Faulkner'ın 1938 yılında basılan bu kitabı, aslında kitaptaki öykülerin önce ayrı ayrı dergilerde yayımlanmasıyla yazılmaya başlanmış, sonra kitap hâline getirilmiş.
Faulkner külliyatı içerisinde okuması en kolay eserlerden birisi olarak gösterilen Yenilmeyenler, daha güzel söylenirse Mağlup Edilmeyenler, aslında okuması kolay bir eser değil, ama benim okuduğum diğer eserlerine kıyasla daha rahat okunabildiği söylenebilir.
Kitap Bayard Sartoris adında bir adamın geçmişine bakarak çocukluğundan farklı kısımları hatırlamasını anlatıyor. Bayard, albay babası John Sartoris'in kişiliğinde temsil edilen güneyin bütün muhafazakâr değerlerini sürdürmenin önemini temsil eden Büyükanne ve aileye ait kölelerden, arkadaşı Ringo ile beraber bir sürü olay yaşayacaktır, öyle ki Kuzeylilerin atlarını çalarak onlara aynı atları defalarca satacak kadar oyun çevirecektir Büyükanne. Kitaptaki 7 öyküde Bayard sürekli bir iki yaş büyür. İlk öyküde 13, son öyküde 24 yaşındadır.
Kitap Bayard'ın büyümesini anlatıyor, ama bunu örneğin bir filmde ya da benzeri büyüme öykülerinin anlatıldığı klasik olaylar örgüsünün olduğu bir şekilde yapmıyor, bu yüzden okurken insanı etkileyen olaylarla karşılaşmıyoruz, çünkü Faulkner olayların vuruculuğunu, çarpıcılığını değil, zamanın akıp gidişini, ve zaman akıp giderken her şeyin kendi doğallığı içerisinde sürüklenişi, başlaması, olması ve bitişini anlatıyor. Bu sebeple örneğin Ballard'ın "Güneş İmparatorluğu" kitabındaki gibi bir büyüme öyküsü değil burada okuduğumuz şey, aslında güneyin, güneyli değerlerin çözülüşü, yıkılışı; geleneğin tutunamayarak başka bir şeye dönüşmeye zorlanması veya bunu kendiliğinden tecrübe etmesi; ve atanın, babanın bir zamanlar her şey olduğu bir zamandan bunların bütün pırıltısını yitirdiği bir zamana doğru savrulunmasını anlatıyor kitap, ve bütün bunları 7 öykü içerisinde, 7 farklı ama birbirini takip eden zaman içerisinde, ve son öykü olan Mine Çiçeğinin Kokusu adlı bölümde insanın kitaba bakışını değiştirecek bir edebi tadı almamızı sağlayarak, çok etkileyici, çok güzel bir dille yapıyor. Bu son bölüm kesinlikle Faulkner'ın yazdığı en güzel şeylerden birisi olmalı. İşin güzeli ise, son bölümün önceki altı bölümden kesin bir şekilde ayrılmaması, ama sanki yazarın sırf bu son bölümü yazabilmek için altı öykü boyunca hazırlanması ve bölüm bölüm çıtayı yükseltmiş olduğunu hissettirmesi. Bu bölümde artık üniversitede okuyan Bayard'ın toprağın, kanın, intikamın, geleneğin ve güneyin kendisinden talep ettiği şeye verdiği cevabı okuyoruz.
Bayard, Faulkner'ın tekrar tekrar kullandığı karakterlerden biri. Yazarın Sartoris adında bir kitabı var orada Bayard'ın ailesini anlatıyor. Diğer kitaplardan hatırladığımız karakterler burada yine karşımıza çıkıyor; "Döşeğimde Ölürken" kitabındaki Burden ailesi de, "Ayı"daki, "Kurtar Halkımı Musa"daki McCaskinler de burada.
William Faulkner söz konusu olunca çevirinin sorun olmaması imkânsız gibi. Kitapyurdu sitesinde bazı yorumcular ciddi eleştirilerde bulunmuşlar çevirmen Necla Aytür ve Ünal Aytür'e. Kitabın siyah karakterlerinin dilinin Türkçeye çevrilememesi bir sorun, çünkü aynı şekilde konuşmuyor beyazlar ve siyahlar. Ancak bu dilin Türkçeye nasıl çevrilmesi gerektiği konusunda Faulkner çevirisi yapan herkes sıkıntı yaşıyor olmalı, belki de, bilmiyorum ama çevrilmeyen bir çok kitabın olmasının bir sebebi de budur. Aytürler bu kitapta siyahların dilini okurken yabancılık hissi yaratan bir tarzda çevirmiş. Kendi adıma sahte bir his yaratıyor, dilimize çevrilmesi mümkün değil. Yaşar Kemal ya da Fakir Baykurt çevirenler nasıl çeviriyor acaba, aynen bunun gibi bir durum var burada. Kitabın genelinde, özellikle de üslûbun şiirselleştiği, çok etkileyici yedinci bölümde ise çeviri çok iyi.
"Yenilmeyenler", mağlup olmuş bir ülkenin kendi değerleri için ısrarla, inatla dik durmaya çalışırken zamanın her şeyi ama her şeyi silip süpürmesini, ve her şeyin ölecek, ve her şeyin bir gün bitecek olmasını anlatıyor. Bu anlamda Çılgın Palmiyeler'deki seli hatırlatıyor bana: yanındaki hamile kadınla beraber o selde hayatta kalmaya çalışan uzun boylu mahkûmun yaşadıkları, her yer çamur, yıkıntı ve ceset doluyken, nehirin devasa bir güçle her şeyi yıkması ama sonra usul usul kendi eski hâline dönüp hiç bir şey olmamış gibi sakin sakin akmaya devam etmesi... her ne olursa olsun, ne yaşanırsa yaşansın zaman akmaya devam edecek, ve bizler uğruna öldüğümüz ve öldürdüğümüz bütün değerlerimiz, kibirlerimiz, aşklarımız ve ısrarlarımızla yok olup gideceğiz, diyor Faulkner, geriye zamanın akışından, tarihi çer çöpünden başka bir şey kalmayacak... Ve bunu ne kadar güzel anlatıyor.
"Yenilmeyenler"i edebiyat seven herkese öneriyorum.