Solucanlar ve Dolaşım Sistemleri
DOLAŞIM SİSTEMİ
• Kapalı tiptir.
• Kan damarları bulunur. Solucanlar
• Hemoglobin ve erythrocruorine plazmada çözülür.
• Kan, kan bezleri tarafından üretilir, rengi pembemsidir, küçük, sayısızdır, yuvarlak cisimli ve sinsityal kapsülle kaplıdırlar.
• Bu bezler boğazsal nephridia içine gömülüdürler.
• Son araştırmalar bu bezlerin aynı zamanda imkân dâhilinde bir boşaltım organıdır da.
Kan damarları aşağıdaki tiplerdedir: Solucanlar
1. UZUNLAMASINA DAMARLAR
i) SIRT KAN DAMARLARI
Vücudun sırt tarafında yer alır. En geniş damardır, 1-120 segmentler arasında yer alır. Kalın ve kaslıdır, kasılabilen damardır ve kapakçığı vardır. Kan akışı arkadan öne doğrudur. Kalbe eşdeğerdir. 1 ile 13. segmentlerarası atardamar gibi işlev görürler yani kanı besleyici kanala pompalar. 7. ve 9. Segmentlerde bulunan 2 çift yanal kalp (4 çift kapağı bulunur ve kanın akışı sırttan karına doğrudur, kan damarı kasılabilir) kanı karın damarına pompalar. 12 ve 13. segmentlerde bulunan 2 çift yanal yemek borusu kalbi (3 çift kapağı bulunur ve kanın akışı sırttan karına doğrudur, kan damarı kasılabilir) kanı karın damarına pompalar. 14. segmentten 120. segmente kadar olan kısmı da toplardamar olarak işlev görür. 1 segmentte yer alan ve bağırsağın sırta yakın yerinde bulunan 2 çift kan damarı beslenme kanalındaki kanı toplar. Yine 1 segment içinde yer alan 1 çift komisüral kan damarı ise alt sinir kan damarından kanı toplar.
ii) KARIN KAN DAMARLARI Solucanlar
Karın tarafında 3. ve 120. segmentler arasında yer alır. Kaslı yapıya sahip değillerdir, kasılmazlar ve kapakçıkları yoktur, kanın akışı önden arkaya doğrudur. Atardamar olarak işlev görür, beslenme kanalı hariç bölünmüş bölgeye 1 segmentte yer alan 1 çift karın dış zarı kan damarı ile kan pompalar. 14. ve 120. segmentler boyunca, 1 segmentte yer alan ve komisüral kan damarına bağlı olan 1 çift bağırsak bölme kan damarı kanı coelosepta’ya verir. 15 ve 120. segmentler boyunca 1 segmentte yar alan 1 çift septo nefrodial kan damarı septal nefrodia’ya kan verir.
iii) YANAL YEMEK BORUSU KAN DAMARI Solucanlar
1. ve 13. segmentler arasında 2 adet olarak, dolaşım kanalının yanında yer alırlar ve mideye bağlıdırlar. Kan akışı önden arkaya doğrudur. Beslenme kanalı ve segmentlerin her ikisinden birden kanı toplar. 10. ve 11. segmentlerde yer alan 2 çift art döngü ile üst yemek borusu kan damarına veya üst mide kan damarına açılırlar. Mide duvarında her segmentte 12 tane olacak şekilde halka damar yer alır ve yanal yemek borusu kan damarına açılırlar.
iv) ÜST YEMEK BORUSU KAN DAMARI Solucanlar
9. ve 13. segmentlerde yer alır. Kan akışı önden arkaya doprudur ve her iki ucu da kapalıdır. 2 çift kemerle yanal yemek borusu kalplerine açılır.
v) ALT SİNİR KAN DAMARI Solucanlar
14. ve 20. segmentler arasında yer alır. 2 yanal yemek borusu kan damarının kaynaşmasıyla oluşur. Sinir kordonunun alrında yer alır. Kan akışı önden arkaya doğrudur. Toplardamar olarak işlev görür. Sadece segmentlerdeki kanı toplar.
2)YANAL VEYA ENİNE KAN DAMARLARI – Eşleşmiştir.
i. Arka bağırsak kan damarı Solucanlar
iii. Yanal kalp
v. Karın dış zarı kan damarı
vii. Septo-nefrodiyal kan damarı
ix. Ön döngüler
ii. Kömisural kan damarı Solucanlar
iv. Yanal yemek borusu kalbi
vi. Ön bağırsak kan damarı Solucanlar
viii. Septo-bağırsak kan damarı
x. Halka damarları Solucanlar
3) BAĞIRSAK KAN DAMARLARI ŞEBEKE AĞI
i. Dış şebeke ağı Solucanlar
ii. İç şebeke ağı Solucanlar
Bağırsak duvarından oluşmuştur. Dış şebeke ağı yüzeydedir. İç şebeke ağı ise Epitelyum (gözenekli doku) ve dairesel kaslar arasınd ayer alır. Bu ağlar arka bağırsak kan damarı ve ön bağırsak kan damarı dalları sayesinde oluşmuşlardır.
Çeviri ve Derleme: Savaş Solucanlar