Lantan
Lantan Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?
Özellikler
Lantan, "La" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 57 olan kimyasal bir elementtir. Yumuşak, dövülebilir, sünek özellikler gösteren ve gümüşi beyaz renkte bir metaldir. Lantan doğada çökeltilerde bulunur. Havada hızla okside olur ve hidroksit oluşturacak şekilde su ile reaksiyona girer.
Fiziksel Özellikleri
- Lantan yukarıda da bahsedildiği gibi beyaz, sünek, dövülebilir bir metaldir.
- Nispeten yumuşaktır ve keskin bir bıçakla kesilebilir.
- Erime noktası 920 °C (1,690 °F) ve kaynama noktası 3,454 °C (6,249 °F) olarak bilinir.
- Yoğunluğu santimetre küp başına yaklaşık 6.18 gramdır.
Kimyasal Özellikleri
- Lantan çok aktif bir metaldir. Çoğu asitle ve soğuk suyla yavaş da olsa reaksiyona girer. Sıcak su ile daha hızlı tepki verir.
- Lantan ayrıca, özellikle hava nemliyse, havadaki oksijenle reaksiyona girer.
Bulunma Sıklığı ve Üretimi
Lantan, yer kabuğunda nispeten yaygındır. Bolluğunun milyonda 18 parçaya kadar çıktığı düşünülmektedir. Bu onu neredeyse bakır veya çinko kadar yaygın hale getirir. Ancak bu metallerin aksine, belli madenlerde değil dünyanın genelinde yayılmış şekilde bulunur. En yaygın mineralleri monazit, bastnazit ve serittir. Bu mineraller genellikle diğer tüm nadir toprak elementlerini de içerir.
Lantan, ticari olarak amonyum lantan nitratın kristalizasyonu ile konsantre edilir. Yüksek saflık istendiğinde iyon değiştirme ve çözücü ekstraksiyon yöntemleri kullanılır. Metal, erimiş susuz halojenürlerin elektroliziyle veya halojenürlerinin alkali veya toprak alkali metallerle metalotermik indirgenmesiyle (örn. flüorürün kalsiyumla indirgenmesi) hazırlanır.
Uygulama ve Kullanım Alanları
Lantan bileşiklerinin en önemli kullanımlarından biri karbon ark lambalarındadır. Bir karbon ark lambasında, lamba elektrodundan bir elektrik akımı geçirilir. Elektrot, karbondan ve eklenen diğer malzemelerin izlerinden yapılmıştır. Akım, karbonun ısınmasına ve parlak beyaz bir ışık yaymasına neden olur. Işığın tam rengi, karbona eklenen diğer malzemelere bağlıdır. Bu amaçla genellikle lantan florür (LaF3) ve lantan oksit (La2O3) kullanılır.
Tarihi
Lantan, Stockholm'deki Karolinska Enstitüsü'nde Carl Gustav Mosander tarafından Ocak 1839'da keşfedilmiştir. Bundan önce 1803'te keşfedilen seryum çıkarılmıştır. Mosander, seryum oksit örneğinin çoğunun çözünmezken, bir kısmının çözünür olduğunu fark etmiş ve bunun yeni bir elementin oksidi olduğu sonucuna varmıştır.
Aynı yıl, yine Karolinska Enstitüsü'nde bir öğrenci olan Axel Erdmann, Norveç fiyortunda bulunan Låven adasından yeni bir mineralde lantan keşfetmiştir.
Son olarak Mosander, seryumdan ikinci bir element çıkardığını söyleyerek gecikmesini açıklamış ve buna didimiyum adını vermiştir. Farkında olmamasına rağmen, didimiyum da bir karışımdı ve 1885'te praseodim ve neodim olarak ayrıldı.
Etimolojisi
Lantan ismi, "gizli yalan" anlamına gelen Yunanca "lanthanein" kelimesinden türemiştir.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Önlem ve Güven
Lantan ve bileşikleri yüksek konsantrasyonlarda zehirlidir. Dikkatle ele alınmalıdır. Tedavisi diğer tipik zehirlenme durumlarında olduğu gibi yapılır. Lantan ve bileşiklerini kullanırken eldiven ve koruyucu maske kullanımı kesinlikle gereklidir. Cilde ve gözlere aşırı teması kızarıklık veya tahrişe yol açabilir.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Stres beyine zarar verir mi? Bu zararlar kalıcı mıdır?
- Size bağış yapmak istiyorum, anneme dolandırıcı olmadığınızı nasıl kanıtlayabilirsiniz?
- Bilim gerçekliği anlama yolunda emin olabileceğimiz bir yöntem mi?
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Encyclopedia Britannica. Lanthanum | Chemical Element. Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
- Royal Society of Chemistry. Lanthanum. Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Royal Society of Chemistry | Arşiv Bağlantısı
- Lenntech. Lanthanum (La) - Chemical Properties, Environmental Effects. Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: Lenntech | Arşiv Bağlantısı
- chemistry explained. Lanthanum. Alındığı Tarih: 17 Şubat 2021. Alındığı Yer: chemistry explained | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/08/2022 12:22:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10153
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.