Dades Koyağı
Dades Koyağı; kışın basan seller, Fas’ın Yüksek Atlas Dağları’nı ortadan kesen, sarp yamaçlı koyaklar oluşturdu. Dünyadaki her yeri görmeniz gerektiği gibi buraları da görmeniz gerekir…
Dades Koyağı
Dades Nehri’nin Yüksek Atlas Dağları’nın ürkütücü tepelerini yardığı yerde, 500 metrelik baş döndürücü bir yüksekliğe birer kule gibi uzanan duvarlar arasında dar bir koyak yer alır.
Güneş yükseldikçe ve ışık, kasvetli duvarlara vurmak üzere aşağıya sızdıkça, mevsime ve saate göre kayaların siyah rengi, yeşil ve kırmızının tonlarından geçerek, parlak bir sarıya döner.
Dades Koyağı Hakkında Bilgi
Bu kayalıklar yaklaşık 200 milyon yıl önce denizin dibinde yatan mercan resifleriydi. Ancak yerkabuğu üzerindeki son birkaç milyon yıllık hareketler bu kaya kütlelerinin aşama aşama yükselmesine ve katlanarak Yüksek Atlas Dağları’nı oluşturmasına yol açtı. Bu dağların jeolojik öyküsünü bu gün artık koyağın duvarlarını oluşturan çok renkli kumtaşı, kireç taşı ve kil katmanları üzerinde okumak mümkündür.
Dades Koyağı’na Ne Zaman Nasıl Gidilir
Binlerce yıl süren kış fırtınaları, nehrin seyrini belirlemiştir. Kasım’dan Ocak ayına ya da Mart’a kadar aralıksız sağanaklar, Yüksek Atlas Dağları’nı yağmur bombardımanına tutarak, nehri incecik bir akıntıdan ya da kuru bir yataktan, yalnızca birkaç saat sonra durgunlaşan azgın bir sele çevirir. Bu kısa zaman diliminde, şiddetli yağışlar, nehrin akışını 20 kat artırabilir. Arapça ’da bu kısa ömürlü nehirlere “wadi” ya da “oued” denir. Dades sularının en azgın olduğu zamanda, dağın yükseklerinden dökülen enkaz, nehir yatağının yumuşak kayalarına çarparak aşınmasına yol açar ve nehri istikrarlı bir biçimde derinleştirir.
Vadinin bir kısmında bu erozyon, kayaları aşındırarak onlara, yöredeki insan biçimli figürlerin “İnsan Bedeni Tepeleri” ismini alması denli ilginç tabla, piramit ve sivri tepeler biçimini vermiştir.
Dades Koyağında Kardan Kumlara
Yüksek Atlas Dağları, Fas’ı ikiye ayıran Atlas sıradağlarının 740 km’lik bir uzantısıdır. Dades Nehri, dorukları karla kaplı dağları aşıp, büyük Sahra’da kumun süpürdüğü harabelerin kuzeyinde kalan eski Fransız kenti, Quarzazate’deki Draa Nehrine dökülmek üzere 350 km güneybatıya doğru akar.
Bir önceki yazımız olan Ahaggar Dağları başlıklı makalemizde Ahaggar Dağları, Ahaggar Dağları Hakkında Bilgi ve Ahaggar Dağları Nerede hakkında bilgiler verilmektedir.