Türkçe karşılığı ısı pompası anlamına gelen heat pump özellikli klimalar elektrik enerjisini direkt olarak ısıya çevirmek yerine dışarıdaki ısıyı içeriye taşıyarak ortamı ısıtırlar. Heat pump özelliği olan klimalar soğutmayı gerçekleştirdikleri gibi ısıtmayı da içerisindeki gazı yoğuşturarak ve buharlaştırarak gerçekleştirirler.
Isıtmanın yapılabilmesi için dış üniteden geçen gaz buharlaşarak dışarıdaki ısıyı emer ve iç üniteye geldiğinde yoğunlaşarak emdiği ısıyı ısıtılması istenilen ortama bırakarak ısıtmayı gerçekleştirir.
Klimaların ne kadar iyi ısıttığı veya soğuttuğu dış ve iç hava sıcaklığına bağlıdır. Dış hava sıcaklığı arttıkça klimaların soğutma performansları düşer. Dış hava sıcaklığı düştüğünde ise ısıtma performansları düşer.
Heat pumplı standart klimalar dış hava sıcaklığının 7 0C ' ye kadar olduğu zamanlarda oldukça verimli ve ekonomik ısıtma yaparlar. Klimalar, kışın ılık geçtiği dönemler ile ilkbahar ve sonbaharda elektrikli veya doğalgazlı ısıtıcılara göre çok daha ekonomiktirler.
Ancak dış hava sıcaklığının 70C' nin altında olduğu dönemlerde klima ile ekonomik olarak ısınmak istenirse, -20 0C' de dahi ısıtma yapabilen inverter klima modelleri tercih edilmelidir.
Klimanın Tarihçesi
Klima cihazının tarihi insanlık kadar eskidir. İlk insanlar vücut ısılarını koruyabilmek ve kişisel konfor sağlamak için hayvan derilerini kullanıyorlardı. Daha sonraları Mısırlı egemen sınıf, palmiye dallarıyla kendisini serinleten esirleri kullandı. Romalılar ise meşhur hamamlarında ventilasyon ve ısıtma sistemleri kullandılar. Orta çağlarda Leonardo Da Vinci, yakın bir arkadaşının evinin odalarını havalandırmak için su gücü ile çalışan bir fan yaptı.
Havalandırma ve merkezi ısıtma sistemleri 19. yüzyılda hızla gelişti. Fanlar, buhar kazanları, radyatörler icat edildi ve kullanılmaya başlandı. 1844 yılında U.S. Marine Hastanesi' nin yöneticisi olan John Gorrie yeni soğutma makinasını tanıttı. Bu, dünyadaki ilk ticari soğutma ve havalandırma makinasıydı.
Klima, ilk büyük kullanım alanını 1920' li yılların başında tiyatrolarda buldu.
1925' te New York' taki ünlü Rivoli Tiyatrosu kapısına " Her zaman 20 derecedir" ilanını asmıştı. Ardından mağazalar, uçaklar ve otomobillere klima yerleştirildi.
1930 yılında Du Pont şirketinden Thomas Midgley, Freon soğutucuyu geliştirdi. Hızla devam eden teknik gelişmeler sonucunda 1950' li yıllardan itibaren split tip klima cihazları kullanılmaya başlandı.
İklimlendirme, havayı ısıtan, soğutan, temizleyen ve nemini kontrol eden bir süreçtir. Günümüzde insanlar, daha rahat ve verimli yaşayabilmek için klima cihazını tercih etmektedir. Bir kaç yıl öncesine kadar klima lüks olarak kabul edilmekteydi. İnsanlar evlerinde veya işyerlerinde sıcaktan bunalsalar dahi klimaya pek rağbet etmiyorlardı. Ancak aradan geçen birkaç yılda çok değişiklik oldu. Artık klima bulunmayan işyerlerinde kimse çalışmak istememektedir. Önce işyerlerinde yaygın olarak kullanılmaya başlayan klimalar, son dönemlerde evlerin de vazgeçilmez konfor cihazı olmuştur.
Son teknoloji ile geliştirilen klimalara ısıtma özelliğinin de eklenmesi klimayı sadece yazın serinlemek için kullanılan bir cihaz olmaktan çıkarıp, kışın da ısınmak için tercih edilen cihaz yapmıştır.
Klima kullanım alışkanlığı ülkemizde yeni gelişmeye başlamıştır. Pazardaki ürün ve fiyat çeşitliliği karşısında tüketicilerimiz karar verme sürecinde oldukça karamsarlık yaşamaktadırlar.
Bir konfor aracı olarak satın alınan klimaların, Türkiye' nin iklim koşullarına ve klimatize edilmek istenen mekana uygun seçilmemiş olması, yeterli servis desteğinin sağlanamaması, doğru montaj uygulamalarının yapılmaması gibi nedenlerle maalesef tüketicimiz mağdur olmaktadır.
Ekonomik ömrü ülkemiz koşullarında yaklaşık 10 yıl olan klima cihazlarının seçiminde, ilk satın alma maliyetinin yanında işletme sürecinde oluşabilecek maliyetler ile enerji maliyeti de dikkate alınmalıdır. Klima cihazı satın alınmadan önce bu kriterler dikkate alınarak küçük bir araştırma yapılmalıdır.
Klima Kapasitesi Nasıl Hesaplanır ?
Klimalarda kapasite tespiti, mekanın yapısı ve ısı kazanımıyla doğru orantılıdır. Klima çevrimi kapalı çevrim olduğu için seçilecek ürünün verimliliğinde mekandaki hava hacmi mutlaka dikkate alınmalıdır.
Daha doğru bir kapasite tayini için ısı kazancını etkileyen coğrafi bölge, mekan tipi, cam alanı, kişi sayısı, aydınlatma gücü gibi faktörler dikkate alınmalıdır.