Myom, bir hastalık mıdır?
Myomlar, rahimden kaynaklananan ve kanser olmayan iyi huylu tümörlerdir. Rahim bir kas kütlesidir ve bu kas dokusundan çıkan tümörlere miyom adını vermekteyiz. Rahimde bu kas kütlesi tabiat tarafından doğum esnasında kasılıp, çocuğu rahimden dışarı atmak için gereklidir.
Myomların ne gibi belirtileri vardır?
Myomlarda idrar torbasına baskı olabilir ve idrar sıklığı şikâyeti olabilir.
En sık rastlanılan şikâyet ise adet kanamalarının artması ve uzamasıdır. İki adet arası fazladan kanamalar genellikle miyomlarda pek görülmez. Myomların yarattığı bu kronik uzayan adet kanamalarından dolayı genellikle hastalarda kansizlik durumu mevcuttur. Myomlar ayrıca kasık ağrıları, ilişki sırasında ağrı, adet sırasında ağrı ve devamlı bel ve ön bölge ağrısı gibi şikâyetlere de yol açabilirler. Ama yine unutulmamalıdır ki myomların yaklaşık yüzde 50'sinin çoğunda hastanın hiçbir şikâyeti yoktur ve tesadüfen bulunurlar.
Myom tanısı nasıl konur?
Myomların kesin bir oluşum nedeni yoktur. Ama genellikle aileseldirler yani myomu olan bir kadının annesinde, kardeşinde veya anneannesinde myom olma şansı yüksektir. Myomlar genellikle iyi huylu tümörler demiştik. Nadiren hızla büyüyen ve ağrı uyandıran bazı myomlarda kanserleşme riski fazla görülmüştür. Ama bütün miyomları düşünürsek myomlardan kanser olma şansı yüzde 5'in daha altındadır ve bu yüzden myomlara yaklaşım genellikle bunların kanserle ilgisi yokmuş gibidir.
Myomun büyümesi mümkün mü?
Myomların büyümesi kadınlık hormonu diye adlandırdığımız östrojenlerle birlikte olur. Yani vücutta östrojenin arttığı durumlarda örneğin tüp bebek tedavilerinde veya gebeliklerde myomlar büyür, östrojenin azaldığı durumlarda da örneğin menopoz sonrası küçülür ve büyümeleri durur. Bu yüzden myomlu hastalara genellikle östrojen içeren tedaviler verilmemektedir.
Myom, kısırlığa neden olur mu?
Myomlarla kısırlık arasında bir bağlantı sürekli olarak tartışılmaktadır. Günümüzde varılan nokta şudur ki: “Myomlar genellikle kısırlığa neden olmazlar.” Ancak myomlar, rahmin bebeğin büyüyeceği iç boşluğunun şeklini değiştirecek bir haldeyse ve hastada da çocuk sahibi olamama sorunu varsa bu tarz myomların rahmin içine aşağıdan girilerek, ‘operatif histereskopi' denilen bir yöntemle kesilip, alınmaları gebelik şansını arttırmakta, düşük şansını azalmaktadır. Bu durum özellikle tüp bebek yaptırmak isteyen hastalarda önemlidir ve bu hastalarda rahmin içine doğru büyüyen miyomların alınması bir kural haline gelmiştir.
Myomların, küçülme ya da kaybolma ihtimali var mı?
Myomların östrojenlerle büyüdüğünü söylemiştik. Dolayısıyla östrojenin az olduğu menopoz sonrası yıllarda myomlar küçülmekte ve artık bir sorun teşkil etmemektedirler. Bunun için menopoza çok az kalmış insanlardaki miyomlarda şikâyet olsa dahi bir süre bekleyerek menopozun gelmesini beklemek ve ondan sonra bunun küçülmesini izlemek daha doğru bir yaklaşım olarak görülmektedir.
Myomun tedavisi nedir?
Kısırlık, şiddetli adet kanaması, uzayan adet kanamaları, idrar sıklığı veya kasık ağrıları yoksa hiçbir şey yapmamıza gerek yoktur ve bunları 6 ayda bir takip etmemiz yeterlidir.
Kimler için myom ameliyatı zorunludur?
Premenopoz dediğimiz yıllarda büyümekte olan myomlarda çoğu kez menopoza ulaşamadan hastanın şikâyetleri ve kanamaları çok arttığı için ameliyat gerekli olmaktadır. Ama myomların büyüklüğü 7–8 cm'e geldiği zaman ise hiçbir şikâyet vermeseler de alınmalarında fayda vardır. Ayrıca hızlı büyüyen myomlarda nadir de olsa kanserleşme riski olduğu için bunların da alınmasına sicak bakmaktayız.
Bunun dışında kısırlık sorunu olanlarda rahmin içine doğru büyüyen myomların alınması ve 5 cm üzerindeki myomların da çıkartılmasında fayda görülmektedir.
Bazı durumlarda rahmin alınması da gerekiyor mu?
Bu konuda bazen son kararın hastaya bırakılmasını tavsiye ederim. Bazı hastalar rahimlerinin alınmasını tercih etmekte yeni ameliyat ihtimallerini göze almak istememektedirler. Ama hasta ailesini tamamlamış ve menopoza da az seneler kalmışsa myomların değil de rahminin alınması daha doğru bir yaklaşım olarak görülmektedir. Menopoz sonrası myomlarda ise herhangi bir değişme yoksa ameliyat gerekli değildir.