Dünya Bülteni/Haber Merkezi
BM'de yaklaşık 4 haftadır devam eden Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşmasını (NPT) gözden geçirme toplantılarının sonunda NPT'ye üye 189 ülke, önemli bir nihai belge üzerinde anlaşma sağladı.
BM'de 3 Mayıs'ta başlayan toplantıların son gününde, NPT'ye üye 189 ülke, Orta Doğu'nun da nükleer silahlardan arınması amacıyla bölgesel bir konferans düzenlenmesini içeren ve dünyada nükleer silahsızlanma yönünde adımlar atılmasını amaçlayan 28 sayfalık detaylı bir nihai belgeyi, BM Genel Kurul salonunda alkışlarla kabul etti.
Nihai belge İsrail'e nükleer programı konusunda baskı yapılmasını da içeriyor.
Nihai belgeye göre BM Güvenlik Konseyi'nin nükleer silaha sahip 5 daimi üyesi (ABD, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin) silahsızlanma çabalarını hızlandırma ve dünyada nükleer silahların önemini azaltmaya yönelik somut adımlar atma sözü verdi.
Başarı olarak değerlendirilen NPT'yi gözden geçirme toplantısında, ilk kez NPT'nin 3 temel ayağı olan "nükleer silahların yayılmasının önlenmesi, silahsızlanma ve barışçıl nükleer enerji" alanlarında detaylı eylem planları öngörülüyor.
İSRAİL KONFERANSIN ASIL ZANLISI OLDU
Kabul edilen nihai belge, 2012 yılında Orta Doğu'nun nükleer ve kitle imha silahlarından arındırılmasına yönelik bölgesel bir konferans düzenlenmesini öngörüyor. Belgede İsrail'den NPT anlaşmasını imzalaması ve nükleer tesislerini Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) denetimine açması isteniyor.
World Bulletin'in haberine göre, konferansa katılan Amerikan delegeleri bu maddenin silinmesi için yoğun çaba gösterdi, ancak konferansı kurtarmak için sonunda kabul etmek zorunda. NPT toplantılarında kararlar oy birliği ile alınmak zorunda..
Kabul edilen nihai anlaşma, BM genel sekreteri Ban Ki-Moon'un 2012'de Orta Doğu ülkelerini biraraya getirerek, bölgenin nükleer silahlardan ve kitle imha silahlarından arındırılması için yapılacakları ele almasını öngörüyor. Nükleersiz bir Orta Doğu, İsrail'in herkes tarafından bilinen ancak resmi olarak doğrulanmayan nükleer silahlarından vazgeçmesi anlamına gelirken, İsran ve Suriye'ye yönelik baskıyı da artıracak.
Taslakta İsrail nükleer silah sahibi ülke olarak zikredilirken, İran'ın BM nükleer standartlarına aykırı bir tutum içinde olduğuna dair ifade nihai belgede yer almadı.
ABD İMZA ATMAK ZORUNDA KALDI AMA İSRAİL'E DESTEĞİ YİNELEDİ
İsrail, Pakistan ve Hindistan ile birlikte NPT'yi imzalamayan üç ülkeden biri...
Nihai belgeye göre 189 ülke, belgenin uygulanmasıyla ilgili 2014 yılında bir ilerleme raporu yayınlayacaklar. 2015 yılında ise bir sonraki gözden geçirme toplantısı düzenlenecek.
Nihai belgenin kabulünün ardından konuşan ABD Dışişleri Bakanlığının silah kontrolü ve uluslararası güvenlikten sorumlu üst düzey yetkilisi Ellen Tauscher, nihai belgenin ABD Başkanı Barack Obama'nın nükleer silahsızlanma konusundaki vizyonunu yansıtttığını söyledi.
Tauscher, ABD'nin, İsrail'in NPT'ye imza atması için yapılan baskıyı "esefle karşıladığını" söyledi, konferanstan sonra ABD'den İsrail'e destek açıklamaları yağdı.
2012'de yapılması hedeflenen nükleersiz Orta Doğu toplantısı için ABD'nin "ciddi çekinceleri" olduğunu ifade eden ABD'nin BM Güvenlik Konseyi danışmanı General James Jones, toplantının yapılabilmesi için "diğer ülkelerin üzerine düşeni yapması gerektiğini savundu.
Tauscher ve Jones gibi üst düzey ABDli yetkililerin hemen konferansın ardından yaptığı bu açıklamaları değerlendiren bir çok BM delegesi, 2012 yılındaki Orta Doğu konferansının yapılma ihtimalini düşük görüyor. Delegeler İsrail'in bu konferansa katılmaya ikna edilmesinin zor olduğunu kaydediyor.Güncelleme Tarihi: 29 Mayıs 2010, 11:26