Enfeksiyöz mononükleoz, herpes virüs ailesinin bir üyesi olan Epstein-Barr virüsünün yol açtığı bir enfeksiyondur. Yaşam boyunca birçok kişi Epstein-Barr virüsüne maruz kalır, ancak herkeste enfeksiyöz mononükleoz ortaya çıkmaz. Küçük çocuklarda çok hafif mononükleoz vakaları gelişme eğilimi bulunurken, ergenlerde daha ciddi bir hastalık tablosu olur. Mononükleoza bazen “öpüşme hastalığı” adı da verilmektedir, çünkü öpüşme sonucunda tükürük yolu ile de virüs bulaşabilmektedir. Bu virüs ayrıca enfekte tükürük ile herhangi bir doğrudan temas ya da öksürük, hapşırık ile havaya dağılan enfekte damlacıkları soluma sonucunda da bulaşabilir.
Enfeksiyöz mononükleoz (öpüşme hastalığı) belirtileri
Enfeksiyöz mononükleoz belirti ve bulguları virüse maruz kalındıktan bir, iki hafta sonra ortaya çıkar. İlk işaretler genel bir yorgunluk, iştahsızlık ve titremedir. Bu semptomlar 1-3 gün sürer. Daha sonra hastada, boğaz ağrısı, yüksek ateş, boyun ve koltuk altındaki bezlerde şişme (lenfadenopati) gibi daha ciddi semptomlar ortaya çıkabilir. Bademcikler büyür ve üzerleri beyaz bir örtü ile kaplanır. Karaciğer ve dalak büyüyebilir. Bazı hastalarda benekler şeklinde kırmızı renkte bir döküntü de olabilir. Hastalığa maruz kalan bireylerin ya da çocukların çoğu yataktan çıkamayacak kadar halsizdir.
Belirtileri sıralayacak olursak;
- Yorgunluk,
- İştahsızlık,
- Halsizlik,
- Titreme,
- Boğaz ağrısı,
- Yüksek ateş,
- Boyun ve koltuk altı lenf bezlerinde şişme (lenfadenopati),
- Bademciklerin şişmesi (tonsillit/tonsillofarenjit),
- Karaciğer büyümesi,
- Dalak büyümesi,
- Bazı hastalarda kırmızı döküntü.
Hastaların yaklaşık yarısında orta derecede splenomegali (dalak büyümesi) görülebilir. Bu hastalarda nadiren dalak yırtılması (rüptür) gelişebilir ve bunun sonucunda hemorajik şok ve ölüm görülebilir. Enfeksiyöz mononükleozlu hastaların yarısından fazlasında karaciğer enzimlerinde yükselme, yarısından azında hiperbilirubinemi görülebilmektedir, ancak belirgin sarılık nadir görülür.
Enfeksiyöz mononükleoz (öpüşme hastalığı) teşhisi
Enfeksiyöz mononükleoz teşhisini koymak için, doktor enfeksiyöz mononükleoz işaret ve semptomlarını bulma amacıyla hastayı muayene eder. Kan tahlilleri, EBV antijenlerine özgü serolojik laboratuvar testleri ile tanı doğrulanır.
Enfeksiyöz mononükleoz (öpüşme hastalığı) tedavisi
Ateş, boğaz ağrısı ve şişmiş lenf bezleri için destek tedavisi, yatak istirahati ve hastayı rahatlatmak için uygun ilaç tedavisi verilebilir. Ara sıra boğazdaki şişme soluk alma, yeme ya da içmeyi engelleyecek boyuta vardığında bunu azaltmak için kortikosteroidlere gerek olabilir.
Günde birkaç kez tuzlu suyla yapılan gargara boğaz ağrısına iyi gelebilir. Öpüşme hastalığına maruz kalan hastanın et suyu, sporcu içecekleri ve meyve suları gibi sıvılardan içmesi ve bol ılık su içmesi önerilir.
Hafif bir hastalık durumu varsa destek tedavisi ve yatak istirahati ile hasta genellikle bir hafta içinde kendini daha iyi hissetmeye başlar. Daha ağır mononükleoz geçiren hastalar 2-4 haftada iyileşmeye başlayabildiği gibi, bu hastalıkta 1-2 ay süresince halsizlik devam edebilir.
Yaşamı tehdit edebilecek dalak yırtılması olasılığına karşı en az dört hafta süresince temas sporları yapılmamalıdır. Ayrıca halsizlik devam ediyorsa 3-4 ay süresince ağır egzersizden de kaçınılmalıdır. Ateşli dönemde hasta olan çocuk ya da yetişkin yataktan çıkmamalıdır. Hasta eski gücüne kavuştuğunda ve kendini iyi hissettiğinde yavaş yavaş normal aktivitelerine dönebilir.
Solunum yolu hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları
- Çocuklarda larenjit nedenleri ve tedavisi
- Boğaz iltihabı nedenleri ve tedavisi
- Çocuklarda boğaz ağrısı nedenleri ve tedavisi
- Mevsim gribi belirtileri ve tedavisi
- Öksürük nedenleri ve tedavisi