Binlerce Sudanlı, muhalif Sudan Meslek Odaları Birliği'nin (SPA) ülkede ilan edilen olağanüstü hale tepki olarak, ülkenin birçok bölgesinde gösteri yaptı.
Sudanlıların sokağa döküldüğü sırada, Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir'in birinci yardımcısı, Başbakan ve valileri Beşir'in huzurunda anayasal yeminlerini etti.
Görgü tanıkları, binlerce göstericinin Nil'in batısında yer alan Um Derman şehrindeki ana pazarda ve Şabiyye kentindeki pazarlarda binlerce göstericinin toplandığını aktarırken, polis ve güvenlik güçlerinin göstericilere göz yaşartıcı bombalarla karşılık verdiğini kaydetti.
Sudan'daki protestocuların öncülüğünü yapan SPA Facebook sayfası üzerinden yaptığı paylaşımda, "Rejimin dayattığı olağanüstü hale meydan okuyorlar" notu ile Um Durman kentindeki gösterilerin fotoğrafını ve video görüntülerini yayınladı.
Başkent Hartum'un doğusundaki Berri bölgesinde yüzlerce vatandaş, "özgürlü, barış ve adalet, devrim halkın seçimi" sloganları attı. Halkın bu gösterilerde ilk kez "Ordu da bir halk da bir" sloganı atması dikkati çekerken, ve ilk kez" bu söylem ile halkın orduya "vatanı ve vatandaşı korumak” görevini hatırlattığı düşünülüyor.
Aktivistlere göre, Berri bölgesindeki gösteriler uzun süre devam eden gösteriler, kolluk kuvvetlerinin mahalleyi çevreleyerek evlere göz yaşartıcı bombalarla saldırana kadar devam etti. Bölgedeki gösteriler sırasında çoğunluğu genç kızlardan oluşan çok sayıda gösterici gözaltına alındı. Tanıklar, gözaltına alınan genç kızların askeri araçlarla taşındığını ifade etti.
Berri mahallesinin baskıcı rejim tarafından kuşatıldığını kaydeden Meslek Odaları Birliği, "Devrimcilere acil çağrı"sı ile bölgedeki göstericileri evleri basarak arama yapan rejimin ablukasını kırmak için desteğe çağırdı. "Sittin Caddesi" bu çağrıya karşılık vererek sokaklara döküldü.
Coğrafyası ne nüfus yoğunluyla bilinen Um Bada kenti, Hartum'un bazı bölgeleri ve özellikle başkentin kuzeyindeki sahil kesim, Mezad, Şabiyye, Şambat, Halfaya ve Dankala ile Hartum'un güneyindeki Kalakla ve Azab mahallelerinde de gösteriler düzenlendi.
Aktivistlerin sosyal paylaşım platformlarında yaptığı paylaşımlara göre, Tıp Bilimleri Üniversitesi'nde öğrenciler polisler tarafından kuşatıldı. Öğrenciler, güvenlik güçlerinin attığı gaz bombalarını etkisiz hale getirmeyi başardı. Güvenlik güçlerinden kaçmaya çalışan bazı öğrenciler ise, üniversitenin kampüsü içerisinde polis şiddetine maruz kalarak darp edildi.
Eski Sağlık Bakanı Memun Hamida'nın sahibi olduğu Tıp Bilimleri Üniversitesi, en seçkin ve en pahalı üniversitelerden biri olarak biliniyor. Ancak son yıllarda bazı öğrencilerinin Işid'e katılması üzerine itibar kaybı yaşayarak zor günlerden geçti.
SPA’nın ana unsurlarından biri olan Sudan Doktorlar Komitesi'ne göre Umdurman'daki müdahale sırasında üç vatandaş yaralandı, aralarından biri ağır yaralı. Komiteye göre, güvenlik güçleri göstericilerle mücadele etmek ve dağıtmak için aşırı şiddet ve kurşun kullandı.
SPA ve müttefikleri ülkede OHAL ilan eden "Özgürlük ve Değişim Gücü" ile anlaşmayı reddetti. Birlik, Sudan Devlet Başkanı Ömer El-Beşir'i düşürerek hükümeti devirene kadar protestolara devam edeceğini duyurdu. Gösterilerde de bu minvalde sloganlar atıldı: "Ey, katilin arkasında sessiz sessiz duran! (çirkin)"
Beşir, cuma günü ülke çapında bir yıllık OHAL ilan ederek sıkı yönetim yasası getirdiğini açıkladı. Ayrıca, federal ve eyalet hükümetlerini feshetti, ardından cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile ilk başkan yardımcısını ve şehirlere askeri vali atamalarını gerçekleştirdi. Kabinedeki 6 bakan için ise görevine devam etme kararı aldı.
Ülkede olağanüstü hal ilan edilmeden önce, Sudan güvenlik güçleri barışçıl gösterilerde aşırı şiddet kullanarak resmi verilere göre 30'dan fazla protestocunun ölümüne sebep oldu. Uluslararası Af Örgütü'ne göre ise, protestoların patlak verdiği 19 Aralık tarihinden bu yana 50'den fazla gösterici öldürüldü.
Öte yandan, Beşir tarafından atanan valilerin yemin yemin töreni sırasında üniforma giymesi dikkati çekti.
Beşir, dünkü yemin töreninin ardından bakanlardan ve valilerden, ülkenin güvenliği ve istikrarını sağlamak için ellerinden gelen her şeyin iki katını yapması konusunda çağrı yaptı.
Sudan Devlet Başkanı Beşir’in Birinci Yardımcısı olarak atanan Awad bin Avf, yemininin ardından yaptığı açıklamada, hükümetinin bir takım karmaşalara maruz kaldığını kabul ederek, önceliğinin ekonomik krizi çözmek, güvenlik ve istikrarı sağlamak ve siyasi uygun bir şekilde ayırt etmeden tüm gençlerin sorunlarını çözmek olduğunu söyledi.
Yeni başbakan Muhammed Tahir Ayala, var olan zor koşulları düzeltmek için ilgili çevrelerle müzakereler yürüteceğini açıkladı. Ayala şöyle konuştu: “Şu an içinde bulunduğumuz durumdan çıkmak tüm toplum nezdinde çaba ve işbirliği gerektiriyor.”
El-Beşir’in yayınladığı başkanlık kararnamesinde daha önce başbakanlık da yapmış olan Mutez Musa’nın yerine, Mustafa Yusuf Hawalli'yi maliye bakanı olarak atadığı ifade edildi.
Kaynak : Şarku'l Avsat