Bugün Lev Trotskiy’in, Stalin'in bir ajanı tarafından suikastle katledilişinin 73. yıldönümü. Bu vesilesiyle, Trotskiy’in öldürülüşünü anmak için, aşağıda 1940 yılında Trotskist basında yer almış olan iki haberin görüntülerini yayımlıyoruz. İlk fotoğraf, Amerika’daki Sosyalist İşçi Partisi’nin gazetesi Socialist Appeal’de, 1940 yılının Mayıs ayında gerçekleştirilen ilk suikast girişiminden kısa bir süre sonra yayımlanmış olan bir haber manşetine ait. Meksikalı ünlü duvar ressamı David Alfaro Siqueiros'un katıldığı bu suikast girişimi, Trotskiy’in korumalarından biri olan Sheldon Harte’in kaçırılması ve öldürülmesiyle sonuçlanmış olsa da başarıya ulaşamadı. Bizzat Harte’ın bir Stalinist ajan olduğu yıllar sonra, bu operasyondan sorumlu GPU ajanı olan Leonid Eitingon tarafından ifşa edildi. Harte’in ajan olduğunu gösteren, aralarında bizzat Eitingon’a ait 1999 yılında yayımlanmış olan aşağıdaki alıntının da yer aldığı, bir dizi kaynak bulunmaktadır.
"Operasyon sırasında Sheldon’ın bir hain olduğu ortaya çıktı. Giriş kapısını açmış olmasına rağmen, odaya girildiğinde ne arşiv ne de Trotskiy’in kendisi oradaydı. Baskına katılanlar ateş açtıkları zaman Sheldon onlara bütün bunları biliyor olsaydım, bir Amerikalı olarak bu baskında yer almayı asla kabul etmezdim dedi. Bu davranışı, onun hemen orada ortadan kaldırılması kararının alınmasına neden oldu. Sheldon, Meksikalılar tarafından öldürüldü. "[1]
Daha yakın bir zamanda, Eitingon ailesinin bir üyesi ve London Review of Books’un editörü olan Mary Kay Wilmers tarafından yayımlanan, Eitingon ailesine ilişkin bir anı kitabı hem Harte’in oynadığı rolü hem de onun, kendi suçlarını örtbas etmek isteyen Stalinist ajanlar tarafından daha sonra öldürülmüş olduğunu teyit etmektedir. Wilmers, saldırıya katılmış olan KGB ajanı Yosif Griguleviç’in Harte’la ilgili şu sözlerini aktarıyor:
"Onunla ne yapacaktık? Sonuç olarak, onu gizlemek ve daha sonra yasadışı olarak Meksika’dan çıkarmak zorunda kalacaktık. Kısacası, sonu gelmeyen sorunlarla karşılaşacaktık! Kendinizi Siqueiros'un yerine koyun. Siqueiros, Moskova'ya, Bob Sheldon’ın kendilerine ihanet ettiğini belirten bir telgraf gönderdi ve bu nedenle onu boş bir dere yatağında vurdular. Moskova bize haini vurmamızı emretti. Biz de emri yerine getirdik."[2]
|Socialist Appeal, 1 Haziran 1940|
Sosyalist Appeal’de, Trotskiy’e 24 Mayıs’ta yapılan saldırının hemen ardından, 1 Haziran günü yayımlanan, Stalin Trotskiy’i Neden Öldürmek İstiyor? başlıklı makale şu cümlelerle sona eriyordu:
"Bu süper-mafyanın oluk oluk akıttığı kan, Kremlin’deki korku içindeki iblisin başına musallat olmuş olan bu heyulayı, Trotskiy ve Trotskizm heyulasını ortadan kaldıramamıştır ve kaldıramayacaktır.
Çünkü, Trotskiy, Ekim Devriminin yaşayan güçlerini ve onların diriliş vaadini temsil etmektedir.
Trotskiy’in sesi, dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca ezilen emekçinin özgün sesidir.
Trotskiy’in bayrağı, emperyalist savaşın akıttığı kana bulanmış kıtaların üzerinde dalgalanması gereken ve dalgalanacak olan dünya işçi devriminin bayrağıdır.
Stalin ve onun silahlı haydutları buna karşı hüküm süremezler ve süremeyecekler.
Dördüncü Enternasyonal, Trotskiy’le ya da Trotskiy’siz, bütün kararlılığıyla bunun sözünü vermektedir.”
Ne var ki, 73 yıl önce bugün, Stalin’in emrettiği ve Beria, Sudoplatov ve Eitingon tarafından uygulamaya konulan komplo, en nihayetinde, ilk girişimin başarısızlığa uğramasından sadece üç ay sonra, Trotskiy’in hayatına son vermeyi başardı. Ancak bugün bir avuç patolojik tarikat dışında, herkes Stalin’i tarihteki en iğrenç kişilerden olarak hatırlıyor? Öte yandan Trotskiy’in hatırası çok sayıda insana ilham kaynağı olmaya devam ediyor. Bu, düşüncelerin kaba kuvvet karşısındaki zaferinin bir kanıtıdır.
|Socialist Appeal’in 24 Ağustos 1940 tarihli sayısı|
[1] Christopher Andrew ve Vasili Mitrokhin: The Sword and the Shield: - The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB (Basic Books), 1999, s.87-88
[2] The Eitingons: A Twentieth-Century Story, Mary-Kay Wilmers, Verso, 2010, s. 304.
Alex Steiner
21 Ağustos 2013