- "Tanıyorum onları, acımasızlar. Ama Kumul Denizi de öyle. Bu kumlarda binlerce yıldır hayatta kaldılar ve ejderhayı herkesten iyi biliyorlar. Evet doğru, yağmacılar. Ama sözlerinde dururlar."
- ―Din Djarin, Mos Pelgo sakinlerine Tuskenlerden bahsederken
Tusken Yağmacıları ―ya da günlük konuşmada Kum Halkı veya Tuskenler― göçebe ve ilkel duyarlı varlıklardan oluşan bir kültürdü. Çöl gezegeni Tatooine'e özgü bir kültür olan Tusken Yağmacıları, yerleşik yaşayan yerlilere karşı genellikle saldırganlardı. Çocuk Tuskenlere Uli-ah denirdi.
İçindekiler
Kültür
- "Bir nem çiftliği mi? Zavallı yerlilerin hiç bir şansı olmamış gibi duruyor. Kum Halkı evrendeki tüm suyun kutsal olduğunu ve onlara vadedildiğini düşünüyorlar."
- ―Tusken Yağmacıları tarafından harap edilmiş bir nem çiftliği bulduktan sonra Saponza, ortağına
Tusken Yağmacıları bir çöl gezegeni olan Tatooine'e ait bir türdü. Yaşadıkları gezegenin sert çevre şartları, onları aşırı şekilde yabancı düşmanı ve yerel kaynaklar konusunda koruyucu yapmıştı; sıklıkla Çapabaşı gibi küçük yerleşimlerin kenar bölgelerine saldırırlardı.[6] Kendilerini Tatooine'in yerlileri, diğerlerini ise bu gezegende izinsiz bulunan yabancılar olarak görüyorlardı.[7] Bütün suların kutsal olduğunu ve onlara vadedildiğini düşündükleri için sömürgeciler tarafından kurulmuş nem çiftliklerini yağmalarlardı.[8] Gafsa gibi az sayıdaki kuyular da Tuskenler için kutsaldı. Birinin bu kuyulardan bir tanesinin yakınlarına gelmesi, ani bir saldırı demek olabilirdi.[9] Tusken Yağmacıları ayrıca Jundland Çölü'nde yetişen bir meyve olan siyah karpuz toplarlardı, bu da güvenilir bir süt kaynağıydı.[10]
Tusken klan grupları 20 ila 30 kişi kadar olup; klan liderleri, kabile şefleri ve savaş lorları tarafından yönetilirlerdi. Sayılarını gizlemek için tek sıra halinde hareket ederlerdi.[11] Kum Halkı, Tusken dili ile iletişim kuruyordu. Bir Tusken 15 yaşına vardığında artık yetişkin kabul ediliyordu ve kabilede yetişkin rütbesini kazanabilmek için[9] bir krayt ejderhası öldürüp midesindeki çok kıymetli inciyi kesip çıkarması gerekiyordu.[5] Tuskenler, kayalık Jundland Çölü'nün bir bölgesi olan İğneler'de her tarafa yayılmış kamplarda yaşarlardı[5] ve bu kampları işgalcilerden vahşi massiffler korurdu.
Erkek Tusken Yağmacıları, klanlarının savaşçılarıydılar ve alanlarında gezme şanssızlığına düşmüş savunmasız yolculara genelliklere saldırırlardı.[1] Çarpışmalarda gaderffii değneği kullanırlardı ve gördükleri araçlara cycler tüfeği ile ateş ederlerdi.[3] Her Tusken savaşçısı kendi gaderffii değneğini yapardı, dolayısıyla her biri kendine hastı. Erkekler sert sargılar ve elbiseler giyerlerdi, bunlar hem koruma sağlardı hem de kolay hareket etmelerine imkan verirdi.[5] Erkek Tuskenlerin savaşçılıkları yanı sıra, dişiler birden fazla role sahipti.[9] Ayrıca kıymetli taşlarla ince işlenmiş göz delikli maskeleri ve gövdelerini kapayan kum kefenleriyle ayırt edilebilirdi. Uli-ah[9] olarak bilinen Tusken çocukları,[3] üniseks cübbeler ve sade yelekler giyerlerdi[3]; yetişkinliğe erişene kadar ne erkek ne dişi gibi giyinmelerine izin vardı. Bütün Kum Halkı, rutubeti içeride ve kumları dışarıda tutmak için ağız ızgaraları ve göz korumaları giyerlerdi.[5] Ancak bedenlerini Tatooine'in şartlarından koruma ihtiyacı zaman içinde bir tabuya dönüştü. Bu yüzden, Tuskenler neredeyse hiç bir zaman birbirlerine karşı maskelerini çıkarmazlardı. Ayrıca, tarihte hiç bir yabancı da bir Tusken'in suratını görüp de hayatta kalamamıştı.[9] Kıyafetlerini birbirlerine karşı çıkarmaları da yasaktı. Buna rağmen bazı istisnalar bulunuyordu. Çocuk yapılacağı zaman, düğün gecesi ve yetişkinliğe geçiş seremonisi; Tuskenlerin kıyafetlerini çıkarabildiği özel durumlardandı.
Kum Halkı ve banthalar arasında güçlü, neredeyse mistik bir bağ vardı. Savaşçılığa kabul ayinlerinde genç Tuskenlere hemcins[5] birer bantha verilirdi.[6] Banthasına bakmayı öğrenen genç de; zamanla klandaki yeri güçlendikçe, banthasıyla aşırı yakınlaşırdı.[3] Kum Halkı evlenince, banthaları da çiftleşirdi; ve eğer sahip ölürse, banthası da genelde kısa süre sonra ölürdü. Eğer bantha sahipten önce ölürse, cesedi büyük bir mezarlığa yerleştirildi ve bu mezarlığa diğer Tusken ve banthalar tarafından büyük saygı gösterilirdi.[5]
Tuskenlerin normalde yabancılara düşman olmasına rağmen, kabilelerden biri bir keresinde Özgürkasaba şerifi Cobb Vanth ile bir anlaşmaya vardı. Vanth ve hayvan terbiyecisi Malakili, Tuskenlere su ve krayt ejderhası incisi sağlayarak onların korumasını kazandılar. Bu Tuskenler, aynı Vanth gibi, mücrim kesime ―özellikle köle tacirlerine― karşıydı.[12] Tuskenlerin yabancılarla müzakereler yaptıkları biliniyordu. Bunun bir örneği, Din Djarin'in yeni bir dürbün karşılığında Tusken bölgelerinden güvenli geçiş hakkı kazanmasıydı.[7] Djarin ayrıca, Tuskenlerin her zaman sözlerini tuttuklarını söylemişti.[13]
Tuskenlerin Tatooine'deki belli yerlerle ilgili batıl inançları vardı. Örneğin; Tuskenler her koşulda Mantar Mesası'ndan sakınmışlardır ve B'Thazoshe Köprüsü'nü geçerken her zaman blasterlarını ateşlemişlerdir.[13]
Tarih
Klon Savaşları Öncesi
- "Onları öldürdüm. Hepsini öldürdüm. Öldüler. Biri bile sağ kalmadı. Sadece erkekleri değil... kadınları, hatta çocukları da. Hayvana benziyorlar, ben de hepsini hayvanlar gibi doğradım."
- ―Anakin Skywalker
YSÖ 32'deki Boonta Arifesi Klasiği adlı yarış sırasında birtakım Kum Halkı, Kumul Kanyonu Virajı'nda kamp kurdu. Birinci turda, oradan geçen pod yarışçılarını birkaç kez fırlatıcı tüfekleriyle vurmaya çalıştılar. Bu çaba başarısız olsa da; ikinci turda Tuskenlerden biri, Teemto Pagalies isimli pilotun pod yarışçısını vurmayı başardı ve aracın kaza yapmasına sebep oldu.[14]
Birinci Geonosis Savaşı'ndan bir ay önce YSÖ 22'de, Kum Halkı Lars nem çiftliğine saldırıp Shmi Skywalker Lars'ı kaçırdılar; daha sonra onu hapsedip işkence ettiler. Oğlu olan Jedi Padawan Anakin Skywalker, onu kurtarmak için memleketi Tatooine'e döndü. Fakat annesi, oğlu onu bir Tusken kampında bulduktan hemen sonra yaraları yüzünden öldü. İntikam niyetindeki Anakin, yakınındaki bütün Tuskenleri katletti.[15] Bu katliamdan sonra Tuskenler, Skywalker'ı intikamcı bir çöl iblisi olarak görüp korkmaya başladılar ve ondan korunmak için kurban merasimleri düzenlemeye başladılar.[5]
İmparatorluk Devri
- "Dışarıda durmasak daha iyi. Kum Halkını korkutmak kolaydır ama yakında daha fazla kişiyle geri gelirler."
- ―Obi-Wan Kenobi
YSÖ 2'de]][16] Padawan Ezra Bridger ve C1-10P, Jedi Ustası Obi-Wan Kenobi'yi ararken, gemilerini imha eden Tusken Yağmacıları tarafından pusuya düşürüldüler. Sonra bu Tuskenler eski Sith çırağı Maul tarafından öldürüldü.
Bundan iki yıl sonra[16] Anakin'in oğlu Luke, R2-D2'yi bulmak için[11] evinden uzaklarda kendini tehlikeye atarken A'Koba isimli[17] bir genç Tusken tarafından saldırıya uğradı.[11] Sonra; kendi gibi A'Yark'ın kabilesinden olan iki Tusken —A'Vor ve ikizi— ile birlikte Skywalker'ın X-34 kara süratçisini yağmalamaya başladılar. Ancak Obi-Wan Kenobi, Jedi cübbesiyle kendini örtmüş şekilde bir krayt ejderhası feryadı kopararak Tuskenleri savuşturdu.[11] Onun havaya hükmeden güçlü bir şaman olduğuna inanan A'Yark, bu üç genç Tusken'i Kenobi konusunda daha önce uyarmıştı. Örtünmüş figürü gördüklerinde, bahsi geçen şamanın o olduğunu düşünüp kaçtılar.[17] R2 ve Skywalker'ı selamlayıp C-3PO'yu toparladıktan sonra, Tuskenlerin daha fazla kişiyle geri geleceğini anlayan Kenobi onları evine götürdü.[11] Sonra gerçekten de; A'Koba, A'Yark ile tekrar bir araya gelince takviye ile birlikte geri gitmek istedi. A'Yark da, dikkatli olmalarını söyleyerek, üçlünün daha fazla Tusken toplayıp vadiye geri dönmelerine izin verdi. A'Yark bu durumu bir liderlik ayini olarak görüyordu.
Yavin Savaşı'ndan kısa zaman sonra ödül avcıları Boba Fett ve Kara Krrsantan ile buluşmadan önce; artık Sith Lordu Darth Vader olan Anakin, bir Tusken köyünü katletti.[18] Bu saldırıdan sonra; sağ kalan biri, diğer Tuskenlere köyünün harabesini ve ölenlerin cesetlerini gösterdi. Sonra bu Tuskenler, Vader'a bir mabet dikti ve hayatta kalan kişiyi kurban etti.[19]
Daha sonra; "Jundland Generali" olarak bilinen bir Tusken, ahalisiyle birlikte, Tatooine'i sömürenlere karşı bir dizi koordine saldırıda bulundu. Fakat; Saponza ve ortağının öncülük ettiği, paralı askerlerden oluşan bir grup onları bastırdı.[8]
Yeni Cumhuriyet Dönemi
- "Tusken Yağmacıları. Yerel halk bunlardan bahsederken duymuştum."
"Onlara göre kendileri yerel halk. Geri kalan herkes yabancı."
"Kendilerine ne derlerse desinler, mesafeyi korusalar iyi olur."
"Öyle mi? Bunu onlara kendin söylemek ister misin?"
- ―İki Tusken Yağmacısıyla karşı karşıya kalmak üzereyken Toro Calican ve Din Djarin
Jakku Savaşı öncesi; Özgürkasaba şerifi Cobb Vanth, Tusken Yağmacılarıyla kasabasını suçlulardan korumak üzere bir anlaşmaya vardı. Bunun karşılığında Tuskenlere su ve bir krayt ejderhasının karnından bir inci verildi. Aynı Vanth'ın ahalisi gibi; bu Tuskenler de suçluları, özellikle köle tacirlerini, hiç sevmezdi. Suç lordu Lorgan Movellan'ın yönetimindeki Kırmızı Anahtar Yağmacıları Özgürkasaba'ya el koyunca, Tusken Yağmacıları onları pusuya düşürüp kasabayı kurtardı.[12]
YSS 9'da Mandalor Din Djarin, acemi ödül avcısı Toro Calican ile birlikte suikastçi Fennec Shand'ı yakalamak için el ele verdi. Hedefe ulaşmak için süratçisikletleriyle Kumul Denizi'ni geçmekte olan ikili, yolda birtakım Tusken Yağmacıları ile karşılaştılar. Mandalor, işaret dilinde Tuskenler ile müzakere etti. Akabinde kendisinin onayını almadan acemi ödül avcısının dürbününü güvenli geçiş hakkı karşılığında takas etti.[7]
Daha sonra bir grup Tusken, Djarin, Cobb Vanth ve Özgürkasaba —şu noktada tekrardan Mos Pelgo olarak biliniyordu— ahalisi kocaman bir krayt ejderhasını öldürmek için bir araya geldi. Bu yardımın karşılığı olarak Tuskenler, kasabadan biri barışı bozmadığı sürece Mos Pelgo'ya bir daha saldırmamaya söz verdi. Anlaşmaya göre Tuskenler ejderhanın kalıntılarını da alacaktı. Ejderhayı devirmek için Vanth ve adamları patlayıcılar getirip Tuskenlerle birlikte çalıştılar. Tuskenler de mancınık kurdular. Bazı Tuskenleri ejderha yemiş olsa da, Djarin'in patlatması sonucu öldürmeyi başardılar. Tuskenler cesedi doğramaya başladıktan sonra bir tanesi yaratığın içinde inci buldu ve bu kabileyi çok heyecanlandırdı.[13]
YSS 34'te; Ahch-To gezegenine kendi kendine gittiği sürgün sırasında Jedi Ustası Luke Skywalker rüyasında, Prenses Leia Organa'nın mesajını görmezden gelip isyana hiç katılmadığını gördü. Bu rüyaya göre, Luke'un yaşadığı bölgede —Çapabaşı şehrinin Luke'un yaşadığı yere bakan tarafı— yirmi yıldır hiçbir Tusken Yağmacısı görülmemişti; onlardan geriye sadece kemikleri kalmıştı. Bu durum Luke'u mutsuz hissettirmişti.[20]
Sahne arkası
Tuskenler ilk başta Star Wars: Yeni Bir Umut filminin ikinci taslağında karşımıza çıktı. Deak Starkiller'ın Tatooine'e ne götürdüğünü araştırmak üzere, bir ekip halinde gezegene gönderilen İmparatorluk ajanları olarak düşünülmüşlerdi. Kırmızı gözleri olan ve kendine has kara süratçileri kullanan insansılardı. Üçüncü taslakta Tatooine'in yerlileri olmalarına karar verildi.[21]
Görünümler
Canon dışı görünümler
- William Shakespeare's The Phantom of Menace: Star Wars Bölüm the First (Sadece bahsi geçti)
- Disney Infinity 3.0
- Star Wars: Galaxy of Heroes
- LEGO Star Wars: The Force Awakens
- Phineas and Ferb: Star Wars
- LEGO Star Wars: All-Stars – "The Prisoner of Tatooine" (Geçmişe dönüşlerde göründü)
Kaynaklar
Notes and references
- Star Wars Journeys: Beginnings
- Star Wars: The Force Awakens: Head-to-Head
-
- Star Wars: The Visual Encyclopedia
- Star Wars: Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey
-
- The Mandalorian – "Bölüm 5: The Gunslinger"
- Star Wars: Commander
- Star Wars: The Complete Visual Dictionary, New Edition
- Star Wars 7
- Star Wars: Bölüm IV Yeni Bir Umut
- Aftermath: Empire's End
- The Mandalorian – "Bölüm 9: The Marshal"
- Star Wars: Bölüm I Gizli Tehlike
- Kaynak hatası Geçersiz
<ref>etiketi;
AotCisimli refler için metin temin edilmemiş
- Star Wars: Absolutely Everything You Need to Know, Updated and Expanded kaynağına göre Maul'un Obi-Wan Kenobi ile "Twin Suns" bölümünde yaptığı son karşılaşma, Kenobi'nin onu Tatooine'de ilk görüşünden otuz yıl sonra yaşandı. Star Wars: Galaksi Atlası bu olayı YSÖ 32'ye konumlandırdığına göre Kenobi ve Maul'un son karşılaşması YSÖ 2'de yaşandı. Galaksi Atlası, Star Wars: Bölüm IV Yeni Bir Umut olaylarını YSÖ 0'a konumlandırıyor. Bu, Twin Suns ve Luke Skywalker'ın A'Koba tarafından saldırıya uğraması arasında iki yıl olduğunu gösteriyor.
- "Ayinler"—Farklı Bir Açıdan
- Darth Vader 1
- "Coda"—Darth Vader 25
- Star Wars: The Last Jedi: Expanded Edition
- The Making of Star Wars: The Definitive Story Behind the Original Film
Dış bağlantılar
- Tusken Raiders—Wikipedia
-
- Star Wars Sand People Under the Tusken Sun
- Tusken Raiders on the Family Guy Wiki