İlgili ayetin meali şöyledir:
'Allah, hiçbir adamın içinde iki kalb yaratmamıştır. Kendilerine zıhar yaptığınız eşlerinizi anneleriniz kılmamıştır. Evlatlıklarınızı da öz oğullarınız kılmamıştır. Bunlar ağızlarınızla söylediğiniz mânasız sözlerden ibarettir. Allah gerçeği söyler ve doğru yola iletir. Öyleyse evlatlara babalarını esas alarak isim verin! Böyle yapmak Allah nezdinde daha doğrudur. Eğer babalarını bilmiyorsanız, bu takdirde onları kardeş veya mevlâ olarak kabul edin! Yanılarak isimlerde yaptığınız hatalardan ötürü size vebal yoktur, ancak kalpleriniz kasıt gözeterek yaptıklarınızdan sorumlusunuz. Allah gafurdur/affedicidir, rahîmdir/çok merhametlidir.' (Ahzab, 33/4-5)
Ayette ifade edilen husus, insanların yanılarak veya -bir nesep iddiası olmaksızın- yaşlı bir insanın bir çocuğa 'evladım' veya küçük yaştaki bir kimsenin saygısından ötürü yaşlı birine 'baba' demesinde bir sakıncanın olmadığıdır.
Kur'an'ın başka ayetlerinde de benzer durumlar için de 'insanlar, -kalplerinin kasıt gözeterek- yaptıklarından sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Bakara suresinin 225. ayeti bunlardan biridir:
'Allah sizi yeminlerinizdeki yanılmadan dolayı kınamaz, fakat bilerek/ kalplerinizin kasıt gözeterek yaptığınız yeminlere uymazsanız sizi sorumlu tutar. Allah çok affedicidir, cezayı çabuklaştırmaz (tövbe için fırsat tanır)."
Kur'an'ın, kişilerin yaptıklarından sorumlu olmaları için 'kasıt arayan' bir yargıyı ön görmesi, onun hükümlerinde ne kadar toleranslı olduğunu göstermektedir. Bu hükümler, ancak insanın her zaman yanılgıya veya kasıt aramadan yapacağı hatalara müsait olduğunu bilen Yaratıcısının hükümleridir.
İlave bilgi için tıklayınız: Kalbin sorumluluğu.
'Ancak kalpleriniz kasıt gözeterek yaptıklarınızdan sorumlusunuz.' (Ahzab suresi, 5) ayeti neyi anlatmak istiyor? Bu ayet içimizden geçenlerden sorumlu olduğumuz anlamına mı gelir?
İlgili ayetin meali şöyledir: