

Site İçi Arama


HRİSTİYAN DÜNYASINDA NOEL BAYRAMI...Yazar: ROBERT SASON | Tarih: 10/01/2018 | Saat: 14:07
Sevgili dostlarım
Bilindiği gibi Hristiyanlara 300 yıl kadar süren baskıların ardından Roma İmparatoru Büyük Konstantin, M.S. 313 yılında Hristiyanlığı kabul etti. Bu şekilde Roma'da Hristiyanlığa diğer dinlerle birlikte resmen izin verildi. Zamanla Hristiyanlık Roma İmparatorluğu'nda en yaygın din haline geldi.
İncilde Hz. İsanın doğuşu ile ilgili kesin bir ifade bulunmamaktadır. Ancak Luka İncilinde Mesihin vaftiz olurken otuz yaşında olduğunun bildirilmesi, onun doğum ve vaftiz tarihlerinin aynı güne rast geldiği geleneğini başlatmıştır. Böylece Hristiyanlar her iki olayı birlikte tek bir günde kutlamaya başlamışlardır. Bu da Noel kutlamalarını oluşturdu.
Hz. İsa'nın doğumunun en eski kutlama tarihine ilişkin yazılı ilk kayıt 3. yüzyıla aittir. Mısırda yaşayan Hıristiyanların Mesihin doğum ve vaftizini 6-10 Ocak tarihleri arasında kutladıklarını biliyoruz. Bu dönemlerde Kudüs'te, 6 Ocakta Hristiyanlar sabah güneş doğmadan Betlehemde İsanın doğumunu kutladıktan sonra 20 km ötedeki Ürdün Nehrine giderek akşamüstü Hz. İsa'nın su ile vaftizini kutluyorlardı. I. Constantinus'un diğer pagan gelenekleri gibi (kutsal pazar günü, İsis modeli Meryem Ana gibi) güneş gününü de toplumda barışı korumak ve karma bir din oluşturmak adına Hristiyanlığa adapte ettirdiği ve İsa'nın doğum günü olarak kabul ettirdiği iddia edilir.
Bazı kaynaklar İsanın doğum günü olarak 25 Aralık'ın seçilmesinin, 3. yüzyıl başlarında, İsanın ölüm tarihinin 25 Mart olarak tahmin edilmesiyle bağlantılı olduğunu rivayet etmektedirler. Roma İmparatorluğunda 4. yüzyılda İznik Konsülünde verilen kararlarla serbest bırakılan Hristiyan inancında, Noel birçok kilise tarafından 24 Aralıkı 25 Aralıka bağlayan gece, Hz. İsanın kutsal doğum bayramı olarak kutlanmaya başlandı.
Hristiyanlığın kültürel devriminin en büyük hedeflerinden biri, putperestlik geleneklerinin ve izlerinin yok edilmesi, bu mümkün değilse dönüştürülmesi ve Hristiyanlaştırılması işiydi.
İmparator Aurelianın 274 yılında başlattığı Yenilmez Güneşin Doğum Bayramı, pagan geleneğindeki güneş tanrısının doğuşu, 25 Aralıkta Roma şehrinde etkin bir şekilde kutlanıyordu. Şenlikler Hristiyanlara da cazip geldiğinden, kilise onların katılımını engellemek yerine 6 Ocakta kutlanan bu bayramı ikiye bölerek, İsanın doğumunu 25 Aralıka taşıdı ve İsanın vaftizi ile doğulu üç bilge ve yıldızbilimcinin ziyareti yine 6 Ocakta kutlanmaya devam etti.
Bunu Kutsal İncilin öğretileriyle de desteklemek çok kolaydı. Çünkü İncilde Kurtarıcı olan Hz. İsa , hakiki barış ve adalet güneşi olarak adlandırılıyordu. Böylece 336 yılından itibaren Hıristiyanlar başkent Romadan yayılan yeni bir gelenekle 6 Ocak yerine 25 Aralıkı bayram günü kabul ettiler. Bu dönüşüm hemen gerçekleşmedi. Bu yüzden Roma İmparatorluğunun etkin olduğu alanlardaki kilise toplulukları ancak 6. yüzyıla kadar bu takvim dönüşümünü tamamladılar.
Bütün dünya kiliseleri içinde sadece Ermeni Ortodoks Kilisesi, Roma Kilisesinin uydusu olmadığını göstermek için eski geleneği korumaya ve doğu kilisesi olarak Noeli, 6 Ocakta kutlamaya devam etmiştir. Bunun en önemli nedenlerini şu şekilde belirtebiliriz: Ermenistan Roma İmparatorluğunun sınırları içinde değildi ve Ermeni Kilisesinin 25 Aralıkta bastırmak zorunda olduğu bir Güneş Bayramı sorunu yoktu. O putperest bayram batı dünyasına aitti ve doğuda kutlanmıyordu.
Mısırdaki Kıpti Ortodoks Kilisesi de aynı geleneği sürdürür. Ancak bu konuda kiliseler arasındaki tek takvim farkı bu değil. Mesela 7 Ocakta Noel Bayramını kutlayan pek çok kilise var. Örneğin, Rus, Gürcü, Ukrayna, Makedonya, Karadağ, Sırp, Kıpti ve Etiyopya Ortodoks kiliseleri gibi.
Bu bayramın tüm dünyada barış ve huzur oluşturmasına ve insanlar arasında sevgi ve saygının yayılmasına vesile olmasını dilerim.
Robert Sason

