rakta El Kaide'nin bölgede etkinliğini artırması ve hükümetin radikal gruplara karşı mücadelesine dair sorular ve cevaplar:
Irakta neler oluyor?
Irakta hükümet, başkent Bağdatın batısında stratejik öneme sahip Ramadi ve Felluce kentlerinin kontrolünü kaybetti. El Kaide bağlantılı Irak Şam İslam Devletinin (IŞİD) Sünni militanları, hükümet karşıtı silahlı Sünni aşiretlerinin desteğini alarak Fellucenin kontrolünü ele geçirdi. Ramadide ise, idare, hükümet karşıtı Sünni aşiretlerin elinde. El Kaide savaşçıları, hükümet karşıtlığının yükseldiği bir dönemde ordunun geri çekildiği bölgeleri kontrol altına aldı.
Bölgedeki şiddet olayları, neden şimdi önemli hale geldi?
Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan sınırındaki Anbar, Irakın en büyük vilayeti ve nüfusun çoğunluğu Sünni Araplardan oluşuyor.Irakta ABD ordusu karşısında yenilgiye uğrayıp bölgeyi terk etmek zorunda kalan militanlar, 2004ten bu yana ilk defa Anbarın denetimine sahip oldu.Bölgenin militanların eline geçmesi, ABD ordusunun iki yıl önce bölgeden çekilmesinden bu yana artan mezhepsel şiddet olaylarını sona erdirme çabalarına ve Başbakan Nuri el Malikinin otoritesine büyük bir tehdit oluşturuyor.
Saddam Hüseyinin iktidara gelmesiyle güçlenen Sünni Arap azınlığı, Maliki yönetimindeki Şii hükümet tarafından ayrımcılığa maruz kalmaktan ve güvenlik güçlerinin hedefine yerleştirilmekten şikâyetçiydi.Yaklaşık bir milyon nüfusun yaşadığı kilit öneme sahip Ramadi ve Fellucenin kaybı, militanları cesaretlendirebilir, Sünni toplulukları rahatsız edebilir ve Irakın bütünlüğünü tehdit edebilir.ABDnin 2003te Irakı işgalinden sonra Anbar vilayeti isyanın kalbi olmuş ve bölgedeki direniş hiçbir zaman zayıflamamıştı.
İsyanı tetikleyen ne oldu?
Olayları hızlandıran gelişme, 2013ün Aralık ayı sonunda Sünnilerin bir yıldır Ramadide düzenlediği hükümet karşıtı protestoyu dağıtması oldu. Maliki, protestoların düzenlendiği bölgenin El Kaidenin liderliğinin merkezi haline dönüştüğünü söylemişti.
Sünni militanlar, ordunun müdahalesine şiddetle karşılık verince, Maliki, şehirlerden orduyu çekme kararı aldı.
Fakat askerler mevzilerden çekilince, El Kaide militanları Ramadi, Felluce ve Tarmiya sokaklarına akın etti, polis karakollarına saldırıp tutukluları serbest bıraktı ve silahlara el koydu.
Maliki, ertesi gün orduyu çekme kararından vazgeçti; fakat askerler Ramadinin kontrolünü tamamen ele geçirmekte başarısız oldu. Hükümet yetkilileri, Fellucenin devlet kontrolünün dışında olduğunu kabullenmişti.
Militanlar kontrolü nasıl ele geçirdi?
Irak hükümetine göre, Suriye sınırındaki Anbar vilayetinde bulunan IŞİDe bağlı savaşçılar, geçtiğimiz aylarda Irak sınırından geçip ülkedeki isyanın alevlenmesini tetikledi.
2004teki yenilgiden sonra IŞİDin öncüsü El Kaidenin kökünün kazındığı düşünülüyordu; fakat çatışmaların alevlenmesiyle grup Suriyede varlığını pekiştirdi ve ülkedeki en güçlü cihat yanlısı muhalif grup oldu.
IŞİD, Suriyenin kuzey ve doğu sınırı boyunca Irak güvenlik güçlerinin erişemediği bölgelerde varlığını güçlendirdi. Anbarda da eğitim kampları, üsler ve silah depoları kurduğuna inanılan grup vilayette etkisini arttırdı.
Ramadi ve Fellucedeki hükümet karşıtı Sünni aşiretler IŞİD safında yer alıp grubun bölgeyi ele geçirmesini kolaylaştırdı. Fakat IŞİDi, aşırı ve vahşi bulan bazı Sünni aşiret liderleri gruba sırtlarını dönmeye başladı.
Hükümet bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirebilecek mi?
El Kaidenin Irakın güvenliğine en büyük tehdit olduğu konusunda hiç şüphe yok. Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, IŞİDin Suriye ve Irakta 12 bin savaşçısı olduğu tahmininde bulundu.
Irak hükümetinin ise idaresi altında, ordu, polis ve istihbarat servislerine dağılmış yaklaşık 930 bin güvenlik personeli olduğuna inanılıyor. Maliki, daha önce de, kendi otoritesine karşı benzer zorlukları aşmıştı. Maliki, 2008de Şii milislerin elindeki Basranın kontrolünü ele geçirmek için dört askeri birlik gönderip operasyon başlatmıştı.
Daha sonra da, Şii Muktada El Sadra bağlı Mehdi Ordusunun idaresindeki Bağdata bağlı Sadr kentini devlet kontrolüne geçirdi.
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Washingtonun Irakta militanlara karşı mücadelesine yardım edeceğini belirtti ancak mücadelenin Iraklıların mücadelesi olduğunu ifade edip ABD askerlerinin Iraka tıklayın geri dönmeyeceğini söyledi.
ABD askerleri Fellucenin kontrolü için 2004 yılında Sünni militanlara karşı iki büyük savaş vermiş, bu çarpışmalar, Amerikalıların Vietnam Savaşından sonra yaşadığı en kanlı savaş olmuştu. (BBC)
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.