Vajinismus, cinsel ilişki sırasında ağrı ve acı oluşumuna verilen isimdir. Bu durumun pek çok sebebi vardır. Bunlar yapısal problemler olabildiği gibi psikolojik endişeler de vajinismusa sebep olmaktadır. Pek çok bayan, bazı noktalarda acı dolu bir cinsel ilişki tecrübe eder. Vajinal bölgede kas sıkışması veya spazm oluşmasıdır. Orta derecede bir rahatsız edici özelliği ile ciddi bir acıya sebep olur.
Belirtiler ise bayandan bayana değişiklik göstermektedir. Bazı bayanların vajinadan içeriye bir şey alınmasına duyarlı bir hale gelir. Çünkü vajina açıklığı neredeyse kapalıdır. Diğer bayanlar ise cinsel ilişki sırasında çok ciddi acılar yaşarlar.
Cinsel ilişki sırasında kalıcı ve kendini tekrar eden, cinsel bölgelerde oluşan bir acıdır. Bu tip bir acı yaşıyorsanız, doktorunuz ile konuşmanız gerekmektedir. Tedavi işlemi de vajinismusun altında yatan etmenlere odaklanmaya ve yaygın olan problemin elenmesi veya azaltılması ile mümkündür.
Vajinismus Neden Olur?
Cinsel ilişki sırasında oluşan acının fiziksel nedenleri acının, vajinanın hemen giriş kısmında mı yoksa daha derin bir kısımda mı meydana geldiğine göre değişiklik gösterir. Duygusal faktörlerde ağrılı cinsel ilişki tiplerinin çoğu ile alakalıdır.
- Giriş kısmında meydana gelen acı: Bu duruma sebep olan pek çok alt etmen bulunmaktadır.
- Yetersiz yağlama: Sıklıkla ön sevişmenin yetersiz olmasının bir sonucudur. Yetersiz yağlama; menopoz, doğum veya emzirme sonrası östrojen seviyesinin düşüşünden meydana gelmektedir. Uyarılma ve arzuyu engelleyen ilaçlar aynı zamanda yağlamayı azaltmakta ve acı dolu bir cinsel ilişki yaşanmasına neden olmaktadır. Bu ilaçların arasında doğum kontrol hapları, tansiyon ilaçları, antidepresanlar ve yatıştırıcı ilaçlar da yer almaktadır.
- Sakatlık, travma veya tahriş: Bir kaza, pelvik ameliyat veya bayanlardaki döngü sonucu meydana gelen yaralar, tahriş veya doğum sırasında doğum kanalının genişlemesi bu duruma sebep olan etmenler arasındadır.
- İltihap, enfeksiyon veya cilt düzensizliği: Üriner sistemde veya cinsel bölgede meydana gelen enfeksiyon, acılı bir cinsel ilişki yaşanmasına neden olur. Ayrıca cinsel bölgede oluşan egzama veya diğer cilt problemleri de bu sorunu oluşturabilir.
- Doğuştan anormali: Vajinanın tam olarak şekillenmemesi veya vajinal açıklığı tıkayan membranın gelişmesi gibi durumlar doğum sırasında meydana gelir. Vajinismusun altında yatan sebepler arasında yatmaktadır.
- Derin kısımlarda meydana gelen acı: Derin acı genellikle derine nüfuz edilme ile oluşur. Bunun altında ise 2 farklı etmen bulunmaktadır.
- Belirli hastalıklar ve durumlar: İltihaplı pelvik hastalığı, rahim sarkması, retrovert uterus, rahim miyomları, mesane iltihabı, irritabl bağırsak sendromu, hemoroid veya yumurtalık kistleri bu hastalıklar ve durumlar arasında yer almaktadır.
- Ameliyatlar veya medikal tedaviler: Pelvik ameliyattan dolayı yara oluşumu bazı durumlarda acılı bir cinsel ilişki yaşanmasına neden olur. Radyasyon ve kemoterapi gibi kanser tedavisinde kullanılan yöntemler de cinsel ilişki sırasında ağrı oluşumuna neden olur.
- Duygusal faktörler: Duygusal faktörler, cinsel aktivite ile derinden alakalıdır ve cinsel acıda büyük bir role sahiptir. Bunların arasında;
- Psikolojik problemler: Fiziksel görüntü hakkında sinir, depresyon ve endişeye sahip olunması, yakınlaşma korkusu veya ilişki problemleri cinsel ilişkilerde rahatsızlık veya ağrılara sebep olmaktadır.
- Stres: Gündelik yaşam sırasında meydana gelen stres, pelvik kaslarının gerilmesine neden olacaktır. Bu da ilişki anında vajinada cinsel acılara sebep olur.
- Cinsel istismar geçmişi: Çoğu kadında yaşanan bir durum değildir. Ancak özellikle küçük yaşlarda cinsel ilişki istismarı yaşamak, bu acıların yaşanmasında rol oynamaktadır.
Bazen psikolojik faktörlerin vajinismusa sebep olabileceğini söylemek oldukça zordur. Oluşan ilk acı, tekrar edecekmiş korkusuna sebep olur. Bu da rahatlamayı ve gevşemeyi zorlaştırarak daha büyük acılara sebep olur.
Vajinismus Belirtileri Nelerdir?
Eğer ağrılı bir cinsel ilişki yaşıyorsanız, muhtemelen aşağıda sayılacak etkileri de hissedeceksiniz.
- Sadece cinsel temas sırasında ağrı
- Tampon kullanımında dahi cinsel ilişki sırasında ağrı oluşumu
- İlk temasta derin bir ağrı
- Yanma ağrısı
- Cinsel ilişki sonrası belki de saatlerce devam eden zonklama ağrısı gibi durumlar vajinismus belirtileri arasında yer almaktadır.
Eğer cinsel ilişki sırasında sürekli tekrar eden bir ağrı söz konusu ise, doktorunuz ile konuşmak en doğru tercih olacaktır. Sorunu tedavi etmek seks hayatınıza, kişisel görüntünüze ve duygusal yoğunluğunuza yardımcı olacaktır.
Vajinismus Teşhisi Nasıl Yapılır?
Vajinismus teşhisi için kullanılan 3 ayrı teşhis yöntemi bulunmaktadır. Bunlar;
- Tam medikal geçmiş: Bu acıların ne zaman başladığı ve tam olarak nerenin acıdığı, nasıl hissettirdiği ve hatta cinsel ilişkinin hangi pozisyonda gerçekleştirilirken acının meydana geldiği, doktorunuz tarafından sorulacaktır. Ayrıca incelenecek hususlar arasında çocuk doğum tecrübeleri, cerrahi geçmiş ve cinsel geçmiş de yer alacaktır. Bu soruları cevaplarken lütfen utanmayın. Sorulara doğru cevap vermeniz acının kaynağını belirleyerek tedavi işlemine yön verecektir.
- Pelvik testi: Bu test sırasında doktorunuz tarafından anatomik problemler, enfeksiyon veya tahriş gibi durumların işaretleri kontrol edilecektir. Ayrıca cinsel organınızın ve pelvik kaslarınızın bulunduğu kısma kibarca bastırılarak acının oluştuğu kısım belirlenecektir. Ayrıca vajinal kanalları ayırarak, vajinanın bir görüntüsünü almada yardımcı olan spetulum adlı bir cihaz kulanılmaktadır. Bu acıyı yaşayan çoğu bayan pelvik testi sırasında rahatsız hissetmektedir. Eğer bu test çokça acıya sebep oluyor ise her an durdurulmasını isteyebilirsiniz.
- Diğer testler: Eğer doktorunuz cinsel ilişki sırasında acı oluşumunun sebeplerinden şüpheleniyorsa, pelvik ultrason gibi alternatif teşhis yöntemleri de kullanılmaktadır.
Vajinismus Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi yöntemi, acıya sebep olan etmenlerin değişimine göre farklılık göstermektedir.
1.İlaç Tedavisi
Eğer acıya sebep olan etmen enfeksiyon veya medikal bir durum ise tedavi işlemi bu durumun sebebine göre değişiklik gösterecektir. İlaçları değiştirmek, yağlama problemlerine sebep olmakta, ayrıca belirtilerinizi azaltmaktadır. Özellikle menopoz sonrası bayanlarda östrojen seviyesindeki düşüş, yetersiz yağlamaya sebep olmakta olup, vajinismus oluşumu gözlenmektedir. Bu dengeyi sağlayabilmek için çeşitli bakanlıklarca onaylı çeşitli ilaçlar kullanılmaktadır.
2.Terapi
Çok çeşitli terapiler, vajinismus sorununu çözmede kullanılmaktadır. Bunlar arasında;
- Duyarsızlaştırma Terapisi: Bu terapi sırasında vajinal rahatlama egzersizleri ile oluşan acıyı azaltabilirsiniz. Terapistiniz genellikle pelvik egzersizleri veya cinsel ilişki sırasında ağrıyı azaltmada yardımcı olacak diğer teknikleri gösterecektir.
- Danışmanlık veya Seks Terapisi: Eğer uzunca bir süre cinsel ilişki sırasında acı oluşumu yaşanmışsa, yapılan tedavi işlemlerine rağmen cinsel ilişkide negatif duygusal tepkiler oluşabilir. Bu acı yüzünden eşinizle birlikte daha samimi olmaktan kaçındıysanız, eşinizle olan iletişiminizi geliştirebilir ve cinsel samimiyetinizi tekrar düzenleyebilirsiniz. Bu tip sorunları çözebilmek için bir terapist ile veya danışman ile iletişime geçin. Bu tip bir terapi ile eşinize ve davranışlarınıza yönelik negatif tavrınız değişecektir.
3.Ameliyat
Çok nadir durumlarda da olsa, vajinismus tedavisinde ameliyata ihtiyaç duyulabilir. 2 farklı tip ameliyat çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan ilki cinsel ilişki sırasında ağrıya sebep olan kısmın alınmasıdır. Bir diğer ameliyat yöntemi ise vajinanın genişletilmesi ameliyatıdır. Böylece oluşan acıların önüne geçilebilecektir. Ayrıca kendi başınıza alabileceğiniz önlemler ile bu acıyı minimize edebilirsiniz. Bunlar;
- Eğer cinsel ilişki sırasında sadece belirli pozisyonlarda acı yaşanıyorsa, pozisyon değiştirerek bu acıyı azaltma yollarına gidebilirsiniz.
- Neyin iyi hissettirdiğini veya neyin hissettirmediğini eşinizle paylaşın.
- Daha uzun bir ön sevişme, doğal yağlanmayı arttıracaktır. Böylece ertelenen penetrasyon ile oluşan acılar azalacaktır.
- Kişisel yağlayıcıların kullanılması acıyı azaltacaktır. Sevdiğiniz bir tanesini bulana kadar farklı markaları da deneme yoluna gidebilirsiniz.
Bu gibi ufak önlemler ve değişiklikler yaparak cinsel ilişki sırasında oluşan ağrıları azaltabilir ve önüne geçebilirsiniz.