Taslak Uluslararası Ticaret Antlaşması'nı veren karar için silah (ATT) - Nihai statü, Nisan ayında BM Genel Kurulunda 154 eyaletinde oy kullandı. Suriye, İran ve Kuzey Kore belgenin kabulüne karşı çıktılar. Rusya, Belarus, Bolivya, Venezuela, Çin ve Küba dahil olmak üzere 23 ülkeleri çekimser kaldı. Anlaşma Haziran 3'te imzaya açılacak ve elli BM üye ülkesi tarafından onaylanması şartıyla yürürlüğe girecek.
Silahsızlanmayı ve barış mücadelesini politikalarının merkezine koyan devletlerin, oy kullanmamaları ve kaçınmaları için hiçbir nedenleri olmadığı görülüyor. Ancak gerçek şu ki, sorun yalnızca ilk bakışta basit görünüyor. Dahası, her türlü konvansiyonel silah anlaşmanın kontrolü altına girmekte olup, askeri teçhizata yönelik mühimmat ve yedek parça ihracatı için de yürütülecektir.
Moskova neden zaman geçirdi? Diplomatlarımız taslak anlaşmaya, silahların yeniden satılmasının kabul edilemezliği ile ilgili bir hüküm eklemeye çalıştı; örneğin, ithalatçı tarafından edinilen silahın üçüncü ellere düşmeyeceğini belirten bir son kullanıcı sertifikasının getirilmesi. Bu durumda, dünyanın herhangi bir bölgesinde herhangi bir ihtilaf bölgesinde belirli bir silah tipinin ortaya çıkmasını istemek kiminle olacaktır. Diğer tekliflerimiz arasında, cumhurbaşkanı'nın izni olmadan silah ihraç etmenin imkansızlığı da yer alıyor. Yani, ülkemizde geleneksel olduğu gibi. Girişimlerimizden bir diğeri de, sözleşmedeki silahların izinsiz devlet dışı aktörlere teslim edilemeyeceği kuralını belirlemektir.
Ancak, Rusya'daki değişiklikler dikkate alınmadı, BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon, oylama sonuçlarını memnuniyetle karşılayarak belgeyi dengeli ve dayanıklı olarak nitelendirdi.
Öfori dışında bir şey vardı. Batılı STK'ların aktivistleri, oylamadan önce BM merkezinde bir “performans” sergilediler, askeri teçhizat maketlerini komşu evlerin çatısına “insanları öldürüyor” yerleştirdiler.
Bu tür bir belge hazırlama önerisi, LN Walesa, Dalai Lama ve Latin Amerika'daki eski Kosta Rika Oscar Arias'ın Latin Amerika'daki Batı politikasının liderlerinden biri olan 1997'te zaten yapıldı. Bu fikir çok güzeldi: "Silah yerine petrol". En yoksul ülkelerde, insanların öldüğü için silah tedarikinden kaçınmanın gereğini şiddetle savundular. Nüfusun çoğunluğunun günde yaklaşık bir dolar kaldığı yerde. Aynı zamanda, hiç kimse Batı ülkelerinin nüfuslarını yoksulluk haline getirerek, eski sömürgelerinden hiçbir şey için kaynakları pompalama fırsatından mahrum kalmalarını istemeye başlamıştı. 2007 yılında, Rusya'ya karşı her zaman önyargılı olan İngiliz Dışişleri Bakanlığı'nın başkanı Jack Straw, bu antlaşma için lobi faaliyetine başladı.
Şimdi fikir "olgunlaşmış". Moskova'ya kaba görünüyor, ancak Batı ülkeleri tamamen memnun.
Gerçek şu ki, “demokratik ülkelerde”, devlete ek olarak, büyük ulus ötesi şirketlerin de silah satma hakkı var.
Örneğin, Güney Kore, en son F-35 avcı bombardıman uçaklarını ABD ile bir devlet olarak değil, Lockheed Martin Corporation ile tedarik etmek için bir anlaşma imzaladı. Uygun, daha az bürokrasi gibi görünüyor. Fakat sonuçta, yetkililer tarafından kontrol de var; bu nedenle, tüm silah satış işlemlerini devlet düzeyinde yetkili kuruluşlara devretmeyi önerdik. Bu arada: Bu durumda, çeşitli yabancı işadamları savunma araştırma enstitülerimiz için çift kullanımlı teknolojilerin geliştirilmesi için bir sözleşme yapmayı teklif edemedi.
Bununla birlikte, ifadelerin Batı versiyonu şöyle geçti: “Bu Antlaşma, Taraf Devlet'in bu geleneksel silahların sahibi olması şartıyla, bir Taraf Devlet tarafından veya taraflarca yapılan geleneksel silahların uluslararası hareketi için geçerli değildir.” Anlaması zor, o yüzden açıklamak zorundasın. Varsayımsal bir durum: Vatandaşlarının kurallarından memnun olmayan “sakinleşmek” için bir Afrika diktatörü benzer düşünen bir komşunun silahlarını “kiralar”. Ve sadık birimlerin eline geçer. Ve bunlar, sırayla, "asiler" den kaçıyorlar. Anlaşmanın şu anki versiyonuna göre, silahları sağlayan makamların hatası yok.
Rus versiyonu geçmiş olsaydı, böyle şeyler prensipte var olamazdı - yalnızca devlet organları bir tedarikçi ve silah alıcısı olarak hareket etmelidir.
Ne de olsa Moskova, "yasadışı trafiğe silah sapma ya da keyfi sapma riskleri arttığında" vurgu yapmayı teklif etti. Ama - olan, olan şey.
Belgenin bir başka hükmü, silahların “uluslararası insancıl hukukun ciddi şekilde ihlal edilmesini taahhüt etmek veya kolaylaştırmak için” teslim edilmemesi gerektiğidir. Ve ayrıca - eğer uluslararası anlaşmalarda yer alan insan haklarını ihlal etmek için kullanılabilirse. Ayrıca “soykırım eylemleri, insanlığa karşı suçlar veya diğer savaş suçları işlemek için kullanılırlarsa” silah ihracatına izin vermenin yasaklanmasına ilişkin bir hüküm bulunmaktadır.
Konumumuzu açıklayalım. Yeni özel BM sekreteryasında geliştirilecek kararlar temelinde anlaşmanın hükümleri uygulanacak. Belirsiz ölçütlere göre, ithalatçı ülkelerde Rus ya da Çin silahlarının ne kadar yasadışı kullanıldığına karar verecek olan o olacak.
Batılı uzmanların nesnel değerlendirmeleri için umut etmek aptallık olur, aynı Suriye'de denizaşırı ortaklarımız teröristlere “özgürlük savaşçıları” diyorlar. Bu, örneğin, silahlarımızın Suriye'ye meşru bir hükümete transferinin imkansız hale geleceği anlamına gelebilir.
Elbette, hiç kimse Rusya'yı itiraz etme hakkından mahrum bırakmaz, ancak o zaman BM Genel Kuruluna bir “cümle” gönderilebilir. Basit oylama ile karar alır ve Güvenlik Konseyi'nin aksine veto yapmayız. Bu nedenle, biz performans göstermeliyiz, uymak zorunda kalacağız. Ve bu doğrudan ulusal çıkarların ihlalidir.
Belge aynı zamanda kötü şöhretli Batılı siyasi doğruluktan kaynaklanan saçmalıklarla doludur. Örneğin, ihracatçı devletlerden biri, silahlanmalarının işlediği “ciddi toplumsal cinsiyete dayalı şiddet eylemleri” riskini dikkate almaya çağırdı. Yani, söyleyemezsiniz, tanklarKadınları vuracaklarsa. Yazarlar, Batı toplumunun feminist olarak ilgili kısmından önce başka bir reverans yaptılar. Muhtemelen, dini şiddet, silahlı çatışmalar sırasında kültürel mülkiyetin tahrip olma riskinin yüksek olması hakkında konuşmak daha uygun olacaktır. Anlaşmanın yazarları için bunların hiçbiri mevcut değil, sadece anlık siyasi çıkarlar var gibi görünüyor.
Bu anlaşmanın kabulü, faydacı sebeplerden dolayı bizim için dezavantajlıdır. ATT'de “silahsızlanma, demobilizasyon ve yeniden entegrasyon programlarını yönetmek, model yasalar oluşturmak ve etkili uygulama yöntemleri oluşturmak için devletlerarası işbirliği düzenlenecek” konulu geçişler var. Etkili bir uluslararası kuruma dönüşen anlaşmanın sekretaryası da denetleyecek.
Bununla birlikte, uygulamanın gösterdiği gibi, bütün BM birimlerindeki Rus temsilciler büyük talep görmemektedir. Böyle bir kontrol organının oluşturulması, mahkemenin çoğu zaman ülkemize karşı dost olmayan kişilerce yönetileceği anlamına gelecektir.
Bu yüzden Rusya, anlaşmayı mevcut haliyle desteklemedi. Belge çok güzel sözler içeriyor, Moskova özellikleri sundu. Dışişleri Bakanlığı Güvenlik ve Silahsızlanma Dairesi başkanı Mikhail Ulyanov, MTTO'ya “zayıf ve özensiz bir belge” dedi. Elbette, sözleşmenin hazırlayıcıları hapı tatlandırmaya çalıştılar: belgenin yürürlüğe girmesinden altı yıl sonra “herhangi bir taraf devletin değişiklik önerebileceğini” öngören bir hüküm içeriyorlardı. Bu kadar uzun süre beklemeye gerek yok, bugün Moskova’nın tekliflerinin dinlendiği ve kabul edilmeyeceği açık. Son zamanlarda yapılmadığı gibi.
Şimdi Batı, Rusya’yı dünyadaki askeri çatışmaları “söndürmek” konusundaki isteksizlikle daha aktif bir şekilde suçlayacak. Aynı zamanda, katılımcılarına silah sağlama hakkını saklı tutar.