Hürmüz Boğazı: Küresel Petrol Talebinin Tıkanma Noktasıin Denizcilik Bilgisi tarafından Ankur Kundu
Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasına sıkışmış olan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni açık okyanusa bağlayan tek deniz geçididir. Başka bir deyişle, aralarında Kuveyt, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de bulunduğu Arap dünyasının can damarıdır.
Boğazın en dar noktası sadece 33 km genişliğinde olmasına rağmen, her iki yöndeki nakliye şeritleri sadece 3 km genişliğindedir.
Denizcilik olaylarını takip ediyorsanız, İran ve ABD arasındaki savaş söz konusu olduğunda bu boğazın ön cephede yer aldığını bilirsiniz. Öyle ki, Bahreyn'in Manama kentinde bulunan ABD Beşinci Filosu, bu bölgedeki deniz nakliyat yollarını korumaktan sorumludur.
Hürmüz Boğazı 'nı kullanarak bir göz atın FleetMon Explorer gerçek zamanlı gemi takibi için.
Stratejik önem:
39 km uzunluğundaki boğaz, küresel petrol üretiminin altıda birinden fazlası ve dünya sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) üçte biri için açık okyanusa giden tek yoldur. Tam da bu nedenle dünyanın en istikrarsız denizcilik bölgelerinden biridir ve haklı olarak da öyledir.
Boğaz, konumu ve dünyanın büyük bir kısmı için stratejik değeri nedeniyle büyük OPEC ülkeleri için jeo-ekonomik oyunların mantıklı bir parlama noktasıdır.
ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne göre sadece 2011 yılında günde ortalama 14 tanker 17 milyon varil (2.700.000 m3) ham petrol taşıyarak Basra Körfezi'nden geçmiştir. Bu rakam dünya deniz yoluyla yapılan petrol sevkiyatının yaklaşık %35'ini ve dünya genelinde ticareti yapılan petrolün %20'sini temsil etmektedir. 2018 yılında boğazdan tek bir günde 21 milyon varil petrol geçmiştir; bu da günde 1,17 milyar dolar değerinde petrol anlamına gelmektedir.
Günde yaklaşık 21 milyon varil taşıyordu - Hint Okyanusu'ndaki önemli bir uluslararası su yolu olan Malakka Boğazı'ndan geçen günde 17 milyon varilden daha fazla.
Bunu bir bağlama oturtmak gerekirse, Boğaz'dan geçen petrol miktarı ABD'nin toplam petrol üretiminin yaklaşık iki katıdır - hatta ABD'nin son dönemde petrolün kırılması sayesinde dünyanın en büyük petrol üreticisi haline gelmesiyle sonuçlanan üretim patlaması da hesaba katıldığında.
Ve kanaldan geçen petrol miktarı şaşırtıcıdır; işlediği ham petrolün yaklaşık %80'i Japonya, Hindistan, Güney Kore ve Çin gibi Asya'nın güç merkezlerine gitmektedir. Dünyanın küresel ekonomisi, kendisini yağlayan bu petrol kaynağı olmadan işleyemezdi.
Petrol fiyatlarındaki dalgalanma, özellikle de yükseldiğinde, diğer birçok sektörü büyük ölçüde etkilemektedir. Tarih, Arap ülkelerinin petrol arzını kestiği ve dünya çapında kıtlık ve yükselen fiyatlar yarattığı 1973 petrol şokunu çok iyi hatırlamaktadır. ABD'de petrol fiyatları %400 oranında artmış, diğer pek çok sektör iflasın eşiğine gelmiş, Amerikalılar ve Avrupalılar krizin sıcağıyla yüzleşmek zorunda kalmıştı.
Tarihin kendisinin en büyük öğretmen olduğunu söylerler. Bu durum, mevcut ticaret yollarının, özellikle de tanker faaliyetlerinin yoğun olduğu ticaret yollarının istikrara kavuşturulması konusunda yeni zorluklarla karşılaşmamıza neden oldu. Boğaz en dar noktasında sadece 21 mil genişliğindedir. Ve sadece bu kadar da değil! Devasa süper tankerleri taşıyabilecek nakliye kanalları Körfez'e girip çıkarken sadece iki mil genişliğinde ve gemileri İran ve Umman karasularından geçmeye zorluyor.
İran tehdidi:
ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları, İran İslam Devrimi'nden kısa bir süre sonra, 1979'dan beri yürürlükte. Yaptırımlar iki hükümet arasında müzakere edilen anlaşmalarla kaldırılmıştı ancak 2006 yılında işler çığırından çıktı. İran'ın uranyum zenginleştirme programını durdurmasını talep eden 1696 sayılı BMGK kararına uymayı reddetmesi, ABD'yi özellikle petrol ve gaz sektöründe İranlı şirketlerle iş yapanlara yaptırım uygulamaya zorladı. Bu durum, bugüne kadar devam eden tanker el koyma olaylarına kadar uzanmıştır. FleetMon Denizcilik Haberleri bölümümüzde son olaylara yer verilmiştir.
Tankerlere el konulması dediğimde, bu her iki tarafı da kapsıyor. Genellikle biri ilk adımı atar ve diğeri de misilleme olarak bunu takip eder.
Temmuz 2019'da, İngiltere'nin İran'a ait bir süper tankerin alıkonulmasındaki rolüne tepki gösteren İran, İngiliz bayraklı Stena Impero adlı petrol tankerine el koydu. Yaklaşık 2 ay süren müzakerelerin ardından gemi nihayet Eylül ayında serbest bırakıldı.
ABD güçlerinin USS Boxer'a yaklaşan bir İran insansız hava aracını imha etmesi ve iki tankerin - Marshall Adaları bandıralı FRONT ALTAIR ve Panama bandıralı KOKUKA COURAGEOUS (SAKURA ADVANCE olarak yeniden adlandırıldı) Hürmüz Boğazı'ndan ayrıldıktan sonra patlamalar nedeniyle hasar görmesi gibi diğer bazı olaylar, bölgeyi Körfez ülkeleri arasında artan jeopolitik gerilimin yuvası haline getirdi.
Geçtiğimiz günlerde ABD Hazine Bakanlığı, ABD tarafından terörist grup olarak tanımlanan İran'ın elit askeri birimi Devrim Muhafızları Ordusu'na mali destek sağladığı gerekçesiyle İran Petrol Bakanlığı, Ulusal İran Petrol Şirketi ve petrol tankeri iştirakine yaptırım uygulayacağını açıkladı.
Irak'ın 1990'larda Kuveyt'i işgali her iki ülkeden petrol ihracatını durdurmuş ve o dönemde küresel piyasada petrol fiyatlarını iki katına çıkararak bir yıl boyunca yüksek kalmasını sağlamıştı. Bugün, hayati önem taşıyan Boğaz'da böyle bir şey olursa, bu etkiler aylarca arz eksikliklerini telafi edebilecek stratejik petrol rezervleri sayesinde biraz hafifletilebilir. Ancak büyük OPEC ülkelerinin petrollerini küresel pazara sunamayacakları gerçeği göz önüne alındığında küresel petrol fiyatları kesinlikle yükselecektir.
2020 yılında sizin için yepyeni bir gemi takip platformu oluşturmakla meşguldük - yepyeni FleetMon Explorer . Daha hızlı güncellemelerin, daha hassas haritaların ve daha sorunsuz bir genel deneyimin keyfini çıkarın.
Tanker trafiği, küresel ham petrol sevkiyat yolları ve çok daha fazlası hakkında gerçek zamanlı bilgiler edinmek için Hürmüz Boğazı 'nı ziyaret edin.