Time to Point Fingers!25 Feb2011
İngilizce’de “finger-pointing” (parmakla göstermek) diye bir ifade var. “Bir başkasını suçlamak“, “gerçekleşmiş olan kötü bir durumun sorumlusunu işaret etmek” gibi anlamlara geliyor. Haliyle, çok da olumlu çağrışımları olan bir ifade değil. Zira, “Sorunu çözmek yerine suçlu arama”yı akla getiriyor. Bu nedenle, “This is not the right time to point fingers” (Bu, suçlu aranacak/parmak uzatılacak zaman değil) gibi ifadelerle de sıklıkla karşılaşmak mümkün.
Batı kültüründe (ve tabii pek çok diğer kültürde de) hoş karşılanmayan bu tavrı, grup çalışmaları yaptığımız derslerde yüceltmeye çalışıyorum. Şöyle ki, öğrencilere grup çalışması için ayrılan süre sona erdikten sonra, sınıftan birini seçerek, ondan birinci grubu parmağıyla göstermesini istiyorum. Birinci grup, çalışmasını ilk sunacak olan grup olduğundan, haliyle pek kimse parmakla gösterilmek istemiyor. Bir de tabii böyle bir uygulama, seçimi yapacak olan öğrenciye 15 saniyelik bir otorite sunduğundan, işin içine küçük bir hiyerarşi ilişkisi de giriyor.
İşaret edilen grubun içinden ilk sunumu yapan öğrenci, sunum sona erdikten sonra ikinci grubu işaret ediyor ve bu böyle sonuna kadar devam ediyor… Tabii sondan ikinci gruptan sonra geriye artık tek bir grup kaldığından parmak uzatmaya da gerek kalmıyor. Ama ben yine de öğrencileri serbest bırakıyorum. Şayet içlerinden geliyorsa, son grubu işaret ediyorlar. (Şayet böylelikle deşarj olup kendilerini daha iyi hissedeceklerse, neden olmasın?)
Öğrencilere, bu işi öyle kibarca değil, suçlarcasına bir tavırla yapmalarını da söylediğimden, gülerek gerçekleştirilen dramatik performanslar eşliğinde gayet güzel anlar yaşıyoruz. Bu uygulamayı bir iki senedir gerçekleştirmekte olduğumdan, artık bu konuda genellenebilir kimi istatistiki bilgilere de sahibim. Mesela, işaret edilen ilk grup, çoğu zaman kendisini işaret eden kişinin grubunu geri işaret ediyor ve onlar ikinci grup oluyor. Ben böyle durumlarda, işaret edilen öğrenciye üzülmemesini, böylelikle bu işi iki kez yapmasının mümkün hale geldiğini söylüyorum.
İlk haftalardan sonra bu kültür tamamen oturmuş olduğundan, işler de kolaylaşıyor. Mesela bir öğrenciye dönüp “Hangisi birinci grup?” diye sorduğumda, ne demek istediğimi anlayıp hemen parmağıyla bir grubu gösteriveriyor.