Toplumsal ilerlemenin anahtarı, insanların sürekli başarı
göstermek için çabalamasından oluşur.
Gelecek, bireyin gayretleri ve hedefleriyle, geçmiş ise üzerinden gelinmeye çalışılan
aşağılık durumu veya yeteneksizlikle ilişkilidir. Bu yüzden de aşağılık
kompleksi, bu kompleksin başlangıcına; üstünlük kompleksi ise gelişime, hayatın
akışına odaklıdır. Bunların ötesinde bu iki kompleks doğal olarak ilişkilidir.
Aşağılık kompleksi incelenirken gizli bir üstünlük kompleksiyle karşılaşılırsa
şaşırmamak gerekir. Diğer taraftan, üstünlük kompleksinin ve onun
devamlılığının üzerine gidildiğinde her zaman gizlenmiş bir aşağılık kompleksi
görülür. İnsan mevcut halinde bir yetersizlik görmediği takdirde üstün olmak ve
başarı elde etmek için çabalamaz.
Aşağılık hissine sahip çocuk, kendilerinden büyük çocuklarla
değil, kendilerinden yaşça küçük ve yönetebilecekleri çocuklarla oynar. Bu,
aşağılık hissinin anormal ve patolojik bir ifadesidir. Önemli olan sadece
aşağılık hissi değil, onun ifade derecesidir.
Anormal derecedeki aşağılık hissine "aşağılık
kompleksi" denir. Ama tüm karaktere sızan ve onu dönüştüren hisse
"kompleks" demek doğru değildir. Bu bir kompleksten daha fazlasıdır;
neredeyse, farklı durumlarda şiddeti değişen bir hastalıktır. Bu yüzden iş
yerindeki bireyin aşağılık hissinin farkına varılmaz, çünkü yeteneğinin
farkındadır. Ancak bu insan arkadaşlarıyla, özellikle de karşı cinsten
birisiyle birlikteyken kendinden emin olmayabilir ve bu şartlarda gerçek
psikolojik durumu görülebilir.