Kesmeye başlamadan önce sap(lar)ınızın sağlığını kontrol edin.
Eğer orkide çiçeği sapınız sağlıklıysa ve bu ilk kuru daldır. Sapı, ilk çiçeğin açtığı sap çentiğinin/düğümünün hemen üzerinden kesin. Bu yeni bir sürgünün ortaya çıkmasına imkan verecektir.
Eğer dalınız sağlıksızsa ya da orkidenizi daha önce bir kez budanmışsanız, dalın tabanının 3 cm yukarısını kesmek en iyisidir. Bu, orkidenin enerjisini yeni güçlü yapraklar ve kökler üretmeye odaklamasına olanak tanır.
Daha sonra bahçe makasınızı/buda makasınızı veya keskin bir bıçağı sterilize edin. Bunu sterilizasyon sıvısı veya kaynar su ile yapabilirsiniz. Bunların hepsi değerli bitkinize hiçbir bakteri/böcek girmediğinden emin olmak içindir.
Çapraz olarak kestiğinizden emin olarak ölü yaprakları, dokuları veya kökleri kesin. Bir orkideyi budamanın bir çalıyı budamaya benzemediğini unutmayın; kazara sağlıklı bir yaprağı keserseniz yaprağın geri kalanı muhtemelen ölecektir, bu yüzden dikkatli olun ve gerçekten nazik olun.
Sapınızı kesin, bunu nasıl yapacağınız onun ne kadar sağlıklı olduğuna veya daha önce budayıp budamadığına bağlıdır. Fotoğraflarda üstteki görselde sağlıklı alt kısmı olan bir orkide dalı mevcuttur.
Orkideleri budamak basit bir işlemdir ancak sağlıklı büyümeyi ve çiçeklenmeyi teşvik etmek için bunu dikkatli bir şekilde yapmak önemlidir. Orkidelerin nasıl budanacağına ilişkin genel kurallar şunlardır:
**1. Kuru Çiçek Sivri Uçları:
Orkidenin çiçek sapının açması bittikten ve çiçekler solduktan sonra budama zamanı gelmiştir. Tabandaki çiviyi kesmek için temiz, keskin bir makas veya budama makası kullanın. Bir düğümün veya hareketsiz bir tomurcuğun hemen üstünden kesin.
**2. Hava Köklerinin Kırpılması:
Orkideler genellikle saksı ortamının ötesine uzanan hava kökleri üretir. Bu kökler besin emiliminde rol oynasa da aşırı uzarlarsa veya sağlıksız görünmeye başlarlarsa onları kesebilirsiniz. Temiz kesimler yapmak için temiz makas veya makas kullanın.
**3. Sarı veya Ölmekte Olan Yaprakları Çıkarın:
Sararmış veya solmaya başlayan yaprakları fark ederseniz, bunları dikkatlice çıkarın. Temiz aletler kullanarak yaprakları bitkinin tabanına yakın bir yerden kesin.
**4. Ölü veya Hastalıklı Dokuyu Alma:
Orkideyi ölü veya hastalıklı doku açısından inceleyin. Hastalığın yayılmasını önlemek için bu parçaları steril aletler kullanarak kesin. Temiz kesimler yapın ve gerekirse kesilen bölgeye mantar ilacı uygulayın.
**5. Aletleri Sterilize Edin:
Budama öncesinde budama aletlerinizin temiz ve sterilize olduğundan emin olun. Bu, hastalıkların bitkiler arasında yayılmasını önlemeye yardımcı olur. Aletlerinizi sterilize etmek için tuvalet ispirtosu veya su ve çamaşır suyu karışımı kullanabilirsiniz.
**6. Zamanlama Önemlidir:
Orkideleri çiçeklenmeyi bitirdikten hemen sonra veya dikkat edilmesi gereken belirli kısımları fark ettiğinizde budamak genellikle en iyisidir. Sağlıklı yaprakları veya kökleri gereksiz yere budamaktan kaçının.
**7. Orkide Türünü düşünün:
Farklı orkide türlerinin özel budama ihtiyaçları olabilir. Örneğin, sempozyum orkideleri (Cattleyas gibi), olgunlaştıktan sonra budanabilen, sahte ampuller adı verilen yeni büyümeler üretebilir. Monopodial orkideler (Phalaenopsis gibi) farklı bir büyüme düzenine sahiptir ve daha az budama gerektirebilir.
**8. Zararlıları İzleme:
Budama sırasında orkidenizi herhangi bir zararlı belirtisi açısından inceleme fırsatını değerlendirin. Zararlıları fark ederseniz, sorunu çözmek için uygun önlemleri alın.
Orkidelerin dayanıklı bitkiler olduğunu ve budamanın genellikle canlılıklarını sağlamak için düzenli bakımın bir parçası olduğunu unutmayın. Bu genel yönergeleri takip ederek ve orkide türünüzün özel ihtiyaçlarına dikkat ederek, orkidenizin gelişmesine ve güzel çiçekler üretmeye devam etmesine yardımcı olabilirsiniz.