|Resmi Gazete: 01.12.1997 Pazartesi Sayı : 23187 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt:37 Sahife:|


Karar
Sayısı: 97/10259


Süleyman DEMİREL
CUMHURBAŞKANI
Türkiye Cumhuriyeti ile İspanya Krallığı Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti ve İspanya Krallığı, bundan sonra Taraflar olarak anılacaktır,
Her iki devlette yatırımlar için elverişli koşullar yaratmak ve kaynakların üretken kullanımını teşvik edici bir görüşle, her iki devletteki teşebbüsler arasında işbirliğini kuvvetlendirmek arzusuyla,
Yatırımlara, karşılıklılık prensibi ile, adil ve eşit muamelenin bu amaca hizmet edeceğini kabul ederek, Aşağıdaki şekilde anlaşmaya varmışlardır:
MADDE I
1. "Yatırımcı" terimi:
(a) her bir Tarafın yürürlükteki hukukuna göre mukim statüsünü almış olan gerçek kişileri,
(b) her bir Tarafın yürürlükteki hukukuna göre kurulan veya tüzel kişilik kazanan ve merkezleri o Tarafın ülkesinde bulunan şirketleri, firmaları veya iş ortaklıklarını ifade eder.
2. (a) "Yatırım" terimi, her türlü varlığı ve sınırlayıcı olmamakla birlikte özellikle aşağıdakileri ifade eder:
(i) hisse senetleri veya şirketlere katılımın diğer şekilleri,
(ii) yeniden yatırımda kullanılan hasılatlar, özellikle yukarıdaki paragrafta bahsolunan şirketlere katılımla ilişkili kredilerden kaynaklanan alacaklar olmak üzere, para alacakları veya yatırımla ilgili mali değeri olan diğer haklar,
(iii) taşınır ve taşınmaz mallar ile ipotek, tedbir, rehin gibi, mamelekin bulunduğu Tarafın kanun ve nizamları ile uyumlu olarak tanımlanmış diğer benzer haklar,
(iv) sınai ve fikri haklar, patent, sınai tasarım, marka, peştemaliye, know how ve diğer benzer haklar,
(v) doğal kaynaklarla ilgili olanlar dahil olmak üzere, kanunla veya bir sözleşme ile belirlenmiş iş imtiyazları.
(b) "Yatırım" terimi, yatırımların yapıldığı Tarafın ülkesinde, o Tarafın kanun ve nizamlarına uygun olarak yapılmış olan bütün doğrudan yatırımları ifade etmektedir. Yatırımlar terimi, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra bir Tarafın ülkesinde gerçekleşmiş olan bütün yatırımları kapsar.
3. "Hasılatlar" terimi, bir yatırımdan elde edilen ve özellikle ancak sınırlayıcı olmamak kaydıyla kar, faiz ve temettüleri içerir.
4. "Ülke" terimi, her bir Tarafın toprakları ve ülke karasuları aynı zamanda münhasır ekonomik bölge ve Tarafların karasuları sınırlarının ötesine uzanan, uluslararası hukuka uygun olarak doğal kaynakların aranması, işletilmesi ve saklanması amacıyla üzerinde yargılama ve egemenlik haklarına sahip olduğu veya olması gereken kıta sahanlığını ifade eder.
MADDE II
MADDE III
2) Kendi kanun ve nizamlarına bağlı olarak:
(b) Ayrıca, her bir Taraf, gerektiği zaman bizzat yatırımcılar, onların müşavirleri veya diğer Tarafın yatırımcıları tarafından istihdam edilen üst düzey idari personel ile ilgili faaliyetlerin gerektirdiği izinleri vermek için çaba sarfedeceklerdir.
MADDE IV
2. Bu muamele, her bir Tarafın, en ziyade müsaadeye mazhar millet muamelesinden faydalanan üçüncü bir ülke yatırımcıları tarafından kendi ülkesinde yapılmış olan yatırımlara uyguladığı muameleden daha az elverişli olmayacaktır.
3. Ancak, bu muamele bir Tarafın üçüncü bir ülke yatırımcılarına,
(a) bir serbest ticaret bölgesi,
4. İşbu Madde ile uygun olarak yapılan muamele, Taraflardan her birince üçüncü ülkelerin yatırımcılarına bir çifte vergilendirmeyi önleme veya herhangi bir vergilendirme anlaşmasından dolayı verilen vergi indirimi ya da diğer benzer imtiyazları kapsayacak şekilde genişletilmeyecektir.
5. İşbu Maddenin (2)'nci paragrafındaki hükümler dışında, her bir Taraf, kendi kanun ve nizamları çerçevesinde diğer Tarafın yatırımcılarının yatırımlarına, kendi yatırımcılarına uygulanandan daha az elverişli muamele uygulamayacaktır.
MADDE V
2. Tazminat, kamulaştırılan yatırımın, kamulaştırma işlemi yapıldığı veya duyulduğu andaki adil piyasa değerine eşit olacaktır. Tazminat makul olmayan gecikme olmaksızın ödenecek ve serbestçe transfer edilebilir olacaktır.
3. Her bir Tarafın, yatırımları, diğer Tarafın ülkesinde savaş, ayaklanma, iç karışıklık veya diğer benzer olaylar nedeniyle zarara uğrayan yatırımcıları, diğer Tarafça kendi yatırımcılarına veya üçüncü ülke yatırımcılarına bu tür zararlarla ilgili olarak benimseyeceği tedbirlerden hangisi en elverişli ise o muameleden daha az elverişli olmayan muameleyi uygulayacaktır.
MADDE VI
(a) hasılatlar,
2. Transferler, yatırımın yapıldığı konvertibl para birimi, ya da yatırımcı kabul ettiği taktirde herhangi bir konvertibl para birimi ve transferin yapıldığı tarihte geçerli olan kur üzerinden yapılacaktır. Yatırımcının işbu Maddede belirtilen transferleri yapabilmesi için gerekli dövizi satın alabilmesi bakımından; yatırımın yapıldığı Taraf, diğer Tarafın yatırımcısına veya onun katıldığı şirkete, resmi döviz piyasasına ulaşması bakımından, ayrımcı olmayacak şekilde ve kendi kanun ve nizamlarına göre kolaylık sağlayacaktır.
3. Transferler, yatırımı alan Tarafın kanun ve nizamlarında belirtildiği şekliyle yatırımcının vergi yükümlülüğünü yerine getirmesinden sonra yapılacaktır.
4. Bu kapsamda, Taraflar, transferin alışılagelmiş uluslararası bankacılık uygulamalarına göre gecikmesiz olarak yapılması halinde gerçekleşmiş olacağı anlayışını paylaşmaktadırlar.
Madde VII
Sigortalayan, yatırımcının kullanmaya yetkili olduğu haklar dışında hiç bir hakkı kullanmaya yetkili olmayacaktır.
Sigortalayanın bir kamu kuruluşu olması halinde halefiyet prensibi, münhasıran yatırımcının mali hakları bakımından uygulanacak, fakat mülkiyet hakları bakımından uygulanmayacaktır. Bu halefiyet, ilk Tarafın, baştaki yatırımcının bir kreditör olabileceği tüm ödemelerden doğrudan faydalanan Taraf olmasını mümkün kılacaktır.
Herhangi bir kuruluş aşağıdaki şartların en azından birini taşıması halinde kamu kuruluşu olarak kabul edilecektir:
a) Kamu sektörüne aittir.
MADDE VIII
MADDE IX
2. Eğer bu uyuşmazlıklar, birinci paragrafta belirtilen yazılı bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde bu yolla çözümlenemezse uyuşmazlık, yatırımcının seçebileceği aşağıdaki mercilere sunulabilecektir:
(a) Paris Uluslararası Ticaret Odası'nın hakem mahkemesi,
(b) Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu'nun Tahkim Kurallarına göre bu maksatla kurulacak bir hakem mahkemesi (UNCITRAL),
(c) her iki Tarafın da bu sözleşmeyi imzalamış olmaları halinde, "Devletler ve Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkında Sözleşme" ile kurulmuş Uluslar arası Yatırım Uyuşmazlıkları Çözüm Merkezi (ICSID). şu şartla ki, eğer ilgili yatırımcı uyuşmazlığı, uyuşmazlığa taraf olan Tarafın adli mahkemelerine götürmüşse; ya nihai kararın bir yıl içinde alınmamış olması ya da yatırımcının davasından vazgeçmiş olması gerekir.
3. Tahkim, aşağıdakilere dayandırılacaktır:
(a) işbu Anlaşmanın hükümleri,
(b) kanunlar ihtilafı ile ilgili hükümler de dahil olmak üzere, ülkesinde yatırımın yapılmış olduğu ülkenin milli kanun ve nizamları,
(c) uluslararası hukukun kuralları ve evrensel olarak kabul edilen prensipleri.
4. Tahkim kararları, uyuşmazlık halindeki taraflar için nihai ve bağlayıcı olacaktır. Her bir Taraf, kararın kendi milli hukukuna göre uygulanacağını taahhüt eder.
MADDE X
2. Başvurunun alınmasından itibaren iki ay içinde her bir Taraf birer hakem tayin edeceklerdir. Bu iki hakem, üçüncü bir ülke vatandaşı olan üçüncü bir hakemi Başkan olarak seçeceklerdir. Taraflardan herhangi biri, belirlenen süre içinde temsilcisini atayamazsa, diğer Taraf atamanın yapılmasını Uluslararası Adalet Divanı Başkanından isteyebilir.
3. Heyet üyeleri seçilmelerinden itibaren iki ay içinde heyet başkanının seçiminde anlaşamazlarsa, Heyet Başkanı herhangi bir Tarafın isteği üzerine Uluslararası Adalet Divanı Başkanı tarafından seçilecektir.
4. Uluslararası Adalet Divanı Başkanı, işbu Maddenin (2) ve (3) 'üncü paragraflarında belirtilen durumlarda görevini yerine getirmekten alıkonulursa veya bu şahıs Taraflardan birinin vatandaşı ise atama Başkan Yardımcısı tarafından yapılacaktır, şayet Başkan Yardımcısı da görevini yerine getirmekten alıkonulursa veya Taraflardan birinin vatandaşı ise atama Taraflardan birinin vatandaşı olmayan en kıdemli Divan Hakimi tarafınca yapılacaktır.
5. Tahkim Kurulu, Başkanın seçildiği tarihten sonraki üç ay içinde, bu Anlaşmanın diğer maddeleriyle tutarlı olacak şekilde usul kurallarını saptayacaktır. Şayet bu konuda uzlaşma sağlanamazsa, Tahkim Kurulu Uluslararası Adalet Divanı Başkanını, uluslararası tahkim prosedürüne uygun olarak usul kurallarını saptamaya davet edebilir.
6. Aksi kararlaştırılmadıkça, üçüncü hakemin seçildiği tarihten itibaren sekiz ay içinde, bütün beyanlar yapılacak ve bütün duruşmalar tamamlanacaktır ve Tahkim Kurulu karara, hangisi daha sonra ise; son beyanların yapıldığı, ya da duruşmaların bittiği tarihten sonraki iki ay içinde varacaktır.
7. Başkan, diğer hakemler tarafından yapılan harcamalar ve yargılama ile ilgili diğer masraflar Taraflarca eşit olarak ödenecektir. Ancak Tahkim Kurulu masrafların büyük bir bölümünün tek bir Tarafça karşılanmasını re'sen karara bağlamaya yetkilidir.
8. Şayet bir uyuşmazlık, bu Anlaşmanın IX'uncu Maddesi uyarınca bir uluslararası Tahkim Kuruluna götürülmüş ve nihai karar alınamamış ise, aynı uyuşmazlık bu Madde hükümlerine göre başka bir uluslararası tahkim kuruluna götürülemeyecektir. Ancak bu husus, Taraflar arasındaki doğrudan ve anlamlı müzakere yollarını engellemeyecektir.
MADDE XI
2. Taraflardan her biri, yazılı olarak diğer Tarafa bir yıl öncesinden feshi ihbarda bulunarak, Anlaşmayı ilk on yıllık dönemin sonunda veya bundan sonra her an sona erdirebilir.
3. İşbu Anlaşma Taraflar arasında yazılı bir anlaşma ile değiştirilebilir. Herhangi bir değişiklik, Taraflardan her birinin diğer Tarafa böyle bir değişikliğin yürürlüğe girmesi için gerekli tüm dahili formaliteleri tamamladığını bildirmesi üzerine yürürlüğe girecektir.
4. İşbu Anlaşmanın sona erme tarihinden önce yapılan ya da gerçekleşen ve bu Anlaşmanın uygulanacağı yatırımlarla ilgili olarak, bu Anlaşmanın diğer bütün Maddelerinin hükümleri, söz konusu sona erme tarihinden itibaren ilave bir on yıl daha yürürlükte kalacaktır. Bu Anlaşmayı Tarafların tam yetkili temsilcileri, huzurlarında imzalamışlardır. Ankara...'da .15..2.1995.. tarihinde Türkçe, İspanyolca ve İngilizce dillerinde, hepsi de aynı derecede geçerli olarak akdedilmiştir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ADINA İSPANYA KRALLIĞI ADINA