Robert Hooke, astronomi, fizik ve biyoloji gibi alanları kapsayan bilimlerdeki çalışmaları nedeniyle 17. yüzyıl İngiltere’sinin “Rönesans Adamı” olarak bilinmektedir.
Robert Hooke Kimdir?
Bilim adamı Robert Hooke Oxford’da eğitim gördü ve kariyerini Royal Society ve Gresham Kolejinde geçirdi. Araştırmaları ve deneyleri astronomi, biyoloji ve fizik gibi farklı dalları kapsamaktadır. Özellikle mikroskop ile yaptığı gözlemler ve “Hooke Yasası” elastikiyet ile tanınmaktadır. Hooke 1703’te Londra’da hayatını kaybetmiştir.
Kısaca Hayatı ve Eğitimi
Robert Hooke, 18 Temmuz 1635’te İngiltere’nin Wight Adası’ndaki Freshwater kasabasında doğdu. Ailesi, yerel kilise cemaatinin rahibi olarak görev yapan John Hooke ve Cecily (kızlık soyadı Gyles) Hooke’du.
Başlangıçta hastalıklı bir çocuk olan Hooke, resim yapmaya ilgi duyan ve mekanik oyuncaklar ve modeller yapmakta ustalaşan, çabuk öğrenen bir çocuk oldu. 1648’de babasının ölümünden sonra 13 yaşındaki Hooke, ressam Peter Lely’nin yanında çıraklık yapmak üzere Londra’ya gönderildi. Bu dönem oldukça kısa sürdü ve Londra’daki Westminster School’da okumak için gitti.
1653’te Hooke, Oxford’daki Christ Church Koleji’ne kaydoldu ve burada bilim adamı Robert Boyle’un asistanı olarak çalıştı. Hooke, astronomiden kimyaya kadar değişen konuları incelerken, geleceğin mimarı Christopher Wren gibi etkili arkadaşlar da edindi.
Öğretimi, Araştırmaları ve Diğer Meslekleri
Hooke, Boyle’un desteğiyle 1662’de yeni kurulan Royal Society of London’ın küratörü olarak atandı. Hooke, 1663’te toplumun bir üyesi oldu.
Etkileşimde bulunduğu birçok bilim insanının aksine, Hooke’un maddi bir gelire ihtiyacı vardı. 1665’te Londra’daki Gresham College’da geometri profesörü pozisyonunu kabul etti. “Büyük Yangın” 1666’da Londra’nın çoğunu yok ettikten sonra, Hooke bir şehir serveyörü oldu. Wren ile birlikte çalışarak hasarı değerlendirdi ve Londra’nın birçok caddesini ve kamu binasını yeniden tasarladı.
Büyük Keşifleri ve Başarıları
Hooke’un kariyeri boyunca çalıştığı konular kuyruklu yıldızlar, ışığın hareketi, Jüpiter’in dönüşü, yerçekimi, insan hafızası ve havanın özelliklerini gibi birçok farklı konuyu içermektedir. Tüm çalışmalarında, bilimsel deney ve gözlem yöntemine bağlı kaldı. Hooke ayrıca birçok projesinde en güncel yöntemleri kullanmıştır.
Hooke’un en önemli yayını, mikroskopla yaptığı deneyleri belgeleyen 1665 yılında yayınladığı Micrographia’dır. Bu çığır açan çalışmada bir yandan mantarın yapısını incelerke diğer bir yandan ise”hücre” terimini ortaya atmıştır. Ayrıca sinekleri, tüyleri ve kar tanelerini de tanımlamış ve fosilleri bir zamanlar yaşayan canlıların kalıntıları olarak tanımlandırmıştır.
Hooke 1678 tarihli yayınında esneklik teorisini paylaştı; “Hooke Yasası” olarak bilinen bu yasada, bir yayı uzatmak veya sıkıştırmak için gereken kuvvetin, bu uzama veya sıkıştırma mesafesiyle orantılı olduğunu belirtti. Devam eden, ilgili bir projede, Hooke uzun yıllar yay ayarlı bir saatin icadı üzerinde çalışmıştır.
Kişisel Yaşamı ve Ölümü
Hooke hiç evlenmemiştir. Yeğeni Grace Hooke, uzun zamandır birlikte yaşadığı arkadaşı ve hizmetçisi ve aynı zamanda nihai sevgilisi 1687’de öldü; Hooke kayıp karşısında teselli edilemezdi.
Hooke’un kariyeri, döneminin önde gelen bilim insanları ile yapılan tartışmalarla gölgede kalmıştır. Hook’un Newton’un ünlü kitabı Principia Mathematica üzerinde yaşadığı anlaşmazlık dahil olmak üzere, sık sık İngiliz bilim insanı Isaac Newton ile tartışmıştır.
Hayatının son yılında, Hooke diyabetin neden olabileceği semptomlardan muzdaripti ve 3 Mart 1703’te Londra’da 67 yaşında hayatını kaybetti.
Kaynaklar: