-
dna dizi analizi üzerine yaptığı çalışmalar ile 1980 yılında kimya alanında nobel ödülü kazanmış bilim insanı.
-
iki kez nobel ödülü alıp şu an hayatta olan tek kişidir. ayrıca ikinci nobelini ilkinden 22 sene sonra almıştır.
(bkz: proteom analizi)
-
92 yaşında hayatını kaybeden frederick sanger, ingiliz bir biyokimyagerdir ve iki defa nobel kimya ödülü'nü kazanmıştır. ilki, 1958 yılında özellikle insülin-benzeri proteinlerin yapısının keşfi sebebiyle bu ödüle layık görülmüştür. 1980 yılında ise, walbert gilbert ile ortak olarak, nükleik asitlerin baz dizilimlerinin belirlenmesi konusundaki katkılarından ötürü ikinci kimya ödülü'nü almaya hak kazanmıştır. hatta o sene, iki ayrı çalışmaya kimya nobel ödülü verilmiştir; ikinci yarısını ise paul berg, nükleik asitlerin biyokimyası ve rekombinant-dna ile ilgili çalışmalarından ötürü almaya hak kazanmıştır.
-
frederick sanger, iki kez nobel kimya ödülü almış ünlü bir ingiliz biyokimyacıdır. 1958'de frederick'e proteinlerin ve insülinin yapısı üzerindeki çalışmaları nedeniyle nobel kimya ödülü verildi. 1980'de walter gilbert ve frederick, nükleik asitlerdeki baz dizisine katkılarından dolayı nobel kimya ödülü'nü paylaştılar.
sanger, iki nobel ödülü alan dördüncü kişiydi.
frederick, 13 ağustos 1918'de ingiltere, rendcomb'da doğdu. frederick sanger'in ikinci oğlu ve üç çocuğundan biriydi. kardeşi bir yaş büyüktü, kız kardeşi mary ise beş yaş küçüktü.
babası başka bir ülkede anglikan misyoneri olarak çalıştı, ancak daha sonra sağlık sorunları nedeniyle memleketi ingiltere'ye döndü. iki oğlu doğduktan kısa bir süre sonra, singer'ın babası quakerizm'e dönmeye karar verdi. sonuç olarak, frederick ve kardeşleri quaker olarak yetiştirildi.
frederick beş yaşındayken ailesi warwickshire'daki küçük bir köye taşındı. aile oldukça zengindi ve hatta çocuklarına öğretmek için bir mürebbiye tuttu.
1927'de dokuz yaşındayken, frederick downs okulu'na gönderildi. bu, malvern'in hemen yakınında quaker'lar tarafından yönetilen bir yatılı hazırlık okuluydu. 1932'de 14 yaşında dorset'te bulunan bryanston okulu'na katıldı. bu okul dalton sistemini kullanıyordu ve aslında frederick'in tercih ettiğinden çok daha liberal bir rejime sahipti.
okulda sanger harika sonuçlar elde etti. 1936'da doğa bilimleri okumak için cambridge'deki st. john's college'a taşındı.
önceleri kimya, fizik, matematik ve biyokimya dersleri aldı ancak matematik ve fizikle ilgili sorunları vardı. ikinci yılında fizik ve fizyolojinin yerini almaya karar verdi. bölüm 1'i alması üç yılını aldı. bölüm 2'de biyokimya okumaya karar verdi. üniversitedeki ilk iki yılında hem annesi hem de babası kanserden öldü; babası sadece 60 ve annesi 58 yaşındaydı.
bir lisans öğrencisi olarak, frederick sanger bir pasifistti ve aynı zamanda barış sözü birliği'nin bir üyesiydi.
bölüm 2 sınavlarını okurken joan ile tanıştı ve 1940 yılının aralık ayında mezun olduktan sonra evlendiler. evlendikten sonra nw pirie'de doktora için çalışmaya başladı.
yenilebilir bir proteinin, çimden gerçekten elde edilip edilemeyeceğini araştırmak için kendisine bir proje verildi. pirie bu bölümden ayrıldıktan sonra, frederick projesini lizin metabolizmasına konsantre olacak şekilde değiştirdi. 1943 yılında doktorasını aldı.
1943'te frederick sanger, protein kimyacısı ve biyokimya bölümü başkanı charles chibnall'ın ekibine katıldı. charles zaten amino asitler üzerinde biraz araştırma yapmış ve frederick'e proteindeki farklı amino gruplarına bakmasını tavsiye etmişti. bu süre zarfında,saf halde bulunan çok nadir proteinler arasında bulunan insülin boots'tan (o zamanların popüler bir birleşik krallık eczane zinciri) satın alındı.
ilk başarısı, sığır insülini a & b'nin iki polipeptit zincirinin tam bir amino asit dizisini belirlemekti. bu, 1952 ve 1951'de gerçekleşti. bundan önce, birçok insan proteinlerin amorf olduğuna inanıyordu. bu dizileri belirlerken, proteinlerin kimyasal bileşimi tanımladığını kanıtlamayı başardı.
deneyleri sayesinde, başlangıçtaki kısmi hidroliz için birkaç farklı deney kullanarak birçok peptidin dizisini bulabildi. bundan sonra, diziler daha sonra insülinin eksiksiz bir yapısını oluşturmak için daha uzun diziler halinde birleştirildi.
1962'de sanger, protein kimyası bölümünün başkanı oldu. bundan sonra rna moleküllerinin dizilimini incelemeye başladı.
1958'de protein yapısı üzerine çığır açan araştırması nedeniyle nobel kimya ödülü'nü aldı. 1980 yılında dna bilgisinin amino asit dizilerini belirleme çalışması nedeniyle bu ödüle tekrar layık görüldü.
diğer katkıları, çoğu biyoteknoloji uygulamasında kullanılan temel genetik ilkeyi içeriyordu. hayatı boyunca, genetik ve biyoteknoloji konusundaki muhteşem çalışmaları nedeniyle birçok ödül aldı.
19 kasım 2013'te 95 yaşında yaşama veda etti. kaynak
-
"cambridge'de biyokimyacı frederick sanger, yarı toprağa gömülü kulübe gibi bir laboratuvarda 1960'lardan beri gen dizileme meselesiyle boğuşuyordu. sanger 1971'de dna polimerazının kopyalama tepkimesini kullanarak bir gen dizileme tekniği geliştirdi. bu yöntem verimsizdi. 1975'te dahice bir değişiklik yaptı: kopyalama tepkimelerini kimyasal açıdan değiştirilmiş bazlarla farklı noktalarda kesintiye uğrattı. sanger 1977'te bu teknikle bir virüsün bütün dizilimini nature dergisinde yayımladı." s. 224-226 > kaynak: siddhartha mukherjee "gen: hayli kişisel bir hikâye"
1958'te proteinlerin kimyasal yapıları üzerine harika keşiflerinden dolayı nobel ödülü alıyorsun. nobel ödülü... akabinde ülke ülke, üniversite üniversite dolaşıp seminer ayağına gününü gün etmek yerine yıllarca laboratuvarlarda -aslında oldukça sinir bozucu, binlercesi boşa çıkan denemeler ve deneyler içeren- çalışmalara devam ediyor, gen dizilimlerinin belirlenmesi üzerine çalışmalarından dolayı 1980'de bir nobel daha kazanıyorsun.
"şövalye" unvanını, isminin önünde "sir" tabiri beni değiştirir, gerek yok, diye almıyorsun. sorduklarında, "akademik olarak çok da parlak zekalı sayılmam" diyorsun.
bize de teşekkür etmek ve şapka çıkarmak düşer.
ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri
takip etmek için giriş yapmalısın.
hesabın var mı? giriş yap