Çölyak dışı gluten duyarlılığı üzerine yapılan araştırmalar henüz yeni başlıyor. Doktorlar, toplumun % 6’sından fazlasının bu durumdan etkilendiğini tahmin ediyor. Aynı zamanda çölyak dışı gluten duyarlılığının erişkinleri daha çok etkilediği düşünülüyor. Bazen “gluten duyarlılığı” veya “gluten intoleransı” olarak isimlendirilse de son zamanlarda bu durumun ismi “çölyak dışı gluten duyarlılığı” olarak geçiyor. Bu yazımda gluten intoleransı belirtieri nelerdir ve nasıl tedavi edilir konusuna değineceğim.
Çölyak dışı gluten duyarlılığı tanımı, çölyak hastalığına benzeyen şikayetleri yaşayan kişileri tanımlamak için kullanılabilir, çünkü onlar da gluteni tolere edemezler. Bununla birlikte, çölyak dışı gluten hassasiyeti çölyak hastalığındaki gibi bedensel etkilere neden olmaz ve vücut saldırgan bir maddeye (yani glutene) karşı savaşırken bağırsak hasarı ortaya çıkmaz.
Belirtiler ortaya çıktığında, doktorunuzun çölyak dışı gluteni düşünmeden önce çölyak hastalığını test ederek elemesi önemlidir.
Çölyak hastalığının aksine, çölyak dışı gluten duyarlılığı genetik olarak ortaya çıkmaz ve uzun süreli sağlık problemlerine neden olduğu düşünülmemektedir.
Bazen “gluten duyarlılığı” veya “gluten intoleransı” olarak isimlendirilse de son zamanlarda bu durumun ismi “çölyak dışı gluten duyarlılığı” olarak belirlenmiştir.
Gluten intoleransı belirtileri nelerdir?
Buğday, çavdar ve arpada bulunan gluten proteinine bağlı 55’den fazla hastalık vardır. Gluten intoleransı veya çölyak hastalığı olan kişilerin% 99’unun asla teşhisi konulmadığı tahmin edilmektedir. Ayrıca, ABD nüfusunun% 15’inin gluten tolere edici olmadığı tahmin edilmektedir. Siz de onlardan biri misiniz?
Aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz, gluten intoleransı olduğunuzun bir işareti olabilir.
- Gaz, şişkinlik, ishal veya kabızlık gibi sindirim sorunları. Kabızlığı özellikle gluten yedikten sonra çocuklarda görüyorum.
- Keratosis Pilaris, (kollarınızın arkasında “tavuk derisi” olarak da bilinir). Bu, yağ asidi eksikliğinin ve bağırsağa zarar veren glutenin neden olduğu yağ emilimine bağlı vitamin eksikliğinin bir sonucu olarak görülür.
- Yorgunluk, beyin sisi veya gluten içeren bir yemek yedikten sonra yorgun hissetme.
- Hashimoto tiroiditi, romatoid artrit, ülseratif kolit, lupus, psoriyazis, skleroderma veya Multipl skleroz gibi otoimmün bir hastalığın teşhisi.
- Baş dönmesi veya dengesizlik hissi gibi nörolojik belirtiler.
- PMS ( Premenstrüel Sendrom), PCOS ( Polikistik over sendromu) veya açıklanamayan infertilite gibi hormon dengesizlikleri.
- Migren baş ağrısı.
- Kronik yorgunluk veya fibromiyaljinin teşhisi.
- Eklemlerinizde parmaklar, dizler veya kalçalar gibi enflamasyon, şişme veya ağrı.
- Anksiyete, depresyon, ruh hâli değişiklikleri ve ADD gibi ruh hâli sorunları.
Gluten intoleransı için nasıl test yapılır?
Gluten ile ilgili bir sorununuz olup olmadığını belirlemenin tek ve en iyi yolu, bir eliminasyon diyeti yapmaktır. Diyetinizden en az 2 ila 3 hafta glutenli besinleri çıkarmak ve daha sonra yeniden beslenme şekline dahil etmektir. Gluten’in çok büyük bir protein olduğunu ve sisteminizden atılmasının aylar veya yıllar alması gerektiğini lütfen unutmayın. Bu nedenle, gluten yeniden beslenmeye ilave edilmeden önce diyetinizden ne kadar uzun süre çıkarılırsa o kadar iyi olur. Hastalarıma glutensiz beslenirken daha iyi hissediyorlarsa veya beslenmelerine glutenli gıdaları yeniden eklediklerinde kötü hissetmeye başladılarsa, muhtemelen gluten ile ilgili bir sorunları var demektir. Bu test yönteminden doğru sonuçlar almak için, gluteni % 100 oranında diyetinizden atmanız gerekir.
Gluten intoleransı nasıl tedavi edilir?
Bunun tek tedavisi gluten almamaktır. Diyetinizden% 100 gluteni çıkarmak demek tamamen kaldırmak ve % 100 tedavi demektir. Çapraz bulaşmadan, ilaçlardan veya takviyelerden gelen az miktarda gluten bile vücudunuzda bir bağışıklık sistemi reaksiyonuna neden olabilir.