Uzamış Doğum Sancısı
Doğumun Başladığı belirlendikten sonra 12 saatten uzun süren sancılar uzamış sancı olarak nitelendirilir. Doğumların Yüzde 5 ila bini zorlaştırır ve ilk kez anne olan kadınlarda daha yaygn şekilde görülür.
Serviksin açılmaması, bebeğin doğum kanalına inememesi veya kolay doğum için gerekli en uygun konuma gelememesi sancının uzadığının göstergesidir. Aslında açılma, inme ve dönüş, birbirinden bağımsız harekeder olduğu için, durum tüm bu etkenlerin bileşimidir. Sefalopelvik uyumsuzluk, bebeğe veya anneye bağlı tıkanma, rahim hareketlerinde yetersizlik ve bebeğin oksipito posterior pozisyonda olması uzayan doğumun başlıca nedenlerinden olup genellikle birbirleriyle yakından ilgilidirler.
Sefalopelvik Uyumsuzluk (Disproporsiyon): Sefalopelvik uyumsuzluk (disproportion) (CPD) bebeğin başının annenin pelvisine sığmaması durumudur. Başka boyutlarda olan bir bebek başı pelvisten geçebileceği için bu göreceli bir terimdir, ilk kez anne olan kadınlarda, doğum zamanında bebeğin başı pelvisin üst kısmına girmemişse, sefalopelvik uyumsuzluktan şüphelenilebilir.
Buna ilişkin diğer göstergelereyse annenin boyuna ve ayakkabı numarasına bakılarak ulaşılabilir. Eğer anne 1.50’den kısa ve ayakkabı numarası 35 veya daha küçükse vajinal doğumu zorlaştıracak hatta imkânsızlaştıracak kadar küçük bir pelvise sahip olabilir.
İkinci ve sonraki hamileliklerde baş, doğum başlayana dek pelvise inmeyebilir, bu yüzden sefalik uyumsuzluk tanısı koymak zorlaşmaktadır. Önceki doğumlar hakkında bilgi edinerek, bebeklerin doğum sırasındaki ağırlıklarını öğrenmek faydalı olacaktır.
Günümüzde çok nadir uygulanmasına rağmen, bazı doktorlar annenin pelvisinin kesin boyutunu öğrenebilmek için röntgen veya CT taraması yapılmasmı önerebilir. Kemik yapısı ne kadar dar veya geniş olursa olsun, bebeğin başının geçip geçemeyeceğini anlamanın tek yolu doğumun ilerleyişini yakından incelemektir.
Engellenmiş Doğum: Bu genellikle sefalopelvik uyumsuzluğu ve omuz ya da transvers (yan) geliş gibi uygunsuz gelişlerin (malprezantasyonların) görüldüğü doğumların iyi takip edilememesi veya ihmal edilmesinden kaynaklanan bir durumdur. Engellenmiş doğumun diğer nedenleri arasında, rahim miyomları gibi pelvis içinde bulunan kütleler, yumurtalık kistleri, böbrek nakli veya hidrosefali gibi bebekteki kalıtımsal anormallikler sayılabilir. Neyse ki, bu nedenlerden çoğu, sancı başlamadan tespit edildiği için günümüzde engellenmiş doğum çok nadir görülmektedir.
İlk kez anne olan kadınlarda, sancı sırasında rahim, önce bu engelleri aşmak için çok şiddetli kasılır ve sonra hareketsizleşir. Ancak eğer ikinci hamilelikte engelleme varsa, rahim halkası olarak bilenen bir kasılma halkası oluşmasına neden olur. Rahmin üst kısmı sertleşir ve kısalır, alt kısmıysa yavaş yavaş esner ve incelir. Bu durumda rahmin yırtılmasını (rüptürü) önlemek için sezaryenle müdahale etmek gerekmektedir.
Etkisiz Kasılmalar: Doğumun normal bir şekilde ilerlemesi, rahim kasılmalarının etkili bir şekilde rahmin üstünden altına doğru gelişmesiyle mümkündür. Bu şekilde olmadığı takdirde doğum genellikle uzamaktadır. Yetersiz rahim hareketleri az (hipo) ve fazla (hiper) aktif olabilmekte, ilk doğumların yüzde 5’inde tüm doğumların yüzde l’inde görülmektedir. Aynı zamanda uterin inertia olarak da bilinen az aktivite, bir uyumsuzluk veya tıkanma yoksa sintosinon verilmesiyle artar. Uyumsuz rahim aktivitesi olarak bilinen fazla aktivite, rahmin çeşitli kısımlarının bağımsız olarak kasılmasıdır. Genellikle ağrılı olan bu kasılmalar serviksin etkili bir şekilde açılmasını sağlayamazlar. Bu tür rahim aktivitesinin ardından doğmun hızlandırmak için gereksiz sintosinon kullanılabilir. Günümüzde epidural anestezi çok yaygın olarak kullanıldığından, annenin, doğum sırasında çektiği ağrının şiddetini ve yerini belirlemek zor olmaktadır. Bu yüzden, etkisiz rahim hareketlerinin çeşitlerini belirlemek için partogram kullanılması faydalı olmaktadır. Eğer servikal açılma hâlâ yavaşsa, saatler sonra bile serviks 2 cm’den fazla açılamıyorsa ve bebeğin başı yeterince inememişse, sezaryen doğum planları yapılmalıdır