Gebelik Dönemi ve Şikayetler
Gebelik dönemleri ve şikayetler
Gebelik ,kadının son menstrüel periyodunun ilk gününden itibaren 40 hafta sürer.Gebelik 3 dönemde incelenir ve ilk 12 haftaya 1. trimester, 13-27.haftalar 2. trimester,28-40. haftalar 3.trimester olarak adlandırılır.
1)İLK ÜÇ AYLIK DÖNEM
-Fiziksel değişiklikler:
Yorgunluk:
-sebebi nedir?
Gebeliğin başlangıcında kadınların çoğu normalden fazla yorgundur.gebeliğin ilk haftalarında vücudunuz bebeğe besinleri taşıyabilmek için daha fazla kan üretir ve kalp daha fazla çalışır,nabız dakikada 10-15 kat daha fazla atar.Bunlara ek olarakyeni duygu , düşünce ve endişeler de sıkıntı yaratacaktır.
Ne yapabilirim?
-Dinlenin:
ihtiyacınız olduğu kadar dinlenin.
Sigara ve alkol alışkanlıklarınızı bırakın.
Gün içinde şekerleme yapın
erkenden yatın ve yatmadan birkaç saat önce su içmeyikesrseniz ,gece sık tuvalete kalkmak zorunda kalmazsınız.
-Egzersiz yapın: Her gün 30 dk yürümek bile enerji dolu hissetmenizi sağlar.
-Doğru yemek yiyin: Gebeliğin başlangıcında ola yorgunluk yeterli protein ve demir alınmazsa şiddetlenebilir.
Bulantı ve Kusma
Gebeliğin erken dönemindeki bulantı ve kusma hormonal değişiklikler ,mide-barsak sistemindeki değişiklikler ve duygusal stresse bğlıdır.İlk gebelikte, genç kadınlarda ve ikiz gebeliklerde fazladır.4-8 hf iken başlar ve 14-16 hf iken azalır.B azı kadınlarda ise tüm gebelik boyunca devam eder.
Ne yapabilirim? -Yeme alışkanlıklarınızı değiştirin-
-Gün içinde daha sık ve küçük öğünler halinde yemek bulantıyı azaltır.Mideyi tamamen dolu veya boş tutmaktan kaçınmalıdır.
-Gündüz atıştırmaları, yataktan çıkmadan galeta ve kraker gibi kuru şeyler atıştırmak iyi gelecektir.
-Çok yavaş kalkın
-Hoş olmayan koku ve yiyeceklerde kaçının
-bazı antasitler ve B6 vitamini bulantınızı azaltabilir.
İdrara sık çıkma
ilk 3 ayda uterusun(rahim) büyümesi ve böbreklerin artmış fonsiyonu sık idrara çıkmya neden olabilir. Ayrıca öksürürken ve gülerken idrar kaçırabilirsiniz.Bunun nedeni büyüyen uterusun idrar torbasına yaptığı baskıdır ve 4. aydan sonra azalır.
Ne yapabilirim?
-ihtiyaç hissettiğiniz her an idrarınızı yapın
-idrar yaparken öne eğilmek idrar torbanızın tam olarak boşalmasına yardımcı olur.
Göğüs hassasiyeti
östrojen ve progesteron hormonlarının artmış üretimi gebe kadının göğüslerindeki değişikliklerin temel nedenidir.
Ne yapabilirim?
-göğüsleri iyi destekleyen sütyen ağrıyı azaltabilir.Ayrıca geceleyin göğüsleriniz sizi rahatsız ediyorsa uyurken de sütyen takınız.
Başağrısı ve Kendini iyi hissetmeme
Erken dönemdeki baş ağrılarının nedeni belli değildir .Ancak hormonal değişiklikler ve yorgunluk stres neden olabilir.
Kendini iyi hissetmeme gebelik sırasında görülen dolaşım değişiklikleri sonucu olabilir.Kendini iyi hissetmeme karın ağrısı ve vaginal kanama ile beraberse ciddi bir neden olan dış gebelikten şüphelenilebilir .Bu gibi durumlarda hemen doktorunuza danışınız.
Ne yapabilirim?
-Sinüs başağrıları yüzün ön tarafı ve gözlere sıck kompres uygulama ile azaltılabilir.İyi yemek yeme ,gevşeme egzersizleri veiyi dinlenme önemlidir.
-Ağrı kesici kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın.
Kilo Artışı
Gebelik sırasında toplam 11-14 kilo kazanmanıza rağmen , bunun yalnızca küçük bir oranını ilk 3 ayda alırsınız ve bu artış yalnızca 1 kilodur.
Bebekle ilgili önemli noktalar:
-ilk 3 ayın sonunda ort. 7 cm ve 28 gr. Olur
-kalp yaklaşık 26. günden itibaren atmaya başlar.
--üreme organları gelişmiştir ama cinsiyeti tam anlaşılmaz.
-ilk kemikleri oluşur.
-el ve ayak parmaları oluşmuştur.
-dolaşım ve solunum sstemleri çalşmaktadır.
-böbrekler idrar ve karaciğer safra yapmaktadır.
Sık görülen belirtiler:
*Nokta şeklinde kanama veya kanama: İlk 3 ayda görülen vaginal kanama sık görülen bir olay değildir.Kanamanın şiddeti,süresi ve devamlı olup olmadığı önemlidir.Kanama herhangi bir problemin varlığını gösterebilir ve bu nedenle kanama olduğunda doktorunuza başvurunuz.
*Kasık Ağrısı: Rahim genişlerken ,onu tutan elastik dokular bu gelişmeye ayak uydurabilmek için gerilrler ve sonucunda ağrı görülür. Ilık banyo ve gevşeme egzersizleri ile rahatlayabilirsiniz.
Ağrı şiddetli ve sürekli ise hemen doktorunuzu arayın.
*Grip ve Soğuk algınlığı: Gebelikte bağışıklık sistemindeki değişikliklerle soğuk algınlığı belirtileri uzun sürer.EN iyi tedavi bol sıvı ,dinlenme ve iyi beslenmedir.Ancak ateşiniz 38 derece olursa, yeşil -sarı mukuslu balgam çıkarıyorsanız belitiler yeme ve uyumanızı etkiliyorsa , iyileşme olmadan birkaç günü geçtiyse doktorrunuzu arayın.
2.ÜÇ AYLIK DÖNEM:
Fiziksel Belirtiler:
-Ağrılar ve Yanmalar
ikinci üç aylık dönemde uterus hızla büyüyecektir ve uterus büyürken karın içindeki organlar normal yerlerinden biraz uzaklaşacaktır. Bu nedenle organları yerinde tutan kas ve liflerde gerilme olacak ve bu da ağrı ve yanmalara neden olacaktır.
Sırt Ağrısı: Gebelik sırasında kalça bölgenizdeki kemiklerin arasındaki eklemler doğuma hazırlık olarak gevşerler ve uterusn ağırlığı artar ,ağırlık merkezi değişir.Bunun sonucunda vücut şekli ve yürüme biçimi değişir ve bu değişiklikleri kompanse etmek için yapılan değişiklikler sırt ağrılarına neden olur.
Ne yapabilirim?
-Doğru duruş egzersizleri yapın
-uzun süre ayakta kalacaksanız bir ayağınızı yerden fazla yüksekte olmayan iskemleye dayayın
-ağırlığı doğru kaldırın.Dizlerinizi kıvırın ve ağırlığı beliniz dik olacak şekilde kalçanızı yukarı kaldırarak alın.
-Ani yakalama hareketleri yapmayın.
-Yatarken dizleriniz ve kalçalarınız kıvrılı şekşlde ,birtarafa bakacak şekilde yatın.Dizlerinizin arasına ve karnınızın altına minder yerleştirin .
karın bölgesi kaslarını güçlendirecek egzersizler yapın.
Karın Ağrıları: Alt karın bölgeseindeki ağrılar uterusun genişlemesine bağlı olsa da bu ağrıyı doktorunuza söyleyin.Çünkü ağrının nedeni apandisit ,safra kesesi taşları vb. başka organlara ait durumlar olabilir.
Bacak Krampları:
Genellikle geceleri görülür ve bazen uykudan uyandıracak kadar şiddetli olabilir. Kalsiyum alımında yetersizlik ,yorgunluk veya uterusun sinirler üzerine yaptığı basınç neden olabilir.
-kalça kaslarını gerici egzersiz yapın
-uzun süre oturmaktan ve yürümekten kaçının.
-eğer kramp girerse dizinizi gererek ayağınızı hafifçe yukarı kaldırın.
-o bölgeye sıcak uygulamalar rahatlatıcı olabilir.
Mide Yanmaları:
Mide yanmasının nedeni,mide içeriğinin yemek borusuna doğru kaçmasından oluşur.gebelikte büyüyen uterus mideyi yukarı itmekte ve hormonlar sindirim sisteminin çalışmasını yavaşlatmaktadır.bu durum hazımsızlık ve şişkinliğe neden olur.
-sık ve küçük öğünler halinde yemek yiyin.
-ani öne eğilmelerden kaçının
-sırtüstü yatmaktan kaçının ve kendinizi minderle destekleyin.
-antasit kullanabilirsiniz ama doktorunuz vermeden kullanmayın.
-yağlı ,baharatlı ve kızartma türü yiyeceklerden uzak durun.Fazla miktarda çay kahve ve çikolatadan sakının.
Cilt Değişiklikleri
E n sık görüleni cilt karamasıdır.Artmış östrojen düzeyi bununla ilişkili olabilir.Göğüs uçları, kasık bölgesi ve göbekte belirgindir.Bazı gebelerde yüzde de oluşur.
-cilt kararması güneş ışığı ve uv ile artabilir.Fazla güneşe maruz kalmayın ve koruma faktörlü ürün kullanın.
Cilt kararması doğumdan sonra kaybolur.
Ayrıca gebelikte avuçiçi kızarıklığı vayaktabanı kaşıntısı nemlendiricilerle azaltılabilir.Benleri sayısı artabilir ve tırnaklar kırılgan ve yumuşak olabilir.
Kabızlık:nedeni sindirim sisteminin genel olarak yavaşlaması ve uterusun barsaklara olan baskısıdır.
-En önemli yapılacak şey diyeti liften zengin yiyeceklerle ve bol sıvı ile zenginleştirmektir.Mevve-sebze özellikle kuru kayısı ,erik ve bunların kompostolarını içebilirsiniz.
Günlük yürüyüşleri artırmak etkili olabilir.
Müshil tipi ilaçları doktorunuz sormadan almayın.
Anemi:Gebelik öncesinde günlük demir ihtiyacınız 15 mg iken gebelikte bu 30mg çıkar ve artmış denir ihtiyacını besinlerler sağlanıza imkan yoktur. Gebelik sırasında kan hacmi %45 artar ve demir miktarı karşılanmaz ise anemi gelişir.gebelerde anemi ,yorgunluk ,sters,nefes darlığı ,çarpıntı,solukluk,baş dönmesine yol açar.
Aneminin tek tedavisi demir almaktır.her gebe gebeliğin 2. döneminde ilave demir almalıdır.
Kilo Artışı:ilk 3 aydan sonra haftada 400-500 gr almanız normaldir.
Bebekle ilgili önemli notlar:
-26. haftada boyu ort. 23 cm ve kilosu 670 gr. 28. haftada 25 cm ve 900 gr.
-işitme en iyi 24. hf başlar.Bu dönemde dışarıdan gelen seslere cevap verir .
-16. hf başlayarak bebeğinizin duyuları gelişmeye başlar ve 29. hf da gözlerini açarak parlak ve sürekli yanan ışığın kaynağını bulmaya çalışır.
-Bebeğin hareketlerini yaklaşık 20. hf da hissedersiniz. En aktif olduğu zaman 27-32, haflalardır.
Sık görülen belirtiler:
*Vaginal Akıntılar:
Hormonlar nedeniyle bir çok gebede vaginal akıntılar artar ve beyaz renkte ,ince kıvamlıdır.Yeşil-sarı ,kokulu ,kaşıntılı akıntı enfeksiyon varlığını gösterir.
-vagina ve kasık bölgesini temiz ve kuru tutun ve vagina içini yıkamayın.
-sentetik giysilerden kaçının. Pamuklu çamaşır giyin.
-enfeksiyon oluşursa doktorunuza başvurun.
-
*Yiyecek dışı kil ,çamaşır kolası ,buz ve ya kabartma tozunz aşeriyorsanız doktorunuza bildirin .Çünkü demir eksikliği gelişebilir.
3)ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK DÖNEM
Fiziksel Değişiklikler
-Nefes nefese kalma:
gebeliğin son dönemlerinde sankiyeterince hava alamıyorsunuz gibi gelir . Bunun nedeni büyüyen uterusun akciğerlere yaptığı baskıdır ve akciğer kapasitesini düşürmek için yeterlidir.Ayrıca progesteron hormonu solunum merkezini etkileyerek daha derin nefes alıp vermenize neden olur.genişlemiş dolaşım ve solunum sistemleri sayesinde bebeğiniz yeterince oksijen almaktadır.
Ne yapabilirim?
-otururken ve kalkarken sırtınızın düz ve omuzlarınızın arkada olmasına dikkat edin.
-Aerobik türü egzersizler yararlıdır ancak aşırı egzersizden kaçınmalıdır.Gebeliğin son döneminde egzersiz için doktorunuza danışın.uyurken minder desteği ve bir tarafınıza uzanmak nefes alıp vermenizi kolaylaştıracaktır.
-Gebeliğin son bir kaç haftasında bebekaşağı doğru doğum kanalına indiğinden nefes alıp vermeniz rahatlar.
-Nefes nefese kalma sık görülür ancak ciddi durumlarda doktorunuza danışın.
Kalça Ağrısı:
Hormonların kalça eklemindeki gevşetici etkisine bağlıdır.Bu sayede bebek doğum kanalında rahat geçer ama kalça ağrısına neden olur. Gebeliğin son ddöneminde genellikle birtarafta ağrı görülür.
Sırt ve karın kaslarını güçlendiren egzersizler yararlı olur.Ilık banyo rahatlatıcıdır.
Siyatik:
kalça bölgesinde uterusun siyatik siniire yaptığı baskı sonucu oluşan ağrı,uyuşma ve his kaybıdır.gebelikte önemli değildir
Doğum yakın dönemde bebek pozisyon değiştirirse rahatlayabilir.Ters tarafa yatmak ve ılık banyo rahatlatabilir.
Uyku problemleri:
Doğum yaklaştıkça gece uyumanız iyice güçleşir.Bir nedeni artık karnın iyice büyüyereksize rahat bir pozisyon sağlayamamasıdır.
Gebeliğin son döneminde uyku için en iyi pozisyon bacak ve dizler bükülü olarak sağ tarafınıza yatmaktır.Bu durum büyük damarlardaki basıncı alır ve sırtın alt kısmındaki basıncı da azaltır.Destek için minderler kullanılabilir.
Varis:
Gebelikte büyüyen bebeği desteklemek için olan dolşım değişiklikleribu etkiye neden olur.Kalbe kanı taşıyan damarlar üzerine olan uterus basıncı damarların kanı tam olarak yukarı doğru gönderememesine neden olur ve varisler görülebilir.
-Uzun süre ayakta kalmayın
-Ayak ayak üstüne atıp oturmayın
Mümkün oldukça ayaklarınızı havaya kaldırın .Otururken sandalyeye uzatın.Yatarken ayaklarınızın altına minder koyun.
Düzenli egzersiz yapın ve varis çorabı giyin.
Varisler doğum sonrası genellikle iyileşirler.
Hemoroid (basur):
Hemoroid anal bölgede damarların genişlemesi sonucu kanın o bölgede göllenmesidir. En önemli belirtiler kanama kaşıntı ve ağrıdır.
-Meyve ve sebze gibi lifli gıdalar ve bol sıvı alarak kabızlıktan korunun.
Belirtileri rahatlatmak için anal bölgeyi iyi temizleyin ve yumuşak tuvalet kağıdı kullanın.
Ilık otorma banyoları ve buz paketli kompresler uygulayın.
Özellikle sert sandalyeler üzerinde uzun süre oturmayın.
İdrar kaçırma:
Uterusun idrar torbasına yaptığıbasınç idrar kaçırmanıza neden olabilir.Doğum sonrası genelde kaybolur.
İdrar torbanızı sıkıştığınız an boaşaltın .Bu yararlı olacaktır.
Kilo Artışı:
Gebeliğin sonunda yaklaşık 11-14 kg alırsınız . 3. dönemde yaklaşık 5 kg alınır.
Bebekle İlgili Önemli Notlar:
28.haftada yaklaşık 35-40 cm ve 1500 gr , 40. haftada 46-50cm ve 3000-3500 gr olur.8. Ayda bebek doğum pozisyonunu alır .
Bebeğin uterus içindeki hareketleri daha sık ve şiddetli olacaktır.Hareketlerde azalma bir problemin işareti olabilir.Bu durumda hemen doktorunuza başvurun.
Gebeliğin son döneminde ne zaman ne yediğiniz ,pozisyonunuz ve dışarıdan gelen sesler bebeğin aktivitesini etkiler.
Bir çok aktif ve çalışan kadın bebeğin hareketlerini her zaman anlayamaz.Bebeğin hareketlerini kendiniz ,sol tarafınıza 30-60 dk yatarak izlerseniz, ne kadar sıklıkta hareket ettiğini değerlendirebilirsiniz.


Yazan


Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Gebelik Dönemi ve Şikayetler" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Dr.Nuray ATACAN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Dr.Nuray ATACAN'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.