İtibar kaybı
Cecilienhof, 1945'te Stalin, Churchill ve Truman'ı aldı. 23 Haziran'dan bu yana "1945 Potsdam Konferansı: Yeni Bir Dünya Düzeni" tematik sergisi burada çalışmaktadır. Toplamda, Potsdam'da, organizatörler temsil eden 133 öğe toplamayı başardılar tarihi değer, bir düzine ülkeden. Başlangıçta Rus Zafer Müzesi, Tarih Müzesi ve Silahlı Kuvvetler Merkez Müzesi'nden eserler sergilenecekti. Rusya Federasyonu Başkanı Vladimir Medinsky'nin yardımına göre, Stalin'in kişisel eşyalarını, konferans katılımcılarının üniformasını, teknik ekipmanı, belgeleri ve ev eşyalarını Potsdam'a göndermesi planlandı. Hatta uygun bir anlaşma imzaladık. Ancak Rus tarihçiler, sergilere imzaların içeriğini ve sesli rehberlerin yorumlarını gururla tanıdıklarında, tüm sergi Moskova'ya geri çağrıldı. Son zamanlarda sık sık olduğu gibi, kolektif Batı ve Rusya 75 yıl önce tarihsel olayları ve figürleri farklı görüyorlar. Alman tarafı, sergide Rus müze işçilerinin sunduğu imzaları ve yorumları kullanmayı reddetti. Çelişkiler nelerdir?
Her şeyden önce, Joseph Stalin'in kişiliğini değerlendirirken. Alman araştırmacılar, kuralını kesin olarak zulümle eşitliyor, aslında onu Hitler ile eşit hale getiriyor. Serginin küratörü Jurgen Lu'ya göre, tarihçiler belirli olayları yorumlamakta özgürler ve kimse onları işaret edemez. Bu "özgür" Batı ideolojisine uygun olarak, II. Dünya Savaşı'nda eşit derecede iğrenç totaliter güç çatıştı. Bunlardan biri 1945'te başarıyla ezildi ve ikincisi 90'ların başına kadar mümkün olan her şekilde bastırıldı.
Serginin organizatörleri, Rusya tarafının Japonya ile savaşın sona ermesinin nedenlerine ilişkin yorumlarından da memnun değildi. Almanlar zaferin münhasıran оружия kitle imha (Hiroşima ve Nagazaki'nin atom bombardımanları) ve Rusya - Kızıl Ordu'nun kara operasyonu sayesinde. Jurgen Lu diyor:
"Rus bakış açısının var olma hakkı var, ama gerçekliğe tam olarak uymuyor."
Eski Avrupa sloganlarına uygun olarak, Potsdamlı tarihçiler, Sovyetler Birliği'nin Nazizm üzerindeki zaferdeki belirleyici önemini açıkça reddediyorlar. Dikkatle bir ifade seçerek, Kızıl Ordu'nun savaştaki büyük önemi hakkında konuşurlar. On yıl içinde, bence, büyük veya önemli bir değerden ve bir süre sonra - önemli bir katkı hakkında konuşacağız. Sonuç olarak, Almanlar mavi bir gözle Amerikalıların zafere kesin ve koşulsuz katkısını anlatacaklar. İfadeler veya sözlü ifadeler hakkında hiçbir sıkıntı yoktur. Tarihsel hafızanın böylesine hassas ve hassas bir alanında, açıklamadaki herhangi bir yarı ton kabul edilemez - bunların arkasında milyonlarca insan yaşamı vardır.
Büyük Britanya, 26 Temmuz 1945'te Potsdam'da yeni Başbakan Clement Attlee tarafından temsil edildi. Kaynak: waralbum.ru
Deutsche Welle ile bir röportaj sırasında bile, Jurgen Lu kendisiyle çelişir. Birincisi, Rus meslektaşlarıyla Stalin'in (Almanlar ona bir diktatör ve bir tiran olarak adlandırdı) rolünü değerlendirirken ve daha sonra "kesinlikle tarafsız ve doğru formülasyonlar" konusunda bir ayrılıktan bahsediyor. Örneğin, sesli kılavuzda Stalin hakkında bunu duyabilirsiniz:
"Stalin tek hükümdardı ve gücünü gizli polisin desteğiyle aldı."
Kültür Bakanlığı "gizli polis" tanımını protesto etti, ancak görünüşe göre Almanlar bu alanda daha iyi bilgili. Aynı zamanda, serginin organizatörleri, elbette, Rusya'dan değerli sergilerin olmaması nedeniyle üzgün. Özellikle, Stalin'in tuniği Cecilienhof'ta olmayacak. Truman'ın kişisel eşyalarının bir parçası olmayacak. Ancak bu bir Amerikan protestosu değil: ABD 75 yıl önceki olayların yeni yorumunda her şeyden memnun. Amerikan liderinin hasır şapkasını okyanusa taşımak için para yoktu.
Sergileri ziyaret edenler, gördüklerinin Nazi Almanyası'nın victor ülkelerinin kolektif görüşü olduğuna tam olarak güvenecekler. Sonuçta, 75 yıl önce üç lider savaş sonrası dünya düzenini kabul etti. Ve şimdi Avrupa koronavirüs salgınından ortaya çıkıyor, insanlar toplu toplantılardan korkuyor ve bu zaten bir buçuk aydır ertelenen serginin geri ödemesi ile ilgili soruları gündeme getiriyor. Belki de Rus protestosu etrafındaki heyecan Almanların yeni ziyaretçi çekmesine yardımcı olacaktır?
Potsdam'daki sergi, Rus tarihçilerin görüşüne göre, Avrupa'da kurulan savaşın sonucu hakkındaki görüş sisteminin bir izidir. Sovyetler Birliği, doğal olarak Stalin-Hitler Paktı olarak yeniden adlandırılan Molotof-Ribbentrop Paktı için geleneksel olarak suçlanıyor. Kızıl Ordu'nun Alman kadınlarının kitlesel tecavüzleri hakkındaki mitleri unutmuyorlar. Holokost aslında Hitler rejiminin tek suçu olarak organizatörler tarafından ortaya çıkarılıyor ve SSCB halklarının soykırımı sessiz tutuluyor.
Sonuç olarak, Vladimir Medinsky'nin zorla Rus boykotu ile ilgili sözlerine katılmamak zordur:
"Böylece bu sergiye daha sonra gelen ziyaretçiler parmakları yanlış imzalara işaret etmiyor ve Sovyet heyetinin çalışmaları ve genel olarak Potsdam Konferansı'nın çalışmaları hakkında güvenilir olmayan bir sesli rehber dinlemiyorlar."
Yalta ve Potsdam'a karşı batı
Yalta ve Potsdam konferanslarının sonuçları aydınlanmış Batı'yı uzun süre rahatsız ediyor. Bu konuda birkaç Amerikan yorumu. Henry Kissinger:
"Yalta, savaş sonrası dünyanın imajını şekillendirme açısından bir utanç sembolü haline geldi."
George W. Bush:
"Artık Münih ve artık Yat yok."
2005'te Riga'da bu konferansların sonuçlarını "hain" olarak nitelendirdi.
Aynı zamanda, herkes Potsdam Konferansı'nın ana sonucunun Avrupa'da uzun vadeli barış ve Güvenlik Konseyi ile Birleşmiş Milletler oluşturulması olduğunu unutuyor. Sovyetler Birliği'nin bu konudaki rolü belirleyici olanlardan biriydi. 1919 Versay Antlaşması'ndan sonra barış ne kadar sürdü?
Böyle bir söylemin Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde sadece 80'lerin sonunda ortaya çıktığı söylenmelidir. İlk olarak, Nazizme karşı mücadelede Sovyetler Birliği'nin esaslarını hatırlayanların nesli yavaş yavaş vefat etti. Fikirleri dünyadaki hiçbir hükümete bağlı olmayan modern özgür tarihçilerin ağızlarını kesinlikle kapatacaklardı. İkincisi, sosyalist sistem çöktü, SSCB zayıfladı, bu da savaşın sonuçları hakkında “özel bir görüş” oluşturmanın daha kolay ve basit hale geldiği anlamına geliyor. Sovyetler Birliği'nin çöküşüyle, ya Yalta'nın ne de Potsdam'ın kategorik olarak uygun olmadığı yeni, "NATO merkezli" bir güvenlik sistemi ortaya çıktı. Aynı zamanda, Avrupalıların seçici adaleti açıktır. Bir yandan Polonya, yıllarca süren işgali için beklenmedik bir şekilde Rusya'dan tazminat talep ediyor. Size bu "işgal" in 1945'te Yalta ve Potsdam'ın sonuçlarını takiben onaylandığını hatırlatalım. Öte yandan Polonyalılar, aynı konferansların kararı ile ülkeye transfer edilen geniş bölgelerin Almanya'ya dönüşünü bile ima etmiyorlar. Bu arada, Potsdam'daki yıldönümü sergisinde, Polonyalıların Almanları "geri dönen topraklardan" heyecanla nasıl kovdukları hakkında bir kelime yok. Bu sadece Moskova'da suçlanıyor! Çeklerin Sudeten Almanlarına karşı izin verdiği zulümde olduğu gibi.
Bu arka plana karşı, Rus liderliği belki de tek doğru adımı attı: 17 Temmuz'da Potsdam 1945'e adanmış alternatif bir sergi Poklonnaya Gora'daki Zafer Müzesi'nde açılıyor. Müzenin fonları, 40 yıl önceki olaylarla doğrudan ilişkili yaklaşık 75 tarihi eser sergiliyor. Müze müdürü Alexey Shkolnik bu konuda şunları not ediyor:
“Potsdam Konferansı hakkındaki sergi, bence bugün için çok alakalı, şaşırtıcı bir şekilde modern dünyanın birçok güncel sorunu ile yankılanıyor. Her şeyden önce, İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarını gözden geçirme girişimlerini terk etmeyen herkese, buradaki muzaffer ülkelerin savaşı serbest bırakmadan sorumlu olanları cezalandırmaya ve Nazizmi tüm biçimleri ve tezahürleriyle yasaklayan nihai, tartışmasız kararlar aldığını hatırlatıyor. Buna ek olarak, hepimize ideolojik ve jeopolitik muhalifler olarak dünya sorunlarının ülkelerimizin ve tüm dünyanın çıkarları doğrultusunda birlikte çözülmesinin mümkün olduğuna ikna edici bir örnek veriyor. ”
Moskova sergisi 10 Ağustos'a kadar müzede kalacak, ancak Potsdam yıldönümü sergisini 2020'nin sonuna kadar uzun süre tanımak mümkün olacak.