1990 yılında yerleştirilen Hubble uzay teleskobu sayesinde uzayın derinlikleri daha kolay gözlemlenmiştir.
Hubble uzay teleskobunun yerleştirildiği yer aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Doğru Cevap: "C" Dünya'nın yörüngesine
Doğru Cevap: "C" Dünya'nın yörüngesine Soru Açıklaması
20.
Aşağıdakilerden hangisi uzay kirliliğine neden olmaz?
Doğru Cevap: "C" Meteor yağmuru
Doğru Cevap: "C" Meteor yağmuru Soru Açıklaması
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.
Ünite Özeti
YILDIZLAR
Yıldızlar canlı değildir, ama bir canlı gibi doğar, yaşar ve ölür. Ömrü sona eren yıldızlar şiddetli patlamalarla parçalanırlar.
Çevrelerine ısı ve ışık yayan yıldızlar farklı renklere sahiptir. Sıcak yıldızlar mavi ve beyaz, orta sıcaklıktaki yıldızlar sarı, soğuk yıldızlar ise kırmızıdır.
YILDIZLARIN YAŞAM SÜRECİ
Bir yıldızın ömrünün uzunluğu, kütlesine bağlıdır. Yıldızın çok fazla maddesi ve dolayısıyla yüksek bir kütlesi varsa, ömrü daha kısa olacaktır.
Yıldızlar ilk olarak bulutsu olarak meydana gelir. Bulutsular gaz ve toz bulutlarıdır. Bu gaz ve toz bulutları yani bulutsular, uzun bir süre sonra yıldız olurlar. Bunlar büyük kütleli yıldız ve küçük kütleli yıldız olarak ikiye ayrılır. Küçük kütleli yıldızlar önce kırmızı dev olur, sonra gezegenimsi bulutsu olur ve en son beyaz cüce olarak ölür. Büyük kütleli yıldız ise önce kırmızı süper dev, sonra süpernova patlaması geçirerek süpernova, sonra en son olarak ya nötron yıldızı (pulsar) ya da karadelik olurlar.
TAKIM YILDIZI
Gökyüzüne Dünya’dan bakıldığında bir arada bulunan yıldız grupları takım yıldızı olarak adlandırılır.
Büyükayı, Küçükayı, Ejderha, Çoban, Kuzey Tacı ve Orion (Avcı) takımyıldızlardan bazılarıdır.
KUYRUKLU YILDIZLAR
Kuyruklu yıldızlar, birer yıldız değildir. Bu gök cisimlerinin yapısında donmuş halde buz, gaz ve tozlar bulunur. Bu yüzden kirli kartopu olarak da adlandırılırlar.
Kuyruklu yıldızlar, Güneş çevresinde dolanır.Güneş’e yaklaştıklarında içerdikleri bir miktar buz erir be buzla karışmış toz ve taş parçaları serbest kalır.Serbest kalan gaz ve tozlar güneş rüzgarıyla itilir. Böylece kuyruklu yıldızın kuyruk kısmı oluşur.
Kuyruklu yıldızlardan kopan toz ve kaya parçaları Dünya atmosferine girdiklerinde sürtünmenin etkisiyle ısınır ve ince bir ışık çizgisi belirir. Bu doğa olayı halk arasında yıldız kayması olarak bilinir. Buna atmosfere hızla girip yanan meteor da sebep olabilir.
GÖKTAŞI VE METEOR ÇUKURU
Bazı meteorların tamamı yanmadığından yeryüzüne düşen parçaları olur. Atmosfere girerek yeryüzüne ulaşan meteorlara göktaşı adı verilir.
Meteorlar düştükleri yerlerde çukurlar oluşturur. Buna meteor çukuru
Bu çukur Dünya yüzeyi üzerinde oluşmuşsa buna göktaşı çukuru
GEZEGENLER VE IŞIK YILI
Bir diğer gök cimi de Yıldızlar kendileri ısı ve ışık yayarken gezegenler yıldızlardan aldığı ışığı yansıtır. Gezegenler yıldızlardan daha soğuk ve daha küçüktür.
İki gök cismi arasındaki uzaklığı ifade ederken ışık yılı birimi kullanılır. Bir ışık yılı, ışığın boşlukta bir yılda aldığı uzaklıktır. Bir ışık yılı yaklaşık 9 trilyon kilometredir.
GÖK ADA
Ay, Dünya, Güneş, diğer yıldızlar ve bulutsular gök ada adı verilen dev sistemlerin birer üyesidir.
Dünyamızın içinde bulunduğu gök ada, Samanyolu galaksisi olarak bilinmektedir. Bu gök adan sarmal kollardan oluşur. Güneş sistemimiz bu kollardan Avcı kolu’nda bulunur.
EVREN VE UZAY
Gök adaların da içinde yer aldığı gök cisimlerinin tümü, aralarındaki boşluklarla birlikte evreni oluşturur.
Dünya dışındaki evren parçası uzay olarak adlandırılır.
Dünya’mız uzayda Samanyolu galaksisi içersinde yer alan Güneş sisteminde Güneş’e en yakın üçüncü gezegendir.
UZAY ARAŞTIRMALARI
İlk yıldız gözlemleyicileri gördükleri cisimlerin resimlerini mağara duvarlarına çizmişlerdir.
Çinliler gökyüzünü inceleyerek gördüklerini taş ve parşömenlere çizmişlerdir. Böylece, ilk yıldız haritasını oluşturmuşlardır.
Babilliler MÖ 200’lü yıllarda bir çok yıldızın konumlarınız izlemişler, yıldızlara hayvan eşya adlarını vermişlerdir. Merkür ve Venüs gezegenlerini gözlemlemişlerdir.
MÖ 1400’lü yıllarda Antik Mısır Medeniyeti’nde tapınakların üzerine Merkür, Venüs, Jüpiter ve Satürn’ün resimleri çizilmiştir. Eski Mısırlılar festival günlerini belirlemek için Güneş’i, Ay’ı ve yıldızları kullanmıştır.
Ancak gökyüzünü incelemeyi bilime dönüştürenler Eski Yunanlılardır. Yunanlı Hipporkhos yıldız haritalarını bugünküne yakın biçimde çizmiştir.
İlk medeniyetler yıldızların konumlarını yön bulmada, Ay’ın ve Güneş’in konumlarını da zaman belirlemede kullanmışlardır.
1969’da Neil Armstrong,Edwin Aldrin ve Michael Collins adlı üç astronot Ay’a ulşamayı başardılar.
Zamanla gelişen teknoloji sayesinde Mars’a ve Venüs’e uzay sondaları gibi uzay araçları gönderildi.
Mars’ın ve Dünya’nın çevresine uydular yerleştirildi.
Uzay yolculuğu sırasında astronotların yaşamlarını sürdürebilmesi için özel giysiler üretildi.
Uzay çalışmaları sırasında günlük hayatımızı kolaylaştıran teflon, uzayda kullanılan tükenmez kalem ,alüminyum folyo, diş teli gibi araç ve gereçler ile uzay mekikleri, yapay uydular, uzay istasyonları ve özel tasarlanmış giysiler üretilmiştir.
GÖK BİLİMCİ
Holandalı gözlükçü Hans Lippershey, 1608 yılında ilk teleskopu icat etti. Astronomide kullanılabilecek ilk teleskop ise 1609 yılınd,Galileo adlı bir İtalyan tarafından yapıldı.
Galileo gibi teleskoplar yardımıyla gök cisimlerinin hareketlerini ve yapısını inceleyen bilim insanları gökbilimci olarak adlandırılır.
UZAY KİRLİLİĞİ
Yer çekimi olmadan üretilen metaller, cam ve seramikler daha sağlam yapılabilir ve Dünya’da yapılanlardan daha yüksek sıcaklıklara dayanabilir.
Uzayda işe yaramayan roket parçaları, ölü uydular, yakıt tankları ve uzay aracı artıkları Dünya’nın çevresinde dolanan bir hurda yığını oluşturmuş ve bu durum uzay kirliliğine yol açmıştır.