Premenstrüel sendrom (PMS)
ICD kodları: N94.3 ICD kodu nedir?
Premenstrüel sendrom (PMS), kadınların adet döneminden önce yaşayabileceği bir durumdur. Ruh hali değişimleri, karın ağrısı ve baş ağrıları tipiktir. PMS yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Çeşitli önlemler semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir.
Bir bakışta
- PMS, adet öncesi sendromunun kısaltmasıdır: Kadınların adet döneminden önce yaşayabilecekleri semptomları tanımlar.
- Tipik semptomlar karın ve baş ağrısı, ruh hali değişimleri, sinirlilik, yorgunluk, su tutma ve göğüs hassasiyetidir.
- Tüm kızların ve kadınların yaklaşık yüzde 20 ila 40'ında daha şiddetli PMS semptomları görülür ve bu insanlar günlük yaşamda kendilerini sağlık açısından kötü hisseder.
- Çeşitli tedaviler ve önlemler, PMS semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir.
- PMS'nin nedenleri kesin olarak açıklığa kavuşturulmamıştır.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Premenstrüel sendrom (PMS) nedir?
Adet öncesindeki günler birçok kadın için oldukça sıkıntılı geçmektedir. Karın veya baş ağrısı, hafif sinirlilik ve üzüntü tipik semptomlardır. Birçoğu ayrıca adet şişkinliği veya genel olarak keyifsiz hisseder. Burada anlatılanlar premenstrüel sendromun kısaca PMS’nin tipik örnekleridir.
Çoğu kadında şiddetli PMS semptomları görülmez. Sorunlarıyla az ya da çok rahat bir şekilde başa çıkabilir. Bununla birlikte, bazı kadınlar PMS'den ciddi şekilde etkilenir. Bu o kadar ileri gider ki, bu süre zarfında normal günlük aktivitelerini yapamazlar. Daha sonra çeşitli tedaviler ve önlemlerle rahatsızlıklar hafifletilebilir.
Premenstrüel sendromun (PMS) semptomları nelerdir?
Premenstrüel sendrom, düzenli olarak tekrarlayan fiziksel ve psikolojik rahatsızlıkları özetler. Genellikle adet döneminizden birkaç gün ila iki hafta önce ortaya çıkar.
Tipik semptomlar, göğüslerde ve karında gerginlik hissidir. Baş, sırt, eklem veya kas ağrısı veya su tutma, uyku veya sindirim sorunları, cilt lekeleri ve iştah artışı da görülür. Bazı kadınlar ayrıca konsantre olma sorunları ve ruh hali değişimleri de yaşar. Adet döneminden önce, PMS'li kadınlar genellikle bitkin, sinirli, keyifsiz, depresif, güvensiz veya kızgın hisseder.
PMS'nin özellikle şiddetli bir formu, adet öncesi disforik bozukluktur (PMDS). Ruh üzerinde önemli bir etkisi vardır ve depresyona ve kaygı hissine yol açabilir.
Premenstrüel sendromun (PMS) nedenleri nelerdir?
PMS'nin nedenlerinin ne olduğu henüz kesin olarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Adet döngüsündeki hormonal dalgalanmalar muhtemelen rahatsızlıklardan sorumludur.
PMS'li kadınlar hormon seviyeleri değişmemiş olsa da, progesteronun yıkım ürünlerine karşı hassas olabilirler. Vücut, esas olarak adetinizin başlangıcından önceki döngünün ikinci yarısında progesteron üretir.
Uzmanlar ayrıca progesteron ile beyindeki haberci maddeler arasında bir etkileşim olduğunu tahmin etmektedir. Haberci madde serotonin burada önemli görülmektedir. Genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin de muhtemelen PMS üzerinde etkisi vardır.
Premenstrüel sendromun (PMS) görülme sıklığı nedir?
Çoğu kız ve kadında, adetlerinden önce ara sıra izole, hafif PMS semptomları görülür. Ancak bundan pek etkilenmezler.
Tüm kızların ve kadınların yaklaşık yüzde 20 ila 40'ı daha belirgin olan çoklu PMS semptomlarına sahiptir. Bu insanlar günlük yaşamda fark edilir derecede rahatsız hisseder.
Tüm kızların ve kadınların yaklaşık yüzde 3 ila 8'inde şiddetli bir PMS formu görülür. Semptomlar, öncelikle psikolojik problemler, o kadar şiddetlidir ki yaşamı önemli ölçüde etkiler. Bu şiddetli PMS formuna adet öncesi disforik bozukluk (PMDS) denir.
Premenstrüel sendrom (PMS) nasıl seyreder?
PMS rahatsızlıkları, yumurtlamadan sonraki aylık döngünün ikinci yarısı ile sınırlıdır. Vücut daha sonra progesteron hormonunun daha fazlasını üretir. Aynı zamanda, daha az kadın cinsiyet hormonu östrojen üretilir.
Adet başlar başlamaz PMS rahatsızlıkları azalır ve yeni bir adet döngüsü başlar. En geç adet döneminin sonunda rahatsızlıklar tamamen kaybolur. Daha sonra ancak bir sonraki yumurtlamadan sonra yeniden ortaya çıkabilir.
Bazı döngülerde semptomları olan kadınlar vardır, ancak diğer döngülerde bunlar görülmez. Bunların şiddeti de son derece farklı olabilir ve yıllar içinde değişebilir. Rahatsızlıkların nasıl gelişeceğini tahmin etmek imkansızdır. Sadece menopozda PMS'nin en geç son adet dönemi ile birlikte yok olduğu bilinmektedir.
Premenstrüel Sendrom (PMS) nasıl teşhis edilir?
Semptomların PMS'den kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için doktorlar kadının semptomlarını ve ne zaman ortaya çıktıklarını sorar. Aynı zamanda depresyon, tiroid hastalığı veya irritabl bağırsak sendromu gibi benzer semptomları olan hastalıklardan kaynaklanmadığı netleştirilmelidir.
Döngü boyunca görülen rahatsızlıkları kaydetmek için, hasta kadınlar bir günlük tutabilir. En az 2 ila 3 ay boyunca tüm semptomlar günlüğe yazılmalıdır.
Premenstrüel Sendrom (PMS) nasıl tedavi edilir?
Şu anda PMS rahatsızlıklarına neyin yol açtığı sorusuyla ilgilenen sadece birkaç anlamlı çalışma var. Bu nedenle birçok tedavinin etkinliği hala belirsizdir.
Hastalar genellikle rahatsızlıklarını hafifletmek için çeşitli araçlar ve yöntemler kullanır. Yaşam tarzındaki küçük değişikliklerin bile olumlu etkileri olabilir, örneğin: daha fazla egzersiz, daha az alkol ve kahve tüketmek veya az tuzlu bir diyet. Gevşeme teknikleri veya akupunkturun da bazı kadınlara faydası var gibi görünmektedir. Diğerleri, örneğin hayıt, sarı kantaron, kalsiyum veya B6 vitamini gibi bitkisel takviyeler ve diyet takviyelerini denemektedir.
Önemli bilgi: Daha şiddetli rahatsızlıklardan muzdarip kadınlar için farklı ilaçlar düşünülebilir. Bununla birlikte, bu ilaçların çoğu PMS tedavisi için onaylanmamıştır ve yan etkileri olabilir.
Aşağıdaki ilaçlar genellikle reçete edilir:
- Doğum kontrol hapları veya hormon bantları gibi hormonal ilaçlar: Hormon seviyelerini etkiler ve PMS ve PMDS semptomlarını hafifletir.
- Antidepresanlar: SSRI'lar (seçici serotonin geri alım inhibitörleri), PMS veya PMDS'de ciddi psikolojik rahatsızlıklara yardımcı olabilir.
- Ağrı kesiciler: Şiddetli adet ağrısını hafifletebilir ve genellikle iyi tolere edilir. PMS rahatsızlıklarında da faydalı olup olmadıkları şimdiye kadar araştırılmamıştır.
- Dehidrasyon maddeleri (diüretikler): Su tutmanın neden olduğu ciddi rahatsızlıklar için kullanılabilir.
Ciddi ruhsal sorunları olan kadınlar bilişsel davranışçı terapiyi deneyebilir. Ancak PMS rahatsızlıklarına da faydalı olduğu kanıtlanmamıştır.
PMS ve nasıl tedavi edilebileceği hakkında ayrıntılı bilgi gesundheitsinformation.de sitesinde bulunmaktadır.
PMS rahatsızlıkları durumunda günlük hayatta neler yapılabilir?
PMS'li birçok kadının, bu süre zarfında sakin davranmaları uygun olur. Ayrıca kendinize normalden daha fazla mola ve rahatlama için zaman ayırmalısınız. Rahatlama stratejileri şunları içerebilir: yürüyüş, sıcak banyo, kitapla veya TV karşısında rahat bir akşam.
Bazı kadınlar eşleri veya aileleriyle rahatsızlıklar hakkında konuşur. Bu, bu süre zarfında daha fazla anlayış görmelerini, dikkat edilmelerini ve destek almalarını sağlamaya yardımcı olabilir.
Diğer kadınlar, açık konuşmanın yanlış anlamalara yol açacağından korkar. Örneğin, tahrik edilirlerse veya sinirlenirlerse: Diğerleri, bu hislerin PMS kaynaklı olduğunu düşündükleri için sorunu ciddiye almayabilirler. Bu süre zarfında "hormonal yönlendirildikleri" için mantıksız ve öngörülemez oldukları önyargısından muzdarip kadınlar da vardır.
- Beckermann MJ. Das prämenstruelle Syndrom – ein Konstrukt? In: Beckermann MJ, Perl FM (Eds.). Frauen-Heilkunde und Geburts-Hilfe. Basel 2004. 502-527.
- Busse JW, Montori VM, Krasnik C, Patelis-Siotis I, Guyatt GH. Psychological intervention for premenstrual syndrome: a meta-analysis of randomized controlled trials. Psychother Psychosom 2009; 78(1): 6-15. Aufgerufen am 22.06.2020.
- Canning S, Waterman M, Dye L. Dietary supplements and herbal remedies for premenstrual syndrome (PMS): a systematic research review of the evidence for their efficacy. J Reprod Infant Psychol 2006; 24(4): 363-378. Aufgerufen am 22.06.2020.
- Dante G, Facchinetti F. Herbal treatments for alleviating premenstrual symptoms: a systematic review. J Psychosom Obstet Gynaecol 2011; 32(1): 42-51. Aufgerufen am 22.06.2020.
- Dennerstein L, Lehert P, Heinemann K. Global epidemiological study of variation of premenstrual symptoms with age and sociodemographic factors. Menopause Int 2011; 17(3): 96-101. Aufgerufen am 22.06.2020.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: