Daha önce Dünya’da yürüyen ilk memeli olduğu düşünülen hayvandan milyonlarca yıl önce yaşamış, bilinen en eski memeli belirlendi.
Brasilodon’un fosil kayıtları, 225 milyon yıl öncesine, daha önce bilinen ilk memeli olan Morganucodon’dan yaklaşık 20 milyon yıl öncesine dayanıyor.
Yeni araştırma, bilinen en eski memeli olan Brasilodon quadrangularis’in fosil diş kayıtlarını belirledi. Bu, yaklaşık 20 cm uzunluğunda ve iki takım dişi olan küçük kır faresi benzeri bir hayvandı.
Günümüzde memelilerin sütünü üreten ve yavrularını besleyen meme bezleri, bugüne kadar bulunan hiçbir fosilde korunmadı. Bu nedenle, bilim insanları alternatif ipuçları için “sert dokulara”, mineralize kemiklere ve fosilleşen dişlere güvenmek zorunda kaldılar.
Söz konusu diş kayıtları, 225 milyon yıl öncesine (Geç Triyas/Norian), karasal omurgalı ailelerinin kabaca yüzde 70’inin yok olmasına yol açan Permiyen-Triyas kitlesel yok oluş olayından 25 milyon yıl sonrasına ait. Morganucodon genellikle ilk memeli olarak kabul edilir, ancak yalnızca dişlerle temsil edilen en eski fosilleri, yaklaşık 205 milyon yıl öncesine ait.
Makalenin kıdemli yazarı Dr Martha Richter, “Yakın zamandaki memeli diş yapısı ve diş değiştirme modları ile yapılan karşılaştırmalı çalışmalar, bunun plasentalı, nispeten kısa ömürlü bir hayvan olduğunu gösteriyor. 225.42 milyon yaşında olan bu memeli, bu dönemin ekolojik manzarasını ve modern memelilerin evrimini anlamamıza katkıda bulunan, fosil kayıtlarında bilinen en eski memeli oldu.” diyor.
Brasilodon, aynı zamanda bir difiyodont olarak da bilinen, yalnızca bir set diş değiştirme içeren iki ardışık diş grubuna sahip en eski soyu tükenmiş omurgalı. İlk diş seti embriyonik aşamada gelişmeye başlar ve ikinci ve son diş seti hayvan doğduktan sonra gelişir. Diş değiştirme modeli, memelilerin temel özelliği olan aynı zamansal ve morfolojik modelle gerçekleşir. Bu, yaşamları boyunca birden çok kez yeni dişler oluşturan (polifiyodonti) sürüngenlerinkinden farklı.
Difiyodonti (Diphyodonty), diş değiştirme ile birlikte kafatası anatomisinde derin, zaman kontrollü değişiklikleri içeren, örneğin gençlerin aynı anda nefes alırken süt emmesine izin veren ikincil damağın kapanmasını içeren karmaşık ve benzersiz bir fenomendir. Ayrıca daha önceki çalışmalarda, endotermi ve hatta plasentasyon (canlı doğum) ve kürkle bağlantılı olduğu gösterildi.
Brasilodon bilinen en eski dinozorlarla aynı zamanda var olmuştu ve muhtemelen bugünkü kır fareleri gibi oyuklarda yaşamıştı.
Bu yeni araştırma, Brasilodon’daki ve ilgili biyolojik özelliklere sahip memelilerdeki difiyodontinin kökenini 20 milyon yıl geriye itiyor ve memelilerin zaman içindeki yükselişi hakkındaki tartışmayı aydınlatıyor.
Araştırmaya katkıda bulunan yazar Prof Moya Meredith Smith, “Dişlerin gelişim süresi boyunca nasıl oluştuğuna dair kanıtlar, Brasilodonların memeliler olduğunu göstermek için çok önemli. Makalemiz, bir memeliyi neyin tanımladığı konusundaki tartışmanın seviyesini yükseltiyor ve bunun fosil kayıtlarında daha önce bilinenden çok daha erken bir kökeni olduğunu gösteriyor.” diyor.
Dr Martha Richter, “Bu araştırma, soyu tükenmiş Brasilodon quadragularis türünün genç ve yetişkin fosillerini yorumlamak için kafatası gelişimi, diş anatomisi, fizyoloji ve histoloji konusundaki uzmanlıklarını bir araya getiren bilim insanları arasındaki bir işbirliğinin sonucu olarak ortaya çıktı.” diyor.
Natural History Museum. 6 Eylül 2022.
Makale: Cabreira, S. F., Schultz, C. L., da Silva, L. R., Lora, L. H. P., Pakulski, C., do Rêgo, R. C., … & Richter, M. (2022). Diphyodont tooth replacement of Brasilodon-A Late Triassic eucynodont that challenges the time of origin of mammals. Journal of anatomy.