Web performansınızı artırmaya yardımcı TurboPak dijital hizmetimizin de bir parçası olan CDN konusunda bu yazıda size temel bilgiler vermek istiyoruz.
İçerik:
- CDN nedir ve nasıl çalışır?
- CDN ve gecikme nasıl ilişkilidir?
- CDN neden önemlidir / gereklidir?
- CDN, web sayfası yükleme süresini nasıl iyileştirir?
- CDN kullanmanın faydaları nelerdir?
- CDN, web sayfası yükleme süresini nasıl iyileştirir?
- Bir CDN’den en çok hangi işletmeler yararlanacak?
- TurboPak CDN kullanmanın avantajları nelerdir?
CDN nedir ve nasıl çalışır?
CDN İngilizce bir kısaltma ve Content Delivery Network kelime öbeğine karşılık geliyor, Türkçe içerik dağıtım ağı diyebiliriz.
Bilmeseniz bile, web sitelerinde makaleler okurken, YouTube’da videolar izlerken veya Facebook haber akışınızda gezinirken CDN’ler ile etkileşime girersiniz.
Ne olduklarını ve nasıl çalıştıklarını anlamak için okumaya devam edin.
İçerik dağıtım ağı nedir?
Bir İçerik Dağıtım Ağı (CDN), dünya çapında çeşitli varlık noktalarında (PoP) bulunan bir dizi vekil (proxy) sunucusundan oluşur.
Bu sunucular, İnternet içeriğinin hızlı dağıtımını sağlamak için birlikte çalışır.
CDN, bu varlık noktalarında web içeriğinin önbelleğe alınmış kopyalarını oluşturup depolayarak çalışır ve bunları komut üzerine kullanıcılara sunar. CDN, HTML sayfaları, JavaScript dosyaları, stil sayfaları ve benzeri gibi İnternet içeriğinin yüklenmesi için gereken şeylerin hızlı aktarımına izin verir.
Temel olarak, orada sunulan üç tür içerik vardır:
- Statik içerik, genellikle çok sık değişmeyen ve oluşturma gerektirmeyen içeriktir. Örneğin resimler, JavaScript, CSS ve diğerleri.
- Dinamik içerik, php, ruby, java gibi çeşitli yaygın web programlama dillerinden herhangi biri kullanılarak bir web sunucusu tarafından anında üretilen içeriktir.
- Akış içeriği, bir web tarayıcısı kontrolü aracılığıyla oynatılan videolar veya ses dosyalarıdır.
Başka bir deyişle, CDN, ana sunucunun coğrafi konumuna veya bireysel kullanıcılara bakılmaksızın, yukarıda belirtilen içeriklerden herhangi birini kullanıcılara yaklaştırır.
Bu, içeriği tek bir merkezi sunucuda depolamaktan çok daha etkilidir.
Bu şekilde kullanıcı, aynı merkezi sunucuya (sever) erişen tüm kullanıcılara kıyasla istemciye (client) en yakın olan verilerin bir kopyasına erişir.
CDN ve gecikme nasıl ilişkilidir?
CDN’ler, gecikme (latency) adı verilen rahatsız edici bir sorunu çözdükleri için yaygın olarak kullanılmaktadır.
Bu, kullanıcının bir web sayfası talep ettiği andan içeriğinin ekranda gerçekten göründüğü ana kadar meydana gelen gecikmedir.
Her durumda, bu can sıkıcı gecikme, kullanıcı ile web sitesinin barındırma sunucusu arasındaki coğrafi mesafeden kaynaklanır.
Örneğin, Londra’daki bir kullanıcı, sunucusu Pekin’de barındırılan bir web sitesine erişmek isterse, kullanıcının her isteğinin, kullanıcıya ulaşmak için bir dizi yönlendiriciden geçmesi gerekecektir.
Ve bu “seyahat”, bu web sayfasıyla her etkileşim talebi için tekrarlanacaktır. Gecikme, yani yaklaşık 5000 millik coğrafi mesafe nedeniyle gerçekleşecek. Bu nedenle, bu mesafeyi neredeyse kısaltabilen ve böylece site oluşturma hızını ve performansını artıran CDN sorunun çözüm yoludur.
Bu örneği aynı ülkede farklı şehirler arasında veya aynı şehrin farklı bölgelerinde de düşünebiliriz (mesafe ne kadar fazla ise, o kadar fazla gecikme).
CDN neden önemlidir / gereklidir?
- Bir web sayfası yavaşsa, bu kötü bir kullanıcı deneyimine neden olur
- Bir web sayfası yavaşsa, bu Google arama sıralamasını etkiler
- Trafikteki ani artışlar web sunucusunu çökertebilir
CDN, web sayfası yükleme süresini nasıl iyileştirir?
CDN’nin bir web sayfasının yükleme süresini optimize etmeye yardımcı olabileceği dört ana yol vardır:
- Dünyanın çeşitli yerlerinde bulunan sunucular, kullanıcılar ile web sayfaları arasındaki mesafenin azaltılmasına olanak tanır. Bu şekilde, kullanıcı kilometrelerce uzakta olabilecek orijinal sunucuya değil, en yakın veri merkezine veya varlık noktasına (PoP – point of presence) bağlanır.
Not: Varlık noktası (PoP), iki veya daha fazla ağın veya iletişim cihazının bir bağlantıyı paylaştığı bir sınır noktası, erişim noktası veya fiziksel konumdur.
- Web sayfasının katı hal (solid-state) sabit sürücülerle daha hızlı yüklenmesine yardımcı olan donanım ve yazılım optimizasyonları
- CDN ayrıca küçültme veya dosya sıkıştırma yoluyla dosyaların boyutunu azaltarak aktarılan veri miktarını da azaltabilir
- CDN, bağlantının yeniden kullanımını optimize ederek ve TLS yanlış başlatmayı etkinleştirerek TLS / SSL (güvenli bağlantı – veri gizliliği) sertifikaları kullanan web sayfalarının yüklenme süresini de azaltabilir. (SSL: secure sockets layer ve TLS: transport layer security)b
CDN kullanmanın faydaları neler?
CDN kullanmanın yararları, web sayfasının boyutuna, ana trafik kaynağına göre konumuna ve üretilen trafik miktarına bağlı olacaktır.
Başka bir deyişle, küçük bir coğrafi alana hizmet veren fiziksel bir konuma sahip küçük bir yerel işletme, CDN’den düşük oranda fayda sağlayabilir veya çok fazla yararlanamayabilir.
Başka bir örnek verelim:
Daha geniş bir erişime ihtiyaç duyan veya web sitesi çeşitli konumlardan trafik oluşturan bir işletme düşünelim. Daha sonra, verimli bir CDN, çok daha iyi bir kullanıcı deneyimi sağlayacaktır.
CDN kullanmanın dört ana faydası vardır:
Bant Genişliğini Azaltın
Bant genişliği, bazı barındırmalarda en büyük masraflardan biri olabilir.
PoP’lerin (point of presence) çoğaltılması, web sayfasının trafiğini işlemek için gereken bant genişliği miktarını korur.
Bu, verileri daha kolay erişim için farklı bilgisayarlarda veya mobil cihazlarda geçici depolamaya koyan önbelleğe alma yoluyla gerçekleşir.
Hızı Artırın
Daha önce belirtildiği gibi, CDN bir web sayfasının yüklenme süresini iyileştirebilir. Dosya okumadaki gecikmeler gibi birçok sorunu çözebilir.
Güvenliği Artırın
Veriler tek bir sunucudan aktarıldığında, hizmet reddi saldırıları (DoS – denial of service) gibi kötü niyetli olaylara karşı daha savunmasız olma ihtimali yüksektir.
CDN, bilgisayar korsanlarını uzak tutarak bunu önleyebilir. TLS / SSL sertifikalarını yeniler ve böylece daha yüksek kimlik doğrulama standartları sağlar.
İçerik Dağıtımını İyileştirin
Donanım arızalarıyla birlikte bir web sayfasındaki yoğun trafik, bir web sitesinde çok fazla kesinti süresine yol açar.
Ancak CDN, yükü birden çok içerik dağıtım sistemine yaymaya ve altyapı ve sunucular üzerindeki yükü azaltmaya izin verir.
Bir CDN’den en çok hangi işletmeler yararlanacak?
E-Ticaret web sayfaları, ülkenin veya dünyanın her yerinden gelen yoğun trafiğe sahip oldukları için çok fayda sağlayacaktır.
Reklam işletmeleri, daha çekici ve ilgi çekici oldukları için multimedya tabanlı reklamları kullanırlar, ancak aynı zamanda, düzgün bir şekilde yüklenmeleri için daha fazla kaynağa ihtiyaç duyarlar.
En iyi oyun performansını sunmak için çevrimiçi oyunların daha da fazla kaynağa ihtiyacı vardır.
Eğlence endüstrisi, indirme ve yayınlama seçenekleriyle dünyanın her yerinden çok sayıda insanı cezbetmektedir.
Büyük şehirlerde yaşayan yerel iş / işletme sahipleri daha geniş bir coğrafyaya hitap ettikleri için fayda görebilirler.
TurboPak’ın yerleşik CDN’sini kullanmanın avantajları neler?
TurboPak’ın yurtdışı iş ortağı ile sunduğu CDN’si önceden yapılandırılmıştır, bu da manuel olarak yapmanız gerekmediği anlamına gelir, bu da zamandan ve emekten tasarruf etmenizi sağlar.
TurboPak, Amazon’un en yakın uç konumundan tümü HTTP2 aracılığıyla sunulan web sayfasının yazı tipleri, CSS, JS ve görüntü dosyaları için CDN’yi otomatik olarak etkinleştirir.
Dahası, TurboPak’ın CDN’i 5 ile 20 ms arasında kaynaklara hizmet eder, bu da çok az sayıda kaynağın 10 ms’den uzun sürdüğü gerçeği göz önüne alındığında büyük bir avantaj ve fayda sağlar.
TurboPak dijital hizmetimiz, içinde CDN ve daha fazlasını içeren ve web site performansını olması gerektiği seviyeye taşıyan bir hizmettir.
CDN ilgili başka yazılarımızı da okuyunuz: