Taliban, Afganistan’da yönetimi 20 yıl sonra yeniden ele geçirdi. Taliban’ın Afganistan’da yönetimi ele geçirdiği ilk gün (16 Ağustos), kadınların birçoğu şiddete uğramaktan korktukları için sokağa çıkmadı. Taliban, hükümette olduğu 1996-2001 yılları arasında kadınların tek başına sokağa çıkmasını, okula gitmesini, çalışmasını yasaklamış ve burka giymelerini zorunlu tutmuştu. Kabil’de yaşayan bir kadın tekrar aynı şeyleri yaşamaktan korktuklarını belirterek, “Bugünlerde hayatımı kurtarmak istiyorsam burkaya ihtiyacım olduğunu düşünüyorum. Bende yok, nereden alacağımı bilmiyorum ama birçok arkadaşım burka arıyor” dedi.
Afganistan’da dün (16 Ağustos), kadınların birçoğu örtünmedikleri ve Taliban tarafından şiddete uğramaktan korktukları için evlerinden dışarı çıkmadı. Şehrin Taliban yönetimi altında nasıl göründüğüne bakmak için dışarı çıkan Hayat (24), “Sokaklarda yürüyen kadın yoktu, sadece arabalarda maskeli ve saçları olmayan kadınlar vardı” dedi.
“Taliban’ın bizi öldüreceğinden korkuyoruz”
Ilımlı görünmeye çalışan Taliban üyeleri, ulusal elektrik şirketini ve hastaneleri ziyaret ederek kadın sağlık çalışanlarının görevde kalması gerektiğini söyledi ancak birçok kadın, son haftalarda Taliban’ın birçok cinayete karıştığını, vaatlerine güvenmediklerini söyledi.
Kabil’deki kadın gazeteciler de Taliban tarafından ziyaret edildiklerini ve evlerinin arandığını bildirdi. Bir gazeteci, “Afganistan’da kimse kadın gazetecileri desteklemiyor. Taliban’ın bizi bulursa öldüreceğinden korkuyoruz. Bir şey daha var. Yaşamamıza izin verseler bile işe geri dönmemize izin vermeyecekler ki bu benim gibi tek başına yaşayan bir kadın için çok büyük bir maddi zorluk” diye konuştu.
“Hayatımı kurtarmak için burkaya ihtiyacım var”
Taliban, henüz Kabil sakinleri için yeni kurallar belirlememiş olsa da şehrin batısındaki bir caminin hoparlöründen kadınların, burka veya uzun bir abaya giyerek peçe takması gerektiği duyuruldu.
Ailesine yiyecek almak için dışarı çıkan yaşlı bir kadın, silahlı kişilerin kadınları örtünmedikleri için iterek ve sürükleyerek eve götürdüklerini gördüğünü anlattı.
Kabil’deki birçok kadın, geçmişte Taliban’ın kadınlardan giymelerini istediği burkaya sahip değil ve şimdi edinmeye çalışıyor. Kabil’de yaşayan bir kadın şunları söyledi: “Benim için burka her zaman köleliğin bir işareti olmuştur. Kafese kapatılmış bir kuş gibisin, onu giymeyi hiç hayal etmemiştim. Bugünlerde hayatımı kurtarmak istiyorsam burkaya ihtiyacım olduğunu düşünüyorum. Bende yok, nereden alacağımı bilmiyorum ama birçok arkadaşım burka arıyor. Kadınlar burka satın alıyor çünkü o hayat kurtarıyor, size yönelik tehditleri ortadan kaldırıyor.”
Malala Yousafzai, dünya liderlerini Afganistan konusunda acil önlem almaya çağırdı
Nobel Barış Ödülü sahibi Pakistanlı Malala Yousafzai ise Afganistan’da özellikle kadınların ve kız çocuklarının güvenliğinden derin endişe duyduğunu söyledi ve dünya liderlerini acil önlem almaya çağırdı. BBC Newsnight’a verdiği demeçte, “Bu aslında şu anda yardım ve desteğimizi sağlamamız gereken acil bir insani kriz” diyen Yousafzai, ABD Başkanı Joe Biden’ın “yapacak çok şeyi olduğunu” ve Afgan halkını korumak için “cesur bir adım atması” gerektiğini vurguladı.
Birkaç küresel lidere ulaşmaya çalıştığını belirten genç kadın, Pakistan Başbakanı İmran Han‘a, Afgan mültecileri kabul etmesini, tüm mülteci çocukların eğitime, güvenliğe erişiminin sağlanmasını ve geleceklerinin koruma altına alınmasını istediği bir mektup gönderdi.
23 yaşındaki Yousafzai 2012 yılında, kadınların eğitimini engelleme çabalarına karşı yürüttüğü kampanya nedeniyle hedef alındıktan sonra Pakistanlı bir Taliban üyesi tarafından başından vurulmuş fakat hayatta kalmayı başarmıştı.
“Pakistan Talibanı’nın yönetimi altında yaşamak hakkında BBC için yazı yazan 11 yaşında bir çocuk” olarak tanınan Yousafzai vurulduktan sonra İngiltere’ye taşınmış, burada tıbbi tedavi görmüştü. Yousafzai geçen yıl Oxford Üniversitesi’nden mezun oldu.
Cumhurbaşkanlığı sarayının önünde toplanan kadınlar, Taliban’ı protesto etti
Öte yandan, başkent Kabil’de cumhurbaşkanlığı sarayının önünde toplanan kadınlar, Taliban’ı protesto etti. Afganistan Parlamentosu üyesi Maryam Sama protesto görüntülerini paylaşarak şunları yazdı: “Kadınlar olarak haklarımızı istiyoruz, sosyal ve siyasi güvenlik talep ediyoruz, çalışma hakkı, eğitim hakkı ve siyasi katılım hakkı istiyoruz. Hiçbir ordu, kadınları görmezden gelip onları boğamaz. Yıllar içinde elde ettiğimiz kazanımlarımız ve temel haklarımız ayaklar altına alınmamalı!”
Taliban basın sözcüsü, Afganistan’ın önemli haber kanallarından birinde bir kadın habercinin programına katıldı
Taliban basın sözcüsü Abdulhaq Hemad, Afganistan’ın en önemli haber kanallarından TOLO News’da kanalın kadın sunucularından Beheshta Argrand‘ın sorularını yanıtladı.
Derleyen: Emine Bıçakcı