Citroën’in üst üste duran çift (ters) V şeklindeki logosu neyi sembolize ediyor? Piramitler? Trafik kukaları? Dağlar? Askeri rütbe?
Bu logo, şirketin tarihi ile ilgili bir şey ve kurucusunun çalışmalarından geliyor.
Ancak logoya gelmeden önce, daha önceye gidelim, Citroën’in bir şirket değil, sadece tek bir adam olduğu zamanlara.
Andre Citroën, 1878’de Paris’te doğan Polonyalı ve Hollandalı ebeveynleri olan bir Yahudi’ydi. Ailesinin soyadı aslında Citroen’di, bu ise Felemenkçe “limon” anlamına geliyordu, çünkü ondan önce bu meyveyi satıyorlardı.
Citroën ismindeki noktaların, (şu e’nin üzerindeki iki tane olan) ailenin Fransa’ya taşınmasından sonra eklendiği söylenir.
1900’de Paris’te Ecole Polytechnique’den mezun olduktan sonra, Citroën su ile çalışan makineler için çift sarmallı ahşap dişlileri ortaya attı. Bu dişliler çalışırken sessizdi ve yapıldıkları ağaca zarar vermeden devasa yükler taşıyabiliyorlardı.
Citroën, herringbone dişlisi olarak bilinen bu tasarımın patentini Polonyalı bir akrabasından satın aldı ve bunları Paris’te çelikten üretmeye başladı. Doğal olarak da kendi adını verdi.
Diğerleri buna herringbone (balık sırtı) tipi derken, Citroën ise buna ısrarla Citroën dişlileri diyordu ve bu ismi kabul ettirdi.
Herringbone dişlileri, gücün paralel olsun veya olmasın, farklı akslara dağıtılabilmesine izin veriyordu. Sahip oldukları V şekilli diş yapıları dönerken birbirine geçiyor ve çok hoş görünüyorlardı.
Herringbone icat edilmeden önce, vites kutuları sesliydi, sürekli inleme sesleri geliyordu ve vitesler çok zor geçiyordu. Herringbone dişlileri bunun önüne geçti ve vites kutularının daha sessiz ve verimli olmasının yolunu açtı.
Karmaşık diş profilleri çoğu dişli seçeneklerinden daha pahalıya mal olmalarına neden oluyordu, iki ayrı ve ters yöndeki sarmal dişlileri birbirine yapıştırarak kullanmak performanslarını etkilemiyordu.
1919’da ilk Citroën aracı ortaya çıktığında, Andre Citroën, elbette bu şekli şirket logosunda kullandı. Üst üste iki tanesi, birbirlerine geçen dişlileri sembolize ediyordu.
Bu günlerde herringbone dişlileri Sykes jeneratörü adı verilen bir aletle kesilip üretiliyor, nasıl çalıştığını aşağıdan görebilirsiniz:
Herringbone (Citroën mi diyelim?) dişlileri modern günün vites kutularında pek tercih edilmiyor, çünkü üretilmeleri aşırı pahalı. Ancak türbin yapıları, toprak kazma sanayi, yüzey madenciliği, hareket ettirilebilen köprüler gibi pek çok endüstriyel uygulamada kullanılıyorlar.