Çalışmalar ve Kupalar
Ülkemizdeki homing torpido silahları konusundaki ilk araştırma, 1936 yılında başladı. Araştırma ve Geliştirme Uzmanı Mine-Torpido Enstitüsü (NIMTI), rehberlik sistemlerinin mimarisinin çeşitli çeşitlerini araştırdı ve pasif bir akustik sistem seçti. Bazı verilere göre, o zaman 1939'te bir seri torpido 53-38 üzerine monte edilmiş olan bir pasif sonar arama sisteminin bir prototipini geliştirmek ve birleştirmek bile mümkündü. Bu ürünle yapılan deneyler sırasında, kombine çevrim torpido makinesinin su altı akustiğinin çalışmasını engelleyen ve hedef bulmasına izin vermeyen çok fazla gürültü ürettiği ortaya çıktı. Motorun çalışma şeklini değiştirme girişimleri, somut sonuçlara yol açmamıştır.
Diğer kaynaklara göre, otuzlu yılların ortalarında bir buhar-gaz torpidine pasif bir hoparlör sistemi kurulmasının imkansızlığı kuruldu. Bu tür ekipmanlar sadece elektrik santralinin düşük gürültüsü ile ayırt edilen elektrikli torpidolarda kullanılabilir. Otuzlu yılların ikinci yarısının başında, NIMTI ve ilgili kuruluşların uzmanları, elektrikli torpidoların ilk versiyonlarını çoktan geliştirmişti. Ancak, bilindiği kadarıyla, bunlara akustik teçhizat yerleştirme denemesi yapılmamıştır.
Kendine rehberli torpiller konusunda çeşitli çalışmalar II. Dünya Savaşı'nın başlangıcına kadar devam etti. Nazi Almanyası'nın saldırısından sonra, torpido endüstrisinin işletmeleri, enstitüleri ve tasarım büroları, daha acil meselelerle uğraşmak ve aktif işleri umut verici bir yönde bırakmak zorunda kaldı. Gelecek vaat eden program sadece yılın 1944'unun sonunda yenilendi.
Eylül ayının ortasında, Alman U-44 denizaltı (VIIC tipi), 250'i Kronstadt'a götürdü. Bu Temmuz 30 denizaltı, Sovyet küçük avcısı MO-105’i sular altında bıraktı ve ardından avcı MO-103 tarafından saldırıya uğradı. Derinlik yüklerini kullanan saldırı denizaltının ve ekibinin çoğunun ölümüyle sonuçlandı. Eylül ayında, denizaltı yükseltildi ve Kronstadt'taki Donanma üssüne gönderildi. Teknede, gizli belgeler, Enigma şifreleme makinesi ve en son G7es torpidoları (TV ve Zaunkönig olarak da bilinir) keşfedildi. Silahlar inceleme için uzmanlara geçti.
SAET projesi
Yakalanan torpidoyu inceledikten sonra, Sovyet tasarımcıları bu silahın kendi analogunu geliştirmeye başladı. Yeni proje üzerinde çalışmalar 1945'un başında başladı. Proje SAET - "Kendinden güdümlü akustik elektrikli torpido" sembolünü aldı. Projenin baş geliştiricisi SRI-400 (şimdi "Merkez Araştırma Enstitüsü" Gidropribor ") idi, çalışmalar N.N. Shamarin. Buna ek olarak, proje NIMTI ve Dvigatel tesisinin (Leningrad) özel tasarım bürosunu da içeriyordu. Birlikte, üç işletmenin mühendisleri yeni bir proje hazırladı.
SAET ürününü yaratma sürecinde, torpido tasarımcıları bazı ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldı. Nesnel nedenlerden dolayı, daha önce elektronik sistemlerle çalışmadılar. Bu deneyime ve "Motor" fabrikasına sahip değildim. Bu nedenle uzmanlar kelimenin tam anlamıyla tasarımı kesintiye uğratmadan öğrenmek zorunda kaldılar. Buna karşılık gerekli bileşenlerin eksikliği ilginç bir yöntemle çözüldü. SAET'in deneyimli torpidolarının tasarımında, yerli üretimin yanı sıra "Tsakunenig" ödülünden çıkarılmış bazı birimlerin kullanılması önerildi.
Otuzlu yılların ortalarında yapılan çalışmalar, mevcut teknolojilere sahip bir hedef torpidonun sadece elektrik olabileceğini gösterdi. 1942'de Sovyet filo elektrikli torpido ET-80 kabul edildi. Bir CAET ürünü için temel olarak kullanılması önerildi. Tüm ana birimleri ödünç aldı, ancak yeni hedef arama ekipmanı kurmak için bazı iyileştirmeler yapıldı.
ET-80 torpidolarının genel mimarisi, AETS'ye dönüşüm sırasında muhafaza edildi, ancak tasarımda bazı değişiklikler yapıldı. Böylece, baş kaporta, hidro-akustik yönlendirme sisteminin antenini yerleştirdikleri düzleştirilmiş bir "kesilmiş" ön parçaya sahip oldu. Ekipmanın diğer birimleri aynı yere yerleştirilmiş ve tek bir ünite olarak yapılmıştır. Hedefleme sistemini yerleştirmek için, savaş bölmesinin yeniden düzenlenmesi ve patlayıcı yükünün boyutunu azaltması gerekiyordu. Ön kısmında gerekli ekipmanın montajı için çeşitli kavisli çentikler vardı.
Hedefleme sisteminin arkasına, akü bölmesinin yerleştirildiği patlayıcı bir şarj yerleştirildi. Torpilin arka kısmı, Aubrey jiroskopik cihazı, hidrostat ve direksiyon dişlisi dahil kontrol ekipmanı altında verildi. Ana motor da oradaydı. Doğrudan bir ET-80 geliştirmesi olan SAET ürünü, ayrı ayrı 6 pillerden oluşan kurşun çinko B-80-P pilini elinde tuttu. Santralin temeli olarak, döner bir ankraj ve statorlu biyoteknoloji tipi PM5-2 elektrik motoru kullanılmıştır. Motor gücü 80 kW idi.
Torpedo'nun gövdesi, yarım küre şeklindeki kafa kaplamasının rafine edilmesinde oluşan minimum değişikliklerden geçti. Konik kuyruk kaplamanın yanı sıra, dümenli X şekilli dengeleyiciler yerinde kaldı. Daha önce olduğu gibi, koaksiyel pervaneler kullanıldı. Torpido kalibreli SAET, 533 mm'ye eşit, uzunluk 7,5 m idi, ürün ağırlığı hafifçe 1,8 t'yi aştı.
Yeni bir torpil için bir rehberlik sistemi geliştirirken, Sovyet mühendisleri, yakalanan Alman torpillerinin donanımını kopyaladı ve elden geçirdi. V.A. liderliğinde. Kosarev ve V.M. Shakhnovich, düşman gemilerinden gelen gürültüyü tespit etmek ve ardından torpidoyu hedefe yönlendirmek için tasarlanmış bir sistem geliştirdi. Bu sistemin ana elemanı, dört dikey alıcı içeren bir hidroakustik antendi. Bu ekipman manyetostriksiyon efektini (daha doğrusu, manyetoelastik efekt veya Villari'nin etkisi olarak da bilinen ters manyetostriksiyon) kullandı: gemiden gelen ses dalgalarının etkisi altında, antenin anten plakası deforme olmuş ve titreşmiştir, bu da mıknatıslanmasının değişmesine neden olmuştur. Elektronik bu değişikliği kaydetti ve uygun işlemi yaptı.
Alman torpido G7es / TV'nin planı. Şekil One35th.com
Alman prototipinde olduğu gibi, SAET'te ise dört alıcı çift ve sağda ve solda olmak üzere iki kanala bölündü. İki çift plakadan sinyal alan torpido elektroniği güçlerini karşılaştırmak ve hedefe giden yönü belirlemek zorunda kaldı. Sinyal gücü karşılaştırmasının sonuçlarına göre, direksiyon arabaları için komutlar verildi. SAET için rehberlik sisteminin çalışma frekansı, 25 kHz'e eşitti. Menzil ve cevap, hedefin türüne bağlı olarak değişir. Böylece, yaklaşık 20 düğümü hızında bir “yok edici” tipinde bir gemi, 1 km mesafesinden görülebiliyordu. 12-16 düğümlerinde, aynı hedef yalnızca 600-800 m ile görülebilir.
Savaş eseri torpido SAET'in prensibi buna benziyordu. Atıştan önce, denizaltı torpilinin vuruş derinliğini ayarlamış olması gerekir. Bundan sonra, torpil torpido borusundan çıkarıldı, kendi motorunu açtı ve verilen yönde hareket etmeye başladı. ET-80 bazından ödünç alınan mevcut kontrol cihazları, istenen rotanın ve rotanın derinliğinin korunmasını izlemelidir. Denizaltı gemisine birkaç yüz metre uzaklıktaki ana konumlandırma ekipmanı açılmış ve kendi pervanelerinden gelen girişimi engellemek için hız otomatik olarak düşürülmüştür. Hedef konumlandırma ekipmanının görevi, hedef gemiden gelen ses titreşimlerini sabitlemek ve daha sonra direksiyon dişlileri için komutların verilmesiyle yönünü belirlemekti. Homing'in hedefle çarpışma anına kadar çalışması gerekiyordu.
1945'in sonunda, SRI-400 ve ilgili kuruluşlar yeni bir projenin geliştirilmesini tamamladı ve gerekli bir dokümantasyon setini hazırladı. Kısa bir süre sonra, motor fabrikası gelecekteki testlerde kullanılması planlanan birkaç pilot torpido üretti. Daha önce de belirtildiği gibi, bazı bileşenlerin üretilmemesi nedeniyle, SAET'in parçalarının bir kısmının Alman G7 torpidolarından çıkarılması gerekiyordu. Muhtemelen, hem U-250 teknesinin torpidolarından yakalanan bileşenleri hem de üretim işletmelerinde alınan ürünleri kullandılar.
1946’te, SAET torpidolarının hazır prototipleri ve Alman G7’ler / TV’nin birkaç örneği, Hazar nişan istasyonunda inceleme için Makhachkala’ya alındı. Önümüzdeki birkaç ay boyunca SAET'in torpidoları Hazar Denizi'nde test edildi ve aynı zamanda yeni Sovyet gelişiminin Alman prototipi ile “rekabet ettiği” karşılaştırmalı testler yapıldı. Testler, yeni ekipman kurulumunun hız ve menzil özellikleri üzerinde neredeyse hiçbir etkisinin olmadığını göstermiştir. ET-80 gibi, SAET ürünü de 27-29 düğümlere kadar olan hızlara ulaşabilir ve 4 km'ye kadar olan mesafeleri kapsayabilir. Sonar ekipmanını açtığınızda, hareket hızının düşmesi sonucunda strok aralığının hafifçe arttığı görüldü.
Alman torpido G7'leri (solda) ve Sovyet SAET-50'in benzer bir birimini. Fotoğraf Militaryrussia.ru
Toplamda, karşılaştırmalı testler sırasında 117 atışları ateşlendi ve 41 torpido hareket eden bir eğitim hedefinde başlatıldı. Sovyet ve Alman torpidoları tarafından vurulma sonuçlarının analizi, bu silahın özelliklerinde eşdeğer olduğunu gösterdi. Yeni Sovyet SAET, Alman ürünü Zaunkönig'den daha düşük değildi. Ek olarak, pratikte kendinden güdümlü torpidolar basit sistemlere göre tüm avantajlarını doğruladılar. Yabancı kalkınmanın kopyalanması çalışmaları başarı ile sonuçlandı ve denizaltıların mücadele etkinliklerinde belirgin bir artış sözü verdi.
SAET-2 Projesi
Testlerin tamamlanmasının ardından SAET torpido, Sovyet Donanması'nın denizaltı kuvvetleri tarafından kullanılabilir, seri üretimine başlayabilir ve filo tarafından yeni silahlar geliştirme sürecine başlayabilir. Ancak, savaş ağaları acele etmedi. Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Sovyet denizaltıları, daha sonra AETS'nin temeli olan ET-80 torpiline pek ilgi göstermediler. İlk yerli elektrikli torpido, hız ve aralıktaki önceki buhar gazı olanlardan daha düşüktü. Bu nedenle, benzer özelliklere sahip SAET ürünlerinin kullanılması uygun değildi.
1946’te, Dvigatel tesisinin özel tasarım bürosunun tasarımcıları P.V. Matveyev yeni bir elektrikli torpido ET-46 geliştirdi. Aynı yıl, deney ürünleri üretildi ve test edildi, ardından torpido Donanma denizaltıları tarafından kabul edildi. Torpido ET-46, yerli ve yabancı gelişmeleri dikkate alarak ET-80'in tasarımında bir başka gelişme oldu. Bu nedenle, bir elektrik ünitesine sahip olan Alman G7e torpilinin bu ürünün tasarımı üzerinde büyük etkisi oldu.
ET-46 ve ET-80 arasındaki temel fark, santraldi. 6 ayrı hücreli B-74-IV tipi kurşun asit batarya içeriyordu. Ayrıca yeni bir PM5-3M yüksek güçlü motor kullanıldı. Bu tür yenilikler nedeniyle, 1810-kg torpil, 31 düğümüne kadar hızlara ulaşabilir ve 6 km'ye kadar üstesinden gelebilir. Böylece, ET-46, prototipinden neredeyse hiç farklı değildi, ancak bir buçuk kat daha uzun bir menzile sahipti.
Yeni torpido'nun özelliklerde gösterdiği avantaj, müşterinin ilgili kararını vermesine neden oldu. SAET torpidosunu dizinin içine sokmama, ET-46'e dayanan benzer bir silah geliştirmesi önerildi. Yeni proje, SAET-2 - “Kendinden güdümlü akustik elektrikli torpido, 2 model” adını aldı. NII-400 bir kez daha bu ürünün geliştirilmesinden sorumluydu ve Dvigatel fabrikası ve NIMTI projeye, bitmiş ürünlerin araştırma ve üretiminden sorumlu ilgili kuruluşlar olarak katıldı.
Tasarımın genel yönleri açısından, SAET-2 projesi nispeten basitti. Temel torpido üzerine, yükleme ekipmanı için bir çentik, hidroakustik sistemin kendisi ve direksiyon araçları ile bağlantısı için bir ekipman seti ile güncellenmiş bir dövüş bölmesi (yakınlık sigortası ile) kurmak gerekliydi. Bununla birlikte, yeni bir torpil geliştirmek oldukça zordu. Yeni üründeki tasarım çalışmaları sadece 1948 yılında tamamlandı. Bu süre zarfında, baz torpidoların tasarımında gerekli tüm yeni birimleri tanıttı. Ek olarak, santral çalışmasının bazı prensipleri değiştirildi ve bu özelliklerin ayarlanmasına neden oldu.
Tüm değişikliklerden sonra, ürünün kütlesi, dövüş bölümünde 1650-kg şarj ile 300 kg'a düşürüldü. SAET-2'in maksimum torpido hızı, 23 düğümleriyle sınırlandırıldı. Ana konum açıldığında, hız otomatik olarak 15 düğümlerine düşürüldü, ardından vidalar sonar sistemine müdahale etmedi. Maksimum strok aralığı 7 km seviyesinde belirlendi. Maksimum hızda 23 düğümü torpido yalnızca 4,6 km geçebildi.
1948'te SAET-2 ürünü için tasarım belgelerinin geliştirilmesi tamamlandı. Kısa bir süre sonra, "Motor" fabrikası ilk silah grubunu piyasaya sürdü. Mart ayında, bu torpidoların testi 1949 başladı ve platform Karadeniz'e doldu. Yaz bitiminden önce, hareketli bir hedefe 212 ve bir denizaltı aracından 107 dahil olmak üzere, 81 torpidoyu başlattı. Fabrika testleri başarılı oldu ve bu durum devlet hazırlığına geçmeye izin verdi.
Bir sonraki teftişler yılın 1949'unun sonunda başladı ve Nisan 1950'a kadar devam etti. Bu süre zarfında, 76 atışları ateşlendi, bunların 47'i hedef gemilere ateşlendi. Kıyıdaki kaya olan hedefe tam çatışma düzeninde iki torpido ateşlendi. Torpidolara monte edilmiş ek ışık cihazları kullanılarak gece ateşi de gerçekleştirildi. Bu tür 30 çekimleri sırasında, hedef arama sistemlerinin yeterince yüksek bir verimliliğini belirlemek mümkün olmuştur. Tecrübeli torpidoların hepsi hedef geminin altından güvenle geçti (bir hidrostatta geniş bir derinlik kurulması nedeniyle). Bir eğitim hedefi ile karşılaşmayan torpidolar yeniden girdi ve tekrar altlarına geçti. Bazı verilere göre SAET-2 ürünlerinden biri, pil şarjı sona erdikten sonra hedefin altına sekiz kez geçildi.
SAET-2 torpidolarının durum testleri başarılı kabul edildi. 1950’te SAET-50 adı altında hizmete açıldı. Atamadaki alfabetik kısmın kodu çözüldü aynı kaldı ve sayı kabul edilme yılını ifade etti. Yakında "Motor" tesisi yeni ürünlerin yapımında ustalaştı ve bu silahları filoya tedarik etmeye başladı. Silahlı torpidoların taşıyıcıları hizmette olan denizaltılar olacaktı.
Torpido Yu-4, SAET-50'un Çince bir kopyasıdır. Fotoğraf Militaryrussia.ru
SAET-50'in ilk üretim partisi 1951'te tamamlandı. Bu silahın doğrulanması uzmanları yapının ince ayarını yapmak için çalışmaya zorladı. Hedef arama sistemi kararsızdı ve yakınlıktaki manyetik sigorta yetersiz güvenilirlik gösterdi. Bu eksikliklerin giderilmesinin oldukça karmaşık ve uzun olduğu kanıtlanmıştır. Yeni tipte ilk savaşa hazır torpidolar müşteriye yalnızca 1953 yılında transfer edildi.
Yaklaşık ellilerin ortasında, SAET-50 torpidoları ihraç edildi. Çin, bu tür silahların ilk ve tek yabancı alıcısı oldu. Başlangıçta, yalnızca bitmiş ürünler satın aldı ve Sovyetler Birliği ile ilişkilerin bozulmasından sonra, kendi lisanssız kopyasının yapımında ustalaştı. Çin torpidolarına Yu-4 adı verildi. Gelecekte, bu tür torpidoların üretimi DPRK'da kuruldu. Kuzey Kore'deki Çinli uzmanların yardımı ile kendi kendine rehberli torpidolar CHT-02D toplantısı başlattı. Bu ürün, Kuzey Kore endüstrisinin yeteneklerine uyarlanmış bir Yu-4 torpiliydi.
Torpido SAET-50M
SAET-2 / SAET-50 projesinin tamamlanmasından sonra, Sovyet mühendisleri yeni silahlar geliştirmeye devam etti. 1952'te Dvigatel tesisinin özel tasarım bürosu, mevcut SAET-50 için modernizasyon projesinin geliştirilmesine başlamıştır. Çalışmalar S.N. Kaçaklar. Bazı yeni parçaların kullanılmasıyla, silahın temel özelliklerini geliştirmek, birliklerde daha uzun süre çalışmasını sağlamak için önerildi. Böyle bir yükseltme yapmak birkaç yıl aldı - SAET-50М projesi yalnızca 1955'te tamamlandı.
En dikkat çekici yenilik projesi SAET-50M, sözde kullanımıydı. sistem denoising. Yeni parçalar kurarak, sonar anteni tarafından alınan arka plan gürültüsü seviyesinin azaltılması ve böylece performansının arttırılması önerildi. Aşırı gürültüye karşı korunmak için, vücudun ön tarafındaki anten ve alıcıları yeni yuvarlak bir kaplamayla kaplanmıştır. Teknenin kuyruk kısmında hava çıkışı için özel halkalar belirdi.
Yeni akünün sunduğu sürüş özelliklerini geliştirmek. B-6-IV ürünü yerine, BAM-3 kurşun-asit aküler kasanın merkezi bölmesine yerleştirildi. Bu gelişmeler sonucunda, torpidoların maksimum hızı 29 düğümlerine yükselmiştir ve rehberlik sistemlerinin çalışması sırasında 20 düğümlerine kadar olan hızlarda hareket edebilmektedir. Maksimum strok aralığı 6 km seviyesinde belirlendi.
Müze örneği torpidoları SAET-50M. Fotoğraf Militaryrussia.ru
1955'te, torpido SAET-50M gerekli tüm testleri geçti ve hizmete girdi. Baz SAET-50 örneğinde olduğu gibi, sadece denizaltılar bu tür silahların taşıyıcılarıydı. SAET-50M yalnızca Sovyet Donanması için üretildi ve ihraç edilmedi.
***
Çalışmanın başlangıcına rağmen, otuzlu yılların ortalarında, II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar, Sovyet filosu kendi kendine rehberlik eden torpidolar olmadan kaldı. Sanayide sanayi bu tür projelere katılma fırsatına sahip değildi. Bu nedenle, bu sınıfın ilk ürünü ülkemizde ancak savaşın bitmesinden sonra ve yabancı fikir ve çözümlerin geniş kullanımı ile geliştirilmiştir. Ek olarak, geliştirme ve ince ayar yapılması, filonun AETS-50'in ilk operasyonel torpidolarını yalnızca ellili yaşlarda aldığı için zor ve uzun bir süreç olduğu ortaya çıktı.
Bütün zorluklara rağmen, Sovyet tasarımcıları bu görevi çözebildi ve donanmayı bağımsız bir şekilde hedef bulma kabiliyetine sahip yeni bir silah sunabildiler. Daha sonra, daha sofistike ekipmanlara ve gelişmiş özelliklere sahip yeni torpidolar ortaya çıktı, ancak SAET ailesinin ilk ürünleri, sınıflarının ilk yerli gelişmelerinin fahri unvanını hak etti. Böylece, ET-80’e dayanan SAET, SSCB’de ilk kendinden güdümlü torpildi ve SAET-50 ailesinin ilk üretim modeli oldu. Ek olarak, tüm bu projeler tasarımcıların gerekli deneyimi edinmelerini sağladı ve sonunda daha yeni ve daha karmaşık silahların ortaya çıkmasına neden oldu.
Göre:
http://submarine-at-war.ru/
http://flot.com/
http://weapons-world.ru/
http://uboataces.com/
http://militaryrussia.ru/blog/topic-472.html
Shirokorad A.B. Yerli filonun silahları. 1945-2000. - Minsk: “Hasat”, 2001