Yüklerin aracın tamamını dolduracak miktarda olmadığı durumlarda ise; söz konusu yükler parsiyel ya da grupaj yük olarak adlandırılır ve navlun eşyanın aracın içinde kapladığı alana veya ağırlığına göre belirlenir. Bunlardan hangisinin navlunu belirleyeceği konusunda ise navluna esas değer kavramı karşımıza çıkmaktadır.
İlk hesaplama yöntemi, navlun eşyanın araçta kapladığı alana göre belirlemektir. Eşyanın araçta kapladığı alan yükleme metresi ya da ladametre (ldm) olarak adlandırılır. Uluslararası standartlara göre 1 LDM, 1750 kg’a karşılık gelmektedir.
Örneğin; 3 LDM’lik bir yükün gerçek ağırlığı daha az olsa dahi, ağırlığı 3*1750=5250 kg olarak kabul edilir. Navlunun belirlenmesinde gerçek ağırlığı ile yükleme metresi ağırlığı karşılaştırılarak, hangisi daha fazla ise o, navluna esas değer olarak kabul edilir. Eğer yükler, dökme yük olarak araca kolili olarak yükleniyorsa, bu durumda söz konusu yüklerin hacmi (m3) hesaplanır. Elde edilen hacmin, yine uluslararası standartlara göre belirlenen 1 m3=333 kg kuralına göre hacim ağırlığı hesaplanır. Yükleme metresinde olduğu gibi yükün elde edilen hacim ağırlığı ile gerçek ağırlığı karşılaştırılarak navluna esas değer belirlenir. Her iki durumda da daha yüksek olan ağırlık esas alınır.
Arzu DURUSU