- Emeklinin enflasyona göre 5 yıllık kaybı yaklaşık 5 bin TL.
- Gıda enflasyonuna göre emeklilerin alım gücü son 3 yılda 1.000 TL'den 385 TL'ye düştü.
- Enflasyona göre emekli bayram ikramiyesinin alım gücü 3 yılda 1.000 TL'den 438 TL'ye düştü.
- Emekli bayram ikramiyesinin asgari ücrete oranı yüzde 62'den yüzde 26'ya geriledi.
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), yaklaşan Ramazan bayramı öncesi emekli ikramiyelerinin ne kadar olması gerektiğini hesaplayan bir araştırma yayımladı.
Emekli bayram ikramiyelerinin son 5 yılda sadece yüzde 10 arttığına vurgu yapılan araştırmada, “İkramiyeler pula döndü, enflasyonun altında ezildi. Emekli ikramiyeleri için geçmiş yılların enflasyon farkı ödenmeli” denildi.
DİSK-AR araştırma metninde, emekli aylık ve gelirlerinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 55. maddesine göre her yılın ocak ve temmuz ayında tüketici fiyatlarındaki artış oranında artırıldığının anımsatıldı ve “Ancak emeklilere ödenen bayram ikramiyeleri enflasyona göre artırılmadı ve bu yüzden ciddi bir enflasyon kaybı oluşuyor” denildi.
Maaş yüzde 10, gıda yüzde 186 arttı
DİSK Araştırma Merkezi'nin (DİSK AR) verilerine göre, emeklilerin bayram ikramiyesi son 4 yılda (2018-2022) sadece yüzde 10 arttığı kaydedilirken, enflasyon ise 20182022 arasında yüzde 150, gıda enflasyonu ise yüzde 186 arttı. Emeklilerin bayram ikramiyesi enflasyon kadar artarsa 2 bin 507 TL, gıda enflasyonu kadar artarsa en az 2 bin 857 TL olacak.
Türkiye'de 13,6 milyonu aşkın emekli ve hak sahibi var.
2018 yılında bin TL olarak belirlenen emekli bayram ikramiyesine üç yıl boyunca zam yapılmadı, 2021 yılında ise 100 TL zam yapılarak bin 100 TL olarak ödendi.
Emekli ikramiyesi 2018-2022 arası 4 yılda sadece yüzde 10 artarken, resmi enflasyon yüzde 151, gıda enflasyonu ise yüzde 186 arttı. Aynı dönemde asgari ücret ise bin 603 TL'den 4 bin 253 TL'ye yükseldi. Buna karşılık yüzde 10 artan emekli bayram ikramiyeleri enflasyonun altında ezildi.
2022 yılının ilk bayramında ikramiyelerin geçmiş enflasyon kaybının giderilmesi ve güncel enflasyona karşı korunması için bin 984 TL geçmiş enflasyon kaybı ve 2022 için 2 bin 507 TL olmak üzere toplam 4 bin 492 TL ödeme yapılması önerilen açıklamada, emekli ikramiyesinin resmi enflasyona karşı korunmasının için zorunlu olduğuna dikkat çekildi.
Net kayır 1.553 lira
Araştırmada dikkat çeken diğer veriler ise şöyle oldu:
• Mart 2018’den Mart 2022’ye kadar geçen sürede gıda enflasyonu yüzde 185 oranında artt. Emekli bayram ikramiyesi ise yüzde 10'luk artışla 2021'de 1.100 TL oldu.
• Gıda enflasyonuna göre emeklilerin alım gücü son 3 yılda 1.000 TL'den 385 TL'ye düştü.
• Emekli bayram ikramiyelerinin asgari ücret kadar artırılmaması sebebiyle emekli bayram ikramiyelerinin alım gücü düşüyor. Asgari ücretin 1.603 TL olduğu 2018 yılında belirlenen bayram ikramiyesi, asgari ücretin yüzde 62'si tutarındaydı. 2022 yılında ise bayram ikramiyesi asgari ücretin yüzde 26'sına geriledi. Emekli ikramiyesi asgari ücrete göre 37 puan gerilemiş oldu.
• Asgari ücretin 1.603 TL olduğu 2018’de belirlenen bayram ikramiyesi, asgari ücretin yüzde 62'si tutarındaydı. 2022 yılında ise bayram ikramiyesi asgari ücretin yüzde 26'sına geriledi. Emekli ikramiyesi asgari ücrete göre 37 puan gerilemiş oldu
• Mart 2018'de 1.603 TL olan asgari ücrete karşılık emekli bayram ikramiyesi 1.000 TL'ydi. Bu dönemde emekli bayram ikramiyesinin asgari ücrete oranı yüzde 62'ydi. Mart 2021'de ise emekli bayram ikramiyesinin 2.826 TL olan asgari ücrete oranı yüzde 35'e düştü. Emekli ikramiyesinin asgari ücrete oranı korunsaydı 2021 yılında emekli ikramiyesinin en az 1.763 TL'ye yükseltilmesi gerekirdi.
• 1.100 TL'lik bayram ikramiyesi ile 2021'de emeklilerin kaybı asgari ücrete göre 663 TL oldu. 2022'de emekli bayram ikramiyesi asgari ücrete göre 1.553 TL kayıp yaşadı. Asgari ücrete göre emekli bayram ikramiyesindeki kaybın önlenmesi için ikramiyeler en az 2.653 TL olmalıydı.