Tertipli fıstık tüketimi kilo vermenize yardımcı olabilir, kolesterol içermez, safra taşı hastalığının, kardiyovasküler ve onkolojik hastalıkların önlenmesine yardımcı olur. Birebir vakitte güçlü bir alerjendir, bu yüzden onu küçük porsiyonlarla tüketilmeye başlanmalıdır.
Botanik açıdan, yer fıstığına daha yakın olan badem yahut kaju değil, mercimek ve soya fasulyesidir. Bitkinin eserleri topraktan çıkarılır, bu nedenle “yer fıstığı” olarak isimlendirilir.
Arkeolojik hafriyatlar, yer fıstığının Güney Amerika’ya mahsus olduğunu göstermektedir. Fıstık okyanusu geçerek Kuzey Amerika’ya gitti. Amerika kıtası dışında birinci olarak, Afrika’ya getirildi ve oradan dağıldı.
Amerika Birleşik Devletleri’nde yer fıstığı uzun mühlet dar gelirlilerin yiyeceği olarak kabul edildi. Agrokimyacı George Carver, bu bitkiden içecekler, kozmetikler, sabun ve matbaa mürekkebine kadar 300’den fazla eser icat ederek yer fıstığına gibisi görülmemiş bir popülerlik getirdi.
100 gram yer fıstığının kalorisi ve besin pahası şu haldedir:
Kalori: 567 kcal
Karbonhidrat: 16.1 gr
Diyet lifi: 8.5 gr
Protein: 25.8 gr
Yağ: 49.2 gr
YER FISTIĞININ 7 YARARI
Tertipli olarak en az bir avuç yer fıstığı yerseniz, koroner kalp hastalığı, felç, kardiyovasküler ve kanser hastalıkları risklerini azaltırsınız. Ayrıyeten uzmanlar, günde 20 gram yer fıstığı yahut rastgele bir kuru yemişin akciğer hastalığı, diyabet, bulaşıcı hastalıklar ve böbrek hastalığından erken vefat riskini azalttığını söylüyor.
İyi Bir Protein Kaynağı
100 gr fıstık, günlük toplam kalori alımının yüzde 22 ila yüzde 30’unu içerir. Bedenin ana yapı gerecidir. Kasların, tendonların, organların ve cildin oluşumda misyon alır. Proteinler, bedeni bakteri ve virüslerden korumak için antikorların üretiminde yer alır. Ayrıyeten beden hücrelerinin içinde gerçekleşen binlerce biyokimyasal tepkiye yardımcı olurlar.
Kanserin Önlenmesinde Yardımcı Olur
Antioksidanlar kronik hastalıkların gelişme riskini azaltır, kalp hastalığı, iskemi ve ayrıyeten makus huylu tümörlerin oluşumunu önler. Yer fıstığı, antioksidanlar açısından zengindir. Yer fıstığındaki ana antioksidan polifenollerdir.
Bitki ayrıyeten bağışıklık sistemini güçlendiren, oksidatif gerilimle alakalı hastalıkların gelişme riskini azaltan E vitamini içerir. Katarakt, artrit, tümörler, Alzheimer hastalığı, hipertansiyon ve damar hastalıklarını önler.
Diyabet İçin Beslenmeye Uygundur
Yer fıstığı karbonhidrat bakımından düşüktür, fakat protein, yağ ve lif bakımından zengindir. Ek olarak, bitkinin glisemik indeksi (GI) düşüktür, yalnızca 15 ünite.
Yer fıstığı ayrıyeten kan şekerini düzenlemeye yardımcı olan bir eser mineral olan magnezyum içerir. Hücrelerin, uygun glikoz alımından sorumlu bir hormon olan insüline yansısını arttırır. Bu nedenle, eser diyabetli beşerler için yararlıdır.
Zayıflamaya Yardımcı Olur
Yer fıstığının kalorisi yüksek olmasına karşın, diyete uygun halde dahil edilmeleri ekstra kilo getirmez. Bilakis, yer fıstığının tüketimi, kilonun olağanlaşmasına, obezite riskinin azaltılmasına ve hatta kalori yakımının uyarılmasına yardımcı olabilir. Eserin bileşimindeki çözünmeyen diyet lifi, ekstra kilo alma riskindeki azalma ile bağlantılıdır.
Kalp Hastalığı Riskini Azaltır
Birçok çalışma, sistemli fıstık tüketiminin kalp hastalığına karşı muhafaza sağlayabileceğini göstermektedir. Bu tesir, içeriğindeki magnezyum, bakır, niasin, oleik asit ve antioksidan resveratrol sayesinde elde edilir. Ek olarak araştırmalar, yağlı yiyeceklerle birlikte yenen yer fıstığının, yemekten sonra kan trigliserit düzeylerinde bir sıçramayı önlediğini ve bunun da damarların elastikiyetini koruduğunu göstermektedir.
Saç Sıhhatine İyi Gelir
Yer fıstığındaki B vitaminlerinden biri olan biotin, şampuan reklamlarında sıklıkla bahsedilir. Bilimsel testler, saç dökülmesinin bu unsurun eksikliği ile bağlı olduğunu göstermiştir. Biotin, saç derisine ve saç köklerine oksijen ve besin taşıyan kırmızı kan hücrelerinin üretiminde yer alır.
Yer fıstığı iyi bir E vitamini kaynağı olarak kabul edilir. Araştırmalara nazaran bu element zayıf ve kırılgan saçları güçlendirir ve baş derisindeki kan dolanımını uyarır.
Safra Taşlarını Önleyebilir
Çalışmalar, tertipli fıstık tüketiminin hem erkeklerde hem de bayanlarda safra taşı riskini azaltabileceğini göstermiştir. Araştırmacılar olumlu tesirin nedeninin, bu eserin büyük ölçüde safra taşlarından oluşan kolesterolü düşürmesinde yattığını öne sürüyorlar.
ALERJİLERE DİKKAT EDİLMELİ
Yer fıstığı seçilirken ve saklanırken dikkatli olunmalıdır. Aflatoksin üreten küflerle kontamine olabilir. Eser ayrıyeten yer fıstığındaki demir ve çinkonun emilimini engelleyen ve besin pahalarını azaltan bir antibesin olan fitik asit içerir. Etin nizamlı olarak bulunduğu istikrarlı bir diyetle bu kaygı kaynağı olmamalıdır.
Uzmanlar, kanser hastalarına çok sık fıstık yemelerini tavsiye etmiyor. Sebebi, metastaz sürecini, yani kanser hücrelerinin bedene yayılmasını teşvik eden çekirdeklerinde bulunan aglutinindir.
Yer fıstığı alerjik olarak kabul edilir. Hassas bir şahısta istenmeyen bir tepkiye neden olmak için yer fıstığı kalıntılarıyla temas bile kâfi olabilir. Yer fıstığına karşı rastgele bir tepki yoksa hamilelikte dahi makul ölçülerde tüketilebilir.
Yer fıstığına alerjisi olan şahıslar buna badem, ceviz, fındık, kaju vb. ile birebir biçimde reaksiyon verebilir. Yansıma ekseriyetle makul bir cinse değil tüm kuru yemiş tiplerine yöneliktir. Bununla birlikte, tüm kuru yemişler eşit derecede alerjik değildir.
Fıstık yedikten sonra alerjik tepkiler yaşarsanız, katiyen bir alerji uzmanına başvurmalısınız. Tabip, fıstık alerjenlerinin moleküler teşhisini yapacaktır.
Toplamda altı tip alerjen (h1, h2, h3, h6, h8, h9) vardır ve bu alerjenler, keşiflerinin kronolojik sırasına nazaran bu formda isimlendirilmiştir. h8 ve h9 antijenlerinin varlığı, hastanın baklagillere, sert çekirdekli meyvelere ve hatta kimi ağaç çeşitlerine (örneğin huş ağacı) ve soya fasulyesine çapraz alerjisi olduğunu gösterir.
Buna karşılık, huş alerjisi olan bir kişi, bilhassa çok yerse yer fıstığına reaksiyon verebilir. Büyük olasılıkla ağzının etrafında kaşıntı ve yanma hisseder.
Alerjen h1 tespit edilirse, kişinin yer fıstığı ve baklagillere alerjisi vardır. Öteki kuru yemişlere çapraz alerji olmayacaktır.
NASIL SEÇİLİR VE SAKLANIR?
Fıstık satın alırken, tanelerin eşit renkte, çizgisiz ve lekesiz olmasına dikkat edin. En ufak küf belirtisi olan yiyeceklerden kaçının.
Eseri güneş ışığından ve ısıtma aygıtlarından uzakta hava geçirmez bir kapta saklayın. Uzun müddetli depolama sırasında fıstık bileşimindeki yağların oksitleneceğini unutmayın.
Ensonhaber