2019’un Şubat ayında, Büyük Piramit’in orijinal kasasının büyük bir bloğu, 1872’de Mısır’dan İskoçya Kraliyet Astronomu Charles Piazzi Smyth tarafından getirildiğinden bu yana ilk kez Edinburgh’daki İskoçya Ulusal Müzesi’nde sergilenmeye başlandı. Bu blok, Kral Khufu tarafından MÖ 2550 civarında inşa edilen ve Mısır dışında halka sergilenecek olan Büyük Piramit’in tek kaplama taşıdır (Mısır hükümetinin İskoç müzesinin taş haklarına itiraz ettiği bildirildi ama müze, uygun izinlere ve belgelere sahip olduğunu iddia ediyor).
Bugün Büyük Piramit’i ziyaret ettiğinizde, anıtı orijinal haliyle görmediğinizi hatırlamak önemlidir; piramit zamanla değişmemiş görünebilir, ama ilk inşa edildiği zaman çok daha görkemliydi. İlk inşa edildiğinde, yükselen büyük kireçtaşı blokları – bugün biraz pürüzlü bir görünüm veren – düz bir ince beyaz kireçtaşı tabakasıyla gizlenmişti. Bu katman piramidin çekirdeğini gizledi ve yüzeyine güneş ışığında parıldayan beyaz, mükemmel, eğimli, pürüzsüz bir yüzey sağladı: Merdiven yerine cennete giden bir rampa (ÇN: Led Zeppelin’in Stairway to Heaven şarkısındaki gibi).
Mısırlılar, piramidin hemen güneyinde, Giza’da Büyük Piramit’in çekirdeği için kireç taşını çıkardı. Piramidin benzersiz mükemmelliğine dair sık sık tekrarlanan iddialara rağmen, bu bloklar çeşitli boyutlarda gelir ve bazıları aralarındaki boşluklar alçı harcı ile doldurulmuş ve oldukça pürüzlüdür. Keşif sondajı ayrıca kum dolu boşlukları da ortaya çıkardı. Keops kalite istiyordu, ancak özellikle kimsenin göremeyeceği yerlerde zamandan kazanmak için köşeleri kesmekten çekinmiyordu.
Çekirdekten farklı olarak, dış kasa mükemmel olmalıydı. Bu, daha yüksek kalitede ince kireçtaşı gerektiriyordu. Mısırlılar bunu Nil’in karşı tarafındaki Giza’nın güneydoğusundaki Tura taş ocaklarından sağladılar. Bilim adamları, 67.390 metreküp ince Tura kireçtaşının yalnızca Büyük Piramit için çıkarıldığını tahmin ediyor. Tepelerden kesildikten sonra, Mısırlılar bu kabaca yontulmuş blokları Nil boyunca Giza’ya taşıdılar ve onları konumlarına taşıdılar; ancak daha sonra işçiler blokları muhtemelen piramidin tepesinden aşağıya doğru düzeltti.
MÖ 5. yüzyılda Giza’yı ziyaret eden Herodotus ve MÖ 1. yüzyılda Diodorus Siculus – her ikisi de Yunan tarihçileri – kasa taşlarına oyulmuş bir yazıt anlatıyor. Bu, onlara biraz mantıksız bir şekilde söylendi, Mısırlıların işçilere turp, soğan ve sarımsak sağlamak için 1.600 gümüş yetenek harcadıkları kaydedildi. MS 12. yüzyıla hızla ilerledi ve Arap bilgin Abd al-Latif de piramidi kaplayan yazıtlar gördü. Ne yazık ki, bu yazarların hiçbiri kasa taşlarının yazıtlarını okuyamadığı için, gerçekte ne söylediklerinden emin olamayız. Büyük olasılıkla, yazıtlar eski restorasyon çalışmalarını ölümsüzleştirdi veya merhum krala adaklar kaydetti. Eski turistlerin bıraktığı grafiti bile olabilirler.
Abd al-Latif Büyük Piramidi ziyaret ettiğinde, dış kaplamasının çoğu yerinde kaldığını, ancak Kahire’nin inşaatları için başka piramitlerden de taşların koparılarak taşındığını yazıyor. Bu süreç yüzyıllar sonra Büyük Piramit de yenene kadar devam etti. Yine de, Büyük Piramit’in hemen yanındaki Kefren Piramidi‘nin zirvesine bakarsanız, orijinal ince beyaz kireçtaşından bazılarını görebilirsiniz. Zamanla matlaşan pürüzsüz ve eğimli yüzeyi bozulmadan kalır – bir zamanlar bütünün nasıl göründüğüne dair küçük bir ipucu.
Orta Çağ Kahire’sini veya Giza’yı çevreleyen köyleri keşfederken, gördüğünüz tuhaf ince kireçtaşı parçasının zemini döşerken, bir duvarı süslerken veya bir kapının lentosunu oluştururken bir zamanlar bir parçası olabileceğini düşünmek ilginçtir.
The pyramids at Giza looked very different when they were first built başlıklı yazıdan tercüme edilmiştir.