Yeme bozuklukları, genel olarak yeme davranışlarında şiddetli ve kalıcı rahatsızlık olup, buna bağlı sıkıntılı düşünce ve duygularla karakterize davranışsal durumlardır. Yeme bozuklukları fiziksel, psikolojik ve sosyal aktiviteleri etkileyen çok ciddi durumlar olabilir. Yeme bozuklukları türleri arasında anoreksiya nervoza, bulimia nervoza, tıkınırcasına yeme bozukluğu, kaçıngan kısıtlayıcı gıda alımı bozukluğu, diğer tanımlanmış beslenme ve yeme bozukluğu, pika ve ruminasyon bozukluğu bulunmaktadır. Mevam Psikoloji Danışmanlığı olarak sizler için bu makalede yeme bozuklukları hakkında detaylı bilgiler derledik.
Yeme Bozuklukları Nedir?
Yeme bozuklukları dünya nüfusunun yaklaşık olarak %5’ini etkiler ve çoğunlukla ergenlik ve genç erişkinlik döneminde başlamaktadır. Bu rahatsızlıklardan birkaçı, özellikle anoreksiya nervoza ve bulimia nervoza kadınlarda daha sık görülür, ancak hepsi her yaşta ortaya çıkabilir ve herhangi bir cinsiyeti etkileyebilir.
- Yeme bozuklukları genel olarak yemek, ağırlık, yemek yemeyle veya belirli yiyecekleri yemenin sonuçlarıyla ilgili endişelerle ilişkilidir.
- Kısıtlayıcı yeme veya belirli yiyeceklerden kaçınma, aşırı yemek yeme, kusma veya müshil kötüye kullanımı, zorlayıcı egzersiz yoluyla kusma dahil yeme bozuklukları ile ilişkili davranışlar bulunabilir. Bu davranışlar, bir bağımlılığa benzer görünen şekillerde ortaya çıkabilir ya da yönlendirebilir.
Yeme Bozuklukları Ne Zaman Ortaya Çıkar?
Yeme bozuklukları sıklıkla diğer psikiyatrik bozukluklarla birlikte ortaya çıkar; en yaygın olarak duygudurum ve anksiyete bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk ve alkol ve uyuşturucu kullanımı sorunlarıdır. Diğer durumlar ise şu şekilde sıralanabilir;
- Kanıtlar, genlerin ve kalıtsallığın, bazı insanların yeme bozukluğu için daha yüksek risk altında olmasının nedenlerinde rol oynadığını göstermektedir, ancak bu bozukluklar, aile öyküsü olmayanları da etkileyebilir.
- Tedavi psikolojik, davranışsal, beslenme ve diğer tıbbi komplikasyonları ele almalıdır.
- Sonuncusu, yetersiz beslenmenin veya kalp ve gastrointestinal problemlerin yanı sıra diğer potansiyel olarak ölümcül durumları içeren temizleme davranışlarının sonuçlarını içerebilir.
Tedaviye karşı kararsızlık, yeme ve kilo ile ilgili bir problemin inkâr edilmesi veya yeme alışkanlıklarını değiştirme endişesi nadir değildir. Ancak uygun tıbbi bakım ile yeme bozukluğu olanlar sağlıklı beslenme alışkanlıklarını sürdürebilir, duygusal ve psikolojik sağlıklarını geri kazanabilirler.
Yeme bozuklukları, herhangi bir zamanda, çoğu zaman 12 ila 35 yaş arasındaki kadınları olmak üzere dünya üzerinde birkaç milyon insanı etkiler. Başlıca üç ana yeme bozukluğu türü vardır: anoreksiya nervoza, bulimia nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu.
Yeme bozukluğunun tek bir belirtisi yoktur, ancak kırmızı bayraklar vardır.
Yeme bozukluğunun tek bir nedeni yoktur. Yeme bozuklukları, diğer birçok psikiyatrik durum gibi, genellikle ailelerde kümelenir ve artık genetik yatkınlığın yeme bozukluğu geliştirme riskinde önemli bir rol oynadığı kabul edilmektedir.
Bir yeme bozukluğunun tedavisi zordur. Yönlendirilmiş ve zorlayıcı hale gelen davranışları kesintiye uğratmayı ve bunu yaparken kaygının üstesinden gelmeyi içerir. İyileşme, tıp ve ruh sağlığı uzmanlarının yanı sıra aile, arkadaşlar ve diğer sosyal destekleri içeren bir ekip gerektirir.