Fransız ajanlar Greenpeace Rainbow Warrior’a karşı
10 Temmuz 1985’te Yeni Zelanda’daki Fransız gizli servisi Greenpeace’in “Rainbow Warrior” gemisini batırdı. Bir kişinin ölmesine rağmen, Fransa her şeyi yalanladı ve hatta arkasındakileri terfi ettirdi.
10 Temmuz 1985’te Yeni Zelanda’daki Fransız gizli servisi Greenpeace’in “Rainbow Warrior” gemisini batırarak gemideki bir fotoğrafçıyı öldürdü. Kaptan Peter Willcox için bu her şeyi değiştirdi – sadece hayatının işi değil.
İlk mayın saat 23:48’de patladı. Geminin gövdesinde garaj büyüklüğünde bir delik açar ve “Gökkuşağı Savaşçısı”nın içine su fışkırır. İki dakika sonra ikinci bir patlama olur, suyun üzerinde mavi bir ışık parlaması olur. Kaptan Peter Willcox, “Herkes gemiye,” diye bağırıyor, Greenpeace gemisi şimdiden tehdit edercesine bir yana eğiliyor. Mürettebat üyeleri panik içinde Auckland Limanı’ndaki iskeleye kaçarlar.
Biri hariç hepsi
Fotoğrafçı Fernando Pereira, değerli kamera ekipmanını kurtarmak için geri dönüyor. Kulübesine giden dar merdivenden aceleyle iniyor. Pereira güverteye geri dönemez.
Sabah saat 3’te, Donanma dalgıçları cansız bedenini kurtardı. 35 yaşındaki oyuncunun bacakları kamera çantasının askılarına dolandı. Şimdi 62 yaşında olan Kaptan Willcox, “Fernando gemide iki küçük çocuğu olan tek kişiydi. Onu kurtarmayı çok isterdim. Ama nasıl?” diyor. “Rainbow Warrior” gemisinde gemi doktoru ve o zamanlar 29 yaşında olan Andy Biedermann, “Yarı batık geminin önünde tamamen çaresiz kaldık. İkinci bomba onu bilinçsiz hale getirmiş olmalı” diye ekliyor.
Mürettebatın iki eski üyesi, ABD’li kaptan ve İsviçreli doktor, 10 Temmuz 1985’i hatırladıklarında alçak sesle konuşurlar. Pereira’nın ölümü onun hayatını şekillendirdi ve tüm ulusu iliklerine kadar utandırdı.
Pereira, Fransız istihbaratı çevreyi korumaya kararlı insanları taşıyan bir gemiyi batırdığı için öldü. “Gökkuşağı Savaşçısı” mürettebatı, Güney Pasifik’teki Fransız nükleer testlerini bozmak için Mururoa’ya yelken açmayı planladı. Çevre aktivistleri, atolün etrafındaki askeri dışlama bölgesini alenen işgal etmeyi planladılar – ancak bu, Fransızların ne pahasına olursa olsun engellemek istediği tam olarak buydu. “Bir görevimiz vardı”
“Grande Nation“, 1966’dan beri Fransız Polinezya atolünde nükleer testler yürütüyor. Yüzey patlamaları başlangıçta adaları kirlettikten sonra, Fransızlar uluslararası baskıya yanıt olarak 1974’te testleri yer altına taşıdı. O sırada Willcox, Hudson Nehri’nin korunmasıyla hâlâ ilgileniyordu.
1981’de Amerikalı Greenpeace’e geçti – önce dümenci olarak, ardından 1978’den beri çevre örgütü için yelken açan bir gemi olan “Rainbow Warrior” un kaptanı olarak. Willcox, “Bir yandan denizde yaşamak, diğer yandan anlamlı bir şey yapmak: Kombinasyon benim için mükemmeldi” diyor. Biedermann gemideki atmosferi “Dünyanın her yerinden geldik, dahil olmak istedik, macera arıyorduk. Bir görevimiz vardı” diyor.
“Gökkuşağı Savaşçısı” Yeni Zelanda’ya ve ardından Mururoa’ya gitmeden önce, Greenpeace aktivistleri önce Pasifik’teki Rongelap Atolü’ne gittiler. Sakinleri, ABD’nin komşu Bikini Atoll’da yaptığı nükleer testlerin sonuçlarından büyük ölçüde zarar gördü.
Doktor Biedermann, “İnsanlar serpintiyi sahile düşen beyaz kar olarak tanımladılar. Sadece kaçmak istediler” diyor. Mayıs 1985’te, “Gökkuşağı Savaşçıları” gemisi Rongelap’ın yaklaşık 300 sakinini ışınlanmayan Mejato adasına tahliye etti. O zamana kadar, kod adı “Satanique” (“şeytani”) olan Fransız istihbarat operasyonunun planlaması tüm hızıyla sürüyordu.
Aylar önce, Fransız dış istihbarat servisi DGSE, Mururoa önünde çevreciler tarafından yapılacak protesto eylemi hakkında bilgi almıştı. Nisan sonunda, gizli servis ajan Christine Cabon’u Auckland’daki Greenpeace ofisine kaçırdı.
“Gökkuşağı Savaşçısı” 7 Temmuz’da oraya vardığında, “köstebek” nükleer karşıtı gösterinin ayrıntılarını çoktan, saldırının titizlikle planlandığı Fransa’ya göndermişti. 10 Temmuz akşamı vakit gelmişti.
Saat 20:30 civarında, muharip yüzücüler suya kaydılar, “Gökkuşağı Savaşçısı”na doğru daldılar ve patlayıcı mayınları yerleştirdiler: biri kardan miline, biri makine dairesinin dış duvarına. Bu sırada mürettebatın bir kısmı, geminin içinde bir aktivistin doğum gününü çikolatalı kek ve bira ile kutladı.
Bununla birlikte, 27 mürettebat üyesinin çoğu o akşam gemide değildi: Denizde birkaç ay geçirdikten sonra, karada özgürlüğün tadını çıkarıyorlardı – gece yarısından kısa bir süre önce, zaman ayarlı bombalar patladı. İlk patlama Willcox‘u derin uykusundan uyandırdı.
Greenpeace Rainbow Warrior’un karnında mahsur kaldı
„İlk başta düşündüm ki, başka bir gemiyle çarpıştık. Her yer karanlıktı, patlama gemideki jeneratörü mahvetmişti. Kıyafetlerimi bulamayınca koşarken havlu bağlayıp makine dairesine koştum. Orada karşılaştım. Davey Edwards.
„Bitti, Pete!“ diye bağırdı. Tekne gitti!‘ Herkese uyanmasını emrettim. O sırada ikinci bomba patladı. Hemen herkesin karaya çıkması için bağırdım. İskelede dururken şunu fark ettik: Fernando orada değil.
Yan taraftaki gemiden yükselen hava kabarcıklarına baktım ve inanamadım. Fernando oradaydı, geminin ambarına hapsedilmişti.
Mürettebat şok oldu ve aynı zamanda polisin şüpheleriyle uğraşmak zorunda kaldı: „Bazıları başlangıçta saldırıyı bir tür tanıtım gösterisi olarak bizim yaptığımızı düşündü“ diyor Willcox. Müfettişlerin davranışları ancak ertesi sabah, dalgıçlar dışarıdan yerleştirilen bombaların gemiyi yok ettiğini anlayınca değişti.
Olaya atanan özel birim aradıklarını çabucak buldu: 10 Temmuz akşamı, bir yat kulübünün gece bekçileri, lastik bir bot ile bir teslimat kamyonu arasında gidip gelen iki adam gözlemlediler. Beyaz Toyota‘nın numarasını yazdılar: LB 8945.
Saldırıdan iki gün sonra, sözde İsviçreli bir çift aracı bir araba kiralama şirketine verdi ve hemen tutuklandı. Bunlar Binbaşı Alain Mafart ve Yüzbaşı Dominique Prieur‘du: iki kıdemli DGSE ajanı.
Fransız gazetesi „Le Monde“, güçlü bir nükleer ulusun o zamanlar henüz önemsiz olan bir çevre örgütüne karşı gerçekleştirdiği inanılmaz terör eylemiyle „Pireye karşı balyoz“ diye alay etti.
Fransız hükümeti haftalarca herhangi bir sorumluluğu reddederken, medya yavaş yavaş tüm gerçek gün ışığına çıkana kadar araştırdı. Ancak o zaman bile çok az şey oldu: Savunma Bakanı Charles Hernu ve gizli servis şefi Pierre Lacoste kovuldu.
Ancak üst düzey hükümet görevde kaldı ve destekçileri Mafart ve Prieur‘u serbest bırakana kadar Yeni Zelanda‘yı ekonomik baskı altına aldı. 1987 gibi erken bir tarihte, on yıl hapis cezasına çarptırılan Yeni Zelanda gizli servis ajanları yeniden serbest kaldı. Fransa‘ya döndüklerinde askeri nişanlarla onurlandırıldılar ve terfi ettiler.
Ve mürettebat üyeleri? Biedermann ve diğerlerinin çoğu daha sonra kendi ülkelerine geri döndüler. Bu arada, Kaptan Willcox yeniden yelken açtı: Eylül 1985‘in başlarında, o ve Grace O‘Sullivan, Greenpeace gemisi „Vega“ ile Mururoa Atolü‘ne yelken açtı. „Fransızlara kazanmış olma hissini vermek istemedik“ diyor.
Fransız hükümeti
Saldırıdan yalnızca Greenpeace galip çıktı: Örgüt tüm dünyada popülerlik kazandı. 1995‘te Fransızlar, Mururoa‘daki nükleer testleri sonlandırdı. İki yıl sonra dönemin gizli servis şefi Lacoste, anılarında eski Başkan François Mitterand‘ın „Satanique Operasyonu“ndan haberdar olduğunu ortaya çıkardı ve onay verdi.
Biedermann öfkeyle, „Mitterrand her şeyi en başından onayladı,“ diyor. İsviçreli, özellikle 10 Temmuz‘daki bir anma etkinliği için Yeni Zelanda‘ya uçmayı ekolojik bulmuyor: 30. yıldönümünde oğluyla bisiklete binecek.
Ayrıca Biedermann, „Gökkuşağı Savaşçısı“ hakkında zaten yeterince düşünüyor: Akşamları oturma odasında viskisini koyduğu devasa tahta blok, geminin direğinden geliyor. Willcox ayrıca enkazın bir parçasını da emniyete aldı – bir lumboz, bodrumunda saklanıyor. „Bir gün onu ön kapıma asacağım“ diyor.
Ancak nostalji için hala zaman yok: 10 Temmuz‘da kaptan, Avustralya‘dan gelen tehdit altındaki Büyük Bariyer Resifi‘ni korumak için „Gökkuşağı Savaşçısı III“e binecek: „Gezegeni kurtarmak benim işim.“ Yüzbaşı Willcox sohbette ilk kez gülüyor.