

Her gün yeniden doğmalı. -Yunus Emre


Cansızlar elektron transferli "+ ve - yük bağlamında ve moleküler bağlamla" aktif veya inaktif düzenli olup "seçici" olmaya hem pasif hem de aktif eylemleriyle yönelimlidirler.
Canlılar sodyum, potasyum, kalsiyum, demir gibi inorganiklerle ve karbon bileşimli organik moleküller düzenlidirler. Kendi düzenlerini kopyalayıp kendi düzenlerini tekrar ederler. Canlılar aktif savunmalı, kendisini onarıcı bir inşadır.
Halıdaki desenin seçiciliğini dıştan, halıya bakan göz ve duygular seçiyordu. Canlılık gibi düzenli inşalarda, hata sonucu oluşan desenleri en az enerji maliyeti ile ve yer darlığı gibi seçici nedenlerle; dıştan göze ve dıştan akla gerek kalmada kendi elemesini kendileri yaparlar.
İlk oluşması içindeki basit ve büyük bir hücre, klorofil denen küçük bir hücreyi yutmuş olsun. klorofil hücresi porfirin maddesinin işlevselliği nedenle "ışıkla kendi besinini kendi yapar".
Normalde büyük hücre tarafında yutulan küçük klorofil hücresi büyük hücre tarafından sindirilmek sureti ile yutulan hücre büyük hücreye besin olur.
Büyük hücrenin sindirim sistemindeki tekrarlı kopyalama işlemleri sırasında bir aksama olursa, yutulan hücre sindirilmez. Bu aksama normalde büyük hücre için bir tehdittir.
Hücre yalıtımının bir kuralı en az dış dünya ilkesidir. Sindirilmemiş hücre en az dış dünya ilkesine aykırı bir durumdur.
Çünkü küçük hücre büyük hücre içinde yer daraltıcı olacaktır. Ve büyük hücre sindirilmemiş hücre için fazladan enerji harcayacaktır. Tam da bu nedenle sindirilmemiş küçük hücre büyük hücre için tehdittir.
Klorofil hücresi ve onun içindeki porfirin işlevi taşıdığı yük bağlamında düzenli yapıyı oluşur. Klorofil hücresi kendisini yutan hücreye göre düzensizdir.
Besin olarak yutulan klorofil hücresi, yutan hücrenin sindirim sistemindeki bir aksama nedenle sindirilmeden büyük hücrenin içinde kalır.
Bu durumda küçük hücrenn iyonik porfirin maddesi büyük hücreye faydalı olacaksa bile ilk aşamada büyük hücre faydayı fark edemez. Büyük hücre için o düzensiz bir yapıdır.
Analoji olarak büyük hücre içinde saklanan küçük klorofil hücresi, halı dokurken yanlış atılan ilmeklerin ilk bakışta halıda düzensiz dokunmuş ilmek hataları gibi görünmesine ne çok benzer!
Büyük hücrenin en az enerji harcaması içinde olacağından kaçakları önlemek için şu veya bu nedenle kendi içinde seleksiyon yasasını işletir. Yutulan hücre de bu seleksiyon kuralı nedenle tehdit muamelesi görecektir.
Cansızlar atomik düzlemde iyon hareketleriyle ve +,- yük hareketleriyle ömürlü aktif veya pasif etkiyle düzenli yapılardı. Düzen hem inşanın ve hem de hayatın gereğidir.
Cansız inorganikler atom düzleminde fizik ve yük hareketlerini korumakla ve yük hareketlerinin kopya tekrarlarıyla bir inşa düzeniydiler.
Canlılar hem inorganik işlevli kimya düzlemleriyle düzenliydiler. Hem de organik moleküllerin yük hareketli kmyası ve fiziksel işlevleriyle düzenliydiler.
Düzenli ve düzensizlik tekrarları canlıda ve cansızda da şu veya bu biçimde iç nedenle veya dış nedenle aksamalara uğrar. Aksaklar ölümcül olmadıkça, yarar ve zarar tabii bir seçme ayıklamaya uğrarlar.
Büyük hücrenin besinini sindirememe aksağı nedenle sindirimden kaçan küçük hücre, büyük hücre içinde halıdaki yanlış atılmış ilmekler kümesine benzer.
Doğru ve yanlış ilmeklerden dokunan halıdaki görüntüyü göz halıya yeni bir düzen estetiği kazandırmış gibi görürse halıdaki hatadan eser kalmaz. Hata halıya motif olmuştur.
Büyük hücre sindirimden kaçan küçük hücre de bir yarar görmüşse büyük hücre; küçüğün fazla alan ve fazla hacim kaplamasını ve fazla enerji maliyetini göze alır. Böylece yutulan şeyi içinde tutar.
Büyük hücrenin sindiriminden kaçan küçük hücreyi büyük hücre yararı nedenle kendisine ilişkiler. Böylece bir aksağın kusurunda doğan güzellik, büyük hücre tarafından kendi içinde içerilir.
Çünkü klorofili yutan hücre, klorofilin ışıkta besin yaptığını görecektir. Ki Büyük hücre dışta besin bulamasa bile, büyük hücre yerinde hiç kıpırdamasa bile, klorofil hücresinin besin yaptığını görecektir.
Karşılıklı yarar ilkesine göre büyük hücre küçük hücreyi dıştaki tehditten koruyacaktı. Büyük hücre küçük misafir hücreye kendi depo enerjisinden pay verecekti. Klorofil hücresi de büyük hücrenin güvenli ortamında, depo enerjisiyle konağına fazladan enerji-besin üretmeye başlayacaktı.
Karşılıklı yararı gözeten bileşim içinde büyük hücre için sağlanacak besin klorofil hücresinin tüketeceği enerji maliyetinden çok daha fazla olacaktır. Büyük hücre artık besin aramayacaktır.
Buraya kadar yazılanları toparlarsak çevredeki düzensiz ve entropili kaostuk durumlar yanında, çevre atom gibi mikro ve yıldız gibi makro ölçekli periyodik salınım tekrarları ile birçok nicel ve nitel düzenli durumlar ortaya koymaktadır.
Kaosun atom altı mikro ölçekteki entropisinin milyarlarca kes milyar kere çeşit kombinasyonlarıyla süper pozisyonu vardır.
Bu mikro süper pozisyon sayısı makro ölçekte, çok çok daha az beş onlarca düzenli yapılarda farklı bir üssü durumladır. Kaosun mikro ve makro ölçekli bu üssü durumlar içindeki belirmeleri düzenli yapılara çevresindeki rastlantılar, olmaktadır.
İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.


İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2023 | © Bayram Kaya, 2023
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.