Gözyaşı kesesi iltihabı nedir?
Halk arasında gözyaşı kesesi iltihabı olarak da bilinen dakriyosistit, gözyaşı keselerinin iltihabı veya enfeksiyonudur. Bu keseler, gözün iç köşesinden burun geçişlerine doğru uzanan gözyaşı kanallarının üst kısmıdır. Gözyaşı bu keselerden akar.
Enfeksiyona genellikle, gözyaşı kesesinin içinde bakterilerin biriktiği lakrimal kanaldaki bir tıkanma neden olur. Dakriyosistitin iki türü vardır: akut ve kronik dakriyosistit. Aniden başlayan enfeksiyona akut dakriyosistit denir. Uzun süre devam eden enfeksiyona kronik dakriyosistit denir.
Gözyaşı kanallarının işlevi, gözlerin yüzeyindeki kiri temizleyen gözyaşlarını taşımaktır. Gözyaşları aktıkça yerine yeni gözyaşları gelir. Gözyaşı keselerinde veya gözyaşı kanallarında bir tıkanma olduğunda, bu işlev bozulur ve gözyaşları gözden atılamaz. Daha sonra bu bölgede bakteri toplanabilir.
Dakriyosistitin belirtileri diğer birçok göz enfeksiyonuna benzer olduğundan, hastaların daha ciddi durumları ekarte edebilecek ve enfeksiyonun yayılmasını veya komplikasyonlara neden olmasını önleyebilecek doktorları görmeleri önemlidir.
Gözyaşı kesesi iltihabının nedenleri nelerdir?
Dakriyosistit doğumsal veya edinsel yani sonradan edinilmiş olabilir. Prematüre, Down sendromlu, yarık damak sendromlu doğumlarda risk artmaktadır.Yenidoğanlarda ilk 3-12 haftada sık rastlanabilir. Genellikle yaşamın ilk yılında kendiliğinden düzelir. Edinsel olarak gerçekleşen tıkanmanın nedenleri arasında şunlar vardır:
- kırık burun veya göz yaralanması
- sinüs iltihabı
- gözyaşı kanalına yabancı cisim girmesi
- burun veya sinüs cerrahisi
- burun polipi adı verilen burun içindeki büyümeler
- kanser
Gözyaşı kesesi iltihabı için risk faktörleri şunlardır:
- Orta yaşlı kadınlarda erkeklere oranla gözyaşı kanalında tıkanma olma olasılığı daha yüksektir çünkü kadınlarda kanallar doğal olarak daha dardır. Yaşlandıkça tıkanma olayı daha da yaygınlaşır.
- Septumda deviasyon olması.
- Rinit veya burunda mukoza zarının iltihabı.
- Alt konka hipertrofisi veya burnunuzda soluduğunuz havayı filtrelemeye ve nemlendirmeye yardımcı olan kemikli yapılardan birinin şişmesi
Dakriyosistitin belirtileri nelerdir?
Dakriyosistit belirtileri kişiden kişiye değişir ve dakriyosistit tipine bağlıdır. Akut dakriyosistitli insanların semptomları genellikle kronik dakriyosistitli insanların semptomlarından daha hafiftir. Hem akut hem de kronik dakriyosistit aşağıdaki semptomlara neden olabilir:
- ateş
- göz sulanması
- fazla gözyaşı akması
- gözden irinli akıntı
- göz kapağının alt dış köşesinde ağrı
- göz kapağının alt dış kısmında kızarıklık ve şişme
- kronik dakriyosistitli kişilerin ağrı, kızarıklık veya şişlik hissetme olasılıkları daha düşüktür
Gözyaşı kesesi iltihabı nasıl teşhis edilir?
Gözyaşı kesesi iltihabı kolay teşhis edilebilir. Muayene esnasında, doktor kişinin tıbbi geçmişini dinler ve daha sonra şişlik veya kızarıklık gibi görünür dakriyosistit belirtileri için gözü muayene eder. Doktor lakrimal keseye bastırarak, irin çıkıp çıkmadığına bakabilir.
Doktorunuz ayrıca boya kaybolma testi yapabilir. % 2’lik fluorescein solüsyonu her iki gözün alt konjonktival forniksine konulur veya konjonktivaya fluorescein kağıdı ile dokunulur. Sağlıklı bir gözde fazla boya kapak derisinden birkaç dakika içerisinde silinir. Tıkanma varsa boya daha uzun süre gözde kalır
Gözyaşı kesesi iltihabı nasıl tedavi edilir?
Doktorlar genellikle akut dakriyosistit sadece belli kızarıklık, akıntı veya ateş ve irin olduğunda tedavi eder.
Antibiyotik: Yaş grubu fark etmeksizin, akut dakriyosistit genellikle oral antibiyotik aldıktan sonra hızla düzelir. Bazı insanlar topikal antibiyotiklerden de faydalanabilir. Daha şiddetli semptomları olanların intravenöz (IV) (yani damar yoluyla) antibiyotik alması gerekebilir.
Steroid göz damlaları: Kronik dakriyosistitin tedavisinde, doktorlar gözyaşı kanallarını tıkayabilen şişmeyi azaltmak için steroid göz damlaları verebilir.
Ameliyat: Kronik dakriyosistitli kişilerin gözyaşı kanallarını genişletmek veya tıkanıklığı açmak için ameliyat olması gerekebilir. Dakriyosistorinostomi olarak bilinen bu prosedürde, kemiğin bir kısmını çıkarmak için lazer kullanılır ve gözyaşı kanalları genişletilir. Dakriyosistitli kişiler, kanalların açılmasına yardımcı olmak için gözün dış kısmınaa sıcak bir kompres uygulayabilir ve böylece semptomları hafifletebilir.