Bakır ve Bronz Erlitou-Erligan (bölüm 6)
başarılı bir koşuyu elde etmenin hızlı olmadığını
cesur bir zafer değil, akıllıca değil - ekmek,
rasyonel servet değil ... ama hepsi için zaman ve fırsat. "
(Özetler 8: 11)
Bu nedenle, bugün atalarımızın bakır işlemeyi öğrendikleri merkezlerin bugün değil, iki değil, birkaç tane ortaya çıkardığını biliyoruz. Her şeyden önce, Chatal-Hüyuk ve belki de yakınlarda bulunan birkaç “şehir”. Öyleyse burası ABD'deki Büyük Göller bölgesidir, her şey yerli bakırın işlenmesiyle sınırlı kalsa ve en iyi ihtimalle sıcak dövmedir. Ayrıca, bakırın işlenebileceği bilgisinin Orta Doğu’dan Kıbrıs’a, oradan Girit’e ve Kiklad’lara, ardından da Yunanistan, Malta, İtalya ve İspanya’ya yayıldığını varsayabiliriz. Mısır'a, Sümerlere ve Kafkasya'ya, oradan da Karadeniz bozkırlarına.
Joe Hanedanı ile kakma antik Çin bronz hançer.
Eski Hindistan veya Çin gibi bölgeler nasıl? Orada insanlar bakır işlemeyi kendileri düşündüler, taş işlemeyi nasıl düşündüler ya da bu teknolojiyi de getiren bazı göçmenler mi? Ancak bir şey, söyleyebileceği gibi bir denizde yelken açmaktır - adadan adaya, hatta kıyıdan dolayı ve hatta diğeri, yüksek dağları ve çölleri geçmenin ne olduğu açık değildir.
Çin'de ilk insanlar
Aynı Çin hakkında, biliyoruz ki, bir zamanlar, 600 - 400, binlerce yıl önce, buzlanma döneminde, Pithecanthropus'a yakın insan ırkının bir alt türü olan bir sinantroprop ya da “Pekin insanı” (dolayısıyla adı) yaşadığını biliyoruz. biraz sonra ve gelişti. Sinanthropus'un ateşi bildiği, taş alet yapmayı bildiği ve yamyam olduğu, kendi türlerine göre avlandığı düşünülmektedir. Pek çok bilim adamı, insanlığın gelişiminde onları bir çıkmaz olarak görüyor, ancak ne olursa olsun, ancak Çin'deki insanlar çok uzun zamandır yaşıyorlar. Ancak, Asya kıtasının Orta ve Güneydoğu kesimlerinde, insanlar Orta Asya ve Hindistan'daki ve aynı Çin topraklarındaki arkeolojik bulguların kanıtladığı gibi, her zaman “çok uzun bir süre” yaşadılar. Her halükarda, Neolitik ve Aeneolitik çağda bu alanlarda, geride bıraktıkları izlerle kanıtlandığı gibi çoktan yaşadılar.
Örneğin, modern Güney Türkmenistan ve Fergana topraklarında, arkeologlar görünüşte Güneybatı Asya'nın Eneolitik anıtlarına benzeyen anıtları keşfettiler. Bunlar, Tepe denilen - tepeler üzerinde katmanlardan oluşan yüksek tepeler, üst üste IV. e. İçlerinde duvarları geometrik desenlerin resimleriyle kaplı kerpiçten yapılmış evlerin kalıntıları bulundu. Bu köylerin sakinleri tarımla uğraşmaktadır, çünkü kazılar sırasında taş tahıl greyderleri keşfedilmiştir.
Bu yerlerdeki damızlık sığırlar hemen ortaya çıkmadı: örneğin, koyunlardan, boğalardan ve domuzlardan elde edilen kemikler burada ilk kez sadece dördüncü metrede bulunur; ve daha sonraları bu hayvanların kemikleri gittikçe daha fazla.
Botai kültürünün konutları. Ulusal Müze hikayeler Kazakistan
Eneolitik çağın canlı bir anıtı, M.Ö. III - II. Binyıldan bahseden Kazakistan'ın kuzeyindeki Botai yerleşimidir. ve 15 hektarı kaplar. Burada, duvarları hayvan derileriyle örtülmüş olan 158 konutlarının kalıntıları ve merkezde konutların pişirilmesi ve ısıtılması için bir sıcak hava yatağı bulundu. Taş aletler (ok uçları, mızraklar, bıçaklar ve baltalar), kemik iğneleri, toprak kaplar ve çok sayıda at kemikleri bulundu; bu, atın atlılar tarafından evcilleştirildiği ve yalnızca evcilleştirildiği değil, aynı zamanda , binicilik için ve aynı zamanda vahşi akrabalarını avlamak için kullandı! Shebir kasabasında sadece taştan değil, aynı zamanda bakırdan da ürünler bulunmuştur. Seramik tabakları birbirine yumurta şeklindeydi ve kapları karakteristik bir tarak süsü ile kaplandı. Şaşırtıcı bir şekilde, bir nedenle deniz yumuşakçalarının kabuğundan kolyeler takmayı çok severlerdi, ancak denizden çok uzaklarda yaşamışlardı ve asıl mesleği avlanmaktı! Aynı zamanda, süs eşyaları sadece ustaca işlenmemiş, aynı zamanda bir matkapla delinmiştir.
Botai kanalından çakmaktaşı bıçak. Kazakistan Ulusal Tarih Müzesi.
Orta Asya'nın diğer Eneolitik yerleşim bölgelerinde, çoğunlukla geometrik desenlerle boyanmış yemekler de var. Dahası, İki Nehir ve Elam'ın resimlerine benzer bir dizi desen. Emek araçları ve оружия Çakmaktaşı yapılmış yerel sakinleri, alt arkeolojik katmanlarda zaten bakır ürünlerinde bulunur. Bu - awl, yaprak bıçakları ve diğer bazı eşyalar. Bu kültüre Anau kültürü deniyordu ve özellikle Orta Asya’nın güneyindeki eski nüfusun, eşit derecede eski Sümer ve Elam merkezleriyle ilişkilendirildiği gerçeğinin ortaya çıkmasına izin verdiği için istisnai bir ilgi alanı. Anau ile Hindistan'ın Harappan kültürü arasındaki bağlantıyı gösteren kanıtlar var (III - M.Ö. II. Binyılın başlangıcı). Bununla birlikte, Anau yalnızca Dvorichya ve Hindistan'ın eski medeniyetleri arasında değil, aynı zamanda antik Çin medeniyetleri arasında da bir bağlantı görevi görebilir. Gerçek şu ki Çinli arkeologlar, eski Eneolitik yerleşim yerlerinde, Xinjiang'daki boyalı seramik örneklerinde, Anau kültürüne benzer şekilde bulundu. Yani, Sincan ve Kuzey Çin'in bu anıtlarının hem Hindistan hem de Batı Asya'nın antik Doğu kültürleriyle bir ölçüde bağlantılı olduğu varsayılabilir.
Taş duvarlar ve ilk bakır
Eh, Hindistan'da, mevcut arkeolojik buluntular temelinde değerlendirilebildiği kadarıyla, daha önce batıdan İndus vadisine bitişik Baluchistan'ın dağlık bölgelerinde (modern Pakistan'ın batı kısmında) metal çağına geçiş yaşandı. Burada bulunan en eski yerleşim yerlerinin alt tabakaları Neolitik çağa aittir ve M.Ö. dördüncü binyılın ilk yarısına ve ortasına kadar uzanır. e. Ancak daha sonraki katmanlarda, IV. Yıl sonu ve M.Ö. III. Binyılın ilk yarısından kalma. Örneğin, bakır çağına zaten açıkça görülebilen bir geçiş. Bu zamana ait yerleşim yerleri daha konforlu hale gelir ve bazen taş temelli kerpiç binalardan oluşur; Bazıları gerçekten kiklopik yığma duvarlarla çevrilidir. Bu köylerin sakinleri açıkça bilinen bakırdır. Yemekleri çömlekçi çarkı yardımıyla yaparlar ve çeşitli renkli süslemelerle örterler. Çiftçiliğin ekonomisindeki payı görünüşte önemsizdi, ancak sığır yetiştiriciliği, aksine, çok gelişti. Dahası, çiftlik zaten bir at kullanmıştır, ancak ne amaçla, ne yazık ki, kurulmamıştır.
Bronz İskit Hançer. Petersburg Maden Üniversitesi Müzesi.
Eneolitik dönem boyunca, Hindistan'da yaşayan kabilelerin, MÖ 3. binyılın ortasında olan Indus Nehri Vadisi'nin gelişimini başlatacak kadar teknik olarak silahlı oldukları görülmüştür. e. "Hint medeniyeti" ya da birçok yönden zaten bir sınıf topluluğu olarak kabul edilebilecek bir Harappa kültürü var.
Yanshao'nun ilk bakır kültürü
Evet, ama eski Çinliler Orta Asya sakinleriyle seramik alışverişinde bulunabilselerdi, onlardan metalin nasıl işleneceğini öğrenemezler miydi? Bu kesinlikle düşünmeye değer, ancak şimdilik Çin’in en eski boyalı yemeklerinin, Hindistan, Orta Doğu ve eski Avrupa’nın Eneolitik yerleşim yerlerinden gelen boyalı yemeklere çok benzer olduğunu ve hem ülkenin batısında hem de Mançurya’da ve ayrıca güneyde bulunduğunu not etmek önemlidir. . Çin'in en eski gelişmiş kültürlerinden biri, yerleşim yerlerinden biri olan ve Sarı Nehir'in sağ kıyısında bulunan “Yanshao bölgesi” olan Yanshao kültürü. Yanshaostsy, konutun ortasında duran ve çiftçilik yapan sütunlarla desteklenen, konik bir çatı ile yuvarlak veya dikdörtgen bir yarı konutta yaşıyordu. Ancak avcılık ve balıkçılık da yaşamlarında önemli bir rol oynadı. Geleneksel Neolitik aletler kullanılırken, bakır çok uzun süredir onlar tarafından bilinmiyordu. Sadece MÖ 4. bin yıl sonuna kadar uzanan Yanshao kültürünün daha sonraki katmanlarında ilk bakır işleme izleri bulundu.
Karakteristik seramik kap kültürü. İngiliz Müzesi, Londra.
Aynı zamanda, insanın antropolojik bir çalışması Yanshao'nun mezarlarından kalmıştır, etnik ilişkisindeki nüfusunun çoğunlukla bu yerleşim yerlerinin modern nüfusuna ... çok yakın olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu yakınlık, daha sonra Çin seramiklerinin karakteristik özelliği olan üç bacaklı gemilerin varlığı ile de doğrulanmaktadır. Bulgulara bakılırsa, metali tanıyan eski Çin çiftçileri, yalnızca bozkırlardaki avcı-toplayıcılarla ve kıyı bölgelerinin balıkçılarıyla temas kurmakla kalmayıp, metali tanımıyorlardı, ama aynı zamanda onlarla oldukça yakın bağları vardı ve ... ve diğer ilgili çiftçi kültürleriyle.
Ve yine bakır ve duvarlar ...
Görünüşe göre Kültür Yanshao, M.Ö. III bin yılın sonuna kadar sürdü. Örneğin, Kuzey Çin’de ekonomi ve kültürde büyük değişiklikler olduğu zaman. Sarı Nehir'in alt kesimlerinde, Shandong ve Shanxi'de, Şangay ve Hangzhou bölgelerinde, Longshan kültüründe çok sayıda yerleşim yeri bulundu ve bunlarda bakır ve ... bronz eşyalar bulundu! Longshan kültürünün, Yanshao kültürüne dayandığına, ancak dışarıdan Orta Asya'dan gelen göçmenlerden etkilendiğine inanılıyor! Buraya kendileriyle bir çömlekçi çarkı, yeni tahıl çeşitleri (Orta Doğu'dan buğday) ve sığır ırkları (keçi, koyun, inek) getirdiler. Oldukça sık, Lunshantsy'nin yerleşim yerleri, üzerinde bir palisade duran toprak surlarla çevriliydi ve birinin şaftının, 15 km çevresi vardı. Kulübeler, fırını olan yuvarlak kulübe görünümüne sahipti ve artık toprağa gömülmüyordu. Sobaların yanından geçtikten sonra, daha sonra Çin taraftarlarındaki kansere benzer şekilde, içinden geçen paralel baca sıraları olan soba bankları düzenlenmiştir, böylece gördüğümüz bu ısıtma sistemi çok uzun bir geçmişe sahiptir. Bu köylerin nüfusu çiftçilikle ilgiliydi, ancak sığır yetiştiriciliği de gelişiyordu - burada koyun, domuz, boğa ve at yetiştiriliyordu. Seramikler Yanshao'dan çok farklıydı, çünkü üzerinde neden resim bulunmadığı belli değildi ve gri ya da tamamen siyahtı. Ancak, eski Çinliler tarafından sevilen üç ayaklı gemiler, Çin'deki Eneolitik dönemi çağırdı ve arkeologlara, yani M.Ö. 1. bin yılın sonlarına kadar, Han dönemine kadar olan maddi kültürlerinin tarihiyle bağdaştı.
Karakteristik üç bacaklı kültür yemekleri Longshan. İngiliz Müzesi, Londra.
Peki, köylerin etrafındaki tahkimatların varlığı, sakinlerinin kendilerini kimlerden koruyacakları ve neleri koruyacakları ve dolayısıyla aralarındaki sosyal ilişkilerin komplikasyonları hakkında olduklarını göstermektedir. Açıkçası, o zamanlar, yeni toplumun kuruluşunun temeli kölelik ve mülkiyet eşitsizliği olan şekilleniyordu. Fakat biz bakır metalurjisinden bahsettiğimizden, yine, eski Çinlilerin kendilerinin bakır işlemeyi nasıl düşündükleri hakkında bir fikir sahibi olup olmadığı ya da bu teknolojiyi başka ülkelerden boyalı seramik örnekleriyle birlikte ödünç alıp almadıkları çok açık değil. .
Bu yüzden bazı uzmanlar bakır ve bronz metalürjisinin Çin'de bağımsız olarak kaynaklandığına, yani, aynı zamanda bir tesadüf meselesi olduğuna ve dolayısıyla metal işleme merkezlerinden birine atfedilebileceğine inanıyor. Diğerleri bu sanatın Çin’e Batı’dan gelmesi konusunda ısrar ediyor. Üstelik, hem içinde hem de diğerlerinde argümanlar var ve sadece sonraki bulguların durumu açıklığa kavuşturacağını ümit etmek mümkündür.
"Erlitou-Erligan'ın Gizemi"
Özü, arkeologlar 2100 - 1800 (1500) tarafından tarihlenen Erlitou kültürünün, Kuzey Çin'deki en eski Tunç Çağı kültürü olarak kabul edilmesinden kaynaklanmaktadır. MÖ. Ancak uzmanlar, karakteristik bronz döküm tekniğinin, yerel bronz metalurjisinin en eski aşaması olmadığını belirtiyor. Ancak Erlitou'dan önceki kültür, Sarı Nehir havzasında bulunmamasına rağmen, daha eski Lunshan kültürünün yerlerinde izole edilmiş bakır ve bronz parçaların bulunmasına rağmen. Bu bulgular, tarihçilerin, yerel bronz metalurjisinin, bağımsız bir kökene sahip olduğu, sonuçlarına dayanarak ortaya çıktığı varsayımını yapmalarını sağlamıştır.
Kültür alanı Erlitou.
Ancak sorun, o zamanki Çin metalurjisinin en yüksek bronz döküm teknolojisi ile ayırt edilmesidir. Yani, sadece bir şekilde değil, çok aniden Çin Erlitou bakırdan bronza geçti. Ayrıca diğer ülkelerin şüphelendikleri teknolojiler kullandılar. O zamanlar, Batı ve Orta Doğu'dan metalüristler, dövme yaparak, kalıp üzerine kum veya taş açık kalıplar dökerek bronz ürünler yaptılar ve “kayıp kalıp” teknolojisini kullandılar, burada çok daha zahmetli ve özgün bir “kalıp kalıplama” yönteminde usta oldular. Ve bu yöntem hem seramik hem de metalurji tekniklerini bir araya getirdiğinden, bu, o zamanki Çin dökümhane teknolojisinin genel bir yüksek seviyesini gösterir.
Şarap kültürü için gemiler Erlitou. Şehir Müzesi Loyang, Çin.
Bu yöntemin özü aşağıdaki gibiydi. Döküm modeli balmumundan değil, yüzeyinde gerekli kabartmanın kesildiği kilden yapılmıştır. Daha sonra önceden hazırlanmış bir modelde parçadan sonra kil, yapışkan parça şeklinde çıkarıldı. Bundan sonra, iç kısımların her birinin üzerinde, kabartma ince bir bitirme gerçekleştirildi ve daha sonra bu kil parçaları yakıldı, bu da önemli bir beceri gerektirdi, çünkü çizimin bitmesi ve yakılması sürecinde kırılmaması gerekiyordu.
Taş aletler emek kültürü Erlitou. Yaklaşık. 1500 BC Eyalet Müzesi Heyang, Çin.
Orijinal kil modeli, gelecekteki dökümün duvarlarının kalınlığı dışında öğütülmüş ve sonuç olarak, dış formun yanmış kısımlarıyla kaplandığı için iki katmandan oluşan bir kalıp elde edilmiştir. Aralarındaki dikişler ve bağlantılar, metalin kendi içine akması için özel olarak sıkıca kapatılmamıştır. Ve bu bir sebepten dolayı yapıldı ve yetersizlikten değil, yalnızca dikişlere donmuş olan metalin, her bir ürüne belirli bir özel dekoratif çekicilik kazandıran özel bir zarif kenar görünümü verilmesini sağlamak için yapıldı. Dahası, kalıplanmış ürünleri süslemek için dikey döküm dikişlerinin kullanılması, zamanla Çin metalurji sanat geleneği haline geldi.
"Götürü kalıplama" teknolojisi ile yapılmış ritüel amaçlı eski Çin bronz kabı. Shang Hanedanı
Form hazır olduktan sonra dış ve iç duvarlar arasındaki boşluğa erimiş bronz dökülmüştür. Ve, kalıbı parçalamadan kalıbı sökmenin fiziksel olarak imkansız olduğu açıktır, bu nedenle her bir kalıplama tamamen benzersiz bir üründü, çünkü üretimi için kalıp artık kullanılamadı! İlginç bir şekilde, bir kabın kulpları veya bacakları gibi ürün parçaları ayrı olarak dökülmüş ve seramik bir kalıba yerleştirilmişlerdir, böylece döküm sırasında erimiş metale "kaynaklanabilmektedir". Bazen farklı davranıyorlardı: ilk önce gövde atıldı ve parçalar yeniden dökülürken kendisine “kaynak” yapıldı.
Peki, Erlitou kültürünün ve Erligan’ın ilgili kültürünün (bazen 1600 - 1400’te bulunan “Erligan evresi” olarak adlandırılır) yerleşimine gelince, bu antik kentler gibi bir şey değildir ve saray kalıntıları ve bronz eritme atölyeleri keşfedilmiştir. Dahası, eğer gelişiminin ilk aşamasında şehir bir 100 ha alanını işgal ettiğinde, ikinci aşamada (her bir aşama yaklaşık 100 yıl sürdü) zaten 300 ha idi ve üçüncüsü zaten duvarlı bir saray vardı. Sonra düşüş aşaması başladı, ancak şehir bir şehir olarak kalmaya devam etti ve binalar hala inşa edildi ve atölye çalışmalarına bronz eşyalar verildi.
Eksenleri döküm için taş formu (Sardunya).
Erligan daha büyük ve daha gelişmişti ve çevresinde yedi kilometre uzunluğunda bir duvar vardı. Orada da, büyük bir saray kompleksi ve döküm atölyesi de dahil olmak üzere (şehir surlarının dışında bir nedenle) çeşitli el sanatları atölyeleri bulundu. Burada metal aletler ve silahlar bulundu: bıçaklar, baykuşlar, keskiler, ok uçları ve frenler. Bu ve diğer metal ürünlerin kimyasal analizi, hepsinin bronzdan yapıldığını göstermektedir. Bununla birlikte, kalay yerine, alaşımda çinko kullanılmıştır. Özellikle, içinde bulunan bitin döküldüğü metalin kimyasal bileşimi aşağıdaki gibidir: Cu -% 98,% Sn - 1; ve kapta:% Cu - 92,% Sn - 7.
Sosyal açıdan, Erlitou-Erligani kompleksi (ve tüm “Erligan evresi”) Anian kültüründen farklılaştı ve bu eşitsizliğin yerini o kadar farkedilmedi: lider, egemenliğinden ziyade ortak bir kollektifin yaşlısıydı. Otorite ruhsatı, yüksek pozisyon aksesuarı ya da kitlesel insan ve eşya mezarları olan mezarlar şeklinde mezarlar bulunamamıştır. Her ne kadar saraylar zaten vardı. Sosyal liderlere hizmet etmek ve büyüklüklerini sembolize etmek için tasarlanmış, gelişmiş bir kült ve ritüellerin dikkat çekici izleri bile keşfedilmedi, ancak insanlar zaten kehanete uğradılar ve gemiler açıkça bir ritüel amaç için kullanıldı.
Joe hanedanının Çin bronz hançeri.
Her halükarda, alışılmadık derecede yüksek metal işleme teknolojisinin seviyesi şaşırtıcıdır, görünüşe göre herhangi bir yerden getirilmemiş, ancak Erlythian-Erliangans'ın nasıl ortaya çıktığı belli değildi. Belki de "zaman ve şans" onlar içindi, ya da böyle yüksek teknolojiler antik ustaların kasti çabalarından mı, yoksa yine aniden başlarından birinde ilham verici bir flaştan mı kaynaklandı ?! Elbette, Çin'deki arkeolojik kazıların nispeten yakın bir zamanda yapıldığı ve bu “eksik bağlantının” hala bulunacağı söylenebilir. Bununla birlikte, bugün tablo şu şekildedir: tek bakır ve bronz ürünler, komşu batı topraklarından ve orada yaşayan halklardan Çin'e gelir ve ardından patlama ve hemen beklenmedik bir şekilde üst düzey teknolojilerin yükselişine neden olur.
(Devam edecek)
- Vyacheslav Shpakovsky
- Taştan metale: antik kentler (bölüm 1)
İlk metal işleri ve antik kentler: Chatal-Hüyuk - "kaputun altındaki şehir" (bölüm 2)
“Gerçek Bakır Çağı” veya eski paradigmadan yeniye (3'in bir parçası)
Antik metal ve gemiler (bölüm 4)
Kıbrıs adasında bronz çağ ya da "göçmenler her şey için suçlanıyor"! (5’in bir parçası)
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.