Pc Gümrük Külliyatı..... www.arslannet.com....
Gümrük Kanunu (1.8.1972 tarihli 14263 s. R.G. )
4458 Sayılı GÜMRÜK KANUNU ile Yürürlükten Kaldırılmıştır.
BİRİNCİ KİTAP
Genel hükümler ve genel işlemler
BİRİNCİ AYIRIM
Genel hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Tabirler, mükellefiyetler ve vergiye esas olan tarife
Tabir ve tarifler
Madde 1- 1. Bu kanunda geçen ve şümülü belirtilmemiş olan eşya tabiri her türlü madde ve kıymetleri kapsar.
2. Bu kanunda geçen (Gümrük Vergisi) ve (Vergi) tabirleri yalnız giriş Gümrük Vergisini (Gümrük vergileri ) ve (Vergiler) ise gümrüklerce alınan bütün vergi ve resimleri ifade eder.
3. Bu kanunda geçen:
(Bakanlık) tabiri, Gümrük ve Tekel Bakanlığını,
(İdare) tabiri, Gümrük İdaresini,
(Kanun), (bu kanun), (kanunda) ve (bu kanunda) tabirleri, işbu Gümrük Kanununu, ifade eder.
4. Bu kanunun 12 nci maddesindeki asıl ikametgah tabirinin tayininde, yurda ister turizm maksadiyle ister mesleki bir gaye ile girmiş olsun, bir sene içinde vasati altı aydan fazla bir zaman ikamet eden şahsın, oturduğu binanın sahibi veya kiracısı olması bakımından fark gözetmeksizin veya nerede oturursa otursun Türkiye'de ikametgahı bulunduğu prensibi kabul olunur.
5. Bu kanunda geçen fiili ithal tabiri:
a) Vergi tahakkukunun idarece yapıldığı hallerde vergilerin ödendiği veya cari hesabının mahsubunun yapıldığı veya teminata bağlandığı veya erteleme işleminin gümrüğünce tekemmül ettirildiği veya muaflık hükümlerinin uygulandığı,
b) Vergi tahakkukunun mükellefince yapıldığı hallerde eşyanın gümrük işlemlerinin ikmal edildiği,
c) Deniz, vagon ve kamyon üstü işlemlerde, muayenenin yapılıp çetelenin açıldığı.
Tarihi ifade eder.
6. Bu Kanunda geçen çıkış tabiri; çıkış eşyasının 127 nci madde gereğince muayenesinin yapılıp taşıta yüklenmesini, bir yerden veya muhtelif yerlerden, bir defada veya kısım kısım gelmekte olan dökme veya diğer eşyada yüklemenin tamamlanmasını veya 127 nci madde gereğince muayenesi tamamlandıktan sonra çıkış sundurma, antrepo veya serbest bölgelere alınmasını ifade eder.
7. Müsteşarlık deyimi; Gümrük Müsteşarlığını ifade eder.
8. a) Kişi deyimi; gerçek ve tüzel kişiler ile yürürlükteki mevzuatın öngördüğü hallerde, hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte, hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklığını;
b) Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik kişi deyimi; bu bölgede kanuni ikematgahı olan bütün gerçek kişiler ile bu bölgede kayıtlı iş yeri, işyeri merkezi ya da devamlı işyeri kuruluşu bulunan bütün tüzel kişi veya kişiler ortaklığını;
ifade eder.
9. Karar deyimi; Gümrük Müsteşarlığının veya yetkili kıldığı gümrük idarelerinin, gümrük mevzuatı kapsamında belirli bir konuda bir veya daha fazla kişi üzerinde hukuki sonuç doğuracak idari tasarrufunu ifade eder.
10. Serbest dolaşımda bulunan eşya deyimi; Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalara ait hükümler saklı kalmak kaydıyla, giriş rejimine tabi tutularak, Türkiye gümrük bölgesine giren eşya ile üretiminde kullanılan girdilerin yerli olup olmadığına bakılmaksızın, bu Kanun hükümlerine göre Türk menşeli sayılan eşyayı ifade eder.
11. Gümrük statüsü deyimi; eşyanın Türkiye gümrük bölgesinde serbest dolaşım durumunda bulunup bulunmadğını ifade eder.
12. Gümrük beyanı deyimi; belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir Gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade eder.
13. Beyan sahibi deyimi; kendi adına beyanda bulunan kişiyi veya adına beyanda bulunulan kişiyi ifade eder.
14. Elleçleme deyimi; gümrük denetimi altındaki eşyanın asli nitelikleri değiştirilmeden istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kablardan küçük kablara aktarılması, kabların yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması, kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemleri ifade eder.
Mükellefiyetler
Madde 2- Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçen veya eşya geçiren her şahıs, bu kanun ile buna dayanılarak çıkarılan tüzükler, kararname ve yönetmelikler hükümlerine uymakla mükelleftir. Bu mükellefiyet, gümrük idarelerinin gerek bu kanunda gerek başka kanun, tüzük ve kararnamelerde yazılı hükümlere göre yapacağı denetlemelere tabi olmak ve kanunları gereğince kendi adına veya başka idareler nam ve hesabına tahsil edeceği her nevi vergi, resim, harç ve ücretleri ödemek veya bunları teminata bağlamak ve kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklerin ifasını şart koyduğu her türlü işlem ve formaliteyi yerine getirmiş olmaktır.
Temsil
Madde 2/a- Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler. Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilci, Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik bulunmalıdır.
Temsil doğrudan veya dolaylı olabilir. Temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise, kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorundadır.
Vergi mükellefiyetinin başlangıcı
Madde 3 - 1. Gümrüğün denetlenmesi altına (Her çeşit antrepolardakiler de dahil) konmuş eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti; 57 nci madde gereğince beyannamesinin tescil, 55 nci madde gereğince ağızdan beyan yapılan hallerde bu beyana ait tahakkuk varakasının mükellef tarafından imza ve idarece tescil,Posta yolu ile gelen eşyada 135 ve 136 ncı maddelerdeki belgelerin tescil,
edildiği günde başlar.
Gümrük denetlemesi altında bulunan eşya, bu kanunda aksine sarahat olmadıkça, fiili ithalden önce mahvolursa mükellefiyet kalkar.
2. Gümrük denetlemesi dışında kalmış eşyaya ait vergi ödeme mükellefiyeti, eşyanın gümrük hattından geçirildiği tarihte, eğer bu tarih bilinmiyorsa, eşyanın gümrük hattından geçirildiğine gümrükçe bilgi edinildiği günde başlar.
3. Şarta bağlı teminatlı veya teminatsız yurda muaf olarak sokulan eşyaya ait vergi ödeme mükellefiyetinin başlangıcı, muaflık beyannamesinin tescili ve beyanname yok ise sair geçiş belgeleri üzerinde gümrükçe yapılan en son giriş vizesi tarihidir.
4. Yurda muaf olarak sokulduğu halde, muafiyetten faydalanmıyan şahıslara veya yerlere satılan veya devrolunan veya muafiyetten, faydalanmıyan hususlar için kullanılan eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti, ilgililer tarafından Gümrük İdaresine yapılacak beyan tarihinde, beyan yapılmamış ise devir veya satış tarihinde, bu tarih tespit edilmiyorsa bu tarih tesbit edilmiyorsa buna Gümrük İdaresince bilgi edinildiği tarihte başlar.
Bu suretle satılan veya devredilen eşyayı alanlar, satanlar, devredenler veya muafiyetten faydalanılmayan hususlar için kullananlar bu eşyaya ait vergiler bakımından gümrüğe karşı tek başına ve müteselsilen sorumludurlar.
5. Satışa intikal eden eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti, giriş beyannamesi verilmiş veya tahakkuk varakası tanzim edilmiş olduğu hallerde bunların tescil edildiği, aksi halde tespit kağıdının gümrükçe tanzim ve tescil olunduğu tarihte başlar.
6. Bakanlıkça tespit edilecek esaslara göre eşyanın ithal işlemi sonradan yapılmak üzere, mal sahibine, temsilcisine veya taşıyıcısına teslim edilmesi halinde, vergi ödeme mükellefiyeti teslim edildiği tarihte başlar.
Vergiye esas olan tarife
Madde 4 - Gümrük vergisi. 3 üncü madde gereğince ödeme mükellefiyetinin başladığı tarihte, eşyanın bulunduğu hal ve mahiyetine göre o tarihte yürürlükte bulunan Gümrük Giriş.Tarife Cetvelindeki nispet, had ve esaslara göre hesaplanır.
Tarifenin vergi nispetlerini artıran hükümlerinin uygulanmasına, Kanunda aksine sarahat bulunmadıkça, yayımı tarihinden üç ay sonra başlanır. Ancak, bu Kanunun 20 ve 21 inci maddeleriyle 14.5.1964 tarihli 474 sayılı Kanuna göre yapılacak değişiklikler ve alınacak kararlar yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Vasfı değişen eşya
Madde 5 - Ödeme mükellefiyetinin başladığı günden sonra eşyanın vasıflarında meydana gelen değişmeler ve bozulmalar sebebiyle gümrük vergilerinden indirim yapılamaz.
Ancak fiili ithalden önce herhangi bir kaza sonucu ya da elde olmayan nedenlerle eşyanın hasara veya kayba uğraması veya harap olması hallerinde, külfet ve masrafları sahibine ait olmak üzere ve bu durumların ilgili gümrük idaresine ispat edilmesi şartıyla, gümrük idaresinin denetimi altında aşağıdaki şekillerde işlem yapılır.
1. Hiçbir surette kullanılmaz hale gelmiş eşyanın, sahibi isterse, usulü dairesinde imhasına veya yurt dışına çıkarılmasına izin verilir.
2. Münhasıran ilk madde olarak kullanılması mümkün hale gelen eşyanın vergisi ilk madde tarifesi üzerinden hesaplanır. Lüzumu halinde, gümrük idaresince bu eşyanın ilk madde şeklinden başka surette kullanılmamasını önleyici tedbirler de alınır.
3. Kısmen hasara uğrayan eşyanın ayrılması mümkün ise hasara uğramış kısmı, değilse tamamı hakkında sahibinin isteğine göre 1 ve 2 nci fıkralar hükmü uygulanır.
4. Islanmış veya nemlenmiş eşyanın kurutulmasına gümrük idaresince müsaade olunur.
5. Eşya, sahibi tarafından, Hazineye hiçbir masraf yüklenmemesi kaydıyla gümrüğe terkedilebilir.
Ancak, bu fıkralardaki işlemlerin uygulanması sırasında ilk tespit ve tahakkuka göre bir ceza tayini gerektiği hallerde bu ceza alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Tek ve maktu vergi, istisna ve muafiyetler
Tek ve maktu tarife
Madde 6 - Posta yoluyla veya yolcu beraberlerinde gelen ve ticari mahiyette bulunmayan vergiye tabi eşya ile sınır ticaretine konu teşkil etmesi uygun görülen eşyadan alınacak gümrük vergilerini göstermek üzere kanunlarda belirtilen azami hadleri geçmemek şartıyla tek ve maktu bir tarife uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
İstisnalar
Madde 7 - Aşağıda yazılı eşya Gümrük Vergisinden istisna edilmiştir
1. Gümrük Giriş Tarife Cetvelindeki pozisyonlarında vergiye tabi tutulmadıkları gösterilmiş olan eşya,
2. Milletlerarası andlaşmalarla vergiye tabi olmadıkları kabul edilen eşya,
3. Her türlü Türk parası, banknotları, esham ve tahvilleri ve kuponları, Türkiye'ye sokulması yasak olmayan yabancı devlet paraları, esham ve tahvilleri ve bunların kuponları ile çek ve poliçeler,
4. Bakanlıkça tespit olunacak esaslar dairesinde, ticari mahiyeti bulunmadığı kabul edilen nümunelik eşya ve modeller,
5. Mezarlıklara, milli abidelere konulmak üzere getirilen veya gönderilen çelenk, bayrak ve bu mahiyetteki eşya ile bunların teferruatı, içinde ölü veya ölünün kül veya kemikleri bulunan tabut, vazo ve sair kablar ve bunlarla birlikte getirilen veya önceden veya sonradan gönderilen çiçek, çelenk ve bu mahiyetteki eşya,
6. Resmi daire ve müesseselerle özel müessese ve şahıslara ait işlem görmüş her türlü defter, evrak ve belgelerle, kullanılmamış her türlü taşıt biletleri ve milletlerarası mahiyette muayyen hizmetler karşılığı kullanılacak kuponlar,
7. Karasularımızda kazaya uğrayan veya batan ve mülkiyeti Hazineye intikal etmiş olan ve Maliye Bakanlığınca denizden çıkarılmak üzere satılan veya çıkarılması sözleşmeye bağlanan her türlü eşya.
Muafiyetler
Danıştay Kararları 1
Madde 8 - Gerçek ve tüzel kişiler için ithal edilecek, aşağıda cins ve nevileri gösterilen eşya Gümrük Vergisinden muaftır:
1. Genel, katma ve özel bütçeli daireler ile kamu yararına hizmet eden dernekler tarafından kurulan ve Bakanlar Kurulu kararı ile milletlerarası kuruluşlarla işbirliğine müsaade edilen vakıfların müze, kitaplık, dökümantasyon merkezleri için teşhir edilmek ve okunmak üzere gelen her türlü eşya, kitap, mecmua, risale ve eserlerle, bunlarla ilgili mikrofilmler, mikrofişler, video bantları ve ses bantları ayırca, okullar ile bahsi geçen daire ve kuruluşlların hayvan ve bitki bahçeleri, numune ve üretme fidanlıkları, göl ve havuzları için gelen her türlü bitki ve hayvanlar ile bunların tohumları ve yumurtaları (Bunların kap ve kılıfları, nakli sırasında kullanılan eşya, malzeme ve kumanyalar dahil),
2.a) Sosyal, kültürel, hayri ve sıhhi maksatlarla yabancı memleketlerde kurulmuş dernek, vakıf ve teşekküller tarafından aynı maksatlarla Türkiye'de faaliyette bulunan kamu yararına çalışan derneklere ve vakıflara,
b) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından, Türkiye'deki kamu yararına çalışan derneklere ve kamunun faydasına parasız tahsis edilmiş Bakanlar Kurulunca tespit edilen tesisler ile resmi teşekkkülere, belediye ve köy tüzel kişiliklerine,
Bağış yoluyla gönderilen veya yurt dışında temin edilen para ile alınıp getirilen, gerek miktar gerek özellikleri bakımından konularına uygun olduğu Bakanlıkça kabul edilecek eşya (Genel ve katma bütçeli daireler dışında binek otomobilleri hariç),
3. Doğrudan doğruya veya gerçek ve tüzel kişiler aracı edilerek Hazineye yardım maksadıyle ve bağış yoluyla gelen her türlü eşya ve kıymetler (Maliye ve Gümrük ve Tekel Bakanlıklarınca müştereken tespit edilecek usul dairesinde).
4.a) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ihtiyaçları için gümrük beyannamesi ve ithal müsaade belgeleri bu kuruluşlar adına düzenlenmiş olmak kaydıyla, yurt dışından tedarik olunan her türlü harp silah, araç, gereç, teçhizat, makine, cihaz ve sistemleri ile bunların yapım, bakım ve onarımlarında kullanılacak yedek parçalar, akaryakıt ve yağlar, hammadde, malzeme (eğitim malzemesi dahil) ve harp ganimetleri ile memleket dahilinde temini mümkün olmayan ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca kabul, tespit ve belgelenecek her çeşit ilaç ve hammaddeleri,
b) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ihtiyacı için bedelsiz olarak dış kaynaklardan alınan her türlü yardım malzemesi,
c) Emniyet Genel Müdürlüğünce, emniyet hizmetleri ihtiyacı için dış memleketlerden mubayaa ve ithal olunacak (a) bendinde yazılı araç, gereç ve silahlar ile bunların teferruatı,
d) Milli savunma ve içgüvenlik konularında; Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğü ihtiyaçlarının sağlanması için; Türk Silahlı Kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla kurulmuş bulunan vakıflar ile sermayesinin yarısından fazlası bu vakıflara ait olan şirket ve müesseselerin yukarıda yazılı kuruluşlar tarafından verilecek siparişlerle ilgili olarak üretici sıfatıyla ithal etmeleri gereken ve miktarı ihtiyaç sahibi makam tarafından onaylanan her türlü silah, araç, gereç, anamalzeme, mühimmat, makine, elektronik, elektrikli cihaz, alet ve teferruatları ile bunların üretimi, bakımı ve onarımında kullanılacak her türlü parça, yedek parça, mamul, yarı mamul maddeler, malzemeler,
5. Kara sınırından 5 kilometreye kadar derinlikte bulunan köyler ve kasabalar ahalisinin gümrük kapılarından geçirdiği kendisinin veya ailesinin kullanmasına mahsus ve kıymetli Bakanlar Kurulu Kararıyla tespit edilecek eşya (Bakanlıkça tayin edilecek usul dairesinde).
6. Harp esirleri ve harb zamanlarında enterne edilen askeri ve sivil kişiler adına bağış yoluyla gönderilen yiyecek ve içecek (Tütün ve sigara dahil) ve giyim eşyası (Karşılıklı olmak şartıyla).
7.a) Milli deniz ve hava gemilerinin, yabancı limanlarda ve meydanlarda yalnız kendi ihtiyaçları için aldıkları donatım eşyası ve işletme malzemesi,
b) Yabancı deniz ve hava gemilerinin kendilerine mahsus olarak içlerinde getirdikleri veya Türk limanlarında gümrüklenmemiş mallardan aldıkları yakıtlar ve yağlayıcı maddelerle gemi adamları ve yolcularına mahsus yiyecek ve içecekler (Tekel maddeleri dahil) ve donatım eşyası ve işletme malzemesi (Gemilerden dışarı çıkarılmaması ve karşılıklı olması şartıyla),
Yukarıdaki fıkralarda yazılı donatım eşyası ile işletme malzemesinin cins ve nevileri Gümrük ve Tekel ve Ulaştırma Bakanlıklarınca tayin ve tespit olunur.
c) Yabancı ülkelere sefer yapan Türk gemileri ve uçakları hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır. Ancak; bu taşıtlar kabotaj seferleri esnasında yabancı yakıt, yiyecek ve içecek maddelerini,vergilleri ödenmek şartıyla kullanabilirler.
Bu taşıtların muntazam seferleri olanlarının yabancı ülkelere yaptıkları seferden son Türk limanına avdet ederek, tekrar dış sefere çıkmaları halinde, bu limandaki bekleme süreleri yabancı ülkelere yapılan seferin devamı sayılır.
Yemekli vagonların Türkiye sınırından geçtikten sonra hazırlayacakları ilk kahvaltı ve yemek için kullanacakları yiyecek ve içeçeklerle yakıtlar ( Tekel maddeleri bu hükmün dışındadır).
8. İktisadi bir faaliyetin reklamı maksadiyle getirilecek ve parasız dağıtılacak olan basılı ilan, katalog, broşür, takvimler ve emsali matbualar.
9. Noel, yılbaşı, Şeker ve Kurban bayramları münasebetiyle hariçten gönderilecek, süre ve kıymetleri Bakanlar Kurulunca tayin edilecek hediyelik eşya.
10. Türkiye'de akdedilecek milletlerarası kongrelere veya spor temas ve gösterilerine katılacak delege ve şahısların isimlerini muhtevi plaketler, bunların milli bayrakları veya kulüp filamaları ve bunları takmaya mahsus ağaç ve madeni mamuller ve bu toplantı ve temaslara ait rozet, kupa ve broşürler ve bu kongre ve spor temas ve gösterilerine ait cihaz, alet ve malzeme.
11. Türkiye'de yapılan ve yapılacak olan milli ve milletlerarası her türlü yarışmalarda mükafat olarak verilmek üzere bağış yoluyla gönderilen eşya.
12. Aile fotoğraf filimleri ve resimleri, basın ile ilgili aktüalite flimleri ve resimleri, fonopost maddeleri (Münhasıran mektup ve muhabere vasıtası olarak kullanılanları dolu ve birer adet), plak, tel ve bantlarla mürettep sesli ve yazılı mevkut neşriyat, şahsi tedavide kullanılacak miktar ve mahiyette ilaçlar (Konulmuş kanun hükümleri saklıdır.)
13. Yabancı eşyanın teşhir olunduğu fuar ve sergilerin inşa ve dekorasyonunda kullanılmak üzere getirilen eşya (Bu mahallerden dışarı çıkarılmamak kaydıyla.)
14.a) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 87.02, 87.09, 87.10 ve 87.11 pozisyonlarında yer alan ve münhasıran malül ve sakatlar tarafından kullanılmak üzere hususi surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan ve bunlar tarafından ithal edilen motorlu veya motorsuz koltukları, bisiklet, motosiklet ve binek otomobilleri ile el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olmaları nedeniyle bizzat sakat kişi tarafından kullanılamayan, sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan ve sakat kişinin üçüncü derceye kadar kan veya sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılan Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 87.02.10 ve 87.02.90 pozisyonlarında yer alan minibüsler,
Bu fıkra gereğince yurda sokulan kara nakil vasıtalarının malül ve sakat olmayanlara herhangi bir şekilde devri halinde gümrük vergisi alınır. Ancak bu fıkra gereğince yurda sokulan kara nakil vasıtalarının başka bir malül ve sakata devri veya bunların ölümü sonucu varislerine intikali halinde gümrük vergileri alınmaz.
b) Protez uzuvlar (protez dişler hariç) ile organizmaya takılan sair uzuv ve parçalar,
c) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 84 ve 85 inci fasıllarında yer alan ve sakatların sanatlarının icrası için bizzat kendilerinin ithal ederek kullanacakları alet ve makineler (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının izniyle),
d) Sakatların ve hastaların kendi adlarına ithal edilecek ve bunların bakım, tedavi ve yaşamlarını sürdürmeleri için zorunlu olan eşya ile organ nakli için kurulmuş vakıfların yurt dışından amaçlarına uygun olarak ve kamu hizmetine tahsis edilmek üzere getirecekleri canlı doku, makine, teçhizat ve teşhis ve tedavide gerekli ilaçlar (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının uygun görüşü alınarak).
Diplomatik muafiyetler