Dışişleri Bakanlığı'nın eli Gürcistan'a karşı bağlı
Gürcistan ile Abhayza arasındaki siyasi sorunlar nedeniyle Türk gemilerinin yaşadığı sıkıntılar karşısında Dışişleri Bakanlığı'nın eli kolu bağlı durumda.
Dışişleri Bakanlığı'nın eli Gürcistan'a karşı bağlı
Gürcistan ile Abhayza arasındaki siyasi sorunlar nedeniyle Türk gemilerinin yaşadığı sıkıntılar karşısında Dışişleri Bakanlığı'nın eli kolu bağlı durumda. Bakanlık yetkilileri, sürekli temas halinde olduklarını, sorunla ilgilendiklerini ancak Gürcistan'ın Abhazya'yı tanımaması nedeniyle hukuki olarak ellerinden bir şey gelmediğini dile getirdiler.
Referans'ın konuya ilişkin sorularını yanıtlayan bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Gürcistan'ın "Abhazyayı tanımıyorum" gerekçesiyle kendi karasularında Abhazya'ya doğrudan sefer yapan gemileri yakalaması halinde "korsan" muamelesi yapabildiğini belirtti. Politik gelişmelere bağlı olarak kimi zaman bu gemilere dokunulmadığını söyleyen yetkili, ancak son olarak geçen yıl Gürcistan ile Abhazya arasında yaşanan çatışmaların bu sıkıntıyı artırdığını bildirdi. Yetkili, son olarak bir hafta kadar önce bir Türk gemisinin bu şekilde alıkonduğunu kaydederken, "Konuya ilişkin temaslarımız sürüyor. Kaptanı ön soruşturma için tutuyorlar ama mürettebatın ve geminin uluslararası hukuk çerçevesinde serbest bırakılmasını istiyoruz. Ancak bu süreç 15-20 gün sürebilir" dedi.
Sorun oldukça hassas
Türkiye'de etkin bir Abhaza grubunun olduğunu belirten dışişleri yetkilisi, Gürcistan ile Abhazya arasındaki siyasi kavganın Türkiye için de hassas bir mesele olduğunu söyledi. Yetkili, "Abhazalar Türkiye'ye 'Bize niye yardım etmiyorsunuz' derken Gürcistan da Abhazya'ya yapılan doğrudan seferleri korsancılık olarak görüyor" diye konuştu. Gürcistan'ın birkaç kez uluslararası olarak Abhazya'ya yapılacak seferlere izin vermeyeceğini açıkladığını belirten yetkili, bu deklarasyonları Denizcilik Müsteşarlığı kanalıyla oda ve firmalara duyurduklarını ifade etti. Gemilerin yakalanması durumunda da bu yakalama ve tutuklamaların uluslararası hukuk çerçevesinde olup olmadığını ve yargılama süreçlerini takip ettiklerini bildiren yetkili, bu gemilerin çıkış noktasını Rusya'da bir liman olarak gösterdiğini ancak Gürcistan açıklarında geçtiklerinde tutuklandıklarını ifade etti. Yetkili, "Gürcistan'ın, Abhazya'yı tanımaması nedeniyle bu gemileri yakalayınca hukuken bazı şeyleri yapmaya hakkı var. Ayrıca böyle durumlarda bu gemilerde çeşitli eksikler ve sıkıntılar da çıkararak sorun yaratabiliyorlar" dedi.
Ticaret engelleniyor
Dışişleri yetkilisi, soruna ilişkin olarak Gürcistan Dışişleri Bakanlığı ile sürekli temasta olduklarını söylerken, "Diyoruz ki; 'Bizim gemilerimiz kurallara uyuyor.' Fakat oradaki gemiler de 'Ben ilk kez değil 3 kez yaptım aynı şeyi' diyor. Gürcistan bazı zamanlar bu gemilere pek dokunmazken, bazen de üzerlerine gidiyor. Özellikle savaştan sonra gemilere el koymalar yoğunlaştı" dedi. Şu an Gürcistan'ın el koyduğu 3-4 gemi olduğundan bahseden Dışişleri yetkilisi, yargılama sürecinin ise uzun sürdüğünü ifade etti. Yetkili, "Bu tür el koymalar Türkiye'nin Abhazya'yla ticaretine güçlük çıkarıyor" diye konuştu.
GÜRCİSTAN GEMİ PERSONELİNİ BIRAKMAK İÇİN PARA İSTİYOR
Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Hamdi Gürdoğan, "Gemilerimiz uluslararası sularda seyir halindeyken Abhazya ile ihracat yaptıkları ileri sürülerek, Uluslararası Hukuk ve Deniz Hukuku kuralları hiçe sayılarak Gürcistan tarafınca Poti Limanı'na çekilmişlerdir" dedi.
Gürdoğan, dün düzenlediği basın toplantısında, ihracatçı firmaların kriz döneminde ülke ihracatını arttırmak için elinden geleni yaptığını ifade etti. İhracatçıların talep gelen bütün ülkelere ihraca gerçekleştirdiğini belirten Gürdoğan, şöyle devam etti: "Son dönemde Buket ve Afrostar adlı gemilere el konulmuştur. Üç bin ton ağırlığında Buket gemisine 17 kişilik mürettebatıyla, bin 860 ton ağırlığındaki Afrostar gemisine ise 7 mürettebatıyla el konulmuştur." Gemilerin uluslararası sularda seyir halindeyken Abhazya ile ihracat yaptıkları ileri sürülerek, uluslararası hukuk ve deniz hukuku kuralları hiçe sayılarak Gürcistan tarafınca Poti Limanı'na çekildiğini söyleyen Gürdoğan, "Bununla birlikte gemi mürettebatı da apar topar çıkarıldıkları mahkemece 'sınır ihlali' gerekçesi ile tutuklanmıştır. Tutuklanan 24 gemi mürettebatının serbest bırakılması için Gürcistan hükümetince 150 bin dolar istenmesi de oldukça düşündürücüdür" dedi.
Gürdoğan, son 16 yılda yaklaşık 100 Türk gemisine el koyan ve bunları geri iade etmektense parçalayan veya satışa çıkaran Gürcistan'ın bu tavrına Türk tarafınca gerekli tepkinin verilmediğini de ileri sürerek, "Firmalarımız mağdur olmaya devam etmektedir. Oysa Rus ve Amerikan gemileri Abhazya sularında rahatça seyretmekte fakat bu ülkelerin gemilerine karşı yapılacak en ufak bir harekette yaptırım uygulanması riski ile karşı karşıya kalacağından Gürcistan bu gemilere dokunamamaktadır" diye konuştu.