Covid-19 salgınına karşı tüm dünyada önlemler alındığı dönemde seyahat ve diğer hizmetlere ulaşımda kullanılması gündemde olan "aşı pasaportu" tartışılmaya başlandı.
Avrupa Birliği, uluslararası seyahatlerde aşı pasaportunu isterken, Dünya Sağlık Örgütü, bu uygulamayla ilgili soru işaretleri olduğunu duyurdu.
Aşı pasaportu, restoran, sinema, bar gibi alanlara girişte ve uçaklara erişimde Covid-19 aşısı olduğunuzu ispatlamak için istenebilecek.
'Pasaportların' insanları aşılanmış ve aşılanmamış olmak üzere iki sınıfa ayıracağı için özellikle aşılara erişimin hala çok zor olduğu birçok ülkede haksızlıklara neden olabileceği uyarısı yapılıyor. Bazı gelişmekte olan ülkelerin aşıya 2024 yılına kadar ulaşamayacağı tahmin ediliyor.
Avrupa'da ve dünyada yeniden seyahat edebilmek ve sosyal yaşama karışabilmek için aşı pasaportuna ihtiyaç var mı? Euronews uzmanlara sordu.
Ülkeler aşı pasaportu için ne diyor?
Yunanistan, İtalya, İspanya ve Portekiz, AB çapında aşı pasaportlarının savunucuları arasında yer alıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ocak ayında bu fikri desteklediğini belirtti.
İzlanda, Ocak ayında dijital pasaportları dağıtmaya başladı. Danimarka, iş seyahatinde olanlar için basit bir koronavirüs pasaportunun şubat ayı sonuna kadar hizmete gireceğini duyurdu. İsveç de yaza kadar aşı pasaportu çıkaracak.
İspanya turizm sektörünün iyileşmesine yardımcı olmak için vatandaşları için bir aşı pasaportu üzerinde çalışıyor.
Estonya, geçen ay başlatılan bir pilot programla "akıllı sarı kart" olarak bilinen bir e-aşı sertifikası oluşturmak için Dünya Sağlık Örgütü ile birlikte çalıştı.
Macaristan, ikinci aşı dozunu yaptıran vatandaşlara, ülkenin saat 20:00'deki sokağa çıkma yasağından sonra dışarıda kalmalarına izin verebilecek bir aşı pasaportu çıkaracağını duyurdu.
Polonya aşı pasaportu için planları olmadığını söylese de, aşılanmış vatandaşların ülkeye girerken karantinayı atlamasına izin veren bir QR kodu uygulama sistemi kullanıyor.
Pasaport ile ilgili soru işaretleri
Bazı ülkeler, aşı pasaportlarının, hamile kadınlar ve bağışıklık sorunları veya alerjik reaksiyonları olan kişiler gibi aşı olamayanlara karşı ayrımcılık yapan iki aşamalı bir sisteme neden olabileceğinden kaygılarını ifade ediyor.
Fransa ve Almanya, aşı pasaportlarının belirli vatandaş sınıfları için ayrıcalıklı muamele anlamına geleceği konusundaki endişelerini dile getirdi. Almanya'nın etik konseyi, aşılananlara hiçbir özel koşul tanınmamasını tavsiye etti ve aşılanmış kişilerin virüsü hala yayıp yayamayacağına dair kanıt eksikliğine işaret etti.
Tedbirlerle ilgili gizlilik endişeleri de var. Geçtiğimiz aralık ayında, Birleşik Krallık'taki Exeter Üniversitesi, dijital sağlık pasaportlarının veri gizliliği ve insan hakları üzerindeki etkisine ilişkin endişeleri dile getiren bir rapor yayınladı.