Vico, Piaget, Vygotsky, Barlett, Dewey, Glasersfeld
Öğrenme olayını öğrenen açısından inceler ve öğrenenin bilgiyi nasıl yapılandırdığıyla ilgilenir. Merkezde öğrenci vardır, öğretmen ise öğrenenlerin bilgiyi anlamlı bir şekilde yapılandırması için rehberlik eden kişi olarak kabul edilir. Bu kuram, Piaget’nin bilişsel gelişim çalışmalarına dayanmaktadır. Vygotsky, Bruner, Barlett ve Dewey de bu kurama katkıda bulunmuşlardır.
Bu kurama göre, öğrenme, öğrencilerin somut yaşantıları sonucunda anlamda meydana gelen değişimdir. Bilgi, öğrenen tarafından yapılandırılır (öznelleştirilir). Birey gerçek durumlarla karşılaşarak problem senaryoları üzerinde çalışarak aktif olarak bilgiyi üretir ve kullanır. Bilgi özneldir ve öğrenenin somut yaşantıları ile oluşturulur. Yapılandırmacı öğretimde bireylerden eski bilgilerini harekete geçirmesi beklenir. Bundan sonra öğrenenden bilgiyi kendi şemalarına göre kazanması, kazanılan bilgiyi anlamlandırması, anlamlandırdığı bilgiyi uygulaması ve bütün bunların farkında olması beklenir.
Yapılandırmacı Kuramın Temel İlkeleri
- Yaşam sürekli değişmektedir. Bu nedenle bilgi de sürekli olarak kendini yapılandırmak zorundadır. Değişen bir gerçekte, mutlak ve değişmez bir doğru olamaz.
- Bilgi hazır olarak alınmaz, bizzat bireyin kendisi tarafından oluşturulur, yapılandırılır.
- Öğrencileri, ilgi uyandıran problemlerle konuya yöneltmek, yani öğrencilerin dikkatlerini o konuya çekecek problemleri gündeme getirmek gerekir.
- Her insan bir diğerinden farklıdır ve yaşamı farklı değerlendirir. Bu nedenle herkes için geçerli tek bir öğrenme yolu yoktur.
- Öğrenmelerin değerlendirilmesini öğretim süreci bağlamında ele almak.
- Eğitim yaşam boyudur, sadece okulla sınırlı değildir.
- Eğitimde önemli olan bilgi değil, bilgiyi edinme yoludur. Yani öğrenmeyi öğrenmedir.
Yapılandırmacı Öğrenme Modelinin Özellikleri
- Öğrenme aktiviteleri ve öğretim, önemli konular etrafında toplanır.
- Önceden öğrenilmiş olanlar, bu modelde çok önemlidir.
- Önceden öğrenilenlerin yeterliliği sınanmalıdır.
- Bu modelde belirsizliğe ve karmaşıklığa yer vardır.
- Öğrenme yeni keşiflere götürür.
Yapılandırmacı Öğrenme Faaliyetlerinin Beş Aşaması
Dikkat Çekmek: Bu kurama göre öğrenme faaliyetlerine başlarken önce öğrencilerin dikkatlerini çekmek gerekir. Soru sormak, bir problemi tanımlamak, ilginç bir olayı anlatmak gibi yöntemler kullanılabilir.
Keşfetmek: Öğrenci öğrenme görevini yaparken aktif olacak, öğrenme materyalleri ile doğrudan etkileşime girecek ve sonuca kendisi gidip, keşifleri kendisi yapacaktır. Bu süreçte öğretmen, rehberlik ederek yönlendirici rol üstlenecektir.
Açıklamak: Öğrenme sürecinde öğretmen anlama düzeyini ve olası yanlış anlamaları gözönüne alarak zaman zaman çeşitli açıklamalar yapmalıdır.
Bilgiyi Anlamlandırmak: Öğrenciler öğrendikleri kavramları genişletmekte, diğer kavramlarla ilişkiler kurmakta ve bilgilerini gerçek yaşamda kullanmaktadırlar ve böylece bilgilerini daha anlamlı hale getirmektedirler.
Değerlendirme: Bu eğitim anlayışına göre, öğrenme anlık bir olay olmaktan çok bir süreçtir. Bu nedenle öğrenmelerin değerlendirmesinde süreç esas alınmalı, sonuca odaklanıp, sonuçta yapılan tek bir sınavla öğrenme değerlendirilmemelidir. Değerlendirmede, öğrenci merkezli bir anlayış kabul edilmeli ve öğrenciler değerlendirme sürecine katılmalıdırlar.
Von Glaserfeld – Radikal Yapılandırmacılık:
Düşüncelerinin temelinde şüphecilik vardır. Ona göre var olan bilgi ve gerçek arasında yeni ve daha somut ilişkiler kurmak önemlidir. Bilgi edinme süreci deneyimle oluşmaktadır. Bu nedenle bilgi subjektiftir. Bu süreçte dil önemli bir yere sahiptir. Bilgi edinme zihinsel yapılar inşa etmekle elde edilir. Bilgi, kişilerin dünyaya bakış açılarına dayanır. Dünya görüşünü yapılandırmak için her olay ve kavrama ait birçok anlam vardır. Üzerinde çalışılan tek bir doğru yoktur.
Jean Piaget – Bilişsel Yapılandırmacılık:
Bilgi edinme ve anlam oluturma, bireyin kişisel eylemidir. Biliş üzerine, çevrenin ve sosyal bağlamın etki düzeyinin çok az olduğunu ileri sürer. Bilişsel yapılandırmacılık bilgi işleme süreciyle ilişkilidir ve dayanağı bilişin süreçleri üzerinedir. Piaget’ye göre öğrenme bir sorun çözme işlemidir. Bu sorun çözme etkinliklerden kaynaklanan bilgi ne taklit edilir ne de doğumdan gelir. Çocuk tarafından etkin bir şekilde yapılandırılır. Bu şekilde, düşünce etkinlikten doğar, etkinlik içselleştirilir ya da zihne yerleştirilir ve düşünce böyle gelişir. Gelişen zihin, sürekli bir dengelenme sürecindedir ve özümleme ve uymaya bağlıdır. Bu süreç beş temel aşamada açıklanır:
- Önceki bilgilerin harekete geçirilmesi: Öğrenme bilgilerin birbiri üzerine inşa edilmesi ile oluşur.
- Yeni bilginin kazanılması: Birey tarafından bilginin bütününün, ilgili parçalarının ve parçaları arasındaki anlamsal ilişkilerin kavranabilmesidir.
- Bilginin anlaşılması: Bu süreç özümleme ve uyumsama sürecidir. Bireyde var olan bilişsel yapılar ile yeni bilgi çelişmiyorsa bilgi anlaşılmış demektir (özümleme). Bir çelişki söz konusu ise birey önceki bilişsel yapılarında yeni düzenlemelere gidecek ve kazanılan bilgiyi var olan bilgileriyle kaynaştırmaya çalışacaktır (uyumsama).
- Bilginin uygulanması: Öğrenilen bilginin uygulanması, o konuyla ilgili problemlerin çözümlerine ulaşılması sürecini içerir.
- Bilginin farkında olunması: Bireyin öğrendiği bilginin ve problemi çözerken kendisini çözüme götüren etkinliklerin bilincinde olmasıdır.
Lev Vygotsky – Sosyal Yapılandırmacılık:
Radikal ve bilişsel yapılandırmacılıktan farklı olarak bireyin öğrenmesinde sosyal çevre ve dilin etkisini vurgular. Öğrenmede kişinin kendi başına gerçekleştirdiği süreçle birlikte sosyal etkileşim ve dil gelişiminin de önemli olduğunu belirtir. Birey tek başına öğrendiğinden daha fazlasını sosyal çevresinden öğrenmektedir.
Öğrenme ve gelişim sosyal bir etkinliktir. Öğretmen, öğrencinin öğrenme sürecinde kolaylaştırıcı görevindedir. Öğrencilerin birbirleriyle çalışmaları ve etkileşimleri desteklenmelidir.