Bilim insanları, "peri fenerleri" diye bilinen bir bitki cinsine mensup olan ve Malezya'nın yağmur ormanlarının derinliklerinde keşfedilen yeni bir bitki türü tanımladı.
Latince adı Thismia olan cinse ait bitkiye, Thismia sitimeriamiae (T. sitimeriamiae) adı verildi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Uzmanlar Asya, Avustralya, Güney Amerika ve ABD ormanlarında toplam yaklaşık 90 peri feneri türü olduğunu söyledi. Bu türlerin hiçbirinde klorofil ve yaprak yok.
Peri fenerleri besinini, diğer bitkilerle simbiyotik (ortayaşam) bir ilişki geliştiren mikorizal mantarlardan kökleri sayesinde alıyor.
Science Alert'ün haberinde, Thismiaların gizemli çiçeklerinin çok kısa süreliğine çıktığı, dolayısıyla onu görenlerin epey şanslı olduğu yazıldı.
Bilim insanları da peri fenerlerinin çiçekli bitkiler grubunun en sıradışı görünüme sahip üyeleri arasında olduğunu söyledi.
Yeni tanımlanan T. sitimeriamiae ise ilk kez 2019'da fotoğrafçı Dome Nikong tarafından Malezya'nın Terengganu eyaletindeki yağmur ormanlarında bulundu.
Bilinen tek örneği yaban domuzları yok etti
Nikong Şubat 2020'de, Malezya Orman Araştırma Enstitüsü'nde taksonomist olan Mat Yunoh Siti-Munirah'la çalışmaya başladı. Ancak yaban domuzlarının, T. sitimeriamiae'nin 2,2 santimetrelik bilinen tek örneğini yok ettiği görüldü.
Bunun ardından Siti-Munirah, Oxford Üniversitesi'nden botanikçi Chris Thorogood'la araştırmalarını sürdürdü. Ormanların derinliklerine iki gezi yapan bilim insanları, yeni türü ve ilgili materyalleri inceledi.
Bitkinin fenere benzeyen turuncu bir çiçeğe sahip olduğu ve tepesinde şemsiyeyi andıran bir yapı bulunduğu tespit edildi.
Bilim insanları, peri fenerlerinin polenleşmeyi mantar sivrisinekleri (Fungus gnat) sayesinde yaptığını ancak T. sitimeriamiae'nin bu konudaki gizemini koruduğunu söyledi. Thorogood, "Çiçeğin sıradışı mimarisi, akıllara nasıl polenleştiğine dair ilginç sorular getiriyor" dedi.
Siti-Munirah da "Thismia sitimeriamiae adını verdiğimiz yeni tür, bilinen diğer tüm Thismia türlerinden farklı" diye konuştu.
Öte yandan şimdiye kadar sadece iki kez görülen T. sitimeriamiae nesli kritik tehlikedeki türler listesine alındı. Uzmanlar bitkinin neslinin tükenmiş olabileceğini bile düşünüyor.
Independent Türkçe, Science Alert, Phys.org
Derleyen: Uğurcan Yıldız