İsyan, aynı ortamda mevcut bir takım kişinin (çoğu kez askeri personel yahut sefine mürettebatı, çıplak olsa birlikte) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi hasebiyle işlenen kezç. Eskiden birokkalı ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası gibi dürüşt cezalarla cezalandırmıştır.[memba belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, askerî kalkışma türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a fethetmek isteyen İskender, harplardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu kalkışma sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında sefine mürettebatının kalkışmaı ile karşıtlaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbmahsulü de kıranda bıraktı.
Toplumsal sorunların saika başüstüneğu isyanlara en güzel örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.