Depresyon ve Anksiyete Arasındaki Fark ve Benzerlikler
Bir kişide depresyon ve anksiyete aynı anda ortaya çıkabilir. Aslında, bir akıl sağlığı sorunu olan kişilerin yüzde 45’inin iki veya daha fazla hastalığın kriterlerini karşıladığı tahmin edilmektedir. Bu konuda yapılan bir çalışma, anksiyete ya da depresyonu olan kişilerin yarısının daha başka hastalıklara sahip olduğunu ortaya çıkardı.
Her hastalığın kendine özgü nedenleri olsa da, bu hastalıklar benzer semptomları ve benzer tedavileri birlikte paylaşabilirler. Klinik bir teşhisten sonra sizi nasıl bir sürecin beklediği ve bu hastalıkların yönetim süreçleri için size yarar sağlayabilecek ipuçları hakkında daha fazla bilgi almak için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.
Anksiyete ve Depresyon Teşhisi Nasıl Yapılır?
Depresyon veya anksiyeteyi teşhis edebilecek tek bir test yoktur. Bunun yerine doktorunuz size muhtemelen fiziki muayene, depresyon veya anksiyete tarama testi yapacaktır. Bunun için doktorunuz yaşadıklarınız hakkında daha iyi bir fikir edinmelerine yardımcı olacak bir takım sorular soracaktır.
Eğer elde edilen sonuçlar net değilse veya doktorunuz belirtilerin başka bir hastalığın sonucu olabileceğinden şüpheleniyorsa, temel sorunları ortadan kaldırmak için yeni testler isteyebilir. Buna yönelik olarak size kan testleri uygulayabilir, tiroid, vitamin ve hormon seviyelerinizi kontrol edebilir.
Pratisyen hekimler bazı durumlarda sizi bir psikiyatr veya psikolog gibi zihinsel bir sağlık uzmanına yönlendirebilir. Bunun sebebi, belirtilerinizi ve rahatsızlığınızı doğru bir şekilde yönetme konusunda kendilerini donanımlı hissetmemeleri veya birden fazla rahatsızlık yaşadığınızdan şüphelenmeleridir.
Depresyon ve Anksiyete Testi
Anksiyete ve depresyon için popüler kendi kendine yardım (self-help) testleri şunları içerir:
- Depresyon ve anksiyete testi
- Depresyon testi
- Anksiyete testi
Depresyon ve Anksiyete Belirtileri Nelerdir?
Uyku problemleri, aşırı sinirlilik hali ve konsantrasyon bozukluğu gibi bazı depresyon ve anksiyete belirtileri birbiri ile örtüşebilir. Ancak bu iki hastalık arasında ayrım yapmaya yardımcı olacak birkaç fark vardır.
Depresyon
Moralinizin bozulması, üzülmek veya keyfinizin kaçması sizler için gayet olağan durumlardır. Eğer bu ruh haliniz birkaç gün veya haftalarca sürüyorsa, o zaman endişelenmeniz gerekebilir.
Depresyonun neden olduğu fiziksel semptomlar ve davranış değişiklikleri şunlardır:
- Düşük enerji, kronik yorgunluk veya sık sık halsizlik hissetmek
- Konsantre olma, karar verme ya da hatırlama konusunda zorluk yaşamak
- Nedeni belli olmayan ağrı, ağrı, kramp veya gastrointestinal (sindirim sistemi) problemler
- İştah azlığı ya da kilodaki değişiklikler
- Uykuya dalmakta zorluk çekmek, erken uyanmak veya fazla uyumak
Duygusal depresyon belirtileri ise şunlardır:
- Artık hobilerden veya aktivitelerden zevk alamamak veya bunlara olan ilginizin azalması
- Hüzün, endişe gibi negatif duyguların ısrarla devam etmesi
- Kendinizi umutsuz ya da karamsar hissetmek
- Öfke, sinirlilik veya huzursuzluk hali
- Kendini suçlu hissetmek veya değersizlik ve çaresizlik duygularını sık sık yaşamak
- Ölüm veya intihar düşünceleri
- İntihar girişimleri
Anksiyete
Anksiyete, korku ya da endişe duyguları zaman zaman herkesin başına gelebilir. Hayatınız etkileyen büyük bir olaydan veya önemli bir karardan önce endişe (anksiyete) duymak olağandışı bir durum değildir.
Ancak, kronik bir hale gelmiş anksiyete bedeniniz ve ruhunuz için yıpratıcı ve zayıflatıcı olabilir. Hatta kronik anksiyete zamanlar günlük hayatınıza müdahale eden irrasyonel düşüncelere ve korkulara bile yol açabilir.
Yaygın anksiyete bozukluğunun yol açtığı fiziksel belirtiler ve davranış değişiklikleri şunlardır:
- Kolay yorulmak
- Konsantre olma ya da hatırlama konusunda zorluk yaşamak
- Kaslarınızın gerginleşmesi
- Kalp çarpıntısı
- Dişleri gıcırdatmak
- Uykuya dalma konusunda zorluk çekmek veya huzursuz, tatmin edici olmayan bir uyku düzenine sahip olmak.
Duygusal anksiyete belirtileri şunlardır:
- Huzursuzluk, asabiyet ve gergin hissetme
- Endişe veya korkuyu kontrol etmekte zorluk
- Sık sık ürkmek veya dehşete kapılmak
- Panik yaşama
Depresyon ve Anksiyete Belirtileri Nasıl Yönetilir?
Bu stratejiler gelen resmi bir tedavi planının yanı başında semptomlardan kurtulmanıza yardımcı olabilir. Bununla birlikte, bu ipuçlarının herkes için sonuçlar vereceğini ve her seferinde aynı şekilde çalışmayacağını bilmek önemlidir.
Depresyon ve anksiyete yönetmenin amacı, kullanmaya ihtiyacınız olduğunuz anda size yardımcı olabilecek, aynı zamanda hep birlikte uyum içinde çalışabilecek bir dizi tedavi seçeneği oluşturmaktır. Bu stratejilerden bazılarına hep birlikte göz atalım:
- İçinde bulunduğunuz an içinde ne hissediyorsanız onu sonuna kadar hissetmeye gayret edin. Bunun sizin suçunuz olmadığını da bilin.
Depresyon ve anksiyete bozuklukları tıbbi hastalıklardır. Herhangi bir başarısızlığınızın sonucu veya zayıflık belirtisi kesinlikle değillerdir. Şu anda hissettiğiniz şeyler rahatsızlığınızın altında yatan ve bu rahatsızlığın oluşmasını tetikleyen bazı sebeplerin sonucudur. Yaptığın ya da yapmadığın herhangi bir şeyin sonucu değildir.
- Üzerinde kontrol sahibi olduğunuz bir şeyleri yapın. Şu anda gerçekleştirdiğiniz eylemler üzerinde bir miktar da olsa kontrolün veya gücün elinizde olması bunaltıcı semptomlarla başa çıkmanıza yardımcı olabilir. Kitapların düzgün şekilde yeniden dizilmesi veya geri dönüşüme göndereceğiniz kullanılmış maddeleri sıralama gibi yönetebileceğiniz bir görevi yerine getirin. Kendine bir başarı ve güç hissi vermek için sıradan ve fazla uğraş gerektirmeyen işler yapmaya çalışın.
- Kendinize sabah, akşam, hatta günlük yapabileceğiniz farklı rutinler yaratabilirsiniz. Yapılacak rutin işler yaratmak anksiyete ve depresyonu olan insanlar için bazen yararlı olabilir. Bu durum, kişiye yeniden benlik inşası ve eylemler üzerinde kontrol duygusu sağlar. Ayrıca, semptomları kontrol etmenize yardımcı olabilecek kişisel bakım teknikleri için gününüzde boş alan yaratmanıza izin verir.
- Kendinize ait bir uyku programı oluşturmak ve ona uymak için elinizden geleni yapın. Her gece yedi ila sekiz saat uyku uyumayı kendinize hedef olarak belirleyin. Bundan daha fazla veya daha az uyku her iki hastalığın da semptomlarını zorlaştırabilir. Yetersiz veya zayıf uyku, kardiyovasküler, endokrin, bağışıklık ve sinir semptomlarınız ile ilgili sorunlara neden olabilir.
- Elma veya kuruyemiş gibi besleyici bir şeyler yemeyi alışkanlık haline getirin. Bu tür gıdaları en az günde bir kez almaya çalışın. Kendinizi depresif ya da endişeli hissettiğinizde, gerginliğin bir kısmını hafifletmek için kendinizi makarna ve tatlı gibi rahatlatıcı yiyeceklere verebilirsiniz. Ancak, bu besinler sizin ihtiyacınız olan gıda miktarının çok azını sağlar. Vücudunuzu meyveler, sebzeler, yağsız etler ve kepekli tam tahıllar ile beslemeye çalışmak, depresyon ve anksiyete ile başa çıkmanızda size daha fazla yarar sağlayacaktır.
- Eğer kendiniz buna hazır hissediyorsanız, sitenin etrafında ve caddede bir yürüyüşe çıkın. Araştırmalar, egzersizin depresyon için etkili bir tedavi olabileceğini gösteriyor. Çünkü egzersiz doğal bir duygu durum arttırıcıdır ve kendinizi iyi hissettiren hormonların serbest kalmasını sağlar. Bununla birlikte, bazı insanlar için egzersiz veya spor salonu kaygı ve korkularını tetikleyebilir. Bu sizin için geçerliyse, mahallenizde dolaşmak veya evde yapabileceğiniz online bir egzersiz videosu eşliğinde hareket etmek gibi daha doğal yolları bulmaya çalışın.
- En sevdiğiniz filmi izlemek veya bir dergiye göz atmak gibi size rahatlık getirdiğini inandığınız bir şeyler yapmayı deneyin. Sevdiğiniz şeylere odaklanmak için kendinize zaman ayırın. Bu teneffüs süresi, vücudunuzun dinlenmesini sağlamak ve kendinizi desteklemek için harika bir yoldur. Aynı zamanda bu tür faaliyetler beyninizi rahatsız edecek şeylerden bir miktar uzak kalmanızı sağladığı için zihniniz de dağılmış olur.
- Bir süre evden çıkmadıysanız, tırnaklarınızı yaptırmak veya masaj yaptırmak gibi sakinleştirici bir şeyler yapmayı düşünün. Gevşeme teknikleri yaşam kalitenizi artırabilir ve depresyon ve anksiyete semptomlarını azaltabilir. Sizin için doğru ve yararlı olan bir aktivite bulun. Aşağıdakiler etkinlikler gibi düzenli olarak pratik yapabilirsiniz:
- Yoga
- Meditasyon
- Nefes egzersizleri
- Masaj
- Sohbet ederken kendinizi rahat hissettiğiniz birisi ile konuşun. Sohbet arkadaşınızla Twitter üzerinde denk geldiğiniz veya konuşmaktan haz duyduğunuz herhangi bir konu hakkında muhabbet edin. Başkaları ile geliştirdiğiniz güçlü ilişkiler, kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olacak en iyi yollardan biridir. Bir arkadaşınızla veya ailenizle sürekli iletişim halinde olmak size doğal bir destek sağlayabilir. Bu şekilde, rahatsızlıklarınızın tedavisinde yardımcı olacak güvenilir bir destek ve cesaret kaynağı da bulmuş olursunuz.
Anksiyete ve Depresyon İçin Hangi Doktora Ne Zaman Gidilir?
İki hafta veya daha uzun süren semptomlar, depresyon, anksiyete veya her ikisinin de bir göstergesi olabilir. Şiddetli belirtiler arasında şunlar olabilir:
- Uyku problemleri
- Açıklanamayan duygusal değişiklikler
- Ani ilgi kaybı
- Değersizlik veya çaresizlik duyguları
Kendinizi iyi hissetmiyor ve bir uzmandan yardım alma gereği duyuyorsanız, doktorunuz ile konuşmak için vakit kaybetmeden randevu alın. Görüşme sırasında açık sözlü ve dürüst olmak çok önemlidir. Böylece size neler olduğunu tam olarak anlayabilir ve nasıl bir süreç geçirdiğinizi net bir şekilde görebilirsiniz.
Anksiyete ve Depresyon Tedavisi
Terapi
Her terapi türü benzersiz özelliklere sahiptir. Bir tedavi türü bir kişiye iyi yönde etki ederken başka bir kişiye uygun olmayabilir. Doktorunuz size aşağıdakilerden birini veya birkaçını önerebilir:
- Bilişsel davranışçı terapi (CBT). Bilişsel davranışçı terapi ile, düşüncelerinizi, davranışlarınızı ve tepkilerinizi daha eşit ve rasyonel olarak ayarlamayı öğrenirsiniz.
- Kişilerarası terapi. Bu tür terapi, kendinizi daha iyi ifade etmenize yardımcı olabilecek iletişim stratejileri öğretmeye odaklanır.
- Problem çözme terapisi. Bu terapi, belirtileri yönetmek için baş etme becerilerini kullanmaya odaklanır.
İlaç Tedavisi
Depresyon, anksiyete veya her ikisini birden tedavi etmek için çeşitli ilaçlar kullanılabilir. İki durum birçok yönden birbiri ile örtüştüğünden her iki rahatsızlığı tedavi etmek için bir ilaç yeterli olabilir. Doktorunuz büyük ihtimalle size şu ilaçları yazacaktır:
- Antidepresanlar. Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) ve serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNRI’ler) dahil olmak üzere bu ilacın çeşitli sınıfları mevcuttur. Her birinin kendine özgü yararları ve riskleri vardır. Cinsel isteksizlik gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Kullandığınız tür büyük ölçüde belirtilerinizin ciddiyetine bağlı olacaktır. Ayrıca, doktor kontrolü olmadan bu tür ilaçları bırakmak ciddi sorunlara yol açabilir.
- Anti-anksiyete ilaçlar. Bu ilaçlar anksiyete semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak, tüm depresyon semptomlarına yardımcı olmayabilir. Bu ilaçların bazıları bağımlılık riski nedeniyle sadece kısa bir süre için kullanılmalıdır.
- Duygu-durum dengeleyici ilaçlar. Bu ilaçlar, antidepresanlar kendi başlarına beklenen etkiyi göstermedikleri durumlarda ruh halinizi stabilize etmek için kullanılabilir.
Alternatif Depresyon ve Anksiyete Tedavisi
Hipnoterapi, psikoterapi tedavilerinde yaygın olarak kullanılmamaktadır. Ancak araştırmalar, bu alternatif yaklaşımın aslında her iki durumun bazı semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabileceğini öne sürüyor. Hipnoterapi odaklanma kaybının telafisini, duygusal kontrol ve öz-bilinç duygularının daha iyi yönetimini sağlayabilir.
İntiharı Önleme
Birisinin kendine zarar verme veya başka bir kişiye zarar verme riski altında olduğunu düşünüyorsanız:
• 112 acil servisi veya ambulansı arayın.
• Yardım gelene kadar kişiyle birlikte kalın.
• Silah, bıçak, ilaç veya zarar verebilecek diğer şeyleri ortadan kaldırın.
• Rahatsız olan kişiyi dinleyin, ancak kesinlikle yargılamayın, onunla tartışmayın veya kesinlikle ona bağırıp tehdit etmeyin.
Siz veya tanıdığınız birisi intihar etmeyi düşünüyorsa, bir ilgili yardım hattından veya sağlık kuruluşundan yardım isteyin. Kendi kendine yardım testi semptomları belirlemenize yardımcı olabilir
Kendinizi en iyi tanıyan siz olduğunuz için neyin normal olduğunu herkesten daha iyi biliyorsunuz. Kendinizi size göre normal olmayan duygu veya davranışlar içinde bulursanız, bu durum bir sağlık uzmanından yardım istemeniz gerektiğinin bir işareti olabilir. Gerekirse tedavinin bir an önce başlayabilmesi için ne hissettiğinizi ve yaşadığınızı sağlık uzmanınıza enine boyuna anlatmanız size büyük yarar sağlayabilir.
SONUÇ
Alışılmadık duygularla, düşüncelerle veya depresyon veya anksiyete ile ilgili diğer semptomlarla yaşamak zorunda değilsiniz. Bu hisler veya değişiklikler bir veya iki haftadan daha uzun sürerse doktorunuzla mutlaka iletişime geçin Erken teşhis ve tedavi, koşulları yönetmenin ve uzun vadede etkili olan tedavileri bulmanın en iyi yoludur.
Bu tür rahatsızlıkların belirtileri benzerlik gösterdiği için sizin için doğru tedaviyi bulmak biraz zaman alabilir. Çoğu ilacın beklenen etkiyi göstermesi iki hafta veya daha uzun sürebilir. Aynı şekilde, sizin için doğru ilaç seçeneğini bulmak için birkaç ilaç denemek zorunda da kalabilirsiniz. Doktorunuz en iyi seçeneği bulmak için sizinle birlikte çalışacaktır.
Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.