95 yıl önce, Kırmızı birlikler Trans-Baykal ataman G.M.'ye belirleyici bir darbe verdi. Semenov. hikayeler İç savaşın rolü oldukça belirsiz görünüyor. Japonların bir proteiniydi, Uzak Doğu'yu Rusya'dan koparmak için zorlandı. Rusya Yüksek Valisi A.V. Kolchak, itaat etmeyi reddetti. Trans Sibirya Demiryolundan sonra yükleri yakalamak. Öyle ki Kolçak ona birlikler gönderdi. Japonlar çarpışmaya izin vermedi, Baykal'a engeller koydu. Yabancıların arabuluculuğuyla bir uzlaşma sağladılar, ancak Semyonov yine de Yüksek Cetvel'i tanıdı. Ancak gerçek bir yardım sağlamadı, Transbaikalia'da “atamanizm” olarak adlandırılan ayrılıkçı bir rejim kuruldu. Bununla birlikte, Ocak ayındaki 1920'ta feragat eden Kolchak, Semyonov'a “Rus Doğu Saçakları üzerindeki tüm askeri ve sivil gücü” devretti. Başka kimsenin olmadığı ortaya çıktı.
1919 / 20 kışın Kızıl Ordu, doğuya doğru büyük bir çizgi çizdi. İnceltilmiş, gerilmiş. Zaten işgal ettiği bölgeyi kontrol etmek için bile yeterli güce sahip değildi. Sibirya çok başarısızdı. Ulaşım ve malzeme imha edildi. Bütün köyler tifodan öldü. “Müreffeh” Chelyabinsk barakalarında, 5 bin hasta vardı ve “dezavantajlı” Novonikolayevsk - 70 bin ve Japonlar Baykal'ın arkasındaydı. Onlarla savaş iyi bir şey vaat etmedi. Sibirya partizanlarıyla ilişkiler de kolay değildi - sosyal devrimciler ve anarşistler üzerinde güçlü bir etkiye sahiplerdi.
Bu problemleri çözmek için, “tampon” devlet fikri olan Uzak Doğu Cumhuriyeti ortaya çıktı. Demokratik, meclis, çok partili. Ocak ayında, 1920, 5 Kızıl Ordu'nun Devrimci Askeri Konseyi, Sibrevkom ve Irkutsk Politik Merkezi arasındaki görüşmelerde bu fikri dile getirdi. Sosyal Devrimciler neşeyle yakalandılar. Parti Merkez Komitesi, FER'in yaratılmasının Rusya'nın doğasını "hem Japonların yırtıcı işgalinden hem de Bolşeviklerin yıkıcı yönetişiminden" korumasına izin verdiğine dikkat çekti.
Bu fikir Batı güçlerini gerçekten sevmişti. 1920’te Rusya’da iç savaşın sona ermesi, ülkemize ekonomik ve ticari giriş yapılması için bir kurs belirlediler. Şimdi onlara "güzel" bir çıkış yolu verildi, birlikleri Sibirya'dan terfi ettirme fırsatı. Ve Birleşik Devletler, rakiplerini, Japonları buradan çıkarmak için mükemmel bir neden aldı.
Fakat henüz bir cumhuriyet kurmayı başaramamışlardı ve birçok rakibi vardı. Ocak 31'ta Vladivostok'ta bir darbe oldu, Zemsky hükümeti iktidara geldi - Sosyal Devrimciler, Menşevikler, Zemtsi ve Komünistler koalisyonu. Bu hükümet hiçbir şekilde demokratik bir “tampon” gücün yaratılmasına karşı değildi, ancak kendisini böyle bir güç olarak gördü ve başka herhangi bir hükümeti bilmek istemiyordu. Ayrıca, denizcilik makamlarının organlarına giren yerel Bolşevikler de aynı bakış açısına uyuyorlar.
Başka bir güç partizanlar oldu. Habarovsk, Blagoveshchensk ve Amur bölgesindeki diğer şehirleri işgal ettiler; “hükümetlerinin”, devrimci komitelerin ve askeri devrimci karargahların kuruldu. Vladivostok insanlarını “uzlaşmacı” olarak gördüler ve onları tanımıyorlardı. Tanınmamış ve onlar için anlaşılmaz FER. Sadece kendilerini düşman olarak gördüklerini dövdüler ve işgal altındaki topraklarda “Sovyet gücü” ilan ettiler. Kendi başlarına inşa ettiler, "ganimet soymak".
Ataman Semenov'un başında 1920 sıkı olmalıydı. İki tarafa da yığılmış. Doğu-Transbaikal Cephesinin gerillaları, Zhuravlev komutasındaki Shilka, Argun ve Mançurya demiryolu hattı arasındaki üçgeni kontrol etti. Bolşevikler Irkutsk'ta mağlup olduklarında, kurdukları Doğu Sibirya Sovyet Ordusunu Transbaikalia'ya gönderdiler. Semenov'un ellerinde mevcut Chita bölgesinin güney-doğusu ve Buryatia'nın bir parçası kaldı.
Açıkçası, o ezilmiş olurdu. Ancak Şubat ayında, Kappelevan'lılar ona elinden geçti. Kappel kendisi trajik Sibirya buz seferinde öldü - nehrin buzunun altına çöktü ve soğukta zatürree tarafından öldürüldü. Ancak General Wojciechowski başkanlığındaki astları kendilerini Kappelevs olarak adlandırmaya devam ettiler. Bunlar Kolçak, İzhevsk ve Votkinsk bölümlerinin en iyi bölümleriydi (asi işçilerden). Ve kuzeyden Baykal, Kolçak ordusunun, Orenburg Kazaklarının ve Genel Sukin'in Sibirya oklarının başka bir parçasını aldı. Ayrıca Kappelevlerin adını da aldılar. Birlikler reform yaptı. Semenov'un eski kısımları 1 gövdesine, Kappelev'ler ise Rus Doğu Saçakları'nın 2 ve 3 bedenlerine getirildi. Tüm ordunun komutanı Semenov'un ana komutasında Wojciechowski oldu.
Hedeflerini açıklayan Wojciechowski, “Transbaikalia halkına” temyiz başvurusunda bulundu. Kurucu Meclis için, Mesih'in inancını ateistlerden koruyan, yoksul ve fazlalık komitelerine karşı çıkan, demokrasi için mücadele ettiklerini yazdı. “Ben, Transbaikalia'daki birliklerin komutanı olarak, size şunu ilan ediyorum: Transbaikalia’ya batıdan gelen Bolşevik karşıtı Halk Ordusu, Transbaikalia’ya batıdan gelen, Bolşevik’lerin yasayı ve düzenini korumasını, buradaki vatandaşların yaşam ve mallarının dokunulmaz ve kutsal olmalarını sağlama görevini üstlendi.” Bu temyiz başvurusunun nüfusun desteğine neden olması muhtemel değildir. Ancak Kappelevtsy ateş ve sudan sonra birlik olarak seçildi. Kırmızı birimlerin ve partizanların Chita'ya saldırmaya ilk girişimleri savaştılar.
Ve tartışma FER etrafında devam etti. Başlangıçta, başkentin Irkutsk olması gerekiyordu, ancak Sovyet iktidarı zaten kazanmıştı, Bolşevikler bunu “demokrasiye” vermekten dolayı üzgündü. Yurtdışından pazarlık yaptılar - diyorlar ki, onları Baykal'a yüklemek daha iyi. Baykal'dan önce, RSFSR ve Baykal'ın ötesinde, FER. Eh, Sosyal Devrimciler ve Menşevikler aldatılmadılar sanki meşgullerdi. Partilerinin cumhuriyetin koalisyon liderliğine girmeye hazır olduğu şartları çözmeye başladılar. Lenin'in tepkisi zordu. Mart 9'te, 5 Ordusu Devrim Askeri Konseyi Başkanı Smirnov'u şöyle telgraf etti: “Sosyalist-Devrimciler ve Menşeviklerle hiçbir koşul yok, ya da koşulsuz bir şekilde bize itaat edecekler veya tutuklanacaklar. Genel olarak, hükümete gitmezseniz, tesis ederiz.
Cumhuriyet hala ne bir hükümete ne de bir bölgeye sahipti, ancak partizanlardan, işçi ekiplerinden ve isyancıların yanına giden Kolçak birliklerinden oluşturulan bir Doğu Sibirya ordusu vardı. Bu ordu, 5-I Kızıl Ordu'nun arkasından desteklendi, komutanlar atandı, birçok kupa transfer edildi. оружия. Mart ayının başında, Semenovitler bastırıldı, onlardan Verkhneudinsk (Ulan-Ude) kentinden Buryatia'nın bir kısmını dövdü. Bu küçük kasabanın o dönemde FER'in başkenti olduğuna karar verildi. Burada, başta Sosyal Devrimciler ve Menşevik olmak üzere, Baykal Bölgenin Geçici Zemstvo Gücü kuruldu. Ancak silahlı kuvvetler Bolşevikleri emrinde tuttu. Mart 11 Doğu Sibirya Ordusu, Halk Devrimi (NRA) olarak yeniden adlandırıldı. İlk komutanı G. X idi. Eiche.
Komünistler derhal diğer partilerin "kendi" ordusunun askeri konseyinde temsil edilme arzusunu bastırdılar. Sosyalist-Devrimci Menşevik Zemstvo'nun gücüne gelince, Bolşevikler çok "dar" olduğunu, genişletilmesinin gerekli olduğunu belirtti. Nisan ayındaki 6’te, Verkhne-Udinsk, Baykal’dan Pasifik Okyanusu’na sınırları ilan edilen FER’in Bağımsızlık Bildirgesi’ni kabul etti. Hemen geçici bir hükümet kurmaya başladı. Komünistler iktidara sahip olduklarından faydalanarak, yalnızca partilerinin üyelerini kazandılar. Ancak yukarıdan, Moskova'dan geri çekildiler, çünkü bu şekilde “demokratik” bir tampon fikrini mahvetti. Yerel Bolşevikler geri adım attı. Sosyalist-Devrimcilere ve Menşeviklere birkaç küçük portföy verdik. Rahatsız olanlar reddetti. Sonunda öldürüldüler. Komünist A.M. Krasnoshekov.
Ancak en önemli sorunların çözümü, hatta “sivil” bile, NRA'nın emriyle belirlendi. Ordu temsilcileri herhangi bir hükümet toplantısında hazır bulundu - sırayla Moskova'dan talimat alan 5 Ordusunun emrine bağlıydılar. Ulusal Politika Bürosu olan Cheka’nın bir şubesi FER’de ortaya çıktı. Bu organizasyon için çalışanlar Dzerzhinsky'den gönderildi. Komünist Parti Merkez Komitesinden bir dal da kuruldu, Dalbyuro. Transbaikalia, Amur Bölgesi ve Primorye'nin parti örgütleri arasındaki çelişkileri tek bir “payda” ya doğru itmeye başladı.
Ayrılıkçı gerilla oluşumlarıyla temaslar kuruldu. Onları yavaş yavaş kullanmaya çalıştılar, Japonlara ve Semenov'a karşı darbe almaya zorladılar. Ancak Japonya için bu, işgal kuvvetlerinin ek koşullarını göndermek için iyi bir bahane idi. Partizan, Primorye ve Habarovsk'tan kovuldu.
Uzak Doğu devlet oluşumları arasındaki ilişkiler çok karmaşıktı. Beyaz ordunun komutanı General Wojciechowski çok demokratikti ve Semenov rejiminin “gerici” olduğunu düşünüyordu. Vladivostok hükümetinin daha kabul edilebilir olduğunu ve gizlice onunla müzakerelere girdiğini gördü. Ancak bu belli oldu ve Vladivostok Komünistleri müzakerelere katıldı. Bir skandal patlak verdi ve Wojciechowski istifa etti. Ordu General Verzhbitsky'yi aldı.
Uzak Doğu komünistleri başkanlık etti. Nikiforov kendi çizgisini bükmeye devam etti. FER'den ayrı olarak Uzak Doğu Ulusal Meclisine seçimler yaptılar. Hükümet koalisyonu genişledi. Sadece sosyalist partilerin temsilcilerini değil, aynı zamanda burjuvaziyi de içeriyorlardı. Üstelik Vladivostok Bolşeviklerle Nikiforov da bunun “büyük bir Japon karşıtı cephe” oluşturulması yolunda atılmış bir adım olduğunu söyledi. DDA'nın tanınması, kendileri için imkansız olduğunu düşünüyorlardı. Bunun yerine, müzakere ettiler ... Semyonov. Daha uygun bir müttefik olduğunu söylediler.
Eh, DVR arızaları düştü. Primorsky partizanları Japon smithereenlere çarptılar. Halkın Devrim Ordusunun Chita'ya düzenlediği iki saldırı da yenilgiye uğradı. Sonra FER politikasını “barışı koruma” olarak değiştirdi. Japonlarla Transbaikalia'dan çekilmeleri konusunda müzakerelere girdi. Aynı zamanda, düşmanlıkların sona ermesini, Anayasa Meclisinde halkın gücünü seçecek tüm seçimler için kabul edilebilecek ücretsiz seçimleri garanti etti. Amerikalılar ve İngilizler de Tokyo'ya baskı yaptılar. Ancak Japonların, işgalci birliklerini Trans-Baykal bozkırlarında tutmaları da zordu (Primorye'yi zengin ve Japonya'ya yakın tutmak oldukça farklı bir konu). Temmuz 15'te bir anlaşma yapıldı - Japon birliklerinin Transbaikalia'dan çekilmesi Temmuz 25'ta başladı.
Barış hüküm sürdü. Ancak, çok göreceli. Diğer sosyalist partilerin yardımıyla Bolşevikler, Semyonov ordusunu parçalamak için ellerinden geleni yaptılar. Partizanlar tarafından sürekli gagalandı. Bu "narodarmeytsy" dir. Halkın Devrim Ordusunun oldukça genişletilebilir bir kavram haline geldiği söylenmelidir. Sonra aniden 5 Kızıl Ordu'nun birimleri, yıldız yerine kapaklarında bir palamut taktılar ve kollarındaki elmasları çevirerek NRA ünitelerine döndüler. NRA'nın bölümlerinin "temel" partizanlara dönüştüğü. FER'in liderliği masum gözlerini yaptı ve omuzlarını silkti - bu, askerlerin değil, asilerin bize itaat etmediklerini söylüyorlar. Ve partizanlar, gerçekte, NRA'nın emri altında. Alınan silahlar, mühimmat, sarf malzemeleri, ancak siparişler yalnızca gerekli gördüğü kişiler tarafından gerçekleştirildi. “Yabancı” komiserler kaçtı ve bitirilebilirdi.
Ancak NRA ve RCP Merkez Komitesinin Dalbyuro önderliği (b) partizanlarla herhangi bir çatışmadan sabırla kaçınıldı. Herhangi bir antikayla kaçtılar, onlarla flört ettiler. Partizanlara hala ihtiyaç vardı - ve düzensiz bir kalitede olmaları gerekiyordu. Resmi barışı bozmadan, Japonlara karşı hareket - gerekirse. Veya FER'in Japonlara savaşmayı bırakmaları için söz verdiği Semenovitlere karşı. Ve yine de, 1918'tan bu yana ilk kez, Rus doğu etekleri az çok uzlaştı. Çeşitli “hükümetlere” rağmen, farklı bölgeler arasında düzenli iletişim kuruldu. Ve Vladivostok Komünistleri'ne, Dalbureau aracılığıyla Merkez Komitesi, yavaş yavaş “beyinleri sıfırlar”, onları “kendileri” ile koalisyondan ayırarak, denizci sosyalistleri ve burjuvaziyi FER'i inşa etmek için “genel hatta” yönlendirir.
FER'de hükümet başkanı Krasnoshchekov çok zordu. Ortodoks parti yoldaşları, resmi konuşma özgürlüğü ve basın özgürlüğü ile ifade edilen “apostasy” için “ödünsüzlük”, RSERR'den FER'in “bağımsızlığı” hakkında kamuya açık konuşmalarda onu kınadı. Herkese ve yüksek sesle açıklayamadı: “Kardeşler, evet, biz sadece Japonları aldatıyoruz!” Sadece Lenin ve Troçki'nin kişisel müdahalesi sayesinde devam etti.
Ancak Çita'da bile hükümet rejimi değişti, yumuşadı ve “ataman” ın son özelliklerini kaybetti. Burada genel seçimler yapıldı ve Eylül ayında yasama organı, Geçici Doğu Transbaikalian Halk Meclisi başladı. Semyonov ayrılıkçı sloganları reddetti, Wrangel'in kendi üstün emrini kabul etti. Onları ayıran mesafelerde bu eylem yalnızca propaganda olabilir.
1920'un düşüşüyle, Semenov birlikleri göreceli olarak küçük bir alana sıkıştırıldı: kuzeyden güneye yaklaşık 300 km ve batıdan doğuya 300-400 km. Bu bölge, CER bölgesindeki Chita'dan Harbin'e uzanan demiryolu dalı boyunca FER topraklarına girdi. Japonlar imzalanan anlaşmayı ihlal etmediler, askerleri yavaş yavaş ayrıldı. Ancak Bolşevikler suçlamalara yol açmamayı denedi. Barışçıl özlemler gösterdi. Durumun politik bir çözümüne doğru gidiyor gibi görünüyordu. Transbaikalia ve Uzak Doğu Kurucu Meclis seçimlerinde hazırlıklara başladı.
Eylül ayında Verkhneudinsk'te bölgesel yönetimler toplantısı yapıldı. Deniz komünistleri lideri Nikiforov'un başkanlığındaki Vladivostok heyeti ilk önce Chita'yı ziyaret etti - Trans-Baykal Halk Meclisi'nin çalışmalarına katıldı. Emekli olan ancak beyaz ordunun etkisinde kalan General Wojciechowski, Nikiforov ile müzakerelere girmeye çalıştı. Kappelevans’ın Kurucu Meclis ve demokratik bir cumhuriyet için savaştığını iki yıl boyunca kanıtladı. Şimdi FER'de onların istekleri yerine getirildi! Bu nedenle Wojciechowski, NRA'ya Kappelevtsev'i dahil etmesini istedi. “Kolçak ordusunun Vladivostok'taki Zemsky hükümetine geçtiği koşulları kabul etmeye hazırız” dedi.
Eylül ayına kadar Nikiforov zaten Vladivostok ayrılıkçılığından kurtulmaya başlamıştı. Dalbyuro Merkez Komitesine dahil edildi ve genel olarak yeni bir cumhuriyet kurma planlarını daha iyi biliyordu. Bu nedenle, Wojciechowski'nin vahiyleri ve önerileri onun için yeterince saf görünüyordu. Bolşevikler için en tehlikeli düşman, Kazak ruh halleri değişmeyecek şekilde Semenov üyeleri değil, Kappeliler'di. FER'in demokratik güçlerinin gerçekten güvenebileceği iki güçlü birlik. Ancak Nikiforov da General'i reddedemedi - Japonlar birliklerin geri çekilmesini henüz tamamlamamıştı, karşılıklı anlayış içinde oynamak zorunda kaldılar. Wojciechowski’nin önerilerini FER hükümetinin dikkatine sunma sözü verdi.
Aynı zamanda kırmızı liderlik tamamen farklı eylemler hazırlıyordu. Eylül ayının 27'i zaten geliştirildi ve Chita operasyonu için bir plan kabul edildi.
Hem NRA’nın normal kısımları hem de partizan formasyonları - çok sayıda birlik bir araya getirildi. Eylül ayına kadar, Semenov'un 18-20 bin süngü ve kılıcı, 9 zırhlı treni, 175 silahı vardı. 3 ve 2 Kappel birlikleri kuzeyden ve doğudan Chita'dan Sanat'a kadar uzanan beyaz bir bölgeyi kapladı. Byrka. Batıdan, Çita-Mançurya demiryolunda, 1, Semenov Kolordu pozisyonunu aldı.
Ekim 15, ancak son Japon kademe Transbaikalia'dan ayrıldı, FER birlikleri bir saldırı emri aldı. Ve özellikle de Japonlar için “isyan” oynadılar. NRA’nın bazı bölümleri, FER hükümetine acı bir mesaj gönderen “Asi Ordusu” olarak değiştirildi: “Biz isyancı bir halk olarak, partizanlar olarak bir ateşkes kararını yerine getiremiyoruz ve Beyazları yenene kadar savaşacağız”.
Semenov ve astları için saldırı beklenmiyordu. İlk başta, Kappelevistler, düşmanlıkların yeniden başlatılmasını “yanlış anlama” olarak algıladılar. Kurucu Meclis hazırlıklarını ciddiye aldılar, parlamentarizmin canlanmasını tartıştılar. Sadece birkaç gün sonra çözdük ve şaşkınlıktan kurtulduk. Ekim 20, Çita'nın kuzeyinde ve merkezi savunma sektöründe somut karşı saldırılarla kırmızıya vurdu.
Ancak, güçler eşit değildi. Uzak Doğu'nun dört bir yanından toplanmış çok sayıda partizan ve birlik, her taraftan aktı, savaş oluşumlarına sızdı ve çok katmanlı bir “püresi” yarattı. Kızıl Ordu ve Narodarmen alayları tarafından güçlendirildiler. Ana saldırılar “Semenovsky çıkıntısının” tabanını hedef aldı - beyaz birliklerin sınırdan kesilmesi, çevrelenmesi ve imha edilmesi gerekiyordu. Bunu gerçekleştiren General Molchanov'un 3 Kolordusu, Çita'yı büyük bir güçlükle kavga etmeden, ana hatlarıyla belirtilen halkadan güneye geçti.
Ancak narodarmeytsev için kolay zafer işe yaramadı. Kappelevtsy, karşı grevini bozdu. Ekim 23 - Harashibiri, Kasım 3 - Hadabulak, Kasım 13 - Borzey altında. 1-th Semenov kolordu daha az güçlüydü. Ağır savaşlarda parçalandı. Dekolmanlarından bazıları bağımsız olarak sınıra geçtiler. Diğerleri Tinovnaya ve Borzya istasyonlarında yerleşikti ve NRA'nın 1 Trans-Baykal Kolordu'nun saldırısını engelledi. Karşı saldırılarla savaşan batıdan ve doğudan beyaz birlikler Mançurya demiryoluna geri çekildi. Sonra onlar geri çekilmeye başladılar. Chita operasyonunun ana görevlerinden biri, Beyaz Muhafızları yok etmek, Çin'e gitmelerini engellemek ve kırmızıları yerine getirmekte başarısız olmalarıydı.
21 Kasım'ında, hem Kappel ordusu hem de Semenovskiy'nin bir kısmı onlarla birleştiler, Mançurya sınırını geçtiler, burada Çinliler tarafından silahsızlandırıldı ve CER hattına, çoğunlukla “Rus” Harbin'e yerleşti. Ezilmiş 1 kolordu bir kısmı Buryatia, Moğolistan ve Tuva çevresine Beyaz Gerilla grupları şeklinde dağıldı: Ungern, Bakich, Kaygorodov, Kazantsev vb. Diğer kısım kırmızıya döndü.
Ataman Semenov'un kendisi, Japonların hala bulunduğu ve koalisyon gücünü elinde tuttuğu Primorye'ye gitti. Orada Beyaz Hareket'i canlandırmak için destek almaya çalıştı. Ancak Aralık ayında Vladivostok hükümeti tarafından kovuldu ve Port Arthur'a ayrıldı. Bolşevikler, ana rakipleri kaldırarak, FER'in başkentini Chita'ya taşıdılar ve seçimlere Kurucu Meclis'e başladılar. Beyazlar olmadan daha kolaydı. Ve sonuçlar farklıydı ...