Kan testleri, tıbbi testlerin en yaygın türlerinden biridir. Genel sağlığınızı değerlendirmek, enfeksiyonunuz olup olmadığını kontrol etmek, belirli organların ne kadar iyi çalıştığını görmek ve belirli genetik koşulları taramak gibi birçok kullanımları vardır.
Bu işlem doktorunuzun muayenehanesindeki bir hemşire tarafından veya bir laboratuvarda bir flebotomist tarafından yapılır. Bir flebotomist, bir laboratuvarda test için insanlardan kan ve numune toplamak üzere eğitilmiş bir tıbbi laboratuvar teknisyenidir.
Kan testi nasıl yapılır?
İlk olarak, alttaki damarları genişletmek için üst kolunuzun etrafına bir bant konur. Bu damardan kan almayı kolaylaştırır. Bandın uygulandığı kısa süre için kolunuzda bir gerginlik olabilir.
Daha sonra enjeksiyon bölgesi alkollü bir bezle temizlenir.
İğne batırılırken kısa süreli bir batma hissedebilirsiniz. Kan alınması için iğneye bir tüp takılacaktır. Kaç tane kan testi yaptırdığınıza bağlı olarak, iğne ve tüp yerindeyken birden fazla flakon kan alması gerekebilir.
Kan testi yaptırmaktan korkanlar
Bazı insanlar kan alınması konusunda gergin hissederler. Ancak, numuneyi alan kişi bu prosedür konusunda eğitilmiştir ve neredeyse her zaman basittir.
Gergin hissediyorsanız, kanınız alınırken izlememek daha iyi olabilir. Kan testi öncesinde, sırasında veya sonrasında baygınlık veya sersemlik hissederseniz, hemşireye veya kan alma uzmanına söyleyin.
Geçmişte bu tür bir reaksiyonunuz olduysa veya başka endişeleriniz varsa, kan örneğini alan kişiye, bunu size sormadıysa, başlamadan önce söyleyin.
Kan testi örneği alındıktan sonra ne olur?
Kan örneği alındıktan sonra bölgeye pamuklu yara bandı konur. Bu bölgeye en az 3 dakika boyunca baskı uygulamanız söylenebilir. Bu kanamayı durduracaktır. Ayrıca bir morluk gelişme ihtimalini de azaltır. Yaklaşık yarım saat sonra yara bandı çıkarılabilir.
Kan testinizden sonra, herhangi bir ağır kaldırma veya çok çaba gerektiren herhangi bir şey için testin yapıldığı kolu kullanmadan önce birkaç saat bekleyin.
Kan testine herhangi bir reaksiyonu gelişir mi ?
Bazı insanlarda enjeksiyon bölgesinde bir morluk oluşabilir. Herhangi bir küçük morluk birkaç gün sonra kaybolur.
Daha seyrek olarak, enjeksiyon bölgesinde kanama olabilir veya bir şişlik (hematom adı verilir) gelişebilir. Bu olursa, alanı temiz bir pamuklu gazlı bez ile örtün ve bölgeye 10-15 dakika boyunca sert bir baskı uygulayın. Soğuk bir paket (örneğin, plastik bir torbada veya bir beze sarılmış buz küpleri) şişmeyi de azaltabilir.
Enjeksiyon bölgesi hassas olabilir ve hematomdan daha geniş bir morluk gelişebilir. Morluğun geçmesi 10 gün kadar sürebilir, ancak bunun uzun vadeli yan etkileri yoktur.
Kan Testi Neden Önemlidir?
Rutin kan örneklemesi, sağlık sorunlarını erken tespit etmek ve doktorunuzun uygun tedavi müdahalelerini yapmasına yardımcı olmak için kritik öneme sahiptir.
Bu nedenle doktorlar, yıllık sağlık kontrollerinin bir parçası olarak yılda en az bir kez kan testi yaptırmanızı önerir. Kan örneklerinin laboratuvar analizi, hiçbir semptomunuz olmasa bile zaman içinde vücuttaki değişiklikler ve bunların sağlığınız üzerindeki etkileri hakkında bilgi sağlar.
Hastalıkları erken tespit etmenin yanı sıra, kan testleri aşağıdakilere yardımcı olur:
Tanı koymak ve/veya bir hastalığın (yani kanser) evrelerini belirlemek
Meme kanseri gibi kalıtsal durumlar da dahil olmak üzere gelecekte bir hastalık geliştirme riskini belirlemek
Organ fonksiyonlarını izlemek
İlacın etkinliğini izlemek – kan testleri, kan akışındaki ilaç konsantrasyon seviyelerini gösterir ve bu da doktorların dozu ayarlamasına yardımcı olur; kan testleri, bir hastalığın reçete edilen ilaca nasıl yanıt verdiğini belirleyebilir.
Bir hastalığın zaman içindeki ilerlemesini izlemek
Hastalığı önlemek – kandaki belirli biyobelirteçlerin yüksek/düşük seviyeleri, bir bireyin diyabet gibi bir hastalığı önlemek için tıbbi müdahaleye veya yaşam tarzı değişikliklerine ihtiyacı olup olmadığını gösterebilir.
Kan tahlili ve kan testleri
Kan testi, kanınızda bulunabilecek bileşenlerin laboratuvarda analizidir. Diyabet veya yüksek kolesterol gibi bir durumu ne kadar iyi yönettiğinizi takip etmek için kan testleriniz olabilir. Bunları ayrıca rutin kontroller için veya hasta olduğunuzda da yaptırabilirsiniz.
Kan testleri çok sıklıkla yapılır. Hekiminiz tarafından aşağıdaki amaçlarla istenir;
Böbrekleriniz, karaciğeriniz, kalbiniz veya tiroidiniz gibi organların ne kadar iyi çalıştığını öğremek, kanser, diyabet, koroner kalp hastalığı ve HIV/AIDS gibi hastalıkların teşhisine yardımcı olmak, kullandığınız ilacın ne kadar etkili olduğunu değerlendirmek, kanama veya pıhtılaşma bozukluklarını teşhis etmek, bağışıklık sisteminizin enfeksiyonlarla mücadelede sorun yaşayıp yaşamadığını öğrenmek, demir eksikliği anemisi, pernisiyöz anemi, aplastik anemi veya hemolitik anemi gibi anemi teşhisi, kronik sağlık koşullarını ve hastalıklarını izlemek, sağlık sorunlarını erken evrelerinde tesbit etmek.
Doktorunuzun seçebileceği bir dizi kan testi vardır. Aşağıda bunlardan bazılarının bir listesi bulunmaktadır. Aksi belirtilmedikçe, tüm bu testler bir iğne kullanılarak kan örneği alınmasını gerektirir. Bazı kan testleri, testten yaklaşık sekiz saat önce su dışında bir şey yememenizi veya içmemenizi gerektirir. Egzersiz bazı test sonuçlarını etkileyebileceğinden, yanlış yüksek sonuçlar çıkmaması için egzersizi testten birkaç gün önce sınırlamanız gerekebilir. Bazı ilaçlar da bu testlerin sonuçlarını etkileyebilir, bu nedenle aspirin veya diğer reçetesiz ilaçlar da dahil olmak üzere herhangi bir tür ilaç alıp almadığınızı doktorunuza danışın.
Kan Testi türleri
Kan testleri, sağlık uzmanınıza birçok bilgi verebilir. Kanınızdaki belirli elementlerin normal aralıkta olup olmadığını görebilir. Ancak çoğu durumda, kan testleri, hekiminiz bir sağlık durumunun teşhisi için ihtiyaç duyduğu bilgilerin yalnızca bir parçasıdır. Başka tür testlere de ihtiyacınız olabilir.
Tam Kan Sayımı Nedir?
Tam kan sayımı (FBC), bazen tam kan sayımı (CBC) veya tam kan muayenesi (FBE) olarak da adlandırılan çok yaygın bir kan testidir. Genel sağlık için bir testtir, ancak bir dizi koşul hakkında da bilgi sağlayabilir.
Tam Kan Sayımında Neye bakılıyor?
Tam kan sayımı testi, aşağıdakiler dahil, kanınızdaki farklı hücrelerin sayısına, türlerine ve boyutlarına bakar:
vücutta oksijen taşıyan kırmızı kan hücreleri enfeksiyonla savaşan beyaz kan hücreleri
kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan trombositler
Aynı zamanda vücutta oksijen taşıyan ve kırmızı kan hücrelerinde bulunan protein olan hemoglobini de ölçer.
Tam kan sayımı testi neden yapılır?
Tam kan sayımı, çeşitli durumları taramak, teşhise yardımcı olmak ve izlemek için kullanılan çok yaygın bir testtir. Rutin tıbbi testlerin bir parçası olarak veya aşağıdakiler gibi belirli sorunları incelemek için kullanılabilir:
Enfeksiyon, anemi, yorgunluk veya zayıflık, kanama veya pıhtılaşma sorunları, toksik maddelere maruz kalma, tedaviye yanıtı izleme
Tam kan sayımını etkileyebilecek birçok tıbbi durum vardır. Kan hücreleri bazı ilaçlar ve bazı vitamin veya mineral eksikliklerinden de etkilenebilir.
Kanser tedavisi görüyorsanız, normal aralığın dışında tam kan sayımı sonuçları tedavi planınızı değiştirmeniz gerektiğini gösterebilir.
Bazı durumlarda, sonuçlarınız normal aralıkların önemli ölçüde üstünde veya altındaysa, doktorunuz sizi kan hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir doktora (hematolog) sevk edebilir.
Kan sayımı testi sonuçları neyi gösterebilir?
Aşağıdaki alanlarda tam kan sayımında normal aralıkların üstünde veya altında sonuçlar bir soruna işaret edebilir.
Kırmızı kan hücresi sayımı, hemoglobin ve hematokrit. Kırmızı kan hücresi sayımınızın sonuçları, hemoglobin ve hematokrit birbiriyle ilişkilidir, çünkü her biri kırmızı kan hücrelerinizin özelliklerini ölçer.
Bu üç alandaki önlemler normalden düşükse kansızlık var demektir. Anemi yorgunluk ve halsizliğe neden olur. Aneminin belirli vitamin veya demir düzeylerinin düşük olması, kan kaybı veya altta yatan bir durum dahil olmak üzere birçok nedeni vardır.
Normalden (eritrositoz) yüksek bir kırmızı kan hücresi sayımı veya yüksek hemoglobin veya hematokrit seviyeleri, polisitemi vera veya kalp hastalığı gibi altta yatan bir tıbbi duruma işaret edebilir.
Beyaz kan hücresi sayımı. Düşük beyaz kan hücresi sayımı (lökopeni), beyaz kan hücrelerini yok eden bir otoimmün bozukluk, kemik iliği sorunları veya kanser gibi tıbbi bir durumdan kaynaklanabilir. Bazı ilaçlar da beyaz kan hücresi sayımlarının düşmesine neden olabilir.
Beyaz kan hücresi sayınız normalden yüksekse, enfeksiyon veya iltihaplanma olabilir. Veya bağışıklık sistemi bozukluğunuz veya kemik iliği hastalığınız olduğunu gösterebilir. Yüksek beyaz kan hücresi sayısı da ilaca bir tepki olabilir.
Trombosit sayımı. Normalden düşük (trombositopeni) veya normalden yüksek (trombositoz) trombosit sayısı genellikle altta yatan bir tıbbi durumun belirtisidir veya ilacın bir yan etkisi olabilir. Trombosit sayınız normal aralığın dışındaysa, nedeni teşhis etmek için muhtemelen ek testlere ihtiyacınız olacaktır.
Enzim belirteçleri nelerdir?
Bir enzim belirteci, kanınızdaki doku hasarını veya hastalığı gösterebilen enzimleri, proteinleri ölçmek için yapılan bir kan testidir. Kalp krizinden sonra yükselen kalp enzimleri, ciddi kalp hasarının bir işaretidir. Yüksek düzeyde CPK izoenzimleri bir kas hastalığını gösterebilirken, yüksek karaciğer enzimleri karaciğer hasarını gösterir.
Enzim marker testlerinin türleri nelerdir?
Hekiminiz hastalıkları ve hastalığın ilerlemesini kontrol etmek için farklı enzim belirteç testleri kullanır. Enzim işaretleyici testleri şunları içerir:
Kardiyak enzim testi
CK-MB, CK-MM ve CK MM dahil olmak üzere kreatinin fosfokinaz (CPK) izoenzimleri veya kreatin kinaz testi.
Karaciğer enzim testi (ALT, AST, Alkalin fosfataz, GGT, 5′-NT).
Karaciğer enzim testi nedir?
Karaciğerinizin hastalıklardan veya yaralanmalardan zarar görmesi, kan dolaşımınıza farklı enzimler salmasına neden olur.
En yaygın iki enzim alanin aminotransferaz (ALT) ve aspartat aminotransferazdır (AST). Karaciğeriniz öncelikle ALT yapar. Karaciğeriniz, kalbiniz, böbrekleriniz, beyniniz ve kaslarınız AST’yi yapar.
Bir karaciğer enzim testi , aşağıdakileri gösterebilecek yüksek karaciğer enzimlerini kontrol eder:
Bloke safra kanalı, çölyak hastalığı,karaciğer sirozu,yağlı karaciğer hastalığı veya alkolik karaciğer hastalığı, hemokromatoz
Hepatit A , hepatit B ve hepatit C,karaciğer kanseri ,mononükleoz ,Wilson hastalığı
Gama-glutamil transpeptidaz (GGT) Kan testi
Bu enzimin seviyeleri hepatobiliyer disfonksiyonda, özellikle kolestazda artar ve alkalin fosfataz ve 5′-nükleotidaz seviyeleri ile gevşek bir şekilde ilişkilidir . Kemik lezyonları nedeniyle, çocuklukta veya hamilelik sırasında seviyeler artmaz. Bununla birlikte, alkol ve bazı ilaçlar (örneğin, bazı antikonvülsanlar, varfarin ), hepatik mikrozomal (sitokrom P-450) enzimlerini indükleyebilir, GGT’yi belirgin şekilde yükseltebilir ve dolayısıyla özgüllüğünü bir şekilde sınırlayabilir.
CPK izoenzim kan testi nedir?
Bir CPK izoenzim testi, doku hasarını gösteren yüksek CPK seviyelerini arar. Kaslarınız (kalp kası dahil), beyniniz ve akciğerleriniz , bir hastalık veya yaralanmadan doku hasarı olduğunda CPK izoenzimlerini serbest bırakır. İzoenzimler, belirli organ veya dokulara özgü enzim formlarıdır. Kalbe özgü CK formu CK-MB olarak bilinir. İskelet kasına özgü CK formu, CK-MM olarak bilinir. CK tek başına kullanıldığında, tüm kaynaklardan alınan toplam CK miktarını ifade eder.
Belirtilerinize, tanı veya hastalık risk faktörlerine bağlı olarak, sağlık uzmanınız aşağıdaki gibi durumları kontrol etmek için bir CPK izoenzim testi isteyebilir:
Kalp krizi,felç ,beyin kanseri (beyin tümörü), kas distrofisi,dermatomiyozit ,inklüzyon vücut miyoziti,polimiyozit, malign hipertermi.
Kardiyak enzim testi nedir?
Bir kalp enzim testi, kalp krizi veya başka bir kalp problemini takiben kalp kası hasarı belirtilerini kontrol eder . Ayrıca koroner arter baypas greftleme (CABG) veya anjiyoplasti gibi ameliyatlardan sonra kalp fonksiyonunu da değerlendirebilir.
Kalbin yaralanması veya hasar görmesi, troponin (cTn) ve kreatinin fosfokinaz (CPK) adı verilen proteini serbest bırakmasına neden olur.
CPK seviyeleri bir kalp krizi veya yaralanmasından sonra hızla yükselir ve bir zamanlar kalp krizini teşhis etmek için kullanılırdı. Şimdi, olası bir kalp krizi için tıbbi bakım alıyorsanız, hekiminiz tanıyı doğrulamak için muhtemelen troponin testleri kullanacaktır. Yüksek CPK seviyeleri aynı zamanda koroner arter hastalığını da gösterebilir . Bu durum arterleri tıkayarak kalp krizi riskinizi artırır.
Troponin enzimlerine sahip tek organ kalptir. Kalp krizinden sonra troponin seviyelerinin yükselmesi 12 saat kadar sürebilir. Kalp krizinden sonra enzim seviyeleri değiştiğinden, CPK ve troponin seviyelerini ölçmek için birkaç saat arayla birkaç kardiyak enzim testi yaptırabilirsiniz.
Antinükleer Antikor Kan Testi (ANA olarak da bilinir)
Bir otoimmün hastalığınız olup olmadığını belirlemek için yapılan bir tarama kan testidir. Antikorlar bağışıklık sisteminin önemli bir parçasıdır. Hastalığa neden olabilecek enfeksiyonlar, virüsler ve diğer yabancı maddelerle savaşırlar. Bu koruyucu sistem vücudun kendi dokularıyla savaşmaya yöneldiğinde otoimmün bir hastalık ortaya çıkar ve ANA testi pozitif çıkar. Ancak pozitif bir ANA, spesifik hastalığı tanımlamayacaktır. Ayrıca, negatif bir test miyoziti dışlamaz.
Kreatin Kinaz Kan Testi (CK veya Kreatin Fosfokinaz [CPK] olarak da bilinir)
Miyopatiler için önemli bir tanısal kan testidir. CK, özellikle iskelet kası, kalp dokusu ve beyinde aktif olan enzim adı verilen bir protein türüdür. Kas dokusu hasar gördüğünde, hücreler içeriklerini kan dolaşımına salarak kanda yüksek CK seviyelerine neden olur.
Kandaki CK seviyeleri cinsiyet, ırk, yaş, aktivite, sağlık durumu, test yöntemi ve daha fazlasını içeren bir dizi faktöre göre değişebilir. Daha yüksek serum CK seviyeleri, kronik hastalıktan veya akut kas yaralanmasından kaynaklanan kas hasarını gösterebilir. Miyozitte, CK seviyelerinin normalin üst sınırını çok aşması nadir değildir. CK testi kas hasarını gösteriyorsa, kas hasarının tam olarak nerede meydana geldiğini bulmak için daha fazla teste ihtiyaç duyulacaktır.
CK seviyeleri genellikle tedaviden sonra hastalığın ilerlemesini değerlendirmek için kullanılır. Ancak bu, hastalık aktivitesinin güvenilir bir ölçüsü değildir ve normal enzim seviyeleri kas iltihabı olasılığını tamamen dışlamaz. Miyozit hastaları bazen neden CK düzeylerinin gösterdiğinden daha iyi veya daha kötü hissettiklerini merak ederler. Seviyeler, hastalığın iyileşmesi veya kötüleşmesinin gerisinde kalabilir ve aktivite veya diğer faktörlerden etkilenebilir. Ek olarak, ileri hastalıkta, majör kas zayıflığı durumunda serum kas enzim seviyeleri sürekli olarak düşük olabilir.
Sedimantasyon Hızı (eritrosit sedimantasyon hızı [ESR] olarak da adlandırılır)
Bu test belirli bir hastalığa özgü değildir, sadece iltihabın varlığını ve şiddetini tanımlar. Tedavinin etkisini izlemek için kullanılabilir.
Sedimantasyon oranı sonuçları, kırmızı kan hücrelerinin bir saat (saat) içinde bir test tüpüne düştüğü mesafenin milimetre (mm) cinsinden rapor edilir. Normal aralık, laboratuvar ekipmanı, yaş, cinsiyet, hamilelik, enfeksiyon ve diğer faktörlere göre değişir. Sedimantasyon oranı, daha şiddetli iltihaplanma ile daha yüksek olacaktır.
Aldolaz Kan Testi
Özellikle karaciğer ve iskelet kaslarında bulunan bir enzimdir. Karaciğer veya kaslar hasar gördüğünde, hücreler içeriklerini (aldolaz dahil) kan dolaşımına bırakır. Kas zayıflığına sinirler veya kaslarla ilgili problemler neden olabileceğinden, bu test kas problemlerinin neden olduğu zayıflığı tanımlar. Zayıflık nörolojik problemlerden kaynaklandığında aldolaz değişmez.
Kan Testi Fiyatları 2023
İstanbulda kan testi fiyatları bölgeden bölgeye hatta aynı bölgede kurumdan kuruma değişmektedir. Kan testi fiyatları hakkında bilgi almak için bizi arayabilirsiniz. 05378576593