Muhammed YUNUS / BANGLADEŞ (2006 NOBEL BARIŞ ÖDÜLÜ SAHİBİ)
Bu, eylemi ve düşüncesiyle, ekonomik, siyasi ve dinî önyargıları hiçe sayarak kendi inancını kabul ettirmeyi başaran eşsiz bir adamın öyküsüdür. Yoksulluğu yenmek için çok büyük projeler ortaya atmak yeterli değildir. Önemli olan ekonomik zincirin ilk küçük halkası olan "insan"ın yardımına koşmak ve ona yeniden umut vermektir.
Dünyanın en zor koşullarına sahip ülkelerinden biri olan Bangladeş'te, Muhammed Yunus, milyonlarca kişinin kaderini belirleyen ve dünyadaki ekonomik ve siyasi sorumluların beğenisini kazanan bir devrimi sessizce gerçekleştirdi. Muhammed Yunus'un kurduğu Grameen Bank (Yoksullar Bankası), çok yoksul insanlara, hiçbir geri ödeme garantisi olmayanlara ve geleneksel kurumların tamamen reddettiği kişilere kredi vermektedir.
Ülkesinde bir üniversitede ekonomi bölümü başkanı olan Muhammed Yunus 1974 yılında Bangladeş'in açlığın pençesine düşmesi ile ders kitaplarını terk ederek gerçeğe döner. Yeniden öğrenci olup sorunların nedenlerini anlamak için köylerde çalışmayı seçer. İlk görüştüğü yoksullardan Safiye Begüm'ün bambu tabure yaparak sattığını, tabure yapacak bambuyu satın alacak parası olmadığı için, malzeme satan aracıya borçlandığını, bu yüzden yaptığı tabureleri her akşam satmak zorunda olduğunu ve bütün bu işten sadece 2 cent kazandığını öğrenir. Borç para bulup, kendi malzemesini alabilirse de daha fazla kazanacağını. Malzemeyi alması için gerekli tutar ise 22 centtir. Muhammed Yunus, bulunduğu köyde öğrencileriyle araştırma yapmaya devam eder ve 42 kişinin borç aldığını ve aldıkları toplam borç tutarının ise 27 dolardan az olduğunu tespit eder. "42 ailenin çektiği bütün bu çile 27 doların yokluğundan mı?" der. Önce bu fonu bireysel olarak karşılar. Ancak kendi geçimini sağlayamayan bir toplumun parçası olmanın utancıyla o gece uyuyamaz.
Grameen Bank (Yoksullar Bankası) ve Mikro Kredi Prof. Dr. Muhammed Yunus?un Bangladeşli yoksullar için kredi isteğini banka saçma bulmuştu. Ancak Yunus, bankanın üst düzey yöneticilerini deneme amaçlı olsa da bu iş için ikna ederek küçük bir miktar fon alabildi. Şimdi sıra krediyi alacak köylüleri ikna etmeye gelmişti. Yunus, bunun için ekonomi bölümünden öğrencileriyle ekipler kurdu. Bizzat öğrencileriyle köylülerin ayaklarına kadar gidiyor, onları tefecilerin elinden kurtaracak olan düşük faizli bu kredileri almaları için ikna etmeye çalışıyordu.
Köylüler başta şaşırıyor, ayaklarına kadar gelen bu kişilerden çekiniyor ve bir anlam veremiyorlardı. Tabii bir de kazançları tehlikeye giren tefeciler de onları engellemeye çalışıyorlardı. Sonunda Yunus'un azmi galip geldi. Deneme amaçlı bu model, sabır ve gayretle başarı kazanmaya ve yayılmaya başladı. Yunus'a, verdiği kredileri tekrar toplayamayacağını söyleyen klasik bankacıların hepsi mahcup olmuştu. Zira Yunus bu fırsatı hayatlarında belki tek bir defa yakalayan bu yoksulların ne yapıp edip borçlarını geri ödeyeceğini biliyordu. Ayrıca krediyi tek bir ferde ya da aileye değil, beşer kişiden oluşan gruplara veriyor, böylece grup üyelerinin birbirlerini hem desteklemesini hem de denetlemesini sağlıyordu. Bir de kredileri evin yükünü taşıyan anneye vererek, erkeklerin bu paraları çarçur etme ihtimalinin önüne geçiyordu. Kısa zamanda çok başarılı olan bu model için ayrı bir kurum kurma izni de alındı ve Grameen Bank (Yoksullar Bankası) kuruldu. Grameen Bank deneyimi, ne kadar küçük olursa olsun, finansal sermaye verilmesi hâlinde yoksulların kendi yaşamlarında inanılmaz bir değişim gerçekleştirebildiklerini göstermiştir. Bazıları çeltik ayıklamak, bazıları pirinç işlemek, bazıları çanak çömlek yapmak, bazıları da inek satın almak için 20, 100 ya da 500 dolar gibi az miktarda paraya gereksinim duyuyorlardı.
İnsanlık çeşitli biçimlerde fırsat eşitliğini sağlamaya çalışmış, ancak yoksulluk sorunu çözümlenememiştir. Yoksullar devletin bakımına terk edilmiştir. Devlet desteği ile ne kadar çok şey başarılırsa başarılsın, kuşkusuz herkese fırsat eşitliği sağlanamamaktadır. Devlet yardımı ile büyüyen çocuklar genelde bütün yaşamlarını yardım alarak geçirirler.
Kredi almak her insanın hakkıdır. Her yoksul insana, sorumluluk alma ve insanlık onurunu geri kazanma hakkı verilmelidir. Grameen Bank dünyanın pek çok ülkesinde kredilerini teminatsız olarak yoksul insanlara vermekte, kredilerin geri ödemeleri ise haftalık olarak yapılmaktadır. Tutar olarak çok küçüktür, ama yoksul insanları kendi yaratıcılıkları ve becerileri ile açlık sınırından çekip, bu sınırın üstünde tutmaya çalışması bakımından bu krediler önemlidir. Hedef kitleleri daha çok yoksul kadınlar olan Grameen Bank'ın kredilerin geri ödeme oranının yüzde 97'nin üzerinde olduğu ifade edilmektedir. 15 Grameen Bank'ın hisseleri devlete ve müşterilerine, yani yoksullara aittir. Banka, ancak masraflarını çıkaracak kadar bir faiz karşılığında birkaç dolardan birkaç yüz dolara kadar kredi vermektedir. Banka şubeleri mütevazı ve az sayıda küçük ofisten oluşmaktadır. Zira onların asıl şubeleri, bisikletleriyle her gün köy köy dolaşan idealist çalışanlarıdır.
1976?da 42 kişiye 27'şer dolar kredi vererek işe başlayan Grameen Bank, 1997 yılında 2,4 milyar dolar kredi dağıtmıştır. 38 bin köyde, 2 milyonu aşkın kişinin ayağına gidip kredi veren bankanın şu anda 110 ülkede 1105 şubesi ve 13 bin çalışanı vardır.
Mikro kredi sisteminde ilk hedefin kadınlar olduğunu söyleyen Yunus, "Kadınların doğal bir yöneticilik yetenekleri var, az parayla çok iş başarabiliyorlar. Bu parayı tamamen çocukları ve evleri için kullanıyorlar, çok daha fedakârlar. Erkekler ise ellerine geçeni daha çok kendi ihtiyaçları için kullanıyorlar, onlardan olumlu sonuç almak zor" demektedir. Bugün, Muhammed Yunus'un verdiği kredilerden Bangladeş nüfusunun yüzde 10'undan fazlası faydalanmaktadır.
Makaleyi Baglantılarımla Paylas
Bağlantılarınız yüklenirken bir problem oluştu. Sayfayı yenilemeyi deneyin.
Seçimi Daratlın
Lokasyona göre
Tüm Lokasyonlar
Sektöre göre
Tüm Sektörler
Yorum Yaz
Yorumunuz
Yorumunuz bütün emekborsasi.com kullanıcıları tarafından görülebilecek.
karakter kaldı 4000
Tuğba'ya
not yaz (opsiyonel)
Yazacağınız not yanlızca makaleyi yazan kişi tarafından görülebilecek...
karakter kaldı 2000
Makaleyi İşaretle
Makaleyi işaretle
Seçiniz...
çift gönderim
iş arama mesajı
eleman bulma mesajı
reklam
uygunsuz içerik
bağlantı yapma spami
kötüleme
diğer (lütfen aşağıda belirtin)
Lütfen makaleyi nasıl
işaretleyeceğinizi seçiniz.
Detaylar
(opsiyonel)
karakter kaldı 2000
Not: Kimliğiniz makaleyi yazan kişiye açıklanmayacak.