Soru: Öğretmen olarak görev yapıyorum. İl dışındayım.Notere gittim. Noterde düzenlenen vekaletnamede "izin işlemlerinin takibi ve izin dilekçelerinin imzalanması" hususunda vekaletname düzenledik. Vekalet verdiğim oğlum tarafından benim adıma 657 sayılı Kanunun 108/E fıkrası uyarınca 1 yıl aylıksız izin talebinde bulunabilmesi mümkün mü?
MEVZUAT
14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Müracaat, şikayet ve dava açma" başlıklı 21 inci maddesinde "Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat? amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler. Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır. Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Müracaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Cumhurbaşkanınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükmü, "İzin" başlıklı 23 üncü maddesinde, "Devlet memurları, bu kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin hakkına sahiptirler." hükmü, "Aylıksız izin" başlıklı 108/E maddesinde, "Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde? memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Ancak, (…) olağanüstü hâl veya genel hayata müessir afet hâli ilan edilen bölgelere 72 nci madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere zorunlu olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 657 sayılı Kanunun "Yüksek disiplin kurullarının karar usulü, memurun hakkı" başlıklı 129 uncu maddesinde, "Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten? dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, (…) soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 12/1/1983 tarihli ve 17926 sayılı Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik'in "Amaç" başlıklı 1 inci maddesinde, "Bu Yönetmelik, Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları ile ilgili usul ve esasları belirlemek amacıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 21 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmü, "Müracaat Hakkı ve İhbar Yükümlülüğü" başlıklı 11 inci maddesinde, "Devlet memurları, kurumları ile ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat hakkına sahiptirler…" hükmü, "Müracaata ilişkin usul ve esaslar" başlıklı 13 üncü maddesinde, "Bu Yönetmeliğin 5 inci, 7 nci, 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddeleri ile belirlenen usul ve esaslar Devlet memurlarının yapacakları müracaatlar hakkında da geçerlidir." hükmü, "Yapılma Şekli" başlıklı 5 inci maddesinde, "Şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile ve şikayet edilen amirler atlanarak yapılır. Yazılı şikayetler maksadı en iyi ifade edecek şekilde ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yazılan bir dilekçe ile yapılır. Dilekçede tespit edilen eksiklikler ile suç teşkil etmeyen usulsüzlüklerin giderilmesi şikayeti kabul eden amirlerce sağlanır. . Sözlü şikayetlerde de bu esaslara uyulur. Sözlü olarak yapılan şikayetler, şikayeti yapanın istemi halinde yapıldıkları anda şikayetçi ile şikayeti kabul eden amir tarafından birlikte imzalanan bir tutanakla tespit olunur ve iki tarafa verilir. Amir de şikayetin tutanağa geçirilmesini isteyebilir. Şikayetçi tutanak düzenlenmesinden kaçınırsa şikayet yapılmamış sayılır." hükmü yer almaktadır.
İncelendiği üzere, 657 sayılı Kanunda Devlet memurlarının kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat hakkına sahip olduğu ifade edilmekte, müracaat hakkının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar ise Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir. Mezkur Kanun ile Yönetmelikte memura tanınan hakların kullanımına yönelik müracaat hakkına sahip olduğu ifade edilmekle birlikte, söz konusu hakkın vekalet verilerek başka kişiler aracılığıyla kullanılacağına izin veren bir hükme yer verilmemiştir. Bahsi geçen genel kuralın istisnasına ise 657 sayılı Kanunun 129 uncu maddesinde yer verilmiştir. Mezkur hükümde, hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memura vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkı verilmiştir. Bu hükümde düzenlenen istisna dışında memurun vekalet verdiği kişiler aracılığıyla mezkur Kanunda tanınan hakları kullanmasının mümkün bulunmadığı değerlendirilmektedir.
SONUÇ
Bu itibarla? 657 sayılı Kanunun 129 uncu maddesinde düzenlenen istisna dışında memurun mezkur Kanunda tanınan hakları kullanması için müracaatının bizzat kendisi tarafından yapılması gerektiği değerlendirildiğinden, memurun izin hakkının kullanımına ilişkin müracaatının vekili vasıtasıyla yapılmasının mümkün bulunmadığı değerlendirilmekte.
SABAH