Güncelleme tarihi: 4 Eki
Veraset nedir? Veraset nedemek?
Veraset, bir kişinin ölümü üzerine sahip olduğu mal varlığının kanuni mirasçılarına intikal etmesidir. Miras bırakan kişiye muris, mirasçılarına varis, ikisi arasındaki münasebete de veraset denilmektedir. Ölümle murisin malları, bir bütün olarak doğrudan doğruya mirasçılara intikal eder.
Veraset, iki şekilde gerçekleşebilir:
Kanuni mirasçılık: Miras bırakanın ölümü üzerine, mirasçıları kanunda belirlenen sıraya göre mirasçı olurlar.
Atanmış mirasçılık: Miras bırakan, kendi isteğiyle bir veya daha fazla kişiyi mirasçı olarak atar. Kanuni mirasçılık, miras bırakanın ölümüyle birlikte kendiliğinden gerçekleşir. Atanmış mirasçılık ise, miras bırakanın ölümünden sonra atanmış mirasçıların atamayı kabul etmesi ile gerçekleşir.
Verasetin hukuki sonuçları şunlardır:
Mirasçılar, miras bırakandan kalan malvarlığının sahibi olurlar.
Mirasçılar, miras bırakandan kalan borçlardan sorumlu olurlar.
Mirasçılar, miras bırakandan kalan alacaklardan yararlanabilirler.
Veraset, mirasçıların miras bırakandan kalan malvarlığını paylaşması için önemli bir hukuki kurumdur.
Veraset ilanı nedir?
Veraset ilamı, miras bırakanın ölümünden sonra, onun mirasını paylaşacak olan mirasçıların kimler olduğunu ve miras paylarını gösteren resmi belgedir. Veraset ilamı, Türk Medeni Kanunu'nun 598. maddesinde düzenlenmiştir. Bazen halk arasında veraset ilanı şeklinde adlandırılmakla birlikte doğrusu veraset ilamıdır. İlam kelimesinin anlamı "kesin karar" veya "hüküm" olup veraset ilamı verasetin durumuna ilişkin kararın ne olduğunu gösteren belgedir. Veraset ilamının diğer adı ''mirasçılık belgesi'' dir.
Veraset ilamının amacı nedir?
Veraset ilamının amacı, mirasçıların mirasçılık sıfatlarını ve miras paylarını kesin olarak belirlemektir. Veraset ilamının varlığı, mirasçıların miras malı üzerinde tasarrufta bulunmalarına ve miras ve intikal vergisini ödemelerine olanak tanır.
Veraset ilamı kimler tarafından çıkartılabilir?
Veraset ilamı, mirasçılardan herhangi biri tarafından çıkartılabilir. Mirasçılardan biri, herhangi bir noterliğe veya sulh hukuk mahkemesine başvurarak veraset ilamı talebinde bulunabilir.
Veraset ilamı nasıl çıkartılır?
Veraset ilamı, iki şekilde çıkartılabilir:
Noterlik yoluyla: Mirasçılardan herhangi biri, herhangi bir noterliğe başvurarak veraset ilamı talebinde bulunabilir. Noter, mirasçıların nüfus kayıtlarını kontrol ederek mirasçı olup olmadığını teyit eder. Nüfus kayıtlarından mirasçı olduğunu teyit ettiği takdirde mirasçıya bir veraset ilamı düzenleyerek verir.
Sulh hukuk mahkemesi yoluyla: Mirasçılardan herhangi biri, sulh hukuk mahkemesine başvurarak veraset ilamı davası açabilir. Mahkeme, mirasçıların mirasçılık sıfatını ve miras paylarını belirler. Nüfus kayıtlarında belirsizlik olduğu durumlarda veraset ilamı almanın tek yoludur. Mahkeme kararı kesinleştiğinde, mirasçılara veraset ilamı verilir.
Veraset ilamı için gerekli belgeler nelerdir?
Veraset ilamı için gerekli belgeler şunlardır:
Miras bırakanın ölüm belgesi
Mirasçıların nüfus kayıtları (Noter ve Mahkemeler sistem üzerinden ulaşabilir.)
Mirasçılardan birinin kimlik belgesi
Veraset ilamının hukuki sonuçları nelerdir?
Veraset ilamının hukuki sonuçları şunlardır:
Mirasçıların mirasçılık sıfatlarını ispatlama hakkı doğar.
Mirasçıların miras payları kesinleşir.
Mirasçılar, miras malı üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahip olurlar.
Mirasçılar, miras ve intikal vergisini ödemekle yükümlüdürler.
Veraset ilamının düzenlenmesi için gereken süre ne kadardır?
Veraset ilamının düzenlenmesi için gereken süre, başvurunun yapıldığı yere göre değişebilir. Noterlik yoluyla veraset ilamı başvurusu yapıldığında, veraset ilamı genellikle aynı gün içinde düzenlenir. Sulh hukuk mahkemesi yoluyla veraset ilamı başvurusu yapıldığında, mahkemenin karar vermesi birkaç hafta sürebilir.
Veraset ilamının değiştirilmesi veya iptali mümkün müdür?
Veraset ilamının değiştirilmesi veya iptali mümkündür. Veraset ilamının değiştirilmesi veya iptali için, mirasçıların veya üçüncü kişilerin dava açması gerekir.
Veraset ilamının önemi nedir?
Veraset ilamı, miras hukuku açısından önemli bir belgedir. Mirasçılar, veraset ilamını aldıktan sonra, miras malı üzerinde tasarrufta bulunabilirler. Ayrıca, veraset ilamı, miras ve intikal vergisinin ödenmesi için de gereklidir.
Veraset ilamı olmadan miras malı üzerinde işlem yapılabilir mi?
Veraset ilamı olmadan miras malı üzerinde işlem yapılabilir. Ancak, veraset ilamı olmadan yapılan işlemler, mirasçıların diğer mirasçıları dava açması durumunda geçersiz olabilir.
Veraset ilamı almak için avukat tutmak zorunlu mudur?
Veraset ilamının noterden alınabildiği durumlarda avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak, veraset ilamı nüfus kayıtlarındaki belirsizlık nedeniyle noterden çıkarılamıyorsa ki bu durumda sulh hukuk mahkemesinde dava açarak çıkarmak gerekir, ilgili hukuki süreç karmaşık olabilir. Bu nedenle, avukat tutmak faydalı olabilir.
Veraset ilamı ücreti ne kadardır?
Veraset ilamı ücreti, noterlik veya mahkeme tarafından belirlenir. Noterlik yoluyla veraset ilamı çıkarılırken, harç ve masraflar ödenir. Sulh hukuk mahkemesi yoluyla veraset ilamı çıkarılırken, dava masrafları ödenir.
Av.Türker Fatih ÇİÇEK
Avukat/ İç Hastalıkları Uzman Hekimi