Ankara΄da futbolun, 1917-18΄den itibaren oynandığı kabul ediliyor. 20 bin nüfuslu şehrin önce Yahudi sakinleri, sonra başka şehirlerden gelen talebeler, Ankara Sultanisi bahçesinde kaidesiz, kara düzen top koşturmuşlar. Ardından, 1920΄de, ilk takımlar kurulmuş: Sultanî İdman Yurdu, Ankara İdman Yurdu, Anadolu Sanatkârangücü, Talimgâhgücü, Bahriyegücü. Bu takımların çoğu, İstiklâl Harbi dolayısıyla Ankara΄ya gelen askerî talimgâhlara, askerî sanat okulu talebe ve ustalarına dayanıyor. İstiklâl Harbinin kritik zamanlarında bile futbol oynanmaya devam edilmiş Ankara'da. Nizamî bir lig kurulmazdan önce, cuma günleri Cebeci çayırında, halkın ilgiyle izlediği iddialı maçlar oynanırmış. Bir yandan cirit atılan, güreş tutulan bu mesire yerinde, bugün Cebeci Stadı ve Pazar yeri bulunuyor.
Ankara Futbol Birliği΄nin 1921΄de Ankara Ligini oluşturma kararından sonra, Ankara΄da ilk resmî futbol müsabakası 26 Ekim 1922΄de oynanmış. Bu müsabakaya çıkan Anadolu Sanatkârangücü ve Talimgâhgücü takımları, 1923 Ağustos΄unda birleşerek Anadolu-Turan Sanatkârangücü adını alacaktır. Askerî sanayii idareci ve işçilerine dayanan ve 1926΄da İmalat-ı Harbiye adını alan ve kırmızı-beyaz renklerini sarı-lâciverde çeviren bu kulüp, bugün taşıdığı isme ise 1933 yılında kavuşacaktır: Ankaragücü. ²
Ankara΄nın ilk takımlarından biri, "Sultani" takımıdır: Ankara Sultanisi, diğer adıyla Ankara Erkek Lisesi, veya "taş mektep". Bugünkü adıyla: Atatürk Lisesi. Ankara Sultanisi o zaman, şimdiki Yüksek İhtisas Hastanesi΄nin olduğu yerdedir. Sultani müdürü Münif Kemal (Ak), spora ve futbole meraklı bir eğitimcidir. Daha bu okula atanmadan önce, "okullu" bir futbol kulübü kurmayı arzulamaktadır. Kafasında, "Muallimler Birliği" adı vardır.3 Münif Kemal beyin Ankara Sultanisi΄ne atanmasından sonra, beden eğitimi hocası Ekrem beyin yönetiminde iddialı bir okul takımı oluşur. Ekrem bey΄in, İstanbul΄un iddialı takımlarından Altınordu΄da santrhaf oynamışlığı vardır.
Ancak Ekrem beyin bazı yetenekli oyuncuları takıma almaması, futbola tutkun öğrenciler arasında huzursuzluk yaratacaktır. İşte bu huzursuzluk ve öğrencilerin gösterdiği tepki açacaktır Gençlerbirliği΄nin kuruluşuna giden yolu!
Beden eğitimi hocası Ekrem beyin takıma almadığı çocuklardan biri, Ramiz Eren, şöyle anlatıyor: "Ben iki üç arkadaşla beraber birinci takımda oynardım. O zaman daha yaşım küçük ama, 1.80 boyundaydım. Ekrem bey, bizi takıma almadı. Biz de kızdık. Arkadaşlarımızdan Asım adında bir çocuk vardı. Bunun babası Muş mebusuydu.* Babasına anlatmış. Babası ΄sen çocukları çağır΄ demiş. Çağırdı, Asım΄ın evine gittik. ΄Ne diyorsunuz çocuklar?΄ dedi. ΄Amca΄, dedik, ΄bizim yerimize aldıkları o oyuncular iyi oyuncular değil. Biz de kızdık, ne yapalım diye düşünüyoruz.΄ ΄Çocuklar, ben size bir kulüp kuruvereyim mi?΄ dedi. ΄Yalnız΄, dedi, ΄kulübün bir forması lâzım. Tüzüğe yazacağız. Gidin bir forma alın΄. Eskiden bedediyenin üzerinde bir dükkâncı vardı. Oraya gittik. Orada siyah-kırmızılı bir forma bulduk. Hepimiz parayı verdik, birer forma aldık. Gittik eve. Dedi ki Asım΄ın babası, ΄tamam, madem ki gençsiniz, ΄Gençlerbirliği΄ yapıyorum.΄ Gitti bu, Gençlerbirliği kulübünü tescil ettirdi."4 Gençlerbirliği΄nin resmî kuruluş tarihi, 14 Mart 1923΄tür.
Gençlerbirliği renklerini, kıtlığa, darlığa, müşkülâta borçludur buna göre; Halin yanında yer alan Karaoğlan Çarşısındaki o dükkânda, kırmızı-siyahtan başka forma (veya başka anlatımlara göre öğrencilerin evde diktirecekleri kırmızı-siyah basmadan başka uygun malzeme) bulunmamasına... Sultani΄nin bu "asi" 8. sınıf öğrencileri, 20-25 kişidir. Aralarında, Ramiz΄in yanısıra, Mennan, Mazhar, Sait, Kenan, iki Namık, Rıdvan, Hafi, Ruhi, Ziya, Hakkı beyler vardır. İlerki yıllarda Ramiz (Eren) savcı ve Ankara milletvekili, Mennan (İz) komple bir sporcu, Namık (Katoğlu) spor yöneticisi, Namık (Ambarcıoğlu) matbaa sahibi, Rıdvan (Kırmacı) Ankara΄nın ilk fotoğraçılarından, Hafi (Araç) spor mağazası sahibi olacaktır.
Okul dışında kulüp kurmaya girişen öğrencilerin ilk işi, Sultani takımıyla boy ölçüşmektir. Yine Ramiz Eren anlatıyor: "Ankara Lisesi΄ni maça çağırdık. Şimdiki Doğumevi΄nin karşısında mezarlık vardı, belediye orasını kaldırdı, boş bir saha oldu orası. Orada maça çağırdık Ankara Lisesi΄ni. Direk mirek yok, ceketleri çıkardık koyduk, kale yaptık, öyle oynadık. 0-3 yendik şampiyon takımı! Yenince maneviyatımız yükseldi, çok yükseldi. Ondan sonra işte, Gençlerbirliği takım oldu."
"Hamit tarlası" denen arazide yapılan bu maçtan sonra resmî lise takımıyla "Gençler"in birleşmesi eğilimi belirir. Hatta bir rivayete göre, Gençlerbirliği΄ni kuran öğrenciler kırmızı-siyah Ankara gelinciklerinden bir buket yaparak hocalarının gönlünü almaya gidecekler; kulübün rengi o gelinciklerin kırmızı-siyahıyla pekişecektir.
Okul yönetimiyle Gençlerbirliği΄ni kuran öğrenciler arasındaki ihtilâf, Ankara Liginin ilk sezonunun puan cetvelinde de görünüyor. 1922/23 sezonunda Ankara Liginin 5 takımı arasında yer alan Ankara Sultanisi, bu problemler neticesinde zayıf düşmüş kadrosuyla iki maç oynayıp yenildikten sonra ligden çekilmiştir!
7 takımlı 1923/24 sezonunda ise artık Sultani yok, Gençlerbirliği vardır (bazı kaynaklara göre, "Gençler"5). Ancak okul yönetimiyle öğrenciler arasındaki gerginlik hâlâ tam giderilmiş değildir. Okul müdürü Münif Kemal bey öğrencilerin kendisine haber vermeden kulüp kurmasını gurur meselesi yapmıştır. "Asım΄ın babası" olan Muş mebusu, Münif Ak΄ı Kastamonu΄ya tayin ettirerek bu engeli aşmak ister.6 Ancak Kastamonu Sultanisine tayin olan Münif Kemal΄in yerine gelen Celâl bey de "talebelerin hariçte kurduğu" kulübü hoş karşılamaz. Okul öğrencilerinin dışarda futbol oynaması yasaklanır. Bu ihtilâf üzerine, takımın as oyuncularından Mennan bey, çareyi okulu terketmekte bulur, kaydını Ziraat Mektebine aldırır!7 Hatta Gençlerbirliği sahaya takım çıkatabilmek için okul dışından takviye alır. Ancak bu çabalara rağmen, oynadığı 6 maçta yenilmeyen (3 galibiyet, 3 beraberlik alan) Gençlerbirliği, kalan iki maçına takım çıkartamaz.
Eksik maçlarına rağmen, bu ilk sezonunu 4. sırada tamamlar. Bir süre sonra yapılan İdman Cemiyetleri İttifakı Ankara kongresinde, bu gerginlik çözülecektir. Kongreye Ankara Sultanisi adına katılan müdür Celâl bey, delegasyonda yer alan Gençlerbirliği temsilcilerini -yani kendi öğrencilerini- bu kongrede "resmen" kabul etmek durumunda kalır. Ardından, Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı΄nın genel kongresinde, Münif Kemal beyle Gençlerbirliği΄nin vuslatı gerçekleşir. Münif Kemal bu kongreye Kastamonu delegesi olarak katılmıştır. Gençlerbirliğili Sultani öğrencileri, bir çiçekle eski müdürlerini ziyaret ederek gönlünü alırlar ve kendisine kulübün başkanı olmasını teklif ederler. Münif Kemal, gözleri yaşararak kabul eder bu öneriyi. Münif Kemal΄in başkan olduğu, Gençlerbirliği΄nin ilk "gerçek" yönetim kurulunda, şu isimler yer alır: Avni (memur), Cemal (memur) , Hamdi (Lisede Türkçe öğretmeni) beyler, Mennan İz (lise son sınıf öğrencisi), Kemal Sıtkı Tarlan (belediyede memur).
Münif Kemal beyin 9 yıl sürecek olan başkanlığıyla birlikte, Gençlerbirliği΄nde hem gerginlik sona erdi, hem de yükseliş başladı. Kastamonu΄dan Ankara΄ya Maarif Başmüfettişi olarak dönen Münif Kemal, Maarif Vekili Mustafa Necati΄nin kulübü himayesini ve Maarif camiasının birçok üyesinin kulübe üye olmasını sağlayarak, Gençlerbirliği΄nin "okullu takımı" hüviyetini pekiştirdi. Öğretmen okullarından mezun olan yetenekli sporcuların ve futbolcu öğretmenlerin Ankara΄ya tayinini sağlayarak kulübe kazandırması, Münif Kemal Ak΄ın en önemli hizmetiydi. Örneğin izleyen yıllarda Gençlerbirliği΄nin golcüsü olarak sivrilen (sol ayaklı) Fikret (Saltcan), İzmir΄de öğretmenken Münif Kemal bey tarafından keşfedilerek Ankara΄ya ve Gençlerbirliği΄ne aldırılmıştı. ("İzmirli Fikret" olarak anılan Fikret Saltcan, Ankara Hukuk Fakültesini bitirerek avukat olmuştur.) Münif Kemal Ak΄ta, kulüp başkanlığıyla öğretmen kişiliği içiçe geçmişti; oyuncuların tahsil hayatlarını yakından gözetirdi. Ramiz Eren anlatıyor: "926 veya 927 senesinde, Gençlerbirliği΄nden beni millî takıma çağırdılar. Yalnız beni çağırdılar. Münif Kemal Bey vermedi. Dedi ki, Adil ile Fikret΄i de alırsanız, veririm Ramiz΄i, dedi. Sonra beni de çağırıp dedi ki: ΄Oğlum, seni çağırdılar ama sen 10. sınıftasın.Gidersen sınıfta kalacaksın. Doğru değil bu. Bir saat oyun oynayacaksın, bir sene sınıfta kalacaksın. Vazgeç΄ dedi. ΄Peki müdür bey nasıl istersen΄ dedik. Benim yerime Beşiktaşlı Baba Hüsnü΄yü aldılar millî takıma." İzleyen yıllarda da Münif Kemal geleneği sürecek, çoğu üniversiteli olan futbolcuların tahsil hayatını daima gözetmek, Gençlerbirliği idarecilerinin karakteristik bir vasfı olacaktır.
1950'li yillarin baslarindayiz, daha ilk okula gitmiyorum bile.
Bir gun babam, ( hazirlan bakalim oglum maca gidiyoruz ) dediginde isin acikcasi nasil bir tepki verdigimi animsamiyorum.
O gun 4 kisilik cekirdek ailemiz ile beraber Bahcelievler 32. sokak taki evimizden ciktik. Once unlu tarihci Hikmet Feridun Es'in erkek kardesi Ibrahim Es amca ve ogullari ile anneleri Behire teyzemizi aldik, Behire teyze elinde kocaman bir demet gelincik tutuyordu.
Oradan cikip yuruyerek Ankaraguclu Vahdi Ottekin amcamiz ve iki kizi ile esi saadet teyzemizi de yanimiza aldik, cumbur cemaat yuruyerek 19 Mayis stadina gittik.
Babam eski bir Genclerbirlikli ( serce Munir ) ve uzun yillar takim kaptanligini yapmis eski bir sporcu idi. Ayni zamanda doneminin Orta Anadolu kayak sampiyonu ve sirikla atlama sporcusu idi.
Isin ilginc yani tum aile ve akrabalarimiz Genclerbirlikli olmalarina ragmen babam bana bir gun bile bunu soylememisti. Sanirim ozgur iradem ile karar vermemi istiyordu.
Aslinda hem babam, hem de annem Rumeli kokenli ailelerden geliyorlardi ve Istanbul'da dogmuslardi. Ama babam kucuk yasta geldigi Ankara'da ilk kez Hacibayram KARDESLER takiminda futbole baslamis gayri federe olan bu kulupten sonra orta okula basladigi ANKARA ATATURK LISESI ( o zamanki adiyla ERKEK LISESI=Ankara agzi degisi ile DAS MEKTEP ) ogrencisi olunca okulun takimi olan GENCLERBIRLIGI'ne dogrudan gecis yapmisti.
Iste bu nedenle cevremde amca, hala, yenge, eniste, teyze kim varsa hep Gencler'li olmustu.
Esasen o yillarda ( yerel bilinc ) duzeyi cok yuksek idi ve herkes mutlaka bir Ankara takimini tutardi .
Iste o gun ilk gittigim mac efsane ANKARA DEMIRSPOR ile oynanan bir mahalli lig sampiyonluk maci idi. Behire teyze elindeki gelincikleri tribundeki taraftarlara dagitmis ve takim maci 2-1 kazanmis, mac bitiminde hep bir agizdan soylenen YA-YA-YA-SA-SA-SA GENCLERBIRLIGI COK YASA tezahuratlari altinda nese icinde evimize yollanmistik.
Iste o gun, benim GENCLERBIRLIKLIYIM dedigim gun olmustu.
Devam edecek ( vinn kesiliyor, yazdiklarim bosa gitmesin-kismetse yarin devam edecegim )
Hocam bu başlık karışır.Çektik emaneti bekliyoruz çukurda sizi dermişim
Şaka bir yana Gençlerbirliği hem taraftarıyla hemde geçmişiyle bu ülkenin yüzakı kulüplerinden biridir.Hiçbir zaman centilmenlikten ve sportmenlikten ödün vermemişlerdir.Bu onurlu ve aynı zamanda tutarlı olan davranışlarının ve tutumlarının devam etmesini diliyorum.
Ligi sizden alt sırada bitirmek bize biraz koysada sportif açıdanda başarılı olmanızı temenni ediyorum.Sözlerimide şu sözlerle bitirmek istiyorum:Ne kadar Ankaragüçlüysek o kadar Gençlerbirlikliyiz.
Bir gun ilk okul ogretmenim nur icinde yatsin Perihan Bakanoglu sinifta aniden bir soru sordu?
COCUKLAR KIM HANGI TAKIMI TUTUYOR? diye. Tabi bir curcuna koptu. Her kafadan bir ses cikiyordu.
Sanirim ogretmenin dikkatini benim ve bir kac kisinin suskunlugu cekmisti. Bir arkadasimiz Hacettepe'li, bir digeri Ankaraguc'lu oldugunu soylerken onumdeki sirada oturan Sukru ve ben GENCLERBIRLIKLIYIZ ogretmenim dedik. Ogretmenimiz bu 4 ogrenciyi sinifta one cikararak sinifa ( evlatlarim bakin bu arkadaslariniz dogruyu yapiyorlar, kendi sehirlerinin kuluplerini destekliyorlar, ben size de tavsiye ederim ) dedi. Hem cok gururlanmistim hem de kalbimdeki Genclerbirligi sevgisi tescillenmisti.
Aradan gecen surec icinde babamla hemen hemen her maca gittim. Bunlar hemen hemen hep Ankara mahalli lig maclari idi ve stad ( ilk haliyle 19 Mayis ) hep dolu oluyordu. Artik takima da iyice asina olmus oyuncularin adini ezberlemeye baslamistim. kaptan Oguz Aksit'in yani sira Telase Kemal de en favori oyuncumdu.
ASLAN PARCASI GENCLERBIRLIGI'MIZIN OLUMSUZ KADROSU.
1960 yilinda orta okula basladigimda ( TED Ankara Koleji ) bizim Gencler muthis bir ekip olmustu.
Kaleci Selcuk Cakmakli, bekler: Cumali-Aykut, haflar:Oral-Kahraman-Tugay Ozceri ( emekli BM. buyukelcimiz), forlar:Orhan-Burhan- Gurkan-Ozkan-Zeynel ( ruzgarin oglu ). Bu takim Ankara'da onune geleni deviriyordu. Daha yeni baslamis olan MILLI LIG maclari nedeniyle Ankara takimlarinin yanisira Istanbul ve Izmir takimlarinin da yer aldi fiksturde 19 Mayis'ta Galatasaray'i Zeynel'in 3 golu ile ( birisi dogrudan kornerden ) yenmis, akabinde Fenerbahceyi 1-0 geriye dustugumuz macta ( Can Bartu ) iki mukemmel golle 2-1 ile gecmis, Baba Recep'li Nazmi'li Besiktas'i ise korakor gecen bir macta 1-0 yenerek Istanbul kuluplerine Genclerbirligi'ni iyice ezberletmistik.
Simdi Trabzon macini izlemek icin ara veriyorum, devami kismetse yarina.
Musaadelerinizle.
En son Aksit Ozkural tarafından Pzr 24 Ekm 2010, 04:06 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
Bende bir Ankaragüçlü olarak cok severim şehrimizin diğer güzide takımı olan Gençlerbirliğimizi. Hakikaten cok cok kaliteli bir alt yapısı ve temeli vardır bu kulübün. Fenerbahcede samandıra , beşiktaşta nevzat demir tesisleri yokken Gençlerbirliğinin son derece modern tesisleri vardı bu ülkede. hatta uefa kupası için valencia geldiğinde gezdiklerinde hayran kalmşlardı tesislere.O zamanın şartları ele alındığında ,beklemedikleri kalitede tesislerdi o zaman. Şok olmuşlardı adını dahi söyleyemedikleri bir takımın tesislerinin kalitesini görünce. ama bizim popülist medyamız bunları dile getirmemişti. Bizler aramızda herzaman şunu söyleriz ezeli rakibimiz için GENÇLERBİRLİĞİ bir akademidir. ANKARAGÜCÜ ise yaşam şekli... Başarılar dilerim Gençlerbirliğimize.
Az ama nitelikli izleyici sayısı ile Ankara futbolunun başarısı için mücadele eder. 1987 ve 2000'de kupayı alıp sevindirdi bizi .2008 'de kupa finalinde 2 kere avantaja geçmesine rağmen kupayı Kayseri'ye kaptırıp bizleri deli etmişti.Kaybettiği diğer finallerde de üzüntü yaşattı. 3 takımdan hangisini tutarsa tutsun Gençlerbirliği'nin yeri başkadır Ankara futbol takipçisinde. Her zaman severiz takımızı -Beşiktaşlı olsam da-
Ilkokul bitmis, Ted ankara Koleji'nde orta egitime baslanmistir.
Gogsumde sevgili babacigimin hediyesi Genclerbirligi rozeti artik lacivert renkli Ankara Koleji ceketinin uzerindeki okul armasinin ustunde piril piril parlamaktadir tipki 19 Mayis'ta firtina gibi esen 60'li yillarin olumsuz delikanlilari gibi. Tam artik maclara kendi basima gitmeye baslamisken babam gorevli olarak Izmir'e atanmistir. Mecburen okuldan ve Ankara'dan goz yaslari icinde ayrilinir.
Izmir apayri bir ( vakia ) dir o yillarda bir cocuk icin. Yasadigimiz yer olan Alsancak'ta hafta sonlari basliyan kiyi olta balikciligi yerini bir sure sonra yeni olusmus mahalle arkadaslari ile sosyal etkinlige terketmistir. Mahalle neredeyse komple basketbolcudur. 1960 yilinda mahallede bolca bulunan Italyan ve Musevi arkadaslarimiz hepsi sporcu gelenekten gelmektedir. Biz mahallece ve okulca artik BUYUK ALTAY genc basketbol ve voleybol takiminin formasini giymekteyiz ve artik kanka olunmus durumdayiz. Bir tek konu haric: GENCLERBIRLIGI.
Mahallem ve okulumda sadece tek bir kulup taraftari vardir : GALATASARAY. her ne kadar semtimiz ALTAY'li ise de ne yazikki bu kulubumuz ( ikinci takim ) olmaktan ileriye gidememektedir. Siniftaki Kafsinkaf lilar icin tabi once Kafkaf'lar gelmekte ise de egemen unsur METIN OKTAY ( ki Izmir'in evladidir ) aski Izmir'i coktaaan Istanbul'un sari-kirmizisina boyamistir bile. TABI BENDENIZ HARIC
Arkadaslarim benimle ( kim bu Genclerbirligi yahu ) tavrinda oluyorlar, mac konulari acildiginda sessiz kalmaktayim. Bu arada sehirde var olan Izmirspor-Altinordu-Altay-Goztepe ( o zamanlar 1 minibusluk taraftari var diye dalga gecilirdi )-KSK gibi takimlarla her yaptigimiz macta artik Alsancak'ta boy gostermekteydim. Buyuk cogunlukla kazandigimiz maclar sirasinda ( okudugum okulun muduru Altay taraftari bir hocamiz da dahil olmak uzere ) artik bir ANKARA KECISI oldugumu ogrenmis bulunmaktaydim . Agzi Ankara ile kiyaslanmiyacak kadar bozuk olan Izmir'lilerin en hafifi kufuru budur:........'in ANKARA KECILERI .
Durum oyle yogunluktadir ki bir ara kendimi ( Ankara'li kimligim nedeniyle ) adeta bir ( KECI ) olarak sanmaya baslamisimdir. Neredeyse ( MEEE ) dememe ramak kalmistir
Izmir yillari 1960-1967 sahada basarilar ama ozel hayatta cok sevdigim Izmir'li arkadaslarimin agresif takilmalari nedeniyle biraz zor gecmis ama GENCLERBIRLIKLI KIMLIGIM COK BILENMISTIR.
Cumhuriyet'le yaşıt Cumhuriyet takımı Gençlerbirliği...
14 Mart 1923'te öğrenciler tarafından kurulan, Başkent'in futbol yuvasıdır Gençlerbirliği
Taraftarıyla, futbolcusuyla centilmenliğin simgesidir Gençlerbirliği
Futbol ahlakının verildiği yerdir Gençlerbirliği
Ankara'nın inatçı keçileri, kırmızı şimşekleridir Gençlerbirliği
Centilmen taraftarıyla tüm takımlara örnektir Gençlerbirliği
Futbolun güzelliklerine önem verenlerin tercihidir Gençlerbirliği