Sinema öğrencilerine okulda öğretilen ilk konulardan biri çekim açıları terimleridir. Bu ortak dil yazarlar, yönetmenler, kameramanlar ve görüntü yönetmenlerinin kadrajda obje ve çerçeve hakkında birbirleriyle iletişim kurmaları için gereklidir. Bu listede öğrenilmesi gereken çekim açıları ve konunun konumlandırılması hakkında bilgiler yer almaktadır.
Konu Boyutu İle İlgili Çekimler
Konunun sadece gözlerini görmekten, vücudunun tamamını görmeye kadar, çok çeşitli bir kadraj seçeneği vardır. Genel olarak bu çekimleri üç ana başlıkta sınıflandırırız; uzun, orta ve yakın. Uzun (geniş olarak ta kullanılır) çekimler konuyu belirli bir mesafeden gösterir ve mekan ile konumu üzerinde vurgu yapar. Yakın çekimler konuya odaklanır ve duygular üzerine yoğunlaşır. Orta çekimler ise bu ikisinin arasında bir yerde kalır. Karakterin duygularını belirli bir ortamda seyirciye sunar.
Aşağıda belirtilen çekim tipleri sadece konunun kadraj içindeki boyutları ile alakalı olmakla birlikte, bu çekim için gerekli olan lens ile ilgili bilgilendirme bulunmamaktadır. Çekim mesafesini ile kullanılacak lens arasındaki bağlantıyı yönetmenlerimizin sanatçı gözlerine bırakıyoruz. Hadi başlayalım!
Extreme Long Shot
Konuyu belirli bir mesafeden göstermek veya mekânı da göstermek için kullanılan bir çekim açısıdır. Kurgulanan sahneyi belirli bir zamanda vurgulamak için çok kullanışlı bir tekniktir. Karakterin çevreyle olan duygusal veya fiziksel bağlantısını içinde barındırır. Aynı zamanda karakter sahnede tamamen görünmek zorunda değildir.
Long Shot
Objeyi baştan ayağı gösterir fakat karakterin çerçeveyi tamamen doldurmasına gerek yoktur. Objeye daha fazla odaklanma söz konusudur fakat yine de sahne kadrajı tamamlayıcı bir yoğunluktadır.
Full Shot
Karakterin kadrajı kabaca doldurduğu ve baştan ayağa yer aldığı çekim tarzıdır. Vurgu karakterin duygularından çok aksiyondadır.
Medium Long Shot
Full shot ve Medium Shot arasındadır. Karakterin dizden üstü gösterilir.
Cowboy Shot (American Shot)
Bir çeşit Medium çekim tipidir. 1930 ve 1940 larda yapılan Western filmlerde çok fazla kullanılmış ve ismini bu filmlerden almıştır. Silahı ön plana çıkarmak için kılıfın bulunduğu kalça kısmından üstü kadraja dahil edilir.
Medium Shot
Objenin bir bölümünü detaylı olarak göstermektir. İnsanlar için belden üstü kadraja dahil edilir. Sinemada çevreyi de göstererek karaktere yoğunlaşan sahnelerde çok sık görülen bir çekim tipidir.
Medium Close-up
Medium ve Yakın çekim arasında kalır. Göğüs veya omuz üstünden çekim yapılır.
Yakın Çekim
Konunun sadece belli bir bölümü kadraja dahil edilir. Karakterin duyguları veya tepkileri ön plana çıkar.
Choker
Yakın çekimin bir başka türüdür. Bu tarz çekimlerde dudakların altı ve kaşların üstü ile kadraj belirlenir.
Extreme Close Up
Sadece gözler veya sadece dudaklar gibi küçük bir alana veya detaylara odaklanan bir çekim türüdür. Sergio Leone’nin Italian-Western filmlerinde bu kadrajı popüler hale getirmesiyle İtalian Shot olarak da bilinir.
Kamera Seviyesine Bağlı Çekimler
Kadrajda konun boyutuna ek olarak, çekimde kameranın nereye yerleştirildiği de çekim türünü belirler. İşte çok sık kullanılan bazı terimler:
Göz Hizası
İzleyici de farklı bir his uyandırmayan, ortalama bir insanın göz hizasından yapılan çekimlerdir.
Yüksek Açı
Konu göz hizasının üstünden fotoğraflanır. Bu çekim objeyi korkmuş, güçsüz gösterebilir.
Alçak Açı
Göz hizasının altından yapılan çekimlerdir. Objeyi güçlü veya tehlikeli gösterebilir.
Dutch Angle / Tilt
Kameranın zemin ile paralel olmadığı kendi etrafında belirli bir açıyla döndürülmesiyle yapılan çekimdir. Psikolojik bir rahatsızlığı ifade eder.
Omuz Üstünden Çekim
Konunun başka birinin omzu üzerinden kayda alınmasıdır. Sohbet esnasında oluşan tepkileri ve duyguları verimli olarak aktarabilmek için kullanılır. Ayrılık veya yalnızlıktan daha çok bağlantıyı veya iletişimi vurgulamak için iyi bir seçenektir.
Kuş Bakışı
Belirli bir yükseklikten doğrudan kuş bakışı yapılan çekimdir. Seyirciye daha geniş bir görüş açısı sunan bu çekim konunun hareket yönüne veya konunun görüş açısı dışında gerçekleşen olayları göstermek için kullanılır.
Cutaway
Bu çekim tekniği, ana sahne devam ederken sahne ile alakasız bir konunun çekimidir. Düzenleme işlemine yardımcı olmak veya dikkat toplamak için kullanılan bir yöntemdir.
Cut-in
Cut-away çekime benzeyen bir çekim türüdür fakat sahnede bir yakın çekim görülür.
Genel Plan
Genelde konum ve çevreyi tanıtmak için sahnenin başlangıcında gösterilen karedir. Aynı zamanda seyirciye gece veya gündüz ve yıl olarak hangi zaman diliminde bulunulduğuna dair ipuçları verir. Belirleyici kareler genelde extreme long shot veya long shot olarak çekilir.
Master Shot
Bir sahnede kesintisiz ve ayrı olarak çekilen kareye verilen isimdir. Bu çekim yönetmenin bir sahneyi bitirmek istediğinde kullanabileceği tek yöntemdir. Genelde long shot veya full shot olarak çekilse de, yakın çekim veya eğer kamera hareket ediyorsa, birden çok çekim tekniği de kullanılabilir.
Point of View (POV)
Sahne içinde herhangi bir karakterin olayı nasıl gördüğünü anlatmak için kullanılır. Bu teknik, izleyicinin doğrudan karakterin gözleriyle görmesini sağlar. Genelde karakter uyanırken, bilincini kaybederken ve bir dürbünden bakarken kullanılır.
Tepki Karesi
Olay karşısında karakterin verdiği tepkiyi göstermek için kullanılır.
Ters Açı Çekimi
Bir önceki karenin kabaca 180 derece arkasından yapılan çekimdir. Bu teknik, konuşma esnasında omuz-üstünden çekimlerle desteklenerek kullanılabilir.
İki Kare
Kadrajda iki konunun göründüğü çekimlerdir.