çayı demleyin çünkü uzun ve resmi linkli oldu... veya soğuk çay da olur.
ingilizce kısaltmasıyla unclos
olarak bilinen bu sözleşme*
adalara meb
hakkı tanıyor ama ada dediğin şey çılgının tekidir; kapalı, yarı kapalı veya açık denizde hatta inanır mısınız nehirlerde, göllerde ve okyanuslarda bile bulunur. yani öyle "benim adalarım var bu da onun meb'i çünkü unclos!" demek bu sözleşmenin 'tüm adalara tüm koşullarda' meb sağladığı yanılgısına kapılmak demektir.
yunanistan'ın imzacısı olduğu unclos, ege denizi
gibi yarı kapalı denizlerde taraf devletlerin**
birbirleriyle anlaşması gerekliliğini açıkça belirtiyor. kapalı
ve yarı kapalı
denizlerdeki rejime dair birleşmiş milletler deniz hukuku sözleşmesi, madde 122/123 (ingilizce): https://www.un.org/…reements/texts/unclos/part9.htm
yani ege denizinin yarı kapalı rejimi "benim adalarım var, meb'im var zorluklardan korkmuyorum, uçuyorum" demek için pek müsait değil. yunanistan
'ın imzacı olduğu sözleşmeye aykırı hareket ettiğini anlamak içinse tek taraflı ilan ettikleri meb haritalarına bakmak yeterli.münhasır ekonomik bölge
tanımına dair birleşmiş milletler deniz hukuku sözleşmesi madde 59 (ingilizce): https://www.un.org/…reements/texts/unclos/part5.htm
madde 59'da çok önemli bir kelime var "equity
". alıntı: "...the conflict should be resolved on the basis of equity and in the light of all the relevant circumstances..."
çevirisi: "[ilgili devletler] ... arasındaki anlaşmazlıkların hakkaniyet/adillik temelinde ve ilgili tüm koşullar ışığında çözüme kavuşturulması gerekmektedir..."
tüm anlaşmada hakkaniyet
/adillik
kelimesinin kullanıldığı tek madde burası!
bakın eşitlik değil, hakkaniyet ve ilgili duruma uyumlu bir çözüm tavsiye ediliyor. kim tarafından? unclos
. kime? imzacı
devletlere. imzacı devlet kim? yunanistan
. hakkaniyeti hiçe sayıp madde 59, 122 ve 123'e aykırı olarak adalar üzerinden tek taraflı meb ilan eden kim? evet doğru tahmin ettiniz!türkiye
'nin imzacısı dahi olmadığı bu sözleşmede türkiye'nin elini güçlendirebilecek bu maddeler varken yunanistan
'ın durmadan türkiye'yi suçlaması ve adalar üzerinden meb ilan etmesi bana gülünç geliyor.
bu arada bizim lehimize de olsa yukarıdaki maddelerin hiçbiri türkiye
için bağlayıcı değil. nedeni basit, çünkü türkiye imzacı devlet değil! kendi imzaladığı ve propagandasını yaptığı sözleşmeye aykırı davranan ise ne yazık ki yunanistan. ne yazık ki diyorum çünkü mental olarak türkiye ile ilgili hemen her olaya 'zero sum game
' olarak yaklaşıyorlar; yani 'ya hep ya hiç
'.
aşağıdaki linkte de türk dışişleri'nin bir sunumu var (ingilizce):http://www.mfa.gov.tr/…tation-17-september-2019.pdf
sayfa 17'den başlayarak, adaların meb hakkı tartışmasının benzeri durumlar diğer devletler arasındaki örneklerle sunulmuş. spoiler
geliyor hazır mısınız? adalara, kıtadaki sahillerin meb'i ölçüsünde bir hak tanınmıyor! örnekler sıra sıra, boy boy.
yukarıdaki tüm bilgilerden daha önemli olduğuna inandığım bir noktaya değinmek istiyorum. bir sözleşmenin veya anlaşmanın yasal/hukuki olması onu adil
yapmaz. unclos
yani birleşmiş milletler deniz hukuku sözleşmesi
de zaten bunları göz önünde bulundurarak taraflara anlaşmazlık durumunda adil çözüm için koşulları değerlendirmeleri çağrısını yapmaktadır.
türkiye'nin imzacısı olmadığı unclos
, ada sahibi devletlerin çıkarınadır doğru ama ilgili maddeler dikkate alındığında o çıkar paydası kesin olarak havaya uçuyor. en önemlisi ise unclos imzacısı diğer ülkelerin aralarındaki benzer sorunlar türkiye'nin tezleri ile uyumlu şekilde çözümlenmiştir.
(bkz: ada ben ayrılmak istiyorum
)