1 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Sovyetler Birliği'nin 1948-1949 arası 11 ay
Berlin'i kontrol altına almak ve Batı
ittifakına gözdağı vermek için şehirdeki her türlü karayolu ve demiryolu bağlantısını kesme işlemine giriştiği olaydır.
II. Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya’nın tümünde yapıldığı gibi Berlin şehri de dört işgal bölgesine ayrılmıştı.
SSCB’nin kendi işgal bölgesinden Batılı devletleri çıkarmak istemesi Almanya’nın birleşmesini önlemiş, iki taraf arasında anlaşma bir türlü sağlanamamıştır. Bunun üzerine ABD, İngiltere ve Fransa
kendi işgal bölgelerinde Federal Alman Cumhuriyeti’ni, SSCB ise kendi işgal bölgesinde Demokratik Alman Cumhuriyeti’ni kurmuştur.
Başkan Truman, 12 Mart 1947’de
Kongre’de kendi adıyla anılacak bu doktrini açıkladı.
Truman’a göre ABD, komünizm ile silahlı mücadele veren ve Sovyet komünizmi altındaki ülkelerin baskısı altında bulunan devletlere mali ve askeri yardım
yapmalıydı (Burada kastedilen ülkeler Yunanistan ve Türkiye’dir).
Bu amaçla Kongre’den 400 milyon dolar kullanma izni istedi.
Kongre’nin 22 Mayıs’ta bu isteğini kabul etmesi üzerine Türkiye’ye 100 milyon, Yunanistan’a ise 300 milyon dolar yardım yapıldı.
II. Dünya Savaşı sonrasında 1947 yılında önerilen ve 1948-1951 yılları arasında yürürlüğe konmuş ABD kaynaklı, antikomünist hedefleri olan bir ekonomik yardım paketidir. 16 ülke, bu plan uyarınca ABD'den ekonomik kalkınma yardımı almıştır.
1948–1952 yılları arasında Marshall yardım planı çerçevesinde Türkiye’ye de toplam 352 milyon dolar para yardımı yapıldı.
1947’ ABD’li Bernard Baruch
“Soğuk Savaş” deyimini ilk kez 1947’de ABD’li Bernard Baruch kullanmıştır.
Berlin Buhranı 1948
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ 1946 - 1961
Batı Bloku (ABD – Kapitalizm) TRUMAN DOKTRİNİ
MARSHALL PLANI NATO
(Kuzey Atlantik Savunma Paktı) EİSENHOWER DOKTRİNİ
Truman Doktrini 12 Mart 1947
Marshall Planı 11 Eylül 1947
Yalnızlık; bakışlardan kurtulmanın tatlı rahatlığı.
2 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com NATO, Soğuk Savaş Dönemi’nde
SSCB’ye karşı kurulan geniş kapsamlı bir savunma ittifakıdır.
ABD, İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Norveç, Danimarka, İzlanda, Portekiz, İtalya ve Kanada’nın katılımıyla 4 Nisan 1949’da kuruldu.
NATO’nun oluşturulmasının ana fikri SSCB yayılmasına ve tehdidine karşı etkili bir set kurmaktı.
NATO yapılanması sonucunda SSCB öncülüğünde oluşan Doğu Bloku’na karşı Batı Bloku oluşturuldu.
Dwight Eisenhower,1954 yılında "Barış için Atom" programını başlattı ve 5 Ocak 1957'de, ünlü Eisenhower Doktrini’ni açıkladı.
Bu doktrin ile Orta Doğu ülkelerine askerî ve ekonomik yardımda bulunulması planlanmaktaydı. Yardımın amacı, Orta Doğu'da komünizmin yayılmasını önlemekti.
Nato’ya karşı Varşova'da, sekiz sosyalist ülkenin imzaladığı "Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Antlaşması" ile kurulan askeri ve siyasal birlik. Antlaşmayı
imzalayan ülkeler Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya, Romanya ve SSCB'ydi.
Demir Perde tanımı ilk olarak İngiliz Devlet adamı Winston Churchill tarafından 5 Mart 1946 tarihinde Fulton'da bir konferansta dile getirilmişti.
Doğu Bloku, Sovyet Bloku ya da Demir Perde, Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği ve onun Doğu ve Merkez
Avrupa'daki müttefiklerini tanımlamak üzere kullanılmış olan bir terimdir. 1947'de, başta Polonya, Romanya,
Bulgaristan, Macaristan ve Doğu Almanya olmak üzere komünist rejim altına giren birçok ülke Moskova'dan yönetilen bir blok haline gelmiş bulunuyordu.
Demir Perde'nin iki tarafındaki devletler kendi uluslararası ekonomik ve askeri ittifaklarını geliştirmiştir.
NATO’nun Kuruluşu 4 Nisan 1949
Eisenhower Doktrini 5 Ocak 1957
Doğu Bloku (SSCB – Komünizm) VARŞOVA PAKTI
MOLOTOV PLANI
DEMİR PERDE ÜLKELERİ COMİNFORM
COMECON
Varşova Paktı 14 Mayıs 1955
Molotov Planı 1947
SSCB tarafından ABD'nin Marshall Planı'na karşı oluşturulan, Demir Perde ülkelerine yapılan ekonomik yardım ve kalkınma planıdır.
Demir Perde Ülkeleri 1947
Boş konuşan insan çana benzer, içi boş olduğu için çok ses çıkartır!
3 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com
Almanya
Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin ve Doğu Avrupa ülkelerinin, 5 Ekim 1947'de "Amerikan emperyalizminin bir aleti" olarak tanımladığı Marshall Planı'na karşıt bir girişim olarak; SSCB, Polonya, Bulgaristan, Çekoslovakya, Romanya, Macaristan, Yugoslavya, Fransa, İtalya komünist partileri liderlerini bir araya getiren Cominform'u kurmuştur.
Sosyalist ülkeler arasında ekonomik iş birliği ve dayanışma amacıyla 5-8 Ocak1949'da Moskova'da yapılan görüşmelerden sonra 25 Ocak 1949'da kuruldu.
COMECON olarak adlandırılan uluslararası örgütün merkezi Moskova'dadır.
Küba devrimi, 26 Temmuz Hareketi'yle birlikte kovulan Fulgencio Batista rejimi yerine Fidel Castro önderliğinde yeni bir Küba hükûmeti kurulmasıdır.
Moncada Kışlası İsyanı’yla başlar, Batista`nın kovulması ve Santa Clara, Santiago de Cuba şehirlerinin Fidel Castro, Che Guevara, Raul Castro liderliğindeki isyancılar tarafından ele geçirilmesiyle son bulur.
Küba Devrimi
26 Tem 1953 – 1 Ocak 1959Bu çerçevede;
Doğuda SSCB liderliğinde
Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
Varşova Paktı (COMECON) Batıda ise ABD liderliğinde
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
Avrupa Topluluğu (Bugünkü AB) kuruldu.
COMİNFORM / Siyasi kuruluş 5 Ekim 1947 / 17 Nisan 1956
COMECON / Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi 25 Ocak 1949 / 28 Haziran 1991
Yugoslavya Comecon’dan atılan ilk ülke
Yugoslavya, Nazi işgaline karşı Yugoslav halklarının silahlı direnişini örgütlemiş olan Tito yönetiminde 1948’den sonra Sovyetler Birliği’ne karşı çıkmış ve COMİNFORM’dan atılan ilk ülkedir.
Arnavutluk Enver Hoca / Komünist idare
Arnavutluk’ta Enver Hoca
önderliğindeki Millî Kurtuluş Cephesi 29 Kasım 1944’te iktidara gelerek komünist idareyi kurmuştur.
Macaristan İmre Nagi
Macaristan’da İmre Nagi ayaklandıysa da Sovyetler müdahale ederek burayı kontrol altına aldı.
4 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Slovak asıllı Çekoslovak devlet adamıdır
Çekoslovakya Komünist Partisi birinci sekreterliği sırasında uyguladığı reform programıdır.
“Prag Baharı” denilen olaylar başladı.
"Milli Komünizm", "İnsancıl Komünizm" gibi liberal sayılabilecek hareketler Sovyetlerin
1968 Ağustosu işgali ile sona ermiştir.
18-24 Nisan 1955 tarihlerinde
Endonezya'nın Bandung kentinde toplanan ve Bağlantısızlar Hareketi'nin temellerinin atıldığı toplantı. Endonezya, Pakistan, Hindistan, Seylan (Sri Lanka) ve Birmanya'nın düzenlediği toplantıya o zamanki dünya nüfusunun yarasından fazlasını oluşturan 20 Asya ve Afrika ülkesi katılmıştı.
Konferansı düzenleyen ülkeler, Batılı devletlerin Asya'ya ilişkin aldıkları
kararlarda kendilerine danışılmamasından duydukları rahatsızlığı dile getirdiler. Tartışmalar temel olarak Sovyetler
Birliği'nin Doğu Avrupa ve Orta Asya'daki tutumunun Batılı devletlerin sömürgeciliği ile eş biçimde eleştirilip eleştirilmemesinde yoğunlaştı.
Sonunda "tüm görünümleri ile
sömürgeciliğin" mahkûm edilmesi üzerinde uzlaşıldı.
Birleşmiş Milletler Bildirisi'ndeki ilkelerle Hindistan Başbakanı Nehru'nu beş ilkesini kapsayan on maddelik bir "Dünya barış ve işbirliğini geliştirme bildirisi" oybirliği ile kabul edildi.
Konferansa katılan Türkiye'nin toplantılar boyunca izlediği Batı yanlısı tutum, bağlantısızlık politikası izleyen diğer üçüncü dünya ülkeleri ile ilişkilerinin soğumasına neden oldu.
Bu hareketin ortaya çıkmasında etkili olan devletler Kore Savaşı sürecinde
bağımsızlıklarını kazanan Hindistan, Yugoslavya ve Mısır’dır.
Öte yandan Bağlantısızlık Hareketi’nin başlangıç noktası ise 1955 Nisanında Endonezya’nın Bandung şehrinde toplanan Asya-Afrika (Bandung) Konferansı’dır.
Bağlantısızlık hiçbir bloka veya askerî ittifaka bağlı olmama hareketidir. Bu hareketin ilk teşkilatlanması 1961
yılında Yugoslavya lideri Tito ile Mısır Devlet Başkanı Nâsır’ın girişimleri ile olmuştur.
Bu iki liderin girişimi ile, Eylül 1961’de Belgrat’ta 25 tarafsız ülkenin katılımıyla bir konferans toplanmış, bu konferanstan 25 maddelik bir deklarasyon ile ABD ve Sovyet Rusya’ya bir barış çağrısı çıkmıştır.
Yahudilerin Filistin’de bir anavatana sahip olma faaliyetleri, yani Siyonizm Hareketi, Budapeşteli Yahudi gazeteci Dr. Herzl, 1897’de Dünya Siyonist Teşkilâtı’nı kurmuş; Avrupa ve Amerika’daki nüfuzlu ve zengin Yahudiler, büyük devletler nezdinde teşebbüslerde bulunarak Filistin’de bir Yahudi devleti kurmak için çalışmışlardır.
Alexander Dubçek / Prag Baharı
Bandung Konferansı
18 – 24 Nisan 1955
Bağlantısızlar Hareketi 1961
İSRAİL’İN KURULMASI VE
ARAP-İSRAİL SAVAŞLARI
(FİLİSTİN SORUNU)
Siyonizm HareketiNe düşündüğümüz, ne olduğumuzdur. Gautama Buddha
5 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 27 Kasım
1947’de, Filistin Komisyonu’nun çoğunluk teklifini benimsemiş ve Filistin’in Araplarla Yahudiler arasında taksimine karar verilmiştir.
İsrail Devleti’nin kurulmasıyla birlikte; Mısır, Ürdün, Suriye, Lübnan ve Irak orduları 15 Mayıs’tan itibaren İsrail’in üzerine yürümeye başlamış, böylece I. Arap-İsrail Savaşları(1948-1949) da patlak vermiştir.
Savaş Filistin’de yaşayan bir milyon kadar Arap’ı yerinden yurdundan etmiş ve bir Mülteciler Meselesi ortaya çıkmıştır
Mısır Başkanı Nasır, Süveyş Kanalını
millileştirdi.
ABD ve İngiltere’nin Aswen Barajını reddetti.
SSCB ve Çin’e yönelmesi üzerine İsrail
Mısır’a saldırdı.
Saldırıların ana amacı Nasır’ı yönetimden
almak ve kanal üzerindeki batı kontrolünü tekrar kazanmaktı.
Anlaşmazlığı çözmek için toplanan Londra
Konferansı'ndan sonuç çıkmadı.
Bunun üzerine Birleşik Krallık başbakanı
Anthony Eden Paris'e gitti. Paris dışındaki Sevr'de toplanan Birleşik Krallık, Fransa ve İsrail, Mısır'a askeri müdahale kararı aldı. Buna göre İsrail Mısır'a saldıracak, Birleşik
Krallık ve Fransa ise savaşanları ayırmak bahanesiyle bölgeye asker çıkartıp kanalı işgal edeceklerdi.
İki ülke arasındaki çatışmalar durdurulduktan
sonra ise, “daha başka çatışmaları önlemek ve dünya ticaretinin bölge savaşlarından etkilenmemesini sağlamak” amacıyla bölgede kalıcı bir Britanya-Fransız birliği konuşlandırılacaktı.
Theodor Herzl 1896 Yahudi Devleti Theodor Herzl’in 1896’da yayınladığı
“Yahudi Devleti” adlı eseriyle hızlanmıştır.
Balfour Deklarasyonu 2 Kasım 1917 İsrail Devleti’nin kurulmasında Balfour
Deklarasyonu oldukça önemli bir paya sahiptir.
İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Arthur Balfour, 2 Kasım 1917’de uluslar arası Siyonist hareketin liderlerinden olan Lord Rothschild’e bir mektup göndererek, Filistin topraklarında bir “Yahudi Devleti” kurulması konusunda İngiliz hükûmetinin destek vereceğini bildirmiştir.
David Ben Gurion 14 Mayıs 1948 İsrail Devleti’nin kuruluşu
David Ben Gurion başkanlığında 14 Mayıs 1948 günü Tel-Aviv’de toplanan Yahudi Millî Konseyi İsrail Devleti’nin kuruluşunu ilan etmiştir.
1.Arap-İsrail Savaşları (1948 - 1949)
2.Arap İsrail Savaşları-Süveyş Krizi
Ekim 1956 – Mart 1957
İnsanları aldatmak, güldürmekten çok daha kolaydır.
6 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com
Anlaşmaya göre İsrail 29 Ekim 1956'da Sina
yarımadasını işgale başladı.
Derhal harekete geçen Birleşik Krallık ve
Fransa, Mısır'a bölgeye asker yollayarak “savaşı durdurmayı” önerdi. Nasır'ın bunu reddetmesinin ardından ise iki devlet askeri harekâta başladı.
Hem Sovyetler Birliği, hem de Amerika
Birleşik Devletleri bu saldırıya karşı cephe aldılar.
ABD ve Sovyetlerin savaşa karşı ortak tavır
koymaları, Soğuk Savaş'ın ender olaylarından biridir.
Sovyetlerin, Mısır'dan çekilmemeleri
durumunda Paris ve Londra'ya nükleer saldırı yapma tehdidi sonrasında Birleşik Krallık ve Fransa ateşkes ilan edip geri çekilmek zorunda kaldı.
Kasım'da başlayan geri çekilme Aralık
ayında tamamlandı.
İngiliz ve Fransız güçler yıl sonundan önce
ülkeden ayrıldılar ama İsrail güçleri 1957 Martına kadar ülkede kaldılar.
Mülteciler Sorunu savaşın başlamasında etkili olmuştur.
Mısır Devlet Başkanı Abdünnâsır, 1948 ve 1956 Arap-İsrail Savaşlarındaki yenilgileri telafi etmek için yeni bir savaşa hazırlandı Mısır, Suriye, Ürdün ve Irak arasında
İsrail’e karşı askerî bir ittifak oluşturuldu. 1967’de Filistinli direnişçi grupların Suriye
üzerinden İsrail topraklarına saldırması yeni bir savaşı ateşledi.
Bu savaş sonucu Yahudiler yaklaşık iki bin yıl sonra ilk defa Kudüs’ün tamamına egemen hâle geldiler.
1973’te meydana gelen ve Yom Kippur Savaşı olarak adlandırılan Arap-İsrail Savaşı, 1967 savaşının bir devamı niteliğindeydi.
1967 Arap-İsrail Savaşı’nda ağır yenilgiye uğrayan Mısır, Suriye ve Ürdün
kaybettikleri toprakları geri almak için yeniden savaş hazırlıklarına başladı. 1973 Arap-İsrail Savaşı, Ramazan Savaşı,
Dördüncü Arap-İsrail Savaşı olarak da bilinir.
Dört Arap devleti- Mısır, Suriye, Ürdün ve Irak ile İsrail arasında 6-26 Ekim 1973'te Yom Kippur'da başlayan savaştır. Taraflar, BM Güvenlik Konseyinin
çatışmayı durdurma çağrısını dikkate alarak savaşı sonlandırdılar.
1974’te kesin ateşkes sağlandı.
3.Arap İsrail Savaşları 1967-1968
Arap-İsrail Savaşları
(Altı Gün Savaşları)
“Altı Gün Savaşı” diye bilinen 1967 Arap-İsrail Savaşı sonunda İsrail, Mısır’ın Sina Yarımadası’nı, Suriye’nin Golan Tepeleri’ni, Ürdün’ün Batı Şeria bölgesini ve Doğu Kudüs’ü işgal ederek sınırlarını
dört kat genişletti..
4.Arap-İsrail Savaşı / Yom Kippur
Ramazan Savaşı
7 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com 1973 Arap-İsrail savaşı sonunda Arap
ülkeleri, İsrail’i destekleyen Batı ülkelerine karşı petrol fiyatlarını bir siyasi güç olarak kullanma kararı aldı.
Arap ülkelerinin üretimi azaltmasıyla 1970’te varili 1,80 dolar olan ham petrol fiyatı 1973’te 34 dolara kadar yükseldi. Böylece küresel ölçekte bir petrol krizi ortaya çıktı
Taraflar arasında barış antlaşması imzalanması için ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger’in gerçekleştirdiği Mekik Diplomasisi sonucunda 18 Ocak 1974’te Sina Antlaşması imzalanmıştır.
Bu antlaşmayla İsrail Sina’nın bir bölümünden çekilmiştir.
Mısır’ın yeni devlet başkanı Enver Sedat, SSCB ile iş birliğinden vazgeçip ABD’ye yaklaşma kararı aldı.
1973 Yom Kippur Savaşı’ndan sonra Mısır devlet başkanı Enver Sedat ile, İsrail başbakanı Menahem Begin arasında, 12 gün süren gizli pazarlıkların ardından Camp David'de 17 Eylül 1978'de imzalanan ve ABD başkanı Jimmy Carter'ın gözetiminde gerçekleşen bir sözleşmedir.
Antlaşmalara göre İsrail, Sina
Yarımadası’nı Mısır’a geri verecek, Mısır da İsrail’in siyasi varlığını tanıyacaktı. Böylece kurulduğu 1948’den bu yana
İsrail’in siyasi varlığını, bir Arap devleti ilk kez resmen kabul etti.
1981 yılında, Mısır'ın bağımsızlığının kutlandığı tören sırasında silahlı saldırıya uğrayarak öldürüldü.
İsrail’in işgal ettiği topraklarda, sivil halkın ve Yaser Arafat’ın “küçük generallerim” dediği çocukların başlattıkları
ayaklanmalardır.
Birinci İntifada veya Birinci Filistinli İntifada, İsrail’in, Aralık 1987’den 1993 Oslo
Anlaşmasının imzalanmasına kadar süren, Filistin topraklarını ele geçirmesine karşı, Filistin halkının ve Yaser Arafat’ın “küçük generallerim” dediği çocukların başlattığı ayaklanmadır.
Ayaklanma 9 Aralık'ta Cebaliye mülteci kampında başladı.
Mekik Diplomasisi 1974
Camp David Antlaşması
17 Eylül 1978
Red Cephesi
Antlaşmalara şiddetle karşı çıkan Arap devletlerinden Suriye, Irak, Libya, Güney Yemen ve Cezayir, bir “Red Cephesi” kurarak SSCB’ye yaklaştı.
FKÖ / İKÖ
Filistin Kurtuluş Örgütü / İslâm Konferansı Örgütü
Yaser Arafat liderliğinde, Batı Şeria ve Gazze’de bir Filistin Devleti’nin kurulmasına çalışan FKÖ(Filistin Kurtuluş Örgütü), 1974’te BM, İslâm Konferansı Örgütü (İKÖ) ve Arap Birliği tarafından Filistinlilerin tek temsilcisi olarak tanınmıştır.
İntifada (Harekete Geçme)
Altın ateşte, cesur insanlar felakette anlaşılır.
8 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com İsrail ile Filistin ilk kez 1991’de düzenlenen
Madrid Konferansı’nda bir araya gelmiş; 1993’te FKÖ lideri Yaser Arafat’la İsrail Başbakanı İzak Rabin arasında imzalanan geçici Otonomi Antlaşması (OSLO-I) ile İsrail FKÖ’yü, FKÖ de İsrail’i tanımıştır. Bu sürecin bir sonucu olarak, 1994’te
Yaser Arafat, İzak Rabin ve İsrail Dışişleri Bakanı Şimon Perez Nobel Barış Ödülü’ne layık görülmüştür.
Gazze'ye insani yardım taşıyan 6 gemiye; Akdeniz'de İsrail Savunma Kuvvetleri'nin yaptığı müdahaledir.
Olay; gemilerde bulunan aktivistlerden bir kısmının öldürülmesi, bir kısmının
yaralanması ve gemilerin yolcularıyla birlikte rehin alınması ile sonuçlanmıştır.
Ürdün Kralı Hüseyin ile Ürdün Başbakanı Nabulsi arasında yaşanan çatışma ABD’nin araya girmesiyle çözülmüştür. Ürdün Kralı Hüseyin, Eisenhower
Doktrininden faydalanmak istediler. 1948-1949 Arap-İsrail savaşı sırasında
Filistin'den kaçan bir milyona yakın Filistinlinin çoğunluğu hararetli Nasır taraftarı idi.
1956 Ekiminde yapılan seçimleri Nasırcılar kazandı ve Başbakanlığa Nabulsi geldi. Kral Hüseyin ile Başbakan Nabulsi
arasında 1957 Nisanında çatışma yaşandı. Kral Hüseyin Nabulsi'yi bertaraf ederken,
Amerika'nın ve Suudi Arabistan'ın da desteğini sağlamıştı.
Ürdün'de krallık rejiminin yıkılması halinde, Irak Ürdün'e asker sokacağını açıkladı. Arap dünyasının üç monarşisi sıkı bir
dayanışma içine girmiş bulunuyordu. Bu dayanışma Amerika'nın desteği ile
birleşince, Kral Hüseyin karışıkları ve ülkesine yönelen tehlikeyi bertaraf etmeye muvaffak oldu.
İç kriz de böylece kapandı.
Böylece Ürdün Eisenhower Doktrini’nden yaralanan ilk ülke oldu
Otonomi Antlaşması (OSLO-I)
13 Eylül 1993
Refah Operasyonu 2004
2004’te İsrail’in Gazze’ye yönelik başlattığı “Refah Operasyonu” adı verilen saldırılar, Yaser Arafat’ın ölümü sonrasında Filistin Devlet Başkanı olan Mahmut Abbas ile İsrail arasında imzalanan ateşkes ile son bulmuştur.
Annapolis 2007
2007’de İsrail ile Filistin arasında sorunları çözmek amacıyla
“Annapolis” toplantısı yapılmış, ancak bu toplantıdan da herhangi bir sonuç alınamamıştır.
Dökme Kurşun Operasyonu 2008
İsrail’in 2008’de Gazze üzerine başlattığı “Dökme Kurşun
Operasyonu” sonucunda çoğunluğu sivil yüzlerce insan hayatını
kaybetmiştir.
Mavi Marmara Olayı
31 Mayıs 2010
9 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com 1957 Haziranında Lübnan'da yapılan genel
seçimlere Cumhurbaşkanı Camile Chamoun’un hile karıştırarak kendisinin görev süresini 4 yıl daha uzatacak bir parlamento seçtirmesi ve Amerika’nın yayınladığı Eisenhower Doktrini’ni desteklemesi siyasal bir krize sebep olmuştur.
Kriz ABD’nin araya girmesiyle çözülmüştür.
Suriye ile yaşadığımız algısal güvenlik krizi olarak nitelendirilen krizdir.
Suriye, Mısır’a ve SSCB’ne yakınlaşmıştır. Suriye’nin iç siyasetinde ise sol akımların
ve Baas partisinin güçlenmesi bu yakınlaşmayı daha da hızlandırmıştır. ABD’nin de desteği ile Türkiye Suriye’ye
karşı önlemler almaya başlamış hatta sınıra asker yığmıştır, bunun üzerine Suriye konuyu BM gündemine getirmiştir. BM’de diğer devletlerinde desteğiyle kriz
yumuşama sürecine girmiş, özellikle krize müdahil olan ABD ve SSCB’nin de istekleri doğrultusunda kriz sona ermiş ve ilişkiler normale dönmüştür.
Suriye şikâyetini BM’den çekerken Türkiye de sınırdaki askeri varlığını azaltmıştır. Kriz sonucunda ise Türkiye daha çok
batıya bağımlı hale gelen bir ülke gelmiş ve Ortadoğu ülkeleri ile ilişkileri daha kötü bir boyuta taşınmıştır.
Fransa ile Hindiçin’deki sömürgeleri (Vietnam, Laos, Kamboçya, Tayland) arasında yapılan savaştır.
1954’ten itibaren Doğu ve Batı blokları arasında önemli bir sorun haline gelen Hindiçini sorunu 1954 Cenevre Antlaşması ile çözüme kavuşmuştur.
Cenevre Antlaşması ile Vietnam, Laos ve Kamboçya bağımsız olmuştur.
1945 Temmuzundaki Potsdam Konferansı’nda SSCB Uzak Doğu savaşına katılmaya karar verince, askerî harekât bakımından Kore toprakları 38’.’ci enlem çizgisi ile ikiye ayrıldı. Bu çizginin kuzeyi Sovyet, güneyi de ABD askerî harekât sahası olarak kabul edildi.
Lübnan Bunalımı 1957
SURİYE BUNALIMI: 1950 – 1960
HİNDİÇİN SAVAŞI 1954
KORE SAVAŞI (1950-1953)
Panmunjom Mütarekesi 27 Temmuz 1953
BM, Kuzey Kore ve Çin arasında Kore Savaşı'nı bitiren ateşkes
antlaşmasıdır.
Sınır yine 38. enlem olarak belirlendi
Tahsin Yazıcı / İlk Yurt dışı asker görevlendirme
Türkiye Kore Savaşı’na, BM
Kuvveti’ne Tahsin Yazıcı komutasında bir tugay asker gönderdi.
Türkiye Cumhuriyeti ilk kez yurt dışına asker yolladı.
Ayrıca Türkiye NATO’ya katılma yolunda da önemli bir adım atmıştır.
Büyük saadetler, büyük acıların yanı başındadır.
10 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Hindistan Bağımsızlık Hareketi’nin lideri
olan Mahatma Gandhi, ilk olarak Güney Afrika’da Hint topluluğunun vatandaşlık hakları için barışçı bir bağımsızlık ve direniş felsefesi benimsemiştir.
Pakistan, Hindistan, Afganistan ve Çin’in kesişme noktasında yer alan ve son derece verimli topraklara sahip olan bir bölgeydi.
Keşmir sorunu, İngiliz sömürgesinden kurtulan Hint Yarımadası'nda Pakistan ve Hindistan'ın iki ayrı ülke olarak Ağustos 1947'de bağımsızlıklarını ilan etmesiyle başladı.
Nüfusunun yüzde 90'a yakını Müslüman olan Keşmir'in Hindistan'a mı yoksa Pakistan'a mı katılacağına Keşmir halkı tarafından karar verilmesi istendi. Bu karar, Pakistan ile Hindistan arasında
yaşanan savaşlara yol açan Keşmir sorunun başlamasına neden oldu.
BM’nin devreye girmesiyle Pakistan ile Hindistan arasında Taşkent Deklarasyonu imzalanmış ve taraflar anlaşmazlıkları barış yoluyla çözmeyi kabul etmişlerdir. Özbekistan’da 4-10 ocak 1966
tarihlerindeki görüşmelerden sonra toplantı sona ermiştir.
Buna göre, her iki taraf da kuvvetlerini atışmaların başladığı 5 ağustos 1965 tarihinden önceki mevzilerine çekmeyi, anlaşmazlıkları barışçı yollardan çözmeyi, birbirlerinin iç işlerine karışmamayı, birbirleri aleyhine propaganda yapmamayı ve iki ülke arasında ekonomik, ticari ve kültürel ilişkileri geliştirmeyi kabul etmişlerdir.
George F. Kennan tarafından önerilmiştir. ABD’nin ekonomik, askeri ve diplomatik unsurlar içeren dış politika stratejisidir. Amacı, SSCB’nin yani sosyalizmin Doğu
Avrupa, Çin ve Vietnam’da yayılmasını engelleyerek ABD’nin güvenliğini sağlamaktır. Bu politikanın ilk adımı Truman Doktrinin hazırlanmasıdır.
HİNDİSTAN BAĞIMSIZLIK
HAREKETİ
Keşmir Sorunu 1947 Gandhi / Tuz Yürüyüşü 1930
Gandhi, Hindistan’da alınan Britanya Tuz Vergisi’ne karşı 1930’da yaptığı 400 kilometrelik “Gandhi Tuz Yürüyüşü” ile ülkesinin Britanya’ya karşı başkaldırmasına öncülük etmiş, 1942’de Britanyalılara çağrıda bulunarak Hindistan’ı terk etmelerini istemiştir.
Muhammed Ali Cinnah / Pakistan 1940
23 Mart 1940’ta Lahor’da, Muhammed Ali Cinnah başkanlığında toplanan Müslümanlar Birliği Cemiyeti Kongresi’nde, Hindistan’ın Müslümanlar ile gayri Müslimler arasında bölünmesi ve ayrı bir Pakistan Devleti kurulması kararı alınmıştır.
Taşkent Deklarasyonu 10 Ocak 1966
ÇEVRELEME POLİTİKASI (1946)
Var olmak susamadan içmek gibi bir şeydir.
11 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Nicholas John Spykman, Doğu Avrupa
siyasi düşüncesini ABD'ye aktaran Amerikalı bir siyaset bilimciydi.
ABD’nin SSCB’yi Türkiye, Yunanistan, İran, Irak, Pakistan, Hindistan, Çin, Kore ve Doğu Sibirya üzerinden çevreleme politikasıdır.
ABD’nin Avustralya ve Yeni Zelanda ile imzaladığı güvenlik antlaşmasıdır. Bu antlaşmaya göre taraflar Pasifik
Okyanusunda saldırıya uğrarlarsa birbirlerine yardım edeceklerdir
Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Ankara’da 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’nda (1945) demokratik gelişmeden bahsetmiştir. Açıklamalarından sonra Türkiye’de ilk
muhalefet partisi, 18 Temmuz 1945’te Nuri Demirağ tarafından Millî Kalkınma Partisi adıyla kurulmuştur. Ancak siyasi hatta etkin olamamıştır.
Dörtlü takrir, CHP’nin içinde, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’nun kabulü sırasında parti içi muhalefet
oluşturanlardır.
Demokrat Parti’nin 7 Ocak 1947’de düzenlenen I. Kongresi’nde,
antidemokratik bütün yasaların iptalini öngören Hürriyet Misakı yayımlanmıştır. Ayrıca ekonomik konularda hükûmete olan
tepkilerin artması üzerine DP ile CHP (Celâl Bayar ile Recep Peker) arasında ilişkiler gerginleşmiştir.
SPYKMAN İÇ HİLAL STRATEJİSİ
ANZUS PAKTI (1951)
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ’NDE
TÜRKİYE (MENDERES DÖNEMİ)
18 Temmuz 1945 İlk Muhalefet Partisi Millî Kalkınma Partisi
Dörtlü Takrir
Celâl Bayar Adnan Menderes Fuat Köprülü Refik Koraltan
7 Ocak 1946 Demokrat Parti kuruldu Kurucusu Celal Bayer
Tek dereceli seçim sistemine geçildi 1946
DP, baskılarıyla Milletvekili seçim yasası değiştirilmiştir.
1946 Sopalı Seçim (Şaibeli Seçim) Açık oy, gizli sayım
Hürriyet Misakı
İtimata layık en büyük şey, akıl ve iyi ahlaktır.
12 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Bunun üzerine İsmet İnönü taraflar
arasındaki gerginliği azaltmak amacıyla iki partinin liderleriyle görüşmeler yapmış ve 12 Temmuz Beyannamesi’ni yayınlamıştır. Bu beyannamede İnönü, siyasal partilerin
Türk demokrasisinin vazgeçilmez unsurları olduğunu vurgulamış ve iktidar-muhalefet ilişkileri biraz da olsa yumuşamıştır.
Bu beyannamenin yayınlanmasından sonra, partinin CHP’ye bağlı güdümlü bir demokrasi yürüttüğünü öne süren Fevzi Çakmak, Yusuf Hikmet Bayur, Kenan Öner, Osman Bölükbaşı, Sadık Aldoğan ve Yusuf Kemal Tengirşenk 20 Temmuz 1948 tarihinde Millet Partisi’ni kurmuştur.
1954'te laiklikten uzaklaştığı gerekçesiyle MP kapatıldı.
Fuat Köprülü, 4 Aralık 1890’da İstanbul’da doğdu. Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa’nın soyundan gelmektedir. Edebiyat ve tarih alanında ilerlemek için
hukuk öğrenimini yarıda bıraktı. Fuat Köprülü, Asıl yararlı çalışmalarını
Türk edebiyatı araştırmaları oluşturur. Çok verimli bir araştırmacı olan Köprülü, ardında 1500'den fazla kitap ve makale bırakmıştır.
Fuat Köprülü, 5 Temmuz 1957'de kurduğu partiyi tanıyamadığını söyleyerek
Demokrat Parti'den istifa etti ve aynı yıl Hürriyet Partisi'ne girdi.
15 Ekim 1965 tarihinde Ankara'da, Türk Tarih Kurumu'ndan evine yürüyerek gittiği sırada trafik kazası geçiren Köprülü, daha sonra tedavi gördüğü İstanbul Balta limanı Hastanesi’nde, 28 Haziran 1966'da vefat etti
12 Temmuz Beyannamesi
20 Temmuz 1948 Millet Partisi
1950 Seçimleri gizli oy, açık sayım
Türk siyasî tarihinin ilk demokratik seçimi olarak kabul edilen 1950 seçimlerinde DP, ‘’Yeter Söz
Milletindir’’ sloganı ile ilk kez “gizli
oy, açık sayım” ilkesi uygulanmış, yapılan seçimler sonucunda da Demokrat Parti iktidara gelmiştir.
Beyaz Devrim
1950 seçimleri Türk siyasî tarihinde “Beyaz Devrim” olarak
adlandırılmıştır.
3. Cumhurbaşkanı Celâl Bayar Başbakan Adnan Menderes Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü Meclis Başkanı Refik Koraltan da
olmuştur.
Fuat Köprülü 1890 – 1966
Hürriyet Partisi
DP iktidarı döneminde bir grup milletvekili partiden ayrılıp Hürriyet Partisi’ni kurdular
13 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com .
Türkiye'de ilkokul öğretmeni yetiştirmek üzere 17 Nisan 1940’ta açılan okuldur. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün
himayesinde, Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel tarafından İsmail Hakkı Tonguç'un çabalarıyla köylerden ilkokul mezunu zeki çocukların bu okullarda yetiştirildikten sonra yeniden köylere giderek öğretmen olarak çalışmaları düşüncesiyle kuruldular. 28 Ocak1954'te Köy Enstitüleri kapatıldı. Öğretmen okulları ile birleştirildi.
Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun, kamuoyunda anıldığı şekliyle Atatürk'ü Koruma Kanunu, 31 Temmuz 1951'de kabul edilmiş Türkiye Cumhuriyeti kanunudur.
Konusu, ülkenin kurucusu ve ilk
cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e karşı işlenecek suçlardır.
Atatürk'ün heykel ve büstlerine yapılan saldırıların artması nedeniyle Demokrat Parti iktidarınca çıkarılmıştır.
Atatürk'ün resmi dışında devlet dairelerine başka resimlerin asılması ve Türk
parasında Atatürk resmi dışında bir resmin kullanılması yasaklandı.
11 Ağustos 1951’de Halkevleri kapatıldı.
1953 yılında CHP malları hazineye devredildi.
Köy Okulları 1940 – 1954
11 Ağustos 1951’de Halkevleri kapatıldı.
1953’te CHP malları hazineye devredildi.
Millet Partisi 1948 – 1954
1954'te laiklikten uzaklaştığı gerekçesiyle Millet Partisi kapatıldı.
IMF İlk Borç 1958 – 2013
Türkiye, 1958'de Uluslararası Para Fonu olan IMF'den ilk borç parasını almıştır
Atatürk'ü Koruma Kanunu
31 Temmuz 1951
Türk Devrim Ocakları 17 Nisan 1952
17 Nisan 1952 tarihinde kurulan, genel başkanlığını Behçet Kemal Çağlar'ın yaptığı ve amacı da Mustafa Kemal'in devrim ve ilkelerini
savunmak olan bir demokratik kitle örgütüdür.
14 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com 1953’te Atatürk'ün naaşı Etnoğrafya
Müzesi'nden Anıtkabir'e taşındı.
31 Temmuz 1952'de Türk- İş (Türkiye işçi Sendikaları Konfederasyonu) kuruldu. 1950'den sonra ezan tekrar orijinal haliyle
Arapça ile okunmaya başlandı.
1932'de başlayan camilerde Türkçe ezan uygulaması sona erdirildi.
Okullarda din dersi zorunlu hale getirildi (21 Ekim 1950)
13 Eylül 1956'da ise Din dersi ortaokulların ders programına girdi.
Ülkenin sosyal ve kültürel kalkınması, Cumhuriyet'in getirdiği değerlerin geniş halk kitlelerine ulaşması için 19 Şubat 1932’de Ankara olmak üzere 14 il merkezinde Halkevleri açıldı.
14 Mayıs 1950’de seçim ertesinde, iktidara gelen Demokrat Parti 8 Ağustos 1951’ de Türkiye genelindeki bütün Halkevleri kapatarak malları hazineye devredilmiştir. Demokrat Parti'ye oy vermedikleri
gerekçesiyle Kırşehir, Nevşehir'e bağlanarak ilçe haline getirildi. Demokrat Parti'ye oy vermedikleri
gerekçesiyle Malatya il sınırları küçültüldü. Adıyaman bu ilden dışarı çıkarıldı.
1950'de Sınaî Kalkınma Bankası kuruldu. 1956'da ODTÜ (Orta Doğu Teknik
Üniversitesi) kuruldu.
1957'de Erzurum Atatürk Üniversitesi kuruldu.
Yabancı Sermayeyi Teşvik Yasası çıkarıldı.
Petrol Kanunu çıkarılarak yabancıların petrol aramasına ve çıkarmasına izin verildi.
Karayolu yapımına önem verildi. 1950'deki 1600 km'lik sert yol 10 yıl sonra 5400 km'ye çıkarıldı.
Marshall Yardımı ile alınan kredilerin desteğiyle ithal makinalar alındı. 1940'da 1000 civarında olan traktör sayısı 1952'de 30 katına çıkarıldı.
Veremle mücadele edildi.
Ereğli Demir-Çelik Fabrikası Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikası Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
Türk Traktör Fabrikası, Et ve Balık Kurumu
Halıcı Kız 1953
İlk renkli Türk filmi olan “Halıcı Kız” 1953’te gösterime girmiştir
Halk Evleri 1932 – 1951
İkinci Yeniler / Hisar
Edebiyatta ''İkinci Yeniler'' ve '' Hisar'' Grubu gibi akımlar ortaya çıktı.
KİT / MKE / DMO
Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) kuruldu.
Makina Kimya Endüstrisi Kurumu (MKE),
15 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
kurulmuştur.
Devlet Planlama Teşkilatı kurulmuştur.
Türkiye, Soğuk Savaş Dönemi’nde SSCB’ye karşı ABD ve Batı yanlısı bir politika izlemiştir.(SSCB, Türkiye’den Boğazlardan üs istiyordu).
Bu doğrultuda Avrupa Konseyi, NATO, Balkan ve Bağdat Paktlarında yer almıştır. ABD, Truman Doktrini ve Marshall Planı
çerçevesinde Türkiye’ye yardım göndermiştir.
Türkiye’nin eski Washington Büyükelçisi Münir Ertegün’ün cenazesinin Missouri Zırhlısı (ABD zırhlısı) ile 5 Nisan 1946’da İstanbul’a getirilmesi ABD’nin, Türkiye’nin yanında olduğunu gösteren ve SSCB’nin geri adım atmasında etkili olan bir gelişme olarak tarihe geçmiştir.
6 – 7 Eylül Olayları
Gazetelerde, Selanik’te Atatürk’ün evine bomba atıldığı ile ilgili yalan bir haberin çıkması üzerine İstanbul’da yaşayan gayrimüslim vatandaşların konut, kilise, dükkân gibi mülklerinin yağmalandığı 6-7 Eylül Olayları yaşanmıştır. Kıbrıs Sorunu önemini arttırmıştır.
İnce Demokrasiye Paydos
Daha sonraları ekonomide yaşanan olumsuzluklar hükûmete karşı eleştirileri artırmış, hükûmetin Vatan Cephesi kurma ve muhalif gazeteleri kapatma gibi baskıcı politikasının yanı sıra “İnce Demokrasiye Paydos” sloganıyla hareket ederek CHP liderlerine de saldırılar başlamıştır ve sonuçta 27 Mayıs 1960 Askeri Darbe ile DP iktidardan düşmüştür.
27 Mayıs 1960 Darbesi
Millî Birlik Komitesi, TSK adına ülke yönetimine el koymuş ve Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Cemal Gürsel başkanlığında bir hükûmet kurulmuştur.
Yassıada Yargılamaları sonucunda;
Tutuklu bulunan Maliye Bakanı Hasan Polatkan
Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu 16 Eylül 1961’de,
Başbakan Adnan Menderes ise ertesi gün 17 Eylül196’de İmralı Adası’nda idam edilmiştir.
Celâl Bayar ve Refik Koraltan ile 11 kişinin idam cezası ise ömür boyu hapse çevrilmiştir.
TÜRK DIŞ POLİTİKASI
Nazar değmesin diye mi kurşun döküyordu kalleşler masum çocuklara?
16 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Avrupa Konseyi, SSCB tehlikesine karşı
on üye ülke Belçika, Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya, Lüksemburg ve Norveç - merkezi Strazburg olmak üzere Londra Antlaşması ile kurulmuştur.
Şu an Avrupa Konseyi'nde 47 üye ülke bulunmaktadır.
Amacı üye ülkeler arasında güvenliği sağlamak, insan hakları, hukuk ve
demokrasiyi geliştirmektir. Askeri bir amacı yoktur.
Türkiye, Batı ile ekonomik ilişkilerini geliştirmek için 1949’da üye olmuştur.
Resmi adı” Dostluk ve İşbirliği Antlaşması” dır.
Türkiye, Yugoslavya ve Yunanistan’ın 28 Şubat 1953’te ] Ankara'da imzalanmıştır. Paktın amacı ise; üye ülkeler arasında
ekonomik ve kültürel işbirliğini geliştirmek, sorunları barışçıl yollarla çözmek, ortak savunma konusunda işbirliği yapmaktı. Türkiye ve Yunanistan NATO'ya üye
ülkeler arasındaydı ancak komünist Yugoslavya NATO'ya girmek istemiyordu.
Türkiye SSCB’nin artan tehditlerine karşı kurulduğu andan itibaren NATO’ya girmeye çalışmıştır.
Mayıs 1950’de Türkiye ilk müracaatını yaptı.
25 Haziran 1950’de başlayan Kore Savaşı, Türkiye’nin Batı Bloku içinde yer alması için bir fırsat oldu.
Türkiye, Kore Savaşı’nın başlaması üzerine Birleşmiş Milletler Teşkilatının davetine olumlu cevap vererek 4.500 kişilik bir kuvvetle BM gücünde yer aldı.
Böylece Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez yurt dışına asker yollandı.
Türkiye, bu girişimi ile Amerika’yı
etkileyerek NATO konusunda bu devletin desteğini almak istiyordu.
24 Şubat 1955’te Türkiye – Irak arasında imzalanarak bu pakt kuruldu.
Paktın amacı; Orta Doğu’da yaşanan istikrarsız ortamda savunma ve güvenliği sağlamaktı.
Daha sonra bu Pakta İngiltere, İran ve Pakistan’da katıldı.
Avrupa Konseyine Üyelik
5 Mayıs 1940
Balkan Paktı 28 Şubat 1953
Türkiye’nin NATO’ya Girişi
18 Şubat 1952
Türkiye’nin
BM’nin oluşturduğu Kore Savaşı’na asker göndermesi
Savaşta Türk askerlerinin üstün cesareti
Türkiye’nin stratejik konumu NATO’nun SSCB’ye yakın olan
Türkiye’de üs kurma düşüncesi sonucunda …
15 Eylül 1951’de NATO Türkiye ve Yunanistan’ın NATO’ya girmesine karar verdi. TBMM’de 18 Şubat 1952
tarihinde NATO’ya girişini onayladı.
Bağdat Paktı’nın Kurulması
24 Şubat 1955 / CENTO
17 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com Mısır, Arap Birliği düşüncesini
gerçekleştirmek istediği için pakta
katılmamıştır.
1958’de Irak’ta krallık rejiminin yıkılması
sonucu, Irak Pakt’tan ayrıldı. Irak’ın ayrılmasıyla Paktın merkezi
Ankara’ya taşındı.
1959’da ise adı ‘Merkezi Antlaşma Örgütü’
( CENTO ) olarak değiştirildi.
20 yıl devam eden bu örgütten İran ve Pakistan’ın ayrılması sonucu Pakt fiilen sona erdi.
İsrail Başbakanı David Ben Gurion’un mimarı olduğu bir girişimdir.
Amacı, Arap düşmanlarını Arap olmayan dostlarla çevrelemektir.
Trident adı verilen bir istihbarat örgütü kurmuşlardır.
Türkiye, İsrail ile antlaşma imzalayarak pakta katılmıştır.
İlişkiler 1960'lı yıllarda yavaş yavaş bozuldu
Nedeni 1960'lı yıllarda Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinin bozulması, Kıbrıs Sorunu ve Patrikhane sorunu doğal olarak İsrail ile olan ilişkilerini de olumsuz etkiledi. Nihayetinde ikili ilişkiler 1967 Arap İsrail
savaşı ile iyice bozuldu.
Türkiye Çevresel Pakt’tan ayrıldı
Cumhuriyet Halk Partisi lideri İsmet İnönü, Adalet Partisi ile anlaşarak Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk koalisyon hükûmetini kurmuştur.
(CHP-AP Koalisyonu) Ancak 1962’de siyasî çekişmelerin sonucu olarak CHP-AP koalisyon hükûmeti dağılmıştır
Çevresel Pakt 1958
CHP / AP Koalisyonu
SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ’NDE
DÜNYADA YAŞANAN GELİŞMELER
ENIAC 1951
1951’de ENIAC adlı ilk elektronik bilgisayar piyasaya sürülmüştür.
Akdeniz Oyunları 1951 / Mısır
1951’de Akdeniz Oyunları ilk kez Mısır’da düzenlenmiştir.
Türkiye 1971 İzmir ve 2013 Mersin ‘de iki defa ev sahipliği yaptı. (Yazdır)
İlk atom bombası 1945
1945’te ABD’de ilk atom bombası yapılmış ve kullanılmıştır. (Hiroşima / Nagazaki)
İlk nükleer reaktör 1942
1942’de ABD’de ilk nükleer reaktör kurulmuştur.
Ben sana mecburum bilemezsin adını mıh gibi aklımda tutuyorum büyüdükçe büyüyor gözlerin, ben sana mecburum bilemezsin, içimi seninle ısıtıyorum.
18 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com
İlk Trafik ışıkları 1952
1952’de ilk trafik ışıkları New York’ta kullanılmıştır.
NAUTILUS SSN – 571 1954
1954’te nükleer enerjiyle çalışan “Nautilus” (SSN-571) adlı ilk denizaltı ABD tarafından suya indirilmiştir.
İlk Renkli TV 1953
1953’te ilk renkli televizyon yayını başlamıştır
İlk Hidrojen Bombası 1953
1953’te SSCB ilk hidrojen bombasını patlatmıştır.
Redstone 1953
1953’te “Redstone” adlı ilk balistik füze geliştirilmiştir.
DNA Molekülü
Francis Crick ile James Dewey Watson DNA molekülünün yapısını çözmüştür.
Explorer 1 / 1958
1958’de ABD bu gelişmelere Explorer I aracını göndererek cevap vermiştir.
LAYKA / SPUTNİK 2 1957
1957´de SSCB, bu kez uzaya giden ilk canlı olan “Layka” adlı köpeği taşıyan Sputnik II uydusunu da başarıyla fırlatmıştır.
SPUTNİK 1957
1957’de SSCB, Sputnik I uydusunun yörüngeye oturtulduğunu açıklamıştır.
FORTRAN 1956
1956’da ilk bilgisayar dili FORTRAN geliştirilmiştir.
UEFA 1955 / 1956 Real Madrid
1955-1956 sezonunda ilk kez UEFA Şampiyon Kulüpler Kupası
düzenlenmiş ve ilk sahibi de İspanya’nın Real Madrid olmuştur.
İlk Çocuk Felci aşısı 195
19 12.Sınıf İnkılâp Tarihi Ders Notları |www.serkancatarih.jimdo.com 1959’da Xerox ilk fotokopi makinesini
geliştirmiştir.
İlk masaüstü fotokopi cihazı Xerox 813 1963’de
ilk renkli fotokopi cihazı ise 1973'de İlk lazer yazıcı ise 1969'da Gary
Starkweather tarafından keşfedilmiş ve 1977'de Xerox 9700 olarak piyasaya sürülmüştür.
İlk 3D yazıcı stereo lithography (SLA) teknolojisi kullanılarak Charles Hull tarafından geliştirildi 1984
İlk İnsansız uydu
Luna 2 (E-1A serisi), Ay'ın yakınlarına ulaşan bir dizi uzay aracının ikincisidir.
Sovyetler Birliği tarafından 12 Eylül 1959'da Baykonur Uzay Üssü'nden Vostok roketiyle uzaya fırlatılmıştır.
İlk Kalp Pili
1958’de ilk kalp pili icat edilmiştir.
NASA 1958
1958’de ABD yönetimi Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA)’ni kurmuş ve ilk ABD uydusu uzaya gönderilmiştir.
Xerox 1959
Luna 2 / 1959
Hangi şehirde yoksan ben kayboluyorum orada.