Soru:
Otomotiv yedek parça ithalatı yaptığımız esnada gümrük idaresi fazladan KDV hesaplayarak tarafımızdan tahsil etmiştir. Fazladan ödediğimiz bu KDV’yi nasıl iade almamız gerekir?
Cevap:
İthalat sırasında yanlışlıkla veya fazla ödenen vergi,
- KDV indirim hakkına sahip olmayan mükelleflere KDV Kanu¬nu'nun 48. maddesi gereği Gümrük Kanunu'na,
- KDV indirim hakkına sahip olan mükelleflere ise, KDV Kanu¬nu'nun 8/2. maddesine
göre iade edilecektir.
1- İndirim Hakkına Sahip Olmayan Mükelleflere İade
KDVK'nın 48. maddesinin ikinci fıkrasında, ithal edilen eşya ile ilgili olarak, katma değer vergisinden müstesna olduğu halde, yanlışlıkla alı¬nan ya da fazla alındığı anlaşılan katma değer vergisinin indirim hakkına sahip olmayan mükelleflere, Gümrük Kanunu'na göre iade olunacağı hükme bağlanmıştır.
Buna göre, ithalatta fazla alınan ya da vergiden müstesna olduğu hal¬de yanlışlıkla alman katma değer vergisinin iadesi için aranan tek koşul, gereksiz yere ya da fazla vergi ödemiş olan mükellefin bu vergiyi indi¬rim hakkına sahip olmamasıdır.
İthalatta katma değer vergisi mükellefi olan kişinin indirim hakkına sahip olmaması iki durumda ortaya çıkar. Bunlardan birincisi, ithalatta mükellef olan kişinin yurt içi teslim ve hizmetleri dolayısıyla katma de ğer vergisi mükellefi olmaması durumudur. İldnci durum ise, ithalatta mükellef olan kişinin yurt içi teslim ve hizmetleri dolayısıyla katma de¬ğer vergisi mükellefi olmakla birlikte, KDV Kanunu hükümleri gereğin¬ce, ithal edilen mala ilişkin katma değer vergisinin indirimine izin veril¬memiş olmasıdır.
İthalatta alınan katma değer vergisinin gereksiz yere ya da fazla ödendiğinin saptanması mükellef talebi üzerine ya da idarenin yaptığı kontrol ve denetlemeler sonucunda olabilir.
Yasal olarak ödenmemesi gereken ya da fazla olarak ödenmiş vergile¬rin iadesine ilişkin olarak Gümrük Kanunu'nun 210 ila 217. maddelerin¬de hüküm bulunmaktadır. Bu hükümler gereğince, yasal olarak öden¬memesi gereken ya da fazla ödenmiş olan gümrük vergileri,
- Söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine başvurması üzerine,
- Kontrol ve denetlemeler sonucunda saptanmışsa, doğrudan üç yıl içinde, iade edilir.
Üç yıllık süre, mücbir sebep ya da beklenmeyen hallerde uzatılabilir.
Gümrük Kanunu'nun 211/1. maddesinde, yasal olarak ödenmemesi gereken gümrük vergilerinin ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat so¬nucunda ödendiği durumlarda ise iadenin yapılmayacağı hükme bağlan¬mıştır.
2- İndirim Hakkına Sahip Olan Mükelleflere İade
Yukarıda da belirtildiği üzere, KDV Kanunu'nun 8/2. maddesinde 5035 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile, fazla ve yersiz ödenen KDV'nin indirim hakkına sahip olmayanlar yanında, indirim hakkına sahip olan mükelleflere iadesine de imkan tanınmıştır.
Konu ile ilgili olarak yayımlanan 91 Seri No.lu KDV Genel Tebliği ile, fazla veya yersiz ödenen KDV'nin indirim hakkına sahip olanlara nakden ve mahsuben iadesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş, gümrük idarelerine fazla veya yersiz ödendiği anlaşılan vergilerin indirim hakkı¬na sahip olan mükelleflere iadesinin de bu çerçevede yapılacağı belirtil¬miştir.
Sözü edilen Tebliğde yapılan açıklamalara göre, fazla veya yersiz ver¬ginin gümrük idarelerine ödenmiş olması halinde gümrük idaresine bir dilekçe ile başvurulacak, gümrük idaresi fazla veya yersiz tahsil ettiği vergi tutarını indirim hakkına sahip mükellefin vergi dairesine doğrudan göndereceği bir yazı ile bildirecektir. Bu yazı mükellefe elden verilme¬yecektir.
Vergi dairesi, bu yazı üzerine, iade talebi, 4.000 TL'yi aşmıyorsa, inceleme raporu, YMM raporu veya teminat aranmadan iadeyi yapılabi¬lecektir. İade talebinin 4.000 TL'nin üzerinde olması halinde, vergi dairesi genel hükümlere göre iade işlemini gerçekleştirecektir.
Koray ATEŞ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
E. Öğretim Görevlisi - Denetçi
firstname.lastname@example.org
www.MuhasebeTR.com
(28.07.2009)
Kaynak: www.MuhasebeTR.com