6253 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin esas ve usulleri açıklamaya çalışacağız.
1- TBMM Başkan danışmanı
TBMM'nin faaliyetleri ile ilgili alanlarda TBMM Başkanına danışmanlık yapmak üzere, kadro şartı aranmaksızın ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak beş TBMM Başkan danışmanı çalıştırılabilir. Bu kapsamda çalıştırılanlara, (60.000) ila (100.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık sözleşme ücreti hak edildikçe ödenir ve sözleşme ücreti dışında mali ve sosyal haklar kapsamında herhangi bir ad altında ödeme yapılmaz. Bu şekilde çalıştırılacak personelin sözleşme ücreti ile sözleşme usul ve esasları tam veya kısmi zamanlı çalıştırılacak olması dikkate alınarak TBMM Başkanlığınca belirlenir.
Bu rakamların parasal tutarı ise 60.000 x 0,06446 = 3.867,6 TL ila 100.000 x 0,06446 = 6446 TL dir.
Bu tutarlardan yasal kesintiler yapıldıktan sonra net ücretler ödenecektir.
Yani bu rakamlar brüt rakamlardır. Net rakamın nasıl hesaplanacağını açıklayalım.
Brüt sözleşme ücreti:3.867,6
GSS kesintisi : % 5
Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kesintisi: % 9
Gelir vergisi: % 15
Damga vergisi : 0,0066
Önce sigorta kesintisini bulalım: 3.867,6 x % 14 = 541,46
Gelir vergisi: (3.867,6 - 541,46) x % 15 = 498,92
Damga vergisi: 3.867,6 x 0,0066 = 25,52
Kesinti toplamı: 541,46 + 498,92 + 25,52 = 1065,9
Net tutar ise: 3.867,6 - 1.065,9 = 2.801,7 TL dir.
Diğerlerinin hesaplamasını da aynı yöntemle okuyucularımızın yapması mümkündür.
2- Siyasi parti grup başkanlıklarında çalıştırılacak sözleşmeli personel
Yasama faaliyetleri ile ilgili özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda siyasi
parti grup başkanlıklarında kadro şartı aranmaksızın ve diğer kanunların sözleşmeli
personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli personel
çalıştırılabilir. Bu kapsamda her siyasi parti grubunda on grup danışmanı, yirmi
beş büro görevlisi ve TBMM'de grubu bulunan her bir siyasi parti için, her bir
siyasi parti grubunun milletvekili sayısının yüzde onu oranında ilave büro görevlisi
çalıştırılabilir.
Bunlardan grup danışmanına (85.000), büro görevlisine (73.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık sözleşme ücreti hak edildikçe ödenir. Bu kapsamda çalıştırılan personele sözleşme ücreti dışında mali ve sosyal haklar kapsamında herhangi bir ad altında ödeme yapılmaz.
Bu rakamların rakamsal tutarı ise grup danışmanına 85.000 x 0,06446 = 5479,1 TL büro görevlisine ise 73.000 x 0,06446 = 4.705,58 TL tutarında sözleşme ücreti ödenecektir.
3- Milletvekili danışmanı
Yasama faaliyetlerinde milletvekillerine yardımcı olmak üzere kadro şartı aranmaksızın
ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine
bağlı olmaksızın her milletvekili için bir danışman, bir ikinci danışman ve
ilave bir personel sözleşmeli olarak çalıştırılabilir.
Danışmanın en az iki yıllık yükseköğretim ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından, ikinci danışmanın en az liseden ve diğer personelin en az ilkokuldan mezun olması ve ikinci danışmanın kamu kurum ve kuruluşları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların personeli olması zorunludur.
Bu kapsamda çalıştırılanlardan; danışmana (83.500), ikinci danışmana (73.000) ve diğer personele ise (63.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık sözleşme ücreti hak edildikçe ödenir. Bu kapsamda çalıştırılan tüm personele sözleşme ücreti dışında mali ve sosyal haklar kapsamında herhangi bir ad altında ödeme yapılmaz.
4- Aylıksız izinli danışmanlar
Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlarda çalışanlar aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali ve sosyal hak ve yardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla kurumlarının ve kendilerinin muvafakati ile bu maddenin bir ila üçüncü fıkraları kapsamında TBMM'de görevlendirilebilirler. Bu personele mali ve sosyal haklar kapsamında ayrıca bir ödeme yapılmaz.
Bu kapsamdaki personel ilgili mevzuatında yer alan süre sınırlamalarına tabi olmaksızın ihtiyaç duyulan hizmet süresince kurumlarından aylıksız izinli olarak da bu madde hükümleri uyarınca TBMM'de görevlendirilebilir. Aylıksız izinli çalışanlara çalıştıkları görev unvanları dikkate alınarak birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri uyarınca ödeme yapılır ve bunların sosyal güvenlik kurumu ile ilişkileri kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirilir. TBMM Başkanlığının bu konudaki talebi ilgili kurum ve kuruluşlarca ivedilikle sonuçlandırılır. Bu personelin TBMM'de çalıştıkları süre, varsa mecburi hizmetlerine sayılır ve bunlara TBMM'de çalıştıkları süre karşılığında herhangi bir mecburi hizmet yükletilmez. Bunlardan aylıksız izinli olarak çalıştırılanların TBMM Başkanlığında geçen süreleri kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde değerlendirilir ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri başkaca bir işleme gerek duyulmadan süresinde yapılır. İdari Teşkilat kadro veya pozisyonlarında bulunan personel de ikinci ve üçüncü fıkrada belirtilen sayılar aşılmamak kaydıyla aylıksız izinli olarak bu fıkralarda belirtilen görev unvanlarında çalıştırılabilirler. Bunlardan 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 14 üncü maddesi kapsamında bulunanların, geçici 14 üncü maddedeki hakları saklıdır.
5- Danışmanların süresi
TBMM Başkan danışmanlarının sözleşme veya görevlendirmeleri TBMM Başkanının
görev süresinin sona erdiği, grup danışmanları ve büro görevlilerinin sözleşme
veya görevlendirmeleri siyasi parti gruplarının ilgili yasama dönemi içinde
grup kurma hakkını kaybettiği, danışman, ikinci danışman ve ilave personelin
sözleşme veya görevlendirmeleri milletvekilinin ilgili yasama dönemi içinde
milletvekilliği sıfatını kaybettiği tarihte veya tüm sayılanlar açısından milletvekili
genel seçimlerinin ardından yapılan ilk seçimle TBMM Başkanının seçildiği tarihte
hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermiş sayılır.
Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların personeli bu fıkrada sayılan hallerde hiçbir işleme gerek kalmaksızın kendi kurumlarındaki kadro veya pozisyonlarına dönerler.
6- Danışmanların emeklilik yönünden durumu
Aylıksız izinli olanlar hariç, sözleşmeli olarak çalıştırılacak tüm personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Yani aylıksız izinli olanlar hariç diğerleri eski adıyla SSK'lıdır.