Size hiç çok hassas veya çok duygusal olduğunuzu söyleyen oldu mu? Belirli insanlarla vakit geçirdiğinizde kendinizi bitkin hissediyor musunuz? İnsanların size tüm gerçeği söylemediğini söyleyebilir misiniz? Kalabalıkta endişeli hissediyor musunuz? Bir arkadaşınız özellikle mutlu veya sıkıntılı hissettiğinde, kendinizi de aynı duyguları hissederken buluyor musunuz? Bu sorulara cevabınız evet ise, siz de bir ‘empat’ olabilirsiniz.
Empatlar kimdir?
Empatlar, etraflarındaki insanların ne düşündüğünü ve hissettiğini algılama konusunda keskin bir yeteneğe sahip, son derece hassas bireylerdir. Psikologlar, empat terimini, çoğu zaman başkalarının acısını kendi pahasına üstlenme noktasına kadar çok fazla empati yaşayan bir kişiyi tanımlamak için kullanabilirler. Bununla birlikte, empat terimi, başkalarının duygularını ve enerjilerini algılamak için özel, psişik yeteneklere sahip bir bireyi tanımlayan manevi bir terim olarak da kullanılabilir. Empat olmanın birçok faydası vardır. İyi tarafından bakarsak, empatlar mükemmel arkadaşlar olma eğilimindedir, mükemmel dinleyicilerdir. İhtiyaç zamanlarında sürekli olarak yardıma koşarlar. Büyük yürekli ve cömerttirler ayrıca son derece sezgisel ve duygusal olarak zeki olma eğilimindedir.
Bununla birlikte, empatları bu kadar harika arkadaşlar yapan niteliklerden bazıları, kendileri için zor olabilir. Empatlar, arkadaşlarının neler yaşadığını tam anlamıyla hissettikleri için, endişe veya öfke gibi acı verici duygulara kapılabilirler, başkalarının sorunlarını kendi sorunları gibi üstlenme eğilimindedir. Kendilerinden çok şey istendiğinde bile kendilerine sınırlar koymak ve hayır demek genellikle onlar için zordur.
Bununla birlikte, empatların insanlarla vakit geçirdikten sonra bitkin hissetmeleri yaygındır. Empatlar genellikle içe dönüktür ve yeniden şarj olmak için belirli bir süre yalnız kalmaları gerekir. Kalabalıklar, genellikle belirli seslere ve aralıksız gevezeliklere karşı oldukça hassas olan empatilere karşı özellikle ezici gelebilir. Doğayla iç içe olduklarında genellikle kendilerini en iyi şekilde hissederler.
Ben empat mıyım?
Empatide aşırıya kaçıp kaçmadığınızı görmek için kendinize basit bir test yapabilirsiniz. Kendinize şu soruları sorun:
- “Çok duygusal” veya aşırı hassas olarak mı tanınıyorum?
- Bir arkadaşım perişan olursa, ben de aynı şekilde hissetmeye başlar mıyım?
- Duygularım kolayca incinir mi?
- Kalabalıklar tarafından duygusal olarak tükeniyor muyum, canlanmak için yalnız zamana ihtiyacım var mı?
- Sinirlerim gürültü, koku veya aşırı konuşma nedeniyle yıpranıyor mu?
- Duygusal stresle başa çıkmak için fazla mı yiyorum?
- Yakın ilişkiler tarafından yutulmaktan korkuyor muyum?
Bu soruların 1-3'üne 'evet' yanıtı veriyorsanız, en azından kısmen empati kuruyorsunuz. 3'ten fazlasına 'evet' yanıtı vermek ise empat olduğunuzu gösterebilir. Empat olduğunuzu kabul etmek, duygularınızın içinde sürekli boğulmak yerine, onları kontrol altına almanın ilk adımıdır. Empatik doğanızı anlamaya başladığınızda, duygusal olarak kendinize daha iyi bakmayı öğrenebilirsiniz.
Empati yeteneğinizi nasıl yönetirsiniz?
Empati yapmak, kesinlikle hayatınızdan çıkarılması gereken bir şey değildir ancak bunu size zarar vermeyecek bir boyuta getirmek için biraz çaba harcamanız gerekebilir. Etrafınızdakilere yardım ederken kendinizden taviz vermemek için bazı tavsiyelere göz atabilirsiniz.
Sağlıklı sınırlar belirleyin
Doğal olarak başkalarını önemseyen ve ilgilenen empatlar, “hayır” demekte zorlanırlar. Bu, aşırı taahhütte bulunduğunuzda ve kendinizi duygusal olarak tüketirken sorunlara yol açabilir. Stresli insanları dinlemek için ne kadar zaman harcadığınızı kontrol edin ve 'hayır' demeyi öğrenin. İnsanlarla net sınırlar belirleyin. Unutmayın, 'hayır' tam bir cümledir, bahaneye ihtiyacınız yok.
Farkındalık geliştirin
Empatlar etraflarında olup bitenlere kendilerini kaptırma eğiliminde olduklarından, uyum sağlamak için zaman ayırmaları özellikle önemlidir. Farkındalık pratikleri uygulamak, kendinizle yeniden bağlantı kurmanıza yardımcı olabilir. Israr için nefesinize odaklanmak zihninizi sakinleştirir ve sizi bedeninizde merkezler. Meditasyonda başkalarıyla “özdeşleşmeme” pratiği yapmak, kendinizi ve duygularınızı başkalarından ayrı görmeye çalışmak yardımcı olabilir.
İç eleştirileri yok sayın
Eleştirel iç sesiniz, kafanızın içinde yaşayan ve sizi eleştirmek için her fırsatı bekleyen kötü bir öğretmen gibidir. Empatlar, hassas olduklarından, bu özeleştirel düşüncelere karşı savunmasızdır. “Neden her zaman bu kadar çok hissediyorsun? Neyin var?" "Çok hassassın." Bununla birlikte, bu kendi kendine saldırılara inanmamak veya iç eleştirmeninizin kötü tavsiyesine göre hareket etmemek önemlidir.
Kendinize şefkatli davranın
Empatların başkaları için şefkat hissetmesi kolay olsa da, kendileri için şefkat hissetmeleri genellikle zordur. Öz-şefkat, kendinize bir arkadaş gibi davranmanın basit ama zorlu uygulamasıdır. Öz-şefkat uygulamasının üç bileşeni vardır:
- Acınızı kabul edin ve fark edin.
- Acıya karşı nazik ve şefkatli olun.
- Kusurluluğun insan deneyiminin bir parçası olduğunu ve herkesin paylaştığı bir şey olduğunu unutmayın.
Doğada vakit geçirin
Doğanın tüm insanlar için harika iyileştirici etkileri vardır, ama özellikle empatlar bundan daha fazla faydalanabilir. Empatlar etraflarındaki insanlara (aynı zamanda gürültülere ve ortamlara) karşı oldukça hassas olduklarından, doğada geçirilen zaman, rahatlamaları ve yeniden şarj olmaları için en uygun yoldur. İster sahilde yürümenize, ister ormanda yürüyüş yapmanıza veya bir parkta oturmanıza izin veren bir yerde yaşıyor olun, özellikle bunalmış veya duygusal olarak tükenmiş hissettiğinizde, güzel, doğal bir ortamda yenilenmek için zaman ayırmanız önemlidir. Günün sonunda, bir empat olmanın hem nimetlerini hem de zorluklarını tanımak önemlidir. Pek çok insanın duygularını tanımlamak ve ifade etmek için mücadele ettiği bir dünyada, empati bir süper güç gibi görünebilir. Bu yeteneğinizi kucaklayın!
Referans:
Lena Firestone. “Empaths: What Does it Mean to Be an Empath?”. Şuradan alındı: https://www.psychalive.org/empaths/