Tarif ve Genel Bilgiler:Beyin anevrizmaları, beyin içindeki atardamar ağının, ekseriyetle çatallaşma noktalarındaki balonlaşmalarıdır ve damar ağını gösteren sinemalarda (anjiyografi) koldaki çilek' gibisi imaj verirler. Her yüz bireyden 5 ila 6'sı beyninde anevrizma barındırmaktır ve her 100.000 bireyden 10-20'sinde ise anevrizma yırtılmasına bağlı beyin kanaması görülmektedir. Anevrizmalar, beyaz ırkta, bayanlarda ve elli yaş üzerinde daha sık görülmekte olup, birtakım hastalıklarla da (Ehler Danlos, Marfan sendromu, Polikistik böbrek hastalığı, v.b) bağlıdır. Ayrıyeten, sistemik yüksek tansiyon, sigara ve kokain kullanımı anevrizma oluşumunu hızlandırmaktadır.
Yakınmalar ve Teşhis:Anevrizmalar, beyin içinde bulundukları pozisyona ve boyutlarına nazaran üç değişik halde bulgu verebilirler; Yırtılmadan kitle tesiri yaparak, yırtılmadan pıhtı atıp damar tıkanıklığına neden olarak ve yırtılıp beyin içi kanama yaparak. Bilhassa çapı 10 mm ve üzerindeki anevrizmalarda yırtılma ihtimali daha fazladır. Hastalar, sıklıkla idman sırasında iken (tuvalette ıkınırken, performans gerektiren işler yaparken, cinsel alaka sırasında) anevrizma yırtılması oluşur ve ekseriyetle çok şiddetli bir baş ağrısı meydana gelir. Bulantı, kusma, dengesizlik, bir beden yarısında güçsüzlük, görme kaybı, şuur bulanıklığı/kaybı da bu tabloya sıklıkla eşlik eder ve hastaların yaklaşık %15'i şimdi hastaneye götürülemeden kaybedilirler. Beyin bilgisayarlı tomografi (BT) tetkiki %95 olguda kanamayı gösterir. BT ile teşhis konamayan az sayıda olguda ise, lomber ponksiyon (belden beyin omurilik sıvısı alınması süreci) yapılarak beyin kanaması teşhis edilir. Anevrizmanın boyutunu ve üç boyutlu yerleşimini anlamak için bilhassa dev anevrizmalarda (25 mm'den büyük) MR tetkiki de yapılabilir. Anevrizmanın, beyin damar ağı içindeki yerleşimini belirlemek içinse kasık damarından girilerek anjiyografi (DSA) ya da son yıllarda tercih edilen ve DSA'nın yerini büyük ölçüde almış olan BT-anjiyografi yapılır.
Tedavi: Anevrizma yırtılması tıbben acil bir durumdur. Yüksek bir mevt ve sakat kalma oranı olan bu olayda, hastaların genel tıbbi durumları düzenlendikten sonra acil olarak ameliyat edilmeleri gereklidir. Altın standart tedavi, mikrocerrahi yollar kullanılarak, anevrizma boynunun kliplenmesi (mandallanması) ve böylelikle beyin atardamar ağından izole edilmesidir. Son 10-15 yıldır uygulanan endovasküler koilleme (kasık damarından girerek anevrizmanın içini doldurma) tekniğinin ise uzun periyot sonuçları bilinmemekte ve beyin içinde oluşmuş pıhtı formundaki kanamaları bu usulle çıkarmak mümkün olamamaktadır. Anevrizma cerrahisi, tecrübeli bir cerrahi ve anestezi grubu tarafından yapılmalı ve ameliyat sonrası ağır bakım dayanağı sağlanmalıdır.