Pazartesi günü, London School of Economics’te siyaset bilimci olan Pavithra Suryanarayan ile aşırı sağ popülizmi neyin körüklediğine dair sohbet ederken birdenbire durdu, cümlesinin ortasında durdu ve nefesi kesildi.
Az önce bir haber gördüğünü söyledi: TV sunucusu Tucker Carlson Fox News’den kovuldu.
O an, konuşmamızda vurguladığı daha büyük bir noktaya dair önemli bir dersti: aşırı sağ popülist politikacıların dünya çapındaki yükselişini anlamak için, onları kontrol etmeyen kurumları düşünmemiz gerekiyor.
Süryanaryan’ın çalışmalarının çoğu, demokratik hakların genişletilmesinin, daha eşit bir toplumda statülerini ve ayrıcalıklarını kaybetmekten korkan gruplarda sıklıkla siyasi bir tepki yaratmasının nedenlerine odaklandı. (Örneğin, Sivil Haklar döneminde Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Güneyli Beyazların tepkisi ve hükümetin 1990’larda olumlu ayrımcılığı uygulamaya koymasının ardından Hindistan’daki Brahman kastı üyelerinin tepkisi gibi.) Hoşnutsuz gruplar potansiyel olarak popülist için istekli seçmen kitleleri oluşturabilirler. politikacılar ve medyadaki müttefikleri ile Suryanarayan son yıllardaki birkaç sağcı örneği aktardı: ABD’de Carlson ve Donald Trump, Hindistan’da Narendra Modi, Brezilya’da Jair Bolsonaro.
Ancak Suryanarayan, siyasi arz ve talebin tek başına yeterli olmadığını belirterek, diğer önemli unsurun kurumların aşırı, düzen karşıtı adaylara izin verme istekliliği veya onları dışarıda tutmadaki başarısızlığı olduğunu ekledi. Normalde ana akım partilerin “kazanılabilir ortayı gözetlediğini”, bunun da seçmenleri uzaklaştırabilecek adaylardan kaçınmak anlamına geldiğini söyledi. Dolayısıyla popülistlerin başarıya ulaşması adayların gücünün olduğu kadar kurumsal zayıflığın da işaretidir.
“Olması gereken, güçlü parti kurumlarının bu dürtüleri uzak tutmasıydı” dedi. “Onlar aşırılıkları kurumlardan uzak tutmak olan tek işlerini yapmadılar.”
Bazen bunun nedeni, siyasi krizin ana akım partileri zayıflatması veya itibarsızlaştırması olabilir. Örneğin Brezilya’da Araba Yıkama Operasyonu yolsuzluk skandalı ülkenin siyasi seçkinlerinin çoğunu tuzağa düşürdü, halkın politikacılara olan güvenini sarstı ve Bolsonaro’nun yükselişinin önünü açmaya yardımcı oldu.
Ancak bazen zayıflık daha yavaş yavaş ortaya çıkar. Siyaset bilimciler, ABD’de Yüksek Mahkeme’nin 2010’daki Vatandaşlar Birliği kararıyla Cumhuriyetçi Parti’nin önemli ölçüde zayıfladığını söylüyor. Mahkemenin, hükümetin şirketlerin siyasi harcamalarını yasaklayamayacağı yönündeki kararı, paranın partiden ziyade PAC’lara yönlendirilmesi sonucunu doğurdu. Irak savaşının mirası, partinin 2008 ve 2012’deki ulusal seçimlerdeki yenilgileriyle birlikte liderliğin çöküşüne katkıda bulundu.
Çay Partisi üzerine bir kitabın ortak yazarı olan Brookings Enstitüsü’nden siyaset bilimci Vanessa Williamson, 2016’da yapılan bir röportajda bana “Bush görevden ayrıldığında entelektüel bir boşluk vardı” dedi. Bu boşluk kısmen Amerikan sağının fiili gündem belirleyicisi haline gelen Fox News tarafından dolduruldu.
Güçlü partiler daha zayıf adayları çekilmeye ikna edebilirken, 2016 Cumhuriyetçi başkanlık önseçimlerinde birden fazla aday kampanyalarında ısrar etti, bu da seçmenlerin bölünmesine yardımcı oldu ve Trump’ın azınlık oylarıyla erken seçimleri kazanmasına olanak sağladı. Ve Trump ön seçim yarışında öne geçtiğinde partinin ona karşı çıkacak otoritesi çok azdı. Williamson 2016’da “Aralarından seçim yapabileceğiniz bazı Fox News spikerleriniz var ya da Mitt Romney’iniz var” dedi.
Ancak Fox News geniş kitlelere ulaşabilse de televizyon haber spikerleri ve şahsiyetler parti yetkilileri değildi ve değil. Fox’un işi yönetmek değil, izleyicilerin dikkatini çekmekti.
Böylece ağ, Carlson’un izleyici kitlesini korumak için kurumsal gücünü kullandı; Carlson’un 6 Ocak’taki Capitol isyancılarını savunduğu, beyaz milliyetçilerin retorik kinayelerini benimsediği ve ırkçı bir komplo teorisinden ödünç aldığı yayınlara tolerans gösterdi. Ona bir platform sağlayan, maaşını ödeyen ve elde ettiği kârı elde eden ağ.
Şu anda Fox’un onu bu hafta tam olarak neden kovduğu belli değil, ancak ani karar, kanalın çok daha önce bunu yapabileceğini ama yapmadığını hatırlatıyor.
Abone olduğunuz için teşekkür ederiz
Bültenin geçmiş sayılarını buradan okuyun.
Okuduğunuzdan keyif alıyorsanız, lütfen bunu başkalarına da tavsiye etmeyi düşünün. Buradan kayıt olabilirler. Abonelere özel tüm bültenlerimize buradan göz atın.
Bu haber bülteni hakkındaki geri bildirimlerinizi almak isterim. Lütfen düşüncelerinizi ve önerilerinizi yorumlayıcı@nytimes.com adresine e-posta ile gönderin. Beni Twitter’dan da takip edebilirsiniz.