Temmuz 1937'de Japonya, Batı Avrupa ülkelerinin kolonileri de dahil olmak üzere tüm Çin'i ve komşu ülkeleri ele geçirmek amacıyla Asya kıtasında tam kapsamlı bir savaş başlattı. Saldırganlara karşı verilen savaşta en büyük yardım Sovyetler Birliği tarafından Çin'e sağlandı. 1938'in ilk yarısında SSCB Çin'e 477 uçak gönderdi, 82 tanka, 725 top ve obüs, 3825 makineli tüfek, 700 araç, çok sayıda mühimmat. Japon hükümeti, Tokyo'nun Çin'deki saldırganlığı olarak adlandırdığı gibi "Çin olayı" kararının, Sovyetler Birliği'nin güneydeki bir komşuya sağladığı yardım nedeniyle ertelendiğine inanıyordu.
SSCB'yi Çin'den tecrit etme, Çin halkına yardımını bozma arzusu, Japon askeri çevrelerini kasıtlı olarak Japon-Sovyet ilişkilerini şiddetlendirmeye zorladı. 1938'te, Sovyet-Mançu sınırındaki Japon provokasyonlarının sayısı keskin bir şekilde arttı. Örneğin, eğer 1937 yılında Japon birlikleri tarafından sınır 69 ihlalleri olsaydı, o zaman 1938'a iki kat daha fazla kaydedildiler - 124. SSCB Halkın Elçisi, durumun ciddiyeti hakkında Japonya Büyükelçisini bilgilendiren SSCB Halk Dışişleri Komiseri Boris Stomonyakov, 25’in Haziran ayındaki 1938’inde “Mançurya’daki Japon ordusunun sınır çatışmalarını kışkırtmak için sürekli olarak sürdürülmeye devam ettiğini” yazdı.
Mart ayındaki Mançurya’da bulunan Kwantung Ordusu’nun merkezi 1938, merkeze “Devlet Savunma Politikası” belgesini gönderdi, burada SSCB ile savaş durumunda, Kwantung ve Kore ordusunun (Kore’de konuşlanmış Japon ordusu) Sovyet Primorye’nin ana darbesini alması önerildi. Özel Uzak Doğu Ordusu'nun Sovyet birliklerini, Trans-Baykal Askeri Bölgesi'nin birliklerinden yakalayıp kesmek. Ardından, art arda gelen grevlerle Amur ve Transbaikal yönlerine saldırı düzenle. Aynı zamanda, Moğolistan Halk Cumhuriyeti'nin işgali de planlandı.
Ancak merkez, SSCB'ye karşı gelecekteki savaş olarak adlandırılan "kuzey sorununu" çözmeye başlamak için yalnızca Moskova'nın ülkenin Avrupa kısmındaki savaşa katılacağı diğer güçler tarafından desteklenmesi gerektiğine inanıyordu.
Aynı zamanda, Çin'den dolayı Batı güçleriyle olan ilişkilerin ağırlaşmasından korkan Japon hükümeti, Japonya’nın askeri çabalarını öncelikle Sovyetler Birliği’ne karşı “ana düşman” olarak yönlendirmesini istediğini gösteren önlemler aldı. Bu politika doğrultusunda, 1938 yazında, Primorye'deki Hassan Gölü'ndeki sınır olaylarından birini ciddi bir silahlı çatışma ölçeğine genişletmek için bir girişimde bulunuldu.
Bununla birlikte, çatışmanın amaçları, Japonların Batı güçlerine niyetlerini göstermekle sınırlı değildi. Japonca tarafından derlendi "Hikayeler Pasifik'teki savaşlar ”notu:“ Yılın 1938’inden bu yana Japon-Sovyet ilişkileri giderek kötüleşti. Gerçek şu ki, Sovyetler Birliği’nin Çin’e yardımının yoğunlaştığı ... Bu rahatsız edici Japonya ... Fikir, Sovyet genelkurmayını ordu karargahında formüle etmek, SSCB’nin Japonya’yla savaşa hazır olup olmadığını bulmak için ... 19 bölünmesini harekete geçirerek Sovyet birliklerine saldırarak test etmeye karar verildi. İmparatorluk karargahına doğrudan bağlı olan Kore ordusu. Buradaki düşünce, Japonya'ya karşı (Çin tarafında) olası bir Sovyet eylemini önlemek için güçlü bir darbe uygulamaktı. ”
Gerçeği ve kurgu
Khasan olaylarının ana hedeflerinden birinin, Sovyet liderliğini Japon ordusunun gücüyle “korkutmak”, Çin ile ilgili politikasını gözden geçirmeye ve SSCB'nin Çin-Japon savaşına karışmasını engellemek olduğu düşünülebilir.
Zamanlama Çin-Japon cephesindeki durum tarafından belirlendi. Wuhan operasyonuna hazırlanırken, Japonların SSCB'nin müdahale etmediğinden emin olması önemliydi. İmparatorluk merkezinin operasyon departmanı başkanı Albay İnada, Hasan olayları hakkında şunları söyledi: “Tüm bölünme mağlup olsa bile, Sovyetlerin Japonya'ya karşı hazırlıklı olmalarını bulmak gerekiyor.”
Bu kanıtlara rağmen, Japonya'da, 1938 yazında üstlenilen Japon ordusunun eylemlerini haklı çıkarmaya çalışan, Sovyetler Birliği'ni çatışmaya başlatan suçlamaları çok az sayıda var. Konumlarını "haklı çıkarmak" için her çeşit sürümü icat ettiler. Onlardan birine göre, Hasan olayları Moskova tarafından planlandı ve kışkırttı. İddiaya göre, 30’lerin sonunda yoğunlaştırılan “SSCB’de“ Stalinist karşıtı düşünceler ”koşullarında, Kremlin, insanları iç sorunlardan uzaklaştırmak ve ülkede askeri bir tehlike ortamı yaratmak için yola koyuldu.
Bu versiyonun yazarları şöyle yazıyor: “Japon ordusu, Sovyet kodlu telgraflara müdahale etti ve kısmen deşifre etti. Genelkurmay bunlardan ikisine özel ilgi göstermiştir. Biri rezervin yarısından daha azının sınır mühimmat birimlerinde kaldığını ve gerekli mühimmatın doldurulması için bir talep yapıldığını bildirdi. İkincisi, hemen Tokoho (Zaozernaya) 'nın yüksekliğini alması emredildi. Bunlar, şifresini çözecekleri umuduyla Japon ordusunu kışkırtan telgraflardı. Japon ordusu bu provokasyona yenik düştü. Tekoho'nun tepesini işgal etmeyi, Sovyet birliklerini engellemenin gerekli olduğunu düşünüyordu. Üstelik, Sovyet sınır muhafızlarının cephanesi yoktu. ”
Başka bir versiyona göre, çatışma, Çin’e Japon saldırganlığına karşı direnişinde dolaylı yardım sağlamak amacıyla Sovyet tarafı tarafından düzenlendi.
Japon hükümetinin Moskova'nın saldırganlık önleme anlaşması yapma önerilerini inatla reddettiği ve Sovyet-Japon silahlı çatışması tehlikesinin sürekli bir faktör haline geldiği bir zamanda, Sovyet liderliği ülkesinin doğu bölgelerindeki savunmasını güçlendirmeye özen göstermek zorunda kaldı. Asker sayısı arttı, Uzak Doğu'da tank ortaya çıktı ve havacılık Pasifik Filosu güçlendi. Bu önlemler doğası gereği savunucuydu ve sınırları korumak için gereken seviyeyi aşmadı. Önde gelen bir Japon askeri tarihçi Akira Fujiwara, "Mançurya'nın işgali SSCB'ye karşı savaş stratejisi temelinde gerçekleştirildiğinden, askerleri artırma ihtiyacı Japonya için değil, Sovyetler Birliği için ortaya çıktı" dedi.
Sovyet birliklerinin gruplaşmasının güçlenmesiyle birlikte, daha önce Sovyet-Mançurya sınırının güçlendirilmemiş bölümleri mühendislik terimleriyle donatılmıştı. Bu tür sınır bölümlerinden biri, Khasan Gölü'nün batısında bulunan Zaozernaya ve Bezymyannaya'nın tepeleriydi.
MÜCADELE AÇIKLAMA
Japon kaynaklarına göre, Temmuz ayında, Zaozernaya yüksekliğinin en üstünde 6 olan 1938, birkaç Sovyet devriyesi tespit edildi ve ardından siperleri açmaya başlayan askerler ortaya çıktı. Bu, Japon Kore Ordusu Komutanı General Kuniaki Koisho'ya bildirildi. Baştaki komutan mesaja çok fazla önem vermedi, ancak yine de Tokyo'ya bir rapor gönderdi.
Koiso'nun aksine, Genelkurmay'ın operasyonel yönetiminde mesaja büyük ilgi gösterdiler. Genelkurmay üyeleri daha önce Özel Kızıl Bayraklı Uzak Doğu Ordusu'nun gücünü, özellikle de Temmuz 1'taki 1938'taki 13'ta Uzak Doğu Kızıl Bayrak Cephesi'ne dönüştürüldükten sonra test etmeyi düşünmüştü. Japon komutasının, 1938 rütbesi komutanı Heinrich Lyushkov, 3’in Haziran ayında Japonlara XNUMX’ten kaçan NKVD Uzak Doğu Bölgesi Genel Müdürlüğü’nden alınan Primorye’deki Sovyet güçlerinin durumu hakkındaki bilgileri kontrol etmesi de önemliydi. Fikir Genelkurmay'da doğdu: “Tekoho'nun tepesindeki Sovyet askerlerine saldırdıktan sonra, Sovyetler Birliği'nin buna nasıl tepki vereceğini öğrenin. Sovyetlerin bölgedeki gücünü araştırmak için bu fırsatı kullanın. ”
Sınırın bu bölümünde tam olarak savaşta keşif yapılmasını öneren genel kurmay memurları, Sovyet komutasının 150 - 200 km'den Zaozernaya rakımına yerleştirilen birlikleri konuşlandırmasının çok zor olacağını belirtti. Yağmurla yıkanan sadece bir toprak yolun sınır tepelerine götürdüğü göz önünde bulundurulmuştur. Bu, Sovyet ağır ekipmanlarını ve topçularını hızla bölgeye yoğunlaştırmayı zorlaştırdı. Öte yandan, Mançu-Kore yolu, Zaozernaya yüksekliğinden sadece 6 km uzaklıktadır. Üst düzey ücret subayı, Albay Toshio Nishimura, savaştan sonra bu faktörlerin Japon grevinin başarısına güvenmeyi mümkün kıldığını söyledi.
Çin'de geniş çaplı bir savaş bağlamında, Japonların merkezi komutanlığı ve ülkenin siyasi liderliği SSCB ile savaş başlatma riskini alamadı. 1938 yazında, Japonya'nın kara kuvvetlerinin üçte ikisi, yani 23 bölümleri Çin cephesinde idi. Mançurya ve Kore'de SSCB'ye karşı dokuz bölüm vardı. Metropolde sadece iki bölüm kaldı. Aynı zamanda, ikinci Genelkurmay Başkanlığı (istihbarat), bir savaş sırasında SSCB'nin, Uzakdoğu'da 31’i 58’e, Japonların kabiliyetini fazlasıyla aşan XNUMX piyade bölümlerine kurabileceğine inanıyordu.
Yine de Tokyo, risk almaya ve sınırlı bir operasyonla, Sovyetler Birliği'nin Wuhan'ın kontrolünü almakla meşgulken Japon birliklerinin arkasına saldıracaklarını tespit etmeye karar verdi. Genelkurmay’ın operasyonel yönetimi fikri şöyle bir açıklama yaptı: “Savaşları yürütmek, ancak aynı zamanda düşmanlıkların gerekliliğinin ötesine geçmesini sağlamak. Havacılık kullanımını hariç tutun. Operasyon için Kore Ordusu'ndan bir bölüm ayırın. Yükseklikleri ele geçirdikten sonra başka bir işlem yapılmayacaktır. ”
Temmuz 14’te Japonya’nın Charge d'Affaires’i Sovyet birliklerinin Zaozernaya ve Bezymyannaya’nın tepelerinden derhal çekilmesini istedi. Temmuz 20'te, M.M., aynı talebi SSCB Halk Dışişleri Komiserine iletti. Litvinov acilen Moskova'ya, Japonya'nın SSCB Mamoru Shigemitsu büyükelçisi Kuzey Avrupa'ya olan bir seyahatten döndü. O, Japonya'nın askeri güç kullanımından vazgeçmeyerek Mançu sınırını savunacağını vurguladı. Sovyet Halk Komiseri, Japon hükümetinin talebini kesin olarak reddetti ve Sovyetler Birliği'nin “kendi bölgesinde saldırılara izin vermeyeceğini” belirtti. Japon büyükelçisine, sınırın Zaozernaya ve Bezymyannaya tepelerinin tepeleri tarafından belirlendiğine göre, yılın 1886 Rus-Çin Hunchun Antlaşması'na iliştirilmiş bir haritası sunuldu. Ancak büyükelçi hükümetinin talebini tekrarlamaya devam etti.
Japon Sovyet tankı ile savaşlarda koptu. Kitap Choco-ho Kunihiko Akasizawa'dan fotoğraf. 1941
Temmuz 20’te, Savaş Bakanı Seishiro Itagaki ve Genelkurmay Başkanı Nomiya Kanin, imparatorun izleyicisini askerlik yapmak ve Hassan Gölü bölgesinde operasyon için seferber etmek için baş komutan olarak izin almak istedi. Japon generallerinin üç ay içinde yenmeyi vaat ettikleri Çin'deki uzun süren savaşın ortasında, imparator asker kullanımı konusunda daha ihtiyatlı davrandı. Seyirci sırasında, İmparator Savaş Bakanı'nı sinirlendirdi: "Bundan sonra tek bir asker değil benim talimatlarım olmadan adım atamaz." Ancak bu, imparatorun sınırlı bir operasyon yürütmeye karşı olduğu anlamına gelmiyordu. Sadece durumu kontrol altına almaya çalıştı.
Başarısız bir izleyici kitlesinden sonra, düşmanlıkların başlatılması sorunu açık kaldı. Bu durumda, merkez Albay Inada'ya Kore Ordusu'na telgraf göndermesi talimatını verdi: “Şu an için, merkezlerin birliğinin kullanımının başlangıcında ... durum hakkında harekete geçmesi üzerine merkezin direktifine güvenmeye gerek yok.” Japon tarihçiler bu şifrelemenin kasıtlı olarak belirsiz bir şekilde tasarlandığına inanmaya meyillidir. Aslında, yerel komutanların nihayetinde olmuş olan bağımsız hareket etmelerini sağladı.
19 Bölümünün komutanı, Korgeneral Kamezo Suetaka, Temmuz 21'ta, Zaozernaya ve Bezymyannaya'nın saldırganlık için hazırlanan 75 Alayının zirvelerine yükseldi. Merkezden gelen sipariş geciktiğinden, işleri hızlandırmaya karar verdi. 29 Temmuz ayında sisten faydalanan general, İsimsiz'i yakalama emrini verdi. 11 halkının sınır ayrılmasının direncinin üstesinden gelen Japon, yüksekliğe el koydu. Kurtarmaya gelen 40 Piyade Tümeni'nden destek şirketi düşmana başarılı bir şekilde karşı koymuş olmasına rağmen çatışmalar devam etti.
Temmuz 30’te, Genelkurmay Koreli Ordunun emrine "yasadışı sınır ihlali durumunda güç kullanma" izni verdi. Davalarını haklı çıkartan Temmuz'daki Suetaka 31, Sovyet birliklerinin tekrar sınırı ihlal ettiğini ve önleyici bir grev için hazır olduğunu merkeze bildirdi. Tokyo, 19 Bölümünün yetkisiz eylemlerini kınadı, ancak anlaşmazlığın daha da genişlemesi konusunda uyardı.
Saldırının bir sonucu olarak, 75 piyade aleminin 19 bölümünün alayları, topçuların desteğiyle, 4 km'de Sovyet bölgesine derinlemesine nüfuz etmiş ve Khasan Gölü'nün kuzeydoğusunda bulunan Paksekori ve Novoselki yerleşim bölgelerine ulaşmıştır. Bu zaten komşu bir devletin topraklarına el koyması, bariz bir saldırganlıktı.
19 bölümünün imparatora, genel sekreter yardımcısı Hayao Tada’nın eylemlerini bildirmek, hükümete Japon ordusunun saldırganlığı daha fazla geliştirmeyeceği konusunda güvence verdi. Buna karşılık, imparator "memnuniyeti ifade etti".
Stalin'in Gazabı
Japon ordusunun eylemleri SSCB'nin toprak bütünlüğünü ihlal etti. Ağustos 1’te Stalin, Uzak Doğu Cephesi komutanı Mareşal Blucher’e Japonları işgal altındaki bölgeden uzaklaştırmasını emretti. Bir telefon görüşmesinde Mareşal'e: “Söyleyin bana yoldaş Blucher, dürüst olmak gerekirse, gerçekten Japonlarla savaşma arzunuz var mı?” Böyle bir arzunuz yoksa, bana komünist için nasıl olması gerektiğini açıkça söyleyin ve bir arzunuz varsa, derhal o yere gitmeniz gerektiğini düşünürdüm ... Yoldaş Blucher Perekop döneminin Blucher'ı kaldığını göstermeli ... "
Stalin'in tahriş olduğu anlaşılabilir - tüm dünyanın gözlerinin önünde, Japonlar, SSCB'ye karşı ülkeyi istila eden açık bir silahlı provokasyon yaptı. Bununla birlikte, Blucher'a karşı bu suçlamalar tamamen haklı olarak kabul edilemez. Birincisi, merkezden bir emir olmadan Blucher, savaş tehlikesiyle dolu olan stratejik güçleri kullanamadı. İstihbarat raporlarından sadece Korece değil, aynı zamanda Kwantung ordusunun da hazır olduğunu biliyordu. İkincisi, arazi nedeniyle, Uzak Doğu Cephesi'nin komutanı, sınır ile Khasan Gölü arasındaki dar bir bölgeye büyük kuvvetleri hızla konsantre edemedi.
Ağustos'taki 3, Japonya'daki Sovyet istihbaratının bir sakini olan Richard Sorge Moskova'ya şunları söyledi: “Japon Genelkurmay Başkanı şimdi SSCB ile savaşa ilgi duymuyor, daha sonra. Sovyetler Birliği'ne Japonya'nın gücünü hala gösterebildiğini göstermek için sınırdaki aktif eylemler Japonlar tarafından gerçekleştirildi. ” Bolşeviklerin Birleşmiş Milletler Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin toplantısından sonra aynı gün, Halkın Savunma Komiseri Klim Voroshilov, Uzak Doğu Cephesi'nin emrini, 39 piyade birliklerinin üç piyade bölünmesinden ve çatışma alanındaki bir mekanik tugaydan oluşmasını talep eden bir direktif gönderdi. Görev, devlet sınırını geri yüklemek için kuruldu. Ağustos 4’te, Halk Komiserliği, Uzak Doğu Cephesi ve Trans-Baykal Askeri Bölgesi’ndeki bütün birlikleri uyarma emri verdi.
Düşmanlık alanında iki gün boyunca 15 bin kişiyi, 1014 makineli tüfek, 237 silah, 285 tankını konsantre etmeyi başardı. Toplamda, 39th Rifle Corps, 32 bin kişiye, 609 silah ve 345 tanktan oluşuyordu. Kara kuvvetlerinin eylemlerini desteklemek için 250 uçaklarına (180 bombardıman uçakları ve 70 savaşçıları) tahsis edildi.
Bu kadar güçlü bir Sovyet birlikleri grubunun yoğunluğu hakkında bilgi alan Japon hükümeti ciddi endişe gösterdi. Ağustos 4'te Büyükelçi Shigemitsu, Litvinov'a Tokyo'dan bir öneri sundu: iki taraftan da düşmanlıkların durdurulması ve anlaşmazlığın çözümüne derhal devam edilmesi. Buna karşılık, Halk Komiseri SSCB hükümetinin Japon birliklerini derhal sınır çizgisinin dışına çekmesi gerekliliğini doğruladı. Bununla birlikte, Tokyo, tahkimatın aceleyle yapıldığı Zaozernaya ve Bezymyannaya tepelerini geride bırakarak geri çekilmeyi kabul etti. Japonların işgal edilen yüksekliklerde yer kazanmak için zamana sahip olmak için müzakerelere başlamak istedikleri açıktı.
YARDIM İÇİN ÇIKIŞ
Moskova yönergesini yerine getiren, Ağustos ayında 39 Kolordu komutanlığına atanan Komutan Grigory Stern (yakında Uzak Doğu Cephesi'nin komutanı olarak ayrılan Blucher'ın yerini aldı), 6'in Ağustos'ta genel bir saldırıya geçmesini ve aynı anda kuzey ve güney arasındaki şeridinde düşman birliklerini tutmasını ve imha etmesini emretti. Tumen-Ula Nehri ve Hassan Gölü. Başlayan şiddetli çatışma Ağustos 9'a kadar sürdü. Dört gün boyunca, Japon birlikleri işgal altındaki bölgeden kurtarıldı. Ağustos 10'te, 19 bölümünün genelkurmay başkanı Albay Yoshiaki Nakamura, Kore ordusu genelkurmay başkanlığına telgraf vermek zorunda kaldı: “Her gün, bölünmenin savaş etkinliği azaldı. Düşman büyük zarar gördü. Gittikçe daha fazla yeni mücadele yöntemi kullanıyor, topçu ateşini güçlendirdi. Bu daha da devam ederse, savaşların daha da şiddetli savaşlara dönüşmesi tehlikesi vardır. Bir ya da üç gün içinde, bölünmenin daha sonraki eylemlerine karar vermek gerekiyor ... Şimdiye kadar, Japon birlikleri zaten düşmanlarına güçlerini gösterdiler ve bu nedenle çatışmayı diplomatik yollarla çözmek için önlemler almak hala mümkün. ” Japon tarihçilerinin belirttiği gibi, bu bir "yardım çığlığı" idi.
Aynı gün, Tokyo yönünde, Büyükelçi Shigemitsu, Halkın Dışişleri Komiseri'nde aceleyle ortaya çıktı ve yine, müzakerelere başlamak için düşmanlıklarını bıraktığını belirtti. Sovyet hükümeti kabul etti ve öğle saatlerinde 11 Ağustos'ta düşmanlıklar durduruldu. Bu zamana kadar, Japonların (Zaozernaya, Bezymyannaya, Dua, Makineli tüfek) yakaladığı sınır çizgisi yükseklikleri Sovyet birlikleri tarafından kurtarıldı ve işgal edildi.
Öldürülen ve yaralananların sayısına göre, Hasan olayları yerel savaş seviyesine gider. Ağustos 15'taki 1938'ten TASS'a göre, Japonlar 600 insanlarını kaybetti ve 2500 yaralandı. Japon "Büyük Doğu Asya'daki Savaşın Resmi Tarihi" biraz farklı rakamlar veriyor: ölülerin ve yaralıların 1440'i veya 22,1'in savaşlarına doğrudan katılanların sayısının% 6914'i. Kayıplar, özellikle 75 piyade alayında - 708 alayın listesinin% 51,2'ine tekabül eden öldürüldü ve yaralandı. Japon yazarların belirttiği gibi, "genellikle% 30 kaybıyla, bir askeri birim savaş etkinliğini yitirir ve% 50 kaybı bir çaredir".
Büyük, Sovyet birlikleri kaybıydı. Rus tarihçilerin 90 yıllarındaki arşiv belgelerine dayanarak yaptığı bir araştırmaya göre, Uzak Doğu Cephesinin bir kısmı 4071 kişisini kaybetti (792 öldürüldü).
Pek çok Japon askeri tarihçisi, yazılarında Hasan silahlı çatışmasının objektif bir değerlendirmesini yapar. Böylece yukarıda belirtilen Profesör Fujiwara şu sonuca varıyor: “Chokoho'daki (Zaozernaya) çatışma sadece sınır olaylarından biri olarak başladı. Ancak, emperyal oranın amacına göre bilinçli olarak genişletildi. Elbette, Çin-Japon savaşının genişlemesi bağlamında, kara kuvvetlerinin merkezi komutanlığı SSCB ile büyük bir savaş başlatmak niyetinde olamazdı. Bununla birlikte, Wuhan'ı ele geçirme operasyonunun başlamasından önce, Sovyet komutasını protesto etmek için SSCB'nin Çin'deki savaşa müdahale etme niyetinin olup olmadığını bulmak için 19 bölümünü kullanmaya karar verildi ... Büyük kayıplar pahasına, hedefe ulaşmak mümkündü. Savaşta üstlenilen keşiflerin gösterdiği gibi, Sovyet hükümetinin Çin-Japon savaşına girme planları yoktu. ”
Sonuç olarak, bir yıl sonra Khalkhin Gol'deki Japonların yenilgisi gibi, Hasan dersinin, Japonya'nın Nazi Almanya tarafındaki Sovyetler Birliği ile savaşa katılmasına karar verirken Japon yüksek komutanlığı tarafından ciddiye alındığını not ettik.