerektiğini söylüyor ve artık hiçbir yerin güvenli olmadığını hatırlatıyor.
ABD başkanı Joe Biden da ABD ve Kanada'daki sıcak hava dalgasının iklim krizine bağlı meydana geldiğini söyledi ve yetkililerin Britanya Kolombiyası, Alberta, Yukon ve Kuzeybatı Toprakları genelinde 103 sıcaklık rekoru kırıldığını açıkladı. Britanya Kolumbiyası'nda sıcak hava dalgası nedeniyle beş gün içinde en az 486 ani ölüm gerçekleşti. Bu ölümlerin kaçının sıcak hava dalgasıyla ilgili olduğunu kesin olarak söylemek için henüz erken olsa da bildirilen ölümlerdeki önemli artışın nedeninin ekstrem sıcaklıklar olduğu düşünülüyor. Ani sıcaklıklar nedeniyle hayatını kaybedenlerin çoğunun, yalnız yaşayan, sıcak ve iyi havalandırılmayan konutlarda bulunan yaşlılar olduğu belirtildi.
University College London'dan Profesör Simon Lewis, durumu "korkunç" olarak nitelendirirdi ve aşırı sıcaklık olaylarının gıda fiyatlarından güç kaynaklarına kadar her şey üzerinde büyük etkileri olabileceği konusunda uyardı. Aşırı sıcaklar nedeniyle şimdiye kadar yaklaşık 9.300 hanede elektrik kesintisi yaşandı. Yerel yetkililer, 200.000'den fazla insanı etkileyen planlı bir elektrik kesintisine de ihtiyaç duyulacağını söyledi.
Ulusal Hava Servisi'nin Hava Tahmin Merkezi'nde meteorolog olan Richard Bann, ısı dalgasının biri Alaska'daki Aleut Adaları'ndan, diğeri ise Kanada'daki James Körfezi ve Hudson Körfezi'nden gelen iki basınç sisteminden kaynaklandığını açıkladı. Küresel ısınmanın da katkısıyla “ısı kubbesi” olarak tanımlanan sıcak hava dalgası daha da şiddetleniyor. İnce bir tabaka halinde olmayan bu sıcaklık atmosfere kadar uzanabiliyor ayrıca basınç ve rüzgarlara da etki edebiliyor. Bu sıcaklıklar, dünyada görülen en yüksek sıcaklıklar olmasa da bu bölgelerin alışkın olmadığı bir yükseklikte olması ve uyum sağlayabilecekleri sıcaklıkların çok üstünde olmasından dolayı endişe verici.
Bilim insanları, ABD ve Kanada'daki sıcak hava dalgasının verdiği ve vereceği zararların dünyanın dört bir yanındaki politikacılar ve topluluklar için bir "uyandırma çağrısı" olarak görülmesi gerektiğini söyledi. Kasım ayında İngiltere'de gerçekleşecek BM Cop26 iklim zirvesi öncesi sıcaklık rekorlarının iklim acil durumuyla mücadele çabalarını arttırması gerektiği düşünülüyor. Uzmanlar hükümetleri ve politika yapıcıları bu ekstrem hava koşullarını ciddiye almaları konusunda uyarıyorlar. İklim Krizi Danışma Grubu’nu kuran İngiltere eski baş bilim danışmanı Sir David King, riskler çok uzun zamandır bilinmesine rağmen harekete geçilmediğini ve artık sorunun çözümü için çok kısa bir zamanımız olduğunu vurguluyor. Pennsylvania Eyalet Üniversitesi'nde atmosfer bilimi profesörü ve Yeni İklim Savaşı'nın yazarı Michael E. Mann ise, gezegen ısındıkça bu tür tehlikeli hava olaylarının daha yaygın hale geleceğini belirtiyor. Uzmanların ortak görüşü ise aşırı sıcak hava dalgalarını kesmek için sera gazı salımlarının hızlıca sıfıra indirilmesi ve toplumların yarattıkları yeni iklim koşullarına uyum sağlamaları için iklim eylem planları hazırlanması gerektiği yönünde.
SHARE: