-
bilimde, önermelerin yanlışlanabilme niteliği, popper'in "bilimle" "sözde - bilimi" ayırmada kullanılmasını önerdiği ölçüt....
-
doğru birdir.
doğruyu yanlışlayabilecek şey ise insandır. insan psikolojisinin karmaşası içerisinde bilimsel doğrulardan ziyade, psikolojinin gerektirdiği olabilir.
-
bilimsel cevrelerde en sik yanlis kullanilan kavramlardan birisi*; bakin sozluk gibi ortamlara hic bulasmiyorum bile.
birisinin bu kavrami dogru anlayip anlamadigini merak ediyor iseniz ona;
"herseyi acikladigini iddia eden bir teori yanlislanabilir olabilir mi?" diye sorun; kafasi calismayan birisi ise sacmalayacak kafasi calisan ama bu soruyu daha once dusunmemis birisi ise, bir sure sessiz kalacak ardindan bir aydinlanma yasayacaktir.
not: her ufuk acici soru gibi bu sorunun da cevabi sadece evet ve hayirdan ibaret degildir.
* bir digeri icin (bkz: tamsizlik teoremi) ya da turkceye yanlis cevirilmis hali ile (bkz: eksiklik teoremi)
-
yanlışlanabilir olmayan önermeler pseudoscience'a girer.
"odada hiçbir şekilde gözlemlenemez bir sürü çıplak zeki müren var" önermesi yanlışlanabilir değildir. bu yüzden bilim kategorisinde değerlendiremeyiz.
ama, "beş vakit namaz kılan insanlarda bel fıtığı olmaz" gibi bir önerme yanlışlanabilirdir. bunun hakkında deney yaparak ilgili önermenin yanlış olduğunu gösterme şansınız vardır.
aynı zamanda, "5 metre yükseklikten serbest düşüşe bırakılan elmaların hepsi yere düşer" de yanlışlanabilir bir önermedir. bir tane elmanın beş metre yükseklikten serbest düşüşe bırakıldığında düşmediğini kanıtlamanız bu iş yeterlidir. eğer bunu bir sürü kez deneyip, yanlışlayamadıysanız, o önermeyi bilimsel olarak doğru kabul edebilirsiniz; ta ki biri yanlışlayıncaya kadar.
-
"tanri" nin neden herhangi bir anlami olmadigini ifade edebilecek kavram.
tanri iyidir. tanri sonsuz guce sahiptir. soyledir boyledir.
bu kabuller ustune kurulmus herhangi bir onermenin yanlislanabilir olmasi mumkun degil. oyle olunca da sonsuz bir tutarlilik alani olusuyor. ama gercekte hicbir anlam ifade etmiyor.
-
bilmediğiniz bir argümanla karşılaşıldığında başvurulacak ilk kontrol noktası. zırva olduğundan şüphelendiğiniz argüman yanlislanabilir değilse gönül rahatlığı ile "yanlış bile değil" deyip, deal with it havalarında ortamı terk edebilirsiniz.
konu ile ilgili güzel bir soz icin maddox reyis in zamaninda dedigine kulak verelim:
“ıf you can't test your theory, it's probably bullshit."
ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri
takip etmek için giriş yapmalısın.
hesabın var mı? giriş yap