2 Bu dersin konusu Belirtimlerin Özellikleri Tanımlar Kavramlar Tanımın TanımıTanımların ÖzellikleriKavramlarKavram Sistemleri
3 Belirtimlerin özellikleri 1 Belirtimler şu özelliklere sahip olmalıdır:Geçerli dil kullanım alışkanlıklarına uygun olmalıKendi başlarına anlaşılabilir olmalıKısa olmalıİstenmedik çağrışımlara neden olmamalıEşyazımlı olmamalıDil kurallarına aykırı olmamalıTüretmelere uygun olmalı
4 Belirtimlerin özellikleri 2 Kavram ile belirtim arasındaki ilişki belirgin olmalıKolay okunabilmeliKolay akılda kalıcı olmalıAçık olmalıKolay çevrilebilir olmalıKullanıcıları heveslendirici olmalı (olumlu etkilemeli)
5 Tanımın tanımıTanım Soyut ya da somut bir nesnenin özelliklerinin dilsel araçlarla belirlenmesi, sınırlanması ve betimlenmesidir. Örnek: “ampul” İçlerinden geçen elektrik akımıyla ısınarak akkor durumuna geçen katı maddelerin ışık vermesiyle çalışan elektrikli lamba.
6 TanımÖrnek: “otomobil” Herhangi bir raydan bağımsız olarak karada tekerlekleri üzerinde kendi gücüyle hareket eden taşıt.
7 İçerik tanımıÜst kavram + sınırlayıcı özellikler Kitap, bir kenarından birleştirilerek dışına kapak takılmış yani ciltlenmiş, (kâğıt, parşömen vb. malzemeden üretilmiş) üzeri baskılı sayfaların toplamıdır. (Wikipedi)
8 Tanım türleriKavramlar arasındaki hiyerarşik ilişkiler yardımıyla yapılan tanımlarİçerik tanımıKapsam tanımıOluşum tanımıKavramlar arasındaki hiyerarşik olmayan ilişkiler yardımıyla yapılan tanımlar
9 Kapsam tanımıaynı düzeydeki bütün kavramların sayılması Gösterge denilince, belirtimler, piktogramlar, ideogramlar ya da semboller anlaşılır.
10 Oluşum tanımıkavramı oluşturan bütün cisimlerin sayılması Gezegenler şunlardır: Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün, Plüton
11 Tanım türleriKavramlar arasındaki hiyerarşik olmayan ilişkiler yardımıyla yapılan tanımlarOluşumsal tanımParçasal tanımAdsal tanımBağlamsal tanımı…
12 Oluşumsal tanımOlayların ve olayların sonuçlarının tanımlanması Su, iki hidrojenle bir oksijen molekülünün birleşmesinden oluşur.
13 Parçasal tanımBir bütünün kendisini oluşturan parçalarının sayılması Bisiklet, gövde, didon, sele, tekerlekler, fren ve hareket ettirici sistem ile diğer aksesuarlardan oluşur.
14 sözcüklerin anlamı ya da sorun açıklanır şeffaf: ışık geçiren Adsal tanımsözcüklerin anlamı ya da sorun açıklanır şeffaf: ışık geçiren
16 Tanımlarda kullanılan araçlar çizimlerresimlerörneklersembollerformüllersesgörüntüvb.
17 Nitelikli tanımın özellikleri Güvenilir kaynağa dayanmalıÇıkış noktası (üst kavram ) gözönüne alınmalıAçık, anlaşılır ve eksiksiz olmalıBir özel alana özgü olmalıAlan uzmanı ve native speaker tarafından kontrol edilmeli
18 Tanımlarda kaçınılması gerekenler Eşanlamlılık, argoKısır döngü (mat = parlak olmayan; parlak = mat olmayan)Aşırı geniş tanımAşırı dar tanımOlumsuz tanım (… olmayan)Artık (fazladan) bilgiBaşka dillerden çeviri