Milli Meclis'in açılışı nasıl gerçekleştirildi?
TBMM'nin açılmasının 100. yıl dönümündeyiz. 100 senedir Milletin sesi olan Milli Meclis'in açılışı nasıl gerçekleştirildi? Meclisin İstanbul'dan Ankara'ya nakli nasıl gerçekleştirildi? Milli Meclis'in ilk vekilleri kimlerdi? İstanbul'daki Meclis-i Mebusan'dan Ankara' nakil neden gerçekleştirildi? Tüm bu soruların cevabı haberimizde...
15 Temmuz hain darbe girişimiyle Gazi Meclis olan TBMM'nin açılışının bugün 100. sene-i devriyesi. Bir asırdır milletin sesi olan bu meclisin nasıl kurulduğu ve ilk kararların neler olduğunu bu vesileyle herkes merak etmeye başladı. Daha güvenli olduğu gerekçesiyle İstanbul'dan Ankara'ya taşınması kararlaştırılan Milli Meclis'in hikayesi...
MİLLETİN SEÇTİĞİ İSİMLERDEN OLUŞUYORDU
Gazi Mustafa Kemal, o dönemde defaatle Meclis-i Mebusan'ın İstanbul'da değil, Anadolu'da toplanması gerektiğini ifade etmekteydi.
O günün önde gelen isimleri, İngilizlerin işgali altındaki İstanbul'da meclisin tehlikede olduğu düşüncesindeydi.
Fakat Payitaht olduğu için Heyet-i Temsiliye'nin yaptığı toplantılarda meclisin İstanbul'da toplanması kararlaştırıldı.
Meclisi Mebusan üyelerini belirlemek için Osmanlı'nın son hükümeti olan Ali Rıza Paşa hükûmeti döneminde seçimler yapıldı.
Milli ve yerli isimler, Anadolu'dan ve Rumeli'den Meclis-i Mebusan'a gönderildi.
Bu kadronun öncüleri, Anadolu'da süren kurtuluş hareketin yasallaştırılmasını istiyordu. Ve bu Milli ekip, kararın ivedilikle yola koyulması ve hızlandırılarak hayata geçirilmesi için yola çalışmaları başlatımıştı.
MECLİS-İ MEBUSAN'IN KAPATILMASI
Ancak 18 Mart 1920'de İngiliz işgal kuvvetleri Meclis-i Mebusan'daki Heyeti Temsiliye milletvekillerini tutukladı ve sürgüne gönderdi. Bu tutuklamalardan sonra 18 Mart 1920'de Meclis-i Mebusan kapandı.
Akabinde Gazi'nin de içinde bulunduğu, İngilizlerce sürgün edilmeyen isimler, Heyet-i Temsiliye'yi temsilen meclisi Ankara'da toplanmaya çağırdı.
DUALARLA KURBANLARLA AÇILDI
21 Nisan 1920'de heyetçe bir bildiri yayınlandı. Bildiride 23 Nisan 1920'de Ankara'da Meclis-i Mebusan'ın toplanacağı duyuruldu. 23 Nisan Cuma günü Hacı Bayram Camii'nde kılınan Cuma namazının akabinde dualar ve kurbanlar ile meclis açıldı.
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve Meclis-i Mebusan üyelerinden oluşan 324 milletvekili ile kurulan meclis, zorluklar nedeniyle 115 milletvekili ile açıldı.
MECLİS-İ MEBUSAN'DAN, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ'NE
Aynı gün gerçekleşen toplantıda meclis adının "Türkiye Büyük Millet Meclisi" olmasına karar verildi. 23 Nisan 1920 tarihinde, parlamento geleneklerine göre, en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey (d. 1845), Başkanlık kürsüsüne çıktı ve konuşma yaparak Meclis'in ilk toplantısını açtı.
Haber Vakti