Kitapta, agnostisizm ve agnostik filozoflar dan, bahsediliyor. Thomas Hıxley, David Hume, Kant, Bernard Russell gibi insanların neden agnostik oldukları ile ilgili fikirlerini ve argümanlarını aktarıyor.
Agnostik, kime denir ?
Agnostisizm terimi köken olarak Yunancadan gelmekte ve bilinmeyen', 'bilememek' gibi anlamlar taşımaktadır. Agnostik Tanrı var mı yok mu bilemeyiz' derken, Tanrı varlığına inanmayan tarafta yani ateist kanatta duruyor gibidir.
Tanrı’nın varlığı veyahutta yokluğu kanıtlanabilir mi?
Hayır.
Hiçbir şey yoktur. Eğer bir şey varsa o bilinemez. Bilgi mümkün olsa bile, başkalarıyla paylaşılamaz. Bilgisine erişebileceğimiz kalıcı bir gerçeklik, başkalarına aktarılabilecek evrensel olarak geçerli bir hakikat mevcut değildir. Daha doğrusu aynı anda değişmez bir gerçeklik ve insan bilgisinin konusu olarak var olan bir şey yoktur; olsaydı bile, onu biz bilemezdik; eğer bilebilseydik bu bilgiyi bir başkasına aktaramazdık.
Russell'ın Çaydanlığı Russell'ın çaydanlığı, diğer bir adıyla göksel çaydanlık, filozof Bertrand Russell tarafından dinlerin yanlışlanamaz savlarının yanlışlanması görevinin kuşkuculara düştüğü görüşünü çürütmek amacıyla ileri sürülen bir benzeşim. Illustrated Dergisi'nin 1952'de içeriğine kattığı (ama hiç yayımlamadığı) “Bir Tanrı var mı?" isimli makalesinde, Russell aşağıdakileri söyler: "Eğer ben Dünya ve Mars arasında eliptik bir yörüngede Güneş'in etrafında dönen porselen bir çaydanlık olduğunu öne sürseydim ve bu çaydanlığın en güçlü teleskoplarımızla bile tespit edilemeyecek kadar küçük olduğunu ekleyecek kadar da dikkatli olsaydım, kimse bu görüşümün tersini kanitlayamazdı. Ama devam edip de bu savımın yanlışlanamaz nitelikte oluşundan dolayı insan aklının ondan kuşku duymasının kabul edilemez bir küstahlık olacağını söyleseydim, herkes haklı olarak saçmaladığımı düşünürdü. Ancak, eğer böyle bir çaydanlığın varlığı eski kitaplarca onaylansaydı, her pazar günü kilisede kutsal gerçeklik olarak öğretilseydi ve okullarda çocukların beynine kazınsaydı, onun varlığından kuşku duymak bir gariplik belirtisi olarak görülür ve o kuşkuyu duyan kişi, yakınçağda bir ruh doktoruyla, daha önceki çağlardaysa bir Engizisyon yargicıyla görüştürülürdü."
Agnostik terimini ilk olarak ortaya atan kişi İngiliz biyolog ve düşünür Thomas Huxley'dir. Terim olarak yeni olsa da felsefi bir tavır olarak İlk Çağ Yunan düşüncesinde septikleri bu çatı altına almak yanlış olmayacaktır. Huxley, agnostik kavramını ortaya atma nedenini şöyle açıklar: "Entelektüel bir olgunluğa ulaşıp, kendi kendime bir ateist mi, teist mi, yoksa bir panteist mi, bir materyalist mi, yoksa bir idealist mi, bir Hristiyan mı yoksa bağımsız bir düşünür mü olduğumu sorduğumda gördüm ki, daha cok öğrendikçe ve daha çok düşündükçe bu soruya cevap vermeye daha az hazır oluyorum. Sonunda şu sonuca vardım: Bu gruplardan sonuncusu [bağımsız bir düşünür] dışında hiçbirinin ne ürünü ne de mensubuyum. Bu gruplara mensup insanların çoğunun üzerinde uzlaştığı tek bir şey vardı ve ben o şeyde onlardan ayrılıyordum. Hepsi de kesin bir 'gnosis'i elde ettiklerinden ve varoluş sorununu çözdüklerinden çok emindiler. Bense böyle bir bilgiye sahip olmadığımdan ve varoluş sorununu çözemediğimden neredeyse eminim. Ayrıca bu sorunun çözülemez olduğuna güçlü bir inancım var." Huxley, agnostisizm kavramını - kendi ifadesiyle - icat ederken zitti olan gnostisizm kavramından hareket etmiştir. Gnostisizm terimi, “bilgi, hikmet, marifet" anlamlarına gelen Yunanca gnosis ve “bilmeyi başarmak" anlamına gelên gnostikos kelimelerine dayanır.
Sofistler, varlığın nesnel ve genel geçer bilgisine erişmenin imkânsızlığını, bilgi söz konusu olduğunda sadece şüphe eden bir zihne sahip olunabileceğini öne sürmüşlerdir.
Örneğin Protagoras agnostisizmin temel yaklaşımını belirgin biçimde ortaya koyan bir filozoftur. O, tanrıların varlığı ve mahiyeti konusunda bilgi edinmenin insanın gücünü aştığını söylemekte, Tanrı’nın varlığının ya da yokluğunun hiçbir şekilde bilinemeyeceğini iddia etmektedir. Protagoras'a göre, tanrılara gelince, ne onların var oldukları, ne var olmadıkları, ne de ne şekilde olduklarını bilemeyiz, çünkü bu konuda bilgi edinmeyi engelleyen çok şey vardır. İlahi varlık alanı, insanın idrak veya bilgi alanının dışındadır. Ayrıca insan ömrünün kısalığı, bu tür bilgi önünde kesinlikle bir engel oluşturmaktadır.