“Anneee bahçede kocaman biy ayı vaay”
Dil ve konuşma değerlendirmesi için gelen bir çocuğun ailesinden duyduğum bu cümle durumu oldukça net anlatıyor olsa gerek. Gelen aile çocuklarının kimi zaman anlaşılmamasından kimi zaman ise bebeksi konuşmayı benimseyerek yaşından küçük tavırlar takınmasından dolayı kaygılıydı. Okula hazırlık aşamasında bazı harfleri/sesleri karıştırmasının yazıya yansıyabileceğini düşünüyordu. Değerlendirme sonrasında artikülasyon bozukluğu olduğu anlaşıldı ve çocuk terapilerle beraber kısa süre içinde bu sesleri günlük yaşamında kullanır hale geldi.
Konuşma sesi bozukluğu yaşayan bir çocuk değerlendirme için geldiğinde hangi sesi hatalı ürettiği Türkçe’ye uyarlanmış standart bir test (SST) aracılığıyla belirlenir. Yapılan araştırmalara göre en geç edinilen konuşma sesleri /l/, /r/ ve /y/ sesidir. Bir çocuk 5,5 yaşını geçmiş olmasına rağmen bu sesleri birbirinin yerine kullanıyor ya da hiç üretemiyorsa bir uzmandan yardım alma zamanı gelmiş olabilir.
/l/, /r/ ve /y/ seslerinin üretiminde güçlük yaşayan çocukların, okul öncesi dönemde tespit edilmesi, değerlendirilmesi ve doğru kullanımın öğretilmesi özellikle okul dönemi için önem taşır. Diğer nedenler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- /l/ ve /r/ sesi üretimi, dilin ağız içinde doğru pozisyonlamasını gerektirdiği için çocuk yardımsız olarak bu sesi doğru üretmekte güçlük çekebilir.
- Konuşma sesi bozuklukları ileriki yıllarda okuma yazma öğrenme sürecine giren çocuğun sesleri (harfleri) yanlış kodlamasına (/r/ yerine /y/ yazmak gibi), dolayısıyla anlam bozukluklarına neden olabilir.
- Çocuğun /l/ ve /r/ sesini hatalı ürettiği konuşma biçimi akranları tarafından “bebeksi” olarak görülebilir. Sosyalleşme sürecine olumsuz etkide bulunabilir.
Faydalı Olabilecek Yayınlar