ÜNİTE 4 GÖREV VE SORUMLULUKLARIMIZ
İnsa Hayatına ve Onuruna Saygı
“Şimdi Ne Yapacağız? Probleri
1. Gemi karaya çarptığında yaralanan birkaç kişi grubun işarete kavuşmasını yavaşlatıyor. Yemek stoğunuz bitmeden işarete varamamaktan korkuyorsunuz.
a. Onların hızına göre yavaşlar ve herkesin yaşamını tehlikeyi mi atarsınız?
b. Onları ölüme mi terk edersiniz?
Gidebileceğim yere kadar giderim eğer durumumuz kötüleşirse halkın oylamasıyla karar alırım.
2. Grubun kiöin yöneteceği konusunda anlaşmazlıklarvar. Herkese konuşma fırsatı vermek zaman kaybettiriyor.
a. Herkesin fikrinin açıklama şansı bulduğu bir sistemi mi korursunuz?
b. Kararları çabuk alacak bir lider için mi oy verirsiniz?
Kararları çabuk alacak bir lideri için oy veririm. O liderde ben olurum.
3. Ciddi bir şekilde çocuğu sakatlana bir ailenin üyeleri, çocuğa gereken özeni gösteremediklerini söylüyorlar. Çocuk çok fazla acı çekiyor.
a. Aileye yardım edecek bir kişi mi temin edersiniz?
b. Hiçbir şey yapmayıp onları kendi problerini çözmeleri için yalnız mı bırakırsınız?
Bir kişi temin ederim.
4. Gruplardan birinde bir bebek dünyaya geliyor. Ancak bu bebek haraket ettirilirse hayatını kaybetme riski taşıyor.
a. Bebekve anne seyahat edecek hâle gelene kadar bütün grubu bekletir misiniz?
b. Devam edip bebeğin hayatta kalmasını mı umut edersiniz?
Yine halka sorarım.
5. 14 yaşındaki bir çocuk grubu engelleyecek davranışlar sergiliyor ve grubun ilerlemesini yavaşlatıyor. Annesi ve babası onu kontrol edemiyorlar ama başkasının da onu durdurmasına izin vermiyorlar.
a. Anne ve babanın isteklerine mi saygı duyarsınız?
b. Çocuğu başka bir ailenin yanına mı verirsiniz?
Çocuğu kendi yanıma alırım.
6. Grubun liderlerinde biri hasta ve kendisine kan nakli yapılması gerekiyor. Birkaç kişi onunla aynı kan grubunu taşıyor. Ancak enfeksiyon kapmaktan korktukları için hiç kimse kan vermeye gönüllü olmuyor.
a. İnsanların kan vermeye razı olmamasına saygı mı gösterirsiniz?
b. İnsanları kan vermeye mi zorlarsınız?
Kan vermelerine zorlarım.
7. Grubun bir üyesi kendisine verilen görevleri yapmayı reddediyor. Zaten herkesin hayatının sona ermiş olduğunu ve bir işi yapmanın anlamı olmadığını söylüyor.
a. Onu yalnız bırakıp ne isterse yapmasına izin verir misiniz?
b. Eğer çalışmazsa onu cezalandırmakla mı tehdit edersiniz?
Gerekirse cezalandırırım.
8. Yaşlı bir çift grubu yavaşlattıklarını söyleyip “Bizi geride bırakıp devam edebilirsiniz.” diyor.
a. Onların seyahetedevam etmesine mi yardım edersiniz?
b. Teklifi mi kabul edersiniz.
Yine halka sorarım.
9. Yiyeceklerden sorumlu kişinin daha önce hüküm giyip altı sene cezaevinde kaldığını öğrendiniz. Şu ana kadar işini çok iyi yaptıç
a. Ona güvenip işine devam etmesine mi izin verirsiniz?
b. İşi şansa bırakmayıp yiyecek sorumluluğunu başkasına mı verirsiniz?
Bir kişi görevlendirip onu izlemesini söylerim. Ve görevine devam ettiririm.
Sayfa 91
Ulaşılan temel noktaları görmek için aşağıdaki sorular üzerine tartışınız.
- Grubunuzda arar alırken hangi konularda zorlandınız? Neden?u
Bazı kişilerin yaşamını tehlikede atmada zorlandım. Çünkü bir yandan vicdanın sesi bir yandanda devam etme isteği halka sormama sebep oldu.
- Bazı kararları almak daha mı kolaydı? Neden?
Evet bazıları kolaydı. Örneğin lider seçme, kan verme vs. gibi
- Grubun, üzerinde uzlaşmaya vardığı kararlar var mıydı?
Çoğu kararda aynı fikirdeydik.
- Grubun karar vermediği durumlar oldu mu?
Olmadı.
- Grupta fikirlerini zorla kabul ettirmeye çalışan kişiler var mıydı?
Herkes kendi fikrini açıkladı. Zorla kabul ettirme olmadı.
- Herkesin fikrini söyleme şansı oldu mu?
Genelde oldu.
- Karar almak için oylama yoluna gittiniz mi?
Evet gittik.
- Etkinlikteki birçok probleme gündelik hayatımızda da rastlamaktayız. Etkinlikte, hayatta kalmaya çalışan bir grup insan, aslında toplumun küçük bir örneği oluşturmaktadır.
- Gündelik hayatta bunlara benzer ne türden kararlar veriyorsunuz? Bu yolla alınan kararların adil olduğuna inanıyor musunuz?
Böyle kararlar veriliyor ama bu kadar vicdanın etki ettiği ortada kalınan kararlar olmuyor. Adil olduğuna inanıyorum.
4. Süreç tamamlandıktan sonra yaşanan olayları ve alınan kararları göz önünde bulundurararak grup hâlinde bir slogan belirleyiniz. Sloganınızı farklı yöntemler kullanarak diğer gruplarla paylaşınız.
“
- Uzlaşılan kaliteli toplum tarifi sizi memnun etti mi? İçinde yaşamak istediğiniz toplum gerçekten bu özellikleri mi taşımalı?
Böyle bir toplum gerçekten güzel bir toplum olur. Bu özellikleri taşımalı.
- Yaşadığınzı toplum bu özelliklerin ne kadarını taşıyor? Farklı olan neler var? Tartışınız.
Toplumda taşıyan bireyler var. Ama taşımayan bireyler daha çok var.
- Tarif ettiğiniz ve özelliklerini saydığınız kaliteli toplumu meydana getirmek için neler yapalabilir?
Anne ve babalar çocukları eğitip bu toplum olmasa gelecek toplum için hazırlamalılar.
- Sizce, ailenize öğretmenlerinize, arkadaşlarınıza, komşularınıza ve diğer insanlara düşen görevler nelerdir? Sınıf ortamında arkadaşlarınızla tartışın.
Toplum kurallarına uymak ve uyacak bireyler yetiştirmek.
- Saydığınız bu özelliklere sahip bir otplum için “Bu bir hayal mi?” ya da “Neden olmasın? ifadelerinden hangisini kullanırsınız? Neden?
Neden olmasın ifadesini kullanırım. Çünkü olabilecek bir hayal.
Sayfa 94
Çevrede gözlemlediğiniz bir sorunu ve çözüm önerilerinizi ilgili/yetkili kurumun posta veya e-posta adresini öğrenerek kısa ve anlaışır bir mektup veya e-posta iletisi şeklinde yazınız.
Kimden: .......................................@....................................
Kime: .....................................@..........................................
Konu: Çevre
Sayın Yetkili
Çevredeki çöplerin kirliliklerin bende farkındayım. Size bu sorunu önermek için tavsiyem var.
Seminerler düzenleyin, mitingler yapın topluma bu fikri aşılayın. Yoksa topluma bu fikirler aşılanmadıkça yine aynı kirlilikler devam edecek.
Sayfa 95 Demokratik Bir Çevre İçin Yapacaklarım
1. Arkadaşlarınızla bir grup oluşturunuz.
2. İki büyük resim kağıdından birine demokratik, insan hakları ihlali olmayan barışın yaşandığı mutlu bir dünya ve çevre resmi çiziniz.
3. Diğer resim kağıdına ise demokratik olmayan insanların haksızlığa uğradığı mutlu olmadığı bir dünya veya çevre resmi çiziniz. (Resimleriniz basit ama mesaj içeren nitelikte olmalı. Resim çiziminde aranızda iş bölümü yapabilirsiniz.)
4. Grubunuzdan iki sözcü seçerek resimleri tasvir etmelerini isteyiniz. Resimlerden hangisi yaşamak istediğiniz dünya ya da çevreyi anlatıyor.
İlk resim adil bir dünya ve temiz bir çevre olduğu için ilk resim benim dünyamı anlatıyor.
5. Yaşadığınız dünya ya da çevrenin demokratik, insan haklarının ihlal edilmediği, insanların barış ve huzur içinde yaşadığı bir yer olması için bizlere düşen sorumluluklar nelerdir? Bu konuda bizim kendi konumumuza uygun olarak neler yapabileceğimizi tartışınız.
Bize düşen sorumluluk adil evlatlar yetiştirmek ve topluma bu fikirleri aşılamaktır.
Sayfa 96 Ben de Yapabilirim.
Çözüm Nedir?
Aşağıda ülkemizde ya da dünyada yaşanan sorunlardan bazıları dört başlıkta verilmiştir. Grup olarak bu sorunlardan birini seçiniz. Açıklamalar doğrultusunda seçtiğiniz konu hakkında bir grup bildiris hazırlayarak sınıfla paylaşınız.
1. Açlık ve yoksulluk için çözüm önerileri nelerdir?
2. Ülkemizde ya da dünyada barışın insan haklarına saygının, eşitliğin sağlanması için neler yapılabilir?
Sayfa 97-98
4. Neden okumuyoruz? Bu konuda neler yapabiliriz?
Sayfa 99 Toplumsal Kurallar
1. Grup olarak aşağıdaki kurallardan birini seçiniz.
Çöpleri 19.00-20.00 arasında çıkarma kuralı.
2. Seçtiğiniz kuralın neden konmuş olabileceğini grup arkadaşlarınla tartışarak bunu birkaç cümle ile ifade ediniz.
Çevrede koku olmaması ve kirlenmemesi için.
3. Seçtiğinz kurala uyulmadığı ya da böyle bir kural olmadığı durumda neler yaşanabileceğini arkadaşlarınızla tartışınız.
Çevre çok pis kokar ve görüntü kirliliği ortaya çıkar.
4. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
- Toplum hayatını düzenleyen kurallara neden ihtiyaç duyarız? Tartışınız.
Çünkü toplumun düzeni olması ve bu düzenin bozulmamasını sağlamak için.
- Toplum hayatını düzenleyen yazılı olan ya da yazılı olmayan kurallar olmasaydı yaşantımız nasıl olurdu?
Toplum hayatı darmadağın olurdu.
- Kuralların korunması ve kurallara uyma noktasında bize düşen görevler nelerdir? Günlük hayatınızdan örnekler vererek tartışınız.
Bu kurallara uymaktır. Yere çöp atmamak, insanlara saygı duymak, doğayı korumak vs.
5. Siz de sınıfınız için kurallar belirleyiniz ve belirlediğiniz kuralları kartlara yazarak sınıf panosuna asınız. Bu kurallar karşısındaki sorumluluklarınız nelerdir? Tartışınız.
Bu kuralları gerçek hayatımıza işletmek.
Sayfa 100 Katılım Ve Karar Verme
Katılım kültürünün oluşması demokrasinin gelişmesi açısından son derece önemlidir. Aşağıda karar verme ve katılımla ilgili karşılaşabileceğiniz durumlar verilmiştir. Grup olarak durumlardan birini seçiniz. Seçtiğiniz durumdaki yönerge doğrultusundan çalışma yaparken aşağıdaki uyarıları göz önünde bulundurunuz.
- Önerilerinizin demokratik olmasına dikkat ediniz.
- Durumlarla ilgili kararları alırken tüm üyelerin görüşlerini almaya özen gösteriniz.
- Bazı durumlarda yöntem önermeniz gerekebilir. Önerebileceğiniz yöntem için çözüm aşamaları belirtiniz.
Durum A
Okulunuzun spor kulübüne üyesiniz. Kulübün yıllık faaliyetlerinin nasıl belirlenmesini istersiniz?
Üyelerin fikirlerini alıp oylama yaparak belirlerim.
Durum B
Okulunuzun bahçesine bir oyun parkı yapılmasını istiyorsunuz. Bu isteğinizi okul yönetimine nasıl duyurursunuz?
Dilekçe ile.
Durum C
Yaşadığımız bölgede “Çocuk Hakları” konulu bir öğrenci sempozyumu yapılacak. Okulunuzdan sempozyuma katılacak öğrencileri siz seçeceksiniz. Seçim süreci nasıl olmalıdır?
Adayların isimleri alınıp elemelerle belirlenmelidir.
Durum D
Okulunuzda öğrencilerin cep telefonlarını yanlarında getirip getirmemeleri konusu tartışılıyor. Kimileri buna izin verilmeli derken kimileri de bunun öğrencilerin dikkatini dağıtacağını söylüyor. Sizce bu konudaki kararı kim ve nasıl vermeli?
Bu istek M.E.B’na iletilmeli. Heyet toplanıp oylama ile karar verilmeli.
Durum E
Mahallede arkadaşlarınızla oynadığınız yeşil bir alan var. Ancak mahallenin çöpleri de bu alanın bir köşesinde toplanıyor. Bu durum sizin ve arkadaşlarınızın sağlığını tehdit ediyor. Sorunun çözümü için nasıl bir yol izlersiniz?
Mahalle sakinlerine durumu anlatırım.
Durum F
Ailenin yeni bir televizyon alacağını söyledi. Alınacak televizyonun özellikleri konusunda nasıl karar verilmesini istersiniz?
Herkesin bir özellik vermesini ve mağazaya bu özelliklerde bir televizyon alınması isterdim.
Durum G
İlköğretimden sonra devam edeceğiniz okul konusunda kararı kimin vermesini istersiniz? Bu konuda karar verme süreci nasıl olmalıdır?
Kendim karar veririm.
Sayfa 100
1. Etkinlikteki durumlarla günlük hayatınızda da raslıyor musunuz? Yaşadıklarınızı demokratik katlım açısından değerlendirerek arkadaşlarınızla paylaşınız.
Evet raslıyorum. Her kararda her insanın bir fikrini almak gerekir.
2. Buna benzer kararlar alınırken genelde nasıl yöntemler uygulanıyor? Sizin görüşleriniz alınıyor mu? Neden?
Herkes fikrini açıklıyor. Genelde benim görüşerimde alınıp karara doğrudan etki ediyor.
3. Okulda, ailede, çevrede veya yaşadığınız toplumda alınan kararlara katılmanın oy vermek dışında başka yolları var mıdır? Bunlar neler olabilir?
Bir lider seçip onun kararlarına destek vermek olabilir.
4. Kararlara katılımın bir hak olduğunuı biliyormuydunuz?
Evet, biliyordum.
Sayfa 102-103-104 Devletin Görev Ve Sorumlulukları
Gazete Hazırlıyoruz
Çalışma Sayfası
ESİNTİ GAZETESİ
Huzurevi ilk misafirlerini sevgiyle karşıladı
Açılmasından 10 gün geçen huzurevi ilk misafirlerini karşıladı. Genelde gençlerin olduğu grup huzurevi sakinleriyle muhabbet edip hediyeler verdi.
Türkiye’de ilk defa engelli asansörü yapılan okul başbakan tarafından açıldı.
Başbakan Arif Umut Nigar’ın açılışını yaptığı engelli asansör, başbakan tarafından açıldı.
Engellilerin kartlarıyla kullanıcağı özel tanımlı asansörler ilk engellinin ve başbakanın kestiği kurdele ile kullanıma başladı.
Öğrencilerin ihtiyacı olan bilgisayarlar okullara dağıtıldı.
Okullardaki öğrencilerin ihtiyacı olan bilgisayar başbakan Nigar tarafından kendi elleriyle dağıtıldı.
Devlet; çalışanların refahını yükseltmeye ve yaşam standartlarının düzeltilmesine yönelik çalışmaları hızlandırdı.
Devletin üzerinde durduğu çalışmalar artık son adımlarına gelerek vatandaşa ümit oldu.
Sayfa 105-106 Topluma ve Ülkeme Karşı Sorumluluklarım
Örnek Vatandaş
Bu etkinlik altı aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamalarda verilen yönergeleri takip ederek etkinliği yapınız.
1. Aşağıda bir ilköğretim okulu öğrencisinin “Vatandaşlık Görevleri” ile ilgili yaptığı röportaja yer verilmiştir. Röportajda boş bırakılan yerleri tamamlayınız.
- Okulda birlik ve beraberliği sağlama konusunda sorumluluklarız nelerdir?
Okuldaki sorumluluklarımız yıkıcı değil yapıcı olmaya çalışmaktır.
- Okulda ya da çevrenizde yaşanan bir sorunun çözülmesi için arkadaşlarınızla birlikte katkıda bulundunuz mu?
Evet, yıkmaya çalışanlara yapmayı öğrettim.
- Birlik ve beraberliğin sağlanmasında çevrenizdekilerin duyarlılığını arttırmak için neler yapabilirsiniz?
Diğer kişilere örnek olarak onlara bu duyguyu aşılayarak onları duyarlı yapabiliriz.
- Vatandaşlık görevleriniz nelerdir?
Ayrımcılığa karşı olmak, haklarımızı bilmek, kurallara uymak vs.
- Vatandaşlık görevlerini yerine getirmek ülkemizin birlik ve beraberliğine nasıl katkı sağlar? Örneklerle açıklar mısınız?
Bu sayede ülkemiz daha adil daha güçlü bir ülke olur. Örneğin vergi verirsek ülkemiz daha çok kalkınır. Örneğin kurallara uyarsak ülkemiz içinde daha çok birlik ve beraberlik olur.
- Sizce yaşadığımız topluma ait olduğumuzu hissetmek, o toplumun bir ferdi olduğunu kabul etmek neden önemlidir?
Vatanımızı daha çok sevmek daha çok ilerletmek için önemlidir.
- İçinde bulunduğumuz toplumun birlik ve beraberliğine katkıda bulunmak için bundan sonra neler yapmayı düşünüyorsunuz?
Toplumda örnek vatandaş olmalı ev değil komşu almalıyız.
2. Röportajı sınıfta diyalog şeklinde canlandırınız.
3. İzmir Güzelcan Kardeşler İlköğretim Okulu öğrencisi Döne Aldemir’in yazdığı ve şiir yarışmasında birinci olan 107. sayfadaki “Onlar Artık Ağlamıyor” adlı şiiri okuyunuz.
4. Bu şiirde anlatılan vatandaşlık anlayışı ile ilgili düşüncelerinizi paylaşınız.
Sevgi, saygı, hoşgörü, ilerleme anlayışı şiire hakim olmuş.
5. Siz olsayadınız şiirin son kıtasını nasıl yazardınız?
Hani sen demiştin “Ya haddinizi bileceksiniz yada haddinizi bildireceğiz” demiştin ya Ata’m
Sen bildirdin biz bildiremedik Ata’m
Bir daha gel Samsun’dan Ata’m
Hayallerle avunduk durduk
Sensiziz üşüyoruz Ata’m
6. Yazdığınız bölümü sınıfla paylaşınız.
Sayfa 108 Vatandaşlık Görevlerimiz ve Vatanseverlik
- Kendinizi sorumluluklarının bilincinde olan duyarlı bir vatandaş olarak tanımlar mısınız? Açıklayınız.
Evet, tanımlanırım. Çünkü kendimi tam bağımsız demokratik ve aynı anlamda laik bir Türkiye Cumhuriyeti’nin en büyük bekçilerinden biri olarak görüyorum.
- İçinde yaşadığınız toplumun birlik ve beraberliğine katkıda bulunmak için neler yaptınız? Unutamadığınız bir anınız varsa sınıfla paylaşınız.
Adil, eşitlikçi bir vatandaş olarak görünüp topluma örnek biri olmaya çalıştım.
- Bu çalışma sonrasında hangi kazanımları elde ettiniz, neler öğrendiniz?
Birlik ve beraberliğin önemi daha çok anlaşıldı.
Sayfa 109-110 Değerlerimizi Tanıyalım, Zenginleştirelim
Sorular
- Toplumunun birlik ve beraberliğini sağlayan değerlerini koruma ve geliştirme konusunda üzerinize düşen sorumlulukları yerine getirdiniz mi? Nasıl?
Yerine getirdim. Çünkü ayrım yapmadım, yıkıcı değil yapıcı oldum.
- Bu çalışmalar içinde yaşadığınız toplumun birlik ve beraberliğini sağlama konusunda daha duyarlı olmanızı sağladı mı? Neden?
Toplumda birlik ve beraberlikte duyarlı olmamı sağladı. Çünkü zaten toplumda görevimi yapmama rağmen daha özen göstermeme sebep oldu.
Sayfa 111-112 Birlik ve Beraberliğimiz için Sorumluluklarım
- Siz eğlencee mekânı sahibi olsaydınız turiste ne cevap verirdiniz?
Ben zaten ülkeme ait müzik çalacağım için böyle bir sorunla karşılaşmazdım.
- Turisti halkı buluyor musunuz? Neden?
Evet, buluyorum. Çünkü onlar bu ülkeyi tanımak için geldi.
- Yaşadığınız veya duyduğunuz kültürel yabancılaşmayla ilgili başka bir olay veya anınız varsa sınfla paylaşınız.
Yok.
- Örf ve adetlerimize yaşantınızdan örnekler veriniz.
Kına gecesi, bayram ziyaretleri.
- Aile büyüğünüzden öğrendiğiniz eski bayram gelenekleriyle bugünkü bayram geleneklerini karşılaştırınız. Farklılıklar ve benzerlikler üzerinde tartışınız.
Eski geleneklerle yeni gelenekler aynı.
- Kültürel değerlerimizi koruma ve geliştirme konusunda duyarlı olduğunuzu düşünüyor musunuz?
- Türkçe’yi doğru, etkili ve güzel kullanmaya özen gösteriyor musunuz?
Evet gösteriyorum.
- Ülkemizde tarihi eser ve yapıların yeterince tanıtıldığını düşünüyormusunuz?
Düşünmüyorum.
3. Kültürümüzü zenginleştirmek ve korumak için siz neler yapardınız? Öneriler geliştiriniz.
Yeni nesile kültürümüzü öğretmeli, diğer kültürlerin özentisi değil kendi kültürümüzün veziri olmalıyız.
Sayfa 113-114-115 Yarınlar İçin Birlikte Koruyalım
1. Aşağıda kamu alanlarının korunup geliştirilmesiyle ilgili verilen haberi inceleyiniz.
- Aşağıdaki değerlendirmeyi yapınız.
Bu çalışma kamuaygunhoca.com mallarını koruma konusunda daha duyarlı olmanızı sağladı mı? Neden?
Ben kamu mallarına çok dikkat eden bir insandım. Bu etkinlik beni daha da özen göstermemi sağladı. Bu mallar hem maddi olsun hem manevi olsun korunması zorunlu mallardır.
Sayfa 117-118-119 Mutlu Bir Yaşam İçin
Aşağıdaki yönergeleri takip ederek etkinliği yapınız.
1. Görselleri inceleyiniz.
2. Aşağıda “Ah Manu Mu” adlı romandan bir bölüm verilmiştir. Bu metni okuyunuz.
3. Metinden ve görsellerdencalisma-kitabi-com yola çıkarak yapacağımız etkinliğin kimlere yönelik olduğunu tahmin ediniz.
Yardıma muhtaç insanlara.
4. Metinde kızının annesine gösterdiği ilgi hakkında neler düşünüyorsunuz?
Sevgi ve merhamet.
5. Engelli ve yaşlı bireylerin toplumda rahat ve huzurlu bir yaşam sürdürebilmeleri için onlara nasıl davranmalıyız? Düşüncelerinizi aşağıdaki boşluğa yazınız.
Onlara sevgi, saygı ve merhametle yaklaşmalı ve onlara değer vermeliyiz.
6. Engelli ve yaşlı bireylerin sokaklarda özgürce, kimseye ihyiyaç duymadan gezinebilmeleri, toplumla uyumlu ve mutlu bir yaşam sürdürebilmeleri için bir kent tasarlayınız. Öneri ve projelerinizi aşağıda verilen “Kent Tasarımı” bölümüne yazınız.
Kent Tasarımı


Kentinizin sokakları ve kaldırımları


Kaldırımlar olmayacak onun yerine çizgiler olacak.


Lokanta


Lokantalar herkese uygun yemeklerle donatılacak.


Okul


Herkese göre okullar yapılacak.


Hastane


Herkesin hastanede özel bölümü olacak.


Metro


Herkes metroyu kullanabilecek.


Durak ve bekleme noktaları


Her yaşlı ve engelli için özel koltuklar ve çıkabileceği yerler olacak.


Asansörler


Her yaşlı ve engelli için asansörler olacak. Kimlikler ile girilecek.


Bilet gişeleri


Yaşlı ve engellilere yarı yarıya indirim ve bazı saatlerde ücretsiz olacak.


Telefon kulübeleri


Her engelli ve yaşlı için telefon kulübelerinde boyları göre telefon olacak.
7. Engelli ve yaşlı vatandaşlarımızın rahat edebileceği bir ev nasıl olmalıdır? Sınıfça tartışınız.
Sorunları ve zorluklarını giderebilicek bir ev olmalı.
8. Kent ve ev tasarımları çalışmalarında en çok beğenilen ve ilgi çekici önerileri sınıfça belirleyiniz. Belirlediğiniz önerilerin gerçekleşmesi için yapacaklarınızı planlayınız.
9. Çalışmanız sona erdikten sonra aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
Sorular
- Engelli ve yaşlı bireylerle ilgili yaptığınız bu çalışmalar size neler kazandırdı?
Onların önemini bir daha anladım.
- Engelli ve yaşlı bireylerle ilgili düşüncelerinizde hangi değişiklikler oldu?
Onlara daha çok önem vermeye gayret etmeye çalışacağım.
Sayfa 120-121-122-123 Toplumsal Sorunlar ve Sosyal Sorumluluk
Ülkemizde ve dünyada yaşanan pek çok sorun çözüme kavuşmayı beklemektedir.
Çevremizde yaşanan sorunlara karşı duyarlı olmalı, uygun çözüm önerileri geliştirmeliyiz. Aşağıdaki yönergeleri takip ederek etkinliği yapınız.


Toplumsal Sorunlar


Çözüm Önerilerim


Trafik


1. Bireysel arabalarımız yerine toplu taşıma araçlarımızı kullanmalıyız.
2. Arabalardan çıkan egzos dumanlarını engellemek için filtre takılmalı.


Kaynakların doğru ve etkil kullanılması ve israf


1. Her evde kullanımından fazla kaynak kullanılmaması.
2. Her eve kullanıldığı kadar kaynak girmesi.


Doğal afetler (yangın, sel deprem vb.)


1. Doğal afetlere hazırlıklı evler yapmak.
2. Doğal afete karşı bilinçlenmek.


Çevre kirliği


1. Çöpleri çöp kutularına atmak.
2. Çöpleri zamanında dışarı çıkarmak.


Göç


1. Gelişmemiş şehirleri daha çok geliştirmek.
2. Şehirleri geliştirip nüfusu dengelemek.


Salgın hastalıklar


1. İnsanları hastalıklar konusunda daha çok bilinçlendirmek.
2. Daha çok hastane yapmak.
4. Çevrenizde yaşanan sorunlar nelerdir? Sınıfça belirleyiniz. Bu sorunlara yönelik önerileri tabloda uygun yere yazınız.


Toplumsal Sorunlar


Çözüm Önerilerim


1. Trafikte yayalara önem verilmemesi.
2. 99 kişiye ceza vermeyip 1 kişiye ceza vererek o 99 kişinin cezasını o 1 kişiden çıkarmak.


1. Böyle kişilerin ehliyetine el konulması.
2. Polis teşkilatına çeki düzen verilmesi.
Aşağıdaki karikatürü inceleyiniz. Karikatürdeki insanların yaşadığı sorunu siz yaşasaydınız nasıl davranırdınız?
Karikatürde olsaydım hemen kayığı kıyıya yaklaştırmaya çalışırdım.
Sayfa 124 Neme Lazımcılığın Karşıtı: Sorumluluk
1. Aşağıdaki şemada yer alan sorunların size, çevrenizdekilere ve insanlığa etkilerini düşününüz.
2. Üçer kişilik gruplar oluşturunuz.
3. Sınıf arkadaşlarınızla birlikte yukarıdaki sorunları ayrı ayrı küçük kâğıtlara yazarak kutuya atınız.
4. Kutudaki sorunlardan birini grupça seçiniz. Görev dağılımını aşağıdaki şekilde yapınız.
I. öğrenci toplumsal sorunun nedenleri, II. Öğrenci sorunun size ve çevrenizdeki insanlara etkileri, III. Öğrenci sorun ile ilgili çözüm önerileri hakkında bir dakika boyunca konuşmalıdır.
5. Sınıf arkadaşlarınızla birlikte her sorun içini ilgi çekici çözüm önerileri belirleyiniz. Çözüm önerilerinizi sınıf panosunda sergileyiniz.
NE KADAR ÖĞRENDİK?
A. Aşağıdaki sorularda doğru seçeneği işaretleyiniz.
1. Aşağıdaki durumların hangisinde insan onuruna saygı ile ilgili olumsuz bir örnek verilmiştir?
A. Trafik polisinin hız ihlali yapan bir sürücünün ehliyetine el koyması.
B. Öğretmenin ödevini yapmayan öğrenciyi uyarması.
C. Patronun geç gelen işçiyi diğer çalışanların önünde azarlaması. Cevap=C
D. Bir babanın çocuğuna ders çalışması gerektiğini öğütlemesi.
2. Demokratik bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A. Ülkede yaşayan bireyler üzerlerine düşen görevleri en iyi şekilde yerine getirir.
B. Vatandaşalar birbirlerinin hak ve özgürlüklerine saygılıdır.
C. Vatandaşların seçim dönemlerinde oylarını kullanmaları katılım için yeterlidir.
D. Ülkede STK’ler her alanda etkilidir. Cevap=D
3.
I. Bu yıl okulumuza bazı gönüllü aileler tarafından büyükçe bir basketbol sahası yapıldı.
II. Türk Tabipler Birliği ve Kızılay birlikte kan bağışı kampanyası düzenledi.
III. Hükûmet çalışma güvenliğini arttırmak için yeni bir yasal düzenleme yaptı.
IV. Engelli çocukların eğitim ve rehabilitasyon ücretleri devlet tarafından karşılanacak.
Yukarıdaki seçeneklerden hangisi/hangileri sadece devletin vatandalarına karşı görev ve sorumluluğu ile ilgilidir?
A. Yalnız I B. III, IV Cevap=B C. I, II, III D. I, II, III, IV
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde içinde yaşanılan toplumun birlik ve beraberliğini sağlama konusunda duyarlılık ve bu duyarlılığın davranış biçimine dönüştüğü bir durum vardır?
A. Aile bireylerinin; aileye ait olan fotoğraf albümünü titizlikle saklmaası ve bir araraya geldiklerinde albüme bakmaktan büyük zevk almaları.
B. Öğreniler kültürel değerlerimiz konusunda bir çalışma yapacaklardı. Demokratik usüllerle grup afiş çalışması yapmaya karar verdi. Ancak Pınar’ın ısrarla farklı bir yöntem isemesi üzerine grup çalışmayı gerçekleştiremedi.
C. Anneannem Ramazan Bayramı’nda Antalya’ya gitme planımıza üzüldü. Konuşma arasunda sık sık; “İnsan eski bayramları özlüyor, bu âdet de yeni mi çıktı?” diye sitem ediyor. Cevap = C
D. Çalışan bir kadın olmasına rağmen evdeki bütün işleri annem yapar. Odamı düzenlemem gerektiğini bilmeme rağmen annem benim odamı düzenler.
B. Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.
5. Kamu malları, bir ülkedeki halkın faydalanması için tahsis edilen mallardır.
6. Çevremizdeki sorunların farkında olmak, sorunun çözümüne katkıda bulunmak demokratik bir vatandaşın yapacağı çalışmalardır.
C. Aşağıda verilen ifadelerin başına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
7. (Y) Demokratik bir toplumda yöneticilerin seçimler ve halk oylamaları aracılığı ile vatandaşlarının oylarına başvurması demokrasi ve katılım için yeterlidir.
8. (D) Bir öğrenci olarak ben de vergi konusunda bilinçli olmalı, yaptığum her alışveriş sonrasında satıcıdan mutlaka fatura veya fiş almalıyım.
9. (Y) Toplumların geleneksel bilgi ve görgü birikimi ile güncel deneyimlerinden meydana gelen kurallar, yazılı kurallara örnek olarak gösterilebilir.
10. (D) Bilgi, sanat, tarih, din, dil, ahlak, örf ve âdetler kültürü oluşturan değerlerdir.
11. (D) Okulda bir musluğun bozuk olduğunu gördüğümde tamir edilmesi için hemen okul idaresine haber veririm.
Ç. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
12. Grup çalışması yaptığınızda üyelerin alınan kararlara katılması neden önemlidir?
Tartışınız.
Grup çalışması bireysel çalışma olmadığı için her üyenin her bireyin kararlarıyla hareket etmek hem onlar için hemde proje için daha faydalıdır.
13. Aşağıdaverilen örnek olayları inceleyiniz.
A. Siz Ahmet ile aynı sınıfta olsaydınız onun kendisini değerli hissetmesi için neler yapardınız?
Ahmet’le yakın dostluk kurup onu değerli hissettirirdim.
B. Romatizma ağrısı olan kadının davranışını doğru buluyor musunuz? Tartışınız.
Hayır, bulmuyorum. O kadının orda oturup beklemesi gerek.
14. Sorumluluk bilincine sahip bir öğrencinin; okul bahçesinin yeterince temiz kullanılmadığını fark ettiğinde nasıl davranması beklenir? Yorumlayınız.
Okul idaresine bildirip, okulda bu konuda seminer düzenlemesini beklerim.
15. Kamu malları ve ortak yaşam alanlarını koruma ve geliştirme konusunda duyarlı bir vatandaşın ülke ekonomisine sağlayacağı katkıları neler olabilir? Günlük yaşantınızdan örnekler vererek düşüncelerinizi paylaşınız.
Vergi vererek bağış yaparak katkıda bulunabilir. Örneğin bir yapının yeniden restore edilmesi için bağış yapabilir.
Arif Umut NİGAR