Yerleşik asteroitler toz halinde kuyruklara benzer kuyrukluyıldızlar çıkarıyorlar.
ONLAR SİZİN KUYRUĞUNUZ MU? Bu 3 nesnenin hepsi asteroit kuşağına bağlı olmasına rağmen, toz halinde kuyruklara benzer kuyrukluyıldızlar gibi dalgalanırlar ve ana kuşak kuyrukluyıldızları olarak bilinirler. Yeni incelemeler ve modeller, kuyrukluyıldızlar ve asteroitler arasındaki çizgiyi daha fazla bulanıklaştırıyor.
Ah, eski günlerin hatırına; asteroitler asteroit ve kuyrukluyıldızlar kuyrukluyıldız olduğu zamanlar! Pek çok gezegen bilimcinin on yıllardır kabul ettiği Güneş sisteminin en kolay modelinde, asteroitler kayalıklardır, soluk cisimler ve kuyrukluyıldızlar jeolojik olarak Güneşe yaklaştıklarında toz kuyrukları görkemle dalgalanan buzul nesnelerdir.
Birkaç yıl önce, Honolulu’daki Manoa’daki Hawaii Üniversitesi’nden David Jewitt ve şimdi Queen’s University Bekfast’ta bulunan Henry Hsieh’in de aralarında bulunduğu birkaç gökbilimcinin, bu 3 bilinen asteroitin kuyrukluyıldızlar gibi toz kuyruklar çıkardığından bahsettiği zaman, tanımsal ayırım çizgisi bulanıklaşmaya başladı.
Şimdi, bu 3 asteroitin evrimi ve çevresinin detaylı benzetmeleri – şu an üzerinde durulan karma cisimler – ve başka asteroitlerin bileşiminin yeni incelemeleri, asteroitler ve kuyrukluyıldızlar arasındaki farklılıkları daha fazla kemiriyor.
Araştırmacılar, 16 Temmuz’da Baltimore’da Asteroitler, Kuyrukluyıldızlar, Meteorlar toplantısında buluşlarını sundular.
Ana kuşak kuyrukluyıldızları ya da buzul asteroitler diye adlandırılmış nesnelerin üçü de, Güneş yörüngesi gezegenlerinde aynı düzleme bağlı olan çember yörüngelere sahipler, tıpkı sıradan asteroitler gibi. Manoa’daki Hawaii Üniversitesi’nden kuramcı Nader Haghighipour’un dediği gibi bu, Güneş sisteminin kenarlarına bağlı olan kuyrukluyıldızların iki donmuş su haznesinin herhangi birinin göçünden ziyade, asteroit kuşağındaki Mars ve Jüpiter yörüngeleri arasındaki kayalık maddeler takımındaki nesnelerin konuşlandıkları yerde biçimlendiklerinin kanıtıdır.
"Bu muhtemelen, ana kuşak kuyrukluyıldızların Güneş sisteminde beklenmedik bir şekilde Güneş’e yakın konuşlanmış yeni bir kuyrukluyıldız sınıfına ve evvelki var olduğu bilinmeyen buz yakınında bir su haznesine işarettir.” diyor Jewitt.
Bir kuyrukluyıldız Güneş’e yaklaştığında, yüzeyindeki buz birdenbire katıdan gaza dönüşür (uçunum diye adlandırılan bir süreç). Bu değişim, uzaydaki buz yarıklarında olduğu gibi, kuyrukluyıldızları hareket ettiren gücü sağlayarak tozu da uzatır. Ancak, asteroit kuşaklarının pek çoğu şimdi, sakinlerinin herhangi birinin yüzeyinde durağan kalması için çok sıcaktır.
Haghighipour ve Jewitt, Güneş sisteminin başlarında asteroit kuşağının daha soğuk olduğunu ileri sürüyorlar ve çok genç iken Güneş’in oldukça fazla ısı üretmediğine dikkat çekiyorlar. Daha önemlisi, Güneş radyasyonlarından bazıları daha geniş nüfuslu tozlu enkazlar tarafından, buzlu nesnelere burada biçimlenme şansı veren bu gelişiminde etkili yıllar boyunca kuşağın etrafında yüzerek çekilmiştir. Asteroit kuşağı çok ısındığı zaman buz yüzeyi erimiş olabilir, fakat buz çukurları seviyenin altında ve tozdan bir örtüyle yalıtılmış ya da kayalık çekmiş olabilirdi.
Haghighipour tarafından yeni benzetimler gösteriyor ki, bu buz yüklü asteroitler ve asteroit kuşağındaki genel daha küçük nesneler arasındaki çarpışma, toz yüzeyi kolaylıkla hallediveriyor ve gizlenmiş buzu ortaya çıkarıyor. Böylece bir sonraki sefer, bu buzul asteroitlerden biri Güneş’e yaklaşıyor: İşte! Toz kuyrukla dolu bir kuyrukluyıldıza dönüşüyor.
3 ana kuşak kuyrukluyıldızının ikisi, Themis asteroit ailesi içerisinde yer alıyor ve üçüncü asteroit bu grubun dışında konuşlanıyor. Toplantıda, Maryland Laurel’deki John Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuarı’ndan Andy Rivkin, kuyruğu olduğu bilinmeyen diğer aile üyelerinin, 24 Themis’in, yüzeylerinde su buzu olduğunun ilk kanıtını rapor etti. Yeni gözlemler Rivkin’in dediği gibi “buz uçunumunun bu Themis ailesi cisimlerindeki kuyrukluyıldız faaliyetini hareket ettirmek için gerçek bir olasılık olduğunu” doğruluyor.
Bu makalenin çevirisi 5nk.org için hazırlanmıştır.