Geçtiğimiz hafta Suriye'de Fırat Nehri'nin her iki kıyısının IŞİD militanlarından tamamen temizlendiğini ve artık siyasi çözüm sürecine odaklanılması gerektiğini belirten Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu kapsamda bugün Suriye, Mısır ve Türkiye'ye resmi ziyaretler gerçekleştirdi.
Putin'in bugün akşam saatlerinde başkent Ankara'ya giderek Cumhurbaşkanı Erdoğan'la başta Kudüs olmak üzere Suriye ve enerji konularını görüşmesi herkes tarafından biliniyordu. Ancak öğlen saatlerinde 'sürpriz' bir gelişme yaşandı ve Putin'in Suriye'deki Hmeymim hava üssüne indiği, Rus askerlerle ve Beşar Esad'la bir araya geldiği haberleri duyuruldu.
"Putin, Suriye'deki zaferini ilan etti"
Putin Hmeymim üssünde askerlere hitaben 'tarihi' denilebilecek bir konuşma yaptı. Suriye'de askeri zaferini ilan etti ve askerlere çekilme emri veri. İşte Putin'in o konuşması:
"Bir asker için en önemli şey: vatanını, halkını korumasıdır... Burada, Suriye'de, evinizden uzaklarda tam olarak bu görevi yapıyorsunuz. Çünkü Suriye halkına devletlerini korumaları için yardım ederken, doğrudan, açıkça ve küstahça bizim ülkemizi tehdit edenlere de şiddetli bir darbe vuruyorsunuz. Hem Suriye'de hem de Rusya'da teröre karşı mücadele ederken hayatını kaybedenleri asla unutmayacağız. Rusya sizinle gurur duyuyor. Eminim ki ana vatanınıza her zaman sadakatle hizmet edecek, ulusal çıkarlarımızı, ülkemizi ve vatandaşlarımızı savunacaksınız..."
"Suriye, egemen ve bağımsız bir devlet olarak korundu. Mülteciler artık evlerine geri dönüyor. Burada kurulan iki ana merkezimiz, Tartus ve Hmeymim görevlerine devam edecek. Ve eğer teröristler başlarını tekrar kaldırırsa, onlara hiç görmedikleri darbeler vuracağız. İki yıldan uzun bir süredir, Rus ordusu, Suriye ordusu ile birlikte en etkin uluslararası terörist grubu (IŞİD) yendi. Bu bağlamda bir karar verdim: Rus ordusunun Suriye'de bulunan önemli bir kısmı Rusya'ya geri dönecek. Ocaklarınıza, akrabalarınıza, ailelerinize, eşlerinize, çocuklarınıza ve arkadaşlarınıza zaferle geri dönün. Genelkurmay Başkanı'na emrediyorum: Rus askerler kalıcı görev alanlarına çekilsin. Vatan sizi bekliyor arkadaşlar! İyi yolculuklar! Hizmetleriniz için teşekkürler."
Bu konuşmanın ardından Suriye'de Devlet Başkanı Beşşar Esad ile yüz yüze görüşen Putin, Rusya ve Suriye ordularının bölgedeki başarılı ortak operasyonlarına dikkat çekti. IŞİD'i yok etmenin kendileri ve tüm dünya için çok önemli olduğunu belirten Esad, Putin'e teşekkürlerini sundu. IŞİD'in hem Suriye, hem Rusya, hem de Tüm dünya için tehlikeli bir terör örgütü olduğunu vurgulayan Rus lider de İran ve Türkiye ile beraber Suriye'de siyasi sorunun da çözüme kavuşturulacağını umduğunu söyledi.
Putin Esad'a, "Birazdan Kahire'de Cumhurbaşkanı Sisi ile, ardından Türkiye'de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşeceğim. Bu görüşmeler sonrasında sizinle iletişime geçerek, beraber Suriye'de gerginliğin azaltılması için neler yapabileceğimizi söyleyeceğim." dedi.
"Moskova-Kahire doğrudan uçuşlarını başlatmaya hazırız"
Suriye'den ayrıldıktan sonra Kahire'de Sisi ile bir araya gelen Putin, Mısır'ın da IŞİD'le mücadele konusunda önemli yol kat ettiğini, Moskova-Kahire arasında durdurulan doğrudan uçuşların önümüzdeki günlerde tekrar başlatabileceğini söyledi. Turizmden önemli bir gelir elde eden Mısır, doğrudan uçuşların başlatılması için Rusya ile müzakereleri sürdürmek istiyor. (Bu yıl Türkiye'ye 4,5 milyon civarından Rus turist gelmesinin önemli sebeplerinden bir tanesi de Rusya-Mısır arasındaki charter uçuşların askıya alınmış olması. Mısır, tatil yapmak isteyen Rusya vatandaşları için önemli ve ekonomik bir seçenek.)
"Beştepe'de Erdoğan-Putin görüşmesi"
Gündüz Suriye ve Mısır'ı ziyaret eden Putin, akşam saatlerinde de (18:52) Ankara Esenboğa havalimanına iniş yaptı. Putin-Erdoğan zirvesinin 18:30 başlaması planlanmıştı ancak Putin'in geç kalması sebebiyle 19:40'a ertelendi.
Külliye'de Türkiye ve Rusya bayrakları önünde el sıkışarak gazetecilere poz veren iki lider yaklaşık 1 saat baş başa, 1 saate yakın da heyetler arası görüşme gerçekleştirildi. Ardından ortak basın toplantısı düzenlendi.
Ortak basın toplantısında, Türkiye-Rusya iş birliğinin her geçen gün daha da güçlendiğini belirten Erdoğan, “Bu ziyaretler ve telefon görüşmelerimiz ile kritik konuları düzenli olarak değerlendiriyor, ortak bakış açıları geliştirmeye çalışıyoruz” diye konuştu.
Türkiye ile Rusya arasındaki ikili ticaret hacminin, 2017’nin ilk 10 ayı itibarıyla yüzde 30 oranında artış gösterdiğini, bu yıl şu ana kadar 4,5 milyon Rus turistin ağırlandığını aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu rakamların 2018’de daha da yükseleceğini söyledi.
Erdoğan, enerji konusunun da ikili iş birliğindeki en kritik başlıklar arasında olduğunu kaydetti ve “Bu alandaki ortaklığımız Türk Akım ve Akkuyu projeleriyle yeni bir mertebeye ulaşmıştır. Bu projeleri en kısa sürede hayata geçirme noktasında iki tarafın da istekli ve kararlılığı ortadadır” dedi.
"Kudüs konusunda Putin’le benzer yaklaşımlar içerisindeyiz"
ABD yönetiminin Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıma kararı hakkında konuşan Erdoğan, "Karar Müslümanlarla beraber Hristiyanları, hatta aklıselim sahibi Yahudileri bile hayal kırıklığına uğrattı. Atılan bu sorumsuz adım nedeniyle yaşanan gerginlikler şu anda ortada. İsrail adeta yangına körükle gitmeye devam ediyor. Kudüs konusunda Putin’le benzer yaklaşımlar içerisindeyiz ve bu konudaki temaslarımızı sürdürme hususunda mutabık kaldık" dedi.
"Suriye kalıcı siyasi çözüm arıyoruz, bir sonraki görüşme Soçi'de"
Görüşmelerinde Suriye’deki durumu da ele aldıklarını da açıklayan Erdoğan, Soçi Zirvesi’nde ele aldıkları konuları ve Astana Zirvesi’ni değerlendirme fırsatı bulduklarını aktardı. Erdoğan, “Bundan sonraki adımımız en kısa zamanda Soçi’de ikinci görüşmemizi, buluşmamızı yapacağız. Siyasi sürecin ilerletilmesi bağlamında ne gibi ilave adımlar atabileceğimizi de istişare ettik. Astana garantörleri olarak Suriye ihtilafına kalıcı siyasi çözüm bulunması amacıyla Cenevre’de yürütülen sürece önemli katkı sağlayacağız” dedi.
S-400'ler için yetkililer bu hafta bir araya gelecek
Erdoğan, Türkiye’nin Rusya’dan alacağı S-400 savunma sistemine de değinerek, konuyla ilgili yetkililerin gerekli çalışmayı yaparak bu hafta içinde bir araya geleceğini ve bu işi sonuçlandıracağını açıkladı.
"Putin: Suriye'nin neredeyse tamamı teröristlerden temizlenmiş durumda"
Ortak basın toplantında Ortadoğu ve Suriye üzerinde görüştüklerini belirterek söze başlayan Putin, Ankara-Moskova arasında işbirliğinin devam ettiğini, iki ülke arasında ticaret hacminin son 10 ayda yüzde 36 oranında arttığını söyledi.
Suriye'nin neredeyse tamamının teröristlerden temizlenmiş olduğunu belirten Putin, "Gerekirse, Suriye'de teröristlere yeniden yanıt veririz. Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'ne katılacak olanlar, Suriye anayasasını ve BM gözetiminde seçimler yapılmasını ele alacaklar. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile bugün bu konuları ele aldığımız bir sır değil." dedi.
"2016'da 886 bindi, bu yıl 4 milyondan fazla Rus turist"
Rusya'dan Türkiye'ye turist akışı arttığını hatırlatan Rus lider, bu yıl 4 milyondan fazla Rus turistin Türkiye'de tatil yaptığını, 2016 yılında bu rakamın toplam 886 bin olduğunu anımsattı.
"Trump'ın kararı bölgedeki durumu düzeltmeye katkı sunmuyor"
ABD Başkanı Donald Trump'ın Kudüs kararının, barış çabalarını baltalayabilecek bir karar olduğunu söyleyen Putin, Kudüs'ün statüsüyle ilgili kararın mutlaka İsrail ve Filistinli tarafların müzakeresiyle alınması gerektiğini belirtti. Putin, "Trump'ın kararı, bölgedeki durumu düzeltmeye katkı sunmuyor, krize çözüm bulma perspektifine zarar verebilir." dedi.
Rusya'dan Türkiye'ye askeri kredi
Türkiye ile askeri işbirliği alanındaki kredi sözleşmesinin kısa süre içinde imzalanmasını beklediğini belirten Putin, "Askeri-teknik alanda işbirliğini genişletme konusunda önemli bir gelecek görüyoruz. Bugünkü görüşmede kredi anlaşması konusunda nihai mutabakat sağladık. Anlaşmanın kısa süre içinde imzalanacağını umuyorum. Biz iyi komşuluk temelinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz." dedi.
Selim Saygıner, Haberrus