Bir kadının üreme sistemi temelde yumurtalıklar tarafından salgılanan belirli hormonlar tarafından düzenlenir. Bu hormonların etkisiyle ortalama 28 günde bir rahim iç yüzeyini oluşturan endometrial tabaka kalınlaşarak kan damarları ile zenginleşerek olası bir hamileliğe hazırlanır. Hamilelik yoksa bu sürenin sonunda bir sonraki aya hazırlanmak için ortadan kalkacaktır.
Endometrium, kan damarları yönünden zengin bir doku olduğu için yenilenirken bir miktar kanamalara neden olur. Bu kanamaya menstrüasyon veya menstruasyon denir (tıbbi olarak menstruasyon olarak adlandırılır).
Adet döngüsü, kanamanın 1. gününden başka bir dönemin başlangıcına kadar geçen süre olarak hesaplanır. Tipik olarak, her kadının adet döngüsü 21 ila 35 gün sürer. Belirtilen sıra dışında ara kanama veya aşırı kanama varsa adet düzensizliği olarak kabul edilir.
Nedenler
Adet düzensizlikleri çeşitli nedenlerle gelişebilir. Ani kanamanın ana nedeni yumurtlama sırasında hormonların azalması olabilir. Bu düşüş nedeniyle rahimdeki endometriyal doku hormonal desteğini kaybeder ve benekli kanamaya neden olabilir. Hastalar bu aralıklı kanamalardan rahatsızlık duymaya başlarsa, mümkün olan en kısa sürede bir doktora görünmeleri önerilir.
Adet düzensizliği hormonal nedenlerden kaynaklanıyorsa, adet kanaması ağır ve ağrılıysa bu durumda tıbbi yardım almalıdır.
Düzensiz adet dönemlerine ve düzensiz kanamalara neden olabilecek bazı durumlar şunlardır:
Adenomiyoz (endometriyal dokunun kalınlaşması)
Yumurtlama eksikliği veya yumurtlamayla ilgili sorunlar
Myomlar, polipler veya kistler
Kullanılan hormonal ilaçlar
Östrojen kaynaklı veya diğer hormonal bozukluklar
Bulaşıcı koşullar
Rahim ve yumurtalıkların kötü huylu oluşumları.
Semptomlar
Adet kanamasının genellikle 2 ila 7 gün sürdüğü düşünülmektedir. Ayrıca bir dönemin başlangıcından bir sonraki dönemin başlangıcına kadar geçen sürenin 21 ila 35 gün olması bekleniyor.
Diğer zamanlarda adet döngüleri adet düzensizlikleri olarak adlandırılsa da adet düzensizlikleri genellikle ergenlik döneminde, adetin başladığı dönemde ve menopoz döneminde meydana gelen hormonal değişiklikler sırasında görülür.
Tüm bu koşullar kontrol altına alındığında, normal kabul edilmeyen durumlar tedavi edilebilir ve yönetilebilir.
Adet düzensizliklerinin ana belirtileri
Adet döngüsü (adet döneminizin başlangıcından bir sonraki adet döneminizin başlangıcına kadar geçen süre) 21 günden az, 35 günden az.
2 günden az veya 7 günden fazla olmayan adetler.
Ağır kanama
Ağrı, kramp veya kusma
Sürekli yorgunluk
Baş dönmesi
Anemi
Sık adet kanaması veya uzun süre yokluğu şeklinde bazı belirtiler verebilir.
Teşhis yöntemleri
Adet düzensizliği şikayeti ile doktorunuza gittiğinizde önce tıbbi geçmişinizi sorgular ve ardından jinekolojik muayene yapar.
Pelvik muayene sırasında rahim, yumurtalıklar ve çevresindeki yapıların görüntüsünü almak için ultrason taramaları yapılabilir.
Muayeneden sonra tanıyı netleştirmek için östrojen, FSH, LH, AMH gibi bazı kan testleri gerekebilir. Ek olarak MRI gibi görüntüleme teknikleri kullanılabilir.
Adet düzensizliklerinin rahim zarının oluşumundan veya kalınlaşmasından kaynaklandığından şüpheleniliyorsa muayene için numune alınabilir.
Tedavi yöntemleri
Adet düzensizlikleri kendi başlarına bir hastalık değildir; genellikle diğer hastalıkların önemli bir belirtisi olarak görünürler. Bu nedenle adet düzensizliklerini tedavi ederken bu duruma neden olan hastalığı ortadan kaldırmak veya düzenlemek önemlidir.
Adet döngüsünün ihlalinin hormonal dengesizlikten kaynaklandığı belirlenirse, kişiye hormonal arka planı düzenleyen ilaçlar reçete edilir.
Altta yatan polip gibi organik bir bozukluk varsa rahim, histeroskopi adı verilen bir aletle muayene edilir ve gerekirse anormal alan çıkarılır.
Diğer kanama nedenleri arasında fibroidler bulunur. Miyom, genellikle herhangi bir semptoma neden olmayan iyi huylu bir rahim tümörüdür. Ancak bazı hastalarda rahim iç dokusuna baskı yaparak kanamaya neden olur.
Şiddetli kanamaya neden olan miyomlar, hastanın yaşına ve çocuk sahibi olup olmamasına göre sadece miyomları veya nadir durumlarda rahmin tamamı alınarak tedavi edilir.
Ağır kanamalı ergenlerde kan pıhtılaşma bozuklukları dahil bu kanamaya neden olabilecek tüm durumlar araştırılır. Bu kanama daha sonra izlenir ve menstrüel tedavi, hastanın adet döngüsünün düzenli olmasını sağlamak için reçete edilir. Çok erken veya geç ergenlik döneminde adet kanaması incelenmeli ve uygun şekilde tedavi edilmelidir.