Kuzeybatı Suriye'de Yerinden Edilenler: Dayanıklılığı Artırma
Bir zamanlar Raghda, eşi ve üç çocuğuyla Suriye'nin Halep ilinin güney kırsalındaki güzel evlerinde iyi bir hayat yaşıyordu. Evde düzenlenen aile toplantılarını ve ramazan kutlamalarını çok severdi.
Bugün ise üç kızını kendi başına geçindirmek ve onlara eğitim verebilmek için Suriye'nin kuzeybatısındaki kamplardan birinde, küçük perakende işini büyütme hayali kuruyor.
Suriye'de çatışma çıktıktan iki yıl sonra hayatı alt üst oldu. Kocasını sayısız bombalamalardan birinde kaybetti ve Halep'in kuzeyine kaçmak zorunda kaldı. Bölgedeki bombalamalar durduktan sonra, yarı hasarlı evine döndü. İşe ilk o zaman başladı. Biraz borç aldı ve evinin içinde oluşturduğu küçük bir dükkanda satmak için basit ev eşyaları satın aldı. Çok geçmeden insanlar onun dükkânından alışveriş yapmaya başladı ve yavaş yavaş ailesinin geçimini sağlayabilecek bir konuma gelmeye başladı.
“İstikrarlı” yaşamları uzun sürmedi. 2019'da bombalamalar yeniden başladı; onu ve kızlarını tekrar yerlerinden etti. Halep'in kuzeyindeki IOM destekli kamplardan birine yerleşti ve her şeyi geride bıraktı. Dükkânını kaybetmek en tatsız kısmıydı çünkü bu aynı zamanda Raghda'nın en büyük hayali olan, kızlarına eğitim verme fırsatını da kaybetmek anlamına geliyordu.
“Kızlarımın eğitimi benim için en önemli şey. Babalarına, kızlarımızın eğitimi için çalışacağıma dair söz verdim. Kocam ve ben eğitimimizi tamamlayamadık. Ben sekizinci sınıfta okulu bıraktım ve kocam sadece liseyi bitirdi. Ama ben çocuklarımın üniversitede yüksek öğrenim görmelerini istiyorum,” diyerek hayallerini paylaşıyor Raghda.
Hayalini gerçekleştirmek için perakende işine geri dönmeye karar verdi ve kampta satmak için bazı ev gereçleri aldı. Ama bu sefer işi çok fazla para getirmedi; kızlarının okul ulaşım masraflarını güçlükle karşılayabiliyordu. Buna rağmen vazgeçmedi. Bir iş geliştirme hibesi için IOM'e başvurdu ve başarılı oldu.
“Başvurumun kabul edildiğini öğrendiğimde kızlarım ve ben çok sevindik. Başlangıçta, proje geliştirme ve yönetimi konusunda üç günlük bir eğitim aldım. Ondan sonra işime başlamak için nakit hibe aldım,” diyor Raghda.
Raghda bir kez daha denemeye ve bir ev gereçleri mağazası açmaya karar verdi. Şimdi dükkânı oldukça geniş bir ürün yelpazesi sunuyor ve biraz gelir elde etmeye başladığı için girişiminin ilk sonuçlarından memnun.
“Projenin en güzel yanı, artık kızlarıma Allah'a şükür biraz harçlık verebiliyor olmam. Kızlarım artık yaşıtları gibi oldukları için mutlular ve okuldan ihtiyaç duydukları herşeyi alabiliyorlar. Daha fazla kazanırsam bayramdan önce onlara kıyafet alacağım, çok mutlu olacaklar” diye seviniyor Raghda.
Ramazanda dükkânını dört-beş saat açıyor ve iftar vaktinden önce hazırlanacak yiyecek almak için pazara gidiyor.
Raghda gibi yerinden edilmiş birçok kişinin ekonomik dayanıklılığını artırmak, IOM Türkiye ve ortaklarının önceliklerinden biri. SCHF ve Japonya'nın desteğiyle IOM Türkiye, Suriye'nin kuzeybatısındaki küçük işletme sahiplerine eğitim ve mali destek sağlamaya devam ediyor.