Bir başka büyük geri dönüşte, Yüksek Mahkeme Perşembe günü, kimin kabul edileceğine karar vermede ırkı bir faktör olarak kullanan kolej ve üniversitelerdeki olumlu ayrımcılık politikalarını kaldırdı.
Bir çift kararda, altı muhafazakar yargıç, ülkenin en eski özel koleji olan Harvard’ın ve en eski devlet üniversitesi olan Chapel Hill’deki Kuzey Karolina Üniversitesi’nin yasadışı bir şekilde ırka dayalı ayrımcılık yaptığına ve Anayasa’nın 14. Değişikliğini ihlal ettiğine karar verdi.
Baş Yargıç John G. Roberts Jr. çoğunluk kararında “Irk ayrımcılığını ortadan kaldırmak, hepsini ortadan kaldırmak anlamına gelir” diye yazdı. “Ve buna göre kabul ettiğimiz Eşit Koruma Maddesi, ‘ırk, renk veya milliyet farkı gözetmeksizin’ geçerlidir – ‘evrenseldir’ [its] başvuru.'”
Aynı zamanda mahkeme, ayrımcılık deneyimleri gibi ırkla ilgili olabilecek faktörleri göz önünde bulundurarak okullara devam etmeleri için bir tür yol haritası sunmuş görünüyor.
Roberts, “Bu görüşteki hiçbir şey, üniversitelerin bir başvuru sahibinin ırkın hayatını nasıl etkilediğine dair tartışmasını, ayrımcılık, ilham veya başka bir şekilde dikkate almasını yasaklayacak şekilde yorumlanmamalıdır” diye yazdı. “Örneğin, ırk ayrımcılığının üstesinden gelen bir öğrenciye sağlanan fayda, o öğrencinin cesaretine ve kararlılığına bağlı olmalıdır. Ya da mirası veya kültürü onu liderlik rolü üstlenmeye veya belirli bir hedefe ulaşmaya motive eden bir öğrenciye sağlanan fayda, o öğrencinin üniversiteye katkıda bulunma konusundaki benzersiz yeteneğine bağlı olmalıdır. Başka bir deyişle, öğrenciye ırk temelinde değil, bir birey olarak deneyimlerine göre davranılmalıdır.”
Oylama, Kuzey Carolina davasında 6-3 ve Harvard Denetleme Kurulu’nun eski bir üyesi olan Yargıç Ketanji Jackson Brown’ın kendisini geri çektiği Harvard davasında 6-2 oldu.
Yüksek mahkeme bozdu 1978 tarihli kararlar üniversitelerin kampüste ırksal çeşitlilik aramaya zorlayıcı bir ilgisi olduğunu ve iyi niteliklere sahip adaylar arasından seçim yaparken Siyah ve Latin öğrencilerin ırkını artı bir faktör olarak değerlendirebileceklerini savundu.
Bu emsaller, Anayasa’nın ve medeni haklar yasasının, ırkın çeşitliliği artırmayı ve geçmişteki adaletsizlikleri düzeltmeyi amaçladığı durumlarda bile ırka dayalı ayrımcılığı yasakladığını iddia eden muhafazakarların itirazı altında kaldı.
adlı bir grup Adil Kabul için öğrenciler, finansçı Edward Blum tarafından yaratıldı, Harvard’ı Asyalı Amerikalı adaylara ayrımcılık yapmakla suçladı Siyah ve Latin başvuranların lehine.
Kürtaj gibi pozitif ayrımcılık, onlarca yıldır muhafazakar yasal hareketin hedefi oldu ve mahkemenin bu iki ana konudaki liberal içtihatları, Başkan Trump ve Senato Cumhuriyetçileri üç yeni yargıç atamayı başardığında tehlikeye girdi.
Bununla birlikte, kararların etkisinin Kaliforniya’da sınırlı olması muhtemeldir. California Üniversitesi’nin, 1996 ve 2020’de seçmenler tarafından onaylanan oylama önlemleri kapsamında kabul faktörü olarak ırkı kullanması zaten yasaklanmıştır. Michigan, Florida ve Washington da dahil olmak üzere sekiz eyalet, California’nın eyalet üniversitelerinde ırk bilincine sahip kabul politikalarını yasaklama konusundaki liderliğini takip etti.
Ancak Harvard davasındaki karar, bu yasağı Stanford ve USC dahil özel üniversiteleri de kapsayacak şekilde genişletiyor.
Kaynak : https://www.latimes.com/politics/story/2023-06-29/supreme-court-strikes-down-affirmative-action-in-college-admissions