Dictyoptvra takımının hamamböceğigiller (Blattidae) ailesinden böcek. Esmerimsi ya da sarımtrak renkte ve yassı gövdeli böcekler olan hamamböceklerinin üst kanatları sert elitralar, yani alt kanatları örten sert kılıflar halindedir. Avrupa’da başlıca iki tür hamamböceği yaşar. Bunlardan biri, boyu 2 cm’yi bulan Doğu hamamböceğidir (Blatta- orientalis). Koyu esmer renkli olan bu türün yalnızca erkekleri kanatlıdır, ama onlar da uçamaz. İkinci tür, Alman hamamböceğidir (Blatella germánico). Sarımsı renkte olan bu türünse boyu ancak 12 mm’ye erişebilir; erkeği de dişisi de kanatlıdır, ama her ikisi de uçmaz. Daha büyük bir tür olan Amerika hamamböceğiyse (Periplaneta americana) özellikle tropikal bölgelerde yaşar; dişisi de, erkeği de kanatlıdır ve kolayca uçabilirler. Hamamböcekleri, mutfaklarda, lokantalarda, fırınlarda, hamamlarda, sıcak seralarda yaşar. Gemilerle taşınarak bütün dünyaya yayılmışlardır. Gececi olan bu böcekler, ışıktan kaçarlar, çok hızlı hareket edebilirler ve gövdelerinin yassı olması sayesinde köşe bucağa kolayca sığınırlar. En çok sevdikleri besinler ekmek, un, bisküvi ve her çeşit besin maddesidir. Hamamböceği, sıçan gibi tümüyle insana bağımlı bir hayvan tipidir. Dişi hamamböcekleri yumurtalarını bir yumurta zarfı (ooteka) içine yumurtladıktan sonra, bunu bir süre karın bölgelerinde saklarlar. Yavrular, yumurtadan çıktıklarında erişkinlerin görünümündedirler, ama henüz kanatları yoktur. Erişkin hale geçebilmeleri için yaklaşık on kez deri değiştirmeleri gerekir.
Hamamböcekleri Karbon devrinden beri, hiç evrim geçirmemişlerdir. Bu nedenle, yaşayan gerçek fosiller olarak nitelendirilebilirler.