Hareket Temelli Tedaviler 3: Tai Chi ve Qigong
Tai Chi
Tai Chi, bedeni ve zihni güçlendirmek ve rahatlatmak için tasarlanmış, Çin kökenli, meditatif bir dövüş sanatları uygulamasıdır. Koordineli hareketlerden oluşan, meditasyon amaçlı nefes alıp vermeyi içeren ve vücudun Qi'sini açığa çıkarmaya yardımcı olduğuna inanılan bir sistemdir (Tablo 5). Qi, her insanın vücudunda aktığına inanılan ve fiziksel, zihinsel ve ruhsal sağlığı oluşturan enerji kaynağıdır. Qi "dengesizleştiğinde veya bloke olduğunda", ağrı ve hastalık ortaya çıkar. Tai Chi, her bir kişinin Qi'sinin restore edilebildiği; fonksiyonelliğin, dengenin, ruhsal iyilik halinin ve yaşam beklentisinin artmasını sağlayan bir süreçtir.
Tai Chi Araştırmalarına Giriş
Antik Tai Chi, ustalaşması yıllar alabilen karmaşık, koreografili hareket kalıplarıyla bilinir. Geniş bir yaş aralığına erişilebilirliği, düşük maliyeti ve fonksiyonel beceri ve genel sağlık üzerindeki teorik faydası göz önüne alındığında, standartlaştırılmış ve basitleştirilmiş bir Tai Chi formu aranmıştır. 2003 yılında Tai Chi konusunda uzman bir panel, basitleştirilmiş, standartlaştırılmış bir uygulamanın genel nüfus için kullanılabileceği konusunda hemfikir olmuştur. Son 45 yılda Tai Chi'nin sağlığa faydaları konusunda 500'den fazla çalışma ve 120 sistematik inceleme yapılmıştır.
Düşmeyi Önlemek için Tai Chi
En güçlü kanıtlar düşmenin önlenmesi için Tai Chi'yi desteklemektedir. Çeşitli egzersiz yöntemleri, vitamin takviyesi, ilaç mutabakatı, görme taraması veya katarakt ameliyatı dahil olmak üzere birçok strateji araştırılmıştır. Tai Chi ve düşmeler üzerine yapılan bir Cochrane incelemesi, Tai Chi'nin yaşlılarda düşme sayısını kontrollere kıyasla %20 oranında azalttığına dair yüksek kesinlikte kanıtlar bulmuştur. Ayrıca, düşmeleri önlemek için en yaygın yaklaşımları karşılaştıran sistematik bir inceleme, Tai Chi'nin en uygun maliyetli düşme önleme stratejisi olduğunu bulmuştur. Benzer şekilde, Tai Chi'nin Parkinson hastalarında dengeyi iyileştirdiğine ve düşmeleri azalttığına dair güçlü kanıtlar bulunmaktadır. Meta-analizler de Tai Chi'nin inme rehabilitasyonunda denge ve yürüyüşü iyileştirmek ve düşmeleri önlemek için olası bir rolü olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çalışmalar Tai Chi'nin osteoporozda kemik mineral yoğunluğunu iyileştirerek düşmelerin yaygın bir sonucu olan kırıkları azaltabileceğini göstermektedir. Bir klinik çalışmada, gruplar en az %75'lik katılımla 9 ay sonra istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler göstermiştir, bu da sonuçların müdahalenin süresine ve uyumuna bağlı olabileceğini düşündürmektedir. Bu umut verici sonuçlar, Tai Chi'nin düşme korkusunu azaltma ve alt ekstremite gücünü, aerobik kapasiteyi, esnekliği ve statik ve dinamik dengeyi geliştirme yeteneğine bağlanmaktadır.
Kronik Ağrı için Tai Chi
Tai Chi'nin bütünleştirici yaklaşımı, kronik genel kas-iskelet sistemi ağrısını ve buna bağlı sakatlığı azaltmak için mevcut kılavuzlarda tavsiye edilmektedir. Tai Chi, osteoartrit (OA) hastalarında ağrıyı önemli ölçüde azaltmaktadır ve American College of Rheumatology tarafından diz ve kalça OA'sı için tavsiye edilmektedir. Tai Chi, fibromiyalji hastalarında da ağrıyı ve yaşam kalitesini iyileştirebilir. Fibromiyalji üzerine yapılan bir RKÇ, Tai Chi'nin mevcut birinci basamak egzersiz tedavisi olan aerobik egzersizden daha üstün olduğunu ortaya koymuştur. Bu avantaj, Tai Chi'nin geleneksel aerobik egzersize kıyasla sunduğu biyopsikososyal bakıma bağlanabilir.
Özet Olarak Tai Chi Terapisi
En yüksek kalitedeki kanıtlar, toplum içinde yaşayan yaşlılarda ve Parkinson hastalığı olan hastalarda düşmenin önlenmesi için Tai Chi'yi desteklemektedir. Bu sonuçlar, Tai Chi'nin minimum yan etkiye sahip olması ve sağlık bakım maliyetlerini azaltma potansiyeline sahip olması göz önüne alındığında özellikle önemlidir. Araştırmalar, Tai Chi'nin faydalarının depresyon, anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu, uyku bozukluğu, şizofreni, romatoid artrit, omurilik yaralanması, travmatik beyin hasarı ve bağışıklık bozuklukları dahil olmak üzere daha geniş bir yelpazede uygulanabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, küçük çalışma boyutu ve metodolojik heterojenlik nedeniyle Tai Chi'nin faydasını genişleten kesin kanıt eksikliği vardır. Tai Chi sınıf tipinin, tedavi süresinin ve uzun vadeli etkilerin değerlendirilmesinin standardize edilmesinde iyileştirmeler yapılmalıdır.
Qigong
Qigong, geleneksel Çin tıbbından kaynaklanan bir başka "hareketli" farkındalık uygulamasıdır. Tai Chi'ye benzer şekilde Qigong, Qi'nin (Çi) dolaşımını teşvik eden nefes alma ve yumuşak hareketleri koordine etmek için "zihni" (veya konsantrasyonu) kullanır. Ayakta, oturarak veya uzanarak çok az hareketle veya hiç hareket etmeden yapılan çeşitli Qigong formları vardır. Bu formlar Qigong'u herhangi bir fitness seviyesine, yaşa, gelire veya fiziksel yeteneğe sahip kişilere uyarlanabilir hale getirmektedir.
Tai Chi ve Qigong uygulamaları o kadar benzerdir ki, araştırma çalışmalarında genellikle Tai Chi ve Qigong (TCQ) olarak birlikte gruplandırılırlar. Buna paralel olarak, Qigong üzerine yapılan sistematik incelemeler düşme riski, depresyon ve yaşam kalitesinde benzer iyileşmeler olduğunu ortaya koymaktadır. Kanserli bireyler için TCQ üzerine yapılan bir Cochrane incelemesi, bütünleştirici bir yaklaşımın hem psikolojik hem de fiziksel sağlık için geniş faydalar sağladığını göstermiştir. TCQ uyku bozukluğu, depresyon, yorgunluk, ağrı ve yaşam kalitesinde iyileşmelere yol açmıştır. TCQ, kanserin ilerlemesine neden olan enflamatuar yanıtı azaltmada bile bir role sahip olabilir.
Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından TCQ üzerine yapılan kapsamlı bir inceleme, RKÇ'lerde çeşitli sağlık yararları için tutarlı, önemli sonuçlar göstermektedir.
Hazırlayan: Fzt. Ece Yüksel
Phuphanich, M. E., Droessler, J., Altman, L., & Eapen, B. C. (2020). Movement-based therapies in rehabilitation. Physical Medicine and Rehabilitation Clinics, 31(4), 577-591.