Bizans İmparatoru Heraklius’un, kardeşi Theodoros kumandasındaki 80 bin kişilik orduyu Hazret-i Amr bin As kumandasındaki Müslüman ordusunun üzerine yollaması üzerine Hazret-i Halid bin Velid Medine’den yardım için yola çıktı… (M 634)
Hazret-i Halid bin Velid tarihte bir eşine rastlanmayan şekilde çölü aştı. Gündüzleri gizlendi ve geceleri yol aldı. Develere önce tuz verir sonra su kaynağından develerin yarım ton kadar içmelerini temin ederdi. Bir deveyi keser, midesindeki yarım ton su ile 700-800 askerin su ihtiyacını giderirdi. Irak’taki Kurakın ile Şam’ın güneyindeki Suva Ovası’ndaki çölü 5 günde aştı. Hıristiyan Gassanilerin karayolları olan Merc-i Rahit’e saldırarak mağlup etti.
Humus’ta bulunan Heraklius 100 bin kişilik (Rum-Ermeni-Yerli Arap) orduyu, Müslümanların üzerine gönderdi. Hazret-i Halid yönetimindeki İslâm ordusu ile Bizans ordusu arasında 30 Temmuz 634’te Kudüs’ün batısında Ecnadeyn denilen yerde meydan savaşı oldu. İslâm ordusunun 3 katı olan Bizans ordusu yenildi. Müslümanlar 14 şehit verdi. Bizans ordusundan 3 bin kişi öldürüldü. Bizans İmparatoru Antakya’ya kaçtı. Bu savaş ile Suriye ve Filistin’in fetih kapıları açıldı.
Bizans imparatoru tekrar ordu gönderdi. Ürdün’ün Fihl bölgesinde, 23 Ocak 635’te savaş yapıldı. 10 bin Rum askeri öldü. Zafer Müslümanların oldu ve Akdeniz sahilindeki şehirler fethedildi. 25 Şubat 635’te Merc-i Soffa’da iki ordu tekrar karşı karşıya geldiler. Bizans ordusu yine hezimete uğradı ve Eylül 635’te Şam fethedildi. Bizans İmparatoru kardeşinin emrinde ordu yolladı. Müslümanlar Yermük’e çekildiler. 20 Ağustos 636’da savaş İslâm ordusunun zaferi ile neticelendi. Şam ve civarının tamamı Müslümanların eline geçti. Hazret-i Halid bin Velid, Şam, Humus, Hama, Lazkiye, Halep, Antakya ve Kudüs’ü fethetti.
Böylece İslâm Devleti, 90 yıl içinde Çin Seddi’nden Atlas Okyanusu’na, Kafkas Dağlarından Kuzey Afrika’dan Sahra Çölü’ne kadar dünya tarihinin tanıdığı en büyük devleti kurdu.
M. Necati Özfatura
(TÜRKİYE GAZETESİ 21.08.2012)