Siyatik sinir, insan vücudundaki en uzun ve en geniş sinirdir. Alt sırttan, kalçalardan aşağı ve bacakların altından aşağıya doğru dizin hemen altında biter. Bu sinir alt bacaklardaki kasları kontrol eder ve ayağın cildine ve alt bacağın çoğunluğuna his verir. Elazığ Özel Mediline Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Bölüm uzmanlarımız, siyatik hakkında bilgiler verdi.
Siyatik nedir?
Vücuttaki en uzun ve en kalın sinir olan siyatik ya da tıp terminolojisindeki adıyla nervus ischiadicus, belin son omurlarından çıkarak dizin hemen altında sonlanır. Farklı bir deyişle belin alt bölgesinde bulunan L4, L5, S1, S2 ve S3 sinir köklerinin birleşmesi ile meydana gelen siyatik sinir, kalçada yer alan ve coxa olarak tanımlanan leğen kemiğinin içindeki delikli bölgeden geçerek bacağın arka bölgesine uzanır. Diz ekleminde dallara ayrılıp ayağa kadar ulaşarak bu bölgede motor ve duyu fonksiyonlarını oluşturur. Siyatik, aslında sinirin sıkışmasına bağlı oluşan ağrıya verilen isimdir. Sıklıkla merak edilen "Siyatik nedir?" sorusunun yanıtı bu şekilde verilebilir. Siyatik sinirin bel bölgesinde yer alan köklerinin sıkışması ya da gerilmesi, bacakta ağrı hissiyatına yol açar. Bazı durumlarda omur kayması, iltihap, tümör ve kist varlığı gibi sebepler de siyatik sinir ağrısına yol açabilir. Kalçaya doğru yayılan bel ağrısıyla başlayan siyatik ağrısı, sinir boyunca kasıktan bacağın arka kısmına ve buradan ayağa kadar yayılır. Şiddetli siyatik vakalarında bacak güçsüzleşir, diz ve bilek refleksleri azalır. Kişi bacağını ne kadar yukarı kaldırırsa ağrı o kadar şiddetlenir.
Siyatik Belirtileri Nelerdir?
Siyatik belirtileri genellikle büyük siyatik sinirin geçtiği bölgeler boyunca hissedilir. Siyatik genellikle aşağıdaki özelliklerden biri veya daha fazlası ile karakterizedir.
Ağrı: Siyatik ağrısı tipik olarak belde veya kalçada başlayan, uyluk, bacak ve ayakların önünde veya arkasında yayılan bir ağrı hissedilir. Ağrı hareket ile daha da şiddetlenir ve siyatik sinirin geçtiği bölgelerde his ve güç kaybına neden olabilir. Ayrıca oluşan ağrının şiddeti hastanın hareketlerini kısıtlayabilir.
Uyuşma: Siyatik ağrıya, bacağın arkasında uyuşma eşlik edebilir. Bazen karıncalanma veya güçsüzlük de olabilir. Ayrıca ayakların ve ayak parmaklarının alt tarafında ağrı, uyuşma ve karıncalanma görülebilir.
Tek taraflı semptomlar: Siyatik tipik olarak bir bacağı etkiler. Durum genellikle etkilenen bacakta ağırlık hissi ile sonuçlanır. Nadiren, her iki bacak birlikte etkilenebilir.
Duruşa bağlı semptomlar: Siyatik belirtileri otururken, ayağa kalkmayla, öne ve arkaya doğru eğilmeyle, uzanmayla veya öksürmeyle daha da kötüleşebilir. Yürüme esnasında hasta dik duramaz ve bir yana doğru eğilir veya ayak sürükleme problemi oluşabilir.
Mesane ve bağırsakların kontrol edilememesi siyatik belirtileri arasında görülebilir. Böyle durumlar acil müdahale gerektirir. Yine hastalığın uzun süre tedavi edilmemesi durumunda ağrılı bacakta bulunan kaslarda incelme ve kısalma da görülebilir.
Siyatik Nedenleri Nelerdir?
Siyatik, altta yatan bir tıbbi durumun belirtisidir. Siyatiğin olası nedenlerini anlamak, tedavide sadece semptomları maskelemek yerine asıl probleme odaklanmaya yardımcı olabilir. Siyatik sinir yaralanmasının mekanizması ya doğrudan sinir sıkışması, iltihaplanma, vücudun anormal bir bağışıklık sistemi tepkisi ya da tüm bu faktörlerin bir kombinasyonudur.
Bel fıtığı: Araştırmalar, siyatik vakalarının çoğunun bel fıtığından kaynaklandığını düşündürmektedir. Bel fıtığı tipik olarak siyatik siniri oluşturan bir veya daha fazla spinal sinir kökünü (L4-S3) sıkıştırır. Bel fıtığı iki şekilde siyatiğe neden olabilir.
Doğrudan sıkıştırma: Siyatik sinirin doğrudan sıkıştırılması, diskin yumuşak iç materyali herniasyon yaptığında ve sinirin üzerinde baskı oluşturduğunda ortaya çıkabilir.
Kimyasal nedenler: Disk içindeki yapının kimyasal yapısı siyatik sinir üzerinde tahriş edici özelliktedir. Bu kimyasallar siyatik sinirin etrafında iltihaplanma ve tahrişe neden olabilir.
Dejenerasyon: Bel bölgesinde bulunan omurgadaki dokuların dejenerasyonu siyatik siniri sıkıştırabilir veya tahriş edebilir.
Lomber spinal stenoz: Spinal stenoz, spinal kanalın daralmasıdır ve yaşlılarda yaygın olarak görülür ve siyatik oluşumuna neden olabilir.
Spondilolistezis: Küçük bir stres kırığı bir omur gövdesinin diğer omur gövdesi üzerinde ileri kaymasına neden olabilir. Böyle bir durumda spondilolistezis ortaya çıkar. Örneğin, L5 omurları S1 omurları üzerinde öne doğru kayabilir. Siyatik, disk boşluğunun çökmesi, kırılması ve omur gövdesinin öne kaymasından sonra sinir sıkışması nedeniyle görülebilir.
Cauda equina sendromu: Omuriliğin alt ucundaki sinirleri ve sinir köklerini etkileyen nadir fakat ciddi bir durumdur; Acil tıbbi müdahale gerektirir. At Kuyruğu Sendromu olarak bilinir.
Siyatik Tedavisi
Hastanın şikayetlerine, genel durumuna, siyatiğin şiddetine ve siyatik sinirin neden baskılandığına bağlı olarak farklı tedavi türleri uygulanır.
İlaç Tedavisi : Değişik sebeplerden siyatik ağrısı çeken hastaların ilk olarak ağrı kesici, kas gevşetici benzeri ilaç tedavisine başvurduğunu ifade eden Prof. Dr. Gülçin Gülşen, ağrının sebebi göz önünde bulundurulduğunda bunun geçici bir rahatlama sağlarken kalıcı çözüm olamayacağını belirtiyor. Siyatik ağrı eğer öz bakım tedaviler ile düzelmediyse muhtemelen aşağıdaki ilaçlar önerilecektir:
Anti-enflamatuarlar
Kas gevşeticiler
Narkotik (sakinleştiriciler)
Trisiklik antidepresanlar
Anti-nöbet ilaçlar
Fizik tedavi : Hastanın akut ağrıları geçince, doktor ya da fizyoterapist tekrarlayan yaralanmaları önlemeye yardımcı olmak için bir rehabilitasyon programı tasarlayacaktır. Bu programda genellikle duruşun düzelmesi, sırt kaslarının güçlenmesi ve desteklenmesi ve vücuda esneklik kazandırılması gibi egzersizler içerir.
Steroid enjeksiyonları : Bazı durumlarda, doktorunuz ilgili sinir kökü çevresindeki alana bir kortikosteroid ilaç enjeksiyonu tavsiye edebilir. Kortikosteroidler tahriş olan sinir etrafındaki inflamasyonu baskılayarak ağrıyı azaltmaya yardımcı olur. Genellikle birkaç ay içinde etkisini gösterir. Çok sık enjeksiyon yapıldığında ciddi yan etkilerinin oluşma riski arttığından dolayı steroid enjeksiyonlarının sayısı sınırlı olmaktadır.
Siyatik ameliyatı : Bu seçeneğe genellikle sıkıştırılmış sinirin önemli derecede güçsüzlüğe neden olduğu durumlarda, bağırsak veya mesane inkontinansı olan hastalarda, hastalığın zamanla kötüleşmesi ve diğer tedavilerin düzelme sağlamadığı durumlarda başvurulmaktadır. Cerrahi girişim ile sinirlere baskı yapan kemik çıkıntısı ve disk kayması onarılır.
Yaşam tarzı : Çoğu insanda siyatik hastalıklar öz-bakım önlemlerine iyi yanıt verir. Her zamanki faaliyetlerine normal şekilde devam ettiğinde ve ağrıyı tetikleyen etkenlerden uzak durulduğunda iyileşme daha çabuk olur. Bir günlük bir istirahat şikayetlerde rahatlama sağlasa da uzun süreli hareketsizlik, belirtileri daha kötü yapacaktır.
Siyatik tedavisi hakkında merak ettiğiniz konuları Elazığ Özel Mediline Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Bölümümü uzman ekibine sorabilir, sorunuzla ilgili öneriler isteyebilirsiniz. Hekimlerimizden online randevu alabilir veya +90 (424) 237 11 11 numaralı Çağrı Merkezimizi arayarak bilgi alabilirsiniz.
Önemli Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekimlerimize başvurunuz.