Dünyaca ünlü fizik teorisyeni Stephen Hawking, Donald Trump'ın Paris Anlaşması'ndan çekilmesinin ardından açıklama yapmış ve bu kararın Dünya'nın Venüs'e dönüştürebileceğini söylemişti. İklim bilimcilerden Stephen Hawking'in bu açıklamasına yanıt geldi.
Donald Trump, başkanlık seçimleri sırasında yaptığı konuşmalarda, ilkim değişikliğine inanmadığını sıkça dile getirmişti. Başkan seçilmesi durumunda bu konuya da el atacağını söyleyen Trump, seçimlerden sonra Paris İklim Anlaşması'ndan çekileceğinin sinyallerini vermiş ve sonunda anlaşmadan çekildiklerini açıklamıştı.
Hawking Ne Demişti?
Bu kararın ardından Stephen Hawking, BBC'ye verdiği demeçte; "Küresel ısınmanın geri dönülemez bir hale gelmesine az kaldı. Trump'ın bu kararı, küresel ısınma konusunda bir dönüm noktasına sebep olabilir. Dünya’nın iki yüz elli derece sıcaklıktaki, sülfürik asit yağmurları olan Venüs’ten bir farkı kalmayacak." demişti.
Berkeley Earth'te çalışan enerji sistemleri uzmanı ve çevresel ekonomist Zeke Hausfather ve Met Office'de iklim değişikliği üzerine araştırmalar yapan Gareth Jones, Hawking'in abartılı yorumlar yaptığını söylediler. Böyle bir senaryonun gerçekleşmesi için milyarlarca yıl geçmesi gerektiğini de net olarak belirttiler.
Hausfather, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada; "Bu, parlak bilim adamlarının bile uzmanlık alanları dışındaki konularla ilgili aptalca yorumlar yapabildiğinin bir kanıtıdır." dedi. Gareth Jones ise "Hawking yaptığı bu açıklamayı kanıtlayamaz, konuyla ilgili hiçbir bulgu yok" şeklinde konuştu. Jones, ayrıca Dünya'nın Venüs olması için Güneş'in yüzde 10 daha parlak olmasını gerektiğini söylerken, böyle bir durumda bile Venüs'leşmemiz için 1 milyar yıl geçmesi gerektiğinin de altını çizdi.
"1 Milyar Yıl Geçmesi Gerek"
Hawking’in bu yorumunu, ünlü iklim bilimcisi James Hansen'in 2009'da yayınladığı "Torunlarımın Fırtınaları" adlı kitapta yaptığı argümana dayandırııyor olabileceği de iddialar arasında yer aldı. Hansen kitabında, tüm petrol, gaz ve kömür rezervlerini yakarak, kaçak sera etkisinin artmasına sebep olan insanlığın Venüs ile aynı sonu paylaşabileceğini söylemişti.
Yine de bilim adamları, Venüs'ün de bir zamanlar sera etkisinden muzdarip olduğunu tespit etmişlerdi. Daha önce Dünya gibi okyanuslara sahip olan ve üzerinde yaşam belirtileri bulunan Venüs'ün, Güneş'e fazla yakın olması sebebiyle atmosferinin fazla ısınıp hidrojenin gezegen atmosferini terk ettiğini düşünülüyor. Günümüzde Venüs’ün atmosferi 482 derece sıcaklığında ve yüzde 96.5 CO2’den oluşuyor. Venüs’ün yüzey basınç ölçümü yaklaşık olarak 90 bar, Dünya’nınki ise sadece 1 bar.
Daha önce yapılan araştırmalar, kaçak sera etkisi adı verilen bu tezin gerçekleşebileceğini reddetmişti. Ancak 2013'de Nature Geoscience'de yayınlanan bir bildiri "kaçak sera etkisi sandığımızdan çok daha kolay bir şekilde gerçekleşebilir" diyerek, bu tezi savunmuştu. Bunun muhtemel olması, gerçekleşebilir olmadığı anlamına gelmediği gibi, gerçekleşse bile milyarlarca yıla ihtiyaç olduğundan da söz ediliyordu. University of Victoria'da çalışan Colin Goldblatt'ın baş yazarlığını yaptığı bu makalede: "Elde ettiğim sonuçlara göre, atmosferdeki kömür, petrol ve gazın sebep olduğu karbondioksiti on kat artırırsanız, kaçak sera etkisine yol açabilirsiniz. Yani dünyadaki tüm fosil yakıtları harcamak, kaçak sera etkisine yol açmaz ve gezegeni sterilize etmez. Ancak bu Batı medeniyetlerini kolaylıkla devirebilir." şeklinde ibareler de yer alıyordu.
Son Söz
Sonuç olarak Venüs'tekine benzer şekilde bir sera etkisi yaşamamız için Dünya'daki tüm kömür, petrol ve gazın yakılmasıyla ortaya çıkacak CO2’nin 10 kat daha fazlasının atmosfere salınması gerekiyor. Bunun gerçekleşmesi için de bir ile bir buçuk milyar yıl geçmesi ve bu süreçte Güneş'in yüz de 10 daha fazla ışık ve ısı saçması gerektiği savunuluyor.
Zihin açan bir tartışma olmasına rağmen Stephen Hawking'in herhangi bir süre vermediğini de unutmamak gerek. Hawking, anlaşmanın hemen ertesi günü Venüs olacağız demediği gibi, bu kararın sonuçlarının Dünya'yı Venüs'e dönüştüreceğini söylemiş. İklim bilimciler haklı olarak, bunun gerçekleşme ihtimalinin düşük olduğunu söyleyeseler de ortada böyle bir gerçeğin olmadığını kimse söyleyemez.