|Konu:||Oturum Başkanı Tbmm Başkan Vekili Sadık Yakutun Tarafsız Olmadığı Gerekçesiyle Tutumu Hakkında|
|Yasama Yılı:||3|
|Birleşim:||17|
|Tarih:||07/11/2012|


BİRGÜL AYMAN GÜLER (İzmir) - Sayın Başkan, görüştüğümüz tasarının Anayasa'ya aykırılığı son derece açıktır. Bunu biz Komisyon tartışmalarında dile getirdik. Ancak İçişleri Komisyonu Başkanlık Divanı Anayasa Komisyonuna konuyu götürme konusunda hassas davranmadı. Şimdi, bir kez daha gündeme getiriyoruz. Bu düzenleme Anayasa'ya aykırıdır Anayasa'nın 127'nci, 123'üncü, 126'ncı maddeleri itibarıyla, büyük yerleşim merkezleri için büyükşehir belediyesi kurabilirsiniz, iller için değil. Anayasa "İller için özel yönetim biçimi getirilir." deseydi eğer, bu tasarıda yapılan şey mümkün olabilirdi. "İller için değil, büyük yerleşim merkezleri için ancak özel yönetim biçimleri kurulabilir." dendiğine göre, bu tasarıyla getirilen yeni büyükşehir belediyesi tanımı Anayasa'nın mahallî idarelerle ilgili maddesine organik olarak aykırıdır. Bunun yorumlanabilir bir tarafı yoktur.
İkinci olarak, Anayasa'nın 123'üncü maddesi der ki: "İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır. Türkiye illere bölünür, coğrafya durumuna, kamu hizmetlerinin gereklerine dikkat edilerek." Şimdi, Anayasa'nın bu hükmü doğrultusunda, illerin yönetimi, yerinden yönetim esasına dayanan büyükşehir belediyesine verilmektedir. İller ancak yetki genişliği ile yönetilebilirler. Yetki genişliği, yetkilerin genişlemesi demek değildir efendim. Yetki genişliği, merkezî idarenin kuruluş esasıdır ve ancak valilikler ve kaymakamlıklarca kullanılabilir.
NURETTİN CANİKLİ (Giresun) - Doğru, haklısınız.
BİRGÜL AYMAN GÜLER (Devamla) - "Yetkinin genişletilmesi" gibi bir değişim bu ilke çerçevesinde söz konusu değildir.
Şimdi, siz, mülki sınırlara büyükşehir belediyesini getirerek yerinden yönetim esasına bağlı bir yönetim modeliyle, illerin yönetimini merkezden yönetimden yerinden yönetime kaydırıyorsunuz. Böylece, illerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır yerine ademimerkeziyetçilik ilkesini getiriyorsunuz. Türkiye merkeziyetçilik ilkesine göre yönetilir, ademimerkeziyetçiliği getirmek demek; üniter devletten vazgeçmek, federal devlete yelken açmak anlamına gelir.
2002'den beri söylüyoruz, bunu söylemeye devam edeceğiz, kanıtlarıyla beraber. (CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.