İshalleri Önlemek İçin El Yıkama Teşviki
Cochrane derleme özeti
Derleme sorusu
Bu Cochrane derlemesi el yıkama teşvikinin günlük bakım merkezlerinde, okullarda, topluluklarda veya hastanelerde çocuklar ve büyükler arasında ishal insidensine etkilerini değerlendiren araştırmaları özetliyor. 27 Mayıs 2105 tarihine kadar olan ilişkin çalışmaları araştırdıktan sonra hem yüksek gelirli ülkelerde (YGÜ’ler) ve düşük-orta gelirli ülkelerde (DOGÜ’ler) yürütülmüş 22 randomize kontrollü araştırmayı derlemeye aldık. Bu araştırmalara 69 309 çocuk ve 148 erişkin dâhil edildi.
El yıkama ishali nasıl önler ve nasıl teşvik edilir?
İshal, en çok DOGÜ’ler olmak üzere beş yaş altındaki çocuklarda çok ölüme neden olur. İshale neden olan organizmalar kişiden kişiye, dışkı ile bulaşık gıdalar ve su ile veya kişisel temasla bulaşır. Bu nedenle dışkılamadan sonra veya bir bebeğin altını temizledikten sonra ve yemeye hazırlanırken el yıkama ishal riskini azaltabilir. El yıkama hijyen bilgisi, mikrop-sağlık farkındalığı konusunda kişisel eğitim veya grup eğitimiyle, posterler, broşürler, mizah kitapları, şarkılar ve drama ile teşvik edilebilir.
Bu derlemenin söylediği nedir?
YGÜ’lerde, çocukların gündüz bakım kurumlarında veya okullarda el yıkama teşviki muhtemelen ishal episodlarını %30 civarında önler (yüksek kaliteli kanıt) DOGÜ’lerdeki okullarda da benzer bir oranda önleme sağlar (düşük kaliteli kanıt).
DOGÜ toplumları arasında el yıkama teşviki ishal episodlarını %28 civarında önler (orta kalitede kanıt).
Derlemedeki tek hastane çalışmasında, el yıkama teşviki ortalama ishal episodlarında da önemli bir azalma sağladı (orta kalitede kanıt). Bu, katılımcısı az olan sadece bir araştırmaya dayanıyor bu nedenle daha fazla araştırma ile konfirmasyonu gerekiyor. El yıkama teşviklerinin el hijyeni ile ilgili davranış değişimlerine etkisi, müdahale grubunda kontrol grubuna kıyasla tüm kurumlarda daha fazla iyileşti (düşük – yüksek arası kanıt). Derlenen araştırmalardan hiçbirinde el yıkama teşvikinin ishalle ilişkili ölümler, beş yaş altı tüm nedenlerden ölümler üzerine etkisi veya teşviklerin mali etkinliği değerlendirilmedi.
Karar
YGÜ ve DOGÜ kurumlarında el yıkama teşvikleri ishal insdensini % 30 kadar azaltabilir. Ancak insanlara el yıkama alışkanlıklarının uzun erimli olarak sürdürmede nasıl fayda sağlanabileceği hakkında az bilgi var.
Kaynak
Ejemot-Nwadiaro RI, Ehiri JE, Arikpo D, Meremikwu MM, Critchley JA. Hand washing promotion for preventing diarrhoea. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 9. Art. No.: CD004265. DOI: 10.1002/14651858.CD004265.pub3
Orijinal özet için: El Yıkama Ve İshaller
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin