Dolandırıcılık ve Sembol Arasında
Gorée Adası'nın “Köleler Evi”
Begonviller her köşeye sıkışmış hoş küçük pastel evler, dar, benekli sokakların ucunda deniz parlıyor. Böyle hoş bir evin içinde neşeli bir pembe boyalı: acı, anıları ağır, dar, gri duvarlı hücreler. Her ayrı hücrenin kapısının üstünde, “aile” kelimesinin parçalarından oluşan bir etiket: sağdaki erkekler, kadınlar - sol, çocuklar - ortada. Ve küçük bir kabinde, “insan:” “inatçı mahkumlar” parçalıyor.
Bu size Senegal'in Gorée Adası hakkında anlatmak istediğim bir hikaye. Bu minik (yarım kilometreden daha az) bir arazi parçasının etrafında dolaşıp, daha hızlı ilerlerdim, bakışlarımı sömürgeciliğin güzel, pastel yüzeyinden karanlık ve kanlı göbeğine kaydırırdım. Bir yandan, çiçekli evlerindeki bir avuç Avrupalıyı, diğer yandan milyonlarca köleleştirilmiş Afrikalı'nın bu adadan geçtiğini söylerdim. Kendimi rahatsız, dehşete kapılmış ve taşınmış hissederdim; ince duygusal değişimlerle ilgili karmaşık tariflerimi takdir edersiniz.
Bu hikayenin önünde iki işbirlikçi olmayan faktör var: duygularım - ve tarihsel gerçekler.
Duygularım, begonvillerin bir parçasını zıplayan neşeye, boş bir hücrenin etrafında asılı olan, özellikle de bu hücre sadece yabancı bir dilde etiketlenmişse, hafif acı çekmekten daha açıktır. Gerçeklere gelince: Gorée Adası'ndan gönderilen kölelerin sayısı tarihsel tartışmalara konu oluyor ve yılda 300 kadar “düşük” olabilir. Köleler Evi olarak adlandırılan ve “inatçı mahkumlar” etiketli hücrelerin yer aldığı bir rehber, size toplamda bir milyon köleleştirilmiş insanın buradan Atlantik'e gönderilmeyi beklediğini söyleyebilir. Tarihçilerin tahmini sıfır ...
Bunun yerine, size bir politika, saflık ve turizm hikayesi anlatayım. İnsan duygularının gücünün ve başarısızlıklarının hikayesi. Pastel renkli bir evin tek çekici görüntüsünde yakalanamayacak kadar karmaşık bir hikaye.
Geri Dönüşsüz Kapı
Köleler Evi'ne girerken, önceki gece İnternet'e yapılan üstünkörü bakışta bu yer hakkında topladığım bilgileri aklımda tuttum.
- Atlantik'e gönderilmeyi bekleyen köleler için bir yerdi.
- Burada esir tutulan insanların sayısı hakkında bazı tartışmalar vardı.
- 4.5 yıldız derecelendirmesi ile Trip Advisor, Dakar'da görülecek 1 numaralı şey olarak sıraladı.
- Trip Advisor'daki yorumcuların çoğu, kölelik dehşetini onlar için çok canlı bir hayata getiren yer tarafından derinden etkilendi.
Ben o insanlardan biri değildim. Duygularım beni başarısızlığa uğrattı ve Köleler Evi'ni güzel buldum. Ve boş. Etiketli hücreler, İngiliz ortaçağ kalelerinde gördüğüm sayısız zindandan ayırt edilemezdi. Tabii ki, bu korkunç bir yer olduğunu anladım - ama ziyaretleri ile gözyaşlarına taşınan ziyaretçileri anlayamadım.
Biraz daha fazla araştırma yapsaydık, Ben ve ben denize doğru giriş kapısı - iki duvarın merhametli bir şekilde çarptığı iki görkemli merdivenle yan tarafa çevrili küçük mavi bir dikdörtgen - “Geri Dönüşü Olmayan Kapı” olarak adlandırıldı ve kölelerin trajik batıya doğru yolculuklarına başladıkları kapı olması gerekiyordu. Bunun yerine, küçük kapıyı çıkardıktan sonra, Ben, yüzümdeki güneş ışığını yakalamak için denizin biraz arkasına yaslanırken, onayla esintinin uzman saç tokasına gülümsedi.
Gorée'deki insanların deneyimleriyle ilgili birkaç blog yazısı okudum ve herkes “arkadaş edindiklerini” söyledi… Buraya gittiğiniz her yer - feribot terminalinden başlayarak - olacak tur rehberleri sizi bekliyor.
Korkarım arkadaş yapma türü değiliz.
Eğer olsaydık, muhtemelen hücreleri bizim için etkileyen hikayelerle doldurmak için bir rehber ödeyecektik. Bunun yerine, bir süreliğine tek odalı sergide Fransız işaretlerini deşifre etmeye çalıştık, sonra güneşli begonvillere geri döndük.
“Kölelik İnkarları” ile dış cephe kaplaması
Gorée Island, UNESCO dünya mirası listesinde yer almaktadır. UNESCO web sitesinde, “15. yüzyıldan 19. yüzyıla Afrika sahilindeki en büyük köle ticareti merkezi” olduğunu okuyabiliriz. BBC ve The New York Times, burada milyonlarca kölenin tutulduğunu iddia ettiler. Papa 2. John Paul, Nelson Mandela ve birden fazla ABD başkanının yanı sıra (Wikipedia'ya göre) her yıl 200.000 ziyaretçi, sadece Gorée Adası'nı değil, aynı zamanda Köleler Evi'ni de ziyaret etti. Trip Advisor incelemelerine göre, çoğu benim gibi, Gorée'nin Atlantik-ötesi köle ticaretinde gerçekten önemli bir rol oynadığı izlenimi altında adaya geliyor ve Köleler Evi gerçekten ihraç edilmeyi bekleyen ev köleleri yaptı.
Diğer kaynaklar tamamen farklı bir resim çiziyor. Telgraf, tarihçi Ralph Austen'den alıntı yapıyor:
Köle Evi'nin iddia ettikleri şey olduğuna inanan ya da Goree'nin köle ticareti açısından istatistiksel olarak önemli olduğuna inanan hiçbir tarihçi yoktur.
Philip Curtin'in Atlantik-ötesi seferlerin belgelerine ilişkin istatistiksel analizi, her yıl Goree'den 300'den fazla kölenin ayrılmadığını gösteriyor. Benzer rakamlar, Du Bois Enstitüsü'nün Trans-Atlantik Köle Ticaret Veri Tabanı tarafından desteklendiği görülmektedir (burada bildirildiği ve daha da yedeklendiği gibi).
Bu veriler 1996 yılında Fransız basındaki bir makalede yayınlandığında, Senegalli tarihçiler öfkelendi. İşte tarihçi Mbaye Gueye:
Köle ticaretinin hiçbir zaman Avrupalı tarihçilerin endişeleri arasında olmadığı doğrudur, ancak bu geçmişi tahrif etme girişiminden başka bir şey değildi. Açıkçası hala kendilerini bu geçmişten kurtarmak isteyen insanlar var.
Mbaye Gueye, kolunda reklam hominem saldırılarından daha fazlasına sahip olduğunu iddia etti - görünüşe göre “Fransız Nantes limanından sadece 1763 ve 1775 arasında bir limanın Goree'den 103.000'den fazla köle ticareti yaptığını gösteren orijinal arşivler” buldu. aynı NYT makalesi.)
Bu, köle olarak ticaret merkezi teorisi için bulabildiğim (başlangıçta) sağlam görünümlü bir kanıt - ama bu bile inceleme altında parçalanıyor. Bu makaledeki bir dipnotta, Nantes kayıtlarındaki sayıların tüm Batı Afrika'dan getirilen işlemler için olduğunu okuduk. Gorée onlardan hiç bahsetmiyor.
O zamanlar doğrulayabildiğim kadarıyla Gorée, UNESCO'nun bunu gerçekleştirdiği köle ticaret merkezi değildi. Sözde Slave House'a gelince:
- adanın zengin özgür insanların (ve bazen de yerli kölelerinin) bulunduğu bölgede,
- gemilerin muhtemelen yola çıkmayacakları hain hain bir kısmına bakacak olursak,
- köle ticaretinin zirvesinden sonra inşa edilmiştir.
Her korkunç köle hikayesi gerçek bir hikaye değildir.
Gerçek hikaye
Eğer Köleler Evi Amerika'ya bağlı köleler için bir tutma kalemi değilse, neydi? 1776 civarında inşa edilen ev, karışık Afro-Avrupa kökenli zengin tüccarların ailesi olan Pépins'e aitti.
Ailenin en ünlü üyesi Anne Pépin, Wikipedia'ya göre “köle ticaretinin dehşetini azaltmaya çalışan” Senegal'in Fransız valisi Stanislas de Boufflers'in metresiydi. Anne Pépin, “Signares” olarak adlandırılanlardan biriydi: Güçlü beyaz erkek işgalcilerle ilişki kuran ve sıklıkla tüccar olarak çalışan ve toprak ve kölelere sahip olan Afrikalı ve Afro-Avrupa kadınları .²
Signares hakkında ne düşünmeliyiz? Feminist ikonlar mıydı, bu neredeyse mümkün görünmeyecek bir dönemde hatırı sayılır bir güç elde etmeyi başaran siyah kadınlar mı? Ya da cinsiyetlerini kullanan ve ölümcül olanların avantajlarına hitap eden ve köle ticaretinden kaçınmayan, kendi akrabalarını alıp satan kadın ölümcülleri? Onlarla sadece onları geride bırakmak ve Avrupa'ya gitmek için sık sık geride bıraktıkları eşlere geri dönen erkek Avrupalı işgalcilerin şehvet ve gücünün kurbanları mıydı? Sadece eşlerinin yerli kölelerine daha iyi muamele sağlamak için etkilerini kullanarak korkunç bir durumdan en iyi şekilde mi yararlanıyorlardı - ya da servet ve güç arayışı ile katkıda bulundukları acıya dikkat etmediler mi?
Cevap iyi olabilir: yukarıdakilerin hepsi. İnsan ruhu karmaşık bir yer - ama bu turist getirmiyor. Senegal halkını, bu karışık ırk köle sahibi badass ada bayanlarının hikayesini yayınlamadığı için suçlayabilir misiniz? Bunun yerine, ziyaretçileri, pastel bir kasabanın zindanlarında gizlenmiş, kolayca kınayabilecek zulümlerin heyecan verici tanıdık hikayesini beslemek için suçlayabilir misiniz? Sonuçta, Köleler Evi Senegal'in en önemli turistik yeridir ve tarihsel olarak yanlış hikayesi, lehine konuşan kırk yıllık en çok satan statüsüne sahiptir.
Anne Pépin ve ailesi, köleleri Atlantik boyunca gönderilmeyi bekletmediler - bunlar adanın diğer tarafındaki bir kalede tutuldular - ancak muhtemelen sözde yerli köleleri vardı: insanlar adada zorla tutuldu ev işçiliği için. (Büyük olasılıkla Köle Evi'ni ve diğer birçok Gorée binasını inşa eden yerli kölelerdi.) Bu, Gorée hikayesinin sıklıkla söylenmeyen bir başka kısmıdır: onsekizinci yüzyılda, adanın nüfusunun yarısından fazlası yerli kölelerden oluşuyordu. Bu insanların maruz kaldığı kötü muamele, onu kolektif hafızamızdan silmemize yetecek kadar hafifti.
O zaman, Köleler Evi'nin “hücreleri”, muhtemelen, kesinlikle kıskanılacak olmasa da, şimdi burada sergilenen prangaları içermeyen yerli kölelerin lojmanlarıydı.
Ve Dönüşü Olmayan Kapı? Kesin olarak bilmiyoruz, ama bu… denize atık atmak için bir çöplük olabilir. (Bunu bir tuz tanesi ile alın; referans, yıldız gazeteciliği ile tam olarak ünlü olmayan İngiltere'nin The Daily Mail'inden…)
Efsanenin Nereden Geldiği… ve Nereye Gidilir
Köleler Evi'nin dehşetiyle ilgili hikayenin tamamı tek bir kişiden kaynaklanıyor gibi görünüyor: küratör Boubacar Joseph Ndiaye. Kırk yıl boyunca, 86'da ölümüne kadar, evdeki günlük turlara liderlik etti, kanlı ve zorlayıcı hikayesini aktarılmış izleyicilere anlattı.
Kırk yıl boyunca, Köleler Evi ve Geri Dönüşsüz Kapısı kült statüsüne kavuştu. Afrika diasporasının üyeleri, atalarının yaşadıkları ile anlaşmak için buraya gelecekti. (ABD'den gelenlerin atalarının ayak izlerini geri çekmeleri pek olası değildir; Gorée'den geçen kölelerin ezici bir şekilde Avrupa ve Güney Amerika'ya gönderilmeleri gerekiyordu.)
Ndiaye'nin ölümünden beri, hiç kimse Gorée mitini bu kadar güçlü bir şekilde ilan etmiyor. Gittikçe daha fazla ziyaretçi Köleler Evi'ni çevreleyen tartışmaların farkında; Wikipedia makalesinde orada. Bradt Senegal Rehberi hem Phil Curtin numaralarını hem de iddia edilen Nantes belgesini, diplomatik olarak “Gerçek sayılar asla bilinmeyebilir” şeklinde sonlandırıyor. Başka bir deyişle: “kimseyi kızdırmak istemiyoruz.”
“UNESCO” damgalı Köleler Evi'nin kapısının dışındaki bir işaret, sitenin 21. yüzyıla kadar müze standartlarına ulaşmak için “yenileme aşamasında” olduğunu bildirir. Bu gizemli cümlenin açıklaması yok, Köle Evi'nin şöhret iddiasının büyük bir geri çekilmesi yok - ancak müze, barındırıldığı binanın icat edilen korkularına bir anıt olmaktan ve çok gerçek dehşetlere bir anıt haline gelmekten yavaş yavaş sona eriyor. Atlantik-ötesi köle ticaretinin tamamının
Yavaş ama emin adımlarla Gorée bir sembole dönüşüyor. Keşke UNESCO'nun eski işaretleri sessizce saklamak yerine bir hata yaptığını açıkça kabul etmesini isterdim - ama en azından son varış yeri asil bir konudur. İnsanların buraya gelmeyi bırakmasını istemiyorum. Bu küçük, dikkat çekici bir şekilde korunan ada, hayal gücü için bir çapa rolünü oynamak için benzersiz bir şekilde yerleştirilmiştir.
Ndiaye, Köleler Evi'nin hikayesini gerçekten icat etmedi; sadece bu küçük adaya gerçek bir hikaye taşındı. Burada sergilenen prangalar bu evde kullanılmadı - ancak Atlantik boyunca korkunç zorla yolculuk sırasında kesinlikle kullanıldılar, bu yüzden birçoğu katlanmak zorunda kaldı. Gorée köle ticaretinin ana yeri değildi - her biri vahşetin damlası olan birçok yer vardı.
Aslında, Atlantik'in batısında gerçek bir “geri dönüşü olmayan kapı” vardır: İngiliz Kuzey Amerika'ya gönderilen kölelerin% 40'ı için bir kontrol noktası ve karantina evi olan Güney Carolina'nın Sullivan Adası. Bugün, Sullivan's Island, bölgedeki en yüksek gayrimenkul fiyatlarından bazılarına sahip, zengin bir sahil beldesidir.
Gorée'de Sullivan's Island'da bulunmayan aynı sebeplerle Köleler Evi var: siyasi kolaylık ve parasal kazançlar.
Güneşlenmek için Sullivan'ın Adası'nı ziyaret edersiniz - ya da 1776'da gerçekleşen Amerikan zaferinin ihtişamıyla güneşlenin. Zaten hissettikleriniz hakkında Gorée'yi ziyaret edin.
Bir dahaki sefere pastel bir eve doğru yürüdüğümde, kanlı göbeğini aramayı hatırlayacağım. Küçük ve karmaşık olabilir ve en tuhaf kalıplarda yaralanabilir, ancak orada olacaktır. Sonuçta, eğer bu küçük ada milyonlarca kölesini tutamazsa, dünyanın geri kalanına yayılmak zorunda kalacaklar.
Keşke daha az saf olsaydım, ama güzel, karmaşık Gorée adasını ziyaret ettiğim için pişman değilim.
[1] İşte tüm dipnot.
I997 konferansının ardından, N. Y Times'taki makaleler ve Dakar'daki ABD Batı Afrika Araştırma Merkezi bülteni (WARA) Dakar'daki Cheikh Anta Diop Üniversitesi'nden Prof. Mbaye Gueye'nin Nantes'te çok fazla şey gösteren arşiv materyalleri bulduğunu belirtti. daha büyük Goree köle ticareti. Prof. Gueye yazara Haziran 1998'de ilgili belgenin bir kopyasını göstermiştir; 103.135 köleyi taşıyan 294 gemiye kadar eklenen 1763'ten 1775'e kadar kölelik seferlerinin bir özeti. Belirtilen tek hedef “N. Gulinee ”(Guinea) ve Gueye, mükemmel limanı ile Goree'nin günümüzün Gine'deki bazı limanları ve küçük boyutu ve kum çubukları onları okyanus gemileri için çekici olmayan yer haline getirdi. Bu iddia muhtemelen doğrudur, ancak bu bölgenin büyük köle ticareti satış noktaları St. Louis ve Gambiya Nehri'ndeydi ve genellikle bu tür hizmetleri gerektirmezdi. (Bu konuda yardım için Martin Klein'a minnettarım).
[2] Obama'yı Gorée'ye götüren gemiye “La Signare” adı verildi.
Yayınlanan 22-04-2020