Babasının adı Hüsnü, annesinin adı Ayşe'dir. İlk öğrenimini Kilimli İlkokulu'nda; orta ve lise öğrenimini Zonguldak Ticaret Lisesi'nde tamamladı. Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Banka İşletmesi Bölümünü bitirdi.
Ömer Barutçu, Türkiye Millî Talebe Federasyonu Başkanlığı ve Türkiye Kızılay Derneği Yönetim Kurulu Üyeliği yaptı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinde Ekonomist, Araştırmacı ve Daire Başkanıydı. 5.(XVI), XVIII., XIX., XX. ve XXI. Dönem Zonguldak Milletvekilidir. 53. ve 54. hükümette Ulaştırma Bakanıydı. 49. hükümette GAP'tan Sorumlu Devlet Bakanı, 51. hükümette Köy Hizmetlerinden Sorumlu Devlet Bakanı ve 52. hükümette Gençlik ve Spordan Sorumlu Devlet Bakanıydı.