Kleopatra
- Önem : Mısır'ın son firavunu, Antik dünyanın en güçlü kadın karakterlerinden
- Doğum : MÖ 69
- Ölüm : MÖ 30
Mısır’ın son firavunu olan Kleopatra antik dünyanın en ünlü ve en güçlü kadınları arasında yer almaktadır. Roma iç savaşlarındaki rolü, Julius Sezar ve Mark Antony ile olan duygusal ilişkileri ve dehşet verici intiharı halen büyüleyici bir tarihsel figür olarak görülmektedir. Kleopatra, Ptolemaic Hanedan’ın bir üyesi olarak dünyaya geldi. Yunanca konuşan bu hanedan, Büyük İskender’in Mısır’ı fethinden beri ülkeyi yönetmekteydi. Kleopatra, 18 yaşındayken kardeşi 13. Batlamyus ile birlikte müştereken tahta geçti. Kardeşler tahta geçmelerinin ardından birbirleriyle evlendiler. Ancak gücü tek başlarına elde etmek için birbirlerinin arkalarından çeşitli oyunlar oynuyorlardı. Bu mücadele MÖ 50 yılında Kleopatra’nın sürgüne gönderilmesiyle geçici olarak son buldu.
Bu sürgünün ardından tarihteki bir diğer önemli isim olan Julius Sezar ile Kleopatra arasındaki ilişki başladı. Haliyle Sezar, Batlamyus ile olan savaşta Kleopatra’nın safında yer aldı. Sevgilisinin yardımıyla kardeşini deviren Kleopatra kardeşini öldürttü ve tekrardan tahta geçti. Tüm bu olaylar ile birlikte Sezar’dan adı Sezarion olan bir erkek çocuk dünyaya getirdi ve bu çocuğun Sezar’ın varisi olmasını istedi. Ancak Sezar’ın ölümü üzerine evlatlığı Octavian, Antony ve bir generalle birlikte ülkeyi yönetmeye başladı. Antony ile Kleopatra’nın sevgili olması üzerine Octavian’ı tahtan indirme planları yapıldı. Octavian ile başlanan savaşta Antony ve Kleopatra’nın kaybetmesi üzerine iki sevgili intihar etti. Böylelikle 3 bin yıllık firavun halkasının sonuncusu ölerek bu zincir son buldu.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Askeri Müze
Türk müzeciliğinde olduğu kadar dünya müzeciliği için de önemli bir yere sahip olan ve dünyanın önde gelen müzeleri arasında yer alan Askeri Müze’nin kuruluşu modern anlamda olmamakla birlikte esas kuruluşu Fatih Sultan Mehmed dönemine dayanır. 1453’te Türklerin İstanbul’u fethetmesinin ardından Aya İrini Kilisesi, önemli savaş araç ve gereçlerinin toplandığı alan olarak düzenlendi. Bu Cebehane 1726 yılında tekrardan düzenlenerek Dar-ül Esliha adıyla yeniden kuruldu. Ancak dönem içerisinde gerçekleşen çeşitli olaylardan dolayı tam olarak bir müze şekline dönemeyen Askeri Müze’nin Türk müzeciliğinin önemli isimlerinden Tophane Müşiri Ahmet Fethi Paşa’nın girişimleriyle 1846 yılında modern anlamda temeli atıldı. Bu tarih gerek Türk müzeciliğinin gerekse de Askeri Müze’nin gerçek anlamda kuruluşu olarak kabul edildi. Bununla birlikte Ahmet Fethi Paşa’nın ardından Aya İrini’deki arkeolojik koleksiyonların müzeye taşınması sonucu arkeolojik eserlerin sayısının artması bu eserlerin taşınmasına neden oldu. Bu durum bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin temelini oluşturdu.
-
Kurt Gödel
Buluşlarıyla matematik disiplinine önemli ölçüde katkıda bulunan matematikçi ve mantıkçı Kurt Gödel, günümüzde Çekya sınırları içerisinde kalan Brno şehrinde doğdu. Üniversite eğitimini Viyana’da alan Gödel, burada sanatçıların, filozofların ve bilim insanlarının müdavimi olduğu şehrin kafe kültürüne kendini kaptırdı. Gece kulüplerinde dans eden Adele Porkert ile tanıştı ve ailesini karşı çıkmasına rağmen 1938 yılında onunla evlendi. Avusturya 1938 yılında Nazi Almanyası tarafından ilhak edildi. Gödel’in Hitler’in ordusunda askere alınma ihtimali ortaya çıkınca eşiyle birlikte ülkeden kaçtılar. Trans-Sibirya treniyle Rusya’yı baştan sona geçtiler. Ardından Pasifik Okyanusu üzerinden deniz yoluyla ABD’ye gittiler.
-
Rum Mehmet Paşa
15. yüzyıl Osmanlı veziriazamlarından Rum Mehmed Paşa’nın hayatının ilk dönemleriyle ilgili çok fazla bilgi bulunmasa da Kemalpaşazade, onun İstanbul’un fethinde esir düşen Rumlar’dan olduğunu ve esir düşmesinin ardından saray hizmetine alındığını belirtir. Enderun Mektebi’nde aldığı eğitimle zamanla yükselen Mehmed Paşa Fatih Sultan Mehmed’in güvenini kazandı. II. Mehmed’in Arnavutluk Seferi’nin hemen ardından ikinci vezirlik makamına getirildi. Kaynaklarda ifade edildiğine göre, Fatih Sultan Mehmed’in 1468 Karaman Seferi’nde Mehmed Paşa ile Veziriazam Mahmud Paşa arasında bulunan gizli rekabet ve çekişme gün yüzüne çıktı. Mehmed Paşa, Mahmud Paşa’nın İstanbul’u ihya ve iskân etmek için Karaman ve Konya’dan birkaç yüz hanenin sürgün edilmesinde yeterince sert davranmadığı suçlamasında bulundu. Nitekim kısa bir süre sonra Mahmud Paşa’nın yerine sürgün edilişini acımasızca tamamladı ve Mevlana Celaleddin-i Rumi torunlarından olan Emir Ali Çelebi’ye de İstanbul’a gönderileceklerin arasına soktu.
-
Korkunç İvan
Tarihe “Korkunç İvan” adıyla geçen Rus Çarı IV. İvan, çar unvanını alan ilk Rus devlet adamıdır. Hükümdarlık dönemi içerisinde yaptığı faaliyetler ve aslında zihin dünyasındaki kabullerini uygulaması onu Rus İmparatorluğu'nun kurucusu ve Rus tarihinin en büyük fatihi arasına yükseltti. Babası 3. Vasili'nin ölümüyle 3 yaşında yetim, annesi Elena'nın ölümüyle 8 yaşında iki kardeş öksüz olarak büyüyen İvan için bu dönem çok önemlidir. Gerek babasının ölümünden sonra yaşadıkları ve annesinin iktidarında sevgilisinin tazyikiyle tüm rakipleri kaldırma girişimi sonucu boyarlar tarafından öldürülmesi gerekse bundan sonra onlara karşı gelişen tutumlar onu derinden etkiledi. İvan'ın karşı konulamaz şiddet tutumunda çocukluğunda yaşadığı bu olaylar belirleyici olmuştur. Öyle ki daha çocukluğunda kan döken oyunlar oynamaktan zevk alırdı. Metropolit Makari'nin etkisiyle ve yönlendirmesiyle kendisi geliştiren İvan kitap okumaya çok meraklı olarak tarihi ve dini kitaplara ilgiliydi. Bu entelektüel merak onun çarlık makamını ihdas etmesinde etkili oldu. İktidarını ilk başlarda paylaşmayı tercih eden İvan daha sonra iktidarının tanrı inayetiyle geldiğini söyleyerek müstebit bir hal ve kendi dönemi için katliamlar yaparak liderliğini pekiştirecek korku rejimini kurdu. Tarihçiler bu dönem için terör dönemi demektedir.
-
Seyyid Mehmed Rıza
Edirne’de Zehrimâr adıyla tanınan bir aileye mensup olduğundan Zehrimârzâde diye bilinen Rıza Paşa tahsilini Edirne’de tamamladı. Medreseyi bitirdikten sonra bir müddet müderrislik yaptı, Rumeli’de mahkeme nâibliklerinde bulundu. Rıza’nın Mevlevîlik ve Mevlevîler hakkındaki manzumeleri bu tarikatla ilgisini düşündürmekteyse de tarikat içindeki faaliyet ve kimliği hakkında bilgi bulunmamaktadır. Hayatının sonlarına doğru Edirne Uzunköprü’de müftülük yaptı. Mehmed Rıza’nın muhtasar tezkiresi 1591-1641 yılları arasında ölen şairleri kapsadı. XVII. yüzyılın ilk çeyreğinde düzenlenen Kafzâde Fâizî’nin antoloji niteliğindeki Zübdetü’l-eş‘âr’ı bir tarafa bırakılırsa Rıza Tezkiresi, Riyâzî Tezkiresi ile birlikte bu yüzyılın önemli iki şuarâ tezkiresinden biridir. Mehmed Rıza, mukaddimede tezkireyi kaleme alış sebebini belirttikten sonra eserini on beyitlik bir manzumeyle övdüğü devrin padişahı Sultan İbrahim’e sunar ve kendilerine birer mahlas edinerek şair olduklarını iddia eden kişileri tezkiresine almadığını söyler.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun