Çocuk doğurmak her zaman özel ve eşsiz bir deneyimdir. Hiçbir doğum diğerine benzemediği için, doğumunuzun nasıl olacağını tahmin etmenin bir yolu yoktur. Kendinizi hazırlamak için yapabileceğiniz çok şey vardır. Ne ile karşılaşacağınızı bilmek yararlı olabilir.
Doğum genelde üç evrede gerçekleşir
- 1. Evre: Gerçek sancıların başlangıcından, rahim ağzının tamamen açılarak 10 cm’ye ulaşmasına kadar.
- 2. Evre: Rahim ağzının 10 cm açılmasından, bebeğin çıkışına kadar.
- 3. Evre: Plasentanın çıkışı.
Doğumun birinci evresi
Birinci evre en uzun evredir ve üç alt periyoda ayrılır:
- Erken doğum evresi: Sancıların başlamasından rahim ağzının 3 cm açılmasına kadar geçen süre.
- Aktif doğum evresi: Rahim ağzının 3 cm’den 7 cm’ye açılmasına kadar geçen süre.
- Geçiş evresi: Rahim ağzının 7 cm’den 10 cm’e (tamamen açılma) açılmasına kadar geçen süre.
Erken Doğum Evresi
Erken doğum evresi, rahim ağzı açılıp 3 cm’e genişleyince başlar. Rahminiz çok hafif kasıldığı için bu başlangıcı hissetmeyebilirsiniz. Hatta doğumun başladığını fark edene kadar birkaç cm açılmış bile olabilirsiniz. Erken doğum evresi yaklaşık 8 -12 saat sürer.
Bu evrede başka ne olabilir?
– Mukus tıkacınız gidebilir. Tıkacın gitmesi, açılmanın ve rahim ağzının yok olmasının bir İşaretidir ancak doğum hâlâ bir iki gün veya haftalarca uzakta olabilir.
– “Kanlı görünüm” adı verilen pembe koyu kıvamlı bir akıntı vardır. Bu kanın akması, rahimdeki küçük kan damarlarının açılma nedeniyle yırtılıyor olması anlamına gelir. Bu, doğumun başladığının ve kısa süre içerisinde (saatler veya bir iki gün içerisinde) bebeğinizin doğacağının işaretidir.
– Kasılmalar giderek acılı ve düzenli hale gelir. Bunlar, düzensiz ve ağrısız Braxton Hicks kasılmalarından farklıdır. Yaklaşık 35 – 40 saniye sürerler ve kasılmalar arasında 5-30 dakika süre olur.
– Hazımsızlık, ishal ve karnınızda sıcaklık hissedebilirsiniz.
– Suyunuz gelebilir, ancak genellikle aktif doğum sırasında su gelir.
Ne yapmalı?
Bu evrede sadece dinlenmeye çalışın. Henüz hastaneye yetişmeye çalışmanıza gerek yok. Kasılmalar genellikle yavaş yavaş başlar ve durmadan önce pik noktasına ulaşır. Kasılmalar sırasında hareket etmeden nefes alıp vermeniz sîze yardımcı olabilir. Gevşeme teknikleri sizi sakin ve nefesinizi kontrol altında tutacaktır. Rahatlamış olmanız, kaslarınızın gevşek olması ve daha ritmik nefes alıp vermenizi kolaylaştırması anlamına gelir. Bu da sizin ve bebeğinizin daha fazla oksijen almasını sağlar. Rahatlama, bebeğinizin de doğumla başa çıkmasına yardımcı olur.
Nefesle rahatlama veya kas gevşetme teknikleri doğumun bu evresinde çok işe yarar.
– Vücudunuzu aktif evre ve doğuma hazırlamak İçin bu evrede dinlenmeye ve uyumaya çalışın.
– Gün içerisinde yürüyüşe çıkın veya hafif aktiviteler yapın.
– Hafif öğünler yiyin ve bol sıvı tüketin (hamburger veya patates kızartması gibi ağır yiyecekler yemeyin). Tüketebileceğiniz yiyecekler: Çorba veya et suyuna çorba, kızarmış ekmek, sade makarna veya pilav, puding, jöle veya bir muz.
– Size destek veren bir arkadaş veya aile bireyi ile konuşun.
– Ailede başka çocuklar varsa yardımcı kişilere haber verin ve gerekli düzenlemeleri yapın.
– Bir kasılma başlangıcından bîr sonrakinin başlangıcına kadar olan süreyi belirleyin.
– İdrar torbanızı sık sık boşaltmayı ihmal etmeyin. Dolu idrar torbası doğum sürecini yavaşlatır.
Bazı kadınlar için erken doğum başlar ve durur. Diğerleri için bu süreç aktif doğum sürecine ilerler. Endişelenmeyin, eğer sancılar duracak olursa, tekrar başlayacaktır. Bebeğiniz dışarı çıkacağı doğru zamanı biliyor.
Aktif Doğum Evresi
Rahim ağzınız 4 – 8 cm açılacaktır. Bu evre genellikle 3-5 saat sürer.
– Bu evrede kasılmalar yaklaşık 45 – 60 saniye sürer ve kasılma araları 3 -5 dakikadır.
– Kasılmalar çok ağrılı bir hal alır.
– Sırt ağrısı sorun olmaya devam edebilir.
– Kan ve mukus adı verilen koyu kıvamlı bir sıvı görebilirsiniz veya zarlar artık yırtılabilir. Eğer yırtılmadıysa ilk evrede daha sonra gerçekleşir.
– Bacaklarla ilgili rahatsızlıklar artar.
Yapabileceğiniz şeyler:
– Bol sıvı tüketmeye devam edin (su veya meyve suyu).
– Enerjinizi yüksek tutmak için şekerli şeyler yiyin.
– Mümkün olduğunca rahat olabilmeniz için pozisyon değiştirin (ayakta durma, diz çökme, uzanma, sandalyeye tutunma).
– Banyo yapın veya sıcak duş alın.
– Sırt masajı yaptırın.
– İyi geleceğini düşündüğünüz şeyleri yapın; şarkı söyleyin, meditasyon yapın, bağırın.
– Duygularınızı istediğiniz gibi ifade edin. Bunu yapmanın tek bir doğru yolu yoktur. Doğum ilerledikçe ihtiyaçlarınız değişir.
– Rahatlama tekniklerinize devam edin.
Ek Bilgi: Hamilelik sırasında meditasyon yapan veya gevşeme tekniklerini uygulayan kadınlar daha az acı çeker, komplikasyon riskleri daha azdır ve doğal doğum yapma şansları daha çoktur.
Geçiş Evresi
Rahim ağzınızın 8 cm’den 10 cm’e açıldığı evredir. Geçiş yaklaşık 30 dakika île 2 saat arasında sürecektir. Bu evrede kasılmalar 60 – 90 saniye sürecek ve dinlenmek için kasılma aralığı 30 saniye – 2 dakika arasında olacaktır. Bu en zorlu ama en kısa evredir. Kadınlar bu evreyi birbirlerinden farklı hissederler. Yoğun ve yorucu olabilir.
Bu evrede kasılmaların arası 1-3 dakikadır ve yaklaşık 50-70 saniye sürer. Sıklıkla arada dinlenme evresi yoktur. Ateş basması, üşüme, mide bulantısı, kusma veya gaz olabilir. Duygusal olarak kırılgan ve bunalmış olabilir, hatta cesaretiniz kırılmış, gergin ve sinirli olabilirsiniz.
Yapabileceğiniz şeyler
Yapabileceğiniz en iyi şey dayanmak ve bebeğinizin yolda olduğunu hatırlamaktır. Bu deneyimi en acısız hale getirmek için:
– Eğer acı çok yoğun hale gelirse epidural analjezi talep edin.
– Eğer işe yarayacağını düşünüyorsanız masaj yaptırın.
– Pozisyonunuzu değiştirin. Bu biraz rahatlama sağlayabilir. Örneğin, belinizde çok fazla basınç hissediyorsanız, dört ayak üzerinde durmak rahatsızlığınızı azaltabilir (bkz. doğum pozisyonları)
– Alnınıza soğuk bez veya sırtınıza buz torbası isteyin. Bu iyi gelebilir veya sıcak kompres daha çok rahatlatabilir.
Doğal ağrı kesici yöntemleri kullanabilirsiniz
– Dikkatinizi doğum sancısından başka yöne çekmek için hoş bir müzik dinlemeyi veya ailenizden bîri, bir arkadaşınız ya da bir doğum koçu İle sohbet etmeyi deneyebilirsiniz.
– Güçlü kasılmaların bebeğinizin dış dünyaya yolculuğuna yardım ettiğini gözünüzün önüne getirmeye çalışın. Bebeğinizin her kasılmada aşağı doğru hareket ettiğini hayal etmeye çalışın.
– Doğum koçları işe yarar. Yapılan çalışmalara göre doğum koçu kullanan kadınlar %60 daha az epidurai analjezi talebinde bulunurlar. Doğum koçu doğum konusunda profesyonel eğitim almış, hamile, doğurmakta olan veya doğurmuş annelere, duygusal, fiziksel ve bilgisel destek sağlayan kişidir. Doğum koçunun amacı kadınlara destek olarak, güvenli ve ileride güzel bir anı şeklinde hatırlayacakları, iyi bir doğum süreci yaşatmaktır.
– Doğumda suya batırma, ağrı azalması, gevşeme ve rahatlık sağlar.
– Doğum sırasında hipnoz ve gevşeme yöntemlerini kullanabilirsiniz.
– Homeopatik/Naturopatik ilaçlar da çok yardımcı olabilir.
İlaç olmadan bu aşamaya kadar geldiyseniz, geçiş döneminde (her seferinde tek kasılma) kendinize sürekli iyi iş çıkardığınızı ve bebeğinizin gelmesine çok az kaldığını hatırlatın ve doğum sürecine koçunuzla birlikte devam edin.