Diğer yandan dul ve yetim aylıkları toplumda en çok merak edilen konuların başında geliyor. Fakat, hak sahipleri konuyu yeterince bilmediği için mağdur oluyor. Şu anda bu hakkını öğrenen geriye dönük 5 yıllık toplu ödeme alabilir.
Yasaya göre; dul, evlilik birlikteliği içinde eşini kaybedenlere deniyor. Bu tanım daha çok kadınlar için kullanılsa da aslında erkeklerin bilmediği bir gerçek orta da sosyal güvenlikte dul kavramı kadın ve erkek içinde geçerli. Yani her iki cinsiyete sağlanan haklar eşit. Bu haklar yasanın karmaşık olmasından pek de iyi anlaşılamıyor ve çoğu kişi de hakkını zamanında alamıyor. Eşi vefat edenlere dul maaşı bağlanması için bazı kriterleri yerine getirmek gerekiyor. Bunlardan birincisi vefat eden eşin, mevzuatta yer alan prim gün sayısına sahip olması.
Yasa gereği sigortalının vefatı halinde en az 900 gün primi varsa beş yıldır sigortalı ise hak sahiplerine talepleri halinde maaş bağlanıyor. Tabi burada kritik bir tarih var. Sigortalının vefatı 1 Ekim 2008 sonrası ise her türlü borçlanmalar dahil en az 1800 gün ile maaş bağlanır. Sigortalının vefatı 1 Ekim 2008 öncesi ise dul maaşının bağlanması için her türlü borçlanmalar dahil en az 900 gün ve 5 yıllık sigortalılık süresi olması yetiyor. Eğer ölen sigortalının yeterli prim ve çalışma süresi yoksa hak sahibine maaş bağlanmıyor.
Dul maaşında başvuru şart. Çoğu bu haktan haberdar olmadığı için mağdur. Ama bu hakkı almak için zaman sınırlamasının olmadığını unutmayın. Ancak, maaş talep edildikten sonra hakkın doğduğu tarihten geriye doğru 5 yıllık maaş alınabiliyor. Eğer medeni haliniz değişmediyse dul maaşı hakkını yeni öğrendiyseniz geriye dönük bu 5 yıllık birikmiş maaşı toplu alabilirsiniz.