İlk olarak tedaviye dirençli depresyonda endikasyon alan ve zamanla kullanım alanı artan bir beyin uyarım/düzenleme tedavisi olan transkraniyal manyetik stimulasyon (TMS) tedavisi hakkında merak edilen sorular ve yanıtlarına buradan ulaşabilirsiniz.
1. TMS (Transkraniyal Manyetik Stimulasyon) tedavisi nedir?
TMS özel bir cihaz tarafından, yoğunlaştırılmış manyetik atımların ardışık, noktasal olarak odaklanmış bir şekilde, özel beyin bölgelerine gönderilmesi suretiyle beyin hücrelerinin uyarılmasını ve beyin işlevlerinin düzenlenmesini sağlayan bir tedavi yöntemidir.
2. Hangi durumlarda kullanılır?
İlk olarak tedaviye dirençli depresyon tedavisi için FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) onayı alan bu tedavi yöntemi pek çok psikiyatrik hastalığın tedavisinde fayda sağlamaktadır. Başlıca kullanıldığı durumlar şunlardır:
- Major depresif bozukluk
- Tedaviye dirençli depresyon
- Gebelik döneminde depresyon
- Doğum sonrası (postpartum) emzirme döneminde depresyon
- Yaşlılık döneminde depresyon
- Şizofreni, atipik psikoz gibi psikotik bozukluklarda tedaviye dirençli işitsel halüsinasyonlar
- Sigara bağımlılığı
- Obsesif kompulsif bozukluk (OKB)
- Tedaviye dirençli obsesif kompulsif bozukluk (OKB)
- Sigara bağımlılığı
- Alkol bağımlılığı
- Bazı madde bağımlılıkları
- İnme sonrası rehabilitasyon
- Kulak çınlaması (tinnitus)
3. Nasıl uygulanır?
Anestezi olmadan hasta tamamen uyanıkken hekim tarafından uygulanan bir tedavi yöntemidir. Her hastalık için özel olarak belirlenen beyin bölgeleri kafa üstünden ölçüm yapılarak belirlenir. Ardışık seanslar şeklinde uygulanır. Her bir seans 30-40 dakika sürmektedir. Haftada 5 gün, ortalama 4 hafta süreyle toplamda 20 seans uygulanır. Hastanın yanıt durumuna göre ek seanslar uygulanabilir. Seanslar sonrasında hasta günlük yaşamına hemen dönebilir.
4. Yan etkileri nelerdir?
Yan etkileri oldukça az görülür. Görülebilecek başlıca yan etkiler şunlardır:
- Baş ağrısı: Uygulama alanındaki kasların kasılması nedeniyle oluşur, 10 hastadan yalnızca 1'inde görülür. Genellikle bir kaç saat içerisinde kendiliğinden geçer.
- Uyku bozukluğu
- Epileptik nöbet: 10.000'de 1 gibi çok düşük bir oranda görülebilir. Alkol-madde yoksunluğu olması ya da ciddi uykusuzluk gibi nöbet eşiğini düşüren faktörlerin olması risk faktörleridir. Uygulama öncesi her hasta nöbet riski açısından hekim tarafından değerlendirildiğinden ve tedavi hekim tarafından uygulandığından bu risk daha da düşmektedir. Bu tedavinin kullanıldığı yaklaşık 20 yıllık sürede herhangi bir nöbet sonrası ciddi tıbbi sorun yaşanmamıştır.
- Duyma eşiğinde geçici yükselme: İşlem sırasında oluşan gürültü nedeniyle ortaya çıkabilir. Bu yan etkiden korunmak için genellikle kulaklık kullanılır.
5. Kimlere uygulanmaz?
Kafa içi implantı olanlara, kalp pili olanlar, nöbet ve epilepsi öyküsü olanlar ve nöbet eşiğini düşüren ilaç kullananlara uygulanmaz.
6. Bu tedavinin diğer tedavilere göre avantajı nedir?
- Oldukça çok sayıda klinik araştırma TMS tedavisinin tedaviye direnç durumlarında da etkin bir tedavi olduğunu göstermiştir.
- Çok düşük oranda yan etki görülür, yan etkisi yok denecek kadar azdır.
- Girişimsel bir tedavi değildir, EKT gibi anestezi uygulaması gerektirmez.
- Etkisi hızlı başlar, genellikle 1-2 hafta içerisinde tedavi yanıtı ortaya çıkar.
- Tedavi parametreleri her hasta için bireysel olarak saptanır. Protokoller her hastanın tanısına göre hazırlanır, güncel literatürdeki protokolleri uygulamaya olanak sağlar.
- Ayaktan uygulanan bir tedavi yöntemidir, tedavi sonrası hasta hemen günlük yaşamına dönebilir.
- Gebelik ve emzirme gibi ilaç kullanımından olabildiğince kaçınılan dönemlerde uygulanabilen ilaçsız bir tedavi alternatifidir.
- Yaşlılık ya da diğer tıbbi hastalıklar, ilaç etkileşimleri nedeniyle ilaç kullanılamayacak durumlarda uygulanabilen ilaçsız bir tedavi alternatifidir.