Candida Albicans ağız, sindirim kanalı ve vajinada en sık rastlanan mantar (maya) enfeksiyonudur. Deri ve başka mukoza zarlarını da etkileyebilir. Bağışıklık sisteminiz iyi çalışmıyorsa bu tip maya enfeksiyonlarıyla oldukça sık karşılaşabiliriz. Kandida enfeksiyonu vücudun bir yerinden başka bir yerine göç edebilir. Bağışıklağı zayıflamış kişilerde kan dolaşımı, kalp ve beyin zarları tutulabilir.
Kandida aslında vücudumuzda belirli miktarda bulunduğunda zararsız olmakla birlikte aşırı çoğaldığında tipik kandida belirtileri ortaya çıkabilir. Sindirim kanalında aşırı çoğaldığında bağırsak duvarını parçalayarak kan akımına karışabilir. Kandida enfeksiyonu kanda yapılan testlerle tanınabilir. Kandidanın ürettiği toksinler aşırı geçirgen bağırsak sendromuna neden olur.
Vücudunuzun doğal asit-baz dengesi (pH dengesi) bozulduğunda kandida çoğalması kontrolden çıkarak sistemik bir sağlık sorunu haline gelir. O nedenle probiyotikler dediğimiz yararlı bakteriler ve düzgün çalışan bir bağışıklık sistemi bu sinsi ve inatçı enfeksiyona karşı mücadelede temel öneme sahiptir.
Aşırı Kandida Çoğalması Sendromu denen durum, kronik bir sağlık sorunudur. Eğer aşağıdaki belirtilerden üç tanesi veya daha fazlası mevcutsa vücudunuzda aşırı kandida mantarı çoğalması olabilir:
___ Hashimoto tiroiditi, romatoid artrit, ülseratif kolit, lupus, sedef hastalığı, skleroderma veya multipl skleroz gibi bir otoimmün hastalığınız var mı?
___ Cilt veya tırnaklarınızda mantar enfeksiyonu mevcut mu?
___ Kronik yorgunluk, fibromiyalji, hassas bağırsak sendromu var mı? Kendinizi sürekli yorgun hissediyor musunuz?
___ Karın şişkinliği, gaz, kabızlık veya ishal gibi sorunlarınız var mı
___ Odaklanma güçlüğü, unutkanlık, konsantrasyon bozukluğu, dikkat bozukluğu yaşıyor musunuz?
___ Egzama, sedef, kurdeşen, rozase, açıklanamayan cilt döküntüleri oluyor mu?
___ Kolayca sinirlenme ya da duygu durumunda değişimler, endişe hali, depresyon gibi ruhsal yakınmalarınız oluyor mu?
___ Vajinal mantar enfeksiyonu, makat veya vajinal kaşıntınız var mı?
___ Mevsimsel alerjik yakınmalar, burun ve kulaklarda kaşıntı var mı?
___ Şeker ve basit karbonhidrat içeren gıdalara karşı aşırı istek duyuyor musunuz?
Yukarıdaki sorulardan üçüne veya daha fazlasına evet dediyseniz kandida çoğalmasından muzdarip olma şansınız yüksektir.
Kronik kandida (Candida albicans) enfeksiyonunu işaret eden başlıca diğer semptomlar şunlardır:
- Ağız kokusu
- Dilin üzerinde, ağız mukozasında beyaz bir tabaka olması
- Eklem ağrıları
- Cinsel isteksizlik
- Kronik sinüzit ve alerjiler
- Kronik idrar yolu enfeksiyonları
Kandida enfeksiyonunun sebepleri nelerdir?
Şeker, rafine karbonhidratlardan zengin beslenme ve alkol kandida çoğalmasının beslenmeyle ilgili nedenleri arasındadır. Onun dışında aşağıdaki faktörler vücutta aşırı kandida çoğalmasına sebep olabilir:
- Geniş Spektrumlu Antibiyotikler
Kimi zaman, vücudumuzu istila eden baktekileri ortadan kaldırmak için antibiyotik kullanmak gerekebilir. Antibiyotikler kötü bakterilerin yanı sıra iyi bakterileri de yok eder. Sistemimizdeki iyi bakteriler sindirimden ve kandida çoğalmasını kontrol altında tutmaktan da sorumludur. Antibiyotik kullanımından sonra iyi bakterilerin azalması, kandida çoğalmasına elverişli bir ortam yaratabilir.
- Doğum Kontrol Hapları
Doğum kontrol hapları doğrudan kandida çoğalmasının nedeni olmasa da fazla şeker tüketen ve antibiyotik kullanan kadınlarda doğum kontrol hapları kandida enfeksiyonunu teşvik edebilir.
- Kortikosteroid
Astım tedavisi için inhalasyon yoluyla kortizo kullananlarda ağızda kandida çoğalması riski artmaktadır. Ağızdaki kandidiyazis hindistancevizi yağıyla gargara veya bir bardak suya bir iki damla karanfil uçucu yağı damlatılarak gargara yapılarak tedavi edilebilir.
- Kanser Terapisi
Kemoterapi ve radyoterapi alan hastalarda bağışıklığın bozulması nedeniyle kandida enfeksiyonu görülebilir.
- Diyabet
Diyabetik kimselerde ağızdaki ve mukozalardaki şeker düzeyi fazla olması ve bağışıklıkla ilgili bazı sorunlar nedeniyle kandida riski yüksektir.
Kandida Detoksu
Kandida detoksu sindirim kanalını temizeyerek ve beslenme alışkanlıklarınızı değiştirerek vücudun kandida fazlalığından kurtulmasına yardımcı olur. Kandida detoksu mutlaka doktor kontrolünde uygulanmalıdır. Üç aşamalı kandida detoksunun ilk aşamasında yalnızca sıvı gıda alınır, şeker, tahıllar ekmek ve her türlü mayalı gıda, süt ürünleri, alkol, baklagiller, nişasta içeren gıdalar kısıtlanır veya tümüyle kesilir. İkinci aşamada ise buharda pişmiş sebzelerden ve uygun kandida önleyici besinlerden oluşan yarı katı kandida diyetine geçilir. Üçüncü aşamada kandida çoğalmasımdan koruyucu diyetle devam edilir.
Birinci Aşama: Sıvı Diyet (Süresi 1–2 Gün)
Bir adet büyük soğan, iki üç diş dövülmüş sarımsak, kabak, havuç, kereviz, isteğe göre bir tutam maydanoz, 1 çay kaşığı tuz, 1 tatlı kaşığı tereyağı (veya organik hindistancevizi yağı) ve 5 bardak su ile isteğe göre muskat, kimyon, kişniş, kırmızı pul biber, nane, kekik ilave edilerek diyet sebze suyu hazırlanır. Çorba piştikten sonra sıvı kısmı süzülerek cam kaseye alınır. Gün boyunca bu sebze suyu istenildiği kadar ve en az 2 litre su içilir. Sebze suyu içilirken içine bir kaşık soğuk sıkım zeytinyağı veya keten tohumu yağı ilave edebilirsiniz. Bu kısıtlı diyet en çok 2 gün uygulanarak birkaç haftada arayla tekrarlanabilir. Ardından ikinci aşamaya geçilir.
İkinci Aşama: Sebze Diyeti (Süre 3–5 Gün)
Diyetinizden tahıl, şeker, mayalı gıdalar, tatlı meyveler, baklagiller ve alkolü kesin olarak çıkartarak kandida ile mücadelenizde önemli bir yol kat etmiş oldunuz. Bu aşamada ıspanak, pazı, pırasa, kuşkonmaz, brokoli, brüksel lahanası, lahana, karnabahardan hazırladığınız yemekleri istediğiniz kadar yiyebilirsiniz. Buharda pişireceğiniz taze (ve mümkünse organik) sebzelerin yanı sıra gün aşırı, öğle yemeklerinde roka gibi koyu yeşillikler, salatalık, maydanoz, marul, soğan ile hazırladığınız salataları zeytinyağı, yarım limon sıkarak istediğiniz kadar tüketebilirsiniz. Yemeklerde ve salatalarda bol baharat kullanmayı ihmal etmeyin. Bu aşamada meyve olarak sabah kahvaltısında avokadoyu öneririm. Sizi hem tok tutacak hem de faydalı yağlar, magnezyum, lif ve klorofil sağlayacaktır. Günde en az 1.5-2 litre su içmeyi unutmayın.
Üçüncü Aşama: Koruma Diyeti (2-3 ay)
İkinci aşamada yediğiniz sebzelere ek olarak eğer aşırı şeker isteği duyuyorsanız balkabağı, enginar, kabak gibi sebzelerle bu hissin önüne geçebilirsiniz. Ancak bunlardan az miktarda (gün aşırı bir porsiyon) tüketmenizi tavsiye ederim zira içerdikleri nişasta vücutta şekere dönüşür. Et-protein grubundan sabahları yumurta, öğle yemeklerinde balık, tavuk, hindi yiyebilirsiniz. Saf nar suyu, şekersiz cranberry suyu, ekşi elma kandidayla savaşta tercih edeceğiniz meyveler olmalı. Böğürtlen, yabanmersini, frambuaz, çilek, greyfurt izin verilen meyveler ama bunların üzerinde küf olmamasına dikkat edin. Zeytin, chia, ketentohumu salatalara katarak yiyebilisiniz. Tahin tüketebilirsiniz. Kurutulmuş meyvelerden kesinlikle kaçınmalısınız. Kuruyemişlerden ceviz, badem, fındık, kabakçekirdeği çiğ olarak yiyebilirsiniz. Kandida öldürücü özelliklere sahip olan kekik, zerdeçal, zencefil karanfil, kırmızı biber ve tarçın, karanfil tüketmenizde fayda var. Bir ay sonra günde bir porsiyonu aşmamak şartıyla kinoa, tef, amarant ve kavuzlubuğday gibi antik tahılları ve esmer pirinci beslenmenize ekleyebilirsiniz ama mercimek, fasulye, nohut gibi baklagilleri içeren yemekleri ve yulafı iki ay sonra diyetinize alabilirsiniz. Kandidalar ancak tümüyle yok olduktan sonra (yani üç ay sonra) mayalı gıdalara başlamanız doğru olur. Bir bardak kefir (evde kefir mayası ve keçi sütü kullanarak hazırlanmış) ve ev yapımı turşu günde bir kase tüketebilirsiniz. Mantar, patates, yeşil biber, mısır, domates ve patlıcandan üç ay süreyle uzak durmanızı öneririm. Peynirlere (keçi peyniri tercih edilmeli) gene üç ay sonra az miktarda başlayabilirsiniz.
Kandidasavar Destekler
Doktor kontrolünde kullanacağınız bazı destekler kandidaya karşı savaşta faydalı olabilir:
- Hindistancevizi yağı antimikrobiyal özellikleri nedeniyle kandiya karşı etkili bir savaş verebilir. Hindistancevizi yağında bulunan laurik asit ve kaprilik asit kandidayı öldürmektedir.
- Milk thistle (devedikeni) desteği, karaciğerin steroid, doğum kontrol hapları, antibiyotikler ve başka ilaçlar, çevresel toksinlerden temizlenmesine yardımcı olabilir.
- C Vitamini böbreküstü bezlerin uyarır ve bağışıklık sisteminin onarılmasına yardım eder. Günde iki defa 1,000 milligram vitamin C alınmasını öneririm.
- Karanfil, kekik ve mür uçucu yağları kandidaya karşı etkilidir. Lavanta ve yalancı melisa (limon otu) uçucu yağlarıda sabit yağlarla seyreltilerek cilde sürüldüğünde kandida enfeksiyonuna karşı güçlü kandidasavar etkiye sahiptir.
Ağızdaki kandida enfeksiyonlarını gidermek için üç damla karanfil uçucu yağı ile bir yemek kaşığı organik hindistancevizi yağını karıştırarak ağzınızı 20 dakika çalkalayın.
Kandidadan arınmayı hızlandırmak için zeytin yaprağı ekstraktı, greyfurt çekirdeği ekstraktı, kekik yağı, propolis alabilirsiniz.
Kandida Ölümü Belirtileri
Vücudunuza eğer aşırı miktarda kandida varsa ve bunlar arınma sürecinde ölen kandidalardan çıkan 70’ten fazla toksin, vücutta bir metabolik reaksiyon oluşmasına neden olabilir. O nedenle kandida detoksu sırasında kendinizi bitkin hissedebilirsiniz. Bu diyeti mutlaka doktor kontrolünde ve rahat bir ortamda uygulamanız gerekir. Detoks sürecinde başağrısı, yorgunluk, sersemlik, terleme, hafif ateş, bağırsaklarda rahatsızlık hissi, gaz ve bulantı, soğukalgınlığına benzer belirtiler ve deri döküntüleri görülebilir. Bu belirtiler çoğunlukla 10 gün içerisinde kandida toksinleri vücuttan atıldığında son bulur. Birkaç hafta içerisinde enerji ve beyin performansında artış olduğunu göreceksiniz. Belirtiler kaybolduktan sonra da protein ve bol lifli sebzelerden zengin, nişastadan fakir bir beslenme tarzına devam etmeli, tahıl, meyve, şeker ve patates gibi nişastası yüksek sebzelerden, alkolden uzak durmalısınız. Ev yapımı turşu, yoğurt ve kefir gibi probiyotik gıdalar tüketerek, maya çoğalmasını önleyici baharatları ve yağları kullanarak vücutta tekrar aşırı kandida çoğalmasını önlemeniz mümkün olabilir.