Rus Kozmonot Yuri Gagarin 55 yıl önce bugün uzaya çıkan ve Dünya'nın yörüngesini dolaşan ilk insan oldu. Vostok 1 aracı ile uzaydan dünyayı ilk defa göre Gagarin, aynı zamanda o gün uzay çağını başlattı.
1960 yılında Sovyetler Birliği döneminde oluşturulan ilk uzay ekibi arasındaki yer alan Yuri Gagarin, 12 Nisan 1961'de uzaya gitti ve gördüklerini ilk olarak "Dünya mavi görünüyor, ne kadar harika, muhteşem!" sözleriyle aktardı. 25 yaşındaki Gagarin'in uzaya gittiği gün olan 12 Nisan, Rusya'da Kozmonot Günü olarak kutlanıyor.
Uzaya gitmeden önce yaptığı son konuşma
Sputnik kaynaklı habere göre 1950'li yılların sonunda Sovyetler Birliği hükümeti uzaya insan göndermeye karar verip, adaylar aramaya başladı. Gagarin ise uçuş mühendisi olması nedeniyle uzay yolculuğu için başvuran 20 aday arasından bütün testleri başarıyla geçti ve bu tarihi uçuş için seçilen kişi oldu. Gagarin, kimsenin görmediğini ve yapmadığını gerçekleştireceği uçuş öncesinde tüm insanlığa anlamlı bir konuşma yaptı: "Tüm dünyadan tanıdığım veya tanımadığım tüm dostlarım, yurttaşlarım… Birkaç dakika sonra evrenin derinliklerine doğru uçacağım. Şimdi ise tüm hayatım tek bir güzel anıymış gibi gözlerimin önünde. Duygularımı ifade etmekte zorlanıyorum. Bu insanlığa karşı yerine getireceğim bir sorumluluk ve çok mutluyum. Her yolculuk öncesi söylendiği gibi: Görüşmek üzere tanıdığım ve tanımadığım herkes, hepinize sarılmak isterdim. Görüşmek üzere!"
55. yıl kutlamaları için buzun üzerine Gagarin portresi çizilmişti
Birkaç gün önce de Rusya'nın Novgorod bölgesinde üzeri tamamen buz tutan Velyö gölünün üzerine dev Gagarin portresi çizilmişti.
Bilgisayarlı uydu grafik sistemi, navigasyon ve doğal kar kullanılarak çizilen Yuri Gagarin portresinin yapımı 15 saat sürdü. 500x500 metre boyunda çizilen portre 10 bin metrekare alanı kaplıyor.
Yuri Gagarin kimdir?
Tam adıya "Yuri Alekseyeviç Gagarin" 9 Mart 1934 dünyaya geldi - 27 Mart 1968'de hayatını kaybetti. Uzaya çıkan ve dünyanın yörüngesinde tur atan ilk insan. Sovyet pilot ve kozmonot.
Gagarin, 12 Nisan 1961'de uzaya çıkarak Dünya yörüngesinde tur atmış ve bu başarısıyla uzay çağını başlatmıştı.
Bu başarının ardından 12 Nisan Rusya'da Kozmonot Günü ilan edildi. Gagarin dünya çapında ün kazanmış biridir. Sovyet başarısının sembolü olarak yabancı hükümetler ve sivil toplum kuruluşlarının daveti ile dünyayı dolaşmıştır. 30 ülkede uzay yolculuğu ile ilgili konferans verdi.
Ölümü ve sonrası
1962'de kozmonot yetiştirme merkezinde çalışmaya başladı. Kurumun antrenör vekili olma sürecinde, Gagarin'in savaş uçağı pilotu olmaya yeniden hak kazanması gerekiyordu. 27 Mart 1968'de MiG-15 model uçağıyla rutin bir deneme sürüşü sırasında eğitmeniyle birlikte hayatını kaybetti.
Kazaya neyin sebep olduğu bilinemedi. 1986 yılında bir soruşturmada Su-11 model bir uçağın yol açtığı türbülansın kazaya yol açtığı söylendi. Aynı zamanda hava koşulları da kötüydü. Başka bir söylenti de Gagarin`in sarhoş olduğudur. Ama uçuştan önce iki testten geçti ve yapılan araştırmalarda alkol veya uyuşturucu izine rastlanmadı. Kaza olmadan biraz önce, Gagarin'in roketin mühendislerine küfrettiği söylenir. Yeni bir teori de pilot kabininin yanlışlıkla açıldığı ve bir anda güçlenen hava dolaşımı yüzünden Gagarin'in uçağın kontrolünü kaybettiğidir. Aslında 2 saniye kadar daha zamanı olsaydı uçağı kontrol edebileceği söyleniyor.
Bir diğer iddiaya göre ise, Gagarin'in dönemin Sovyetler lideri olan ve onun popüleritesinden korkan Leonid Brejnev'in isteği doğrultusunda öldürüldüğü söylenmektedir. Gagarin son derece popülerdi ve dönemin yazarlarına göre politikaya atılması halinde de başarılı olması muhtemeldi. Kendisi de politikaya sıcak bakıyordu.
Yuri Gagarin'in ölümü sonrası vücudu yakıldı ve külleri Moskova'daki Kızıl Meydan'da Kremlin Duvarı Mezarlığına gömüldü.