Rus Asaletinin Altın Çağı
Büyük Catherine taç giyme elbisesiyle. Kapüşon. V. Eriksen. XVIII yüzyıl
Toplumun gelişiminin temel ilkeleri anlaşılmadan, her şey ayrıntılara, bireysel yöneticilerin tutkularına, bazılarının görüşüne göre "iyi", diğerlerinin görüşüne göre "kötü" ve yorumlanabilecek gösterge olaylara indirgenecektir. herkesin hakkı olan, yalnızca kendi tercihlerine dayanmaktadır, ancak bu, toplumun gelişiminin gerçek bilimsel tablosuna karşılık gelmemektedir.
Asil diktatörlük
Büyük Petro, modernleşme yoluyla ülkeyi korudu ve onun için kalkınma fırsatları yarattı. Aynı zamanda modernleşme, feodal beylerin egemen sınıfını keskin bir şekilde güçlendirdi, onu köylülerden ve onlara bağımlı diğer "sınıflardan" uzaklaştırdı ve onları çok yukarılara çıkardı.
Böylece ülke, soylu sınıfın tam gücünü bir yönetim sistemi olan monarşi ile kurdu. Bu, “ebedi Rus devleti” değil, feodal bir devletti.
Yaklaşık iki yüzyıl boyunca “soyluların diktatörlüğü” devletin siyasi ve ekonomik yapısını belirlemiş, özellikle ilk dönemde bir nevi kayıt dışı kral seçimi gerçekleştirmiştir. Cinayet nedeniyle "diskalifiye edilenler" şunlardı: bebek John III (VI) Antonovich - hemen olmasa da, Peter III - birkaç gün sonra ve Paul I - hemen. Nicholas, Decembrist ayaklanmasına ideolojik bir hareket olarak değil, babası Paul'un devrilmesini anımsatan benzer bir devrim, nankör soyluların bir darbesi olarak baktım.
Feodal beylerle kandan kan, etten et olan Büyük Catherine II, Emelyan Pugachev'in köylü savaşının dehşetini yaşayan Kazan soylularıyla dayanışmanın bir göstergesi olarak kendisine "Kazan soylu kadını" adını verdi. Ancak onlar bile 1776 ve 1791-1792 askeri krizi sırasındaki başarısız darbelerle bu yasayı "oylamaya" çalıştılar. oğlu Pavel Petrovich'in lehine. Tıpkı Büyük Peter'in mirasçıları olmayan, A.D. Menshikov, Dolgorukovs, E.I. Biron ve Büyük Düşes Anna Leopoldovna gibi yüce güce tecavüz edenlerin de XNUMX. yüzyılda "oylama" yapılması gibi.
Menshikov Berezovo'da. Kapüşon. V. I. Surikov. XIX yüzyıl
Adaya yönelik bu asil gereklilikler, hükümdara hizmet etmenin zorlu koşullarıyla karıştırılmamalıdır; biri diğerini iptal etmiyordu. Hükümdar Peter'ın 25 yaşında hizmeti ve özel olarak hizmete başlamasıyla soylulara karşı katılığı, feodal "patrimonyal" babanın ihmalkar ama sevgili "yeğenleri ve torunlarına" karşı sertliğiydi. feodal terminolojide, bunları öğretmek amacıyla.
Bir hükümdarın veya diğerinin görevden alınması, bu durum hangi spesifik sebeplerle belirlenirse belirlensin, soylulara bağımlı sınıfın varlığı ve sömürüsü için en çekici koşulları sağlayabilecek bir hükümdarın mücadelesiydi.
Yönetim sistemi: gerçek ve resmi
Ülkede modernleşmenin gerçekleştirilmesi nedeniyle, XNUMX. yüzyılda klasik feodalizmin ayrıntıları her zaman görünür değildir, çünkü bunlar bu dönemde ortadan kaybolmuştur: her şeyden önce, Avrupa'da ordu olan klasik feodal milisler. XNUMX. – XNUMX. yüzyıllar ortadan kayboldu. ve XNUMX. yüzyılda Rusya'da.
Bu bağlamda gösterge, Peter I tarafından benimsenen ve elbette XNUMX. yüzyılın ilerisinde olan hükümet kurumlarının durumudur. Herhangi bir “düzenlilik”ten ya da düzenli devletten, hele “polis devleti”nden söz etmeye bile gerek yok; kolektif bilinçdışı ve toplumsal feodal yapı bunu tamamen reddetmişti.
Soyluların XNUMX. yüzyılın ilk yarısının neredeyse tamamı boyunca orduda sürekli ve uzun süre kalması, ülkede toplu soygunun yayılmasına yol açtı, ancak soyluların mülklerinde daha uzun süre kalma fırsatı ortaya çıktığında Zamanla soygunlar azalmaya başladı. Dış devlet kurumları değil, daha önce olduğu gibi, yerel olarak idari ve polis işlevlerini yerine getiren asil şehir şirketleri, toprak sahiplerinin kendileri olduğunda, toplumun feodal yapısının karakteristik bir durumu.
Ve elbette E. Pugachev'in ayaklanması bu "polis devletinin" yokluğunu açıkça gösterdi. Feodal tarım zihniyetine sahip, feodal aşamadaki bir ülkede, bazen hizmette "genç" davranışın sınırına varan bir "merkezileştirme" ve sistemleştirme girişimi son derece zordu.
Avrupa tarzındaki dış tasarımı (Senato, kolejler) ve biçimsel "düzenliliği" ile yönetim sistemi, organik ve feodal özünü korudu ve bu, dış tehditlerin feodal devleti olağandışı sorunlarla uğraşmaya zorladığı koşullarda, örneğin, maden kaynaklarının aranması ve yaratılış fabrikaları. XNUMX. yüzyılda tüm hükümdarlıklara eşlik eden yönetim sistemindeki krizler tam da bu feodal zihniyetle ilişkilendirilmiştir.
Öte yandan resmi de olsa yeni kurumların toplumu etkilemediğini söylemek haksızlık olur. Sonuçta çoğu Avrupa devleti de, Rusya'nın aksine, gelişimin sonraki aşamalarında da olsa feodal kaldı. Riskli tarım bölgesindeki tarımsal üretim döngüsüyle hiçbir ilgisi olmayan sistematik faaliyet, yavaş yavaş Rus soylu toplumuna girdi, yukarıdan aşağıya yayıldı ve Avrupa kültürü, edebiyatı ve fikirlerine aşinalıkla ilişkilendirildi. Elbette bunun okulu her şeyden önce orduydu.
“Yüksek gizli konseylerin”, komitelerin, kabinelerin ve İmparatorluk Konseylerinin oluşturulması, Senato reformları ile ilgili tüm değişiklikler, feodal soylulara alt sınıf olan köylüleri yönetmek için en uygun koşulları hedefliyordu ve sağlıyordu.
Şu anda ortaya çıkan üçüncü sınıf gibi toplumun diğer katmanlarının gelişimi, yalnızca ana hedefe ulaşmak için desteklendi ve geliştirildi.
"Altın çağın" asil mevzuatı
Hükümet (krallar, Senato, favoriler vb.) yasalar yoluyla köylülerin ve diğer “sınıfların” “organik haklarına” saldırarak soyluların ekonomik gücünü güçlendirmeye yönelik bir politika izledi. 1731'de, soylu mülkleri "gayrimenkul mülk-miras mülkleri" olarak tanımlayan bir kararname kabul edildi, yani, daha önce mülkü kendi hizmetleri için geçici mülkiyete aldıklarında, feodal beylerin tam mülkü haline geldiler.
Elizaveta Petrovna yönetimindeki Senato, feodal sınıfın ekonomik ve sosyal konumlarını yasal olarak güçlendirdi. Köylülerin fabrikalar için satın alınmasını düzenleyen 1752 kararnamesi, Rütbe Tablosuna göre bunu alanların aksine soylulara hizmet etme statüsünü vurguladı. Ve 50'li ve 60'lı yılların bazı kararnameleri. 1762. yüzyıl, imalatçıların köylüleri satın alma haklarını sınırlamaya çalıştı. Nihayet XNUMX'de köylülerin topraksız fabrikalara satışını yasaklayan bir kararname çıkarıldı.
1755'te soylular, damıtma (kaçak içki) konusunda en önemli ekonomik tekeli aldı.
Akşam. Kapüşon. K. Somov. XX yüzyıl
1760 tarihli kararname de jure soyluların köylüler üzerindeki yargı yetkisini pekiştirdi ve köylülerin Sibirya'ya sürgün edilmesine izin verdi.
1762'de soylular, köylüleri kendi mülkleri üzerinde ilçeden ilçeye taşıma hakkını ve zengin köylülerin tüccar olarak kaydolmasını yasaklama hakkını aldı. 1767 tarihli bir kararname, köylülerin en yüksek isme dilekçe vermesini yasakladı.
Aynı zamanda yabancı mevzuat örneklerine dayanan “mevzuat projeleri” de başarılı olamadı. Avrupa Aydınlanması'nın fikirlerinin etkisi altında olan ve önde gelen temsilcilerinin çoğuyla iletişim kuran "Yasa koyucu" Catherine II, Rusya'da "hukukun ruhunu" ve "temel yasaları" tanıtmak amacıyla en yüksek "Emir"i yayınladı. . Bir tür soyluların kurucu meclisi olan 1767-1768 Yasama Komisyonu neden toplandı? Eğer filozoflar J.-L. d'Alembert, D. Diderot ve Voltaire kraliçenin samimi çalışmasını desteklediler, ardından "ana alıcılar" arasında tüm bu girişim sefil bir şekilde başarısız oldu.
D. Diderot'nun portresi. Kapüşon. D. G. Levitsky. XVIII yüzyıl
Ve mesele Avrupa vakıflarının Rusya'ya yabancı olması değil. Gördüğümüz gibi, modaya uygun şeyler, Avrupa modası, mimari ve lüks söz konusu olduğunda, bu fikirlerin feodal fikir ve zihniyetle kesinlikle hiçbir ilişkisinin olmadığı, soyluların soyut "medeni kanunlara" ihtiyaç duymadıkları gerçeği dışında hiçbir şüphe yoktu. ve serf “ruhları”:
N. I. Panin'in portresi. Bilinmeyen sanatçı. XVIII yüzyıl
Catherine II'nin bir başka reformu şehirlere adanmıştır. Önceki dönemlerde hikayeler Rus şehirlerinde toplu yerleşim yerleri olarak takas, ticaret ve ürünlerin işlenmesi vardı. Ancak bunlar her şeyden önce idari, tarım, balıkçılık ve ticaret merkezleriydi, ancak defalarca vurguladığım zanaat ve ticaret merkezleri değildi.
Yani iş bölümü yoktu ve şehir bir zanaat merkezi olarak tarım köyüne karşı çıkmıyordu. XNUMX. yüzyılın başlarına kadar Novgorod, Pskov, Arkhangelsk gibi bazı ticaret merkezlerine ek olarak, Nizhny Novgorod, Yaroslavl gibi zanaat ve işleme merkezlerinin yanı sıra, çoğu şehir ya kaleler ya da feodal şirketlerin merkezleriydi. Smolensk veya Ryazan gibi şehirler” vb.
Belki de yalnızca Moskova klasik bir şehirdi. Bir derebeylik veya feodal merkez etrafında bir posad veya ticaret ve zanaat banliyösünün oluşturulduğu klasik şema, XNUMX. yüzyılda Rusya'da iyi bir şekilde şekillendi.
Elbette modernizasyon kendi değişikliklerini yaptı, artık şehir genellikle tesisin etrafında şekillenmeye başlıyor, ancak şema değişmeden kalıyor. Kırsal nüfus %94 iken kentsel nüfus yalnızca %6 idi. Bu nedenle Çar Peter'in yukarıdan getirilen ve bu sistemin doğal olarak geliştiği Almanya'dan alınan lonca reformu zorlukla ilerledi. 1760'a gelindiğinde atölyeler tamamen geriledi.
1700'den 1800'e kadar ekmek fiyatlarının (çavdar, yulaf, buğday, arpa, karabuğday) %350-379, temel tarım ürünleri fiyatlarının %500 ve el sanatları fiyatlarının %400 artması dikkat çekicidir. Ve 61. yüzyılda, tarım fiyatlarındaki sürekli artışla birlikte, yüzyılın sonunda Avrupa'da ortalama hale gelecek: bitkisel ürünlerin fiyatı %81, hayvancılığın fiyatı %41 artacak, endüstriyel malların fiyatları ise %XNUMX artacak. %XNUMX oranında düşecek. Bu, burjuva ilişkilerinin başlangıcıyla bağlantılı olarak endüstriyel ve el sanatları üretiminin büyümesinin endüstriyel mal fiyatlarının hareketinin yönünü değiştirdiği XNUMX. yüzyıla kıyasla XNUMX. yüzyılda ekonominin feodal doğasını açıkça vurgulamaktadır.
Üçüncü Zümre veya “orta sınıf insanların” yaratılması
Feodal beyler sınıfıyla ilgili olarak, 1785 Soylular Şartı ile taçlandırılan mevzuatın düzene sokulması ve giderek artan haklarının sağlamlaştırılması varsa, o zaman 1785 Şehirleri Şartı'nın yardımıyla Catherine yalnızca Kentli sınıfı, "orta sınıf insan"ı ya da darkafalılığı oluşturmaya çalıştı; bu aşamada feodalizm, benzer bir dönemin Avrupa'sında daha önce olduğu gibi yeni ortaya çıkmıştı.
İlk kez, açıkça, yasama temelinde ve aslında kentsel nüfus kırsal nüfustan ayrıldı, bu da onun konsolidasyonuna yol açtı ve bir tür özyönetim aldı. "Emlak" teriminin günlük Rus dilinde ancak XNUMX.-XNUMX. yüzyılların başında ortaya çıkması anlamlıdır. Daha önce var olana "sınıf" demek pek mümkün değil; aslında iki sınıf vardı: kavga ve çiftçilik. Bu nedenle, önceki tüm bölümlerde “mülkler” kelimesini tırnak içine aldım.
Kalkınma için insanlar ve kaynaklar
Herhangi bir sosyal yapının gelişimi kaynak gerektirir. XNUMX. yüzyıl Rusya'sında feodal beylerin kaynağı, savunmayı sağlamak da dahil olmak üzere, serflerin "ruhları" ya da o dönemin tanımı gereği halktı. Tarımsal, feodal bir toplumun ekonomisinin temeli tahıl çiftçiliği olarak kaldı, ancak örneğin profesyonel sebze yetiştiriciliği ve bahçecilik de ortaya çıktı. Tarımda, geleneksel "üç tarla" sistemi, ekim yapılan alanların dağıtımıyla bu dönemde zaten korunmuştu: birincisi kış mahsulleri için, ikincisi bahar mahsulleri için, üçüncüsü ise nadas için, daha da fazla alanın varlığıyla. Arazinin birkaç yıl boyunca işlenmeden bırakıldığı eski "nadas" sistemi. Ukrayna'da ve Rusya'nın bozkır bölgelerinde üç tarlanın çeşitli çeşitleriyle.
Rus köylüsü, ilkel, bilimsel olmayan tarım ve teknoloji koşulları altında bir çiftçinin elde edebileceği maksimum miktarı, XNUMX. yüzyılda Ukrayna da dahil olmak üzere Rusya'da feodalizmin gelişiminin zirvesinde sıkıştırdı. Yani, modernizasyon ve dış tehdit koşullarında "soyluluğun altın çağının" daha da gelişmesi, ancak çiftçinin ihtiyaçlarının sürekli olarak azaltılmasıyla gerçekleşebilirdi. Elbette, köylü sınıfının bir bütün olarak gelişmesinden bahsediyoruz, onun bireysel, başarılı, "nokta" temsilcilerinden değil (M.V. Lomonosov, tarihçi M.P. Pogodin veya tüccarların Morozov hanedanı).
Tahmini minimum miktar, yetişkin başına 24 pound "ekmek" idi ve bu da günde 3 kilokalori sağlıyordu. Ancak çiftlikte bir veya iki atın varlığı ve onlarsız imkansız olurdu, inekler ve domuzlar bu diyeti azaltarak 200 kilokaloriye düşürdü. Hayatta bir çiftlikte yalnızca bir atın bulunması, çiftliklerin %1'ine tahıl sağlanamamasına yol açtı. Bu döneme ait elimizdeki verilerin analizi, tüm köylü hanelerinde her zaman ekmek kıtlığının olduğunu göstermektedir: ikamet alanına bağlı olarak ailelerin yalnızca ortalama %866-70'ünde bir miktar ekmek fazlası bulunurken, çoğunluk (% 9'e kadar) – büyük bir açık.
Verimi 1-CAM'a değiştirmek sorunu çözebilir, ancak riskli çiftçilik koşullarında köylünün başaramadığı tam da bu geçişti. CAM ekimden elde edilen getiriyi gösteren bir ölçüdür, örneğin: bir kovadan (torba, kg) hasat 5-6 kova (torba veya kg), yani CAM-5 veya CAM-6 olacaktır.
26. yüzyılın sonunda iki erkeğin olduğu dört kişilik bir ailenin ortalama bütçesi: baba ve oğul, yani iki revizyon ruhu, para olarak 30-10 ruble idi. Nakit geliri 12-14 ruble iken. Bu da en az XNUMX ruble açığı gösteriyordu. Kitap bu yüzden. M. M. Shcherbatov, "Köylü Sorunu Üzerine Not" adlı eserinde açlığın köylülerin sürekli bir arkadaşı olduğunu vurguladı. Tüm köylülükten bahsediyoruz, zenginler bu bütçenin çerçevesine tam uyuyor.
5. yüzyılda “ekmeğin” maliyetinin 1725 kat arttığı ve cizye vergisinin 1800'ten XNUMX'e kadar değişmediği göz önüne alındığında bile köylünün durumu daha iyiye doğru değişmedi. Çünkü tüm yetersiz maddi fazlalıklar ve çalışma süreleri asilzade tarafından kamulaştırıldı:
XNUMX. yüzyılın dansları. Karikatür.
Bu da ekmeğin henüz kitlesel pazar ürünü haline gelmediği bir dönemde gerçekleşti ve bundan sonraki dönemde de tahıl fiyatlarının artmasıyla feodal rant artacak. Bu aynı zamanda reform öncesi dönemlerde kilokalori tüketiminin azalmasına, yani kıttan ağza yaşamanın artmasına da yol açacaktır.
XNUMX. yüzyıl tarihçisi S. M. Solovyov'un uygun sözlerine göre, gerçek bir "üvey ana doğa" gibi sert bir şekilde coğrafi ve iklimsel ortam, ülkenin tarım ekonomisini yavaşlattı, ancak serf çiftçilerinin yaşamını etkileyen çok daha önemli bir faktör Ranta el koyan (daha doğrusu kamulaştıran) ve köylülerin hayatın eşiğinde var olmalarına izin veren feodal beylerin yönetici sınıfıydı:
Ve bunlar basit kelimeler değil. Köylüler umutsuzca özgürlüğü bekliyorlardı; bu, her şeyden önce ekonomik kurtuluş, daha doğrusu kıt kanaat geçinen bir yaşam anlamına geliyordu. Söylentiler, örneğin 1767-1768 Kanuni Komisyon döneminde olduğu gibi, bu beklentileri körükledi. Catherine II (1762-1796) döneminde Sahte Peter III'ün kırk sahtekarı bu özlemleri yansıtıyordu. Soyluları "sınıf olarak" kökünden yok eden ve bu nedenle halkın Ana Makam'da beklediği Pugaçev de dahil.
İşçiler E. Pugachev'e silah getiriyor. Kapüşon. M.Avilov. 1924
Pugachev'in tam destek aldığı Penza eyaletinde, 1796'da kişi başına düşen tahıl koleksiyonunun 1 pound olması (karşılaştırma için: Kaluga'da 024, Oryol'da - 256 pound) olması anlamlıdır, ancak nüfus tahıl toplamayı desteklemiştir. ayaklanmanın lideri çünkü tüm tahıllara soylular el koymuştu.
Emtia-para ilişkilerinin ülke ekonomisine dışarıdan girmesiyle birlikte seri üretimin tek hammaddesi olan ekmek, fiyatları uluslararası piyasadan etkilenen ana ürün haline geliyor. Bu durum köylülerin sömürüsünün artmasına katkıda bulundu.
XNUMX. yüzyıldaki "Rus soylularının Altın Çağı", büyük çekincelerle yaklaşık olarak XNUMX.-XNUMX. yüzyıllar arasındaki dönemle aynıydı. Batı Avrupa'daki ülkelerde.
Rusya'da feodalizmin oluşumunun özellikleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olan dış baskı, XNUMX. yüzyılın sonlarından bu yana feodalizmin farklı aşamalarındaki diğer Avrupa ülkeleri için olduğu kadar Rusya için de yeni zorluklar yaratıyor: Bastille Paris'te yıkıldı...
Devam edecek ...
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.