Katar’daki 2022 Dünya Kupası’nın başlamasından averaj yedi gün ilkin, Meksika’nın güneyindeki Guerrero eyaletindeki kıyı kenti Zihuatanejo’da yürürken plastik bir Coca-Cola şişesiyle futbol oynayan bir grup çocuğun yanından geçtim. Herhangi bir yerde futbol oynayan herhangi bir çocuk grubu kadar neşeli bir halde canlandırılmışlardı, oysa kola şişesinin kurumsal zehirlilikle yönetilen bir dünyada ne yazık ki uygun bulunduğunu düşündüm.
Coca-Cola ve futbolun fazlaca eskilere dayandığı göz önüne alındığında, kim bilir bilhassa uygundu. 1978’den beri resmi Dünya Kupası sponsoru olan şirket, logosu 1950’den beri Dünya Kupası etkinliklerine doymuş olmasına karşın, 1974’te FIFA ile resmi bir ilişkiye girdi. insan sağlığı için fena olan yapışkan kahverengi sıvıyı yutmaktan daha iyi bir gençlik gelişimi için kesinlikle daha iyi bir şey yoktur.
doğal ki, bu ittifak, küresel kapitalizmin futbolun ruhunu emme ve saha içinde ve haricinde her şeyi paraya çevirerek ve metalaştırarak ilkel luk kalıntılarını ortadan kaldırma çabaları açısından buzdağının bir tek görünen kısmı. “Sponsorluk” dediğimiz kurumsal propaganda tufanı göz önüne alındığında, deneyimsiz futbol seyircisinin Adidas’ın bir futbol ekibi bulunduğunu yada maçların Emirates ile Etihad havayolları içinde yapıldığını düşünmesi affedilir.
Ve kişinin internasyonal markasını geliştirmek için futbolun en büyük müsabakasına sponsor olmak gibisi yoktur. Çinli firmalar da bunu elde etti – Katar Dünya Kupası için meydana getirilen harcamalarda başı çekiyorlar.
meşhur Uruguaylı yazar ve fanatik futbol hayranı Eduardo Galeano, ilk kez 1995’te gösterilen El Fútbol a sol y sombra (Güneşte ve gölgede futbol) adlı kitabında, her futbolcunun iyi mi bir “hareket halindeki reklam” haline geldiğini belirtti. hepimiz bu düzenlemeden memnundu. 1950’lerin ortalarında, önde gelen Montevideo kulübü Peñarol formalarına şirket reklamı empoze etmeye çalıştığında, takımın 10 üyesinin itaatkar bir halde güncellenen formalarla sahaya çıktığını, Siyahi oyuncu Obdulio Varela’nın ise reddettiğini hatırladı: “Onlar Biz Siyahları burnumuzda halkalarla sürüklerdi. O günler geçti.”
elbet, müstehcen oranda para söz mevzusu olduğunda asla bir tek eğlence ve oyun olmaz. Kendisi de büyüleyici bir halde Nazi Partisi’nin eski bir üyesi olan Adidas’ın kurucusu Adi Dassler’in oğlu Horst Dassler’ın durumunu ele alalım. Horst Dassler, 1982’de Worldwide Sports activities and Leisure adlı bir şirket kurdu ve derhal FIFA operasyonlarının hususi pazarlama ve TV haklarını aldı. Dünya Kupası. Bu, o zamanki FIFA Başkanı João Havelange’ye – Buenos Aires’teki 1978 Dünya Kupası esnasında Arjantinli diktatör Jorge Videla’nın yanında nezaketle yer edinen aynı Havelange’ye rüşvet ödenerek yapılmış oldu.
Bu diktatörlük, başka kim tarafınca yeşil ışık yakılan yedi senelik kirli bir harpte averaj 30.000 şüpheli solcunun öldürülmesinden yada ortadan kaybolmasından nihai olarak sorumluydu? – dünyayı kapitalizm için güvenli hale getirme arayışında daima daha ziyanı dokunan sağcı rejimlere haiz olmaya istekli olan ABD.
1998’de Havelange’ın yerini, Galeano’ya nazaran, Havelange’ı “Yardımsever Kız Kardeş” benzer şekilde gösteren ve yaygın oy satın alma ve mali verileri manipüle etmekle suçlanan Sepp Blatter aldı. Galeano, Nisan 2015’te, ABD hakkaniyet Bakanlığı’nın on dört FIFA yetkilisini ve şirket yöneticisini yolsuzluk suçlamalarıyla sansasyonel bir halde tutuklamasından bir ay ilkin öldü; ABD Başsavcısı Loretta Lynch, bu kişilerin “çıkarlarına hizmet etmek ve zenginleşmek için dünya çapındaki futbol işini yozlaştırdıklarından” yakınıyordu. kendileri”.
sadece ABD’nin fazlaca iyi bilmiş olduğu benzer şekilde, yozlaşmış kendi kendini zenginleştirme ve şirketlerin cezasız kalması, araştırmacıların gösterdiği benzer şekilde, sporun kendisinin bir “soylulaştırılmasına” da yol açan kapitalizmde olağan bir iştir. Royal Society tarafınca Aralık 2021’de gösterilen bir araştırma, “futbolun aşırı para kazanmasının” büyük Avrupa liglerindeki takımlar içinde artan eşitsizliğe ve maç sonuçlarının artan bir öngörülebilirliğine yol açtığını ortaya koydu. Sporun yönetiminden görevli olanlar futbolu küreselleştirdiğini iddia etseler de, gerçekte süreç, kurumsal küreselleşmeye özgü eşitsizliği tekrarlar.
hakkaten de, ustalaşmış futbolun ruhu, sporun bir endüstriye dönüşmesiyle yozlaştı – bunun sonucunda oyuncuları robotlara dönüştürmeyi amaçlayan tertipli ve teknokratik bir oyun ortaya çıktı. Galeano’nun söylediği benzer şekilde, futbola bu yaklaşım “her türlü eğlenceyi yasaklıyor”; maksimum üretkenlik ve artan kâr adına, “neşeyi yok eder, fanteziyi öldürür ve cüretkarlığı yasaklar”. Ne de olsa sihir karlı değildir.
her neyse ki, daima programa katılmayı reddeden insanoğlu olmuştur. Galeano’nun görüşüne nazaran, 1933’te Rio de Janeiro’da yoksulluk içinde doğan Brezilyalı futbolcu Mané Garrincha, oyunu bir “partiye davete” çevirerek tüm futbol zamanı süresince seyircileri en fazlaca mutlu eden oyuncuydu. . “Açlıktan ve çocuk felcinden kurtulan bu şekilsiz, bir bebeğin beyni, S benzer şekilde bir omurgası ve her iki bacağı da aynı tarafa eğilmiş” için herhangi bir atletik gelecek olasılığını küçümseyen doktorlar için fazlaca fazla. (Sonunda kapitalizm kazanmıştır ve Garrincha 1983’te yoksul ve yalnız öldü.)
Arjantin’in futbol virtüözü Diego Maradona da pistlerin yanlış tarafınca, sınırlara meydan okudu – sporda televizyonun zorbalığını kınamak, futbolda işçi haklarını korumak için çaba sarfetmek, futbol kulüplerinden mali şeffaflık talep etmek, Filistin davasını desteklemek ve bir oldukça zaman duvarın yukarısındaki güçleri sürmek. Sahada, 1994 Dünya Kupası’ndan atılana kadar fashionable vasatlığa eski okul sihrini enjekte etmeye devam etti.
ayrıca, futbolun ruhsuz, para odaklı derinliklere inmesine karşı daha yakın tarihindeki bir direniş, geçen yıl Birleşik Krallık’taki öfkeli taraftarların seçkin kulüp sahiplerinin ceplerini daha da doldurmak için tasarlanmış bir Süper Lig planının çökmesine yardım etmesiyle görüldü.
elbet, kapitalizm ustalaşmış futbolla kesinlikle büyük bir gol attı.
sadece spor, Meksika’dan Mozambik’e kadar spor kortlarında, çim sahalarda ve çamurlu arazilerde sayısız insan için popüler bir tutku deposu ve kolektif kimliğin onaylanması olmaya devam ediyor – futbol sanayi kompleksinde dönen milyarlarca dolardan fazlaca uzakta.
22. Dünya Kupası bugün Katar’da başlarken, Galeano asla şüphesiz televizyonda gösterilen tüm gösteriyi eleştirirdi. gene de asla şüphesiz, elinde birayla, bir an için yasak eğlence – katıksız bir parlaklık ve güzellik anı – umuduyla televizyonunda izlerdi. şundan dolayı Zihuatanejo’nun çevresinde Coca-Cola şişesini tekmeleyen çocuklar benzer şekilde, futbolda da kapitalizmin öldüremeyeceği bir şey var.
Bu makalede anlatılan görüşler yazara aittir ve Al Jazeera’nin editoryal duruşunu yansıtması gerekmez.
Kaynak : https://www.aljazeera.com/opinions/2022/11/20/capitalism-cant-kill-football-no-matter-what-it