Hipotiroidizm Nedir ?
Hipotiroidizm, tiroid hormonlarının tiroid hormonları tarafından yetersiz üretilmesine veya vücut dokuları üzerindeki etkilerinin azalmasına dayanan bir tiroid bezi hastalığıdır.
Tiroid bezinin bu disfonksiyonu en yaygın olanıdır (vakaların%95’i) ve WHO istatistiklerine göre kadınların %2’sinde ve erkeklerin %0.1’inde görülür.
Anatomik olarak tiroid bezi gırtlak altında ve köprücük kemiklerinin üzerinde yer alır, tiroksin T4 ve triiyodotironin T3 hormonlarını üretir. Aktivitesi, tiroid uyarıcı hormon (TSH) yardımıyla hipofiz bezi tarafından koordine edilir. Geri bildirim ilkesine göre hareket eder: tiroid hormonlarının eksikliği ile TSH seviyesi artar ve fazlalıkla azalır.
Tiroid hormonlarının eksikliği önemsiz ise, o zaman TSH seviyesi düşüktür (subklinik hipotiroidizm), T4 ve T3 seviyeleri normal aralıktadır, bu da TSH göstergelerinin ölçümünü organ disfonksiyonunun önemli bir tanısal göstergesi yapar.
TSH’de önemli bir artış, tiroid hormonlarının belirgin bir eksikliğini ve bir uzmana acil bir ziyaret yapılması gerektiğini gösterir.
Tiroid hormonlarının temel faaliyetleri şunlardır:
- Tüm metabolik süreçlerin düzenlenmesinde: karbonhidrat, protein, yağ ve su tuzu;
- Vücut sistemlerinin işleyişinin kontrolünde: üreme, kardiyovasküler, bağışıklık vb.
Hipotiroidizmin en yaygın nedeni, kronik otoimmün tiroidit veya tiroid bezinin, beyaz kan hücrelerinin ve antikorların tiroidin kendi hücrelerine saldırarak işlev bozukluğuna neden olan bağışıklık bozuklukları nedeniyle iltihaplanmasıdır.
Ayrıca, ototiroidite ek olarak, hipotiroidizmin nedenleri, patolojinin türünü belirleyen diğer faktörler olabilir, yani:
- Embriyonik dönemde patolojik sürecin doğrudan tiroid bezinde meydana geldiği birincil (konjenital): tiroid bezinin aplazisi veya hipoplazisi;
- Birincil, tiroid uyarıcı hormonun dokular üzerindeki uyarıcı etkisinin eksikliği veya yokluğu nedeniyle (vakaların %95’i), operasyonlar, iyonize radyasyon, viral aktivite veya tiroid neoplazmalarının arka planına karşı gelişebilir;
- Birincil, tiroid hormonlarının sentezindeki kusurların neden olduğu: endemik ve sporadik guatr, ilaç hipotiroidizmi, vb.
- İkincil, hipofiz bezine (travma, iskemi veya tümör) verilen hasar ve tirotropin sentezinin ihlali ile tetiklenir;
- Hipotalamusun patolojisi (iltihaplanma, travma, şişme veya bazı ilaçların etkisi) ve tiroliberin hormonunun eksikliği ile ilişkili üçüncül.
Bu nedenle, hipotiroidizm, tiroid hormonlarının biyolojik etkisindeki sentezin, taşınmanın ve azalmanın ihlali nedeniyle oluşur.
Tiroid hormon fonksiyonlarının önemi, aktivitesinin göstergelerinin sistematik olarak izlenmesine duyulan ihtiyaç ile belirlenir. Bu bezin aktivitesinin ihlalinin zamanında tespiti, patolojinin tedavisi için uygun bir prognoz sağlar. Birçok hipotiroidizm türü vardır, ancak hepsi hormon replasman tedavisi ile kontrol edilir. İlaçların bileşimi ve dozu, hastalığın özellikleri ve sağlık özellikleri dikkate alınarak ayrı ayrı reçete edilir.
Genellikle tedavi ile hipotiroidizmin semptomları hızla kesilir ve hastanın yaşam kalitesini olumsuz etkilemez. Tedaviye verilen yanıtı izlemek için hastanın her yıl bir endokrinologu ziyaret etmesi ve tiroid hormonları ve TSH düzeyini izlemesi gerekir.
Doktorun tavsiyelerine ve sistematik ilaç uygulamasına dikkatle uyan bu tedavi, iyileşmeyi sağlar ve hastalığın komplikasyonlarının gelişmesini önler.
Hipotiroidizmin tehdidi nedir?
Hipotiroidizmin zamanında teşhis ve kaliteli tedavisinin olmaması, ciddi komplikasyonların gelişmesine neden olur.
Yetersiz tiroid fonksiyonunun en tehlikeli sonuçları şunlardır:
- Plevral boşlukta ve perikardiyal bölgede sıvı birikmesi, solunum yetmezliğine neden olur;
- Kalp ve kan damarlarının çalışmasındaki sorunlar (artan kan basıncı, hiperkolesterolemi ve ateroskleroz, iskemik kalp hastalığı, romatizma vb.);
- İnfertiliteye neden olan genital bölgedeki işlev bozuklukları (her iki cinsiyetten hastalar için tipik);
- Bağışıklık sistemi bozuklukları, sık bulaşıcı hastalıklara, otoimmün süreç bozukluklarına yol açar;
- Vücutta kötü huylu bir süreç riski arttı;
- Zihinsel bozukluklar (depresyon, ilgisizlik, azalmış bilişsel işlevler, vb.);
- Sindirim sistemi bozuklukları (bağırsak ve yemek borusunun hareket kabiliyetinde azalma, kalın bağırsağın tıkanması ve patolojik genişlemesi, vb.);
- Metabolik sendrom (hücrelerin insüline duyarsızlığı, metabolik bozukluklara ve hipertansiyona neden olur);
- Kronik yorgunluk ve halsizlik;
- Hipotiroid koma, özellikle yaşlı hastaların karakteristiği ve hastalığın tüm komplikasyonlarını birleştiren: bilinç değişiklikleri, vücudun organ sistemlerinin koordineli çalışmasındaki aksaklıklar.
Hamilelik sırasında kadınlar için hipotiroidizmin saptanması çok önemlidir çünkü tiroid hormonlarının eksikliği çocuğun gelişimini son derece olumsuz etkileyebilir ve merkezi sinir sisteminde ciddi bozukluklara (oligofreni, kretinizm vb.) Neden olabilir.
Hipotiroidizm nasıl tanımlanır?
Hipotiroidizm, sürekli tiroid hormonu seviyelerinin eksikliğinden kaynaklanan klinik bir sendromdur. Hastalık çeşitli nedenlere dayandığından, belirtileri ve klinik tablo önemli ölçüde farklılık gösterir.
Kursun erken bir aşamasında, patolojinin karakteristik belirtileri yoktur, ancak, bir endokrinologla iletişim kurma ihtiyacını gösteren bir dizi hipotiroidizm semptomu vardır, yani:
- Sürekli uyku hali;
- Aşırı sıcaklıklara aşırı duyarlılık;
- Bilişsel işlevlerin bozulması (hafıza, dikkat, düşünme);
- Kuru cilt, kırılgan saçlar ve tırnaklar;
- Azalmış libido;
- Artan vücut ağırlığı;
- Sık kabızlık vb.
Hastalığın ilerlemesi, hipotiroidizmin daha belirgin semptomlarının ve karakteristik belirtilerinin ortaya çıkmasına yol açar:
- Sesin tınısında bir değişiklik, özellikle stres altında (kadınlarda kabalaşma);
- Yüksek yoğunluklu vücut ödemi;
- Yüzün şişkinliği;
- Hipotansiyon (kronik olarak düşük kan basıncı);
- Cildin sararması ve aknesi;
- Parmakların kalınlaşması;
- Tat ve koku bozuklukları vb.
Hastalığı belirlemenin ana yolu kandaki hormon seviyesini belirlemektir. Hipotiroidizm, hastanın vücut tiroksin ve triiyodotironin seviyeleri düşükse ve TSH seviyesi artarsa teşhis edilir. Bozukluğun şiddeti, hormon konsantrasyonundaki patolojik değişikliklerle (hafif, orta ve karmaşık) doğru orantılıdır.
Ancak bazı durumlarda hormonal dalgalanmaların bazı özellikleri gözlenmektedir. Bu nedenle, ikincil hipotiroidizmde TSH seviyesi normal olabilir, ancak biyolojik aktivitesi düşüktür ve birincil hastalık tipine, etkilenen tiroid bezinin aşırı salgılanması nedeniyle normal T3 seviyeleri eşlik eder.
Teşhis için ayrıca önemli olan tiroid bezi ve karın boşluğunun ultrason muayenesi, dış solunum fonksiyonunun incelenmesi, tiroid bezinin sintigrafisi veya biyopsisi, ekokardiyografidir.
Patolojinin tanımlanması ve şeklinin ve aşamasının belirlenmesi bir endokrinologun yeterliliğine bağlıdır. Kendi kendine ilaç almamayı, hormonal dengesizliğin ilk belirtileri göründüğünde nitelikli yardım için ona başvurmanızı öneririz. Organizmanın bireysel özelliklerini dikkate alarak öngörülen zamanında teşhis ve tedavi, bir tedavi rejimini etkili bir şekilde seçmenize ve sağlığı iyileştirmenize izin verir.
Hipotiroidizm nasıl tedavi edilir?
Hipotiroidizmin tedavisi, kanda stabil bir TSH ve serbest T4 seviyesini korumak için sentetik tiroid hormon analogları ile replasman tedavisine dayanır.
Hipotiroidizmin tedavisi için ana ilkelerin listesi:
- Tedavi, hastalığın ilk belirtisinde reçete edilmelidir;
- Reçeteli ilaçların yaşam boyu alımı;
- İlacın başlangıç dozu ve tam ikame dozu, vücut ağırlığına, yaşına, diyetine ve eşlik eden patolojilerin varlığına bağlı olduklarından bireyseldir;
- İlaçlar aç karnına alınmalı, aynı zamanda diğer ilaçları almak arasında 4 saatlik bir süre korunmalıdır;
- Tedaviye yanıtın düzenli olarak izlenmesi;
- Eşlik eden hastalıkların zorunlu semptomatik tedavisi.
Tedavi sırasında, kardiyovasküler sistemin durumunu periyodik olarak kontrol etmek gerekir, çünkü doktorun tavsiyelerine uyulmaması veya tiroid hormonları almanın kendi kendine sonlandırılması kalp sorunlarına yol açabilir (artan anjina pektoris semptomları, kalp yetmezliğinin gelişimi veya atriyal fibrilasyon).
Ayrıca, hipotiroidizmin tedavisi ve önlenmesinin önemli bir unsuru dengeli bir diyet ve gerekirse iyot içeren ilaçlar (vitamin kompleksleri, besin takviyeleri) almaktır. İyot eksikliği diyeti, bu mikro besinle güçlendirilmiş yiyecekleri içermelidir: deniz balığı, yosun ve iyotlu tuz.
Genellikle, tiroid bezinin otoimmün hastalıkları ile, sindirim sistemi organlarında iltihaplanmaya neden olan belirli yiyeceklere karşı toleranssızlık gözlenir.
Hipertiroidizmin hipotiroidizmden farkı nedir?
Tiroid hormonlarının sentezinde eksikliğin olduğu hipotiroidizmin aksine, hipertiroidizm aşırı üretimi ile karakterizedir. Tiroid bezinin boyutu artar ve sürekli salgı aktivitesi halindedir ve vücudun sarhoş olmasına (tirotoksikoz) neden olur.
Çoğu zaman, hipertiroidizm ciddi enfeksiyonlar, stres veya kalıtım nedeniyle gelişir. Patoloji olasılığını artıran faktörler, otoimmün hastalıkların varlığı ve tiroid hormonu içeren ilaçların kontrolsüz alımıdır.
Hipertiroidizmin teşhisi şunları içerir:
- Hormonal profil (hipertiroidizm ile TSH seviyesi azalır);
- Tiroid dokusuna saldıran antikorların tespiti;
- Tiroid bezinin ultrasonu vb.
Hipertiroidi belirtileri şunları içerir:
- Taşikardi (kalp çarpıntısı);
- Uyku bozukluğu;
- Uzuvların titremesi;
- Artan sinirlilik ve sinirlilik;
- Kilo kaybı;
- Bağırsak hareketliliğinin hiperaktivitesi (sık bağırsak hareketleri veya ishal);
- Asiri terleme;
- Oftalmopati (şişkin gözler) vb.
Tiroiditin hipotiroidizmden farkı nedir?
Otoimmün tiroidit, tiroid bezinin enflamatuar hastalıkları kompleksidir. Erken bir aşamada tiroidit, tiroid bezinin boyutu büyüdüğü için kendini hipertiroidizm olarak gösterebilir. Organ hiperfonksiyonunun karakteristik semptomları da görülür: uyku bozuklukları, kilo kaybı ve hipertansiyon. Bununla birlikte, tiroid hücrelerinin antikorlar tarafından kademeli olarak yok edilmesi, hormon fazlalığının eksikliklerine bırakılmasına ve hipotiroidizme neden olmasına neden olur.
Otoimmün tiroiditin en yaygın nedeni genetik bir yatkınlıktır, bu nedenle yakın akrabalarda bu patolojinin varlığında, tiroid bezinin sağlığını değerlendirmek için düzenli olarak bir endokrinologu ziyaret etmeniz önerilir.
Tiroidit teşhisi, tiroid hormonlarının seviyesinin ve kanda otoimmün antikorların varlığının izlenmesinden oluşur. Tiroid bezi ultrasonu ve sintigrafi de sıklıkla reçete edilir.
Tiroidit gelişiminin belirtileri şunlardır:
- Tiroid bezinin boyutunda bir değişiklik ve ekojenitesinde bir azalma;
- Organdaki nodüler oluşumlar;
- Tiroid hücrelerine karşı antikor miktarında artış vb.
Bir endokrinolog, tiroiditin yanı sıra tiroid bezinin diğer bozukluklarının tedavisi ile ilgilenir. Tiroid hormon seviyelerini normalleştirmek ve ilgili antikorların aktivitesini durdurmak için ömür boyu hormon içeren ilaç alımına dayanır.
Hipotiroidizm tamamen tedavi edilebilir mi?
Çoğu durumda hipotiroidizm tedavi edilebilir, ancak olumlu prognoz, patolojinin nedenine ve reçete edilen ilaçları almanın sistematikliğine bağlıdır. Hormon replasman tedavisi, etkinliği sürekli izleme gerektiren uzun vadeli veya ömür boyu süren bir süreçtir.
Yetkili bir endokrinologun gözlemi ve atanması, yaşam tarzı ve diyetteki değişiklikler, hastanın tiroid bezinin aktivitesindeki bozuklukları düzeltmesine ve hipotiroidizm semptomlarını durdurmasına izin verir.