Eirene (d. y. 752, Atina – ö. 9 Ağustos 803, Lesbos), Bizans hükümdarı ve Rum Ortodoks Kilisesi azizesi. Doğu Roma İmparatorluğunda ikonların yeniden yüceltilme- sinde etkili olmuştur.
Bizans imparatoru IV. Leon’un karısıydı. Eylül 780’de kocasının ölümü üzerine, hem 10 yaşındaki oğlu İmparator VI. Konstanti- nos’un naibesi, hem de tahtın ortağı oldu. Aynı yıl, Leon’un üvey kardeşi Nikepho- ros’u tahta çıkarmak amacıyla ikonoklastla- nn (eikonoklastes: “tasvir kırıcı”) düzenlediği bir darbeyi engelledi.
730’da yasaklanmış olan ikon kullanımının yeniden serbest bırakılmasını destekledi. Yandaşlarından Tarasios’u Konstantinopo- lis (İstanbul) patriği seçtirdi ve konuyla ilgili karar almak amacıyla genel kilise konsilini toplantıya çağırdı. 786’da Konstantinopo- lis’te toplanan konsili, kentteki ikonoklast yanhsı askerler engelledi. 787’de toplanan ve hem Katolik, hem de Rum Ortodoks kiliselerince VII. Ekümenik Konsil olarak tanınan II. Nikaia (İznik) Konsili’nde ikon kültü canlandırıldı.
- Konstantinos büyüdükçe, annesinin imparatorluğun yönetiminde sahip olduğu nüfuzdan rahatsızlık duymaya başladı. VI. Konstantinos’un gerçek iktidarı ele geçirme girişimi, imparatoriçe tarafından bastırıldı, imparatoriçe askeri bağlılık andında kendisinin asıl hükümdar olarak kabul edilmesini istedi. Ama bu istek, Anadolu’daki thema’- ları(*) 790’da açık bir direnişe yöneltti. VI. Konstantinos tek hükümdar ilan edilirken Eirene tahttan indirildi, ama Ocak 792’de saraya geri dönmesine, hatta tahta ortak olmasına izin verildi. Bunun ardından Eirene, piskoposlar ve saray görevlileriyle birlikte yürüttüğü ustaca entrikalarla oğlu VI. Konstantinos’u devirdi, tutuklattı ve kör ettirdi (797).
Bu tarihten sonra Eirene tek başına imparator gibi hüküm sürdü ve beş yıl tahtta kaldı. 798’de Batı imparatoru Charlemagne ile diplomatik ilişkiler başlattı.
802’de Charlemagne ve Eirene arasında bir evlilik tasarlandığına ilişkin söylentiler yayıldı. Ama dönemin BizanslI tarihçilerinden Theophanes’e göre bu tasan Eirene’nin sevgililerinden biri tarafından bozuldu. 802’de komutanlar ve devlet görevlilerince düzenlenen bir komplo sonucunda Eirene tahttan indirildi. Yerine maliye bakanı Nikephoros geçirildi. Eirene önce Prinkipo bugün Büyükada), daha sonra da Lesbos’a Midilli sürgüne gönderildi.
Eirene, ikonları yüceltme yolunda gösterdiği çaba ve manastırları koruma altına alması sonucunda Rum Ortodoks Kilisesi’ nin azizeler listesine alındı ve yortu günü 9 Ağustos olarak belirlendi.