Kızamıkçık (veya Alman kızamığı) insanlar için bulaşıcı bir virüs hastalığıdır. Hastalık çoğu kimselerde hafif seyretmekle beraber, hamileliğin erken dönemlerinde ciddi derecede sakat doğumlara ve çocuk düşürmeye neden olabilmektedir. Hamile olmayı planlayan tüm kadınların bağışıklık durumlarını kontrol ettirmeleri gerekir.
Doğuştan kızamıkçık sendromu nedir?
■ Doğuştan kızamıkçık sendromu, hamileliğinin ilk üç ayında kızamıkçık geçiren kadınların doğurduğu bebeklerin yüzde 90 kadarında görülür.
■ Doğuştan kızamıkçık sendromu; kalp kusurları, sağırlık, beyin hasarı ve katarakt dahil, göz sorunları gibi doğum özürlerine neden olabilir.
Belirtiler nelerdir?
Kızamıkçığın belirtileri arasında hafif ateş, kızıl lekeler, burun akıntısı, boğaz ağrısı ve lenf bezlerinde şişkinlik sayılabilir. Özellikle kadınlarda olmak üzere, eklem ağrıları da sıkça görülür.
Nadir hallerde kızamıkçık, kanamaya veya beyin iltihabına (ensefalit) neden olabilen trombosit sayısını düşürmesi yüzünden karmaşık bir durum arz edebilir.
Nasıl yayılmaktadır?
■ Kızamıkçık, hasta olan bir kimseden burun ve ağız damlacıkları yoluyla doğrudan temas etmekle bulaşır. Kızamıkçık, aşılanmamış olan veya daha önce bu hastalığı geçirmeyen kimselere kolayca bulaşır.
■ Mikroba maruz kalma ile hastalığın başlangıcı arasında genel olarak 14-21 gün vardır. Kızamıkçık hastaları genel olarak, kızıl lekelerin ortaya çıkmasının 7 gün öncesinden başlayarak dört gün sonrasına kadar hastalığı bulaştırabilirler.
Kimler risk altındadır?
Bağışıklığı (hastalığı geçirme veya aşı yoluyla) olmayan herkes kızamıkçığa yakalanabilir.
Hastalık nasıl önlenir?
■ Kızamıkçık hastalarının, kızıl lekeler ortaya çıktıktan dört gün sonrasına kadar evden çıkmaması ve bağışıklığı olmayan kimselerle temastan kaçınmaları gerekir.
■ Kızamıkçık hastalığına karşı en iyi korunma, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık hastalıklarına karşı koruma sağlayan MMR aşısı yaptırmakla sağlanabilir.
■ MMR aşısının ilk dozu çocuklara 12 aylıkken, ikinci dozu ise dört yaşında yapılmalıdır. İki dozluk MMR aşısı aşı olanların yüzde 99'undan fazlasında kızamıkçığa karşı koruma sağlamaktadır.
■ MMR aşısı dünyada yıllarca kullanılmış olan güvenli ve etkili bir aşıdır.
Çoğu yetişkinler kızamıkçık geçirdikleri veya aşılandıkları için bu hastalığa karşı bağışık olabilirler; ancak genç yetişkinler (özellikle erkekler) aşılanmamış olabilirler. Hamile kadınların kızamıkçık hastalığını kapmamaları veya bu hastalığı taşıyanlarla temas etmemeleri için çocuk doğuracak yaştaki kadınların (ve erkeklerin) kızamıkçık aşısı yaptırmaları oldukça önemlidir.
Hamileliği planlayan kadınların kızamıkçığa karşı bağışık olup olmadıklarını bilmeleri çok önemlidir. Hamile olmayı planlayan kadınların, kızamıkçığa karşı korunduklarını kontrol etmek amacıyla kendi doktorlarının yapabileceği bir kan testini yaptırmaları önemlidir. Hamile kadınlara kızamıkçık aşısı yapılmamalıdır ve aşıdan sonraki bir ay süresince hamilelikten kaçınılmalıdır.
Nasıl teşhis edilmektedir?
Ateş ve kızıl lekeler gibi belirtileri olan benzer hastalıklara neden olan çok sayıda virüs olduğundan, kızamıkçık hastalığını teşhis etmek zor olabilir. Kesin teşhis için bir kan testi yaptırılması gerekmektedir.
Nasıl tedavi edilmektedir?
Kızamıkçık hastalığının tedavisi için dinlenme ve bolca sıvı tüketmek gerekmektedir.