Zekai Apaydın Bosna kökenli, ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yılları hükümetlerinde Milli Savunma Bakanlığı (veya Adliye Vekaleti) ve ayrıca bu kritik dönemde Londra ve Moskova Büyükelçiliği gibi kilit görevleri de yürütmüş devlet ve siyaset adamıdır.
1877'de Bosna'da Graveşka'da doğdu. Orta ve lise öğrenimini Aydın Rüştiyesi ve İzmir Merkez İdadisinde tamamladıktan sonra Mülkiye Mektebine girdi. 1903'te Mülkiye mektebinden mezun oldu. 1903'te Yüksek Kısmını bitirerek İzmir Vilayeti Maiyyet Memurluğuna atandı. 1907'de Volçetrin Kaymakamı oldu. 1908-1913 yılları arasında Palanga, Uşak, Eskişehir ve Beykoz Kaymakamlıklarında bulundu. Mayıs 1914'te Mersin Mutasarrıflığına getirildi. Ekim 1916'da Kayseri, Haziran 1917'de Eskişehir Mutasarrıfı oldu. Damat Ferit Paşa Hükümeti tarafından Ocak 1919'da görevinden azledildi. Arandığını ve tutuklanacağını öğrenince gizlice Bosna'ya gitti.
Milli Mücadelenin başlaması ile yurda dönerek Adana Cephesinde gönüllü olarak çalıştı. 27 Ağustos 1920'de Adana'dan milletvekili seçilerek TBMM'ne katıldı. Bu dönem içinde Eskişehir İstiklal Mahkemesi üyeliği, Hariciye vekili Bekir Sami Bey Başkanlığındaki heyetin içinde Londra Konferansı'nda TBMM hükümeti murahhaslığı, Lozan Konferansı'nda murahhas heyeti müşavirliği yaptı.
TBMM II. Dönemde Aydın Milletvekili seçildi. 2. Hükümette (2. İnönü Hükümeti) Ziraat Vekili oldu. 18 Ekim 1924'te Londra Elçiliğine, 6 Mayıs 1925'te Moskova Büyükelçiliğine atandı. 6. Hükümette (5. İnönü Hükümeti) ve 7. Hükümette (6. İnönü Hükümeti) Milli Müdafaa Vekili (Milli Savunma Bakanı) oldu (1930-1935 arasında). TBMM 3. Dönem, TBMM 4. Dönem ve TBMM 5. Dönem'de Diyarbakır'dan milletvekili seçildi. 9 Temmuz 1935'te ikinci defa Moskova Büyükelçiliğine atandı. Eylül 1939'da yeni Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile aralarında II. Dünya Savaşı ile alakalı çıkan fikir ayrılıkları yüzünden kendi isteği ile emekliye ayrıldı.