Aşılar Nasıl Tesir Gösterir? Sürü Bağışıklığı Nedir?
Aşılama, bulaşıcı bir hastalığa karşı insanları gözetmenin en tehlikesiz yoludur. Bireyler aşı olduktan sonra, hastalığa karşı muhakkak bir seviyede koruma veya bağışıklığa sahip olurlar. Bir aşı, bağışıklık sistemini virüs veya bakteri gibi patojenleri tanıması ve bunlarla çaba etmesi için hazırlayarak çalışır. Bunu yapması, bir bağışıklık tepkisini tetiklemesi için patojene ait bazı moleküllerin bedene verilmesi gerekir. Bu moleküllere antijenlerdir, tüm virüs ve bakterilerde bulunurlar. Bu antijenler bedene enjekte edilerek, bağışıklık sisteminin onları düşman işgalciler olarak tanıması, antikor üretmesi ve gelecek için andırması tehlikesiz bir biçimde öğretilebilir. Bakteri veya virüs yine ortaya çıkarsa, bağışıklık sistemi antijenleri hemen tanır ve patojen dağılıp hastalığa neden olmadan evvel saldırır.
Aşılar Nasıl Tesir Gösterir?
Bağışıklık sistemi, hasarlı bakterilerden veya virüslerden kaynaklanan enfeksiyonlarla savaşmaya destekçi olmak için beraber çalışan bir hücre, doku ve uzuv ağıdır. Virüs veya bakteri gibi hastalığa neden olan bir casus bedeni istila ettiğinde, bağışıklık sistemi onu hasarlı olarak algılar ve etmek için bir cevap tetikler. Bağışıklık sisteminin enfeksiyonla savaşmasının yollarından biri, antikor olarak öğrenilen büyük proteinler oluşturmaktır. Bu antikorlar bulgu kolu vazifeyi görür, bulaşıcı enfeksiyöz casusu yakalar ve bağışıklık sisteminin yok edebilmesi için işaretler.
Her antikor, tespit ettiği bakteriye veya virüse hastır ve spesifik bağışıklık tepkisini tetikler.
Bu spesifik antikorlar, enfeksiyon geçtikten sonra bağışıklık sisteminde kalacaktır. Bu, aynı hastalıkla tekerrür karşılaşıldığında, bağışıklık sisteminin hastalığa ait bir “belleğe” sahip olduğu ve hasta olmadan ve rastgele bir semptom büyümeden evvel onu süratle yok etmeye hazır olduğu anlamına kazanç.
Bazen, bağışıklık sistemi hasarlı bakterilere veya virüslere karşı bu ilk savaşı her zaman kazanamaz ve çok hasta olabilir veya fazla gidişatlarda birey can verebilir. Aşılama, bedeninin henüz karşılaşmadığı bir bakteri veya virüse karşı bağışıklık kazanmanın en tehlikesiz ve en yaygın yoludur. Aşılar, bağışıklık kazanılması istenen hastalığa neden olan hasarsız bir bakteri veya virüs formu içerir. Bakteri veya virüs aşıda kullanılmadan evvel öldürülür, büyük miktarda zayıflatılır veya ufak parçalara parçalar, böylece şahsı hasta etmeden bir bağışıklık tepkisini tetikleyebilirler. Bağışıklık sistemi yeniden de aşıdaki hasarsız bakteriye veya virüse saldırır ve onlarla savaşmak için antikorlar üretir. Bağışıklık sistemi daha sonra hastalığın hafızasına gözetir, böylece aşılanmış bir birey seneler sonra hastalıkla karşılaşırsa, bağışıklık sistemi onunla savaşmaya ve bir enfeksiyonun büyümesini önlemeye hazırdır.
Natürel Yollarla Hastalığa Tutulmak Daha mı İyidir?
Hastalığa natürel olarak tutulmanın tek yolu, hastalığa neden olan bakteri veya virüsün bulaşmasıdır. Bu, bireylerin sıhhati için ciddi bir tehlike oluşturabilir, potansiyel olarak onları çok hasta edebilir ve uzun vadeli tesirlere neden olabilir. Kızamık ve menenjit gibi bazı hastalıklar da öldürücü olabilir. Natürel enfeksiyon aynı zamanda hastalığın etrafa dağılmasına izin verir, başkalarının hasta olma tehlikesini artırır. Aşılama, şahsın hastalığa tutulmadan ve bunu başkalarına geçirmeden tehlikesiz ve hakimiyetli bir etrafta bağışıklık kazanmasını sağlar.
Aşılama Ne Kadar Tesirlidir?
Aşılama, çoğu çocukluk çağı aşılarını alan çocukların % 85 ila % 95’inde tesirli olduğu için son derece tesirlidir. En büyük küresel sıhhat galibiyetlerinden biri olarak kabul edilir ve senede 2-3 milyon yaşam kurtaracağı hipotez edilmektedir. Aşılar sayesinde ufak çocuklarda yaygın olan difteri, boğmaca ve çocuk felci gibi hayatı tehdit eden hastalıklar artık oranla enderdir. Aşı ile önlenebilir bir hastalığın geçmişine bakıldığında, onunla alakalı bir aşının uygulamaya konulmasının ardından hastalık hadiselerinin rakamında büyük bir düşüş olduğu görülmektedir. Şayet ortadan kaldırılmasaydı çiçek hastalığının dünya genelinde senede 5 milyon şahsın vefatına neden olacağı hipotez edilmektedir. Aşılama yoluyla, çiçek hastalığı gibi bazı hastalıklar tamamen ortadan kaldırılmıştır.
Sürü Bağışıklığı Ehemmiyetlidir
Aşılar yalnızca fertsel seviyede işe afacan, tüm popülasyonu korur. Yeterince insan aşılandıktan sonra, aşılanmamış insanlar dahi bundan fayda sağlar. Esasen, bir bakteri veya virüs, yerleşmek için yeterli uygun konağa sahip olmayacak ve sonunda tamamen yok olacaktır. Aşı yapılan tüm hastalıklar bugün dünyada hala mevcuttur. Bu sebeple, bir çocuk aşı olmadıysa, hastalığa tutulma ve çok hastalanma tehlikeyi vardır. Aşılanmadaki eksilmenin kızamık gibi hastalıkların salgınlarına neden olabileceğini öğrenilmektedir. Çocukları sıhhatli yakalamak, salgınların ortaya çıkmasını önlemek ve sonunda bu hastalıkları tamamen ortadan kaldırmak için kumpaslı aşılamaya lüzumludur.
Bir bireyden başka bir bireye basitlikle geçebildiği için bulaşıcı hastalıklar sebebiyle tüm cemiyet süratle enfekte olabilir.
Bir cemiyetin yeterince yüksek bir kısmı aşı ile korunuyorsa, hastalığın dağılması güçleşir zira enfekte olabilecek birey rakamı çok azdır.
Bu cins koruma, “sürü bağışıklığı” olarak öğrenilir ve bazı aşıları alamayan bireyler çok genç olanlar, kanser gibi bazı hastalıklarla alakalı rehabilitasyon görenler veya bağışıklık sistemlerinin işlevini bozan HIV gibi bir sıhhat meseleyi olanlar için özellikle ehemmiyetlidir.
Sürü bağışıklığı veya cemiyet bağışıklığı bir zamanlar her ferdin aşılanmasına gerek kalmadan yıkım edici, yok edici hastalıkların tamamen ortadan kaldırılmasına izin vermiştir. Aşılar Nasıl Tesir Gösterir? Sürü Bağışıklığı Nedir? Bu çok ehemmiyetlidir, zira bebekler, ufak çocuklar, yaşlılar, şiddetli alerjisi olan bireyler, hamile bayanlar veya bağışıklık sistemi zayıflamış bireyler dâhil olmak üzere her zaman aşılanamayan bir popülasyon yüzdesi olacaktır.
Sürü bağışıklığı sayesinde, bu insanlar güvende yakalanır zira hastalıklara hiçbir zaman bir popülasyona dağılma uğru verilmez.
Sürü bağışıklığının işe yaraması için cemiyetin yüksek bir yüzdesinin aşılanması gerekmektedir. Cemiyetteki aşılama oranları yeterince yüksek değilse, en korunmasız bireylerin hastalığa tutulma tehlikeyi çok daha yüksektir. Bir çocuğu ya da erişkini aşılamak, sadece onları gözetmekle kalmaz, aynı zamanda cemiyetteki en korunmasız şahısları da korur.
Sürü Bağışıklığı Eksilirse Ne Olur?
Aşılama oranlarının eksilmesinden kaynaklanan sürü bağışıklığındaki düşüşler son zamanlarda bazı ülkelerde kızamık ve boğmaca salgınlarına neden olmuştur. Millet sıhhati misyonluları ve bilim insanları sürü bağışıklığını analize ve esas eşikleri tanımlamaya devam etmektedir. Bunun sansasyonel bir misali, popülasyonun yalnızca % 70’inin aşılanmasının Hib Haemophilus influenzae Tip b hastalığını tamamen ortadan kaldırmak için yeterli olduğu Gambiya ülkesidir. Aşılar Nasıl Tesir Gösterir? Sürü Bağışıklığı Nedir? Çok fazla insan aşıdan bırakırsa, sürü bağışıklığı bozulabilir ve popülasyon salgın tehlikesine sarih olur.
Birçok yetkili ve hekim, yaygın aşılamayı ya da bağışıklamayı millet sıhhati için bir gereklilik olarak görmektedir.
Misalin 1997 senesinde önde gelen tıp mecmuası The Lancet, kızamık aşısı ile otizm arasında bir irtibat bulduğunu iddia eden bir araştırma yayınlamıştır. Netice olarak, sonraki senelerde milyonlarca ebeveynleri çocuklarına aşı yaptırmamaya karar vermiştir. Araştırma o zamandan beri tamamen çürütülmüştür ancak kızamık hadiselerinin rakamı 1997’de senede yalnızca birkaç düzine iken 2011’de 2.000’in üzerine fırlamıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nde, hem kızamık hem de boğmacayla alakalı eş salgınlar alana gelmiş, hekimler ve yetkililer düşük aşılama oranlarını yargılamışlardır.
Aşılar Nelerden Yapılır?
Her aşı, amaçladığı hastalığa göre azıcık değişik bileşenlerden oluşacaktır. Bir aşının faal maddesi, hangi hastalığa karşı geliştiriliyorsa o hastalığın nedeni olan bakterinin veya virüsünün öldürülen, büyük miktarda zayıflatılmış veya ayrılınmış kısımlarının çok ufak bir ölçüyüdür. Aşılar ayrıca ufak ölçülerde sorbitol ve sitrik asit gibi gözeticiler ve stabilizatörler içerir. Bunlar zati bedende veya yiyeceklerde bulunabilen genellikle bir aşıda kullanılandan çok daha fazla ölçülerde maddelerdir. Bununla beraber, bir aşının en yaygın bileşeni sudur.
Bazı aşılar ayrıca alüminyum genellikle alüminyum hidroksit formunda içerir. Alüminyum neredeyse tüm gıdalarda ve içme sularında bulunur ve aşılarda, alana gelecek bağışıklık tepkilerini uzatmak ve kuvvetlendirmek için kullanılır. Aşılardaki alüminyum ölçüyü son derece azdır ve yakın zamanda yapılan bir araştırma, bir bebeğin hayatının ilk senesinde hem aşılarla hem de yiyeceklerle aldığı alüminyumun toplam ölçüsünün, haftalık tehlikesiz alım seviyesinden daha az olduğunu bulmuştur. Alüminyum, mide ekşimesine karşı kullanılan ilaçlarda olduğu gibi öbür bir hayli ilaçta da bulunur. Aşılar Nasıl Tesir Gösterir? Sürü Bağışıklığı Nedir? Aşıların yapımında formaldehit de kullanılır.
Formaldehit, bir hayli canlıda bulunan bir bileşiktir. Organik olan bu bileşik insanların bedeninde asıllaşan metabolik bazı süreçlerin bir parçasıdır.
Yüksek seviyelerde formaldehitin insanlar için hasarlı olabileceği doğru olsa da rastgele bir aşıda bulunan formaldehit ölçüyü bir armutta bulunandan elli kat daha azdır.
En güncel doğru bilgiler dogrubilgi.net farkıyla sunulmuştur.
Son Dakika Haberleri için tıklayın.