ABD'nin en etkili yayın kuruluşlarından The Wall Street Journal (WSJ), Türkiye'nin F-16 jet avcı uçağı filosu satın almak üzere sunduğu teklife ABD Kongresi'nin bazı üyelerinin muhalefet etmesini gündeme getirdi.
WSJ'nin haberine göre Ankara'daki yetkililer anlaşmanın iki ülke arasındaki zedelenen güvenlik bağlarını onaracağını söylese de Türkiye'nin Rusya'yla ilişkisi ABD Kongresi'deki bazı isimleri rahatsız etmeyi sürdürüyor.
Üst düzey Türk yetkililer anlaşmanın ABD'yle ilişkiler açısından can simidi işlevi görebileceğini düşünüyor. Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alması, Suriye'deki savaşta çatışan çıkarlar ve ABD'nin Ankara'nın insan hakları siciline yönelik eleştirileri son yıllarda iki ülke arasındaki ilişkilerin gerilmesine neden olmuştu.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Hem ABD hem de Türkiye'deki uzmanlar filo satışının engellenmesinin Ankara'yı Rusya'ya yaklaştırabileceğini düşünüyor.
Rusya, Ukrayna sınırına 10 binlerce asker ve mühimmat yığınağı yaptığı sırada Türkiye'ye F-16 satışı gündeme geldi.
Türkiye, 2002'de F-35 jet avcı uçağını hazırlayan Amerikan liderliğindeki uluslararası konsorsiyuma katılmıştı. 2017'deyse Ankara, F-35'lerin hacklenebileceği endişesiyle itiraz eden ABD'ye rağmen S-400'leri satın almıştı. Bu hamleye karşılık ABD, Türkiye'yi F-35 programından çıkarmıştı.
F-35 rafa kalksa da yeni F-16'lar Türkiye'nin filosundaki eskiyen F-16 ve F-4'lerin yerini alabilir.
Öte yandan uzmanlar Türkiye'nin ABD'den F-16'ları alamazsa Moskova'dan Su-35 ve Su-57 avcı jetleri ve 5. nesil Su-75 Checkmate savaş uçağı alabileceğini belirtiyor.
Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le ilişkisi, S-400 gerginliği, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki politikaları nedeniyle bazı ABD'li Kongre üyelerinin teklife karşı çıktığı belirtiliyor.
Biden yönetimiyse F-16 anlaşmasını destekleyip desteklemediğine yönelik henüz herhangi bir sinyal vermiş değil.
ABD'de silah ihracını kontrol eden yasalar yönetimin satışı Kongre'ye bildirmesini gerektiriyor. Bu sayede Kongre üyeleri anlaşmayı gözden geçirme, karşı çıkma ve engelleme olanağına sahip.
ABD yönetimi, F-16 satış teklifi hakkında Kongre'yi resmi olarak bilgilendirmedi.
Temsilciler Meclisi'nin Yunanistan yanlısı üyeleriyse yaklaşık üç ay önce ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'e mektup yazarak Türkiye'nin Yunanistan'la deniz sınırlarındaki anlaşmazlık nedeniyle anlaşmaya karşı çıkmıştı. Temsilciler Meclisi üyesi Nicole Malliotakis şunları söylemişti:
Onlara askeri teçhizat verdiğimiz durumda Kıbrıs'a, Yunan adalarına karşı bu saldırgan tavırlarını sürdürüp sürdürmeyecekleri konusunda endişeliyiz. Fikri mülkiyetimizin Rusya ile paylaşılmasından endişe duyuyoruz. Türkiye birçok yönden düşman gibi davranıyor.
Türk yetkililere göre ABD satış konusunda Türkiye'yle pazarlık yürütüyor. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın'ın 10 Ocak'ta Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan'la yaptığı görüşmede anlaşmayı sorduğu belirtildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü şu ifadeleri kullandı:
ABD ve Türkiye'nin uzun süredir devam eden, derin ve çift yönlü savunma ilişkileri var ve Türkiye'nin NATO'yla süregelen işbirliği öncelik olmaya devam ediyor.
Erdoğan'ın dış politika konusundaki başdanışmanı İlnur Çevik ise, "Türkiye oyundaki önemli aktörlerden biri ve Batı kanadında kalması gerekiyor" ifadelerini kullanıyor.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Wilson Center'da çalışan, ABD'nin eski Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey ise şunları dile getirdi:
F-16 satışı harika bir çıkış yolu. Sorun şu ki Türkiye'ye karşı özellikle ABD Kongresi'nde o kadar olumsuz bir tavır var ki burada tökezlemelerinden korkuyorum.
Independent Türkçe, The Wall Street Journal