KOSTA RİKA
Orta Amerika’daki en küçük cumhuriyetlerden biridir. Nikaragua ile Panama arasında yer alır. Batısında Büyük Okyanus, doğusunda Karayib Denizi bulunur. Ülkenin belkemiğini bazı tepeleri 3.820 metreyi bulan dağ sıraları oluşturur. Bu bölgede zaman zaman tehlike yaratan eski yanardağlar vardır. 1963’te Irazü’nun ve 1968’de Arenal’ın yeniden lav püskürtmesi büyük can ve mal kaybına neden oldu.
Dağlar, Kosta Rika’yı üç belirgin bölgeye ayırır: Kıyıda sıcak, nemli alçak düzlükler; ortada, iklimi yıl boyunca yumuşak olan geniş bir havza (Valle Central) ve yüksekliği 1.500 metreyi aşan, gündüzleri serin, geceleri çok soğuk geçen dağlık bölge.
San Juan Irmağı, Nikaragua ile Kosta Rika arasında sınır oluşturur. Tümüyle Kosta Rika topraklarında bulunan en önemli ırmak Reventazon’dur. Bunlardan başka dağların yamaçlarından aşağılara hızla akan birçok küçük ırmak vardır.
Halkın hemen hemen tümü ya melez (mestizo)ya da İspanyol kökenli beyazlardır.Gümüzde, çoğu dağlarda yaşayan yaklaşık 6.000 Amerika Yerlisi kalmıştır. Afrika’dan getirilmiş olan kölelerin soyundan gelen 25 bin dolayında da Siyah vardır. Hemen tüm Kosta Rikalılar, İspanyolca konuşur ve çoğu Katolik Kilisesi’ne bağlıdır. Devlet bütçesinin önemli bir bölümünün eğitime ayrıldığı Kosta Rika’da okullar parasızdır. Parasız ve zorunlu eğitim 1886’dan beri uygulanmaktadır. Bu nedenle ülkede okuryazar oranı yüzde 92’nin üzerindedir. Ülkenin başlıca büyük kenti olan Jose’nin banliyöleriyle birlikte nüfusu 241.464’tür (1984). Kentin, biri 1888’de kurulmuş iki üniversitesi ve bir ulusal tiyatrosu vardır. En önemli limanı, Karayib kıyısındaki 33.915 (1984) nüfuslu Limon’dur. Ülkenin en eski kenti, bir zamanlar başkent olan Cartago’dur. Cartago’nun günümüzde nüfusu 23.928’dir (1984).
Kosta Rika hem tropik, hem ılıman kuşak ürünlerinin yetiştirildiği bir tarım ülkesidirEn önemli ürünleri kahve ve muzdur. Ayrıca kakao, abaka (manilakeneviri), mısır, şekerkamışı, fasulye, pirinç ve tütün de önemlidir.Çeşitli tropik meyveler yetiştirilir. Ormanlarda sedir, maun, balsa ve kabuklarından kinin edilen kınakına ağaçlan bulunur
Sanayisi temel olarak kahve, şeker, muz ve kakaonun pazar için işlenmesine ve ağaç ürünleri üretimine dayalıdır. Ülkenin Büyük
Okyanus’a bakan çayırlık bayırlarında otlayan sürülerin etinden ve derisinden yararlanılır. Bir ölçüde mandıracılık da yapılır. Maden kaynakları zengin olmayan Kosta Rika’da altın, tuz, kükürt ve boksit çıkarılır. Ülkede kömür yoktur ve elektrik, yüksek bölgelerde su gücünden elde edilir.
Sar Jose, Büyük Okyanus ve Karayib kıyılarına demiryolu ile bağlanmıştır. 1960′ larda Kosta Rika’da yol yapımına hız verildi. Panamerikan Karayolu’nun ülke sınırları içindeki bölümü tamamlandı ve böylece verimli toprakları gelişmeye açılmış oldu. San Jose’nin uluslararası bir havaalanı, Büyük Okyanus kıyısındaki limanı Puntarenas’ta ve Limon’da da havaalanlanları vardır.
Ülkeyi 1502’de, bugün Limon kentinin bulunduğu yere çıkan Kristof Kolomb keşfetti. Kolomb ve adamlarının çevresini kuşatan Yerliler’in som altından takıları vardı. Bunu gören Kolomb, sonunda zengin bir toprağa ayak bastığını düşündü ve buraya “zengin kıyı” anlamına gelen Kosta Rika adını verdi. Ondan sonra gelen İspanyol sömürgeciler uzun yıllar Yerli kabilelerin direnişini kırmaya çalıştılar. İspanyol egemenliği ancak 1570’te kesinleşti. Bu topraklara yerleşen İspanyol göçmenleri maden kaynaklarının yetersizliğinden ve toprağın elverişsizliğinden zenginleşemediler. İlk önemli yerleşme orta havzada Cartago’da, 1564’te kuruldu.
Kosta Rika 1821’de özgürlüğünü kazanıncaya kadar bir İspanyol sömürgesi olarak kaldı. İlk önce, yeni kurulan Meksika İmparatorluğu’nun bir parçası oldu, daha sonra 1824′ te Orta Amerika Federasyonu’na katıldıysa da, 1838’de federasyondan ayrıldı. 1848’de bağımsız bir cumhuriyet oldu. 1853-59 arasında cumhurbaşkanlığı yapan Kosta Rika’nın ulusal kahramanı Juan Rafael Mora, ülkenin ekonomisinin gelişmesine ve eğitimin yaygınlaşmasına büyük katkıda bulundu .
Kosta Rika, Orta Amerika’nın demokratik geleneği en güçlü ülkesidir. İlk serbest seçimler 1850’de yapıldı; 1920’de oy vermek için okuryazar olma zorunluluğu getirildi. 1925’te gizli oya geçildi. 1917-19 arasındaki kısa süreli diktatörlük dönemi dışında, demokratik seçimlere ve sivil devlet başkanına dayanan demokrasi geleneği hiç kesintiye uğramadı.Ülkede,yürütme görevini üstlenen bir başkan ve bir yasama meclisi vardır.” ”