1953 yılında General Motors CEO’su Charles “Engine Charlie” Wilson’a elinde bu kadar yüksek oranda GM hissesi varken, atandığı Savunma Bakanlığı koltuğunda şirketin ve ülkenin çıkarlarının çatışması durumunda doğru yargılarda bulunup bulunamayacağı sorulmuştu. Wilson, ülke çıkarlarının öncelikli olduğunu ancak yıllar boyunca herhangi biri için iyi olan tercihin diğeri için de iyi olduğunu düşündüğünü, dolayısıyla böyle bir yol ayrımında kalacağına ihtimal vermediğini belirtmişti. Tarih, GM ve ABD arasındaki ilişki özelinde Wilson’ı haklı çıkarsa da, soru 70 yıldır geçerliliğini koruyor: Kurumsal ve toplumsal çıkarlar bir araya gelebilir mi?
eticilerinden Jacques Bughin ve Eric Hazan, kurumun Artificial Intelligence: The Next Digital Frontier raporu yayınlandıktan hemen sonra hatırlatmışlardı. 1953 yılında vücut kazanan soru, o günlerin -bugünden bakıldığında- naif görünen iyi niyet üzerine kurulu hassasiyetinden çok daha derin bir yerde duruyor ve bunun nedeni otomasyonla eklemlenmesi. McKinsey raporu, teknolojinin uzun vadede olumlu etkileri olduğunu öne sürüyor. Boş zamanı, ortalama yaşam ömrünü ve sağlık standartlarını artırması, GSYH’nın ötesine geçen bir esenlik sağladığını gösteriyor. Stres, eşitsizlik ve iş güvenliği endişelerinin yol açtığı risklerse rapora göre yalnızca kısa vadeyle ilişkilendirilen olumsuz etkiler.
Kısa vadeli yaklaşımlar terk edilmeli
Raporda, refah ekonomisinin güncel çıktılarından yararlanılarak teknoloji adaptasyonunun olumlu ve olumsuz etkilerini dikkate alan farklı bir değer/fayda ölçütü öne sürülüyor. Örneğin şu sorular da dikkate değer bulunarak hesaplamaya dahil ediliyor: Otomasyon döneminin çalışanları, geleceğe yönelik kaygıları nedeniyle daha az kişisel harcama yapmaktan kaçınıyor olabilirler mi? Yeni teknolojilere uyum sağlama zorluğuyla karşılaşan çalışanların yaşadığı stres verimlilik düşüşüne yol açıyor olabilir mi?
Refah ekonomisinin mevcut teorilerinin ötesine geçerek, teknoloji adaptasyonunun ekonominin tüm bileşenleri için nasıl kapsamlı bir fayda üretebileceğine yönelik bir model öne sürülüyor raporun ilerleyen sayfalarında. Model iki parçadan oluşuyor. İlkinde istihdamın robotlarla ikamesi ve maliyet azaltma gibi dar bir yaklaşımın öncelikleri olan argümanlar terk ediliyor ve daha geniş bir odağa sahip, inovasyon temelli bir büyüme öneriliyor. İkinci parçada da yetenek setlerinin geliştirilmesine ve daha akışkan bir işgücü piyasası yaratılmasına dönük istihdam değişiklikleri ortaya konuyor.
Bu similasyonda, teknoloji adaptasyonu yeni ürün geliştirmeye ve yeni pazar arayışlarına yönlendiren liderlerin işgücünü azaltmadığı, aksine fazlalaştırıldığı görülüyor. Bu işgücüne yapılan yetenek yatırımları da artış gösteriyor. Rapor, bugünün yetenek-odaklı tüm şirketlerinde de bu modelin izlerini görüyor.