Uyku Apnesi nasıl anlaşılır? Aslında uyku apnesinin anlaşılması zor. Sabah kalktığınızda yorgunsanız bu bir belirti olabilir.Uyku apnesi yetişkinlerde daha yaygın. Çocuklarda nadir görülüyor. Sağlık geçmişini gözden geçirmek tanı için ilk aşama.Uyku apnesini doğrulayan çok sayıda test var. Kimi durumlar cerrahi müdahale gerektiriyor.
Nasıl anlaşılır?
Apne basit tanımla “soluk alıp vermenin 10 saniye veya daha fazla süreyle kısmen veya tamamen kesintiye uğraması”. Solumanın normalden %25 daha az gerçekleşmesi ya da tamamen durması sonucunda akciğerlerden kan dolaşımına aktarılan oksijen düzeyinin en az %4 oranında azalması bir başka tanım.
Apne çoğunlukla uykuda yaşanır. Yeterince soluk alınamayınca uyku bölünür; düzeyi derinden hafife değişebilir. Uyku apnesinin ölçümü için (uzman gözetiminde) en az 2 saat süreyle uyumak gerekir. Doğru ölçüm için kişinin uyuklama başlangıcından derin uykuya, ardından uyanmaya dek tüm uyku aşamalarından geçmesi tercih edilir.
Uykuda geçen süre gözlemlenen apne sayısına bölünerek uyku apnesi için yaklaşık değer (AI, apne indeksi) hesaplanır. AI büyüklüğü uyku apnesinin şiddetini gösterir. AI büyükse tehlike de büyüktür.
Hipopne nedir?
Hipopne apneye benzer. Çoğunlukla uykuda gelişir. Nefes hacmi normale oranla %26 – 69 arasında düşer.
Apne gibi, kan dolaşımında oksijen düzeyinin %4 oranında veya daha fazla azalmasıyla tanımlanır.
Hipopne genellikle rahatsız, bölük pörçük uykuya sonuçlanır. Hipopne için yaklaşık değer, uyku süresi gözlemlenen hipopne hastasının uyku saatlerinin sayısına bölünerek hesaplanır. Apne ve hipopne hesaplaması, uyku seviyesi ve kandaki oksijen oranı hakkında bilgi verir.
Uyku apnesini ölçmek için kullanılan diğer bir yöntem solunum bozukluğu indeksidir. Bu yöntemle apne-hipopne indeksi hesaplamalarından daha fazla solunum yolu bilgilerine ulaşılabilir.
Her 4 dakikada bir gerçekleşen uyku atakları altındaki vakalar hipopne ve apne adı altına alınabilir. Bu anlamda uyku 15 bölümlük düşünülebilir. Parçalı ve bölünmüş uykunun yaratabileceği etkiler: Yüksek kan basıncı. İnme. Gündüz uyku hali. Konjestif kalp yetmezliği (kalbin düşük kan akımı).
İnsomia ya da duygu durum bozuklarına da yol açabilecek apne erken tanısı çoğu hastalığı önlemeye yardım eder.
Kaç tip uyku apnesi var?
Santral uyku apnesi: Beyin kaslara nefes alma komutunu gönderemez.
Tıkayıcı uyku apnesi: Beyin kaslara nefes alma sinyalini gönderir fakat kaslar nefes almakta başarılı olamaz. Çünkü hava yolu tıkalı olur ya da hava çıkışı sağlanamaz.
Karışık uyku apnesi: İki apne sendromunun da bir arada görülme durumudur.
Neden horlarız?
Horlamanın başlıca nedeni uyurken soluk alışverişinde yaşanan mekanik sorunlar. Soluk yolu üzerinde (boğazda veya burunda) daralma varsa, hava akımı türbülanslı hale geliyor.
Açıklıklardan geçmekte zorlanan, sıkışan hava akımı burun ve boğaz dokularını titreştirerek horlama sesini üretiyor.
Soluk yolunda gözlemlenen bu daralmaların çeşitli nedenleri var. Beden ağırlığı ortalamanın üstünde olanlar horlamaya daha eğilimli. Uyku pozisyonu horlamayı etkileyen bileşenlerden.
Farinksi (yutak) oluşturan dokular yumuşak yapıda. Sırt üstü yatınca dil, damak ve bademcik de ağırlığa yenik düşüyor. Sonuç: Soluk yolu daralıyor. Hava akımı kesintiye uğruyor. Yol açma çalışmaları büyük gürültü çıkarıyor.
Horlama kişiye özgü anatomik farklılıklar, ilaç kullanımı, alkol tüketimi, sigara bağımlılığı, hava kirliliği vb. nedenlerle ilişkili olabilir.
Kist oluşumu, alerji, septum deviasyonu, sinüs enfeksiyonu, tonsilit, uyku apnesi gibi hastalıklarla gelişebilir. İlerleyen yaşlarla sıkılığını kaybetmeye başlayan kasların da bunda payı var.