Çernobil: Buhar patlaması riski
Reaktörün altındaki fıskiye havuzları, acil durum soğutma pompaları için büyük bir su deposu olarak ve küçük kırık bir buhar borusu durumunda buharı yoğunlaştırabilen bir basınç söndürme sistemi olarak görev yapmıştır; üst kısmı ise, reaktörün altında, bir buhar tüneli olarak görev yapmıştır. Kırılmış bir boru tarafından salınan buharın buhar tüneline girmesi ve bir su tabakası boyunca kabarcık yapmak için havuzlara yönlendirilmesi gerekiyordu. Felaketten sonra, havuzlar ve bodrum katları, rüptüre edilmiş soğutma suyu boruları ve biriken yangın söndürme suyu nedeniyle su basmış ve ciddi bir buhar patlaması riski oluşturmuştur.
Kaynak: Wikimedia Commons
Ne oldu?
Yakıt içeren kütle tarafından oluşturulan Çernobil corium lavı, reaktörün bodrumuna aktı. Üstte bulunan grafit, yakıt ve diğer materyaller 1200 ° C’den daha yüksek bir sıcaklıkta reaktör tabanından yanmaya başladı, reaktör kaplamasından erimiş betonla karıştırıldı ve lava benzeyen radyoaktif bir yarı-sıvı malzeme olan corium oluştu. Bu karışım zeminden su havuzuna eritilmiş olsaydı, reaktörden daha fazla radyoaktif malzeme çıkaracak olan ciddi bir buhar patlaması yaratabileceğinden korkuluyordu. Havuzun boşaltılması gerekti.
Fıskiye havuzu savak kapılarını açarak boşaltılabilir. Ancak, onu kontrol eden vanalar bodrumda su basmış bir koridorda bulunuyordu. Böylece, dalış kıyafetleri ve dozimetrelerle donatılmış gönüllüler, diz derinliğinde radyoaktif suya girmiş ve valfleri açmayı başarmıştır. Bunlar vardiya amiri Boris Baranov’un eşliğinde mühendisler Alexei Ananenko ve Valeri Bezpalov (valilerin nerede olduğunu bilenler) idi.
Başarı
Sudan çıkıp başarılı olunca, birçok İngilizce haber makalesine, kitaplara ve önde gelen gazetelere yazılan şey şudur, üç kişi bir intihar görevine gittiklerini biliyorlardı, radyasyon hastalığından acı çekmeye başladılar ve kısa bir süre sonra öleceklerdı. Bazı kaynaklar da yanlış bir şekilde orada orada öldüklerini iddia etmişlerdir. Ancak, 2016 kitabı Çernobil’in yazarı Andrew Leatherbarrow’un araştırması, sıkça anlatılan hikayenin büyük bir abartı olduğunu belirledi. Alexei Ananenko (1.kişi), nükleer enerji endüstrisinde çalışmaya devam ediyor ve onu çevreleyen Çernobil medyası sansasyonculuğunun büyümesini istemiyor. Valeri Bezpalov (2. kişi)’un Leatherbarrow (araştırma sahibi) tarafından hala hayatta olduğu görülmesine karşın, 65 yaşındaki Baranov da 2005’e kadar yaşadı ve kalp yetmezliğinden öldü.
Kaynak: Wikimedia Commons
Fıskiye havuzunun kapanmasıyla birlikte, erimenin güçlü bir buhar patlaması yaratması daha az olasıydı. Bunu yapmak için, erimiş çekirdek reaktörün altındaki su tablosuna ulaşmak zorunda kalacaktı. Bunun olasılığını azaltmak için, toprağı stabilize edecek olan reaktörün altındaki toprağı dondurmaya karar verildi. Petrol sondaj ekipmanlarını kullanarak, 4 Mayıs’ta sıvı azot enjeksiyonu başladı. Toprağın −100 ° C’de donmasını sağlamak için günde 25 metrik ton sıvı nitrojenin gerekli olacağı tahmin edilmiştir. Bu fikir çöpe atıldı ve soğutma sisteminin bulunduğu alt oda kurulan beton ile donduruldu.