ABD Spor Hekimliği Üniversitesine göre, ABD vatandaşlarının %66’sının vücut kütle endeksi 25’ten yüksektir. Bu rakam, dünyanın dört bir yanında gittikçe arttığı için vücut kitle endeksindeki (VKE veya BMI olarak da bilinir) değişimlerin vücuttaki yağ kütlesini nasıl etkileyeceğini bilmek oldukça önemlidir. Yüksek bir vücut kitle endeksine sahip olmak yağ metabolizmasını yavaşlatır mı? Bu sorunun cevabı hayır; birçok insanın kilo verebiliyor olması bu cevabı destekler niteliktedir. Sağlıklı beslenerek ve bazı fiziksel egzersizler yaparak vücudunuzdaki yağları eritebilir ve yağ metabolizmanızı hızlandırabilirsiniz.
Vücut Kütle Endeksi Nedir?
BMI, ya da vücut kütle endeksi, vücut ağırlığınızın boyunuza oranıdır. Vücut kütle endeksini hesaplamak için, vücut ağırlığınızın kilogram cinsinden değerini boyunuzun metre cinsinden değerinin karesine bölmeniz gereklidir. Sonuç, vücut kütle endeksinizi verecektir. Eğer vücut kütle endeksiniz 18.5 ile 24.9 arasındaysa kilonuz normal bir değerdedir. Eğer vücut kütle endeksiniz 25 ile 29.9 arasında ise, kilolu sayılırsınız. Eğer vücut kitle endeksiniz 30’dan fazla ise, obez olarak kabul edilirsiniz.
Vücut Kütle Endeksi (BMI) İle İlgili Sorunlar
Vücut kitle endeksinin genel sorunu, yağ metabolizmasını etkileyebilecek bir etken olan vücuttaki yağ oranını ve kas oranını hesaba katmamasıdır. Örneğin, bir amerikan futbolu oyuncusu, çok fazla kasa sahip olmasına karşın vücut kütle endeksine göre obez olabilir. Bir amerikan futbolu oyuncusunun yağ metabolizması ile bir obezin yağ metabolizmasının farklı olacağı çok açıktır. Kütle vücut endeksi hesaplamaları vücuttaki kas ve yağ oranlarına göre değişiklik göstermez bu yüzden, aynı vücut kütle endeksine sahip bireyler farklı seviyede yağ metabolizmasına sahip olabilir.
Yağ Metabolizması Nasıl Çalışır?
Yağ metabolizması, vücut içerisinde gerçekleşen oldukça karışık bir işlemdir. Özetle, vücudunuzda depolanan yağlar serbest yağ asitlerine dönüşür ve kan dolaşımı yoluyla enerjiye ihtiyacı olan hücrelere gönderilir. Enerji üretimi amacıyla serbest yağ asitlerini alan hücreler, bu asitleri oksijen yardımıyla enerjiye dönüştürür. Örneğin, egzersizler sırasında vücudunuzdaki hücreler daha fazla enerjiye ihtiyaç duyduğundan; daha fazla yağ, enerji olarak kullanılmak üzere serbest yağ asitlerine dönüşür.
Vücut Kütle Endeksi ve Yağ Metabolizması
Normal bir vücut kütle endeksine sahip bir birey ile bir obezin vücut kütle endeksine sahip bir bireyin yağ metabolizması arasında hiçbir fark yoktur. Vücut kütle endeksinin yağ metabolizmasının üzerinde bir etkisi yoktur ancak, yağ metabolizmasını etkileyen bazı faktörler bulunur. Düzenli egzersiz yapan bir birey, vücut kütle endeksinin önemi olmaksızın, hareketsiz bir bireye göre daha fazla yağ yakar. Diğer bir deyişle, kilonuzun vücudunuzdaki yağ metabolizması üzerinde hiçbir etkisi yoktur ve vücudunuzdaki yağ metabolizmasının hızı tamamen yaptığınız egzersizlerle doğru orantılıdır. Eğer vücut kitle endeksiniz yüksekse, vücudunuz yağ depolamaya daha müsait olabilir ancak yağ metabolizmanız vücut kütle endeksinizden bağımsızdır. Egzersizler yağ metabolizmasını hızlandırmanız konusunda en büyük yardımcınızdır.