Ortaçağlarda ve erken Osmanlı dönemlerinde çok büyük bir öneme sahip olan şehrin adı ve kuruluş tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ksenophon'un Anabasis'inde Gymnias ve Bryer'in Pontos adlı eserinde Paipertes olarak geçen şehrin adına, Ortaçağ Ermeni kaynaklarında, Payberd, Bizans kaynaklarında Payper, (?ai?ep), Bayberd ve Paybert olarak rastlanmaktadır. XIII. yüzyıl sonlarında bölgeden geçen Marco Polo, seyahatnamesi'nde şehrin Paipurth adıyla anılan bir kalesi bulunduğundan ve burada zengin gümüş madenlerinin varlığından bahsetmektedir.
Arap kaynaklarında Bâbirt (?????) ve Akkoyunlu tarihinden bahseden çağdaş eserlerde Pâpîrt(??????)olarak kullanılan, şehrin adının, Bayböğrek'ten geldiği de öne sürülmektedir. Çağatay umerasından Emir Eratna oğlu Mehmed Eratna adına Bayburd'da basılan tarihsiz bir parada şehrin adından (??????) Baybert olarak bahsedilmektedir. Kazvinî'nin eserinde ise Baburt olarak kayıtlıdır.
Batılı seyyah Ainsworth ise Bayburt adının meşhur coğrafyacı Bell'in eseri ile Brant ve Southgate'in seyahatnamesinde Baibout, Baibut ve Baiaboot biçiminde kullanıldığını beyan etmektedir.
Osmanlı kaynaklarında söyleniş biçimi, genelde günümüzde kullanıldığı şekilde olup, Kâtip Çelebi'nin Cihannûmâ'sında “Bayburd” ve “Bayburt” ve Evliya Çelebi'nin seyahatnamesi'nde “Bayburd” olarak geçmektedir. XVII. yüzyıl ortalarında bölgeye gelen Evliya Çelebi, şehrin adının, “bay” kelimesinin Türkçede zengin, “yurt” kelimesinin mesken manasına geldiğinden yola çıkarak “zengin yurt” anlamına geldiğini söylemektedir.
Bayburt Fotoğrafları
Gezgin İstatislikleri
Gezgin istatisliklerini aşağıdaki bölüme ayarlayalım.