Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Araştırma Komisyonu, silahlı çatışmaların başlamasından on yıl sonra Suriyeli mültecilerin ülkelerine geri dönüşü için hala güvenli bir ortam oluşmadığını kaydetti.
Suriye'deki genel durumun son derece umutsuz olduğunu belirten komisyon, ülkede bazı yerlerde devam eden çatışmaları, çöküş yaşayan ekonomiyi, kuruyan akarsuları ve IŞİD militanlarının artan saldırılarını bu duruma gerekçe gösterdi.
Komisyon Başkanı Paulo Pinheiro, hazırladıkları 24'üncü raporda, "On yıl sonra çatışmanın tarafları savaş suçları ve insanlık suçları işlemeye, Suriye halkının temel insan haklarını ihlal etmeye devam ediyor" ifadelerine yer verdi. Pinheiro, "Suriyeli sivillere yönelik savaş sürüyor; savaş yorgunu bu ülkede sivillerin güvenli bir sığınak bulmaları çok zor" dedi.
BM Suriye Araştırma Komisyonu raporu, Suriye hükümet güçlerinin keyfi gözaltılara ve hücre hapsi uygulamasına devam ettiği ayrıntısına yer veriyor. Yapılan basın açıklamasında, "Komisyon, gözaltındakilere sadece işkence ve cinsel şiddet uygulandığını belgelemekle kalmadı, aynı zamanda gözaltında ölenler ve kaybolanlar olduğunu da belgeledi" ifadeleri kullanıldı.
Suriye Devlet Başkanı Beşar Esat ve iktidarına karşı ayaklanmaların tetiklediği savaş, dünyanın en büyük mülteci krizine neden oldu. Suriye'nin komşuları 5 milyon 600 bin, Avrupa ülkeleriyse 1 milyon Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapıyor. Bazı ülkelerdeki Suriyeli mültecilerse memleketlerine geri dönmeleri baskısıyla karşı karşıya kalıyor.
Beşar Esat Suriye'nin büyük bölümünde kontrolu ele geçirse de bazı önemli bölgeler, Esat'ın egemenliğinin dışında yer alıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri askerleri Suriye'nin kuzey ve kuzeybatısının büyük bölümünde, ABD güçleri de Kürt kontrolundaki doğu ve kuzeydoğuda konuşlu bulunuyor.
Komisyon üyesi Hanny Megally, Suriye'nin güneybatısında "kuşatma ve kuşatma benzeri taktiklerin" geri geldiğinin görüldüğünü söyledi. Rusya’nın desteklediği Suriye hükümet güçleri, bu bölgedeki Dera'da isyancıların elindeki toprakları temizlemek için operasyon başlatmıştı.
2021 yılının ilk altı aylık dönemini kapsayan rapor, Suriye'nin kuzeybatısında da çatışmaların arttığına işaret ediyor. Rapora göre çarşıların, yerleşim yerlerinin ve sağlık tesislerinin havadan ve karadan, çoğu zaman rastgele vurulması çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanıyor.
Rapor, Halep'in kuzeyinde isyancıların elindeki Afrin ve Resulayn'da düzenlenen yedi bombalı araç saldırısında en az 243 kişinin öldüğünü ya da yaralandığını, gerçek ölü ve yaralı sayısının çok daha yüksek olabileceğini belirtiyor.
İdlib'i kontrol altında tutan İslamcı örgüt Heyet Tahrir El Şam'ı medya ve ifade özgürlüğünü kısıtlamakla eleştiren rapor, örgütün medya mensuplarını ve aralarında kadınların da olduğu gazetecileri keyfi olarak gözaltına aldığını kaydediyor.
IŞİD'le bağlantılı oldukları şüphesiyle binlerce kadın ve çocuğun, ABD’nin desteklediği Suriye Demokratik Güçleri kontrolundaki kamplarda hukuksuz olarak gözaltında tutulduğu eleştirisini de getiren rapor, bu kişiler için hukuki bir çıkış yolu olmadığını belirtiyor ve "insanlık dışı muameleye maruz kaldıkları şartlarda kendilerini savunmak zorunda bırakıldılar" ifadelerine yer veriyor.