Bai Si – Özel Öğrenci Olma Sanatı
Geleneksel öğretilerde öğrencinin yanı sıra "iç halka öğrencisi" kavramı bulunur. Sifu ile daha yakın (aileden) ilişkide olan ve sifu ve öğretiyi önceliğinde tutarak devamını sağlayan öğrencilere verilen bu sıfat, sadece seçkin ögrencilere verilirdi ve edinilmesi hayli zor ve özel bir pozisyon idi. Usta-çırak ilişkisini daha iyi tanıtmak için böyle bir ögrencinin nasıl seçildiği ve kabul edildiğine değinmeyi yararlı gördüm.Geleneksel kung fu'da "özel öğrenci" kabulü önemli bir konu idi. Öğrenci olarak sadece sifu'yu değil, ait olunan stilin temsili söz konusuydu. Bu yüzden öğrencinin üzerinde önemli bir sorumluluk bulunuyordu. Bir müsabaka kaybedildiğinde, yanlış kişilerle bir araya geldiğiniz, öğretinin veya sifu'nuzun isteklerini yerine getirmediğiniz için stile, kung fu ailenize ve kendinize onursuzlukla utanç getirmiş olurdunuz. Sifu'nun, bağlı olduğunuz stilin ve okulun bir yansıması olmanız gerekirdi. Öğretinin ve sifu'nun evladı kabul edilmek biçok anlamı taşırdı ve pek hafife alınmazdı.
Bir iç halka öğrencisi olarak kabul edildiğinizde birçok açıdan sifu'ya gerçek çocuğundan daha yakın olurdunuz. Bir bilginin sakınılması olmaz, özel alaka gösterilir, sifu, bilgiyi öğrenip iyice anlamanız ve yaşamınıza aktarmak için büyük yükümlülük alırdı. Öğretinin içinde yer alan şifalı bitkiler, dim mak, hareketler, vuruş noktaları veya kung fu teknikleri gibi okula özel "sırlar" bu öğrenciye açıklanırdı. Sifu, her zaman iç halka öğrencisinin sorularına veya problemlerine açık olurdu; bunların illa Kung Fu ile ilgili olmaları da gerekmezdi. Sifu'ya kung fu'yla ilgili tüm konularda eşlik eder, o bulunamadığında onu temsilen gitmesi icap ederdi. Bir etkinliğe gitmek isteyip istememeniz söz konusu olmaz, sadece giderdiniz. Günümüzde işe gitmeme gerekçeleri hasta olmak, ailevi sebepler veya diğer yükümlülükler sebebiyle -her ne kadar gerçek olsalar da- söz konusu olmazdı. Bu, aynı zamanda sifu'nun eğitiminiz konusunda size karşı daha katı olmasını, diğer izdeşlerinizle kıyaslandığında daha yoğun çalışmanızı, okulun günlük açılmasından sorumlu olmanız ve sifu'nun talebiyle eğitim mekanıyla ilgili temizlik, tamir ve tanıtım gibi işleri yürütmeniz gerekirdi. Umuma açık tüm etkinliklerde sifu'nun yemeği, rahatlığı ve ödemelerinden bu yakın mürit sorumlu olurdu. Bu yakın müritlik, herkese kolay verilmeyen bir ayrıcalıktı. Bu 'özel kulüb'e girmek bu kadar zor, işleri karıştırdığınızda atılmanız da bir o kadar kolay olurdu. Her zaman sınanmaya tabi olurdunuz ama aynı zamanda kazanımlarınız da büyük olurdu. Sifu tekniğinizin yanı sıra dövüş sanatında ve hayattaki kişiliğinizi özel olarak yoğururdu. Bilgi, sayılı seçkin kişiye verilir ve ya çok çalışarak ya da iyi bir şansla buna muktedir olunurdu.
Bu iç halka öğrencisi olmak için iki yol olurdu, ya seçilirdiniz ya da bu yoldan geçmiş diğer bir öğrenci tarafından önerilebilirdiniz. Sifu, buna değer bir öğrenci olduğunuzu gördüğünde diğer bir iç halka öğrencisini gönderir ve sizin bu 'aileye' katılımınız konusunda bilgilendirilmenizi sağlardı. Kimse hayır, ilgilenmiyorum cevabını vermezdi. Sifu, bu bilgi ve becerilerin paylaşımı için size ilgi göstermiştir. Bu zaman dilimini önemsemeniz iyi olur. Bir kung fu öğretisinde öğrenciliğe kabul edilmek zaten kolay olmayan bir durumdur. Para, kabul edilmek için asla bir kriter olmamıştır. Girseniz bile gerçek bilgiler, kendiliğinden kucağınıza düşmez. Şimdi, mürit seremonisine bakmakta fayda var, sonuçta okula veya stile sifu yüzünden gelmeniz söz konusu. Bu yüzden sifu ve öğreti, eş seviyede görülür ve hatta bazen sifu'nun önemli daha fazladır. Bu kişi, sizi eğitecek, gözetecek, besleyip koruyacak, düzeltecek, rehberlik edip şekillendirecek kişidir. Sifu, öğretinin bedenlenmiş halidir ve sizi aynı hale getirecektir. Sanırım artık bu pozisyonun önemini daha iyi anladınız.
İç halkaya katılmanın diğer yolu da var olan bir iç halka öğrencisinin sizin adınıza sifu'ya yaklaşarak katılma isteğinizi iletmesidir. Bu nomtada sifu ya kabuleder ya da sizi bu andan itibaren uygunluğunuzu ve güvenilirliğinizi gözlemleyerek sifu'nun öğretisini ve 'gizlerini' bu şekilde 'satın alma' niyetinde olup olmadığınızı görmeye çalışır. Sifupek nadiren ortaya çıkıp hayır der. Çek, nakit veya kredi kartı ile her türlü eğitime katılabildiğiniz günümüz eğitim şeklinin aksine öğretiye kabul edilme konusunda son söz hakkı her zaman sifu'ya aittir ve sizden hoşlanmamışsa ne eğitimlere katılma, ne de eğitim mekanına katılmanız mümkün olabilir.
Geleneksel Seremoni
Aday, diğer bir iç halka öğrencisi ya da öneren tarafından uygun prosedür hakkında bilgilendirilir. Her okulun kendi ritüelleri ve prosedürleri vardır ama aşağıda genel kuralları görebilirsiniz.
Tüm öğrenciler bu seremoniye katılır ve öğrencinin kabulü, büyük bir kutlamayla yapılır. Öğrenci, iç halkaya kabul edilirse seremoni bitiminde herkesi bir ziyafete davet eder.
Öğrenciyi öneren, sifu'nun solunda oturur, aday da sifu'nun önünde yer alır.
Daha yüksek mertebedeki iç halka öğrencisi bir bardak çay doldurur ve adaya uzatır. Adaysa bu u sifu'ya uzatır ve çömelir ya da çayı alarak çömelir ve bardağı sifu'nun önünde tutar. Ardından başını eğerek "İsmim ...., babamın ismi ....., ..... şehrinden geliyorum. Alçak gönüllülükle sifu ....'nun müridi/ iç halka öğrencisi olma onur ve özerkliğini talep ediyorum.". Aday, bundan sonra bardağı kaldırır ve sifu'ya uzatır. Sifu, bardağı alır ve içmez, aday, yeminini üç kez eğilerek (kowtow) tamamlar. Öğrenci ve öğretmen arasındaki yemin kişisel bir konudur. Üç eğilme, sifu'ya, ilgili kung fu öğretisine geleneğe bağlılığı içermelidir. Aşağıda buna örnekler bulunuyor...
- “Başka bir sifu’ya bağlı olmayacağıma and içerim. Sifu’mun benimle gurur duymasını sağlamak için elimden gelen herşeye yapacağıma söz veririm.”
- “Sifu’dan başka biriyle çalışmayacağıma, şu andan ölümüme kadar başka bir aileye bağlı olmayacağıma yemin ederim.”
- “Sifu’mu ve öğretiyi onurlandıracağıma, onu takip edip sorgulamadan sözlerini dinleyeceğime, öğretiyi utandırmayacak hiçbir şey yapmayacağıma söz veririm.”
- “Öğretinin eğitimlerini koruyup kollayacağıma yemin ederim.”
- “Kişi olarak sifu’m ..... tarafından .... stili tarafından .... okulunda gelişmeye kendimi adayacağıma yemin ederim.”
- “.... okulumun gelenek ve öğretilerine sadık kalarak devam ettireceğime söz veririm.”
Aday, uygun görüleni üç kez tekrarlar ve eğilir ve sonuncusunda başı eğili kalır ya da üçünü söyledikten sonra üç kez eğilir ya da eğili haldeyken üçünü söyler.
Adayın yeminin dinledikten sonra, sifu adayı kabul etmişse çayı içer. Çoğu okulda aday bu noktada sifu’ya bir hung bao (içinde para olan kırmızı zarf) verir ve sifu yeni iç halka öğrencisinin kalkmasına yardım ederek bu yeni sifu/ öğrenci ilişkisini tasdik eder.
Sifu çayı içtikten sonra yeni öğrenci için bir bardak çay doldurur. Bu çay, genellikle başka bir çaydanlıktan kaynar sıcaklıktadır. Öğrenci, bunu duraksamadan, acı veya rahatsızlık belirmeden içmelidir. Bu, sifu’ya öğrencinin sifu ne kadar talep ederse zorluklara göğüs germeye hazır olduğunu gösterir.
Çayı bir yudumda içen öğrenci, bardağı, diğer iç halka öğrencisine uzatır ve sifu’ya önceden belirlenmiş bir miktarı içeren hung bao’yu uzatır. Bu, kişiden kişiye değişir ve 500$ ila 3000$ (belki daha da fazla) arasında bir rakamdır. Meblağ, eş değerde kağıt paralar halinde verilir. Bu, paranın çoğalmasını ve iyi şans getirmesini belirler. Içinde 4 rakamı içeren ücretler, kötü şans ve hatta ölüm getireceğine inanıldığından tercih edilmez.
Sifu, hung bao’yu aldıktan sonra yeni öğrencinin ayağa kalkmasına yardımcı olur. Ardından sifu “Bu günden itibaren ailemin bir parçasısın ve .... olarak (kung fu aile ismi) anılacaksın” der. Bu andan itibaren yeni öğrenci ailenin her bireyi gibi tüm hak ve yetkilere sahiptir ve eğitimi gerçek anlamda başlamıştır. Bu noktada geleneksel olarak sifu’nun oturduğu ve öğrencinin sifu’nun solunda ayakta durduğu bir fotoğraf çekilir. Öğrenci, fotoğrafta sağ tarafta yer alırsa bu, öğrencinin olabilecek herşeyi öğrendiğini ve kendi yoluna koyularak öğretmeye başlayabileceğini gösterir.
- John Crescione