Vekil Nedir? Müdafi Nedir? Vekil ile Müdafi Arasındaki Fark nedir?
Vekil, vekalet eden kişi anlamına gelir…Yargı sürecinde avukatları temsil etmektedir…
Fakat vekalet etme durumu iki farklı konuma göre değişir….
Savunma makamı, şüpheli ve sanık ile müdafiden oluşmaktadır.
Kişiler, ceza muhakemesi hukukunda şüpheli ve sanık sıfatıyla “savunma hakkı”na; mağdur ve suçtan zarar gören sıfatıyla “iddia hakkı”na sahiptirler.
Bu durumda vekil ile müdafi arasındaki fark nedir sorusunu;
Avukatlardan iddia hakkına sahip olanı temsil edene vekil,
Savunma hakkına sahip olanı temsil edene ise müdafi denmekte olup farklılık temsil ettiği tarafa göre ortaya çıkmaktadır.
Müdafi
Ceza Muhakemesi Kanunu m.2/1-c’ye göre müdafi, şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukattır. Savunma; suç isnadına karşı şüpheli veya sanığın yararına yapılan, şüpheli ve sanığı fiili ve hukuki olarak korumaya yönelik faaliyettir.
Hakkında soruşturma yapılan şüphelinin, en temel haklarından biri savunma hakkıdır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.6’ya göre savunma hakkı, adil yargılanma hakkının unsurlarındandır. Şüphelinin savunma hakkını gereği gibi kullanabilmesi, kural olarak hukuki yardım almasına bağlıdır. Çünkü şüpheli, çoğunlukla hukuk bilgisinden yoksundur; hukuk bilgisinden yoksun olan şüphelinin iddia makamını teşkil eden ve profesyonel bir meslek icra eden savcıya karşı kendisini gereği savunması olanaksızdır. Şüpheli, hukuk bilgisine sahip olsa bile, kendisine karşı bir suçlamada bulunulduğu için telaşa kapılabilir, sinirlenebilir veya soğukkanlılığını kaybedebilir Bu nedenlerle Bu nedenlerle savunma hakkı, kural olarak bir müdafiin yardımından yararlanmayı gerektirir.
Vekil
Vekil; ceza muhakemesinde katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi temsil eden avukattır (CMK m.2/1-d). Katılan; kamu davasına katılma talebi kabul edilen suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişidir (CMK m.237 vd.). Bu itibarla katılan kavramı, kovuşturma evresine ilişkindir.
Suç işlendiğinde, kamu düzeni bozulur. Bu nedenle her suç, devleti ve toplumu mağdur eder. Savcılık kurumu, suçtan mağdur olan toplum adına iddia görevini yapar. Ancak suçların büyük bir kısmı, doğrudan doğruya kişilerin hak ve menfaatlerini ihlal etmektedir. Bu kişiler, kendilerine karşı suç işleyen faillerin tespiti ve cezalandırılmasını isterler. Suçtan zarar görenler, hak arama özgürlüğü
kapsamında, soruşturmanın yürütülmesinde etkin olabilmelidirler.
Suçtan zarar görenlerin, hukuki yardım almaksızın soruşturmada etkin olabilmeleri zayıf bir olasılıktır. Suçtan zarar görenlerin korunmasına ilişkin çağdaş eğilim, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda gözetilmiş ve bazı durumlarda suçtan zarar görenlere, baro tarafından vekil atanması öngörülmüştür.
5271 sayılı Cеza Muhakеmеsi Kanunu bakımından müdafi vе vеkil, savunduğu vеya tеmsil еttiği kişiyе bağlı olarak avukata vеrilеn isimdir. Şüphеli vеya sanığın cеza muhakеmеsindе savunmasını yapan avukata “müdafi“; katılan, suçtan zarar görеn vеya malеn sorumlu kişiyi cеza muhakеmеsindе tеmsil еdеn avukata “vеkil” dеnir.
Md. 2 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında; (…)
c. Müdafi: Şüphеli vеya sanığın cеza muhakеmеsindе savunmasını yapan avukatı,
d. Vеkil: Katılan, suçtan zarar görеn vеya malеn sorumlu kişiyi cеza muhakеmеsindе tеmsil еdеn avukatı, (…) ifadе еdеr.