Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2013 yılıyla ilgili açıkladığı "Gelir ve Yaşam Koşulları" araştırması, vatandaşın ekonomik durumu hakkında farklı ayrıntıları da içeriyor.
Bunlardan biri de "eşdeğer hanehalkı kullanılabilir medyan gelir grupları ve seçilmiş yaşam koşulları göstergeleri." Bu kapsamda da özellikle borç ve taksit durumu dikkat çekiyor.
Taksiti olmayan %34,6
Buna göre küresel krizin başlangıç yılı olan 2008 yılında borç ve taksiti olmayanların oranı Türkiye'de ortalama yüzde 42,4 iken, bu 2013 yılı için yüzde 34,6'ya düştü. Ayrıca bu veri konut alımını da kapsamıyor. Borç ve taksiti olmayanların oranı 'yoksul'lar için yüzde 52'den yüzde 46,4'e düşerken, 'zengin'ler için yüzde 37,5'ten yüzde 27,6'ya düştü. 'Ortadirek' için de yüzde 41,2'den yüzde 34,8'e geriledi.
Nüfus 74,4 milyon kişi
Bu verileri tersten okursak 2013 sonu itibariyle 74 milyon 457 bin kişi olarak açıklanan nüfusun yüzde 65,4'ünün borç ve taksiti olduğunu söyleyebiliriz. Bu da 48,7 milyon kişinin bu tür ödemeleri olduğu anlamına geliyor. Bu oran 2008 yılında yüzde 57,7 idi. O dönem için açıklanan nüfusun 69 milyon 231 bin kişi olduğu düşünüldüğünde borçlu nüfus 39,9 milyon kişiydi.
'Çok yük getiriyor'
Borç ve taksiti olanların, bu durumlarını niteleme biçimleri de çok dikkat çekici. Buna göre 2013 yılında, ortalama olarak vatandaşın yüzde 26,3'ü 'çok yük getiriyor', yüzde 34,6'sı 'biraz yük getiriyor' ve yüzde 4,5'e 'yük getirmiyor' dedi. Bu oranlar 2008'de sırasıyla yüzde 25, yüzde 29 ve yüzde 3,7 oldu.
Konut masrafı cüzdanı eritiyor
TÜİK verilerinde borç ve taksitin dışında olan konut masrafları da vatandaşın belini büküyor. 2013 yılında bu tür masraflar 'çok yük getiriyor' diyenlerin oranı yüzde 21, 'biraz yük getiriyor' diyenlerin oranı yüzde 63,4 ve 'yük getirmiyor' diyenlerin oranı yüzde 15,6 oldu. Bu oranlar 2008'de ise sırasıyla yüzde 25,4, yüzde 60,6 ve yüzde 14'tü.
İsteyene kredibilitesini söyleyecek
Kredi Kayıt Bürosu (KKB), bireyler ve reel sektöre özel finansal bir hizmet platformu tasarladı.
Özel sektöre kolaylık
Findeks adlı platform sayesinde müşterilere finansal durumu kontrol altında tutma ve daha iyi yönetebilme imkanı sunuluyor. Tanıtım toplantısında konuşan Kredi Kayıt Bürosu Genel Müdürü Kasım Akdeniz, bu platformla reel sektör bilgilendirerek, risk yönetim ve karar alma güçlendirmek istediklerini aktardı. Akdeniz, "Ayrıca bireyler açısından bankalar nezdindeki kredibilitelerini kendilerine söyleyip, bu kredibilitelerini yönetme imkanı vermek istiyoruz" dedi.
Kredi kartı sayısı 1 yılda 600 bin arttı
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre 204 yılı Ağustos ayı itibariyle kredi kartı sayısı son bir yıllık dönemde 600 bin artarak 57,1 milyona ulaştı.
Yine BKM verilerine göre taksitli kredi kartı ödemeleri ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8 gerileyerek 8,3 milyar lira oldu. Geçen yıl ağustosta yüzde 28 olan taksitli ödemelerin payı bu yıl yüzde 22'ye indi. Buna karşın, taksitsiz ödemelerde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 26 büyüme gerçekleşti. Kredi kartı ile taksitsiz 29,6 milyar lira ödeme gerçekleştirildi.
SERHAT ALİGİL / BUGÜN