Seçimler öncesi Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan; ekonomiden yolsuzluğa, altyapı yatırımlarından gençlere kadar uzanan geniş bir yelpazede çok sayıda vaatte bulunmuştu.
Bunlar arasında dikkat çeken bazı vaatlerin gerçekleşip gerçekleşmediğini inceledik.
'Faiz, enflasyon, cari açık ve dolar düşecek'
Cumhurbaşkanı Erdoğan, seçim manifestosunu açıklarken "Ahdim olsun ki faiz, enflasyon ve cari açık düşecek" demişti.
AKP de 24 Haziran öncesi yayımladığı seçim beyannamesinde "Ekonomide temel prensibimiz, enflasyonun kalıcı bir biçimde düşük ve tek haneli oranlarda tutulmasıdır. Bu prensiple, fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmek konusundaki kararlılığımız devam edecektir" demişti.
yılda azaldı.
Erdoğan'ın seçim manifestosunu açıkladığı 6 Mayıs 2018'de Merkez Bankası politika faizi yüzde 8'di.
Faiz 1 Haziran'da 16,5'a, 8 Haziran'da 17,75'e, 14 Eylül'de ise yüzde 24'e çıktı.
Böylece Merkez Bankası'nın politika faizi Şubat 2004'ten bu yana en yüksek seviyesine çıkmış oldu.
Enflasyon da benzer bir şekilde artış gösterdi.
Mayıs 2018'de yıllık yüzde 12,15 olan tüketici enflasyonu Ekim 2018'de yüzde 25,24 ile zirveyi gördük ve politika faizi gibi 15 yılın rekorunu kırdı.
Enflasyon o tarihten itibaren bir miktar geriledi ve Mayıs 2019'da yüzde 18,71 oldu.
Erdoğan: Dolar düşecek, bu kadar emin konuşuyorum
Cumhurbaşkanı Erdoğan, seçimden kısa süre sonra doların düşeceğini de açıkladı. Erdoğan 11 Temmuz 2018'de "Dolar düşecek bu kadar emin konuşuyorum" dediğinde dolar/TL kuru 4,87'ydi. Kur, o tarihten sonra tüm zamanların rekorunu kırarak Eylül ayında 7,23'ü gördü. 18 Haziran 2019 itibarıyla kur 5,83 civarında.
Seçimlerden önce AKP, istihdam oranını 2023'e kadar yüzde 53'e, kadınların işgücüne katılım oranını da yüzde 41'e çıkarma vaadinde bulunmuştu.
Fakat son bir yılda istihdam oranı artmadı, aksine azaldı. TÜİK verilerine göre yüzde Mart 2018'de yüzde 47,1 olan istihdam oranı bir yıl sonra yüzde 45,4'e düştü. Kadınların işgücüne katılma oranı ise bir puan yükselerek yüzde 34,4 oldu.
Genç işsizliğini ve ne eğitimde ne istihdamda olanların oranını azaltma vaatleri de gerçekleşmedi. Mart 2018'de yüzde 17,7 olan genç işsizliği bir yıl içinde yüzde 25,2'ye çıkarak Türkiye tarihinin rekorunu kırdı.
Genç nüfusta işsizlik Ocak ayında rekor kırdı
Ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı da yüzde 1,9'luk artışla yüzde 23,7 oldu.
Cemevlerine statü vaadi gerçekleşmedi
AKP'nin son iki seçimdir yayımladığı beyannamelerde cemevlerine hukuki statü tanınması vaadi yer alıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "24 Haziran seçimlerinden sonra demokrasimizi geliştirmeye devam edeceğiz, demokrasiyi bir üst lige çıkaracağız. Cemevlerinin hukuki statü sağlayacağız" diyerek seçim beyannamesinde konuya bir kez daha yer verdi.
1 Kasım 2015'teki genel seçimin ardından tutulmayan bu söz, 24 Haziran'dan sonra da tutulmadı.
Erdoğan'ın vaatleri arasında İstanbul Havalimanı'nın 29 Ekim 2018'de hizmete girmesi de vardı.
Bu vaat 29 Ekim'de kısmen gerçekleşirken havalimanı Nisan 2019'da Atatürk Havalimanı'nın kapanmasıyla tam anlamıyla devreye girdi.
Kanal İstanbul, 3 katlı İstanbul tüneli ve 1915 Çanakkale Köprüsü gibi büyük projelerin de planlanmasına başlanacağı açıklanmıştı.
Çanakkale Köprüsü'nün bir sonraki genel seçime kadar açılması planlanıyor. Son olarak Binali Yıldırım, Ocak 2019'da yaptığı konuşmada köprünün 18 Mart 2022'de hizmete gireceğini söyledi.
3 katlı İstanbul tünelinin ihalesi ise henüz gerçekleşemedi. Geçen yıl Sabah gazetesinin yayımladığı haberde ihalenin Aralık ayında yapılacağı yazılmıştı. Ancak basında yer alan haberlerde son ihalenin 2019 yılına kaldığı yer aldı. Bu süreçte Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı ve Yatırımlar Genel Müdürü Erol Çıtak, Şubat 2019'da görevden alındı.
OHAL kaldırıldı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 24 Haziran'a giderken en önemli vaatlerinden biri olarak Olağanüstü Hâl'in (OHAL) sonlandıracağını açıkladı. Bu vaat 19 Temmuz 2018'de yerine getirildi.
Vadedilen Millet Bahçelerinin de bir kısmı tamamlandı.
Erdoğan seçim öncesinde yolsuzluk ve yoksullukla mücadele için "en önemli hedeflerimiz" demişti.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü'ne göre yolsuzluk konusunda az da olsa bir iyileşme yaşandı.
Ocak 2019'da yayımlanan Yolsuzluk Algı Endeksi'nde Türkiye yıllardır yaşadığı gerilemenin ardından ilk kez iyileşti.
2017 yılında 40 puanla 81. olan Türkiye, 2018'de 41 puanla 78. sıraya yükseldi. Fakat aynı raporda Türkiye'nin 2013 yılından sonra 10 puanlık düşüşle 28 sıra gerilediği de yer aldı.
Örgüte göre Türkiye 2012'den beri en çok gerileyen beş ülkeden biri.