Başta Persler, Asurlular, Babilliler, Hintliler ve Mısırlılar olmak üzere Doğu dünyası Yunanlıların görüşleri herkes tarafından bilinmektedir. Literatürleri aracılığıyla bu konudaki düşüncelerini uzun uzadıya detaylandırdılar ve gerçekten de, Doğu'da bulunan Asya "barbarları" hakkındaki duygularını ayrıntılı olarak seçebileceğimiz çok çeşitli bir veri setine sahip olmamız kesinlikle çok ilginç. Yunan dünyasından.
Ancak İskender'in fetihlerinden önce ve çevresinde henüz rastlamadım. herhangi bir şey bu Doğu halklarının Yunanlılar hakkında ne düşündüklerine dair herhangi bir belirgin fikri elde edebileceğiz. Örneğin Persler Yunanlıları çok iyi tanırlardı ama onlar hakkında ne düşündüklerini bilmiyoruz. Yine de, sahip olduğumuz antik Pers kimliği, büyük ölçüde antik Yunan dünyasının yazarlarından gelmektedir.
"Antik" derken muhtemelen MÖ 800'den MÖ 100'e kadar olan dönemi düşündüğümü unutmamak gerekir. Bu dönemden sonra, Yahudilerin ve diğer halkların yazılarından pek çok veri elde edilir, ancak bundan önceki dönem hakkında hiçbir şey bilmiyorum.
MÖ 3. yüzyılın başlarında yerli bir Babil olan Berossus'un bir Babil tarihi ve kesinlikle başka şeyler yazmış gibi görünmesi önemlidir, ancak eserinde Yunanlılarla ilgili herhangi bir parçanın farkında değilim. Manetho bir başka iyi örnek, yüzyıllar sonra Josephus'un yazılarından gayet iyi bildiğimiz gibi Yahudiler hakkındaki görüşlerini paylaşmış gibi görünüyor, ancak Avrupa ile ilgili hiçbir şey hakkında hiçbir şey yok.
Doğu edebiyatında Avrupa'da yatan dünyaya dair bir dereceye kadar ürkütücü bir sessizlik hakimdir. Bir yanda, Doğu'nun antik dünyası üzerine büyük kompozisyonlar oluşturan, pek çok örf ve adetlerini, karakterlerini, yönetimlerini, ayinlerini ve ilginç görünen her şeyi detaylandıran Yunanlılar var ve kesinlikle Yunanlılar çok ilgilendiler. Asya dünyasında.
Herodot'un Tarihleri, dünyanın çeşitli geleneklerine olan büyük ilgisi nedeniyle, ilk etnografik bir çalışma olarak bile etiketlenebilir. Yunanlılar, Asya halklarından oldukça etkilenmişlerdi (o zamanlar, yanılmıyorsam, İran'ın kendisi, Mezoptamia, Hindistan gibi Ahameniş İmparatorluğu'nun tüm bölümlerini büyük ölçüde kapsıyordu). Başka bir yazar da benzer olan Ctesias'tır ve bir de Aristoxenus (Aristoteles'in öğrencisi) vardır ve bize Sokrates'in Hintli bir filozof tarafından azarlandığı ilginç bir anekdot anlatır, görünüşe göre onun Brahminlerle ilgili bilgileri varmış gibi görünmektedir. Yazılarında Doğu halklarına sayısız göndermeler bulduğumuz Platon ve Aristoteles'in kendisi de vardır.
Yine de, Doğu halklarının kendileri Yunanlılar hakkında ne düşünüyordu? Onları merak ettiler mi? Kendilerinde olağandışı bir şey buldular mı? Gelenekleri hakkında ne düşünüyorlardı? Dinleri ve kadınları hakkında ne düşünüyorlardı? Ve daha da önemlisi, son derece tuhaf bir şey gibi görünmesi gereken demokrasileri hakkında ne düşünüyorlardı? Yunanlılar hakkında en "barbarca" ne buldular?
Bu konuda sahip olduğumuz tüm veriler, Doğu halklarının yoğun bir şekilde Helenleştiği bir zamandan geldiğini düşünüyorum ve bu nedenle, "mucize" oranının önemli ölçüde daha az olduğunu düşünüyorum. Bu yüzden MÖ 800'den 100'e kadar olan dönemi seçtim. Elbette MÖ 800'den önce Hititler ve Asurluların yazılarında Yunanlılara atıflar ihmal edilebilecek kadar az değildir. Gerçekten de, bu yüzyılın pek çok bilgini tarafından Yahudileri bu kadar rahatsız eden ünlü "Filistinler" Yunanlıların kendileri olabilir. Yine de orada bile, pek önemli bulmuyoruz.
Böylece soru bir kez daha olabildiğince basit bir şekilde ifade edilebilir: Yunanlıların Doğu hakkında söyleyecek çok şeyi vardı, Doğu ne dedi? Hiç bir şey söylediler mi?
Bu soru burada periyodik olarak çeşitli şekillerde sorulur. Görünüşe göre sorun, Pers imparatorluklarının (Ahameniş, Part, Sasani) edebiyatının hiçbirinin günümüze ulaşmamış olmasıdır. Varsa, Müslümanların fethinden sonra tamamen yok edildi. Biri beni yanıltırsa sevinirim, ama araştırmam, İslam öncesi Fars edebiyatının hayatta kalmadığını gösteriyor. Hiçbiri.
Bu nedenle, Pers imparatorlukları hakkındaki bilgilerimiz bile çoğunlukla Yunan kaynaklarına (ve tabii ki arkeolojiye) dayanmaktadır. Ancak Yahudilerin Makedonya fetihlerinden sonra Yunanlılar hakkında ne düşündüklerini (İncil'in ilgili kitaplarından) biliyoruz. Bu iki kültür, Yunan ve Yahudi bir anlamda şanslı: edebiyatları hayatta kaldı.