Petrol ve dizel araçlardan kaynaklanan hava kirliliğinin, Covid-19'un yol açtığı ölümleri artıracağını tahmin etmek çok zor değil.
Avrupa Halk Sağlığı Birliği (EPHA), nüfusun yoğun olduğu kentlerde diyabet, hipertansiyon ve diğer solunum yolu rahatsızlıklarını körükleyen hava kirliliğinin, virüs kaynaklı can kaybı sayısının da artmasında rol oynayacağını hatırlattı.
EPHA'nın üyesi olduğu Avrupa Solunum Derneği'ne (EPS) göre petrol ve dizel araçların emisyonu, bu salgın döneminde ve ileride, hali hazırda hastalığı olan kişilerin büyük çoğunluğu için "tehlikeli" boyutta.
"Kirli havaya maruz kaldığı için kronik akciğer veya kalp rahatsızlığına kapılan veya durumu kötüleşen kişilerin, akciğerleri etkileyen enfeksiyonlarla mücadele edebilmesi çok zor ve yaşamlarını yitirmeleri daha olası" diyen EPS'den Sara de Matteis, bu durumun Covid-19 salgını için de geçerli olduğunu söylüyor.
Dünya genelinde 6 bin 500'den fazla hayata mal olan salgının daha da yayılmasını önleme amacıyla ülkeler, etkinliklerin iptal edilmesinden karantinaya kadar bir dizi tedbiri hayata geçirdi. Ancak, koronavirüs bilinen rakamlara göre 3 ayda 168 binden fazla kişiye ulaştı.
Hava kirliliği ile Covid-19 ölüm oranı arasında bağ olduğuna yönelik (tahmin etmek zor olmasa da) henüz bilimsel bir veri olmamasına karşın, 2003'teki SARS salgınındaki tablo, ikisi arasındaki ilişkiye işaret ediyor. SARS'a neden olan koronavirüsle aynı familyadan gelen ve Covid-19'a yol açan SARS-CoV-2 virüsü, hastalarda solunum yetmezliği, dolayısıyla da zaturreye neden oluyor.
SARS salgınında, hava kirliliği oranı 'orta' olan kentlerdeki hastaların ölüm riskinin, kirliliğin az olduğu bölgelere göre yüzde 84 daha fazla olduğu ortaya çıkmıştı.
Her ne kadar Covid-19 ile ilgili rakamlar henüz netleşmiş olmasa dahi, istatistikler hastalığın şu ana kadar kronik kalp ve akciğer rahatsızlığı olanlarla yaşlıların hayatını sonlandırdığını gösteriyor.
Avrupa Çevre Ajansı'na göre alınan tüm önlemlere rağmen Avrupa genelinde, her yıl 400 bin kişi kirli havadan dolayı vaktinden önce hayata veda ediyor.
Hava kirliliğinin Avrupa'da en yüksek olduğu İtalya'nın kuzeyi de salgının ülkedeki merkez üssü konumunda.
"Sokakları havayı kirleten araçlardan temizleyin"
Geçen hafta yayınlanan bir raporda, hava kirliliğinin dünya genelinde insanların yaşam sürelerini yaklaşık 3 yıl kısalttığı, her yıl 8.8 milyon kişinin, bulunduğu bölgedeki ortalama ölüm yaşından çok daha önce öldüğü yazıldı.
İtalya'nın kuzeyinde uygulanan karantina sayesinde halk trafiğe çıkamayınca havadaki azot ile partikül oranındaki azalmayı uydu görüntülerinde görmek mümkün.
EPHA Genel Sekreteri Sascha Marschang, ileride Covid-19 krizine benzer manzaraların oluşmaması için sokakların havayı kirleten araçlardan temizlenmesi gerektiğini söylüyor: "Hükümetler kronik hava kirliliği sorununu çok önce çözmeliydi, fakat ekonomik çıkarlar halk sağlığından önce geldi ve otomobil sektörüne esnek davranıldı."
Bilimsel araştırmaların, ileride Covid-19 gibi salgınların daha sık tekrarlanabileceğini gösterdiğini söyleyen Marschang, "Havayı temiz tutmak sağlıklı bir geleceğin en basit yatırımıdır" diyor.