Dünya Sağlık Örgütü’ne göre (WHO) küresel çapta gençler obezite ve kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak için yeterli egzersiz yapmıyor. Ayrica kızlar, erkeklere göre daha az hareket ediyor.
DSÖ iderliğinde, 146 ülkeden 11-17 yaş arası 1.6 milyon kişinin 2001 ve 2016 yıllarındaki günlük bedensel hareketliliği karşılaştırıldı. Toplanan verilerle yapılan araştırmaya göre, az hareket eden gençler, gelecekte "ölüm riskiyle" dolu sağlıksız bir yaşama davetiye çıkarıyor.
Beş gençten dördü neredeyse hiç egzersiz yapmıyor
Araştırmaya göre, gençlerin yüzde 80'inden fazlası günde bir saatini bile egzersize ayırmıyor.
2001 ve 2016 yılları arasında yürütüldüğü belirtilen çalışma sonucu elde edilen bulgular “rahatsız edici” olarak yorumlandı. Çünkü fiziksel aktivite ile daha iyi kalp ve solunum fonksiyonu ayrıca ruh sağlığı ve bilişsel aktivite arasında doğrudan bağlantı olduğu bilinen bir gerçek.
“Egzersiz ile dengeli beslenme sağlıklı ve kalite bir yaşam için ilk şart” diyen uzmanlar, bunun aynı zamanda küresel çapta sorun haline gelen obezite salgınını kontrol etmek için de anahtar niteliğinde olduğunu belirtiyor.
Elektronik devrim
Lancet Child & Adolescent Health Journal'da yayımlanan rapor, ergenlerin neden aktif olmadığını da ele alıyor. Rapora göre, bunun en büyük nedenlerinden biri, dijital teknolojinin ilerlemesiyle birlikte daha fazla gencin elektronik cihazlarda “online” olarak vakit geçirmesi.
DSÖ Yaşam Tarzı Hastalığı Uzmanı Leanne Riley, "Ergenlerin hareket kalıplarını değiştiren ve onları daha fazla oturmaya, daha az egzersiz yapmaya, daha az yürümeye yani genel olarak daha az aktif olmaya teşvik eden yaşadığımız elektronik devrimdir” şeklinde konuşuyor.
Ekran karşısında geçen süre kişinin aleyhine işliyor
ABD'de yapılan bir başka çalışma da ise kilo koruma programında olan ve olmayan kişilerin ekran zamanlarına bakılmış. Kilo kaybedenlerin sadece yüzde 20'si bunu koruyabilirken, yüzde 80 obezitesi olan birey ise kaybettiği kiloyu geri almış. Neden olarak ise ekran zamanı olarak gösteriliyor.
Çünkü kilosunu koruyabilen kişilerin ekran zamanının günde 1 saatten az, koruyamayanların ise 4 saatin üzerinde olduğu görülmüş.
Öte yandan DSÖ'nün çalışmasında, küresel olarak gelir seviyesi ile bölgesel konumunun hareketsizlikle ilgili net bir bağlantısı olmadığı sonucu çıkıyor.
Yüksek gelirli olarak bilinen Asya Pasifik ülkeleri yine yüksek düzeyde yetersiz faaliyet gösteren gençleri barındırıken, Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'daki 17 ülke ise en düşük oranlardan bazılarına sahip.
- Obezite ölüm riskini yüzde 50 artırıyor
Türkiye obezitede Avrupa’da birinci sırada
Obezite ile yetersiz hareket ve egzersiz doğrudan bağlantılı. Türkiye’deki rakamlar da gençlerin hareket etmediğini ortaya koyuyor.
OECD verilerine göre Türkiye, Suudi Arabistan ve ABD’nin ardından obezite yaygınlığında 3. sırada.
10. Ulusal Obezite Kongresi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kaya Türkiye'nin şişmanlık konusunda Avrupa şampiyonu olduğunu belirterek, "Türkiye'de erişkinlerde her 3 kişiden biri obez. Dünyada 650 milyon obez, 1 milyar 9 milyon aşırı kilolu var. Türkiye'de erişkin nüfusunun 20 milyonu obez, bundan daha fazlası aşırı kilolu. Erişkin nüfusun yüzde 60-65'i aşırı kilolu ve obez. Acil eylem planları oluşturmak gerekiyor." diyor.
Cinsiyet farkı: Türkiye’de de hareketlilik cinsiyete göre değişiklik gösteriyor
Çalışmada ayrıca dünya çapında cinsiyet farkının egzersizin tanımını ve süresini etkilediği belirtildi. Türkiye’de de durum aynı. 20016 yılında Türkiye’de erkek çocuklarda aktivite yetersizliği yüzde 76,6 olarak kayda geçerken, aynı yıl kız çocuklarında ise yüzde 86,9 olarak belirtilmiş.
Raporda, Bangladeş ve Hindistan'daki genç kızların hareketsizlik düzeylerinin daha düşük olmasına neden olarak "kızların ev işlerinde diğer ülkelere oranla daha fazla yardımı olmaları" gösteriliyor.
Sadece dört ülkede, Afganistan, Samoa, Tonga ve Zambiya’da kızlar erkeklerden daha aktif.
Cinsiyet farkı, kızları evde daha çok tutan kültürel geleneklerin yanı sıra onların dışarıda, açık havada olduğunda oluşan güvenlik endişeleri ile de bağlantılı.
“Özellikle de kız çocukların fiziksel aktiviteye dahil edilmesi konusunda acil adımlar atılmalı” diyen araştırmayı yapanlardan Dr. Regina Guthold ayrıca, "fiziksel aktivite tanıtımının erkek çocuklara daha uygun olduğuna” dair bir algı olduğuna dikkat çekiyor.