Yediğimiz besinler sindirime uğradıktan sonra vücuttaki enzimler sayesinde şekere parçalanır. Şeker (glikoz) kan yoluyla vücudun tüm bölümlerine taşınır. Vücudun ana besin kaynağı olan glikoz enerji sağlayabilmek için kandan vücut hücrelerinin içine girmek zorundadır.
İnsülin, kanınızdaki glikozun enerji için kullanıldığı kas, yağ ve karaciğerdeki hücrelere girmesine yardımcı olan pankreas tarafından üretilen bir hormondur. Yani insülin kandaki şekeri kandan ayırarak hücreye girmesini sağlayan hormondur.
Yemek yedikten sonra pankreas alınan besini enerjiye dönüştürmek için insülin üretir. Yemekten sonra kan şekeri yükselir, pankreas kana insülin salgılar. Salgılanan insülin kan şekeri seviyesinin normal aralıkta tutar.
İnsülin direnci nedir?
İnsülin direnci; kaslarınızdaki, yağlarınızdaki ve karaciğerinizdeki hücrelerin insüline yeterince yanıt veremediği ve kanınızdaki glikoz seviyesini düzenleyemediği anlamına gelir. Sonuç olarak, vücut insüline dirençli hale geldiğinde bunu çözmek için ve glikozun hücrelerinize girmesine yardımcı olmak için pankreas daha fazla insülin yapar.
Pankreasınız, hücrelerinizin insüline verdiği zayıf tepkinin üstesinden gelmek için yeterli insülin yapabildiği sürece, kan şekeri seviyeleriniz sağlıklı aralıkta kalacaktır.
İsülin direnci tip 2 diyabet, gestasyonel diyabet (gebelik diyabeti) ve prediyabete yol açan itici bir faktördür.
Nedenleri nelerdir?
İnsülin direnci kimlerde daha fazla görülebilir?
- Aşırı kilo-obezite
- Yüksek tansiyonu olan kişilerde
- Ailesinde şeker hastalığı olanlarda
- Özellikle karın çevresinde yağlanması olanlarda
- Polikistik over olan kadınlarda
- Hareketsiz olanlarda
- Yanlış beslenenlerde
Belirlileri nelerdir?
Başlangıçta, insülin direnci genelde hiçbir belirti göstermez. Belirtiler ancak daha yüksek kan şekeri seviyeleri gibi ikincil etkilere yol açtığında ortaya çıkmaya başlar.Bu durum gerekleştiğinde ortaya çıkan belirtiler;
- Yorgunluk
- Açlık
- Konsantrasyon güçlüğü
- Kilo artışı (çoğunlukla bel-karın bölgesinde)
- Yüksek tansiyon
- Yüksek kolesterol düzeyi
Eğer insülin direnci prediyabet veya tip 2 diyabete dönüşürse, semptomlar artmış kan şekeri düzeyleri ve tip 2 diyabetin klasik semptomlarının çoğunu içerecektir.
İnsülin direnci neden olur?
Araştırmacılar aşırı kilo ve fiziksel aktivite eksikliğinin temel faktörler olduğunu düşünüyorlar. Uzmanlar, özellikle karın ve organların etrafındaki visseral yağ denilen aşırı şişmanlığın insülin direncinin ana nedeni olduğuna inanıyorlar. Erkeklerde 102 cm kadınlarda ise 88 cm üstü bel ölçümü insülin direnciyle bağlantılıdır. Bu, vücut kitle indeksiniz (BKİ) normal sınırlar içinde olsa bile geçerlidir. Aşırı kilo, insülin direncine neden olabilir ve bu da karaciğer yağlanmasının gelişmesinde rol oynayabilir.
Yeterli fiziksel aktivite yapmamak insülin direnci ile ilişkilidir. Düzenli fiziksel aktivite vücudunuzda kan şekeri seviyenizi dengede tutmayı sağlayan değişikliklere neden olur.
İnsülin direncini nasıl önleyebilir ve düzeltebiliriz?
Fiziksel aktivite ve kilo verme vücudunuzun insüline daha iyi yanıt vermesine yardımcı olabilir. Daha sağlıklı yiyecekler yemek ve kilo vermek için daha fazla hareket etmek gibi küçük adımlar atmak, insülin direncini tersine çevirmeye ve prediyabetli kişilerde tip 2 diyabetin önlenmesine veya gecikmesine yardımcı olabilir.