Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) tarafından yirmi sekiz yıldan bu yana her ay düzenli olarak yapılan "açlık ve yoksulluk sınırı" araştırması, bu bültenle 333 ayı geride bıraktı. TÜRK-İŞ araştırmasına göre 2015 Ağustos ayı itibariyle; dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) bin 344 TL, gıda harcaması ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer harcamaların toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 4 bin 379 TL oldu.
MUTFAK HARCAMASINA 112 TL EK YÜK
TÜRK-İŞ hesaplamasına göre, sağlıklı ve dengeli beslenebilmek için dört kişilik bir ailenin yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı son bir ayda 16 TL arttı. Aylık artışlar birikerek 2015 yılının ilk sekiz ayı sonunda ailenin mutfak harcamasına 112 TL ek yük olarak yansıdı. Ailenin aylık yaşam maliyetindeki artış ise yılbaşına göre 366 TL oldu. TÜRK-İŞ araştırmasına göre, dar ve sabit gelirli kesimlerin, başta ücretli-maaşlı çalışanlar ile emeklilerinin gelirlerinin yüzdeli oranlarla, enflasyonun üzerinde artırılması geçim koşullarını iyileştirmek için yeterli olmuyor. 2015 yılının ikinci yarısında aylık net asgari ücret bin 55 TL'ye yükselmesine karşın, bekar olan bir çalışanın yaşama maliyeti bu ay bin 628 TL olarak hesaplandı. Aradaki fark yoksullaşmanın boyutunu ortaya koydu.
TÜRK-İŞ'in verileri temel alındığında "mutfak enflasyonu"ndaki değişim 2015 Ağustos ayı itibariyle şöyle oldu:
" Dört kişilik bir ailenin "gıda için" yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 1,18 oranında artış gösterdi.
-Yılın ilk sekiz aylık dönemi sonunda artış oranı yüzde 9,11 oldu.
-Gıda enflasyonunda oniki ay itibariyle artış oranı yüzde 14,47'dir.
-Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 14,53 olarak hesaplandı.
Gıda harcaması çalışmasına temel alınan beslenme kalıbında yer alan ürünlerin fiyatlarında Ağustos 2015 itibariyle gözlenen değişim şöyle oldu:
"-Süt, yoğurt, peynir grubunda; nispi fiyat istikrarı sürdü. Peynirde izlenen oniki markanın fiyatı birbirini kontrol eden şekilde seyrediyor. Süt ve yoğurt fiyatı ortalamada fazla değişmedi.
-Et, tavuk, balık, sakatat, bakliyat ürünlerinin bulunduğu grupta; geçtiğimiz ay fiyatı artan kırmızı et fiyatı 'terbiyevi' ithalata da bağlı olarak kısa vadede biraz geriledi ve bu mutfak harcamasına olumlu yansıdı. Sakatat fiyatı -şimdilik- aynı kaldı. Tavuk fiyatı da değişmedi. Önümüzdeki aybaşında balıkta av mevsimi başlıyor ama bu ay hesaplamada yine kültür balığı dikkate alındı ve ortalama kilogram fiyatı değişmedi. Yumurta fiyatı ise önemli oranda arttı ve tanesi 58 kuruşa yükseldi. Bakliyat (nohut, mercimek, kuru fasulye, barbunya vb) ürünlerinin ortalama kilogram fiyatı değişmedi, sadece kırmızı mercimek fiyatında biraz artış tespit edildi. Ancak ithal edilen bakliyat ürünlerinde fiyat artışı, dövizin yükselmesi ile yaz mevsiminin geride kalmasına bağlı olarak bekleniyor.
-Yaş sebze-meyve grubunun yaz aylarında mutfak harcamasını rahatlatan etkisi ortadan kalktı. Geçtiğimiz ay fiyatı biraz gerileyen patates ve kuru soğan fiyatı yeniden arttı. Sebze ortalama kilogram fiyatında bu ay artış tespit edildi. Geçtiğimiz ay 3,20 TL olarak hesaplanan sebze ortalama kilogram fiyatı bu ay 3,59 TL oldu. Meyve ortalama kilogram fiyatı ise 3,47 TL'den 2,96 TL'ye geriledi. Bu ay çilek, kiraz gibi fiyatı yüksek olan meyveler hesaplamaya alınmadı. Böylece yaş sebze-meyve ortalama kilogram fiyatı bu ay 3,34 TL olarak hesaplandı. Hesaplama yapılırken -her zaman olduğu gibi- pazardaki mevsim ürünleri esas alındı ve ürünlerin tek tek ağırlığı yerine genel meyve-sebze tüketimi miktarından hareket edildi.
-Ekmek, pirinç, un, makarna, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta; bu ay yine bir fiyat değişikliği olmadı.
-Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden; tereyağı, margarin, zeytinyağı fiyatı aynı kaldı, ayçiçeği yağı fiyatı ise biraz arttı. Zeytin fiyatı da biraz yükseldi. Şeker ve tuz ile bal fiyatı geçen ayın aynı tutarında kalırken, reçel zamlandı. Yağlı tohum (ceviz, fındık, fıstık, ayçekirdeği vb) ürünlerinde düşük miktarda fiyat ayarlamaları görüldü. Baharat (kimyon, nane, karabiber, vb) ürünlerinin fiyatı aynı kaldı. Çay ve ıhlamur fiyatı yine değişmedi. Salça fiyatı aynı kaldı.