-
- 4 dört sayfalık bir metinde cümle çeşitlerinin belirlenmesi
4 dört sayfalık bir metinde cümle çeşitlerinin belirlenmesi hakkında yazı istiyorum
Kısaca Benzer Konulara da Bakmalısın 2 sayfalık herhangi bir metinde fiil çatılarının incelenmesi
2
-
Kayıtsız Üye Sponsorlu Bağlantılar
14 Mayıs 2011, 01:11
4 dört sayfalık bir metinde cümle çeşitlerinin belirlenmesi Sponsorlu Bağlantılar
4 dört sayfalık bir metinde cümle çeşitlerinin belirlenmesi hakkında yazı istiyorum
Paylaş Facebook Google
-
17 Nisan 2012, 20:05 Sponsorlu Bağlantılar
CÜMLE ÇEŞİTLERİ
A. YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER
1. Fiil Cümlesi
2. İsim Cümlesi
B. ÖĞELERİN DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER
1. Kurallı (Düz) Cümle
2. Devrik Cümle
C. ANLAM YÖNÜNDEN CÜMLELER
1. Olumlu Cümle
2. Olumsuz Cümle
3. Soru Cümlesi
4. Emir Cümlesi
5. Ünlem Cümlesi
6. Şart Cümlesi
7. İstek Cümlesi
D. YAPI BAKIMINDAN CÜMLELER
1. Basit Cümle
2. Birleşik Cümle
a. Girişik Birleşik Cümle
b. İç İçe Birleşik Cümle
c. İlgi Cümlesi
d. Şartlı Birleşik Cümle
3. Sıralı Cümleler
4. Bağlı Cümle
1. "ki"li Bağlı Cümleler
2. Diğer Bağlaçlarla Kurulanlar
A. Yüklemine Göre Cümleler
Bir cümlenin yüklemi ya çekimli bir fiil ya da ek-fiille çekimlenmiş bir isi olabilir.
Buna göre yüklemin türü bakımından cümleler ikiye ayrılır:
1. Fiil Cümlesi
Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir.
Bu fiil şahıs ve kip eki alarak çekimlenir.
Türkçede (başka dillerde de) fiil cümlesi isim cümlesinden daha çok kullanılır.
2. İsim Cümlesi
Yüklemi isim soylu bir kelime olup, ek-fiilin zamanlarından biri ile çekimlenmiş olan cümlelerdir.
B. Öğelerinin Dizilişine Göre Cümle Türleri
1. Kurallı (Düz) Cümle
2. Devrik Cümle
Eksiltili Cümle
Türkçe cümle yapısında öğe dizilişi şöyledir: Özne + tümleçler + yüklem.
Yüklem sonda bulunur. Ama meselâ şiirde yüklem cümlenin herhangi bir yerinde olabilir.
Diğer öğelerin yeri önem sırasına göre değişebilir.
Yüklemin cümle sonunda olup olmamasına göre cümleler ikiye ayrılır:
1. Kurallı (Düz) Cümle
Yüklemi sonda bulunan cümledir. Dilimizin söz dizim özelliğine göre asıl öğe sonda, yardımcı öğeler de başta bulunur.
2. Devrik Cümle
Yüklemi sonda değil, herhangi bir yerinde bulunan cümlelerdir.
Şiirde ve günlük konuşmalarda çok kullanılır.
C.Anlamına Göre Cümle Türleri
1. Olumlu Cümle
Fiil cümlesinde işin, oluşun yapıldığını veya olduğunu; isim cümlesinde ise sözü edilen kavramın bulunduğunu, var olduğunu, bahsedilen şekilde olduğunu bildiren cümlelerdir.
2. Olumsuz Cümle
Fiil cümlesinde işin, oluşun yapılmadığını, yapılmayacağını veya olmadığını; isim cümlesinde ise sözü edilen kavramın bulunmadığını, var olmadığını, bahsedilen şekilde olmadığını bildiren cümlelerdir.
3. Soru Cümlesi
İçinde soru anlamı bulunan; bir konuda bilgi edinmek, şüpheleri gidermek ve düşünceleri onaylatmak için kurulan cümlelere soru cümlesi denir.
Cümlenin öğelerini bulmaya yönelik tüm soru kelimeleriyle soru cümleleri yapılabilir.
4. Emir Cümlesi
Yüklemi emir kipiyle çekimlenmiş veya anlamca emir özelliği taşıyan cümlelerdir.
Fiilin yapılmasını emir biçiminde bildirir.
5. Ünlem Cümlesi
Sevgi, korku, şaşma, hayret, seslenme, coşkunluk, heyecan ve sitem ifade eden cümlelere ünlem cümlesi denir.
6. Şart Cümlesi
İçinde şart ve koşul anlamı bulunan cümlelere şart cümlesi denir. Şart cümlelerinin yüklemleri şart kipine göre çekimlenmiştir ve yardımcı cümle oluşturmuştur. Yani bir cümleyi şart çekimiyle bir yardımcı cümle yapabiliriz.
7. İstek Cümlesi
Gerçekleşmesi mümkün olan veya olmayan dileği, arzuyu, isteği bildiren cümlelere istek cümlesi denir.
D. YAPI BAKIMINDAN CÜMLELER
1. Basit Cümle
İçerisinde tek yargı, tek fiil, dolayısıyla isim veya fiil cinsinden tek yüklem bulunan cümledir.
2. Birleşik Cümle
Bir temel cümle ile onun anlamını tamamlayan en az bir yan cümlecikten meydana gelen cümlelerdir.Yani yapısında birden fazla cümle bulunduran cümlelerdir.
3. Sıralı Cümleler
Bağımsız cümlelerin, aralarındaki anlam ilgisinden dolayı virgülle veya noktalı virgülle birbiri ardına sıralanmasıyla oluşan cümleler topluluğudur.
En az iki cümleden oluşur.
4. Bağlı Cümle
Aralarındaki ilgiden dolayı birbirlerine bir bağlaçla bağlanan cümlelerdir.
Bağlaçlar cümle öğesi değildir.
AMA YEDİ YÜZ KIR İKİNCİ GECE OLUNCA
(BİNBİR GECE MASALLARI)
Demiş ki:
Ertesi gün uyandıklarında, yeniden kucaklaşmaya başlamışlar ve Alaaddin, anasına geçirdiği serüvenin onu sonsuza dek haytalıktan ve serserilikten kurtardığını ve bundan böyle babası gibi çalışmak üzere gidip iş arayacağını söylemiş. Sonra, hala aç olduğundan, yiyecek bir şeyler istemiş; anası da ona Ne yazık ki oğlum, evde ne varsa dün akşam sana yedirdim ve şimdi bir lokma ekmek bile yok! Ama biraz sabret, son günlerde biraz eğirdiğim pamuğu gidip satıyım ve satıştan elde ettiğim parayla bir şeyler alıyım! demiş. Ama Alaaddin, Pamuğu bir başka sefere bırak, ana; mahzenden, getirdiğim şu eski lambayı al götür ve bakırcılar çarşısında sat! Olasılıkla elde ettiğin parayla bize, bütün bir gün yetecek her şeyi alırsın! diye yanıt vermiş. Alaaddinin anası da Doğru söylüyorsa oğlum! Yarın da o lanetli yerden getirdiğin şu cam yuvarları alır götürür ve onları da sıradan tacirlerin ödeyeceğinden daha fazla fiyata satın alacak zenciler mahallesinde satarım! diye yanıtlamış.
Alaaddinin anası böylece satmak için lambayı alıp gidecekken onu pek kirli bulmuş ve Alaaddine Oğlum, ilkin pek kirli olan bu lambayı temizleyeyim; böylece daha parlak olur, daha fazla para getirir! demiş. Ve mutfağa gidip eline biraz kil alıp suyla karıştırmış ve lambayı temizlemeye koyulmuş. Ama daha ovuşturmaya başlamışken önünde, nereden çıktığı belli olmayan, dehlizde görülenden de çirkin, korkunç bir ifrit belirmiş, öylesine iriymiş ki bu ifrit, başı tavana değiyormuş. Kadının önünde eğilerek sağır edici bir sesle Önünde saygıyla eğilen kölen, işte karşında! Söyle ne diliyorsun? Ben lambanın hizmetkârıyım! Havada uçar, karada sürünür, buyruğunu yerine getiririm! demiş.
= Ertesi gün uyandıklarında, yeniden kucaklaşmaya başlamışlar ve Alaaddin, anasına geçirdiği serüvenin onu sonsuza dek haytalıktan ve serserilikten kurtardığını ve bundan böyle babası gibi çalışmak üzere gidip iş arayacağını söylemiş.
(Yapısında birden fazla cümle bulundurduğu için birleşik cümledir ve yüklem sonunda değil ortalarda da bulunduğundan dolayı aynı zamanda devrik cümledir.)
=Evde ne varsa dün akşam sana yedirdim.
(Basit cümledir çünkü sadece bir yüklemden oluşuyor ve anlam karışıklığı yok. Aynı zamanda olumlu cümle. Yedirdim derken olumlu bir ifade kullanmış.)
=Şimdi bir lokma ekmek bile yok!
(Ünlem cümlesidir. Çünkü Alaaddinin anası bir sitemde bulunmuş.)
= Ama biraz sabret, son günlerde biraz eğirdiğim pamuğu gidip satıyım ve satıştan elde ettiğim parayla bir şeyler alıyım!
(Olumlu bir cümledir. Çünkü olumlu bir ifade kullanmış. Aynı zamanda istek cümlesidir. Çünkü Alaaddinin anası bir şeyler alma arzusunda alayım. Birde bağıl cümlesidir çünkü aralarında anlam ilişkisi vardır.)
Aradığınız Bilgiyi Bulamadıysanız Üye Olmadan
BURAYA Tıklayarak Sorunuzu Düzgün Bir Başlık ile Yazabilirsiniz.
-
05 Ocak 2014, 13:20
ama alaadin pamuğu bir başka sefere bırak,mahzenden getirdiğim şu eski lambayı al götür ve bakırcılar çarşısında sat