Asit Yağmurunun Etkileri – Asit Yağmurunun Ekosistemler Üzerindeki Etkileri
Bir ekosistem, hava, su ve toprak dahil olmak üzere çevreleriyle birlikte bitki, hayvan ve diğer organizmalardan oluşan bir topluluktur. Bir ekosistemdeki her şey birbirine bağlıdır. Bir şey ekosistemin bir kısmına zarar verirse – bir bitki veya hayvan türü, toprak veya su – diğer her şeyi etkileyebilir.
Asit Yağmurunun Balıklar ve Yaban Hayatı Üzerindeki Etkileri
Asit yağmurunun ekolojik etkileri, balıklar ve diğer vahşi yaşam için zararlı olabileceği akarsular, göller ve bataklıklar gibi su ortamlarında en açık şekilde görülmektedir. Asidik yağmur suyu toprakta akarken, toprak kili parçacıklarından alüminyumu süzebilir ve ardından derelere ve göllere akabilir. Ekosisteme ne kadar çok asit katılırsa, o kadar çok alüminyum salınır.
Bazı bitki ve hayvan türleri asidik suları ve makul miktarlarda alüminyumu tolere edebilir. Ancak diğerleri aside duyarlıdır ve pH düştükçe kaybolur. Genel olarak, çoğu türün yavruları çevre koşullarına yetişkinlerden daha duyarlıdır. pH 5’te çoğu balık yumurtası yumurtadan çıkamaz. Daha düşük pH seviyelerinde bazı yetişkin balıklar ölür. Bazı asitli göllerde balık yoktur. Bir balık veya hayvan türü orta derecede asitli suyu tolere edebilse bile, yediği hayvanlar veya bitkiler bunu yapmayabilir. Örneğin, kurbağaların kritik bir pH’ı 4 civarındadır, ancak yedikleri mayıs sinekleri daha hassastır ve pH 5,5’in altında hayatta kalamayabilir.
Asit Yağmurunun Bitkiler ve Ağaçlar Üzerindeki Etkileri
Asit yağmurundan etkilenen bölgelerde ölü veya ölmekte olan ağaçlar yaygın bir manzaradır. Asit yağmuru alüminyumu topraktan süzer. Bu alüminyum hayvanlar için olduğu kadar bitkiler için de zararlı olabilir. Asit yağmuru ayrıca ağaçların büyümesi için ihtiyaç duyduğu mineralleri ve besinleri topraktan uzaklaştırır.
Yüksek rakımlarda, asidik sis ve bulutlar, ağaçların yapraklarındaki besinleri yok ederek, onları kahverengi veya ölü yapraklar ve iğneler ile bırakabilir. Ağaçlar daha sonra güneş ışığını daha az emebilir, bu da onları zayıf ve donma sıcaklıklarına daha az dayanabilir hale getirir.
Ara Bellek Kapasitesi
Asit yağmuruna maruz kalan birçok orman, akarsu ve göl, bu alanlardaki toprak, içinden akan yağmur suyundaki asitliği nötralize ederek asit yağmurunu tamponlayabildiğinden , etkilere maruz kalmaz . Bu kapasite, toprağın kalınlığına ve bileşimine ve altındaki ana kayanın türüne bağlıdır. Kuzeydoğu Amerika Birleşik Devletleri’nin dağlık bölgeleri gibi bölgelerde toprak incedir ve yağmur suyundaki asidi yeterince nötralize etme yeteneğinden yoksundur. Sonuç olarak, bu alanlar özellikle savunmasızdır ve asit ve alüminyum toprakta, akarsularda veya göllerde birikebilir.
Epizodik Asidifikasyon
Eriyen kar ve şiddetli sağanak yağışlar, epizodik asitlenme olarak bilinen duruma neden olabilir. Normalde yüksek düzeyde asitliğe sahip olmayan göller, eriyen kar veya sağanak daha fazla miktarda asidik birikim getirdiğinde ve toprak bunu tamponlayamadığında geçici olarak asit yağmuru etkileri yaşayabilir. Bu kısa süreli yüksek asitlik (yani, daha düşük pH), çeşitli organizmaların veya türlerin yaralanabileceği veya öldürülebileceği ekosistem üzerinde kısa vadeli bir strese neden olabilir.
Azot Kirliliği
Sorunlara neden olabilen sadece asit yağmurunun asitliği değildir. Asit yağmuru ayrıca nitrojen içerir ve bunun bazı ekosistemler üzerinde etkisi olabilir. Örneğin, kıyı sularımızdaki nitrojen kirliliği, bazı bölgelerdeki balık ve kabuklu deniz hayvanı popülasyonlarının azalmasından kısmen sorumludur. Tarım ve atık suya ek olarak, kıyı sularına ulaşan insan faaliyetleri tarafından üretilen nitrojenin çoğu atmosferden gelir.
Asit Yağmurunun Malzemeler Üzerindeki Etkileri
Asidik çökelmenin tamamı ıslak değildir . Bazen toz parçacıkları da asidik hale gelebilir ve buna kuru biriktirme denir . Asit yağmuru ve kuru asidik parçacıklar yeryüzüne düştüğünde, parçacıkları asidik yapan nitrik ve sülfürik asit heykellerin, binaların ve diğer insan yapımı yapıların üzerine düşerek yüzeylerine zarar verebilir. Asidik parçacıklar metali aşındırarak boya ve taşın daha çabuk bozulmasına neden olur. Ayrıca binaların ve anıtlar gibi diğer yapıların yüzeylerini de kirletirler.
Bu hasarın sonuçları maliyetli olabilir:
- onarılması veya değiştirilmesi gereken hasarlı malzemeler,
- artan bakım maliyetleri ve
- taş ve metal heykeller, anıtlar ve mezar taşlarında detay kaybı.
SO 2 ve NO X’in Diğer Etkileri
Görünürlük – Puslu Hava
Atmosferde SO 2 ve NO X gazları sülfat ve nitrat partiküllerine dönüşebilirken, bazı NO X’ler de diğer kirleticilerle reaksiyona girerek ozon oluşturabilir. Bu parçacıklar ve ozon havayı puslu hale getirir ve içini görmesini zorlaştırır. Bu, Shenandoah ve Great Smoky Dağları gibi doğal manzara için ziyaret ettiğimiz milli parklardan aldığımız keyfi etkiliyor.
İnsan sağlığı
Asit yağmurunda yürümek, hatta asit yağmurundan etkilenen bir gölde yüzmek, insanlar için normal yağmurda yürümekten veya asidik olmayan göllerde yüzmekten daha tehlikeli değildir. Ancak asit yağmuruna neden olan kirleticiler -SO 2 ve NO X ile sülfat ve nitrat parçacıkları – havada olduklarında insanlar için zararlı olabilirler.
SO 2 ve NO X atmosferde tepkimeye girerek insanların ciğerlerine çekebilecekleri ince sülfat ve nitrat parçacıkları oluşturur. Birçok bilimsel çalışma, bu parçacıklar ile kalp hastalığı riski yüksek kişilerde ölümle sonuçlanan kalp krizleri gibi kalp işlevi üzerindeki etkiler ve astımı olan kişilerde solunum güçlüğü gibi akciğer işlevi üzerindeki etkiler arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir.
Ayrıca NOX emisyonları da insan sağlığına zararlı olan yer seviyesindeki ozona katkıda bulunur .