1995'te kurulan Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) ilk kapsamlı anlaşması olan bu metin, ülkeler arası ticaretin kurallarının basitleştirilmesi konusunda çaba harcanmasını içeriyor.
Anlaşma, dünyanın en yoksul ülkelerinin sattığı mallara gümrüksüz erişim koşullarını iyileştirilmesini de öngörüyor.
Dünya ticaretine bir trilyon dolarlık katkıda bulunabileceği öne sürülen anlaşmanın gelişmekte olan ülkelere tarım teşviklerinin kapsamını geliştirme imkanı vereceği belirtiliyor. Dünya Ticaret Örgütü Başkanı Roberto Azevedo "Tarihimizde ilk defa DTÖ, hedefine ulaştı" dedi.
'Anlaşma zayıf'
Ancak anlaşma öncesinde gelişmekte olan ülkelerin haklarının ilerletilmesi için çaba harcayan bazı örgütler, metnin yeterince kapsamlı olmadığını söylediler.
Anlaşma, ithal mallarla ilgili tarifeler ve vergileri kapsamıyor. Bu konular daha önceki DTÖ görüşmelerinin ana gündem maddesini oluşturuyordu.
Yeni anlaşma uluslararası ticarette masraflar ve gecikmelerin azaltılması için bürokrasinin azaltılmasını içeriyor.
Bazı ekonomi uzmanları, anlaşmanın büyük faydaları olabileceği görüşünde.
Washington'daki etkili bir düşünce kuruluşuna göre, bu anlaşma dünya ticaretine 1 trilyon dolar katkı sağlayabilir ve 20 milyon kişilik istihdam yaratabilir.
Bu kuruluşa göre, uluslararası ticaretteki idari masraflar, gümrük tarifelerinin iki katına karşılık geliyor.
Zengin ülkeler, daha yoksul DTÖ üyelerinin anlaşmayı hayata geçirmelerine yardımcı olmayı kabul etti.
Bali anlaşmasının başka önemli bir boyutu da yoksul ülkelere ürünlerini daha kolay satabilme imkanı vermesi.
Zengin ülkeler ve iyi durumdaki gelişmekte olan ülkeler, yoksul ülkelerden yapılan ticarette tarifeleri indirmeyi kabul etti. (BBC Türkçe)