Afganistan'daki Taliban yetkililerinin, sadece gözlerinin görünmesini gerektiren bir kıyafet kuralına uymadıkları takdirde kadın gazetecileri ve genel olarak kadınları medya platformlarından men etme konusunda uyardığı bildirildi.
Basın özgürlüğü örgütü Afganistan Gazeteciler Merkezi (AFJC), uyarının Kabil'de gazetecilerle biraraya gelen Taliban'ın Fazileti Teşvik ve Ahlaksızlığı Önleme Bakanı Muhammed Halid Hanefi tarafından yapıldığını söyledi.
AFJC, internet sitesinde yaptığı açıklamada, bakanlık sözcüsü Abdül Gaffar Faruk'un toplantıda "tesettürlü kıyafet kuralına uymalarını, siyah kıyafetli ve peçeli kadınların yüzleri çoğunlukla kapalı, sadece gözleri görünür şekilde görünmelerini" tavsiye ettiğini aktardı.
Faruk ayrıca televizyon haber kanallarının "başörtüsü kuralına uymayan ya da yüzlerini tamamen kapatmayan" kadınlarla röportaj yapmaktan kaçınmalarını önerdi.
Açıklamada, "Hanefi, bu kurallara uyulmamasının Taliban lideri Hibatullah Akundzade tarafından kadınların medyada çalışmasının yasaklanmasına yol açabileceği uyarısında bulundu" ifadesi de yer aldı.
Bakanlık yetkilileri söz konusu toplantı ya da ayrıntıları hakkında henüz yorum yapmadı.
AFJC, Afgan medyasının durumu ve "zaten çalışmalarında önemli kısıtlamalarla karşı karşıya olan kadınların medyada çalışmasının yasaklanmasının olası yansımaları" konusunda "derin endişe" duyduğunu belirtti.
Hanefi'nin uyarısının, Taliban'ın halihazırda çoğu kadının eğitim, çalışma ve kamusal hayata erişimine kapsamlı kısıtlamalar getirdiği Afganistan'da kadınları medyadan nihai olarak uzaklaştırabileceği belirtildi.
AFJC yaptığı açıklamada, ülkedeki yerel medya çalışanlarının, Taliban'ın 2021'de iktidarı geri almasının ardından uygulamaya koyduğu bir dizi medya yönergesine sıkı sıkıya uymalarını gerektiren katı çalışma koşullarıyla mücadele ettiklerini kaydetti.
AFJC, mevcut yönergelerden bazılarının kadınların ulusal radyo ve televizyon istasyonlarında çalışmasını engellediğini, işyerlerinde "cinsiyete dayalı ayrımı" zorunlu kıldığını ve belirli vilayetlerde kadın seslerinin ve telefon görüşmelerinin yayınlanmasını yasakladığını bildirdi.
Taliban'ın yönetimi ele geçirmesinden sonra ofisini Afganistan dışına taşıyan AFJC, sahada çalışanları olduğunu ve yerel medya kuruluşlarıyla koordinasyon halinde olduğunu söylüyor.
Taliban, kadın oyuncuların yer aldığı televizyon dizilerini yasaklamıştı. Afganistan'da kadın haber sunucuları yayında, resmi olarak belirlenmiş bir "İslami başörtüsü" takmak zorunda.
'Cinsiyet ayrımcılığı'
Taliban, genç kızların altıncı sınıftan sonra eğitim almasını yasaklamıştı. Afgan kadın yardım çalışanlarının sağlık sektörü dışında Birleşmiş Milletler de dahil olmak üzere hükümet dışı insani yardım grupları için çalışması da yasaklandı. Afganistan'da kadınların halka açık parklara, spor salonlarına ve hamamlara gitmesine de izin verilmiyor.
Bir BM uzmanı, yayınladığı bir raporda Taliban'ın iktidarı ele geçirmesinden bu yana Afganistan'da kadınların ve kız çocuklarının durumunun "son derece kötüleştiği" ve "kabul edilemez acılara" neden olduğu uyarısında bulundu.
Afgan insan hakları özel raportörü Richard Bennett, Taliban'ı ve dış dünyayı "bu gerilemeyi durdurmak ve Afganlar'a umut vermek" için harekete geçmeye çağırdı.
"Kadınlar ve kız çocukları kamusal hayattan siliniyor, barışçı muhalefete müsamaha gösterilmiyor, şiddet ve şiddet tehdidi halkı kontrol etmek ve korku salmak için cezasızlıkla kullanılıyor" diyen Bennett, kız çocuklarının eğitimi ve kadın yardım çalışanlarına yönelik yasaklar konusunda "derin endişe" duyduğunu da söyledi.
Bennett ayrıca Taliban'ın emriyle, aralarında kadınların da bulunduğu Afganlar'ın, cinayet ve zina gibi suçlardan mahkum edilerek halka açık yerlerde infaz edilmelerini ve kırbaçlanmalarını kınadı.
Raporda, "cinsiyete dayalı ayrımcılığın kurumsallaşmış, sistematik ve yaygın doğasının benzersiz olduğu, cinsiyet zulmü seviyesine yükseldiği ve 'cinsiyet ayrımcılığı' olarak nitelendirilmeyi haklı çıkardığı" tespit edildi.
Raporun yayınlanmasından birkaç saat önce Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, sosyal medya platformu X'te, Bennett ve diğer Batılı eleştirmenlerin Afgan insan hakları konusunu "kötüye kullanmayı" bırakmaları ve bunun yerine dünyanın başka yerlerindeki hak ihlallerine odaklanmaları ve bunları durdurmaları gerektiğini söyledi.
Taliban, eleştirileri reddederek uyguladıkları yönetim biçimininn İslami şeriat ve Afgan kültürü ile uyumlu olduğunu savunuyor.