Fıtık Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıldır? Bir organın ya da bir organın bir bölümünün, beden boşluğu dışında, bu boşluk çeperindeki doğal ya da raslantı sonucu ortaya çıkmış bir açıklıktan geçerek oluşturduğu şişkinlik.
KARIN FITIKLARI
En sık görülen fıtıklar, karın bölgesinde ortaya çıkar, genellikle bir barsak ya da karınzarı parçası içerirler. Ama bazen de fıtık kesesi boştur. Karın fıtıkları en çok üç yerden çıkarlar: Uyluk fıtıkları; kasık fıtıkları; göbek fıtıkları.
Uyluk fıtıkları, uyluk halkası düzeyine iç organların itilmesine bağlıdırlar; kadınlarda daha sık rastlanırlar. Bazen doğuştan olan kasık fıtıkları (iç organlar kasık kanalı içinden iner, erkeklerde erbezi torbası içine kadar ulaşırlar), erkeklerde, kadınlara oranla daha sık görülür.
Göbek fıtıkları, iç organların göbek düzeyine itilmesine bağlıdırlar. Bazen yeni doğmuş bebeklerde ya da şişmanlık, art arda gebe kalma gibi nedenlere bağlı olarak karın çeperi incelen kadınlarda ortaya çıkarlar. Mide bölgesi ve göğüste de fıtıklar görülebilir; ayrıca iç fıtıklar da vardır. Bunlar arasında, diyafram yırtılmalarına bağlı fıtıklar, midenin bir bölümünün diyaframın arasından geçmesi sonucu oluşurlar (diyafram fıtıkları). Fıtıklara bunlardan başka bölgelerde çok ender rastlanır.
Fıtıkların Belirtileri
Karın fıtığı olan bir kişi, gerçek bir ağrıdan çok, bir sıkıntı ya da ağırlık duygusuna kapılır. Klinik muayene teşhisin konmasını sağlar. Öksürükle fark edilebilecek biçimde ileri itilen fıtığın, birçok durumda içeriği karına geri döndürülebilir. Diyafram fıtıklarının durumuysa farklıdır. Çeşitli klinik belirtilerle, sindirim ya da kalp bozukluklarıyla, çoğunlukla da bir kansızlıkla kendilerini belli ederler ve teşhis ancak röntgen muayenesiyle konabilir.
Karın fıtıklarının tehlikesi, cerrahi bir acil durum oluşturan fıtık boğulmasından kaynaklanır. Boğulma, fıtık kesesi içindeki iç organlann ya kesenin boynundaki bir sıkışma ya da kese içindeki yapışıklıklar nedeniyle, keseden çıkarılamamalarmdan kaynaklanır; fıtıklaşmış organlarda, hızla doku ölümünün izlediği bir dolaşım durmasına yol açar. Şiddetli bir ağrıyla birlikte ateş ve kusma görülür.
Fıtığın Tedavisi
Bir fıtık, aşırı duruma gelmedikçe, fıtık üstüne bası yapan bir yaştığı olan fıtık sargısıyla tedavi edilebilir. Bununla birlikte cerrahi tedavi daha etkilidir. Amacı, iç organlann geri itilip, sonra da deliğin kapatılmasıyla, fıtığın kesin biçünde tedavi edilmesine yöneliktir. Ama, fıtığın yinelemesini önlemek için, çoğunlukla karın çeperini de güçlendirmek gerekir.
DİSK FITIĞI
Disk fıtığı, bir omurlararası diskin çekirdeğinin, omurga kanalı içine anormal bir çıkıntı yapmasıdır (Bkz. Çizim).
Nedeni ağır bir kaza, tek ve sert bir hareket, bu tür hareketlerin yinelenmesi ya da omurganın aşırı yorulmasıdır. En çok 4.-5. bel omurları ve 5. bel omuru kuyruksokumu kemiği arasındaki disklerde ortaya çıkar. Bazen sinir köklerinin bası altında kalmasına yol açar. Belirtileri ivegen bel ağrısı ya da lumbago (bel tutukluğu) ile kalça siniri ağrısıdır (siyatik). Yinelenen ve dirençli türden disk fıtıklarında cerrahi tedavi gerekir.