Kemik iliği nakli, hasarlı veya hastalıklı kemik iliğini değiştirmek için vücuda sağlıklı kan yapan kök hücreleri yerleştiren bir prosedürdür. Kemik iliğinin çalışmadığı ya da yeterli miktarda sağlıklı kan hücresi üretemediği durumlarda, kemik iliği nakli gerekir. Kemik iliği nakilleri, otolog ve allojenik olmak üzere iki çeşittir. İnsanın kendi vücudundan hücrelerin kullanıldığı nakillere otolog, bir vericiden ya da donörden hücre alınan nakillere allojenik nakil denir. Bu yazıda sizler için her iki tip naklin nasıl gerçekleştirildiği derlenmiştir.
Otolog kök hücre nakli
Otolog kök hücre nakli, hastalıklı veya hasarlı kemik iliğini değiştirmek için vücuttaki sağlıklı kan kök hücrelerini kullanır. Kök hücre nakli sırasında, insanın kendi vücudundaki hücreleri kullanmanın, başka birinden gelen kök hücreleri kullanmaya göre, bazı avantajları vardır. Örneğin; otolog kök hücre nakillerinde nakil edilen hücreler ile vücudun kendi hücreleri arasında uyumsuzluk problemi yaşanmaz.
Otolog kemik iliği nakli ancak, vücut yeterince sağlıklı kemik iliği hücresi üretiyorsa bir seçenek olabilir. Bu hücreler toplanıp, dondurulur ve daha sonra kullanılmak üzere saklanabilir. Otolog kök hücre nakilleri genellikle yüksek dozlarda kemoterapi ve radyasyona ihtiyaç duyan insanlarda kullanılır. Otolog kök hücre nakli hasarlı kemik iliğinin yerini almaya yardımcı olur.
Otolog kök hücre nakli çoğunlukla aşağıdaki durumları tedavi etmek için kullanılır:
hodgkin lenfoma
miyelom
non-Hodgkin lenfoma
plazma hücre bozuklukları
Allojenik kök hücre nakli
Allojenik kök hücre nakli, hastalıklı veya hasarlı kemik iliğini değiştirmek için bir donörden alınan sağlıklı “kan kök hücrelerini” kullanır. Allojenik kök hücre nakline allojenik kemik iliği nakli de denir.
Bağışçı; aile üyesi, tanıdık veya yabancı biri olabilir. Allojenik kök hücre naklinde kullanılan hücreler aşağıdaki gibi farklı bölgelerden toplanabilir:
Allojenik kök hücre nakli yapılmadan önce, hastalıklı hücreleri yok etmek ve vücudu verici hücreler için hazırlamak amacıyla yüksek dozlarda kemoterapi veya radyasyon tedavisi alınır. Bir allojenik kök hücre nakli, aşağıdakiler dahil olmak üzere çeşitli hastalıkları olan kişiler için bir seçenek olabilir: