110. Fitre verecek olan kişi kimler namına fitre verir?
Nisaba malik olan bir Müslüman hem kendisi, hem bunak ve mecnun olan evladı, hem de küçük yaşta olan çocukları için fitre vermekle yükümlüdür. İmam Muhammed’e göre, zengin olan çocuklar için de fitre vermek babalarının malına düşen bir borçtur.
Eğer fakir çocuğun babası ölmüş olur veya fakir düşerse, dedesi (babasının babası) nisaba malik ise çocuğun babası yerine geçer ve fitresini verir. Sahih olan diğer bir görüşe göre ise bu çocuk için fitre vermek dedesi üzerine vacip olmaz. İki görüşle de amel edilebilir.
Bir kimse, kendi eşinin ve akıl sağlığı yerinde olan büyük evladının fitre sadakasını vermekle yükümlü değildir. Çünkü bunlardan her biri kendi başına tasarruf hakkına sahip ve mükellef kimselerdir. Bu sebeple, bunlardan her biri -eğer nisaba malik ise- zekâtını kendi malından vereceği gibi, fitre sadakasını da kendi malından vermekle yükümlüdür.
Eğer kişi, eşinin veya büyük yaştaki evladının fitrelerini onların izinleri ile kendi malından verecek olursa, bu da yeterli olur.
Eğer eşi ve evladı kendi idaresinde ve geçimi altında bulunuyorsa, bu durumda, izinleri olmaksızın vermesi de caizdir. Çünkü bu durumda, âdet bakımından izin var sayılır. Aile arasında bulunan diğer şahıslar hakkında da hüküm böyledir. Gerçek yönden veya âdet bakımından izin gereklidir. Çünkü fitre sadakasında niyet bulunmalıdır; böyle bir izin ise niyet yerine geçer.
(Ömer Nasuhi Bilmen, 369, Madde 116, 117, 118, 119)
Yazar: Sinan Yılmaz