Olimpiyat oyunlarının temeli Anatanrıça döneminde yani anaerkil dönemde tanrıçanın aynı zamanda rahibeleri olan kraliçelerin yıl boyunca beraber olacağı eşlikçi erkeklerin seçimidir. İkiz tabir edilen ve tanis denen bu krallar uyuyan ve kısalan günler için seçilir ve süre sonunda anatanrıçaya kurban edilirdi. En önemli kurban en uzun gece 21 Aralıka denk gelen 13. ayın 13. gününe denk gelen dolunayda olurdu. Eşlikçi erkeğin penisi kesilir ve kanı İle beraber bereket için deniz, nehir yada tarlalara atılırdı. Bu kurban olmazsa güneşin yeniden doğmayacağı düşünülürdü.
Peloponnes yani Mora yarımadası anatanrıça kültünün beşiği idi. Ancak Anadolu'da anatantıçaları İle meşhurdu. Kübaba da denilen Kibele'nin kutsal ağacı çam olup hadım edilen rahiplerin kesilen erkeklik organları ve yumurtalıkları ile süslenirdi. Ancak zamanla seçilmiş krallar ölmek istemedi ve kısa süre 100 ay aylık 8 yıla tekabül eden uzun yılla değiştirildi. Bunda 7 gün, 4 hafta, 28 gün, 13 aylık ay takviminin 364 gün olup, yılda bir gün kaydığının anlaşılması ile 4 yılda bir, bir gün eklenmesi gerektiğinin bulunması da esastı. Krallar kendi yerlerine ilk doğan oğullarını krallık hakkı için kurban ederken, kraliçe için seçim 4 yılda bir eklenen kutsal günlere taşındı. Kral seçilmişliğini bir kez koruma hakkına sahipti.
Efsaneye göre, Herakles bunu Zeus onuruna yaptı. Ancak durum aslında farklı idi. Herakles Hera'nın onuru zaferi demekti. Seçilen kişi kadın koruyucu anlamına gelen Herwa ya koca olacak olan Zeus adına seçiliyordu. Yani olimpiyatların amacı rahibe kraliçe ve regl olan prensesler ile ilk kez beraber olacak olan erkeği seçmekti. Uranüs ve Kronos efsaneleri erkeklik organı kesilerek tanrısal krallıktan düşürülme ve hikayeler de hep en küçük çocuğun baştanrı kral olması. Zira öncekiler babalarının krallığı için kurban edilmişlerdi. Bu sembolizmi göstermektedir. Kronos'da babası Uranüs'ü, Zeus'da babası Kronos'u penisini keserek Tanrı krallıktan düşürmüştü. Ancak kralların hiç ölmek istememesi İle ataerkil döneme geçiş yapıldı. Krallık hakkı gene kadından geliyordu ve krallar eşleri kraliçe ölünce yada menapoza girince kızları veya kızkardeşleri ile evleniyordu. Bu anatanrıça kültünün en temel özelliğidir. Krallık hakkı anneden gelir ve ana oğul ensesti esastır. Tüm dinlerin temelinde bu izleri görürüz.
Sümer'de Enki bile annesi yer tanrıçasının kutsal meyvalarını yemiştir ki bu açıkça ensesttir. Efsaneye göre karnı şişen ve ölüme giden Enki'nin kaburgasından bir tanrıça yaratılarak ona hayatın hanımı ve kaburganın hanımı denmiş, o da doğum yaparak Enki'nin ölmesini engellemiştir. Bu Hawuya yada Ninti olarak Havva hikayesinin temelini oluşturur. Bu açıdan bakıldığında Anadolu anatanrıça sistemi de aynı ekoldendir.
En iyi yansıması Amazonlar efsanesinde görülür. Olimpiyatlar kraliçe ve prensesler için yatak kölesi olmak için seçilen en kuvvetli erkeği bulmak için düzenlenen kutsal ayinin bir parçasıdır ve kazanan kutsal düğün Hiero Gamos ile tanrıçayı temsil eden kraliçe İle çiftleşir. Mısır'da da aynı sistemin esası en derinde görülür. Oziris İsis Seth ve görüş hikayesi bunun temel özelliği olup, 30 gün, 12 ay, 360 günlük, Mısır aylarının ve yılının sonuna önce dört gün, sonra da ekstra bir gün (hırus) eklenerek elde edilmesi idi. Seth'in Oziris'i parçalara ayırıp penisini Nil nehrine atması başta anlatılan anatanrıça kültü özelliği açısından en muhteşem örneklerdendir.
Aynı şekilde, Habil ile Kabil hikayesi de bu manadadır. Habil ve Kabil aynı zaman da göçebe avcı çoban toplum İle yerleşik tarım çiftçi toplumlarının savaşını da yansıtır. Tüm ölen ve dirilen erkek Tanrı'lar tarım tanrısı varyasyonlarıdır. Tammış Adonis Diyonssos Oziris bu anlamda ele alınmalıdır. Güneş ve bereket.
HÜLYA ÇAKICI