“Herhangi bir ilişkideki en önemli dokuz kelime:
Seni seviyorum. Seni duyuyorum. Beni Affet lütfen.”
Ebeveynlerin çoğu , çocuklarının düzenli olarak kardeşlerinden , arkadaşlarından veya yetişkinlerinden özür dilemesi konusunda ısrarcı bulur . Ve yine de çocuklarımızdan özür dilemek garip gelebilir ve çoğumuz bundan kaçınır.
Bazen bir özrün çocuğun bize duyduğu saygıyı azaltacağını söyleyerek bunu haklı çıkarıyoruz. Ancak tam tersi doğrudur. Başkalarına, hatalarına alıştıklarında ve işleri daha iyi hale getirmeye çalıştıklarında daha fazla saygı göstermiyor musunuz? Kendi iz bırakma davranışınız için özür dilemek, çocuğunuzu gerektiğinde düzeltemeyeceğiniz anlamına gelmez. Patronun kim olduğunu hala bilecek.
Bence üzücü gerçek, çoğumuzun özür dilemekten rahatsız hissettiği. Sadece bir hata yaptığımızı itiraf etmemizden değil, çocuklar için özür dilemeye zorlandığımızı hatırladığımız için bizim için utanç duygusu uyandırdığı için.
Fakat bir çocuk bir ebeveyn özür dilemekten kaçındığında ne öğrenir?
- Özür dilemek, kötü bir şey yaptığın ya da kötüsün demektir. Bağlı bir utanç hissi var.
- Bir ilişkiye zarar vermek ve onaylamamak ya da tamir etmeye çalışmak sorun değil.
- Özür dilerken, statüsünü kaybedersin.
- Ailem her zaman kardeşlerime “Üzgünüm” dememi sağlıyor, ama zorlamadığım sürece bunu yapmayacağım.
Çocuğunuzun özür modellerken öğrendiği bu dersleri öğretmek daha iyi olmaz mıydı?
- Hepimiz bazen hata yaparız ve işleri daha iyi hale getirmeye çalışabiliriz.
- Hepimiz bazen başkalarına zarar veririz. Ne zaman yaptığımızı ve telafi ettiğimizi kabul etmek önemlidir.
- Özür dilerken, diğer kişi senin hakkında daha iyi hissediyor.
- Hazır olana kadar beklemeyi seviyorum, ama ondan sonra özür dilemekten çekinmiyorum, çünkü hepimiz daha iyi hissediyoruz.
Peki, çocuğunuzdan ne zaman özür dilemelisiniz ve ne demelisiniz?
1. Çok önemli olmayan, sadece yaşamın bir parçası olan küçük “Oops” anları da dahil olmak üzere , kolayca ve sıkça özür dile . “Hata! Üzgünüm sizi böldüm.” Çocuğunuzun hareket etmesini istemediğiniz bir şekilde davrandığınız zaman, özür dilemeyi düşünmeniz gereken zamandır. Açıkçası, uygun sınırları belirlemek için özür dileme. Ama bu bizim var iş olursa olsun bizim çocuk ne, kendi duyguları yönetmek için.
2. Çocuğunuz bunun önemli bir şey olduğunu düşünüyorsa, bunu düşünmeseniz bile bunu kabul edin. “Sana mağazaya gittiğimde sana yeni bir defter alacağımı söyledim ve sonra tamamen unuttum. Çok üzgünüm. Defter ile eve gelmek için bana güvendiğini biliyorum.”
3. Ne olduğunu açıklayın. “Hepimiz çok üzgündük, değil mi? Bağırıyordun. Sonra bağırmaya başladım. Ağlamaya başladın. Seni korkuttuysam özür dilerim. Çok üzüldüm, ama bu benim kendi duygularımı yönetmek benim işim. Sevdiğin biriyle bir şeyler yapmanın yolu. “
4. Suçlama dürtüsüne diren. Birçoğumuz özür dilemeye başlıyor, sonra da çocuk yanlış olduğu için kendimizi mazeret içinde bırakmaya başlıyoruz. Bağırdım, bağırdım, ama hak ettin! Yine de hepimiz biliyoruz ki, iki yanlışın haklı olmadığını. Ayrıca yetişkin biziz. Rol model olmak bizim işimiz.
5. Açıklamak tamam, ama davranışlarınız için mazeret vererek iyi bir özür dilemeyin. “Çok zor bir gün geçirdim ve bir şeylerin ters gitmesiyle baş edemedim. Bu yüzden sana bağırdım. Ama bu bir bahane değil.
6. Belirli bir durumda yapabilecekleriniz için sorumluluk alarak hesap verebilirliği modelleyin. “Çok üzgünüm, bu işte size yardımcı olacak burada değildim.” Kendini suçlamıyorsun. Sen vardır orada değildin üzgünüm. Sorumluluktan küçük bir pay alsanız bile, kendilerini büyütmelerine ve özür dilemelerine yardımcı olacaktır.
7. Uygunsa kendinize bir ödeme yapın. “Üzgünüm tatlım, sana saldırmak istemedim. Bunu bir daha deneyeyim. İşte demek istediğim …”
8. Onarım için bir plan yapın. “Ne olduğunu söyleyeyim. Sabah defterini almak için okula giderken mağazanın yanında dururuz .” Bu, herhangi bir özrün önemli bir parçası: “Bunu düzeltmek için ne yapabilirim?”
9. Bir dahaki sefere plan yap. Çocuğunuz, bir dahaki sefere farklı olarak neler yapabileceğinizi sorarsanız ve bunu savunmadan ele alırsanız çok şey öğrenir. Sonra bir taahhütte bulunun. “Bir dahaki sefere ben duracağım, bırak ve nefes al.” O zaman sadece yap. Sevdiğin biri seni tekrar tekrar incitir ve her seferinde özür dilediyse, özrüne er ya da geç inanmayı bırakmalısın. Onlar yalnızca, kişinin davranışı tekrarlamaktan kaçınmaya çalışacağını biliyorsanız, anlamlıdır.
10. Çocuğa uzlaşmaya hazır olup olmadıklarını sorun. Bu, “Beni affedeceğini umuyorum” kadar basit olabilir . Çocuğun kızgınlığa yol açması ve duygusal olarak yeniden bağ kurması için duygusal bir sıçrama yapmasına yardımcı olur. Bunu zorlama; çocuklar kendilerini hazır hissetmeden önce “affet” için kendilerini baskı altında hissetmemeliler. Bazı ebeveynler bu adıma karşı koyarlar çünkü güçlerini çocuğa verdiklerini ve affetmeyi durdurabileceklerini düşünüyorlar . Fakat eğer çocuk affetmeye hazır değilse, bunu bilmek istersiniz, böylece etkileşimden hala tuttukları her neyse onu çözmelerine yardımcı olabilirsiniz.
Utanma, suçlama olmadığına dikkat edin. Bunun yerine, çocuğunuzla daha iyi şeyler yapmaya odaklanın. Yanıldığını kabul etmek ve affetmek istemek cesaret ister. Fakat sizi daha iyi bir ebeveyn yapar ve ilişkilere değer veren ve sorumluluk alabilen daha sağlıklı çocuklar yetiştirir . Özür dileyen utanç mirasını bırakmamızın zamanı gelmedi mi?
Laura Markham Ph.D.