Nikolay Vasilyeviç Gogol Kimdir,Ukraynalı [1809 – 1852] romancı ve kısa öykü yazarı.
Nikolay Vasilyeviç Gogol’un Hayatı
Küçük toprak sahibi bir ailenin oğlu olan Nikolay Vasilyeviç Gogol, 1828 yılında Petersburg’a giderek bir bakanlıkta küçük bir memurluk buldu ama,kısa süre sonra, bu işten çıkarak yazmaya koyuldu. 1831’de bazı şiirleriyle yazılarını yayımladı.
Nikolay Vasilyeviç Gogol Edebi Kişiliği
Puşkin’le bağlantı kurarak onun önerilerinden yararlandı. İlk yapıtı Dikanka Yakınlarındaki Bir Çiftlikte Akşamlar (1831) yayımlanır yayımlanmaz büyük bir ilgi gördü.
Şiirsel ve gerçekçi bir dille oluşturulmuş bu kitap, Ukrayna’nın törelerini ve görüntülerini dile getiren yedi anlatıdan oluşuyordu.
Eski Zaman Beyleri (Mirgorod) başlığı altında topladığı öykülerde de doğduğu yerin özelliklerini anlattı.
1550-1600 yılları arasında Ukraynalı Kazaklarla Polonyalıların çarpışması sırasında geçen olayları işlediği Taraş Bulba (1835) adlı romanıyla kendisine Petersburg Üniversitesinde bir tarih kürsüsünün yönetimi verildi ama, Gogol hasta olduğunu ileri sürerek bu görevi kısa süre sonra bıraktı ve Müfettiş (Revizor) adlı oyununun 1836’da sahneye konmasından hemen sonra Rusya dışına çıktı.
1841’de bazı eleştirmenler tarafından başyapıtı sayılan Palto (Şinel) yayımlandı (Turgenyev, daha sonra da Dostoyevski bütün Rus edebiyatının bu yapıttan doğduğunu ileri sürdüler).
Gogol aynı yıl içinde, Rusya’ya dönerek, yapıtları arasında en fazla ilgiyi çekecek olan Ölü Canlar (Mertıvıya Dusi) adlı romanını yayımladı (1842).
Gogol’un, üstünde on yedi yıl boyunca çalıştığı ve 1842’de yalnızca birinci bölümünü yayımladığı Ölü Canlar, köleleri olan toprak sahiplerine yönelik bir yergiydi. O dönemde, köleler “can” olarak adlandırılıyordu.
Devlet, köle başına, bir başka deyişle “can” başına, toprak sahiplerinden bir vergi alıyordu; ama nüfus sayımı on yılda bir yapıldığından,her toprak sahibi, yaşayanlar için olduğu kadar ölüler için de vergi ödüyordu.
Romanın kahramanı Çiçikov toprak sahiplerinden “ölü canlar”ı satın almış, bu dolandırıcılık sayesinde de devletin bankalarından borç para alma olanağı bulmuştu.
Gogol, romanına alt-başlık olarak “Şiir” sözcüğünü seçmiş, böylece, anlatılan olaylarda hayalgücünün de payı olduğunu göstermek istemişti.
Bu yapıt, uzun süre Rus toplumuna yöneltilmiş, mizah ve hoşgörü dolu bir eleştiri olarak görüldü ve Gogol Rus gerçekçi okulunun önde gelen yazarı kabul edildi.
Kuşkusuz Gogol’ dan önce hiçbir Rus yazarı taşra yaşamını böylesine titiz bir biçimde betimlememişti.
Ama günümüzde, bu romanda işlenen konular yeniden ele alınıp geliştirildiğinden, Gogol gerçekçi bir gözlemci olmaktan çok,gerçeği yadsıyan, yıkan bir yazar olarak çıkmaktadır karşımıza.
Gogol, Ölü Canlar in ikinci bölümünü bitirememiş ve ölümünden kısa bir süre önce de dinsel bir coşku anında el yazmalarını yakmıştır.
Gogol’u bir öncü olarak gören simgeciler, Ölü Canlara gizemli bir anlam yüklerler.
Romanının, oyunlarının ve anlatılarının kazandırdığı üne karşın Gogol yeniden Avrupa’daki başıboş yaşamına döndü. Düzenli bir işi sürdürmek, yaradılışına pek uygun düşmüyordu.
1848’de kendi deyişiyle “ruhsal olgunluğunu geliştirmek” üzere Kudüs’e bir geziye çıkmaya karar verdi.
Bu geziden olağanüstü bir dinsel coşku içinde döndü ve kendini tümüyle dinin gereklerine uydurdu.
Daha sonraki yıllarda giderek güçten düşen Gogol, 21 Şubat 1852’de tifoya yakalanarak öldü.
XIX. yy’ın ikinci yarısındaki Rus yazarlarının aşağı yukarı tümünde Gogol’un etkisi görülür. Gerçekten de Gogol, bu yazarlara bir yol gösterici olmuştur.
Rus düzyazısının yaratıcılarından biri olan Gogol, ayrıca Rus toplumunun ahlak ve düşünce bakımından yeniden düzenlenişine ilişkin görüşlerini de Vibranniye Meste iz Perepiski s Druz Yami’de (Arkadaşlarımla Mektuplaşmalarımdan Seçmeler, 1847) açıklamıştır.
Nikolay Vasilyeviç Gogol Eserleri
- Masallar
- Müfettiş
- Palto
- Ölü Canlar
- Burun
- Bir Delinin Hatıra Defteri
- Portre
- Eski Zaman Beyleri
- Taras Bulba
- Fayton
- Kumarcılar
- Dava
- Evlenme
- Petersburg Hikayeleri
- Dikanka Yakınlarındaki Bir Çiftlikte Akşam Toplantıları