Bugün kullandığımız ve elimizden düşüremediğimiz cep telefonlarımızı, kablosuz iletişimi, uydu haberleşmesini ve güneş pillerini, güneş panellerini ve daha nicesini hep onlara borçluyuz. Şimdi biraz gerilere 62 sene öncesine dönelim, biz 1957 seçimlerini yapmış ve tekrar kazanan Demokrat Partinin Başbakanının üniversite öğretim elemanlarını “kara cübbeliler” diye aşağıladığı tarihlerde komşularımız bilimde hızla ilerliyordu. Aynı senenin 15 Kasımında bütün dünya ajanslarında bir haber yayınlandı. Haberin kaynağı Rusya, “uzaya bir canlının gönderildiğini” duyuruyordu. Ortalık karıştı, kimse fazla bir şey bilmiyordu, ben on yaşındaydım ve o günlerin en çok kullanılan deyişi “eller aya biz yaya” ağzımızdan düşmüyordu.
İlerleyen günlerde “uzaya çıkan bu ilk canlının” Laica adında bir köpek olduğunu öğrendik. Resimleri artık her yerdeydi. Aşağıda gördüğünüz resimler Hayat dergisinde 1958 yılının hemen başlarında yayınlandı. Şimdi İnternet’te onunla ilgili dramatik yazılar var ama neyin doğru neyin yalan olduğunu bilmiyoruz. Bugünkü bilgilerimizle onun yalnız olmadığını ve daha sonra gönderilenlerle birlikte toplam on iki olduklarını Rus Uzay ajansı açıklıyor. Bugün dünyanın bir çok yerinde bizim için canını veren Laica’nin heykelleri var. Yuri Gagarin uzaya gitmeden önce gönderilen ve geri dönen Chemushka ve Zvezdochka ile Laica’ya bizler çok borçluyuz.
M Meran Pakel
Dalyan, 24.03.2019