Cemaat ile kılınan namazın geçerli olması için imamın ve cemaatin taşıması gereken özellikler ve uyması gereken kurallar vardır. Bunlara uyulmadığı takdirde cemaatle namaz geçerli olmaz.
İmamın;
- Müslüman, akıllı, baliğ ve erkek olması,
- Namazı geçerli olacak kadar ezberinde Kur’an bulunması,
- Kur’an’ın anlamını bozmayacak şekilde ve doğru okuması,
- Namazın şart ve rükünlerine uyması,
- Kadın cemaat varsa onlara da imam olmaya niyet etmesi gerekir.
- İmamın cemaatten en az bir arşın yukarıda ya da alçakta durup namaz kıldırması ise mekruhtur.
Cemaatin;
- İmama uymaya niyet etmesi,
- İmamdan geride durulması,
- İmam ile cemaatin aynı namazı kılması,
- İmam ile cemaat arasında kadınlardan oluşan saf, boş saflar veya bir yol bulunmaması,
- Tekbir, rüku ve secdenin imamdan sonra yapılması gerekir.
Cemaat ile namaz kılarken uyulması gereken kurallar;
- Farz namaz kılan kimse, nafile namaz kılan imama uyamaz.
- Cemaate yetişmek için koşmak, ön safta boş yer varken arkada namaza durmak mekruhtur.
- Cemaat, kıyamda iken Sübhaneke duasını, intikal tekbirlerini, Semiallahü limen hamideh duasını, rüku ve secdelerde tesbihatı, oturuşlarda Tahıyyat, Salli, Barik ve Rabbena dualarını okur, selamı da imamla birlikte verir.
- İmam, cemaatle kılınan vitir namazında Kunut duasını, bayram namazlarındaki zait tekbirlerini, 3 ve 4 rekatlı namazlarda birinci oturuşu, tilave ve sehiv secdelerini terk etse cemaat de terk eder.
- İmam, iki secdeye üçüncü secdeyi eklese, bayram namazlarında zait tekbirleri üçten fazla alsa, sehven iki rekatlı namazlarda üçüncü, üç rekatlı namazlarda dördüncü, dört rekatlı namazlarda beşinci rekata kalksa cemaat imama uymaz.
- Cemaat Tahıyyat duasını okumayı tamamlamadan imam kıyama kalksa, cemaatle kılına vitir namazında cemaat kunut dualarını okumayı tamamlamadan imam rükuya gitse cemaat imama uyar.
- Kadınlar, erkeklerin arkasındaki saflarda namaza dururlar. Eğer bir kadın erkeğin önünde veya aynı mekanda aynı safta olursa erkeğin namazı bozulur. Eğer kadınların namaz kıldığı yer alt veya üst katta ise veya arada duvar varsa veya bir insan sığacak kadar boşluk varsa önde veya aynı hizada olmakla erkeğin namazı bozulmaz.