SU KAYBI
SU KAYBI (Dehidratasyon)
Nedeni: Açlık (gemi batmalarından sonra olabileni gibi), aşırı kusma ve bulantı ile seyreden hastalıklar (kolera gibi), aşırı terleme (fark edilmeyebilir).
Belirtileri: Çocukta, dudaklar, dil ve ağız kurur. Çocuk huzursuzdur ve kustuğu halde, susamaktadır. Ön fontanel (bkz.) çöker ve durum kötüleştikçe, deri, dolaşım yetersizliğinden ötürü, morarır ve çocuğun soğuduğu görülür. Çocuk, uyarılamayacak halde ise, yegane kurtarıcı önlem, damar içi sıvı verilmesidir.
Erişkinde, aşırı susamak, ateş yükselmesi ve baş dönmesi görülür. Hasta, kendini bitkin hisseder, su ve tuz kaybı ile birlikte, kas krampları ve bulantı belirir. Kolerada, deri ve ağız kurur, aşırı susuzluk belirir, kramplar, ilerleyen dolaşım yetmezliği ve idrar azalması görülür.
Tedavi: Çocuklarda, su kaybının etkileri çabuk belirir ve çok tehlikelidir. Çocukta ağır ishal ve kusma varsa, su ve tuz kaybettikçe durumunun kötüleşmesi çok belli olarak görülür ve kusma durdurulamazsa, damar içi sıvı verilmesi gerekir. Su ile beraber sodyum ve potasyum da kaybolduğundan, bu tuzlar da damar içi sıvıyla verilmelidir. Erişkinlerde su kaybı, ameliyat sonrası, özellikle sindirim sistemi çalışması aksamışsa, görülebilir Ve ameliyattan sonraki ilk birkaç gün damar içi sıvılar gerekebilir. Kolera gibi barsak hastalıklarının en kötü etkileri, aşın su ve tuz kaybına yol açmalarıdır ve etkili tedavi ancak ağız veya damar yoluyla sıvı ve tuz dengesinin sağlanmasıyla olabilir.
Çok fazla sıcaklarda aşırı terleme de bitkinlik ve su kaybına yol açabilir. Bu arada, tuz kaybı da olabileceğinden, bu özelliğin de göz önünde tutulması gereklidir.
Önlenmesi: Erişkinde, günlük idrar miktarı 1200-1500 mi. arasındadır. Ilık bir havada fark edilmeyen terleme ve akciğerler yoluyla günde 1000 mi. su kaybedilir. Dışkı ile su kaybı değişkendir. Bu hesaba göre, sıvı dengesini sağlayabilecek en az günlük sıvı miktarı 2500 ml.’dir. Çevredeki su yetersizse, üç kısımda içilecek günlük 500 mi. sıvı ile kişi yaşayabilir. Durum daha da kötüyse ve su çok az ise, günde 250 mi. ile de yaşam sürdürülebilir. Aksine iddialara rağmen, deniz suyu içmek tehlikelidir ve durumun ağırlığını artırabilir. En olanaksız durumda dahi, deniz suyu salık verilmez.