Kanser Hastalarında Trombositopeni
Trombositopeni ile bir kişinin kanında alışılmadık derecede düşük trombosit düzeyi bulunur.
Trombositler “trombosit” olarak da adlandırılır. Kemik iliğinde yapılırlar. Bu, daha büyük kemiklerin içinde bulunan yumuşak, süngerimsi dokudur.
Trombositler kan pıhtısına yardımcı olarak kanamayı durdurur ve hasarlı kan damarlarını tıkar.
Aşağıdaki durumlarda trombositopeni meydana gelir:
- Vücut yeterli trombosit yapılmadığında
- Vücut trombositleri kaybettiğinde
- Vücut trombositleri yok ettiğinde
Bu yan etki kanserli kişilerde, özellikle kemoterapi alan kişilerde sık görülür.
Trombositopeni Belirtileri ve Semptomları
Trombositopeni olan insanlar aşağıdaki belirtilerin bazılarını yaşayabilirler:
- Beklenmedik morarma
- Cilt altında küçük mor veya kırmızı lekeler. Bunlara peteşe
- Burundan veya diş etlerinden kanama
- Kadınlarda normalden daha ağır regl kanamaları
- Siyah veya kanlı dışkı
- Kırmızı veya pembe renkli idrar
- Kanlı kusmak
- Şiddetli baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Eklemlerde veya kaslarda ağrı
- Artan halsizlik
Bu belirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız, derhal doktorunuza bildiriniz. Çoğu zaman, trombosit düzeyleri çok düşük olana kadar belirtiler görülmez. Birçok hasta için, kan testi belirtiler ortaya çıkmadan önce trombositopeni hastalığını tespit eder.
Trombositopeninin Yaygın Nedenleri
Kemoterapi: Bazı kemoterapi ve diğer ilaç türleri kemik iliğine zarar verir. Bu da trombosit üretimini düşürür. Tipik olarak, kemoterapi sonucu oluşan trombositopeni geçicidir. Nadiren kemoterapi trombositleri oluşturan bazı kemik iliği hücrelerine kalıcı hasar verebilir.
Antikorlar trombositlere saldırır: Vücut, antikorlar denilen özel proteinleri üretir. Vücut için zararlı görünen maddeleri yok eder. Bunlar bakteri ve virüs içerebilir. Bununla birlikte, bu süreç bazen yanlış işler, yani vücut sağlıklı trombositleri yok eden antikorlar üretmeye başlar.
Radyoterapi: Tek başına, bu tedavi genellikle trombositopeniye neden olmaz. Bununla birlikte, aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:
- Büyük miktarda radyasyon pelvise yönlendirilirse
- Hastaya aynı zamanda kemoterapi uygulanırsa
Belli kanser türleri: Kanser hücreleri, örneğin lösemi veya lenfoma hücreleri, normal kemik iliği hücrelerini sarar.
Trombositopeninin Nadir Nedenleri
- Kemiğe yayılmış kanser: Örneğin, kemiğe yayılan prostat kanseri veya meme kanseri trombositopeniye neden olabilir.
- Dalak kanseri: Fazla trombosit dalakta saklanır. Dalak kanseri dalağı büyütebilir, bu da çok fazla trombosit yakalamasına neden olur.
Trombositopeni Teşhisi
Trombosit sayımı denen bir kan testi, trombositopeni hastalığını teşhis eder. Bu test, bir kan örneğindeki trombosit sayısını sayar. Aşağıdaki hastalara kanla ilgili komplikasyonları kontrol etmek amacıyla düzenli kan testleri yapılır:
- Belirli kanser türlerine sahip insanlar
- Trombositopeniye neden olduğu bilinen kanser tedavisi alan insanlar
Trombositopeni Tedavisi
Belirtileri ve yan etkileri azaltmak amacıyla yapılan tedavi, kanser bakımının önemli bir parçasıdır. Bu yaklaşıma, destekleyici ya da palyatif bakım adı verilir.
- Kemoterapi alanlar için tedavi: Trombosit sayısı düşen insanlar daha düşük bir kemoterapi dozuna geçebilirler. Ya da kemoterapi döngüleri arasında daha uzun süre bekleyebilirler.
- Kanser ameliyatı geçirenlere yönelik tedavi: Doktor, trombosit sayıları normale dönene dek ameliyatı erteleyebilir. Bu, ağır kanama riskini azaltır.
Bu arada, trombosit düzeyleri düşük olan insanlar trombosit hücrelerinin transfüzyonuna tabi tutulabilir. Bu spontan, ağır kanamayı önler. Bununla birlikte, transfüze trombositler sadece yaklaşık 3 gün sürer. Bazı hastalar birden fazla transfüzyona ihtiyaç duyabilirler. Tipik olarak, transfüzyon yoluyla alınan trombositler çok sayıda transfüzyon alan hastalarda uzun sürmez.
Trombositopeni olan insanlar için öneriler:
Aşağıdaki ipuçları kanamaları önlemeye yardımcı olacaktır:
- Alkol almadan veya yeni ilaçlar almadan önce doktorunuza danışınız. Bunlar kanama problemlerini daha da kötüleştirebilir.
- Ekstra yumuşak bir diş fırçası kullanın ve eğer diş eti kanaması varsa diş ipi kullanmayın.
- Burnunuzu nazikçe yumuşak bir mendil kullanarak temizleyin.
- Makas, bıçak, iğne veya diğer keskin aletleri kullanırken dikkatli olun.
- Yemek pişirirken yanıkları önlemeye dikkat edin.
- Elektrikli tıraş makinesi ile tıraş olun.
- Yaralanmalara neden olabilecek sporlardan ve diğer faaliyetlerden kaçının.
Önerilen Makaleler:
- Kanser Hastalarında Kan Pıhtılaşması Problemleri
- Kanser Hastalarında Kanama Sorunları
- Kanser Hastalarında Anemi