AMİN, Dada İdi (1925 – 16 Ağustos 2003)
Ugandalı asker. 1971-1979 arasında devlet başkanlığı yapmıştır.
Koboko’da doğdu. Öğrenimini ilkokul ikinci sınıfta bıraktı. II. Dünya Savaşı’na katıldı ve yaralandı. 1946’da Uganda’daki İngiliz askeri sömürge birliğine girdi. (On yıl boyunca ordu içinde ağır siklet boks şampiyonluğunu elinde bulundurdu.) 1966’da genel kurmay başkam oldu. 1971’de devlet başkanı Milton Obote’nin, İngiliz Uluslar Topluluğu toplantısı nedeniyle yurt dışında bulunduğu sırada bir darbeyle yönetimi ele geçirdi. İktidarı seçimle sivil yönetime bırakacağını söylemesine karşın, daha sonra kendisini ömür boyu devlet başkanı ilan etti. Obote döneminde muhalefet partilerine konan yasağı sürdürdü. Anayasanın kimi bölümlerini yürürlükten kaldırdı. Ulusal Meclis’i dağıttı.
1972’de, Tanzanya’nın da desteklediği Obote’nin yeniden iktidara getirilmesi denemesini başarısızlığa uğrattı. Aynı yıl vatandaşlık hakları olmayan ama ülke ekonomisini büyük ölçüde denetleyen 8,0.000 Asyalı’yı ülke dışına sürdü.
1979’da, Tanzanya güçleri İdi Amin’i devirerek başkent Kampala’yı ele geçirdi. Amin, Libya’ya kaçtı. Uganda Kurtuluş Cephesi Ulusal Danışma Konseyi, Prof. Yusuf K.Lule’yi Devlet Başkanlığı’na getirdi.
Önce Libya’ya geçen Amin, ardından Suudi Arabistan’a yerleşti kısa bir süre sonra eşlerinden ikisi ve 22 çocuğu da yanına yerleşti. 1989’da gizlice Uganda’ya geçmek üzere geldiği Zaire ile Uganda arasında krize yol açtı. Kongo hükümeti Amin’i Uganda’ya teslim etmeyi reddetti ve Suudi Arabistan’a dönmesini sağladı. 20 Temmuz 2003 tarihinde, Amin’in eşlerinden birisi olan Madina, Böbrek yetmezliği nedeniyle Cidde’de Kral Faysal Specialist Hastanesi’nde komada olduğunu ve ölüme yakın olduğunu bildirdi. İdi Amin, hayatının geri kalanında Uganda’ya dönmesine izin vermesi için Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni’ye yalvardı. Amin, 16 Ağustos 2003 tarihinde, Cidde’de, hastanede öldü ve Cidde Ruwais Mezarlığına gömüldü.
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi & vikipedi