Östrojen Düşüklüğü Nedir? Östrojen Hormonu Nasıl Yükselir?
Kadını kadın yapan hormondur östrojen. Kadın vücudunu erkek vücudundan ayıran özellikleri biçimlendirir.
Erkekler de çok az miktarda östrojen salgılar ama kadınlardaki kadar baskın özellikte değil.
Östrojen hormonu, kadın sağlığında çok önemli bir rol oynar. Örneğin; ergenlik döneminde genç kızların, cinsel gelişiminden sorumlu.
Adet döngüsü ve hamilelik sırasında uterus astarının büyümesini kontrol eder. Ergen kızlar ve hamile kadınlarda meme değişikliğine neden olur. Kolesterol ve kemik metabolizmasında rol oynar. Vücut ağırlığını ve insülin duyarlılığını düzenler.
Kadın vücudu için önemli ve hayati değerde değişiklikler değil mi? Vücudumuzda bazı nedenlerden dolayı östrojen hormonunun seviyeleri zaman zaman düşer.
O zaman ne mi olur? “Kadınlık hormonu nasıl artar?” sorusunun cevabını aramaya başlarız. Merak edenler için östrojen hormonu düştüğünde neler olur anlatmaya başlayalım.
Östrojen düşüklüğü neden olur?
Östrojen hormonu, yumurtalıklarda üretilir. Eğer yumurtalıklarda herhangi bir sorun olursa östrojen seviyelerinde de değişiklik olur.
Östrojen seviyesinin düşük olmasına neden olan bazı faktörler var. Bu faktörler şöyle:
- Aşırı egzersiz yapmak
- Kronik böbrek hastalığı
- Turner sendromu
- Düşük işleyen hipofiz bezi
- Anoreksiya nervoza veya diğer yeme bozuklukları
- Erken yumurtalık yetmezliği veya başka herhangi bir otoimmün bozukluk
- Kadınlarda tüplerin bağlanması, yumurtalıklara kan akışını yanlışlıkla kesebilir ve östrojen seviyesini düşürür.
- Magnezyum eksikliği
- Doğum kontrol hapı, hem östrojen hem de progesteronu baskılar.
- Hipotiroidizm
- Adrenal yorgunluk
- Hormon reseptör bölgelerini bloke eden maya toksinleri ile aşırı maya büyümesi
Peki kişi östrojen seviyesinin düştüğünü anlayabilir mi? Eğer vücudundaki değişiklikleri gözlerse anlayabilir. Östrojen seviyesi düştüğünde vücutta ne gibi değişiklikler meydana gelir?
Östrojen düşüklüğünün belirtileri neler?
Henüz ergenliğe ulaşmamış kızlar veya menopoza yaklaşan kadınların vücutlarında düşük östrojen hormonu riski daha fazla. Yine de kadınları her yaşta etkileyebiliyor bu durum.
Östrojen hormonu düşüklüğü belirtileri şu şekilde karşımıza çıkıyor:
Sıcak basması ve gece terlemek: Östrojen düşüklüğü, beynin vücut sıcaklığını kontrol eden kısmı hipotalamusu etkiler. Östrojen seviyesi düşük olduğunda, beynin bu kısmı vücut sıcaklığındaki küçük artışlara karşı çok hassas olmayı sağlar. Sıcak basması ve aşırı terleme kaçınılmaz olur.
Yorgunluk veya uykusuzluk: Geceleri sıcak basması uykunun bölünmesine neden olur.
Östrojen hormonunun beyin tarafından üretilen serotonin ile bağlantısı var. Serotonin, uyku hormonu olan melatonini yapar. Yani, östrojen düşerse, serotonin düşer, bu da melatonin yapımını zorlaştırır.
Odaklanma zorluğu: İyi uyuyamamak, dikkat eksikliğine ve konsantre olmada zorluğa neden olur.
Ruh halinde değişiklik: Östrojen, adet döngüsünü düzenler, adet döngüsünün düzensiz olması sonucu ruh hali dengesizleşir. Üzerine uykusuzluk eklendiğinde durum daha da kötüleşir.
Depresyon: Östrojen, depresyonla savaşan serotonin seviyesini yükseltir. Östrojen hormonu düşük olduğunda ise, serotonin seviyeleri de düşer ve depresyonla mücadele zorlaşır.
Kemik kırılması: Östrojen kemik yoğunluğunu artırır, vücutta seviyesi düştüğünde kemik yoğunluğu azalarak, kemikler kırılgan hale gelir.
Ağrılı cinsel ilişki: Menopozda olduğu gibi östrojen seviyeleri yetersiz olursa, vajina kurur ve vajinal duvarlar incelir. Bu koşullar cinsel ilişkinin ağrılı geçmesine neden olur.
Vulvovajinal atrofi: Düşük östrojen seviyesi, vajinanın daralmasına, esnekliğini kaybetmesine neden olduğunda vulvovajinal atrofi gelişir. Bu duruma menopozun genitoüriner sendromu da denir.
İdrar yolu enfeksiyonu: Üretranın (idrar yapılan tüp) incelmesi nedeniyle daha fazla idrar yolu enfeksiyonu geçirmek mümkündür. Üretra inceldiğinde, zararlı bakterilerin girmesi mesane veya vajinayı enfekte etmesini kolaylaşır.
Kilo almak: Östrojen ve diğer cinsiyet hormonları vücutta ne kadar yağ bulunduğunu etkiler. Östrojen azsa, vücut özellikle göbek bölgesinde daha fazla yağ depolar. Bu durum kiloların verilmesini zorlaştırır. Östrojen seviyesi dengelendiğinde kilo vermek kolaylaşır.
Östrojen düşüklüğü için risk faktörleri
Bazı kişilerde östrojen seviyesinin düşük olma ihtimali daha fazladır. Kimlerin östrojen seviyesi düşüktür? En yaygın risk faktörleri şunlar:
- Yaş, yumurtalıklar zamanla daha az östrojen üretir.
- Yumurtalık kisti gibi ailede hormonal sorunların bulunması.
- Yeme bozuklukları
- Aşırı diyet
- Aşırı egzersiz
- Hipofiz beziyle ilgili sorunlar
- Kemoterapi ve radyasyon tedavisi
- Madde kullanımı
Östrojen düşüklüğü nasıl teşhis edilir?
Östrojen düşüklüğü tanısı genellikle fizik muayene, tıbbi öykü ve semptomların gözden geçirilmesi ile başlar. Östrojen düşüklüğü nedenlerini belirlemek için doktor, hormon seviyelerini kontrol edecek kan testleri yapar.
Östrojen düşüklüğü tedavisi
Tüm kadınlar için düşük östrojen tedavisi gerekmez. Östrojen düşüklüğü semptomları rahatsız edici hale gelirse doktor tedavi önerilebilir. Tedavi, östrojen düşüklüğünün nedenine ve semptomlara göre bireysel olarak yapılır.
Östrojen Hormonu Nasıl Artar?
Östrojen seviyesini doğal olarak artırmanın bir yolu var mı? Tabi ki bazı beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri ile düşen seviyeler kontrol altına alınır. Östrojen hormonu azlığı şu doğal yöntemlerle yükselir.
- Öncelikle östrojen düşüklüğü olup olmadığını öğrenin
Östrojen düşüklüğünden şüphelendiğinizde ilk yapmanız gereken doktora gitmek olsun. Bu konuda en önemli tavsiyelerde bulunacak kişi doktordur.
Hormon seviyesini belirleyebilecek çeşitli testler yapar. Östrojen düşüklüğü olup olmadığı net bir şekilde belirlenmiş olur.
- Sigarayı bırakın
Sigaranın endokrin sistem üzerinde zararlı etkileri var ve bu vücudun östrojen üretme yeteneğini sınırlar. Kadınlık hormonu seviyelerinin artması için sigarayı bırakmak önemli bir adım.
- Beslenme değişikliği
Endokrin sistemin yeterli düzeyde östrojen üretmesi için vücudumuzun sağlıklı olması gerekir. Sağlıklı beslenin ve GDO’lu yiyeceklerden uzak durun.
Fitoöstrojen içeren yiyecekleri yemeye çalışın. Soyalı yiyecekler östrojenin etkilerini taklit eden fitoöstrojenler üretir.
Ancak soyanın sindirimi çok zor ve alerjik bir yiyecek. Fitoöstrojen içeren diğer yiyecekler bezelye, kızılcık, kayısı, kuru erik, brokoli, karnabahar, keten tohumu, çiğ kabak çekirdeği, kırmızı yonca filizi, maş fasulyesi filizi ve tam tahıllardır.
Şeker vücutta hormonal dengesizliğe yol açar, bu nedenler şeker tüketimini de azaltın.
Magnezyum içeren yiyecekler yemek ya da magnezyum tablet almak, östrojen üretimini teşvik eder ve östrojen düşüklüğü nedeniyle ortaya çıkan semptomların birçoğunu azaltır.
Kilo alın
Başlığa bakıp paniklemeyen. 100 gram bile olsa kilo vermenin ne kadar zor olduğunu ve birçok kişinin bu zor süreci yaşadığını biliyorum. Bu kilo vermeye çalışan kişiler için değil. Zayıf olanlar için geçerli bir öneri.
Çok düşük kilolu olmak, vücudun östrojen üretme yeteneğini engeller. Sağlıklı bir kiloda kalmak, östrojen seviyesini iyileştirir. Hormon üretmek için vücut yağına ihtiyaç var.
- Bitki çayları için
Östrojen seviyesini yükseltmek için kullanabileceğiniz çeşitli bitki çayları var. Kırmızı yonca, şerbetçi otu, meyan kökü, kekik, mine çiçeği ve saw palmetto gibi bitkilerden elde edilen çaylar. Bu otları yaklaşık 5 dakika sıcak suda beklettikten sonra çayını içebilirsiniz. Miktarı konusunda aşırıya kaçmayın.
Siyah çay ve yeşil çay, fitoöstrojen içerir yani östrojen seviyesini iyileştirir.
- Kahve için
Çalışmalar, günde 200 mg dan fazla kafein alan kadınların, almayan kadınlara göre daha yüksek östrojen seviyesine sahip olduğunu belirlemiştir.
Kafeinin güçlü bir uyarıcı olduğunu unutmayın. Günde 400 mg’dan fazla kafein almamaya da dikkat edin.
- Egzersiz yapın
Ağır egzersiz, östrojen seviyesinde düşüşe yol açar ama orta düzeyde egzersiz sağlıklıdır ve meme kanseri riskini düşürmekle birlikte ömrü de uzatır.
- Sıvı tüketin
Vücuttaki toksinleri atmak için su, kereviz, ıspanak, lahana ve marul gibi yeşil yapraklı sebzelerin suyu ile yeşil çay içerek, sıvı alımı artırın. Oksidatif stresi azaltır ve vücuttaki hormon üretimini artırır.
Östrojen seviyeleri yükselirse ne olur?
Östrojen baskınlığı olarak da adlandırılan bu durum, östrojen düşüklüğünden daha yaygın ve aşağıdaki belirtilerle kendini gösterir:
- Şişkinlik
- Cinsel dürtünün azalması
- Ruh hali değişikliği
- Baş ağrısı
- Adet dönemlerinin düzensizleşmesi
- Soğuk eller veya ayaklar
- Kilo almak
- Saç kaybı
- Anksiyete/panik atak
- Tükenmişlik
- Hafıza sorunları
- Göğüslerde fibrokistik topaklar