27 Mayıs 1960 yılında gerçekleşen askeri müdahalenin ardından edebiyatımızda “İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir” anlayışı başlamıştır. Bu anlayışın ortaya çıkmasında 1961 Anayasası’nın getirdiği toplumsal değişimler etkili olmuştur. Sendika kurmak ve grev yapmak serbest bırakılmış, siyasi dergi ve topluluk kurmak kolaylaştırılmıştır. Ayrıca Nazım Hikmet başta olmak üzere yasaklı yazarların eserleri yeniden rahatça basılmıştır. Bütün bunlar bir araya gelince toplumcu şiir anlayışı yeniden canlanmıştır.
İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir Anlayışının Özellikleri
- Marksist felsefeyi benimseyen şairler, Yeni Gerçek, And, Halkın Dostları, Militan gibi dergilerin etrafında toplanmışlardır.
- Umut, direnme, sorgulama, geleceğe inanç gibi temalar işlenmiştir.
- İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir temsilcileri kendilerini toplumun sözcüsü olarak kabul ederek bireyin özgürlük arayışını dile getirmek istemişlerdir.
- Şiir, politik kaygı ve tepkilerin anlatım aracı olarak kullanılmıştır.
- Politik ve sosyal mesajlar, slogan üslubundan yararlanılarak verilmiştir.
- Şiirde biçimden daha çok içeriğe önem verilmiştir.
- Yerleşik düzeni eleştirmişler, sınıf anlayışı, halk ve işçi sınıfı, kadın hakları, kentleşme, kentleşme sorunları, toplumsal dayanışma gibi temaları işlemişlerdir.
- Şiirden kitleleri harekete geçiren bir güç olarak yararlanılmak istenmiştir.
- Üslupta slogan ve söylev özelliklerinin ağır bastığı görülür.
- Bu şiir anlayışı, Nazım Hikmet’in toplumcu gerçekçi şiirinin etkilerini taşır.
- Anlatımda açıklığa önem verilerek geleneksel söyleyişten yararlanılmaya çalışılmıştır.
- Soyut bir şiir yerine somut bir şiirin geliştirilmesi istenmiştir.
- Dil ve anlatımda İkinci Yeni şiirinde görülen aşırılıklardan kaçınılmıştır.
- Serbest nazım geleneği sürdürülmüştür.