Tercüme manga dergisi çıkaracağız. Kusogaki ile ben. İnşallah. Nasıl bir şey olsun?
Öncelikle karar verdiğimiz kadarını bir anlatayım, sonra henüz kesin karar vermediğimiz konularda görüşlerinizi almak istiyorum. Bu konu biraz da ön araştırma gibi olacak.
Esasen bir anket yapıp görüşleri seçenekler üzerinden toplamayı tasarlıyoruz; ama anket hangi kısımlardan oluşmalı, neler sorulmalı, cevap seçenekleri neler olmalı gibi konuları netleştirmek için önce serbest atış usulü görüş ve öneriler almamız lazım. Nitekim iyi planlanmamış bir anket, araştırmayı boşa çıkarır; doğru soruları sormadan doğru cevapları alamayız. Takdir edersiniz ki böyle bir anket için fazla atış hakkımız da yok: Her hafta her hafta yeni birer anket yapamayız; hele ilk anketin hafifçe düzeltilmiş hali olarak yeni bir anket sunarsak en fazla ikinci seferde hedef kitlemiz pes eder, üçüncü ankete kimse cevap vermez. İyi planlanmış bir anketle bir kerede görüşleri almalıyız. Hâlâ kafamıza takılan bir şeyler olursa da bir iki ay sonra en fazla bir anket daha yaparak araştırmamızı sonuca bağlamalıyız. Eksik bir şey bırakmayayım diye konu açılış mesajını hayli uzun tuttum, pek de anket konusuna benzemedi; ama neticede görüş toplama amaçlı olduğundan, tartışma bölümüne değil anket bölümüne açmayı münasip gördüm; münasebetsiz görülürse değiştirilebilir.
Dergi ayda bir
çıkacak, bu kesin; dolayısıyla Japonya'da da ayda bir yayımlanan mangaları yayımlayacağız. Öncelikli hedef kitlemiz shounen'in üst kesiti ile seinen'in alt kesiti, yani liseli oğlanlar
olacak, bu da kesin. İlk sayıda 4
veya 5 manga
nın tefrikasına başlayacağız, bu da hemen hemen kesin; 2 ayda bir
de yeni tefrika
ekleyerek derginin hacmini yavaş yavaş arttırmayı planlıyoruz, en azından ilk yıl boyunca. Böylece yaklaşık 160 sayfa ile başlayacak olan derginin 13'üncü sayısı 360 sayfa civarında olacak. Sayfa adedi düşmesin ve dergiyi ilk defa gören okuyucu da okuyabileceği bir şey bulabilsin diye yeni tefrika içermeyen sayılarda birer tekli manga
(yomikiri/one-shot) yayımlamayı tasarlıyoruz. Derginin ilk yaşını 13'üncü sayıda 2 ya da 3 yeni tefrika sunarak kutlamak gibi hareketler de düşünüyoruz. Dergiyi para verip alan okuyucuyu ödüllendirmek ve yeni okuyucular çekmek için ara sıra eşantiyonlar da vereceğiz tabii (poster, sticker, maskot vs).
Derginin satış fiyatı muhtemelen 10 lira olacak; nitekim Japonya'da da manga dergilerinin ortalama fiyatı 500 yen, yani yaklaşık 10 lira. Derginin eski sayıları da İnternet üzerinden sipariş verilerek satın alınabilecek, fakat dergide yayımlanan her manga tefrikasının ilk fasikülü, fiziksel olarak yayımlanmasının 1 ay sonrasından itibaren İnternet sitesinde ücretsiz olarak da okunabilecek (haliyle derginin ikinci sayısının çıkışından itibaren ilk sayının tamamı ücretsiz okunabilecek). Ayrıca derginin tamamı, İnternet üzerinden de
yarı fiyatına veya daha azına (onu ancak belli bir yayıncı ile anlaştıktan sonra netleştirebiliriz) okunabilecek
. Sadece belli bir manga ile ilgilenen okuyucu da cüzi bir bedel (fasikül başına 1~1,5 lira gibi) ödeyerek, bütün dergiye para ödemek zorunda kalmadan ilgilendiği manganın eski fasiküllerine erişebilecek.
Dağıtım
işini bizim üstlenmemiz hiçbir şekilde mümkün değil. Dergiyi ya kendi dağıtım ağına sahip bir yayıncının bünyesinde çıkaracağız ya da dergi dağıtımı odaklı KDD gibi bir şirkete havale edeceğiz. İki ihtimalde de en azından bütün D&R'lara (20 il), büyük ihtimalle aynı zamanda bütün NT'lere (60'tan fazla il) ve bizzat irtibata geçeceğimiz diğer kitabevlerine (Bursa Kültür Merkezi gibi) dağıtılacaktır. Dergi çıkmadan iki üç ay önce İnternet sitesini açıp potansiyel okurlardan talep ve tavsiyeler alarak eklemeler de yapmayı düşünüyoruz. Ayrıca tabii ki İnternet üzerinden sipariş ve abonelik de mümkün olacak.
Şimdi, biz bu dergide ne yayımlayalım?
Zaten popüler
olan veya bir şekilde duyulmuş olan mangalar mı yayımlayalım, yoksa yeni
yeni başlamış, fazla bilinmeyen ama tutacağına kanaat getirdiğimiz mangalar mı? Türkçe çevirisi hiçbir yerde olmayan mangalar mı yayımlasak, yoksa İnternet'te iyi kötü bir Türkçe çevirisinin olması bilinirlik açısından avantajımıza mı olur? İngilizce çevirisinin olup olmaması acaba ne kadar etkiler potansiyel okuyucuyu? Derginin ilk sayısını alıp da içindeki mangaların çoğunu İnternet'te İngilizceye çevrilmiş olarak bulabileceğini fark eden okuyucu dergiye devam etmekten vazgeçer mi? Vazgeçecek okuyucuların oranı derginin satışını baltalayacak ölçüde olur mu? Öte yandan yeni başlamış ve sonuna kadar devam edip etmeyeceği bile belli olmayan bir mangayı yayımlamak fazla mı riskli olur?
Ne tarz şeyler yayımlayalım?
Tarzımızı ne kadar dar
, ne kadar geniş
tutalım? Ne yayımlarsak satar, ne yayımlarsak sıkıntı çıkar? Misal, ecchi
ve şiddet
her türlü satacak şeyler, kime sorsak onu söylüyor, ama bizim kafamızdaki başlangıç dörtlüsünde ikisi de yok; şimdi satmaz mı bu dergi? Ya da mesela tarzı geniş tutup her taraftan okuyucu çekmeye çalışmak ile dar tutup kemik bir kitleye sahip olmak arasında nasıl bir denge kurmalıyız acaba? Kızlar da alsın diye shoujo
koyarsak kişiliksiz mi olur dergi? Ya da koymazsak kitlemizi fazla mı kısıtlamış oluruz? Seinen
okuyucuya da hitap edecek shounen mangalar ve shounen
okuyucuya da hitap edecek seinen mangalar şeklinde düşünüyoruz ama acaba akabinde hangisine yönelmek daha doğru olur? Tadımlık bir iki hafif seinen koyup damardan shounen
mangalara ağırlık vermek mi daha doğru olur stratejik açıdan, yoksa shounen okuyucuyu da çekecek şeylerle başlayıp gitgide seinen'e ve ciddiyet
e kayarak okuyucumuzu da kendimize benzetmek mi?
Ya türler?
Belli bir türe ağırlık versek mi? Mesela bilim-kurgu
ağırlıklı shounen-seinen dergi? Fantastik
ağırlıklı? Gündelik hayat
ağırlıklı? Karanlık
? Komedi
? Japon işi komedinin bizde ne kadar gideri var acaba? Gag Manga Biyori yayımlasak (ilerleyen sayılarda eklemeyi düşünüyoruz) tutar mı mesela? Ya da bilim-kurgu okuyucusu manga dergisi okur mu? Derginin yarısı fantastik kurgu olsa, fantastik edebiyat okuyucusunu çeker mi? Sonra roman okuyucusunu
veya henüz hiçbir şeyin sürekli okuyucusu olmayan ortaokul çocuklarını mangaya çekme
ye çalışmak iyi bir fikir mi, yoksa mevcut manga okuyucusunu dergiye çekme
ye mi odaklanmak lazım?.. Sorular, sorular...
Bunların haricinde de konu hakkında görüşlerinize açığız
tabii, sadece bu soruların cevapları için açmadım konuyu. Türkiye'de bir tercüme manga dergisinin satma potansiyeli var
, bunu biliyoruz. Bilmediğimiz, bu potansiyeli nasıl sahaya çekeriz
. Halihazırda 10 kadar manga yayımlandı/yayımlanıyor. Bunlardan sadece biri (Death Note
) birden fazla baskı yapabildi, ama o da manga için epey sağlam iş çıkardı: İlk cilt 6 baskı, ikinci cilt 5 baskı, 3 ve 4. ciltler 4'er baskı, 5-9. ciltler 3'er baskı, 10-12. ciltler 2'şer baskı yaptı. Ortalama 3 desek, 2 binden fazla okuyucu demek. Ve bunların yarısı bu mangayı teker teker, çıktıkça almıştır. 5 bin kişi bunun ilk cildini alıp nasıl bir şey olduğuna bakma ihtiyacı hissetti, en az 1000 kişi de son cilde kadar veya set olarak aldı. Demek ki o okuyucu bir yerlerde var. Ama bir yerlerde olan o okuyucu One Piece
'i de Hellsing
'i de Vampire Knight
'ı da ilk baskısını tüketecek kadar almadı. Onlarda yanlış olan neydi, Death Note'ta doğru olan neydi?
.. İşte, biz istiyoruz ki bunu bulalım ve Death Note
Türkiye'de çok satan tek manga olarak kalmasın; manga yayınları çeşitlensin, manga okuyucuları artsın ve bilinçlensin, kaliteli eserler kaliteli çevirilerle sunulsun (ve tabii biz de onları sunarak bu işten para kazanalım, çünkü daha yapacak çoook şeyimiz var manga ve anime konusunda). Öyle bir şey olmalı ki
zaten manga okuyan insanlar sırf destek olsun diye almasın; manga diye bir şeyden ancak kulaktan dolma haberdarlığı olanlar da ilgi duyarak, merak ederek, devamı için sabırsızlanarak alsın; alan hem okusun hem okutsun
.
Kafamızdaki başlangıç dörtlüsü
nü de buradan paylaşayım ki onlar üzerine görüşler ve alternatif önerileriyle konu kolayca genişleyebilsin: OnePunch-Man
, Yotsuba&!
, Sakamoto desu ga?
, Uchuu Senkan Yamato 2199
.
Oldu olacak, derginin ilerleyen sayılarında eklemeyi düşündüğümüz
mangalardan bazılarını da yazayım: Otoyomegatari
, Hinamatsuri
, Shinazu no Ryouken
, Teppuu
, Ajin
, Tomodachi Game
, Daidai wa Hantoumei ni Nidone Suru
, Gag Manga Biyori
, Planetes
, Sidonia no Kishi
...
Sorularımızdan yalnızca birini anket konusu yapıyorum: Meşhur manga mı yeni manga mı? Lütfen kendi adınıza cevap verin ve "destek olsun" diye düşünmemeye çalışın. Farz edin ki bunu bizim gibi iki çulsuz çıkarmıyor da Rahmi Koç çıkarıyor; torunu mangalarla kafayı bozmuş, o da sırf torunu için parası neyse verip telifleri almış, taş gibi yayın ekibi kurmuş, manga dergisi çıkarıyor. Meşhur mangalar yayımlarsa mı alırsınız, yeni mangalar yayımlarsa mı?