Borç alınan parayı iade ederken (öderken) enflasyon farkı verilir mi?
Ablamdan borç para aldım. Geri ödeyene kadar bu para değer kaybedecek. Borç aldığım parayı geri ödeyeceğim zaman, bir miktar da fazla para versem caiz olur mu?
Değerli kardeşimiz,
Borç para ödeneceği zaman, enflasyon farkından dolayı düşen değer miktarını ödemek caizdir. Düşük de olsa faizli bir muameleye girmek caiz değildir. Şimdilik muamele faiz sayıldığına ve istikbaldeki durumu meçhul olup her an değişmesi mümkün olduğuna göre, hüküm değişmez. Yalnız borcu kapatmak hususunda Ebu Yusuf’a göre durum değişir.
Mesela, bir kimse bir milyon liralık parayı bir seneliğine faizle bir buçuk milyona verirse, faizli olduğundan haramdır. Yalnız bir sene sonra daha önce verilen bir milyon para enflasyon sebebiyle ödeme anında bir buçuk milyona tekabül ederse onu, yani başlangıçta verdiği bir milyon mukabilinde bir buçuk milyon alması caizdir. Çünkü bu para altın ve gümüş olmadığı ve değeri itibari olduğu için, kendisine itibar edilen değere göre muamele görür. (Halil GÜNENÇ, Günümüz Meselelerine Fetvalar, I/320-321)
Fıkıhçılar, enflasyon altındaki farkın caiz olduğunu söylüyorlar. Örneğin on altın 10.000 TL karşılığı iken, bir arkadaşınıza 10.000 TL borç verdiniz. Bir sene sonra 10.000 TL'niz geri geldi, ancak değer kaybından dolayı sadece sekiz altın alabiliyor. Siz iki altın farkını alsanız faiz olur mu? Bu soruya İmamı Azam “Bilmiyorum!..” demiş. Bazı fıkıhçılar ise "Caizdir." demiş. Çünkü zarara uğramak söz konusudur. (bk. Mecmuatu Resâil İbn Abidin 2/60)
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet
BENZER SORULAR
- Bankaya para yatırıp faiz geliri elde etmek caiz midir?
- Borç olarak verdiğim parayı o günün altın değerine göre hesaplayıp geri alırken altın değerine göre alabilir miyiz?
- Borç veren mağdur olur mu? Borç alan yatırım yaptıysa, alacaklı onun kârından alabilir mi? İki ay sonra ödenecek borcu beş yıl sonra ödediler. Benim alacağım arsanın fiyatı üç katına çıktı. Bu adamın aldığı ev de yirmi kat değerlendi. Ben mağdur oldum...
- Likit fon helal midir? Değilse, dinen en makul para koruma sistemi nedir?
- Elimizde olan bir miktar parayı bankaya vadeli yatırsak, ama faizini almasak, yine de faizin günahına girmiş olur muyuz?
- Bankaya faizli para yatırmak caiz mi? Bankaya yatırdığımız paraya karşılık faiz almak haram mıdır?
- İş kurmak için banka kredisi çekmek caiz midir?
- Bazı ilahiyatçılar enflasyonun altındaki faizin gerçek faiz olmadığını söylüyorlar. Enflasyonun altındaki faiz ile reel (gerçek) faiz arasında fark nedir; açıklığa kavuşturur musunuz?
- Ev yaptırmak, iş kurmak için düşük faizli banka kredisi almak caiz midir? Bankalardan alınan enflasyon oranındaki faiz caiz değil midir?
- Yıllık enflasyon oranınca faizin caiz olduğunu duydum, diyanetin bu yönde fetvası varmış, doğru mudur? Peygamberimiz "Faizin her çeşidi ayağımın altındadır." diyor; eğer diyanet bu yönde fetva verdiyse neye dayandırıyor?