İnsan, mülk edinme ve sahip olma isteğiyle yaratılmıştır. Bu durum insanın fıtratına yerleştirilmiştir. Ancak malik olmanın sınırı insanın isteğine bırakılmamıştır. Çünkü insan elde ettikçe daha fazlasını isteyen bir varlıktır. Bu sebeple Allah (cc) bunun ölçüsünü şöyle belirlemiştir: “Allah'ın sana verdiğinden (O'nun yolunda harcayarak) ahiret yurdunu iste; ama dünyadan da nasibini unutma.Allah sana ihsan ettiği gibi, sen de (insanlara) iyilik et. Yeryüzünde bozgunculuğu arzulama. Şüphesiz ki Allah, bozguncuları sevmez. (Kasas,77)
İnsanoğlu bu ölçüye riayet etmemiştir. Sahip olma duygusu onu öyle bir noktaya ulaşmıştır ki, kendi kabilesinin mezar sayılarını sayıp onunla övünme veya ölünceye kadar çoklukla oyalanmıştır. Allah Teâlâ, Tekâsürsûresi 1,2. ayetlerde “Çokluk yarışı,biriktirme sizi oyaladı. Nihayetinde kabirleri ziyaret ettiniz.” şeklinde buyurarak insanın çokluk tutkusunun boyutlarını gözler önüne sermiştir.
Hz.Peygamberin ahir zamanda ümmeti hakkındaki en büyük korkusu, mal biriktirme ve dünya sevgisine tutulma olmuştur. Hz. Peygamber bu konuda şöyle buyurmuştur: "Yakında milletler, yemek yiyenlerin (başkalarını) çanaklarına (sofralarına) davet ettikleri gibi, size karşı (savaşmak için) birbirlerini davet edecekler. Birisi: "Bu o gün bizim azlığımızdan dolayı mı olacak?” dedi. Rasûlullah (as), "Hayır, aksine siz o gün kalabalık, fakat selin önündeki çerçöp gibi zayıf olacaksınız. Allah düşmanlarınızın gönlünden sizden korkma hissini soyup alacak, sizin gönlünüze de vehn atacak." buyurdu. Yine bir adam: "Vehn nedir ya Rasûlullah?" diye sorunca: "Vehn, dünyayı (fazlaca) sevmek ve ölümü kötü görmektir." buyurdu. (Ebu Davud)
İslam mal elde etmenin fıtri bir durum olduğunu kabul etmekle birlikte malı sadece kendisi için toplamayı men etmiştir. Öte yandan belirli bir orana ulaşan maldan fakirlere, haklarının yani zekatın verilmesini istemiştir. Böylece kişinin hem malını temizlemesi ve koruması sağlanmış hem de toplumsal birlikteliği ve adaleti güçlendirecek bir kurum (zekat) tesis edilmiştir.
Kur’ân, zorunlu harcamanın (zekat) yanında gönüllü olarak ihtiyaç sahiplerine destek olmayı ifade eden harcamalara sürekli vurgu yapar. Zira insanı asıl amacı olan kulluk vazifesinden alıkoyan mal tutkusundan koruyacak tek şey infak etmektir. “Sevdiğiniz şeyleri Allah yolunda infak etmedikçe asla iyiliğe eremezsiniz. Her ne infak ederseniz, şüphesiz ki Allah onu bilir.” (Âl-i İmrân: 92) ayeti bu hakikate dikkat çekmektedir.
İnsanın yaşam amacı iyiliktir. Herkesin sevdiği de kendi nezdinde farklı olduğu için Allah Teâlâ malları mutlak değil de “sevdikleri” olarak kayıtlamıştır. Kişi ancak sevdiği maldan harcayabilirse makbul bir amel yapmıştır.
Rabbimiz gönülden yapılacak infakın karşılığını kat be kat vereceğini müjdeler.Teşvik olsun diye müminlere;
“Allah yolunda mallarım harcayanların hali, yedi başak bitiren, her başağında yüz dane olan bir tek tohuma benzer. Allah dilediğine katkat verir. Allah Vasi‘dir. (Lütfu veihsanı boldur) Herşeyi bilendir.” (Bakara 261)
Bu ayetten sonra on dört ayet,infakın nasıl olması gerektiği ve kimlere verileceğini anlatır. Rabbimiz infak edenin arınacağını, arınanın,kendisine kalb-i selim ve dünya imtihanını kazanmış bir şekilde geleceğini müjdeler. “O gün ne mallar ne oğullar fayda verir. Ancak Allah'a kalb-i selîm (temiz bir kalp) ile gelenler hariç” (Şuara, 89)
Allah resülünün sahabesi Kur’ân’ın ve peygamberin infak konusundaki hassasiyetlerini iliklerine kadar hissetmiştir. Bu sebeple infakın yapılması gerekli olduğu durumlarda destansı davranışlar sergilemişlerdir. Tebük gazvesine malın yarısını infak eden Hz. Ömer göz kamaştırırken, Hz. Ebûbekir malının tamamını infak ederek onu geçmiştir. Hz. Osman da ordunun üçte birini donatmıştır. Onların bu tutumları, İslâm’ın sadece bir iddia olmadığının da bir ispatıdır.