Fransız fotoğrafçı Sylvain Margaine, 1998’den beri unutulmuş yerleri keşfediyor ve fotoğraflıyor.
BBC’ye konuşan Margaine, “Yapılar terk edilebilir ya da işlevsel hale getirilebilir. Benim için ana fikir, gitmek zorunda olmadığım yerlere girmek” diyor.
Yukarıdaki fotoğraf, Sardinya Adası’ndaki madenleri gösteriyor.
Polonya’nın Żeliszów kasabasındaki kilise
Margaine, harabeye dönmüş kiliseler, sinemalar ve hastanelerin yanı sıra kanalizasyonları ve metro sistemlerini fotoğraflıyor. Neden bu fotoğrafları çektiğini şöyle açıklıyor: “İnsanlar tarafından inşa edilen her şeye fotoğraflarımda yer veriyorum ve ‘Bu yapı neden bu halde’ sorusuna yanıt arıyorum.”
Margaine’in “Unutulmuş Yerler” adlı sitesinde, 86 yer listelenmiş. Bu yerler arasında, önceden askeri hastane olan ve Adolf Hitler’in Birinci Dünya Savaşı sırasında bacağındaki yara için tedavi olduğu Antwerp Adli Enstitüsü de yer alıyor.
Bu fotoğraf 18. yüzyılda Polonya’nın Żeliszów kasabındaki Protestan Kilisesi’ni gösteriyor. Bu kilise, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra terk edilerek yıllar içinde harabeye döndü.
Belçika’daki Flanders Brabant Elektrik Santralı
Margaine, “Baz yerler hafızamda yer etti çünkü onları yalnız başıma buldum” diyor.
“Bu uzun bir süreç. Yapıların nerelerde olduğunu araştırıyor ve yerlerini saptıyorum. Daha sonra buralara girebilmek izin alıyor ya da başka bir yolunu buluyorum. Bu keşifler benim için gerçekten uğraşmaya değer ve ödüllendirici. Ormandaki tapınağı bulmaya çalışan kâşif gibi hissediyorum kendimi, ancak ben bu keşfi bir ormanda değil, işin gerçeği şehirlerde yapıyorum.”
Belçika’da çekilmiş bu fotoğraf, 1914 ve 2012 yılları arasında faaliyette olan Flanders ve Brabant Elektrik Santralı’nı gösteriyor.
İtalya’nın Vercelli şehrindeki Psikiyatri Hastanesi
Margaine’e göre bu proje ekstrem turizmin bir formu değil. Sanatçı, “Bu işi adrenalin için yapmıyorum, 15 yaşındayken bu bir oyunun parçasıydı ancak şimdi, bu yerleri belgelendirmek benim için işin önemli kısmı” diyor.
Bu fotoğrafta ise önceden İtalya’nın Vercelli şehrinde psikiyatrik hastane olan binanın dinlenme salonu görülüyor. 1930’larda inşa edilen hastane 1997 yılında kapandı. Ancak eski hastane, tekne kazası geçiren ve “Mare Nostrum” adındaki insani yardım operasyonuyla kurtarılan 100 mülteci tarafından, 2013 yılında barınak olarak kullanıldı.
Margine, “Mekânların resmi tarihlerini değil, bilinmeyen tarihlerini bulmaya çalışıyorum” diyor ve soruyor: “Bazen ne olduğunu bulabilmek için daha fazla kazmak ve araştırmak zorundayım; örneğin burası neden kapalı?”
Almanya Kara Orman’daki Holtzmann Kâğıt Fabrikası
Margaine’in araştırmaları beklenmedik rotalarda ilerleyebiliyor. Sanatçı, “Bu tek yönlü ya da doğrusal bir süreç değil, kütüphanelerde ya da gazetelerin arşivlerinde herhangi bir bilgi bulamayabilirim” diyor.
“Sitemde yeni bir yerden söz ettiğimde, insanlar buna yorum yapabiliyor. Bu fabrikalardaki çalışanlar ve hastanedeki hemşireler olabiliyor; böylece oralar hakkında bilgi edinmek isteyen insanlar arasında yeniden bir bağlantı kuruyor.”
Bu fotoğrafta, Almanya’daki Kara Orman’da bulunan ve 2008 yılında kapatılarak artık kullanılmayan kâğıt fabrikasına ait kalıntıların çevresinde yabani otların yeşerdiği görülüyor.
Alman ürolog Kraft’ın villası
Proje, daha çok bu yerlerde yaşamış ve çalışmış insanlarla ilgileniyor. Margaine, onların yazdıkları hikâyelerin, belgesele daha fazla değer kattığını; bu yapılarda çalışan insanların hikâyelerinin buraları tekrar canlı kıldığını, hikâyeyi onların anıları ve fotoğraflarıyla tamamladığını söylüyor.
Bu fotoğraf, 1931 yılında evinin zemin katını üroloji muayenehanesine çeviren ürolog Karl Karft’ın yatak odasına ait. Karısı Hildegard 2006 yılına kadar burada yaşadı ancak yapı şu an terk edilmiş halde.
Fransa’nı Lille kentindeki Loos Hapishanesi
Margaine, sitesinde Avustralya’nın Melbourne şehrinde terk edilmiş hapishane fotoğrafını paylaştıktan sonra gelişen hikâyeyi şöyle anlatıyor: “Birkaç yıl önce bir kadın fotoğrafa yorum bıraktı. Babasının burada hapis yattığını ve onun izlerini aradığını söyledi. Sonra birkaç hafta önce birisi benden o kadının mail adresini istedi. Sonra ortaya çıktı ki adamın farklı eşlerinden çocukları vardı ancak hapiste olduğunu için birbirleriyle hiçbir zaman tanışmadılar. Fotoğrafa yorum yazan kadın 20 yıldır babasını arıyordu ve şu an kardeşler birbirlerini buldular.”
Bu fotoğraf Nazi işgali altındaki dönemde, Fransa’nın kuzeyindeki en büyük hapishanelerden biri olan Lille kentindeki Loos hapishanesinde çekildi.
İtalya’nın Racconigi şehrindeki psikiyatri hastanesi
Margaine, psikiyatri hastanelerini keşfetme deneyimiyle ilgili şunları söylüyor:
“Psikiyatri kurumları birer tabu, hiç kimse gerçekten neye benzediklerini bilmiyor. İçeride hâlâ, duvarları yastıkla kaplı ses geçirmez hücreleri, elektroşok makinelerini ve deli gömleklerini görebilmek mümkün. Onların var olduğunu biliyorsunuz ama gördüğünüz andaki gerçek çok farklı. Bu farkındalık, bu çeşit yapıları keşfetmek adına çok güçlü bir deneyim.”
Bu hastane 1871 yılında açıldı ve 1998 yılına kadar işlevini sürdürdü. Binanın kendisi, burada neler yaşandığının iç yüzünü anlamaya olanak sağlıyor.
“Bu hastanede özel bir mimari söz konusu, bu mimari aynı zamanda terapinin de bir parçasıydı.”
Bulgaristan’daki Shipka Sineması
Bulgaristan’daki bu sinema sadece devlet tarafından üretilen filmleri gösteriyordu ve komünist rejimin yıkılmasında sonra kapandı.
Margaine, “Neyin yok olacağına dair çok güçlü bir öngörüye sahibim. Bir binayı keşfediyorum ve ardından bir hafta sonra çatısı yıkılıyor. 10 yıldan daha kısa bir süre içinde yapılar yok olabilir. Bu da katedraller gibi en dayanıklı yapıların bile eğer bakımlarını yapmazsak hayatta kalamayacağını gösteriyor” diyor.
“Her şey çok kırılgan görünüyor, bizler sadece bir kısa bir süreliğine buradayız ve bütün bunlar gelip geçici.”
Hazırlayan: Fundanur Öztürk