Dünyanın İlk Hibrit Savaşı: Rusya ve Ukrayna...
Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde, en ikonik görüntülerden biri, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'nin cumhurbaşkanlığı binasının önünde meydan okurcasına, üst düzey yardımcılarıyla birlikte dünyaya “Biz buradayız. Kiev'deyiz. Ukrayna'yı koruyoruz” içerikli video paylaşmasıydı. Video, Ukrayna vatandaşları için bir toplanma çağrısı işlevi gördü ve Batı demokrasilerini Zelensky'nin kuşatılmış hükümetine destek için harekete geçirdi. Megan Garber'ın yazdığı gibi "devlet yönetimi, genellikle sahne sanatıdır" ve Zelensky, bunu çoğundan daha iyi yapıyor.
Zelensky, Rus emperyalizmine karşı video çekmek yerine mektup yazsaydı bu kadar ses getirmeyecekti. Milyonlarca izlenme ve ardından gelen küresel öfke kesinlikle mümkün olmazdı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, dijital platformlar ve internet teknolojisi için bir dönüm noktasına dönüştü.
Geleneksel Savaştan, Dijital Savaşa…
Artık hiçbir şey çok uzakta değil. CNN, bir zamanlar uzak savaşları oturma odalarımıza getiriyordu, ancak TikTok, YouTube ve Twitter onları ceplerimize koydu. Rusya-Ukrayna Savaşı; internet bağlantısı olan herkesin neler olduğunu bildirebileceği dünyanın ilk 'çıplak savaşı' oldu.
Siber saldırılar, modern savaşın bir parçasıdır. Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşında moral bozmak ve dezenformasyon yaymak için kullanılıyor. Bu tür hareketlerin savaş alanı üzerinde de doğrudan bir etkisi olabilir.
Siber savaş, düşmanın bilgisayar sistemlerine sızmayı ve bozmayı gerektirir. Bu, web sitelerine erişimi engellemek için hizmet reddi saldırıları oluşturmayı, verileri çalmak veya yok etmek için bilgisayar sistemlerine girmeyi ve elektrik şebekeleri gibi kritik altyapıları bozmak için bilgisayar sistemlerinin kontrolünü ele almayı içerir.
ABD ve Birleşik Krallık istihbarat teşkilatları 23 Şubat 2022'de Rusya merkezli bilgisayar korsanlarının Ukrayna'daki hedeflere karşı güçlü ve yeni bir tür kötü amaçlı yazılım saldığını bildirdi. Saldırıların Ukrayna hükümeti ve İçişleri Bakanlığı da dahil olmak üzere telekomünikasyon tesislerini hedef aldığı ve verilerin çalınması ve imha edilmesini içerdiğini açıkladı. Bu saldırılar, ülkenin elektrik şebekesinin bazı bölümlerine yönelik saldırıları da içeren, Ukrayna'ya karşı bir siber savaş kampanyasının parçasıydı.
Bu arada Ukrayna hükümeti, bilgisayar korsanlarını Rusya'yı hedef almaya çağırdı. Ukraynalı teknoloji çalışanları, askeri görevlilere ve hükümet yetkililerine yönelik kötü amaçlı yazılımların nasıl dağıtılacağına ilişkin ipuçlarını çevrimiçi olarak paylaştı. Belarus'ta bir grup aktivist hacker, Rus birliklerini yavaşlatmak amacıyla ülkenin demiryolu sisteminin bir kısmını felç ettiklerini söyledi.
Siber Savaşın Ortasında Dezenformasyon
Dünyada olup bitenleri takip etmek artık her zamankinden daha kolay, ancak bu genellikle yanlış bilgi ile dolu… Bir dezenformasyon savaşı var. Herkes bir görüntüyü paylaşabilir ve olmadığı bir şey gibi görünmesini sağlayabilir.
Bilgi savaşı da diyebileceğimiz dezenformasyon savaşı, geleneksel medya ve dijital medyada popüler desteği sağlamak için verilen savaştır; amaç, potansiyel müttefikleri ikna etmek ve sempati uyandırmak…
Sosyal medya platformlarından, müşterilerini devlet destekli siber saldırılara karşı koruyan yazılım şirketlerine kadar siber savaş, teknoloji şirketlerinin sadece pandemide değil, çatışma zamanlarında da ne kadar kritik olduklarını vurguladı.
Ukrayna dijital bakanı Mykhailo Federov, Netflix de dahil olmak üzere pek çok teknoloji şirketine Rusya'daki hizmetlerini engelleme çağrısında bulunarak aslında onları da bu siber savaşa davet etmiş oldu.
Siber Operasyonların Aktörleri
Apple, Rusya'da tüm ürün satışlarını durdurduğunu ve Apple Pay ve diğer hizmetlerin sınırlandırıldığını bildirdi.
FIFA oyunlarının arkasındaki oyun şirketi Electronic Arts yaptığı açıklamada, "Ukrayna halkıyla dayanışma içindeyiz" dedi. Şirket, çatışma devam ederken oyunlarının Rusya ve Beyaz Rusya'da satışını durduracağını söyledi.
Google, Ukrayna'da mülteci ve sığınma bilgilerini arayan kişilere BM kaynaklarına uyarı sağlamak için arama ve haritalar hizmetlerini güncelledi. Yerel toplulukların ve vatandaşların güvenliğini korumaya yardımcı olmak için trafik katmanı ve yoğunluk haritaları da dahil olmak üzere ülkedeki bazı canlı Google Haritalar özelliklerini de devre dışı bıraktı. Yerel haber servisleri de dahil olmak üzere 100'den fazla Ukraynalı web sitesi için DDoS saldırılarına karşı koruma sağladığını söyledi. Şirket, Avrupa Birliği kısıtlamaları kapsamında olmayan Birleşik Krallık da dahil olmak üzere Avrupa genelinde RT ve Sputnik'e bağlı YouTube kanallarını engelledi ve Rusya’nın herhangi bir reklam platformundaki içeriğinden para kazanmasını yasakladı.
Facebook ve Instagram, Rus devleti kontrolündeki medya kuruluşlarından gelen içeriklerin yanı sıra çatışmayla ilgili gerçekleri kontrol eden gönderilerin dünya çapında sıralamasını düşürdü. Ayrıca, internet üzerinden hayali kişiler ve markalar işleten bilgi savaşı ağlarını ortaya çıkardığını ve hesaplarını kapattığını açıkladı. Şirket, Ukrayna'da ek hesap gizliliği ve güvenlik korumalarını uygulamaya koyduğunu ve "sivil toplumu ve protestocuları hedef aldığına dair kamuoyuna açık raporlara yanıt olarak" Rusya'yı da eklediğini ekledi.
Microsoft, Rusya'da tüm yeni ürün ve hizmet satışlarını durdurdu. Ukrayna hükümetine ülkenin dijital altyapısını hedef alan siber saldırıları tespit etmeye ve tavsiyede bulunmaya devam ettiğini ve edeceğini söyledi.
Sky News, Netflix'in tüm Rus yapımlarını ve satın almalarını durdurduğunu açıkladı.
Snap; Rusya, Ukrayna ve hatta Beyaz Rusya'da yayınlanan tüm reklamların durdurulduğunu söyledi.
Twitter, "yanlış ve yanıltıcı bilgileri artırma girişimlerini belirlemek ve engellemek de dahil olmak üzere Ukrayna'daki çatışmayla ilgili riskleri aktif olarak izlediğini" söyledi. Ukrayna ve Rusya'daki tüm reklamları geçici olarak durdurduğunu aktardı.