Bilardo Snooker Kuralları
1875’lerde Hindistan’da İngiliz askerler tarafından oynandığı bilinmektedir. İlk zamanlarda 1 beyaz top (cue ball) 15 kırmızı top ve 1 siyah topla oynanan Snooker’de sonraları sarı-yeşil ve pembe toplar ilave edilmiştir. Mavi ve kahverengi toplarında sonradan ilavesi ile bu günkü oynanan şeklini almıştır.Oyunun İngiltere kökenli olduğu bilinmekte ve 2. Dünya savaşına kadar en parlak devrini yaşamıştır. 1960’larda renkli televizyonun icadı ile Snooker yeniden popüler olmuştur. İlk Snooker Kulübü 1885 yılında kurulmuştur ve 1908 yılında açılan “Billiards Control Club” oyununun temel kurallarını oluşturmuştur. Uluslararası Snooker Federasyonu (IBSF) 1973 yılında kuruldu.Profesyonel sporcular ise 1968 yılında “World Professional Billiards and Snooker Association (WPBSA)’yı oluşturdular.
Kurallar:
- Oyuna bant atışı ile başlanır. Bant atışını kazanan sporcu başlama ya da başlatma hakkına sahiptir. Genellikle hata yapma olasılığı fazla olduğu için başlangıç hakkı bant atışını kazanan oyuncu tarafından rakibe verilir.
- Oyuna başlayan ya da sıra kendisine gelen sporcu önce kırmızı toplardan birine veya birkaçına temas ettirmek zorundadır. Topu deliğe sokmak için atış yapıyorsa hangi delik olduğunu deklare etmelidir. Eğer deklare ettiği kırmızı topu deliğe soktu ise şimdi renkli bir topa atış yapmalı ve bu top ile sokmak istediği deliği deklare etmek zorundadır (Örn. Mavi top 3 numaralı deliğe gibi…). Oyun bu şekilde bir kırmızı bir renkli top sokarak devam ettirilecektir.
- Her sokulan kırmızı top 1 puan kazandırır.
- Renkli toplardan sarı 2 yeşil 3 kahverengi 4 mavi 5 pembe 6 ve siyah top 7 puan değerindedir.
- Kırmızı toplar deliklere girdiği zaman tekrar dışarı çıkarılmaz. Kırmızı toplar bitene kadar renkli toplar delikler girdikçe tekrar masadaki işaretli yerlerine konur. Kırmızı topların hepsi deliklere girdikten sonra renkli toplar puan değerlerine göre sıra ile (sarı yeşil kahverengi mavi pembe ve siyah) sokulmalıdır. Bu aşamada deliğe giren renkli toplar dışarı çıkarılmaz.
- Beyaz top bir kırmızı topa vurmadan renkli toplardan birine çarparsa o sporcu 4 ceza puanı alır. Bu ceza puanı toplam puanlardan eksiltilir. Ancak hatalı görüş 5-6-7 nolu toplara (mavi pembe siyah) yapıldı ise ceza puanı o topun puanı kadar olur.
- Renkli toplara atış yapılması gerekirken önce kırmızı topa temas sağlanırsa ceza puanı yine 4’tür. Beyaz top deliğe girerse 4 ceza puanı alınır. Rakip sporcu oyuna istediği yerden devam edebilecektir.
- Eğer atış sonunda deklare edilen top girerse ve beyaz top diğer toplardan bir veya birkaçını deliklere sokarsa deklare edilmese bile geçerlidir.
- Genellikle turnuva maçları 5 galibiyet seti üzerinden oynanır.
- Bir sette sporcunun ulaşabileceği maksimum sayı 147’dir.
- Sayısal olarak geride kalan sporcu eğer masadaki topları sokarak aradaki farkı kapatamıyorsa defans uygular. Beyaz topu saklayarak rakibin hata yapmasını ve puan kaybetmesini sağlamak zorundadır.
- Oyunu başında her iki sporcuda pasif (karot) oyunu seçer. Hata yaparak açık pozisyon bırakan sporcu oyun insiyatifini rakibe kaptıracaktır.Bu oyun için özel yapım araçlar (toplara ıstakanın ve elin temas etmemesi için) kullanılabilir