İlkbaharın kuzey yarımküreye gelişi, daha sıcak ve daha az yağışlı havanın en azından sonbahara kadar COVID-19 salgını yavaşlatabileceği veya durdurabileceği ümitlerini artırdı. Ancak ABD’li sağlık uzmanları bunun olmasını bekleyerek plan yapmayın diyor.
“Havadaki bir değişiklikle kurtulacağımızı varsaymamak gerekir. Virüsün işini yapmaya devam edeceğini varsaymalısınız.” ABD’nin Bethesda kentindeki ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü müdürü ve Beyaz Saray koronavirüs ile mücadele yetkililerinden biri olan Anthony Fauci, ABC’nin Günaydın Amerika programında 9 Nisan’da verdiği röportajda böyle söylüyor.
7 Nisan’da Ulusal Bilim, Mühendislik ve Tıp Akademileri tarafından yayınlanan bir raporda, virüs hakkında çok şey bilinmediği belirtilmekle birlikte, yaz sıcaklıklarının muhtemelen virüsün yayılmasını azaltmak için fazla bir işe yaramayacağını belirtiliyor.
Bilim adamları, kişilerin aynı yüzeylere dokunmasının, doğrudan kişiden kişiye bulaşmaya kıyasladıklarında pandeminin büyük bir yayılma gücünü oluşturup oluşturmadığını hala bilmiyorlar. Farklı çevre koşullarındaki yayılmaları anlayabilmek, yaz aylarında yavaşlama olasılığına dair ipuçları sağlayabilir. Birçok virüsün yüksek sıcaklıklar altında bozulduğundan yol çıkarak bunun COVID-19’a neden olan yeni koronavirüs SARS-CoV-2 için de geçerli olabileceğine dair bazı kanıtlar bulunmaktadır.
İlkbaharın kuzey yarımküreye gelişi, daha sıcak ve daha az yağışlı havanın en azından sonbahara kadar COVID-19 salgını yavaşlatabileceği veya durdurabileceği ümitlerini artırdı. Ancak ABD’li sağlık uzmanları bunun olmasını bekleyerek plan yapmayın diyor.
Lancet Microbe’daki 2 Nisan tarihli bir araştırmaya göre; bir laboratuvar çözeltisinde SARS-CoV-2 deneyde kullanılarak, artan sıcaklık tespit edilebilen canlı virüs miktarını azalttığı gözlemlendi. 56 derecede 30 dakika bekledikten sonra hiçbir bulaşıcı virüs kalmadı ve 70 derecede sadece beş dakika bekletmek patojeni inaktive etmek için yeterli oldu.
Ancak bu sıcaklık yüksekleri, imkansız olmasa da alt atmosferde nadir görülen sıcaklıklardır. Beyaz Saray’ın değişen mevsimlerin salgını nasıl etkileyebileceği konusunda bilgilendirmesini amaçlayan Ulusal Akademiler raporu, bunun yerine, virüsün daha geniş koşullar altında nasıl ilerlediğini bildirebilecek ulusal laboratuvarlarda devam eden diğer çalışmalara işaret ediyor.
Belki de daha alakalı olan COVID-19 vakaları ve yerel hava arasındaki korelasyonları araştıran çalışmalar olacaktır. Daha sıcak, daha nemli yerler salgının yayılmasını daha aza indirgeme eğilimindeyse, kuzey yarımkürenin büyük bir çoğunluğu bir süre nefes alabilir.
30 Mart tarihinde medRxiv.org’da yayınlanan salgının erken bir çalışması, Çin’in Hubei Eyaletinde, günlük olarak teyit edilen vakaların, nispeten yüksek nem seviyelerinde atmosfer sıcaklığındaki her 1 derece C artışı için yüzde 36 ila 57 oranında düştüğünü öne sürdü. Yine de bu örnek Çin’in anakarasının tamamında görülmedi.
19 Mart’ta yayınlanan ve daha sonra baskı öncesi veri havuzu SSRN’sinde güncellenen bir başka çalışma, 22 Mart’a kadar küresel yayılımın yüzde 90’ının sıcaklıklar 3 ° ile 17 ° C arasındayken gerçekleştiğini buldu. Penn State epidemiyoloğu Maciej Boni, bu çalışmanın, MIT’de bir bilgisayımsal nörobilimci ve çevre mühendisi tarafından yapılırken ülkelerin test kapasiteleri veya virüs politikaları gibi değişkenleri hesaba katılmadığını söylüyor. Sonuç olarak, Boni çalışmanın sonuçlarına fazla kredi vermiyor.
Amerikan Ulusal Akademiler raporu ise, “şimdiye kadar yayınlanan çalışmaların potansiyel mevsimsel etkilerle ilgili çelişkili sonuçlara sahip olduğunu ve kötü veri kalitesi, kafa karıştırıcı faktörler ve pandeminin sonuçlarının alınması için yeterli zaman geçmemesi sebebiyle, net bir sonuca varılamayacağını” belirtiyor.
İnsanlık daha önce bu koronavirüs ile daha önce hiç karşılaşmadığından, nüfusun büyük çoğunluğunun enfeksiyona karşı bağışıklığı olmadığı belirtiliyor. MedRxiv.org’da 7 Nisan’da yayınlanan değişik mevsimsellik düzeylerinin yayılım üzerindeki etkisini modelleyen bir araştırmaya göre, sıcaklığın yayılma oranları üzerinde büyük ölçüde etkisi olacağını gösteriyor. Bu sonuca göre de kuzey yarım kürede salgın yavaşlasa dahi, Avustralya ve Brezilya gibi ülkelerin tecrübe ettiği üzere yaz aylarında salgının güney yarım kürede yayılması anlamına geliyor.
Kaynak: sciencenews.org