9'uncu Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel 91 yaşında hayata veda etti. Demirel, 6 kez indiği başbakanlık koltuğuna 7 kez dönmüştü
Türk siyasetinin son yarım yüzyılına damga vuran Demirel, 10 yıl 5 ay başbakanlık yaptı. Geriye ise fötr şapkası ve veciz sözleri kaldı
Fötr şapkası, veciz sözleri ve kendine has kişiliği ile Türk siyasetinin 50 yılına damgasını vuran 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, 91 yaşında yaşama veda etti. Siyasete 1962'de Adalet Partisi Genel İdare Kurulu üyesi olarak başlayan Demirel, muhalefet liderliğinden Cumhurbaşkanlığına kadar her kademede görev yaptı.
BARAJLAR KRALI
Demirel, Isparta'nın Atabey ilçesine bağlı İslamköy'de Yahya Bey ve Ümmühan Hanım'ın ikinci çocuğu olarak 1 Kasım 1924'te dünyaya geldi. İlkokulu İslamköy, Ortaokulu Isparta'da tamamladı. Afyon Lisesi'nden mezun olduktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'ne devam etti. 1949'da okuldan mezun olan Demirel, Elektrik İşleri Etüd İdaresi'nde çalışmaya başladı. Demirel, bir süre ABD'de sulama ve elektrik konularında araştırma yaptı. Yurda dönüşünde Devlet Su İşleri'ne atandı ve hızla yükselip 31 yaşındayken genel müdür oldu. Demirel, bu dönemde çok sayıda baraj ve sulama projesini hayata geçirdiği için kendisine "barajlar kralı" lakabı takıldı. Süleyman Demirel, Eisenhower Vakfı'nın bursunu kazanıp ikinci kez ABD'ye gitti. Askerlik nedeniyle DSİ'yi bıraktı. Bu sırada 27 Mayıs darbesi geldi.
40 YAŞINDA AP'YE GENEL BAŞKAN
Darbe sonrasında bir süre serbest mühendislik ve müteahhitlik yaptı, ODTÜ'de öğretim görevlisi olarak çalıştı. Boğaz Köprüsü'nün ilk projesini hazırlayan ABD'nin uluslararası mühendislik ve müteahhitlik firması Morrison Knudsen'in Türkiye temsilciliğini üstlendiği için "Morrison Süleyman" diye anıldı. Demirel, 1962'de Adalet Partisi saflarında siyasete girdi. 2 yıl sonra ise henüz 40 yaşında AP'nin genel başkanıydı. 1965 yılında hükümetin kurulmasını sağlayıp başbakan yardımcısı olarak kabineye girdi. İlk seçim başarısı ise 1965'te geldi. AP seçimlerden birinci parti olarak çıktı. Isparta milletvekili olarak Meclis'e giren Demirel, 1969 ve 1970'te 2 hükümet daha kurdu. Ardından 12 Mart Muhtırası geldi. Kendi deyimi ile "şapkasını alıp giden" Demirel, 1973 seçimlerinde anamuhalefet lideri oldu.
ZİNCİRBOZAN'DA 4 AY
Arkasından 1980 darbesine uzanan koalisyonlu yıllar başladı. Demirel, 1975'te birinci, 1977'de ikinci Milliyetçi Cephe Hükümeti'ni kurdu. 1979 yılında ise eski koalisyon ortakları MSP lideri Necmettin Erbakan ve MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in dışarıdan desteği ile azınlık hükümetinin başbakanı oldu. Türkiye siyasi hayatının üstünden silindir gibi geçen 12 Eylül darbesi, Başbakan Demirel'i de Hamzakoy'a savurdu. Burada yaklaşık bir ay gözetim altında tutuldu. Uzun siyasi yasak dönemi başladı. Demirel de siyaset yasağını çiğnediği gerekçesiyle bazı CHP ve AP'lilerle birlikte Çanakkale Zincirbozan'da 4 ay tutuldu. Siyasi yasaklı olsa da hiç siyasetten kopmadı. Güniz Sokak'taki evi parti genel merkezinin devamı gibiydi.
'BİR BİLEN'
Yasaklar nedeniyle AP'nin devamı olarak kurulan DYP'li siyasetçiler ona "bir bilen" diyordu. Ankara'daki sohbetler "bir bilene sorduk şöyle dedi, şunu önerdi" diye başlıyordu. Gazetelerdeki demeçler de "bir bilen" olarak çıkıyordu. Taşınamaz hale gelen yasaklar 1987'de referandum ile kaldırılınca Demirel de partisinin başına geçti. DYP, 1987 yılındaki seçimlerde barajı geçip TBMM'ye girdi. 4 yıl sonra yapılan seçimden DYP birinci parti olarak çıktı ve Demirel'in başbakanlığında SHP ile koalisyon hükümeti kuruldu. Demirel, böylece 7'nci kez hükümet kurmuş oldu.
28 ŞUBAT SÜRECİ
Demirel'in Cumhurbaşkanlığı yaptığı 7 yıl, Türk siyasi hayatının en çalkantılı dönemlerinden biriydi. Arka arkaya gelen koalisyonlar, ekonomik krizler ve en önemlisi de tarihe "post modern darbe" olarak geçen 28 Şubat süreci yaşandı. Demirel'in bu süreçte takındığı tavır, "Üniversiteye başı kapalı giremezsiniz. Anayasa Mahkemesi koymuş, Danıştay koymuş, AİHM koymuş. Başı bağlı olarak okutulan yerlere git. Arabistan'da filan vardır, oralara git" sözleri hiç unutulmadı.
'DARBE' DEMEDİ
Hükümeti kurma görevini 276 milletvekili bulunan DYP-RP bloğuna vermemesi, milletvekili transferleri için kurulan borsa, belki de siyasi tarihin en çirkin döneminin yaşanmasına neden oldu. Demirel ise 28 Şubat sürecine ilişkin, "Hükümet alaşağı mı edilmiş? Siyasi partiler mi kapatılmış? Hükümet bir süre sonra istifa etmiş. Anayasaya göre yenisi kurulmuş. Buna darbe denilmez" yorumu yaptı.
#Sayfa#
DEVLET TÖRENİ İLE UĞURLANACAK
9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in cenazesi yarın 07.45'te hastaneden alınarak Güniz Sokak'taki evine getirilecek. Demirel için 09.00- 10.00 arasında TBMM'de devlet töreni yapılacak ve 10.00-12.30 arasında cuma namazı sonrasında cenaze namazı kılınacak. Törenin ardından Demirel'in cenazesi uçakla memleketi Isparta'ya götürülecek. Demirel için cumartesi günü İslamköy Şehriban Hatun Camisi'nde öğle namazı sonrasında cenaze namazı kılınacak. Ailesinin isteği doğrultusunda, Demirel'in çenazesi, saat 14.30'da Çalca Tepe'de oluşturulan yeni anıtmezarda toprağa verilecek.
ÖZAL'LA POLEMİK VE ÇANKAYA YOLU
Demirel'in bu dönem Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile yaşadığı polemikler de tarihe geçti. "Çankaya'dan indireceğiz" dediği Özal için seçim sonrası, "Kimse bizden kavga beklemesin. Çankaya sorununu askıya aldık" yorumunu yaptı. Yasaları veto etmeye başlayınca ise meşhur by-pass yasaları geldi. DYP-SHP hükümetinde işler pek de iyi gitmiyordu. Tam da bu sırada Özal hayatını kaybetti. Demirel, koalisyon ortağının da desteğini alarak 16 Mayıs 1993'te cumhurbaşkanı seçilmişti.
GÜNİZ SOKAK'A ZİYARETÇİ AKINI
Demirel'in hayatını kaybetmesi üzerine Türkiye genelinde 3 günlük yas ilan edildi. Yurtdışındaki temsilciliklerde taziye defteri açıldı. Acı haberin alınmasıyla sabah saatlerinde Güven Hastanesi, daha sonra da Demirel'in kendisiyle özdeşleşen Güniz Sokak'taki konutu ziyaretçi akınına uğradı. Ziyaretçiler arasında Başbakan Ahmet Davutoğlu, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel de yer aldı. Demirel'in hayatını kaybetmesi üzerine vatandaşlar da Güniz Sokak'a gelerek taziyelerini sundu. Demirel'in Güniz Sokak'taki evine, etrafı gül yapraklarıyla süslenmiş büyük bir portresi konuldu. Portrenin üzerinde Demirel'le özdeşleşen "şapka" da yer aldı.
#Sayfa#
BİNAENALEYH....
İşte Süleyman Demirel'in siyaset tarihine geçen sözlerinden bazıları:
Yollar yürümekle aşınmaz.
Memlekette benzin vardı da biz mi içtik.
Bana sağcılar adam öldürüyor dedirtemezsiniz.
GAP'ı GAPtırmam.
Elektriğin komünisti olur mu?
Ege bir Yunan gölü değildir, Ege bir Türk gölü de değildir, binanenaleyh Ege bir göl değildir.
Dün dündür, bugün bugündür.
Siyasette 24 saat uzun bir süredir.
Devlet bazen rutinin dışına çıkabilir. (Susurluk skandalı sonrası)
Demokrasilerde çareler tükenmez.
Bana Türkiye'nin durumunu bir kelimeyle anlatın derseniz "iyidir" derim. İki kelimeyle anlatın derseniz "iyi değildir" derim.
Meseleleri mesele etmezseniz ortada mesele kalmaz.
ŞAPKASINI 'GAPTIRMADI'
Süleyman Demirel, genel başkanı seçildiği AP kongresine şapkası ile gelip partilileri selamladı. O günden sonra şapkası hiç yanından eksik olmadı ve hep sağ elindeydi. Bir vatandaşa şapkasını kaptırmamak için verdiği mücadele kameralara yansıdı ve hafızalardan hiç silinmedi. Kendi tabiri ile "şapkasını gaptırmadı."