Bu makaledeki ortak yazarlar Sahaj Grover. Sahaj Grover bir Satranç Ustası, Dünya Şampiyonu ve Usta unvanını 16 yaşında elde etmiş bir Koç’tur. World Junior Bronz Madalyası Sahibi, World U10 Şampiyonu, South African Open 2017 ve 2018 Şampiyonu ve Arnold Classic 2018 ve 2019 Galibi’dir.
Bu makale 7.685 defa görüntülenmiştir.
Satranç insanoğlunun günümüzde hâlen oynadığı ve keyif aldığı kadim bir oyundur. Satrancın sadece birkaç kuralı olmasına rağmen oyun son derece karmaşık bir hâl alabilir. Neyse ki, satranç tahtasını dizmek basittir ve oyunun kurallarını öğrenmek de zor değildir. Bu makale başlamana yardımcı olacaktır.
Adımlar
Kısım 1 / 3:
Satranç Tahtasını Dizmek
-
1Satranç tahtasını sağ alt kare beyaz olacak şekilde yerleştir. Tahtanın her iki oyuncuya en yakın kenarının sağ köşesi beyaz bir kare olacaktır. Her oyuncu için dizilim kendi bakış açısından aynı olacaktır.
- Taşlarını sana en yakın iki yatay sıraya dizeceksin. Büyük taşlar ilk yatay sıraya dizilir. Piyonlar ikinci sırada olacaktır.
- Dama oyununun aksine, satrançta tahta üzerindeki her bir kare kullanılır.
İpucu: Satranç tahtanı dizerken akılda tutulması gereken bir ipucu, beyazların her zaman 1. ve 2. sırada siyahların ise her zaman 7. ve 8. sırada olduğudur.
-
2Kale’yi her iki köşeye de yerleştir. Yatayda ya da dikeyde düz hareket eden uzun taşlar olan kalelerinle başla. Her iki köşene de bir kale yerleştir.
- İç Savaş setleri veya film temalı taşlar gibi yeni tahtalarda simgeleri (veya kural kitabı sembollerini) bilmeden (taşların alt kısmında belirtilmiş olabilir) bir taşın ne olduğunu söylemek mümkün olmayabilir. Kale simgesi şudur: ♜.
-
3Atları kalelerin yanına yerleştir. Atlar kalelerin sağına ya da soluna konur. Atlar "L" şeklinde üç kare hareket eder; ilk iki boşluk bir yönde, sonraki bir boşluk diğer yönde veya ilk boşluk bir yönde, sonraki iki boşluk diğer yönde olacak şekilde satır ve sütunlarda hareket eder, asla çapraz hareket etmez. Atlar diğer taşların üzerinden hamle yapabilir ve bunu yapabilen tek taştır. Atlar ayrıca düz doğru şeklinde hareket etmeyen tek taştır.
- At için ♞ sembolü kullanılır.
-
4Filleri atların iç kısmına yerleştir. Uzun, yuvarlak uçlu filler atların yanında başlar. Filler sadece çaprazda hareket eder.
- Fil için ♝ sembolü kullanılır.
- Soldaki fil siyah karede başlar (ve daima siyah karede ilerler). Sağdaki fil beyaz karede başlar (ve daima beyaz karede ilerler).
-
5Veziri geride kalan, aynı renkli kareye yerleştir. Eğer beyaz taraftaysan vezirin ilk sıranın ortasındaki beyaz kareye gider. Eğer siyahlarla oynuyorsan vezirin kalan siyah kareye gider. Vezir, oyundaki en uzun taşlardan biridir ve sivri bir tacı vardır. Yatayda, dikeyde ya da çaprazda istendiği kadar hareket eden tahta üzerindeki en güçlü taştır.
- Vezir için ♛ sembolü kullanılır.
-
6Şahı ilk sırada kalan en son kareye yerleştir. Şah genellikle tahtadaki en uzun taştır ve üzerinde haç olan bir taç giyer. Şah yer yönde sadece bir kare ilerleyebilir. Diğer taşları şahını korumak için kullanırsın. Eğer şahı kaybedersen oyunu kaybedersin.
- Şah için ♚ sembolü kullanılır.
-
7Piyonları ikinci sıra boyunca yerleştir. Büyük taşları ilk sıraya dizdikten sonra düşük rütbeli piyonları koruma duvarı gibi ikinci sıraya diz. Piyonlar tek seferde ileriye doğru bir boşluk ilerler fakat çeşitli özel hareketler de yapabilir.
- Piyonlar için ♟ sembolü kullanılır.
- Her iki oyuncu yukarıda gösterildiği şekilde taşlarını dizdikten sonra oyun oynamaya hazırdır.
-
8Taşlarını gözden geçir. İlk iki sıran şöyle gözükmelidir (siyah tarafta):♟♟♟♟♟♟♟♟
♜♞♝♚♛♝♞♜Sahaj Grover
Satranç Ustası
Şunu dene: Satranç960 denen bir satranç türü vardır. Bu biçimde, taşlar ilk sıraya rastgele dizilir ve piyonlar aynı kalır. Bu, oyuncuların önceden hazırlanamamaları ve böylece oynarken daha yaratıcı olmak zorunda kalmaları için geliştirilmiştir.Reklam
Kısım 2 / 3:
Satranç Kurallarını Anlamak
-
1Oyunu kazanmak için rakibinin şahını "mat" etmen gerekir. Rakibin ne yaparsa yapsın bir sonraki hamlede onun şahını yiyebileceksen buna mat denir. Fakat saldırdığın şahın bir kaçışı varsa rakibine ancak "şah çekmiş" olursun. Bu durumda eğer mümkünse rakibin şahını hemen saldırı hattından çekmesi gerekir.[1] X Kaynağı araştır
- Hiçbir zaman şahı gerçekten almazsın. Şahın sonraki hamlende mat olacağı belli olduktan sonra şah mat ilan edilir ve oyun biter.
- Rakibin şahını tehlikeye sokacak bir hamle yaptığında "şah" demelisin.
- Şahını rakibin şah çekebileceği bir yere yerleştiremezsin. Böyle bir hamle anında iptal edilmelidir.[2] X Kaynağı araştır
-
2Rakibin taşlarını ele geçirerek onları oyundan çıkar. Eğer taşlarından biri rakibin taşının olduğu kareye bir hamle yaparsa o taşı "ele geçirirsin" ve oyundan çıkarırsın. Taşın da ele geçirilen taşın o karedeki yerine geçer. Kendi taşlarını ele geçiremezsin ya da birden fazla taşla bir kareyi işgal edemezsin. Yani, bir taşını hâlihazırda sana ait bir taşın işgal ettiği kareye veya bu karenin üzerinden taşıyamazsın (atlar hariç). Atların başka bir taşın üzerinden geçebilir fakat hamlesini hâlihazırda sana ait bir taşın işgal ettiği karede bitiremez.
- Piyonlar hariç, taşları sadece "normal" bir hamle ile ele geçirebilirsin. Örneğin kale sadece dikey ve yatay hamlelerle diğer taşları ele geçirebilir.
- Başka bir taşı ele geçirmek için bir taşın üzerinden atlayamazsın. Eğer taşın hamlesi sırasında başka bir taşa "vurursa" durur, taşı ele geçirir ve o karede kalır. At bunun tek istisnasıdır, çünkü taşı hamlesini sadece o taşın karesine inerek bitirdiğinde alır.
-
3Beyazla başla. Beyaz her zaman ilk hamleyi yapar ve oyuncular bundan sonra sırayla değişir. Eşit yetenekli oyuncular için oyuna önce başlamak biraz avantajlıdır. Oyuncular, her sıraları geldiğinde bir taş oynatır.[3] X Kaynağı araştır
- Bir oyuncu her sırası geldiğinde bir taş oynatmak zorundadır. Karar veremediği için pas geçme gibi bir şansı yoktur.
- "Bir taş oynatma" kuralının tek istisnasına "rok yapma" denir ve oyuncuya şahı koruması için tek seferde belirli bir düzende iki taş oynatma hakkı verilir. Rok yapma hakkında daha fazla bilgi için aşağıya bak.[4] X Kaynağı araştır
-
4Pat durumuna dikkat et. Bir oyun berabere bitebilir. Hiçbir şaha şah çekilemediğinde ve bir sonraki hamlesinde oyuncunun yapabileceği hamle bulunmaması durumunda pat olur. Eğer avantajlı bir konumdaysan pattan kaçınmak istersin (zayıf bir konumdaysan ve beraberliğe zorlamak istiyorsan tersi doğrudur). Pat, tahtada sadece birkaç taşın kalarak piyonlar diğer piyonlar tarafından bloke edildiği ve şahlar kendilerini şah durumuna sokmadan hareket edemediği gibi durumlarda olabilir.
Reklam
- Kendini asla şah durumuna sokamayacağını unutma. Bu nedenle, hareket sırası sendeyse ve mevcut tek hamlen şahını şah çekilecek pozisyona sokacaksa oyun sona erer ve pat ilan edilir.[5] X Kaynağı araştır Bazı turnuvalarda bu, kaybettiğin anlamına gelir ancak çoğu oyuncu bunu beraberlik olarak görür.
- Her iki şah da şah çekilme durumundaysa pat olmaz.
Kısım 3 / 3:
Taşları Hareket Ettirmek
-
1Piyonları bir boşluk ileri hareket ettir. Genellikle tek yapabildikleri şey budur, bu yüzden çok kullanışlı değillerdir. Ancak, bazı belirli durumlarda piyonlar oldukça etkili olur:
- Eğer piyonların sekizinci sıraya (rakibin ilk sırası) kadar ulaşırsa o taşını istediğin herhangi bir taşa (genellikle vezir ya da at) "yükseltebilirsin". Bu da dikeyinde sona kadar ilerleyen piyonun oldukça güçlü olduğu anlamına geliyor.
- İlk hareketinde, bir piyon bir yerine iki boşluk gidebilir (ama gitmek zorunda değildir).
- Bir piyon çarpazda bir ilerisinde olan taşı ele geçirebilir. Bitişiğindeki taşı ele geçiremez.
- Rakip piyonu, senin piyonunun tehdidi altında bulunan kareden (bitişik ileri çapraz) kaçınmak için iki kare ilerlerken geçerken almak (en passant) olabilir. Bu olursa sadece hemen bir sonraki hamle sıran geldiğinde piyonunu rakip piyonun geçtiği çapraz kareye taşıyıp rakip piyonu alabilirsin.[6] X Kaynağı araştır
-
2Kaleleri yatayda ve dikeyde sınırsız sayıda ilerlet. Kaleler düz bir doğrultuda ileri, geri ya da yanlamasına hareket eder. İstedikleri kadar boş kareyi geçebilirler fakat başka bir taşla karşılaştıklarında (ya da tabii ki tahtanın kenarına geldiklerinde) durmaları gerekir.
- Eğer rakibin taşı önüne çıkarsa o taştan önce durması ya da taşı ele geçirmesi gerekir. Eğer taş bir "takım arkadaşıysa" kale o kareye gelmeden önce durmalıdır.[7] X Kaynağı araştır
-
3Atları "L" şeklinde hareket ettir. Atlar oyunda en kendine özgü hamleye sahiptir: İlk ikisi bir yönde ve sonraki dik doğrultuda bir boşluk ya da ilki herhangi bir yönde ve sonraki ikisi dik doğrultuda iki boşluk olacak şekilde üç kere "sıçrarlar". Atlar sadece yatayda ve dikeyda hareket eder, çaprazda değil.[8] X Kaynağı araştır
- Altar diğer taşların üzerinden atlayabilen tek taştır. Bir taşı, hamlelerini rakibin taşının bulunduğu kare üzerinde bitirerek ele geçirebilir (hamlesini kendi taşının bulunduğu bir karede bitiremez).
-
4Filleri çaprazda istediğin kadar hareket ettir. Filler dört yönde hareket edebilir: çaprazda sağ veya sol (ileri ya da geri). Bu, bir filin her zaman aynı renkli karelerde kaldığı anlamına gelir. Örneğin, eğer beyaz bir karede başlarsa bir filin siyah bir kareye geçmesi mümkün değildir.
- Filler taşların üzerinden atlayamaz. Eğer yolda bir taş varsa filin durması ya da (eğer rakibin taşıysa) onu ele geçirmesi gerekir.
-
5Veziri herhangi bir yönde düz bir doğrultuda istediğin kadar hareket ettir. Vezir ileriye, geriye, yana doğru ve çaprazda istediği kadar hareket edebilir. Bu da onu en güçlü taşın yapar.
- Vezir at gibi L şeklinde hareket edemez.
- Vezir, taşların üzerinden atlayamaz. Hamlesini ya başka bir taşa gelmeden önce durarak ya da o taşı ele geçirerek sonlandırmalıdır.
-
6Şahı herhangi bir yönde bir kare hareket ettir. Şah bir boşluk ileri, geri, yana doğru veya çapraz hareket edebilir. Tek istisnası roktur ve bu durumda bir şah ile kalelerden biri şahı savunmaya yardımcı olmak adına yer değiştirir. Rok yapmak için:
Reklam
- Ne kral ne de kale oyun sırasında hiç hareket etmemiş olmalıdır.
- Kale ve şah arasında bir taş olamaz.
- Şah, rok sırasında şah çekme durumunda olamaz ve rok yapılan şah, şah çekileceği bir kareye giremez.
- Bir dönüşte, şahı kaleye doğru iki boşluk hareket ettir, ardından kaleyi şahın geçtiği kareye kaydır. Artık karşı karşıya ve yan yana olacaklar.[9] X Kaynağı araştır
İpuçları
- Satranç gösterimini öğren. Satranç gösterimi, hem kendinin hem de rakibinin hareketlerinin bir tür "kısayolunu" yazmana ve oyununu daha sonra incelemene ve yeniden oluşturmana olanak tanır.
- Satranç taktiklerini öğren. Satranç inanılmaz karmaşık bir oyundur. Çok az kuralı vardır, fakat bu kurallar taktik ve stratejilerle dolu kitapları meydana çıkarmıştır. Daha iyi bir satranç oyuncusu olmak için olabildiğince çok oku.
- Satranç taşlarının değerlerini bil. Satranç taşlarına, rakip oyuncunun bir taşını almak karşılığında kendi taşını bırakma durumunu değerlendirmeye çalışan oyunculara kolaylık olması açısından değerler atanır.
- İlk hamlenin nasıl yapılacağını öğren. Bir oyunun açılış hamlesi oyunun geri kalanına temel oluşturur. Burada hata yaparsan bunun bedelini sonrasında ödersin. İlk hamlelere çalışmak eğlencelidir. Deneyimli bir rakip pek çok açılış modelinin farkında olacaktır.
İhtiyacın Olan Şeyler
- Satranç Tahtası
- Satranç Taşları
Referanslar
- ↑ http://www.chessvariants.org/d.chess/matefaq.html
- ↑ http://www.chesscorner.com/tutorial/basic/check/check.htm
- ↑ http://www.dwheeler.com/chess-openings/
- ↑ http://www.chessusa.com/chess-rules.html
- ↑ http://www.chessvariants.org/d.chess/matefaq.html
- ↑ http://www.chesscorner.com/tutorial/basic/passant/passant.htm
- ↑ http://www.chesscorner.com/tutorial/basic/rook/rook.htm
- ↑ https://www.kidchess.com/instruction/knights.htm
- ↑ http://www.learnchessrules.com/castling.htm