İsyan, aynı ortamda mevcut bir küme kişinin (çoğunlukla askeri personel veya sefine mürettebatı, sivil polis olsa de) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi hasebiyle ustalıklenen akarsuç. Geçmişte birçok ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası kabil katı cezalarla cezalandırmıştır.[asıl belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, askerî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a geçmek talip İskender, mücadelelardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile karşılaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbürünü de sahilda bıraktı.
Toplumsal problemlerın münasebet evetğu isyanlara en doğru örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.