Kireçlenme (Kalsifikasyon) nedir?
Kalsifikasyon, vücut dokusunda, kan damarlarında veya organlarda kalsiyum biriktiğinde gerçekleşir. Bu birikim vücudunuzun normal süreçlerini bozabilir. Kalsiyum vücudunuzda kan dolaşımı yoluyla taşınır. Ayrıca her hücrede bulunur. Sonuç olarak, kireçlenme vücudun hemen hemen her yerinde meydana gelebilir.
Araştırmacılara göre, vücudunuzdaki kalsiyumun yaklaşık yüzde 99’u dişlerinizde ve kemiklerinizdedir. Diğer yüzde 1 kan, kas, hücre dışındaki sıvı ve diğer vücut dokularındadır.
Bazı düzensizlikler kalsiyumun tipik olarak ait olmadığı yerlerde birikmesine neden olur. Zamanla bu durum sorunlara neden olabilir. Ekstra kalsiyum birikiminiz varsa komplikasyonları önlemek için tedaviye ihtiyacınız olabilir.
Kireçlenme Türleri
Kalsifikasyonlar, aşağıdakiler dahil olmak üzere vücudunuzdaki birçok yerde oluşabilir:
- küçük ve büyük arterler
- kalp kapakçıkları
- beyin, (kranial kalsifikasyon olarak bilinir)
- diz eklemleri, eklemler ve tendonlar
- göğüsler, kaslar ve yağ gibi yumuşak dokular
- böbrek, mesane ve safra kesesi
-
Bazı kalsiyum birikimleri zararsızdır. Bu birikintilerin vücudun iltihaplanma, yaralanma veya bazı biyolojik süreçlere yanıtı olduğuna inanılmaktadır. Bununla birlikte, bazı kalsifikasyonlar organ fonksiyonlarını bozabilir ve kan damarlarını etkileyebilir.
Kireçlenmenin nedenleri
Kalsifikasyonda birçok faktör rol oynar.
Bunlar:
- enfeksiyonlar
- hiperkalsemiye neden olan kalsiyum metabolizması bozuklukları (kanda çok fazla kalsiyum olması durumu)
- iskelet sistemini ve bağ dokularını etkileyen genetik veya otoimmün bozukluklar
- kalıcı iltihap
-
Harvard Üniversitesi’ne göre, yaygın bir yanlış anlama kalsifikasyonların kalsiyum zengini beslenmeden kaynaklandığıdır. Bununla birlikte, araştırmacılar gıdalardan kaynaklı kalsiyum ve yüksek kalsiyum birikimi riski arasında bir bağlantı bulunmamıştır.
Bu böbrek taşları için de geçerlidir. Çoğu böbrek taşı kalsiyum oksalattan yapılır. Kalsiyum oksalat taşı bulunan insanlar idrarlarında, olmayanlara göre daha fazla kalsiyum salarlar. Bu eşitsizlik insanların diyetlerinde ne kadar kalsiyum olursa olsun olur.
Kireçlenmeyi teşhis etme
Kalsifikasyonlar genellikle röntgen yoluyla bulunur. X-ışını testleri, iç organlarınızın fotoğraflarını çekmek için elektromanyetik radyasyon kullanır ve genellikle rahatsızlığa neden olmaz. Doktorunuz muhtemelen X-ışınları ile kireçlenme sorunlarını hemen tespit edecektir.
Doktorunuz ayrıca kan testleri isteyebilir. Örneğin, böbrek taşlarınız varsa, bu testler genel böbrek fonksiyonunuzu belirleyebilir.
Bazen kanser bölgelerinde kalsiyum birikintileri bulunur. Doktorunuz bir doku örneği almak için biyopsi isteyecektir. Numune daha sonra test için bir laboratuvara gönderilir. Herhangi bir kanser hücresi tespit edilmezse, doktorunuz kalsifikasyonu iyi huylu olarak tanımlayacaktır.
Meme kalsifikasyonları
Meme kalsifikasyonları, memenin yumuşak dokusu içinde kalsiyum biriktiğinde ortaya çıkar. İki ana tip meme kalsifikasyonu vardır: makro kalsifikasyonlar (büyük kalsiyum birikmeleri) ve mikro kalsifikasyonlar (küçük kalsiyum birikmeleri).
Araştırmalara göre göğüslerdeki makrokalsifikasyonlar 50 yaşın üzerindeki kadınlarda en yaygın olanıdır. Erkekler de göğüs kalsifikasyonları oluşabilir, ancak bu kadar yaygın değildir.
Meme kalsifikasyonları birkaç nedenden dolayı meydana gelir. Meme yaralanmaları, hücre salgıları, enfeksiyonlar ve iltihapların hepsi meme kalsifikasyonlarına neden olabilir. Meme kanseri veya kanser için radyasyon tedavisi aldıysanız da kalsifikasyonlar oluşabilir.
Çoğu meme kalsifikasyonu kanserli değildir. Bu özellikle makro kalsifikasyonlar için geçerlidir.
Mikro kalsifikasyonlar da genellikle kanserli değildir, ancak bazı mikro kalsifikasyon parçaları erken meme kanseri belirtileri olabilir.
Meme kalsifikasyonları düzenli bir meme muayenesi sırasında bulunamayacak kadar küçüktür. Doktorunuz genellikle bu birikintileri meme dokunuzun mamografisi sırasında tespit eder.
Doktorunuz ayrıca şüpheli görünen kalsifikasyonların testi için biyopsi yapabilir. Ve doktorunuz, daha yakından bakmak ve kalsifikasyonları gidermek için küçük bir ameliyat önerebilir.
Uygun bir yaşta düzenli mamogramlar almak, varsa meme kalsifikasyonlarının izlenmesine yardımcı olabilir. Endişe verici meme değişiklikleri ne kadar erken belirlenirse, olumlu bir sonuç alma olasılığınız o kadar yüksek olur.
Kireçlenme tedavisi
Kalsifikasyon tedavisi çeşitli faktörlere bağlıdır:
Kalsiyum birikintileri nerede oluşur?
Altta yatan nedeni nedir?
Varsa, komplikasyonlar nelerdir?
Kalsifikasyonlar bulunduğunda doktorunuz potansiyel komplikasyonları kontrol etmek için düzenli takip randevularına ihtiyaç duyacaktır. Küçük arter kalsifikasyonları tehlikeli olarak kabul edilmez.
Kalp kapakçıkları da kalsifikasyonlar geliştirebilir. Bu durumda, kalsiyum birikimi kapakçığın işlevini etkileyecek kadar şiddetli ise kapağı açmak veya değiştirmek için ameliyat gerekebilir.
Böbrek taşı tedavileri böbreklerdeki kalsiyum birikiminin bozulmasına yardımcı olur.
Eklemlerinizdeki ve tendonlarınızdaki kalsiyum birikintileri her zaman ağrılı semptomlara neden olmaz, ancak hareket aralığını etkileyebilir ve rahatsızlığa neden olabilir. Tedaviler, anti-enflamatuar ilaçların alınmasını ve buz paketlerinin uygulanmasını içerebilir. Ağrı kesilmezse, doktorunuz ameliyat önerebilir.
Kalsifikasyonları önleme
65 yaşın üzerindeyseniz, diğer testlerle birlikte kalsiyum seviyenizi değerlendirmek için düzenli olarak doktorunuza danışın.
65 yaşın altındaysanız ve kalp kusuru veya böbrekle ilgili sorunlarla doğduysanız, kalsifikasyonlar sizin için diğerlerinden daha yaygın olabilir. Bu koşullardan herhangi birinin farkındaysanız, doktorunuza kalsifikasyonlar için test yaptırmasını isteyin.
Bazı ilaçlar vücudunuzun kalsiyum seviyelerini etkileyebilir. Kolesterol ilacı, kan basıncı ilacı ve hormon tedavisi, vücudunuzda kalsiyumun nasıl kullanıldığını etkileyen yaygın ilaçlardır. Bu ilaçlardan herhangi birini alıyorsanız veya bu tedavilerin kalsiyum düzeyleriniz üzerindeki etkilerini anlamak için doktorunuzla konuşun.
Sıklıkla kalsiyum karbonat takviyeleri alırsanız, kalsiyumunuzu yüksek seviyelere çıkarma riskiyle karşı karşıya kalırsınız. Böbrek veya paratiroid (tiroidin arkasındaki dört küçük bez) ile ilgili sorunlar ayrıca kanınızdaki kalsiyum seviyelerinin çok yükselmesine neden olabilir.
Günde ihtiyacınız olan kalsiyum miktarı yaşınıza bağlıdır. Yaşınız, cinsiyetiniz ve diğer sağlık sorunlarınıza göre hangi dozda kalsiyumun sizin için doğru olduğu konusunda doktorunuzla konuşun.
Sigara içmek kalpte ve büyük arterlerde artan kalsifikasyonlarla ilişkilidir. Sigara içmenin kalp hastalığı gelişimi için önemli bir risk faktörü olduğu bilindiğinden, bu kalsifikasyonlar da rol oynayabilir. Genel olarak, sigarayı bırakmak, özellikle kalbiniz, kan damarlarınız ve beyniniz için hem kısa hem de uzun vadeli faydalara sahiptir.
Kalsifikasyonları önlemenin kanıtlanmış bir yolu yoktur, çünkü bunlar çeşitli biyolojik süreçlerin bir sonucudur. Sigarayı bırakmak ve diyet değiştirmek, birikmenin yerine bağlı olarak kalsifikasyon oluşumunu etkileyebilir. Böbrek taşları bazı diyet değişiklikleriyle daha az oluşabilir. Yaşam tarzınıza sağlıklı bir diyet eklemenin yolları hakkında doktorunuzla konuşun.