Sporda Ailelerin Rolü ve Sorumlulukları Nelerdir?
ÖZEL İÇERİK | altyapibasket.com ekibi olarak bugün sporda ebeveynlerin üstlendikleri roller üzerine bir çeviri ile karşınızdayız.
Daniel Gould ve Ryan Hedstrom tarafından 2004’te yayınlanan “Research in Youth Sports: Critical Issues Status” adlı yazıda bu konuya ilişkin önemli bilgiler yer alıyor.
Not: Burada yazılanlar altyapibasket.com ekibinin görüşleri değildir. Bu bir çeviri haberdir. Keyifle okumanız dileğiyle!
Bir ebeveynin çocuğunun spor deneyimindeki rolü, sürücü olmak kadar basit bir şeyden antrenmanlarda ve maçlarda koç veya hakem olmak gibi daha karmaşık şeylere kadar değişebilir. Ebeveynler aynı zamanda çocuğun psikolojik gelişimini, çocuklarının atletik deneyimlerine katılımıyla şekillendirir (Côté & Hay, 2002). Araştırma, ebeveynlerin çocukların sporlarında oynadığı rolle ilgili ortaya çıkmaya başlarken, araştırmalar ebeveynlerin genç sporcuların motivasyon ve yeterliliklerini ve ayrıca duygusal tepkileri etkilediğini göstermiştir.
Mevcut araştırmalar, ebeveynlerin bir çocuğun motivasyonunu, algılanan yetkinliğini ve spor zevkini etkileyebileceğini göstermiştir (Brustad, Babkes ve Smith, 2001). Bir ebeveynin tepkisi ve davranışı, bir çocuğun o sporda ne kadar kalacağını ve çocuğun yeteneklerini nasıl algıladığını etkileyebilir. Bir ebeveynin yetenekleri geliştirmek veya kazanmak gibi vurguladığı ve pekiştirdiği olgular, bir çocuğun sporda başarı olarak gördüğü şey üzerinde büyük bir etkiye sahip olabilir. Ayrıca, bir ebeveynin bir antrenman veya maçtan önce, maç sırasında ve sonrasında nasıl davrandığı, çocukta çok fazla kaygıya neden olabilir. Sonuç olarak, bir çocuğun performansı ve eğlencesi etkilenebilir.
Bir ebeveynin yarattığı motivasyon iklimi, çocuk üzerinde kalıcı etkiler yaratabilir. Oluşturulan iklim, kupalar veya tanınma gibi dış ödüllerin vurgulandığı dışsal bir hedef odağına veya memnuniyetin yetenek gelişiminden ve kişisel gelişimden geldiği bir içsel hedef yönelimine dayalı olabilir.
Ebeveynler bilerek ve bilmeden çocuk üzerinde kalıcı etkileri olabilecek motivasyonel iklimler yaratırlar. Örneğin, bir çocuk spor yaptığında, yetkisi ebeveynleri tarafından pekiştirilir ve sonuç olarak çocuk bu becerileri gerçekleştirme konusunda kendinden emin ve motive olur. Çocuklar ayrıca, gelecekteki katılımcı davranışlarla ilgili yetenek ve kararlarla ilgili yargılar hakkında bilgi edinmek için ebeveynleri ararlar (Weiss & FerrerCaja, 2002).
Sonuç olarak, ebeveynlerin algılanan yetkinlik, içsel motivasyon ve duygusal gelişimde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Araştırmacılar genellikle bu bulguları desteklemiştir. Örneğin bunlardan bazıları:
• “Ebeveyn beklentileri ve başarıya yönelik yönelimler, çocukların algıları ve motive olmuş davranışları ile ilgilidir” (Brustad, 1992, s. 72).
• Ebeveyn etkileri model alma ve güçlendirme yoluyla taşınır (Brustad, 1988; Swain ve Harwood, 1996; Yusuff, 1991).
• Ebeveynler, çocukların spor katılımını etkileyen ana sosyal etkilerdir. Babaların tipik olarak hem erkekler hem de kızlar için en önemli sosyalleşme etkisi olduğu bulunmuştur (Greendorfer, Lewko ve Rosengren, 1996).
• Çocukların ebeveynlerinin sporla ilgilenme düzeyine ilişkin algıları, çocukların başlangıçta ve sürekli katılımlarının göstergesidir (Greendorfer ve ark. 1996).
• Düşük ebeveyn baskısı, bir sezonun daha fazla eğlenceli geçmesi ile ilişkili bulunmuştur (Brustad, 1988).