John Thomson, fotoğrafı yurtiçi ve yurtdışındaki seyahatlerinde karşılaştığı yerleri ve insanları belgelemek için kullandığı için belki de modern anlamda ilk foto muhabirdi. Sıradan insanlardan aristokrasiye kadar toplumun geniş bir kesitini fotoğraflayarak Doğu Asya’yı dolaştı. Daha sonra İngiltere’ye döndü ve bu yaşantısına devam etti. Fakirlerin deneyimlerini belgelerken aynı zamanda yüksek sosyeteyi de ücretli olarak fotoğraflıyordu. İngiltere Ulusal Arşivi’nin ‘telif hakkı kayıtları’ adı altında 1862-1912 yılları arasında arşivlediği fotoğraflardan John Thomson.
John Tomson, 1837’de Edinburgh’da doğdu ve 1850’lerin başında bir optik ve bilimsel enstrüman yapımcısının çırağı olarak fotoğrafçılığın bilimsel ilkelerini öğrenmeye başladı. Ayrıca bu zamanı Watt Enstitüsü ve Sanat Okulu’nun derslerine katılarak geçirdi.
Doğu Asya yolculuğu
1860’ların başında, saatçi ve fotoğrafçı olarak iş kuran erkek kardeşine katılmak için Singapur’a gitmeye karar verdi. Bu, Thomson’ın deneyimlerini belgelemek için Doğu Asya’yı dolaştığı on yıllık bir dönemin başlangıcıydı.
Singapur ve Penang’da bir fotoğraf stüdyosu kurdu ve kendini yüksek statülü bireyler için portre fotoğrafçısı olarak tanıttı. Bu iş ona iyi bir yaşam sağladı ve gelecekteki seferlerini finanse etmek için para biriktirdi.
1866’da Angkor Wat kalıntılarını fotoğraflamak için Siam (Tayland) üzerinden Kamboçya’ya zorlu bir yolculuğa çıktı. Yolculuk sırasında, bir süre sıtma krizi geçirdi. Thomson’ın Bangkok’ta tanıştığı Siam Kralı Mongkut, sadece bazı kalıntıları fotoğraflamak için bu kadar uzun bir yolu katetmesi nedeniyle onu deli olarak görüyordu.
Thomson bir yıllığına İngiltere’ye döndü, burada ders verdi. Fotoğraflarından bazılarını yayınladı ve Kraliyet Coğrafya Derneği Üyesi seçildi. Ulusal Arşiv’in telif hakkı kayıtlarında Thomson’ın kariyerine dair ilk kanıtları bu dönemde görüyoruz. Thomson’ın arşivdeki en eski fotoğraf kaydı, 1866 tarihli Angkor Vat’ın dokuz fotoğrafından oluşuyor. Fotoğrafların kopyaları maalesef forma eklenmemiş olsa da, bunların 1867’de ilk kitabı olan Antiquities of Cambodia’nın yayınlanmasından önce kaydetmiş olması muhtemeldir.
Sonrasında tekrar Doğu’ya dönen Thomson, Hong Kong’da bir stüdyo kurmuştur ve 1868-1872 yılları arasında Çin genelinde birçok fotoğraf gezisine çıkmıştır. Seyahat kısıtlamaları nedeniyle batılılar tarafından nispeten keşfedilmemiş bölgeleri ziyaret etti. Fotoğrafları konu bakımından çok çeşitli ve bu nedenle 19. yüzyıl Çin binalarının, manzaralarının, yaşam tarzlarının, kostümlerinin ve ritüellerinin büyüleyici bir kaydını sağlıyor.
Londra sokakları
Tekrar İngiltere’ye döndüğünde Thomson, dikkatini Londra halkına çevirdi ve sosyalist gazeteci Adolphe Smith ile işbirliği yaptı. Birlikte, Londra sokaklarında tanıştıkları çilingirler, çiçekçiler, ayakkabıcılar, işçiler, taksiciler, çöpçüler ve müzisyenler de dahil olmak üzere yoksul kesimin fotoğraflarını çektiler ve onlarla röportaj yaptılar.
Fotoğraflar ve beraberindeki ayrıntılı açıklamalar, 1876 ve 1877’de Londra’da Sokak hayatı (Street Life) adıyla aylık yayın olarak basıldı. Fotoğraflar, Victoria Londra’sındaki yoksulların içinde bulunduğu kötü durumu keskin bir şekilde ifade ediyor ve ilgi çekici açıklamalar, tasvir edilenlerin hayat hikayelerine dair bir fikir veriyordu. Bu yayın, fotoğraf gazeteciliğinin öncü bir örneği olarak kabul ediliyor.
Londra yüksek sosyetesi
Thomson adayı inceleyen ilk fotoğrafçı olarak 1878’de Kıbrıs’a bir seyahat düzenledi, bunun dışında hayatının geri kalanını İngiltere’de geçirdi. Street Life projesi sayesinde çok fazla tanınan Thomson, İngiliz sosyetesinin fotoğraflarını çekerek, hem prestij hem de iyi gelirler elde etti. Önce Buckingham Saray Yolu’nda, ardından 70a Grosvenor Caddesi’nde bir portre stüdyosu kurdu.
1881’de Thomson, Kraliçe Victoria tarafından İngiliz kraliyet ailesine fotoğrafçı olarak atandı. 1880’lerde Kraliyet Ailesi’nin ve aristokrasinin diğer üyelerinin birçok fotoğrafını çekti.
Meşhur Jumbo
John Thomson’ın telif hakkı kayıtları arasında bir dizi fotoğraf öne çıkıyor. Bunlar, Mart 1882’de Londra Hayvanat Bahçesi’nde yaşayan ünlü bir fil olan Jumbo’nun çekilmiş yedi fotoğrafı. Jumbo, boyuyla ünlüydü (büyük bir şeyi tanımlamak için kullanılan ‘jumbo’ terimi, filin isminden geliyor)
Telif hakkı giriş formlarında, telif hakkı sahibi fotoğraf ve güzel sanatlar yayıncısı William Luks’tır. Bu, Thomson’ın Luks tarafından Jumbo’nun fotoğraflarını çekmek için görevlendirildiğini gösteriyor.
John Thomson ve arşiv
Thomson, 1886’da Kraliyet Coğrafya Topluluğu için Fotoğrafçılık Eğitmeni oldu ve 1917’de Yaşam Üyesi seçildi. Fotoğraf süreçlerindeki gelişmeleri takip etti, British Journal of Photography dahil çeşitli dergilerde yayın hayatına devam etti.
John Thomson, seyahat fotoğrafçılığı, belgesel fotoğrafçılığı ve fotoğraf gazeteciliğinde öncüydü. Kariyeri bize 19. yüzyılda hem Londra’da hem de Doğu Asya’da yaşayan insanların deneyimlerine benzersiz bir bakış açısı sağlayan bir dizi olağanüstü görüntü bıraktı.