Kooperatif Nedir?
Kooperatifler insanların ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve en az maliyetle karşılamak amacıyla kurulan yapılardır. Kooperatifler hem kişilerin tek başlarına yapmaya güçlerinin yetmediği işleri bir araya gelerek yapmaları sağlar hem de toplumun kalkınmasına katkıda bulunur.
Kooperatifler sürdürülebilir bir iş modelidir, yerel ekonomileri güçlendirir, yaşam şartlarını iyileştirir, insanlara sorumluluk kazandırır. Kırsal kesimde toplumun kalkınmasında büyük bir rolü vardır. Ayrıca sigorta şirketleri aracılığı ile sağlık sigortası, hayat sigortası, mülkiyet/hasar sigortası gibi sosyal güvence sağlarlar.
Uluslararası Kooperatifler Birliğinin 23 Eylül 1995 tarihinde İngiltere’de 31. Uluslararası Kooperatifler Birliği Kongresi’nde günümüzde uygulanan 7 ilke onaylanmıştır.
İlkeler şu şekilde sıralanmıştır;
- Gönüllü ve serbest giriş: Cinsiyet, din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin kooperatifler herkese açık kurulularıdır.
- Ortağın demokratik denetimi: Karar alma süreçlerinde ortaklarca denetlenen kuruluşlardır. Seçilen temsilciler ortaklara karşı sorumludur.
- Ortağın ekonomik katılımı: Ortaklar kooperatiflerin sermayesine adil bir şekilde katkıda bulunurlar. Sermayenin bir kısmı ortak mülkiyettir.
- Özerklik ve bağımsızlık: Kendi kendine yetebilen ve yönetilen kuruluşlardır. Özerktirler.
- Eğitim, öğretim ve bilgilendirme: Ortaklarına, seçilmiş temsilcilerine, yöneticilerine ve çalışanlarına kooperatiflerinin gelişimine etkin bir şekilde katkıda bulunabilmeleri için eğitim ve öğretim imkânı sağlar.
- Kooperatifler arası işbirliği: Yerel, ulusal ve bölgesel oluşumlarla ortaklaşa çalışırlar.
- Topluma karşı sorumlu olma: Toplumlarının sürdürülebilir kalkınması için çalışırlar.
Kooperatif nasıl kurulur?
Kooperatifler en az 7 ortak ile kurulabilir. 9 adet noter imzalı ana sözleşme, kurucuların nüfus cüzdanı örnekleri, ikametgah belgeleri, başka bir kooperatife ortak olmadığına dair belgeleri, yönetim kurulunu iyi hal belgesi gerekmektedir. Ana sözleşmenin her sayfası imzalandıktan sonra 10 adet imzalanarak notere götürülmesi gerekmektedir. Noter onayladıktan sonra kooperatifin kuruluşu için gerekli merkeze dilekçe yazılması gerekmektedir.