Kırık kalp sendromu
ICD kodları: I42.8 ICD kodu nedir?
Kırık kalp sendromunda kalp kasının işlevi aniden bozulur. Bu hastalık en çok kadınlarda menopozdan itibaren görülür. Bu makalede "kırık kalp"in nasıl ortaya çıktığını, belirtilerinin neler olduğunu ve nasıl tedavi edilebileceğini öğreneceksiniz.
Bir bakışta
- Kırık kalp sendromu, kalp kasının ani bir işlev bozukluğudur.
- Keder veya stres sendromu tetikleyebilir.
- Ani göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi semptomlar kalp krizine benzer.
- Sendrom, yüzde 90 oranında postmenopozal kadınlarda teşhis edilir.
- Hayatı tehdit eden seyirler nadirdir, hastalık genellikle birkaç hafta sonra tamamen iyileşir.
- Kırık kalp sendromu geliştiren erkeklerin şiddetli bir seyir geçirme olasılığı daha yüksektir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Kırık kalp sendromu nedir?
Kırık kalp sendromu, kalp kasının ani bir işlev bozukluğudur – tıpta kardiyomiyopati olarak adlandırılır. Sol ventrikül disfonksiyonu ile karakterizedir.
Sendrom genellikle keder ve fiziksel veya zihinsel stres tarafından tetiklenir. Bu nedenle kırık kalp sendromu veya stres kardiyomiyopatisi olarak da adlandırılır. Nadiren önceden var olan koşullar da neden olabilir. Bazen net tetikleyiciler tanımlanamaz.
Kırık kalp sendromunun belirtileri kalp krizi belirtilerine çok benzer. Kalp krizinin aksine, koroner arterler tıkalı değildir ve tamamen işlevseldir.
Kırık kalp sendromu, çoğunlukla menopozdan sonra kadınlarda görülür.
Genellikle birkaç hafta içinde tamamen iyileşir. Ciddi komplikasyonlar nadiren ortaya çıkar.
Kırık kalp sendromu çok uzun süredir bilinmediği ve nispeten nadir görüldüğü için "kırık kalp" hakkında hala cevaplanmamış birçok soru bulunur.
Kırıl kalp sendromunun semptomları nelerdir?
Ani göğüs ağrısı, nefes darlığı ve bayılma, kırık kalp sendromunun en yaygın belirtileridir. Kalp krizi geçirenlerden ayırt edilemezler.
Bazı insanlar kalp yetmezliği gibi komplikasyonlar geliştirir. Nefes darlığı, yorgunluk ve bitkinliğin yanı sıra vücutta su tutulması da bunun tipik belirtileridir.
Önemli bilgi: Bilinç kaybı, hafıza kaybı, sürekli kusma veya baş dönmesi gibi belirtiler görüldüğünde ambulans çağrılmalıdır. Kırık kalp sendromunun belirtileri kalp krizi belirtilerinden ayırt edilemediğinden hayatı tehdit eden komplikasyonları önlemek için hızlı hareket etmek gerekir.
Kırık kalp sendromunun nedenleri nelerdir?
Bilim insanları, yaşamdaki duygusal olarak stresli bir olayın (örneğin bir akrabanın kaybı, ayrılık veya travmatik bir deneyim) genellikle hastalığı tetiklediğini varsayar.
Ayrıca belirli tedavilerin ve nadiren önceden var olan koşulların kırık kalp sendromunu tetikleyebileceğine dair kanıtlar da vardır:
- Kemoterapi ile kanser tedavisi
- Kan zehirlenmesi (sepsis)
- Astım veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi solunum yolu hastalıkları
- Anksiyete bozukluğu gibi zihinsel bozukluklar
- Sigara ve alkolün kötüye kullanımı
- Uyuşturucu kullanımı veya bırakılması
- Artan kan yağ seviyeleri (hiperlipidemi)
Bu tür faktörlerin neden sol ventrikül disfonksiyonuna neden olduğu henüz yeterince araştırılmamıştır. Yaşın yanı sıra bazı hormonların da önemli bir rol oynadığı varsayılmaktadır.
Örneğin adrenalin ve noradrenalin stres hormonlarının artan miktarları genellikle kırık kalp sendromlu kişilerin kanında bulunur. Bu hormonlar kalp kasına zarar verebilir.
Ayrıca özellikle kadınlar menopozdan sonra kırık kalp sendromu yaşarlar. Menopozdan sonra kadınların vücutları artık seks hormonu östrojeni üretmez. Bu hormonun stres hormonlarının etkilerini azalttığı ve dolayısıyla kardiyovasküler sistem üzerinde koruyucu etkisi olduğuna inanılmaktadır. Vücuttaki östrojen miktarı azalırsa koruyucu etkisi de azalır.
Kırık kalp sendromu nasıl seyreder?
Kırık kalp sendromu geçiren çoğu kişinin kalp fonksiyonu birkaç hafta içinde kendi kendine normale döner.
Ancak bazen, yaşamı da tehdit edebilecek komplikasyonlar ortaya çıkar. Örnekler:
- Kalp ritmi bozuklukları
- Kardiyojenik şok: Bu, kalbin artık vücuda yeterli oksijen sağlayamayacağı anlamına gelir.
- Tromboembolizm: Bir kan pıhtısı (trombüs) kan damarı duvarından ayrılır ve kan dolaşımına girer. Kan pıhtısı sıkışıp kan akışını bloke ederse, felce neden olabilir.
Bu komplikasyonlar, kırık kalp sendromlu kişilerin yüzde 1 ila 5'inin hastanede ölmesinin nedenlerinden biridir. Bu, erkekleri kadınlardan daha sık etkiler.
Kırık kalp sendromu nasıl teşhis edilir?
Kırık kalp sendromu, bir eleme süreci kullanılarak teşhis edilir. Bu, test sonuçlarının tek başına sendromu doğrulayamayacağı anlamına gelir.
Önemli bir muayene özel bir röntgen şekli olan koroner anjiyografidir. Koroner arterlerin kanla ne kadar iyi beslendiğini gösterir. Bu, semptomatik olarak kırık kalp sendromuna benzeyen bir kalp krizinin ekarte edilmesini sağlar.
En önemli muayeneler ayrıca kan testleri, kalbin ultrasonu (ekokardiyografi) ve elektrokardiyogramını (EKG) içerir.
Koroner arterlerin daralması neden olarak ekarte edilebilirse, doktor bir konuşmada duygusal veya fiziksel stres olup olmadığını veya stresli deneyimler olup olmadığını netleştirebilir.
Yeme alışkanlıkları, alkol ve sigara kullanımı gibi yaşam tarzıyla ilgili sorular da ayrıntılı bilgi sağlayabilir.
Kırık kalp sendromu nasıl tedavi edilir?
Çoğu insan kırık kalp sendromundan kendi kendine iyileşir. Hastalığın seyri hafifse tedaviye gerek yoktur.
Tedavinin temel amacı, komplikasyon riskini azaltmak veya zamanında tedavi etmektir.
Bu nedenle kalp fonksiyonu en az 24 saat elektrokardiyogram (EKG) ile izlenir. Kırık kalp sendromu olan bir kişi komplikasyon riski altındaysa, en az 72 saat boyunca izlenmelidir.
Kırık kalp sendromu kalp yetmezliğine yol açarsa, ilaçla tedavi edilir – örneğin beta blokerler ve ACE inhibitörleri. Bu, kalp kası üzerindeki yükü azaltmalı ve pompalama kapasitesini artırmalıdır.
Daha ciddi komplikasyonlar durumunda yoğun bakım tedavisi gereklidir. Bu, örneğin kardiyojenik şok için geçerlidir. Bu durumda kalp artık vücuda yeterli oksijen sağlayamamaktadır. Yoğun bakım ünitesindeki özel makineler bu görevi en azından geçici olarak üstlenebilir.
- Ahmad S, Brito D, Khalid N et al. Takotsubo Cardiomyopathy [Updated 2021 Aug 7]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2021 Jan-. Aufgerufen am 16.12.2021.
- DynaMed [Internet], Ipswich (MA). Takotsubo Syndrome. EBSCO Information Services. Record No. T901072. 2018 (1995). Aufgerufen am 16.12.2021.
- Ghadri, J-R, Wittstein IS et al. International Expert Consensus Document on Takotsubo Syndrome (Part I): Clinical Characteristics, Diagnostic Criteria, and Pathophysiology. European Heart Journal 2018. 39: 2032–2046. doi: 10.1093/eurheartj/ehy076.
- Ghadri, J-R, Wittstein IS et al. International Expert Consensus Document on Takotsubo Syndrome (Part II): Diagnostic Workup, Outcome, and Management. European Heart Journal 2018. 39: 2047–2062. doi: 10.1093/eurheartj/ehy077.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: