Carlo Collodi Pinokyo
Bir ağaç parçası Geppetto Usta’nın ellerinde bir kuklaya dönüşür. Geppetto fakir bir ustadır. Ama Pinokyo için ekmekten bir şapka, kâğıttan bir elbise ve ceketi satıp bir alfabe alır. Pinokyo’nun okula gidip iyi bir çocuk olması tek isteğidir. Pinokyo ise keşfetmek arzusuyla insanların açgözlülüğü ve hırslarından fazlasıyla nasibini alacaktır. Gerçek bir çocuk olmak için ise iyi kalmak zorunda kalacaktır.
Pinokyo, Usta ona ayaklarını verdikten sonra koşmaya başlar. Okula gitmesi gerekirken yaramazlıklarının açtığı bir maceranın içerisinde kendisini bulur. Bu macera Pinokyo’yu aramaya çıkan Geppetto içinde durdurulmaz bir şekilde kendisini çeker.
Pinokyo bir sirk kumpanyasının içerisinde bulur. Burada kuklaların yakılma tehlikesi için kendisini sahneye atar. Ve onların kurtarılmasını sağlar. Beş altın para alır. Yolda yürürken kedi ve tilki ile karşılaşırlar. Pinokyo’ya:
‘’Altını bir yere dikersen bir altın ağacı çıkar.’’ Diyerek bir hana götürürler. Yerler, içerler. Sabah olunca Pinokyo’yu hesap bekliyordur. Pinokyo hesabı ödedikten sonra iki haydut tarafından kaçırılır. Pinokyo birinin elini koparır.(Kitabın tek zayıf yönü koparma, öldürme, yutma gibi çocuk kitabı için uygun olmayan ögeler barındırmasıdır.) Yere bir pati düşer. Bu haydutların gizemi kitabın diğer sayfalarında okuru beklemektedir.
Yaramaz bir kukla için yaşam maceralarla doludur. Pinokyo her gördüğü kadından peri olarak bahseder. Sonrasında onu gerçek bir çocuk yapacak olan perilerin ismi anne olacaktır. Geppetto ailesinden hiç bahsedilmeyen sadece bir kukla yapıp onunla Dünya’yı dolaşmak isteyen bir ustadır. Yazarın kuklaya bağlanışı çocuksuz bir babanın çocuk hasretini Pinokyo’nun bütün yaramazlıklarına ve kendisinin fakirliğine rağmen bir odun parçasına kendisini adaması çok samimidir.
Geppetto Pinokyo’yu aramayı koyulur. Bir sandal yapıp açılır. Kendisini bir köpek balığının karnında bulur. Burada hapsolur. Pinokyo pek çok macera atlatarak astım hastası olan köpek balığının karnında uyuduğunda çıkarlar. Pinokyo hastanede yatan onu haydutların astığı yerde yardım eden bir perinin hasta olduğunu öğrenir. Pinokyo’nu bir seçin yapması gerekmektedir. Kazandığı paraya elbise alacaktır ya da ona yardım edecektir. Gerçek bir çocuk ancak iyilik yaparak olabilir.
Bu Dünya’nın içerisinde küçük bir odun parçası için dahi çok zordur. Yaşamın karmaşıklığı ve insanların arasında bir yolculukta dostlarını tanımak ve iyilik yapmakla kendi tercihleri arasında bir macera bekleyecektir.
Arkadaşlarda çok etkilidir. Pinokyo’nun bir okul arkadaşıyla Oyuncaklar Dünya’sına gidip okulun olmadığı bir maceraya tutunmaları ve arkadaşlarının birini öldürülmesinden dolayı jandarma tarafından tutuklanmasını yaşar. Beş ay sonra eşeğe dönüşür. Sonrasında eşek olarak bir sirke satılır. Derisinden bir davul yapmak isteyen biri tarafından iş yapamayacak duruma gelince alınır. Kukla olmanın önemini eşek olduğunda fark eder. Denize atılınca yeniden kuklaya dönüşür.
Pinokyo kitabı iyiliğin övüldüğü ve iyiliğin iyilikle ödüllendirildiği başarılı bir roman olarak değerlendirilmelidir. Macera ve hiç düşmeyen akıcılığı yaşam karşısında sürprizlerle ve doğanın içerisinde ki dönüşüm yıllar geçerken bir yaz bir kış gibi kendini hissettirmektedir. Tek bir odun parçasının bile pek çok insana iyi bir ustanın ellerinde iyilikle Dünya’yı değiştirebileceğini göstermektedir. Pinokyo’nun mücadelesi ve karakterlerdeki hayvanlarla kurulan bağlar yalnız yaşayan insanlarda ailenin önemini vurguladığı, her şeye rağmen değer bir mücadelenin vurgusunu yapmaktadır. Pinokyo için gerçek bir çocuk olmak Geppetto’nun sağlıklı bir şekilde onun yanındayken mümkün oluyor. Çocukluğun değeri bir ustanın yanındayken iyilikle aşılmış bir geçmişin sonrasında mutluluğu tatmasını sağlıyor. Bu da gerçek emek ve fedakârlıkla aşılabilmektedir. Bu fedakârlığın bedeli bütün yaşamını kaybetmek bile olabilirken kötü insan olmanın da bedeli hafif değildir.
Yazar: Şeyhzade Bilgin