Robert Edwin Peary kimdir ve ne yapmıştır? Kuzey Kutbunu ilk defa keşfeden büyük kaşif Robert Edwin Peary hayatı ve başarıları.
Robert Edwin Peary
Robert Edwin Peary, ABD’li kâşif (Penysylvania / Cresson 6 Mayıs 1856 – Washington 20 Şubat 1920). Bir süre mühendis ve tasarımcı olarak çalıştıktan sonra, 1881’de ABD Donanması’na katıldı. 1886’dan başlayarak Grönland ve Arktik bölgelerinin keşfine yönelik seferlere girişti. 1891’de eşi ve iki de yardımcıdan oluşan ekiple düzenlediği seferde Grönland’ın güneydoğusundaki Bağımsızlık fiyordunu keşfetti ve Gröndland’ın bir ada olduğunu kanıtladı.
1893’te kutup noktasına yöneldiyse de kötü giden hava koşulları nedeniyle geri dönmek zorunda kaldı. 84° 17′ enlemine ulaşmayı başardı. Ancak ayak parmaklarından sekizini donma sonucu yitirmesi, amacına ulaşamadan geri dönmesine neden oldu. 1905’te tasarımı kendisine ait olan Roosvelt gemisiyle Ellesmere Adası’ndaki Sheriden Burnu’ndan hareket ederek, Grant Adası’na ulaştı. Kışı burada geçirdikten sonra Mart 1906’da yolculuğuna kızaklarla devam ettiyse de, kötü hava koşulları 87° 16′ enleminden geri dönmesine yol açtı. 1908’de Kuzey Kutup noktasına düzenlediği üçüncü seferinde kırk köpek, beş kızak, dört Eskimo ve tüm seferlerinde yanında bulunan yardımcısı Metthew Henson ile 6 Nisan 1909’da kutup noktasına ulaşmayı başardı. 1911’de tuğamirallikten emekliye ayrıldıktan sonra keşfinin ABD Kongresi tarafından onaylanması için çaba harcadı. Kutup noktasının ilk kâşifi olarak tanındı.
Bundan sonra Grönland’ın kuzeyindeki Victoria Toprakları ile Grönland denizi arasındaki bölgeye onun adı verildi.
Başlıca eserleri: Northward Over the “Great Ice” (Büyük Buz’un Üzerinden Kuzeye Doğru) 1898, Nearest the Pole (Kutba En Yakın) 1907, The North Pole (Kuzey Kutbu) 1910, Secrets of Polar Travel (Kutup Gezisinin Sırları).
Kuzey Kutbu Nerededir?
Kuzey Kutbu; yerküre ekseninin kuzeydeki en uç noktası; 90° kuzey enleminin geçtiği, boylamların başlama noktasıdır. Kuzey Kutbu toprakları ya da Arktika adı verilen bölge ise Kuzey Buz Denizi ile bu denizi çevreleyen ve 70 kuzey enlemi içinde kalan toprakları içerir. Kuzey Kutbu Toprakları’nın Avrupa ve Asya kesimi, Kuzey Laponya, Jan Mayen, Svalbard Adaları, Svernaya Zemlya, Novaya Zemlya Adaları, Vrangel Adası ve Kuzey Sibirya’dan oluşur. Bölgenin Amerika kesiminde ise Grönland Kanada ve Alaska’nın kimi bölümleriyle Kanada Takımadaları yer alır.
Kaynak 2
Robert Edwin Peary
Kuzey Kutup noktasına ilk ayak basan Amerikalı kaşiftir. 6 Mayıs 1856 tarihinde doğmuş ve 64 yaşında iken 20 Şubat 1920’de hayata gözlerini yummuştur. Robert Edwin Peary bir deniz subayı idi. Önceleri Grönland’a Kutup bölgelerine yaptığı araştırma gezileriyle ün kazandı. Bu arada Grönland’ı etraflı şekilde inceliyerek «Yeşilyurt» adı verilen bu toprakların insanların güçlükle yaşıyabilecekleri bir yer olduğunu ortaya koydu.
Robert Edwin Peary Kuzey Kutbu’nu çevreleyen Arktika bölgesine birkaç defa gittiyse de Kutup bölgesine varamadı. En sonunda 1908 Temmuzunda Peary ile arkadaşları Kutup noktasına varmak amacı ile Roosevelt adlı tekneleriyle yola çıktılar.
O kışı Kutup noktasından 700 km. uzakta bir adacıkta geçirdiler. Bu gördükleri son kara parçası idi. Bahar gelince Peary ile arkadaşları yola çıktılar. Çok çetin bir yolculuktan sonra Kutup noktasına vardılar. 8 Nisan 1909 günü öğleye doğru Peary yanında dört Eskimo ve 36 köpekli kızakları ile Kutup Noktası’na ayak basarak buraya Amerikan bayrağını dikti. Kaşifler ve eskimolara kutup noktasında yaklaşık olarak 30 saat kadar vakit geçirdikten sonra geri dönmüşlerdir.
Peary Amerika’ya döndükten sonra da Kutup bölgesinde daha bazı gezilerde bulunmuştur.