Bilimsel bilginin bir kısmı çıkarım yoluyla elde edilir. Çıkarım, gözlem ve deney sonuçlarını yorumlayarak yargıya yarma sürecidir. Aynı olguyu inceleyen kişiler farklı çıkarımlarda bulunabilir. Bilim insanları deneysel, mantıksal ya da matematiksel çıkarımlar yapabilirler ancak aynı konuyla ilgili aynı verileri incelemelerine rağmen farklı çıkarımlarda da bulunabilirler. Bilim insanlarının yaşı, sahip olduğu bilgileri, deneyimleri, eğitimleri, bilim anlayışları, dahil olduğu toplumun sosyokültürel değerleri, beklentileri ve inançları araştırmalarını etkiler ve bazen yol gösterir. Bilim insanlarının neyi nasıl araştıracağını, neyi gözlemleyip nasıl yorumlayacağını tüm bu özellikler belirler. Bu farklı bakış açıları paradigma olarak nitelendirilir.
Bilim dünyasında paradigma kavramı, tek bir bilim insanı veya bir grup bilim insanı tarafından insanı, evreni, doğayı ve bilime konu olan diğer kavram ve olguları incelemek üzere kullanılan veya esas alınan temel bakış açılarını ifade eder. Diğer bir ifadeyle bilimsel paradigmalar bilime ve gerçeğe açılan pencereler olarak tanımlanabilir. Bu nedenle bilimsel bilgi kısmen özneldir. “Evren nasıl oluşmuştur?”, “Yeryüzünde hayat nasıl ortaya çıkmıştır?” gibi sorular farklı bilim insanları tarafından farklı şekillerde cevaplanır. Bu farklı bakış açılan ve açıklamaların her biri bir paradigmadır. Bilim, nesnelliği amaçlar ve bilimde öznellik en aza indirgenmeye çalışılır. Bilim insanları, bulgularını bilimsel makaleler, dergiler, seminerler, toplantılar gibi yollarla duyururlar. Bu bulgular; aynı alanda çalışan diğer bilim insanları tarafından incelenir, değerlendirilir hatta sınanır. Böylece bilimde nesnellik sağlanır.