Marcus Antonius kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: Romalı devlet adamı ve general (MÖ 83-30) Roma’nın ünlü adlarından Marcus Antonius, Sezar’ın yakın dostu ve Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın sevgilisi olarak tanınır. Bu iyi huylu, yakışıklı, şeytani zekâlı Romalı, yetenekleri ve zaafları olan bir insandı. İyi bir general, kendisini askerlerine sevdirebilen başarılı bir ikinci komutandı. Ama ne dediğine pek aldırmayan kibirli bir siyasetçiydi. Bazı yönlerden anlaşılmaz bir kişiliği vardı.
Sezar katledildiği zaman Romalıları imparatorun intikamını almaları için kışkırtan, o oldu. Sonra kendisi de Octavius’a katıldı. Lepidus’la birlikte İkinci Triumvira kurulunca, Roma ikiye bölündü. Antonius’a, Doğu bölgeleri kaldı. Böylece Mısır’da ikinci kez Kleopatra ile bir araya gelerek, kraliçeye âşık oldu. Birlikte yaşamaya başlayarak Mısır’ı yönettiler. Ne var ki diğer eyaletler ihmal edildi ve Part’lılarla çıkan savaşta Antonius, yenilgiye uğradı. Octavius, Antonius’u görevden uzaklaştırmak zorunda kaldı. Savaşlar birbirini kovaladı ve 31 yılında Actium’da Antonius büyük yenilgiye uğradı. Her şeyini kaybedince, intihar etti.
Kaynak: Tarihi yaratan 1000 büyük adam, Milliyet
Marcus Antonius kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (İÖ 83-30) Romalı devlet adamı. II. Triumvirlik’ in kurucularındandır. Doğum tarihi kimi kaynaklara göre de IÖ 82 ya da IO 81’dir. Babası ve büyükbabası ile aynı adı taşımaktaydı. İÖ 57-54 arasında Judaca ve Mısır’da Aulus Gabinius’un gözde süvari komutanlarından biri oldu. Daha sonra Julius Caesar’ın ordusuna katılarak orta ve kuzey Gaul bölgesinin ele geçirilmesi için savaştı. İÖ 51’de senatoya girdi. İÖ 49’da, Caesar ve Pompey arasındaki iç savaşta Caesar’ı destekledi ve Pompey’in İtalya’yı terketmesiyle sonuçlanan savaşa katıldı.
Caesar, İÖ 48-47 yıllarındaki Pharsalus Savaşı’ndan sonra Antonius’a İtalya’nın yöneticiliğini verdi ve onu imparator yardımcılığına getirdi. Ama bir süre sonra yönetiminden hoşnut kalmadığı için görevden uzaklaştırdı. Antonius, konsül seçildiği İÖ 44’e değin başka bir görev almadı. Caesar’ın öldürülmesinden sonra, çeşitli yöntemler kullanarak ülkede denetimi sağladı. İÖ 43’te Caesar’ın yeğeni ve evlatlığı Octavius’un (Augustus) Roma’ya gelerek yönetimi eline almasına değin geçen sürede Antonius, Cicero’nun baş hedefi oldu ve sürekli eleştirilere uğradı.
Antonius, IO 43’te Octavius’la Mtıtina’da yaptığı savaşta yenildi. Savaşı izleyen görüşmeler sonucunda imzalanan antlaşma ile Antonius, Lepidus ve Octavius’tan oluşan II. Triumvirlik ilan edildi (İÖ 43). Triumvirlik’in düşmanı birçok senatörle birlikte Cicero da öldürüldü. İÖ 42’de Caesar’ın katilleri Marcus Brutus ve Cassius, Philippi Savaşı’nda yenilgiye uğratıldı.
Triumvirler, imparatorluğu ikiye böldüler. Antonius, doğu bölgesinin yönetimini aldı. IÖ 41’de Kleopatra ile ittifak kurdu ve İskenderiye’de onunla birlikte yaşamaya başladı. İÖ 40’ta kardeşi Lucius Antonius, Octavius’a başkaldırdı ve Perusia Savaşı’nda Octavius’a yenildi. Bu olay üzerine İtalya’ya giden Antonius, Octavius ile uzlaşma sağladı vc Brindisi Antlaşması’nı imzaladı. Antonius, Octavius’un kız-kardeşi Octavian ile evlendi. Yeniden Mısır’a dönerek Kleopatra ile ilişkisini de sürdürdü.
Kleopatra, Mısır’ın sınırlarını koruyabilmek için Antonius’a gereksinim duyuyordu. Antonius ise Partlar’a karşı düzenlemek istediği sefer için, Mısır’ın zenginliğinden yararlanmayı düşünüyordu. IO 36’da Partlar’ın müttefiki Media Atropatene’ye yaptığı saldırı ağır kayıplarla sonuçlandı. IÖ 34’te Kilikya’ya bir sefer düzenledi. Kilikya ve Arabistan’ın bir bölümü, Mısır topraklarına katıldı. Ermeniler’e karşı kazanılan zaferin kutlama törenlerinde Kleopatra, “Yeni İsis” adıyla tanrılaştırıldı. Antonius’un Kleopatra’dan olan çocuklarına kraliyet unvanları verilerek Doğu Roma toprakları aralarında bölüştürüldü.
İÖ 33’tc Roma topraklarını yabancılara vermesi nedeniyle Antonius ve Octavius arasında suçlamalar başladı. İÖ 32’de Triumvirlik yasal olarak sona erdi ve Antonius vatan haini ilan edildi. İÖ 31’de Actium’ da yapılan savaşta Mısırlılar, Roma karşısında yenildiler. Octavius, İÖ 30’da Mısır’a hareket etti. Kleopatra, tacını ve asasını Octavius’a göndererek savaştan vazgeçmesini ve oğullarından birinin Mısır tahtında kalmasını kabuk, etmesini istedi; aksi halde Mısır hazinesini yakmakla tehdit etti. Antonius ise Octavius’a karşı savaş açtı; ama askerleri Octavıus’un tarafına geçtiler. Yenileceği kesinleşince önce kendisi, ardından da Kleopatra intihar etti. İskenderiye’ye giren Octavius, Mısır hazinesini ele geçirdi ve Kleopatra’nın Antonius’tan olan oğlu Antonius ile Caesar’ dan olan oğlu Caserion’u öldürttü.
Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 7. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983