... konulu sunumlar: "Çocuklarda dışkılama bozuklukları ve konstipasyon"— Sunum transkripti:
1 Çocuklarda dışkılama bozuklukları ve konstipasyon Yrd. Doç. Dr. Gökhan Baysoy
2 Dersin içeriği Çocuklarda dışkılama bozuklukları sınıflandırması Konstipasyonun tanımıKonstipasyonun patofizyolojisiKlinik bulgular, ayırıcı tanıTuvalet eğitimi ve enkoprezisHirschprung hastalığı
3 Bebek ve Çocuklarda dışkılama bozuklukları: Roma III kriterleri İnfant diskezisi (Infantile dyschezia)Sağlıklı bebeklerde, yumuşak kıvamda gaita yapmadan önce, en az 10 dakika ıkınma ve ağlamaEşlik eden başka sağlık sorununun olmamasıRome III. The functional Gastrointestinal Disorders. 2006
4 Bebek ve Çocuklarda dışkılama bozuklukları: Roma III kriterleri 2. İşlevsel konstipasyon (>4 yaş)Tanı öncesi en az 2 ay boyunca haftada bir kez tanı kriterlerinin karşılanması.İki ya da daha fazla kriterin var olmasıHaftada 2 ya da daha az sayıda dışkılamaHaftada en az bir kez fekal inkontinansİstemli gayta tutma ya da gayta tutma davranışı (postürünün) varlığıAğrılı ya da sert gayta yapma öyküsüRektumda büyük fekal kitle palpe edilmesiTuvaleti tıkayacak büyüklükte dışkılamaRome III. The functional Gastrointestinal Disorders. 2006
5 Bebek ve Çocuklarda dışkılama bozuklukları: Roma III kriterleri 2. İşlevsel konstipasyon (<4 yaş)Tanı öncesi 1 ay boyunca aşağıdaki kriterlerden ikisinin varlığıHaftada 2 ya da daha az sayıda dışkılamaTuvalet alışkanlığını kazandıktan sonra haftada en az bir kez fekal inkontinansİstemli gayta tutma davranışıAğrılı ya da sert gayta yapma öyküsüRektumda büyük fekal kitle palpe edilmesiTuvaleti tıkayacak büyüklükte dışkılamaİritabilite, iştahta azalma ve/veya erken doyma yakınmaları olabilir (bu belirtiler dışkılamadan sonra kaybolur)Rome III. The functional Gastrointestinal Disorders. 2006
6 Çocuklarda dışkılama bozuklukları İşlevsel retansiyonsuz gaita bulaşı (non-retentive fecal soiling)[4 yaşından büyük çocuklarda, son 2 ayda]Sosyal duruma uymayan yer ve zamanlarda ayda en az 1 kez gayta kaçırmaYapısal, inflamatuvar, metabolik ya da neoplastik hastalık olmamasıFekal retansiyon bulgularının olmamasıRome III. The functional Gastrointestinal Disorders. 2006
7 Konstipasyon tanımıKonstipasyonu tanımlamada Roma II’den Roma III kriterlerine kadar neler değişti?Semptomların varlığı için 3 ay yerine 2 ay yeterli.Tanı için retansiyon postürünün olması mutlaka gerekliydi (Roma II), Roma III’de destekleyici semptom oldu.
9 Yaşam dönemlerinin konstipasyona etkisi Çocuklarda konstipasyon en çok;Anne sütünden ek besin ya da mamaya geçişteTuvalet eğitimi sırasında yaş arasıAna okuluna ya da okula başladıktan sonra görülür.
11 Konstipasyonda uyarı işaretleri >48 saatte mekonyum çıkışı,küçük-kalibreli gayta,büyüme geriliği,ateş,kanlı ishal,safralı kusma,sıkı anal sfinkter ve boş rektumHirschprung hastalığı
12 Konstipasyonda uyarı işaretleri Abdominal distansiyonsafralı kusma,İleusİntestinal psödo-obstrüksiyonAlt ekstremite refleks ya da kas tonusunda azalmaSakral çukur ya da sakral bölgede tüylenme artışı olmasıSpinal kord anomalileri
13 Konstipasyonda uyarı işaretleri Soğuk intoleransıBradikardiBüyüme geriliğiHipotiroidi
14 Tanı için genellikle öykü ve fizik muayene yeterlidir Tanı: ÖyküBeslenme öyküsüTuvalet eğitimiGastrointestinal semptomlarKonstipasyonun başladığı yaş/dönemGaita tutma davranışı öyküsüTanı için genellikle öykü ve fizik muayene yeterlidir
21 Tuvalet eğitimi 9 ay-36 ay arasında başlar Çocuğun fiziksel ve duygusal olarak hazır olması gerekir (2-3 yaş arası)Basit emirleri yerine getirebilmeli.Gündüz en az 2 saat kuru kalabilmeli.Gündüz uykularından kuru kalkmalı.Banyodan korkmamalı.Kendi pantolonunu indirip, kaldırabilmeli.Kirli bezden rahatsızlık hissetmeli.Tuvalet ya da oturağa ilgi göstermeli.
22 Tuvalet eğitimi Çocukların; Erişkinleri tuvalette izlemesine izin verilmeliTuvaletle, idrar ve gaitayla ilgili sözcükler öğretilmeliKlozet adaptörü alınıyorsa mutlaka ayaklarının altına destek konulmalıKonuyla ilgili öyküler okunabilirYardımcı olunmalıTuvalet ya da lazımlığı kullandığında ödüllendirilmeliPopo ve tuvalet temizliği yapılmalı ve el yıkama konusunda çocuklara örnek olunmalıdır.
23 Meyve sularıyla birlikte verilebilir LubrikanMineral yağı (sıvı parafin)[SOKOL LİKİD]>1 yaşGaytayı yumuşatırMeyve sularıyla birlikte verilebilirLipoid pnömoni riski (aspirasyonda)1-3 ml/kg/gün
24 Tedavi: ozmotik laksatifler Laktuloz (1-3 ml/kg/gün) [DUPHALAC]Magnezyum hidroksid (1-3 ml/kg/gün)Polietilen glikol (17 gr 240 mL suda çözündürdükten sonra)(5-15 ml/kg/gün),(1 gr/kg/gün)[GOLYTELY_PEG-3350]_227 gr (3 L)[MOVİCOL SAŞE]_12 gr (125 mL)Karın ağrısı görülebilirHipermagnezemi riskiTedaviye uyum ve tedavi başarısı iyidir.
25 Uyarıcı laksatfiler Senna 2-6 yaş, ml iki doza bölünerek6-12 yaş, 5-15 ml iki dozda[SENOKOT TABLET]Bisakodil (1-3 tablet ya da suppozituar günde 1-2 dozda) [DULCOLAX_tb_supp]Kısa süreli kullanım içinKolon ve rektal kasları uyararak kasılmalarını artırırİdiyosinkratik hepatit, melanozis koli, karın ağrısı, diyare, hipokalemi
26 Konstipasyon: prognoz Remisyon fazla olmakla birlikte relaps da sık görülürYoğun tedaviye rağmen konstipasyonlu çocukların%30-50’sinde 5 yıl sonra%20’sinde 18 yaşından sonrahala konstipasyon gözlenmişVan ginkel, Gastroenterology 2003, Stiano A, Dig Dis Sci 1994
28 Hirschprung hastalığı: Patogenez Submukozal (Meissner) ve myenterik pleksustaki (Auerbach) intramural ganglionik hücrelerin olmamasıEtkilenen bölgede relaksasyon ve peristalsis olmaz.
29 Hirschprung hastalığı: Tipleri %75 Klasik tip (sigmoid kolondan daha ilerisi tutulmamıştır)%20 Uzun segment HH%3-12 Total kolonik aganglionozisNadir görülen varyantlarıTotal intestinal aganglionozisUltra kısa segment HH (distal rektum ve anüs tutulur)
30 Klinik bulgular Yenidoğanlarda Büyük çocuk ve erişkinlerde İlk 48 saatte mekonyum yapmamaRektal uyarı ya da enemayla geçen abdominal distansiyonKusmaEnterokolitBüyük çocuk ve erişkinlerdeAğır konstipasyonAbdominal distansiyonSafralı kusmaBüyüme geriliğiEnterokolit (< 2 yaş)
31 Tanı Rektal muayene Batın grafisi Baryumlu kontrast enema Manometri: İnternal sfinkterin normal olarak gevşemediği görülebilir.Biyopsi: Ganglion hücreleri görülürse hastalık %100 ekarte edilebilir.Hirschprung hastalığındaGanglion hücreleri görülmezSinir hücrelerinde hiperplazi ve hipertrofi vardırLamina propria ve muskularis mukozadaki asetilkolinesteraz-pozitif sinir liflerinde artış vardır