Eritrosit (RBC) Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Neden Olur?
Eritrosit (RBC) nedir? Yüksekliği ve düşüklüğü neden olur, sebebi nedir? RBC normal değeri kaç olmalıdır, yükseliğinde kanser riski var mıdır, Eritrositin idrarda yüksek olması tehlikeli midir? Kan tahlili ve testinde RBC değeri ne olmalıdır yazımızdan okuyabilirsiniz.
Üzerinde durulması ve ihmal edilmemesi gereken önemli bir konu da eritrosit yüksekliği ve düşüklüğünün sebepleri konusu. Eritrosit (RBC) kanda bulunan kırmızı kan hücrelerine verilen isimdir.
Bu hücrelerin kanda belli bir aralıkta olması sağlıklı insanlarda beklenen bir durumdur. Az veya aşırı fazla olması bir takım sağlık problemlerinin göstergesi olabilir ki bu sağlık problemlerinin bazıları çok ciddi olabilir. Bu nedenle kandaki bu değerlere çok dikkat edilmelidir.
Kırmızı Kan Hücresi RBC Sayımı Nedir?
Kırmızı kan hücresi eritrosit sayısı olarak da bilinir. Kırmızı kan hücresi sayısının tespitinde test önemlidir, çünkü kırmızı kan hücreleri oksijen taşıyan hemoglobin içerirler. Aldığınız RBC sayısı sağlık açısında çok önemlidir zira dokularınızın çalışması için oksijene ihtiyacınız vardır. HGB yüksekliği nedir sorusunun cevabı mutlaka tam kan sayımında saklıdır.
Normal Dışı RBC Sayısının Belirtileri
RBC sayımınız çok düşük veya çok düşükse, aşağıda yer alan bazı önemli semptom ve sağlık sorunları yaşayabilirsiniz:
Düşük bir RBC sayınız varsa, hastalıkların belirtileri arasında şunlar olabilir:
- Yorgunluk hissi
- Nefes darlığı
- Baş dönmesi, halsizlik
- Artan kalp atış hızı
- Baş ağrısı
- Soluk ten
RBC sayınız yüksekse, aşağıdaki gibi belirtilerle karşılaşabilirsiniz:
- Yorgunluk hissi
- Nefes darlığı
- Eklem ağrısı
- Hassaslık
- Kaşıntı
- Uyku bozukluğu
RBC Ölçümü Nasıl Yapılır?
RBC ölçümü için en ideal test tam kan sayımı (CBC) testidir. Zaman zaman sorulan Alyuvar Nedir sorusu da bu testle cevap bulur. Bu test aynı zamanda MCV testine de benzer ve MCV düşüklüğü nedir sorusuna da cevap verir. Bir CBC testi, aşağıdakiler dahil olmak üzere kandaki tüm bileşenlerin sayısını ölçer:
- Kırmızı kan hücreleri sayısı
- Beyaz kan hücresi sayısı
- Hemoglobin seviyesi
- Hematokrit seviyesi
- Trombositler seviyesi
Bir hematokrit, kanınızdaki RBC’lerin bir ölçüsüdür. Trombositler kan pıhtılarının akmasına izin veren küçük hücrelerdir. Diğer yandan eritrosit yüksekliği idrarda da saptanabilir doktorunuz ayrıca kan basıncınızı test edecektir. Bunlar şunları içerebilir:
- Cilt renginin mavimsi olacak şekilde değişmesi veya ciltte mavimsi bölgeler görülmesi
- Zihin veya kafa karışıklığı benzeri durumlar
- Sinirlilik ve huzursuzluk hali görülmesi
- Düzensiz solunum veya aşırı yavan veya aşırı hızlı solunum
Bir CBC testi genellikle fiziksel bir test olacaktır. Genel sağlığınızın bir göstergesi olabilir. Bir ameliyattan önce de bu test yapılabilir. RBC’ler, RBC’lerinizi kontrol etmenizi sağlayan tıbbi bir uygulamadır. Doktorlar CBC’yi kullanabilir. HCT yüksekliği nedir diye sorunlarında bu CBC değerine dikkat etmesi önemlidir.
RBC Sayımı Nasıl Yapılır?
RBC basit bir kan testidir. Dirseğini almak zorunda kalacaksın. Bu test için özel bir hazırlık gerekmemektedir. Doktorunuz size gerekli tüm önlemleri size söyleyebilecektir.
RBC Sayımı İçin Normal Aralık Nedir?
Lösemi ve Lenfoma uzmanlarına göre:
- Normal RBC aralığı, mikrolitre (mcl) başına 4.7 ila 6.1 milyon hücredir.
- Hamile olmayan kadınlar için normal RBC aralığı 4,2 ila 5,4 milyon mcl’dir.
- Normal RBC aralığı 4.0 ila 5.5 milyon mcl’dir.
Bu aralıklar değişebilir.
Yüksek RBC Ne Anlama Gelir?
Eğer RBC sayınız normalden yüksekse eritrositozunuz olur. RBC değeri kaç olmalı veya yüksek çıkarsa neler ile karşılaşılabilir diye sorulacak olunursa:
- Konjenital kalp hastalığı
- Dehidrasyon
- Böbrek hücreli karsinom
- Pulmoner fibroz
- Polisitemi vera, kemik iliği hastalığı
Daha yüksek bir rakıma taşındığınızda, RBC sayınız birkaç hafta azaltılabilir. Gentamisin ve metildopa gibi bazı ilaçlar RBC sayınızı artırabilir. Gentamisin bir antibiyotiktir. Metildopa, genellikle yüksek tansiyon tedavisinde kullanılır. Vücut tarafından çalışır. Doktorunuza söylediğinizden emin olun. Yüksek bir RBC sayımı uyku apnesinin, pulmoner fibrozun ve kanda düşük oksijen seviyelerine neden olan diğer koşulların bir sonucu olabilir. Protein enjeksiyonları ve anabolik steroidler gibi performans arttırıcı ilaçlar da RBC’leri artırabilir. Böbrek hastalığı ve böbrek kanserleri de yüksek RBC sayımlarına neden olabilir.
Düşük RBC Ne Anlama Gelir?
RBC sayısı normalden düşükse, aşağıdaki sebeplerden olabilir:
- Anemi
- Kemik iliği yetmezliği
- Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda aneminin ana nedeni olan eritropoietin eksikliği
- Hemoliz veya transfüzyonlardan ve kan damarı hasarından kaynaklanan RBC imhası
- İç veya dış kanama
- Lösemi
- Yetersiz beslenme
- Multipl miyelom, kemik iliğinde plazma hücrelerinin bir kanseri
- Demir, bakır, folat ve B-6 ve B-12 vitaminlerindeki eksiklikler de dahil olmak üzere beslenme yetersizlikleri
- Gebelik
- Tiroid hastalıkları
Bazı ilaçlar RBC sayınızı da düşürebilir, özellikle:
- Kemoterapi ilaçları
- Bakteriyel enfeksiyonları tedavi eden kloramfenikol
- Düzensiz kalp atışlarını tedavi edebilen kinidin
- Geleneksel olarak epilepsi ve kas spazmlarını tedavi etmek için kullanılan hidantoinler
Kırmızı Kan Hücreleri ve Kan Kanserleri
Eritrosit yüksekliği kanser sebebi olarak da görülmektedir. Kan kanserleri, kırmızı kan hücrelerinin üretimini ve fonksiyonunu etkileyebilir. Ayrıca olağandışı RBC seviyelerine de neden olabilirler. Her tip kan kanseri, RBC sayımı üzerinde farklı bir etkiye sahiptir. Üç ana kan kanseri türü:
- Kemik iliğinin trombosit ve kırmızı kan hücreleri üretme yeteneğini bozan lösemi
- Bağışıklık sisteminin beyaz hücrelerini etkileyen lenfoma
- Normal antikor üretimini önleyen miyelom
Kan Testi Sonuçları Anormal Çıkarsa Ne Yapmalı?
Doktorunuz anormal sonuçları sizinle görüşecektir. Sonuçlara bağlı olarak ek testler yaptırmanız gerekebilir. Bunlar, kanınızın bir filminin mikroskop altında incelendiği kan lekelerini içerebilir. Kan lekeleri, kan hücrelerinde (orak hücreli anemi gibi), lösemi gibi beyaz kan hücresi bozukluklarında ve sıtmaya benzer kan kaynaklı parazitlerdeki anormallikleri tespit etmeye yardımcı olabilir.
Anemi, vücutta oksijen taşımak için yeterince sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin bulunmadığı bir durumdur. Anemi türleri şunlardır:
- Kolayca tedavi edilebilen demir eksikliği anemisi
- Hızlı bir şekilde ölen anormal şekilli kırmızı kan hücrelerinin ortaya çıkmasına neden olan orak hücre anemisi
- B-12 vitamininin düşük seviyesinden kaynaklanan vitamin eksikliği anemisi
Tüm anemi tipleri tedavi gerektirir. Kansızlığı olan insanlar genellikle yorgun ve güçsüz hissederler. Ayrıca baş ağrısı, soğuk el ve ayaklar, baş dönmesi ve düzensiz kalp atışları yaşayabilirler. Bir kemik iliği biyopsisi, kanınızdaki farklı hücrelerin kemik iliğinizde nasıl yapıldığını gösterebilir. Ultrason veya elektrokardiyogram gibi tanısal testler böbrekleri veya kalbi etkileyen koşulları arayabilir.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Yaşam tarzı değişiklikleri, RBC sayınızı etkileyebilir. Bu değişikliklerden bazıları şunlardır:
- Sağlıklı bir diyetin sürdürülmesi ve vitamin eksikliklerinin önlenmesi
- Düzenli egzersiz yapmak, vücudun daha fazla oksijen tüketmesini gerektirir
- Aspirin kullanmaktan kaçınmak
- Sigara içmekten kaçınmak
Yüksek Olan RBG Sayısını Düşürme Yolları
RBC’nizi aşağıdaki yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltabilirsiniz:
- Tükettiğiniz demir ve kırmızı et miktarını azaltmak
- Daha fazla su içmek
- Kafein veya alkol içeren içecekler gibi üre arttıran şeylerden kaçınmak
- Sigarayı bırakmak
Diyet Değişiklikleri
Diyet değişiklikleri, evde tedavinizde RBC sayınızı artırarak veya azaltarak önemli bir rol oynayabilir. RBC’nizi aşağıdaki diyet değişiklikleriyle artırabilirsiniz:
- Demir bakımından zengin yiyeceklerin (et, balık, kümes hayvanları gibi) yanı sıra kuru fasulye, bezelye ve yeşil yapraklı sebzelerin (ıspanak gibi) diyetinize eklenmesi
- Kabuklu deniz ürünleri, kümes hayvanları ve fındık gibi yiyeceklerle beslenmenizdeki bakırın artması
- Yumurta, et ve bazı tahıllar gibi yiyeceklerle daha fazla B-12 vitamini almak