Bronşit nedir?
Bronşit, ciğerlere hava taşıyan ve bronşiyal tüp olarak adlandırılan akciğere giden hava yollarının iltihaplanıp şişmesine verilen addır. İnatçı öksürük ve burun akıntısı tipik bronşit belirtileridir. Bronşitin akut ve kronik bronşit olmak üzere iki farklı tipi vardır.
Akut bronşit: En sık görülen bronşit tipi akut bronşittir. Belirtiler birkaç hafta sürer ve genellikle bu süre zarfında hasta iyileşir. Hastalığın başlangıcında kuru ve ağrılı öksürük, sümüksüz balgam, daha sonraki süreçte ise sümüksü balgam ile hafif ateş ve halsizlik görülür.
Kronik bronşit: Kronik bronşit, akut bronşite göre daha ciddidir. Bu hastalık tekrar tekrar geri gelir veya hiç düzelmez. Akut bronşit tedavisi edilmezse kronik bronşite dönüşebilir.
Bronşit belirtileri nelerdir?
Hem akut hem de kronik bronşitte görülen belirtiler şunlardır:
- Göğüs tıkalı gibi hissedilir
- Berrak, beyaz, sarı veya yeşil balgama neden olan öksürük
- Nefes darlığı
- Nefes alırken hışırtı veya ıslık sesi çıkması
- Bunlara ek olarak akut bronşitte aşağıdaki belirtiler de görülür:
- Vücutta genel bir ağrı hissi ve titreme
- Hastanın genelde ateşi çıkmaz ancak ateşte hafif bir yükselme de olabilir
- Yorgun hissetme
- Burun akıntısı
- Burun tıkanıklığı
- Boğaz ağrısı
Akut bronşit semptomları ortadan kalktıktan sonra bile, bronşiyal tüplerin iyileşme sürecinde öksürük birkaç hafta daha sürebilir. İyileştikten sonra öksürük birkaç haftadan daha uzun sürüyorsa başka bir durumdan şüphelenilmelidir. Kronik bronşitte ise öksürük en az 3 ay sürer ve en az 2 yıl üst üste tekrar eder.
Benzer yazılar: Bronşit Bulaşıcı Mıdır? Bronşit Kapabilir Miyiz?
Bronşit neden olur?
Genelde, soğuk algınlığı veya gribe neden olan virüsler akut bronşite de neden olur. Fakat bronşitin nedeni bazen bakteriler de olabilir.
Bazen viral bir üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra bakteriyel bronşit gelişebilir. Mikoplazma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae ve Bordetella pertussis, akut bronşite neden olan bakteriler arasındadır.
Akut bronşite neden olan virüsler arasında rinovirüs, adenovirüs, koronavirüs, influenza A ve B ve parainfluenza virüsü bulunur. Akut bronşitten farklı olarak kronik bronşite aşağıdakiler de neden olabilir:
- Hava kirliliği
- Akciğeri rahatsız edebilecek kimyasal dumanlar veya tozlar
- Uzun süreli sigara içiciliği
- Uzun süre başka bir kişinin sigarasından nefes almak
Ayrıca bronşite yakalanma ihtimalinizi arttıran risk faktörleri de şunlardır:
- Sigara içmek
- Astım ve alerji hastalığı olmak
- Zayıf bir bağışıklık sistemi
- Ailenizde akciğer hastalığı geçmişi olması
Bronşit nasıl teşhis edilir?
Fizik muayene: Doktorunuz fizik muayene yaparak ve size bir takım sorular sorarak hastalığınızı anlamaya çalışacaktır. Doktorunuzun soracağı sorular arasında şunlar vardır:
– Ne zamandır öksürüyorsunuz?
– Öksürürken balgam çıkarıyor musunuz?
– Balgamda kan var mı?
– Hiç ateş veya göğüste sıkışma gibi başka semptomlarınız oldu mu?
– Öksürük başlamadan önce nezle geçirdiniz mi?
– Nefes almakta zorlanıyor musunuz?
– Göğüs hırıltınız var mı?
Testler
Göğüs röntgeni: Ateşiniz varsa göğüs röntgeni ile hastalığınızın pnömoni yani zatürre olup olmadığına karar verilir.
Balgam kültürü: Belirtileriniz şiddetliyse doktorunuz balgam örneği alabilir. Laboratuvar testi, balgamın alerji mi yoksa enfeksiyonla mı ilgili olduğunu gösterecektir.
Spirometri: Spirometri, akciğer fonksiyonunu ölçen bir testtir. Akciğerlerinizin hava kapasitesini ve bu havayı ne kadar hızlı üfleyebileceğinizi ölçer. Bu test ile doktorunuz astım vb. bir rahatsızlığınız olup olmadığını da anlayabilir.
Bilgisayarlı tomografi (BT): BT ile akciğerlerdeki tıkanıklıklar ve genel olarak detaylar görülebilir.
Bronşit nasıl tedavi edilir?
İlk olarak doktorunuz dinlenmenizi ve bol sıvı almanızı tavsiye edebilir.
Akut bronşit genel olarak dinlenme ve iyi beslenmeyle kendi kendine geçecektir.
Kronik bronşitte sigarayı bırakmanız, başkalarının sigarasından nefes almamanız ve temiz havalı ortamlarda bulunmanız önemlidir.
Bunların haricinde şu tedaviler uygulanabilir:
• öksürük ilacı
• ağrı kesici
• buhar tedavisi
• bronkodilatörler (solunum yollarınızı açmanıza yardımcı olan nefes olarak çekilen ilaçlar)
• antibiyotikler bakteri kaynaklı hastalıkların tedavisinde kullanıldığı için bronşitiniz virüs kaynaklıysa doktorunuz antibiyotik vermeyebilir.