1951'de Adalet Kulübü'nün Arjantinli futbolcu Oscar Garo'yu kadrosuna katmasıyla başlayan ve o tarihten sonra yabancı oyuncuların uğrak yeri olan Türkiye, bu konuda birçok farklı uygulamaya gitti.
Bugüne kadar 100'den fazla ülkeden oyuncunun boy gösterdiği Türk futbolunda özellikle son 20 yılda "yabancı oyuncu kuralı"nda yapılan sık değişiklikler, kafalarda soru işaretleri bırakmaya devam ediyor.
1951'de kulüplere sadece 1 yabancı oyuncu bulundurma hakkı tanıyan kural, 2000'li yıllarla birlikte farklı bir çehreye büründü.
2005-06 sezonunda 6'ya yükseltilen "yabancı oyuncu kuralı", 2007-08 sezonunda önce 6+1, devre arasından sonra 6+2'ye dönüştürüldü.
2010-11 sezonuna kadar uygulanan bu sistem, 2010-11'de 6+2+2'ye döndü.
2011-12'de tekrar 6+2'ye döndürülen yabancı oyuncu kuralı, 2012-13 sezonu sonuna kadar geçerli oldu.
2013-14 sezonunda ise Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) yabancı sınırını farklı bir boyuta taşıyarak 6+0+4 kuralını getirdi ve kadrodaki 10 yabancının 4'ünü tribünde oturmaya mahkum etti.
2014-15'te bu kararından dönen federasyon, 5+0+3 kuralını getirdi ve ardından 5+3 olmasını kararlaştırdı.
2015-16'da mevcut 14+14 sistemi geldi
Türkiye Futbol Direktörü olarak görev yapan Fatih Terim'in öncülüğünde yabancı sınırı 2015-16 sezonunda tümden bir değişim içine girdi.
Yeniden dizayn edilen kuralla birlikte kulüpler, 28 kişilik maç kadrolarında 14 yerli, 14 yabancı futbolcu bulundurabilecek ve bu yabancıların tamamını aynı anda sahada beraber oynatabilecekti.
Söz konusu kural ilk getirildiğinde bir havuz oluşturulacağı ve fazla yabancı oynatan kulüplerin oluşturulacak kaynağa para ödeyeceği açıklansa da bu gerçekleşmedi.
5 sezondur uygulanan ve 14 olan yabancı sınırı, TFF tarafından 2020-21 sezonu ikinci yarısı için pandemi nedeniyle geçici olarak 16'ya yükseltildi.
Bu kural, gelecek sezondan itibaren ise tekrar değişecek.
Süper Lig'de 2021-22 sezonundan itibaren 3 yıl içerisinde takımlar, kadrolarında ve sahada bulunduracakları yabancı futbolcuların sayısını düşürecek ve planlamasını da bu doğrultuda yapacak.
Geçmişten günümüze değiştirilen yabancı oyuncu kuralıyla tartışmaların bitmediği Türk futbolunun artık yepyeni sorunları doğmuştu.
Türk futboluna kazandırdıkları ve kaybettirdiklerinin olduğu su götürmez bir gerçek.
"Sahada İstiklal Marşı okuyacak oyuncu kalmadı" sözleri tartışma yarattı
Son uygulamada 14+14 olarak şekillenen takımların sahaya çıkardığı yabancı oyuncuların çokluğundan şikayet edenler olduğu gibi memnun olanlar da bulunuyor.
Siyasetçiler, futbolun içindekiler ve spor yorumcularından tutun da sokaktaki vatandaşın bile konuştuğu yeni kuralla ilgili ağır eleştiriler yapıldı.
"Sahada İstiklal Marşı okuyacak oyuncu kalmadı", "Yabancı futbolcu çöplüğüne dönüyoruz" gibi sözler, kurala karşı gelenlerin en çok sarf ettiği sözlerin başında geldi.
Yeni kuralın olumsuz olduğunu düşünenlerin bir kısmı ise yapılan çok fazla transfer nedeniyle kulüplerin ekonomik olarak yıpratıldığı görüşünü savunuyor.
Ağır eleştiriler yapılsa da söz konusu kuralla birlikte Türk futbolu, yurt dışına transfer edilen oyuncuların zirve yaptığı dönemi yaşadı.
Rekabet ortamının arttığı futbolda kendisini daha çok geliştirme ihtiyacı hisseden yerli futbolcular, gelişimlerini artırarak Avrupa sahnesinde boy gösterme fırsatı buldu.
Cenk Tosun, Cengiz Ünder, Ozan Kabak, Çağlar Söyüncü, Merih Demiral, Mert Müldür, Yusuf Yazıcı ve Mustafa Kapı, yurtdışına transfer olan ve kariyerini sürdüren oyuncuların en başında geliyor.
Raşit Çetiner: Az ama nitelikli, örnek oyuncunun gelmesi taraftarıyım
Türkiye'deki yabancı oyuncu kuralıyla ilgili Independent Türkçe'ye değerlendirmelerde bulunan teknik direktör Raşit Çetiner, TFF'nin mevcutta 14 olan yabancı sayısının 16'ya yükseltilmesinin pandemi nedeniyle yapıldığını belirterek, şöyle konuştu:
Kulüpler, hastalığa yakalanan veya sakatlanan oyunculardan dolayı sıkıntıya giriyorlar. Bu nedenle ellerinin altında fazla oyuncu olmasını istiyorlar.
Bu durumun ekonomik yönden iyi durumda olmayan kulüplere ek yük getireceğini aktaran Çetiner, "Büyük bir yük getireceği aşikar. Şimdi herkes tekrardan yabancı oyuncu transfer edecek ve kulüplerin hiç de iç açıcı olmayan ekonomik durumları biraz daha içeriye girecek" değerlendirmesinde bulundu.
"Yabancı oyuncunun serbest olması taraftarı değilim"
Yabancı oyuncu kuralını olumlu bulan ve bu konuda A Milli Futbol Takımı Teknik Direktörü Şenol Güneş'le aynı fikirde olduğunu söyleyen deneyimli teknik adam, şu ifadeleri kullandı:
Ben burada Şenol (Güneş) ağabeyle aynı fikirdeyim. Az ama nitelikli, örnek oyuncunun gelmesi taraftarıyım. Çünkü Türk oyuncularının da oynamaya ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. O nedenle yabancı oyuncunun serbest olması taraftarı değilim.
Yabancı oyuncu sayısının 14'e yükseltilmesi sonrası kulüplerin geldiği ekonomik durumu "düşünülmeyecek kadar facia" olarak nitelendiren Çetiner, şunları kaydetti:
Bir sürü oyuncu geliyor, yedek bekliyor. Bu oyunculara para ödeniyor. Üstelik kimine de ödenmiyor! Ondan sonra da kulüpler yaptıkları mukavelelerin neticeleri doğrultusunda büyük bir borç yükünün altına giriyor. Bu da büyük sıkıntılara yol açıyor.
"Kulüpler oyuncu alırken daha dikkatli davransın, oyuncular da mensubu oldukları camiaya katkı versin"
Türkiye'ye transfer edilecek yabancı oyuncuların belirli kriterlere bağlanması gerektiğini savunan Çetiner, "Bence gelen oyuncu oynayan oyuncu olsun. Kulüpler de aldıkları oyunculara daha dikkatli davranmalılar. Araştırmalarını yaparak alsınlar. Oyuncular da mensubu oldukları camiaya katkıda bulunsunlar" temennisinde bulundu.
Futbolcuların gelişim gösterebilmesi için oynamaya ihtiyaç duyduğunu dile getiren Çetiner, sözlerini şöyle noktaladı:
Türk oyuncuların oynayarak gelişebileceklerini göz önünde bulundurursak oynamaya ihtiyaçları olduğu çok açık. Futbolcunun yeteneği oynayarak ortaya çıkar başka türlü de çıkamaz. 'Bu iyi oyuncu olacak' diyorlar tamam eyvallah ama oynatmadığın zaman da sıkıntı oluyor.
© The Independentturkish