Kolit Tedavisi
Kolit tedavisinin amacı iltihaplanmayı azaltmak, belirtileri en aza indirmek ve komplikasyonlarını önlemektir. Tavsiye edilen tedavi tipi, kolit hastalığının derecesine ve ciddiyetine bağlı olarak değişebilmektedir. Hastanın yaşı, genel sağlık durumu, yaşam tarzı ve kişisel tercih de dikkate alınmaktadır.
Çok hafif durumlarda, belirtileri etkili bir şekilde yönetmek için gerekli olan diyet değişiklikleri ve stres azaltma olabilir. Bununla birlikte, şiddetli vakalarda, kolondan ve rektuma uygulanan kolit ameliyatı gerekebilir. Tedavi seçenekleri şunları içermektedir: (1)
İlaçla Tedavi
5-aminosalisilik ilaçlar, kortikosteroidler, immünosüpresif ajanlar, antibiyotikler de dâhil olmak üzere çeşitli ilaçlar bağırsak dokusunun iltihaplanmasını azaltmaya ve belirtileri hafifletmeye yardımcı olmaktadır.
5-aminosalisilik asit (5-ASA): Sülfasalazin, ülseratif kolit için kullanılan tedavilerden biridir. Sülfa içerdiği nedeniyle bu ilacı almadan önce sülfa alerjisine sahip olup olmadığınızı doktorunuza bildirin. Böylece doktorunuz sülfa içermeyen 5-ASA reçete edebilir.
Kortikosteroidler: 5-ASA etkisiz olduğunda antiinflamatuar ilaçlar kullanılabilir. Kortikosteroidler aynı zamanda daha ağır hastalığı olan insanlar için de kullanılmaktadır. Kortikosteroidlerin kullanımı, yan etkiler ve uzun vadeli komplikasyonların potansiyeli nedeniyle sınırlıdır. Genel olarak, kortikosteroidler kısa bir süre remisyona (belirtilerin durdurulması) neden olmak için kullanılır. Remisyon, 5-ASA ilaçla sürdürülür.
İmmünosüpresifler: Kortikosteroidler veya 5-ASA etkili değilse, 6-merkaptopurin (6-MP) veya azatioprin gibi immünosüpresifler reçete edilebilir. (2)
Antibiyotikler: Fazla ishalden kaynaklanan su kaybı durumunda serum yöntemiyle hastanın tedavi altına alınması gerekebilir. Ağrı ve diyareyi azaltmak için ilaçlar da verilebilir. Enfeksiyon kolonda mevcutsa antibiyotik reçete edilebilir.
Anemi ilaçları ya da kan nakli: Rektumdan uzun süre kan kaybı, anemiye neden olabilir. Anemi düzeltmek ve nüksetmesini önlemek için demir tabletleri reçete edilebilir. Ciddi kan kaybı vakalarında kan nakli gerekebilir. (3)
Kolit Ameliyatı
İlacın ve destekleyici tedavinin durumu kontrol altına alamadığı veya ilaçların yan etkilerinin kabul edilemeyeceği şiddetli vakalarda cerrahi gerekebilir. Ülseratif kolit tedavisinde üç temel cerrahi teknik kullanılmaktadır:
- Toplam proktokolektomi ve ileostomi
- Alt toplam kolektomi ve ileo rektal anastomoz
- İleoanal anastomoz (4)
Kolit İçin Hangi Doktora Gidilir?
Kolit tanısı ve tedavisi için bir iç hastalıkları uzmanına ya da sindirim sistemi hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Ameliyatın gerekli görüldüğü durumlarda ise genel cerrahi ya da kolon ve rektal cerrahi size yardımcı olacaktır. (5)
Stresi Azaltma
Stres, tam olarak ülseratif kolitlere neden olmasa da, bazı insanlarda kolit belirtilerini kötüleştirebilmektedir. Stresin azaltılmasına yönelik teknikler geliştirme durumu iyileştirmede yardımcı olabilir.
Diyet
Ülseratif kolit tedavisinde spesifik bir diyetin duruma tamamen yardımcı olacağı ile ilgili bir kanıt bulunmamaktadır. Bununla birlikte, bazı gıdalar bazı insanlardaki belirtileri kötüleştirebilir. Bir yiyecek günlüğü tutmak, hangi gıdaların sorunlu olduğunu belirlemede yararlı olabilir. Belirledikten sonra, patlamalar sırasında bu gıdalardan kaçınılmalıdır. Demir ve kalsiyum gibi vitamin ve mineral takviyelerin de diyetlere eklenmesi önerilebilir.
Alternatif Terapiler
Kolit Nedir?
Kolit, sindirim sisteminde meydana gelen, uzun süren iltihaplanma ve ülserlere (yaralar) neden olan bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır. En yaygın tipi olan ülseratif kolit, kalın bağırsağın (kolon) ve rektumun en içteki astarını etkilemektedir. Belirtiler genellikle birdenbire değil, zamanla gelişme eğilimi göstermektedir.
Ülseratif kolit, kişiyi oldukça yorgun ve zayıf bir hale getirebilmektedir, diğer yandan da, bazı durumlarda yaşamı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bilinen bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, ancak bununla birlikte uygulanan tedavi, hastalığın seyrini ve belirtilerini önemli ölçüde azaltabilmektedir. Uygulanan uygun tedavi sonucunda uzun süreli remisyon (kronik bir hastalığın artık belirti göstermemesi durumu) bile sağlanabilmektedir. (7)
Kolit Belirtileri
Kolit nasıl anlaşılır? Kolit başlangıcı belirtileri çoğunlukla bağırsak hareketleriyle ilişkilidir. Kolit belirtileri şunları içermektedir:
- Sık sık ve gevşek bağırsak hareketleri
- Dışkıda kan ve mukus
- Rektal kanama
- Tamamlanmamış bağırsak hareketi hissi
- Acil tuvalete gitme isteği
- Karın ağrısı ya da abdominal rahatsızlık
- İştah kaybı
- Yorgunluk
- Eklem ağrısı
- Gelip giden rektal ağrı (8)
Kolit Nedenleri
Kolit neden olur? Kolit nedenleri şunlar olabilmektedir:
- Bir virüsün, parazitin ve bakterilere bağlı gıda zehirlenmesinin neden olduğu enfeksiyonlar
- Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı
- Kan akışı eksikliği (iskemik kolit)
- Geçmişte kalın bağırsağı etkilemiş olan radyasyon
- Yenidoğanlarda nekrotizan enterokolit
- Psödomembranöz kolit (9)