Unix İşletim Sistemi Dosyaları Görüntüleme
ls (seçenekler) (dosya veya dizin...)
Seçenekler:
- -C : Görüntü çok kolonlu ve dosya isimleri azalan sırada olacaktır.
- -F : Dosya isimleri sonunda * dizin isimleri sonunda / işaretleri görüntülenerek birbirinden ayırt edilmelerini sağlar.
- -R : Belirlenen bir dizin içindeki dosyalar yani sıra varsa tüm alt dizinler içerikleriyle birlikte listeler.
- -a : . ile başlayan dosyalar dahil dizinin tüm içeriğini listeler.
- -c: Dosyaları sıralamak veya bastırmak amacıyla i-düğümlerinin en son düzeltme tarihlerini kullanır.
- -l : Dosyalar hakkında daha ayrıntılı bilgi verir.
- -g : Eğer ayrıntılı liste alınıyorsa yani tüm bilgiler listelenecek ise ve bu listede dosyanın sahibinin grup adıyla birlikte yer alması isteniyorsa bu seçenek kullanılır.
- -i : Her dosyayı i düğümleri ile birlikte görüntüler.
- -m : Dosya isimleri virgüllerle birbirinden ayrılarak listelenir.
- -n : Ayrıntılı listede yer alan ID numaralarını listeler.
- -o : Ayrıntılı listeye grup adlarının dahil edilmesini sağlar.
- -p : Dizinlerin / işaretiyle simgelenmesini sağlar.
- -q : Dosya isimleri içinde ? gibi grafik olmayan karakterler varsa bunların listelenmesine yardımcı olurlar.
- -r : Sıralamayı ters yönden yapar.
- -s : Blok cinsinden dosyaların boyutunu verir.
- -t : Dosyaların değişime uğrama zamanlarına göre sıralanmasını sağlar.
- -u : Dosyalara en son erişim zamanlarına göre sıralanmasını sağlar.
Unix Nedir?
Selam Arkadaşlar bu makaleden başlayarak unix ortamındaki tecrübelerimizi paylaşıyor olacağız.Bunun için ilk önce unix ortamı nedir ve temel komutlarını görelim.
UNIX TARIHÇE
- UNIX in ilk versiyonu Bell Laboraties araştırma grubunda çalışan Ken Thompson tarafından 1969 yılında PDP-7 de çalışmak üzere geliştirildi. Kısa bir süre sonra Dennis Ritchie Thompson'a katıldı. Thompson, Ritchie ve araştırma grubunun diğer üyeleri UNIX'in ilk versiyonlarını hazırladı.
- Ritchie çok yakın geçmiş zamanda MULTICS projesi üzerinde çalışmış olduğundan bu yeni işletim sistemi üzerinde MULTICS in güçlü bir etkisi oldu. Hatta ismi bile MULTICS den gelmedir. Dosya sistemi temel organizasyonu, komut yorumlayıcı fikri (shell), her komut için ayrı bir process ve daha çeşitli özellikler direk olarak MULTICS den geldi.
- Ritchie ve Thompson UNIX üzerinde yıllarca çalıştı. Onların çalışmaları PDP-11/20 üzerinde çalışan ikinci versiyona ilerlemeye yol açtı. Üçüncü versiyon işletim sisteminin büyük çoğunluğu assembly dili yerine sistem-programlama dili olan C de yazmalarıyla oluştu.C UNIX i desteklemek için Bell Laboratories' de geliştirildi.
- UNIX aynı zamanda daha büyük PDP-11 modellerine taşındı örneğin 11/45 ve 11/70. C de tekrar yazıldığı ve multiprogramming desteği olan sistemlere (örneğin 11/45) geçtiği zaman multiprogramming ve diğer gelişmeler UNIX in yapısına eklendi.
- UNIX geliştikçe Bell Laboratories' de yaygın olarak kullanıldı ve yavaş yavaş bazı üniversitelere yayıldı. Bell Laboratories dışında yaygın olarak bulunan ilk versiyonu Version 6 idi . 1978 yılında Version 7 dağıtıldı ve bu modern UNIX sistemlerin atasıydı.
- Version 7 nin dağıtımından sonra UNIX Support Group (USG) dağıtım için idari kontrol ve sorumluluğu Bell Laboratories den aldı. UNIX bir araştırma aracından çok bir ürün oluyordu. Araştırma Grubu aynı zamanda organizasyonlarındaki kuruluş içi hesaplamaları gerçekleştirmek için kendi UNIX versiyonlarını geliştirmeye devam etti. UNIX in bir sonraki versiyonlarında Remote File System ve Stream I/O system gibi özellikler eklendi.
- USG UNIX için desteğini AT&T içinde sağladı. İlk dış dağıtımını yaptığı sistem 1982 yılında System III tü.
- Küçük boyut, modülerlik ve UNIX sistemlerin temiz dizaynı Rand, BBN, the University of Illinois, Harvard, Purdue ve Dec gibi birçok bilgisayar bilimi temelli organizasyonlarda UNIX temelli işlere önderlik etti. Bell Laboraties ve AT&T hariç en etkili gruplar Berkeley deki University of California da ortaya çıktı.
- Berkeley in 1978 yılındaki VAX UNIX üzerindeki ilk çalışması 32V ye virtual memory, demand paging ve page replacement in Bill Joy ve Ozalp Babaoğlu tarafından 3BSD UNIX i hazırlamak için eklenmesi oldu. Sistem bu özelliklerin kullanıldığı ilk versiyon oldu. Geniş virtual memory nin kullanılması geniş programların çalıştırılabilmesine yol açtı.
- DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency) için çalışan bir komite TCP/IP protokollerini destekleyen 4.2BSD versiyonunu oluşturdu. Böylece UNIX işletim sistemi LAN lardan WAN lara kadar çeşitli network tipleri üzerinde kullanılmaya başlandı.
- Günümüzdeki mevcut UNIX sistem versiyonları Bell Laboraties ve Berkeley in ürettiği ürünlerle sınırlı değildir. Sun Microsystems BSD yi workstationlarında kullanarak popülaritesinin artmasına sebep oldu.UNIX in popülaritesi arttıkça yeni bilgisayar ve bilgisayar sistemlerinde kullanılmaya başlandı. Çok sayıda UNIX ve UNIX benzeri işletim sistemleri geliştirildi. Yaygın bir şekilde bulunmasından dolayı akademik kurumlardan askeri kurumlara kadar bir çok kurumda kullanıldı. Bu sistemlerin çoğu Version 7, System III, 4.2 BSD veya System V tabanlıydı.
- UNIX iki tane Bell Laboraties çalışanının kişisel projelerinden uluslararası standartlarla tanımlanan bir işletim sistemi haline geldi. UNIX işletim sistemi işletim sistemleri teorisi için hala eğitim kurumları için en popüler ve önemli bir işletim sistemidir.
- UNIX işletim sistemi time-sharing bir sistem olarak tasarlandı. Standart kullanıcı arayüzü ( shell) basit ve istenildiğinde bir başkası ile değiştirilebilir. Dosyalama sistemi kullanıcılara kendi alt dizinlerini oluşturmaya izin veren multilevel tree yapısıdır. Her kullanıcı dosyası basit byte sıralarıdır.
- UNIX multiple process i destekler. Bir process kolaylıkla yeni processler oluşturabilir. CPU scheduling i basit priority algoritmasıdır. 4.3BSD memory ve CPU yönetimini desteklemek için demand paging kullanır. Eğer sistem aşırı paging den dolayı sorun yaşarsa swapping kullanılır.
- UNIX başlangıçta iki programcı tarafından geliştirildiği için anlaşılmak için yeterince küçüktür. Algoritmaların çoğu hız veya komplekslik yerine basitliği için seçilmiştir. UNIX programcılar tarafından yine programcılar için tasarlandı. Bü yüzden her zaman interaktif ve program geliştirme özellikleri öncelikli oldu.
- UNIX çoğunlukla kendini desteklemek için yazılan C dilinde yazıldı. Çünkü kimse assembly dilinde programlama yapmayı sevmiyordu. Assembly dilinden C diline geçiş UNIX in bir sistemden başka bir sisteme geçişini kolaylaştırdı
Linux'da instance'in lock edilmesi
Oracle Instance ‘ın lock edilmesi denildiğinde eminim aklınıza lock tablolar, wait eventler vs geliyordur fakat bu yazımda vermek istediğim bilgi biraz daha farklı. Linux üzerinde “tek” instance ‘a sahip Oracle database çalışmaya başladığı andan itibaren, RAC olmayan bir ortamda Oracle ‘ın nasıl ikinci instance ‘ın ayağa kalmasını engellediği veya çalışan instance ‘ın yanlışlıkla veya bilerek yeniden çalıştırılmasıyla aynı database ‘e bağlanmasının nasıl engellediği üzerine kısa bilgi vermek istiyorum.
Linux üzerinde çalışan Oracle veritabanı sunucusunda yeni bir database oluşturduğunuzda, DBS klasörü altında “pfile” parametre dosyasıyla birlikte lk*** (yıldızlı kısım Oracle instance ‘nın ismi) şeklinde bir dosya daha oluşturulur. Bu dosyanın işlevi Oracle instance çalışmaya başladığı andan itibaren kilit altına alınmasını sağlamaktır. Yani çalışan bir instance ‘ın yanlışlıkla veya bilerek yeniden başlatılmasını ve zaten çalışmakta olan database ‘e yeni bir instance ile bağlanılmasını önlemektir.
Bu dosyanın yönetimi Oracle veritabanı tarafından otomatik olarak yapılmaktadır. Eğer dosyanın içersine herhangi bir text editör ile bakacak olursanız “DO NOT DELETE THIS FILE!” şeklinde bir ibare görürsünüz. Bu noktada database ‘in crash olmaması için dosyanın silinmemesi son derece önemlidir.