Bu teste girerken ne beklenir
Bir hemoglobin testi, kanınızdaki hemoglobin (Hb veya Hgb) miktarını ölçer. Kırmızı kan hücrelerinizdeki (RBC’ler) bu protein, akciğerler ve vücudun geri kalanı arasında oksijen ve karbondioksit taşır. Değişen bir hemoglobin seviyesi genellikle bir hastalık belirtisidir. Doğru miktar olmadan, vücudunuz optimum şekilde çalışmak için yeterli enerjiye sahip olmayabilir.
Hemoglobini ölçen bir kan testi, rutin kontrolün bir parçasıdır. Sağlık hizmeti sağlayıcılarınız, sağlığınızla ilgili endişeleri varsa, sizin için bir hemoglobin testi de isteyebilir.
Testin Amacı
Hemoglobin seviyesi, standart tam kan sayımının (CBC) bir parçasıdır, bu nedenle, semptomlarınız olmasa bile, yıllık rutin fiziksel muayenenizi yaptırdığınızda seviyenizi ölçtürebilirsiniz. Bir hemoglobin testi de standart kapsamlı yenidoğan taramasının bir parçasıdır.
Ancak sağlık hizmeti sağlayıcılarının bu testi daha spesifik bir nedenden dolayı isteyebileceği zamanlar vardır.
Değişmiş hemoglobin ile uyumlu semptomlarınız varsa, semptomlarınızın nedenini belirlemeye yardımcı olması için bu testi yaptırabilirsiniz. Bunlar şunları içerebilir:
- Yorgunluk, düşük enerji
- Baş dönmesi
- genelleştirilmiş zayıflık
- Kilo kaybı veya yetersiz beslenme
- Sarılık (sarı cilt ve/veya gözler)
- İdrarda veya dışkıda kan
- morarma
- Şiddetli travma
- Aşırı kusma
Hemoglobininizi etkileyen bilinen bir tıbbi hastalığı izlemek için de bu teste periyodik olarak ihtiyacınız olabilir.
Riskler ve Kontrendikasyonlar
Hemoglobin testiniz için kanınız alınacaktır.
Bu prosedürün çok az riski vardır. Daha önce bir kan testi yaptırırken bir reaksiyon yaşadıysanız, bu testte de aynısını bekleyebilirsiniz (örneğin, delinme yerinde ağrı). Kan veya iğnelerin etrafında gıdıklanma eğilimindeyseniz, baş dönmesi veya sersemlik hissedebilirsiniz.
Nadir de olsa, özellikle iğne giriş bölgesi cilt iyileşmeden önce açığa çıkarsa veya kirlenirse, hafif bir enfeksiyon riski vardır.
Kanama
Özellikle hemofili gibi bir kanama bozukluğunuz varsa veya aspirin ya da Coumadin (warfarin) gibi bir kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, iğnenin yerleştirildiği bölgede bir miktar morarma veya şişlik olabilir.
Kanınızı almadan önce, bu risk faktörlerine sahip olup olmadığınızı kanınızı alan hemşire veya kan alma uzmanına bildirin. Daha sonra kanamayı durdurmak için basınçlı bandaj gerekebilir ve/veya kanamanızın durduğunu teyit edene kadar kalmanızı isteyebilirler.
Testten önce
Hemoglobin seviye testinize hazırlanmak için önceden bir şey yapmanıza gerek yoktur.
Sağlık hizmeti sağlayıcınızın, özellikle kalp krizi veya inmeyi önlemek için alıyorsanız, kan sulandırıcınızı almayı bırakmanızı söylemesi olası değildir. Ancak, kanama eğiliminiz varsa, testinizden bir gün önce ağrı kesici için nonsteroid antiinflamatuarlar (NSAID’ler) kullanmaktan kaçınmanız tavsiye edilebilir.
Zamanlama
Kanınızdan numune alma işlemi normalde beş dakikadan az sürer. Ancak, test için en az bir saat ayırmanız gerekir.
Kaydolmanız, sıranızı beklemeniz ve kan alma uzmanının ayrılmadan önce delinme yerinizin kanamadığından emin olmasını beklemeniz gerekecek.
Konum
Testinizi sağlık uzmanınızın ofisinde, kan alma laboratuvarında (yerinde veya dışında) veya hastanede yaptırabilirsiniz.
Ne giymek
Hemoglobin testi için özel bir şey giymenize gerek yoktur. Kanınızı toplamak için kolunuzu sıvamanız gerekeceğinden sıkı gömlek kollarından kaçının.
Yiyecek ve içecek
Hemoglobin testi yaptırıyorsanız, diyetinizde önceden herhangi bir ayarlama yapmanıza gerek yoktur.
Aynı zamanda başka kan testleri de yaptıracaksanız (kan şekeri gibi), sağlık uzmanınız testten yaklaşık sekiz saat önce oruç tutmanızı tavsiye edebilir.
Maliyet ve Sağlık Sigortası
Genel olarak, bir hemoglobin testinin veya bir CBC’nin maliyeti (kısmen veya tamamen) sigorta ve Medicare veya Medicaid tarafından karşılanır. Testinizin kapsam dahilinde olup olmayacağından emin değilseniz, onaylamak için sağlık sigortanız veya testinizi yaptıracağınız yer/laboratuvar ile iletişime geçebilirsiniz. Ortak ödeme veya kesinti ödemeniz gerekip gerekmediğini kontrol edin.
Testiniz için cebinizden ödeme yapıyorsanız, bir hemoglobin testinin maliyetinin 5 ila 30 ABD Doları arasında ve bir CBC’nin maliyetinin 10 ila 35 ABD Doları arasında olmasını bekleyebilirsiniz.
Ne getirmeli
Sınav ücretinin tamamını veya bir kısmını ödüyorsanız, bir kimlik belgesi, sigorta bilgileriniz ve bir ödeme şekli getirdiğinizden emin olun.
Test boyunca
Kanınız bir hemşire veya flebotomist tarafından alınacaktır. Numune daha sonra işlenmek üzere bir laboratuvara gönderilir.
Ön Test
Faturalandırmaya izin vermek ve test sonuçlarınızı sağlık hizmeti sağlayıcınıza/sağlayıcılarınıza bildirmek için testiniz için check-in yaparken formları doldurmanız gerekebilir.
Test boyunca
Hemşireniz veya flebotomistiniz oturmanızı ve kullanmayı tercih ettiğiniz kolu seçmenizi isteyecektir. (Birçoğu, ağrı oluşması durumunda baskın olmayan kolunu seçer.) Kan almak için, muhtemelen dirseğinizin kıvrımının içinde bir damar bulurlar.
Damarın üzerine bağlanmış bir turnike olacak. Bölge temizlendikten sonra damarınıza küçük bir iğne sokulacak ve kanınız bir tüp içinde toplanacaktır. Muhtemelen hafif rahatsızlık ve/veya ağrıyla birlikte küçük bir dürtme hissedebilirsiniz.
İğneler veya kan etrafında sersemlik veya baş dönmesi hissetme eğiliminiz varsa, işlem sırasında başka yere bakmanız faydalı olacaktır. Bayılacak gibi hissediyorsanız ve/veya benzer bir işlem sırasında daha önce bayıldıysanız, hemşirenize söyleyin.
Hemşireniz veya kan alma uzmanınız, iğneyi kolunuzdan çıkarmadan önce turnikeyi çıkaracaktır. Daha sonra kanamayı durdurmak ve bir bandaj uygulamak için delinme bölgesine gazlı bez basacaklar.
Parmak Deliği Alternatifi
Bu testi yaptıran bebeğinizse, genellikle kan örneği için topuğuna iğne yapılır. Yetişkinlerde hemoglobini ölçmek için parmak delme testleri de mevcuttur. Bu testler, yakındaki bir laboratuvarın müsait olmadığı veya kan bağışından önce ön test yaptırdığınız durumlar gibi belirli durumlarda kullanılır.
Parmak deliniyorsa, bulucu ucunuz temizlenir ve küçük bir iğne ile hızlı bir şekilde delinir. Keskin bir dürtme hissedebilirsiniz, ancak bu sadece bir saniye sürer.
Son Test
Kendini iyi hissediyorsan, kanama durana kadar gitmekte özgürsün. Başınız dönüyorsa veya başınız dönüyorsa, ayrılmadan önce iyileşmek için biraz zamana ihtiyacınız olabilir.
Testten Sonra
Testi bitirdikten sonra normal aktivitelerinize devam edebilirsiniz. Kanınız alındıktan sonraki ilk gün, kan alımınız için kullanılan kol ile çok ağır eşyaları kaldırmaktan kaçınmak iyi bir fikirdir.
Kolunuz ağrıyorsa, sakin olmalısınız ve üzerine bir buz torbası koyabilirsiniz.
Yan Etkileri Yönetme
İğnenin olduğu bölgede biraz morarma, şişme veya hafif ağrı hissedebilirsiniz, ancak bu küçük olmalı ve birkaç günden fazla sürmemelidir. Devam ederse veya kötüye gidiyorsa, sağlık uzmanınızı arayın.
Ayrıca ateşiniz çıkarsa veya kanın alındığı alan ısınırsa, çok ağrılıysa veya şişerse veya kan veya irin sızarsa sağlık uzmanınızı arayın.
Sonuçları Yorumlama
Parmak delme testi yapıldıysa, kan, numune alındıktan sonra dakikalar içinde sonuç veren dijital bir makineye yerleştirilebilir. Bir hemoglobin testi için tipik bir kan alımının sonuçları bir veya iki gün içinde hazır olacaktır.
Sağlık hizmeti sağlayıcınız, hemoglobin test sonuçlarınızı yorumlarken tıbbi geçmişinizi, fizik muayenenizi ve diğer tanı testlerinizi dikkate alacaktır.
Çoğu durumda, sağlık hizmeti sağlayıcınız, diğer kan testlerinin sonuçlarıyla birlikte hemoglobin seviye testinizin sonuçlarını yorumlayacaktır. Hemoglobininiz bir CBC’nin parçası olarak ölçülüyorsa, RBC sayınız ve hematokrit seviyeniz de mevcut olacaktır.
|Örnek Hemoglobin Seviyesi Referans Aralıkları|
|İçin||Yaklaşık Aralık|
|KADIN||12,0 – 15,5 gm/dl|
|erkekler||13,5 ila 17,5 gm/dl|
|Çocuklar||11 ila 16 g/dl|
|Hamile kadın||11 ila 12 g/dl|
Düşük Hemoglobin
Düşük hemoglobin seviyeleri, vücudun azalmış hemoglobin üretiminin, azalmış RBC üretiminin veya RBC’lerin yok edilmesinin veya kaybının bir yansıması olabilir.
Düşük hemoglobin seviyeleri aşağıdakilerle ilişkilidir:
- Bazı ilaçlar
- Demir eksikliği anemisi
- Diğer anemi nedenleri
- Böbrek hastalığı
- Karaciğer hastalığı
- Yengeç Burcu
- kemoterapi tedavisi
- Radyasyon tedavisi
- yetersiz beslenme
- Sıtma
Orak hücre hastalığı, talasemi ve glukoz-6 fosfat dehidrojenaz (G6PD) eksikliği gibi hastalıklar, bir kriz sırasında RBC’ler ciddi şekilde düştüğünde düşük hemoglobin seviyelerine neden olabilir.
Kan bağışladıktan sonra hemoglobin seviyeniz de düşük olabilir. Bu durumda, birkaç hafta sonra normale dönmesini beklemelisiniz.
Yüksek Hemoglobin
Yüksek hemoglobin seviyeleri, vücudun çok fazla RBC ürettiği veya dehidrasyon gibi vücudun sıvı hacminin düşük olduğu anlamına gelebilir.
Vücudun hastalığı (akciğer veya kalp hastalığı gibi) telafi etmesinin bir sonucu olsa bile, yüksek hemoglobinin, sağlığın kötü olduğunun bir işareti olduğunu unutmayın.
Yüksek hemoglobin seviyeleri aşağıdakilerle ilişkilidir:
-
Polisitemi vera, kemik iliğinizin çok fazla kırmızı kan hücresi üretmesine neden olan nadir bir durum
- Sigara içmek
- Böbrek kanseri
- Kronik akciğer hastalığı
- Kalp yetmezliği
- Yüksek irtifada yaşamak
- dehidrasyon
Takip etmek
Anormal bir hemoglobin seviyeniz varsa ek testlere ve/veya tedaviye ihtiyacınız olabilir.
Örneğin, sağlık uzmanınız bir kanama ülseri veya böbrek hastalığından endişe ediyorsa, değişen hemoglobin düzeyinizin nedenini belirlemek için ek testlere ihtiyacınız olabilir.
Hemoglobin düşüklüğünüze inflamatuar bağırsak hastalığına (IBD) bağlı demir eksikliği neden oluyorsa, her iki sorunun tedavisi de hemoglobininizi normal seviyeye getirmenize yardımcı olabilir.
Hemoglobin seviyeleri, bir dizi tıbbi sorunun yararlı bir göstergesidir. Diğer kan testleri olmadan da bir hemoglobin düzeyine sahip olma olasılığınız düşük olduğundan, sağlık ekibiniz genel sağlığınızı değerlendirirken test sonuçlarının kombinasyonunun değerlendirilmesi yardımcı olacaktır.