Abonelerin doğalgaz tüketimini belirlemeye esas, ölçü ve ayarlar yönetmeliklerine tabi, TSE belgeli, gaz dağıtım şirketi tarafından kabul edilmiş cihazlardır. Körüklü, rotary ve türbinli çeşitleri vardır.
Abonelerin doğalgaz tüketimini belirlemeye esas olan sayaçlar üzerinde yer alan seri numarasıdır. Her abonenin kullandığı sayacın numarası farklıdır.
Uluslar arası standartlardaki harften sonra gelen rakamlardır. Örneğin; G25 sayacın sayaç tip no'su 25'dir.
Doğalgaz Piyasası Kanunu'na göre; yurt içinde herhangi bir üretim şirketi, ithalat şirketi, dağıtım şirketi veya toptan satış şirketi ile doğalgaz alım satım sözleşmesi yapma serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişidir.
Bir maddenin çeperine etki eden kuvvetin birim alana düşen miktarıdır.
1) Bir boruda akış sırasında çeşitli dirençler sebebiyle iki nokta arasında oluşan basınç farkıdır. Fittingler, kaynak memeleri, kesit değişimleri, filtreler, pürüzlülük vb. basınç kaybına neden olurlar.
2) Sayaç çalışırken sayaç girişi ve çıkışından bir anma çapına eşit uzaklıktaki iki nokta arasındaki eşit çaplı düz borulardan okunan ve sayaç iç direncinden dolayı meydana gelen basınç farkıdır.
Basınç ölçü birimi. 1 bar; 100 kPA veya 1,013 atm'e eşittir.
Akış halindeki gazın ilerlediği yüzeyin çeperlerine uyguladığı basınçtır.
" American National Standard Institute " nin baş harfleridir. Amerikan ulusal standartları enstitüsü anlamındadır.
Belirli bir gaz kütlesinin, belirli koşullarda kapladığı hacme gaz hacmi denir.
Bir akışkanın belli bir noktasındaki kesitinden birim zamanda geçen miktarına debi denir. Akış miktarı olarak da adlandırılabilir.
Bir borudan akan sıvı veya gazın hacim veya kütle cinsinden debisini kontrol eden, düzenleyen, ölçen alet.
Sayacın en büyük hata sınırları içinde kayıt etmeye başladığı andaki en küçük gaz miktarıdır. ( Qmin )
Sayacın sürekli çalışması esnasında düzgün çalışmak ve kabul edilebilir en büyük hata sınırları içinde kalmak şartı ile geçirilebileceği en büyük gaz miktarıdır. ( Qmax )
Karşılık gelen referans gazla beslendiğinde, cihazların anma koşullarında çalıştığı basınç. Anma koşulları, cihazların en iyi performanslarını verdiği koşullardır.
Gaz basıncının belirli bir değerde veya belirli sınırlar içerisinde tutulmasını sağlayan düzenleyici aygıt. Düzengeç, ayarlayıcı, basınç düşürücü valf.
Belirli koşullar altında, bir ölçme cihazı veya ölçme sisteminden elde edilen nicelik değerleri ile veya bir malzeme ile temsil edilen değerler ile çalışma standartları kullanılarak elde edilen karşılık gelen değerler arasındaki ilişkiyi sağlamaya yönelik işlemlerinin tamamına verilen addır.
Su, buhar, gaz gibi akıcı bir maddenin kinetik enerjiyle ve birtakım düzenler yardımıyla döndürülen, hareketli bir çarktan meydana gelen motor.
Sayaç içinden geçen gazla döndürülen türbin çarkının devir adedi ile geçen gaz hacminin kaydedildiği bir ölçü cihazıdır.
Körükler vasıtasıyla volümetrik ( hacimce ) ölçme yapan cihazlardır. Bu sayaçlarda ölçme, esnek körüklerin periyodik olarak dolup boşalmalarıyla yapılır.
Faturalandırmaya esas olmayan, gözlem amaçlı kullanılan radyal akışlı türbin tip sayaçlara denir.
Gazın mutlak basıncı ile sıcaklığına ve ısıl değerine göre sayacın göstergesindeki akış miktarını düzelten katsayıdır. 15 C ve 1,01325 bar mutlak basınç, düzeltme faktörü için referans değerlerdir.
Bir sayaçtan geçen gaz miktarını, gazın basınç ve sıcaklık değişimlerini göz önünde bulundurarak hacim hesabı yapan ( ölçen, doğrultan, düzelten ) elektronik cihaz.
Bir sıvının veya gazın yalnızca bir yönde akmasını sağlamak için, herhangi bir nedenle akış yönünden geriye gelmesini engelleyen valftir.
Standart şartlardaki gazın metreküp cinsinden hacmidir.