Küçük balaban » Little Bittern » Ixobrychus minutus
Biyolojik Bilgiler
BOYU
KANAT AÇIKLIĞI
AĞIRLIĞI
27-36 cm
40-58 cm
60-150 g
Tanımı
Küçük bir balıkçıldır.
Genellikle sazlıklar üzerinde alçaktan ve hızla uçarken görülür;uçarken ayaklarını geriye uzatır.
Açıklık yerlerde ya da açıklık yerlerdeki bir ağaçta tünerkende görülebilir.
Kanadı üstünde kolaylıkla ayırt edilebilen soluk renklioval bir leke vardır.
Erkeği daha renklidir,parlak şeftalimsi-kahverengimsi sarıdır, sırtı ve kanat uçları yeşil-siyah renklidir-beyaz kanat örtüleri, siyah üst tarafıyla özellikle uçuşta çarpıcı bir kontrast oluşturur. Dişisinin sırtı daha kahverengidir ve alt tarafı çizgilidir .
Genci daha kahverengi ve daha çizgilidir ancak çok küçüktür,kendine özgü ve kolaylıkla ayırt edilebilen soluk bir kanat lekesi vardır.
Habitatı
Sazlık ve çalılıklarda yuvalanır.
Yoğun bitki örtüsü bulunan bataklıklarda ve tatlısu kenarlarında yaşar.
Göl kıyılarındaki sazlık örtülerde ve nehir kıvrımlarında, sazlıklarda yaşar.
Tek başlarına yuvalanmakla birlikte uygun şartlarda birkaç çift birbirlerine kısmen yakın şekilde yuvalanabilirler.
Nisan sonu kayıtları olmasına rağmen üreme bölgesine asıl gelişleri Mayıs başındadır.
Antakya bölgesinde 8 Mayıs 1962 yılında yuva yaptıkları gözlenmiştir( Kumerlove 1963). 1968'de Manyas Gölü'nde bir yuva bulunmuş ancak ayrıntı verilmemiştir.
İç Anadolu'da Mogan Gölü'nde 1968 yılının Temmuz sonunda yavrular gözlenmiştir.
10 Haziran 1992 tarihinde Kızılırmak Deltası'nda, bir Erguvani Balıkçıl kolonisinin yakınlarında, su seviyesinden 10-20cm yukarıda, yoğun sazlık örtülerinde, içerisinde 3 adet yumurta olan bir yuva bulunmuştur (Hustings & van Dijk 1994).
Yayılışı
Tüm bölgelerde üremesine rağmen Kara Deniz'in kıyı kesimlerinde ve muhtemelen Trakya'da az sayıdadır.
(Kızılırmak Deltası'nda 1992 ilkbaharında 15-30 çift olarak tahmin edilmektedir; Hustings & van Dijk 1994)
Güneydoğu Anadolu'da özellikle Fırat ve Dicle Nehirleri boyunda toplanmıştır.
Türün belirgin yaşam alanları; Meriç Deltası (Marmara: 200 çift)
Uluabat Gölü (Marmara: 150 çift)
Beslenme
Beslenme bilgisi bulunamadı
Biyolojisi
Biyolojisi bilgisi bulunamadı
Göçü
Oldukça yaygın bir yaz göçmeni ve geçiş sırasında uğrayanlardandır.
Mart sonlarında küçük sayılarda gelirler, büyük çoğunluğun gelmesi ya da geçişi Mayıs ayının ilk yarısında gerçekleşir ve geçiş en azından ayın sonuna kadar devam eder.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu'ya ulaşmaları 10-14 gün sonra olur.
Dönüşleri Ağustos ortasında başlar, esas yoğunluk Eylül başlarında yaşanır-en azından ülkenin Kuzeyinde- Ekim ayında devam eder, sıradışı olmakla birlikte Kasım ayının ilk haftasında da devam eder ve hatta bir keresinde Kasım sonunda (26 Kasım) rastlanmıştır.
Popülasyonu
Dogadaki bir çok canlı gibi,küçük balabanın geleceği de risk altındadır.Üreme bölgesi olan birçok Avrupa ülkesinde yok denecek kadar azalmıştır.Kuzeybatı ve orta Avrupa’daki düşüş tahminlerin üstünde ve dramatiktir.Nüfusunun azaldığı fark edilene kadar,Küçük Asya’dan (Kafkaslar,İran,Kazakistan vs) da eli ayağı çekilmiştir.1970 li yıllarda başlayan düşüşün ana sebebi,sulak alanların ve buna bağlı kıyıların,azalması,bozulması olsa da,bozulmamış alanlarda bile nadiren ürediği gözlenmektedir.Avrupa Kıtası’nda ender olarak ürediği ülkelerden biri de ülkemizdir.Kışı geçirmek için,Afrika Kıtası’nda ekvatorun altındaki uzak topraklara,Güney Afrika’ya,Madakaskar’a ve hatta Avustralya’nın en ücra noktalarına göç eder.Bu uzun yolculuk sırasında,konaklama alanlarının yok olması ve kaçak avcılık gibi etkenler de,her geçen gün,bu sevimli türün kaçınılmaz sonunu hızlandırmaktadır.
Davranışları
Davranışları Balabana benzer ancak gizliliğe daha çok düşkündür.Bir tehlike anında sazların arasından usulca uzaklaşmaya bakar, bu arada dikey sapları ayaklarıyla kavrar ve usta bir akrobat gibi sallanarak sazdan saza geçer.
Çoğu zaman saklanır, dev bir kamışçın gibi sazlara tırmanır.
Yerel Adlar
Küçük balaban-cüce balıkçıl,cüce alaca balıkçıl / Denizli ( wolfkenan)
İngilizce: Little Bittern
Hollandaca: Woudaap
Fransızca:Blongios nain
Almanca:Zwergdommel
Ses-Ötüşü
Ötüşü yaklaşık 3 saniyede bir duyulan tek heceli bir havlamadır.
Uçuş sesi: kuer
Uyarı sesi: gat ya da gak
Ayırıcı Tanı
Ayırıcı Tanı bilgisi bulunamadı
Kaynaklar
1. Kuş gözlemcisinin cep kitabı.
2. Hayvanlar Ansiklopedisi-the Animal Kingdom
3. Türkiye ve Avrupa nın Kuşları-H.Heinzel/R.Fitter/J.Parslow
3. The Birds of Turkey - Guy M.Kirwan, Kerem Boyla, Peter Castell, Barbaros Demirci, Metehan Özen, Hilary Welch and Tim Marlow. 2008
Kaynak:Enzyklopädie der Brutvögel Europas