Uzak'tan gelen tehlike
2005 yılında Türkiye'nin en çok ithalat yaptığı ilk kırk ülke arasında yedi Uzak Doğu Asya ülkesi bulunuyor. Bu ülkeler Çin, Güney Kore, Japonya, Tayvan, Malezya, Endonezya ve Tayland Uzak Doğu Asya ülkelerinin Türkiye'ye ithalatları sürekli artış gösteriyor. Son 10 yılda (1996-2005) Çin'den ithalatımız yüzde 1.137, Tayland'dan ithalatımız yüzde 677, Güney Kore'den ithalatımız yüzde 384, Tayvan'dan ithalatımız yüzde 238 oranında arttı.
Söz konusu yedi ülkenin Türkiye'ye ithalatı 1996 yılında 3.6 milyar dolardı, 2005 yılında 17.2 milyar dolara ulaştı. 10 yılda toplam ithalatımız yüzde 168 artarken, yedi Uzak Doğu Asya ülkesinden yaptığımız ithalat yüzde 475 artış gösterdi. Bu artışın yüzde 79'u Çin, Güney Kore ve Japonya'dan kaynaklanıyor.
Uzak Doğu Asya ülkelerinin Türkiye'ye ihracatları her yıl artarken Türkiye'nin bu ülkelere ihracatı yok denecek kadar az. 2005 yılında 1.1 milyar dolarlık ihracata karşılık, 17.2 milyar dolarlık ithalat yaptık. Bir başka ifadeyle Uzak Doğu Asya ülkelerine 1 satıp 15 aldık.
1996 yılında yedi Uzak Doğu Asya ülkesine yaptığımız ihracatın toplam ihracatımız içindeki payı yüzde 2.8 iken, 2005 yılında yüzde 1.6'ya geriledi. Bu ülkelerin toplam ithalatımız içindeki payı ise aynı dönemde yüzde 8.3'ten yüzde 14.7'ye çıktı.
Uzak Doğu Asya ülkeleriyle 1996 yılında 3 milyar dolar olan dış ticaret açığımız 10 yılda yüzde 438 artış göstererek 2005 yılı itibariyle 16.1 milyar dolara yükseldi. Yedi Uzak Doğu Asya ülkesi ile son 10 yılda toplam 7.3 milyar dolarlık ihracat, 69.8 milyar dolarlık da ithalat yaptık. 10 yılda verdiğimiz toplam açık 62.5 milyar dolar.
2005 yılında verdiğimiz dış ticaret açığının yüzde 37'si bu yedi ülkeden kaynaklandı. En fazla ithalat yaptığımız ve en fazla dış ticaret açığı verdiğimiz üç Uzak Doğu Asya ülkesi sırasıyla Çin, Güney Kore ve Japonya. 2005 yılında Çin'den 6.9 milyar dolar, Güney Kore'den 3.5 milyar dolar, Japonya'dan 3.1 milyar dolar tutarında ithalat yaptık. Bu üç ülkeden yapılan ithalat yedi ülkeden yapılan ithalatın yüzde 78.3'ünü oluşturuyor. Çin, Güney Kore ve Japonya toplam ithalatımızdan yüzde 11.5 pay alırken, dış ticaret açığımızdaki payları da yüzde 29'u geçiyor. Bir başka ifadeyle her 100 dolarlık dış ticaret açığının 29 doları üç Uzak Doğu Asya ülkesinden kaynaklanıyor.
10 yıl önce en çok ithalat yaptığımız Uzak Doğu Asya ülkesi 1.4 milyar dolar ile Japonya idi. Çin'den ithalatımız ise sadece 556 milyon dolardı. Çin, Türkiye'ye ihracatını 10 yılda 556 milyon dolardan 6.9 milyara çıkararak, en çok ithalat yaptığımız Uzak Doğu Asya ülkesi haline geldi.
Toplam ithalatımız içindeki payını 10 yılda yüzde 1.3'ten yüzde 5.9'a çıkaran Çin, en fazla ithalat yaptığımız 4.ülke konumunda. Türkiye, 2005 yılında, Çin'den 6.8 milyar dolarlık ithalatına karşılık 550 milyon dolarlık ihracat yaptı ve 6.3 milyar dolarlık dış ticaret açığı verdi. Bu açık ile Çin Türkiye'nin en fazla dış ticaret açığı verdiği ülkeler arasında Rusya'nın ardından ikinci sırade geliyor.
Uzak Doğu Asya ülkeleri arasında en yüksek ihracatımız 550 milyon dolar ile Çin'e... Çin'e yaptığımız ihracat yedi Uzak Doğu Asya ülkesine yaptığımız toplam ihracatın yüzde 48'ini oluşturuyor. Çin toplam ihracatımız içinde binde 1 pay alıyor.
Uzak Doğu Asya ülkeleri içinde en çok ithalat yaptığımız ikinci ülke 3.5 milyar dolar ile Güney Kore Toplam ithalatımız içindeki payını 10 yılda yüzde 1.7'den yüzde 3'e, ithalat miktarını da 719 milyon dolardan 3.5 milyar dolara çıkaran Güney Kore'ye sadece 100 milyon dolarlık mal satıyoruz. Güney Kore, 3.4 milyar dolar ile en fazla dış ticaret açığı verdiğimiz beşinci ülke.
Yedi Uzak Doğu Asya ülkesi arasında en fazla ithalat yaptığımız üçüncü ülke ise 3.1 milyar dolar ile Japonya Japonya'ya ihracatımız 234 milyon dolar. Japonya 2.9 milyar dolar ile en fazla dış ticaret açığı verdiğimiz altıncı ülke durumunda.
Uzak Doğu Asya ülkelerinden daha çok sanayi ürünü ithal ediyoruz. 1996 yılında tüm sanayi ürünleri ithalatımızın yüzde 11'i bu ülkelerden ithal edilirken, bu oran 2005 yılında yüzde 21'e yükseldi. 10 yılda yedi Uzak Doğu Asya ülkesinden yaptığımız 69.8 milyar dolarlık ithalatın 64.1 milyar dolarını sanayi ürünleri oluşturuyor. Aynı dönemde bu ülkelere yaptığımız sanayi ürünleri ihracatı ise sadece 4.3 milyar dolar. Türkiye'nin sözkonusu ülkelerle "sanayi ürünleri dış ticaret açığı" 10 yılda 59.8 milyar doları buluyor.
Sanayi ithalatında da Çin birinci sırada. Çin 1996 yılında 520 milyon dolar olan Türkiye'ye sanayi ürünleri satışını 2005 yılında yüzde bin 141 artışla 6.5 milyar dolara çıkarttı. 2006'nın ilk 8 ayında da durum değişmedi. 8 ayda yedi Uzak Doğu Asya ülkesine sadece 869 milyon dolarlık mal satarken bu ülkelerden satın aldığımız malların tutarı 13.2 milyar doları aştı.
Ocak-Ağustos döneminde Uzak Doğu Asya ülkelerinin ithalatımız içindeki payı yüzde 14.9 olurken, ihracatımız içindeki payı yüzde 1.6'da kaldı. Çin'le dış ticaret açığımız 5.7 milyar dolar, Güney Kore ile 2.1 milyar dolar, Japonya ile de 2 milyar dolar oldu. Bu üç ülkenin dış ticaret açığımız içindeki payı da yüzde 27'ye ulaştı.
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan ATO Başkanı Sinan Aygün, Uzak Doğu'dan ithal edilen malların yerli sanayici ve tüccara darbe vurduğunu söyledi. Aygün, Uzak Doğu malları nedeniyle Türk sanayisinin haksız rekabete maruz kaldığını, pek çok işyerinin kapandığını ve onbinlerce kişinin işsiz kaldığını kaydetti.