Kişinin gözyaşları, gözlerine yeterli yağlama sağlayamadığında göz kuruluğu ortaya çıkmaktadır. Bu sorun bir kısmı farkında olunan, çoğunluğu da fark edilmeyen yaygın bir problemdir. Kişinin gözyaşının yetersiz olmasının pek çok farklı nedeni olabilir. Yeterli gözyaşı üretilmediğinde veya kalitesiz gözyaşları üretildiğinde göz kuruluğu meydana gelir. Kuru gözler çoğu zaman çok rahatsız edici olabilen bir durumdur. Göz kuruluğu olan kişilerde, gözlerde yanma ve hassaslaşma yaşanır. Kuru göz sorununa sahip olan kişiler; bir uçakta, klimalı bir ortamda, bisiklet sürerken veya birkaç saatlik bir bilgisayar kullanımında çok rahatsız edici şikayetler yaşarlar. Bu bağlamda göz kuruluğu olan kişiler için yapılan tedaviler kesinlikle sorunu hafifletici ve rahatlatıcıdır. Göz kuruluğu tedavileri hem göz damlalarını hem de yaşam tarzı değişikliklerini içermektedir. Göz kuruluğundan kaynaklanan semptomları kontrol altına almak için uygulanan tedbirlere süresiz olarak, yaşam boyu devam edilmesi gerekir.
Göz kuruluğu neden olur?
Göz kuruluğunda; gözün gözyaşı akış sisteminde bir dengesizlik olabilir, gözyaşı filmi kurumuş olabilir. Bu sorun klima, ısı veya diğer çevresel koşullardan kaynaklanan kuru hava odaklı bir sorun da olabilir. Göz kuruluğuna neden olabilecek diğer faktörler genel olarak;
- Doğal yaşlanma süreci,
- Menopoza giriş,
- Antihistaminikler ve doğum kontrol hapları gibi bazı ilaçların uzun süre kullanımı,
- Sjögren sendromu, romatoid artrit ve kolajen vasküler hastalıklar gibi gözyaşı üretim yeteneğini etkileyen hastalıklar,
- Göz kapaklarının tam olarak kapatılmasını engelleyen yapısal sorunlar şeklinde sıralanabilir.
Göz kuruluğunun belirtileri nelerdir?
- Gözlerde yanma hissi,
- Sık sık kaşınan gözler,
- Gözlerde ağrı ve sızı hissi,
- Gözlerde yorgunluk,
- Gözlerde yara görüntüsü,
- Kuruluk hissi,
- Kızarık gözler,
- Işığa karşı aşırı hassasiyet (Fotofobi),
- Bulanık görme,
- Aşırı sulu gözler,
- Gözlerde sık sık iltihaplanma,
- Gözlerde kum veya başka bir nesne ya da materyalin bulunduğu hissi şeklinde sıralanabilir.
Göz kuruluğunun belirtileri arasında sayılan aşırı sulu gözler de bir tür göz kuruluğu semptomu olabilir. Bunun sebebi, göz yüzeyindeki kuruluğun, bazen gözyaşlarının sulu bileşeninin üretimini koruyucu bir mekanizma olarak aşırı uyarmasıdır.
Göz kuruluğu nasıl tedavi edilir?
Kuru göz hastalığını tamamen ortadan kaldırabilecek bir tedavi yöntemi henüz bulunamamıştır. Ancak bu sorunun başarıyla yönetilebilmesini sağlayan tedavi şekilleri mevcuttur. Göz kuruluğu tedavisi; gözyaşı üretimini arttırmayı, gözyaşı filmi hacmini korumayı ve aşırı gözyaşı kaybını önlemeyi amaçlamaktadır. Göz kuruluğu tedavisi için;
- Gözler daha sık aralıklarla açıp kapatılmalı.
- Göz yüzeyini yağlamak için göz damlaları, jeller veya merhemler kullanılmalı (bunlar bazen “yapay gözyaşı” olarak da adlandırılır ve doktor önerisiyle kullanılır).
- Buharlaşmayı desteklemek için ortama su kabı koyarak havanın nemi artırılmalı.
- Bazı ilaçlar göz kuruluğuna sebep olabileceği için alınan ilaçların yan etkileri hakkında doktora danışılmalı.
- Aşırı gözyaşı kaybı yaşandığı durumlarda bu kaybı önlemek için gözenek kanallarına özel fişler takılmalı (kesinlikle doktor önerisi ve kontrolünde).
- Çok ciddi göz kuruluğu durumlarında cerrahi müdahale düşünülmelidir.
Göz kuruluğu için doğal tedavi yöntemleri
- Salatalık
Salatalığın yatıştırıcı etkisi herkes tarafından çok iyi bilinmektedir. Bu sebeple de yorgun göz kaslarını yatıştırmak ve dolaşım sisteminin işleyişini gençleştirip canlandırmak için salatalıktan faydalanılır. Gözlerdeki kuruluk hissi kaybolduktan sonra, büyük daha taze bir his oluşur.
- Süt
Süt, göz kaslarını yatıştırıp rahatlatan çeşitli enzimler içermektedir. Bu sebeple de göz kuruluğu ve diğer hafif göz sorunlarında temiz bir pamuk biraz soğuk süt içine batırılır, gözler kapatılır ve sütlü pamuk göz kapaklarına yerleştirilir. Yaklaşık 10 dakika kadar bu şekilde beklemek göz kuruluğuna iyi gelir. Sütün gözlere olan faydasını arttırmak için süte birkaç damla gül suyu da eklenebilir.
- Papatya çayı
Papatya çayı doğal bir anti-inflamatuar olduğu için yorgun gözleri dinlendirir, ferahlatır ve nem kaybını geri kazandırır. Bunun için 1 çay kaşığı kurutulmuş papatya 1 su bardağı kaynar suya ilave edilir ve yaklaşık 10 dakika kadar demlenmeye bırakılır. Demlenen papatya çayı ılık olunca içine bir parça pamuk batırılır ve kapalı gözlerin üzerine yerleştirilir. Bu şekilde 15 dakika dinlenmek göz kuruluğunu hafifletir.
- Hintyağı
Hintyağı, tam bir su tutucu, nem kazandırıcı şeklinde işlev görmektedir. Bu sebeple de kuru gözler kapalıyken göz kapaklarına birer damla hintyağı sürüp 10 – 15 dakika dinlenmek iyi gelir. Hintyağı üzerine yapılan araştırmalar, gözlerde meibomian bezi disfonksiyonu vakalarında kuru gözler için iyi olduğunu göstermiştir.
- Lavanta yağı
Lavanta yağının rahatlatıcı etkisinden kuru gözlerde de faydalanmak için birkaç damla lavanta yağı bir bardak su ile karıştırılarak bir solüsyon hazırlanır. Temiz ve yumuşak bir bez parçası bu karışıma batırılır. Ardından bu bez göz kapaklarına uygulanır ve düzenli olarak yapıldığında göz kuruluğu sorunu hafifler.
- Aloe vera
Aloe vera içerdiği yüzlerce faydalı bileşikle tüm vücut sağlığına olduğu gibi gözler için de çok yararlıdır. Göz kuruluğunun tedavisi için aloe veranın yaprağı içindeki jel veya yapışkan sıvı göz kapağına uygulanabilir. Bu işlem düzenli olarak yapıldığında göz kuruması semptomları azalır ve genel göz sağlığı da desteklenir.
- Gül suyu
Gül suyu, cilt sağlığına iyi gelen mucizevi bir doğal üründür. Gözlerin ve göz kapaklarının gergin ve yorgun olduğu durumlarda doğal bir rahatlatıcı olarak gül suyu kullanılması önerilir. Gül suyunun çok yatıştırıcı bir etkisi vardı, göz çevresindeki cildi gençleştirir ve koyu halkaları azaltmaya yardımcı olur. Uygulama öncesinde gözler biraz soğuk su ile yıkayın ve temiz bir havluyla hafifçe kurutulur. Ardından birer parça pamuk gül suyuna batırılır. Gözler kapatılır ve pamuklar göz kapaklarının üzerine yerleştirilir. Günde iki kez bu uygulama yapılarak göz kuruluğu ve göz yorgunluğu gibi pek çok sorun tedavi edilir.
- Nane
Nane çok etkili bir soğutucudur. Bu sebeple de gözlere bir nane paketi uygulayarak gözlerin nemli ve serin tutulması sağlanabilir. Nane paketini oluşturmak için biraz su ile biraz naneyi karıştırmak ve göz kapaklarının üzerine koymak yeterlidir. Ancak göz kapakları çok sıkıca kapanmalı ve nane gözlere girmemelidir.
- Antioksidanlar
Yapılan pek çok araştırma kuru göz sorununun; egzersiz eksikliği, yaşlanma, kötü beslenme ve fazla alkol, sigara, ilaçlar ve kronik stres gibi sağlıksız yaşam tarzı faktörlerinden kaynaklandığını gösteriyor. Zira göz kuruluğunun önemli sebeplerinden birisi vücudundaki serbest radikal hasarı, oksidatif stres kaynaklarıdır. Bu bağlamda en sağlıklı antioksidan kaynakları olan doğal, sağlıklı gıdalar, vücudun oksidasyon sürecini yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Bu bağlamda ıspanak, lahana, pazı, acai üzümü, kiraz, goji çilek ve benzeri çok renkli sebzeler ve meyvelerin düzenli olarak tüketilmesi göz kuruluğu da dahil, pek çok sağlık sorununu iyileştirebilir.
- Çay
Çay, gözleri nemlendirmeye yardımcı olan antioksidan özelliklere sahip bir üründür. Çay ile göz bakımı yapmak için bir poşet çay ve sıcak suya ihtiyaç var. Sıcak suda poşet çay demlenir ve ılık bir hal aldıktan sonra göz kapağına koyup 10 dakika beklemek önerilir. Bu uygulama göz sağlığını koruyacak, göz kuruluğunu hafifletecektir.