Bu yazımızda e-kitap okuyucular tarafından kullanılan en yaygın e-kitap formatlarından bahsedeceğiz.
Yaygın E-kitap Formatları
AZW: Amazon'un kendi formatı; MOBI'ye benzer. Bu formatla, DRM korumalı dosyalar diğer cihazlar tarafından görüntülenemez. AZW'ye dönüştürülen kişisel belgeler gibi korumasız bir dosyaysa, dosya uzantısı farklı cihazlarda görüntülenmek üzere .prc ve .mobi olarak değiştirilebilir.
BBEB: Sony'nin tescilli formatı; Broadband eBook anlamına gelir. Üç dosya türü çeşidi vardır: DRM korumalı için .lrx; şifrelenmemiş için .lrf; ve sözlükler için .msd.
CHM: Sıkıştırılmış HTML anlamına gelir. Büyük başvuru kılavuzları ve yardım belgeleri için kullanılır. Windows, yardım dosyaları için CHM kullanır.
DJVU: Lizardtech'in bir formatı; bilimsel yayınlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. DJVU, taranmış belgelerin, dijital belgelerin ve fotoğrafların yüksek çözünürlüklü görüntüleri için gelişmiş sıkıştırma teknikleri kullanır. Sıkıştırma oranı PDF'den yaklaşık 10 kat daha iyidir ve aynı yüksek kaliteyi korur.
DOC: PalmDOC ile karıştırılmaması gereken, .doc Microsoft word formatıdır. Gelişmiş e-kitap görüntüleme için diğer dosya türlerine dönüştürülebilir.
EPUB: International Digital Publishing Forum (IDPF) tarafından tanımlanan popüler bir açık e-kitap standardı. EPUB, XHTML ve XML tabanlıdır ve en popüler e-kitap formatlarından biridir. Adobe Digital Editions, EPUB formatını kullanır.
FB2: FictionBook sürüm 2'nin kısaltmasıdır ; XML tabanlı. FB2'nin ana odak noktası, doğru e-kitap yapısını korumak ve diğer popüler e-kitap formatlarına dönüştürmeyi kolaylaştırmaktır.
HTML: Herhangi bir tarayıcının okuyabileceği tüm internet web siteleri tarafından kullanılan dil.
LIT: Microsoft Reader için kullanılan yerel format.
LRF: Sony'nin tescilli formatı. BBEB'ye bakın.
MOBI: Mobipocket tarafından yaygın olarak kullanılan, çok popüler bir format; ayrıca .prc olabilir. Mobipocket'in yazılımı .chm, .doc, .html, .ocf, .pdf, .rtf ve .txt dosyalarını bu biçime dönüştürebilir.
PDB: Palm veritabanı anlamına gelir. Bu format, cep telefonları (BlackBerry, iPhone) ve Palm cihazları için yaygın olarak kullanılmaktadır. Plucker, PalmDOC, iSilo, eReader, zTXT ve çok daha fazlası.
PDF: Taşınabilir Belge Biçimi anlamına gelir. En yaygın kullanılan dosya türü. Adobe tarafından oluşturulmuştur. Çoğu e-kitap okuyucusu PDF'yi destekler, ancak 6 "çapraz ekranda 14" çapraz sayfa görüntülemek zordur. PDF'yi e-kitap okuyucularda daha iyi görüntülemek için yeniden biçimlendiren Calibre gibi dönüştürme yazılımları vardır.
PRC: Palm Resource Compiler anlamına gelir; aka MOBI.
RTF: Zengin Metin Formatı anlamına gelir; En yaygın şekilde değiştirilebilir e-kitap biçimlerinden biridir ve çoğu e-kitap okuyucusu ve kelime işlemcisi tarafından desteklenir. RTF, özel karakterleri ve metin biçimlendirmesini korur.
TXT: Düz metin dosyalarında özel karakterler veya biçimlendirme bulunmaz; temel not defteri stili.
WOLF: Hanlin e-kitap okuyucuları için özel format, diğer adıyla BeBook; uzantısı .wol.
DRM nedir?
Farkettiyseniz yukarıda bazı yerlerde DRM ifadesi geçti.
Kindle, Sony Reader veya başka türde bir e-kitap okuyucu satın almayı düşünüyorsanız, DRM olmayan ve DRM destekli dosyaların ne anlama geldiğini merak ediyor olabilirsiniz.
DRM, Dijital Haklar Yönetimi anlamına gelir, ancak çoğu kişi daha uygun bir tanımın Dijital Kısıtlamalar Yönetimi olacağına inanır çünkü DRM, tüketicilerin satın alınan tüm dijital medyaya, özellikle de e-kitaplara erişimini kısıtlar.
E-kitaplara uygulanan farklı düzeylerde DRM koruması vardır. Kısıtlamalar, bir e-kitabı yüksek sesle okumak için kopyalamayı, yazdırmayı, değiştirmeyi, paylaşmayı ve hatta bir metinden-sese özelliğini kullanmayı sınırlayabilir. Belirli DRM seviyeleri yayıncılar ve dağıtımcılar tarafından belirlenir.
Örneğin, bir Kindle'a sahipseniz ve çevrimiçi mağazasından DRM korumalı bir e-kitap satın alırsanız, bu e-kitabı okulda okumak için kızınızın Sony Reader'ına aktaramazsınız. Bununla birlikte, bu e-kitabı, hesap başına altı Kindle ile aynı hesap altındaki başka bir Kindle'a aktarabilirsiniz. DRM korumalı e-kitapları diğer cihazlarda okumak için aktaramazsınız. Amazon, e-kitap kitaplığınızı PC için Kindle ile birlikte bir iPhone ve iPod touch ile okumak için bir uygulama sunar.
Diğer cihazlar ve e-kitap mağazaları için de belirli sayıda cihaz kaydetme konusunda benzer kısıtlamalar geçerlidir. Çoğu cihaz Adobe DRM'ed EPUB ve PDF'yi destekler. Bu belirli cihazlarla e-kitaplar satın alınabilir ve Adobe Digital Editions kullanılarak diğer e-kitap okuyucularında daha kolay okunması için değiştirilebilir.