Yıllık izin nedir? Kaç gündür? Hangi izinler yıllık izinden sayılır? Yıllık izin ücreti nedir? Yıllık izin nasıl hesaplanır? Kaç gün yıllık izin kullanabilirim? Yıllık izin kullanabilir miyim? Yıllık izin süresi ne kadardır?
Kıdem durumuna göre yıllık izin günleri değişmektedir. Asgari 14 gün iken üst sınır 26 gündür. Eğer işçi yıllık izne çıkmak istiyorsa bunu işverinine 1 ay öncesinden bildirmekle yükümlüdür. İzinler kayıt altına alınmalıdır.
Yıllık ücretli izinlerde, izne çıkacak çalışanın talepte bulunması ve bu olayı belgelemesi durumunda, iş yerinin bulunduğu yerden başka yerde iznini geçirecekse, gidiş dönüşlerinde işveren toplam 4 güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık izin süreleri şu şekildedir;
- 1 yıldan 5 yıla kadar olanlara 14 gün
- 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün
- 15 yıl ve daha fazla olanlara 26 gün
Ayrıca İş Kanunu’na göre; “Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.”
RESMİ TATİLLER VE HAFTA SONLARI YILLIK İZİNDEN SAYILIR MI?
4857 sayılı İş Yasası’nın 53. Maddesine göre, çalışanın işe başladığı tarihten itibaren, bu sürenin içinde deneme süresi de olmalıdır. En az bir yıl çalışmış olan çalışan 14 gün izin hakkı kazanmış olur. Bu haktan vazgeçme mümkün değildir. Eğer ücretli yıllık izin günleri resmi tatillerle çakışırsa bu süreler izin süresinden sayılmaz.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
YILLIK ÜCRETLİ İZNE TABİ OLAN DURUMLAR
İş Kanunu’nda yıllık ücretli izin hakkı hesabı yapılırken çalışan çalışmış gibi sayılır;
- Kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra çalışmadıkları süre
- Kaza ya da hastalıktan ötürü işe gidemeyen işçinin gidemediği günler.
- İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler. (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz)
- Çalışmakta olduğu iş yerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).
- İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.
- İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler.
KULLANILMAYAN YILLIK İZİN ÜCRETE ÇEVRİLEBİLİR Mİ?
İş Kanunu’nda belirlenen hususlardan biri de yıllık iznin ücrete dönüştürülmesi hususudur. Bu kanuna göre yıllık izin hakkı vazgeçilemez. Ancak işveren ile çalışan bir anlaşma yapılarak izin karşılığı ücret talep edilebilir. Eğer iş akdi feshedilirse kalan izinler ücret olarak işveren tarafından ödenir.
YILLIK İZİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?
Kullanılmayan yıllık iznini hesaplayan işçi son maaş (en son brüt ücret) üzerinden hesap yapar. Yani yıllık izin ücreti üzerinden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri yapılır.
YILLIK İZİNDE BAŞKA BİR YERDE ÇALIŞILABİLİR Mİ?
4857 sayılı İş Yasası’nın 58. Maddesine göre, yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.