Kan ve Lenfin Rolleri
Kan vücudun dahili taşıma sistemidir. Vücutta sürekli olarak dolanır, dokulara oksijen ve besin sağlar, karbondioksiti ve atık maddeleri toplar. Sinyal veren önemli kimyasallar -örneğin, hormonlar- ve çözünen mineraller kan dolaşımı aracılığıyla yolculuk eder ve vücudun iç ortamının mükemmel bir dengede tutulmasına yardımcı olurlar. Lenf sistemi (lenfatik sistem de denir) dolaşımda yaşamsal bir öneme sahiptir; dokulardaki fazla sıvıyı, ya da lenfi uzaklaştırır ve vücudun yabancı işgalcilere karşı savunma mekanizması durumundaki bağışıklık sistemi içerisinde önemli bir rol üstlenir.
Sıradan bir insanın vücudunda 5-6 litre kan bulunur ve toplu iğne başı büyüklüğündeki bir damla kanda birkaç milyon alyuvar hücresi vardır.
KAN NEDİR ?
Kan, plazma adı verilen saman rengindeki bir sıvının içinde yüzen hücreler karışımıdır. Kan hücrelerinin çoğu kemik iliğinde üretilirken, bazı akyuvar hücreleri de dalak ve timüs bezinde üretilir.
Plazmanın yüzde 90ı sudur. Suda çözünen maddeler plazma içinde çözünür ve yollarına devam eder. Plazma içinde çözünen maddeler şunlardır:
• Gıda: Sindirim ürünleri, örneğin yakıt ihtiyacını karşılamak üzere vücuttan toplanan glikoz ve yağlar.
• Atık ürünler: Karbondioksit ve üre.
• Hormonlar: Bu kimyasal haberciler kanda salgılanır ve görev yapacakları yere doğru yola çıkarlar.
• Proteinler: Yaşamsal pıhtılaşma faktörleri ve antikorlar.
• Mineraller: Vücut işlevlerinin sürdürülmesinde büyük önemi olan sodyum, kalsiyum ve potasyum gibi mineraller.
Suda çözünen maddeler, albümin adı verilen bir proteine bağlanmak üzere etrafta gezinir.
YABANCI İŞGALCİLERLE MÜCADELE
Vücudumuz devamlı olarak mikropların (potansiyel zararlı işgalciler) saldırısıyla karşı karşıyadır. Kan, lenf sistemi, belirli görevlen olan hücreler, antikorlar ve çeşitli organlar bağışıklık sistemi adı altında birlikte çalışarak günün her anında tehditlere karşılık verirler.
Lenf sistemi lenf damarları, lenf düğümleri ve lenf sıvısından oluşur. Lenf, dokulardan fazla sıvıyı uzaklaştırmanın yanı sıra mikropları süzer ve lenfosit adı verilen, hastalıklarla savaşan beyaz hücrelerin bulunduğu yer olan lenf düğüm-lerindeki bağışıklık tepkisini tetikler.
İŞGALCİLERİN BELİRLENMESİ
Bağışıklık sistemindeki bazı özel hücreler ve kimyasallar işgalci mikropları tanıyabilecek kapasitededir:
• Vücudumuz sürekli olarak bakteri ve virüsler gibi enfeksiyon etkenlerine maruz kalır. Bağışıklık sistemimiz saldırılara karşılık verir, ayrıca saldırganları da belirler ve bu sayede gelecek defa daha etkili mücadele edebilir.
• Hücre bölünmesi ve gelişmesinde hatalar olabilir, bu nedenle her gün binlerce anormal, potansiyel kanser hücreleri üretilir. Bağışıklık sistemi genellikle bu hücreleri belirler ve yok eder.