WHO, insan sağlığına en büyük zararı teşkil eden 12 bakteri adlandırıyor
Bir petri tabağında yetişen Salmonella, Dünya Sağlık Örgütü tarafından insan sağlığına en büyük zararı teşkil ettiği düşünülen 12 antibiyotik dirençli bakteriden biridir. Fotoğraf: Elaine Thompson / AP
Dünya Sağlık Örgütü, antibiyotik direnci c-kesitlerini, nakilleri ve kemoterapiyi gerçekleştirmek için çok tehlikeli hale getirebilir, uyarısında bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), antibiyotiklere dirençli olduğu için insan sağlığına en büyük zararı teşkil eden 12 bakteri listesini yayınladı.
Sağlık uzmanları daha önce, enfeksiyonlarla savaşmak için kullanılan ilaçlara karşı direncin, insanlığa kanserden daha büyük bir tehdit oluşturabileceği konusunda uyarıda bulunmuşlardır.
Antibiyotikler etkinliğini yitirirse, organ nakli, sezaryen, eklem replasmanları ve kemoterapi dahil anahtar tıbbi prosedürler gerçekleştirmek çok tehlikeli olabilir.
Uyuşturucuya dirençli enfeksiyonlar yüzünden yılda yaklaşık 700.000 kişi ölüyor ve herhangi bir önlem alınmazsa bu tür enfeksiyonların 2050 yılına kadar yılda 10 milyon insanı öldüreceği tahmin ediliyor.
Şimdi WHO, antibiyotiklere dirençli "öncelikli patojenler" listesi hazırladı - insan sağlığına en büyük tehdidi teşkil eden12 bakteri ailesi.
Wellcome Trust'un tıbbi araştırma yardım şirketi listenin yeni antibiyotik araştırması yapmak için önemli olduğunu söyledi.
WHO, 12 bakteri tedaviye direnecek yeni yöntemler bulmak için yerleşik yeteneklere sahip olduğunu ve diğer bakterilerin de ilaca dirençli olmasını sağlayan genetik materyali geçirebileceğini söyledi.
Liste, yeni antibiyotik ihtiyacının aciliyetine göre, bakterileri kritik, yüksek ve orta öncelikli gruplara ayırıyor.
En kritik grup hastanelerde ve bakım evlerinde belirli bir tehdit oluşturan çok ilaca dirençli bakterileri içerir. Bu listedeki bakteri, kan dolaşımı enfeksiyonları ve pnömoni gibi ciddi ve sıklıkla ölümcül enfeksiyonlara neden olabilir. Yüksek ve orta önceliğe sahip diğer ilaçlara dirençli diğer bakteriler, gonore ve salmonella kaynaklı gıda zehirlenmesi gibi daha sık görülen hastalıklara neden olur.
WHO'nun sağlık sistemleri ve yenilikleri genel müdür yardımcısı Dr Marie-Paule Kieny, "Bu liste, acil halk sağlığı ihtiyaçlarına cevap bulmak için Ar-Ge'nin [araştırma ve geliştirme] yapılmasını sağlamak için yeni bir araçtır" dedi.
"Antibiyotik direnci artıyor ve tedavi seçeneklerinde hızlı bir şekilde azalma var. Onu yalnızca pazar güçlerine bırakırsak, en acil olarak ihtiyaç duyduğumuz yeni antibiyotiklerin zamanında gelişmeyeceğini “söyledi.
WHO, listenin yeni uyuşturucuların geliştirilmesini teşvik etmek için hükümetlere politikalar koymaya yöneleceğini umduğunu söyledi.
Uzmanlar, bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların ölümcül sayıları ve bunlara yönelik yeni antibiyotik kullanımının zaten boru hattı içerisinde olup olmadığı da dahil olmak üzere bir dizi kriter inceleyerek listeyi hazırladılar.
Bazı bakteri listeye dahil değildi. WHO, uyuşturucuna dirençli tüberkülozda çalışan özel programların zaten mevcut olduğunu söyledi. Streptokok A ve B ve klamidya dahil olmak üzere diğer bakteri de şu anda önemsiz bir halk sağlığı tehdidi oluşturmadığı için ihmal edildi.
Listenin yayınlanmasıyla ilgili olarak, Wellcome Trust'taki uyuşturucuya dirençli enfeksiyonların başında bulunan Tim Jinks, "Toplumumuzun genelinden gelen bilgilerle geliştirilen bu öncelikli patojenler listesi, uyuşturucuya dirençli enfeksiyona karşı yarışta araştırma yapmak için önemlidir - Modern sağlık için en büyük tehditlerden biri.
"Etkili ilaçlar olmadan doktorlar hastaları tedavi edemezler. Bir kuşağın içinde, yeni antibiyotikler olmaksızın, ilaca dirençli enfeksiyonun ölümleri yılda 10 milyona ulaşabilir. Ölümcül enfeksiyon tedavisi için yeni ilaçlar olmazsa, kemoterapi ve organ nakli gibi can kurtaran tedaviler ve sezaryenler ve kalça replasmanı gibi rutin operasyonlar ölümcül olabilir. “
WHO listesi:
Üç bakteri kritik öncelik taşır:
- Pseudomonas aeruginosa, carbapenem-resistant
- Enterobacteriaceae, carbapenem-resistant, ESBL-producing
- Acinetobacter baumannii, carbapenem-resistant
Altı kişinin öncelikli olduğu düşünülüyor:
- Enterococcus faecium, vancomycin-resistant
- Staphylococcus aureus, methicillin-resistant, vancomycin-intermediate and resistant
- Helicobacter pylori, clarithromycin-resistant
several species of Campylobacter, fluoroquinolone-resistant
- Salmonellae, fluoroquinolone-resistant
- Neisseria gonorrhoeae, cephalosporin-resistant, fluoroquinolone-resistant
Üçünün orta derecede öncelikli olduğu düşünülmektedir:
- Streptococcus pneumoniae, penicillin-non-susceptible
- Haemophilus influenzae, ampicillin-resistant
- several species of Shigella, fluoroquinolone-resistant
Kaynak: <https://www.theguardian.com/society/2017/feb/27/world-health-organisation-12-antibiotic-resistant-bacteria-threat-human-health>
Derleyen ve Çeviren: Batuhan Ünal
Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik