Sınıfta ders dinlerken muhtemelen not tutuyorsunuzdur. Peki en iyi sistem ve stratejiyi kullandığınıza emin mısınız? Not tutmak gibi belirli davranışları incelerken psikologlar belli bir araştırma sorusu sorarlar: Sınavlarda başarılı olmak için hangi not tutma stratejisi en iyisidir? Bir araştırmacı bu soruya davranışsal ve bilişsel yaklaşımların bir birleşimini kullanarak cevap verdi (A. King, 1992).
DAVRANIŞIN TANIMLANMASI
Araştırmacılar üniversite öğrencilerini üç ayrı gruba ayırdılar. Her bir gruba ders notu tutmak için farklı bir yöntem veya strateji verildi. Bu doğrultuda öğrenciler ders notu tutmak için üç farklı strateji kullandılar: Notları gözden geçirmek, notları özetlemek ve notlar hakkındaki soruları cevaplamak.
1.Notları Gözden Geçirmek
Öğrencilerin büyük bir kısmının kullandığı strateji, öğretmenin söylediği şeylerin mümkün olduğu kadar çoğunu yazmaktır. Sınavdan önce de sınıfta iyi not tuttuklarını ümit ederek tuttukları notları gözden geçirirler.
2.Notları Özetlemek
Öğrenciler her zamanki gibi yine not tuttular, ancak dersten sonra tuttukları notları kullanarak derste anlatılanları kendi kelimeleri ile özetlediler.
Öğrencilere konu başlıklarını nasıl tespit edecekleri ve bunun hakkında kendi kelimeleri ile nasıl cümle yazacakları öğretildi. Sonra bir alt başlık belirlediler ve bunu ana başlığa bağlayan bir cümle yazdılar. Bu cümleler birleştirildiğinde dersin, öğrencinin kendi kelimeleriyle yazılmış bir özeti oluştu.
3.Notlarlar Hakkındaki Soruları Cevaplamak
Öğrenciler her zamanki gibi not tuttular, ancak dersten sonra, tuttukları notları kullanarak derste anlatılan konular hakkında sorular sorup cevaplandırdılar. Öğrencilere 13 genel soruluk bir test verildi, örneğin: …’nin ana fikri nedir? …yapmak için … ‘i nasıl kullanırsın? …’e örnek nedir? … ile … arasındaki fark nedir? Öğrenciler bu sorulara, kendi ders notlarını kullanarak cevap verdiler.
Öğrenciler bu üç not tutma stratejisinden belli bir tanesini bir süre kullandıktan sonra, banda kaydedilmiş bir dersi izlediler ve not tutmak için üzerinde çalıştıkları stratejiyi kullandılar.
DAVRANIŞI AÇIKLAMAK
Bütün gruplar, banda kaydedilmiş dersi izledikten bir hafta sonra sınava girdiler. Not tutma ve sorulara cevap verme stratejisini kullanan grubun belirgin bir şekilde daha başarılı olduğu tespit edildi. Uzmanlar bu iki stratejiyi kullananların daha iyi hatırlayabildiğini açıkladılar.
DAVRANIŞI ÖNCEDEN KESTİRMEK
Araştırmacılar bu sonuçlara dayanarak, not tutma ve soru cevaplamayı birleştiren stratejiyi kullanan öğrencilerin, alışıla gelmiş biçimde not tutan ve yazdıklarını gözden geçiren öğrencilere göre daha fazla bilgiyi hatırlayacağını ve sınavlarda daha başarılı olacağını kestiriyor.
DAVRANIŞIN KONTROL EDİLMESİ
Daha iyi not tutma stratejisi benimseyerek öğrencilerin daha iyi sınav sonuçları alması mümkün. En iyi strateji ise tutulan notlar üzerine genel sorular sormak ve kendi cümlelerinizle cevaplamak. Kısa sürede öğrenilebilen bu strateji, başarıyı yükseltecektir. Bunun gibi araştırmalar, sınav performansının iyi bir not tutma stratejisiyle iyileştirilebileceğini gösteriyor.
Yazar:Rahman Karasu