İnsan hücrelerini içeren maymun embriyoları bir laboratuvarda üretildi. Çalışma bu tür deneyler için etik tartışmalara yol açtı.
Yunan mitolojisinde, “Kimera” alev püskürten, birden fazla yaratıktan; aslan başı, keçi vücudu ve yılan kuyruğundan oluşan bir canavardır.
Kimera olarak bilinen iki veya daha fazla “bireyden” meydana gelen organizmalar hayat buluyor: Makak maymunları ve insanlar…
Son yıllarda araştırmacılar, insan hücrelerini içeren domuz embriyoları ve koyun embriyoları üretti. Araştırmalar, bir gün diğer hayvanların, insan organlarını büyütmelerine izin verebileceğini ve nakil için mevcut organların sayısını artırabileceğini söylüyorlar.
Bilim insanları, insan hücrelerini içeren makak embriyoları ürettiklerini doğruladı. Bu da hücrelerin hayatta kalabileceğini ve hatta çoğalabileceğini ortaya çıkardı.
ABD’deki Salk Enstitüsü’nden Prof Juan Carlos Izpisua Belmonte liderliğindeki araştırmacılar, sonuçların farklı türlerin hücreleri arasındaki iletişim yollarına yeni bir bakış açısı sunduğunu söyledi: “Bizimkiyle daha az yakından ilgili.”
Yazarlar, “Bu sonuçlar, erken insan gelişimini ve primat evrimini daha iyi anlamaya ve evrimsel olarak uzak türlerde insan kimerizmini iyileştirmek için etkili stratejiler geliştirmeye yardımcı olabilir” diye yazdı.
Çalışma, 2019’da İspanyol gazetesi El País’te Belmonte liderliğindeki bir araştırma ekibinin maymun-insan kimeraları ürettiği söylentilerini doğruladı.
NASIL YAPILDI?
Cell dergisinde yayınlanan çalışma, bilim adamlarının fibroblast adı verilen belirli insan fetal hücrelerini alıp kök hücre olacak şekilde yeniden programladıklarını ortaya koyuyor. Bunlar daha sonra, döllenmeden altı gün sonra 132 uzun kuyruklu makak embriyolarına transfer edildi.
Şu anda Texas Southwestern Tıp Merkezi’ndeki araştırmanın yazarlarından Dr. Jun Wu, “25 insan hücresi enjekte edildi ve maymun epiblastındaki insan hücrelerinin yaklaşık % 4’ünü gözlemledik” dedi.
Embriyoların petri kaplarında gelişmesine izin verildi ve kök hücreler enjekte edildikten 19 gün sonra sonlandırıldı. Ekip, embriyoların insan hücreleri içerip içermediğini kontrol etmek için insan kök hücrelerini bir floresan protein üretecek şekilde tasarladı.
Diğer bulguların yanı sıra, sonuçlar 132 embriyonun tamamının döllenmeden sonraki 7’nci günde insan hücreleri içerdiğini ortaya koydu, ancak geliştikçe insan hücrelerini içeren oran zamanla azaldı.
Belmonte, “İnsan kök hücrelerinin hayatta kaldığını ve primat embriyoları gelişip sonunda bir hayvanın tüm organlarını sağlayan hücre katmanlarını oluşturdukça normal olarak gerçekleşeceği gibi ek hücreler ürettiğini gösterdik” dedi.
Ekip ayrıca, insan hücresi olmayan maymunların embriyolarına kıyasla, kimerik embriyolarda insan ve maymun hücreleri arasındaki hücre-hücre etkileşimlerinde bazı farklılıklar bulduklarını bildirdi.
ORGAN NAKLİ İÇİN ÖNEMLİ
Wu, araştırmanın dünya çapında donör organ eksikliklerinin üstesinden gelmeye yardımcı olmak için domuzlarda nakledilebilir insan dokuları ve organları geliştirmeye yardımcı olacağını umduklarını söyledi.
Londra’daki Francis Crick Enstitüsü’nden bir gelişim biyoloğu olan Prof Robin Lovell-Badge, El País’in raporunu hazırladığı sırada, ekibin yalnızca bir hücre topu ürettiğini belirterek, deneyin etiğinden endişe duymadığını söyledi. Ancak, embriyoların daha fazla gelişmesine izin verilirse gelecekte muammaların ortaya çıkabileceğini de belirtti.
ETİK Mİ?
İnsan-maymun kimeraları yapmaya yönelik ilk girişim olmasa da – başka bir grup geçen yıl bu tür deneyleri bildirdi – yeni çalışma bu tür endişeleri yeniden alevlendirdi. Oxford Uehiro Pratik Etik Merkezi direktörü ve Oxford Üniversitesi Wellcome Etik ve Beşeri Bilimler Merkezi Eş Direktörü Prof. Julian Savulescu, araştırmanın insan-olmayan kimeralara Pandora’nın kutusunu açtığını söyledi.
“Bu embriyolar 20 günlük gelişimde yok edildi, ancak insan-insan olmayan kimeraların başarılı bir şekilde geliştirilmesi, belki de insanlar için bir organ kaynağı olarak, yalnızca bir an meselesi” dedi ve önemli bir etik sorunun ahlaki meselesi olduğunu da sözlerine ekledi.
Canlı doğan kimeralar üzerinde herhangi bir deney yapılmadan veya organları çıkarılmadan önce, zihinsel kapasitelerinin ve yaşamlarının uygun şekilde değerlendirilmesi çok önemli.
Uzmanlar “İnsan dışı bir hayvana benzeyen şey, zihinsel olarak bir insana yakın olabilir” dedi.
“İnsanların yararına kullanılmadan önce hayvanları, zihinsel yaşamlarını ve ilişkilerini anlamanın yeni yollarına ihtiyacımız olacak.”
Cambridge Üniversitesi’nin genetik bölümünde öğretim üyesi Dr. Alfonso Martinez Arias şunları söyledi:
“Sonuçların sağlam verilerle desteklendiğini sanmıyorum. Sonuçlar, yorumlanabildikleri ölçüde, bu kimeraların işe yaramadığını ve tüm deney hayvanlarının çok hasta olduğunu göstermektedir.
Daha da önemlisi, insan gelişimini incelemek için etik olarak kabul edilebilir insan embriyonik kök hücrelerine dayanan birçok sistem var. Sonunda, burada önerilen türden kimeralar yerine bunu kullanacağız.”
Kaynak: Guardian