tonLarın diLi : DO MAJOR
DO MAJÖR
Genel inanışa göre, coşkunun, sevincin, zaferin, toplu şenliklerin tonu…
Czerny‘nin ve öteki "metod" yazarlarının piyano yazarlarının piyano etüdleri bu ton üzerine yazılmıştır.
Beethoven bu tonu Birinci senfonisinde, Birinci piyano konçertosunda, bir de Beşinci senfonisinin final bölümünde kullanmıştır.
Mozart‘ın, Tanrıların dağı Olympus’u yansıtan, "Jupiter" başlıklı 41’nci senfonisi de Do majör tonunda bestelenmiştir.
Schuman, kendi Do majör senfonisini bitirdiğinde, bu ton üzerine kurgulanmış olan Mozart senfonisinin göz kamaştırıcı güzelliğini düşünmüş olsa gerek, bir dostuna şunları yazmıştı: "Evet, sanıyorum, sıradan bir Jüpiter olacak bu."
"Wagner‘in tek komik operası olan ‘Nürenberg’in Usta Şarkıcıları’ nın prelüdü Do majör tonundadır.
Bu ton, R.Strauss‘un "Zerdüşt Böyle Dedi" sinin başlangıcında olduğu gibi, "töresel" ve "söylevsi" özellikler de taşır.
Skriyabin, "Kendinden Geçme Şiiri"ni, Do majör tonunda elli üç ölçüyle bitirmiştir.
Prokofiev de Do majör’e tutkundur ; en sevilen piyano konçertosu olan Üçüncü konçerto’da solist, gelişme bölümünden önce, sayfalar boyu piyanonun beyaz tuşları üzerinde gezinir durur. Bu bestecinin "Peter ile Kurt" adlı öyküsünde, Peter’in giriş teması, su katılmadık do majör’dür. "Üç Portakalın Aşkı" operasındaki marşın kodası, do majör üçlü akoruyla son bulur.
Piyanistlerin do majör tonunu sevmeleri de pek doğaldır; ders almaya başladıkları çocukluk yıllarında, ileride siyah tuşlarla ne yaman bir boğuşmaya gireceklerini bilemeden, olanca saflıklarıyla, ilk alıştırmalarını o ton üzerinden yapmışlardır çünkü.
Atonal müzik yapan besteciler, ağız birliği etmişçesine, do majör tonunu sözlüklerinden çıkarıp atma eğilimindedirler.
Schoenberg arada bir üçlü akorlar kullanır yapıtlarında; gene de, atonal ve on iki nota dönemlerinde, şöyle eni konu bir do majör akorunu kullandığını ne bilen, ne de gören olmuştur. Bir tek, Schoenberg’in sadık öğrencisi Alban Berg, do majör tonunu atonal başyapıtı Wozzeck operasındaki "Da weiden ist Gold, Marie" (Bak, gene para getirdim sana Marie) diye başlayan recitativo’sunda, paranın çirkinliğini, kötülüğünü vurgulamak amacıyla kullanır.
Oldukça gariptir, Mozart’ın giriş ölçülerinde son derece masum, kolay anlaşılır, apaçık melodik süslemeler kullandığı do majör yaylı çalgılar dörtlüsü, "Dissonnance" (Uyuşumsuzluk) diye tanınır.