Her salgının ne kadar ölümcül olduğu, kişinin ona nasıl yakalanacağına, kişinin ne kadar hijyenik olduğuna ve tedavinin veya aşının ne kadar hızlı üretildiğine bağlıdır.
Koronavirüs salgını, son yıllarda meydana gelen uzun bir salgın listesindeki en yeni virüstür. Bunlar arasında 1918 İspanyol Gribi, şiddetli akut solunum sendromu ( SARS) ve Ebola virüsü bulunur.
İnsanlık bunların hepsinden kurtulmayı başardı. Bu hastalıkların ne kadar ölümcül olduğu sadece ölüm oranına değil, aynı zamanda kişinin nasıl yakalanabileceği, bir kişinin ne kadar hijyenik olduğu ve tedavinin veya aşının ne kadar hızlı üretildiği gibi diğer koşullara da bağlıdır.
Size daha net bir resim vermek için, Covıd-19’un diğer salgınlarla karşılaştırılması.
1918 İspanyol Gribi
Dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini enfekte etti ve onu en ölümcül grip salgını haline getirdi. Minnesota Üniverstetesi’ndeki pediatrik bir bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Mark Schleiss’e göre, “1918 İspanyol Gribi, 40 veya 50 yaşın altındaki çoğu insan için yeni bir hastalıktı ve ölüm oranı gerçekten yüksekti.
Bu süre zarfında, bilim adamlarının virüslerin hastalıkların nedeni olduğu hakkında hiçbir fikri yoktu. Ayrıca gribi önleyen veya tedavi eden antiviraller veya aşılar yoktu. İkincil enfeksiyonların tedavisi için antibiyotikler de yoktu.
Öyleyse yaşam koşullarını ekleyin, askerler virüsü tüm dünyaya taşıyorlardı ve insanların hijyenleri zayıftı ve kalabalık koşullarda yaşıyordu.
Birincil Semptomlar: Ateş, ağrı, bulantı, ishal
İlk tespit edildiğinde: Mart 1918
Dünya çapında vakıa sayısı: 500 milyon
Dünya çapında ölüm sayısı: 50 milyondan fazla
Nasıl bulaşır: Solunum damlacıkları
En çok etkilenen gruplar: 20 ile 40 yaş arasındaki sağlıklı yetişkinler
Mevcut aşı: Yok
Ne zaman sona erdi: Yaz 1919
Mevsimsel Grip
Sonunda grip şiddetini kontrol etmek için aşılar ve antiviral ilaçlar geliştirildi. İnsanlar daha önce grip geçirdiğinden artık bağışıklık gelişti. Covıd-19 virüsü ise yeni bir virüs ve insanların bağışıklığı yok ve şimdiye kadar mevsimsel gripten daha ölümcül ve bulaşıcı görünüyor.
Birincil Semptomlar: Öksürük, boğaz ağrısı, ateş, yorgunluk
Dünya çapında vakıa sayısı: Nüfusun yüzde 9’u veya yaklaşık 1 milyar enfeksiyon
Dünya çapında ölüm sayısı: 291.000 ile 646.000 arasında
Nasıl bulaşır: Solunum damlacıkları
En çok etkilenen gruplar: Bağışıklık sistemleri tehlikeli olanlar, yaşlı yetişkinler
Mevcut tedaviler: Antiviral ilaçlar
Mevcut aşılar: Birçok
Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS)
Bu aslında Çin kaynaklı bir başka koronavirüs türüdür. Sars virüsü de hasta olan insanlarla yakın temas halinde olunduğunda bulaşıyordu. SARS’IN “insan popülasyonunda kalıcı olmaya uygunluğu” yoktu. Bu belki de kolayca yayılan ve insan vücudunda gelişebilen Covıd-19 ile en büyük farkıdır.
Birincil Semptomlar: Öksürük, ateş, solunum semptomları, halsizlik
İlk tespit edildiğinde: Kasım 2002 Çin’in Guandong eyaleti
Dünya çapında vakıa sayısı: 29 ülkede 8.098 vakıa
Dünya çapında ölüm sayısı: 774, yüzde 15 ölüm oranı
Nasıl bulaşır: Solunum damlacıkları, yüzeyler
En çok etkilenen gruplar: 60 yaş ve üstü hastalar
Mevcut tedaviler: Yok, bazı hastalar için steroidler ve antiviral ilaçlar etkili olduğu kanıtlanmıştır
Mevcut aşılar: Birçok
Ne zaman sona erdi: Temmuz 2013
(H1N1) Grip Salgını
2009’da yeni bir grip türü oldu ve insanları paniğe dönüştürdü çünkü aşısı yoktu ve yeni virüs hızla yayılıyordu. Covıd-19 gibi, salgının başlangıcında herhangi bir bağışıklık yoktu.
Birincil Semptomlar: Öksürük, ateş, titreme, vücut ağrıları
İlk tespit edildiğinde: Ocak 2009’da Meksika’da
Dünya çapında vakıa sayısı: Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 24’ü
Dünya çapında ölüm sayısı: 284.000’den fazla
Nasıl bulaşır: Solunum damlacıkları, yüzeyler
En çok etkilenen gruplar: Çocuklar
Mevcut tedaviler: Antiviraller
Mevcut aşılar: Aşı kullanılmaya sunuldu Aralık 2009
Ne zaman sona erdi: Ağuston 2010
Ebola Virüsü
Son derece ölümcül Ebola enfekte olmuş insanların yüzde 50’sini öldürdü. Şiddetli semptomları, sağlık görevlilerinin enfekte olmuş kişilerle temas halinde olan kişileri hızlı bir şekilde tanımlamasını mümkün kıldı. Bu nedenle, daha çabuk izole edildi.
Birincil Semptomlar: Öksürük, ateş, halsizlik, vücut ağrıları, ishal ve kusma
İlk tespit edildiğinde: Aralık 2013 Gine
Dünya çapında vakıa sayısı: 10 ülkede
Dünya çapında ölüm sayısı: 11.325 ölüm
Nasıl bulaşır: Vücut sıvıları ve yakın temaslar
En çok etkilenen gruplar: Çocuklar
Mevcut tedaviler: Antiviraller
Mevcut aşılar: Yok
Ne zaman sona erdi: Mart 2016
Yeni Koronavirüs (Covıd-19)
Bu son koronavirüsün, enfekte olanların çoğunun sadece hafif semptomları olduğu veya asemptomatik olduğu düşüncesiyle, başlangıçta düşünüldüğünden daha az ölümcül olduğu tahmin edilmektedir.
Bu hala devam eden bir sağlık krizi olduğundan dolayı, ölüm oranı tam olarak bilinmiyor.
Birincil Semptomlar: Öksürük, ateş, nefes darlığı
İlk tespit edildiğinde: Aralık 2019 Wuhan, Çin
Dünya çapında vakıa sayısı: 127.000’den fazla, 17 Mart 2020
Dünya çapında ölüm sayısı: 4.700’den fazla, 17 Mart 2020 itibariyle
Nasıl bulaşır: Dışkı ve diğer vücut salgıları ile birlikte solunum damlacıkları
En çok etkilenen gruplar: Altta yatan sağlık koşulları olan 65 yaş üstü yetişkinler
Mevcut tedaviler: 17 Mart 2020’den itibaren yoktur. Hastalara semptomları hafifletmek için ağrı kesiciler, ikincil bakteriyel pnömani için antibiyotikler verilir.
Mevcut aşılar: 17 Mart 2020 itibariyle hiçbiri
Ne zaman sona erdi: Devam ediyor