İnsanlar neden yalan söyler? Hiç merak ettiniz mi? Gelin biraz doğruları konuşalım: bazı insanlar (bunu söylemek üzücü), neredeyse her zaman yalan söylüyor. Psikologlar bu insanları kompulsif veya psikopat yalancı olarak adlandırırlar. Zorunlu olmadıkları zamanlarda bile yalan söylerler. En küçük çocuklar bile yalan söyler, özellikle de bunu yaparak bir şey için cezalandırılmayacaklarını düşünürlerse. Çocuklar, yalanın nasıl işlediğini ilk öğrendiklerinde, bunu yapmaktan ne zaman kaçınacaklarını bilemezler; hatta bundan kaçınmaları gerektiğinden bile emin değildirler.
Birçok yalan türü ve bununla birlikte farklı yalan dereceleri vardır. Çevremizdeki pek çok insanın kendi ya da başkasının yalan söylemesiyle ilgili sorunları bulunuyor. Belki de herkes bir ölçüde yalan söylese, yalnızca çok az insan bunun ne kadar yıkıcı olabileceğini, neden yaptığını ve nasıl durdurulacağını anlayabiliyor maalesef… Öyleyse gelin, yalanın ne olduğunu tanımlayalım ve aklınızdaki tüm soruları cevaplandırmaya çalışalım.
Kısa ve Öz: Yalan Nedir?
Yalan, yanlış bir inanç veya izlenim yaratma niyetiyle söylenen şeylerdir. Bu, birinin doğru olmayan bir şeye inanmasını sağlamak için bir girişimdir.
Yalan-Benlik Saygısı
- Sence geçen hafta kaç tane yalan söyledin?
- Kime yalan söyledin?
- Neden yalan söyledin?
- Şimdi söylediğin yalanlar hakkında ne düşünüyorsun?
Bazen bir yalan kasıtsız görünebilir, ya da başkasının üzülmemesi için söylenebilir. Örneğin, alışverişe gittiğini arkadaşınıza şunu diyebilirsiniz: “Bu kesinlikle güzel bir elbise!”, aslen gözünüze çirkin gelmiş olsa da bunu belirtmek istememişsinizdir.
İnsanlar Neden Yalan Söyler?
- Korku
Tad William’a göre: “Korktuğumuzda yalan söylüyoruz… Bilmediğimiz şeylerden korkuyoruz, başkalarının ne düşüneceğinden korkuyoruz, Hakkımızda ne öğreneceğimizden korkuyoruz. Ama her yalan söylediğimizde, korktuğumuz şey daha da güçleniyor.” İnsanlar, gerçeği söyledikleri takdirde ne olacağından çok korkabilirler. Belki de yanlış bir şey yaptılar ve eylemlerinin sonuçlarından korkuyorlar, bu yüzden yaptıklarını örtbas etmek için yalan söylüyorlar.
- Manipülasyon
Yalanlar genellikle diğer insanları ya bir şeyler yapmaya ya da yapmamaya yönlendirmek için söylenir. Bir insan seks, para, statü, güç, aşk gibi arzu ettiği bir şeyi elde etmek için yalan söyleyebilir.
- Gurur
İnsanlar çoğu zamangurur yüzünden yalan soyler. Ve yalanı, kendileriyle ilgili olumlu bir görüş oluşturmak için kullanırlar. Bir şey anlatırken çoğu zaman, insanların bakış açısını değiştirmek için büyüleyici ama tamamen yanlış hikayeler yaratırlar.
Yalan Konusunda Bu Kadar Büyütülecek Ne Var?
- Zamanla bağımlılık haline gelir
Bir yalandan diğerine atlamaya başladığınızda, genellikle bu durum aldatmacalarınıza devam etmenize sebep olur ve bu süreçte ilişkileriniz mahvolur, insanların kalbini kırarız ve huzurumuzu kaybederiz.
Yalan söylemek ilk başta basit ve zararsız görünebilir, ancak herhangi bir bağımlılık gibi, yakında hayal edebileceğinizden daha fazla tuzağa düştüğünüzü ve buna dolandığınızı hissedeceksiniz.
- Yalancıların huzuru yoktur
Yalan söylemek son derece stresli bir eylemdir. Bu, sürekli olarak omzunuzun üzerinden bakmanıza ve sizi kimin fark edeceğini merak etmenize neden olur. Her zaman kafanızda anlattığınız yalanları gözden geçiriyorsunuz, bunu kime anlattığınızı ve bir sonraki yalanın ne olduğunu düşünmeye çalışıyorsunuz. Ancak, dürüst olmaya karar verdiğinizde yalanlarınızın bu endişeler veya olumsuz sonuçları yoktur.
- Yalan söylemek ilişkileri mahveder
İnsanlar sürekli olarak kime güvenebileceklerini ve kime güvenemeyeceklerini görmek isterler. Aynı zamanda insanlar, aslında kimin doğruyu söylediğini ve kimin bunu bilmediğini çok rahatça fark edebilseler de bunu size belirtmeyeceklerdir. Yalanı hayatınızdan çıkardığınızda zamanla, dürüstlük kendini güzel ve derinden saygı duyulan bir özellik olarak gösterir.
Bu, randevular, aile, arkadaşlar veya iş yerinde olsun, tüm ilişkilerimizde geçerlidir. Macey bunu çok iyi ifade etti: “dürüst olmak gerekirse, her zaman en iyisidir. Güçlü ve sağlıklı her ilişkiyapar.
- Doğruyu söylemek güvenilirliği artırır
Devamlı bir yalanınız, diğerini takip etmiyorsa (kısacası dürüst bir insansanız), diğer insanlarla olan ilişkinizde daha fazla huzur ve güvenilirliğe sahip olacaksınız. Bununla ilgili, günümüzde kabul gören dinlerin kitaplarında da birçok madde bulunur. Kısacası hangi din olduğu fark etmeksizin, yalan söylemek hoş görülmeyen bir davranıştır.