Bazı filmlerin senaryoları birden fazla senarist tarafından yazılır. Örneğin, iki senarist ortaklaşa bir senaryo yazabilir; veya yapımcı, bir senaristin yazıp bitirdiği senaryoyu başka bir senariste teslim edip bazı değişiklikler yapmasını isteyebilir.
Hollywood filmlerinin açılış yazılarında senaristlerin isimleri “ve işareti” (&) ile ayrılmışsa bu, o senaristlerin ortaklaşa çalıştıklarını gösterir. Senaristlerin isimleri, “ve” anlamına gelen “and” kelimesiyle ayrılmışsa bu, o senaristlerin senaryo üzerinde sırayla çalıştıklarını gösterir; ismi daha üste yazan, senaryonun daha önceki versiyonlarında çalışmış kabul edilir. Bildiğim kadarıyla ülkemizde benzeri olmayan bu uygulamayı daha iyi anlatmak için Coen Kardeşler’in 2003’te çektikleri Dayanılmaz Zulüm’e (Intolerable Cruelty) göz atmakta fayda var (Bu filmin ismi, aynı zamanda filmin en güzel özetidir).
Üstte, filmin “hikâyesi”nin (story) yazarlarını görüyoruz (Anladığım kadarıyla sadece hikâye yazarıyla ile senaristin farklı kişiler olması hâlinde bu ikisi ayrı ayrı belirtiliyor). Amerikan Yazarlar Sendikası (Writers Guild of America, WGA) kurallarına göre, bir yazarın “hikâye” sahipleri arasında olması için, en azından olay örgüsünün bir kısmını yazmış olması gerekiyor. Bu örnekte Robert Ramsey ile Matthew Stone’un filmin olay örgüsü üzerinde beraber çalıştıklarını, daha sonra John Romano tarafından olay örgüsünde bazı değişiklikler yapılmış olduğunu anlıyoruz; çünkü Ramsey ile Stone’un isimleri arasında “ve işareti” varken, Romano’nun isminden önce “and” yazıyor.
Benzer şekilde filmin senaryosunun, ikişer senaristten oluşan iki ekip tarafından yazıldığını görüyoruz. Ramsey ve Stone’un ortaklaşa çalışarak senaryoyu tamamladıklarını, daha sonra Coen Kardeşlerin, beraber çalışarak, bu senaryo üzerinde değişiklikler yaptığını anlıyoruz.
Amerikan Yazarlar Sendikası’nın bir filmde kaç kişinin senarist olarak gösterilebileceğinden, yeniden çevrim ve uyarlama gibi durumlarda senaristlerin isimlerinin nasıl belirtilmesi gerektiğine kadar birçok konuya açıklık getiren kuralları var. Bunların hepsini burada incelemek ve açıklamaya kalkmak bizi aşar (hele gecenin bu saatinde.). İlgilenenler bu kuralların tamamını burada bulabilir.
Oyuncular sendikamız var; belki bir gün senaristler sendikamız da olur.