Bütün Yağ Hücreleri Aynı Değildir: Bazıları Kalori Yakar!
Çeviri İçerik Nedir?
Bu yazı, Popular Science isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Özet
Kahverengi ve beyaz olmak üzere iki tür yağ hücresi vardır ve bunların vücuttaki işlevleri farklıdır. Kahverengi yağ hücresi sayısını arttırmak obezite ve diyabeti önlemeye ya da iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Biraz vücut yağına ihtiyacımız vardır ama çok fazla değil; yetişkinliğe ulaştığımızda bu yağlar enerji depolamak için birikir ve istenmeyen yağlı bölgelerimizi oluşturur. Çoğu insan yağ hücrelerinin hepsinin aynı olduğunu düşünür. Aslında, kahverengi ve beyaz üzere iki farklı yağ hücremiz vardır. Görünüşe göre kahverengi yağ hücrelerinin çok işlevsel bir özelliği var ki, o da kalori yakmaları.
Bilim insanları kahverengi yağ hücrelerinin varlığından uzun zamandır haberdardı ama 2009'da yayınlanan bir araştırma kahverengi yağ hücrelerine bakışımızı tamamen değiştirdi. Kahverengi yağ hücreleri, beyaz olanlardan farklı olarak bizi sıcak tutabilmek için ısı üretirler. Bu durum, özellikle titreyerek kendilerini ısıtamayan bebekler için çok yararlıdır. Bundan dolayı, bilim insanları uzun zamandır bu yağ türünün sadece bebeklerde bulunduğunu düşünmekteydi fakat 2009 yılında New England Journal of Medicine dergisinde yayınlanan çalışmalar yetişkinlerin de bu yağdan bir miktar bulundurduğunu ortaya koydu.
Bu keşif, halen devam etmekte olan araştırmalara kahverengi yağ hücrelerinin ne kadar etkili olduğu konusunda fikir verdi. Belki de en önemli soru, kahverengi yağ hücrelerini arttırmanın kilo vermeye yardımcı olup olmadığıdır.
Kahverengi Yağ Hücresi Nedir ve Bu Hücreleri Diğerlerinden Farklı Kılan Şey Nedir?
Beyaz ve kahverengi yağ hücreleri arasındaki ana fark renklerinde yani adlarında yatar. Beyaz bir yağ hücresinin içinde büyük bir yağ damlacığı bulunur. Bu yağ birikintisi hücreye rengini ve ününü verir; enerji depolar ve iç organlarımız için rahat bir yastık görevi görür. Aynı zamanda östrojen (dişisel özelliklerin oluşmasını ve gelişmesini sağlayan hormon) ve leptin (açlığı düzenleyen hormon) gibi bir sürü hormon üretir. Ayrıca, insülin (kandaki glikoz seviyesini düzenleyen hormon) gibi diğer hormonlar için reseptörler (çeşitli uyarıları alabilen özelleşmiş hücre veya hücre grupları) içerir.
Kahverengi yağ hücresi, beyaz yağ hücresinden tamamen farklı bir oluşum gösterir; büyük bir damla yağ değil de küçük ama çok sayıda yağ damlacığı ve çok sayıda mitokondriden oluşur. Bu hücresel güç santralleri, kahverengi rengin oluşmasını sağlayan demir atomları içerir. Bu demir atomları küçük yağ damlacıklarının yakılmasını sağlar. Evet yediğiniz yağları yakan yağ hücrelerine sahipsiniz.
Daha Çok Kahverengi Yağ Hücresine mi Sahip Olmalıyım?
Yağ yakmasalar da beyaz yağ hücrelerinin de çok önemli olduğunu hatırlamakta yarar vardır. Eğer beyaz yağ hücrelerine sahip olmasaydık organlarımız sürekli tehlike altında olurdu. Ayrıca birçok hormonumuzu, dolayısıyla vücut fonksiyonlarımızı düzenleyemezdik. Bütün bu yararlarına rağmen beyaz yağ hücrelerinin aşırı derecede birikebileceğini de akılda bulundurmalıyız. Bu durum özellikle aldığımız kalori miktarı yaktığımız kalori miktarını geçtiğinde yaşanır. Çok fazla beyaz yağ hücresi obezite ve diyabete sebep olabilir. Buna karşın kahverengi yağ hücreleri içlerindeki yağı yakarak fazladan yağın birikmesini engeller.
Araştırmacılar son birkaç yıldır vücuda kahverengi yağ hücresi eklemenin ya da varolan hücreleri hızlandırmanın obeziteyi önleme veya tedavi etmeyi sağlayıp sağlayamayacağını bulmaya çalışıyorlar.
Daha Fazla Kahverengi Yağ Hücresine Nasıl Sahip Olabilirim?
Bilim insanları, henüz kahverengi yağ hücrelerinin bütün sırlarını çözememiş olsalar da bu hücrelerin aktivitelerini arttırmanın vücuda birçok yararı olduğu konusunda hemfikirler. Bunu yapmanın birkaç yolu vardır.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Öncelikle kahverengi yağ hücreleri düşük sıcaklıkta daha aktif olurlar. 2009 yılında New England Journal of Medecine dergisinde yayınlanan çalışmalardan birinde 16-19 °C arasındaki sıcaklıklarda bulunan insanların kahverengi yağ hücrelerinin daha aktif olduğu ortaya çıktı. 2014'de bunu takip eden başka bir araştırmada, 1 ay boyunca 19 °C'de uyuyan insanların kahverengi yağ hücrelerinin 24 °C'de uyuyanlarınkine oranla neredeyse iki katına çıktığı bulundu. Bu katılımcıların ayrıca insülin hassasiyetlerinde de gelişmeler gözlemlendi. Araştırmacılar, uyurken ya da çalışırken sıcaklığı düşürülmüş bir odada bulunmanın sağlığınız için yararlı olacağı sonucuna ulaştılar.
Son zamanlarda yapılan araştırmalar, spor yapmanın da daha fazla kahverengi yağ hücresi oluşturabileceğini ya da zaten var olanları tetikleyerek daha fazla yağ yakmalarına sebep olabileceğini gösterdi. Hatta düzenli spor, beyaz yağ hücrelerini kahverengi yağ hücrelerine bile dönüştürebilmektedir. Düzenli ve normal yoğunlukta spor yapmak yağ hücrelerinizi lehinize çalıştırmanın en kesin yoludur.
Bilim insanları, kahverengi yağ hücrelerinin bütün işlevlerini keşfetmeye ve bu hücreleri vücudumuzda arttırmanın yollarını bulmaya çalışıyorlar. Onların bizi kahverengi yağ makinelerine dönüştürmelerini beklerken, biz sağlıklı seviyelerde beyaz yağ hücresi bulundurmaya devam edelim. Bunu yapmanın yolu da; düzenli spor yapmak, stresi azaltmak ve dengeli bir beslenmedir. Soğuk bir odada uyumak size yağ yakma konusunda yardımcı olsa da, her sabah spor yapmak size çok daha fazla yarar sağlayacaktır.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Neden bazı insanlar solaktır ve neden solakların sayıları azdır?
- Arkadaşlar selam,yeni üye oldum siteye. Cehaletime verin bir soru sormak istiyorum. İnternetten değil de,abone olup okuyacağımız bir dergimiz var mı?
- Zaman neden bazen hızlıca geçerken bazen de 10 dakika 10 saat gibi gelir?
- 21
- 10
- 9
- 8
- 7
- 6
- 6
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/01/2021 20:06:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7777
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Tıp> Dahiliye> Endokrinoloji
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Beslenme Bilimi
- Beslenme
This work is an exact translation of the article originally published in Popular Science. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.