Bilim İnsanları Mars’ta Yaşam için En İyi Yeri Bulmuş Olabilir
Yeni yapılan bir çalışmaya göre Mars’ta yaşam için en yaşanabilir bölge, büyük olasılıkla jeotermal ısı nedeniyle kalın buz tabakalarının erimesine bağlı olarak yer yüzeyinin birkaç mil aşağısında oluşan bölgedir. Science Advances dergisinde yayınlanan çalışma, Mars biliminde kalıcı bir anahtar soru olan “soluk genç güneş paradoksu” olarak bilinen sorunun çözümüne yardımcı olabilir.
Rutgers Üniversitesi’nde Jeoloji ve Gezegen Bilimleri bölümünde yardımcı doçent olan Lujendra Ojha, “Bilgisayar simülasyonlarında karbondioksit ve su buharı gibi sera gazları Mars’ın atmosferine pompalansa bile, iklim modelleri hala uzun vadeli ılık ve ıslak Mars iklim modeli için uğraşıyor.” diyor. “Ben ve yardımcı yazarlar, Mars’ın geçmişinde yüksek jeotermal ısıya sahip olması durumunda, zayıf genç güneş paradoksunun en azından kısmen uzlaştırılabileceğini öneriyoruz.”
Güneşimiz, hidrojeni helyuma dönüştürerek enerji üreten devasa bir nükleer füzyon reaktörüdür. Güneş, güneş sistemimizdeki gezegenlerin yüzeyini kademeli olarak aydınlattı ve ısıttı. Yaklaşık 4 milyar yıl önce Güneş çok daha sönüktü, bu nedenle erken Mars iklimi donmuş olsa gerek. Bununla birlikte, Mars’ın yüzeyinde antik nehir yatakları gibi birçok jeolojik gösterge ve kızıl gezegenin yaklaşık 4,1 ila 3,7 milyar yıl önce (Noachian dönemi) bol miktarda sıvı halde suya sahip olduğunu gösteren su mineralleri gibi kimyasal göstergeler var.
Jeolojik kayıtlar ile iklim modelleri arasındaki bu bariz çelişki, zayıf genç güneş paradoksudur.
Mars, Dünya, Venüs ve Merkür gibi kayalık gezegenlerde uranyum, toryum ve potasyum gibi ısı üreten elementler radyoaktif bozulma yoluyla ısı üretir. Böyle bir senaryoda, Güneş şimdi olduğundan daha sönük olsa bile, kalın buz tabakalarının altında eriyerek su üretilebilir.
Örneğin Dünya’da jeotermal ısı, Batı Antarktika’da buz tabakası, Grönland ve Kanada Arktik bölgelerinde buzul altı göller oluşturur.
Benzer bir erime, 4 milyar yıl önce Mars’ı donduran soğuğun, sıvı suyun varlığını açıklamaya yardımcı olabilir.
Mars’ta Yer Altı Yaşamı
Bilim insanları, Noachian döneminde jeotermal ısı yoluyla ısıtmanın mümkün olup olmadığını görmek için çeşitli Mars veri setlerini inceledi. Yer altı erimesi için gerekli koşulların, yaşlı Mars’ın her yerinde mevcut olduğunu gösterdiler.
Mars, 4 milyar yıl önce manyetik alan kaybı, atmosferik incelme ve ardından küresel sıcaklıkların zamanla düşmesiyle ılık ve nemli bir iklime sahip olsa bile, sıvı su ancak büyük derinliklerde sabit kalabilirdi. Bu nedenle hayat, Mars’ta ortaya çıkmışsa, sıvı suyu giderek daha büyük derinliklere kadar takip etmiş olabilir.
Ojha, “Böyle derinliklerde, hidrotermal (ısıtma) faaliyet ve kaya-su reaksiyonları ile yaşam sürdürülebilirdi.” diyor. “Dolayısıyla yer altı, Mars’taki en uzun ömürlü yaşanabilir ortamı temsil ediyor olabilir.”
Ojha, NASA’nın Mars InSight uzay aracının, 2018 yılında indiğini ve bilim insanlarının jeotermal ısının Noachian döneminde Mars’ın yaşanabilirliğindeki rolünü iyi değerlendirmesine imkân tanıyabileceğini söylüyor.
Dartmouth College, Louisiana Eyalet Üniversitesi ve Gezegen Bilimi Enstitüsü’ndeki bilim insanları da çalışmaya katkıda bulundu.