Ukrayna'daki kriz henüz kesin bir karara varmadı, ancak soru her yerde çoktan duyuldu: Sovyet sonrası alanda nerede yeni bir patlama bekleyebiliriz? Bu anlamda Güney Kafkasya en sevdiği sayılır.
Her zaman sıkıntılı Kırgızistan vardır. Fakat onun kararsızlığı tanıdık.
Yaz aylarında AB ile bir ortaklık anlaşması imzalamaya hazırlanan Moldova da var, ancak yalnızca Kişinev tarafından kontrol edilmeyen Transdestestria değil, aynı zamanda Gagavuzya'nın yanı sıra, çoğunlukla Rusça konuşan insanlar tarafından doldurulan birkaç bölge de Rusya'ya bakıyor.
Her zaman sıkıntılı Kırgızistan vardır. Fakat onun kararsızlığı tanıdık.
Yaz aylarında AB ile bir ortaklık anlaşması imzalamaya hazırlanan Moldova da var, ancak yalnızca Kişinev tarafından kontrol edilmeyen Transdestestria değil, aynı zamanda Gagavuzya'nın yanı sıra, çoğunlukla Rusça konuşan insanlar tarafından doldurulan birkaç bölge de Rusya'ya bakıyor.
Fakat Güney Kafkasya hala tek başına. Bölgeye sürünen büyük dengesizlikle ilgili tahminler o kadar düzenli ve can sıkıcı hale geldi ki durum, Ilf ve Petrov'un ünlü romanından Crow Slobodka'ya benzemeye başladı - herkes kesinlikle ateş alacağını biliyordu, ama ne zaman olacağını bilmiyordu. Durumun ne kadar ciddi olduğunu ve endişelerin ne kadar haklı olduğunu anlamaya çalışalım.
Azerbeycan
Bakü, çok taraflı ittifaklara katılımın egemenliğin bir bölümünü feda etmeye zorlanmasından korktuğu için bütün entegrasyon süreçlerinden uzak durdu. İlham Aliyev, BDT üyeliğinin ülkesi için yeterli olduğuna inandığı için bunu kategorik olarak istemiyor. Azerbaycan, Türk dili konuşan devletlerin ittifakına aktif katılıma mecbur değildir. Herhangi bir insani proje - istediğiniz gibi Yüce Allah aşkına. Ancak ittifak içinde bazı ciddi ekonomik ilişkiler başlarsa, Bakü’nün uygunluğu büyük şüphelere neden olur. Azerbaycan'ın Hizasız Bir Hareketi'ne girmesi, dolayısıyla askeri-politik bloklardan tarafsızlığını ve eşitliği üzerinde durması tesadüf değildir.
Bakü, Batı ile, Moskova ile ve Doğu ile eşit ortaklık temelinde işbirliği yapmak istiyor. Ve politik bir arka plan olmadan işbirliği yapmak. Buradaki Rus vektörü çözülmemiş Karabağ sorunu ile pekiştiriliyor - yandan en ufak ciddi sapma ve hiç kimse Azerbaycan’a eski özerkliğinin statükoyu ihlal etmeyeceğini ve eski metropol lehine olmayacağını garanti etmeyecek.
Bakü geleneksel olarak Batı'ya güvenmiyor. Tam da bu makamlar, yetkililerin muhaliflerin periyodik olarak harekete geçirmelerine açıklama yapıp, bir kereden fazla diplomatik skandala dönüştü. Ancak genel olarak, Azerbaycan'ın enerji taşıyıcılarını edinmeye ve bunlara nispeten kolay erişime sahip olmakla meşgul olan Batı, yetkililere sadık. Aliyev ve çevresini eleştirmesi açıkça resmi bir niteliktedir. Petrol ve gaz varken, Azerbaycan makamları sakin hissedebilir. Ancak, ülke bir çok büyük enerji oyuncularından düştükten sonra ne olabilir ve bu, enerji alanındaki uzmanlara göre, petrol ve gaz üretiminin düşeceği, kimsenin tahmin edemediği 2020 yılı olabilir. Petrodolların büyük bir bölümünün silah alımı için harcanan ve geçirileceği göz önüne alındığında. Sahipsiz. Ve Karabağ sorunu, Azerbaycan senaryosu tarafından çözülmekten hala uzaktır. Ve bölgesel yeniden dağıtımın küresel eğilimi Azerbaycan'ın eline geçmiyor.
Şimdi, satılan enerji kaynakları sayesinde yetkililer iç istikrarı korumayı ve toplumu vaatlerle beslemeyi başarırlar. Fakat hidrokarbon para akışı azaldığında toplum eşit derecede hoşgörülü kalacak mı? Belki de, Bakü'nün ittifaklara kayıtsız tavrı, güçlü ortaklara olan ilginin değişmesine neden olacaktır. Bugün İlham Aliyev'in ifadesiyle nitelendiriliyor: AB ile dernek Azerbaycan'ın yolu değil, Gümrük Birliği (CU) Azerbaycan için ilginç değil, kendi çizgimiz var.
Siyaset bilimcisi Rasim Musabekov, ülkesinin çizgisini ayrıntılandıran yazara şunları söyledi: “Politikamız, komşularımızdan daha yüksek sosyoekonomik ve demografik gelişme oranları sağlamak ve meyve veriyor. Eğer SSCB'nin çöküşünün arifesinde, Azerbaycan bölge nüfusunun% 40'ini ve Güney Kafkasya'nın toplam ekonomisinin biraz daha küçük bir kısmını oluşturuyorsa, şimdi Azerbaycan'ın toplam nüfusun% 60'ini, ihracat potansiyelinin ve altın rezervinin% 70'ini bölgesi. Görevimiz, enerji taşıyıcılarımız için ek satış pazarları bulmak, doğrudan maksimum sayıda ortakla işbirliği yapmak. ”
Bu nedenle, yakın bir gelecekte Azerbaycan’da bir patlama yaşanması muhtemel değildir: rejim hem Batı’ya hem de Rusya’ya bir bütün olarak uygundur; Muhalefet zayıf; Yetkililerin iç istikrar için bir kaynakları var. İstikrarsızlık tehdidinin ana kaynakları çok az ölçüde ulusal azınlıklar olan Dağlık Karabağ, zaman zaman haklarından bahsediyor ve İran'la daha az sürtünme oluyor. Bununla birlikte, Dağlık Karabağ kendisi durumu ağırlaştırmayacak - mevcut durumdan memnun, ulusal azınlıklar dağınık ve merkez için ciddi bir tehlike oluşturamıyor, İran'la ilgili sorunlar operasyonel müzakereler yoluyla tam olarak çözülebiliyor.
Ermenistan
Bakü’nın aksine Erivan, her iki entegrasyon yönünde de aktifti, ancak hem Brüksel hem de Moskova iki örgütte üyeliği birleştirmenin kabul edilemezliği konusunda uyardı. Erivan, AB ile bir ortaklık anlaşması olduğunu düşündü ve seçti.
Beklenmedik bir kararda yetkililerin suçu yakalandı. Gerçek şu ki, Gümrük Birliği ve Avrasya'nın ekonomik alanı fikrinin ortaya çıktığı günden bu yana, Ermenistan tekrar tekrar organizasyona katılma isteğini dile getirdi, ancak girişimin CU üyeleri tarafından desteklenmediğini belirtti. Erivan’ın Moskova’dan ilgisizliği özellikle yaralandı. Soğuk tutumunun nedeni, görünüşe göre, Ermenistan’ın Avrupa’ya entegrasyon sürecine duyduğu coşkunun ona aşırı göründüğü. Ancak Moskova’nın memnuniyetsizliği ancak tahmin edilebilse de, Brüksel Erivan’la bir ortaklık anlaşması imzalamayı zorlamadı, ancak bunu iltifatlarla şiddetle teşvik etti.
Bunların hepsi, Moskova'da Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ve Serzh Sarkisyan arasında gerçekleşen Eylül toplantısının birkaç dakikasında değişti. Ermeni lideri, cumhuriyetin Avrupa entegrasyonunun otomatik olarak reddedilmesi anlamına gelen CU'ya katılmaya hazır olduğunu açıkladı. Bazı protestolar Erivan'da gerçekleşti, ancak geniş destek bulamadılar. Ve şimdi sormanın zamanı gelmişti: aslında Ermeni liderliğinin umudu, Karabağ sorunu nedeniyle siyasi manevradan mahrumdu?
Erivan analisti Boris Navasardian, Ermeni makamlarının durumu tam olarak çözemediğine ya da dernek anlaşmasında askeri ve siyasi unsurlar bulunmadığı ve Moskova’nın gözlerini kapatmasını umduğunu ve anlaşmanın AB ile iç reformlar ve ticaret ilişkileriyle ilgili olduğunu söyledi. Ancak geçmedi ve yetkililer zor bir seçim ile karşı karşıya kaldı.
Açıkçası, Ermenistan’daki durumun umutsuzluğu Brüksel’de iyi anlaşılmıştı ve Erivan’ın tersine döndüğü için pişmanlık duyduklarını ifade ederek, Ermenistan’la çalışmaktan vazgeçmediklerini belirtti. Erivan’daki bilgilendirilmiş kaynaklar, ortalama bürokratik-diplomatik düzeyde istişarelerin devam ettiğini ve her iki taraf için de asıl amaçlarının, herhangi bir zorunluluk olmaksızın işbirliği olasılığını açık bırakmak ve Erivan’a da bir tür maddi yardım alma arzusudur.
Bununla birlikte, bir entegrasyon projesi seçilmesi konusunda Ermenistan'ın umutsuzluğunu fark eden Batı, Rusya'ya Kırım sorununa koşulsuz desteğini anlama niyetinde görünmüyor gibi görünüyor. Batı, tamamlayıcı bir politika izleyebilecekleri halde, Ermeni yetkililerden memnundu, ancak Moskova'ya olan kesin eğilimleri ona hiç uygun değildi. Bu nedenle, Ermenistan’da Batı yanlısı güçlerin, Batı’daki hibelerde yaşayan STK’ların ve diğer etki ajanlarının anında harekete geçirilmesi mantıklı olarak görülmektedir. Nisan 100'te kutlanacak olan Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ermeni Soykırımı'nın 25 yıldönümüne kadar, şu anki Ermeni makamları muhtemelen sakin hissedebilir - kimse kutsal tarihi koymaya cesaret edemez. Ancak şimdi Mayıs ayında performanslara hazır olmaya değer. Bunun bir temeli var - sosyo-ekonomik durumun yıkıcı bir bozulması, nüfusun en zor malzemesi ve yaşam koşulları, daha iyi bir kader arayışı içinde Ermenilerin yabancı ülkelere çıkışı. Dün başlamadı ve tek bir yıl devam etmedi. Yetkililerin durumu değiştiremediği açık ve hükümetin kendisi parti oligarşisi olmaya devam ediyor. Muhtemelen huzursuzluk, Ermeni makamlarının politikasının kategorik olarak yaklaştığı Batı tarafından istekli bir şekilde desteklenecektir. Ermenistan’daki durum bu anlamda Azerbaycan’dan daha ciddi.
Georgia
Beş savaş ve iki darbe, tam yıkım ve hatta kıtlık, Sovyet sonrası dönemde ülkeden sağ kurtuldu. Bir şey değişmedi - yıllar içinde batı yönünde güçlenen dış politika vektörü. Bugün sarstı. Batı'nın yardımı olmadan salladı. Daha doğrusu, ABD Başkanı Barack Obama'nın NATO’nun Ukrayna ve Gürcistan pahasına genişlemeyeceği ifadesi nedeniyle.
Ukrayna birdir. NATO’ya asla tahammül etmedi - nüfusun çoğunluğu her zaman buna karşıydı ve Kiev aniden ittifakın muhtemel bir girişi hakkında konuşmaya başladıysa, o zaman sadece Moskova’ya meydan okudu. Gürcistan, ittifakın çatısı altında bir kez ve herkes için her türlü tehditten saklanmayı umarak bambaşka bir mesele. Tabii ki, tabii ki, Rusya'dan.
Obama'nın açıklaması bereketli yere düştü. Avrasya entegrasyonunun destekçisi olan Rus yanlısı güçler, Tiflis'te gözle görülür biçimde yoğunlaştı. Genellikle Batı entegrasyonunun destekçileri ile çatışmalarla sonuçlanan eylem ve yürüyüşleri periyodik olarak organize ediyorlar. Yeni makamlar tarafından cüretkarlaştırılan bu davalardaki polis, genellikle, kavgalarda müdahalesizliğe neden olan muhalif ekipleri birbirinden ayırmaya çalışıyor.
En etkili Gürcü Ortodoks Kilisesi de çok aktiftir. Hizmetçileri açıkça, metaforlar ve ödipal yöntemler olmadan, Batı’nın Hristiyanlığın temellerini baltalayan mutlak bir kötülük olduğunu, dünyadaki neredeyse tek başına bulunan monarşist Rusya’nın Batı’nın kötü şeytanlarına ve baştan çıkarmasına karşı çıkan ruhaniyetini açıkça duyuruyor. Bu tür bir agitprop meyve üretemez - Gürcü kiliseleri asla boş olmaz.
Yıllar geçtikçe Gürcistan, ittifak üyesi olmak için tüm şartları titizlikle yerine getirdi. NATO ile işbirliği programlarından biri diğerini daha yüksek bir düzeyde değiştiriyordu. Gürcistan askeri personeli, bloğun Kosova, Irak ve Afganistan'daki özel operasyonlarına katıldı. Bu arada Afganistan’da, ABD’den sonra en fazla olanı Gürcü birliği. Ve hizmeti hiçbir şekilde resmi bir şekilde sürdürmüyorlar, düşük güvenlik seviyesine sahip nesneleri koruyorlar - küçük bir Gürcistan için, birkaç düzine gencin kaybı bir ulusal trajedi haline geldi. NATO üst düzey yetkilileri, genel sekreterler de dahil olmak üzere Tiflis'i tekrar tekrar ziyaret etti, yardımları için teşekkür etti ve "Gürcistan'ı kabul etme meselesinin pratikte çözüldüğü ve zaman meselesi olduğu" güvencesini bıraktı.
Ülkenin Saakashvili ve So'nun yerini alan yeni makamları Batı yanlısı kursu sürdürmeye karar verdi. NATO’ya entegrasyonun olağanüstü olduğu ilan edildi. Galler’deki Kuzey Atlantik İttifakı’nın devlet başkanlarının Eylül ayı zirvesinde Gürcistan’ın NATO’da bir Üyelik Eylem Planı (MAP) alması gerekiyor. Bu ittifakın son aşamasıdır.
Kırım'ın kompozisyonundan çekilmesi ve Rusya Federasyonu'na girmesi Ukrayna'daki olaylar, Gürcistan liderinden Brüksel’den Gürcistan’ın bloğa kabul edilmesini mümkün olduğu kadar hızlandırıp, özünde mevcut başarıları parlatmak olarak kabul edilebilecek MAP’a zorunlu uyumu serbest bırakmasını istedi. Tiflis, Ukrayna olaylarını dikkate alarak, Paris ve Berlin’in Gürcistan’ın NATO’ya kabul edilmesinin ana karşıtları olarak konumlarını yumuşatacaklarını umuyor. Ancak bu olmadı. Aksine. Beklentilerin aksine, karara uluslararası arenadaki ana müşteri olan Washington tarafından geçti.
Tiflis, temel ihanetle karşı karşıya kaldığına inanıyor ve Obama’nın ifadesinin taktiksel düşünceler tarafından dikte edilebileceğini duymak istemiyor. Yani, Sovyet sonrası uzaydaki gerilimleri azaltma arzusu. Bir zamanlar, Varşova bloğu çözüldüğü zaman Batı, “taktiksel olarak” Kuzey Atlantik ittifakının doğuya doğru genişlememesini sağlamıştı. Ancak, yıl geçmedi ve blok Rusya Federasyonu sınırlarına yaklaştı. Moskova'nın Obama’nın ifadesine güvenmek için bir nedeni yok. Ancak bu açıklama sayesinde Gürcistan'da gelişen düzenden belirli temettüler alabilir.
Gürcistan'da Avrasya entegrasyonunun destekçileri bu konuyu popüler hale getiriyor: Gürcistan'ın Batı'ya ihtiyacı olmadığı için; NATO, üsleri için yalnızca Gürcü topraklarına ve savaş birimleri olarak Gürcü askerlerine ihtiyaç duyuyor; NATO ve Batı, Ağustos ayındaki Rusya savaşında Gürcistan makamlarının Batı yanlısı arzuları nedeniyle tam olarak ilişkilerin harap olduğu Rusya’da çok az yardım sağladı; Batı, Gürcü ürünlerini geniş pazarlara kabul etmekten aceleyle gelmiyor, ancak Rusya bunu yaptı. Bu transfer serileri bir soru ile sona ermektedir: Gürcistan için en iyisi nerede - Batı ya da Rusya ile dostluk? Soruna, daha önce de belirtildiği gibi, toplumdaki en yüksek otoriteye sahip olan Gürcü Ortodoks Kilisesi tarafından büyük bir katkı yapılmıştır.
Gürcistan'da istikrarsızlaşma ne kadar mümkün? Olasılık, komşu ülkelere göre görünüşte daha yüksektir. Toplum bölünmüş durumda ve eğer dış politika yönelişinde bir değişiklik için bir sosyal düzen ortaya çıkarsa ve bu gibi durumlarda gerektiği gibi yetkililer buna tepki verirse, o zaman Batı Gürcistan’a çok fazla yatırım yapmış ve Güney Kafkasya’daki en ileri karakol olarak görülüyor. tüm sonraki sonuçlar. Moskova'nın karşılıklı veya proaktif müdahalesi olasılığı oldukça fazla. Örneğin, Güney Osetya, aslında Gürcistan'daki Trussky Boğazı ile ilgili iddialarını hatırlayabilir. Javakheti'deki ayrılıkçılar, çoğunluğu Ermenilerin yaşadığı, çeşitli ancak doğrulanmayan verilere göre, Rus pasaportlarına sahip olan yani, yani. Rusya Federasyonu vatandaşlarıdır. Abhaz-Gürcü sınır bölgesindeki herhangi bir provokasyonu dışlamak gerekli değildir. Kısacası, dengesizleştirme için birçok seçenek var. Ve tam olarak neyin işe yarayıp neyin işe yaramadığını - zamanla anlaşılacaktır.