Toksoplazma Belirtileri
Ancak toksoplazma vakalarının % 10-20’sinde aşağıdaki soğuk algınlığına benzer belirtiler ortaya çıkabilir:
- Yüksek ateş (38 derece ve üzeri)
- Kas ağrıları
- Yorgunluk, genel rahatsızlık hali
- Boğaz iltihabı
- Lenf bezi şişmesi (Boyunda, çene altında, koltuk altında veya kasıklarda hissedilebilir)
Dikkat: Toksoplazma, bağışıklık sistemi baskılanmış veya zayıflamış kişilerde hayati tehlikeye yol açacak belirtilere neden olabilir.
Hamilelerde Toksoplazma Belirtileri
Hamilelerde veya birkaç hafta içinde hamile kalacak olan kadınlarda görülen toksoplazma daha tehlikeli belirtilere yol açabilir. Hamilelik düşükle sonlanabilir.
Anne karnındaki bebeğe toksoplazma bulaşırsa, bebekte doğum esnasında veya birkaç yıl sonrasında aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:
- Beyin hasarı
- İşitme kaybı
- Görme problemleri
Toksoplazma Neden Olur?
Toksoplazma, “Toxoplasma gondii” isimli parazit mikrobun yol açtığı bir hastalıktır. Bu parazit, hasta kedilerin dışkısında veya hasta hayvanların etinde bulunur.
1) Nasıl Bulaşır?
Toksoplazma aşağıdaki şekillerde kişiye bulaşabilir:
- Meyve ve sebzeleri yıkamadan tüketmek
- Kedi dışkısı (gözle görülmeyecek kadar az miktarda bile olsa) ile kirlenmiş suları tüketmek
- Toprağa dokunduktan sonra veya kedi kumuna temas ettikten sonra elleri ağzın yakınlarına götürmek
- Çiğ, tütsülenmiş veya az pişmiş parazitli et tüketmek
- Parazitli bir eti doğrarken elleri veya mutfak malzemelerini kazara ağız yakınına götürmek
- Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri tüketmek
2) Toksoplazma Parazitinin Bazı Özellikleri
- Kedilere bulaştığında genellikle herhangi bir belirtiye neden olmaz, dolayısıyla bir kedinin hasta olup olmadığı görüntüsünden anlaşılmaz.
- Vücut dışında, suda veya toprakta aylar boyu yaşamını devam ettirebilir.
- İnsandan insana bulaşmaz.
- Emzirme yolu ile bebeğe bulaşmaz.
3) Hamilelikte Toksoplazma
Hamile kalmadan önceki son iki-üç hafta da dahil olmak üzere, gebeliğin ilk 15 haftasında anneye bulaşan toksoplazmanın bebeğe de sıçrama riski %10-15 dolaylarındadır. 26 – 28. haftadan itibaren bu risk %70’lere yükselir.
- Anne ilk kez toksoplazmaya yakalanmıyorsa, bebeğe bulaşmaz.
- Anne hamile kalmadan aylar önce toksoplazmaya yakalanmışsa, bebeğe bulaşmaz.
Toksoplazma Tedavisi
1) İlaç Tedavisi
Çoğu toksoplazma hastası aşağıdaki ilaçlarla tedavi edilmektedir:
- Pyrimethamine
- Sulfadiazine
- Folinik asit
Bu ilaçların genellikle en az 4-6 hafta süre ile kullanılması gerekmektedir. Bazı vakalarda bu ilaçların yerine sadece azithromycin de önerilebilmektedir.
Bağışıklık sistemi baskılanmış olan kişilerde ise trimethoprim ve sulfamethoxazole kullanılabilmektedir.
2) Hamilelerde Toksoplazma Tedavisi
Hamile iseniz ve toksoplazmaya ilk kez yakalanmışsanız, hamileliğiniz sonlanana kadar veya bebeğe toksoplazma geçmediği sürece spiramycin isimli antibiyotik önerilecektir. Spiramycin’in toksoplazmanın bebeğe bulaşma riskini azalttığı düşünülüyor.
Spiramycin’e rağmen toksoplazma bebeğe bulaşabilir. Bu durumda diğer şartlarda olduğu gibi sulfadiazine ve pyrimethamin tedavileri başlatılacaktır.
3) Bebeklerde Toksoplazma Tedavisi
Anne karnında iken toksoplazmaya yakalanan bebeğe de pyrimethamine ve sulfadiazine önerilecektir. Bu ilaçlar toksoplazmanın uzun vadede tehlikeli sonuçlara yol açması riskini azaltır, bir yıl süre ile kullanılmaları gerekebilir. Ancak bebek zaten zarar görmüş ise, bu ilaçlar ne yazık ki oluşan hasarı tedavi edememektedir.
4) Toksoplazmadan Korunma Yöntemleri
Mutfak Önerileri:
- Etlerinizi güzelce, tam pişirin.
- Birkaç gün boyunca dondurulmuş olan çiğ etin içindeki toksoplazma parazitlerinin büyük bölümü ölür.
- Özellikle hamile iseniz veya hamile kalmayı düşünüyorsanız, sadece pastörize edilmiş süt ve süt ürünleri kullanın.
- Meyve ve sebzeleri güzelce yıkamadan yemeyin.
- Ellerinizi ve mutfak malzemelerinizi güzelce yıkayarak temizleyin.
Genel Öneriler:
- Bahçe işleri ile uğraşırken eldiven kullanın.
- Hazır (işlenmiş) sular tüketin. Musluk suyu, kaynatılmadan içildiği zaman nadiren de olsa toksoplazmaya neden olabilir.
Kedi Bakıcılarına Öneriler:
- Kum oyun alanı varsa, tuvaletini yapmaması için, oyun oynamadığı sürece üzerini kapalı tutun.
- Kedinizi ticari ürünlerle besleyin. Çiğ etle beslerseniz toksoplazmaya yakalanma riski daha yüksek olur.
- Kumunu değiştirirken eldiven ve ağız maskesi takın. Sonrasında ellerinizi güzelce yıkayın.
- Daha küçük kedi tuvalet kabı kullanın.
- Sokak kedilerinin taşıyıcı olma riski daha yüksektir.