Genel Bakış
Whipple hastalığı, eklemlerinizi ve sindirim sisteminizi etkileyen nadir bir bakteriyel enfeksiyondur. Whipple hastalığı, yağlar ve karbonhidratlar gibi yiyeceklerin parçalanmasını bozarak ve vücudunuzun besinleri emme yeteneğini engelleyerek normal sindirime müdahale eder.
Whipple hastalığı beyniniz, kalbiniz ve gözleriniz dahil diğer organları da etkileyebilir.
Uygun tedavi olmaksızın Whipple hastalığı ciddi veya ölümcül olabilir. Bununla birlikte, bir dizi antibiyotik Whipple hastalığını tedavi edebilir.
Whipple hastalığının belirtileri
Yaygın semptomlar
Whipple hastalığında sindirim semptomları yaygındır ve şunları içerebilir:
- İshal
- Yemeklerden sonra kötüleşebilen karın krampları ve ağrı
- Besinlerin emilim bozukluğu ile ilişkili kilo kaybı
Whipple hastalığı ile ilişkili diğer sık görülen semptomlar şunlardır:
- İltihaplı eklemler, özellikle ayak bilekleri, dizler ve bilekler
- Yorgunluk
- Zayıflık
- Anemi
Daha az yaygın semptomlar
Bazı durumlarda Whipple hastalığının semptomları şunları içerebilir:
- Ateş
- Öksürük
- Büyümüş lenf düğümleri
- Güneşe maruz kalan bölgelerde ve yara izlerinde cilt koyulaşması (hiperpigmentasyon)
- Göğüs ağrısı
- Büyümüş dalak
Nörolojik semptomlar şunları içerebilir:
- Yürüme zorluğu
- Göz hareketlerini kontrol edememe dahil görme bozukluğu
- Bilinç bulanıklığı, konfüzyon
- Hafıza kaybı
Bu hastalığa sahip çoğu insanda semptomlar yıllar içinde yavaş gelişme eğilimindedir. Bazı durumlarda eklem ağrısı ve kilo kaybı gibi semptomlar, tanıya yol açan sindirim semptomlarından yıllar önce gelişir.
Ne zaman doktora görünmen gerekiyor?
Whipple hastalığı potansiyel olarak yaşamı tehdit eder, ancak genellikle tedavi edilebilir. Açıklanamayan kilo kaybı veya eklem ağrısı gibi olağandışı semptomlar yaşarsanız doktorunuza başvurun. Doktorunuz belirtilerinizin nedenini belirlemek için testler yapabilir.
Enfeksiyon teşhis edildikten ve tedavi gördükten sonra bile belirtileriniz düzelmiyorsa doktorunuza bildirin. Bazen antibiyotik tedavisi etkili değildir çünkü bakteriler aldığınız belirli ilaca dirençlidir. Bu hastalık tekrarlayabilir, bu nedenle semptomların yeniden ortaya çıkmasını izlemek önemlidir.
Whipple hastalığının nedenleri
Whipple hastalığına Tropheryma whipplei adı verilen bir bakteri türü neden olur. Bakteriler önce ince bağırsağınızın mukozal kaplamasını etkiler ve bağırsak duvarında küçük lezyonlar oluşturur. Bakteriler ayrıca ince bağırsağı çevreleyen ince, kıl benzeri çıkıntılara (villus) zarar verir.
Bilim adamları bu bakteriler hakkında pek bir şey bilmiyorlar. Bu bakteriler çevrede kolayca bulunsa da, bilim adamları nereden geldiklerini veya insanlara nasıl yayıldıklarını bilmiyorlar. Bakteriyi taşıyan herkes hastalığı geliştirmez. Bazı araştırmacılar, hastalığı olan kişilerin bağışıklık sistemi yanıtlarında, bakterilere maruz kaldıklarında hasta olma olasılıklarını artıran genetik bir kusur olabileceğine inanıyor.
Whipple hastalığı son derece nadirdir ve 1 milyon kişide 1’den azını etkiler.
Risk faktörleri
Whipple hastalığına neden olan bakteriler hakkında çok az şey bilindiğinden, hastalık için risk faktörleri net olarak tanımlanamamıştır. Mevcut raporlara göre aşağıdakileri etkileme olasılığı daha yüksektir:
- 40-60 yaş arası erkekler
- Kuzey Amerika ve Avrupa’da beyaz insanlar
- Açık havada çalışan ve kanalizasyon ve atık su ile sık sık temas kuran çiftçiler ve diğer insanlar
Whipple hastalığının komplikasyonları
İnce bağırsağınızın astarı, vücudunuzun besinleri emmesine yardımcı olan ince, tüy benzeri çıkıntılara (villus) sahiptir. Whipple hastalığı, villilere zarar vererek besin emilimini bozar. Whipple hastalığı olan kişilerde beslenme eksiklikleri yaygındır ve yorgunluk, halsizlik, kilo kaybı ve eklem ağrısına yol açabilir.
Whipple hastalığı, ilerleyici ve potansiyel olarak ölümcül bir hastalıktır. Enfeksiyon nadir olmakla birlikte, büyük ölçüde geç tanılara ve gecikmiş tedaviye bağlı olarak ilişkili ölümler bildirilmeye devam etmektedir. Ölüm genellikle enfeksiyonun merkezi sinir sistemine yayılmasından kaynaklanır ve bu da geri dönüşü olmayan hasara neden olabilir.
Whipple hastalığının teşhisi
Whipple hastalığını teşhis etme süreci tipik olarak aşağıdaki testleri içerir:
- Fizik sınavı. Doktorunuz muhtemelen vücudunuzun özellikle güneşe maruz kalan kısımlarında karın hassasiyeti ve ciltte koyulaşma gibi bu durumun varlığını düşündüren belirti ve semptomları arayarak fizik muayeneye başlayacaktır.
-
Biyopsi. Whipple hastalığının teşhisinde önemli bir adım, genellikle ince bağırsağın iç yüzeyinden bir doku örneği (biyopsi) almaktır. Bunu yapmak için doktorunuz tipik olarak bir üst endoskopi gerçekleştirir. Prosedür, ağzınızdan, boğazınızdan, soluk borunuzdan ve midenizden ince bağırsağınıza geçen ince, esnek bir tüp (kapsam) kullanır. Kapsam, doktorunuzun sindirim kanallarınızı görüntülemesine ve doku örnekleri almasına olanak tanır.
İşlem sırasında, doktorlar ince bağırsakta çeşitli bölgelerden doku örnekleri alırlar. Bu doku mikroskop altında hastalığa neden olan bakterilerin ve lezyonlarının varlığı ve özellikle Tropheryma whipplei bakterileri açısından incelenir. Bu doku örnekleri teşhisi doğrulamazsa, doktorunuz genişlemiş bir lenf düğümünden doku örneği alabilir veya başka testler yapabilir.
Bazı tıp merkezlerinde bulunan, polimeraz zincir reaksiyonu olarak bilinen DNA bazlı bir test, biyopsi örneklerinde veya omurilik sıvısı örneklerinde Tropheryma whipplei bakterilerini tespit edebilir.
- Kan testleri. Doktorunuz ayrıca tam kan sayımı gibi kan testleri isteyebilir. Kan testleri, Whipple hastalığıyla ilişkili belirli koşulları, özellikle kırmızı kan hücrelerinin sayısındaki düşüş olan anemi ve kanınızdaki bir protein olan düşük albümin konsantrasyonlarını tespit edebilir.
Whipple hastalığının tedavisi
Whipple hastalığının tedavisi, enfeksiyona neden olan bakterileri yok edebilen, tek başına veya kombinasyon halinde antibiyotiklerle yapılır.
Tedavi, bakterileri yok etmek için genellikle bir veya iki yıl süren uzun sürelidir. Ancak semptomların giderilmesi genellikle çok daha hızlı olur, genellikle ilk veya iki hafta içinde. Beyin veya sinir sistemi komplikasyonları olmayan çoğu insan, tam bir antibiyotik küründen sonra tamamen iyileşir.
Doktorlar antibiyotik seçerken, beyninize ve merkezi sinir sisteminize girmiş olabilecek bakterileri ortadan kaldırmak için genellikle sadece bağırsak yolundaki enfeksiyonları yok etmekle kalmayıp aynı zamanda beyninizin etrafındaki bir doku katmanını (kan-beyin bariyeri) geçenleri de seçerler. .
Uzun antibiyotik kullanımı nedeniyle, doktorunuzun ilaçlara direnç gelişimi için durumunuzu izlemesi gerekecektir. Tedavi sırasında nüksederseniz, doktorunuz antibiyotiklerinizi değiştirebilir.
Standart vakalar için tedavi
Çoğu durumda, Whipple hastalığı tedavisi iki ila dört hafta intravenöz (IV) seftriakson veya penisilin ile başlar. Bu ilk tedaviyi takiben, muhtemelen bir ila iki yıl boyunca oral sülfametoksazol-trimetoprim (Bactrim, Septra) kürü alacaksınız.
Seftriakson ve sülfametoksazol-trimetoprimin olası yan etkileri arasında alerjik reaksiyonlar, hafif ishal veya bulantı ve kusma bulunur.
Bazı durumlarda alternatif olarak önerilen diğer ilaçlar arasında oral doksisiklin (Vibramycin, Monodox) ve antimalaryal ilaç olan hidroksiklorokin (Plaquenil) ile birlikte muhtemelen bir ila iki yıl boyunca almanız gerekir.
Doksisiklinin olası yan etkileri arasında iştahsızlık, bulantı, kusma ve güneş ışığına duyarlılık sayılabilir. Hidroksiklorokin, iştahsızlık, ishal, baş ağrısı, mide krampları ve baş dönmesine neden olabilir.
Semptom rahatlaması
Semptomlarınız antibiyotik tedavisine başladıktan sonra bir ila iki hafta içinde düzelmeli ve yaklaşık bir ay içinde tamamen ortadan kalkmalıdır.
Ancak semptomlar hızla düzelse de, daha ileri laboratuvar testleri antibiyotik almaya başladıktan sonra iki veya daha fazla yıl boyunca bakterilerin varlığını ortaya çıkarabilir. Takip testi, doktorunuzun antibiyotik almayı ne zaman bırakabileceğinizi belirlemesine yardımcı olacaktır. Düzenli izleme, belirli bir ilaca karşı direncin geliştiğini de gösterebilir, bu da genellikle semptomlarınızda iyileşme olmamasından kaynaklanır.
Başarılı bir tedaviden sonra bile Whipple hastalığı tekrarlayabilir. Doktorlar genellikle düzenli kontroller önerirler. Nüks yaşadıysanız, antibiyotik tedavisini tekrarlamanız gerekecektir.
Takviye almak
Whipple hastalığıyla ilişkili besin emilim zorlukları nedeniyle, doktorunuz yeterli beslenmeyi sağlamak için vitamin ve mineral takviyeleri almayı önerebilir. Vücudunuz ek D vitamini, folik asit, kalsiyum, demir ve magnezyum gerektirebilir.
Bir doktora görünmek
Whipple hastalığında yaygın semptomlarınız varsa, doktorunuzdan randevu alın. Whipple hastalığı nadirdir ve semptomlar başka, daha yaygın bozuklukları gösterebilir, bu nedenle teşhis edilmesi zor olabilir. Sonuç olarak, genellikle sonraki aşamalarında teşhis edilir. Bununla birlikte, erken teşhis, durumu tedavi etmeme ile ilişkili ciddi sağlık riskleri riskini azaltır.
Doktorunuz teşhisten emin değilse, doktorunuz sizi, yaşadığınız semptomlara göre sindirim hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir doktora veya başka bir uzmana yönlendirebilir.
Aşağıdaki bilgiler ziyaretinize hazırlanmanıza ve doktorunuzdan neler bekleyeceğinizi anlamanıza yardımcı olacaktır.
Önceden toplanacak bilgiler
- Belirtilerinizi yazın, Bunları ilk ne zaman fark ettiğiniz ve zaman içinde nasıl değişmiş veya kötüleşmiş olabileceği dahil.
- Önemli tıbbi bilgilerinizi yazın, teşhis konulan diğer durumlar ve aldığınız tüm ilaçların, vitaminlerin ve takviyelerin adları dahil.
- Önemli kişisel bilgileri yazın, hayatınızdaki son değişiklikler veya stresler dahil. Bu faktörler sindirim belirti ve semptomlarına bağlanabilir.
- Bir aile üyesini veya arkadaşınızı yanınıza alın, Eğer mümkünse. Size eşlik eden biri, kaçırdığınız veya unuttuğunuz bir şeyi hatırlayabilir.
- Sorulacak soruları yazın doktorun. Soru listenizi önceden oluşturmak, doktorunuzla geçirdiğiniz zamanı en iyi şekilde değerlendirmenize yardımcı olabilir.
Whipple hastalığına özgü semptomlar için doktorunuza sormanız gereken bazı temel sorular şunlardır:
- Durumumun en olası nedeni nedir?
- Durumumun başka olası nedenleri var mı?
- Hangi teşhis testlerine ihtiyacım var?
- Hangi tedavi yaklaşımını tavsiye edersiniz?
- Başka tıbbi rahatsızlıklarım var. Onları birlikte nasıl yönetirim?
- Semptomlarımın tedaviyle ne kadar sürede iyileşmesini bekliyorsunuz?
- Ne kadar süreyle ilaç almam gerekecek?
- Bu durumdan kaynaklanan komplikasyon riski altında mıyım?
- Tekrarlama riski altında mıyım?
- Gözlem için beni ne sıklıkla görmen gerekecek?
- Diyetimi değiştirmem gerekiyor mu?
- Herhangi bir besin takviyesi almalı mıyım?
- Semptomlarımı azaltmaya veya yönetmeye yardımcı olmak için yapabileceğim yaşam tarzı değişiklikleri var mı?
Sahip olduğunuz diğer soruları sormaktan çekinmeyin.
Doktorunuz ne sorabilir
- Belirtileriniz nelerdir ve bunları ne zaman fark ettiniz?
- Belirtileriniz zamanla kötüleşti mi?
- Semptomlarınız bir yemekten sonra tipik olarak daha mı kötü?
- Denemeden kilo mu verdin?
- Eklemleriniz ağrıyor mu?
- Kendinizi zayıf mı yoksa yorgun mu hissediyorsunuz?
- Nefes almakta güçlük çekiyor musunuz veya öksürüyorsunuz?
- Karışıklık veya hafıza problemleri mi geliştirdiniz?
- Gözleriniz veya görmenizle ilgili sorunlar fark ettiniz mi?
- Yakın zamanda yakınlarınızda benzer belirti veya semptomlar oldu mu?
- Gıda alerjileri dahil olmak üzere başka herhangi bir tıbbi durum teşhisi kondu mu?
- Ailenizde bağırsak hastalığı veya kolon kanseri geçmişi var mı?
- Reçeteli ve reçetesiz satılan ilaçlar, vitaminler, şifalı bitkiler ve takviyeler dahil olmak üzere hangi ilaçları alıyorsunuz?
- Herhangi bir ilaca alerjiniz var mı?
.