İstanbul'un Cerrahpaşa semti ismini nereden almış, Cerrahpaşa kimdir?
Tıbkı her bireyin adı olduğu gibi ikamet ettiğimiz yerlerinde adları vardır. Cerrahpaşa semtimiz her ne kadar fakultesi ile meşhur olsada ismini tarihten almaktadır. İşte semtin adını nerden geldiği hakkında bilgiler...
Osmanlı zamanında üç şubeye ayrılmıştır; Hekimlik Cerrahlık ve Kemhallık (göz hekimliği) olarak ayrılmıştır. Cerrahlar usta çırak makamları varken hekimler medreselerde öğrenim görüyorlardı. Osmanlı tarihinde iki sadrazam tababet müessesesinde büyüyüp sadaret makamına yükselmişlerdir. Cerrahpaşa semtine adını veren Mehmet Paşa ilk yükselendir diğeri Keçeci Fuad Paşadır tanzimat devrinde hekimlik yapmıştır.
Cerrah Mehmed Paşa Kimdir?
Cerrah Mehmed Paşa'nın nezaman doğduğu ve nereli olduğuna dair herhangi bir bilği yoktur. Öğrendiğimiz kadarı ile Enderun'da büyüdü ve Endurun'da ü cerrahlığı öğrendi. Sultan Üçüncü Murad diye tanıdığımız Şehzade Murad zamanında yeniçeri ağalığından taşra çıkan Mehmed Ağa "" 14 sene Manisa'da yaşadı. Sultan İkinci Selim Han'ın ölümünden sonra şehzadenin yanında İstanbul'da yaşamaya başladı. Sultan Üçüncü Murad ile yakınlığı, padişahın şehzadeliği senelerinden beri devam ediyordu. 1578'de Hâce Gevherî Memluk, Kaptan-ı Derya Piyâle Paşa'dan ölümünden sonra Sultan'la evlendi. Mehmed Paşa 1581'de Rumeli Beylerbeyliği makamına yükseltildi. Boyalı Mehmed Paşa'nın yerine dördüncü, 1584'te de üçüncü olarak tayin edildi. Şubat 1587'de makmından azledildi, ancak aynı senenin haziran ayında eski vazifesine geri verildi. 1589'da Gence Seferi ardından 100 dirhem gümüşten 500 akçe kesilmesi lazımken, 2000 tane ayarı düşük (züyuf) akçe kesilmesi ardından sipahiler ayaklanınca Sadrazam Siyavuş Paşa, Şeyhülislâm Şeyhi Efendi ve Vezir İbrahim Paşa ile beraber vazifesinden el çektirildi.
Mehmed Paşa, yaptığı hatayı Sultan Üçüncü Murad Han'a affettirdi ve 29 Ocak 1593'te tekrardan dördüncü vezirlik makamı verildi. 1595'te tahta Üçüncü Mehmed Han geçti. 1596'da Mehmed Paşa Eğri Seferi sebebiyle Belgrad'da olan ordunun zahiresini temine memur edildi. Eğri Kalesi kuşatmasına 4 Mart 1596'da bulundu. Kuşatma sonrası ikinci vezir ve sadaret kaymakamlığına tayin edildi.Hadım Hasan Paşa'nın 9 Nisan 1598'de azli sonrası sadarete yükseltildi. 05.Oçak 1599'da Mehmed Paşa 1599'da görevinden azledildi. Az bir zaman sonra tekrardan ikinci vezirlik makamına getirildi. 1603'te tahta çıkan Birinci Ahmed Han, ikinci vezir olan Cerrah Mehmed Paşa'yı Yavuz Ali Paşa Mısır'dan gelene kadar sadaret kaymakamlığına getirdi. Ançak paşa nikris hastalığına müptela olduğu için arz günleri haricinde Dîvân-ı Hümâyun'a gidemez hale geldi. Durumu okadar kötüydü ki kendi tertip ettiği ikindi divanına dahi Muvakki'-i Sultânî Hamza Paşa'yı çıkararak gelen şikâyetleri onun üzerinden öğreniyordu. Hastalığının ilerlemesi sonucu vazife Paşadan alınarark Kasım Paşa kaymakamlığa getirildi. Mehmed Paşa 10 Ocak 1604'tehayatını kaybetti ve yaptırdığı caminin haziresindeki türbeye defnedildi.
Mehmet Paşa'ya Neden Cerrah Paşa Denildi?
Sultan Üçüncü Murad Han Osmanlı Devleti tahtında bulunan padişahtı. Sultan Osmanlı Şehzade Mehmed'i için Osmanlı tarihinin en uzun ve gösterişli şenliği olarak bilinen düğünle sünnet ettirecekti. 55 gün boyunca geceli gündüz süren düğünde fakir fukara çocukları, saraydaki bulunan içoğlanlar ve devlet adamlarının evlattları da sünnet ettirilmişti.
Gelibolulu Mustafa Âlî'nin verdiği bilgilere göre "düğünün son günlerine gelindiğinde sıra şehzadenin sünnetine gelmiş, sabah erken saatlerde hamam hazırlanmıştı. Hamam, sünnetten önce vücudun yumuşaması ve hijyeni için gerekliydi. Şehzade Mehmet ve hekimbaşının da dâhil olduğu maiyetiyle hamamda lazım gelen hazırlıkları tamamlayıp, temizlendikten sonra hamamdan ayrılmıştı. Şehzadenin sünnetine zamanı gelmişti. Cerrah Mehmed Paşa Şehzade Mehmeti bizzat kendisi sünnet etmiş. Şehzade Mehmet'in annesi Safiye Sultan'a ve babaannesi Nurbanu Sultan'a altın tepsiler kullanılacak mağzemeleri göndermiş. Sünnette yapıldıktan sonra Sultan Üçüncü Murad Ha , Cerrah Mehmet Paşa'ya 10 bin altın hediye etmiş, valide Nurbanu Sultan ise torunu için ayrıca 3 bin altın göndermiş. Cerrah Mehmet Paşa'ya kıymetli ve değişik değişik kürkler, birçok kumaşla birlikte muhteşem hil'atler ve esvaplar hediye edilmiş. Şehzadenin Sünnetinde kullanılan altın leğen ve ibrik de geri alınmayarak Cerrah Paşa'da bırakılmış. Şehzadenin sünnetinden sonra "Cerrah" lakabı ile anılmış, bu lakabın yanısıra kâh Cerrahpaşa ve kâh Cerrah Mehmed Paşa adları ilede anılmış.
İlginizi Çekebilecek Haberler