26 Eylül Çarşamba günü, Hindistan Yüksek Mahkemesi tartışmalı Benzersiz Kimlik şemasını veya Aadhaar’ı onayladı.
Hint yargı tarihinin en uzun ikinci duruşmasını takiben, beş yargıç kürsü, plana karşı ilk yasal zorluğun çıkarılmasından yedi yıldan fazla bir süre sonra 1.448 sayfalık bir karar verdi.
Çoğunluğun ilk okunması korkunçtur. #AadharVerdict Banka hesaplarına ve cep telefonlarına zorunlu bağlanmanın sonu, elbette. Ama refah olası kasıtlı dışlamalar için hiçbir çare. Daha da kötüsü, “gözetim devleti” sorunu sadece “buna karşı daha güçlü bir yasa yapmak” diyerek ele alınmaktadır.
— VISHAL DADLANI (@VishalDadlani) 26 Eylül 2018
Sistem, gizlilik gerekçesiyle ilgili daha önceki bir anayasal mücadelede de de gösterildi. Temmuz 2017’de, Anayasa Mahkemesi’nin dokuz yargıç anayasa tezgâhı oybirliğiyle Hint vatandaşlarının mahremiyeti hakkını onayladı, ancak karar Aadhaar’ı etkilemedi.
Aadhaar çevresinde tartışmalar
İlk olarak 2009’da başlatılan Aadhaar sistemi, her kişiye o kişinin demografik ve biyometrik bilgilerinin birden fazla parçasıyla ilişkili benzersiz bir kimlik numarası verir ve merkezi bir veritabanında depolar. Teorik olarak, insanların bir dizi sosyal ve federal hizmete erişebilmeleri için kimliklerini doğrulamasına yardımcı olur.
Ancak program, veri yanlış yönetimi ve makine hatalarından dolayı zarar gördü ve bu da insanların devlet garantili refah yardımlarının reddedilmesine, vatandaşların verilerinin sızmasına ve gözetimin sağlanmasına ilişkin suçlamalara neden oldu.
Aadhaar’ın başarısızlıklarının bir başka şok edici örneği, 2017 yılında Aadhaar sayısının eksikliği nedeniyle yasal olarak kabul edilen gıda sübvansiyonlarını reddeden 11 yaşındaki bir kızın açlıktan ölümüyle birlikte geldi. Dava, Aadhaar sistemine uymak amacıyla çok sayıda rasyon dükkanının vatandaşların gıda sübvansiyonlarını reddettiği ortaya çıktı.
Aadhaar, devlet refah programlarından en yoksul ve en marjinalleşmiş büyük ölçekli dışlanmasına yol açmıştır. 11 yaşındaki Santoshi tam bir yıl önce onun rasyon kartı #Aadhaar ile bağlantılı değildi çünkü onun rasyon durdurulduğunda Jharkhand açlıktan öldü. 4/4 #BhookhKiBaat pic.twitter.com/CiXuUXnLjc
— Anjali Bhardwaj (@AnjaliB_) 28 Eylül 2018
Kararda, Yüksek Mahkeme, hükümet sübvansiyonları ve refah planları için biyometrik kimlik doğrulamanın kullanılmasına izin veren 2016 Aadhaar Yasası’nın bölümlerini onayladı. Ancak yargı, sistemin önceden örtülü şartlarından bazılarını ortadan kaldırır ve “Aadhaar kartının istedikleri için hiç kimse fayda reddedilemez.”
Mahkeme ayrıca Aadhaar’ın özel bankalar ve telekom sağlayıcıları tarafından kullanımını sınırlamaya karar verdi, ancak 2009 ve 2016 yılları arasında mevzuat yokluğunda vatandaşın verilerini toplamak da dahil olmak üzere Yasayı ihlal ettiği için özel şirketleri geriye dönük olarak cezalandırmak vermedi.
Karar, uzmanlar, siyasi gruplar ve vatandaşlar tarafından bireysel mahremiyet ve finansal içerme ile ilgili olarak tartışılırken, kararla ilgili bir karışıklık var.
Rahul Mattan, Mint’te şöyle yazmış:
Anayasa Mahkemesi, özel sektörün biyometrik ve demografik bilgilere erişmesine izin vermenin, bu bilgilerin ticari olarak kullanılmasına olanak tanıyarak eşdeğerdir. Mahkeme, Bölüm 57’nin kurumların ve bireylerin kimlik doğrulama istemesine olanak tanıyan kısmının anayasaya aykırı olduğuna karar verdi. Bu ifadenin gerçekten ne anlama geldiği konusunda önemli bir karışıklık var. Hiçbir özel varlığın kimlik doğrulama altyapısını kullanabileceği anlamına mı geliyor? Eğer öyleyse, bu yorumlama, sübvansiyonlar ve diğer hükümet yararları dağıtmak amacıyla Aadhaar’ın kullanımını açık bir şekilde savunan kararın geri kalanıyla nasıl karşılıyor?
Business Standard raporunda, Hindistan’ın Reliance Jio gibi şirketlerin Aadhaar’ın desteğiyle e-KYC modülü ve geleceğin başvurusu sayesinde nasıl müşteri edindiğini vurguluyor:
“Karar bizi etkilememekle birlikte, bunun FinTech şirketleri için gerici bir hamle olacağına inanıyoruz, çünkü sonunda bireyleri doğrulamak için geleneksel moduna geçecekler ve böylece kredinin işlenmesi için dönüş süresi önemli ölçüde artacaktır,” ve LenDenClub CEO’su, bir eşler arası borç veren.
The Hindu gazetesinin bir başyazısında, son kararın, toplumun en yoksul kesimleri için kamu dağıtım sistemindeki boşlukları ortadan kaldırarak Aadhaar tasarısını orijinal haline nasıl geri getirdiğini açıklıyor:
Aadhaar’ın anayasal geçerliliğini koruyan ve zorunlu hale getirilemeyeceği alanları açıklığa kavuşturmak için Anayasa Mahkemesi programın asıl amacını geri getirmiştir: sübvansiyon şemalarına sızıntıları takmak ve refah yardımlarını daha iyi hedeflemek. Yıllar geçtikçe Aadhaar, doğum ve ölüm sertifikaları, SIM kartlar, okul kabulleri, mülk kayıtları ve araç alımları gibi daha fazla hizmete erişmek için gerekli olan temel bir kimlik belgesinin şeklini alarak sıradan insanların hayatlarında bundan çok daha fazlasını ifade etti.
#AadhaarVerdict: İyi, Kötü ve Çirkin
Önümüzdeki birkaç yıl içinde, birçok hukuk bilim adamı ve sosyal bilimci, bu önemli yargıyı sivil özgürlükler ve sosyo-ekonomik sorunlar üzerindeki geniş çaplı etkisinden dolayı gözetliyor olacaklar.
Çoğunluk kararı, özel şirketler tarafından Aadhaar’ın kullanımına izin veren yasanın bölümlerini yıktı ve ayrıca “ulusal güvenlik istisnaları “altında devlet tarafından kullanımını kısıtladı. Ancak, profil çıkarmanın sivil özgürlükleri ve gözetimin anayasaya aykırı olduğu konusunda hemfikir olmasına rağmen, hakimler Aadhaar sisteminde ikisinin de mümkün olmadığı sonucuna varırlar.
Aadhaar her zaman hükümetin sübvansiyonlarının ve diğer refah hizmetlerinin insanlara daha kolay aktarılabileceği bir mekanizma olması gerekiyordu. Kendi içinde sosyo-ekonomik bir hak olması amaçlanmamıştı. Ancak, düzeni için yargı onayı algılanan ortak iyilik için bireysel gizlilik sakatlar. Hakimler, kusurlarını kabul etmesine rağmen, planın anayasaya aykırı olduğunu beyan etmek için yeterli nedenleri bulmuyorlar.
Beş yargıçtan dördü Aadhaar projesinin anayasaya uygularken, Adalet Chandrachud’un yalnız anlaşmazlığı önemli kaygılara yol açtı.
O düzeni bir “anayasa üzerinde dolandırıcılık” ve “tamamen yasadışı” olduğunu savundu:
Kimlik mutlaka çoğul bir kavramdır. Anayasa, koruduğu hakların bolluğu ile çok sayıda kimliği de tanır. Aadhaar şemasında kullanılan teknoloji, farklı anayasal kimlikleri 12 haneli bir sayıdaki tek bir kimliğe indirir ve bir bireyin kendisini tanımlama hakkını ihlal eder seçilmiş bir araçla.
Muhaliflik eden yargıcın sesi kanun olmasa da, yargı için gelecekteki zorluklar olasılığını açar.