İsyan, aynı ortamda mevcut bir saf kişinin (ekseriya askeri personel yahut gemi mürettebatı, çırçıplak olsa birlikte) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi hasebiyle nöbetlenen denizç. Eskiden birhayli ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası üzere kızgın cezalarla cezalandırmıştır.[orijin belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, leşkerî kalkışma türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a intisap etmek talip İskender, mücadelelardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu kalkışma sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının kalkışmaı ile içinlaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbeserü de kenarda bıraktı.
Içtimai sorunların amil evetğu isyanlara en adamakıllı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.