Franco rejiminin militanlarınca 19 Kasım 1936’da konutlarından çıkartılarak tarlada kurşuna dizilen 26 ve 64 yaşları ortasındaki 7 komşunun kemiklerini 3 günlük hafriyat sürecinin akabinde çıkartan yetkililer, yapılacak DNA testlerinin akabinde kalıntıların ailelere teslim edileceğini belirtti.
ARMH Lider Yardımcısı Marco Gonzalez, kelam konusu bireylerin kurşuna dizilerek öldürüldüğünü ve yalnızca 30 santimetre derinlikte kalıntılarının bulunduğunu kaydetti.
Gonzalez, İspanya’da iç savaş ve diktatör Franco periyodunun kayıplarına ait toplu mezarların resmi kaydının çok az olduğunu, İspanya’da ne kadar toplu mezar olduğunu asla bilinmeyeceğini aktardı.
Franco devrinde 200 bine yakın kişi hayatını kaybetti
Sivil toplum örgütü olan ARMH, 2000’de başlattığı çalışmalarla şimdiye kadar 30’dan fazla kentte 235’e yakın toplu mezar açıp buradan çıkardığı kalıntılarla 1650’ye yakın kişinin kimliğini belirleyerek ailelerine teslim etti.
ARMH, bu periyodun kayıplarını arama, bulma ve kimlik tespit etme çalışmalarının kendilerinin değil İspanyol devletince yapılmasını, mağdur ailelerin yaralarını sarma sorumluluğunun devlete ilişkin olduğunu savunuyor.
İspanya tarihinin en kanlı ve acılı yılları olan diktatör Franco devrinde her iki taraftan da (Cumhuriyetçiler ve Milliyetçiler) 200 bine yakın kişi hayatını kaybederken, Cumhuriyetçilerden yaklaşık 130 bin kişi kurşuna dizilerek, çoğunluğu toplu mezarlara gömülmüştü.
Tarihi Bellek Yasası
İspanya’da 2007’de devrin sol hükümeti “Tarihi Bellek Yasası” ismiyle iç savaş ve diktatör Franco devirlerinin izlerini silmeyi amaçlayan ve mağdurlara dayanak vermeyi öngören birinci siyasi adımı atmıştı. Bu maddeyle ülkede, diktatör Franco devrini övücü tüm figürler kaldırılmış, o periyoda ilişkin sokaklara verilen isimler değiştirilmişti.