Anasayfaya dönmek için tıklayın
DANIŞTAY KANUNU (1) (2)
Kanun Numarası : 2575
Kabul Tarihi : 6/1/1982
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 20/1/1982 Sayı : 17580
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 21 Sayfa : 119
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş
Danıştay
Madde 1 Danıştay, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş Yüksek İdare Mahkemesi, danışma ve inceleme merciidir.
Bağımsızlık ve yönetim
Madde 2 1. Danıştay bağımsızdır. Yönetimi ve temsili Danıştay Başkanına aittir.
2. Danıştay'ın hükümetle ilgili işleri Başbakanlık aracılığı ile yürütülür.
Danıştay meslek mensupları
Madde 3 Danıştay meslek mensupları Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Danıştay başkanvekili, daire başkanları ile üyelerdir.
Teminat
Madde 4 Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler yüksek mahkeme hakimleri olarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve kanunların kendilerine sağladığı teminat altında görev yaparlar.
Karar organları
Madde 5 Danıştayın karar organları şunlardır:
a) Daireler,
b) Danıştay Genel Kurulu,
c) İdari İşler Kurulu,
d) İdari Dava Daireleri Kurulu,
e) Vergi Dava Daireleri Kurulu,
f) İçtihatları Birleştirme Kurulu,
g) Başkanlık Kurulu,
h) Yüksek Disiplin Kurulu,
ı) Disiplin Kurulu,
Genel sekreterlik
Madde 6 1. Danıştay Başkanının seçeceği bir üye Danıştay Genel Sekreterliği görevini yapar.
(1) Bu Kanunda geçen "Devlet Başkanı" deyimi, 11/1/1983 tarih ve 2779 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince "Cumhurbaşkanı" olarak düzeltilmiştir.
(2) Bu Kanunda geçen "İdari Dava Daireleri Genel Kurulu" ibareleri, "İdari Dava Daireleri Kurulu"; "Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu" ibareleri, "Vergi Dava Daireleri " olarak 2/6/2004 tarihli ve 5183 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değiştirilmiştir.
2. Birinci sınıfa ayrılmış Danıştay tetkik hakimlerinden veya savcılarından en çok ikisi genel sekreter yardımcısı olarak görevlendirilebilir. Genel Sekreterlik hizmetleri için yeteri kadar savcı, tetkik hakimi ve memur verilir.
İdari hizmetler
Madde 7 Danıştayda Özlük İşleri, Evrak, Levazım, Kitaplık ve Yayın,Tasnif, Arşiv, Sosyal ve İdari İşler, Özel Kalem müdürlükleriyle bu Kanunda yazılı ve ihtiyaca göre kurulacak bürolar ve kalemler bulunur.
İKİNCİ BÖLÜM
Nitelik, Seçim ve Atanma
Danıştay üyelerinin nitelikleri
Madde 8 1. Danıştay üyeleri:
a) İdari yargı hakim ve savcılığı,
b) Bakanlık, müsteşarlık, müsteşar yardımcılığı, elçilik, valilik,
c) Generallik, amirallik,
d) Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği,
e) Genel ve katma bütçeli dairelerde veya kamu kuruluşlarında genel müdürlük veya en az bu derecedeki tetkik ve teftiş kurul başkanlıkları,
f) Yükseköğrenim kurumlarında hukuk, iktisat, maliye, kamu yönetimi profesörlüğü,
g) Bakanlıkların başhukuk müşavirliği veya birinci hukuk müşavirliği veya Maliye Bakanlığında bu derecelerdeki hukuk müşavirliği, müşavir avukatlığı veya muhakemat müdürlüğü,
Görevlerini yapanlar arasından seçilir.
2. İdari yargı hakim ve savcılarının Danıştay üyeliğine seçilebilmeleri için birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az üç yıl bu görevlerde başarı ile çalışmış olmaları ve birinci sınıfa ayrılma niteliğini kaybetmemeleri gereklidir.
3. İdari görevlerden Danıştay üyeliğine seçileceklerin yükseköğrenimlerini tamamladıktan sonra Devlet hizmetlerinde yirmi yıl, yukarıda sayılan görevlerde toplam olarak en az üç yıl çalışmış bulunmaları, birinci derece aylığını kazanılmış hak olarak almaları ve hakimliğin gerektirdiği ahlak ve seciyeye sahip olmaları şarttır.
Üye seçimi
Madde 9 1. Danıştayda boşalan üyeliklerin dörtte üçü idari yargı hakim ve savcılığından, dörtte biri ise diğer görevliler arasından seçilir.
2. İdari yargı hakim ve savcıları, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca; diğer görevlerde bulunanlar ise, Cumhurbaşkanınca Danıştay üyeliğine seçilirler.
3. Danıştayda boşalan üye sayısı dördü bulunca, dördüncü üyeliğin boşaldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde durum Danıştay Başkanlığınca Başbakanlığa ve Adalet Bakanlığına duyurulur.
4. Cumhurbaşkanı ve Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca bu duyurudan sonra en geç iki ay içinde seçim yapılır.
Danıştay Başkanı, Başsavcısı, Başkanvekilleri ve Daire Başkanlarının nitelikleri, seçimleri ve görev süreleri
Madde 10 1.Danıştay Başkanı, Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanları kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilirler.
2. Danıştay Başkanı ve Başsavcısı seçilebilmek için sekiz yıl, başkanvekili ve daire başkanı seçilebilmek için altı yıl süre ile Danıştay üyeliği yapmış olmak zorunludur.
3. (Mülga: 22/3/1990 - 3619/12 md.)
4. Danıştay Başkanı, Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanlarının görev süreleri dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler, yeniden seçilemeyenler ile seçime girmeyenler veya süreleri dolmadan bu görevlerden çekilenler Danıştay üyeliği görevlerine devam ederler.
5. Seçim, görev sürelerinin biteceği tarihten onbeş gün önce veya diğer sebeplerle boşalma tarihinden itibaren onbeş gün içinde yapılır.Çalışmaya ara verme süresi bu sürenin hesabında nazara alınmaz.
6. Seçime katılmak isteyenler seçim gününden önce Danıştay Başkanlığına yazı ile başvurabilecekleri gibi, toplantıda oylamaya başlanmadan önce sözlü olarak da istekte bulunabilirler veya teklif edilebilirler.
7. Seçim gizli oyla yapılır. İlk üç oylamada sonuç alınamazsa, seçim üçüncü oylamada en çok oy alan iki aday arasında yapılır. Dördüncü oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa seçim, yeniden aday gösterilerek tekrarlanır. Şu kadar ki, bundan sonraki üç oylamada sonuç alınamazsa dördüncü oylamada en çok oy alan seçilmiş sayılır.
8. Genel Kurulun bu seçim için yapacağı toplantılarda üye tam sayısının en az dörtte üçünün hazır bulunması şarttır.
Danıştay Tetkik Hakimi ve Savcılarının atanmaları ve dairelere verilmeleri
Madde 11 1. Danıştay tetkik hakimleri ile savcıları, beş yıl meslekte hizmet etmiş ve olumlu sicil almış idari yargı hakimleri arasından Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca atanırlar.
2. Danıştay tetkik hakimlerinin görev yerleri, Başkanlık Kurulu tarafından belirlenir. Görev yerleri, aynı usulle değiştirilir. İdari bakımdan zaruret olmadıkça bir sicil devresi geçmeden görev yerleri değiştirilemez. Sicil devresi en az altı aydır.
3. Tetkik hakimlerinin görev yaptıkları kurul ve daireler, yönetmelikte belirlenecek esas ve sürelere göre değiştirilir.
Memurların nitelikleri ve atanmaları
Madde 12 Bu Kanunun 7 nci maddesinde yazılı memurların, Devlet Memurları Kanununda gösterilen nitelikleri haiz olmaları gereklidir. Bunlar Danıştay Başkanlığınca atanırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Daire ve Kurullar
Daireler
Madde 13 1. (Değişik: 2/6/2004 - 5183/1 md.) 1. Danıştay; onikisi dava, biri idari daire olmak üzere onüç daireden oluşur.
2. Her daire bir başkan ve en az dört üyeden kurulur, görüşme sayısı beştir, kararlar çoğunlukla verilir.
3. Dairelerde yeteri kadar tetkik hakimi bulunur.
4. Her dairede, ayrıca bir yazı işleri müdürünün yönetimi altında bir kalem bulunur. Kalem, yazı ve tebliğ işlerini yürütür.
Başkan ve üyelerin dairelere ayrılmaları
Madde 14 1. Daire başkanları belirli bir dairenin başkanı olarak seçilirler.
2. Üyeler, Başkanlık Kurulunun kararı ile dairelere ayrılırlar ve hizmetin icaplarına göre, daireleri aynı usulle değiştirilebilir.
3. Danıştay dava dairelerinde görev yapacak üyelerin yükseköğrenimlerini, hukuk veya hukuk bilgisine programlarında yer veren siyasal bilimler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında yapmış olmaları gereklidir.
4. Dairelerde vukubulacak noksanlıklar, diğer dairelerden üye alınmak suretiyle tamamlanır.Bu üyeler Başkanlık Kurulunun kararı ile önceden tespit edilir.
Danıştay genel kurulu
Madde 15 1. Danıştay Genel Kurulu, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler ile Genel Sekreterden oluşur.
2. Genel Kurulun toplanma ve görüşme yeter sayısı Başkan ve üyeler tam sayısının yarısından fazlasıdır.
3.Kararlar çoğunlukla verilir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlanmış sayılır. Genel Kurulun toplantı yeter sayısına ilişkin özel hükümler saklıdır.
İdari işler kurulu
Madde 16 1.(Değişik:2/6/2004 5183/2 md.) İdari İşler Kurulu, idari daire başkan ve üyeleri ile her takvim yılı başında Genel Kurulca her dava dairesinden seçilecek bir başkan veya üyeden oluşur. Kurulun seçimle belirlenen üyeliklerinde boşalma olması halinde Genel Kurulca otuz gün içinde seçim yapılır.
2. Bu Kurula Danıştay Başkanı veya başkanvekillerinden biri başkanlık eder.
3. Toplanma ve görüşme yeter sayısı onbeştir.
4. Memurların yargılanması ile ilgili işlerin görüşülmesinde, incelenmekte olan kararı veren daire başkan ve üyeleri toplantıya katılamazlar. Bu toplantılarda toplanma ve görüşme yeter sayısı onbirdir.
5. Kararlar oyçokluğu ile verilir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
6. İdari İşler Kuruluna yeteri kadar tetkik hakimi ve memur verilir.
İdari ve vergi dava daireleri kurulları(1)
Madde 17- (Değişik: 2/6/2004-5183/3 md.)
1. İdari Dava Daireleri Kurulu, idari dava daireleri başkanları ile her idari dava dairesinin kendi üyeleri arasından her üyenin Kurulda görev yapacağı şekilde iki yıl için seçilecek üçer üyeden; Vergi Dava Daireleri Kurulu, vergi dava daireleri başkanları ile her vergi dava dairesinin kendi üyeleri arasından her üyenin Kurulda görev yapacağı şekilde iki yıl için seçilecek üçer üyeden oluşur. Kurula seçilmemiş üyeler varken seçilmiş üyeler yeniden seçilemez. Kurul üyelerinin izinli veya özürlü olmaları hallerinde, yerlerine kurullara katılmak üzere her daireden aynı şekilde ikişer yedek üye seçilir. Üyelerin seçimleri gizli oyla, takvim yılı başında yapılır. Kurul asıl veya yedek üyeliklerinde boşalma olması halinde yedi gün içinde yeni üyeler belirlenir.
2. Dava daireleri kurullarına Danıştay Başkanı veya vekillerinden biri; bunların yokluğunda daire başkanlarından en kıdemlisi başkanlık eder.
3. İdari ve vergi dava daireleri kurulları tüm üyelerinin katılımı ile toplanır, idari ve vergi dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararların temyiz veya itiraz yoluyla incelenmesinde, bu dairelerin başkan ve üyeleri kurul toplantısına katılamazlar. Ancak iki dava dairesinin birlikte yapacakları toplantıda verilen kararların incelenmesinde, kurul bu iki dava dairesinin dışındaki dava dairelerinin asıl ve yedek üyelerinin katılımıyla toplanır.
4. Bu toplantılarda hazır bulunanlar çift sayıda olursa en kıdemsiz üye kurula katılamaz.
5. Bu kurullarda kararlar oyçokluğu ile verilir.
6. Her kurula yeteri kadar tetkik hakimi verilir. Ayrıca bir yazı işleri müdürlüğü bulunur.
İçtihadları birleştirme kurulu
Madde 18 1. İçtihatları Birleştirme Kurulu, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, dava daireleri başkanları ve üyelerinden kurulur.
________________________
(1) Bu madde başlığı İdari ve vergi dava daireleri genel kurulları iken, 2/6/2004 tarihli ve 5183 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
2. Toplanma ve görüşme yetersayısı en az otuzbirdir. Toplantıda hazır bulunanlar çift sayıda olursa en kıdemsiz üye Kurula katılmaz.
3. Esas hakkındaki kararlar, birinci toplantıda Kurul üye tamsayısının salt çoğunluğu ile, bu toplantıda karar yetersayısı sağlanamaz ise ikinci toplantıda mevcudun salt çoğunluğu ile verilir. Kurulun diğer kararları oyçokluğu ile verilir.
4. İçtihatları Birleştirme Kuruluna yeteri kadar tetkik hakimi ve memur verilir.
Başkanlık kurulu
Madde 19 (Değişik: 22/3/1990 - 3619/2 md.)
1 Başkanlık Kurulu, Danıştay Başkanının başkanlığında Başsavcı, başkanvekilleri ve daire başkanlarından oluşur.
2 Daire başkanının mazereti halinde, Kurula, dairenin en kıdemli üyesi katılır.
3 Kararlar oy çokluğu ile verilir.
4 Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Yüksek disiplin kurulu
Madde 20 1. Yüksek Disiplin Kurulu, Danıştay Başkanının Başkanlığında her takvim yılı başında, Danıştay Genel Kurulunca her daireden seçilecek birer üye ile ikisi dava daireleri ve biri de idari daireler başkanları arasından seçilecek üç daire başkanından kurulur. Danıştay Başsavcısı Kurulun tabii üyesidir.
2. Kurula iki daire başkanı ve beş üye yedek olarak seçilir.
3. Kurul üye tam sayısı ile toplanır ve üçte iki oyçokluğu ile karar verir.
4. Kurul üyeliklerinde boşalma halinde, boşalan yer için en çok on gün içinde Genel Kurulca birinci fıkradaki esaslara göre yeniden seçim yapılır.
5. Kurulun yazı işlerini Genel Sekreter yürütür.
Disiplin kurulu
Madde 21 Disiplin Kurulu, Genel Kurulun her takvim yılı başında seçeceği bir daire başkanıyla bir üyeden ve birinci sınıfa ayrılmış bir tetkik hakimi ile bir Danıştay savcısından oluşur. Aynı şekilde birer yedek seçilir. Genel Sekreter Kurulun tabii üyesidir. Daire Başkanı Kurula Başkanlık eder. Kurul oyçokluğu ile karar verir.
Başkanlara ve Başsavcıya vekalet
Madde 22 1. Danıştay Başkanlığının boşalması, Danıştay Başkanının izinli veya özürlü olması hallerinde başkanvekillerinde en kıdemlisi Danıştay Başkanına vekalet eder.
2. Dairelerde en kıdemli üye başkana vekalet eder. Başsavcıya Danıştay Başkanının seçeceği ve Başsavcılığa seçilme niteliğine sahip bir Danıştay üyesi vekalet eder.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Danıştay'ın, Daire ve Kurulların Görevleri
Danıştayın görevleri
Madde 23 Danıştay:
a) (Değişik: 22/3/1990 - 3619/3 md.) İdare Mahkemeleri ile vergi mahkemelerinden verilen kararlar ve ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülen davalarla ilgili kararlara karşı temyiz istemlerini inceler ve karara bağlar.
b) Bu Kanunda yazılı idari davaları ilk ve son derece mahkemesi olarak karara bağlar.
c) Başbakanlık veya Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarı ve teklifleri hakkında görüşünü bildirir.
d) (Değişik:18/12/1999-4492/1 md.)Tüzük tasarılarını inceler; kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirir
e) Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık tarafından gönderilen işler hakkında görüşünü bildirir.
f) Bu Kanunla ve diğer kanunlarla verilen görevleri yapar.
İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar
Madde 24 (Değişik : 2/6/2000 - 4575/2 md.)
1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak:
a) Bakanlar Kurulu kararlarına,
b) (Değişik : 2/6/2004 - 5183/4 md.)Başbakanlık, bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının müsteşarlarıyla ilgili müşterek kararnamelere,
c) Bakanlıkların düzenleyici işlemleri ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere,
d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere,
e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,
f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine,
Karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar.
2. Danıştay, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceler ve karara bağlar.
Temyiz yoluyla Danıştay'da görülecek davalar
Madde 25 (Değişik: 22/3/1990 - 3619/5 md.)
İdare mahkemeleri ile vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ve ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülen davalarla ilgili nihai kararlar Danıştayda temyiz yoluyla incelenir ve karara bağlanır.
İdari uyuşmazlık ve davalarda görev
Madde 26 (Değişik : 2/6/2000 - 4575/3 md.)
(Değişik birinci fıkra : 2/6/2004 - 5183/5 md.) İdari uyuşmazlıklar ve davalar; İkinci, Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci, Sekizinci, Dokuzuncu, Onuncu, Onbirinci, Onikinci ve Onüçüncü daireler ile idari ve vergi dava daireleri kurullarında incelenir ve karara bağlanır.
Başkanlık Kurulu, iş yükü bakımından zorunluluk doğması durumunda, vergi dava dairelerinin birini idari dava dairesi olarak, idari dava dairelerinin birini vergi dava dairesi olarak görevlendirebilir.
Görevlendirilen dairedeki dosyaların vergi ve idari uyuşmazlıklara ilişkin görev ayrımı gözetilerek hangi daireye ve nasıl devredileceği, görevlendirilen daireye görevlendirildiği alan içinde hangi daire işlerinin verileceği hususları Başkanlık Kurulu kararıyla belirlenir.Bu kararlar Resmi Gazetede yayımlanır ve yayımını izleyen aybaşından itibaren uygulanır.
Daire Başkanı ve üyeleri, dairenin görevlendirildiği işlere bakan dava dairesi genel kuruluna katılır.
İkinci dairenin görevleri
Madde 26/A - (Ek: 2/6/2004 - 5183/6 md.) İkinci Daire, kamu görevlilerine ait mevzuattan doğan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözümler.
Üçüncü dairenin görevleri
Madde 27 Üçüncü Daire:
a) Vergi mahkemeleri arasında görev ve yetkiye ilişkin uyuşmazlıklarda ve bağlantılı davalarda merci tayinine,
b) Vergi, resim ve harçlarla ilgili olup diğer vergi dava dairelerinin görevleri dışında kalan işlere,
İlişkin dava ve işleri çözümler.
Dördüncü dairenin görevleri
Madde 28 Dördüncü Daire, gelir ve kurumlar vergilerine ilişkin davaları çözümler.
Beşinci dairenin görevleri
Madde 29 Beşinci Daire, kamu görevlilerine ait mevzuattan doğan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözümler.
(1) Bu bentte yer alan "Danıştay idari dairelerince ibaresi, 2/6/2004 tarihli ve 5183 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle Danıştay İdari Dairesince şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
Altıncı dairenin görevleri
Madde 30 Altıncı Daire:
a) İmar, kamulaştırma ve yıkma işleri ile bunlara bağlı işlere,
b) Eski eserler mevzuatından doğan uyuşmazlıklara,
İlişkin davaları çözümler.
Yedinci dairenin görevleri
Madde 31 Yedinci Daire:
a) Gümrük ve gider vergileri ile ithale ilişkin vergilere,
b) İşletme vergisine,
c) Motorlu taşıtlar ve taşıt alım vergilerine,
d) Veraset ve intikal vergilerine,
e) Damga vergisine ve dış seyahat harcamaları vergilerine.
İlişkin davaları çözümler.
Sekizinci dairenin görevleri
Madde 32 Sekizinci Daire:
a) Köy, belediye ve özel idareleri ilgilendiren mevzuatın uygulanmasına,
b) Mahalli idarelerin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri konusuna,
c) Sınır, iskan, toprak edinme mevzuatına,
d) Maden, taşocakları ve orman mevzuatına,
e) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mevzuatına,
f) Ögrenci ve öğrenim işlerine,
g) (Mülga: 22/3/1990 - 3619/12 md.)
h) Karayolları Trafik Kanununa,
İlişkin davaları çözümler.
Dokuzuncu dairenin görevleri
Madde 33 Dokuzuncu Daire:
a) Emlak vergisine ve emlak alım vergisine,
b) Gayrimenkul kıymet artışı vergisine,
c) Köy, belediye ve özel idare vergi, resim, harç ve payları ile bunların diğer gelirlerine ve bunlara ait tarifelere,
d) Harçlar Kanununa,
İlişkin davaları çözümler.
Onuncu dairenin görevleri
Madde 34 (Değişik: 12/12/2003-5020/10 md.)
Onuncu Daire;
a) Türk parasının kıymetini koruma mevzuatından,
b) Bankalar Kanunundan,
c) Sermaye Piyasası Kanunundan,
Doğan dava ve işler ile idare mahkemeleri arasında görev ve yetkiye ilişkin uyuşmazlıklarda ve bağlı davalarda merci tayinine ve vergi davalarına bakan dava daireleri hariç diğer dava dairelerinin görevi dışında kalan uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işleri çözümler.
Onbirinci dairenin görevleri
Madde 34/A (Ek: 8/12/1994 - 4055/3 md.; Değişik:2/6/2004 5183/7 md.) Onbirinci Daire, kamu görevlilerine ait mevzuattan doğan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözümler.
Onikinci dairenin görevleri
Madde 34/B (Ek:8/12/1994 - 4055/3 md.; Değişik:2/6/2004 5183/8 md.) Onikinci Daire, kamu görevlilerine ait mevzuattan doğan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözümler.
Onüçüncü dairenin görevleri
Madde 34/C (Ek:2/6/2004 5183/9 md.)
Onüçüncü Daire;
a) Rekabetin Korunması Hakkında Kanundan,
b) Elektrik Piyasası Kanunu ile Doğal Gaz Piyasası Kanunundan,
c) Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanundan,
d) Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanundan,
e) Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanundan,
f) Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması ile Tütün ve Tütün Mamullerinin Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 Sayılı Kanunda ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanundan,
g) Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanundan,
h) Kamu İhale Kanunundan,
ı) Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanundan,
i) Şeker Kanunundan,
j) Telsiz Kanunundan,
k) Türk parasının kıymetini koruma mevzuatından,
l) Sermaye Piyasası Kanunundan,
m) Bankalar Kanunundan,
Doğan uyuşmazlıklardan Danıştayın diğer dava dairelerinin görevleri dışında kalan davaları çözümler.
Amme alacaklarına ilişkin davalar
Madde 35 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davalar, alacağın tahakkukuna ilişkin davalara bakmakla görevli dava daireleri tarafından çözümlenir.
Yeni vergilerle ilgili uyuşmazlıkların çözümü
Madde 36 Bir vergiyi kaldıran ve yerine aynı veya benzeri nitelikte yeni bir vergi koyan kanunlandan doğan uyuşmazlıklar, önceki vergiden doğan uyuşmazlıkları çözümlemekle görevli dairece çözümlenir.
Bir kısım işlerin diğer dairelere verilmesi
Madde 37 (Değişik:2/6/2004 5183/10 md.)
Dava dairelerinin işlerinde birbirine göre nispetsizlik görülürse, bir dairenin görevine giren işlerden bir bölümü, Başkanlık Kurulu kararıyla diğer dava dairelerine verilebilir. Bu husustaki kararlar Resmi Gazetede yayımlanır ve yayımını izleyen aybaşından itibaren uygulanır.
İdari ve vergi dava daireleri kurullarının görevleri
Madde 38 (Değişik: 22/3/1990 - 3619/6 md.)
1. İdari Dava Daireleri Kurulu;
a) İdare mahkemelerinden verilen ısrar kararlarını,
b) İdari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları,
Temyizen inceler.
2. Vergi Dava Daireleri Kurulu;
a) Vergi mahkemelerinden verilen ısrar kararlarını,
b) Vergi dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları, Temyizen inceler.
İçtihatları birleştirme kurulunun görevleri
Madde 39 İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir.
İçtihatların birleştirilmesini istemeye yetkili olanlar
Madde 40 1. İçtihatların birleştirilmesi veya birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi, Danıştay Başkanı, konu ile ilgili daireler, idari ve vergi dava daireleri kurulları veya Başsavcı tarafından istenebilir.
2. Aykırı kararlarla ilgili kişiler, içtihatların birleştirilmesi için Danıştay Başkanlığına başvurabilirler.
3. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmi Gazete'deyayımlanır.
4. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır.
İdari işlerde görev
Madde 41 (Değişik:2/6/2004 5183/11 md.)
İdari işlere ilişkin idari uyuşmazlıklar ve görevler Birinci Daire ve İdari İşler Kurulunda görülür.
Birinci dairenin görevleri
Madde 42 Birinci Daire:
a) Başbakanlık veya Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarı ve tekliflerini,
b) Başbakanlıktan gönderilen tüzük tasarılarını,
c) (Değişik:18/12/1999-4492/3 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini,
d) İdari makamlar arasında görev ve yetkiden doğan ve Başbakanlıktan gönderilen uyuşmazlıkları,
e) Kanunlarında Danıştay'dan alınacağı yazılı bulunan düşüncelere ilişkin istekleri,
f) Danıştay'ca istişari mahiyette incelenmek ve düşüncesini bildirmek için Cumhurbaşkanlığı veya Başbakanlıktan gönderilecek işleri,
g) 6830 sayılı İstimlak Kanununun otuzuncu maddesinin uygulanmasından çıkan uyuşmazlıkları,
h) İdarei Umumiyei Vilayat Kanunu Muvakkatı gereğince doğrudan doğruya veya itiraz yoluyla Danıştay'a verilen işleri,
ı) Belediye Kanunu ile Danıştay'a verilip idari davaya konu olmayan işleri,
j) Derneklerin, kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için yapılacak teklifleri,
k) (Değişik:2/6/2004 5183/11 md.) Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yargılanmalarına ilişkin mevzuat uyarınca görülecek işleri,
İnceler ve gereğine göre karara bağlar veya düşüncesini bildirir.
İkinci dairenin görevleri
Madde 43 (Mülga: 2/6/2004 5183/13 md.)
Bir kısım işlerin diğer idari daireye verilmesi
Madde 44 (Mülga: 2/6/2004 5183/13 md.)
Danıştay genel kurulunun görevleri
Madde 45 Danıştay Genel Kurulu, bu Kanunla ve diğer kanunlarla bu Kurula verilen seçim görevleri ile diğer görevleri yapar ve bu Kanunda öngörülen içtüzük ve yönetmelikleri kabul eder.
İdari işler kurulunun görevleri
Madde 46 1. İdari İşler Kurulu :
a) (Mülga: 22/3/1990 - 3619/12 md.)
b) (Değişik: 18/12/1999 - 4492/4 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini
c) Kanunlarda Danıştay İdari İşler Kurulunda görüşüleceği yazılı olan işleri,
d) Danıştay idari daire ve kurulları arasında çıkacak görev uyuşmazlıklarını,
e) Yukarıda yazılı olanlardan başka idari dairelerden çıkan işlerden Danıştay Başkanının havale edeceği işleri,
f) Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkatı hükümlerine göre ilgili dairece birinci derecede verilen men'i muhakeme kararlarını kendiliğinden, lüzumu muhakeme kararlarını ise itiraz üzerine,
İnceler ve gereğine göre karara bağlar veya düşüncesini bildirir.Danıştay'ın ilgili dairesi Kurulun bozma kararlarına uymak zorundadır.
2. İdari dairelerin birinden çıkıp, (e) bendi uyarınca Danıştay Başkanı tarafından Danıştay İdari İşler Kuruluna havale edilmemiş olan işler ve verilen kararlar ilgili bakanlığın görüşüne uygun olmadığı takdirde, bakanın isteği üzerine, Danıştay İdari İşler Kurulunda görüşülür.
3. İdari dairelerin göreve ve usule ilişkin nedenlerle işin esası hakkında karar vermediği işlerde, İdari İşler Kurulunca bu kararın yerinde görülmemesi halinde, ilgili daireye geri gönderilir ve bu dairece İdari İşler Kurulu kararı doğrultusunda İnceleme yapılarak karar verilir.
İdari işlerin görüşülmesi
Madde 47 Dairelerle kurulların toplantılarında üye veya tetkik hakimlerinin açıklamaları dinlendikten sonra işlerin görüşülmesine geçilir. Konular aydınlanınca göreve ve usule ilişkin meseleler varsa ilk önce bunlar ve sırayla diğer meseleler karara bağlanır.
Kanun ve tüzük tasarıları ile kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinin görüşülmesi
Madde 48 (Değişik: 18/12/1999 - 4492/5 md.) Danıştay, kanun tasarı ve teklifleri ile tüzük tasarıları üzerindeki incelemesini, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmeyi, geliş tarihinden itibaren iki ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.
Evrak getirilmesi ve yetkililerin dinlenmesi
Madde 49 1. İncelenmekte olan işler hakkında lüzum görülen her türlü evrak getirtilebileceği ve bilgi istenebileceği gibi, tamamlayıcı veya aydınlatıcı bilgiler alınmak üzere ilgili dairelerden veya uygun görülecek diğer yerlerden yetkili memur ve uzmanlar da çağırılabilir.
2. İstenen bilgi ve belgeler Devletin güvenliğine ve yüksek menfaatlerine veya Devletin güvenligi ve yüksek menfaatleriyle birlikte yabancı devletlere de ilişkin ise, ilgili makam, gerekçesini bildirmek suretiyle söz konusu bilgi ve belgeleri vermeyebilir.
Görüşmelerin idaresi
Madde 50 Başkan, görüşmeleri idare eder ve oya sunulacak hususları belirler. Göreve ve usule ait meselelerde azınlıkta kalanlar, işin esası hakkında oylarını kullanmak zorundadırlar.
Kararlar
Madde 51 Kararlarda, toplantıya katılanların ad ve soyadları, işin konusu, verilen kararların gerekçeleri, azınlıkta kalanların görüşleri ve karar tarihi belirtilir. Kararlar, toplantıya katılan Başkan ve üyeler tarafından imzalanır.
Başkanlık kurulunun görevleri
Madde 52 1. Başkanlık Kurulu:
a) Üyelerin dairelere ayrılmalarını,
b) Zorunluk halinde daire başkanlarının ve üyelerin dairelerinin değiştirilmesini,
c) 37 nci ve 44 üncü maddelere göre daireler arasında iş dağılımını,
d) Danıştay daireleri arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını,
e) (Ek: 22/3/1990 - 3619/8 md.) Ayrı yargı çevrelerinde bulunan idare ve vergi mahkemeleri arasında görev ve yetkiye ilişkin uyuşmazlıklarda ve bağlantılı davalarda merci tayinini,
f) Danıştay Başkanının Kurulda görüşülmesini uygun gördüğü işleri,(1)
İnceler ve gereğine göre karar verir veya düşüncesini bildirir.
2. Kurul, Danıştay Başkanının davetiyle toplanır.
Yüksek disiplin kurulunun görevleri
Madde 53 Yüksek Disiplin Kurulu, bu Kanun hukümleri dairesinde Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler hakkında, disiplin kovuşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına karar verir ve bu Kanunla görevli kılındığı diğer işleri görür.
Disiplin kurulunun görevleri
Madde 54 Disiplin Kurulu:
a) Danıştay memurları hakkında Yüksek Disiplin Kurulu görevlerini yapar.
(1) Bu bendin bent harfi evvelce (e) iken, 22/3/1990 tarih ve 3619 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile (f) olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
b) Danıştay memurları hakkında Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanunu Muvakkatı hükümlerine göre birinci derecede karar verir.
c) Danıştay memurları hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 226 ncı maddesinin (B) bendinde yazılı görüşme ve danışma kurulu görevini yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Görevler ve Haklar
Danıştay Başkanının görevleri
Madde 55 1. Danıştay Başkanı, Danıştay'ın genel işleyişinden sorumludur. Kuruluşun düzenli çalışmasını sağlar. Gerekirse, ilgili daire başkanları veya Başkanlık Kurulu ile de istişare ederek lüzumlu idari tedbirleri alır.
2. Danıştay Başkanı, Danıştay Genel Kurulu ile İçtihatları Birleştirme Kuruluna, İdari İşler Kuruluna, idari ve vergi dava daireleri kurullarına, Yüksek Disiplin Kuruluna ve Başkanlık Kuruluna, başkanlık eder.
Danıştay Başkanvekillerinin görevleri
Madde 56 1. Danıştay Başkanına ait görevlerden Danıştay Başkanı tarafından verilenleri yaparlar.
2. Danıştay Başkanının yokluğunda kıdem sırasına göre ona vekillik ederler.
3. Danıştay Başkanının katılmadığı kurullara başkanlık ederler.
Daire Başkanlarının görevleri
Madde 57 1.Daire başkanları, dairelerinde görevli bulunanların görevlerine devamlarını, düzenli çalışmalarını, daire işlerinin verimli bir şekilde yürütülmesini ve tetkik hakimleri ile diğer memurların yetişmelerini sağlarlar. Görüşmeleri idare ederler, dahil bulundukları kurulların toplantılarına katılarak düşüncelerini bildirirler ve oylarını verirler.
2. Daire başkanları her takvim yılı sonunda, dairelerindeki işlerin durumu ve bunların yürütülmesinde aksaklık varsa sebepleri hakkında Danıştay Başkanlığına bir rapor verirler ve alınmasını lüzumlu gördükleri tedbirleri bildirirler.
Üyelerin görevleri
Madde 58 Üyeler, bulundukları dairelerde başkanlar veya dahil bulundukları kurullarda kurul başkanları tarafından kendilerine verilen dosyaları geciktirmeden inceleyerek görevli daire veya kurullara gerekli açıklamaları yaparlar, kararları yazarlar, dairelerin ve üyesi bulundukları kurulların toplantılarına katılırlar, düşünce ve görüşlerini bildirirler, oylarını verirler ve daire ile il-
gili olmak üzere verilen diğer işleri görürler.
Genel Sekreterin görevleri
Madde 59 1. Genel Sekreter bu Kanunun görevli kıldığı işler ile Danıştay Başkanının vereceği idare ve yazı işlerini yürütür.
2. Dairelere ve Başsavcılığa bağlı olanlar dışındaki müdürlükler ve diğer idari birimler Genel Sekreterin yönetim ve denetimi altında bulunur.
Danıştay Başsavcısının görevleri
Madde 60 1. Başsavcı, dava dosyalarını uygun göreceği görev ayırımına göre savcılara havale eder. Düşüncelerinin vaktinde bildirilmesini ve savcılar ile Başsavcılıkta görevli diğer memurların devamlarını ve intizamla çalışmalarını sağlar, gelen dosyaların kaydı ve saklanması ile işi bitenlerin ilgili yerlere geciktirilmeden gönderilmesi için gerekli tedbirleri alır.
2. Başsavcı, incelediği dava dosyaları hakkında düşüncelerini bildirir ve kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri yapar.
3. Başsavcı her takvim yılı sonunda, işlerin durumu ve bunların yürütülmesinde aksaklık varsa sebepleri hakkında Danıştay Başkanlığına bir rapor verir ve alınmasını lüzumlu gördüğü idari tedbirleri bildirir.
4. Başsavcı, savcılardan birini, idari işlerde kendisine yardım etmekte görevlendirebilir.
Savcıların görevleri
Madde 61 1.Savcılar, kendilerine havale olunan dosyaları Başsavcı adına incelerler ve düşüncelerini, davalarda bir ay, yürütmenin durdurulması isteminde iki gün içinde gerekçeli ve yazılı olarak verirler. Bu süreler geçirilirse durumu sebepleriyle birlikte Başsavcıya bildirirler. Danıştay Başkanının ve Başsavcının vereceği diğer görevleri yerine getirir; çalışma düzeninin korunması ve işveriminin artırılması için Başsavcının alacağı tedbirlere uyarlar.
2. Savcılar, ilgili yerlerden Danıştay Başkanlığı aracılığı ile her türlü bilgileri isteyebilecekleri gibi işlem dosyalarını da getirtebilirler.
3. Dava daireleri ile idari ve vergi dava daireleri kurullarınca gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay savcıları, önceden haber verilmek suretiyle, düşüncelerini sözlü olarak da açıklarlar.
Tetkik Hakimlerinin görevleri
Madde 62 1. Tetkik hakimleri Danıştay Başkanının, daire ve kurul başkanlarının kendilerine havale ettikleri işleri inceleyerek daire veya görevli kurula gerekli açıklamaları yaparlar. Kendi düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak bildirirler, karar taslaklarını yazarlar, gerekli tutanakları düzenler ve Danıştay Başkanı, kurul başkanı ve daire başkanının verecekleri diğer görevleri yerine getirirler.
2. Her daire ve kurulda, o daire veya kurul başkanınca birinci sınıfa ayrılmış bir tetkik hakimi, memurların görevlerine devamlarını, yetişmelerini ve verimli bir biçimde çalışmalarını, idare, dosya ve diğer yazı işleri ile tebligat işlerinin gecikmeden ve düzenli olarak yürütülmesini, Danıştay Başkanının, daire ve kurul başkanının vereceği diğer işleri yapmakla görevlendirilir.
Görevlerin uygulanma şekli
Madde 63 Danıştay meslek mensuplarının ve tetkik hakimleri ile savcıların yukarıdaki maddelerde yazılı görevlerinin uygulanmasına idari daire ve kurulların çalışma usullerinin düzenlenmesine ve 7 nci maddede yazılı müdürlükler, bürolar ve kalemlerin görevlerinin ifasına ve işlerin belirli sürelerde sonuçlandırılmasına ilişkin hükümler Danıştay İçtüzüğünde gösterilir.
Başkan, Başsavcı ve üyelerin aylıkları ve ödenekleri ile diğer mali hakları
Madde 64 Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerine aylık, ödenek, mali, sosyal ve diğer özlük hakları bakımından sırasıyla Yargıtay Birinci Başkanı, Cumhuriyet Başsavcısı, birinci başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeleri hakkındaki kanun hükümleri uygulanır.
Yurt dışına gönderilme
Madde 65 1. Danıştay meslek mensupları, idare ve vergi hukuku alanında bilimsel araştırmalar yapmak ve mesleki incelemelerde bulunmak amacıyla aylık ve ödenekleri, hakiki yol masrafları ve gündelikleri verilmek ve bir yılı geçmemek şartıyla idari yargı sisteminin uygulandığı yabancı memleketlere Başkanlık Kurulunun kararı ile gönderilebilirler.
2. Yurt dışına gönderilecek Danıştay Başkanı, Başsavcısı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin seçimleri ile diğer esaslar hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
Başka iş ve görev kabul etme
Madde 66 1.Danıştay meslek mensupları, ilmi araştırma ve yayınlarda bulunabilirler; Danıştay Başkanının izni ile kurumlarından yolluk almaksızın davet edildikleri yurt içi ve yurt dışı kongre, konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara katılabilirler. Onbeş güne kadar olan izinler Danıştay Başkanınca, onbeş günü aşan izinler Başkanlık Kurulunca verilir.
2. Danıştay meslek mensupları birinci fıkradaki hallerde Başkanlık Kurulu kararıyla görevli olarak gönderilebilir.
3. Yukarıdaki fıkrada yazılı olan Danıştay meslek mensupları esas görevleri yanında Başkanlık Kurulunun kararıyla yükseköğretim kurumlarında ders ve konferans verebilirler.
ALTINCI BÖLÜM
Disiplin Kovuşturması
Disiplin kovuşturması
Madde 67 Danıştay Başkanı, Başsavcısı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin, yüksek hakimlik vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hal ve hareketleri görülür veya öğrenilirse haklarında bu Kanun hükümleri uyarınca disiplin kovuşturması yapılır.
Konunun yüksek disiplin kuruluna intikal ettirilmesi
Madde 68 Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin yukarıdaki maddede yazılı hal ve hareketlerinin görülmesi veya öğrenilmesi halinde konunun Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettirilmesi Başkanlık Kurulu tarafından duruma göre takdir edilir ve karara bağlanır.
Disiplin kovuşturması kararı
Madde 69 1. Yüksek Disiplin Kurulu, eldeki bilgi ve delillere ve isnat olunan hal ve hareketin niteliğine göre disiplin kovuşturması yapılmasına yer olup olmadığına karar verir.
2. Kurul, disiplin kovuşturmasına karar verirse, Kurul dışındaki daire başkanları ve üyeler arasından seçeceği üç kişiyi soruşturma yapmakla görevlendirir. Haklarında isnatta bulunulanlar, Yüksek Disiplin Kurulu üyesi ise, Kurulun bu husustaki toplantılarına katılamazlar. Bunların yerleri 20 nci maddedeki usule göre doldurulur.
Soruşturmanın şekli
Madde 70 1.Soruşturma yapmakla görevlendirilenler, ilgiliye isnat olunan hal ve hareketi bildirerek savunmasını alırlar, lüzum gördükleri kimseleri yeminle dinler, konu ile ilgili bilgileri toplar ve sübut delillerini tespit ederler.
2. Bütün daire, kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişiler, sorulan hususlara cevap vermek ve diğer istekleri yerine getirmek zorundadırlar. Ancak 49 uncu madde hükmü saklıdır.
Rapor verilmesi
Madde 71 Soruşturmayı yapanlar yaptıkları soruşturmaları ve elde ettikleri bilgi ve delilleri gösteren ve bunlara göre disiplin cezası verilmesine yer olup olmadığı hakkındaki kanaatlerini belirten bir rapor hazırlarlar ve belgeleri bu rapora bağlarlar.
Rapor üzerine yapılacak işlem
Madde 72 1. Yukarıdaki madde gereğince hazırlanan rapor, Yüksek Disiplin Kuruluna verilir. Bu Kurula, soruşturmayı yapmış olanlar katılamazlar.
2. Kurul Başkanı, soruşturma sonucunu ilgiliye yazılı olarak bildirir ve beş günden az olmamak üzere tayin edeceği süre içinde yazılı savunmasını vermeye davet eder.
3. Kurul Başkanı, soruşturma dosyasını üyelerin birine havale eder.
4. Kurul, işi evrak üzerinde inceler ve gerekirse soruşturmanın genişletilmesine veya derinleştirilmesine karar verir.
5. İlgili, bu dosyayı raportör üyenin huzurunda inceleyebilir.
Disiplin cezaları
Madde 73 1. Yüksek Disiplin Kurulu isnat olunan hal ve hareketi sabit görmezse dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir.
2. Kurul, bu hal ve hareketleri sabit gördüğü takdirde bunların mahiyetine ve ağırlığına göre, ilgilinin uyarılmasını veya hizmet süresine göre istifa etmeye veya emekliliğini istemeye davet edilmesini karar altına alır.
3. Kurul kararı Danıştay Başkanı hakkında ise, vekili, diğerleri hakkında ise Danıştay Başkanı tarafından ilgiliye tebliğ edilir.
Kararların yerine getirilmesi
Madde 74 İlgili, emekliliğini istemeye veya istifa etmeye dair olan karara, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde uymazsa istifa etmiş sayılır. Bir aylık süre içinde ilgili izinli sayılır.
Disiplin kararı aleyhine dava açılması
Madde 75 1. İlgili, Yüksek Disiplin Kurulu kararının kendisine tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bu karara karşı dava açabilir. Bu davalar, savunmaların alındığı veya cevap sürelerinin geçtiği tarihten itibaren üç ay içinde karara bağlanır. Çalışmaya ara verme süresi hesaba katılmaz.
2. Dava sonuçlanıncaya kadar ilgililerden boşalan yerler doldurulmaz.
3. Yüksek Disiplin Kurulunda karar vermiş veya soruşturmayı yapmış olanlar, disiplin cezalarına ilişkin davaların görüşülmesine katılamazlar.
YEDİNCİ BÖLÜM
Ceza Kovuşturması
Soruşturma
Madde 76 1.- Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işlemiş bulundukları suçlardan dolayı, Danıştay Başkanının seçeceği bir daire başkanı ile iki üyeden oluşan bir kurul tarafından ilk soruşturma yapılır.
2. Danıştay Başkanı hakkında soruşturma, kendisinin katılmayacağı Başkanlık Kurulunca seçilecek bir daire başkanı ile iki üyeden oluşan bir kurul tarafından yürütülür.
3. Kurul, soruşturma sonunda düzenleyeceği fezlekeyi ve buna ilişkin evrakı Danıştay Başkanına, soruşturma Danıştay Başkanı hakkında ise fezlekeyi ve evrakı başkanvekiline verir. Bu husustaki dosya Danıştay Başkanı veya vekili tarafından gerekli karar verilmek üzere İdari İşler Kurulu Başkanlığına tevdi edilir. Bu Kurulun vereceği kararlar sanığa ve varsa şikayetçiye tebliğ olunur.
4. Yargılamanın men'i kararı kendiliğinden ve son soruşturmanın açılmasına dair kararlar itiraz üzerine İdari İşler Kurulu Başkan ve üyelerinin katılmayacağı Danıştay Genel Kurulunda incelenir.
5. Danıştay Genel Kurulunun bu toplantılarında yeter sayı en az otuzbirdir. Toplantıda hazır bulunanlar çift sayıda ise en kıdemsiz üye toplantıya katılmaz.
İtiraz süresi:
Madde 77 76 ncı madde hükümlerine göre birinci derecede verilen kararlara itiraz süresi bu kararın sanığa veya şikayetçiye tebliğ tarihinden itibaren on gündür.
Görevli kurullarda inceleme
Madde 78 1. Yukarıdaki maddelerde yazılı kurullarda inceleme evrak üzerinde yapılır. Sanıklar, soruşturma dosyalarını son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliği üzerine, kararı veren kurulun tetkik hakiminin gözetimi altında inceleyebilirler.
2. Kararlar, kurulun tetkik hakimi tarafından Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir.
Soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi
Madde 79 76 ncı madde gereğince verilen son soruşturmanın açılmasına dair kararlar üst kurulca onanmak veya itiraz olunmamak suretiyle kesinleştikten sonra, soruşturma dosyası, gereği yapılmak üzere Danıştay Başkanı veya vekili tarafından Cumhuriyet Başsavcısına gönderilir.
Karara katılamayacak olanlar
Madde 80 Soruşturma yapanlar, soruşturmalar üzerine karar verecek olan kurulların toplantılarına katılamazlar.
Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller
Madde 81 1. Yukardaki maddeler hükümlerine göre yapılacak soruşturmalar ile verilecek kararlarda, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun soruşturmaya ilişkin hükümleri uygulanır.
2. Soruşturma kurulları sorgu hakiminin yetkilerini haizdir.
Şahsi suçların kovuşturma usulü
Madde 82 1.Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin şahsi suçlarının takibinde Yargıtay Başkanı, Cumhuriyet Başsavcısı ve üyelerinin şahsi suçlarının takibi ile ilgili hükümler uygulanır.
2. 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu gereğince, Danıştay Başkanı, başkanvekilleri, Danıştay Başsavcısı ve daire başkanları ile üyeler hakkında kovuşturma yapılması Başkanlık Kurulunun iznine tabidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Görevin Sona Ermesi
Hüküm giyme hali
Madde 83 1. Danıştay meslek mensuplarından birinin ağır hapis, kasıtlı bir suçtan dolayı altı ay veya daha fazla hapis cezası ile kesin olarak hüküm giymesi halinde, görevi kendiliğinden sona erer.
2. Kasıtlı bir suçtan dolayı altı aydan aşağı hapis cezası ile hüküm giyme halinde bu suç, mesleğin vakar ve şerefini bozan veya mesleğe karşı genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, ilgilinin meslekten çıkarılması gerekip gerekmediğine Yüksek Disiplin Kurulu tarafından karar verilir.
Sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi
Madde 84 Görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği tam teşekküllü resmi sağlık kurulu raporuyla kesin olarak anlaşılan Danıştay meslek mensuplarının görevine son verilmesine Başkanlık Kurulunca karar verilir.
Dava hakkı
Madde 85 83 üncü maddenin ikinci fıkrası ile 84 üncü maddeye göre görevlerine son verilen ilgililerin bu kararlara karşı açacakları davalarda 75 inci madde hükümleri uygulanır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Çalışmaya ara verme
Madde 86 1. (Değişik: 14/7/2004 5219/12 md.) Danıştay daireleri her sene ağustosun birinden eylülün beşine kadar çalışmaya ara verirler.
2. Ara verme süresi içinde çalışmak üzere; bir daire başkanı ile dört üyeden ve bir yedek üyeden oluşan bir nöbetçi daire kurulur. Yedek üye aynı zamanda Genel Sekreterlik görevini yapar.
3. Bu dairenin başkanı ile üyeleri, Danıştay dairelerinin başkan ve üyeleri arasından karma olarak Başkanlık Kurulu tarafından seçilir. Ayrıca lüzumu kadar savcı ve tetkik hakimi görevlerine devam ederler.
4. Çalışmaya ara verme süresi içinde görevli olarak kalanlar hariç olmak üzere Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler ile savcılar ve tetkik hakimleri çalışmaya ara verirler. Bu süre içinde Danıştay Başkanına, nöbetçi daire başkanı vekalet eder.
5. Danıştay'da çalışan diğer memurlar çalışmaya devam ederler.Ancak, çalışmaya ara verme süresi içinde işin icaplarına göre görevde kalmaları lüzumlu görülmeyen memurlar kanuni izinlerini kullanırlar.
6. Çalışmaya ara verme süresi içinde görevleri başında kalanların yıllık izin hakları saklıdır.
Nöbetçi dairenin göreceği işler
Madde 87 Nöbetçi daire, çalışmaya ara verme süresi içinde aşağıda yazılı işleri görür:
a) Kanun tasarı ve teklifleri ile tüzük tasarıları hariç olmak üzere hükümetçe verilecek ivedi veya kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işler,
b) Yürütmenin durdurulmasına veya delillerin tespitine ait işler,
c) Tutuklu memurlar hakkında Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkatı hükümlerine göre Danıştaya gelen işler.
Tasnif ve yayın bürosu
Madde 88 1. Danıştay daireleri ve kurulları tarafından verilen kararların ve mevzuatın tertip ve tasnifini yapmak, kitaplığın düzenlenmesini sağlamak, Danıştay Dergisinin yayımlanması işini yürütmek ve kamu hukuku ile ilgili bilimsel yayınları takip etmek üzere, bir büro kurulur.
2. Bu büronun kuruluş ve görevleri bir yönetmelikle düzenlenir.
Gizli bilgileri açıklama
Madde 89 Danıştay meslek mensupları ile Danıştay tetkik hakimleri ve savcıları kamu hizmetleriyle ilgili gizli bilgileri, görevlerinden ayrılmış olsalar bile açıklayamazlar.
İsnat ve iftiralara karşı korunma
Madde 90 Danıştay meslek mensupları hakkında ihbar ve şikayetlerin inceleme, soruşturma veya yargılama sonunda sabit olmadığı ve bir isnadın gareze binaen veya hakaret kasdıyla yapıldığı veya uydurma bir isnat mahiyetinde olduğu anlaşıldığı takdirde, Danıştay Başkanı isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından ister.
Çalışma saatleri ve izinler
Madde 91 (Değişik: 22/3/1990 - 3619/9 md.)
Danıştayda haftalık çalışma süresi ve Danıştay meslek mensuplarının mazeret, hastalık ve aylıksız izinleri yönünden Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.
Dosyaların ve diğer evrakın saklanması
Madde 92 Dava dosyalarıyla diğer evrakın Danıştayda saklanma süreleri, yok edilme usulleri ve Danıştay Arşivine ilişkin diğer hususlar çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Bütçe
Madde 93 1. Danıştay genel bütçe içinde kendi bütçesiyle yönetilir.
2. Bütçenin ita amiri Danıştay Başkanıdır. Muhasebe işleri Danıştay nezdinde kurulacak muhasebe teşkilatı tarafından yürütülür.
3. Yasama meclislerindeki bütçe görüşmelerinde Danıştayı Başkan veya görevlendireceği kimse temsil eder.
Kıyafet
Madde 94 Danıştay meslek mensupları ile Danıştay tetkik hakimleri ve Danıştay savcılarının resmi kıyafetlerinin şekli ve bunların giyilme zaman ve yerleri bir yönetmelikle düzenlenir.
Basına bilgi verme
Madde 95 Basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyona Danıştayla ilgili bilgi ve demeçler, Danıştay Başkanı veya yetkili kılacağı bir görevli tarafından verilebilir.
ONUNCU BÖLÜM
Son Hükümler
Kaldırılan hükümler
Madde 96 521 sayılı Danıştay Kanunu ile bunun ek ve tadilleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Ek Madde 1 (Ek: 22/3/1990 - 3619/10 md.)
İki dava dairesinin görevine ilişkin davalar, ilgili dava dairesinin isteği üzerine o dava dairelerinin birlikte yapacakları toplantıda karara bağlanır. Bu toplantıya daire başkanlarından kıdemlisi başkanlık eder. Toplanma ve görüşme yeter sayısı dokuzdur. Kararlar oy çokluğuyla verilir.
Bu davalar, davanın açıldığı dairenin esas ve karar numaralarını alır.
Geçici Madde 1 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danıştayda görevli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlardan ihtiyaç fazlası olanlar, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinde görevlendirilmek üzere Adalet Bakanlığı emrine verilirler. Bunlara ait kadrolar Adalet Bakanlığı taşra teşkilatı mahkemeler bölümüne eklenir.
Geçici Madde 2 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danıştayda görevli bulunan başkatiplerin unvanı "yazı işleri müdürü" olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklik sebebi ile yeniden atanmaları gerekmez. Yeni unvanları, yan ödeme kararnamesinde yer alıncaya kadar eski unvanları üzerinden yan ödeme almaya devam ederler.
Geçici Madde 3 Yürürlükten kaldırılan 521 sayılı Danıştay Kanunu ile ek ve değişikliklerine göre çıkarılmış bulunan tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri çıkarılacak tüzük, içtüzük ve yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam olunur.
Geçici Madde 4 Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce başlayan müracaat ve dava süreleri hakkında 521 sayılı Danıştay Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 5 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Danıştaya açılmış bulunan davalar Danıştay'da bakılarak sonuçlandırılır.
Geçici Madde 6 Daha önce Danıştayın görev alanında olup Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ile bu mahkemelerin görevine giren konularla ilgili davalar, bu mahkemeler göreve başlayıncaya kadar Danıştayda açılmaya devam olunur. Bu davalar Danıştayca sonuçlandırılır.
Geçici Madde 7 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Birinci Mürettep Daire, Yedinci Daire ve Onuncu Dairede mevcut bulunan memur hukuku ile ilgili dosyalar Üçüncü Daireye devredilir ve bu Dairece sonuçlandırılır.
Geçici Madde 8 Yürürlükten kaldırılan 521 sayılı Danıştay Kanunu ile ek ve değişiklikleri gereğince kurulmuş bulunan daire ve kurullarda mevcut işlerin bu Kanuna göre görevlendirilen daire ve kurullara dağıtımı, ayrıca karar verilmesine yer kalmaksızın, daire kurullarının oluşmasından itibaren onbeş gün içinde tamamlanır.
Geçici Madde 9 İdari İşler, Başkanlık Kurulu, Yüksek Disiplin ve Disiplin Kurullarının seçimleri daire kurullarının oluşmasından itibaren onbeş gün içinde yapılır.
Geçici Madde 10 Çeşitli kanunlarda Danıştay Genel Kurulunda görüşülerek karara bağlanacağı yazılı işler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Danıştay İdari İşler Kurulunca görüşülerek karara bağlanır.
Geçici Madde 11 Hakimler Kanununda idari yargı hakim ve savcıları ile ilgili düzenlemeler yapılıncaya kadar bu Kanunda sözü geçen birinci sınıfa ayrılmış idari yargı hakim ve savcıları ibaresi birinci derece kadroyu almış idari yargı hakim ve savcıları anlamına gelir.
Geçici Madde 12 Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay kanunlarında gerekli düzenlemeler yapılıncaya kadar 1903 sayılı Kanunun geçici 1 ve 2 nci maddelerine göre yargı ödeneğinin verilmesine devam olunur.
Geçici Madde l3 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve daire başkanlarının başkanlık sıfatları sona erer. Ancak; geçici 14 ncü madde gereğince atamalar yapılıncaya kadar başkanlık görevleri devam eder.
Geçici Madde 14 1. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde, Danıştayda mevcut boş üyelik kadroları bir defaya mahsus olmak üzere, bu Kanunun 8 nci maddesinde belirtilen niteliklere sahip olanlar arasından, en az dörtte üçü idari yargı hakim ve savcılarından olmak üzere Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun boş üyelikler için göstereceği iki kat aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçim yapılmak suretiyle doldurulur.
2. Birinci fıkradaki seçimi izleyen onbeş gün içinde Danıştay Başkanı, Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanları Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun Danıştay üyelerinden göstereceği ikişer aday arasından bir defaya mahsus olmak üzere Cumhurbaşkanınca seçilir.
3. Danıştay üyelerinin dairelere dağılımı, ikinci fıkradaki süre içinde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun önerisi üzerine bir defaya mahsus olarak Cumhurbaşkanınca yapılır.
4. Cumhurbaşkanı, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun önerisi üzerine, kuruluş halinde bulunan bölge idare mahkemeleri başkanlıklarına bir defaya mahsus olmak üzere Danıştay üyeleri arasından atama yapabilir. Bu suretle bölge idare mahkemeleri başkanlıklarına atananlar, bu görevlerde dört yıl süre ile hizmet görürler. Bu süre, ilgilinin isteği üzerine uzatılabilir. Bu fıkraya göre atananlar, Danıştay üyeliği sıfatını, kadrosunu, aylık ve ödeneği ile her türlü özlük haklarını muhafaza ederler. Bunların aylık ve ödenekleri ile diğer her türlü mali ve sosyal haklarının Danıştay bütçesinden ödenmesine devam olunur.
5. Yukarıdaki fıkraya göre bölge idare mahkemeleri başkanlıklarına atananların, her ne suretle olursa olsun bu görevlerinden ayrıldıkları tarihte Danıştay kadro cetvelindeki kadroları iptal edilmiş sayılır.
Geçici Madde 15 Vergiler Temyiz Komisyonu Başkanlığı, daire başkanlığı veya üyeliği yapmış olanların 521 sayılı Danıştay Kanununun 1740 sayılı Kanunla değiştirilen 8 nci maddesiyle tanınan Danıştay üyeliğine seçilme hakları saklıdır.
Geçici Madde 16 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süre ile, Danıştay tetkik hakimliğine ve Danıştay savcılığına yapılacak atamalarda, Kanunun 11 nci maddesinin birinci fıkrasındaki beş yıllık hizmet süresi aranmaz.
Geçici Madde 17 Bu Kanunun uygulanmasında, 27/10/1980 tarih ve 2324 sayılı Anayasa Düzeni Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
Geçici Madde 18 (Ek : 22/3/1990 - 3619/11 md.)
İdari İşler Kurulunda bulunan tüzük tasarılarıyla ilgili dosyalar, Danıştay Başkanlığınca derhal Başbakanlığa gönderilir.
Geçici Madde 19 (Ek : 2/6/2000 - 4575/4 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süre ile Danıştay tetkik hakimliğine yapılacak atamalarda, 11 inci maddenin (1) numaralı fıkrasındaki beş yıllık hizmet süresi iki yıl olarak uygulanır. Bu atamalarda Başkanlık Kurulunun olumlu görüşü alınır.
Geçici Madde 20 (Ek : 2/6/2004 - 5183/16 md.)
Bu Kanunla yapılan değişiklikler nedeniyle Danıştay İkinci Dairesinde bulunan dosyalar Birinci Daireye, Onuncu Dairenin görev alanından çıkarılan dava ve işlere ilişkin dosyalar Onüçüncü Daireye, ayrıca bir karar verilmesine gerek olmaksızın devredilir.
Geçici Madde 21 (Ek : 2/6/2004 - 5183/16 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süre ile Danıştay tetkik hakimliğine yapılacak atamalarda, 2575 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki beş yıllık hizmet süresi aranmaz.
Geçici Madde 22 (Ek : 2/6/2004 - 5183/16 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda açılmış bulunan ve bu Kanunla idare mahkemeleri görevleri kapsamına alınan davalar Danıştayda sonuçlandırılır.
Yürürlük
Madde 97 Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 98 Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
*
* *
6/1/1982 TARİHLİ VE 2575 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER:
1) 22/3/1990 tarihli ve 3619 sayılı Kanunun geçici maddesi:
Geçici Madde Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri talebiyle Danıştay dışındaki idari yargı mercilerine intikal etmiş dosyalar, herhangi bir karar verilmeksizin onbeş gün içinde Danıştaya gönderilir.
2) 2/6/2000 tarih ve 4575 sayılı Kanunun geçici maddesi:
Geçici Madde 1 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda açılmış bulunan ve bu Kanunla idare mahkemlerinin görevleri kapsamına alınan davalar Danıştayda sonuçlandırılır.
2575 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
________ __________________________________________________ __________
3619 10/4/1990
4055 11/12/1994
4492 21/12/1999
4575 15/6/2000
5020 26/12/2003
5183 13,16,24,26,26/A,34/A,34/B, 2/6/2004
37,41,42,43,44 üncü maddeleri,Geçici Madde 20,21,22
17,34/C maddeleri 1/1/2005
5219 86 1/1/2005
2575 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDlRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
______________________________
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
________________________________________________ ________ ___________ _________
2575 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin (3) numaralı fıkrası, 32 nci maddesinin (g) bendi, 46 ıncı maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendi 10/4/1990 3619 12