Telekom bu yüzden mi satıldı?
Hükümet darbesi yapmanın rastlantıya bırakılmaması, bunun bilimsel yöntemler ve kurallara göre hazırlanması pronunciamiento kavramının hayata geçmesine neden oldu.
Kolayca anlaşılacağı gibi bu sözcük İspanyolca ve doğuş yeri de Latin Amerika.
Askeri darbelerin bilinen en basit ve yaygın uygulanışı “kışla darbeleri”ydi. Bu hiyerarşik bir darbe şekliydi ve bir subayın veya 12 Eylül darbesinde olduğu gibi subaylar grubunun yönetime el koyması olarak kendini gösterdi.
Batista’nın 1952 yılında gerçekleştirdiği darbe, kışla darbesinin en tipik örneklerinden biri olarak tarihe geçti.
Küba ordusunda bir çavuş “eskisi” olan Batista, 10 Mart 1952 sabahı, yanında on-on beş adamıyla Havana dışında bir yerlerde konuşlanmış olan Kolombiya Garnizonu’na gider ve kendisine katılan birkaç genç subayla birlikte Havana’ya gider ve yönetime el koyar.
Tarih, bu tür “rastlantı” darbelerle doludur zaten.
“Kışla” darbeleri, hafta sonuna denk getirilir. Resmi dairelerin kapalı olması, hükümet üyelerinin “rehavet” içinde olduğu düşüncesi bunda etkilidir.
Buraya kadar anlatılanlar hemen herkesin bildiği noktalar.
Asıl bundan sonrası önem kazanıyor.
Latin Amerika’daki darbe girişimleri “kışla” özelliğini bırakıyor ve pronunciamiento denilen bir yöntem geliştiriliyor. Aslında bu İspanyolca kelimenin tam karşılığı da “askeri darbe” ancak, bu kez “kışla” darbesi gömleğini çıkarıyor askerler ve gömleklerini bu kez sivillerle de paylaşmaya başlıyorlar.
Darbeler, “sivilleşiyor” yani...
İşin ilginç tarafı, bu yöntemin temel aracının “telefon” olması.
Silah yok. Darbe yapacaksanız telefonu ele geçireceksiniz.
Üstelik bu yöntem hayata geçirildiğinde telefon yaygın bir kullanım aracı değil.
Pronunciamiento yöntemine göre telefon hem müthiş bir silah hem de müthiş bir savunma aracıdır.
Darbelerin her türlüsüne bulaşmış eski bir Latin Amerikalı general şunları söylüyor:
“Unutmamalı ki, iktidar bütün o kocaman ve önemli lafların dışında her şeyden önce cumhurbaşkanının telefonu ve mührü ile yürütülmektedir. Bu mühür, her zaman taklit ve tahrif edilebilir, ama telefon! Telefon, bir hükümet darbesi içinde zaptedilmesi en gerekli, en önemli stratejik noktadır.” (İhtilaller ve Darbeler Tarihi, Cem Yayınevi, s. 352)
O sıralarda çok önemsenmeyen bu sözler, telefon trafiği hızla yayıldıkça gücünü ve gerçekliğini gösterdi.
Nitekim, Watergate olayının altından da “dinleme” olayı çıktı ve geçtiğimiz yüzyılın en büyük skandallarından biri gerçekleşti.
Darbe denince hep “askerler”in akla gelmesi, telefon ile birlikte “bilimsel” olarak ortadan kalktı, ama sivil iktidarlar bunu görmezden geldiler.
İletişimin her türlü olanaklarından yararlanan sivil yönetimler, kendilerini hep savunmaya çekerek “bir darbe” tehlikesini gündemde tuttular, ama asıl darbeyi de onlar gerçekleştirdiler.
“Türk” Telekom’un “mendil” fiyatına satışının altında da zaten “pronunciamiento” yöntemi yatıyordu, ama fark edilemedi.
Pronunciamiento yöntemi diyor ki, “telefonu ele geçirdiğinizde ülkeyi de ele geçirirsiniz”.
Ama bunu yaparken kendinizi ortaya koymayacaksınız. Mutlaka taşeron kullanacaksınız.
Eğer araç, buradaki adıyla telefon silahı, doğrudan “siyasi iktidarın” elinde olursa, hareket kısıtlaması gündeme gelecektir.
Bu da hem büyük bir siyasi sorumluluk hem de riskli bir hamle gerektirir.
Buna hiç gerek yokken, böyle bir riski almanın da anlamlı olmadığı ortadadır.
O halde, bir “yan kuruluş” şeklinde çalışacak anlaşmalara gidilmelidir.
Gidilmiştir de...
Telefon hizmeti devletten alınıp da özelleştirildiğinde, Türkiye’nin yarısından fazlası, hizmetin “çok ucuza” satıldığı üzerinde kıyamet koparmıştı. Bir yıllık kârına satıldığı üzerinde çok konuşulmuştu.
İktidarın da istediği buydu zaten.
Olay, bir “parasal ihtiyaç” şekline dönüşmüştü. Ucuza gitti, gitmedi tartışmasına odaklanmıştı.
Şimdi hiç de öyle olmadığı ortaya çıktı.
Bir de neler ortaya çıktı sizce?
“Türkiye bir hukuk devletidir,” sözü hiç olmadığı kadar ortaya çıktı.
Yargının savunmaya geçmek durumunda kaldığı ortaya çıktı.
Allah aşkına bir dakika durup düşünsün herkes:
Telefonun tüm mahremiyetleri darmadağın ettiği bir ülkede, “hukukun üstünlüğü” hamasetinin anlamı ne kadardır?
A.Mümtaz İDİL
Odatv.com
İsrail'in saldırılarının ardından...