- İngiliz bir dişçi olan , Charles Thomas Stent (October 17, 1807-1885)’ın soyadından türemiş olan bu kelime; kan damarına, idrar yoluna veya yemek borusu gibi silindirik yapıları destekleyip, tıkanıklık olmasını önlemek amacıyla iç kısma yerleştirilen ince silindirik yapıdır.
- Latincede aynı zamanda extentus‘den geldiği düşünülen extenten (genişletme)kısaltılmışı olduğu da düşünülür.
- Bir 1 saatlik operasyondur.
İçindekiler
Yapıldığı malzemeler
Vücuttaki daralmış veya zayıflamış arterleri tedavi etmek için kullanılan küçük gözenekli tüpler olan stentler tipik olarak metal veya plastikten yapılır. Kullanılan spesifik malzeme stentin tipine ve kullanım amacına göre değişebilir.
Stent üretiminde kullanılan bazı yaygın malzemeler şunlardır:
Paslanmaz Çelik: Bu, koroner arter stentleri için kullanılan ilk malzemeydi ve halen birçok stent tipi için kullanılmaktadır. Paslanmaz çelik biyolojik olarak uyumludur, aşınmaz ve üretimi kolaydır, ancak yüksek oranda restenoz (arterin yeniden daralması) vardır ve MRI uyumlu değildir.
Kobalt-Krom Alaşımları: Bu malzeme, yüksek radyopasitesinden dolayı kullanılır, yani X-ışınları görüntülemesinde net bir şekilde görülebilir. Ayrıca biyolojik olarak daha uyumludur ve paslanmaz çelikten daha iyi radyal kuvvete sahiptir.
Platin-Krom Alaşımı: Bu malzeme üstün radyal mukavemeti, görünürlüğü ve esnekliği için kullanılır.
Nikel-Titanyum (Nitinol): Bu, şekil hafızalı bir alaşımdır, yani deforme olduktan sonra orijinal şekline dönebilir. Nitinol stentler genellikle bükülme ve burulma kuvvetlerine maruz kalan periferik arterlerde kullanılır. Nitinol ayrıca yüksek oranda biyouyumludur ve iyi bir radyopasiteye sahiptir.
Polimer: Biyolojik olarak emilebilir veya biyolojik olarak parçalanabilir stentler, zamanla vücutta kademeli olarak çözünen ve kalıcı bir implant bırakmayan bir polimer malzemeden yapılır.
İlaç salınımlı stentler: Bunlar, arterin tekrar tıkanmasını önlemeye yardımcı olmak için yavaşça salınan ilaçlarla kaplanır.
Kalay, fiziksel özelliklerinden dolayı stent üretiminde tipik olarak kullanılmaz. Kalay nispeten düşük bir erime noktasına sahiptir ve yukarıda belirtilen malzemelerin çoğu kadar güçlü veya dayanıklı değildir.
Her malzemenin kendi avantajları ve dezavantajları olduğunu ve malzeme seçiminin boyutu, yerleşimi ve amaçlanan kullanım süresi dahil olmak üzere stentin özel gereksinimlerine bağlı olduğunu not etmek önemlidir.
Tarih
Stentlerin tarihi, Fransız cerrah Jean-Nicolas Corvisart’ın açık bir anevrizmayı yerinde tutmak için metal bir tüp kullandığı 19. yüzyılın başlarına kadar izlenebilir. Bununla birlikte, 1970’lere kadar stentler koroner arter hastalığını tedavi etmek için kullanılmaya başlandı.
İlk koroner stent, 1977 yılında İsviçreli bir kardiyolog olan Andreas Grüntzig tarafından bir insan hastaya implante edildi. Grüntzig’in stenti bir tel ağdan yapılmıştır ve daralmış bir arteri genişletmek için bir balonun kullanıldığı bir prosedür olan anjiyoplastiden sonra bir koroner arteri açık tutmak için tasarlanmıştır.
Grüntzig’in ilk implantından bu yana geçen yıllarda stentler, koroner arter hastalığının tedavisinin önemli bir parçası haline geldi. Günümüzde metal, plastik ve hatta karbon fiber dahil olmak üzere çeşitli malzemelerden yapılmış birçok farklı stent türü mevcuttur.
Stent geliştirme adımları
Stentlerin gelişimi, her biri bu cihazların güvenlik ve etkinliğinde önemli gelişmelere yol açan bir dizi aşamadan geçmiştir.
- Birinci nesil stentler: Birinci nesil stentler metal tel örgüden yapılmıştır. Bu stentler nispeten sertti ve bazen implante edildikten sonra arterin tekrar daralmasına neden olabiliyordu.
- İkinci nesil stentler: İkinci nesil stentler, nitinol gibi daha esnek bir malzemeden yapılmıştır. Bu stentlerin arterin tekrar daralmasına neden olma olasılığı daha düşüktü, ancak aynı zamanda kan pıhtılaşmasına neden olma olasılığı daha yüksekti.
- Üçüncü nesil stentler: Üçüncü nesil stentler, kan pıhtılarının oluşmasını önlemeye yardımcı olan bir ilaçla kaplanmıştır. Bu stentler günümüzde en sık kullanılan stentlerdir ve damarın tekrar daralmasına neden olma riskleri çok düşüktür.
Stentlerin geleceği
Stentlerin geleceği, muhtemelen daha da karmaşık cihazların gelişimini görecek. Örneğin, ilaçları doğrudan atardamar duvarına iletebilen stentlerin geliştirilmesine yönelik araştırmalar devam etmektedir. Bu, arterin tekrar daralmasını önlemeye ve koroner arter hastalığı olan hastalarda uzun vadeli sonuçları iyileştirmeye yardımcı olabilir.,
Stent fiyatları
Stent fiyatları stent tipine, stentin boyutuna ve stentin yerleştirildiği ülkeye göre değişir. Amerika Birleşik Devletleri’nde bir stentin maliyeti 2.000 ila 10.000 ABD Doları arasında değişebilir.
Stentlerin maliyeti de hastanın sahip olduğu sigorta türünden etkilenir. Özel sigortası olan hastalar stent için bir katkı payı veya muafiyet ödemek zorunda kalabilirken, Medicare veya Medicaid hastaları herhangi bir ödeme yapmak zorunda olmayabilir.
Stent maliyetine ek olarak, anjiyoplasti maliyeti ve hastanede kalış maliyeti gibi prosedürle ilgili başka maliyetler de vardır. Bu maliyetler artabilir ve hastaneye ve hastanın sigortasına göre değişebilir.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki farklı stent türlerinin ortalama maliyetlerinin bir tablosu:
Stent Tipi Ortalama Maliyet
Çıplak metal stent –> 2.000 $
İlaç salınımlı stent –> $5,000
Biyolojik olarak emilebilir stent –> $10,000
Kaynak:
- Sigwart U. Non-surgical myocardial revascularization: state of the art in stent development. Eur Heart J. 1994;15 Suppl I:132-5.
- Schatz RA. A view of vascular stents. J Am Coll Cardiol. 1989;13(7):1599-604.