Temel Metabolik Panel
Nedir?
Temel Metabolik Panel (TMP) doktorunuza böbrekleriniz, kan şekeriniz, elektrolit, asit/baz dengeniz hakkında önemli bilgiler veren ve sıklıkla istenen testler panelidir. Anormal sonuçlar, özellikle anormal sonuçların kombinasyonu, ele alınması gereken bir sorunu gösterebilmektedir.
TMP içeriği:
Artmış ve azalmış düzeyleri önemli olabilir.
Elektrolitler
Dört molekül arasındaki denge gibi sodyum ve potasyum konsantrasyonları da vücut tarafından sıkıca ayarlanmaktadır. Elektrolit dengesizliği çok çeşitli akut ve kronik rahatsızlıklar şeklinde kendini gösterebilmektedir. Nadiren yalnızca klorür ve CO2 testleri istenmektedir.
Böbrek Testleri
BUN ve kreatinin böbrekler tarafından kandan temizlenen atık ürünlerdir. Kanda artan düzeyleri böbrek fonksiyonlarında geçici veya kronik bir azalmaya işaret edebilir. Genellikle TMP’den bağımsız olarak ikisi birlikte istenmektedir.
Test için örnek nasıl toplanır?
Kolunuzun bir damarından alınan kan numunesi alınır. Kan alınmadan 10-12 saat öncesinden itibaren aç kalıp kalmamanız gerektiğini doktorunuza sorun. TMP isteme nedenine göre aç kaldıktan sonra veya rastgele bir zamanda kan alınabilir.
Nasıl kullanılır?
Hastaneye yatırılmış veya hipertansiyon ve hipokalemi gibi bazı bilinen rahatsızlıkları olan hastaları takip için TMP ‘den yararlanılır. Doktorunuz TMP’nin iki veya daha fazla sayıda bileşenini izlemekle ilgiliyse daha fazla bilgi sağladığı için TMP'nin tümünü isteyebilir. Alternatif olarak doktorunuz kan şekeri, potasyum veya kalsiyumu takip ederken bu testleri tek tek isteyebilir. Sodyum, klorür ve CO2‘i takip için elektrolit panelini isteyebilir. Doktorunuz daha fazla bilgi isterse TMP'i de içeren 14 testlik bir grubu kapsayan Kapsamlı Metabolik Paneli (KMP) isteyebilir.
Ne zaman istenir?
Bileşenleri böbreklerinizin, elektrolit ve asit/baz dengenizin, kan şekeriniz ve kalsiyum düzeylerinizin o anki durumu hakkında doktorlara önemli bilgiler verdiğinden TMP sıklıkla hastanenin acil servis ortamında istenmektedir. Bu test sonuçlarında anlamlı değişiklikler böbrek yetmezliği, insülin şoku veya diyabet koması, solunum sıkıntısı veya kalp ritmindeki değişiklikler gibi acil sorunlara işaret edebilir.
Rutin sağlık muayeneniz için doktoru gördüğünüz zaman da bu test istenebilir.
Makale Kaynakları
NOT: Bu makale burada alıntılanan kaynaklarla birlikte Lab Tests Online Editöryal İnceleme Kurulunun toplu deneyimlerine dayanmaktadır. Bu makale belli aralıklarla Editörler Kurulu tarafından gözden geçirilmekte olup inceleme sonucu güncelleştirlebilmektedir. Alıntı yapılan her yeni kaynak listeye eklenecek ve kullanılmış orjinal kaynaklardan ayırt edilecektir.
Bu Derlemede Kullanılmış Kaynaklar
Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 21st ed. McPherson R, Pincus M, eds. Philadelphia, PA: Saunders Elsevier: 2007, P. 147.
Quest Diagnostics. Chemistry Screen, Patient Health Library. Available online at http://www.questdiagnostics.com/kbase/topic/medtest/tu6207/descrip.htm through http://www.questdiagnostics.com. Şubat 2009 tarihinden itibaren.
Önceki derlemelerde kullanılan kaynaklar
Thomas, Clayton L., Editor (1997). Taber’s Cyclopedic Medical Dictionary. F.A. Davis Company, Philadelphia, PA [18th Edition].
Pagana, Kathleen D. & Pagana, Timothy J. (2001). Mosby’s Diagnostic and Laboratory Test Reference 5th Edition: Mosby, Inc., Saint Louis, MO.
American Medical Association (2002). Current Procedural Terminology, cpt 2002, Standard Edition.