Kıbrıs Siyaseti ve Ekonomisi Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Kıbrıs, 1960 ve 1973 yılları arasında tarım ve ticarete odaklanan serbest girişimci bir ekonomi işleterek komşularının çoğundan daha yüksek bir yaşam standardı elde etti. BM Kalkınma Programı aracılığıyla çalışan çeşitli Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları bu ilerlemeye önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu, enerji temini, liman geliştirme ve kanalizasyon sistemleri gibi belirli kalkınma projeleri için kredi şeklinde önemli mali destek sağlamıştır.
Bireysel yabancı hükümetler de Kıbrıs’a yardım etti. Çeşitli milletler ve kuruluşlar, ekonomik planlama ve üretken girişimlerin başlatılmasına yardımcı olmak için uzmanlar sağladı, ayrıca bu alanlardaki Kıbrıslı uzmanlara burslar ve ödüller verdi. Tarımsal üretim arttı, sanayi üretimi ve ürün ve hizmet ihracatı dört katından fazla arttı ve turizm bu dönemde önemli bir döviz kazandırıcı haline geldi.
1974 yılında adanın yaklaşık beşte ikisinin Türkiye tarafından ele geçirilmesi ve bunun sonucunda ada nüfusunun yaklaşık üçte birinin yerinden edilmesi, adanın ekonomik büyümesine önemli bir darbe vurdu. Kuzey kesimlerinde Kıbrıslı Rumlar önemli toprak ve kişisel mülk kayıplarının yanı sıra tek derin su limanı olan Gazimağusa ve Lefkoşa Uluslararası Havalimanı’nı da kaybetti.
Kıbrıs Siyaseti ve Ekonomisi – 1973 – 1975
Kıbrıs siyaseti ve ekonomisi bu tarihler arasında kalmıştı. 1973 ile 1975 arasında, Kıbrıs Rum tarafının GSYİH’sı yaklaşık üçte bir oranında düştü. Kıbrıs Cumhuriyeti yönetiminin yetkisi altında kalan bölgede gerçek büyüme yeniden sağlandı ve 1975 ile 1983 yılları arasında yıllık büyüme oranının ortalama yüzde 10’un üzerinde olacağı tahmin edildi. 1983’ten bu yana, Kıbrıs Rum ekonomisi, işsizlik ve enflasyon oranlarının nispeten düşük olmasıyla birlikte büyüdü. Turizm, ekonomik büyümenin birincil itici gücü olmuştur ve birçok yerde teknolojik iyileştirme yapılmıştır.
1990’lar boyunca, Kıbrıs Rum sektörü uluslararası transit ticaret, ticari gemicilik, bankacılık ve diğer ilgili hizmetler için bir merkez olarak gelişti. Cumhuriyetin Yunan yönetimi, Avrupa Birliği ile özel tarife anlaşmaları müzakere etti ve 1990 yılında örgüte üyelik için başvurdu ve üye ülkeler adanın ithalatının neredeyse yarısını oluşturuyordu. 2004’te Kıbrıs Rum kesimi Avrupa Birliği’ne girdi ve 2008’de resmi para birimi olarak avroyu benimsedi.
Türk işgali altındaki topraklar da benzer bir başarı elde etti ve Türk hükümeti ekonomisini destekliyor. Tarım, Türkiye bölgesinde önemli bir gelir kaynağı olmaya devam etmektedir. İki ekonomi, aralarındaki ticaretin sona erdiği 1974’ten beri ayrıdır. Bununla birlikte, güney bölgesi kuzey bölgesine elektrik sağlamaya devam ederken, kuzey bölgesi Yunan Lefkoşa’nın kanalizasyonunu işlemeye devam ediyor.
Sulanan arazi, çoğunlukla Mesarya Ovası’nda ve güneybatıda Baf yakınlarında olmak üzere adanın ekilebilir alanının üçte birinden fazlasını kaplar. Toplam arazi alanının yaklaşık beşte biri ormanlık alanlar ve ormanlarla kaplıdır. Geleneksel miras yasalarına göre, arazi sahipleri tipik olarak küçük, çok parçalı ve dağınıktır. 1969’da bir arazi toplulaştırma programı yürürlüğe girdi; başta Kıbrıslı Türk toprak sahiplerinden gelen muhalefetle karşılandı ve Kıbrıs Rum kesiminde oldukça başarılı olmasına rağmen, ancak kademeli olarak uygulandı.
Üzüm, yaprak döken meyveler, patates, tahıl taneleri, sebzeler, zeytin ve keçiboynuzu Kıbrıs Rum bölgesinde yetiştirilen başlıca ürünler arasındadır. Ülkenin narenciye, buğday, arpa, havuç, tütün ve yeşil yemlerin çoğu Türk kontrolündeki bölgede yetiştiriliyor.
Hayvancılık, özellikle koyun, keçi, domuz ve kümes hayvanları, adanın toplam tarımsal üretiminin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Yetiştirilen hayvanlar arasında sığırlar da bulunuyor. Kıbrıs eskiden geniş ormanları ile biliniyordu, ancak MÖ 7. yüzyıldan itibaren ardı ardına gelen fatihler tarafından gemi inşası için kereste talebinin yanı sıra inşaat ve yakıt için büyük hasat, bunların çoğunu ortadan kaldırdı.
İngiliz yönetimi altında güçlü bir koruma ve ağaçlandırma politikası izlendi ve Olimpos Dağı’nın batı yamaçlarında Prodhromos’ta Kıbrıs Ormancılık Koleji kuruldu. Kıbrıs Rum hükümeti iddialı bir orman koruma ve geliştirme programı yürütmeye devam ediyor. Ormanlar ağırlıklı olarak Baf bölgesinde ve tepelik alanlarda bulunur.
Kıbrıs, çağlar boyunca tanınmış bir bakır üreticisi olmuştur. Madenleri MÖ 2500 kadar erken bir tarihte işletiliyordu. Madenler, I. Dünya Savaşı’ndan kısa bir süre önce yeniden etkinleştirilene kadar yeni maden kaynakları keşfedildiğinde nesiller boyu terk edildi. Daha sonra 1925’ten kapatıldıklarında 1930’ların Büyük Buhranı’na kadar sömürüldüler. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra üretim yeniden başladı, bakır ve diğer mineraller (demir piritler, asbest, alçıtaşı ve krom cevheri) ihracatın artmasına yardımcı oldu; bentonit (bir tür kil), koyu sarı renge sahiptir ve ihraç edilmektedir. Adanın en önemli bakır madenleri, Türk işgali altındaki Skouriotissa bölgesinde bulunuyor, ancak bakır cevheri rezervleri önemli ölçüde azaldı. Taş ve diğer yapı malzemeleri, yerel kullanım için büyük miktarlarda çıkarılmaktadır.
Kıbrıs, arabaları çalıştırmak ve termik santrallerde üretilen elektriği üretmek için ihtiyaç duyduğu tüm petrolü ithal ediyor. Ayrıca ülke, dünyanın önde gelen güneş enerjisi üreticilerinden biridir. Birden fazla barajın varlığına rağmen, yeterli su temini kalıcı bir sorun olmaya devam etmektedir.
Büyük doğal gaz rezervleri ilk olarak Kıbrıs kıyılarında, 21. yüzyılda Doğu Akdeniz’de doğalgaz arama çalışmalarının başladığı 2011 yılında keşfedildi. Ancak, Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk yönetimleri arasındaki süregelen gerilimler nedeniyle, rezervler sonraki birkaç yıl boyunca çoğunlukla kullanılmadı.
Kıbrıs’ta ham kaynakların mevcudiyeti sınırlıdır ve bu durum endüstriyel faaliyetlerin olasılığını kısıtlamaktadır. Adanın bölünmesinden önce, üretimin büyük bir kısmı, sahibi tarafından işletilen küçük fabrikalar tarafından iç pazar için üretilen ürünlerden oluşuyordu ve bu fabrikaların çoğu, 1974’te Türkler tarafından kontrol edilen bölgede bulunuyordu. yeniden ihracat üretimine odaklandı ve güneyde birkaç fabrika kuruldu. Cumhuriyetin ağır sanayileri arasında petrol arıtma, çimento ve asbestli boru imalatı ve termal enerji üretimi yer alırken, hafif sanayileri arasında giysi, ayakkabı, içecek ve bazı makine ve ulaşım ekipmanları yer almaktadır. Kıbrıs Rum ekonomisi de basım ve yayıncılıktan yararlanmaktadır.
Kıbrıs sterlini Kıbrıs Merkez Bankası tarafından verilirken, Türk lirası Türk kontrolündeki bölgede kullanılır. 1982’de Kıbrıs Cumhuriyeti, deniz bankacılığı da dahil olmak üzere finansal hizmetlerini genişletmeye başladı. Cumhuriyetin ana ihracatı, giyim ve ayakkabı gibi hafif mamul mallar ve patates ve narenciye gibi gıda maddeleridir.
Başlıca ithalatlar petrol, petrol ürünleri, yiyecek ve makinelerdir. Turist kazançları, gurbetçi Kıbrıslı Rumlar tarafından evlerine gönderilen havaleler ve adadaki İngiliz askeri karakollarından alınan makbuzlar, kronik ticaret açıklarının giderilmesine yardımcı oluyor. Türk sektörünün ana ihracatı turunçgiller, patates, keçiboynuzu ve tekstil ürünleri iken, ithalatı ise gıda maddeleri, makine ve ulaşım araçlarıdır.
1960’dan sonra turizm, Kıbrıs ekonomisinin en önemli yönlerinden biri haline geldi. Turistik konaklama yerlerinin çoğu ise adanın Türklerin 1974’te işgal ettiği bölgedeydi. Kıbrıs Rum kesimindeki turizm sektörü, bölünmeden sonra hızla toparlandı. Girne’nin ve önde gelen sahil beldeleri olan Gazimağusa-Varoşa bölgesinin kaybını telafi etmek için güney sahil kasabaları Limasol, Larnaka ve Baf turistleri ağırlamak için daha da geliştirildi. Turizm, 1980’lerin ortalarından bu yana Kıbrıs Rum kesimi için başlıca dış gelir kaynağı olmuştur.
Türk işgalinden hemen sonraki yıllar dışında, Kıbrıs’ta genel işsizlik düzeyi düşük ve Kıbrıslı çalışanların üçte ikisinden fazlasının sendikalara bağlı olduğu önemli sendikal faaliyetler vardı. Kıbrıslı işgücünün yaklaşık dörtte biri ticarette istihdam edilirken, hizmet sektörü, büyük ölçüde turizm sektöründe olmak üzere işgücünün beşte birinden fazlasını istihdam eden ikinci en büyük işverendir. Eskiden Kıbrıs ekonomisinin bel kemiği olan tarım, şimdi ülke çalışanlarının onda birinden daha azını istihdam ediyor. Kıbrıs Cumhuriyeti hükümeti, gelir vergisi gibi doğrudan vergilerin yanı sıra 1990’ların ortalarında uygulamaya konan farklı tüketim vergileri ve katma değer vergisi gibi dolaylı vergiler toplar.
Ada, Roma döneminde iyi gelişmiş bir yol sistemine sahipti, ancak İngilizler 1878’de adayı işgal ettiğinde tek taşıma yolu Lefkoşa ve Larnaka arasındaydı. İngiliz otoritesi altında, geniş bir yeni yol ağı inşa edildi. 1950’lerin başında, dar hatlı bir kamu demiryolunun kârsız olduğu kanıtlandı ve o zamandan beri iç ulaşım yalnızca karayoluyla yapıldı. Kıbrıs Rum sektörü hala geniş bir yeni karayolu ağı inşa ediyor ve sürdürüyor. 1994 yılında Lefkoşa, Anthoupolis ve Kokkini Trimithia bir karayolu ile birbirine bağlandı.
Avrupa’nın tüm bölgeleri, Orta Doğu ve Afrika’nın bazı bölgeleri uluslararası uçuş hizmetleri ile birbirine bağlıdır. 1974’te Lefkoşa Uluslararası Havaalanı kapatıldı ve Kıbrıs Rum toplumuna hizmet etmek için Larnaka’da yeni bir havaalanı inşa edildi. Hem iç hem de dış hat uçuşlarını gerçekleştiren Baf havalimanı 1983’te açıldı. Türk kontrolündeki bölgeye uçuşlar Türkiye’den geliyor veya Türkiye üzerinden geçiyor ve Ercan Uluslararası Havalimanı’na iniyor.
Çok az kıyı nakliyesi vardır ve Kıbrıs’ta kayıtlı ticari deniz ticaretinin çoğu yabancı şirketlere aittir. Adanın dış ticaretinin büyük çoğunluğu hala su ile taşınmaktadır ve Kıbrıs Rum kesiminin ana limanları Limasol ve Larnaka kapsamlı bir şekilde modernize edilmiştir; Vasilikos önemli bir sanayi limanıdır. Gazimağusa Türk gemileri tarafından kullanılmaktadır.
1990’larda, Kıbrıs Rum sektörü su altı fiber optik kablolar ve uydu bağlantı tesisleri kurarak burayı büyük bir uluslararası telekomünikasyon merkezine dönüştürdü.
Kıbrıs adası çok çeşitli askeri güçlere ev sahipliği yapıyor. Kıbrıs Cumhuriyeti, gönüllülerden ve askere alınanlardan oluşan küçük bir ulusal muhafız bulundurur ve 18 ila 50 yaş arasındaki erkeklerin 26 aya kadar orduda hizmet etmesi beklenir. Kıbrıs Türk ordusu, aynı yaş grubundaki erkeklerin 24 ay askerlik yapmasını şart koşuyor. Her iki tarafın da anakaradaki kınsmenleriyle önemli askeri bağlantıları var; Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ulusal muhafızları, Yunan ordusundan önemli sayıda subay içerir ve Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs’ta büyük bir varlığı vardır. Buna ek olarak, BM, adayı ayıran askerden arındırılmış bölgeyi denetlemek için Kıbrıs’ta (UNFICYP) barışı koruma birlikleri tuttu ve İngiltere’nin Kıbrıs’ta iki bağımsız askeri üssü var.
Kıbrıs, elverişli ortamı ve iyi organize edilmiş hükümet ve özel sağlık hizmetleri nedeniyle iyi sağlık standartlarına sahiptir. Ada, İkinci Dünya Savaşı’ndan kısa bir süre sonra sıtmanın ve ardından ekinokokozun (hidatik hastalık) ortadan kaldırılmasından bu yana önemli hastalıklardan arındırılmıştır. Erkeklerin ortalama yaşam beklentisi 75 yıl ve kadınların ortalama yaşam beklentisi 80 yıldır ve bebek ölüm oranı düşüktür.
1974’te Türkiye’nin Kıbrıs’ı işgal etmesi ve ardından Kıbrıslı Rumların adanın güney kısmına yer değiştirmesi ve yer değiştirmesinin ardından, konut Kıbrıs Cumhuriyeti için büyük bir endişe haline geldi. Hükümet, düşük maliyetli konut inşaatını teşvik etmek için uzun vadeli bir politika başlattı, mülk satın alanlara düşük faizli krediler verdi ve mültecileri, çatışma sırasında kuzeye kaçan Kıbrıslı Türkler tarafından terk edilen evlere geçici olarak yerleştirdi. Binlerce mülteci aile kira yardımı alırken, diğer düşük gelirli aileler hükümetten konut yardımı aldı.
Kıbrıs Rum kesiminde çocuklar beş yaşından itibaren 12 yıl ücretsiz eğitim alıyor ve on beş yaşına kadar eğitim zorunlu. Son üç yıl, bir teknik veya mesleki okulda veya bir lisede tamamlanabilir, ikincisi klasik çalışmalar, bilim veya ekonomi dersleri verir. Öğretmen yetiştirme, teknik öğretim, konaklama eğitimi, turizm rehberleri, hemşirelik, halk sağlığı ve polislik okulları ortaöğretim sonrası kurumlar arasındadır. Kıbrıs Üniversitesi, 1992 yılında Kıbrıslı Rumlar tarafından kurulmuştur; bununla birlikte, birçok öğrenci, özellikle Yunanistan, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri’nde, denizaşırı ülkelerdeki kolejlere devam etmektedir.
Kıbrıs Siyaseti ve Ekonomisi – Türk Bölgesi’nde Eğitim Bağımsızlığı
Türk bölgesinin eğitim sistemi bağımsız olarak yürütülmektedir ve Kıbrıslı Türkler, Rum kesimindekilerle karşılaştırılabilir olanaklara sahip olağanüstü bir devlet okul sistemine ve ayrıca bir dizi uzmanlaşmış yükseköğretim kurumuna sahiptir. Kıbrıslı Rum meslektaşları gibi, birçok Kıbrıslı Türk de yurtdışında (çoğunlukla Türkiye’de) yüksek öğrenim görmektedir. Hem Yunan hem de Türk olmak üzere en nitelikli Kıbrıslı mezunların çoğu, hem Yunan hem de Türk hükümetleri tarafından verilen mükemmel eğitim olanaklarına rağmen yurtdışında iş arıyor.
Kıbrıs’ın kültürü, adanın kuzey Türk ve güney Yunan bölümleri arasında bölünmüştür. Kuzey Kıbrıs’ın Türk nüfusu 1974’ten beri kendi Türk ve İslam kültürünü geliştirmiş, kendi gazete ve dergilerini çıkarmış ve birçok yer adını Türkçe olarak değiştirmiştir. Kuzeyde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanının yıldönümü (15 Kasım) ve geleneksel Müslüman bayramları kutlanıyor.
Kıbrıslı Rumlar, Yunanca’nın bir lehçesini konuşurlar ve anakara Rumlarıyla ikircikli bir ilişki sürdürürler. Yurtdışında lise sonrası eğitim gören Kıbrıslı Rumların çoğu Yunanistan’a gidiyor ve bu gençler Yunanistan’ın giderek uluslararası hale gelen popüler kültürüne katılıyor. Buna rağmen, Kıbrıslı Rumlar geleneksel kültürlerini sürdürmek ve Paskalya (Paskalya öncesi Karnaval dahil) ve bir bahar çiçeği festivali olan Anthestiria gibi önemli festivalleri kutlamak için büyük çaba sarf ediyorlar.
1950’lerde, 1960’larda ve 1970’lerde yıllarca süren iç savaşa rağmen, genç Kıbrıslı Rum kuşağı, modern moda ve eğlence trendlerini benimserken geleneksel kültürü benimseyen nispeten sakin, istikrarlı ve varlıklı bir toplumda büyüdü. Bu eğilimler sadece medyadan değil, aynı zamanda varlığı artık adanın her yerinde dans kulüplerinde ve barlarda hissedilebilen büyük bir genç gezgin akışından da etkilendi.
Sırasıyla Kıbrıslı Rumları ve Türkleri temsil eden Klerides ve Denktaş, yeniden birleşme müzakerelerine 1968’de başladılar. 1974’e kadar süresiz olarak devam ettiler, Türkler zayıf bir merkezi otoriteye sahip iki bölgeli bir federasyonda ısrar ederken, Rumlar bunu reddetti. Kıbrıslı Türkler, Şubat 1975’te Türk işgali altındaki bölgeyi Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan ettiler (Kıbrıslı Türkler arasında 1967’den beri Geçici Kıbrıs-Türk Yönetimi olarak bilinen bir topluluk var);
Denktaş, amaçlarının bağımsızlıktan çok federasyon olduğunu söyledi. BM himayesinde, 1975 ve 1976’da Viyana’da müzakerelere yeniden başlandı ve Makarios ve Denktaş, 1977’nin başlarında iki bölgeli bir federasyon için kabul edilebilir kriterler üzerinde anlaştılar. Kıbrıs siyaseti ve ekonomisi, artık ılıman bir ortama daha yakındı.
Makarios Ağustos 1977’de öldü ve Temsilciler Meclisi başkanı Spyros Kyprianou cumhuriyetin geçici cumhurbaşkanı seçildi. Ocak 1978’de rakipsiz olarak beş yıllığına seçildi ve 1983’te yeniden seçildi. 1983 seçimlerinde Kıbrıslı Türkler oy kullanmadı.
1988’de Kyprianou, bağımsız bir aday olan George Vassiliou’ya karşı üçüncü dönem seçim kampanyasını kaybetti. 1993’te, 1998’de yeniden seçilen sağcı Klerides’e az farkla kaybetti. Klerides başlangıçta Kıbrıslı Türk lider Denktaş ile görüşmeyi reddetti, ancak ikisi sonunda BM himayesinde New York’ta bir araya geldi. 1990’da Kıbrıs Cumhuriyeti hükümeti (tamamen Kıbrıslı Rumlardan oluşan) Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik talebinde bulunmaya başladı, ancak Türkiye ve destekçileri üyeliğini defalarca engelledi.
AB, yeniden birleşme müzakerelerinin Mart 2003’e kadar tamamlanması şartıyla 2002 sonlarında Kıbrıs’a üyelik teklifinde bulundu (yeniden birleşme hariç, üyelik ülkenin yalnızca Kıbrıs Rum kesimine gidecekti). Tassos Papadopoulos, Klerides’i mağlup ederek, Mart ayı bitimine sadece haftalar kala Kıbrıs Cumhuriyeti’nin cumhurbaşkanlığını üstlendi, ancak anlaşma sağlanamadı. Sonraki ay, Kuzey Kıbrıs liderleri adanın Yeşil Hat üzerindeki kısıtlamaları hafifleterek Kıbrıslıların 30 yıldan beri ilk kez ülke genelinde özgürce seyahat etmelerine izin verdi.
Kıbrıslı Türkler 2004 yılında BM destekli bir yeniden birleşme önerisini kabul etmek için oy kullanırken, Papadopulos liderliğindeki Kıbrıs Rum toplumu bunu kararlılıkla reddetti. Sonuç olarak, Kıbrıs Rum Kesimi Mayıs 2004’te tek başına AB’ye kabul edildi. Kuzey Kıbrıs’ın tanınmamasına rağmen, AB, Kuzey Kıbrıs’ın 2004 referandumunda aldığı olumlu sonucun ardından yardım ve doğrudan ticaret yoluyla izolasyonunu azaltmaya ilgi duyduğunu belirtti. . Ancak bu taahhütlere rağmen, bu tür eylemler uygulanmadı.
Kıbrıs Siyaseti ve Ekonomisi – Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
Papadopulos, 2008’in başlarında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yapılan ilk tur oylamada kıl payı yenilmişti ve bu, Kıbrıs Rum’un ülkenin devam eden bölünmüşlüğüne verdiği desteğin azaldığının bir göstergesi olarak görülüyordu. Kısa bir süre sonra, Kıbrıs’ın komünist partisinin lideri ve yeni birleşme çabalarının savunucusu Dimitris Hristofiyas cumhurbaşkanlığına seçildi.
Birçoğu için, 1964’ten beri yürürlükte olan Ledra Caddesi’nin ayrılması, adanın daha büyük bölünmesini temsil etmeye başlamıştı. Talat ve Hristofyas arasındaki birleşme görüşmeleri, Talat’ın yenildiği ve Derviş Erolu’nun Kuzey Kıbrıs cumhurbaşkanlığına seçildiği Nisan 2010’da tehlikeye girmiş gibi görünse de sonraki aylarda devam ediyordu. Ancak Erolu, KKTC’nin bağımsızlığını birleşme yerine tercih etmesine rağmen liderliğinde tartışmaların devam edeceğini belirtti.
Kıbrıs, 2011’in başlarında, Kıbrıs bankalarının elindeki büyük Yunan devlet tahvillerinin uluslararası piyasalardan borçlanmayı imkansız hale getirmesiyle Euro Bölgesi borç krizine bulaştı. Kıbrıs hükümeti, kamu sektörü çalışanlarının ücretlerinin dondurulması ve sosyal harcamalarda kesintiler de dahil olmak üzere artan bütçe açıklarını ele almak için bir kemer sıkma önlemi paketi uyguladı. Kıbrıs siyaseti ve ekonomisi konusunda en hassas dönemlerden birisi de kemer sıkma dönemiydi.
Haziran 2012’de Yunanistan’ın devlet borçlarının AB tarafından onaylanan yeniden yapılandırılması sonucunda Kıbrıs’ın iki büyük bankasının uğradığı büyük kayıplardan sonra, Kıbrıs AB’den ve Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) bir kurtarma talebinde bulundu. Ancak şartlarla ilgili görüşmeler, Hristofiyas’ın AB ve IMF’nin talep ettiği banka reformlarını ve özelleştirmeleri uygulamayı reddetmesinden bu yana uzun sürdü.
Mali kriz ve kurtarma, Şubat 2013’teki cumhurbaşkanlığı seçimlerine egemen oldu. Merkez sağ aday Nicos Anastasiades, AB ve IMF ile hızlı bir anlaşma arayışına girerken, ana rakibi Stavros Malas kurtarmayı destekledi, ancak kabul konusunda daha fazla çekincelerini dile getirdi. Anastasiades, 24 Şubat’ta yüzde 57,5 oyla seçildi. Anastasiades zafer konuşmasında, cumhurbaşkanı olarak bir kurtarma anlaşmasının tamamlanmasının en büyük önceliği olacağını belirtti.
Kıbrıs, Mart ayında, AB ve IMF kredilerinden 10 milyar Euro (yaklaşık 13 milyar dolar) ve Kıbrıs’ın yeniden yapılandırılmasıyla sağlanacak 7 milyar Euro (yaklaşık 9 milyar dolar) katkıyı içeren bir kurtarma paketi şartlarını kabul etti. Nisan ayında, Kıbrıs’ın kurtarma paketine yaptığı toplam ödeme 13 milyar Euro’ya (yaklaşık 17 milyar dolar) yükseldi. 2016’da Kıbrıs kurtarma paketinden çıkmayı başardı.
Bu arada, 2015 yılında Anastasiades, Kuzey Kıbrıs ile yeniden birleşme konusundaki görüşmeleri yeniden başlattı. İlk vaatlerine rağmen, görüşmeler, iki tarafın güç paylaşımı ve Kıbrıslı Türklerin güvenliği konusunda bir anlaşmaya varamamasının ardından Temmuz 2017’de bozuldu. Buna rağmen, Anastasiades 2018’deki seçim kampanyası sırasında müzakereleri yeniden başlatmayı planladığını belirtti. Seçim başarısı, ülkenin ekonomik toparlanmasını yönetmesinin yanı sıra Kuzey Kıbrıs ile müzakereleri yönetmesine bağlandı.
2011 yılında kıyı açıklarında bulunan doğal gaz yatakları iki taraf arasında tartışma konusu oldu. Kıbrıslı Türkler, resmi bir anlaşma olmadan kazançların adil bir kısmını alamayacaklarını hissettiler. Kıbrıs, 2017’de Kuzey Kıbrıs ile görüşmelerin bozulmasından birkaç gün sonra Total Group’un doğal gaz sondajına izin vermeye başladı. Şubat 2018’de Eni’nin sondaja başlamasına izin verildiğinde, Türk savaş gemileri müdahale etti ve şirketin gemilerini geri gönderdi.
Türk protestolarına rağmen, Exxon Mobil Corporation o yıl sondaja başladı. Türkiye, Ocak 2019’da, Kıbrıslı Rumların Kıbrıslı Türklerle bir anlaşmaya varamaması üzerine Kıbrıs yakınlarında sondaja başlayacağını söyledi. Yıl sonuna kadar, Türkiye’nin durumu hiçbir iyileşme belirtisi göstermeden Kıbrıs, Türk boru hattını atlayarak İsrail’den Yunanistan’a Kıbrıs üzerinden bir doğal gaz boru hattı inşa etmek için anlaşmaya vardı. Türkiye, bölgeye ilişkin değerlendirmelerini 2020’ye kadar genişletmeye devam etti ve o yılın yazında daha fazla gemi sevk etti. Kıbrıs siyaseti ve ekonomisi hakkında bilmeniz gerekenleri detaylı bir şekilde anlattık.
Buraya tıklayarak Kuzey Kıbrıs’ın avantajlarına göz atabilir, detaylı bilgiler edinebilirsiniz.