1945 yılı, hem Türkiye-SSCB ilişkileri hem de Türkiye-ABD ilişkileri açısından çok önemli bir yıldır. Türkiye 1945’te kapsamlı bir şekilde Batı’ya yönelmeye başlamıştır. Ancak 1945’in izleri 1939’dan başlayarak II. Dünya Savaşı yılları boyunca görülmektedir.
Elinizdeki kitap, bu büyük dönüşümün en önemli gerekçesi olarak savunulan SSCB’nin Türkiye’den üs ve toprak talep etmesi konusunu derinlemesine incelemektedir. Üstelik bugüne kadarki yapılanlardan farklı olarak, Türk, Amerikan ve İngiliz belgeleri dışında, Rusya arşivlerinden çok önemli belgeleri de inceleyerek…
SSCB’nin sonradan hata olarak gördüğü üs ve toprak talebinin nedenleri, Ankara’nın II. Dünya Savaşı yıllarında izlediği politikanın bu talepteki etkisi, ABD ve İngiltere’nin tutumu, bazı Türk yetkililerin talebi Batı’ya yönelmenin bir gerekçesi yapmak üzere fazlasıyla köpürtmesi, yoğun bir antikomünist kampanya yürütmesi vb. konular, Hazal Yalın tarafından doğrudan birinci kaynaklar esas alınarak analiz ediliyor.
Kitap, 1945 yılına odaklansa da, ayrıca hem II. Dünya Savaşı’nı hem de Soğuk Savaş’ın ön çarpışmalarını incelediği için, önemli bir kaynak olma özelliğindedir.