İsyan, aynı ortamda kâin bir grup kişinin (çoğu kez askeri personel yahut gemi mürettebatı, çırçıplak olsa da) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi yüz işçiliklenen suç. Geçmişte biraşırı ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası üzere keskin cezalarla cezalandırmıştır.[kaynarca belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî kalkışma türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a almak talip İskender, uğraşmalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu kalkışma sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının kalkışmaı ile mukabillaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbürünü de periferida bıraktı.
Toplumsal problemlerın saika evetğu isyanlara en adamakıllı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.