3 - İnternet Ortamında Doğru Bilgiye Ulaşmak
Çevrim içi bir bağlantısı olan herkes internete girebilir. Çevrimiçi ortama girmenin yaş, cinsiyet, kişilik, özgeçmiş, milliyet gibi sınırlılıkları yoktur. Herkes bir şeyler yazabilir, paylaşabilir. İlgi çekici, resmî ya da çok profesyonel gibi görünen yazıları kimin yazdığından, yazan kişinin uzmanlığından asla emin olamayabilirsiniz. Peki, internete nasıl güvenebilirsiniz?
İnternet ortamının dinamik ve hızlı değişen bir ortam olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Bulduğunuz bilgiler eskimiş, yenilenmiş olabilir. Daha önce rastladığınız bir siteyi, bilgiyi ya da veriyi başka bir zaman bulamayabilirsiniz.
Doğru bilgiye ve güvenilir web sitelerine ulaşmak için öneriler:
- Kaynağı araştırın: URL’yi kontrol edin. Alan uzantısı nedir ve ne anlama gelir? Bu içeriği kimin oluşturduğu açık mı? Bunu yazan kişinin hangi vasıflara sahip olduğunu anlayabilir misiniz?
- Telif haklarının anlamını ele alın: Yasa tarafından verilen, özgün bir eseri oluşturan kişiye onu kullanma hakkını özel olarak tanıyan bir hak. Başkalarının, eseri oluşturan kişiden izin almaksızın, o eseri herhangi bir biçimde kullanma, kopyalama, dağıtma ya da yayınlama haklarını sınırlar. İçerik telif hakları koruması kapsamında mı? Telif hakları kime aittir?
- Doğrulanabilecek iletişim bilgileri mevcut mu? Başka ilgili ve güvenilir kaynaklara yönlendiren herhangi bir bağlantı veya dipnot var mı? Bağlantılar çalışıyor mu?
- Web sitesinde doğru dilbilgisi, yazım ve cümle yapısı kullanılmış mı? Grafikler ve/veya tablolar açıkça etiketlenmiş mi? İçerik güncel mi? Sitenin ne zaman oluşturulduğu ve güncellendiğini belirtebilecek herhangi bir tarih var mı?
- Beni neye inandırmaya çalışıyorlar? Sitenin amacı ne? Neden oluşturulmuş? Amacı açık mı? Bir şeyi satmaya, bilgi vermeye, açıklamaya, ikna etmeye, eğlendirmeye, paylaşmaya mı yönelik? Bu ne türden bir web sitesi? Bu bir iş sitesi mi? Bu kişisel bir site mi? Bu bir haber kaynağı mı?
- Sitenin bakış açısı nedir? İçinde ne türden bilgiler bulunuyor? Bu web sitesinde eksik olan bilgiler hangileri? Bu sitenin bakış açısı nedir? Bu yazarın taraf olduğu görüş nedir? Ne türden fikirler ya da görüşler eksik? Bilgiler dengeli biçimde sunuluyor mu? Eksik olan herhangi bir fikir ya da görüş tespit edebiliyor musunuz?