İngiltere'de 2015 yılında 15 yaşındayken IİŞİD'e katılmak için evden kaçarak Suriye'ye giden Şemime Begüm'ün İngiliz vatandaşlığından çıkarılmasına itirazı kabul edilmedi.
Henüz 15 yaşındayken Irak-Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) katılmak üzere Türkiye üzerinden Suriye'ye giden Şemime Begüm'ün ulusal güvenlik gerekçesiyle İngiliz vatandaşlığının kaybettirilmesi kararına yaptığı itiraz başvurusu reddedildi.
Dönemin İçişleri Bakanı Sacid Javid tarafından Şubat 2019'da alınan kararın kendisini vatansız bıraktığını ileri süren Begüm, İngiltere'ye yönelik bir güvenlik riski değil, çocuk kaçakçılığı mağduru olarak muamele görmesi gerektiğini savunuyordu.
Begüm'ün avukatları davanın "henüz sona ermediğini" ve karara itiraz edileceğini belirtti.
Karar, 23 yaşındaki Begüm'ün İngiltere'ye dönemeyeceği anlamına geliyor. Üç çocuk sahibi Şemime Begüm halen Suriye'nin kuzeyinde Kürtlerin kontrolündeki Al Roj kampında kalıyor.
Komisyon itirazları değerlendirdi
Başvuruyu değerlendiren Özel Göçmenlik Temyiz Komisyonu, Begüm'un cinsel sömürü amacıyla insan ticaretine maruz kaldığına dair "inandırıcı şüphe" bulunduğunu ve o sırada reşit olmadığı için geçerli rıza veremeyeceğini bildirdi.
Komisyon ayrıca Begüm'ün İngiltere'den ayrılmasına, Türkiye üzerinden seyahat etmesine ve IŞİD'e katılmasına izin veren İngiliz makamlarının koruma görevlerini "tartışılabilir bir şekilde ihlal ettiğini" de ifade etti.
Öte yandan komisyon, Begüm'ün gönüllü olarak seyahat ettiği sonucunun İngiliz istihbarat kurumu MI5'in ulusal güvenlik değerlendirmesinin "ayrılmaz bir parçası" olduğunu belirtti, ancak istihbarat kurumu "Begüm'ün başına gelenlerin olağandışı olmadığını ifade ederek radikalleşme ve reşit olmayan biriyle cinsel ilişkiyi zorlama konusunu açıkça küçümsemekle" eleştirdi.
"Bakan yetkisini kullanmıştır"
Komisyon, İçişleri Bakanı'nın Begüm'ün vatandaşlığını iptal ederken insan ticareti mağduru olup olmadığını resmi olarak dikkate alması gerekmediği sonucuna vardı ve bu faktörlerin dönemin bakanı Sajid Javid'in vatandaşlıktan çıkarma yetkisini kullanmasını engellemediğine hükmetti.
Begüm'ün seyahatinin gönüllü olup olmadığının değerlendirilmesinin de içişleri bakanına tavsiyede bulunanların görevi olduğu ifade edildiği kararda, "Bu hassas konuların değerlendirilmesi komisyonun değil, İçişleri Bakanı'nın görevidir." denildi.
Kararda "Tüm koşullar altında ve dokuz itiraz gerekçesi bağlamında önüne konan hacimli materyali değerlendirip analiz ettikten sonra, İçişleri Bakanı'nın maddi açıdan herhangi bir hata yaptığı sonucuna varamamıştır." ifadesi kullanıldı.
Begüm'ün davası neden önemli?
Begüm'ün durumuna benzer şekilde İngiliz vatandaşlığından çıkarılan yaklaşık 150 "terör şüphelisi" olduğu belirtiliyor. İngiliz makamları Begüm'ün davasında başarılı olması halinde, bunun potansiyel olarak tehlikeli cihatçıların ülkeye geri dönmesine kapı açan bir emsal oluşturmasından endişe ediyor.
Bir zamanlar IŞİD tarafından kontrol edilen bölgelerden kaçan yaklaşık 60 İngiliz vatandaşının Suriye'de süresiz gözaltında tutulduğu tahmin ediliyor.