Vesayet, velayet altında olmayan küçük yaştaki bireylerin ve kısıtlıların, kanunda öngörülmüş şartların oluşması sayesinde belirli konularda menfaatlerinin gözetilmesi durumudur. Dolayısıyla vesayet nedir sorusuna küçük yaştaki bireylerin menfaatlerinin korunmasını sağlamak amacıyla yapılan bir düzenleme olduğu cevabı verilebilir.
Korunmasız küçüklerin ve engellilerin çıkarlarını belirli konularda korumak ve temsil etmek ve yasaların öngördüğü koşulları oluşturmak için tasarlanmış yasal bir organdır. Bireysel haklar ve mülkiyet konularında koruma ve temsil, himaye altındaki kişiye bir yönetici atanması ile sağlanır. Yalnızca varlıkları yönetmesi gereken bir kayyumdan farklıdır. Bu aşamada pek çok kişi idari vesayet nedir sorusunu sormaktadır. Bu terim, özellikle üniter yapılı devletlerde genel idare ile yeniden yönetim alanı arasında bütünlük sağlamaya yaran bir mekanizmayı temsil etmek amacıyla kullanılmaktadır.
Vasi Atanması İçin Gerekli Koşullar
Vasiler, reşit olmayanların ve engellilerin kişisel varlık ve mülkiyet konularındaki menfaatlerini korumak ve kanunda belirtilen şartlar yerine getirildiğinde mahkeme işlemlerinde onları temsil etmek üzere tasarlanmıştır. Bu aşamada vasi ne demek sorusuna en genel tanımıyla velayet altında bulunmayan küçükleri korumak ve yönetmek amacıyla atanan kişi olduğu cevabı verilebilir. Vasi altında olan kişilere, vasi tayin adı verilmektedir. Vasi, kanunla düzenlenen vesayet organlarından biridir ve atanmış bir reşit olmayan veya engelli kişinin kişisel ve mülkiyet menfaatlerini korumaktan ve onu mahkeme işlemlerinde temsil etmekten sorumludur. Bir vasinin aksine, başka bir vesayet kurumu, bir mütevelli, yalnızca bir vekilin birincil işini yürütmek veya vekilin varlıklarını yönetmek için atanır.
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 404. bir vasi atanması için ön koşullar 408 ve 408. maddelerde belirtilmiştir. Bunlar yaş küçüklüğü ve kısıtlılık halidir.
- Olası bir akıl hastalığı ya da zayıflığı durumu,
- Savurganlık, madde ya da alkole dair bağımlılık, kötü yaşam tarzı kötü yönetim,
- Hürriyeti bağlayıcı bir ceza almış olmak,
- Talep edilmesi de, vasi atanması için gerekli ön koşulların arasında bulunur.
Yaş Küçüklüğü: TKM m. 404 uyarınca velayet altında bulunmayan her çocuğun vesayet altına alınması zorunludur. Vesayet ne demek sorusuna ise, çeşitli ön koşulların karşılandığı takdirde bireylerin haklarının ve menfaatlerinin korunması için bir başka kişiye görev verilmesi cevabı verilebilir.
Bu durumda görev yaptığı sırada noterler, nüfus memurları, mahkemeler ve idari makamlar tarafından tespit edilmesi durumunda yetkili olan vesayet makamına derhal bildirme mecburiyeti bulunmaktadır.
Kısıtlılık Hali: kısıtlılık hali de vasi tayin edilmesini gerektiren hallerden biridir ve kanunla düzenlenmiştir. Buna göre 4 durumda kişi hakkında kısıtlama kararı verilmesi söz konusu olmaktadır.
Dolayısıyla vesait ne demek sorusuna küçük veya kısıtlıların haklarının korunması amacıyla özel hukuk tarafından düzenlenmiş ve kamu hizmetinin niteliğini taşıyan kurum olduğu şeklinde cevap verilebilir.