Kod, Şifre Ve Gizli Mesajlar;
Yazmanın ve konuşmanın dışında birçok bildirişim yöntemi vardır. Bunların da bazıları gizli, bazıları da açıktır. Birincisi için askeri ve diplomatik kod ve şifreler, ikincisi için ticari kodlar örnek verilebilir. Mors alfabesi semafor, bayrak işaretleri, yerlilerin duman işaretleri, ormanda çalan davullar ve körler alfabesi bu türdendir.
Gizlilik;
Mesajları gizlemenin çeşitli yolları vardır. Ama bir mesaj, temel olarak, iki biçimde gizlenir. Birincisi, stezanografi’dir. Bu yöntemle yazı ya görünmez bir mürekkeple yazılır, ya da yazının boyutları çok küçük bir noktaya indirgenir(bu yazının fotoğrafı mikroskobun ters, tarafından çekilerek yapılır), bazen gizlenmesi istenen metin, her sözcüğün ilk ya da son harfi, mesaj içerecek biçimde de yazılabilir.
Bir bilgiyi gizlemenin ikinci yolu ise, onu iki temel yönteminden birini uygulayarak değiştirmektir. Birincisi, mesajın harflerini önceden kararlaştırılmış bir şifreye göre sıralamak, ikincisi yazının harflerini başka harf, sayı ve simgelerle değiştirerek kodlamaktadır.
Kod biçimleri;
Şifreden Farklı Olan Kod, Önceden Düzenlenmiş Kod Sözcükleri sayıları yada kod gruplarının, cümlecik ve hecelerin yerine konulmasıyla meydana gelir. İngilizce, Fransızca ve İspanyolcada kullanılan üç dilli bir ticari kod, markini tarafından bulunmuştur. Bu kod her üç dilde ortak sözcükleri temsil eden 5 harflik gruplardan oluşmuştur. Bu gruplar bir sözcükte toplanmıştır ve telgraf masraflarını azaltmak için kullanılmaktadır. Bu tür kodlama, gizli ya da açık olabilir. Ama bu ilkeye dayanan askeri yada diplomatik kodlara, mesajı güvence altına almak için, daha da gizlilik kazandırılması gerekir. Bu tür kodlamaya İngilizlerin II. Dünya savaşı sırasında başkomutanlığıma mesaj göndermekte kullanıldıkları dok, örnek olarak verilebilir. Sözgelimi, başkomutanlığa tanklar yarın şafakla harekete geçecek mesajını göndermek için gönderici, sözcük ve cümleciklerin birer rakamla karşılandığı temel kod kitabını açar başkomutanlığa, tanklar hareket edecek 9835, yarın 4439 şafakta 7463 sayılarını bulur. Kodlama kitaplarının kaybolma ya da başkalarının eline geçme tehlikesi olduğundan, bu mesajı 5475; 9835; 4439; 7463 biçiminde göndermek güvenli olmayacaktır. Başkomutanlığa gibi sık sık kullanılan cümlecikler kısa zamanda tanınacak ve böylece kod sistemi anlaşılacaktır. Bu nedenle bu dört sayılı grupları gizlemek gerekli olmaktadır. Bunun en güvenli yolu bir defalık sistemidir. Bu sistemde hem göndericide hem de alıcıda birer tane bloknot gönderici, mesajın başladığı sayfasında karışık bir sırayla, sütunlar halinde dört haneli sayılar vardır. Gönderici mesajın başladığı sayfa, sütun ve satırı belirtir. 1549. bu 15. sayfanın 4.sütünün 9.satırı anlamına gelir. Eğer buradaki sayılar sırasıyla 4431, 7628; 5016, 4881 ise mesajın asıl sözlükteki karşılıkları olan 5475; 9835; 4439; 7433 sayılarının gönderici, yukarıdaki sayılara ekler ve çıkan toplamı gönderir.
Alıcı mesajı çözmek için bloknottaki sayı gruplarını aldığı sayılardan çıkarırı ve elde ettiği sayıların karşılığın sözlükten bulur.
Şifreler ve gizlilik;
Yerine koyma yöntemiyle basit şifrelerin gizliliklerini koruma olanağı çok azdır. Bu şifrelemede metindeki harflerin yerleri değiştirilmeden karşılık olarak bir harf ya da simge verilir. Bu yüzden harflerin yineleme oranı ortaya çıkar ve böylece de hangi simgenin hangi harfe karşılık olduğu kolayca anlaşılır.
Tanklar yarın hareket edecek mesajının aşağıdaki anahtara göre basit bir şifre ile yazılması şöyle olur.
Esas metin
Abcdefhgıjklmnoprstuvyz
Şifre metni
Mnsoeratbcdfghijklpzyv
Tanklar yarın hareket edecek
Pmhdfml vmkbg tmkedep eoesed
Harflerin hangi sıklıklta yinelendiğinin anlaşılmasını önlemek için ikili doğru şifre sistemi kurulmuştur. Bu sistemde mesaj sözcük bölümleri göz önüne alınmaksızın önce iki harflik gruplara bölünür ve aşağıdaki kurala göre değiştirilir. Alfabenin bütün harfleri aşağıda görüldüğü gibi beş harflik sütunlara bölünür (I ve J aynı veri paylaşır)
Eğer iki harflik gruplar beş sütunluk matris içinde bir diyagonal meydana getiriyorlarsa karinin karşısındaki harfler alınır.
Telefon konuşmasını dinlemeyi önleyecek en etkin yollardan bazıları konuşma sesinin frekansını kaydırma ya da zaman bölümlerini karıştırma konuşmayı önce banda birer anlık bölümler halinde ayırıp karışık bir düzende yayınlamaktır.
Thomos Jefferson (1743–1826) 36 tekerlekten oluşan ve istenilen biçimde birleştirilebilen bir silindir şifre yaptı, her tekerleğin üzerine karışık bir sırada alfabenin harfleri yazılmıştı, bu tekerleklerin çeşitli biçimlerde bir araya getirilmesi milyonlarca sayıda şifrenin oluşturulmasını olanaklı kılar zamanın en gelişmiş şifre aygıtı olun bu silindir hemen benimsendi.