İdrar Yolu Enfeksiyonunda Risk Faktörleri Nelerdir?
Risk faktörü enfeksiyonun oluşabileceği zeminin yatkınlığı açısından önem taşır.
- Cinsiyet: İdrar yolu enfeksiyonlarına kadınlarda daha sık rastlanır. Kadınların idrar yolları anüse daha yakın olduğundan bakteri üreme riski daha fazladır.
- Cinsel İlişki: İdrar yolu enfeksiyonu, cinsel yönden aktif kadınlarda daha sık görülür.
- Bazı Doğum Kontrol Yöntemleri: Korunma yöntemi olarak diyafram kullanan kadınlarda idrar yolu enfeksiyonlarına sıkça rastlanır.
- Yaş: Menopoz döneminde kadınların vajinal bölgesinde daha az mukus salgılanır. Mukus bakterinin çoğalmasını önler. Bu yüzden menopoz döneminde hormon tedavisi gören kadınların görmeyen kadınlara oranla daha az idrar yolu enfeksiyonu geçirdiği bilinmektedir.
- Böbrek Problemleri: Böbrek hastalığı, böbrek taşı vb. rahatsızlıkları olan kişilerde idrar yolu enfeksiyonlarına daha sık rastlanır.
- Kronik Hastalıklar: Bazı kronik hastalıklar, örneğin; diyabet hastalığı olan kişilerde hastalık bağışıklık sistemini zayıflattığından, hastalığın görülme riski fazladır.
İdrar Yolu Enfeksiyonunun Nedenleri Nelerdir?
Enfeksiyon genellikle midede oluşan bakterinin anüs yoluyla dışarıya atılması sırasında bakterinin üriner sisteme geçmesi yoluyla gelişir. Bu bakımdan özellikle kadınlarda vajinal temizlik çok önemlidir.
*Sistit (Mesane İltihabı) ve böbrek iltihabı da idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilmektedir.
İdrar Yolu Enfeksiyonunun Teşhisi
Tedavi genelde hastanın şikâyetleri üzerine teşhis konulması ve uygun ilaç tedavisinin verilmesiyle başlar.
Ancak bazı durumlarda ek testler istenebilir:
- Hasta erkek ise: Enfeksiyon erkeklerde pek sık görülmediğinden doktor bazı ek testler isteyebilir.
- Hamilelik: Hastada hamilelik söz konusu ise yine ek testler istenebilir.
- İdrarda kan varsa: İdrarda kan görülmesi mesane kanseri riskini ortaya çıkardığından, yine ek testler yapılması gerekebilir.
Ek testlerden bazıları şunlardır
- İdrar testi: İdrarda bakterinin varlığının kanıtlanması açısından önemlidir.
- Sitoskopi: Doktor ucunda lens olan sitoskop adında uzun bir aletle idrar yolundan içeriye bakar ve enfeksiyon dışında herhangi bir belirti olup olmadığını inceler.
- Ürografi: Doktor hastaya bir sıvı enjekte eder ve x-ray sayesinde sıvının idrar yolunda nasıl dolaştığını inceler. Hastalığın veya hastalıkların teşhisi açısından önemlidir.
İdrar Yolu Enfeksiyonunun Tedavisi
Tedavi çeşitli yöntemlerle teşhis edilen üriner sistem hastalıklarından hangisi ise ona uygun şekilde başlar. Tedavide kullanılan yöntemler şunlardır:
- Uygun antibiyotikler
- Çeşitli ağrı kesiciler
- Bol sıvı alımı
- Dinlenme
İdrar Yolu Enfeksiyonunu Önleme
Eğer kronik kabızlık çekiliyorsa bir an önce tedavi edilmelidir.
- İdrarı tutmak idrardaki bakteri oranını artıracağından idrarı tutmamak ve sık tuvalete gitmek önemlidir.
- Anüs temizliğini önden arkaya doğru yapmak bakterinin vajinal bölgeye yerleşmesini önler.
- Günlük vajinal temizlik yapmak, cinsel ilişki öncesinde vajinal temizlik yapmak ve sonrasında ise mesaneyi boşaltmak önemlidir.
- İritasyon yaratabilecek kadın ürünlerinden (kokulu vajinal deodorantlar, jeller, kremler, renkli ve kokulu tuvalet kâğıtları, günlük pedler vb.) uzak durmak önemlidir.
- Bol su tüketmek hastalığın çabuk iyileşmesinde önemli rol oynar.