FUEN: Ukrayna'nın Ulusal Azınlıklarla İlgili Yeni Yasası Ulusal Azınlıkların Sorunlarına Makul Bir Çözüm Getirmiyor09.11.2023
Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne alınmasına ilişkin müzakerelerin başlaması için mevcut koşullardan birisi, ulusal azınlıklar yasasıdır. Ukrayna Parlamentosu (Üst Konseyi) 2022 yılının Aralık ayında ulusal azınlıklar hakkında yeni bir yasayı yürürlüğe sokmuştur.
Yasa tasarısında ulusal azınlıkların tanımlanması, ulusal azınlık mensuplarının hak ve sorumlulukları, temsilcilerinin hakları ve bu hakların uygulanması için devlet politikasının özellikleri tespit edilmiştir. Anılan yasa, Ukrayna'daki azınlıklar, AB-Üye Ülkeleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından şiddetle eleştirilmiştir. Venedig Komisyonu daha sonra sözkonusu yasanın düzeltilmesine dair bir dizi önerilerde bulunmuştur. Önerileri takiben 23.Ağustos 2023 tarihinde Ukrayna Üst Konseyi tarafından kabul edilen bir değişikliği Wolodymyr 3.Kasım 2023 tarihinde imzalamıştır.
Değişikliğin öncülerine göre işbu yasa tasarısının amacı, ulusal azınlık mensuplarının (Topluluklar) özgürlük ve haklarının korunmasına dair yasal düzenlemelerin, Avrupa İnsan Hakları Konvensiyonu, Ulusal Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Anlaşması Bölgesel ve Azınlık Dilleri Avrupa Şartnamesi ve Venedig Komisyonu'nun bununla ilgili önerileriyle ahenk içersinde iyileştirilmesini amaçlamaktadır. Onların görüşüne göre; bu dökümandaki düzenlemelerin uygulanması sayesinde Avrupa Komisyonu'nun Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne tam üyeliğinin uygulama imkanı sağlanmış olacaktır.
FUEN Kuruluşu, Ukrayna'nın ulusal azınlıklar yasasını değiştirmeye hazır olmasından mutluluk duymakla birlikte, değişikliklerin ulusal azınlık mensuplarının hak ve özgürlüğünün uygulanmasına ilişkin yasak çerçeveyi yeterli düzeyde düzeltemeyeceği ve böylece bu işin öncülerinin amacına ulaşamayacağı görüşündedir.
FUEN Başkanı ve Avrupa Parlamento Üyesi Lorant Vincze konu hakkında ''ulusal azınlıklar yasası, eğitim ve medya yasası ile devlet dili yasasının olumsuz tesirlerini ortadan kaldırmamakta ve sorunlar var olmaya devam etmektedir. Yeni yasa, ulusal azınlıkların sorunlarına uygun bir çözüm sunmamaktadır. Daha kötüsü ise, bu değişiklikler bazı ahvalde başka kafa karışıklığına da yol açmaktadır. Ulusal azınlıkların (toplulukların) tanımlanmasında ''traditionell yani geleneksel'' sözcüğünü kullanmadığınız takdirde, o halde (üyeleri etnik Ukrayna kökenli olmayan, geleneksel olarak Ukrayna'da yaşayan, ve devamlı, yerleşik, istikrarlı, muteber bir Ukraynalı vatandaşlar grubu örneğinde görüldüğü gibi anlaşılacaktır).
Değişikliklerin değerlendirilmesinde açıkça görülen husus, dilin kamusal alanda kullanma hakkının kısıtlanmaya devam edildiğidir. Zira, daha önce ulusal azınlıklar tarafından organize edilen versiyon sadece etkinliklere atıfta bulunurken, şimdi ana dil, sadece ulusal azınlık mensuplarınca organize edilen etkinliklerde kullanılabilmektedir. Buna dair sair kısıtlayıcı hükümler aşağıda maruzdur:
* Azınlık dilleriyle yayım yapan kitle medya organları öncesinde de olduğu gibi tahdide uğramış olup, tüm içerikler, devlet diline tercüme edilmek zorundadır.
* Azınlık dilleriyle düzenlenmiş olan kitapların dağıtımı, sadece resmi devlet makamları tarafından kurulmuş ve finanse edilen özel kütüphanelerde mümkündür.
* Acil durumlarda ana dilin kullanımı sadece yaşlılar huzur evlerinde ve bu dilin diğer taraftan anlaşılması halinde mümkündür.
* Azınlık dillerinin kullanılması kuralı, ''İçersinde geleneksel azınlıkların yaşadığı belediyeler'', ''İçersinde azınlıkların çoğunlukta olduğu iskan mahalleri'', ''Azınlıkların talebi üzerine'' veya ''Gerçek ihtiyaç halinde'' örneklerinde olduğu gibi sübjektif kriterlere atıfta bulunan ve diğer hususları içermediği için, umuma mahsus yerel kurumlarda tesirsiz kalmaktadır.
FUEN Başkanı konuşmasında ''Ukrayna bir azınlık yasasının çıkartılmasını sadece AB-Üyelik koşulu olarak değil, bilakis kadın ve erkek bir çok vatandaşın durumunu düzeltmek, azınlık ve çoğunluklar arasındaki işbirliğini teşvik ve uzun soluklu bir istikrar için bir şartın yerine getirilmesi için gerçek bir imkan şeklinde telakki etmelidir. Bizler duruşumuzu muhafaza ediyor ve azınlıklar için uygun olan yasal bir çerçevenin tesisi, ancak ve ancak Ukrayna'da yaşayan ulusal azınlıkların kapsamı ve katkısı altında elde edilebilir diyoruz'' ifadesini kullanmıştır.
Basın bildirileri
- Experts gather to discuss ways forward for minority protection at FUEN’s conference in Brussels
- The first meeting of the Working Group of Hungarian Communities in FUEN was held in Lendava, Slovenia
- FUEN’s Working Group of Hungarian Communities holds its first working meeting in Slovenia
- Transforming a vision into reality: Minority Monitor presents the Bijeljina Minority Commissioner
- EUROPEADA 2024: The game schedules are now available
- FUEN TAG Sözcüsü Habip Oğlu, Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Ömüraliyev ile görüştü
- 2024 Yılı Takvimi: FUEN Sizleri, Avrupa'nın Azınlık Mutfakları Boyunca Sürüp Giden Bir Lezzet Gezisine Davet Ediyor.
- FUEN Avrupa Diyalog Forumu Avrupa Konseyi'nin Lider Temsilcileri veAvrupa Milletvekilleriyle Strasburg'ta buluştu.
- Avrupa Parlamentosu'nun Coğrafi Blokaj Raporunda Azınlıkların Menfaatleri Dikkate Alındı.
- Nefreti Susturmak İçin, Gelin Birlikte Sesimizi Yükseltelim ! Nefret Söylemlerine Karşı Kampanya