Vade farkı zemine alınan işleme göre değişir. Siz birine bir borç para veya borç verilebilir bir malı verip buna tanıdığınız vadeden dolayı bir fark mı istiyorsunuz? Yoksa reel/fiziki anlamda bir malı vadeli olarak satıyorsunuz ve bu vadeden dolayı bu malın fiyatına belli bir fark mı koyuyorsunuz? Yani bir evi satarken evin peşin fiyatı örneğin üç yüz bin Türk Lirası diyorsunuz, eğer beş yıl vadeli olursa üç yüz otuz bin Türk Lirası mı diyorsunuz? Eğer bir malı satarken peşin fiyatı şu vadeli fiyatı şu diyerek vade farkı konulursa bunda fıkhi anlamda bir mahsur olmaz, bu faiz denemez. Ama birine bir borç verip, borca tanınan vadeden dolayı belli bir fark talep edilirse işte bu durumda bu vade farkından elde edilen gelir faiz olur. Kısacası faiz borçtan elde edilen gelirdir. Kâr ise farklı mal veya hizmetlerin değişiminden elde edilen gelirdir. Yani bir malı verip vade biçtiğimiz için bir fark istiyorsak bu fark sonuç itibariyle temelde mal ve paranın değişimi işlemi söz konusu olduğu için elde edilen fark faiz olmaz, kâr olur. Faiz ile vade farkı zaman zaman karıştırılır, temel ölçütü temel ayırıcı kriteri budur.
Prof. Dr. Servet Bayındır