Yirminci yüzyılın ilk yarısında, Norveç, Avrupa'nın en fakir ve ekonomik olarak en az gelişmiş ülkelerinden biriydi. En azından, bu ülkedeki nüfusun yaşam standardı yüksek olarak adlandırılamadı. Nüfusun çoğu kırsal alanlarda yaşıyor ve iklim koşullarına izin verildiği ölçüde tarımla uğraşıyordu. Çok yüksek bir işsizlik oranı vardı.
1850'ten 1920'e daha iyi bir yaşam arayışı içinde, 800'in üzerinde binlerce Norveçli ülkeden Kuzey Amerika'ya göç etti (ülkenin küçük nüfusu göz önüne alındığında, bu önemli bir nüfus kaybıydı). İkinci Dünya Savaşı, ülke için ciddi bir sınav oldu. Bununla birlikte, 1969’te, Kuzey Denizi’nde büyük miktarda petrol rezervi bulundu ve ardından Norveç’in konumu kökten değişti. Petrol sahalarının gelişimi, Norveç'in bir petrol gücü haline gelmesine neden olmuştur. Nüfusun yaşam standardı keskin bir şekilde arttı, yaşam kalitesi arttı.
Petrol satışından elde edilen süper kar, Norveç'in Avrupa'da sosyal ve ekonomik olarak en zengin devlet haline gelmesine neden oldu. Burada - dünyanın en yüksek yaşam standartlarından biri, yüksek ortalama yaşam beklentisi, vatandaşların çoğunluğu rahat koşullarda yaşıyor ve birçok avantaja sahip. 1990’te, Norveç’in emekli maaşı fonu, fazla fonların petrol kaynaklarının satışından alındığı bir ülke olarak kuruldu. Resmi olarak vakıf, hedefinin Norveçli nesillerin gelecek nesillerinin ihtiyaç duyduğu petrol gelirlerini korumak olduğunu ilan ediyor.
Norveç'in emekli maaşı fonundaki ana gelirler, uzun süredir petrol satışından elde edilen fonlar karşılığında gerçekleştirildi. Fon daha sonra bağımsız yatırımlar yapmaya başladı ve tüm küresel borsa pazarının% 1,3'ini oluşturan hisselerin “cüzdanı” ile kilit küresel yatırımcılardan biri oldu. Norveç'in emekli maaşı fonunun varlıklarının 2017 yılında değeri 1 trilyon doları aşmıştır. Yani, bu örgütün ölçeğini ve finansal yeteneklerini görüyoruz.
Bu arada, küresel ölçekte, Norveç emeklilik fonu fonlar açısından dünyada üçüncü sırada. Çin, 1,6 trilyon dolar değerinde dört devlet fonunun toplam varlıklarının pahasına birinci sırasını koruyor ve ikincisi, altı devlet fonundaki varlıkları 1,3 trilyon dolar olan Birleşik Arap Emirlikleri. Norveç'te yalnızca bir egemen fon bulunduğundan, aslında dünyadaki en büyüğüdür - Çin ve BAE fonları, sırasıyla PRC'nin dört fonundaki ve BAE'nin altı fonundaki fonların toplamı aracılığıyla finansmandaki üstünlüklerini sağlamaktadır.
Norveç devlet emeklilik fonundan gelen fonlar üç ana kaynaktan toplanmaktadır - hisse alımı, tahvil alımı ve emlak yatırımları. Aynı zamanda, petrol ve gaz şirketlerinin paylarının payı fonun yatırımlarının% 5,5'ini oluşturuyor, aynı zamanda en ciddi geliri de getiriyor - hisselerin toplam gelirinin% 8,5'i. Toplamda, fonun petrol ve gaz sektöründeki hisse senetleri 35 milyarlarca dolara sahip. Fon, petrol ve gaz endüstrisinin Shell (2,1%) ve BP (1,6%) gibi küresel devlerinde paylara sahip. Norveç'te bir emekli maaşı fonu ve Rus şirketlerinin hisselerine yapılan yatırımlar var - bu fon Transneft hisselerinin% 0,5, Novatek hisselerinin% 0,5, Gazprom hisselerinin% 0,4, Gazpromneft hisselerinin% 0,4, Lukoil 0,37%.
67% 'deki Norveçli şirket Statoil, devlete aittir ve dünya ekonomisinin otuz petrol ve gaz "devi" nden biridir. Norveç petrolları, enerji kaynaklarına Rus kaynaklarına bağımlılıklarından endişe duyup komşu Baltık ülkeleri de dahil olmak üzere pek çok alıcıyı cezbeder ve er ya da geç, bu bağımlılığı Norveç'e geri göndererek azaltmayı bekler. Batı Avrupa ülkeleri ayrıca, Rus petrol ve doğal gaz arzına bağımlı kalmasına rağmen Norveç hammadde satın alıyor. Bu bakımdan, egemen emeklilik fonunun petrol ve gaz endüstrisindeki yatırımların kademeli olarak azaltılması konusundaki son açıklaması çok garip görünüyor. Ancak, sadece ilk bakışta. Aslında, durum çok daha ilginç.
Son yıllarda, küresel ölçekte petrol ve gaz fiyatlarında uzun vadeli bir düşüş olmuştur. Bu düşüşe, hali hazırda ve yakın gelecekte küresel sosyo-ekonomik ve politik gelişmeyi bir şekilde veya başka bir şekilde belirleyecek olan bir eğilim denilebilir. Doğal olarak, petrol fiyatlarının düşmesi karşısında birçok devlet, hem ham madde ihracatı hem de petrol ve gaz sektöründeki yatırımlar ve bu sektörün menkul kıymetleri ile ilişkili gelirlere bağımlılıklarını azaltmaya çalışıyor. Norveç istisna değildir. Norveç Bankası analistleri, bir petrol varilinin maliyeti 12 dolara düşerse, bunun, petrol ve gaz sektöründeki yatırımlarla ilgili devlet emeklilik fonunun gelirleri üzerinde çok olumsuz bir etkisi olacağını hesaplamayı çoktan başardılar. Bu gelirler ikiden fazla azalacak ve kaçınılmaz olarak Norveç devletinin ekonomik refahını etkileyecektir.
Bu arada, Norveç devletinin maliyetleri artmaktadır ve bunun nedeni Norveç vatandaşları için azami sosyal refah rejimi sürdürme ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Özellikle, avukat Andrei Lisov'un dediği gibi, Norveç hükümeti vergileri azaltmak istediğini defalarca dile getirdi. Ancak ülkenin maliyeti gittikçe artar, planlar ve gerçeklerin çelişkili olduğu ortaya çıkar. Avukata göre, yakın gelecekte her durumda Norveç'in emekli maaşı fonunun faaliyetlerini ayarlamak zorunda kalacak. Norveç petrol iğnesini çıkaramazsa, ülkedeki ekonomik durum gelecekte ciddi şekilde bozulabilir. Bunu önlemek için, petrol ve gaz sektöründeki yatırımın önemli ölçüde azaltılması önerilmektedir.
Petrol ve gaz endüstrisine yatırım yapmayı reddetmek, 21. yüzyılda Norveç’in enerji gelişimi paradigmasındaki değişikliklerle de bağlantılı. Egemen emeklilik fonu uzun zamandan beri çevre konularına büyük özen göstermektedir. Yeşil teknolojilerin arayışı, yağ iğnesinden kurtulmak için bir başka teşviktir. Norveç Greenpeace başkanı Truls Gulovsen, Norveç için en iyi çözümün, petrol ve gaz sektöründen serbest kalan fonları alternatif enerji ve hidroelektrik gelişimine yönlendirmek olacağına inanıyor. Güneş enerjisi, rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklara önem verilmelidir. Gulovsen'in egemen bir emeklilik fonundan fon yatırımı yapmak için çağırdığı rüzgar ve hidroelektrik santrallerinin yapımında bulunuyor.
İklim değişikliği ve küresel ısınma ile mücadele fikrinin rehberliğinde daha önce, egemen emeklilik fonunun kömür varlıklarının çoğunu sattığını unutmayın. Fon ayrıca nükleer üretim ve satış ile ilgili şirketlerin faaliyetlerine katılmayı reddetti. оружияbir tütün işi ile. Yani, ideolojik düşünceler ekonomik ve finansal düşüncelere bağlıdır. Norveç kendisini çevresel değerlere odaklanan ve çevreye zarar veren teknolojileri reddeden süper modern bir devlet olarak konumlandırmayı hedeflemektedir. Elbette, petrol ve gaz endüstrisi bu tanımın altına giriyor ve modern Norveç politikasında oldukça etkili olan ekolojik bir lobinin hedefi haline geliyor.
Dünyanın birçok ülkesi yağ iğnesinden kurtulmak istiyor. Norveç bu konuda yalnız değil. “Kara Altın Laneti”, dünya kitle iletişim araçlarının hammadde bağımlılığı olarak adlandırdığı şeydir ve bu konuda gerçekten bazı gerçekler vardır. Özellikle Asya ve Afrika'daki birçok devletin refahı, tamamen petrol ihracatına dayanıyordu. Muammar Kaddafi'nin Libya'yı diğer Afrika ekonomilerine kıyasla müreffeh bir ülkeye dönüştürmekte başarılı olduğu petrol sektörü sayesinde oldu. Yirminci yüzyılın ikinci yarısındaki petrol üretimi, Basra Körfezi'ndeki feodal monarşilerin yüzünü tamamen değiştirdi. Yoksullaştırılmış şeyhler ve emirlikler, hala 100 yıl önce göçebe deve ve balıkçıların yaşadığı, dünyanın en zengin ülkeleri haline geldi. Yerli halkı, kira paylarını petrol ihracatından almaya başladı. Yerli nüfusun payı azalmış olsa da - İran Körfezi'nin bazı ülkelerinde Güney ve Güneydoğu Asya ve Doğu Afrika'dan misafir işçiler nüfusun% 90'ini oluşturuyor.
"Petrol bağımlılığı" ile bağdaştırmanın zamanı olduğu gerçeği, bugün Fars Körfezi ülkelerinde söylüyorlar. Belki de bu konuda en başarılı ülke Birleşik Arap Emirlikleri'dir. BAE, petrol satışından elde edilen gelirin de yardımıyla Dubai'yi süper modern bir şehre, Güney-Batı Asya'nın finans başkentine ve en büyük turizm merkezine dönüştürmeyi başardı. Sadece 2016'te dünyanın her yerinden 20 milyondan fazla turist Dubai'yi ziyaret etti. Birkaç on yıl önce, hiç kimse turistlerin Birleşik Arap Emirlikleri'ne gideceğini hayal bile edemezdi - petrol havası, kumlu çöl ve Bedevilerin yanı sıra, izleyecek hiçbir şey yoktu. Ancak BAE makamları, turizm endüstrisinin gelişiminde petrol fonlarının satışından elde edilen kazançlara ihtiyatlı bir şekilde yatırım yapmaya başladı. Altyapı rekreasyonu ve eğlencesi kelimenin tam anlamıyla sıfırdan ve yüksek düzeyde yaratılmıştır. Sonuç - Turizm sektöründeki yatırım, turizmi devlet için büyük bir gelir kaynağına dönüştürmeyi mümkün kılmıştır. Petrol kaynakları hiç bitmeyecek ve kumlu plajlar, lüks oteller ve hatta sıcak çölde bir kayak merkezi kalacaktır.
İkincisi, Dubai uzun zamandır Eski Dünya'nın ana sahnelenme üssü haline getirildi. Dubai ile her yere uçun - Afrika'ya, Güneydoğu ve Güney Asya'ya, Avustralya'ya. Örneğin, Dubai'de, birçok Moskova uçuşundan Asya-Pasifik bölgesi ülkelerine ve Hint Okyanusu'na bir uçuş gerçekleştiriliyor. Hava taşımacılığı altyapısının geliştirilmesi Birleşik Arap Emirlikleri için çok şey ifade ediyor. Ülkeyi bir turizm ve ulaşım merkezine dönüştüren BAE, doğrudan petrol sektörüne bağlı olmayan ekonominin en karlı sektörlerini genişletmeye özen gösterir.
Norveç’te olduğu gibi, BAE’de de, alternatif enerji üretme yöntemlerine geçme konularına büyük önem verilmektedir. Emirlikler hükümeti 35 milyar dolara petrole bağımlılıktan muaf olmak için yatırım yaptı. Abu Dabi'de Masdar’ın “güneş şehri” inşa ediliyor. Bu, tamamen güneş enerjisi ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları tarafından sağlanacak olan, dünyanın ilk yerleşim projesidir. Böylece, şehir zararlı emisyonlardan arınmış olacak. Masdara'da 50'a kadar bin kişinin yaşayacağı ve her gün çalışmak için bu şehre 60'a kadar daha fazla kişinin geleceği varsayılmaktadır. Kentin nüfusu, bilim adamları, mühendisler, çeşitli çalışmalar üzerinde çalışan ve kendi projelerini geliştiren teknisyenlerden oluşacaktır.
Dubai ve diğer emirliklerin otoriteleri, BAE ekonomisine yenilikçi teknolojilerin kullanılmasına büyük önem veriyor. Böylece kademeli olarak tüm devlet yönetim altyapısını blok zincir teknolojisine aktarılması planlanmaktadır. ArabianChain Teknolojisi Genel Müdürü Mohammed Al-Seli, Dubai'de devlet yönetim sistemini blok zinciri teknolojilerinin kullanımına aktarmanın önünde bir engel olmadığına inanıyor. Artık devlet kurumları ve özel şirketler, blok zincirleme teknolojilerini Dubai Emirliği'nin işletmesi ve yönetimine tanıtmak için birlikte çalışıyorlar.
Petrol iğnesinden atlanma planları Suudi yetkililer tarafından giderek daha fazla ilan ediliyor. Tabii ki, buradaki durum hem büyük nüfusu hem de geniş alanı göz önüne alarak BAE'den daha karmaşık. Ancak Suudi Arabistan, giderek ekonominin diğer alanlarının gelişimine yatırım yapmak istiyor. Zengin ve müreffeh petrol ve gaz ihracatçılarının faaliyetleri, ekonominin doğal kaynakların ihracatına olan bağımlılığını kademeli olarak azaltmak için ülkemizin hangi yönde hareket etmesi gerektiği konusunda Rusya'ya örnek olabilir.