Vladimir hapishanedeyken, bir kereden fazla umutsuzluğa kapıldım. Açlık, hastalık ve en önemlisi, güçsüzlük, kötülükle savaşamama beni, sadece ölüm amacı ile hapishanelerime acele etmeye hazır olduğum noktaya getirdi. Ya da intihar etmenin başka bir yolu. Ya da başkalarının gözlerimin önünde yaptığı gibi, kendini sakatla.
Bir şey beni durdurdu, biri bana bu kabusta yaşama gücü verdi - dışarı çıkıp herkese gördüklerini ve yaşadıklarını anlatmayı umarım. Bu amaç için her şeye katlanmak ve katlanmak için kendime bir kelime verdim. Yıllarca parmaklıklar ardında, dikenli tellerin arkasında kalan yoldaşlarıma söz verdim.
Bu görevi nasıl yerine getireceğimi düşünüyordum. Ülkemizde, KGB'nin şiddetli sansür ve kontrol koşulları altında, konuşulan her kelimenin imkansız olduğu görünüyordu. Evet, ve amaçsızca: Bundan önce, herkes korku tarafından ezilir ve zorlu yaşam tarafından köleleştirilir, hiç kimse gerçeği bilmek istemez. Bu nedenle, tanıklığımı en azından bir belge olarak, tarih için bir malzeme olarak bırakmak için yurt dışına kaçmak zorunda kalacağımı düşündüm.
Bir yıl önce terim bitti. Özgürdüm. Yanıldığımı, halkımın ifademe ihtiyacı olduğunu fark ettim. İnsanlar gerçeği bilmek istiyor.
Bu notların asıl amacı, siyasi mahkumlar için bugünkü kamplar ve hapishaneler hakkındaki gerçekleri anlatmak, duymak isteyenlere anlatmaktır. Reklamın, bugün kötülük ve kanunsuzlukla mücadelenin tek etkili aracı olduğuna ikna oldum.
... 29 Ekim 1960'dı.
Beş ay boyunca Aşkabat KGB soruşturma hapishanesinde tutuldum. Bunca zaman akrabalarımdan tek bir haber almaksızın tek başına, parseller olmadan, yayınlar olmadan, oturuyordum. Her gün araştırmacı Safaryan (ve daha sonra Tsukin) tarafından sorguya çekildi: neden kaçmak istedim? KGB beni ihanetle suçladı ve bu yüzden araştırmacı cevaplarımdan memnun değildi. Soruşturma sırasında beni yorucu, benden gerekli olanı söyleyene kadar soruşturmanın süreceğini tehdit eden benden gerekli kanıtları aradı, “iyi” ifadesi ve tövbe için iki kez hapishane yemeği için bir ek vaat etti. Başaramadı ve benden ya da suçlamayı onaylayan kırk tanıktan herhangi bir materyal almadı. Ama hala ihanetten yargılanıyordum ... Son sözü reddetmiştim: İhanete suçu reddetmedim ve ifademe ekleyecek hiçbir şeyim yoktu.
İmzaladım. Herşey! Karar kesin değil, görünmez.
Açlık grevine başladım. Mahkeme ve cezaya karşı bir protesto, yalakta dosyaladı ve yemek yemeyi bıraktığını söyledi. Birkaç gün soğuk su dışında ağzına hiçbir şey almadı. Kimse buna dikkat etmedi. Reddetmemi duyduktan sonra gardiyanlar, rasyonlarımı ve bir kase çorbayı sakince alıp öğlen yemeğine geri getirdiler. Yine reddettim. Üç gün sonra koğuşlar ve doktor hücreye girdi. "Zorla suni beslenme" adı verilen bir operasyon başlattı. Beni büktüler, kelepçelediler, ağzıma bir ağızlık soktular, yemek borusuna bir hortum soktular ve bir huni içerisinden yağlı, tatlı bir besin karışımı dökmeye başladılar. Gardiyanlar şöyle dedi:
- Açlık grevi yapın, yine de hiçbir şey elde edemezsiniz - kilo vermenize bile izin vermeyeceğiz.
Aynı prosedür ertesi gün tekrarlandı.
Açlık grevine başladım. Başvuruya hiçbir zaman bir cevap alamadım.
Birkaç gün sonra müdür benim için geldi. Beni merdivenlerden ve koridorlardan birinci kata çıkardı ve siyah yağlı bezle kaplı kapıya girmeme izin verdi. Tabağın üzerinde yazıt var: “Cezaevi müdürü”. Masada bulunan ofiste, büyük Dzerzhinsky portresinin altında, hapishane valisinin kendisi oturuyordu. Kanepede - denetim savcısı ve soruşturmadan bana aşina olan soruşturma departmanı başkanı. Dördüncüsü, ürperdiğim kime bakan bir yabancıydı: görünüşü doğal ve iğrençti. Küçük, küresel bir gövde, kısa bacaklar zemine zar zor ulaşıyor, ince, ince bir boyun. Ve üzerinde büyük bir düz top - bir kafa. Göz yarıkları, zar zor farkedilen burun, ince, gülümseyen ağız - sarı, sert ve parlak bir hamurun içinde boğuldu. Bu boyun böyle bir yük altında nasıl kırılmaz?
Bunun, Türkmen SSR savcılığına yardım ettiği söylendi. Oturmayı teklif ettiler. Konuşma dostça ve tanıdık bir tonda yapıldı. Açlık grevinde olup olmadığımı nasıl hissettiğim soruldu. Dokunma duyarlılığı ve ilgisi için teşekkür ettim, açlık grevini yaptığımı ve ayrıca şunu da sordum:
- Söylesene, lütfen beni ne zaman gönderecekler? Nerede?
- Komsomol inşaatına gidiyor. Budesh Komsomol üyesi, - Canavar cevapladı ve kendi şakasına sevinerek bir gülümsemeye doğru yayıldı.
Ben dayanılmaz derecede iğrenç oldum. İhanetten mahkum olanlardan, bu sözcükleri burada, bu ofiste duymaktan, alaycı lekelerini görmekten utanıyorum. Her şeyi mükemmel anlıyorlar! Ben de anladım.
Ertesi gün gönderildim. Tutuklama sırasında seçilen kıyafetleri verdiler, sadece ayakkabılar iade edilmedi - küçük parçalara bölündüler, "Sovyet fabrika planı" arıyorlardı. Giyinme ve hapishaneden çıkarma emri verdiler. "Huniler" kapıya yakın durdu. Kutuya itildim, kilitledim. Araba başladı. Küçük hücrem penceresiz, hiçbir şey göremiyorum, sadece hareket hissediliyor. Burada araba yavaşladı, döndü, geriye doğru hareket ediyor. Yani, arabaya yaklaşıyoruz. Arabadan - daha ziyade, yine, yakında, iki yoğun asker sırası ile, doğrudan arabaya.
Ertesi gün tren Taşkent'e geldi. Arabadan tek tek çıkarıldı, iki asker arasında dar bir koridordan geçtik ve arabaları doldurmaya başladık.
Merdivenlerden çıktığımda, mahkumlar arabadan başka hiçbir yerde olmadığı için bağırıyorlardı. Ama eskort onlara bağırdı ve beni insanlara doğru ittiler. Sonra birkaç tane daha. “Kara kuzgun”, “huniler” - üstü kapalı bir kamyon, içindeki gövde kafes kapısı tarafından yeniden düzenlenir. Izgara mahkumların bir tarafında, diğer tarafta - iki eskort. Burada, escortların “kutular” olduğu - bekarlar için demir kutular olduğu yerde, onlara sadece üç ölümde çömelmiş olarak oturabilirsiniz. Ancak genel departmanda daha da kötüdür. Duvarlar boyunca banklar var, ortası boş. On'u bir adam yerleştirir - oturmuş ve ayakta durur - artık yok. Ve biz yaklaşık otuz ya da bütün otuz var. İlki birbirine sıkıca banklarda oturmak. Dizlerinin üstünde. Gerisi öyle. Hiçbir şey olmaz, ama nasıl ayakta dururlar! Tavan, sadece bükülebilecek şekilde, baş ve omuzlar ütünün üstüne dayanabilecek şekildedir. Ve insanlar o kadar doluyor ki durumu değiştirebilsinler bile, delirmek bile imkansız. Seni ittiler - nasıl olmayı başarabildiysin, ve sonuna kadar bekle. Sırt, omuzlar, boyun uyuşukluğu, tüm vücut doğal olmayan bir duruştan ağrıyor. Ama bacakların bükülse bile düşmeyeceksin - yer yok, yoldaşların bedenleri tarafından destekleniyorsun.
Son mahkum hiçbir şekilde sığamadı. Sonra iki asker ona yaslandı, içine çekti ve insan kitlesine bastı ve sonra kapıyı sıkıştırmaya başladı. Kapı bir şekilde kapandı, kilidi kilitledi. Arabamız hazır. Ama diğerleri henüz dolu değil, bekliyoruz. Şimdi, dışarıda, bu arabanın ne olduğunu ve içinde ne olduğunu asla bilemezsiniz. Penceresiz iç yapı, kapının üzerindeki tek pencere, eskortların ve sonra perdelerin kapandığı ...
Novosibirsk sevkiyatında fareler doluydu. Ayaklarının altında yerde koşuyorlar, yerde yatmak arasında koşuyorlar, üzerlerine tırmanıyorlar. Burada, diğer herkes gibi olmayan ama duvara yaslanmış bir grup mahkumla tanıştım. Sekiz kişi vardı ve çok kötü yüzleri vardı. Ortak bir hücreye yerleştirildik. Onların “dindar” olduklarını, inananların olduğunu öğrendim. Seçimlerde yer almayı reddettiler ve şimdi tutuklandılar, kapalı mahkemede yargılandılar ve “parazit” olarak sürgüne mahkum edildiler. Tutuklandıkları günden itibaren hepsi açlık grevine başladılar ve açlıktan ölmek üzere, açlıktan Sibirya'ya gönderildiler. Her sevkıyatta, bir besin karışımı içine zorla dökülerek gönderilir.
“İnanç için acı çekiyoruz” dediler.
4 Mayıs'ta hepimiz tren istasyonuna konduk. Yine aşamaları. Yine Novosibirsk aracılığıyla ve oradan batıya: Sverdlovsk, Kazan, Ruzaevka. Bize giderken, yeni arkadaşlar yolladılar. Transferde bir yerde birkaç Ukraynalı - “milliyetçi” eklendi. Ayrıca yirmi beş yaşında. Bunlardan özellikle, çok sakin, yardımsever, içtenlikle güçlü bir insan olan Mikhail Soroka'yı hatırlıyorum. Sonra Polonya'dan bir adam aldı. Babası, Katyn ormanında vurulmuş bir Polonyalı subaydı. Annem tutuklandı ve o da öldü. Kendisi on altı yaşına kadar büyüdüğü bir yetimhaneye gönderildi ve bir pasaport aldığında, Rusça olarak kaydedildi. Polonya'ya gitmesine izin verilmesini istedi, ancak “Rus” idi, bu yüzden gitmesine izin vermediler. Dışişleri Bakanlığı ve Polonya Büyükelçiliği'ne yazdı - son tarihi ile sona erdi ... Mayıs sonunda Potma'ya vardık. Beş ay süren soruşturmadan sonra, sözde yargılamadan sonra, etaplar ve transfer hapishanelerinin sonunda nihayet ünlü Mordovya kamplarına ulaştım ... Burada, onuncuda Litvanyalı Richardas K. oturdu, kaçmaya katıldı ve nasıl yakalandıklarını söyledi. Üçü, üç Litvanyalı, bir şekilde konvoydan sahaya kaçmayı başardı. Ormanın yakınındayken fark edildiler. Üzerlerine ateş açtılar, ama çok geçti. Daha sonra taburdan makineli tüfekler çağırdılar, ormanı kordon altına aldılar ve askerler ve köpekler kaçakları aramaya başladı. Köpekler hızla patika girdi ve kısa süre sonra Richardas ve yoldaşları kovalamayı neredeyse arkasından duydular. Yine de ayrılmayacaklarını anladılar, ancak yine de saklanmaya çalıştılar - ve aniden köpeklerle bir konvoy geçip gidecekti. Bu ikisi bir meşe ağacına tırmandı ve yeşilliklere saklandı ve Richardas bir çalının altına düşen yapraklara daldı - sonbahardaydı. Sonra her şey tam anlamıyla gözlerinde oldu. Köpeği olan iki makineli tüfek göründüğünde kendini yapraklarla kapatacak vakti bile yoktu. Köpekler meşe ağacının etrafında döndüler, ön pençeleriyle kabuğu kırdılar. Bir başka altı makineli nişancı içeri girdi ve tabancalı bir subay oldu. Ağaçtaki kaçaklar hemen bulundu. Memur bağırdı:
- Özgürlük istedi ... annen? Hadi aşağı in!
İlk kaltak yerden yaklaşık iki metre yukarıdaydı. Richardas, kaçaklardan birinin önce ayağını bu kaltağa koyduğunu, sonra çömeldiğini, bacaklarını astığını, karnına ve kollarına asarak zıplamaya hazır olduğunu gördü. Bu sırada, birkaç otomatik patlama duyuldu ve bir çanta gibi adam yere düştü. Ama hayattaydı, yazıyor ve acı çekiyordu. Memur, ona tekrar vurdu ve köpekleri aşağı indirmelerini söyledi. Ve kendini bile savunamadı. Köpekler sürüklendiğinde hareketsiz kaldı. Memur, onu kaldırmasını ve kenara ayırmasını emretti. Botlarla dövüldü, ama kalkmadı. Sonra memur dedi ki:
- Bacakların neler? Ne için silahın var?
Askerler, yaralıları süngülerle bıçaklamaya başladı.
- Hadi, hadi, kalk, taklit edecek bir şey yok!
Yaralı, zorluk çekerek ayağa kalkmaya başladı. Ateşli silahla öldürülen silahlar boş kollar gibi sarkıyordu. Yırtık kıyafetler beline kaymış. Kanla kaplıydı. Süngülerle yola çıkarken yakındaki bir ağaca yönlendirildi. Memur emretti:
- Güzel, kal!
Ağacın yanında ilk kaçak düştü. İki askerin köpeğiyle izlemesine bırakıldı ve gerisi aşağıdakileri yaptı. İkincisinin ayrıca ağaçtan inmesi emredildi. Görünüşe göre hile yapmaya karar vermiş ve alçak dallara ulaşarak makineli nişancıların ayaklarının altındaki toprağa düştü. Kimsenin ateş edecek zamanı yoktu. Bir polis memuru orada yatarken yanına fırladı ve birkaç kez bacaklarına tabancayla ateş etti. Sonra onunla ilk olanla aynıydı: botlarıyla dövülerek, köpek parçalandı, süngülerle delindi. Sonunda, memur dayak atmayı emretti, adama yaklaştı ve şöyle sordu:
- Özgür ve bağımsız Litvanya, dördüncü nerede?
Adam sessizdi. Memur bir botla ona çarptı ve soruyu tekrarladı. Richardas, arkadaşının hırıltısını duydu:
- Sana faşist derdim, sadece daha kötüsün!
Memur kırıldı:
- Ben faşistlerle ön cephede savaştım! Ve senin gibi insanlarla da. Sadece Litvanya'da bizimkileri vurdun mu?
Yaralı adama tekrar saldırdılar ve onu tekrar dövmeye başladılar. Ardından memur, ilki bulunan ağaca sürünmesini emretti:
- Gitmek istemiyorum, sürün! - Bacakları kırılmış olan yaralı adam süründü ve ilkinde olduğu gibi süngüler tarafından teşvik edildi. Memur yan yana yürüdü ve şöyle dedi:
- Bedava Litvanya! Sürün, şimdi bağımsızlığını elde edeceksin! - Richardas, bu adamın Vilniuslu bir öğrenci olduğunu ve broşürler için yedi yıl aldığını söyledi.
Her iki kaçak yakınındayken, onları öldürmeye, tekrar dövmeye başladılar. Sonunda, inleme ve çığlık sesi yoktu. Memur öldüklerinden emin oldu ve bir el arabası için köye gönderildi. Bir tedarik gelene kadar üçüncülerden kurtulmayı umuyordu. Fakat Richardas uzun süre aradı. Köpekler zaten yorgun mu, yoksa yaprakların kokusu içgüdülerine engel oldu mu, onu ancak bulamadılar. Askerler ormana koştu, neredeyse üzerine basıyordu, subay çalılarından iki adım uzakta duruyordu. Richardas, birkaç kez yukarı atlayıp koşmaya hazır olduğunu söyledi. Ve sadece Richardas çoktan tekerlekli arabaların yolda çarptığını duyunca, subay bir yığın yaprak üzerine yürüdü, onları ayağıyla tekmeledi ve hemen bağırdı:
- İşte, piç! Kalk!
Şu anda taşıma geldi:
- Yoldaş Binbaşı, kaçaklar nerede?
Richardas yükseldi. Binbaşı'nın tabancası ona doğru yöneldi. Richardas, tam o anda içgüdüsel olarak sarsıldı, bir atış kaçtığında, omzunun ve göğsünün acıdığını ve yandığını hissetti. Bilincini kaybetmedi, hareket etmemeye veya inlememeye çalışarak hareketsiz durdu. Etrafta daha fazla insan toplandı, biri sordu:
- Yoldaş Binbaşı, ve belki de hala hayatta?
Binbaşı cevapladı:
- Orada nerede yaşıyor! Doğrudan göğsüne yakın mesafeden ateş etti - Richardas'ın saptığını fark etmek için muhtemelen zamanı yoktu.
Richardas el arabasının dibine atıldı - ve burada inlemeyi başaramadı - - ve üzerine iki ceset atıldı. El arabası kampa doğru ilerledi. Richardas birisinin kendisine yaklaştığını duydu ve ana açıklamada:
- Takip sırasında öldürüldü.
Ses tonuyla, hem sorgulayıcıların hem de majörlerin bunun ne anlama geldiğini tam olarak anladığını duyabiliyordu. Ardından arz durdu - muhtemelen saatinize ulaştı. Birisi saatin etrafındaki cesetleri atma emri verdi.
Richardas'ı sürüklediklerinde inledi. Dediler ki: "Bak, hala hayatta." Gözlerini açtı. Hala ışıktı, ışıklar bile yanmıyordu. Memur grubundan, o büyük madalya ona doğru ilerledi ve ilerledikçe tabancayı çıkardı. Richardas da anladı: Şimdi ateş edecek. Fakat ana komutanın arkasında komutan gitti, elini tuttu:
- Geç değil! Herkes izliyor.
Aslında saatin etrafı, bir sürü insan, ordu ve sivil kalabalıktı - kaçakların nasıl getirildiğini izlemek için koştu.
Richardas arabadan düştü. Yetkililerden biri askerlere emir verdi. Ona yaklaştılar ve gidebilir mi diye sordular. Yapabileceğini söyledi. Nöbete alındı ve bölgede, gardiyanlar onu hemen ceza hücresine götürdü.
Orada ilk günlerinde tek başına oturdu, bandaj istese de kimse gelmedi. Sadece dördüncü veya beşinci günde, sağlık görevlisi geldi ve yarayı sardı. Ertesi gün doktor geldi, muayene etti ve hastaneye gönderilmesi gerektiğini söyledi. Sıcağı içindeydi ve kolu çok ağrıyordu.
Hastanede kolunu omzuna götürdüler - iyileşmek için çok geçti.
Sonra yargılandı, bir terim ekledi ve Vladimir hapishanesine gönderildi. Benden üç yıl önceydi ve çoğu hala bu hikayeyi hatırladı ...
Kitabı tam olarak buradan okuyabilirsiniz //antology.igrunov.ru/authors/march/pokazania.html