Çavdar
Çavdar
(Secale cereale)
Buğdaygiller familyasındandır.
Tarımı da yapılan bir tahıl bitkisi ve onun besin maddesi olarak kullanılan taneleridir. Bitki 1-2 metre boyundadır. Tanesi buğdaya göre daha ince ve uzundur.
Çavdar üretiminin ilk olarak İÖ 6500 yıllarında Asya’da yapıldığı düşünülmektedir. Oradan Balkanlara ve Avrupa’ya yayılmıştır. Diğer tahıllara elverişli olmayan topraklarda ve daha soğuk iklim ve mevsimlerde yetiştirilebilir. Almanya, Polonya ve Ukrayna’da ekmeklik olarak kullanılan çavdar, diğer ülkelerde genellikle hay/an yemi olarak kullanılır. Türkiye’de en çok iç Anadolu ve Marmara bölgelerinde ekilir.
Yüksek oranda karbonhidrat, az oranlardaysa protein, potasyum ve B vitamini içerir. Aslında buğdaydan sonra ekmek üretimine en uygun tahıl çavdardır; ancak iyi kabarmadığı için genellikle buğdayla karıştırılarak kullanılır.
Çavdar alkollü içki yapımına girer.
Yem değeri çok yüksektir.
Yeşil gübre olarak da yetiştirilir, yapılmış ekmeğin kabızlık giderici, kolesterolü ve tansiyonu düşürücü, kan dolaşımını düzenleyici, damar sertliğini engelleyici etkileri vardır.