Hamilelikte Tetanos Aşısı
Tetanos Nedir?
Tetanos, dünya çapında toprakta ve hayvan bağırsaklarında bulunan ve birçok yüzey ve maddeyi kirletebilen Clostridium tetani bakterisinin sporlarına maruz kalınmayla bulaşan ancak kişiden kişiye bulaşıcı olmayan bir hastalıktır. Tetanosa neden olan bakterinin genel sonucu olarak, hastalık ortadan kaldırılamaz. Bakteriyel sporlarla kirlenmiş yaralarda anaerobik koşullar altında üretilen nörotoksinler tetanosa neden olur. Hamilelik sırasında ya da hamileliğin bitiminden sonraki 6 hafta içinde meydana gelen tetanos “maternal tetanos”, yaşamın ilk 28 günü içinde meydana gelen tetanos ise “neonatal tetanos” olarak adlandırılır.
Her yaştan insanlar tetanosa yakalanabilirler ancak yeni doğan bebeklerde ve annelerinde, annelerin tetanosa karşı korunmasız ve aşısız olduğu durumlarda, tetanos toksoidleri ile tetanos olmak özellikle yaygın ve ciddi bir durumdur. Tetanos, genellikle bir devlet hastanesinde veya tıbbi bir tesiste tedavi gerektirir. Çoğunlukla ölümcül olan neonatal tetanos, doğumun zor olduğu yerlerde ve doğumun yeterli steril prosedürler olmadan ve kirli ortamda yapıldığı kırsal alanlarda yaygındır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yeni doğan tetanosunun, 2013 yılında yaklaşık 49 bin yeni doğan çocuğu öldürdüğünü, 1988’de yaklaşık 787.000 yeni doğmuş bebeğin yaşamlarının ilk ayında tetanos nedeniyle öldüğünü ve dolayısıyla bu sayının giderek azalacağını tahmin ediyor.
Tetanos, tetanos-toksoid içeren aşılarla (TTCV) aşılama yoluyla önlenebilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), difteri-toksoid içeren kombinasyon aşılarının kullanılmasını önerir, örneğin Tetanos-toksoid, yeni doğan tetanosunu, üreme çağındaki kadınları, hamilelik sırasında veya hamileliğin dışında, TTCV ile immünize ederek önlenebilir. Bu, anneyi ve fetüse tetanos antikorlarını da transfer edeceğinden, bebeğini de korur. Ek olarak, çocuğun temiz ortamda doğması da, yeni doğan ve maternal tetanosun önlenmesi için önemlidir.
Tetanosdan kurtulanların doğal bağışıklığı yoktur ve tekrar enfekte olabilir. Bu nedenle bağışık hale getirilmesi gerekir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, bir bireyin yaşam boyu korunması için, rutin bağışıklama yoluyla 6 doz (3 primer artı 3 güçlendirici doz) TTCV alması önerilmektedir.
Yine Dünya Sağlık Örgütü (WHO), tetanos-difteri içeren aşıdan 3 dozluk bir birincil aşılama serisinin ardından 3 takviye dozunu önermektedir. 3-doz primer seri, 6 haftalıkken başlamalı ve dozlar arasında minimum 4 hafta ara verilmelidir. 3 takviye dozu tercihen yaşamın ikinci yılında (12-23 ay), 4-7 yılda ve 9-15 yaşlarında verilmelidir. İdeal olarak, takviye dozları arasında en az 4 yıl olmalıdır.
Dünya çapındaki tüm ülkeler, maternal ve neonatal tetanosun (MNT) “ortadan kaldırılması”, yani her bölgede yılda 1000 canlı doğumda bir vakanın neonatal tetanos oranının azaltılması için kararlıdır. 2018 Mart itibariyle, maternal ve neonatal tetanosu (MNT) ortadan kaldırmayan 14 ülke kalmıştır.
Maternal ve Neonatal Tetanos (Anne ve Yeni Doğanda Tetanos)
Pek çok ülkede doğumlar hijyenik olmayan durumlarda yapılırsa, anneleri ve yeni doğan bebekleri hayatı tehdit eden çeşitli enfeksiyonlara yakalanma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.
Maternal ve Neonatal Tetanos (MNT), en yaygın yaşamı tehdit eden sorunlar arasındadır. Tetanos geliştiğinde, özellikle uygun tıbbi bakım mevcut olmadığında ölüm oranları oldukça yüksektir. Bu durum, MNT’ye bağlı ölümlerin hijyenik uygulama ve kordon bakım uygulamaları ile kolayca önlenebilmesine veya çocukların ve kadınların Tetanos Toksoid İçeren Aşılarla (TTCV) immünize edilmesinin hayat boyunca koruma sağlayabileceğine işaret eder.
Tetanos Toksoid ve TD (Tetanos-Difteri) Aşısı
Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF ülkeleri, hem difteri hem de tetanosa karşı sürekli koruma sağlamak için Tetanos Toksoid yerine TD aşısı kullanılması amacıyla uzun süredir çalışmaya devam etmektedir.
Maternal ve Neonatal Tetanos Eliminasyon (MNTE) girişimi, MNT vakalarını, hastalığın artık büyük bir halk sağlığı sorunu olmadığı seviyelere getirmeyi amaçlamaktadır. Çocuk felci ve çiçek hastalığından farklı olarak tetanos ortadan kaldırılamaz (tetanos sporları dünya çapında mevcuttur), ancak çocukların, annelerin, diğer üreme çağındaki kadınların (WRA) aşılanması ve daha hijyenik doğumların ve kordon bakım uygulamalarının teşvik edilmesiyle, tetanos önlenebilir.
1990 yılında yapılan Dünya Çocuk Zirvesi, neonatal tetanos eliminasyonunu hedeflerinden biri olarak belirledi ve hedef yine 1991. Yılında 44. Dünya Sağlık Asamblesi tarafından onaylandı.
Tetanos / Difteri / Boğmaca (Tdap) Aşısı
Gebelik sırasında, tercihen 27. ve 36. haftalık gebeliklerde Tdap aşısı yapılır. Aşı bebeği tetanos, difteri ve boğmacadan korumak için tavsiye edilir. Hamilelik sırasında uygulanmazsa, Tdap bebeğinizin doğumundan hemen sonra uygulanmalıdır. Aşıdan sonra enjeksiyon bölgesinde düşük dereceli ateş, ağrı ve şişlik görülebilir.
Tetanos, genellikle toprakta bulunan bir bakteriden kaynaklanır. Vücuda girdiğinde sinir sistemine saldıran, kas spazmlarına ve tedavi edilmediği takdirde ölüme neden olan bir toksin salgılar.
DTaP ve Tdap Arasındaki Fark Nedir?
Her iki aşı da, üç hastalığa neden olan bakteriler tarafından üretilen toksinin inaktif formlarını içerir. Hareketsiz hale getirilen madde, artık hastalık üretmediği anlamına gelir, ancak vücudu toksinlere karşı bağışıklık kazandıran antikorlar yaratmaya teşvik eder. DTaP, 7 yaşın altındaki çocuklar için onaylanmıştır. Difteri ve boğmaca aşılarının dozunu azaltmış olan tdap, 11 yaşında başlayıp 19 ila 64 yaş arasındaki yetişkinler için onaylanmıştır. Bağışıklığı artırdığı için genellikle bir takviye dozu gerekir.
Aşılar Güvenli midir?
Tüm aşılar FDA’nın denetimi altında güvenlik için test edilmiştir. Aşılar saflık, güç ve güvenlik açısından kontrol edilir. Bazı insanlar, örneğin grip aşısındaki bir maddeye alerjik olabilir ve doktorlarıyla konuşuncaya kadar aşı olmamalıdır.