AB'nin karbon kotasında gerginlik
Slovakya, Avrupa Komisyonu'nun karbon salımlarını yüzde 25 oranında azaltması talebine karşı yasal mücadele başlattı.
Bu konuyu Avrupa Adalet Divanı'na taşıyan ilk AB üyesi olan Slovakya, Brüksel'in ekonomik büyüme içinde ve Avrupa'nın en yoksul üyelerinden biri olarak kendilerine yeterince cömert davranılmadığını savunuyor.
Slovakya Adalet Bakanı Stefan Harabin, hükümetinin ekonomik büyüme sürecini korumayı ve işsiz sayısındaki artışı önlemeyi hedeflediğini söyledi.
Slovakya, Avrupa Komisyonu'nun tam da Avrupa'da üretilecek otomobillerde karbon dioksit salımlarını yüzde 20 oranında azaltma hedefini açıkladığı sırada, Brüksel'in karbon salımlarını azaltma planlarının meşruiyetini tartışmaya açtı.
Avrupa'da otomobilleri hedef alan bu son planlarla, neredeyse iki yıldır gündemde olan karbon alışveriş programı, aslında aynı amaca hizmet ediyor; AB, bu şekilde Kyoto Protokolü'ndeki gaz salımlarını azaltma hedeflerine ulaşmaya çalışıyor.
AB, Kyoto Protokolü'ne göre 2008- 2012 yılları arasında karbon salımlarını 1990 seviyesine göre ortalama yüzde 8 oranında düşürmek zorunda.
Slovakya, Komisyon'a kotalar konusunda yasal mücadele başlatan ilk ülke olsa da, aralarında Avrupa'nın ekonomik devi Almanya'nın da olduğu diğer ülkeler de benzer adımları değerlendiriyor.
Bu durumun sebebi, 2005 yılında bazı ülkelere hakettiklerinden fazla karbon kotası verildiğini belirleyen AB'nin tavrını sertleştirmesi.
AB, 2008- 2012 kotalarına ilişkin ulusal raporlarını hazırlayan 13 ülkeden 11'inin daha fazla kesinti yapmasını istiyor.
Şimdiye dek sadece İngiltere ve Slovenya'nın planları onaylandı. Diğerleri için ise Komisyon'un kesinti önerileri, Almanya, İrlanda için yüzde bir ikiyi geçmezken Letonya ve Litvanya için yüzde 50'ye dek varıyor.
Komisyonun tavrını sertleştirmesi, programın bu yıl sonunda tamamlanacak ilk üç yıllık aşamasında ciddi eksikler belirlenmesini izliyor.
Çünkü üye ülkelerin dev sanayi tesislerine sağlanan yıllık kotalarda, karbon ticaret piyasasının oluşturulmasından önce, hayli cömert davranıldı ve diğer şirketlerden kota satın almaları yolunda - en yetersiz kalan üreticiler hariç - pek az teşvikte bulunuldu.
Sonuçta ne pazar doğru dürüst işleyebildi ne de gaz salımlarını azaltmakta ilerleme sağlanabildi.
Şimdi karbon alışveriş programında 2008 ile 2012 yılları arasındaki ikinci aşamaya geçmeden önce Komisyon farklı bir yaklaşım izlemekten yana. Komisyon, üye hükümetler Kyoto'yla doğru orantılı olarak gaz salımlarını azaltamadıkları takdirde kotaları yeniden değerlendirmeye alacağını söylüyor.
Slovakya ise karbon salımlarını şu ana dek zaten yüzde 25'e yakın bir oranda azaltmış görünüyor.
Bunun sebebi, Slovakya'nın duyarlı çevre politikalarına sahip olması değil, 1990'lı yılların başlarında çevreyi ağır şekilde kirleten sanayisinin çökmüş olması.
Karbondioksit salımlarındaki hızlı düşüş, sadece Slovakya'da değil, Slovenya dışında Avrupa Birliği'ne 2004'de katılan diğer ülkelerde de görüldü.
Ancak Slovakya'yı eleştirenler, ülkenin karbon alışveriş programının ilk aşamasına kıyasla, gaz salımlarının artarak devam ediyor olmasına dikkat çekiyorlar ve bu yüzden konuyu mahkemeye taşıma kararına karşı çıkıyorlar.
Bir yılı aşkın bir süre devam etmesi beklenen davanın, karbon alışveriş programının 2008'de başlaması beklenen ikinci aşamasında planlama sürecine zarar verebileceği belirtiliyor.
BCC