Roger Fiedler'in kariyerinin bir anlamı varsa o da şudur: Bazen geleceğin geldiğini görürsün ama yine de onu ezersin.
Otuz yıl önce Bay Fiedler, gazetelerin geleceğine dair güven verici bir vizyon ortaya koyan bir medya yöneticisiydi. Dijital devrim, haberleri matbaalardan kurtaracak ve insanlara gün boyunca bilgi sahibi olmalarını sağlayacak taşınabilir cihazlar sunacak. Bazı hikayeler videoyla, bazıları ise ses ve animasyonla zenginleştirilecek. Okuyucular makaleleri paylaşarak farklı topluluklar arasında etkileşimi teşvik edebilir.
Az ya da çok her şey oldu. Herkes her zaman çevrimiçi ve neredeyse herkes ulusal ve küresel olaylarla takıntılı olmasa da ilgileniyor gibi görünüyor. Ancak Bay Fiedler'in desteklediği geleneksel medya pek fayda görmüyor. Onlarca yıllık düşüşün ardından çöküşü hızlanıyor gibi görünüyor.
Her gün kötü haberler getiriyor. Bazen yeni kurulan dijital girişimlerden bahsediyoruz, bazen de bir asırdan daha eski, saygın yayınlardan bahsediyoruz.
Personelin yarısını işten çıkaran Law360, The Intercept ve gençlere yönelik video sitesi NowThis'de kesintiler duyuruldu. Teknoloji endüstrisindeki işten çıkarmaları kapsamlı bir şekilde takip eden teknoloji haber sitesi Engadget, üst düzey editörleri ve diğer personeli işten çıkardı. Condé Nast ve Time çalışanlarını işten çıkarıyor. Bir zamanlar 5,7 milyar dolar değerinde olan Vice Media'nın ve bir başka dönemin en etkili spor dergisi olan Sports Illustrated'ın varlığı belirsiz. Los Angeles Times ve Washington Post aralarında yüzlerce gazeteciyi ortadan kaldırdı. Her dört gazeteden biri 2005'te var olan artık yok.
Gazete ve dergilerin yavaş yavaş çöküşünün bir tek şey dışında sınırlı faydası olacaktı: Geleneksel medyanın özünde, dünya çapında bilgi iletmek gibi yüce ve zor bir görev vardı. Hükümetle ilgili araştırmacı habercilikten yerel politikacılara yönelik haberlere kadar haberler, haber yapılan tüm kurumların ve bireylerin daha şeffaf ve belki de daha dürüst olmasına yardımcı oldu.
Tavsiye yazıları, film eleştirileri, yemek tarifleri, envanter verileri, hava durumu raporları ve gazetelerdeki diğer her şey, haberlerin kendisi dışında kolayca çevrimiçi ortama taşındı. Yerel ve bölgesel kapsam, kendisini kârlı bir teklif olarak kabul ettirmekte zorluk çekiyor.
Artık “haber” kavramının tamamen silinip gittiğinin işaretleri var. Yerel haberleri nereden aldıkları sorulduğunda, Sosyal medyadaki Gallup anketine neredeyse aynı sayıda yanıt verenin olduğunu söyledi Gazete ve dergilerde bildirildiği üzere. İnsanlara Pensilvanya'daki yerel gazetelere ücretsiz abonelik verme yönünde yakın zamanda yapılan bir girişim Akademik çalışmanın bir parçası olarak Neredeyse hiçbir tutukluya suç duyurusunda bulunulmadı.
Şu anda 81 yaşında olan ve emekli olarak Santa Fe, New Mexico'da yaşayan Bay Fiedler, “15. yüzyılda matbaanın ortaya çıkışından kısa bir süre sonra, manastırlardaki el yazması fotokopi odaları hızla kapanmaya başladı” dedi. Gazetelerin çoğunluğu ABD'de kalıyor.
Haber medyasının gerilemesi, yarım yüzyılı aşkın bir süre önce Vietnam Savaşı'nın ve sivil haklar protestolarının zirveye ulaşmasından bu yana olduğu kadar öfkeli ve bölünmüş olan Amerikan toplumunun bölünmesine paralellik gösteriyor. Medya azaldıkça gürültü seviyesi arttı.
Belki farklı olabilirdi. 1980'li ve 1990'lı yıllardaki tüm gazete patronlarının iyi zamanların sonsuza kadar süreceğine inandıkları efsanenin aksine, pek çoğu belanın uzakta gizlendiğini gördü.
Bay Fiedler, Miami ve San Jose, Kaliforniya gibi şehirlerde önemli günlük gazeteler yayınlayan bir gazete zinciri olan Knight Ridder'da 21 yıl geçirdi. İlk projelerden biri, insanların evlerine haber ulaştırmak, alışveriş yapmak ve sohbet etmek için terminaller yerleştirme girişimi olan Viewtron'du. Çok az şey sağladı ve çok pahalıya mal oldu. 1986'da Viewtron kapatıldı.
Bay Fiedler'in Viewtron'un başarısızlığından çıkardığı sonuç, gazete okurlarının gazete hissi veren ve cüzdanlarını sıkmayan bir şeye ihtiyaç duymasıydı. Düşük maliyetli ancak nispeten uzun pil ömrüne sahip net, parlak düz ekranlar kullanan hafif tablet teknolojisinin geliştirilmesine yardımcı oldu.
Bu tür gösteriler 1990'ların başında yoktu, ancak on yılın sonuna kadar vaat edilmişti. Gazete, yüksek hızlı dijital telefon ağları üzerinden veya uydu üzerinden canlı yayınlanacak. Boston Globe'da uzun süre editörlük yapan Thomas Winship, 1992 yılında Bay Fiedler hakkında New York Times'a yazdığı bir yazıda “Bunun geleneksel, ciddi gazeteler için kurtuluş olacağını düşünüyorum” dedi.
En azından bazı yayıncılar ikna olmuş olsa da tabletler hiçbir zaman gazetelerin imdadına yetişemedi. Sorunlardan biri, bir yazılım standardı üzerinde fikir birliğinin olmamasıydı. Apple, 2010 yılında iPad'i piyasaya çıkarana kadar tabletler gerçekten kullanılabilir hale gelmemişti. Ancak haber endüstrisinin karşı karşıya olduğu asıl sorun, yıkıcı ve beklenmedik bir rakibin ortaya çıkmasıydı: İnternet.
Bay Fiedler, “Çok dar bir şekilde odaklanıyordum” diye itiraf etti.
İnternet, başlangıçta basılı gazete ve dergilere alternatif oluşturacak, daha sonra rakip haline gelecek ve sonunda birçoğunu ortadan kaldıracaktır. Bay Fiedler, “Craigslist'i, alternatif haber sitelerini, sosyal medyayı ve gazete tirajını ve reklam gelirlerini önemli ölçüde azaltacak diğer ürünleri ortaya çıkaracak gelişen teknolojilerin tüm potansiyel çapraz etkilerini dikkate almamıştım” dedi.
Tim Berners-Lee, 1989 yılında işbirliği ve bilgi alışverişi için bir araç olarak World Wide Web'i yarattı. Şekilsiz ve sonsuz derecede esnek olması, aynı anda hem yavaş dönüştürücülere hem de hızlı dönüştürücülere izin vererek, Bay Fiedler'in gerekli olduğuna inandığı okuyucuların el tutma biçimini atlattı. Gazeteler çevrimiçi seri ilanlarını neredeyse anında kaybetti. Görüntülü reklamlar varlığını sürdürdü ancak Google, Facebook ve daha sonra Amazon bu pazarı ele geçirdi.
İnternet, her sesin aynı ses seviyesinde duyulmasına olanak tanıyarak yayıncıları partiye katılmaya teşvik etti. Gazeteler ve dergiler fiziksel olarak istediklerini veriyorlardı. İnsanların çevrimiçi kalmasını ve teknolojisini kullanmasını sağlamak için yüksek kaliteli içeriğe ihtiyaç duyan Silikon Vadisi onları teşvik etti.
Bay Fiedler, “Yayıncılar, içeriğin bir meta gibi olduğu ve her yerde ücretsiz olarak mevcut olması gerektiği yönünde bir yanılgıya kapılmış durumdalar” dedi. Ödeme duvarının kurulması yıllar sürdü ve bu noktada birçok gönderi ölümcül şekilde zayıfladı.
Eski güzel günler iyi değildi
Medyayı çevreleyen tüm karamsarlığa rağmen durum çelişkili.
Pek çok yerde güvenilir yerel raporlama ya çok azdır ya da hiç yoktur. Ancak aynı zamanda önceki nesillerin basılı olarak alabileceğinden çok daha fazla çeşitlilikte yabancı, ulusal ve kültürel haberler çevrimiçi olarak mevcut. Eski güzel günleri kutlamanıza rağmen vasat gazetelerin olduğu bir şehirdeyseniz -ki sayıları çoktu- iyi gazeteciliğe erişim zordu.
Temple Üniversitesi Klein Medya ve İletişim Okulu gazetecilik profesörü David Mindich, “Aslında dünya bize açıldı. Dışarıda pek çok iyi gazetecilik var” dedi ve şöyle devam etti: “Bana yirmi yıl önce şunu söyleseydiniz, 'Uzun podcast'leri dinleyen bir nesil görüyorum' derdim, 'Dikkat süreleri.' “Kısalıyorum. Bunun olacağını sanmıyorum.” Ama o yaptı.
Uzun biçimli podcast'lerin çoğu, en iyi halleriyle bile haber değildir: örneğin bir imar komisyonu raporu haberdir. Haber fikrinin erozyonu en açık şekilde magazin alanında görülüyor. Bir zamanlar amaç bilgilendirmek iken artık eğlence oldu.
Derginin kıdemli analisti Samir Hosny, “Time Magazine Taylor Swift'i Yılın Kişisi seçti” dedi. “Elvis ya da Beatles asla seçilmedi. İlk sanatçıydı. Gazetecilikte hakikatten çok pazarlamaya odaklandık çünkü reklamdan ziyade bedelin ödenmesi konusunda müşteriye güveniyoruz.
Dijital teknoloji gazeteciliği böyle değiştirdi, “Şimdi amaç herkesi mutlu etmek. Ama bu asla gazeteciliğin rolü değildi, bu da insanları mutlu etmekti.”
Eşi Lynn ile birlikte 2018'de zor durumdaki Time dergisini satın alan Silikon Vadisi girişimcisi Marc Benioff, Bayan Swift'in seçkisine farklı bir gözle baktı: “Şimdiye kadarki en çok satan sayı!” (En azından son yıllarda). Swift davasının ortaya çıkmasından birkaç hafta sonra Time dergisinin sendikası, derginin sendikalı yazı işleri personelinin %15'inin işten çıkarıldığını söyledi.
Bay Benioff bunun bir sıkıntı belirtisi olmaktan çok stratejik bir hareket olduğunu söyledi.
Bir kısa mesajda şöyle yazdı: “Bu medya şirketlerini başarılı kılmak istiyorsanız ürün karmasını değiştirmeniz gerekir, bu aynı zamanda çalışan karmasını da değiştirmeniz gerektiği anlamına gelir.” 2011 yılında hayata geçirilen ödeme duvarı geçen yıl iptal edildi. Bir marka olarak Time'ın mümkün olan en geniş tanıtıma ihtiyacı var.
iki yıl önce, Bay Benioff Axios'a söyledi O zamanın geliri 2022'de yüzde 30 artarak 200 milyon dolara çıkacak. Belki bu iddialıydı. Şimdi “2024'te gelirlerin 200 milyon dolara ulaşması gerekiyor ki bu yeni bir rekor” diyor. “Para bile kazanacağız.”
Diğer yayınlar kâr amacını gazeteciliğin dışında tutmaya çalışıyor.
Kâr amacı gütmeyen haber projeleri genellikle küçük, düşük profilli ve bölgeler arasında eşit olmayan bir şekilde dağılmış olma eğilimindedir. Ancak büyümenin birçok işareti var. Geleneksel yayınların yeterince hizmet edemediği farklı ırklardan topluluklara hizmet veren grupların sayısı son beş yılda iki katına çıktı. Kâr Amacı Gütmeyen Haber Enstitüsü'ne göre.
Okuyucular da genellikle yanıt veriyor.
Journalism Without Profit: Making News When the Market Fails kitabının yazarı Magda Konieczna, “İnsanlar kendi topluluklarında kar amacı gütmeyen habercilikten sanki dış bir güçten ziyade haber ekosisteminin doğal bir parçasıymış gibi bahsediyor” diyor. Bazı yerlerde etki çarpıcıdır. “Philadelphia artık bir haber çölü değil, bir haber ormanıdır.”
Bayan Konieczna, Montreal'deki Concordia Üniversitesi'nde ders vermektedir. Birkaç hafta önce Kanadalı haber devi Bell Media, yüzlerce kişiyi işten çıkaracağını ve televizyondaki haber programlarının çoğunu sonlandıracağını duyurdu. Başbakan Justin Trudeau, kararın “demokrasimize zarar verdiğini” söyledi.
Bayan Konieczna, “Komşularım The New Yorker'ı okuyor ancak yerel haberleri nerede bulacaklarını veya neden istediklerini bilmiyorlar, çünkü büyük ölçüde böyle bir haber gerçekte var değil” dedi. “Bu distopik bir gelecek.”
The New Yorker, savaş sonrası yılların en büyük gazete eleştirmeni A. J. Liebling'i işe aldı. 1925'te muhabir olduğundan bu yana aşağı yönlü bir gidişat görmesine rağmen kendisini iyimser olarak tanımladı.
“Gazeteciliğin toplumdaki işlevi bilgilendirmek ama rolü para kazanmaktır” diye yazdı. İkincisini ne kadar çok yaparsa, ilkinden o kadar az rahatsız olduğunu söyledi.
Altın çağ diye bir şey olmadı ama Roger Fiedler hâlâ teselli edilemez. 2006 yılında başka bir zincir olan McClatchy'ye satılan Knight Ridder'ı çoktan geride bıraktı. McClatchy 2020'de iflasını ilan etti. Her gün birkaç saatini bir topluluk gazetesinin basılı baskısındaki ve ulusal gazetelerin dijital versiyonlarındaki haberleri okuyarak geçiriyor. Ve bölgesel gazeteler. Çok fazla ama yeterli değil.
“Sosyal medya ve onun yorumlarına boğulmuştuk” dedi. “Herkes gazeteci olduğu için bilgiye boğulmuş durumdayız. Herkes gerçeği bildiğini sanıyor. Elbette herkesin bir fikri var. Bu fikrin nasıl ortadan kaybolduğunu görmek sinir bozucu.”
“Analist. Tutkulu zombi gurusu. Twitter uygulayıcısı. İnternet fanatiği. Dost pastırma hayranı.”