2 Empirizm ( Deneycilik ) Empirizm, bilgilerimizin kaynağının yalnızca deney olduğunu savunan felsefi akımdır. Empirizme göre insan zihni doğuştan boş bir levha (Tabula Rasa) gibidir. Yani insanın doğuştan getirdiği hiçbir bilgi yoktur. İnsan zihni, sonradan deney yoluyla bilgi elde eder.
3 Empirizm, insan zihninde doğuştan getirilen düşünceler ya da bilgiler olmadığına inanır.Örneğin, özdeşlik ilkesi, çelişmezlik ilkesi gibi mantık ilkeleri bile, Empirizme göre, sonradan deney yoluyla kazanılır. 17. yüzyılda, İngiltere'de ortaya çıkan empirizmin iki önemli temsilcisi vardır: John Locke ve David Hume.
5 John Locke;-17. yüzyılın en önemli düşünürlerinden biridir. -Düşünce özgürlüğünü, insan eylemlerini akla göre düzenlemek anlayışını en geniş ölçüde yayan ilk düşünür olduğu için Avrupa'daki aydınlanma ve Akıl Çağı’nın gerçek kurucusu olarak kabul edilir. -John Locke’a göre insan zihni doğuştan boş bir levhadır. Daha sonra bu zihin deneyimle birlikte dolar.
6 -John Locke’a göre; bilgiler doğuştan olsaydı cahil ya da budala dediğimiz kişinin de akıl ilkelerini, matematik kavramları biliyor olması gerekirdi. -Bu yüzden rasyonalist filozofları eleştirir.
7 -John Locke; bilgiyi iki çeşit deneyin olduğunu söyler -John Locke; bilgiyi iki çeşit deneyin olduğunu söyler. -Bunlar dış deney ve iç deneydir. -Dış Deney: Dış dünyayı duyularla tanımamızı sağlar. -İç Deney: Zihnin çeşitli işlemlerini bize bildirir. -Locke’a göre; bütün duygu ve düşüncelerimiz bu iki kaynaktan elde edilir. -Felsefede de kaynağı deney olan bilgilere a posteriori (deney sonrası) bilgiler denir. -Loche’a göre; her türlü bilgi a posterioridir.
11 D. Hume, J. Locke’nin dış deney ve iç deney düşüncesini reddeder, bütün bilgilerimizin yalnız dış deneyden geldiğini savunur.D. Hume, zihnimizde bulunanları izlenimler ve fikirler (düşünceler) olarak ikiye ayırır.
12 İzlenimler canlı duyumlardır İzlenimler canlı duyumlardır. Görürken, işitirken, severken ya da nefret ederken hissettiklerimiz bu gruba girer.Fikirler izlenimlerin, duyumların canlılığını kaybetmiş kopyalarıdır. Bunun bilincine ancak herhangi bir izlenime yönelip onun üzerinde durduğumuzda varırız.
13 D. Hume, rasyonalistlerin a priori (deney öncesi, doğuştan) olarak kabul ettikleri nedensellik ilkesini eleştirir ve onu alışkanlık ile açıklar.Bu görüşe indeterminizm denir.İndeterminizm : Nedensellik yasasına bağlı olmayan, bir nedene bağlanmayan olay durumlarında bulunduğunu öne süren görüştür.
14 İnsan zihninde olup bitenleri Newton'un deneysel yöntemini uygulayarak, yeni bir insan bilimi kurmayı ve geliştirmeyi öneren Hume, tüm iyi niyetine ve yüksek amaçlarına rağmen, İngiliz empirizminin temel tezlerini koruduğu için son çözümlemede kuşkuculuğa düşmekten kurtulamamıştır.
15 Bizim yalnızca, kendi zihnimizde doğrudan ve aracısız olarak tecrübe ettiğimiz ideleri, duyum ve izlenimleri bilebileceğimizi, bilgide kendi zihnimizin ötesine geçemediğimizi ve bundan dolayı herhangi bir şeyin insan zihninden bağımsız olarak var olduğunu söyleyemeyeceğimizi belirten Hume, insan zihnini bilgi bakımından analiz ettiği zaman, insan zihninin tüm içeriklerinin bize duyular ve deney tarafından sağlanan malzemeye indirgenebileceğini görmüştür, bu malzeme ise algılardan başka hiçbir şey değildir.
16 SORU 1John Locke göre bilgi kuramı bilginin kökenini, doğruluğunu ve sınırlarını buna göre de inanç, kanı ve yargılarımızın temellerini araştırır.Buna göre epistomolojiI. Bilginin kaynağı nedir?II. Bilginin imkanı nedir?III.Neyi bilebiliriz?Sorularından hangilerine yanıt arar?Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve IIIYANIT: E
17 SORU 2Ünlü İngiliz düşünürü David Hume’a göre bilginin kaynağında yalnızca izlenimler vardır. Başka bir deyişle hatırlama ve hayal gücü tasavvurlarıdır. Bütün tasavvurlar izlenimlere dayandığı için her düşünce ve kavram onlara geri götürebilir.David Hume’un bilginin kaynağı ile ilgili bu düşüncesi empirizm örneğidir. Buna göre empirizm, aşağıdakilerden hangisini savunur?İnsanın mutlak bilgiye akılla ulaşabileceğiniDoğru bilginin mümkün olamayacağınıDoğru bilginin deneyle elde edileceğiniDoğru bilginin kaynağında hem aklın hem de deneyin olduğunuBilginin kaynağı ile değeri arasında ilişki olmadığınıYANIT:C
18 SORU 3 Empirizm ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Deney ve gözleme dayanırAkıl ve mantığa dayanırBilgilerimizin duyu ve algılardan geldiğini savunurEn önemli temsilcileri John Locke ve David Hume’durEmpirizmin kökleri İlk Çağda Sokrates öncesi filozoflara kadar uzanırYANIT: B