The American College of Nutrition'ın Time Dergisinde yayınlanan çalışmasında bitkisel besinler ile beslenmenin kanseri önlemek için en iyi yollardan birisi olduğu belirtilmiştir. Bu çalışmaya göre daha çok sebze ve meyve, daha az alkol, süt ürünleri ve işlenmiş et ürünleri (özellikle şarküteri ürünleri) tüketilerek bir çok kanser türünün önlenebileceği ortaya konmuştur.
Bu çalışmanın sonuçları kansere karşı altı beslenme önerisi olarak sunulmuştur. Biz de bu sonuçları kısaca özetlemeye çalıştık:
Süt Ürünleri:
Süt ürünlerini sınırlı ölçüde tüketmek prostat kanseri riskinizi azaltır.
Bu çalışmada varılan sonuçlar:
- Her gün 35 gr lor peyniri yemeniz prostat kanseri riskinizi yüzde 32 arttırır.
- Her gün iki bardak süt içmek ise yüzde 60 arttırır.
- Kalsiyum tabletleri için de aynı etki saptanmıştır. Günde 400 mg dan fazla kalsiyum tableti almak, kansere yakalanma riskinizi yüzde 51 arttırır.
Alkol:
Alkol tüketimine sınır getirin. Bu öneri bira ve şarap dahil her türlü içkiyi kapsamaktadır.
Bu çalışmada varılan sonuçlar:
- Haftada bir kadeh içki, ağız, yemek borusu, gırtlak göğüs, kolon ve rektum kanserlerine yakalanma riskini yüzde 24 arttırır,
- Günde iki ya da üç kadeh içki ise Kolorektal (Colorectal) kansere yalanma riskinizi yüzde 21 arttırır.
Kırmızı et ve işlenmiş et:
Kırmızı et ve işlenmiş et ürünlerini (Şarküteri) tüketmekten kaçınmak kolon ve rektum kanserlerine yakalanma riskinizi düşürür. Bu çalışmada kırmızı et ve işlem görmüş et ürünlerinde bulunan demir, nitrit, heterosiklik aminler (mutajenik/kanserojenik bileşikler) ve amino asitlerin kanser hücrelerinin büyümesine neden olduğu tespit edilmiştir.
Bu çalışmada varılan sonuçlar:
- Günde yenen her 50 gr işlem görmüş et (bir sosis veya iki dilim salam), kolorektal kansere yakalanma riskini yüzde 21 arttırır
- Her 120 gr kırmızı et (Küçük bir biftek) ise kolorektal kansere yakalanma riskini yüzde 28 arttırır.
Yüksek Isıda Pişen Ürünler:
Yüksek ısıda pişen Izgara, kızartma veya haşlanmış et tüketimini azaltmak, kolon, rektum, göğüs, prostat, böbrek ve pankras kanserlerine yakalanma riskini azaltır.
Ette bulunan dört tip heterosiklik aminlerin (HCA’s) kolon ve rektum kanserleri ile ilişkisi tespit edilmiştir. Özellikle yüksek ısıda pişirilen etlerdeki heterosiklik aminleri sindirim esnasında, DNA yapılarını bozabilmektedir.
Çalışmada heterosiklik aminlerin zayıf da olsa göğüs, prostat, böbrek ve pankras kanser türleri ile ilişkisine de rastlanmıştır.
Doğal soya ürünlerini:
Doğal soya ürünlerini (soya fasulyesi, tofu, toz veya tablet şeklinde) tüketmenin gögüs kanseri riskini ve tedavi gören göğüs kanseri hastalarında da ölüm riskini azalttığı görülmüştür.
Hem Asya da hem de ABD de yaşayan kadınlar için benzer sonuçlar bulunmuştur.
- Her gün 11,3 gram soya proteini (yaklaşık yarım kase soya fasülyesi) tüketen kadınların günde 1,7 gram tüketenlere göre premenapoz (menapoz öncesi) döneminde göğüs kanserine yakalanma riskinin yüzde 43 azaldığı görülmüştür.
- Çin'de yapılan bir çalışma da ise günde 11 gr soya proteini tüketen göğüs kanseri olan kadınlarda ölüm riskinin yüzde 30 a kadar azaldığı tespit edilmiştir. ABD'de de benzer sonuçlar elde edilmiştir. Soya ürünlerindeki yüksek isoflavonlar, göğüs kanseri olan kadınlarda daha az ölüme neden olmaktadır.
Sebze ve meyveler:
Sebze ve meyve ağırlıklı beslenmek tüm kanser türlerine yakalanma riskini düşürür. Özellikle yeşil yapraklı sebzelerin kansere karşı oldukça etkili olduğu, yüksek oranda sebze ve meyve tüketen kadınlarda göğüs kanserine yakalanma riskinin yüzde 11 düştüğü tespit edilmiştir.
- Turpgillerden brokoli, karnabahar, lahana gibi sebzeleri yüksek oranda tüketmek, kolorektal, mide ve akciğer kanserine yakalanma riskini yüzde 18,
- Karotenoid içeren havuç, bal kabağı sebzeler ise kadınlarda göğüs kanseri riskini yüzde 19 azaltır.
- Yüksek oranda domates tüketimi mide kanserine yakalanma riskini yüzde 27 oranında azaltır.
Soğan ve sarımsağın da mide kanseri riskini azalttığı tespit edilmiştir.
Bu çalışmada ayrıca yeşil çay, soya fasülyesi, zerdeçal, üzüm ve domates gibi gıdaların sağlıksız gelişen hücreleri yok edici etkileri saptanmıştır. Bu gıdalar kanseri önlemede önemli role sahiptir, beslenmenizde bu gıdalara yer vermeyi, bazı işlenmiş ürünlerden de olabildiğince uzak durmayı unutmayın.
Kaynak: TIME dergisinde yayınlanan "Six Diet Guidelines for Preventing Cancer" başlıklı yazıdan yararlanılmıştır.