Os Good Schlatter
Tibial tüberkülün büyüme plakasında tekrarlayan gerginlik nedeniyle tibial tüberkül seviyesinde osteokondroz veya traksiyon apofizi olarakta bilinir.
Tekrarlayan gerginlik, spor aktiviteleri sırasında üretilen quadriceps femoris kasının (ekstansör mekanizmanın) güçlü çekilmesinden kaynaklanır. (Basketbol, voleybol, futbol, jimnastik)
Etiyolojisi
Patellar tendon tibial tüberküle insersiyo yapar. Burada tekrarlanan traksiyon ve mikrotravma, mikrovasküler yırtık, iltihaplanma ve kırılmaya neden olur.
Bir aşırı kullanım( over-use) yaralanmasıdır. Aşırı büyüme nedeniyle, kas-tendon ünitesinin esnekliği azalır ve tibial tüberkül apofizi boyunca artan gerilim vardır.Şiddetli vakalarda, tekrarlayan gerginlik, tibial tüberkül apofizinin yumuşamasına ve kısmi avülsiyonuna yol açarak osteokondrit ile sonuçlanabilir.
Epidemiyolojisi
Olgunlaşmamış adölesan
Koşma, zıplama, sprint aktivitelerindeki erkekler
10-15 yaş (erkek), 8-14 yaş (kadın)
İlgili anatomi
Tibia tüberkülü (tibianın tüberositesi), tibianın ön yüzü boyunca, medial ve lateral tibial kondillerin ön yüzeylerinin hemen distalindeki çıkıntıdır. Tibial tüberkül tamamen kıkırdaklıdır. Patellar bağ veya patellar tendona yapışma sağlar. Patellar tendon, patellanın altındaki tibial tüberoziteye bağlanır. Bu muskulotendinöz bağlantı noktasındaki stres ağrıya ve şişmeye neden olabilir. Hastanın hissettiği ağrı çoğunlukla tek taraflıdır, ancak sıklıkla iki taraflıdır.
Osgood-Schlatter hastalığı tibial tüberkülde, dizin distalinde ve önünde lokalizedir.
Klinik sunum ve muayene
Şiş/şiş olmayan diz ağrısı
Koşma, zıplama, bisiklete binme, merdiven inip-çıkma, topa vurma gibi aktivitelerden ağrı oluşabilir.
Tibial tüberkül üzerinde ağrı
Tibial tüberkülün palpasyonunda ağrı
Fiziksel aktivite, spor esnasında artan ağrı
Bazı durumlarda tibial tüberozitede kemik çıkıntısı artmıştır.
Quadriceps femoris dirençli izometrik egzersizi sırasında ağrı
Ely’nin testi
Ayırıcı tanı
Jumper’ın diz (Patellar tendinit)
Sinovyal plika yaralanması
Tibial tüberkül kırığı
Fat pad sendromu
Proksimal tibianın osteondromu
Bu hastalıklar da patellar tendonda lokalizedir ve benzer diz problemlerine neden olabilir.
Teşhis
Radyografik görüntüleme gerekli değildir, ağrılı ve avülsiyon şüphesi varlığında yapılır.
Klinik semptomlar önemlidir.
Röntgende yumuşak doku şişmesi, patellar tendon kalsifikasyonu veya tüberkülün proksimalinde serbest kemik parçası
Prognoz
Bir ay içerisinde kendiliğinden iyileşebilir.
Bazen ağrı farkedilmezse veya tedavi edilmezse iki yıla kadar devam edebilir.
Tedavi
Büyüme plağı durmasını ve dizde rekurvatum ve / veya valgus gelişimini önlemek için çocuk büyüyene ve kemik büyümesi tamamlanana kadar cerrahi prosedürlerden kaçınılmalıdır.
Dinlenme
POLICE protokolü
Steroidal olmayan antiinflamatuar ilaçlar
Ağrı tedavisi
Ağrı genellikle tibial tüberkülde büyümenin durmasıyla azalır.
Aktivite sonrasında buz uygulaması ağrıyı azaltır.
Spor aktivitesini 6-8 hafta sınırlandırmak tavsiye edilir.
Quadriceps femoris ve hamstring hafif germe ve vastus medialis oblique kasını güçlendirme ağrıyı azaltır.
Patellar yüklenme korse ile azaltılabilir.
Egzersiz
İzometrik çok açılı quadriceps femoris egzersizleri (Düşük yoğunluklu)
Hamstring germe
Vastus medialis oblique güçlendirme
Aktivite sınırlaması
Ağrının sınırlarına kadar hareketi teşvik etmeli ve hastayı bilgilendirmeliyiz.
Ayrıca ikincil bir atletik aktivite olarak yüzme de bu hastalıkta çok iyidir.
Dizlik, bant, infrapatellar kayış veya ped ile geçmeli diz desteği önerilir.
Hazırlayan: Berna Kılıç
Referans
Vaishya R, Azizi AT, Agarwal AK, Vijay V. Apophysitis of the tibial tuberosity (Osgood-Schlatter Disease): a review. Cureus. 2016 Sep;8(9).
Baltaci G, Özer H, Tunay VB. Rehabilitation of avulsion fracture of the tibial tuberosity following Osgood-Schlatter disease. Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy. 2004 Mar 1;12(2):115-8.
Özet
Bu derleme yazısında os good schlatter,anatomisi,teşhis ve tedavisine dair bilgiler yer almaktadır.