Böbrek hastalıkları sinsice ilerleyerek ileri evreye kadar belirti vermeyen hayatı tehdit eden önemli hastalıklardır. İlerleyici bir şekilde böbrek fonksiyonlarını bozarak böbrek hasarına yol açarlar. Yaşamı sürdürmek için diyaliz veya böbrek nakli yapılmasına gerek olabilir. Gelişmekte olan ülkelerde maliyet ve ulaşım sorunlarından dolayı, böbrek yetmezlikli hastaların sadece talihli sayılabilecek %5-10’u diyaliz ve böbrek nakli gibi yeterli tedavilere ulaşabilmekte iken, geri kalanı hiçbir tedavi almadan ölmektedir. Kronik böbrek yetmezliği çok yaygın ve tedavisizdir, bundan dolayı tek çare korunmadır. Erken tanı ve tedavi kronik böbrek hastalığının daha kötüye gitmesini engeller, diyaliz ve böbrek nakli gibi son tedavi seçeneklerine gerekliliği geciktirir veya engeller.
Böbrek hastalığından nasıl konulur?
Asla böbreklerinizi yok saymayın. Böbrek bakımı ve böbrek hastalıklarından korunma ile ilgili görüşler şu kategorilerde tartışılmıştır:
1- Sağlıklı kişiler için önlemler
2- Böbrek hastalıklı kişiler için önlemler
Sağlıklı Kişiler için Önlemler
Böbreği sağlıklı tutmak için 7 etkili yöntem:
- Zinde ve aktif olun
Düzenli aerobik egzersizler ve günlük fiziksel aktiviteler kan basıncını ve kan şekeri düzeylerini kontrol altına alınmasını kolaylaştırır. Fiziksel aktiviteler diyabet ve tansiyon riskini azaltır böylelikle kronik böbrek hastalığı riski azalmış olur.
- Dengeli diyet
Taze meyve ve sebzelerden oluşan sağlıklı yiyeceklerden yiyin. Rafine edilmiş yiyecekleri, şekeri, yağları ve etleri diyetinizde azaltın. 40 yaşın üstündeki kişilerde, diyette tüketilen tuz miktarını azaltmak hipertansiyon ve böbrek taşı oluşumunu engeller.
- Kilonuzu kontrol edin
Kilonuzu sağlıklı yiyecekler ve düzenli egzersizlerle dengeleyin. Bu durum diyabeti, kalp hastalıklarını ve kronik böbrek hastalığına neden olan diğer nedenlerden sizi korur.
- Sigara ve tütün ürünlerini bırakın
Sigara içmek ateroskleroza neden olur, böylelikle böbreğe giden kan akımı azalır ve böbreklerin iyi çalışamaz. Ayrıca sigara içmek altta yatan böbrek hastalıklarının daha hızlı ilerlediğini ve böbrekleri bozduğunu gösteren çalışmalar bulunmaktadır.
- Reçetesiz satılan ilaçlar ve ağrı kesicilerden uzak durun
Düzenli olarak reçetesiz satılan ilaçları veya ağrı kesiciler kullanmayın. İbuprofen ve naproksen gibi sık kullanılan ağrı kesiciler, düzenli bir şekilde kullanıldıklarında böbrek zararına ve sonrasında da böbrek yetmezliğine neden olabilirler. Ağrılarınızı böbreklerinizi riske atmadan kesmek için bir doktora danışın.
- Bol su tüketin
Yeterli su içilmesi (yaklaşık günde 3 litre) idrarı arttırır, toksik atıkların atılmasını kolaylaştırır ve taş oluşumunu önler.
- Yıllık böbrek kontrolü yaptırın
Böbrek hastalıkları genelde sessiz hastalıklardır, bu yüzden ileri derecede bozulmadıkça semptom vermeyebilir. Böbrek hastalıklarında erken tanı ve korunmada en güçlü ve en etkin yöntem düzenli böbrek kontrolleri olmasına rağmen, ne yazık ki yeterli oranda yapılmamaktadır. Diyabet, obezite, hipertansiyon veya ailesinde kronik böbrek hastalığı olan yüksek risk grubundaki hastalar yıllık böbrek kontrolleri yaptırmalıdırlar. Eğer böbreklerinizi seviyorsanız 40 yaşından sonra düzenli böbrek kontrolleri yaptırmalısınız. Böbrek hastalıklarında erken tespit ve tanı için en azından yıllık kan basıncı ölçümü, tam idrar tetkiki ve kanda kreatinin düzeylerine bakılmalıdır.