Twisted-Pair (Çift Bükümlü) kablo, daha az parazite sahip olmak ve gücü arttırmak ve bitişik kabloların karışmalarını azaltmak için iki izolatörün geçtiği bir bağlantı şeklidir.
Çift Bükümlü (UTP, FTP, STP SSTP, SFTP) Ağ Kabloları, Türleri ve Kategorileri
Kablo geçişi, sinyaldeki elektrik bağlantısını tespit eden kablolar arasındaki döngü alanı arttığı için paraziti azaltır.
Çift dengeleme işleminde, iki kablo tipik olarak hedefteki çıkarma ile birleştirilen paralel ve bitişik sinyaller diferansiyel modunu taşır.
Her iki kablo da benzer EMI’ye maruz kaldığı için iki kablonun gürültüsü bu çıkarımda birbirini arttırır.
Genellikle metre başına dönüş olarak tanımlanan örgü oranı, belirli bir kablo tipi için spesifikasyonların bir parçasıdır.
Dönüş sayısı ne kadar düşük olursa, karışma zayıflaması o kadar düşük olur.
Çoğu konut telefon bağlantısında, çiftlerin bükülmediği yerlerde, çiftin bir üyesi kaynağa diğerinden daha yakın olabilir ve bu nedenle biraz farklı EMI seviyelerine maruz kalabilir.
Bükümlü çift kablo, ağı oluşturan farklı donanım öğelerini birleştirmek için RJ45 konektörleri kullanmalıdır.
Bazı kablolar sekiz pinli yapıdan sadece dördünü veri iletimi için kullanır. Bunlar RJ45 konnektörünün pimlerine 1, 2 (iletmek için), 3 ve 6 (almak için) olarak bağlanır.
AWG kablolama için bir standartlaştırma gövdesidir. Örneğin, belirli bir telin bir çift 22 AWG telinden oluştuğunu görebilirsiniz.
AWG dişlerin kalınlığını ifade eder. Kabloların kalınlığı arttığında AWG azalır.
Telefon hattı referans noktası olarak kullanılır ve 22 AWG kalınlığındadır. 14 AWG kalınlığında bir tel daha kalın ve 26 AWG’lik bir tel daha incedir.
Tarihi
Bu kablolar, Alexander Graham Bell’in ilk kurulumlarında 1881’de ortaya çıkan en eski kablolardan biridir.
Bu tip kablo, bakır veya alüminyumdan yapılmış tellerden oluşur ve bunlar elektriksel özelliklerin stabil olması ve ayrıca yakındaki kabloların neden olabileceği parazitleri önlemek için birlikte örülür.
Bu tür kablo, LAN sınırlı bir bütçedeyken veya basit bağlantılarla basit bir kurulum olacaksa kullanılır.
Bu tip kablo LAN’da yüksek düzeyde güvenlik gerektiğinde veya iletim hızı yüksek olduğunda ve uzun mesafeli ağlar olduğunda kullanılmaz.
Kablo Yapısı
Bu tip kablo, renkli bir polietilen tabaka ile yalıtılan iç iletken tarafından oluşturulur.
Bu yalıtkanın altında, antioksidan bir maddeye sahip olduğu için kablonun korozyonunu önleyen başka bir polietilen yalıtım tabakası vardır.
Normalde bu kablo çok çiftli kablo olarak bilinen birimler tarafından değil, çiftler veya çift grupları tarafından kullanılır. Kablo çiftinin direncini artırmak için kablolar örgülüdür.
Dört çiftin (sekiz kablo) çok çiftli olması durumunda izolatörün renkleri standartlaştırılmıştır.
Kablolar zaten tek yönlü ve yalıtılmış olarak üretildiğinde, her birinin rengine göre bağlanır.
Oluşan çiftler birleşir ve alt grupları oluşturur, bunlar gruplar halinde birleşir, gruplar süper birimlere yol açar ve süper birimlerin birleşmesi kabloyu oluşturur.
Bağlantı Türleri
UTP kabloları Ethernet segmentlerini oluşturur ve kullanımlarına bağlı olarak düz kablolar veya çapraz kablolar olarak kullanılabilir.
Straight/Düz Kablo: Bu kablolar bir hub’ı bir ağ düğümüne bağlar. Her uç aynı yapılandırma standardına (568A veya 568B) uygun olmalıdır. Bunun nedeni, hub’ın sinyali geçen merkez olmasıdır.
Cross-Over/Çapraz Kablo: Bu tip kablo, aynı tipteki elemanlar, iki yönlendirici, iki hub bağlanırken kullanılır. Ayrıca, iki yönlendirici veya aradaki herhangi bir şey olmadan doğrudan iki bilgisayarı bağlamak için kullanılır. Çapraz kablo yapmak için, standartlardan biri kablonun bir ucunda, diğer standart ise diğer ucunda kullanılacaktır.
Kablo Türleri
UTP (Unshielded Twisted Pair/Korumasız Çift Bükümlü)
Farklı yerel ağ teknolojileri için kullanılan blendajsız bükümlü çift kablolardır. Dolayısıyla, ucuz ve kullanımı kolaydır, ancak diğer kablo türlerinden daha fazla hata üretir ve sinyal tekrarlayıcı (repeater) olmadan uzun mesafelerde çalışma sınırlamaları vardır.
Ayrıca kablo çiftlerinin her biri arasında diğer çiftlerden izole eden plastik ayırma aracı yoktur.
Kısa mesafeli ağlarda kullanılır, çünkü gürültüye veya parazite daha fazla maruz kalır. Bir sinyal tekrarlayıcı çok sık kullanılmazsa sinyal bozularak sağlıklı veri iletimi sağlanmaz. UTP kablolar ucuzdur ve tipik olarak 100Ω karakteristik empedansına sahiptir.
Bu kablolar ev telefonu ağında, RJ11 konektörlü iki bükümlü çiftte kullanılmıştır. Ancak RJ45, DB25 veya DB11 konnektörü kullanılarak 4 çift konfigürasyonlarında da kullanılırlar.
FTP (Foiled Twisted Pair/Folyo Çift Bükümlü)
FTP kabloların bükülü çiftleri, plastik ayırca aracı ve iletken olmayan malzemeye dayanan ve kablo çiftlerini birbirinden ayıran koruyucu bir kabloya sahiptir.
FTP ayrıca bükülü çiftlerin hepsini bir arada tutan ve koruyucu bir malzeme içeren alüminyumdan yapılan bir dış koruyucu içerir.
FTP kablolar, STP kablolar kadar iyi değildir, ancak mesafe ve gürültü izolasyonu açısından UTP’lerden daha iyidir. Bu kablolar yaygın olarak RJ45 konnektörünü kullanırlar ve karakteristik empedansları 120 Ω’dir.
STP (Shielded Twisted Pair/Korumalı Çift Bükümlü)
STP, koruyucu kılıf içinde, bükülü çiftlerin gruplayan belirli sayıda alüminyumdan yapılmış örgüyle izole edilmiş bakır kablolara sahiptir. STP, bir dizi kablo etrafındaki yalıtım miktarının bulunması nedeniyle gürültüye karşı dayanıklıdır.
Ethernet veya Token Ring gibi bilgisayar ağlarında kullanılır ve UTP versiyonundan daha pahalıdır.
STP kablolar, yüksek bant genişliği, düşük gecikmeler ve düşük bit hata oranlarının gerekli olduğu Ethernet standartları gibi daha yüksek performans gerektiren ortamlarda kullanılır.
Bu kablolar diğerlerinden daha pahalıdırlar ve bir repeater olmadan daha uzak mesafelere izin verir ve karakteristik empedansları 150Ω’dır. Ayırca, genellikle RJ49 konektörlerle birlikte kullanılırlar.
SSTP (Screened Shielded Twisted Pair/Blendajlı Korumalı Çift Bükümlü)
STP kablo türüne benzeyen ancak bükümlü çiftlerin hepsini kapsayan alüminyum kaplı koruyucu tel örgüsü vardır.
SSTP kablolar, diğer kabloların yanısıra yüksek gürültüye ve parazite karşı mükemmel koruma sağlar ve uzun mesafelerde iletim için mükemmel bir kapasite ile en yüksek performansı sunar.
Eğer SSTP kablo içerisinde yüksek voltaj frekansı varsa, bunu ortadan kaldırmak için korumalı tel örgüyü kullanarak ekipman topraklamasınu kullanacaktır.
Bu ağ kabloları en yüksek maliyetli kablodur ve RJ45 konektörlerle uyumludur. SSTP karakteristik empedansları 100Ω’dır.
SFTP (Screened Foiled Twisted Pair/Blendajlı Folyo Korumalı Çift Bükümlü)
SFTP ağ kablosu, FTP kablosunun yapısına dayanır, ancak bu kablo gürültüye karşı yalıtımını arttırmak etrafında bir LSZH metal örgüsünü içerir.
Bu metal tel örgü, ekipmanın topraklamasına bağlanarak olası voltaj dalgalanmalarını önleyecektir.
Bunlar, SSTP kablolarından daha düşük olmasına rağmen, bir FTP kablosunun performansını artırır.
Kablo Kategorileri
EIA/TIA (Electronic Industries and Telecommunications Industries) birliğinin 568A Ticari Bina Kablolama Standardı belirtimi, ağ tasarımında kullanılacak UTP kablosunun türünü, aktarım hızını belirtir.
Category/Kategori 1 > UTP
Ses kalitesi örgülü telefon kablosu veri aktarımı için uygun değildir ve ortamın iletim özellikleri 1MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir.
Category/Kategori 2 > UTP
Blendajsız bükümlü çift kabloyu kullanır. Ortamın iletim karakteristikleri 4 MHz’den daha yüksek bir frekanstır. Bu kablo 4 adet bükümlü bakır tel çiftinden oluşur.
Category/Kategori 3 > UTP
Ethernet için tipik 10 Mbps iletim hızına sahiptir. Bu tip kablolarla 10BaseT Ethernet ağlarında kullanılır ve ortamın iletim özellikleri 16 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir.
Bu kablo, dört bükülmüş çift bakır telden oluşur.
Category/Kategori 4 > UTP
Aktarım hızı 20 Mbps’ye kadardır ve ortamın iletim özellikleri 20 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir. Bu kablo 4 adet bükümlü bakır tel çiftinden oluşur.
Category/Kategori 5 > UTP
Bu bir Kategori 4 yükseltmesi olup 100Mbps’ye kadar veri iletebilir. Ortamın iletim özellikleri 100 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir ve bu kablo dört adet bükümlü bakır tel çiftinden oluşur.
Category/Kategori 5e > UTP/FTP
Bu bir Kategori 5 yükseltmesidir. 100 BASE-TX/1000 BASE-T Ethernet ağlarında kullanılan bu kablo kategorisi, 100Mbps’ye kadar veri iletebilir. Ayrıca iletim özellikleri 100 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir ve bu kablo dört adet bükümlü bakır tel çiftinden oluşur.
Category/Kategori 6 > FTP/STP/SFTP/SSTP
Cat5’e göre bir yükseltme olup, 1 Gbps’ye kadar veri iletebilir. Ortamın iletim özellikleri 250 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir.
Category/Kategori 6e > FTP/STP/SFTP/SSTP
Cat6’nın geliştirilmiş sürümdürü ve 10 Gbps’ye kadar veri iletebilir. Ortamın iletim özellikleri 500 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir.
Category/Kategori 7 > FTP/STP/SFTP/SSTP
Kategori 6’daki bir gelişmedir, 40 Gbps’ye kadar veri iletebilir ve ortamın iletim özellikleri 600 MHz’den daha yüksek bir frekansa kadar belirtilir.
Category/Kategori 7a > SFTP/SSTP
Kategori 7’ye bir gelişmedir, çoklu iletimi destekleyen bu Cat7a 40 Gbps’ye kadar veri iletebilir ve ortamın iletim özellikleri 1000 MHz’den daha yüksek bir frekansa kadar belirtilir.
Category/Kategori 8 > SFTP/SSTP
Kategori 7a’ya bir gelişmedir, 40 Gbps’ye kadar veri iletebilir. Ayrıca, ortamın iletim özellikleri 1200 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir.
Category/Kategori 9 > 8 Çift SFTP/SSTP
Geliştirilmekte olan Cat9’un ortam iletim özellikleri 25000 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir.
Category/Kategori 10 > 8 Çift SFTP/SSTP
Geliştirilmekte olan Cat10’un ortam iletim özellikleri 75000 MHz’den daha yüksek bir frekansa sahiptir.
Avantajları
Kullanım ve kurulum kolaylığı, düşük üretim ve edinim maliyeti, yerel alan ağlarında büyük veri iletim kapasitesi, yükseltilebilir hızlı bağlantı ve LAN ağlarında düşük gecikme süresi avantajlar arasında sayılabilir.
Dezavantajları
Gürültüye veya parazite karşı dayanıklı olmamaları, fiber kablolara karşı sınırlı bant genişliği, sınırlı mesafe ve repeater kullanım ihtiyacı ve yüksek hızlarda hata oranları dezavantajları arasında sayılabilir.
Merhaba, ben Tolga, 20 yıllık tecrübeye sahip bilgisayar uzmanıyım. Donanım, sistemler, ağlar, sanallaştırma, sunucular ve işletim sistemleri gibi bilgisayar sorunlarının giderilmesine yardımcı oluyorum. Yararlı bilgiler için web siteme göz atın ve bana herhangi bir şey sormaya çekinmeyin. En yeni teknolojilerden haberdar olun!