İnsan Hakları İzleme Örgütü, Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta 4 Ağustos 2020'de meydana gelen liman patlamasının 1. yılı dolayısıyla korkunç tespitlerin yer aldığı bir rapor yayımladı. 'Bizleri içeriden katlettiler' başlıklı rapora göre patlamanın failleri ülkenin üst düzey yöneticileri...
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Beyrut Limanı'ndaki patlamanın sorumluları için insan hakları ihlallerinden sorumlu üst düzey bürokratlara yaptırımlar getiren ABD'nin yürürlüğe koyduğu Magnitsky Yasası'nın uygulanması çağrısında bulundu.
"ELDEKİ DELİLLER ÜST DÜZEY YETKİLİLERİ İŞARET EDİYOR"
Raporda, "Eldeki deliller, patlamadan ülkedeki üst düzey yetkililerin sorumlu olduğuna işaret ediyor. Çünkü amonyum nitratın tehlikesini biliyorlardı ve gerekeni yapmadılar." ifadeleri kullanıldı.
Lübnan'daki mevcut siyasi ve hukuki sistemden kaynaklı yapısal problemlerin olayın sorumlularına hesap vermekten kaçma imkanı tanıdığı kaydedilen raporda, Birleşmiş Milletlere bağlı İnsan Hakları Komisyonundan HRW'ye patlamayla ilgili inceleme yapması için izin verilmesi talebinde bulunuldu.
Raporda ayrıca, Beyrut Limanı'nda yaklaşık 6 yıl boyunca güvenli olmayan bir şekilde ve rastgele tonlarca amonyum nitratın depolanmasına izin veren limandaki kötü yönetimin, yolsuzluk bağlamındaki resmi davranışlarına ilişkin de deliller sunuldu.
YETKİLİLER PATLAYAN AMONYUM NİTRATI BİLİYORLARDI
Raporda, HRW bünyesindeki Çekişmeler ve Krizler Bölümü Müdürü Lima Fakih'in ifadelerine de yer verildi. Fakih'ten aktarılan bilgiye göre, ülkedeki bakanların ve güvenlik birimlerindeki yetkililerin söz konusu amonyum nitrat maddesinden kesinlikle haberdar olduğu kaydedildi.
Fakih, Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ın en azından 21 Temmuz 2020'den itibaren limandaki amonyum nitrata ilişkin bilgisi olduğunu ve danışmanlarından birine konuyu takip etmesi talimatı verdiğini itiraf ettiğini hatırlattı.
"KASTEN ÖLDÜRME SUÇLAMASI YAPILABİLİR"
Güvenlik birimlerindeki yetkililer ve bakanların çoğunun söz konusu amonyum nitrattan haberdar olduğunu savunan Fakih, yerel hukuka göre bu fiilleri nedeniyle söz konusu yetkililere "kasten ya da kasıtsız öldürme" suçlaması yöneltilebileceği bilgisini paylaştı.
HRW raporunda, patlamadan sorumlu yetkililer için insan hakları ihlallerinden sorumlu üst düzey isimlere yönelik çeşitli yaptırımlar getiren ABD'nin Magnitsky Yasası'nın uygulanması çağrısında bulunuldu.
CUMHURBAŞKANI AVN'IN DAMADI CİBRAN BASİL YAPTIRIM LİSTESİNE GİRDİ
Eski Lübnan Dışişleri Bakanı ve Cumhurbaşkanı Avn'ın damadı Cibran Basil, 6 Haziran 2020'de Magnitsky Yasası gereği yaptırım listesine eklenmişti. Dönemin ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, konuya ilişkin açıklamasında "Dünyanın farklı bölgelerindeki ciddi insan hakları ihlallerinin ve yolsuzlukların parçası olması nedeniyle Küresel Magnitsky Yasası gereği Basil'i yaptırım listesine alıyoruz." ifadesini kullanmıştı.
BEYRUT PATLAMASI 200'E YAKIN KİŞİNİN ÖLÜMÜNE NEDEN OLDU
Beyrut Limanı'nda 4 Ağustos 2020'de patlayıcı maddelerin bulunduğu depoda önce yangın çıkmış ardından tüm kenti sarsan çok güçlü bir patlama meydana gelmişti.
Cumhurbaşkanı Avn, patlamaya 6 yıldır limandaki bir depoda tutulan 2 bin 750 ton amonyum nitratın yol açtığını söylemişti.
Patlamada 190'dan fazla kişinin hayatını kaybettiği, 6 bini aşkın kişinin yaralandığı, 300 bin kişinin de yerinden olduğu açıklanmıştı.
MAGNITSKI YASASI NEDİR?
Hermitage Capital Management Fonu avukatlarından Sergey Magnitski'nin, 2009'da Rusya'da gözaltındayken hayatını kaybetmesinin ardından ABD ve Avrupa ülkeleri, Rusya'nın gözaltı süresince gerekli önlemleri almadığını savunarak, sorumlu bürokratların cezalandırılmasını istemişti.
Sergey Magnitski (solda)
Bu kapsamda 2012 yılında ABD'de kabul edilen Magnitsky Yasası, insan hakları ihlallerinde bulunduğu belirtilen Rus bürokratların ABD'ye girişinin engellenmesi dahil bir dizi yaptırımların hayata geçirilmesini öngörüyor.