Moğollar Çin'i fethetti ve Yuan hanedanını kurdu. Mançular Çin'i fethetti ve Qing hanedanını kurdu. Neden her iki durumda da, fetheden ülkeler hanedanlarının sonunda Çin'in bir parçası oldular?
Bugün Mançuların Moğollardan farklı olarak kendilerine ait ayrı bir milleti bile yok. Mançu ulusu, Çin'in bir parçası olarak ortadan kayboldu.
Fetheden yabancı Moğollar ve Çin'in Mançuları nasıl/neden Çin'in bir parçası oldular?
Moğollar ve Mançular, Çin'i fethettikten sonra Çin'e "katılmayı" seçtiler, çünkü ikincisi daha gelişmiş ve medeniydi. Böylece Çin'i fethettikten sonra, Çin şehirlerini, saraylarını, ülkesini kendileri için devraldılar ve kendilerini yönetici sınıf olarak kurdular.
Moğol İmparatorluğu'nun "babası" olan Cengiz Han'ın ölümünden sonra dört kısma ayrıldı; Altın Orda (modern Rusya), İlhanlılar (Orta Doğu), Çağatay (modern Kazazh- ve diğer stanlar) ve Cengiz'in torunu Kubilay Han'ın ağabeyi Mongke'ye düşen Çin-Moğolistan. Kubilay, "aile işini yürütmek" (Çin'in geri kalanını fethetmek) için Çin'e gönderildi, bu yüzden şimdi Pekin'in bulunduğu yerde bir "karargah" kurdu. Mongke öldüğünde Kubilay, Kubilay'ın Çin'den yönetmeyi tercih ettiği en doğudaki Moğol krallığını miras aldı. Küçük kardeşi Ariq Boke, Moğolistan'ı uygun şekilde işgal etti ve Kubilay'ın kazandığı bir iç savaş başlattı, bu da Moğol başkenti Karakurum'un sanal yıkımına yol açtı. Yani Kublai'nin başkenti olarak yalnızca (modern) "Pekin" (Moğol adı altında) vardı. . Ancak iç savaş, Kublai'nin diğer üç krallığa karşı sahip olduğu (zayıf) iddiaları yok etti, bu yüzden Çin (ve perişan bir Moğolistan) ile kaldı. Kubilay'ın torunları 1368'e kadar (Ming hanedanının yükselişi) Yuan Hanedanlığı olarak hüküm sürdüler.
Mançular da benzer bir durumdaydı. Birkaç (nispeten küçük) şehirleri olmasına rağmen, çoğunlukla yerleşmek için bir yer arayan bir grup göçebe (Jurchen) kabilesiydi. Moğollarda olduğu gibi, Pekin ve diğer Çin şehirleri bildiklerinden daha büyük ve zengindi, yani onları fethetmekten, işgal etmekten ve yönetmekten memnunlardı.
Başka bir deyişle, Moğollar ve Mançular Çin'e "taşınmayı" ("eve götürmek" yerine) seçtiler. Bunu yaparken Çin'in "bir parçası oldular".
Asıl değişiklik Süvari Çağı'nın sona ermesiydi.
Kabaca üzengi silahlarının yaygınlaştırılmasından barut kullanan piyadelere kadar, Süvari baskın askeri daldı. Bu dönemde piyade, esasen yalnızca süvari için destek birimleri olarak yararlıydı (özellikle süvari olmayan diğer birimlere karşı).
İyi bir süvari kuvveti, ömür boyu eğitim gerektiriyordu, bu da en güçlü askeri kuvvetlerin, insanların hayatlarını eyerde geçirdikleri yerlerden gelme eğiliminde olduğu anlamına geliyordu: Avrasya bozkırları.
Çin'e en yakın bozkır sakinleri Türkler, Moğollar ve Mançulardı, bu nedenle bu dönemde sürekli bir tehdit oluşturuyorlardı.
Yerleşik çiftçi toplulukları, büyük piyade orduları sağlamada iyidir, ancak piyadelerin belirleyici kol olmadığı bir çağda, bu onlara pek yardımcı olmadı. Onlar, pastoralistlere rüşvet vermeye ve bunu başaramayarak fatihlerini kültürel olarak özümsemeye çalışmaya indirgendiler.
Ancak barut, büyük piyade birliklerini baskın kol haline getirince durum tersine döndü. Aniden nispeten az nüfuslu pastoral bölgeler iktidar boşluğu haline geldi. Moğollar bu dönemde bir ülke görünümünü bir arada tutmayı başardılar, ancak Mançuryalılar daha stratejik kıyı bölgelerine sahipti ve bu nedenle o kadar şanslı değildi. Esasen Çin, Rusya ve Japonya arasında, bu güçlerin savaş alanında birbirlerine göreli performanslarına dayalı olarak bölündüler.
Herkes Çin'in sadece Han olduğunu düşünüyor. Ama aslında Çin, Han dışında yüzlerce ırkın birleşimidir. Han'ın kendisi de kendi lehçe dilleri, kültürleri ve inançlarıyla birkaç yüz küçük ırkın birleşimidir. Mançu'yu egemenliğine eklemek, diğer yüzlerce ırka 1 ırk daha eklemek gibidir. Çin İmparatorları Çin Seddi'nin ötesindeki herhangi bir şeyin ticaretten zar zor kazanç sağlayan medeni olmayan barbarlar olduğuna inandıklarından, Moğol ve Mançu antik çağda hiçbir zaman tam olarak fethedilmemiştir.
Çin'de Cumhuriyetler doğduğunda (Çin denilen ilk ulustan bahsediyorum) sadece Güney bölgesinde yoğunlaştı ve Machurian, Kuzey bölümünü yönetiyor. Yıllarca süren iç savaşlardan sonra, 2. Dünya Savaşı, Soğuk Savaş, Komünistler baskın güç olarak ortaya çıktı. Dünyadaki diğer milletler gibi Çin de Yayılmacılık aşamasına girdi. Uygur, Tibet ve Mançu toprakları üzerinden yapılan istila, Çin'i topraklarının iki katından fazla genişletti.
Ama asıl soru, Çin'in Moğol'u neden almayacağı. Bunun nedeni, Mao'nun gözünü Doğu'yu fethetmeye koyan Stalin'e ittifak açısından güvenmemesidir. Rus ordusunun Moğol'u geçmek zorunda olduğu için Çin'in kalbine girmesi uzun bir yol alacaktır. Çin Moğolistan'ı fethederse, Rus ordusu her an güneye hızlı erişime sahip olacak. Öte yandan Mançu, Çin'in Kore yarımadasına geçmesine açık olduğu için fethedilmek için daha güvenlidir.
Şimdi Çin, nicelik olarak en büyük, nitelik olarak en büyük ikinci ordu konumuna geldi. Ancak Çin, çorak Kuzey'den çok Güney'in zenginlikleriyle ilgileniyor. Çin'in yakın zamanda Moğol istilasını görmeyeceğiz, ancak Gaz, Petrol ve yiyecek açısından zengin Güney Doğu Asya ülkelerinden adaları almaya hazırlar.
Çin'in fetheden Moğolları ve Mançuları nasıl Çin'in bir parçası haline geldi? - Tarih
Kangxi İmparatoru
Çizelge: Başlıca Qing İmparatorları
Kenar çubuğu: Diyarın Qing İnceleme Turları
Görüntüler: Kangxi İmparatorunun İki Portresi
Qianlong İmparatoru
BÖLGENİN GENİŞLETİLMESİ
Harita: Qing altında İmparatorluğun Genişlemesi
ÇOK ETNİK BİR DEVLETİN YARATILMASI
Kenar çubuğu: Çok Etnikli Qing Devletinin Çin Kimliğinin Oluşumu Üzerindeki Etkileri
EVRENSEL HÜKÜMET OLARAK QIANLONG
Görüntüler: Qianlong İmparatorunun İki Portresi
SANAT PATRONU OLARAK QIANLONG
Görüntüler: Qianlong Bodhisattva Manjusri olarak
Qing hanedanlığının 268 yıllık süresi, iki hükümdarın egemenliği altındaydı: 1662'den 1722'ye kadar hüküm süren Kangxi İmparatoru ve 1736'dan 1796'ya kadar hüküm süren torunu Qianlong İmparatoru. Yaklaşık 60 yıl hüküm süren, Qing tarihinin gidişatını belirleyecek ve büyük ölçüde modern Çin'in miras aldığı siyasi, ekonomik ve kültürel mirası yaratacaktı.
Yinzhen (1678-1735)
Xuanye'nin oğlu 1723-35 arasında hüküm sürdü. Yongzheng İmparatoru
** Qianlong İmparatorunun çağdaşı olduğunu belirtmek ilginçtir. George Washington (1732-99), 1789-97 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri başkanıydı. Qianlong ve Washington 1799'da sırasıyla 88 ve 67 yaşlarında öldüler.
Yabancı, fetheden bir hanedan olan Mançular için, Çin'de etkili bir yönetime giden yolda önemli bir görev, Çin halkının, özellikle de seçkin bilim adamları sınıfının yardımını almaktı. Bunu başarmaktan en sorumlu kişi Kangxi İmparatoruydu.
Kangxi İmparatoru, 1662'de henüz 8 yaşındayken tahta çıktı. Birkaç güçlü vekilden bağımsızlığını kazandıktan sonra, Kangxi İmparatoru, Çin'de "Güney" olarak adlandırılan ve Suzhou şehrini içeren Yangzi Nehri deltası bölgesinden bilginleri hemen işe almaya başladı. Kangxi İmparatoru, Mançu yönetim tarzını Ming hanedanı prototiplerine çok dayanan gerçek bir Konfüçyüsçü kuruluşa dönüştürme amacını desteklemek için bu adamları mahkemesine getirdi. Bu manevra sayesinde, Kangxi İmparatoru, bilimsel seçkinleri ve daha da önemlisi Çin halkını genel olarak kazanmayı başardı.
|Genç Bir Adam Olarak Kangxi İmparatoru (Detay) |
&Pekin Saray Müzesi'ni kopyala
Kangxi İmparatoru'nun yönetiminin ilk yarısı imparatorluğun istikrara kavuşturulmasına ayrılmıştı: Mançu hiyerarşisi üzerinde kontrol sahibi olmak ve silahlı isyanları bastırmak. Ancak saltanatının ikinci yarısında dikkatini ekonomik refaha ve sanat ve kültürün himayesine çevirmeye başlayacaktı. Komisyonun Güney İnceleme Turları (Nanxuntu), imparatorun Pekin'den Güney'in kültürel ve ekonomik merkezlerine olan tur rotasını tasvir eden on iki mamut parşömen seti, Kangxi İmparatorunun ilk sanatsal himaye eylemlerinden biriydi.
Kangxi İmparatoru'nun Güney İnceleme TuruBu ünitede yer alan iki parşömen, Güney'deki ikinci turunu belgeliyor ve Çin halkını kazanma ve tüm Çin'in gerçek bir hükümdarı olma başarısını kutluyor.
Kangxi ve Qianlong imparatorlarının imparatorluk teftiş turları Çin tarihinde benzersizdi. Diğer çağlardaki diğer imparatorlar zaman zaman imparatorluğun tek bir teftiş turunu tamamlamış veya Cennete ibadet etmek için Tai Dağı'na destansı bir yolculuk yapmışlardı, ancak Qing imparatorları imparatorluğun her köşesine birden fazla teftiş turu yapan ilk kişilerdi. Aslında, bu kişisel teftiş turları, Mançu egemenliğini imparatorluk boyunca genişletme ve sağlamlaştırma stratejisinin bir parçasıydı. Tüm Kangxi İmparatoru, 60 yıllık saltanatı boyunca altı güney teftiş turunu tamamladı, Kangxi İmparatorunun torunu Qianlong İmparatoru, örneğini takip etti ve ayrıca altı güney turunu tamamladı.
Qianlong İmparatoru 1736'dan 1796'ya kadar hüküm sürdü. Hükümdarlığı neredeyse büyükbabası Kangxi İmparatoru'nunki kadar sürdü ve Qianlong İmparatoru Güney'e altı destansı yolculuk yaparak ve on iki parşömen sipariş ederek büyükbabasını daha da taklit etti ( Aynı zamanda Nanxuntu olarak da bilinir) tıpkı büyükbabasının yaptığı gibi güneydeki teftiş turlarından birini belgelemek için. Qianlong İmparatoru'nun dördüncü ve altıncı parşömenleri Güney İnceleme Turu bu ünitede yer almaktadır.
Qianlong İmparatoru Altında Bölgenin Genişletilmesi
Qianlong İmparatoru'nun hükümdarlığı altında, Çin imparatorluğu, Çin tarihinde görülmemiş bir boyuta ulaştı ve Tibet ve bugün Rusya'nın bir kısmı da dahil olmak üzere Orta Asya'nın büyük bir bölümünü içeriyordu. Ayrıca Çin, Güneydoğu Asya ve Kore'deki bazı küçük devletler üzerindeki siyasi kontrolünü genişletti. Qianlong İmparatorunun egemenliğinin zirvesinde Çin, Doğu Asya'ya askeri, politik ve kültürel olarak hakim oldu.
1912'de, Qing hanedanı devrildiğinde ve Çin Cumhuriyeti kurulduğunda, "Çin"i neyin oluşturduğuna dair gerçek sorular ortaya çıktı." O sıralarda birçok siyasi düşünür ve siyasi aktör "Çin" "Çin"in "Çinliler" için olduğunu söyledi. kısmen "Çinliler için Çin" hareketi olarak devrildi. Ancak devirme bir kez başarıldığında, yeni liderler çok daha küçük bir Çin toprakları gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kaldılar. Sonuç olarak, Mançu Qing yönetimi altında Çin idari alanına getirilen tüm çeşitli halkları kapsayan konsolide bir ulusal çerçevenin siyasi olarak yeniden değerlendirilmesi oldu.
Qianlong İmparatoru Altında Çok Etnik Bir Devletin Yaratılması
Sadece Qianlong İmparatoru'nun saltanatı altında, çok ırklı bir Çin imparatorluğu imajı ortaya çıkmaya başladı, bu sadece Han Çinlilerini (Han, çoğunluk etnik grubu ve Çin'deki baskın Çince konuşan grubu oluşturuyor) değil, aynı zamanda Moğollar, Tibetliler ve Mançular, diğerlerinin yanı sıra, her biri kendi yerli dini geleneklerine sahip. Örneğin, Tibet Budizmi, Mançu şaman kültü ve Moğolların dinleri (bunlar da büyük ölçüde Tibetli Budistlerdi) Qianlong İmparatoru'nun saltanatı sırasında iyi bir şekilde desteklendi.
|Qianlong İmparatorunun Açılış Portresi (Detay) |
&Cleveland Sanat Müzesi'ni kopyala
|Bodhisattva Manjusri olarak Qianlong İmparatoru |
&The Freer Gallery of Art, Smithsonian Institution'ı kopyalayın
"Evrensel Hükümdar" Olarak Qianlong İmparatoru
Qianlong İmparatoru, hem Mançu hem de Çinli kimlikleriyle tamamen rahat hissetmekle kalmayıp, aynı zamanda kendisini "evrensel bir hükümdar" olarak kavramaya başlayan ilk Mançu hükümdarıydı. geniş, çok ırklı imparatorluğunu kurdu. Örneğin Tibetliler için Qianlong, kendisini Tibet Budizminin en önemli bodhisattvalarından birinin reenkarnasyonu olarak tasvir etti, Moğollar için Manjusri, bozkır geleneklerini anlayan bir bozkır prensi rolünü üstlendi ve Han Çinlileri için kendini tasvir etti. Çin öğrenme ve sanatının bir bilgini ve büyük hamisi olarak.
İlginçtir ki, Qianlong kendini sadece Han Çinlilerinin, Mançuların ve imparatorluğundaki diğer tüm etnik grupların değil, aynı zamanda imparatorluğun ötesindeki tüm grupların imparatoru olarak gördü. Bu nedenle, Kangxi İmparatoru'nun saltanatı sırasında Çin'e gelen ve hâlâ Pekin'de ikamet eden Cizvit misyoner birliği, genellikle Qianlong İmparatoru'nun mahkemesinin faaliyetlerine dahil edildi ve "Evrensel Hükümdar"ın uygun tebaası olarak kabul edildi.
Sanatın Büyük Patronu Olarak Qianlong İmparatoru
Qianlong İmparatoru'nun hırslarının hepsi çok büyüktü. Sanatı himaye etmenin yanı sıra, zamanın tüm büyük edebi eserlerinin bir özetini de görevlendirdi ve Qianlong İmparatoru'nun saltanatı sırasında toplanan eski Çin tablolarının ve eserlerinin sayısı emsalsizdi. Hem Pekin hem de Taipei'deki ulusal saray müzelerinin koleksiyonları, büyük ölçüde Qianlong İmparatoru altında oluşturuldu ve günümüzde kalan önemli Çin eserlerinin en büyük depoları.
Çin İmparatorluğu'nun Hanedanları
Çin hanedanlarının efsanevi kökenlerinden, son imparatorluk hanedanının nihai düşüşüne kadar, Çin imparatorları, Dünya üzerindeki en kalıcı imparatorluklardan biri üzerinde kontrolü sürdürmek için uzun zamandır savaştı. Çeşitli imparatorluk ailelerinin yükselişi ve düşüşü, yenilik ve kültürel ilerleme dalgalarını denetledi.
Antropoloji, Sosyal Bilgiler, Eski Medeniyetler, Dünya Tarihi
Terracotta Savaşçıları
Qin Shin Huang, Çin'i birleştirdi ve ülkenin ilk imparatoru oldu. Pişmiş toprak savaşçı ordusu olarak bilinen neredeyse 8.000 gerçek boyutlu heykelle gömüldü.
Getty Images aracılığıyla FREDERIC J. BROWN/AFP'nin fotoğrafı
Bu, bu sayfadaki içeriği sağlayan veya katkıda bulunan NG Education programlarının veya ortaklarının logolarını listeler. Seviyelendiren
Çin Heartland'i savunmak
Duvarın inşa edilmesinin ana nedeni her zaman savunma olmuştur. Çin'in ilk hanedanlığından bu yana, imparatorluk kuzeydeki göçebe kabilelerden neredeyse sürekli bir saldırı tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Bu, ünlü Moğolların yanı sıra Xiongnu ve Göktürkler gibi daha az bilinen grupları da içeriyordu. İstilacı ordular genellikle süvari kullandığından, bir duvar atları geçmesi zor olan oldukça sağlam bir engel oluşturuyordu. Aynı zamanda, 1428'de Çinli bir generalin bir grup istilacı Moğol'u duvarın bir bölümüne sıkıştırıp onları yenebildiği gibi, taktiksel olarak da kullanılabilir.
Duvarın kendisi başka avantajlar da sunuyordu. İşaretçiler ve gözetleme kuleleri sistemi, nöbetçiler ateş yaktıkça veya birbiri ardına top fırlatırken yüzlerce kilometre boyunca uyarılar iletebilir. Bu şekilde, Çinliler işgalcileri püskürtmek için önemli mesafeler boyunca birlikleri etkili bir şekilde yerleştirebildiler. Duvar, tepesi bir tür yol işlevi gördüğünden, birlikleri hareket ettirmeyi de çok kolaylaştırdı.
Ancak Çin Seddi her zaman etkili değildi. Örneğin, Cengiz Han ve orduları, ne Çin topraklarını işgal etmekte ne de kuzeyden gelen çeşitli kabilelerde sorun yaşamadı. Bazı durumlarda, işgalciler sadece duvarın bazı kısımlarını dolaşmış olabilir, diğerlerinde ise daha ustaca yöntemler bulmuşlardır. 1002'de Tangutlar, Song hanedanının muhafızlarının dikkat etmediklerini fark ettiklerinde, uzunluğu boyunca hendekler doldurarak duvarı kolayca geçmeyi başardılar.
Bu olay Çin Seddi'ndeki önemli bir zayıflığa işaret ediyor: Savunma tahkimatları ancak onları yöneten insanlar kadar iyidir. Bu, Çin Seddi'nin tarihi boyunca birden fazla durumda doğru olurdu. Örneğin, 1644'te Ming hanedanı, düşman ordusunun bir kapıdan içeri girmesine izin veren bir dönek general tarafından işgalci Mançu kuvvetlerine ihanete uğradı.
Askeri kullanımlar bir yana, Çin Seddi muhtemelen başka şekillerde de faydalı oldu. Bazı bilim adamları, bölgede istikrarı teşvik ederek İpek Yolu gibi ticaret ağlarının gelişmesine yardımcı olduğunu öne sürdüler. Aynı zamanda imparatorluğun kalbinden dışarıya doğru hareket eden yerleşimcilerin korunmasına da yardımcı oldu. Başka bir kullanım, Çin imparatorluğuna ve Çin imparatorluğundan insan akışını kontrol etmek olabilir - istenmeyen göçmenleri dışarıda tutmak ve vatandaşların ayrılmasını engellemek.
Bugün bile Çin Seddi, çağlar boyunca çeşitli Çin hanedanlarının muazzam zenginliğinin ve büyüklüğünün bir hatırlatıcısı olarak duruyor. Duvarı inşa etmek için milyonlarca adam gerekti ve birçoğu inşaatı sırasında öldü. Hükümdarlar, duvarın onarılmış ve garnizonda kalmasını sağlamak ve gerektiğinde genişletmek için cömertçe harcadılar. Aslında, duvarın dik duruşu, kullanışlılığı konusunda en güçlü argüman olabilir. Başka bir şey değilse, kesinlikle şu soruyu soruyor: İşe yaramadıysa neden bu kadar büyük bir şey inşa etmeye devam ediyorsunuz?
Xi Jinping'in Lebensraum Versiyonu Yayılmacı 'Çin Rüyası'
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping.
Enstantane fotoğraf
Xi Jinping, Hitler'in lebensraum kavramına benzeyen etno-milliyetçilik “Çin Rüyası”nı sürdürüyor ve komşularla çok sayıda çatışmaya yol açıyor.
Çin'in haftalık satranç hamlelerini takip etmeyenlere göre komünist Çin, Xi Jinping iktidara geldiğinden beri tüm komşularıyla savaş halinde. Bazıları boyun eğdi (Kamboçya, Laos, Pakistan, Orta Asya ülkeleri), ancak çoğu (yalnız) direnmeyi seçti.
Deng Xiaoping, Çin'e "düşük bir profil sürdürmesini" ve bunun yerine Çin'in ekonomik gücünü yeniden inşa etmeye odaklanmasını tavsiye etti. Xi Jinping bu tavsiyeyi terk etti, bunun yerine etno-milliyetçilik (Hitler'in lebensraum kavramına benzer bir şekilde) "Çin Rüyası"nı takip etti ve Güney Çin Denizi, yüksek Himalayalar, Japonya Denizi ve Kore'deki komşularla çok sayıda çatışmaya yol açtı. yarımada.
Xi Jinping, Nisan 2017'de Mar-a-Lago'da Donald Trump'a "Kore eskiden Çin'in bir parçasıydı" demişti (tarihin tuhaf bir tersine çevrilmesi).
Gerçekte, Çin'in çoğu (Jilin ve Liaoning eyaletinin bir kısmı) Kore Koguryo krallığının parçalarıydı - ve Çin'in kendisi (şimdiki sınırlarına yaklaşan bir şekilde) ilk olarak Kubilay Han ve onun soyundan gelenlerin saltanatı sırasında Moğollar tarafından yaratıldı. Moğol veya Yuen hanedanı.
Önceki tüm Çin hanedanları esas olarak Shandong ve Shaanxi eyaletleri (Çin Seddi'nin içinde kuzey-orta Çin'de dar bir alan) arasında faaliyet göstermişti.
Etno-milliyetçi "Çin Rüyası"nın peşinde Çin, Endonezya, Malezya'nın münhasır ekonomik bölgesinin bir parçası olan alanlar da dahil olmak üzere Güney Çin Denizi'nin neredeyse tamamı üzerinde etkili bir egemenlik iddiasında bulunmak için bir "Dokuz Çizgili Çizgi" önerdi. Vietnam ve Filipinler.
Benzer şekilde Çin, Senkaku adaları (en azından 1895'ten beri Japonya'nın kontrolü altında olan ıssız bölgeler) üzerindeki irredentist iddiaları yeniden canlandırdı. Çin, yayılmacı iddiasının bir parçası olarak, Japonya'nın en az altı yüzyıldır Japonya'nın bir parçası olan Ryukyu adaları üzerindeki egemenliğini de sorguluyor.
Çin'in Güney Çin Denizi üzerindeki iddiaları, Lahey'deki Daimi Tahkim Mahkemesi (PCA) tarafından 12 Temmuz 2016'da (Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi, UNCLOS'a dayanarak) kararında reddedildi.
PCA özellikle Çin'in UNCLOS ilkelerine aykırı olan keyfi Dokuz Çizgili Çizgiye dayalı "tarihi haklara" sahip olmadığına karar verdi.
Bununla birlikte, Çin'in Filipinler ile olan toprak anlaşmazlığı konusundaki tutumuna, Filipin başkanı Rodrigo Duterte'nin Çin ile yeni bir dostluk arayışındaki donkişotvari arayışı büyük ölçüde yardımcı oldu.
Çin, Duterte'nin yaltakçı yaklaşımını istismar ederek, Filipinler'e ait olduğu uluslararası kabul gören Spratly zincirindeki ikinci en büyük ada olan Thitu adasının etrafındaki her kayayı ve sığlığı işgal etti.
Çin, denizden toprak alarak ve (UNCLOS'un üzerinde hiçbir ulusun egemenliğini tanımadığı) çeşitli kayalara ve sığlıklara katılarak, kendi icat edilmiş toprakları olarak iddia edeceği büyük, askerileştirilmiş insan yapımı bir ada yaratmaya çalışıyor. münhasır ekonomik bölgesini denizcilik güneydoğu Asya'nın kalbine doğru genişletiyor.
Himalayalar'da Çin, Tibet ve Hindistan arasındaki sınırı belirleyen McMahon Hattı konusunda Hindistan ile asırlık bir anlaşmazlığa sahiptir, ancak Çin aynı McMahon Hattı boyunca Burma/Myanmar ile sınırını sessizce yerleştirmiştir. Çin, Masood Ezher gibi Pakistan merkezli önemli teröristlere karşı Birleşmiş Milletler yaptırımlarını savuşturmak da dahil olmak üzere Pakistan ile yakın işbirliği içinde.
Ve Kore'de, DPRK (Kuzey Kore) Çin'in anlaşma müttefiki olmaya devam ediyor. Çin, nükleer ve füze emelleri peşinde koşarken müttefikinin uluslararası diplomasinin normlarını çiğnemesine fiilen izin veriyor.
2017-18'de Çin, Güney Kore'nin THAAD füzesavar savunma kalkanını konuşlandırması nedeniyle Hyundai ve Lotte gibi Güney Koreli şirketleri sessizce cezalandırdı.
Son yıllarda Çin, sistematik olarak daha küçük ülkeleri ya onları müttefik olarak kaydettirmek ya da diğerlerini herhangi bir bağımsız dış politikanın agresif bir tepkiyle karşılaşacağı konusunda "uyarmak" için hedef aldı.
Kamboçya, Laos, Sri Lanka ve Pakistan, Çin'in dış politika çizgisine - Pakistan ve Kamboçya ile tam olarak ulaşılan hedeflere - sıkı sıkıya bağlı kalacakları umuduyla onları Çin'e daha da yakınlaştıran büyük yardım ve borç akışları yoluyla Çin'in tuzağına düşenler arasındaydı. büyük ölçüde Laos için böyledir (böylece ASEAN'ın birliğini çevreler), ancak Sri Lanka ile (Çin ve Hindistan ile bağlarını etkin bir şekilde dengelemeye çalışan) oldukça karışık sonuçlarla.
Çin'in uzun süredir dostu olan Singapur, yine de ABD ve Tayvan ile askeri bağlarını sürdürmeye çalıştı. Singapur, 2017'de askeri araçlarının bir sevkiyatına Hong Kong limanında el konulduğunda ve Tayvan'ı Singapur'un Ulusal Askerleri için bir eğitim üssü olarak kullanmasını kamuoyu önünde onaylamadığının bir göstergesi olarak birkaç hafta boyunca bekletildiğinde gösterişli bir şekilde cezalandırıldı.
Daha sonra, Singapur Başbakanı Lee Hsien Loong, Çin'in Kuşak ve Yol Konferansı'na bir başka hoşnutsuzluk göstergesi olarak davet edilmedi.
Benzer şekilde, Haziran-Temmuz 2017'de Çin, başka bir küçük ulus olan Bhutan ile askeri bir çatışmaya girdi. 1950'lerden beri (Çin'in HKO'su Hindistan'ın Ladakh bölgesinin geniş bir bölgesinde bir yol inşa ettiğinde) belirgin bir modeli sürdüren Çin, Bhutan topraklarının 2 kilometre içinde bir yol inşa etti.
Butan şiddetle protesto etti ve Hint askeri yardım istedi. Hint Ordusu Doklam'da Hindistan-Butan-Tibet üçlü kavşağında HKO ile karşı karşıya geldi ve sonunda Çin geri çekildi - Vietnam Mart 1979'da Çin'e kanlı bir burun verdiğinden beri Çin ordusu ilk kez geri çekilmeye zorlandı.
Deng'den farklı olarak Mao Zedong, Mançu (Qing) hanedanının yönettiği (veya "hükümranlık" sahibi olduğu) her bölgeyi ve ayrıca Moğol (Yuen) tarafından yönetilen her bölgeyi içeren "Çin" in ne olduğuna dair kapsamlı bir tanımı olan klasik bir Çin emperyalistti. ) hanedan kontrollü.
Böylece, ÇKP'nin Çin'i devrimci bir şekilde fethinden kısa bir süre sonra, Mao İç Moğolistan, Doğu Türkistan (Sincan) ve Tibet'i - Ming hanedanlığının (Çin'in son Han Çinli hükümdarları) krallıklarının bir parçası olmayan ulusları işgal etti. 1912'de kuruluşundan bu yana Cumhuriyetçi Çin'in bir parçası.
Örneğin Mançular ve Moğollar, Tibet ile maneviyattan sorumlu oldukları ve Moğollar ve Mançular karşılığında askeri destek sağladıkları simbiyotik bir ilişkiye sahipti.
1912'de Mançu hanedanının sona ermesiyle, Tibet bağımsızlığını ilan etti (1914'te İngiliz Hindistan ve Çin ile yapılan üçlü Simla konferansında, Cumhuriyetçi Çin'e "İç Tibet" - Qinghai ve batı Sichuan'ın toprak kontrolünü teklif etmesine rağmen).
Moğolistan ("Dış Moğolistan") 1921'de bir Sovyet uydu devleti oldu (Rus iç savaşı sırasında Kızıl Ordu tarafından fethedildi). İç Moğolistan ("Mengjiang") 1912'den sonra özerkliğe sahipti ve 1931-45'te Çin'den tamamen bağımsızdı. Stalin'in Ağustos 1945 işgali, Çin'in iç savaşı sırasında Mao'ya teslim edilmesine yardımcı oldu.
Tibet ve Çin'in karşılıklı düşmanlığı, en azından 751'de Tibet'in (Abbâsîlerle ittifak halinde olan) Tang Çin'i mağlup ettiği Talas Savaşı'na kadar uzanıyor. On iki yıl sonra Tibet, Tang'ın başkenti Chang'an'ı (Xian) kısa bir süre için elinde tutmasına rağmen fethetti.
Mao'nun HKO'su Ekim 1950'de Tibet'i işgal ettiğinde, Hindistan'ın Tibet ile (dört konsolosluk dahil) tam diplomatik ilişkileri vardı, Çin'in ise hiçbiri yoktu.
Aslında, Çin'den bir diplomatik delegasyon 1950'lerin başlarında Kalküta ve Kalimpong üzerinden Lhasa'ya ulaşmıştı (Hindistan komünist Çin'i tanıyan ikinci komünist olmayan ulus olduktan kısa bir süre sonra).
Mao'nun HKO'su Tibet'i işgal ettiğinde, Jawaharlal Nehru Tibet'in tam anlamıyla işgali tamamlanana kadar iki hafta boyunca onu susturdu.
El Salvador, BM'de örtük olarak ABD tarafından desteklenen bir gensoru kararı sundu. Utanç verici bir şekilde, Nehru'nun Hindistan'ı kararı iptal etmek için İngiltere ile birlikte hareket etti. Ölmeden hemen önce, başbakan yardımcısı Vallabhbhai Patel, Nehru'ya Tibet konusundaki saflığını ve özellikle de "biz"in aptalca Çin'e güvendiğimiz gerçeğini kınayan kederli bir mektup yazdı.
Tabii ki, Çin'in PLA'sı, Aksai Chin olarak bilinen (Ranjit Singh'in güçlerinin 1820'lerde Tibet'ten ele geçirmesinden bu yana uluslararası olarak Keşmir'in bir parçası olarak tanınan) Ladakh bölgesinden bir yol inşa etmeye başladı.
1957 yılında yolun tamamlandığı duyurulmuştur. Halkın Günlük.
Bu, Çin'in Hindistan'ın İsviçre'den daha büyük bir bölgesini ilhak ettiği anlamına geliyordu. Nehru, Hindistan topraklarının geniş alanlarını yasadışı olarak işgal etmekte olan şeffaf emperyalist ve irredantist bir güçle dostane ilişkiler sürdürmeye devam etti.
Bunun yerine, Hindistan'ın savunma bakanı olarak VK Krishna Menon'u (Maulana Azad tarafından "güvenilmez bir komünist yol arkadaşı" olarak kınandı) atadı.
Ordu şefi Thimayya'nın Çin'in düşman bir güç olduğuna dair tekrarlanan uyarıları, Nehru ve Krishna Menon tarafından "savaş tacirliği" olarak reddedildi.
Thimayya'nın yerine geçmesi gereken Korgeneral Thorat, iş için vasıfsız ve muharebe/stratejiden yoksun olan Gen Thapar (Nehru/Menon evet adamı ve Kongre yanlısı ünlü gazeteci Karan Thapar'ın babası) lehine bir kenara itildi. tecrübe etmek.
20 Ekim 1962'de Mao'nun HKO'su Hindistan'ı işgal ederken, ABD'nin dikkati Küba Füze Krizi ile dağıldı. Hareketsiz kalan Nehru, Çin'in tedarik hatlarını kesebilecek olan Hindistan Hava Kuvvetlerini konuşlandıramadı ve Hindistan aşağılayıcı bir yenilgiye uğradı.
PLA'nın Ladakh'a yönelik en son müdahale girişimleri, Çin'in uzun süredir devam eden emperyalist hedefleriyle bir parçadır, ancak Xi Jinping döneminde daha uzlaşmaz bir şekilde ifade edilmiştir.
Çin'in Hindistan'ı 1 numaralı düşmanı olarak gördüğüne dair herhangi bir şüphe varsa (Hindistan'ın Nükleer Tedarikçiler Grubu üyeliğini engelleme girişiminden ve Pakistanlı teröristleri koruduktan sonra), bu son askeri manevralar tüm şüpheleri ortadan kaldırmalıdır.
Hintli bir albay ve diğer 19 cesur yürek öldürüldü. Angajman kurallarının, böylesine ağır bir saldırı karşısında bile, kaba "silahlarla" sadece göğüs göğüse mücadeleye izin vermesi gülünçtür. Ordu ve hava kuvvetlerine, Çin'den gelecek herhangi bir saldırganlığa tam olarak yanıt verme hakkı verilmelidir.
Çin'in ana taktiği, her biri küresel bir kargaşaya yol açmayan küçük provokasyonlar ve küçük toprak parçalarını istikrarlı bir şekilde ele geçirerek her bir düşmana tek başına karşı koymaktır. Bölgesel genişleme basitçe bir oldu bitti çünkü önceki artımlı adımlara yanıt verilmemiştir.
Açık tepki şunları içermelidir: (a) Hint-Pasifik'teki Dörtlü ile başlayan resmi ittifaklar ve (b) Tibet'in Çin tarafından ilhakının nihai olarak tanınmamasına yönelik bir yol.
İkincisi uzun bir süreç olacak, ancak Hindistan'daki Tibetli sürgünlerin tam anlamıyla siyasi faaliyetlerine izin vererek ve Çin'in Tibet, Hong Kong, Doğu Türkistan ve İç bölgelerdeki insan haklarını ve özerkliğini reddetmesine uluslararası dikkat çekmek için onlara katılarak başlamalıyız. Moğolistan (her biri Çin'in kullandığı adıyla değil, tarihi adıyla anılmalıdır).
Tayvan'a sürekli artan destek ve bu demokrasiyle ekonomik bağların derinleştirilmesi bir an önce gerçekleşmelidir.
Dörtlü, ilk üyeliğinden (ABD, Japonya, Avustralya) Endonezya gibi diğer demokrasileri ve ayrıca Vietnam ile ikili bir askeri ittifakı içerecek şekilde genişletilmelidir. Stratejik düşünmenin ve inindeki vahşi ejderhayı evcilleştirmenin zamanı geldi.
Prasenjit K Basu'nun yazarıdır. Asya Yeniden Doğuyor: Bir Kıta Sömürgecilik ve Savaşın Yıkımlarından Yeni Bir Dinamizme Yükseliyor (Alef, 2017). Credit Suisse First Boston'da SE Asia & India baş ekonomisti, Wharton Econometrics'te Asya Servisi direktörü, Khazanah Nasional Berhad'da küresel baş ekonomist ve Daiwa Securities'de baş Asya ekonomisti olarak görev yaptı.
Mooncakes Çinlilerin Moğolları Yıkmasına Yardım Etti mi?
Özel bir hediye kutusunda üst düzey modern ay kekleri. CC0
Moğol egemenliği altında 88 yıl geçirdikten sonra, Han Çinli ailelerin ruhları tüm zamanların en düşük seviyesindeydi. Hayatlarının her yönü, çoğunlukla çok merhametli olmayan Moğol hükümdarlarının insafına kalmıştı. Ayaklanma korkusu nedeniyle Han, gruplar halinde toplanamadı. Her on aileye bir karneyle dağıtılan et ve sebze satırları bile silah bulundurmak durumundaydı. Moğol muhafızları her yerdeydi ve potansiyel olarak hain helikoptere göz kulak oluyordu. Kıtlık ve sefalet kapıyı tırmalarken, her eve casuslar bile yerleştirildi.
Ve daha kötü suistimaller vardı, ya da hikayeler öyle söylüyor. Küçük oğulları taciz edildi, kızları düğünlerinden önce şiddetle çiçeklendiler. Bir Moğol kanunu, tüm Çinli erkek çocukların yay çizememeleri için doğumda başparmaklarının kesilmesini talep ediyordu.
1368'de hikayeler devam ediyor, bir ayaklanmanın zamanı gelmişti. Bir gün Çin'in Ming Hanedanlığı'nın imparatoru olacak olan Zhu Yuanzhang, o zamanlar umutsuzca fakir bir Han Çinli köylü ailesinde doğan genç bir adamdı. Bununla birlikte, şöhret ve güce yükselmesine yardımcı olacak parlak bir arkadaşı Liu Bowen vardı. Liu bir şair ve filozof ve dikkate değer bir stratejistti. Sonbahar Ortası Festivali yaklaşıyordu, her ailenin geleneksel olarak ay çöreği denilen hamur işlerini değiş tokuş edip yediği zaman.
Gu Jianlong tarafından Liu Ji olarak da bilinen 17. yüzyıldan kalma bir Liu Bowen portresi. Kamu malı
Liu, Moğol egemenliği altındaki üç vilayetin her köşesine adamlar gönderdi, burada her biri pastaneleri ziyaret etti ve milyonlarca ay çöreği siparişi verdi. Her birinin içine, şöyle bir kağıt parçası koydukları söylenir: "Manevi aydınlar karanlıkta gizlidir, gizlice insanların buz gibi soğuğu çözmelerine yardım ederler. Gece yarısı harekete geçin, kat hizmetleri ustalarını hep birlikte öldürelim!” Ve onlar da Ay Festivali gecesi yaptılar ve böylece Çinliler özgürleşti.
En azından, bu hikayenin bir versiyonu. Bir başkası, mesajın daha az şiirsel bir şekilde ‘‘Tatarları Yeni Yıl Arifesinde Öldürün!’ şeklinde okunduğunu söylüyor (Moğollar Çince okumadılar ve bu nedenle ay pastası mesajları hakkında karanlıkta kaldılar.) Veya belki de Pastaların altına konulan pirinç kağıdına mesaj yazıldı. Belki mesaj kodlanmış ve birden fazla ay çöreğinin birleştirilmesiyle bir araya getirilmişti. Kesinlikle ay çöreği miydi? Kapıdan kapıya satılan ilaçlarla ilgili talimatlar olabilirdi. Hayır, bekle, hiçbir mesaj yok; sadece söylentinin gücü, haneden haneye fısıldadı.
14. yüzyıldan kalma bir Yuan Hanedanı tablosu, ata tırmanan yüksek rütbeli bir Moğol kadını gösteriyor. Kamu malı
Çin tarihi uzmanı Hok-Lam Chan tarafından derlenen tüm bu hikayeler sadece hikayelerdir. [Liu]'yu ayaklanmanın kışkırtıcısı olarak göstermek ve ay keklerinin doldurulmasında isyana çağrı yapan mesajları gizleme planını ona pay etmek için, “bu çok saçma”, diye yazıyor.”
Moğolların Han Çinlilerine hükmettiğini ve 14. yüzyılın ikinci yarısında birkaç on yıl boyunca, Zhu Yuanzhang'ın kontrolü ele geçirmesine ve Ming Hanedanlığı'nı kurmasına yol açan bir ayaklanma olduğunu biliyoruz. Ama hikayelerin bu karışımındaki hemen hemen her şey, başparmaklardan mesajlara ve ay keklerine kadar tamamen gerçek dışı. Yine de, hikaye genellikle gerçek olarak veya bir şekilde "ortodoks" geçmişlerinden kaçan doğrulanmamış ama muhtemelen gerçek bir hikaye olarak tekrarlanır.
San Francisco'nun Çin Mahallesi'nde satılık modern ay kekleri. yaramazlık/CC BY 2.0
Ama ay kekleri nedir? Genellikle Batı tatil meyveli kekine kültürel bir eşdeğer olarak tanımlanan ay kekleri, milyonlarca Çinli aile tarafından Sonbahar Ortası Festivali'ni kutlamak için satın alınan mevsimlik bir tatlıdır. Hasat ayı gibi yuvarlak ve altın renkli kekler, yaklaşık üç veya dört inç çapında bir krizantem şeklinde kalıplanmış doldurulmuş bir hamur işi kutusundan oluşur. Herkes onlardan hoşlanmaz. Aydan yapıldıkları için değil, yoğun, yoğun kırmızı fasulye, hurma veya lotus tohumu ezmesi dolgusu içerdikleri için son derece yoğundurlar. Bölgesel çeşitleri de var. Örneğin, Kanton ay kekleri, kabuklarının içinde, Eylül ayının sonundaki dolunay kadar zengin ve yuvarlak, tuzlu bir ördek yumurtası sarısı gizler.
Onları yemek, ayın ve hasatın bir kutlamasıdır. Aynı zamanda önemli bir kültürel işlemdir: İş adamları, üst düzey versiyonlara yüzlerce dolar eşdeğeri harcıyor. Özellikle lüks olanlar ipek, tablolar ve bazen gerçek altınla süslenmiş kutularda gelir. (Her biri ya dört ya da sekiz ay çöreği içerir ve daha fazla ayrı ayrı paketlenir.) Her yıl, yalnızca ambalajlarına yaklaşık 375 milyon dolar harcanmaktadır. Bu pahalı hediyeler bazen iş “hediye vermek” ile düpedüz rüşvet arasındaki çizgiyi bulanıklaştırır.
Singapur'da Sonbahar Ortası Festivali süslemeleri. Nicholas Lanuzzel/CC BY-SA 2.0
2013'te Çin hükümeti, kamu parasını iş ortaklarına ay çöreği hediye etmek için kullanan hükümet yetkililerinin kontrol dışı harcamalar olarak algıladığı harcamaları bastırdı. (Başkan Xi Jinping'in resmi bir parti genelgesi, CNN, “Üst düzey departmanlar ve yetkililer, bu lüks kutlamaların trendini yakalamalı ve kendileri bir örnek oluştururken, çökmekte olan davranışları zamanında tespit edip düzeltecek kadar cesur olmalıdır.”) Meyveli kekler gibi, milyonlarca kişi de dışarı atılır. . Sadece Hong Kong'da, 2013 Sonbahar Ortası Festivali'nden sonra tahmini 2,5 milyon ay çöreği atıldı. Bu, adada yaşayan her üç kişiden biri.
Ay'ın çevresinde ve buna bağlı olarak, Ay'ın Altındaki Yaşlı Adam veya Ayın Leydisi gibi ay keklerinin çevresinde pek çok Çin mitosu vardır. Ancak yalnızca Moğol efsanesi, en azından ara sıra, doğruymuş gibi tekrarlanır. Chan, bunun nedeninin tarihi Çin milliyetçiliğiyle ilgili olabileceğini söylüyor. Birinci Dünya Savaşı'nın başında sona eren geç Qing döneminde, hikayenin yazılı anlatımları yeniden yayılmaya başladı. Bu hikayelerde, Çin'deki baskın etnik grup olan Han Çinlileri, farklı bir etnik azınlık olan Mançular (Qing Hanedanlığı'na hakim olan) tarafından yönetiliyordu.
Bir grup Mançu erkeği, 1901 civarında (kırpılmış). Kongre Kütüphanesi/LC-USZ62-56123
Chan, hikayelerin Mançu karşıtı gizli toplulukların üyeleri tarafından yazılmış ve paylaşılmış olma ihtimalinin yüksek olduğunu söylüyor. Hikayeleri gerçekmiş gibi paylaşarak, Han Çinlilerinin Moğollara karşı isyanının kolektif hafızasını yeniden canlandırdılar. Tarihin bu versiyonu, ayaklanmayı, milliyetçi şevk uyandıran halkın eline verdi. O zamanlar Han okuyucuları için Mançular dönemindeki deneyimlerini atalarının Moğollar altındaki denemeleriyle ilişkilendirmek zor değildi. Liu Bowen, sırayla, ilişkilendirilebilir, ilham verici, çağdaş bir kahraman oldu.
Mançular altındaki Çin baskısı, hala keskin bir şekilde hissedilse de, kurgusal Moğol versiyonundan daha az karikatürize edildi. Zamanın birçok propaganda görüntüsüne dönüşen özellikle çarpıcı bir örnek, Han Çinli erkeklerin takmak zorunda olduğu Mançu saç modeliydi. “queue” veya “cue” olarak bilinen, tepenin tepesinden basamaklı uzun bir örgü ile kısmen traş edilmiş bir kafadan oluşur. Geleneksel olarak, Han Çinli erkek ve kadınlar saçlarını hiç kesmezler ve bunun yerine bir tepeye sararlardı. Ancak 1644'ten, Pekin Qing tarafından görevden alındığında, sıra Mançu yönetimine boyun eğmenin zorunlu bir işaretiydi.
Geleneksel “queue” saç modeliyle kumar oynayan bir grup adam. Kongre Kütüphanesi/LC-USZ62-80213
Mooncakes'in mesajı Moğolları devirmede doğrudan bir rol oynamamış olabilir, ancak bu fikir, Chan'ın "Tatarları kovma, Çin yönetimini yeniden kurma" olarak tanımladığı Han'ın manifestosunun yayılmasında küçük bir rol oynadı. milliyetçi devrim.' Aynı duygu, sırayla, Mançus'un devrilmesine yol açtı. Hikaye kurgusal olabilir, ancak propagandanın etkisi gerçektir ve Qing karşıtı kampanyacılar tarafından çok zarif bir şekilde kullanılmıştır. Bu türden siyasi muhalefet, yüzyıllar boyunca direniş ceplerinde ve ara sıra ayaklanmalarda kaynamıştı.(Örneğin, 1850 ile 1863 arasında, Taiping İsyanı, güney Çin'den gelen isyancılar ile Mançu hükümdarları arasındaki çatışmalarda on milyonlarca insanın ölmesine yol açtı, bazı tahminlere göre, I. Dünya Savaşı'nın ölüm oranının iki katı.)
1920'lerin renkli bir litografisi, Mançu kontrolünün sona ermesine yol açan devrimci savaşlardan birini tasvir ediyor. Hoş Geldiniz Resimleri/Kamusal Alan
Bu muhalefetin nihai olaylarından biri olan Wuchang Ayaklanması Ekim 1911'de gerçekleşti. Çatışma, demiryolunun millileştirilmesi konusundaki bir kargaşa nedeniyle başladı, ancak bir darbeye dönüştü. Zamanla, bu Xinhai Devrimi olarak bilinmeye başladı ve altı yaşındaki Mançu imparatorunun 1912'de tahttan çekilmesine, Qing Hanedanlığı'nın sona ermesine ve Çin Cumhuriyeti'nin başlamasına yol açtı. Ay çöreğinin bundaki rolü (Han milliyetçiliğinin propaganda araçları ve sembolleri olarak) sınırlı olabilir, ancak yaklaşık 600 yıl önce Moğolların devrilmesi üzerindeki etkisinden daha gerçek ve somuttu.
Çağdaş Çinli lokantalar, ay keklerinin politik etkilerini düşünmeme eğilimindedir. Dolgular ve kabuklarla ilgili münakaşalar çok daha yaygındır. (2013 yılında trend olan ##20116仁滾出月餅界 hashtag'i, “beş fındık olarak bilinen bir dolgunun yasaklanması çağrısında bulundu.”). ördek yumurtası sarısı son yüzyılda özellikle popüler hale geldi.
Ezilmiş kaju, susam, badem, yer fıstığı ve egusi tohumları içeren, şaşırtıcı derecede tartışmalı “beş fındık” dolgulu bir ay keki. SoHome Jakaranda Lilau/CC BY-SA 4.0
Bu, ay çöreğinin hiçbir şekilde çağdaş siyasi bir anlamı olmadığı anlamına gelmez. Bazen açık, Çin karşıtı mesajlarda görünürler. 1950'lerde Tayvan'ın (Çin'in isyancı bir eyaleti olarak kabul edilir) Taipei kentindeki bir fırın, bayram tekliflerini 'komünizm karşıtlığı ve Rusya'nın ay pastası' ile mücadele ' yeniden vaftiz etti ve müşterileri etnik grubun doğru ruhunu 'geliştirmeye çağırdı. Daha yakın zamanda, 2014 yılında, Hong Kong'daki Şemsiye Devrimi muhalifleri, ay keklerinin dışına siyasi mesajlar attılar. Yine de, Çin büyükelçilikleri, diplomatlar ve yetkililer tarafından ulusal gurur (ve kırmızı fasulye) için lezzetli kaplar olarak kullanılmaları çok daha yaygın. Amaç ne olursa olsun, bu huysuz dış yüzeyin altında ördek yumurtası, beş kuruyemiş veya nilüfer tohumu ezmesinden daha fazla gizlenen şey var.
Gastro Obscura, dünyanın en harika yiyecek ve içeceklerini kapsar.
Haftada iki kez teslim edilen e-postamıza kaydolun.
Çin İmparatorluğu'nun Hanedanları
Çin hanedanlarının efsanevi kökenlerinden, son imparatorluk hanedanının nihai düşüşüne kadar, Çin imparatorları, Dünya üzerindeki en kalıcı imparatorluklardan biri üzerinde kontrolü sürdürmek için uzun zamandır savaştı. Çeşitli imparatorluk ailelerinin yükselişi ve düşüşü, yenilik ve kültürel ilerleme dalgalarını denetledi.
Antropoloji, Sosyal Bilgiler, Eski Medeniyetler, Dünya Tarihi
Terracotta Savaşçıları
Qin Shin Huang, Çin'i birleştirdi ve ülkenin ilk imparatoru oldu. Pişmiş toprak savaşçı ordusu olarak bilinen neredeyse 8.000 gerçek boyutlu heykelle gömüldü.
Getty Images aracılığıyla FREDERIC J. BROWN/AFP'nin fotoğrafı
Bu, bu sayfadaki içeriği sağlayan veya katkıda bulunan NG Education programlarının veya ortaklarının logolarını listeler. Seviyelendiren
Çin imparatorluğu, tarihin en uzun ömürlü imparatorluklarından biriydi. Binlerce yıl boyunca, çeşitli yönetici hanedanlar yükseldi ve düştü.
Bir hanedan, kendi aile çizgisi aracılığıyla yönetme hakkını devreden bir aile grubudur. Belirli bir ailenin hüküm sürdüğü döneme de hanedan denir.
Tek hanedan aileleri, yerlerine başka bir güçlü aile grubu gelene kadar, genellikle yüzlerce yıl iktidarda kaldılar. Taht babadan oğula geçti.
Mit mi Gerçek mi?
Xia hanedanı, birçok eski Çin yönetici ailesinden ilkiydi. 2070'ten MÖ 1600'e kadar iktidarda kaldı.
Yoksa yaptı mı? Birçok tarihçi Xia hanedanının gerçekten var olduğundan emin değil. Xia hanedanının sadece bir efsane olduğuna inanıyorlar.
Geleneğe göre ilk Xia kralı Yu adında bir adamdı. Büyük bir selin neden olduğu hasarı onardığı söylenir ve bu nedenle tanrılar ona Cennetin Mandası veya yönetme hakkı verdi. Bu hak ailesinden geçmiştir.
Xia hanedanının MÖ 1600'de devrildiği söyleniyor. ilk Shang lideri tarafından. Tabii ki, Xia hanedanı var olmayabilirdi, bu yüzden olmasaydı, Shang hanedanı gerçekten Çin hanedanlarının ilkiydi.
Çin'in "Altın Çağı"
Shang hükümdarları yaklaşık 600 yıl iktidarda kaldı. Çin'in yazı sistemi bu yönetim döneminde icat edildi. Daha sonraki birçok tarihçi Shang Hanedanlığını "Altın Çağ" olarak gördü.
Cengiz Han: Neredeyse dünyayı fetheden Moğol savaş ağası
Çocukken klanı tarafından reddedilen ve iktidara giden yolu pençelemek zorunda kalan Moğol lideri Cengiz Han, kaderinde dünyayı yönetmek olduğuna inanmaya başladı. Spencer Day, neredeyse başardı, diye yazıyor.
Bu yarışma artık kapanmıştır
13. yüzyılın başlarında, Jin'in güçlü imparatoru Wanyan Yongji, topraklarını işgal etme cüretini gösteren yeni doğmuş bir savaş lorduna bir mesaj gönderdi. "İmparatorluğumuz deniz kadar geniştir" yazıyordu. "Seninki sadece bir avuç kum. Senden nasıl korkabiliriz?”
Cesur bir ifadeydi, ancak en azından ilk bakışta tamamen haklıydı. Kuzey Çin'in Jin hanedanı, o zamanlar belki de Dünya'nın yüzündeki en güçlü yönetim biçimiydi. Jin hayal edilemez bir servete, baruta ve mancınık gibi son teknoloji silahlarla donatılmış muazzam bir orduya sahipti. Dahası, tüm zamanların en önde gelen mühendislik başarılarından biri olan Çin Seddi'nin korunmasını talep edebilirler. Öyleyse neden toprakları üzerinde kabadayılık yapan bir göçebe ordusundan endişe duysunlar? Ama bir iki sorun vardı.
Jin, eski bir göçebe grubuyla karşı karşıya değildi ve onlara komuta eden adam eski bir lider değildi. Cengiz Han'dı. Önümüzdeki yirmi yıl boyunca, Moğol hükümdarı tartışmasız tarihin en büyük askeri komutanı olarak ün kazanacaktı. Ve Wanyan Yongji'nin imparatorluğunun tam kalbinde - muhteşem başkenti Pekin'in sokaklarında - kendini dünyaya ilan edecekti.
Moğol ordusu 1214'te Pekin'e ilk saldırdığında, on binlerce bahtsız Çinli erkek, kadın ve çocuk, Cengiz Han'ın vahşi, yıkıcı bir güç olarak "yeteneklerini" çoktan tanımıştı. Birkaç yıl önce, destansı bir ölçekte yağmalayarak, yağmalayarak ve öldürerek kuzeybatı Çin'e büyük bir istila başlatmıştı. Çin Seddi bile onu durduramazdı. Ona saldırmaya çalışmak yerine, sadece ordusunu yandan kuşattı.
Bir imparatorluk inşa etmek
Şimdi, Pekin'e varan Cengiz Han, şehri çevreleyen başka bir duvarla karşı karşıya kaldı. 12 metre yüksekliğinde, 10 mil uzunluğundaydı ve Moğolların üzerine erimiş metaller, ham petrol, hatta dışkı ve zehir yağdırmaya hazır savunucularla doluydu. Cengiz Han, “Adamlarımı rüzgarın hızıyla saldırmaları için eğitmiştim” dedi. "Artık kurdun hilesini öğrenmeleri gerekiyordu."
Ve böylece bekledi... ve bekledi, uzun bir kuşatmada Jin başkentini yavaşça boğdu. Binlerce kişi duvarların içinde açlıktan öldü ve nüfus yamyamlığa başvurdu. Ve yine de Cengiz Han, 1215 yazının başlarında, halk kırılma noktasındayken, adamlarına şehre hücum etmelerini emredinceye kadar bekledi.
Duvarlar ölçeklendi, savunucular alt edildi ve ardından tam bir imha oldu. Bir ay boyunca ordusu yandı, yağmaladı ve terk ederek tecavüz etti. Büyük sarayları ve ipek ve baharatlarla dolup taşan pazarlarıyla ünlü, son derece sofistike şehir, bir kömür ocağına indirgenmişti. Bir yıl sonra, ziyaret eden büyükelçiler, Pekin sokaklarının “insan yağıyla kaygan” olduğunu bildirdi. Ayrıca duvarların ötesinde bir kemik dağının bulunduğunu da kaydettiler.
Bir Çin imparatorunun şakalarının kıçı ve iki milyon okuma yazma bilmeyen göçebenin lideri olan Cengiz Han, Jin'i dize getirmişti. Bu başarı başlı başına onu büyük askeri komutanların panteonuna yükseltmeye yetecekti. Ama Cengiz Han için bu sadece bir başlangıçtı.
Yüzyıl boyunca, o ve halefleri, dünya tarihinin en büyük bitişik imparatorluğunu, Japonya Denizi'nden Macaristan'ın kalbindeki otlaklara kadar uzanan 12 milyon mil karelik bir araziyi inşa ettiler. Avrupa. Bunu bir bağlama oturtmak gerekirse, Moğol İmparatorluğu, diğer büyük fatih olan Büyük İskender tarafından yaratılanın dört katına ve Roma İmparatorluğunun iki katına çıktı. Bugün yaşayan yedi milyar insanın yaklaşık üç milyarı Moğol İmparatorluğu'nun bir parçasını oluşturan ülkelerde yaşıyor.
Yine de belki daha şaşırtıcı olan, bu olağanüstü imparatorluk kurma başarısının arkasındaki katalizörün hikayesidir.
Kendisinden önceki Büyük İskender veya Jül Sezar'ın aksine, Cengiz Han zaten etkileyici bir askeri makineye ince ayar yapmadı. Kalıcı evleri, değerli birkaç mülkü ve uzun bir birbirlerini kasaplık geçmişi olmayan paçavralardan oluşan bir kabile koleksiyonunu durdurulamaz bir juggernaut'a dönüştürdü. Ve bunu dolu başlangıçlardan yaptı.
Cengiz Han'ın iktidara gelişi
Cengiz Han, 40'lı yaşlarına kadar Cengiz Han olmadı. 1162 yılında, bir kabile savaşçı şefinin oğlu olarak doğduğunda, adı Temujin'di. Moğolların Gizli TarihiÖlümünden kısa bir süre sonra kaleme alınan Moğol dilinde günümüze ulaşan en eski edebi eser, bize onun bir kan pıhtısını tutarak doğduğunu söyler, bu onun cesur bir savaşçı olacağının bir işaretidir.
Temuçin'in kaderinde büyüklük varsa, ilk yıllarında çok az işaret vardı. Sekiz ya da dokuz yaşındayken babası rakip bir kabile olan Tatarlar tarafından zehirlendi ve o ve annesi klanları tarafından reddedildi ve Moğolistan'ın otlaklarına sürüldü ve burada meyveler, fareler ve kuşlar için yiyecek toplayarak hayatta kaldılar. . Aşağılayıcı, acınası bir varoluştu. Temujin, "Bize hiçbir şey bırakmadılar," diye hatırladı. "Bizim gölgelerimizden başka dostumuz yoktu."
13. yüzyıl Moğolistan'ın acımasız dünyasında arkadaşsız olmak iyi bir yer değildi. Genç Temujin, kaderini tersine çevirmek ve kendisi için bir güç üssü oluşturmak için en iyi şansının ittifaklar kurmak olduğunu anladı.
Henüz 16 yaşındayken Olkhonud kabilesinden Börte adlı bir kızla evlenerek tam da bunu yaptı. Temujin'in birlik hakkında romantik olmaktan uzak olsa da muzaffer kararı, "Börte benimdi ve onun kabilesi de benimdi" oldu. Yine de şiddetli, ateşli Moğol bozkırında evlenmek bile sorun yaratabilir. Temujin ve Börte evlenir evlenmez rakip bir kabile olan Merkit, Temujin'i pusuya düşürdü ve geliniyle birlikte kaçtı.
Moğol hükümdarı
Temujin intikam almak için can atıyordu ama bunu kendi başına yapamayacağını biliyordu. Daha sonra “Güç arayan bir adam, güçlü arkadaşlara ihtiyaç duyar” diye yazacaktı. Bu yüzden, bu sefer Toghrul adında zorlu bir liderle başka bir ittifak kurmaya çalıştı. Temuçin, Toğrul'a babasının yanında savaştığını hatırlatarak galip geldi ve teklifi lüks bir samur paltoyla şekerle kapladı. Gambit işe yaradı. Toğrul'un savaşçılarının yardımıyla Temuçin, Merkit'e saldırdı ve karısını geri kazandı. Ailelerini yok ettik, göğüslerini boşalttık” dedi. Güçlü bir kabileyi kılıçtan geçirerek, Temuçin'in Moğolistan'da nihai güç olma yolundaki yükselişi iyi ve gerçekten başlamıştı.
Ancak birisi yoluna çıktı ve bu onun en iyi arkadaşlarından biriydi. Temujin, aynı zamanda Moğol bir kabile liderinin oğlu olan Jamukha adında bir savaşçı ile birkaç yıldır kan kardeşiydi. Aslında Jamukha, Merkit'in yenilgisinde araçsal bir rol oynamıştı. Ancak ikisi yaşlandıkça arkadaşlıklarında çatlaklar oluşmaya başladı. Jamukha, Temujin'in artan gücüne - özellikle de liyakat eğilimine, insanları üremelerinden ziyade yeteneklerine göre terfi ettirmesine - karşı güvensizlik duymuştu. Kısa süre sonra, güvensizliği düpedüz savaşa dönüştü.
Jamukha vurduğunda, kana susamış bir gaddarlıkla oldu. Orta Moğolistan platosunda Temujin'in savaşçılarını bozguna uğrattı ve ardından Temujin'in yakalanan generallerini canlı canlı haşlattı. Temujin, “Dünya savaşçılarımın kanıyla ıslandı” diye yazdı. "Bir daha asla yenilmeyecektim ve sadık savaşçılarımın şerefi bu kadar küçük düşürülmeyecekti."
Sözünde iyiydi ve intikamı geldiğinde tamdı. Temujin'in ordusu, 1204 yazında Jamukha'nın savaşçılarına düştü ve onları bir ok ve süvari saldırısı kar fırtınasında yendi. Sonra birkaç ay sonra Jamukha yakalandı. Temujin, generallerinin başına gelenlere benzer bir kaderi paylaşmaktansa ona merhamet gösterdi... bir noktaya kadar. Jamukha, kan dökülmeden asil bir ölüm istedi. Eski arkadaşı ona bunu verdi, sırtı da kırıldı.
Temujin'in zaferi, onun Moğol bozkırındaki en güçlü savaşçı olmasına yardımcı oldu. İki yıl sonra, Moğolistan'ın savaşan kabilelerini tek bir lider altında birleştiren daha dikkate değer bir şey başardı. Şimdi onları savaş gücünü yenen bir hanedana dönüştürmeye gidecekti ve bunu yeni bir sıfatla yapacaktı: Cengiz Han, yani "evrensel hükümdar".
Yeni birleşen Moğol ulusunun gücünü ilk hisseden insanlar arasında, sürekli bir Moğol istilasına yenik düşen kuzeybatı Çin'in Batı Xia'sı vardı. 1211'de Cengiz, Jin'e saldırarak, Pekin'in düşüşüyle sonuçlanan muhteşem bir kampanyada toprakları, şehirleri ve ganimetleri yiyip bitirerek bunu izledi.
Moğollar neden bu kadar başarılıydı?
Moğolları bu kadar korkutucu yapan, Cengiz Han'ın askeri dehası dışında neydi? Başarılarının temelinde, tarihçi Frank McLynn'in sözleriyle “askeri teknolojide bir kuantum sıçramasına” ilham veren atlı okçuları vardı. Moğollar küçük yaşlardan itibaren okçuluk ve binicilik eğitimi aldılar - Cengiz Han muhtemelen yaklaşık üç yaşında at sırtından ok atmayı öğrendi - ve atlarının tüm toynakları yerden ayrılırken oklarını serbest bırakarak maksimum doğruluğu nasıl elde edeceklerini öğrendiler. .
Moğollar, uzun mesafeler boyunca iletişim kurmakta oldukça ustaydılar, bu, yüzyıllar boyunca hayvanları bozkırda toplarken biledikleri bir şeydi. Bu, düşmanın etrafındaki ilmiği yavaşça sıkmalarını sağladı.
Guile, Moğol cephaneliğinde bir başka önemli silahtı. Cengiz Han, büyük ölçüde casuslara güveniyordu ve kesinlikle sahte haberleri bir taktik olarak kullanmaktan çekinmiyordu. Bir keresinde, bir Müslüman şahın astlarının kendisine karşı komplo kurduğuna dair şüphesini doğrulamak için bir dezenformasyon kampanyası yürüttü. Cengiz Han, aynı zamanda, ölümcül bir saldırı yapmadan önce rakiplerini savunma pozisyonlarından dışarı çeken, sahte bir geri çekilme ustasıydı.
Tüm bunları, Çin kuşatma silahları, havan topları, barut ve ele geçirilen binlerce birlik bir yana, yeni teknolojileri kendi ordusuna hızla asimile etme yeteneğiyle birleştirin ve gerçekten zorlu bir düşmanınız oldu.
Ve sonra tabii ki terör vardı. Cengiz Han'ın "Teslim olanlar kurtulacak" dediği bildirildi. “Teslim olmayıp mücadele ve fitne ile karşı çıkanlar helak olacaklardır.” Boş bir övünme değildi. Kavga çıkaran şehirler rutin olarak bir yıkım alemine maruz kaldı: erkekleri katledildi, kadınlara tecavüz edildi ve binalar yerle bir edildi. Bir savaş stratejisi olarak, "örnek katliam" son derece acımasızdı, ancak direnişi caydırmanın bir yolu olarak tüyler ürpertici derecede etkiliydi. Moğolların yalnızca Çin'deki seferleri sırasında 30 milyon kadar insan ölmüş olabilir. Ancak katıksız barbarlık açısından, en kötüsü henüz gelmemişti.
Doğudaki Batı Xia ve Jin'i boyun eğdiren Cengiz Han, batısıyla ticaret bağlantıları kurmaya çalıştı. Harezm İmparatorluğu'na (günümüz Afganistan ve Irak) elçiler gönderdi. Çağdaş İranlı tarihçi Cuzcani'ye göre, hükümdarları Ala ad-Din Muhammed'e şu mesajı taşıdılar: "Ben doğan güneşin topraklarının efendisiyim, siz ise batan güneşin topraklarına hükmedin. Sıkı bir dostluk ve barış antlaşması imzalayalım.” Yanıt vurguluydu. Cengiz Han'ın çuvaldaki büyükelçilerinden birinin başıydı. Bu korkunç küçümsemeyi öğrendiğinde, tarihin akışını değiştirecek bir öfkeye kapıldı. Birkaç ay içinde Cengiz Han, şaha Orta Asya halkının nesiller boyu unutamayacağı bir ders vermek için 200.000 kişilik bir ordu gönderdi.
Moğol mezalimlerinin en kötü şöhretlilerinden bazıları, İslam'ın doğu karakollarına yapılan bu sefer sırasında işlendi. Günümüz Türkmenistan'ındaki Gurganj şehri, Cengiz Han'ın öfkesinin tüm ağırlığını hissetti. Müslüman tarihçiler, beş aylık bir kuşatmaya yenik düştükten sonra, 50.000 Moğol askerinin her birinin on adamı katlettiğini kaydeder.
Diğer kurbanları arasında, Orta Asya'nın en büyük koleksiyonunu oluşturan kütüphanelerinde 150.000 cilt bulunan vaha şehri Merv (ayrıca Türkmenistan) da vardı. Cengiz Han'ın kuvvetleri bittiğinde, şehir ve kütüphaneleri harabeye dönmüştü ve 7.000 kişilik işgal ordusundaki her askere yaklaşık 300 kişiyi öldürmesi için tahsis edildi. Çoğunun boğazı kesilmişti.
Cengiz Han intikamcı bir tiran mıydı yoksa aydınlanmış bir hükümdar mıydı?
Popüler hayal gücünün Cengiz Han'ı, acımasız bir katil olma eğilimindedir, topraklarda acımasız bir orduya liderlik eder ve milyonlarca insanın kemikleri üzerinde bir imparatorluk kurar. Ancak, genellikle gözden kaçan bir başka yönü daha vardı ve bu, Moğol İmparatorluğu'nun sürdürülebilir olduğunu kanıtlamak için boyun eğdirdiği halklarla çalışmak zorunda kalacağını anlayan aydınlanmış hükümdar olaraktı.
Bu insanların becerilerini sömürmeye, imparatorluktaki en iyi zanaatkarları belirleyip onları Moğolistan'a geri getirmeye kesinlikle karşı değildi. Sonuç olarak, başkenti Karakurum, yabancı gümüşçüler, ipek dokumacılar, sanatçılar, mimarlar ve benzerlerinden oluşan küçük topluluklarla dolup taştı. Hristiyan, Müslüman veya Budist de olsalar, barış içinde ibadet etmekte özgürler gibi görünüyor.
Cengiz Han'ın başarısının bir diğer anahtarı da ticareti teşvik etmesiydi. İmparatorluk dünyayı daha küçük bir yer haline getirdi ve aslında Çin, İran ve Doğu Avrupa gibi çeşitli alanlar arasında teknoloji, bilim ve mallar için bir aktarım kuşağı görevi gördü. Bu Moğol ticaret yolları olmadan Marco Polo, 13. yüzyılın sonlarında Avrupa'dan Çin'e yaptığı ünlü yolculuğunu asla gerçekleştiremezdi.
Bu bağlantının tekerleklerini yağlayan Moğolların ünlü posta sistemiydi. Düzenli evreleme gönderileriyle birbirine bağlanan daha geniş rotalar ağı, bir mesajın tek bir günde 125 mil seyahat etmesini sağladı. Demiryollarının gelişine kadar Asya'da mesaj göndermenin en hızlı yolu olarak kaldı.
Görünen o ki, Cengiz Han şiddetten tamamen pişmanlık duymuyordu. “Ben Tanrı'nın cezasıyım”, meydan okuyan mesajıydı."Eğer büyük günahlar işlememiş olsaydın, Allah sana benim gibi bir ceza vermezdi."
1225'te Orta Asya'daki Moğol seferi fiilen sona ermişti. Sayısız şehir yerle bir edilmiş, milyonlarca insan ölmüştü ve Cengiz Han şimdi batıya Hazar Denizi'ne uzanan bir imparatorluğa başkanlık ediyordu.
Artık defnelerine yaslanmaya hazır mıydı? Arkanıza yaslanıp zafer ganimetlerinin tadını çıkarmak için mi? Biraz değil. Moğol metinleri bize Cengiz Han'ın tanrısı Tengri için dünyayı fethetmenin kaderi olduğuna gerçekten inandığını söyler.
Motivasyonu ne olursa olsun, bir yıl içinde tekrar sefere çıktı ve bir orduyu Çin'e geri götürdü. Ama olmak değildi. 1227'de hastalandı ve birkaç gün sonra öldü. Cesedi, kutsal bir dağın yakınında bilinmeyen bir yere gömüldüğü Moğolistan'a geri taşındı. Konumu bu güne kadar bir gizem olmaya devam ediyor.
Efsaneye göre, Cengiz Han'ın birkaç sadık takipçisine son sözleri şuydu: "Sizin için büyük bir imparatorluk fethettim. Ama hayatım bütün dünyayı almak için çok kısaydı. Sana bıraktığım." Bu kısa cümleleri söylese de söylemese de, halefleri bu meydan okumayı üstlenmekten çok mutlu oldular. Cengiz Han ölmüştü, ancak Asya ve Avrupa halkları önümüzdeki yetmiş yılda bedellerini öğreneceklerinden, Moğolların fetihleri henüz bitmemişti.
Avrupa'daki Moğollar
Cengiz Han 1227'de son nefesini vermiş olabilir, ancak ölümü Moğol İmparatorluğu'nun zirvesine ya da fetih susuzluğunun sona erdiğine işaret etmedi. Ne münasebet. Cengiz Han'ın oğlu ve halefi Ögodei Han, babası kadar doyumsuz bir toprak ve ganimet şehvetine sahipti ve Doğu Avrupa halkı yakında bunun sonuçlarını görecekti.
1237 sonbaharında, bir Moğol ordusu Orta Volga'yı geçti ve orta Rusya'nın prensliklerinin üzerine düştü. 1240'ta Kiev de dahil olmak üzere kasabalar birbiri ardına yağmalandı. Papalık elçisi Giovanni da Pian del Carpini, "Şehri uzun süre kuşattıktan sonra," dedi, "onu aldılar ve sakinlerini öldürdüler."
Ardından Moğollar Polonya ve Macaristan'a saldırdı, süvarilerinin hızı, okçularının atış menzili ve iyi bilenmiş kuşatma yöntemleri savunucuları ezdi. 1241 yılına gelindiğinde, şok birlikleri Viyana'nın kenar mahallelerine baskın düzenlediğinde, Batı Avrupa Moğolların insafına kalmış gibi görünüyordu. Ama sonra, neredeyse bir gecede gittiler. Ögodei aniden öldü ve orduları yeni bir han seçmek için eve dönmüştü, bir daha geri dönmemek üzere. Avrupa muhteşem bir çıkış yakaladı.
Cengiz Han'ın mirası nedir?
"Moğol İmparatorluğu: Cengiz Han, Heirs and the Founding of Modern China" (Corgi, 2015) kitabının yazarı John Man, Moğol savaş lordunu çevreleyen en büyük sorulardan bazılarını yanıtlıyor.
Cengiz Han'ı büyük bir lider yapan neydi?
Öğrenmeyi asla bırakmadı ve sonsuz bir şekilde uyum sağlamaya istekliydi. Başarılı olmanın tek yolunun rakip kabilelerle ittifaklar kurmak olduğunu erkenden fark etti. Daha sonra Cengiz Han olduğunda, aşiretleri parçalayıp ordunun farklı bölümlerine dağıtma fikrini ortaya attı. Bu, kabileler arası düşmanlığı bastırmanın mükemmel bir yoluydu. Ve elbette, liyakat yoluyla terfi etti, bu da en büyük yeteneklerin zirveye çıkması anlamına geliyordu.
Cengiz Han dünyanın en büyük askeri komutanı mı?
Hiç şüphesiz ilk üçe girer. Büyük İskender'in ona rakip olması için bir tartışma yapabilirsiniz. Aynı şey, Cengiz Han gibi, yönetiminin hem askeri hem de sivil tarafını düzenlemede bir dahi olan Napolyon için de geçerli.
Takipçileri arasında sadakati nasıl sağladı?
Herkes kazananı sever. Kazandıkça daha çok insan onun bayrağına yürüdü. Ve parası olmayan bir ülkede, çoğu savaş ganimeti tarafından cezbedilirdi. Cengiz Han, sadakat gösterenlere karşı cömertti - servetini 13. yüzyılda bir İsviçre banka hesabının eşdeğerinde sincapla harcayacak türden bir lider değildi!
Cengiz Han ne kadar kana susamıştı?
C: Çağdaşlarından daha kana susamıştı, ama bunun tek nedeni daha başarılı olmasıydı. Büyük bir kısıtlama gösterdiğini iddia ediyorum. Bir imparatorluk yaratmak için daha sonra insanlarla çalışmak zorunda olduğunu ve ancak amacına hizmet ederse öldürmeye başvuracağını fark etti. Bu muhtemelen onun 'örnek katliam'ı kullanmasını açıklıyor. Kuşatmalar son derece pahalıdır ve çok fazla insan gücü gerektirir - onlardan kaçınmanın en iyi yolu, şehirleri önceden teslim olmaya korkutmaktı.
Cengiz Han'ın en büyük askeri zaferi neydi?
Pekin kuşatması. İlk gerçekten büyüktü. Büyük bir şehri ele geçirdikten sonra, diğerlerine karşı kullanmak için daha fazla insan gücü ve kuşatma silahı elde etti.
Cengiz Han'ın fetihlerini ne motive etti?
Daha sonraki Moğol kaynaklarına göre, yeryüzüne hükmetmek için göklerden ilham aldı. Bence bu fikir, adamın kendisinden değil, sonradan ortaya çıktı. Her şey durdurulamaz bir ivme kazanana kadar her fethin bir sonrakine ilham verdiğini iddia ediyorum. İmparatorluklar asla yeterince büyük veya yeterince güvenli değildir - eğer imparatorsanız, her zaman devam etmeniz gerekir.
Cengiz Han dünyayı değiştirdi mi?
Bana göre en büyük mirası, ölümünden sonra büyüyen ve oğlu Ögodei ve torunu Kubilay Khan tarafından uygulamaya konan dünya egemenliği vizyonuydu. Bu sonuçta Çin'in birleşmesine yol açtı ve o zamandan beri birleşik kaldı. Bu nedenle, belki de en uzun süreli başarısının günümüz Çin'i olduğu söylenebilir.
Spencer Day serbest çalışan bir tarih yazarıdır.
Bu makale ilk olarak BBC History Revealed dergisinin Kasım 2018 sayısında yayınlanmıştır.
Footbinding Neden Çin'de Bin Yıl Boyunca Sürdü?
Geçen yıl İngiltere'nin BBC televizyonu ile kadınların tarihi üzerine bir belgesel dizisi yapmak için çalışıyorum. Çekimlerin son turunda beni rahatsız eden bir olay oldu. 13. yüzyılın sonlarında Çinli kadınları etkileyen sosyal değişimlerle ilgili bir bölüm sırasında gerçekleşti.
İlgili Okumalar
Her Adım Bir Lotus: Bağlı Ayaklar İçin Ayakkabılar
Külkedisi'nin Kızkardeşleri: Ayak Bağlamanın Revizyonist Tarihi
Bu değişiklikler, kadın ayak bağlama uygulamasıyla gösterilebilir. Bunun için bazı erken kanıtlar, 1243'te ölen bir imparatorluk klanının karısı Leydi Huang Sheng'in mezarından geliyor. Arkeologlar, gazlı bezle sarılmış ve özel olarak şekillendirilmiş '8220lotus ayakkabılarının içine yerleştirilmiş küçük, şekilsiz ayaklar keşfettiler.' 8221 Kameradaki parçalarımdan biri için, Lady Huang ve ayak bağlamanın kökenleri hakkında konuşurken bir çift işlemeli bebek ayakkabısını avucumun içinde dengeledim. Bittiğinde, bana ayakkabıları veren müze küratörüne döndüm ve oyuncak ayakkabı kullanmanın aptallığı hakkında yorum yaptım. Bu, gerçek şeyi elimde tuttuğum konusunda bilgilendirildiğim zamandı. Minyatür “doll” ayakkabılarını aslında bir insan giymişti. Keşfin şoku, bir kova buzlu suyla ıslatılmak gibiydi.
Ayak bağlamanın, ayaklarını yeni ay şeklinde bağlayan Yao Niang adlı onuncu yüzyılda bir saray dansçısından esinlendiği söyleniyor. Kurdeleler ve değerli taşlarla süslenmiş altı metrelik altın bir nilüferin içinde parmak uçlarında dans ederek İmparator Li Yu'yu büyüledi. Ayağın şeklini değiştirmeye ek olarak, uygulama aynı zamanda destek için uyluk ve kalça kaslarına dayanan özel bir yürüyüş türü de üretti. Başından beri, ayak bağı erotik tonlarla doluydu. Yavaş yavaş, parası, zamanı ve doldurulması gereken bir boşluğu olan diğer saray hanımları ayak bağlamayı aldı ve onu seçkinler arasında bir statü sembolü haline getirdi.
Çin'deki küçük bir ayak, Victoria İngiltere'sindeki ince bir belden farklı değildi, kadın inceliğinin yüksekliğini temsil ediyordu. Evlenebilecek kızları olan aileler için ayak ölçüsü kendi para birimine çevrildi ve yukarı doğru hareketlilik sağlamanın bir yolu. En çok arzu edilen gelinin, “altın lotus” olarak bilinen üç inçlik bir ayağı vardı. Dört inçlik ayaklara—a gümüş nilüferler— saygın bir şeydi, ancak beş inç veya daha uzun ayaklar demir nilüfer olarak reddedildi. Böyle bir kızın evlilik umutları gerçekten de zayıftı.
Lui Shui Ying (sağda), 1930'larda gelenek gözden düştükten sonra ayaklarını bağladı. (Jo Farrell) Yazar, uygulama yasaklanmadan önce ortak bir çift küçük “lotus ayakkabısı” tutuyor. (Andrew Lichtenstein) Fotoğrafçı Jo Farrell, “Yaşayan Tarih” adlı serisi için Çin'in kırsal kesiminde yaşayan son kadınlardan bazılarını belgelemek için yola çıktı. Farrell, geçen yıl projesi için para toplamak amacıyla yayınladığı bir Kickstarter sayfasında, 'Yalnızca geçen yıl, belgelediğim kadınlardan üçünün öldüğünü' kaydetti. (Jo Farrell) Farrell, ''Artık çok geç olmadan hayatlarını kaydetmeye odaklanmanın zorunlu olduğunu hissediyorum'' diye yazdı. Ping Yao Lady (yukarıda) 107 yaşında fotoğraflandı. ( Jo Farrell) Farrell, projesinin amacının, “şu anda nadiren gösterilen ve yakında sonsuza dek kaybolacak bir tarih parçasını yakalamak ve kutlamak olduğunu söylüyor.” (Üstte: Zhang Yun Ying, 88.) ( Jo Farrell) Farrell, kadınların (yukarıda: Zhang Yun Ying ve Ping Yao Lady) hikayelerini anlatmalarını sağlamak için yerel bir çevirmenle çalıştı. (Jo Farrell) Farrell'in fotoğraflarındaki kadınlar, 'akademide sık sık ayak bağlamayla tasvir edilen Şehir hayatından uzak kırsal alanlarda arazide çalışan köylü çiftçilerdir' diye yazıyor. (Jo Farrell) Kadınların tarihi üzerine bir belgesel dizisi çeken Foreman, önce onun oyuncak bebek ayakkabılarını tuttuğuna inandı ve bunların aslında bir insan tarafından giyildiğini öğrenince afalladı. (Andrew Lichtenstein) Yazar Amanda Foreman bir çift “lotus ayakkabı”'yi eliyle karşılaştırıyor. (Andrew Lichtenstein)
Lotus ayakkabılarını elimde tutarken, kadın güzelliğinin her yönünün acıyla yakından ilişkili olduğunu fark etmek ürkütücüydü. Yan yana yerleştirildiğinde, ayakkabılar iPhone'um kadardı ve yarım inçten daha genişti. İşaret parmağım ayakkabının “parmak” kısmından daha büyüktü. Sürecin neden bir kız çocuğu 5 ya da 6 yaşındayken çocuklukta başlaması gerektiği açıktı.
Önce ayakları sıcak suya daldırıldı ve ayak tırnakları kısa kesildi. Daha sonra ayak başparmağı hariç tüm parmaklar kırılıp tabana düz bir şekilde bağlanarak üçgen şekli verilmeden önce ayaklar masaj yapılarak yağlanırdı. Daha sonra, ayak çift büküldüğü için kemeri gerildi. Son olarak, ayaklar on fit uzunluğunda ve iki inç genişliğinde ipek bir şerit kullanılarak yerine bağlandı. Bu sargılar, kan ve irin ayağa bulaşmasını önlemek için iki günde bir kısaca çıkarıldı. Bazen “fazla” eti kesiliyor ya da çürümeye teşvik ediliyordu. Kızlar kemerlerinin kırılmasını hızlandırmak için uzun mesafeler yürümek zorunda kaldılar. Topuk ve taban birbirine ezildiğinden, zamanla sargılar daha sıkı hale geldi ve ayakkabılar küçüldü. İki yıl sonra süreç tamamlandı ve madeni parayı yerinde tutabilecek derin bir yarık oluştu. Bir ayak bir kez ezilip bağlandıktan sonra, bir kadın tekrar aynı acıyı çekmeden, şekil tersine çevrilemezdi.
Ayak bağlama pratiğinin acımasızca açıkça ortaya koyduğu gibi, Çin'deki sosyal güçler daha sonra kadınları boyun eğdirdi. Etki, Çin'in en büyük kadın figürlerinden üçü dikkate alınarak değerlendirilebilir: Politikacı Shangguan Wan'8217er (664-710), şair Li Qing-zhao (1084-c.1151) ve savaşçı Liang Hongyu (c. 1100-1135). Üç kadın da ayak bağı norm haline gelmeden önce yaşadı. Tahtın arkasındaki sesler ya da başkalarına ilham vermek için ilham perileri olarak değil, kendi kendilerini yöneten ajanlar olarak kendilerini ayırt etmişlerdi. Batı'da hiçbiri iyi bilinmese de, kadınlar Çin'de hane halkı isimleridir.
Shangguan, hayatına talihsiz koşullar altında başladı. İmparator Gaozong'un şansölyesi olan büyükbabasının, imparatorun güçlü karısı İmparatoriçe Wu Zetian'a karşı bir siyasi komploya bulaştığı yıl doğdu. Plan ortaya çıktıktan sonra, öfkeli imparatoriçe, Shangguan ailesinin erkek üyelerini idam ettirdi ve tüm kadın üyeleri köleleştirdi. Bununla birlikte, 14 yaşındaki Shangguan Wan'ın bir şair ve yazar olarak olağanüstü parlaklığı hakkında bilgilendirildikten sonra, imparatoriçe kızı derhal kişisel sekreteri olarak işe aldı. Böylece Çin'in tek kadın imparatoru ile ailesini yok ettiği kadın arasında 27 yıllık olağanüstü bir ilişki başlamış oldu.
Wu sonunda Shangguan'ı kültür bakanlığından başbakanlığa terfi ettirdi ve ona emperyal fermanları ve kararnameleri hazırlama sorumluluğunu verdi. Konum, büyükbabasının zamanında olduğu kadar tehlikeliydi. Bir keresinde imparatoriçe onun ölüm fermanını imzalayarak cezanın son dakikada yüzünün şeklinin bozulmasına çevrilmesini sağladı. Shangguan, 705'te imparatoriçenin düşüşünden sağ kurtuldu, ancak ardından gelen siyasi kargaşadan kurtulamadı. Hayatta kalan neslin taht için entrikalarına ve karşı entrikalarına kendini kaptırmaktan kendini alamadı. 710'da, Dowager İmparatoriçe Wei'ye yetki veren sahte bir belge hazırlamaya ikna edildi veya zorlandı. Gruplar arasında çıkan kanlı çatışmalar sırasında Shangguan evinden sürüklendi ve kafası kesildi.
Daha sonraki bir imparator, şiirlerini toplayıp gelecek nesiller için kaydettirdi. Şiirlerinin çoğu, belirli bir devlet olayını anmak için imparatorluk emriyle yazılmıştı. Ama aynı zamanda, basit, pastoral yaşamı isteyerek seçen saraylıları kutlayan bir şiir biçimi olan 'emlak şiirinin' gelişimine de katkıda bulundu.
Shangguan, bazı bilim adamları tarafından Çin şiirinde altın bir çağ olan Yüksek Tang'ın atalarından biri olarak kabul edilir. Bununla birlikte, eserleri, hayatta kalan kalıntıları, memleketi Jinan'ın Shandong eyaletindeki “City of Springs””—sindeki bir müzede tutulan Li Qingzhao'nun şiirleriyle karşılaştırıldığında önemsiz kalıyor.
Li, Song döneminin daha kaotik zamanlarından birinde, ülkenin Jin hanedanlığı altında kuzey Çin ve Song altında güney Çin'e bölündüğü bir dönemde yaşadı. Kocası, Song hükümetinde orta rütbeli bir memurdu. Sanat ve şiir için yoğun bir tutkuyu paylaştılar ve eski metinlerin hevesli koleksiyoncularıydılar. Li, kocası öldüğünde 40'lı yaşlarındaydı ve onu, yirmi yıl daha süren, giderek artan bir şekilde dolup taşan ve yoksul bir dulluğa teslim etti. Bir noktada, birkaç ay sonra boşandığı bir adamla feci bir evlilik yaptı. bir üssü ci popüler ezgilere yazılan şiirin lirik dizesi Li, kocasına, dulluğuna ve sonrasında yaşadığı mutsuzluğa dair duygularını dile getirdi. Sonunda Güney Song'un başkenti Lin'8217an'a yerleşti.
Li'nin sonraki şiirleri giderek daha fazla suratsız ve umutsuz hale geldi. Ama daha önceki çalışmaları yaşama sevinci ve erotik arzu. Ona atfedilen bu gibi:
. Boruları ayarlamayı bitirdim
çiçek aynasıyla yüzleş
ince giyinmiş
kıpkırmızı ipeksi vardiya
yarı saydam
buz gibi et üzerinde
parlak
kar rengi kremada
parlak kokulu yağlar
ve gülmek
tatlı arkadaşıma
Bu gece
içindesin
ipek perdelerim
senin yastığın, senin matın
soğuyacak.
Daha sonraki hanedanlıklardaki edebiyat eleştirmenleri, kadını şiirle uzlaştırmak için mücadele ettiler, yeniden evlenmesini ve ardından boşanmasını Neo-Konfüçyüs ahlakına hakaret olarak buldular. İronik olarak, Li ve neredeyse çağdaşı olan Liang Hongyu arasında, ilki daha fazla ihlalci olarak görülüyordu. Liang, asker-kocasını kamptan kampa takip eden eski bir saray mensubuydu. Saygınlığın sınırlarını çoktan aşmış, sınırları aşan kadınlara mahsus olağan kınamalara maruz kalmamıştı. hayır —ev içi beceriler ve ev idaresinin kadın alanı— wei , edebi öğrenme ve kamu hizmetinin sözde erkek alanı.
Liang, babası tarafından yönetilen bir askeri üste büyüdü. Eğitimi askeri tatbikatları ve dövüş sanatlarını öğrenmeyi içeriyordu. 1121'de, Han Shizhong adında bir astsubay olan kocasıyla tanıştı. Onun yardımıyla general olmak için yükseldi ve birlikte, kuzey ve orta Çin'i Jin krallığı olarak bilinen Jurchen konfederasyonunun saldırılarına karşı savunan benzersiz bir askeri ortaklık kurdular.
1127'de Jin kuvvetleri Song başkentini Bianjing'de ele geçirdi ve Çinlileri ülkenin güney kesiminde yeni bir başkent kurmaya zorladı. Yenilgi neredeyse bir darbeye yol açtı, ancak Liang ve kocası kuşatma altındaki rejimin yanında yer alan askeri komutanlar arasındaydı. Cesaretinden dolayı “Lady Defender” ünvanını aldı. Üç yıl sonra, Liang, Huangtidang Savaşı olarak bilinen Yangtze Nehri üzerindeki bir deniz savaşında rolüyle ölümsüzlüğü elde etti. Davul ve bayrakların bir kombinasyonunu kullanarak Jin filosunun konumunu kocasına bildirmeyi başardı. General filoyu köşeye sıkıştırdı ve 48 gün boyunca elinde tuttu.
Liang ve Han, Lingyan Dağı'nın eteğindeki bir mezarda birlikte gömülü olarak yatarlar. Ulusal bir kahraman olarak ünü öyle bir kaldı ki biyografisi 16. yüzyıla dahil edildi. Kadınlar İçin Model Kroki Kadınların eğitimi için standart Konfüçyüsçü klasik metinler haline gelen dört kitaptan biri olan Lady Wang tarafından yazılmıştır.
Açık görünmese de, Neo-Konfüçyüsçülerin Liang'ı Shangguan veya Li olarak değil de övgüye değer olarak sınıflandırmasının nedenleri, ayak bağlamanın yaygın olarak kabul edilmesine yol açan aynı toplumsal dürtülerin bir parçasıydı. Her şeyden önce, Liang'ın hikayesi, babasına, ardından kocasına ve onun aracılığıyla Song devletine sarsılmaz bağlılığını gösterdi. Bu nedenle, Liang, toplumun uygun (erkek) düzenine itaat etme görevini yerine getirdi.
Song hanedanı muazzam bir ekonomik büyümenin yanı sıra büyük bir sosyal güvensizlik dönemiydi. Ortaçağ Avrupa'sının aksine, Song imparatorları altında, sınıf statüsü artık miras alınan bir şey değil, açık rekabet yoluyla kazanılan bir şeydi. Eski Çinli aristokrat aileleri, kendilerini edebiyatçı denilen meritokratik bir sınıf tarafından yerinden edilmiş buldu. Giriş, Konfüçyüs kanonunun ustalığını ölçen bir dizi titiz kamu hizmeti sınavıyla kazanıldı. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, entelektüel cesaret kaba kuvvetten daha fazla değer görmeye başladıkça, eril ve dişil normlara ilişkin kültürel tutumlar daha az bulunan ideallere doğru kaymıştır.
Modaya uygun bir dürtü olarak başlayan ayak bağlama, 1279'da Moğolların Çin'i işgal etmesinden sonra Han kimliğinin bir ifadesi haline geldi. Sadece Çinli kadınlar tarafından yapılması, uygulamayı bir tür etnik gururun stenografisine dönüştürdü. Mançus'un 17. yüzyılda denediği gibi, onu yasaklamak için yapılan periyodik girişimler, asla ayak bağıyla değil, simgelediği şeyle ilgiliydi. Çinliler için bu uygulama, onları yöneten kaba barbarlara karşı kültürel üstünlüklerinin günlük kanıtıydı. Konfüçyüsçülük gibi, Han ve dünyanın geri kalanı arasındaki bir başka fark noktası haline geldi.İronik olarak, Konfüçyüsçü bilim adamları başlangıçta ayak bağlamayı anlamsız olarak kınamış olsalar da, bir kadının her ikisine de bağlılığı tek bir eylem olarak birleştirildi.
Konfüçyüsçülüğün daha önceki biçimleri anne babaya bağlılığı, görevi ve öğrenmeyi vurgulamıştı. Song döneminde gelişen form olan Neo-Konfüçyüsçülük, Çin'in bir devlet dinine en yakın olanıydı. Sosyal uyumun, ahlaki ortodoksluğun ve ritüelleştirilmiş davranışın bölünmezliğini vurguladı. Kadınlar için Neo-Konfüçyüsçülük, iffet, itaat ve çalışkanlığa ekstra önem verdi. İyi bir kadının kocasına hizmet etmekten başka bir arzusu, bir oğul doğurmaktan başka bir hırsı ve kocasının ailesine boyun eğdirmekten başka bir menfaati olmamalıdır, yani diğer şeylerin yanı sıra dul kalırsa asla yeniden evlenmemelidir. Ahlaki kadın davranışına ilişkin her Konfüçyüsçü kitap, 'Bilgelerin Yolu'na olan bağlılıklarını kanıtlamak için ölmeye veya sakatlanmaya hazırlanan kadınlardan örnekler içeriyordu. kendi Konfüçyüsçü değerlere bağlılığının her gün bir göstergesi haline geldi.
Gerçek şu ki, ne kadar nahoş olursa olsun, ayak bağı kadınlar tarafından deneyimlendi, sürdürüldü ve yönetildi. Nilüfer ayakkabısı üreten son ayakkabı fabrikası 1999'da kapanan Çin'de şu anda tamamen reddedilse de, kısmen kadınların uygulamaya yaptığı duygusal yatırım sayesinde bin yıl boyunca ayakta kaldı. Lotus ayakkabısı, kadınların tarihinin sefaletten ilerlemeye giden düz bir çizgiyi takip etmediğini ve sadece ataerkil bir tomardan ibaret olmadığını hatırlatır. Shangguan, Li ve Liang'ın kendi zamanlarında Avrupa'da birkaç akranı vardı. Ancak ayak bağının gelişiyle, onların manevi torunları Batı'daydı. Bu arada, sonraki 1000 yıl boyunca Çinli kadınlar enerjilerini ve yeteneklerini fiziksel mükemmelliğin üç inçlik bir versiyonunu elde etmeye yönelttiler.
Amanda Foreman hakkında
Amanda Foreman ödüllü bir yazardır. Georgiana: Devonshire Düşesi ve Yanan Bir Dünya: İngiltere'nin Amerikan İç Savaşı'ndaki Önemli Rolü. Bir sonraki kitabı Kadınlar Tarafından Yapılan Dünya: Kleopatra Çağından Thatcher Çağına Kadar Kadınların Tarihi, 2015 yılında Random House (ABD) ve Allen Lane (İngiltere) tarafından yayınlanması planlanıyor.
Tekil Bir Varlık
1950'lerde, Batılı bilim adamları ve Çinli "göçmenler", Çin'deki klasik gelenek üzerine kapsamlı bir şekilde yazıyorlardı, ancak Halk Cumhuriyeti'ndeki tarihçiler, geçmişin büyük düşünürlerini "lsquomateralistler" (iyi) ve "lsquoidealistler" olarak sınıflandıran Marksist bir çerçeve tarafından kısıtlandılar. (kötü). Bu açmaz, Mao'nun 1976'daki ölümüne kadar sürdü, ancak klasik bilim, 1980'lerde Çin'e ve onlarla birlikte geniş bir Batı düşüncesi kitlesine bir çeviri seli girdiği için ihmal edilmeye devam etti. Mao döneminde Çinli akademisyenler, Yunanlılardan Hegel ve Marx'a kadar klasik öğrenimi başlatan Sovyet kültürüne erişebildiler, ancak 19. yüzyılın sonlarından bu yana Marksist olmayan gelişmeler hakkında çok az şey biliyorlardı veya hiçbir şey bilmiyorlardı. Nietzsche, Freud, Heidegger, Derrida, Foucault ve daha birçokları kullanılabilir hale geldikçe, Çin'deki entelektüelleri Batı'ya doğru yeniden yönlendiren bu "kültür ateşi", klasik Çin düşüncesinin yuvasında herhangi bir yaygın yeniden değerlendirmeyi dışlıyor gibiydi. Bununla birlikte, yüzyılın başından beri, klasik filozoflar ve onların yeterince incelenmemiş mirası, Çin'in hayal gücünü ele geçirdi ve yerel bir "kültür ateşi" akademik çevrelerde ve ötesinde zemin kazandı. Çin anakarasındaki aydınlar, Tayvan, Japonya, Hong Kong ve Batı'daki muadilleriyle Mao tarafından sona erdirilen uluslararası söylemi yeniden tesis ederek yeniden görüşmeye başladılar.
Şanghay'daki Fudan Üniversitesi'nde tarih profesörü olan Ge Zhaoguang (d. 1950), Çin düşüncesinin en önde gelen ve en üretken tarihçilerinden biridir. Çalışmaları, antik çağlardan günümüze çok geniş bir yelpazede Çince yazıları kapsar, ancak yalnızca son sekiz veya dokuz yılda bir avuç kitabının İngilizce olarak kullanıma sunulmasıdır. Bunların hepsi, bugün Çinli entelektüelleri meşgul eden meselelerle ilgilidir. Ge, klasik Çin geleneği hakkında iddialı, geniş kapsamlı anketler (ayrıntılı yorumlarla) yayınlayan tek ÇHC bilgini değildir, ancak alana yaklaşımı farklıdır ve bir kitaptan diğerine değişiklik gösterir. Onun Çin'in Entelektüel Tarihi iki bin yıllık klasik Çin biliminin anıtsal, iki ciltlik bir incelemesidir. Burada &lsquoChina&rsquo I Dwell'de kültürel değişim hakkında sekiz makaleden oluşur ve diğer konuların yanı sıra Çin'in Japon ve Batı tarihyazımlarının okumalarını içerir. Çin Nedir? Çin kimliğinin daha geniş temalarını ele alıyor ve bölge, etnisite ve entelektüel soykütük sorunlarına değiniyor. Uzun bir entelektüel geleneğin kapsamını sunarak ve sınırlamalarına işaret ederek, Çin klasik öğreniminin bir açıklamasında Ge&rsquo'nun en cesur girişimidir. Belki de kaçınılmaz olarak, tamamen ikna edici olamayacak kadar çok şey bırakıyor.
Çin'in entelektüel tarihi üzerine yazdığı iki cilt, ona çok daha fazla manevra alanı bırakıyor. MÖ 2. binyılda entelektüel bir topluluğun oluşumunu ve 19. yüzyılın sonuna kadar devam etmesini anlatıyorlar. Kurucu figürler (tek bir kadın yazardan söz edilmemektedir) krallara hizmet eden ritüel uzmanlardı. Zamanla, iki bin yıldan fazla bir süredir Çin'in entelektüel gelişimini şekillendiren bir bilgin aristokrasisi haline geldiler. Kendilerini aradılar shiveya "şövalyeler"di, ama onlar savaşçı "ndash veya rahipler" değillerdi, kozmosun doğasını, erdemli yaşamın ilkelerini, iyi yönetimi ve ruhsal aşkınlığa giden yolları tartışan düşünürlerdi. Kısacası, Karl Jaspers'in Eksen Çağı, kabaca 750-400 BCE, Konfüçyüs, Upanişadlar, Buda ve Sokrates ile ilişkilendirdiğimiz meşguliyetler. Ancak Ge&rsquos Çin tarihi anlayışında, Eksen Çağı, Çin'de, benzersiz bir şekilde dünya uygarlığında, bilinçli olmayan uygulamadan felsefeye radikal bir geçiş zamanı değildi, felsefe zaten kralların ve tebaalarının günlük uygulamalarına içkindi ve devam etti. organik olarak geliştirmek. Toplumsal dönüşümlerin bilimsel argümanlar üzerinde belirleyici bir etkisi olduğuna şüphe yok, ancak sosyal tarihçiler, Çinli bilim adamlarının siyaset dünyasındaki ve seçkinlerin sosyal ilişkilerindeki değişimlere duyarlılığı hakkında ne kadar az şey söylemek zorunda olduğu konusunda hüsrana uğrayacaklar. Tutumu, çıkarların gücünden ziyade fikirlerin kademeli olarak ele geçirilmesini vurgulayarak Keynes'inkine daha yakındır.
Hakkında bir şey bildiğimiz ilk Çinli entelektüeller, bir siyasi kaos zamanı olan Doğu Zhou döneminde (MÖ 770-256 civarında) ortaya çıktı. Düzinelerce krallık iktidar için yarışırken, &lsquo100 çiçek açtı ve yüz okul rekabet etti.&rsquo Konfüçyüsçüler, Taoistler, Hukukçular, Mohistler (filozof Mozi'nin takipçileri), askeri stratejistler, prognostikçiler, şamanlar ve tıp doktorlarının hepsi kraliyet himayesi için yarıştı. Bu düzensizlik ve rekabet anı aynı zamanda Çin'in en büyük entelektüel mayalanma zamanıydı (bütün büyük hanedanlıklarda tekrarlanan bir model). Çin'in çekirdek topraklarının ve Han, Zhao, Yan, Wei, Chu ve Qi eyaletlerinin Birinci İmparator Qin Shihuangdi tarafından M.Ö. hanedanlar (202 BCE - 220 CE). Yükselen bilgin Dong Zhongshu (MÖ 179-104) liderliğindeki erken Han hanedanlığında, hiçbir zaman baskın okul olmamış Konfüçyüsçülüğün takipçileri devletle kesin bir pazarlık yaptılar. Konfüçyüs'ün, yöneticilere tebaalarının yararına hareket etmeleri tavsiye edilmesi yönündeki emrini takiben, Konfüçyüsçüler, felsefi hakikat arayışı olarak gördükleri şeyin peşinden tarafsız bir şekilde devam ederken hükümet hizmetine girdiler. Konfüçyüsçülük &lsquobir devlet ideolojisine dönüştürüldü&rsquo. Diyelim ki Sokrates veya Augustinus yerine İskender'in öğretmeni olan Aristoteles'i düşünürsek, Konfüçyüsçülerin kendilerini nasıl konumlandırdıkları hakkında bir fikrimiz olur. Pratik tavsiyeleri olan akademisyenler, eğer tasfiye edilmeyecek kadar şanslılarsa, ancak yalnızca entelektüel bağımsızlıkları pahasına politika değiştirebilirler. Politik entrikaları reddederek prensipte duranlar, tekbenci düşünceye kapıldılar. Bu diyalektik, Ge&rsquos'un açıklamasını yönlendirir ve her iki eğilim için de güçlü argümanlar vardır. Bununla birlikte, uzlaşmayla lekelendiğini düşündüğü ekonomi politik üzerine bol miktarda literatürü neredeyse hiç tartışmaz.
Fikir dünyası ve eylem dünyası ile işkence gören skolastik ilişkiye, klasik Çin yazı geleneği içindeki Taoistler ve Konfüçyüsçülerin kendileri arasında denge kurdukları için dışarıdan Budistler tarafından meydan okundu. Weber'in kendini beğenmiş mandalina imajından çok uzak olan Ge&rsquos Konfüçyüsçüleri, Martin Luther'inkiler kadar derin şüphelerden mustariptir. En özgün bölümü, Hindistan'dan Budizm'in tanıtılmasının ardından Konfüçyüsçü programın krizini anlatıyor. Üstünlük mücadelesi MS ikinci yüzyıldan en azından dokuzuncu yüzyıla kadar sürdü. Budistler Çin'e iki radikal yeni paradigma getirdi: Hint metafizik spekülasyonları ve ıstırap dünyasından ayrılmanın savunuculuğu. Konfüçyüs'ün kendisi tanrılar, ruhlar ve ontoloji üzerine herhangi bir tartışmadan kaçınmıştı. Han hanedanının çöküşünden sonra, neredeyse beş yüz yıl boyunca Çin'i hiçbir birleşik devlet yönetmedi ve kamusal yaşamın eklemlenmesinde yokluğuna yas tutulanlar kesinlikle tanrılar, ruhlar ve ontolojiydi. Budistler ve Taoistler boşluğu doldurmak için koştular. Yine de Ge'ye göre, Konfüçyüsçü program zeminini o kadar başarılı bir şekilde korudu ki, nihayetinde Budizm'i ben merkezli bir inançtan, iyi işlere adanmış ve (kadınlar dahil) laik inananlara açık bir kardeşlik doktrinine dönüştürmeyi başardı. Ayrıca örgütlü ritüel eleştirileriyle Taoizmi başka bir bürokratik dine dönüştürmeyi başardı.
Han hanedanının çöküşünden beş yüz yıl sonra, sekizinci yüzyılın başlarında, orta dönem Çin'in Aquinas'ı olan büyük sentezleyici Zhu Xi (1130-1200)'in çalışmasıyla sonuçlanan uzun bir neo-Konfüçyüsçü canlanmanın başlangıcı görüldü. Ge&rsquos hesabında Konfüçyüs dışında hiçbir figür daha fazla ilgi görmez. Zhu, Konfüçyüsçü düşünceye, Konfüçyüsçü bilginlerin dikkatini &lsquoritüel&rsquoden &lsquoprinciple&rsquo çalışmasına yönlendiren ve evrendeki &lsquomatter-energy&rsquo anlayışını değiştiren yeni, metafizik bir kadro verdi. qi. (Qi çağdaş anlayışta varlığını sürdürür. çigong ve dövüş sanatları.) Zhu Xi için, aydınlanmış bir insan, bir junzi olmanın yolu, soyut "ilke" arasındaki rasyonel, sistemik ilişkileri incelemekti.li) doğal ve insan dünyasını ve madde-enerji &lsquostuff&rsquo'u yöneten (qi) bunlardan oluşuyordu. Budizm'den uyarlanan meditasyon ve inziva teknikleri, "şeylerin araştırılması" veya ampirik araştırma ile birleştiğinde bilgeliğe yol açacaktır. Baş Konfüçyüsçü erdem ren, veya "iyilikseverlik" yalnızca insanların kişilerarası ilişkilerini değil, aynı zamanda tüm hissedebilir varlıkların bağlantılarını da yönetiyordu. Budistler buna evrensel "merhamet" diyebilir, ancak neo-Konfüçyüsçüler, ren hala ortodoks ritüele dayalı mevcut toplumsal düzeni güçlendirmeye hizmet edecektir. Bu yeniden yönlendirme, önümüzdeki iki yüz yıl için sadece Konfüçyüsçülere değil, ciddi düşünürlere de çok şey verdi.
Ancak orta dönem aynı zamanda Tang-Song geçişi olarak bilinen bir siyasi parçalanma ve toplumsal kargaşa dönemiydi. Büyük Tang imparatorluğunun bölgesel krallıklara yıkılması ve Song'un kuzey Çin'in Orta Avrasya hanedanlarına kaptırılması, Çin sosyo-ekonomik düzenini kökten değiştirdi. Nüfus neredeyse iki katına çıktı, güneyde pirinç üretimi patladı, devasa şehirler bir milyona varan nüfus kazandı ve eski sınıf bariyerleri yıkıldı. Yine de aynı paradokslar, endişeler ve gerilimler kendilerini yeniden ortaya koydular. Ge, Tang-Song döneminde toplumsal dönüşüm üzerine literatüre aşina olmasına rağmen, değişen entelektüel manzaranın toplumsal ilişkiler tarafından belirlendiği görüşüne katılmaz. Birçok Neo-Konfüçyüsçü pragmatist, metafizik spekülasyonları azaltarak Song devleti ile çalışmayı tercih ederken, manevi hedeflere adanmış diğerleri, tehlikeli Budist ve Taoist fikirleri neo-Konfüçyüsçü söyleme ithal etti.
Zhu Xi, gerçek bir Konfüçyüsçü'nün uygun ahlaki Yolu izlediğini iddia etmişti (dao) aynı zamanda zihnini ve kalbini yoğun bir şekilde geliştirirken (Xin, akıl ve duygu birliği). Ancak öğrencileri bu ikisini nasıl dengeleyecekleri konusunda fikir ayrılığına düştüler. Bazıları, eğer gerçekten önemli olan şey Ahlak kuralıysa, benmerkezci göbeğe bakmanın bilgeyi dünyada hareket etmekten alıkoyduğunu söyledi. Diğerleri, eğer insan doğası özünde iyiyse, uyumlu bir kozmosun iyi huylu bir bileşeniyse, neden yoğun bir çalışma veya pratik eylemle uğraşma zahmetine girsin ki? Neden sadece Zihnin içindeki Yolu bulamıyorsunuz? Tüm dinler bazen içselliğe veya adanmışlığa yönelir, ancak tıpkı Sufilerin Şeriat İslam'ına, Vedik ritüelcilere Vaishnavites'e veya papanın otoritesine Hıristiyan mistiklerine meydan okuması gibi, bu hareket kutsal kitapların koruyucularını ve yorumlayıcılarını tehdit eder. Ge&rsquos'un anlatımında, Zhu Xi huysuz, hırçın bir figürdür, sonradan olduğu alçı azizi olmaktan çok uzaktır ve Yol'u keşfetmenin tek gerçek yöntemi olarak dünyayla angajmanı şiddetle savunur. Onun otoritesine başvuran modern neo-Konfüçyüsçüler, klasik geleneği varoluşçu ve postmodern eleştirilere karşı desteklemek için aynı çabayı gösterirler.
Timothy Brook ve Pamela Crossley gibi küresel tarihçiler, Çin'in Moğol egemenliği altında olduğu Yuan hanedanının (1279-1368) kısa ama çalkantılı saltanatını, çığır açan bir değişim olarak görüyorlar: Rusya, Hindistan, Kore, Orta Doğu ve Avrupa'ya nüfuzunu yayan evrensel imparatorluk iddiaları. Bu fatihler Orta Avrasya cennet kavramlarını getirdiler ve Müslümanlar, Taoistler, Konfüçyüsler, Budistler ve şamanlar arasındaki dini tartışmaları teşvik ettiler, ancak çoğunlukla Han edebiyatçılarını iktidardan dışladılar. Önde gelen bilim adamları başka arayışlara yöneldiler. Bu, önemli matematik incelemelerinden oluşan &lsquoPekin Operası&rsquo olarak bildiğimiz klasik dramaların, seramik, metalurji ve Moğol biniciliğinde Pers sanatsal tarzlarının ithal edilmesinin büyük dönemiydi. Marco Polo ve diğer pek çok gezgin, Kubilay Han'ın Xanadu'su ve onun "görkemli zevk kubbesi" tasvirlerinden memnun kaldı. Ancak Ge bunlardan hiçbirinden bahsetmez, çünkü klasik bilimin alanının dışındadır.
Neo-Konfüçyüsçülük, Ming ve Qing hanedanları (1368-1911) döneminde başarılı oldu, çünkü resmi görevler için akademisyenleri seçen sınav sisteminde öngörülen ortodoks oldu. Taoizm ve Budizm düşüşe geçti (Ge bazı önemli şahsiyetleri ihmal etse de), ancak bilim adamları ezbere cevapları ezberledikçe ve standart makaleler yazdıkça, Neo-Konfüçyüsçü düşünce kısırlığa dönüştü.
16. yüzyılda, Konfüçyüs geleneğindeki en önemli ikinci figür olan Wang Yangming (1472-1529), Zihin-merkezli yetiştirme ile Yol-merkezli ahlaki uygulamanın göreli önemi hakkında Şarkı'nın şiddetli tartışmasını yeniden canlandırdı. yoğunlaşma ve ’ Marx'ı dört yüz yıl önceden tahmin etmek ‘teori ve pratiğin birliğini’ Popüler bir yerel yetkili olan Wang, entelektüellerin aynı anda hem felsefe hem de devlet yönetimi alanlarında faydalı işler yapabileceğini savundu. Memurlar ve halk arasında yakın temasa inanıyordu, genellikle ortodoks sınırlar içinde kalmasına rağmen, kitlesel izleyiciler önünde açık konferansları teşvik ediyordu. Ancak, garip bir şekilde "sol-kanat" Konfüçyüsçüler olarak adlandırılan takipçilerinin çoğu, otokratik yönetime açık direniş yolunda daha da ileri gitti. Sokaklarda kadın ve erkekten oluşan karışık dinleyicilere vaaz verdiler, sıradan insanların da seçkin bilginler ve yetkililer kadar kolay Yol bulabileceklerini savundular ve eleştirmenlerinin gözünde, &lsquovahşi Chan Budist'i &ndash yani Zen Budist &ndash'ı tanıttılar. fikirleri ağırbaşlı kanon içine. Gerçek bir Chan uygulayıcısının ritüellere ve eski metinlere ihtiyacı yoktu, sadece tek bir kelimeye saplanarak Aydınlanmaya ulaşabilirdi: &lsquoHiç&rsquo. Ne yazık ki Ge, 16. yüzyılın en tuhaf ve en büyüleyici figürlerinden biri olan Li Zhi'yi (1527-1602), hem bilginlerin hem de yetkililerin yolsuzluğunu, ikiyüzlülüğünü ve iddialarını şiddetle kınarken, bireysel kârın temel önemini öne sürüyor.
Qing hanedanı (1644-1911), yabancı Batı geleneğinin musallat olduğunu düşündü. Bir kez daha, Budizm'de olduğu gibi, bilim adamları, teolojinin Cizvit kavramlarıyla veya Batı biliminin teknikleriyle karşılaşarak, bu yeni gelenleri temel ilkelerinden vazgeçmeden birleştirmeye çalıştılar ve bir kez daha, klasik gelenek fiilen kaybolmadan "temel olarak dönüştürüldü". Ge, ampirik araştırma okulunun yeni alanlar açtığını kabul ediyor, ancak Qing'in entelektüel yaşamına dair çok fazla küçümseyici bir bakış açısına sahip. Tartıştığı bilginler gibi, şiir ve edebi eserler için garip bir küçümseme var. Bir noktada, klasik çalışmalardan şiire geçişi, "eşdeğerlilik"e iniş olarak adlandırır. Felsefe de aynı derecede önemsiz olabilir. Qing'in geniş toprak genişlemesi, bir tür bolluğu yarattı: seyahat yazıları, günlükler, sınır şiiri ve yeni başlayan etnografi. Qing ayrıca madencilik, tarımsal üretim, hidroloji, para düzenlemesi, kıtlık yardımı, vergilendirme ve dış ilişkiler gibi konularda tartışmalara ilham veren politik ekonominin altın çağıydı. Devlet idaresindeki yazarlar, Song hanedanından beri görülmeyen bir söylem düzeyine ulaştılar. Ancak Ge, bu tür pratik sorularla ilgilenmiyor.
Onun için önemli olan, entelektüel sınıfın, artık Han edebiyatçılarının görüşleri konusunda paranoyak olan Mançular tarafından yönetilen otokratik devletten özerkliğini nasıl sürdürdüğüdür. Yine de, otokratik iktidar konusunu doğrudan ele alan, dönemin en önemli yazarı Huang Zongxi'nin (1610-95) çalışmasına göz gezdiriyor. Huang, Ming'in mülk ve insanlar üzerindeki sınırsız emperyal kontrol nedeniyle çöktüğünü savundu. Ona göre, bir hanedan ancak yerel görevde bulunan kalıtsal seçkinlere güç vererek bireysel mülkiyet haklarını korursa ayakta kalabilirdi. Locke ya da Montesquieu okumamış olsa da, onlar gibi, soylu diyebileceğimiz şeyin konumunu güçlendirmeyi amaçladı.Büyük modernist Wei Yuan gibi diğerleri Huang'ın liderliğini izledi. O zamanlar ihmal edilen yazıları, William Theodore de Bary'nin Çin'in anayasal düşüncenin "liberal bir geleneğine" sahip olduğu argümanını destekliyor. Xi Jinping rejimine yönelik eleştirileri nedeniyle geçen yıl Temmuz ayında Tsinghua Üniversitesi'nden ihraç edilen hukuk teorisyeni Xu Zhangrun, bu geleneği &ndash ve ÇHC'nin anayasasını &ndash &lsquoImminent Fears, Imminent Hopes&rsquo, komünist partideki yolsuzluğa bir saldırı adlı makalesinde gündeme getiriyor. -durum. 17. yüzyıl bugün hala yankılanıyor.
Ancak Ge&rsquos ihmalleri bize entelektüel tarihin türünün sınırlarını gösterir &ndash veya altmışşi &ndash üstlendi. Klasik dönemde ise Çinliler felsefe, din, politik ekonomi ve popüler kültür arasında ayrım yapmıyorlardı. hepsi bir parçasıydı wen, kültürün kendisi ve kültürlü olmak. Ge&rsquos İngilizce terimleri, &lsquobilgi, düşünce ve inanç&rsquo, kavramların çok geniş bir yorumunu sağlar. altmışşiAntik çağlardan türeyen güçlü bir yorum geleneğini sürdüren, ancak hem içeriden hem de dışarıdan yeni akımlar ve muhalifler tarafından sürekli kuşatma altında olan okuryazar bir topluluğun bir kesiminin eyaletidir. Konfüçyüs, "tek iplikten" ayrılan "sapkın düşüncelere" karşı direniş çağrısında bulundu ve takipçileri mücadelenin devam edeceğini biliyorlardı.
1895'te Çin, Japonların elinde ezici bir askeri yenilgiye uğradı ve ardından fatihlerle birlikte gelen Batı düşüncesinden büyük ölçüde etkilenen kendi entelektüellerinin saldırısına uğradı. Sonuç, önümüzdeki doksan yıl boyunca Konfüçyüs geleneğinin neredeyse tamamen reddi oldu. Ge onun biter Çin'in Entelektüel Tarihi Darwinist düşüncenin ünlü tercümanı Yan Fu'nun, zamanının aydınlarını saran aşırı "gergin kaygı"yı yazdığı 1895 yılında. Ge, klasik geleneğe olan gerçek inancın neredeyse tamamen çöktüğü sonraki yirmi yılda hikayeyi takip etmiyor. 1895'te yazdığı gibi, toprak kaybı, kültürel güven, birlik ve ortak tarihsel kimlik "klasik geleneğin bütünlüğünü baltalamıştı". 1905'te sınav sisteminin kaldırılması ve 1911'de hanedanın çöküşü kaderini belirledi. Ancak Çin, Konfüçyüs geleneğinin çöküşü olmadan daha önce yabancı istilası ve kültürel zorluklarla karşılaşmıştı.
Ge'nin bu dönemin "öfke ve aşağılama" dediği şey, Mançu fethi sırasında yaşananlardan ya da güç durumdaki Song'dan daha şiddetli miydi? Modern Çin düşüncesinin tüm öğrencileri için temel mesele budur. Burada sadece birkaç ipucu verebilirim. Askeri gücün, ticari rekabetin, ideolojik meydan okumaların ve küresel jeopolitiğin eşzamanlı saldırısı, sonunda tüm büyük kalıcı tarım imparatorluklarını yok etti: Rus, Osmanlı ve Çin. Ama Çinli entelektüeller, o saygıdeğer yaşlı köstebekler de geleneği içeriden sabote ettiler. Klasik düşüncenin, bireysel kendini yetiştirme ile devlet hizmeti arasındaki, ilerleme ile geçmişe saygı arasındaki, dış ve iç dinamikler arasındaki gizli gerilimler artık dengelenemezdi. Merkez tutamadı. Philip Kuhn'un sözleriyle, "Hiç kimse eski Çin bürokrasisinin yasını tutmuyor &hellip Yine de doğası her türlü bağnazlığı engelledi &hellip Bu büyük çapa olmadan, Çin fırtınada çılgınca yalpalıyor.&rsquo Bilginlerin ve devletin parçalanmış ittifakı Çin'i hiçbir bürokrasisiz bıraktı. 20. yüzyılın tamamı için ahlaki rehberlik.
İç savaş, emperyal istila, kıtlık ve hızlı sanayileşmenin damgasını vurduğu Cumhuriyet dönemi (1912-49), Konfüçyüsçü tarımcılar için korkunç bir andı ama Maoist dönem daha da kötüydü. Çin, kendisini acımasız bir Stalinist endüstriyel model üzerinde yeniden inşa etti, çiftçileri, yani Konfüçyüs'ün gözde sınıfı, bunun sonucunda dünya tarihinin en kötü insan yapımı kıtlığını yaşadı. Ge&rsquos çalışmasında Mao'dan hiç bahsedilmiyor; bu, "öğrenmeyi" yeniden canlandırmaya yönelik daha geniş Maoist sonrası çaba için gerekli olduğunu kanıtlamış bir ihmal.xue) anakarada, yaklaşık yüz yıllık amansız saldırıdan sonra. Mao'dan sonra Çinliler, en yozlaşmış, çevreye zarar veren türden kovboy kapitalizmini desteklediler. Hepimiz gibi onlar da kapitalist açgözlülüğü ahlaki veya yasal normlarla dizginlemek için mücadele ediyor, birçoğu şaşırtıcı bir şekilde cevaplar için Hıristiyanlığa döndü, ancak diğerleri Budizm, Taoizm, popüler kültler ve hatta Konfüçyüs'te rehberlik arıyor. Geçmişin birleşik ahlaki topluluğu, eğer var olmuşsa, nerede bulunabilir?
G e, Çin kültürünün çokluklar içerdiğini, yurt dışından birçok kavramı benimsediğini ve zamanla değiştiğini kabul ediyor. Yine de, onu nasıl tanımlarsak tanımlayalım, Çin'in tutarlılığı, sürekliliği ve farklılığı açısından dünya tarihinde benzersiz olan tekil bir varlık olduğu inancına sıkı sıkıya bağlıdır. Son zamanlarda Batılı, Japon ve Tayvanlı bilimlerde bu üniter kavramın eleştirileri, bölgesel kültürleri vurgulama veya daha geniş bir Doğu Asya veya Asya çerçevesi fikrini benimseme eğilimindedir, bazıları Tayvan'ın farklılığına işaret ederken, diğerleri Han dışı etkiye odaklanır, hepsi şüpheci bir tavır takınır. ulus-devletin kabul edilen anlatılarına postmodern bakış. Çin Nedir? bu pozisyonlara bir cevaptır. Ge&rsquos'un zihnine göre, hepsi tarihçileri kritik bir şekilde merkezi devletten uzaklaştırarak görüşlerini daraltmışlar, ‘Çin'in Asya&rsquodaki hakimiyetini sulandırmışlardır. Birleşik Çin kültürel alanının yalnızca seçkinler tarafından değil, sıradan insanlar tarafından da paylaşıldığını öne sürüyor. &ndash Ge'nin dahil olduğu bazı tarihçiler, entelektüel toplulukların kültürü inşa etme ve tarihsel sürekliliği ideolojik amaçlar doğrultusunda şekillendirme yollarını araştırdı. Yine de, &lsquokültür&rsquo adı verilen bir şeyin temel öğelerinin gerçek bir &lsquoChina&rsquo'da var olduğu konusunda ısrar ediyor. Kültür tamamen sosyal olarak inşa edilmiş bir fenomen değildir: Ge için orada bir orada vardır.
Diğer bilim adamlarına yönelik eleştirileri de dahil olmak üzere, anlatımında sorunlar var. Birinin tek bir Çin bölgesi hakkında araştırma yapması, Çin'in çeşitli parçalardan oluşan bir duvar halısı olduğunu düşündükleri anlamına gelmez. G. William Skinner, Qing Çin'in en iyi şekilde tek bir ekonomik varlıktan ziyade makro bölgelerin bir toplamı olarak görüldüğünü savundu, ancak ortak unsurların varlığını inkar etmedi. Bugün hiç kimse Çin'in bölgede baskın bir rol oynadığını inkar edemez, ancak şimdi Çin olarak adlandırdığımız ve üç bin yıldan fazla kayıtlı bir tarihe sahip olan kıta altı bölgesi, tek bir başlık altında toplanamayacak kadar geniştir. Belki de Ge bunu biliyor ve Konfüçyüsçü ruhta bu hayal gücüne girişti. zhi buke er wei (imkansızı yapmak). Bir zorluk, kavramlarının çoğunun İngilizce terimlere tam olarak karşılık gelmemesidir. Sık sık Çin'i karıştırır (Zhongguo) Çin ile birleşik bir siyasi yapı olarak &ndash Huaxia veya Zhonghua &ndash kültürel bir kavram olarak. Tarihinin büyük bir bölümünde Çin'in siyasi olarak bölünmüş olduğunu biliyor, ancak birleşik bir kültürel toplulukta ısrar ediyor. wenhua gongtongti &ndash ısrar etti. Ona göre, &lsquoChina&rsquo genellikle çağdaş Çin devleti veya onun öncülleri tarafından işgal edilen bir bölgeden ziyade bir medeniyet çerçevesine atıfta bulunur. Henüz Huaxia belirsizliklerle boğuşuyor. Ve Ge&rsquos'un yeni ifadesi, İngiliz okuyuculara doğal gelebilecek olan &lsquokültürel topluluk&rsquo, Çince'de tuhaf bir tınıya sahiptir. Dönem gongtongti 20. yüzyılın başlarındaki bir Japon neolojizminden türemiştir, kyōdōtay, bu da Alman yankılarına sahip Volkveya ulusal topluluk. Modern Çince'de kullanımı yeni ve nadirdir. (Benedict Anderson'ın Çince çevirisinden gelebilir. Hayali Topluluklar). Dönem guojia başka bir baş ağrısıdır. Batılı bilimin ayırt etmeye özen gösterdiği iki anahtar kavramı ulus ve devlet birleştirir. Ge&rsquos tercümanları bazen &lsquonation&rsquo, bazen &lsquostate&rsquo ve bazen de &lsquonation-state&rsquo kullanır. Ancak bunlar, bir Çince terime sarılmış üç farklı kavramdır. Ge bir tane daha ekler, minzu guojia, burada &lsquoetnik ulus-devlet&rsquo olarak tercüme edilmiştir.
Qin-Han döneminin (MÖ 220 - MS 220), Han etnik kökenine dayanan ve "açık ve farklı bir kültürel kimlik ve kültürel ana akım oluşturan" tek bir Çin uygarlığının başlangıcını işaret ettiğini iddia ediyor. Fetih zamanlarında yabancı kültürler Han kültürüyle "birleşti", ancak Han kültürünün kendisi süreç içinde dönüşmüş olsa bile bozulmadan kaldı. Ama kime aitti Huaxia kültürel alan ve nasıl oluştu? Ge için Song hanedanı, gerçek bir etnisite bilincinin ortaya çıkışına damgasını vurdu. minzu &ndash, Han halkına odaklandı. Ve Tang-Song geçişi sırasında, yeni bir "erken modern" çağın başladığını savunuyor.
Ancak Song sırasında Çin kültürel oluşum anını belirlemek birçok soruyu gündeme getiriyor. Açıktır ki bu "kültür" Moğolları, Tibetlileri, Müslümanları veya birçok Han olmayan halkı içermiyordu. (Ge&rsquot, Çinli Müslümanların karmaşık durumunu tartışmıyor.) Peki bu oluşum nerede gerçekleşti? Ne kuzey ne de güney Song, modern Pekin'in çevresini kontrol etti. Song-Liao-Jin döneminde (916-1234 CE) Çin, bölünmüş bir egemenlik yeriydi ya da Morris Rossabi'nin dediği gibi, "eşitler arasında bir Çin"di: bu, tek bir hanedanın bölgenin çoğu üzerinde tartışmasız olarak hükmettiği bir dönem değildi. .
Yalnızca Han kültürel çekirdeğini içeren bir Çin tarihi, şimdi geniş, modern bir ulus-devletin ne olduğuna dair dar bir açıklama sağlayacaktır. Ve bu varsayımsal "çekirdek", Ming hanedanının topraklarından daha küçüktür: Ming döneminde Çin'in güneybatısının çoğu, bu bölgelerin "ortak halkının" kucaklamadığı bir avuç askeri garnizon tarafından işgal edildi. Huaxia değerler. Ayrıca, Qing hanedanı tarafından fethedilen toprakları içeren bir Çin tarihi, Tibetlilere, Uygurlara, Moğollara, Mançulara ve Hanlara eşit şekilde adaleti sağlamayı umabilir. Anderson'ın Batı emperyal projesini "ulusun sıkı kabuğunu imparatorluğun devasa gövdesi üzerine germeye" benzettiğini hatırlattım.
İçinde Çin'in Entelektüel Tarihi, Ge bize Çin düşüncesinin Shang döneminden (M.Ö. Aynı zamanda, Song hanedanının, &lsquomilliyetçi&rsquo minzu &ndash ideolojiler ve neo-Konfüçyüsçü düşüncenin konsolidasyonu. Neo-Konfüçyüsçüler, elbette, Budizm'in meydan okumasına dahil oldular ve cevap verdiler. kültürel ideallerinin olduğu iddiasını nasıl uzlaştırır? Huaxia Song sırasında kökten değiştikleri iddiasında ısrar ettiler mi? Ge'ye göre Çin'i diğer uygarlıklardan ayıran şey, Çin felsefi düşüncesinin kalıcı ideallere dayanan derin sürekliliğidir: tianxia (&lsquoall under göğü&rsquo), uyum, kozmik düzen vb. Ancak Batılı filozoflar, Orta Çağ ve erken modern dönem boyunca Greko-Romen kavramlarına başvurdular, tıpkı Hintli yazarların Vedik geleneğe atıfta bulunmaya devam etmeleri gibi. Çin'in klasik bir dili vardı ama Avrupa ve Hindistan'ın da kozmik idealleri ve ritüelleri vardı. 2000'lerde bazı Hint köyleri, en azından MÖ 1. binyıldan kalma Vedik ritüellerin bir versiyonunu hâlâ uyguluyorlardı. Belirli bir Çin ritüeli o kadar geriye doğru izlenemez.
Açıkça Ge, diğerleri gibi, modern dünyanın Çin kültürünün tutarlılığını tehdit ettiğini düşünüyor, tıpkı 19. yüzyılda Batı'nın meydan okumasının klasik geleneğin ciddi bir şekilde yeniden gözden geçirilmesine yol açması gibi. Tarihçi Joseph Levenson, Çinli bilginlerin bir "gelenek" içinde yazmayı bıraktığını ve bunun yerine "gelenekselciler" olarak yazmaya başladıklarını ve kısa süre sonra yok olacak bir kültürün geçerliliğini boş yere öne sürdüklerini ileri sürdü. Klasikleri yeniden incelemeyi amaçlayan aydınlar, Levenson'un görüşünü reddetmeye mahkûmdur ve onlar için riskler yüksektir. 20. yüzyılda Çin, geleneklere tarihin bildiği en yoğun saldırıyı yaşadı. 1919'daki Dördüncü Mayıs Hareketi'nin başlangıcından Maoist dönem boyunca, bilim adamları, kurgu yazarları ve politikacılar, Konfüçyüs'ün ideallerine, aile sistemine, aile çiftliğine, uyum ve denge kavramlarına, klasik uygarlığın sütunlarına sistematik olarak saldırdılar. hem çiftçiler hem de entelektüeller için tasfiyeler, baskı, kargaşa ve kıtlık. Şimdi, bir yüzyılın enkazını inceleyen Çinli insanlar, hukukun üstünlüğü veya ahlaki normlarla sınırlandırılmamış, açgözlü kapitalizm dünyasında ahlaki rehberlik bulmak için mücadele ediyor. Bunun sonucunda her türden din gelişti. Çin devleti şimdi, bir zamanlar hor görülen Konfüçyüs'ü yerel değerlerin temeli olarak görüyor. Böylesine kafa karıştırıcı bir dönemde klasik dönemin entelektüel tarihçisinin rolü ne olabilir? Kültürel sürekliliği öne sürmek geçmişi canlı tutar ve şimdiki düşünceyi şekillendirebilir. Ama geçmişi bugün için kullanmak &ndash gu wei jin yong &ndash, geçmişteki düşünürlerin amaçladıklarını çarpıtma riskine girer ve yaklaşımlarındaki gerçek farklılıkları önemsemez.
Çin'in alternatif bir entelektüel tarihi mümkün mü? Eğer öyleyse, Çin uygarlığının birliğini tanımlamaya değil, çokluğunu kutlamaya çalışacaktır. Merkezkaç kuvvetleri, marjinal figürler ve sınırdaki temasları, düzene yönelik tehditler olarak değil, yenilik kaynakları olarak görecektir. Kadınları, Han olmayan halkları ve elit olmayan gelenekleri, onları bir ortodoksiye dahil etmeye çalışmadan içerecektir. Çin kültüründe, okuryazar küçük bir erkek elitin kendisini emperyal devletten, hatta modern devletten hem farklı hem de ortak olarak tanımlama çabalarından daha fazlası vardır. Avrasya kıtasının doğu ucunda ortaya çıkan kültürlerin geniş çeşitliliğini tek başına hiçbir çalışma kucaklayamaz, ancak karşılıklı etkileşimlerini olumlu bir güç olarak kabul etmemiz gerekir. Ne anlama gelirse gelsin &lsquoChina&rsquo hakkında yazmaktan ve düşünmekten asla vazgeçmeyeceğiz. Konsept terkedilemeyecek kadar kullanışlıdır. Ancak bazı Han entelektüel perspektiflerine tarafsız bir bakış açısıyla bakmamız ve onların diğer okuryazar seçkinler ve Sinitik kürenin içindeki ve dışındaki diğer halklarla olan birçok karmaşık etkileşimini kabul etmemiz gerekebilir. Çin popüler dininin tipik tapınağı, tek bir memurun fedakarlığı gerçekleştirdiği Cennet Tapınağı'ndan çok bir sirk kültür modeli gibi birçok tanrıya ayrılmış birden fazla alan içerir. Böyle bir entelektüel tarih, tek bir Çin arayışından daha imkansız bir proje midir? Belki de ruhunda ilerlemeliyiz zhi buke er wei.List of site sources >>>