Genital herpes, cinsellikle bulaşan bir enfeksiyondur (STI). Genital herpes çoğu zaman vajinal, oral yahut anal seks yapılarak yayılır. 14-49 yaşları arasındaki 5 kadından birinde genital herpes var. Herpes için iyileşme yöntemi bulunmamaktadır. Ancak salgınları engellemek ve eşinize genital herpes geçme tehlikenizi hafifletmek için ilaç alabilirsiniz.
Genital herpes, tip 1 (HSV-1) ve tip 2 (HSV-2) herpes simpleks virüslerinin sebep olduğu bir STI’dır. HSV-1 ve HSV-2 aynı belirtilere sebep olur, her ikisi de bulaşıcıdır ve aynı ilaçla iyileştirilir. Ama bazı açılardan farklılar:
- HSV-1, ekseriyetle uçuk yahut “ateş kabarcıkları” ismindeki ağız ve dudak iltihaplarına sebep olur. Semptomlar çoğu zaman genital uçuktan daha hafiftir ve daha az salgın yaşayabilme ihtimaliniz vardır. Oral seks esnasında genital alana sirayet edebilir ve genital uçuklara sebep oluşturabilir. HSV-1 genital alana yayılırsa şimdiye kadar HSV-1’dir.
- HSV-2 , genital herpesin en çok görülen sebebidir. Vajinal, oral yahut anal seks yoluyla yayılır. HSV-2 oral seks esnasında ağza sirayet edebilir. HSV-2 oral seks esnasında ağza yahut dudaklara yayılırsa, gine de HSV-2’dir.
Genital herpes kimlerde görülür?
Genital herpes kadınlarda erkeklerden daha fazladır. 14-49 yaş arası her 5 kadından birinde genital herpes vardır, bu orantı 14-49 yaş arası her 10 erkekten bir tanesidir. 3
Bir kadının anatomisi (bedeni), onu erkeklerden daha fazla genital herpes tehlikesi altına sokar. Vajinal dokudaki küçük yırtıklar, genital herpes yapılanmasını kolaylaştırabilir.
Genital herpes bunun yanı sıra Afrikalı-Amerikalı kadınlarda çok daha fazladır. 14 ile 49 yaşları arasındaki her 2 Afrikalı-Amerikalı kadından biri, genital herpes’e sebep olan HSV-2 ile enfekte.
Genital uçuk nasıl olur?
Genital herpes şu yollarla yayılır:
- Vajinal, oral yahut anal seks. Herpes virüsü çoğu zaman açık yaralarla kontak yoluyla yayılır. Ancak herhangi bir semptom yahut yarası olmayan birinden uçuk da alabilirsiniz.
- Genital dokunma
- Anneden bebeğine doğum
- Bebek açık bir yaraya dokunursa emzirme
Ağzımdaki uçuk, genital herpes olduğum manasına mı gelir?
Hayır, ağzınızda uçuk, çoğu zaman herpes simpleks virüsü tip 1 (HSV-1) olduğu manasına gelir. HSV-1’i birini öperek yahut HSV-1 olan biriyle mutfak eşyaları, havlular, jilet yahut ruj paylaşarak elde edebilirsiniz.
HSV-1, HSV-2’ye (cinsel ilişkiyle yayılan genital uçuk çeşidi) dönüşemez, ancak HSV-2’li birine oral seks yaparsanız ağzınızda HSV-2’den uçuk meydana gelebilir. HSV-1 yahut HSV-2’nin sebep olduğu uçuk bulaşıcıdır. Açık bir yaraya dokunursanız ve ardından bedeninizin başka bir yerine dokunursanız, bunu başka insanlara yahut bedeninizin başka kısımlarına yayabilirsiniz. Bu, uçuğunuz varsa ve birine oral seks yaparsanız, o insanın cinsel uzuvlarında herpes virüsü kapacağı manasına gelir.
Uçuğunuza muhtemel ölçüde dokunmaktan kaçının. Uçuğunuza dokunursanız, enfeksiyonun bedeninizin başka kısımlarına yahut başka insanlara yayılmasını engellemek için ellerinizi hemen yıkayınız.
Genital herpes ve genital siğiller arasındaki fark nedir?
Hem genital herpes üstelik de genital siğiller STI’lardır, ciltten cilde kontak yoluyla yayılır ve bir virüsün sebep olduğu rahatsızlıklardır. Ancak genital herpes ve genital siğillere sebep olan virüsler değişiktir:
- Herpes simpleks virüsü (HSV), genital herpes’e sebep olan virüstür.
- İnsan papilloma virüsü (HPV), genital siğillere sebep olan virüstür.
Ne genital herpes ne de genital siğillerin iyileşme yöntemi bulunmamaktadır. Ancak, farklı ilaçlar, herpes belirtilerini yönetmeye ve genital siğillere sebep olabilen HPV enfeksiyonlarının komplikasyonlarını tedavi etmeye yardım edebilir.
Genital herpes belirtileri nelerdir?
Genital herpes olan çoğu bayan, sahip olduklarını bilmez. Ancak, ilk genital herpes salgınında belirtiler yaşarsanız, bunlar aşırı olabilir. Genital herpes, HIV’li kadınlar gibi immün sistemi düzenli çalışmayan insanlarda bile aşırı ve maksimum olabilir.
Herpes virüsü olan biriyle cinsel temastan bir iki gün sonra, virüsün ağzınızda yahut vajinanızda olduğu gibi bedeninize girdiği yerde yaralar (kabarcıklara dönüşebilen küçük kırmızı yumrular) meydana gelebilir. Bazı kadınlar hafif yaraları böcek ısırıklarıyla yahut başka bir şeyle karıştırabilir. Bir iki gün sonra yaralar kabuklanır ve ardından iz bırakmadan iyileşir. Kimi zaman, ilk salgından sonraysa 2. bir yara grubu görülür ve belirtiler tekrar meydana gelebilir.
Genital herpesin ilk semptomları çoğu zaman uçuk olan biriyle cinsel ilişkiye girdikten 2 ila 12 gün sonra görülür. Semptomlar 2 ila dört hafta sürebilir. Genital herpesin başka erken semptomları de vardır:
- Karında baskı duygusu
- Ateş dahil grip benzeri belirtiler
- Genital yahut anal yerde kaşıntı yahut yanma duygusu
- Bacaklarda, kalçalarda yahut genital yerde ağrı
- Şişmiş bezler
- Sıra dışı vajinal sızıntı
Herhangi bir genital herpes belirtiniz varsa, bir hekime yahut hemşireye görünün.
Genital herpes nasıl tespit edilmektedir?
Genellikle, hekiminiz genital herpes’i görünür yaralara bakarak teşhis edebilir. Hekiminiz yahut hemşireniz bunun yanı sıra bir laboratuarda test etmek için yaradan sıvı bir numune almak için pamuklu çubuk kullanabilir.
Genital herpes, bilhassa salgınlar arasında teşhis edilmesi zor olabilir. Herpes virüsüne karşı antikor arayan kan testleri, kadınlarda semptomsuz yahut salgınlar arasında herpes teşhisine yardım edebilir.
Bir Pap testi olan değil genital herpes tespit etmek için kullanılan.
Genital herpes nasıl iyileştirilir?
Herpesin iyileşme yöntemi bulunmamaktadır. Ancak antiviral ilaçlar, ilacı aldığınız müddet süresince salgınları engelleyebilir yahut kısaltabilir. Bunun yanı sıra, herpes için günlük baskılayıcı tedavi (mesela, antiviral ilaçların günlük kullanımı) enfeksiyonu partnerinize yayma şansınızı azaltır.
Hekiminiz size ya salgın belirtilerini gördükten sonraysa almanız için antiviral ilaç verecektir veyahut salgınları bloke etmeye çalışmak için sistemli bir şekilde alacaktır. Tedavi alternatifleri için hekiminizle konuşun.
Salgınlar esnasında, iyileşmeyi hızlandırmak ve uçuğun bedeninizin başka kısımlarına yahut başka insanlara yayılmasını engellemek için aşağıdaki adımları çıkartabilirsiniz:
- Yaraları temiz ve kuru tutun.
- Yaralara dokunmamaya çalışın.
- Yaralarla herhangi bir temastan sonra ellerinizi yıkayınız.
- Belirtileri ilk fark ettiğiniz andan yaralar iyileşene kadar her türlü cinsel temastan kaçının.
Genital herpes geri gelebilir mi?
Evet. Genital herpes belirtileri gelip gidebilir, ancak virüs, enfeksiyonun bütün semptomları geçince bile bedeninizin içerisinde kalır. Virüs zaman zaman “aktif” duruma gelir ve bir salgına sebep olur. Bazı insanlarda sadece bir yahut 2 defa salgın görülür. Başka kişiler bir yıl içerisinde dört yahut 5 salgın yaşayabilir. Zaman içerisinde salgınlar çoğu zaman daha seyrek olur ve daha az şiddetlidir.
Uzmanlar, virüsün aktif duruma gelmesine neyin neden olduğunu bilmiyorlar. Bazı kadınlar, virüsün hasta olduklarında, depresyon altındayken, güneşte yahut regl zamanlarında geri geldiğini dile getiriyor.
Genital uçuğum varsa ne yapmalıyım?
Genital herpesiniz varsa:
- Test ve iyileşmek için olası olan en kısa zaman içinde bir hekime yahut hemşireye görünün .
- Bütün ilacı al. Semptomlar geçse bile, bütün antiviral ilaçları bitirmeniz gerekmektedir.
- Seks partnerinize / partnerlerinize söyleyin, böylelikle icabında test yapılabilir ve tedavi edilebilirler.
- Genital herpes tedavisi görürken yahut salgın yaşarken herhangi bir cinsel temastan kaçının .
- Genital herpesin ömür boyu süren bir hastalık olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Uzun zaman genital herpes salgını yaşamamış olunsa dahi, virüsü gine de istediğiniz zaman başka bir insana geçirebilirsiniz. Virüsün başka birine geçmesini nasıl önleyeceğiniz hususunda hekiminiz yahut hemşirenizle konuşun.
Genital herpes gebeliği nasıl etkiler?
- Hamilelik esnasında genital uçuk alırsanız, doğum esnasında bebeğinize genital uçuk bulaştırabilirsiniz.
- Hamilelikten evvel genital uçuk geçirdiyseniz, bebeğiniz hala uçuk alma tehlikesi altındadır, ancak risk daha düşüktür.
Genital herpes olan çoğu kadının sağlıklı bebekleri vardır. Ancak annelerinden uçuk alan bebeklerin yeni doğmuş uçuğu vardır. Yeni doğmuş herpes, yeni doğmuş bir bebekte beyin zararı, göz sorunları ve üstelik ölüm gibi problemlere neden olan önemli görülen bir olaydır.
Hamile kadınlar genital herpes ilacı alabilir mi?
Bilim adamları, genital herpes için bütün antiviral ilaçların hamile kadınlar için güvenilir var mı yok mu diye bilmiyorlar. Hamileyseniz, salgın yaşamıyor olunsa dahi hekiminize yahut hemşirenize genital uçuklarınız olduğunu söylediğinizden emin olmanız gerekir.
Genital herpesim varsa emzirebilir miyim?
Evet, genital uçuklarınız varsa emzirebilirsiniz, ancak göğsünüzde uçuk varsa değil. Genital herpesiniz varsa, enfeksiyonu meme başınız ve areolanız da dahil olmak suretiyle göğsünüzün herhangi bir yerine yaymak muhtemeldir.
Göğüslerinizden birinde yahut her ikisinde genital herpes yarası varsa:
- Bebeğiniz yahut pompalama ekipmanı uçuk ağrısına kontak etmediği sürece emzirmeye devam edebilirsiniz.
- Yaralı memeden emzirmeyin. Uçuk, yaralarla kontak yoluyla yayılır ve yeni doğmuş bir bebek için riskli olabilir.
- Sütünüzü yaralar iyileşene kadar göğüsten pompalayın yahut elle sağın. Pompalama, süt üretiminizi sürdürmenize yardım eder ve göğsünüzün aşırı dolmasını ve sızılı ağrılı olmasını engeller. Bebeğinize vereceğiniz sütünüzü başka bir beslenme için biberon içerisinde saklayabilirsiniz. Ancak pompalama esnasında pompanızın parçaları da yaralara kontak ederse, sütü atın.