Ron Salcer, parlak babasının plastik masa örtülerinden kırılmaz hokey toplarına kadar 16 icat için patent aldığını biliyordu ve William Salcer’ın fiziksel ve zihinsel gücünün onun Holokost’tan sağ çıkmasına ve yeni bir hayat kurmasına olanak sağladığını hissetti.
Ron, yine Çekoslovakya’nın küçük bir kasabasından olan annesi Katarina’nın da Holokost’tan sağ kurtulan biri olduğunu biliyordu. Ailesinin yok edildiğinin farkındaydı. Ron, “Hiç bir büyükanne ve büyükbabayla tanışmadım, hiç bir amcayla tanışmadım, hiç bir kuzenle tanışmadım” dedi. “Benim de hayatta kalan bir teyzem vardı, babamın kız kardeşi.”
Ancak William’ın kötü şöhretli Mauthausen toplama kampında yaşadığı dehşeti ya da Nazilerin, kalpleri durduran bir anda Katarina’yı genç ve güçlü olduğu için öldürülmek yerine çalışmayı seçtiğini bilmiyordu. William’ın Avusturya’da zorla yürütüldüğünü ya da Katarina’nın Auschwitz’de günde 10 yudum çürük çorbayla sınırlı olduğunu bilmiyordu.
Willi ve Kati bilindiği üzere bu konuların herhangi birini tartışmayı reddettiler. Ron gençken değil. Ve İsrail’e ve ardından Ron’un Güney Kaliforniya’ya taşınmadan önce büyüdüğü ve hokey oyuncuları menajeri olarak başarılı bir kariyere başladığı New York’a göç ettikten sonra değil. Müşterileri arasında Kings’in birçok üyesi ve yedi Onur Listesi üyesi vardı.
Ron, işinde oyuncuların hakları için cesurca mücadele etti ve NHL Players’ Assn’in başkanı olarak vicdansız Alan Eagleson’un koltuğundan alınmasına yardım etti. Ancak Ron uzun bir süre cesaretin gerçek anlamını bilmiyordu çünkü ebeveynleri bir Yahudi gettosuna tıkılıp toplama kamplarına gönderildikten sonra nasıl hayatta kaldıklarını anlatmayı reddettiler.
“Hiçbir ayrıntıya girmediler. Ve eğer bu konu hakkında konuşmayı deneseydim, farklı bir yöne giderlerdi,” dedi İsrail’de doğan Ron. “Annem ya da babam gördüklerinden sonra nasıl kafalarını yastığa koyup hayatlarını bu şekilde bölümlere ayırabildiler, ne kadar acı çektiler bilmiyorum. Yine de kendilerini toplayıp bu bölümü kapatma ve hayatlarına devam etme cesaretine sahiplerdi, inanılmaz bir neşe ve başarıya sahip oldular, çocukları, torunları ve yaptıkları her şey oldu.”
Ron’un hayatı, Steven Spielberg’in “Schindler’in Listesi”ni görünce değişti. Sanayici Oskar Schindler’in 1000’den fazla Yahudinin hayatını kurtarmasını konu alan 1993 yapımı film, Ron’un anne ve babasının yaşadığı zorluklara dair merakını artırdı ve onlardan iki kızı, kız kardeşinin üç çocuğu ve gelecek nesiller için hikayelerini anlatmalarını istemesine neden oldu. Willi ve Kati, USC merkezli Shoah Görsel Tarih Vakfı’nın Hayatta Kalanları ile konuşmayı kabul ederek, ayrı ayrı ve birlikte filme alınırken acılarını yeniden yaşadılar.
Ron videoları görünce çok şaşırdı. Babası, “sert bir adamdı ve babamın ağladığını bile hiç görmedim,” dedi. Bunu tek gördüğüm videoda ölüm yürüyüşünden bahsettiği zamandı. Amerikalıları gördüğünde. Amerikalılar onu kurtardı.”
Bu, uzun süredir South Bay sakini olan Ron’u, tanıklıklarını bir aşk hikayesi ve uyarıcı bir hikaye olarak koruma görevine itti.
Yazar DZ Stone’u ebeveynleriyle röportaj yapması ve deneyimlerini bir taslakta derlemesi için görevlendirerek işe başladı. Willi ve Kati, Stone’a bunu bir kitaba dönüştürme izni verdi, ancak Stone’un yayıncılarla yaptığı araştırmalar hiçbir sonuç vermedi ve o, taslağı rafa kaldırdı. Willi 2006’da, Kati ise 2015’te öldü.
Stone, “Başarısız olduğumu hissettim” dedi ve şöyle devam etti: [Willi] bana ‘Merak etme, vakti geldi’ dedi. Göreceksin.’”
O, peygamberlik yapıyordu. On yıldan fazla bir süre sonra Ron, Stone’dan yayıncılarla tekrar iletişime geçmesini istedi. Çok fazla ilgi beklemiyordu ve dört teklif aldığında şaşırdı; o ve Ron, 2019’da “Geçmiş Zaman Yok: Holokost’un Gölgesinde Aşk ve Hayatta Kalma” kitabını yayınlamak için Anne Frank’in Holokost günlüğünün orijinal yayıncısı Vallentine Mitchell’i seçtiler.
Willi ve Kati’nin sesleriyle yazılan kitap, onların sevgi dolu şakalarına ve keskin anılarına hayat veriyor ve Holokost’a ilişkin akademik çalışmalar için değerli bir kaynak. Stone bazı iyi dedektiflik çalışmaları ekledi: Willi, Kati’nin Almanya’nın Lichtenau kentinde gizli bir mühimmat fabrikasında çalıştığından bahsetmesinden şüphe etti ve travmanın hafızasını değiştirdiğini öne sürdü. Stone, fabrikanın varlığına ve orada çalışan diğer kişilere ilişkin kayıtlar buldu.
“Projenin yazarı olduğumu düşünmüyordum. Holokost’tan sağ kurtulanlar oldukları için onların bir nevi kırgın insanlar olmasını bekliyordum. Gerçekten hiçbirini bilmiyordum. Ve onlar şimdiye kadar tanıştığım kadar asil, zarif ve kendini ifade edebilen bir çiftti,” dedi Stone, onlarla bir yıl boyunca haftada birkaç gün, her seferinde bir veya iki saat konuşup, duygulara kapıldıklarında durakladı.
“Kendimi bu durumdan vazgeçirmeye çalıştım ve şöyle dedim: ‘Biliyorsunuz, ben sadece kısmen Yahudiyim. Ben de babamın Polonyalı-Katolik akrabaları arasında tüm bu Polonyalılarla birlikte büyüdüm ve Krakow’daki akrabalarımın Yahudilere taş attığını hayal edebiliyordum.’ Bana baktı ve şöyle dedi: “O halde Yahudi karşıtlığını anlıyorsun, değil mi?” İşte o zaman bana izin verirlerse kitabı yazmak istedim.”
Kitap Holokost akademisyenlerinden övgü dolu eleştiriler aldı. Dr. Holli Levitsky, Loyola Marymount’un Yahudi Çalışmaları programında ders verirken bunu kullandı ve ebeveynleri hakkındaki bakış açısını eklemek için Ron’u öğrencileriyle şahsen ve Zoom aracılığıyla konuşmaya davet etti.
Levitsky kitap hakkında şunları söyledi: “Bu, Holokost deneyiminin tam bir rotası olan evrensel bir hikaye; öncesinde yaşam, sonrasında da yaşam vardı ve buna aşk da dahildi.” “Ayrıca bu dehşetlerin devam ettiği, insanların yerlerinden edildiği ve öldürüldüğü dönemde gerçekleşen gerçek hayatı da içeriyordu.”
Levitsky, Ron’a Stone’un yazma stilinin kitabı sinematik bir sunuma uygun hale getirdiğini söyledi. Ron, menajerlik işini sonlandırırken kitabı bir filme veya mini diziye dönüştürmeye odaklanmayı planlıyor. “Bütün bunlar organik olarak gerçekleşti. Hiçbirini beklemiyordum. Hiçbirini zorlamadım” dedi. “Şimdi bir sonraki adıma geçmek istediğimi düşünüyorum. Bu inanılmaz olurdu.
Levitsky kitabın güçlü bir film olma potansiyelini görebiliyor. “Bunu insanlara tavsiye ettiğimde – ve pek çok meslektaşıma da tavsiye ettim – bunun hakkında şunu söylüyorum; bu, hem bir aşk hikayesini hem de bir Holokost hikayesini eşit oranda içeren bu hikayenin gerçek bir sinematik sunumudur. ve bir filmdeki aşk hikayesini kim sevmez ki?” dedi. “Eğer bir Holokost hikâyesinin içine bir aşk hikâyesini katabilirseniz, Tanrı sizi korusun. Bu harika.”
Bu, Willi ve Kati’nin karşı karşıya olduğu Yahudi karşıtlığı da dahil olmak üzere birçok düzeyde eskimeyen bir hikaye. Levitsky yakın zamanda dünya Yahudi edebiyatıyla ilgili dersinin bir kısmını İsrail’i tartışmaya ve öğrencilerin telefonlarında ve dizüstü bilgisayarlarında gördükleri İsrail-Gazze çatışmasının şiddet içeren görüntülerini işlemelerine yardımcı olmaya ayırdı. Öğrencileri Holokost hakkında pek bir şey bilmiyor olabilir ama nefretin de aşk gibi sonsuz olduğu acı gerçeğini öğreniyorlar.
Levitsky, “Öğrendiğimiz tek ders ve ne yazık ki şu anda her gün haberleri gördüğümde öğrendiğimiz bir ders değil ama bu zulümleri asla unutmayın” dedi. “Bir bilim adamı ve bir Yahudi olarak bu olayın nasıl gerçekleştiğini asla unutmamamız gerektiğine ve bunun bir daha olmasına izin veremeyeceğimize inanıyorum. Ve eğer bu, bunu her yıl öğrencilere öğrettiğim ve onların bu konuda giderek daha az şey bildiği anlamına geliyorsa, o zaman öğretmeye devam etmemiz her zamankinden daha önemli.
“Holokost araştırmaları alanını canlı tutmanın önemini göstermek için genç akademisyenlere mentorluk yapmak için çok çalışıyorum ve bunun bir yere varacağını düşünmüyorum. Ve sana nedenini anlatacağım. Ve bu üzücü bir sebep. Bence dünyamızda şiddet ve travmanın insanlar ve halklar üzerindeki bu şiddetin etkileriyle işimizin henüz bittiğine inanmıyoruz. Dolayısıyla eğer Holokost bu mutlak kötülüğün bir hatırası olarak hareket edebiliyorsa, o zaman sonsuza kadar öğretilmeye devam etmelidir.”