Azospermi Tedavisi Mümkün müdür?
Sıfır sperm sayısı olarak da bilinen azospermi, bir erkeğin semen sıvısında sperm olmadığında meydana gelen erkek fertilite sorunudur. Azospermi, tüm erkeklerin yaklaşık %5’inde bulunan ve kısırlığa neden olan yaygın bir faktördür.
Azospermi nedir?
Sperm, erkekten sağlanan ve doğurganlık için çok önemli olan hücrelerdir. Bir erkek vajinal geçide boşaldığında, spermler yumurtayı bulmak için fallop tüplerine gider. Sağlıklı ve sağlam bir sperm yumurtaya girdiğinde embriyonun oluşumu için ilk aşama olan döllenme gerçekleşir.
Detaylarıyla anlattık: Azospermi Nedir?
Azospermi, ejakülatta sperm olmama durumudur. Boşalmadan çok az bir süre önce sperm, semen adı verilen bir sıvı ile karıştırılır. Gebeliğin oluşması için, erkeklerin belli bir minimum sperm sayısına sahip olması gerekir. Semende gerekli miktarda sperm sayısı bulunmuyorsa döllenmenin oluşması da giderek zorlaşır. Normal değerlerdeki sperm sayısı mililitre başına yaklaşık 20 milyon olmalıdır. Detaya buradan ulaşabilirsiniz; Sperm Sayısı Kaç Olmalı?
Azospermi belirtileri nelerdir?
Azosperminin en önemli belirtisi kısırlıktır. Bununla birlikte, anormal spermlere bağlı olarak tanınan birkaç semptom vardır:
- Semende kırmızı veya kahverengi gibi sıra dışı bir renk bulunması,
- Semenin normalden daha kalın veya daha ince olması,
- Ejakülatın güçlü bir kokuya sahip olması,
- Ejakülatın düşük hacimli olması,
- Prostat enfeksiyonu ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar azospermi belirtileri arasındadır.
Azospermi nasıl teşhis edilir?
Azosperminin teşhisi çoğunlukla semen numunesinin incelenmesiyle başlar. Doğru sonucu alabilmek için farklı zamanlarda elde edilen iki numune istenebilir. Örneklerde sperm bulunmazsa, konsantre bir artık elde etmek için numune santrifüjlenir ve herhangi bir sperm bulmak için daha fazla incelenir. Gizli spermlere kriptozoospermi adı verilir.
Azosperminin diğer tanısal prosedürleri şunlardır:
- Hastanın ayrıntılı tıbbi geçmişi,
- Fiziksel inceleme,
- Hormon testi,
- Genetik tarama,
- Ultrason, MRI (manyetik rezonans görüntüleme) veya CT (bilgisayarlı tomografi) taramaları,
- Testis biyopsisi.
Azospermi nedenleri nelerdir?
Azospermi bulunan bir erkekte, tedaviye başlamadan önce sperm eksikliğinin nedenini bilmek önemlidir.
Azospermi iki farklı kategoride incelenir:
-
Obstrüktif azospermi:
Spermlerin testisin içinde normal olarak üretildiği, ancak üreme kanallarında spermin dışarı çıkmasına engel olan bir tıkanma olduğu anlamına gelir.
-
Obstrüktif olmayan azospermi:
Tüplerin açık olduğu, ancak yeteri kadar veya hiç sperm üretilmediği anlamına gelir. Sperm seviyesi düşük olduğu için, spermler testislerden çıkamaz ve sadece testisin içinde bulunur.
Azospermi tedavisi var mı?
Azospermi için tedavi tipi, durumun nedenine bağlı olarak şekillenecektir. Bazı durumlar için azospermi tedavisi mümkündür, ancak çoğu durumda hastanın doğurganlığa yardımcı olmak için alternatif bir tedavi görmesi de gerekmektedir.
Hormon dengesizliğinden kaynaklanan sperm üretimi eksikliği, spermlerin uygun şekilde üretilmesi için gerekli hormonların uygulanmasıyla giderilebilir. Sperm üretiminin neredeyse hiç olmadığı durumlarda kullanılan hormon takviyeleri, sperm üretimini iyileştirmeye ve sperm sayısını arttırmaya yardımcı olacaktır.
İlginizi çekebilir: Sperm Sayısı Nasıl Artırılır?
Doğal yöntemlerle semen içerisinde spermin bulunamaması halinde, cerrahi sperm toplama yöntemleri kullanılabilir. Bu yöntemlerle elde edilen spermler mikroenjeksiyon veya tüp bebek tedavisi gibi alternatif doğurganlık teknikleri esnasında kullanılabilir.
Cerrahi sperm toplama yöntemleri şöyledir:
-
MESA (Mikroskobik epididimal sperm aspirasyonu):
Mikrocerrahi kullanılarak yapılan bir sperm alma tekniğidir. Testislerde küçük bir kesi yapılır ve sperm, üretimden sonra depolandığı epididimden çıkarılır.
-
TESE (Testiküler sperm ekstraksiyonu):
TESE prosedüründe testislerden küçük bir doku örneği alınır. Bu mikrocerrahi prosedür, gerekli dokunun çıkartıldığı testislerde küçük bir kesi yapılmasını içerir. Çıkarılan doku, daha sonra laboratuvara alınır ve sperm aramak için incelenir.
-
Mikro TESE:
Testislerden ekstrakte edilen dokuda, düşük bir sperm konsantrasyonu olduğunda kullanılan bir prosedürdür. Güçlü büyütme yardımı ile dokuda bulunan spermler alınabilir.
Buradan detayına bakabilirsiniz: Mikro TESE Nedir, Nasıl Yapılır?
-
PESA (Perkütan epididimal sperm aspirasyonu):
Spermlerin bir şırınga yardımıyla doğrudan epididimden çıkarıldığı basit bir prosedürdür.
-
Testis biyopsisi:
Bu prosedürde küçük bir testis dokusu çıkarılır ve içi boş bir iğne kullanılarak dokuda bulunan spermler aspire edilir. Cerrahi biyopside ise deride ve testislerde bir kesi yapılır ve ardından doku örneği alınır.
Tıkanıklığa bağlı azospermi tedavisi nasıl olur?
Tıkanıklık nedeniyle oluşan azospermi; önceki enfeksiyonlar, prostat kistleri, cerrahi yaralanma veya vas deferens’in konjenital yokluğu gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Konjenital yokluk sorunu dışında olan diğer tüm nedenler, mikrocerrahi veya endoskopik operasyonlar yardımı ile tedavi edilebilir. Kanaldaki blokaj nedeniyle sperm yokluğu mevcutsa, mikrocerrahi uygulanabilir. Vas deferensteki tıkanıklıklar nedeniyle tüpler çıkarılabilir veya spermin serbestçe hareket etmesini sağlamak için bir bypass oluşturulabilir.
Tıkanıklığa bağlı azospermi yaşayan erkeklerde de, cerrahi sperm toplama yöntemleri ile olumlu sonuçlar elde edilebilir.
Azospermi tedavisi sonrası iyileşme süreci nasıldır?
Azospermi tedavisi nedeniyle cerrahi operasyon geçirmiş olan erkekler; reçete edilmiş ilaçları düzenli olarak kullanmalı, sperm üretimini arttırabilecek beslenme programı uygulamalı ve yeteri kadar dinlenmelidir. Doktorun uygun gördüğü süre aralığında ağır aktivitelerden ve cinsel ilişkiden uzak durulmalıdır.
Azospermi tedavisi için kullanılan ilaçların ise bazı yan etkileri bulunabilmektedir. Sperm üretimini arttırabilecek ilaçlar; mide bulantısı, kusma, baş ağrısı, sinirlilik, alerji, karaciğer problemleri gibi semptomlara neden olabilir. Hormon bazlı ilaçların bazıları ise ödem, yağlı cilt ve hatta depresyon gibi yan etkilere yol açabilir. Herhangi bir yan etki vakası derhal doktora bildirilmelidir.