Uzay Resmi Olarak Kime Ait?
Uzun zamandır seyrettiğimiz, hakkında her aman araştırma yaptığımız evren ve evrende bulunan sayısız gezegen kime ait? Yakın zamanda bilindiği üzere; Mars ONE Projesi adı altında Mars'a gidilecek ve orada bir koloni kurulacak. Bu halde Mars toprağı kime ait olacak? Uzay'ın bir tapusu var mı? Varsa bu tapu, oraya gidip koloniyi kuran devlete mi ait olacak?
Bundan birkaç yıl önce Ay'dan dönüm dönüm arazi satıldı. Birçok kişi de Ay'dan arazi aldı. İnternet üzerinden gerçekleştirilen satışta birçok ünlü Ay'dan toprak sahibi oldu. Ay'daki arazi satışından daha eskiye gitmek gerekirse; 1756 yılında Alman asıllı Martin Jürgens, yaptıkları yardım karşılığında Ay'ı Prusya kralına hediye etmiştir. Peki bu Ay kimin ki, her önüne gelen Ay'ı satabiliyor veya hediye edebiliyor?
Bu ve buna benzer durumlar karşısında 1962 yılında UNOOSA (Birleşmiş Milletler Dış Uzay Dairesi) kurulmuştur. Kurulduktan sonra ilk olarak dış uzay anlaşması adı altında bir belge yayınladı. Yayınlanan bu belgeden sonra uluslararası hukuk literatüründe, uzay hukuku olarak giriş yapmıştır. Türkiye'nin de içerisinde bulunan 102 ülke tarafından tanınan ve onaylanan bu antlaşmaya göre uzay hukuku, hususlarıyla birlikte belirlenmiştir.
Belgede, uzay keşifleri tüm ülkelerin yararını içerecek şekilde yapılır. Uzay keşifleri yapmak ve uzayı kullanmak konusunda bütün ülkeler bağımsızdır. Uzay herhangi bir ülke tarafından işgal edilemez, egmenlik altına alınamaz. Ülkelerin, dünyanın yörüngesine veya uzaydaki herhangi bir gök cismine imha edici herhangi bir materyaller koyamaz. Ay ve tüm gök cisimleri sadece barışçıl amaçlara hizmet edecek şekilde kullanılabilir. Ulusal uzay faaliyetleri ve bu faaliyetler sırasında meydana gelen zararlardan devletler mesuldür. Anlaşmada yazan bu kurallara gerçekten uyulacak mı ya da uyuluyor mu gibi soruların cevapları zaman ilerledikçe ve insanlar uzaya açıldıkça görülecektir.
Bu anlaşmadan ayrıca başka bir antlaşma da bulunmaktadır. Bu antlaşma ise Ay hakkındadır. Ay hakkında yazılan antlaşmanın 11. maddesinde, açık bir dille; Ay ve diğer gök cisimlerinin kimsenin mülkiyeti olmayacağını ve insanlığın doğal mirası olduğu yazılmaktadır. Türkiye'de bu antlaşmayı 2012 yılında onaylamıştır. Bu antlaşmalara göre dünya dışındaki hiçbir kara parçası, hiçbir devletin mülkiyeti olamaz.