Subaraknoid Kanama Hakkında Öğrenilmesi Gerekenler
Subaraknoid kanama, beyni çevreleyen iki çeper arasında yer alan boşluğa kan sızdığı zaman oluşmaktadır. Bir anevrizma veya şişmiş bir kan damarı çoğunlukla yırtıldığı zaman bu gidişata neden olur. Bu tip büyüyen bir kanama ciddi neticeler doğurabilir ve felce neden olabilir. Kanama aniden alana gelebilir ve fazla bir baş sızısına neden olabilir. Sıklıkla, neden yırtılmış bir […]
Subaraknoid kanama, beyni çevreleyen iki çeper arasında yer alan boşluğa kan sızdığı zaman oluşmaktadır. Bir anevrizma veya şişmiş bir kan damarı çoğunlukla yırtıldığı zaman bu gidişata neden olur. Bu tip büyüyen bir kanama ciddi neticeler doğurabilir ve felce neden olabilir. Kanama aniden alana gelebilir ve fazla bir baş sızısına neden olabilir. Sıklıkla, neden yırtılmış bir beyin anevrizması veya kafa travmasıdır. Subaraknoid kanama takribî olarak her 100.000 şahısta 10 şahısta görülür. Amerika Birleşik Devletleri’nde, her sene takribî 30.000 yeni hadise görülmektedir.
Subaraknoid kanama inme yapabilir. Beyni üç çeper etraflar; Pia mater en içteki, dura mater ise en dıştaki katmandır. Bu ikisi arasında araknoid membrandır. Subaraknoid kanamada oluşan kanama, pia mater üzerindeki atardamarlarda veya araknoid çeperin hemen altındaki alana gelmektedir. Beyin omurilik akışkanı, beynin subaraknoid boşluğunu doldurur ve subaraknoid kanama sırasında, subaraknoid boşluğunda yer alan beyin omurilik akışkanı kanla dolar.
Semptomları
Subaraknoid kanamanın ilk bulgusu genellikle ani ve şiddetli baş sızısı’dır. Bireyler acıyı başlarına darbe aldıkları biçiminde ve yaşamlarındaki en makûs baş sızısı olarak belirlerler. Baş sızısı tipik olarak başın arka kısmında görülür. Değişik bulgular şunlardır:
• Boyun Yakalanması
• Mide bulantısı
• Kusma
• Konuşma bozukluğu
• Bunalım , konfüzyon, deliryum veya kayıtsızlık
• Şuur bozukluğu, bazen şuur kaybı
• Nöbetler
• Göz küresinde kanama ve göz içi kanaması
• Göz kapağı kaldırmada zaman zaman güçlük
• Kan tazyikinde bariz çoğalış
Baş sızısı ve sert boyun, menenjit semptomlarına benzemektedir. Bununla beraber, subaraknoid kanama ateşe ve ciltte döküntüye neden olmaz.
Sebepleri
Birkaç etmen subaraknoid kanamalara neden olabilir. Bu etmenler şunlardır:
Anevrizma: Subaraknoid kanamalarında % 80 serebral anevrizma yırtılmaları alana kazanç. Anevrizma, bir kan damarının bir parçasının şişmesiyle alana gelmektedir. Bu kan damarı duvarındaki cılızlıktan kaynaklanabilir. Kan tazyikinin çoğalmasından dolayı damarın en cılız noktası şişer. Şişlik çoğaldıkça patlama veya yırtılma tehlikeyi de çoğalır. Subaraknoid kanamalarla irtibatlı olan anevrizmalar beyne kan taşıyan arter merkezli olarak ortaya çıkma meylindedir. Bazı Şahıslarda doğumsal anomali anevrizma tehlikesini artırarak, cılız ve ince kan damarı duvarlarına yol açar. Sigara içmek, kumpaslı olarak büyük ölçülerde içki içmek veya hakimiyetsiz yüksek tansiyona sahip olmak da bir anevrizma için tehlike etmenleridir.
Arteriyovenöz malformasyonlar: Doğumdan bir arteriyovenöz malformasyon ortaya çıkar. Bilim adamları, rahimdeki gelişim sırasında embriyo sıhhat meselelerinden kaynaklanabileceğine inanılmaktadır. Arteriyovenöz malformasyon, beyin sapı, omurilik veya beyindeki kan damarlarını etkilediği anormal atardamarların ve damarların karmaşık bir ağıdır. Semptomlar, kanama oluşana kadar sıklıkla aşikarlaşmaz.
Değişik Nedenler
Baş gölgesine alınan darbeden sonra yaşanan ciddi bir kafa travması, subaraknoid kanamaya neden olabilir.
Tehlike Etmenleri
Sigara içmek subaraknoid kanama tehlikesini çoğaldırmaktadır. Subaraknoid kanama tehlikesini artırabilecek etmenler şunlardır:
• Tütün kullanımı
• Kokain harcayan
• Ağır içki kullanımı
• Yüksek tansiyon
• Ayrıca subaraknoid kanaması olan yakın akrabaya sahip olmak
Teşhis
Bir birey öğrenilen bir sebebi olmayan sert bir boyun ve şiddetli baş sızısı yaşarsa, bunlar subaraknoid kanama bulguları olabilir. Subaraknoid kanama acil bir vaziyettir. Vaziyet bulguları gösteren herkes şipşak acil servise gitmelidir. Bir MRI taraması kafatasının iç kısmının detaylı bir görüntüsünü sağlar. Kanamayı ve değişik kan damarı problemlerini tespit etmeye dayanakçı olabilir. Bir CT taraması beyin ve takip edebilir rastgele bir mesele çevresinde kan idrak edebilir. Hekim kanamanın kaynağını ortaya çıkarmak için bir boya enjekte edebilir. Lomber ponksiyon, hekimin bir iğne takviyesiyle kanın gidişatını hakimiyet etmek için omurganın alt bölgesinden beyin omurilik akışkan numunesi almasıdır. Bir nörolog beyindeki kan akışını izlemek için bir doppler ultrason kullanabilir. Kan akışındaki olağandışı farklılıklar, beyindeki atardamarların spazm olduğunu gösterebilir. Bu daha fazla kanamaya neden olabilir.
Rehabilitasyon
Patlamış bir anevrizmanın yakınında bulunan kan damarlarında spazm oluşmasını önlemek için, nimodipin olarak öğrenilen bir ilaç hekimler tarafından uygulayabilirler. Nimodipin, hipertansiyonu rehabilitasyon eder ve spazmları önler. Bu ilacın bir seyri takribî 3 hafta süresince devam edebilir. Hekimler, bir bireyin subaraknoid kanama nedeniyle yaşadığı baş sızılarını rehabilitasyon etmede morfin kullanabilirler. Rehabilitasyon bazen bir anevrizmaya nöroşirürji klibi uygulayan cerrahları kapsayabilir. Bu mekanizma, kan damarını minik bir metal klipsle kapatır.
Endovasküler bandaj başka bir alternatiftir. Bu prosedür, genellikle cerrajın kasık veya bacakta bir atardamar içine bir kateter veya minik plastik tüp yerleştiren bir operasyondur. Cerrah daha sonra tüpü anevrizmanın bulunduğu beynin bir kısmına gelinceye kadar kan damarlarından geçirir. Bundan sonra, rehabilitasyon eden hekim, platin makaraları tüp süresince anevrizmaya sokar. Bunlar kanın anevrizmaya karışmasını önleyerek kanamayı tesirli bir biçimde durdurur. Bu müdahale nörolojik kesmeye mukayeseyle daha iyi bir galibiyet oranına sahiptir ve insanlar daha acele iyileşebilirler.
Karmaşıklıklar
Subaraknoid kanaması olan bireylerin takribî yüzde 5’i sara geliştirir. Subaraknoid kanamanın en riskli karmaşıklığı beyin vazospazmıdır. Bu, anevrizmanın yakınındaki kan damarında spazma oluştuğunda mevcut kanamanın daha da makûslaşmasına neden olur. Bir birey rehabilitasyon görmezse komaya ve vefata neden olabilir. İlaç nimodipin, bu karmaşıklık tehlikesini ehemmiyetli miktarda eksiltmeye dayanakçı olabilir. Vazospazmı olan şahıslarda beyne kan erişmesi için daha eforlu kan akışına gereksinim dinlenir. Bir yaklaşıma göre, kan tazyikinin yükselmesinini sebebi,akışkanların kana pompalanması veya kan ve plazmanın bedene transfer edilmesidir. Bu, hipervolemi, hemodilüsyon ve hipertansiyona atıfta bulunan Üçlü H Rehabilitasyonu olarak öğrenilir. Ancak, araştırma aktifliğini henüz doğrulamamıştır.
Bu rehabilitasyon netice göstermezse, cerrah bir atardamara minik bir balon yerleştirebilir ve şişirebilir. Bu, damarı açar ve kan tedarikini geri getirir. Milli İnme Derneği’ne göre, inme geçirmiş bireylerin takribî yüzde 5’i birkaç hafta içerisinde nöbet geçirmektedir. Bir birey kanama neticeyi felç geçirdiğinde nöbet daha muhtemeldir. Ayrıca, subaraknoid kanaması olan bireylerin takribî yüzde 5’i sara geliştirir. İlk nöbet tipik olarak kanamayı takip eden senede ortaya çıkabilir. Hidrosefali, subaraknoid kanamanın muhtemel bir karmaşıklığıdır. Bu vaziyet, beynin ventriküllerinde çok fazla beyin omurilik akışkanı biriktiğinde ortaya çıkabilir. Bu tazyik beyinde zarara neden olabilir. Hidrosefali rehabilitasyonu için hekimlerin beyine bir tüp veya şant yerleştirerek akışkanı boşaltmaları gerekebilir.
Subaraknoid kanama çok yüksek derece risklidir ve neticeleri uzun yarıyılda ortaya çıkan karmaşıklıklara bağlıdır. 2015 senesinde yapılan bir çalışmaya göre bu şikayetleri yaşayan ve sağlık kurumuna erişen bireylerin yüzde 18’i yaşamda kalmamaktadır. 2006’dan senesinden beri yapılan çalışmalarda olayların yüzde 12’si sağlık kurumuna erişmeden evvel ölümcül olduğunu, yüzde 10’unun sağlık kurumuna uyuyuşundan sonraki 24 saat içinde vefatla sonuçlandığını bildirilmiştir. Bu çalışmaya göre, subaraknoid kanamanın hemen hemen her vefatı 3 hafta içinde kanama sebebiyle alana gelmektedir. Yaşamda kalanların takribî üçte biri öğrenişsel karmaşıklıklar yaşadı ve üçte ikisi hayat niteliğini düşürmüştür. Tehlike etkenlerinden rastgele birine sahip bireylerin tehlikelerini eksiltmenin bir hekimle münakaşası hayati ehemmiyet taşımaktadır. Yüksek tansiyonu hakimiyet etmek ve uyuşturucu ve fazla içki kullanmaktan sakınmak, şahısları subaraknoid kanamalara karşı gözetmeye dayanakçı olabilir.