

Rusların Babalar topuklayınca çocuklar frene basar mealindeki deyişleri bir kez daha doğrulanıyor gibi görünüyor.
Boris Yeltsinin boşalttığı makamına oyların yüzde elli ikisini alarak seçildiği ilk günden itibaren Vladimir Putinin tarihe Rusyada demokrasiyi güçlendiren bir lider olarak geçemeyebileceğine ilişkin kuşkular vardı. Bunların bir nedeni Putinin KGB bağlantılı özgeçmişi olmakla birlikte, diğeri, 1999 seçimlerinin hemen ertesinde Rus Anayasasının değişmesi gerektiği şeklindeki sözleriydi. Çiçeği burnunda Başkanın yetkilerinin arttılması ve dört yıllık başkanlık döneminin 2004den itibaren yedi yıla çıkarılması isteği, başkanlık makamında 2011 yılına kadar kalmasını sağlayacak yolu açmaya çalıştığı şeklinde yorumlandı. Putin, hernekadar isteklerini referanduma tabi tutacağını söylemiş olsa da, gözlemciler, 2011de sadece 58 yaşında olacak olan Başkanın niyetinin yeni bir anayasa değişikliği ile üçüncü dönemi de garanti altına almak, Rusyanın başında 2018e kadar kalmak olabileceğine işaret ediyorlardı.
Gözlemcilerin kuşkularını arttıran bir başka husus, Putinin yerel yöneticilerin seçimle başageliyor olmalarından hoşlanmıyor olması, Moskovanın yerel yöneticiler üzerinde etkili olması gerektiğini düşünmesiydi. Seçimlerden vazgeçmesi öngörülmüyordu ama bölge-valilikleri ihdas ederek, yerel yönetimleri zabturapt altına alabileceği konuşuluyordu. Nitekim, Başkan Putin, ilk fırsatta ülkeyi yedi bölgeye bölmek, seçilmiş valilerin üstlerinde bölge valilikleri ihdas etmekten geri durmadığı gibi, valileri parlamentonun üst-kamarası Federasyon Konseyinden de attı.
Rusya, Beyaz Rusya ve Ukraynanın oluşturduğu Rus Federasyonunun Federalnoye Sobraniye denilenen bir Federal Meclisi var. Federal Meclis, birisi Gosudarstvennaya Duma, Devlet Duması, diğeri de Sovet Federatsî, Federasyon Konseyi olmak üzere iki kamaralı. Duma, dört yüz elli kişiliktir, Federasyon Konseyi ise federal idari birimlerin amirleri tarafından atanan 178 üyeden oluşur. Öte yandan, Rus Federasyonunda oblast, kray, respublik (cumhuriyet), bağımsız okrug ve oblast olmak üzere 87 federal idari birim vardır. Bunlardan her birisi Federal Meclise iki temsilci gönderir. Ayrıca, federal şehirler sayılan Moskova ve St.Petersburg şehirleri da ikişer kişi ile temsil edilirler. Bahis konusu yerel valilerin atıldıkları kamara Sovet Federatsî.
Başkanın Çeçenistandaki Rus askeri ve istihbarat kuvvetlerinin keyfi davranışlarına göz yummuş hatta teşvik etmiş olması, yolsuzlukların üzerine gideceğine defatle söz vermiş olmasına rağmen anti-tekel yasalarının delinmesine sessiz kalmış olması da düş kırıklığı yaratmıştı. Buna karşın, Rus halkının başında güçlü, pederşahi bir devlet görmek istediğini söyleyen Putinin, popülaritesinin tavizsiz tutumuyla doğru oranda arttığına inancı tam gibiydi.
Bugün artık Osetyadaki menfur katliamın, Putine demokrasiye bir darbe daha vurmak fırsatını verdiği, Başkanın merkezi kontrolu sıkılaştırma kararının iktidardaki yöneticilerle yönetilenler arasındaki mesafeyi büyüterek ulusu zayıf düşüreceğinden bahsediliyor.
Putinin üç yüz otuzdan fazla ölümle sonuçlanan faciadan sonra bir süre sessiz kalmış olması, ne yapacağını kendisinin de bilemiyor olmasına atfedilmişti. Nitekim geçtiğimiz Pazartesi günü bir demeç veren Başkan Putin, terör saldırısını örgütleyen ve başlatanların amaçlarının devletin dağılması ve Rusyanın bölünmesi olduğunu ilânla, Terör saldırılarıyla başetmekten öte, saldırıları caydıracak, teröristleri gerekirse yurtışında saklandıkları yuvalarında yokedecek tek bir kuruluşa ihtiyacımız var, dedi ve yeni bir anti-terör örgütünün kurulmasının planlandığını açıkladı. Ancak, en geç Kasım ayında parlamentoya getirilecek yasa teklifinin güvenlik önlemlerinden çok, yerel yönetimlerin ortadan kaldırılmasına dönük tedbirler olduğu ortaya çıktı.
Rusya Federasyonunda halen anti-terör birimleri doğrudan Başkan Putine bağlıdırlar ve onun emirleri doğrultusunda hareket ederler. Buna karşın, Başkan, tüm icra organlarının terörle etkin bir şekilde mücadele edebilmeleri için güçlendirilmeleri gerektiği şeklinde pek de inandırıcı olmayan bir gerekçe ileri sürerek, bundan böyle yerel valilerin serbest seçimlerle değil, kendi göstereceği ve yerel otoriterin onaylayacakları adaylar arasından seçilmelerini önereceğini ilân etti ki, bu Rusya Federasyonunda ademi merkeziyetçiliğin sonu demektir. Liberal Yabloko fraksiyonun önde gelen isimlerinden Sergey Mitrohine göre, Başkanın terörü önlemek için ne yapacağını bilmediğini, kayıp olduğunun bir ifadesidir.
Bununla birlikte, Putinin yerel yönetimlerin iktidarlarını kısıtlamasının yozlaşmayı dizginlemek gibi bir başka amacı daha olduğu da bir vakıadır. Başkan, resmi yozlaşma dediği evrak sahtekârlığının ağır sonuçlar doğurduğu ve teröristlere yaradığından bahisle, ağır bir biçimde cezalandırılması gerektiğini söylemiştir. Teröristleri barındıran İslâmi grupların dağıtılmasının da öncelikli hedeflerinden birisi olduğunu açıklayan Putine göre, terör işsizliğin yüksek, eğitim ortalamasının düşük, yoksul Kuzey Kafkaslarda kök salması anlaşılır olmakla birlikte,
Kuzey Kafkaslar Rusya için kilit stratejik önemi haizdir. Terör mağduru olmakla birlikte, terör kaynağıdır.

