Derebeylik
IX. yüzyıldan XVI. yüzyıla kadar Avrupa’da hüküm süren siyasî teşkilât derebeylik (feodalite) diye anılır. Derebeylik, bir derebeyi tarafından yönetilen küçük bir hükümdarlıktı. Toprak mülkiyeti esasına dayanırdı. Derebeyliklerde halk, köylü ve şehirli olmak üzere ikiye ayrılmıştı. Köylüler toprağa bağlı köle durumundaydılar. Burjuva denen şehirlilerse siyasetle uğraşmamak ve vergilerini vermek şartiyle hürdü.
Her derebeyinin ayrı bir arması, şatosu, bayrağı vardı. Bunlar belirli bir sayıda asker bulundururlardı. Her derebeyi daha büyük bir derebeyine veya bir krala bağlı olurdu. Büyük derebeyleri veya krallar gerektiği zaman onları savaşa çağırır, derebeyleri de askerlerini alarak savaşa giderdi. Derebeyleri bu kurala uymak zorundaydılar; yoksa, imparatora isyan etmiş sayılırlardı.
Haçlı seferleri sırasında çok sayıda derebeyi Avrupa topraklarından uzaklaştı. Çoğu yabancı ülkelerde öldü, bazıları da Orta Doğu’da yerleşti. Ateşli silâhların icadı küçük derebeylerinin varlığına tümüyle son verdi. Rönesans ile birlikte derebeylik teşkilâtı zayıflamaya, bozulmaya başladı. Sonraları mutlak devletlerin kurulmasıyla büsbütün ortadan kalktı.