Birçok ebeveyn, tuvalet eğitimine veya “lazımlık eğitimine” ne zaman başlayacağından emin değildir. Tüm çocuklar aynı yaşta hazır değildir, bu nedenle çocuğunuzu birkaç saniyeliğine bir aktiviteyi durdurmak veya bezini tutmak gibi hazır olma belirtileri açısından izlemek önemlidir. Çocuğunuzun tuvalete gitmeye hazır olabileceğine dair işaretler arayın.
Çocuğunuz aşağıdaki durumlarda tuvalet eğitimi almaya hazır olabilir:
- Yürüyor ve kısa süre oturabiliyorsa,
- Daha sık ‘hayır’ demek de dahil olmak üzere genel olarak daha bağımsız hale geliyorsa,
- Başkalarının tuvalete gitmesini izlemekle ilgilenmeye başlıyorsa,
- İki saate kadar kuru bebek bezleri varsa,
- Bebek bezlerine kaka yaptıklarında veya çiş yaptıklarında size söz veya jestlerle söylüyorsa,
- Bebek bezi giymekten hoşlanmamaya başladıysa ve bezi ıslandığında veya kirlendiğinde çıkarmaya çalışırsa
- Düzenli, yumuşak, biçimli bağırsak hareketlerine sahipse.
Çoğu çocuk bu belirtileri 18 ila 24 aylıkken göstermeye başlar, ancak bazıları daha sonra hazır olmayabilir. Ve erkekler genellikle kızlara göre lazımlık kullanmaya daha geç başlar. Çocuğunuza uygun olduğunu düşündüğünüz bir lazımlık ile tuvalet eğitimine başlayabilirsiniz.
Tuvalet Eğitimi Ne Kadar Sürer?
Bir yürümeye başlayan çocuğa lazımlığı kullanmayı öğretmek bir gecede yapılacak bir iş değildir. Tuvalet eğitimi genel olarak 3 ile 6 ay sürer, ancak bazı çocuklarda bu süre daha da uzayabilir. Tuvalet eğitimine çok erken başlarsanız, süreç daha fazla vakit alır.
Tuvalet Eğitimi İçin İpuçları
Lazımlığı denemeden önce çocuğunuza süreci öğreterek başlamanız faydalı olacaktır. Bu doğrultuda şu adımları izleyebilirsiniz:
- Tuvaleti kullanma eylemini ifade etmek için kelimeler kullanın (“çiş”, “kaka” ve “lazımlık”).
- Çocuğunuza bezini kirlettiğinde size haber vermesi gerektiğini söyleyin.
- Çocuğunuzun çiş ve kaka yapma dürtüsünü tanımayı öğrenebilmesi için davranışları tanımlayın. Örneğin kaka yapacak mısın diye sorabilirsiniz.
- Çocuğunuzun oturma alıştırması yapabileceği bir lazımlık sandalyesi alın. İlk başta, çocuğunuz kıyafet veya bebek bezi ile üzerine oturabilir. Hazır olduğunda, çocuğunuz çıplak oturacaktır.
Çocuğunuzun lazımlığı nasıl kullanacağını öğrenmeye hazır olduğuna karar verdiyseniz, şu ipuçları yardımcı olabilir:
- Lazımlık eğitimi sürecine çocuğunuzun alışması için zaman ayırın.
- Çocuğunuzu kendi isteği dışında tuvalete oturtmayın.
- Çocuğunuza tuvalette nasıl oturduğunuzu gösterin ve ne yaptığınızı açıklayın (çünkü çocuğunuz sizi izleyerek öğrenir).
Bir rutin oluşturun. Örneğin, çocuğunuzu kuru bir bebek beziyle uyandıktan sonra veya bol sıvı içtikten 45 dakika ila bir saat sonra lazımlığa oturtarak başlamak isteyebilirsiniz. Çocuğunuzu günde birkaç kez sadece birkaç dakika lazımlığa koyun ve eğer isterse kalkmasına izin verin.
Yemekten sonra vücutta bağırsak hareketleri meydana gelir. Bu nedenle bebeğinizi yemekten 15-20 dakika sonra lazımlığa oturtun. Ayrıca, birçok çocuğun bağırsak hareketi yapma eğiliminde oldukları günün belli bir zamanı vardır.
Çocuğunuzun tuvaleti geldiğine dair bazı ipuçları olursa, çocuğunuzdan lazımlığa oturmasını isteyin. Örneğin; çömeliyorsa, bacak bacak üstüne atıyorsa, homurdanıyorsa…
Çocuğunuzun bezinden tuvalete bir dışkı (kaka) boşaltın ve çocuğunuza söyleyin.
Tulum ve gömlek gibi çıkarması zor giysilerden kaçının. Lazımlık eğitimi alan çocukların kendi kendilerine soyabilmeleri gerekir.
Çocuğunuz lazımlığa her girdiğinde, çocuğunuza çıkartmalar veya okuma saati gibi küçük ödüller verin. Başarıları takip etmek için bir çizelge tutun. Küçük çocuğunuz tuvalet kullanımında ustalaştığında, giymek için birkaç yeni büyük çocuk iç çamaşırı seçmesine izin verin.
Bebeğinizin bakımından sorumlu olan herkesi tuvalet eğitimin çocuğunuza nasıl verdiğiniz konusunda bilgilendirin. Ve bu kişilerden de sizin yaptığınız şekilde hareket etmesini isteyin.
Hiçbir şey olmasa bile tuvaleti kullanma girişimlerini övün. Ve kazaların olacağını unutmayın. Tuvalet eğitimi alan çocuğunuz, altını kirlettiğinde çocuğunuzu cezalandırmayın. Bunun yerine çocuğunuzun yanında olduğunuzu hissettirin ve desteğinizi sunun.