Birkaç gün önce Amsterdam ve Rotterdam'ı kapsayan Hollanda gezisinden döndüm. Avrupa'ya Aralık ayında gittiğinizde şıkır şıkır ışıklarla donatılmış Noel'i bekleyen bir şehir göreceğinizi umabilirsiniz. Noel için pek fazla hazırlık yapıldığını söyleyemem. Birkaç şık mağaza dışında abartılı bir aydınlatma ya da süs göremedim. Tam dönmekte olduğumuz gün, Amsterdam'da meydanlardan birinde kablo döşeyen adamlar vardı. Belki kraliçe kızmıştır: "Ortada ekonomik kriz var, cayır cayır elektrik harcanmayacak, kutlamalar daha mütevazı olacak" demiştir. Hollanda gezi notlarımla ilgili yazılarıma devam edeceğim.
Bugünkü yazım, kaldığımız küçük oteli işleten Çinli gençlerin sabahları kahvaltıda sunduğu kerststol ile ilgili. Kerststol, Hollanda dilinde bir kelime. Almanlar'ın Noel zamanı yaptıkları meşhur meyveli kek stollen'e benzeyen bir kek. Avrupa'da adet olduğu üzere, Noel zamanı yapılıyor ve ikram ediliyor. Hollanda'ya özgü olanın (kerststol) özelliği, içinde ev yapımı badem ezmesi (marzipan) olması. Ayrıca hamurunda kuru üzüm, portakal kabuğu şekerlemesi vb. kuru meyveler olduğundan oldukça lezzetli bir kek. Yılbaşı yaklaşırken Türkiye'de de Macro yada büyük Migros'larda satışa sunuluyor. İtalya'da bu keke Panettone diyorlar ve kek kalıbında pişiriyorlar. Kuzey Avrupalılar ise ekmek gibi yapıyorlar ve resimdeki gibi dilimliyorlar. Bu resmi Trimcraft adında bir İngiliz sitesinden aldım. Martha Stewart'ta ve Epicurious'ta da farklı stollen tarifleri var. Trimcraft'ın reçetesini sizler için çeviriyorum. Dileyen mayalı ya da mayasız yapılan stollen çeşitlerini deneyebilir.
Malzemeler:
450 gr. un
85 gr. sıvı yağ ya da tereyağ
85 gr. şeker
1 çay kaşığı tuz1 paket kuru maya
200 ml süt
1 büyük yumurta
85 g. vişne şekerlemesi
75-150 gr. karışık meyve şekerlemesi (kuru üzüm, portakal kabuğu, limon kabuğu, incir şekerlemesi vb.)
Dilerseniz hamura eklemek için biraz ceviz, fındık ya da badem
Hollanda usulü yapmak isterseniz içine koymak için badem ezmesi
Süslemek için biraz pudra şekeri
Hazırlanışı:
Stollen hamuru hazırlamak için ekmek yapma makinesi kullanabilirsiniz. Makineniz yoksa elde yapmak da mümkün (eskiden makine mi vardı?). Bu reçeteyi aldığım sayfada hamurun makinede yoğurulup kuru meyvelerin sonradan eklendiği yazılıyor. Dileyenler bu şekilde makinede yapabilir.
Tuz, yumurta, yağ ve unu karıştırarak hamuru hazırlayın. Dilerseniz biraz tarçın da ekleyebilirsiniz. Mayayı hazırlamak için sütü biraz ısıtın ve parmağınızla dokunduğunuzda elinizi yakmayacak bir sıcaklığa getirin (kabaca 30 dereceye karşılık geliyor). Süte şeker ve kuru mayayı ekleyip karıştırın ve mayalı sütü de hamura ekleyin. Hamur düzgün bir doku alana kadar yaklaşık 10 dakika yoğurun. Elde ekmek yapanlar için stollen hamurunun ekmek hamurundan daha yapışkan bir hamur olduğunu belirteyim. Bu nedenle yoğururken daha fazla un eklemeyin.
Mayalı hamuru 10 dakika kadar ılık bir yerde dinlendirin, hamur biraz kabaracaktır. Tekrar 10 dakika kadar yoğurun ve 15 dakika kadar dinlendirin. Bu noktada kuru üzum ve diger meyve şekerlemelerini ekleyin, iyice karışmaları için hamuru biraz daha yoğurun ve 10 dakika daha dinlendirin.
Hamurunuz dinlenirken badem ezmesini hazırlayın. 2-3 cm. çapında, yaklaşık 25 cm. uzunluğunda bir silindir gibi sekil verin. Hamuru merdane ile hafifçe açın ve marzipan şeridini içine koyun. Marzipan ortada kalacak şekilde hamuru kapatın. Önceden 190 dereceye ayarlanarak ısıtılmış fırında 25 dakika pişirin.
Fırından çıkarıp soğuttuğunüz stollen'in üzerine pudra şekeri ekleyerek süsleyebilirsiniz. Bu kek kolay kolay bayatlamadığı için, hava geçirmez bir ambalajda (örneğin naylon torba ya da buzdolabı kabı içinde) bir hafta kadar kalabilir.
NOT: Malzemeler gr. cinsinden verilmiş. Evde mutfak tartınız yoksa, 450 gr unun 450 ml (2 su bardağından biraz fazla) 85 gr. şekerin de yaklaşık 85 ml (yarım su bardağından biraz eksik) bir ölçüye denk geldiğini düşünebilirsiniz. Daha hassas bir çevrim yapmak için buradan yararlanabilirsiniz.
NOT 2: Marzipan (badem ezmesi), portakal kabuğu, incir ya da vişne şekerlemesini pastanelerde bulabilirsiniz.