Sergii Pakhomenko, Rusya’nın memleketi Mariupol’u bombalamasının oradaki koşulları yaşanmaz hale getirmesinden yaklaşık üç ay önce batı Ukrayna şehri Lviv’e geldi.
Mariupol’da 49 yaşındaki tarih ve siyaset bilimi profesörü olan Pakhomenko, “Hayatımız çok, çok hızlı bir şekilde, suyu kaynatmak için şenlik ateşi kullanmak zorunda kaldığımız seviyeye kadar kötüleşti … tamamen ve sürekli kuşatma ve bombardıman altında” dedi. Devlet Üniversitesi.
Pakhomenko ve ailesi Mart ayı ortasında arabayla kaçtı ve Polonya sınırına yakın bir şehir olan ve çatışmalar nedeniyle yerinden edilmiş insanlar için popüler bir geçiş bölgesi haline gelen Lviv’e geldi.
Ancak savaşın başlamasından bu yana Lviv’deki kira fiyatları fırladı, bu da Pakhomenko gibi yerinden edilmiş insanların istikrarlı, uygun fiyatlı konut bulmasını zorlaştırdı.
Tahmini 721.000 kişiyle Lviv, Rusya’nın 24 Şubat’ta Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana yüz binlerce kişiyi daha ele geçirdi. Mart ve Nisan aylarında kira fiyatları hemen yükseldi. Konut uzmanlarına göre normalde 800 dolara mal olan yerler üç kat veya daha fazla arttı.
“Piyasadaki durum o zamanlar özellikle korkunçtu, bu yüzden fiyatlar önemli ölçüde arttı.”
İlişkili: Ukrayna’nın Lviv şehri bir sığınaktır. Ancak insani bir kriz derinleşiyor.
Pakhomenko, “Piyasadaki durum o sırada özellikle korkunçtu, bu yüzden fiyatlar önemli ölçüde arttı.” Dedi.
İlk başta, meslektaşlarından biriyle Lviv’in eteklerinde yaşadılar, ancak karısının ve kızının Litvanya’ya gitmesine yardım ettikten sonra, Pakhomenko kendine ait bir yer bulmaya karar verdi.
Kolay değildi.
Pakhomenko sonunda 300 doların biraz üzerinde bir fiyata Lviv şehir merkezinin yakınında bir oda arkadaşıyla paylaşmak için iki yatak odalı bir daire buldu.
Islak, nemli ve soğuk eski bir binada yaşadığını söyledi.
Pakhomenko, çalıştığı Lviv’deki Doğu Orta Avrupa Kentsel Tarih Merkezi’nden aldığı küçük bir maaşın yanı sıra profesör olarak almaya devam ettiği gelirle kirayı bir araya getiriyor.
Şehir genelinde kira fiyatları dengelenmeye başlıyor, ancak özellikle ailesi geri dönerse ve daha büyük konaklama yerleri bulmak zorunda kalırsa, bunun uzun vadede yeterli olmadığını söyledi.
‘Onların da yemesi gerekiyor’
Lviv’deki Compass Realty’nin kurucusu Yulia Boyko, savaşın başlangıcında, kira fiyatları gözlerinin önünde iki, üç ve hatta dört katına çıkarken ofisinin günde yüzlerce telefon aldığını söyledi.
Yaklaşık dört ay sonra, transit geçiş yapmış olabilecek insanlar ilk başta yurt dışına yerleştiği için kiralar düşmeye başlıyor. Bu arada, birçok insan da Ukrayna’daki evlerine geri dönüyor.
Boyko, “Ama şimdi farklı bir sorunumuz var,” dedi ve Lviv’de mülteciler için yaşanabilir kılmak için kira fiyatlarının aslında savaş öncesi seviyelere geri dönmesi gerektiğine dikkat çekti.
Bu arada, kaçak enflasyon, mal sahiplerini yerel para birimi yerine ABD doları cinsinden belirlemeye sevk etti.
“Şu anda döviz kurunu görürseniz, 1 dolar yaklaşık 36 Grivnası ve savaştan önce 28 civarındaydı, bu yüzden fiyatlar dolar yüzünden çok pahalı hale geliyor” dedi.
Boyko, hâlâ işi olan insanlara ödemenin öncelikle yerel para biriminde yapıldığını, diğerlerinin ise gelirlerini tamamen kaybettiğini ve paralarının tükendiğini söyledi.
“Ve [displaced Ukrainians] da bekletiliyor. Daha sonra ne olacağını veya savaşın ne kadar süreceğini bilmiyorlar. …Bütçelerinin tamamını kiralamaya harcayamazlar. Onların da yemek yemesi gerekiyor.”
“Ve onlar da beklemedeler. Daha sonra ne olacağını veya savaşın ne kadar süreceğini bilmiyorlar” dedi. “Bütçelerinin tamamını kiralamaya harcayamazlar. Onların da yemek yemesi gerekiyor.”
Yüksek kira, bazı insanları doğuya ve savaşın ön saflarına daha yakın olan evlerine dönmeye bile zorluyor.
Uluslararası Göç Örgütü, Şubat ayından bu yana 7 milyondan fazla insanın yerinden edildiğini, ancak 4,5 milyonunun tüm kaynaklarını tükettikleri ve başka hiçbir yerde yaşayamadıkları için evlerine döndüğünü söylüyor.
Ev sahipleri de para kazanmak zorunda olduklarını savunarak fiyatlarını düşürmekte tereddüt ediyor. Boyko, istedikleri kirayı daha uygun bir fiyata düşürmeyi reddettikleri için bazı sahiplerle çalışmayı bıraktığını söyledi.
“İnsanları ikna etmek zor” dedi.
Düzenleme ihtiyacı
Lviv’deki konut krizi daha acil bir sorunu ortaya çıkardı: Ukrayna’nın kira piyasasını düzenleme ihtiyacı.
“Genellikle insanlar kirayı bir iş olarak değil, bir tür karşılıklı yardım olarak algılarlar. … Bu kayıt dışılık gerçekten eşitsiz bir güç ilişkisi kuruyor.”
Sosyolog ve konut aktivisti Alona Liasheva, “İnsanlar genellikle kirayı bir iş olarak değil, bir tür karşılıklı yardım olarak algılıyor” dedi. “Bu kayıt dışılık gerçekten eşitsiz bir güç ilişkisi kuruyor.”
Çoğu Ukraynalının konutu bir varlık olarak gördüğünü ve sadece %20’sinin kiracı olduğunu söyledi.
“Ve rant piyasası, devlet tarafından düzenlenmesi gereken bir yaşam alanı olarak adeta görmezden geliniyor. [It] olarak tedavi edilmesi gerekiyor [a] iş,” dedi.
Bu, daha ilerici konut politikalarına izin verecek ve kiracılara adil muamele talep etme yetkisi verecektir.
Bazı taban ve belediye düzeyinde ilerlemeler kaydedildi, ancak Ukrayna’nın gerçek değişimi teşvik etmek için konut konusundaki zihniyetini tamamen değiştirmesi gerektiğini söyledi.
Şimdilik Lviv’deki Pakhomenko, ev sahibiyle daha düşük bir kira fiyatı için pazarlık yapmaya çalışmayacağını söyledi.
Nemli ve soğuk olsa bile kendi dairesinde kalmayı tercih ettiğini söyledi – başka birinin misafirperverliğine bağımlı olmaktansa.
“[At the beginning]selamlandınız” dedi.
“Ama zaman geçtikçe bu karşılama tükeniyor ve ben kendi başıma olmayı tercih ederim.”
Kaynak : https://theworld.org/stories/2022-06-16/lviv-rents-skyrocket-displaced-ukrainians-scramble-housing