Kanser bulaşıcı değildir.
Sağlıklı bir insan, kanseri olan birinden kanseri yakalayamaz. Cinsiyet, öpüşme, dokunma, yemek paylaşma ya da aynı havayı solumak gibi yakın temas veya şeylerin bir kişiden diğerine kansere yol açabileceğine dair hiçbir kanıt yoktur.
Bir kişiden gelen kanser hücreleri genellikle başka bir sağlıklı insanın vücudunda yaşayamaz. Sağlıklı bir insanın bağışıklık sistemi yabancı hücreleri tanır ve başka bir kişiden gelen kanser hücreleri de dahil olmak üzere onları yok eder.
Organ nakli sırasında kanser transferi
Kansere yakalanan kişilerden organ nakli yapanların, organı alan kişide kansere neden olabildiği bazı durumlar olmuştur. Ancak bunu mümkün kılan önemli bir faktör var – organ nakli alan kişiler bağışıklık sistemlerini zayıflatan ilaçlar alıyorlar. Bu yapılmalı ki bağışıklık sistemi nakledilen organı saldıramaz ve tahrip etmez. Bu, nakledilen organdaki kanserin, nadir durumlarda, organı alan kişiye kansere yol açabilmesinin ana nedeni gibi görünmektedir. Organ vericileri bu riski azaltmak için dikkatli bir şekilde taranır.
Transplantasyon sonrası kanser riski zaten yüksek
Yine de, yakın zamandaki çalışmalar kanserin, organ-organ nakli yapılmayan insanlarda, donörün kansere sahip olmadığı durumlarda bile daha fazla olduğunu göstermiştir. Bu da nakil reddi riskini azaltmak için verilen ilaçlara bağlı gibi görünmektedir. Araştırmalar, transplant sonrası bağışıklık sisteminin daha uzun ve daha yoğun bir şekilde baskılanmış olduğunu, kanser riskinin arttığını göstermiştir. Vücudun organı kabul etmesine izin veren ilaçlar da bağışıklık sistemini kanser öncesi hücrelere ve kansere neden olabilen virüslere karşı daha az tanıyabilmekte ve bunlara saldırabilmektedir.
Hamilelik sırasında kanser transferi
Bir kadın gebelikte kansere sahip olsa bile, kanser nadiren fetüsü doğrudan etkiler. Bazı kanserler anneden plasentaya (anneyi fetüse bağlayan organ) yayılabilir, ancak çoğu kanser fetusun kendisini etkileyemez. Çok nadir birkaç vakada, melanom (bir cilt kanseri) plasenta ve fetusa yayıldığı bulunmuştur.
Mikroplar bulaşıcıdır.
Mikropların (özellikle bakteriler ve virüsler) insandan insana, öpüşmekten, dokunarak, yemek paylaşarak ya da yemek hazırlayarak geçebileceğini biliyoruz. Bazıları aynı havayı soluyarak bile yayılabilir. Ancak mikropların kanserli bir insan için sağlıklı bir insandan daha fazla tehdit oluşturması daha olasıdır. Bunun nedeni, kanseri olan insanların, özellikle de tedavi gördüklerinde, bağışıklık sistemlerini zayıflatmalarıdır. Enfeksiyonlarla çok iyi savaşamayabilirler.
Mikroplar kanser riskini artırabilir.
Belli kanser türlerinin gelişiminde rol oynayabilecek bazı mikroplar vardır. Bu, bazı insanların yanlış “kansere yakalandığını” düşünmesine neden olabilir.
Virüsler
Bazı virüs türlerinin, belirli virüslerle enfekte olan kişilerde daha sık bulunduğunu biliyoruz. Örneğin:
- Bazı insan papilloma virüsleri (HPV’ler), serviks, vajina, vulva, penis, anüs ve bazı ağız, boğaz, baş ve boyun kanserleri ile bağlantılıdır. Ancak sigara içmek, içmek ve diğer faktörler de bu kanserlerin riskini arttırır.
- Epstein-Barr virüsü (EBV), burun ve boğaz (nazofaringeal) kanser, mide lenfoması, Hodgkin lenfoma ve Burkitt lenfoma ile bağlantılıdır.
- Hepatit B virüsü (HBV) ve hepatit C virüsü (HCV), karaciğer kanseri (hepatosellüler karsinom) riskini artırabilen uzun süreli (kronik) karaciğer enfeksiyonlarına bağlıdır.
- İnsan herpes virüsü Tip 8 (HHV-8) olarak da adlandırılan Kaposi sarkomu herpes virüsü(veya KSHV) adı verilen bir kanser türü ile bağlantılıdır Kaposi sarkomu . HHV-8 olan çoğu insan, AIDS’e neden olan virüs olan insan immün yetmezlik virüsü (HIV) ile enfekte olmadıkça Kaposi sarkomunu geliştirmez. Bazıları bağışıklık sistemlerini zayıflatan ilaçlar (organ nakli sonrası kullanılanlar gibi) alıyorlarsa Kaposi sarkomu alabilirler.
- İnsan T-lenfotropik virüs-1 (HTLV-1), belirli tipte lenfositik lösemi ve non-Hodgkin lenfoma (NHL) ile bağlantılıdır.
- İnvaziv servikal kanser, Kaposi sarkomu ve bazı lenfomalar, bağışıklık sistemini zayıflatan ve AIDS’e neden olan virüs olan insan bağışıklık yetmezlik virüsü (HIV) ile enfekte olan kişilerde çok daha yaygındır. HIV ile ilişkili birçok kanser vakasında, diğer virüsler (HHV-8 veya HPV gibi) de kanserin büyümesinde ve gelişmesinde önemli bir rol oynar.
Bu virüsler insandan insana geçebilir (genellikle kan veya cinsiyet yoluyla), ancak tek başına virüs enfeksiyonu genellikle kansere yol açmaz. Zayıflamış bir bağışıklık sistemi, diğer enfeksiyonlar, diğer risk faktörleri (sigara gibi) ve diğer sağlık sorunları kanserin daha kolay gelişmesini sağlar.
Bakteriler
Bakteriler de kanseri teşvik edebilir. Helicobacter pylori , midede belirli kanser türlerine bağlı olduğu bilinen yaygın bir bakteridir. Bu bakterilerle uzun süreli enfeksiyon mide iç tabakasına zarar verebilir ve mide kanseri riskini artırabilir.
Parazitler
İnsan vücudunun içinde yaşayabilecek bazı parazit solucanlar da bazı kanser türlerini geliştirme riskini artırabilir. Kansere neden olabilen parazitler, Amerika Birleşik Devletleri’nde veya diğer gelişmiş ülkelerde nadiren bulunur, ancak bunlar, mesane ve safra kanalları ve muhtemelen diğer kanserlerin de kanseri ile bağlantılıdır.
Kanser gelişir, çünkü hücre içindeki DNA değişir.
Çoğu kanser, enfeksiyöz ajanların neden olduğu veya etkilendiği görünmemektedir. Kanser, bir hücrenin DNA’sında yer alan mutasyonlar (değişimler), her hücrenin genetik planı nedeniyle gelişir. Bu değişiklikler yaşam boyunca kalıtılabilir veya gelişebilir. Bazı değişiklikler bilinen bir sebepten dolayı gerçekleşirken, diğerleri güneş (UV) hasarı veya sigara dumanı gibi çevresel maruziyetlerden kaynaklanır. Bazı virüslerin, DNA’da kansere dönüşebilecek mutasyonlara doğrudan neden olduğu bilinmektedir. Diğer mikroplar, kronik (uzun süreli) enflamasyona veya bir kişinin bağışıklık sistemini zayıflatarak dolaylı olarak kanseri teşvik eder.
Kanser nedenleri üzerine yapılan bilimsel çalışmalar, kanserin bulaşıcı bir hastalık gibi yayılmadığını göstermektedir.
Kanser bulaşıcı olsaydı, tıpkı grip salgınları gibi kanser salgınları olurdu – kanser kızamık, çocuk felci veya soğuk algınlığı gibi yayılacaktı. Kanser hastalarının aileleri ve arkadaşları arasında ve hastalığa maruz kalmaları nedeniyle sağlık çalışanları arasında yüksek oranda kanser olmasını bekleriz. Durum bu değil.
Kanserin bazı ailelerde daha sık görülebileceği gerçeği, aile üyelerinin birbirlerini kanser yaydıkları anlamına gelmez. Bunun olabileceği başka nedenler var:
- Aile üyeleri aynı genleri paylaşır.
- Aileler benzer sağlıksız yaşam tarzlarına sahip olabilirler (örneğin diyet ve sigara içme).
- Aile üyeleri hep aynı kansere neden olan ajana maruz kalabilir.
Bazı insanlar, kanserin bulaşıcı olduğuna dair kanıt olarak, birbirleriyle doğrudan veya dolaylı olarak temas etmiş olan kanser hastalarının “kümelenmelerine” işaret etmektedir. Ancak bilim adamları, bu kümelenmelerin, genel halkın rastgele bir araştırmasında bulunacak olandan daha fazla kanser görülme olasılığını neredeyse hiçbir zaman yansıtmadığını bulmuşlardır. Nadir olarak, böyle bir grupta gerçekten daha fazla kanser olması durumunda, çevresel faktörlerin ve diyet ve yaşam tarzı gibi kültürel faktörlerin kanser kümelenmesinden sorumlu olmadığından emin olmak zordur.
Kanserli kişiler diğer insanların yanında olmalı.
Bugün bile, kanser hastalarının aileleri, arkadaşları ve meslektaşları, hastalıkları öğrendiklerinde bazen uzak durmaktadırlar. Sonuç olarak, kanser olan insanlar genellikle kendilerini yalnız ve yalnız hisseder. Kanserli birinden uzak durmak zorunda değilsiniz – onlardan “yakalayamazsınız”. Kanserli bir kişiyi ziyaret etmekten korkmayın.