Durgun tatlı sularda yetişen çok yıllık, rizomlu, sucul bitki ailesidir. Dünyada 90 kadar değişik türü bulunmaktadır. Rizomları ile suyun tabanındaki çamura tutunurlar. Yaprakları yuvarlak bir tepsi şeklinde sadece sap kısmı hafif dar üçgen şeklinde açıktır. Yaprakların alt kısmı kahverengimsi veya kırmızımsı esmer, üst yüzeyi koyu yeşil, derimsidir. Çiçekler ortalama 25-30 santimetre çapında, daire biçiminde, beyaz, sarı, mavi, pembe gibi çeşitli renklerdedir. Nilüfer çiçeklerinin bazıları gündüz açar, gece kapanır; bazıları da tam tersidir. Hiçbir tür gece gündüz sürekli olarak açık kalmaz. En sık rastlanan tür beyaz çiçekli (Nymphaea alba) olandır. Bu bitki ılıman, sıcak iklimli bölgelerde yetişir. Yaprakların çapı 5 santimden 30 santime kadar olabilir. Su yüzeyinde 3m çapa kadar yayılabilir. Budizmde saflığı, sadakatı ve ruhsal uyanışı temsil eder. Hinduizmde Brahmanın lotus çiçeğinden geldiğine inanılmaktadır. Eski Mısır`da güneşi ve yeniden doğuşu temsil eder.