Bir işletmenin sabit giderleri ve faiz giderleri ile satış hacminin işletme kar/zararına etkisini ölçen katsayıdır.
İşletme kaldıracı "bileşik kaldıraç" olarak da bilinmektedir; işletme kaldıracının hesaplanmasında finansal kaldıraç ve faaliyet kaldıracı olmak üzere iki katsayı kullanılmaktadır. Faiz dışı sabit giderlerin işletme karına etkisi faaliyet kaldıracı derecesi ile, faiz giderlerinin etkisi ise finansal kaldıraç derecesi ile ölçülmektedir.
İşletme kaldıracı, finansal kaldıraç derecesi ve faaliyet kaldıracı derecesi'nin çarpımına eşittir:
İşletme kaldıracı = (%ΔFVÖK / %ΔSatışlar) * (%ΔHBK / %FVÖK)
Birleşik kaldıraç çeşitli karşılaştırmalarda kullanılabilir, birleşik kaldıraç derecesi yüksek bir firmanın sabit giderleri daha yüksektir ve satışlardaki artış işletme karını daha yüksek oranda etkileyebilir. Fakat işletmenin bulunduğu sektöre göre sabit giderlerinin yüksek olması dezavantaj sağlıyor olabilir, sabit giderler yüksekse başabaş noktası na ulaşmak için daha yüksek satış hacmi gerekir. Bu da işletme kaldıracı yüksek işletmeyi sektördeki diğer işletmelere göre daha riskli hale getirecektir.
Sonuç olarak, işletme kaldıracı satışlardaki yüzde değişimin hisse başına kar (HBK)'da yaratacağı yüzde değişimi ölçmektedir.
Bu terimin İngilizce karşılığı: Degree of combined leverage (DCL)
Yazar: Onur Ceylan