Koroner arter hastalığı, kalbinizin kendine kan, oksijen ve besleyici maddeler sağlayan ana kan damarlarında (koroner arterler) kan akımını engelleyen sorunların gelişmesi durumudur. Arterlerinizde kolesterol içeren birikintiler (plak) ve inflamasyon genellikle koroner arter hastalığı oluşumundan sorumludur.
Plak oluşumu koroner arterleri daraltır ve kalbinize kan akışını azaltır. Sonuç olarak azalan kan akışı göğüs ağrısına (angina), nefes darlığına veya diğer koroner arter hastalığı belirtilerine ve semptomlarına neden olabilir. Tam bir tıkanıklık ise kalp krizi geçirilmesine yol açabilir.
Koroner arter hastalığı sıklıkla uzun yıllar içinde gelişir. Önemli bir tıkanıklık ya da kalp krizi geçirinceye kadar herhangi bir problem görmeyebilirsiniz. Fakat buna karşılık koroner arter hastalığı önlenebilir ve tedavi edilebilir. Sağlıklı bir yaşam tarzı koroner arter hastalığı oluşumunu önlemede büyük bir etki yaratabilir.
Koroner Arter Hastalığı Belirtileri
Koroner arterleriniz kan akımına engel olacak derecede daralırsa, kalbinizin kendine yeterli miktarda oksijence zengin kan akışı sağlanamaz. İlk önceleri azalan kan akımı herhangi bir koroner arter hastalığı semptomuna neden olmayabilir ancak plak, koroner arterlerde biriktikçe, aşağıdakiler dahil koroner arter hastalığı belirtileri ve semptomları gelişebilir.
Göğüs Ağrısı (Angina)
Sanki birisi göğsünüzün üzerinde duruyormuş gibi bir basınç hissedebilirsiniz. Angina pectoris olarak adlandırılan bu ağrı, çoğu kez göğsün ortasında veya solunda meydana gelir. Angina pectoris genellikle fiziksel veya duygusal stres tarafından tetiklenebilir.
Angına pectoris, genellikle stresli aktiviteyi durdurduktan birkaç dakika sonra geçer. Bazı insanlarda özellikle kadınlarda bu acı, boyun, kol veya sırtta keskin bir şekilde hissedilebilir.
Nefes Darlığı
Kalbiniz vücudunuzun ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli miktarda kan pompalayamazsa, nefes darlığı veya aşırı yorgunluk hissedebilirsiniz.
Kalp Krizi
Tamamen tıkanmış bir koroner arter, kalp krizine neden olur. Kalp krizinin klasik belirtileri ve semptomu özellikle göğüsün sol tarafında şiddetli-geçmeyen sıkıştırıcı tarzda göğüs ağrısıdır. Bu tip göğüs ağrısı genellikle sırt, sol kol-omuz, boyun, karın orta hattı ve çeneye yayılım gösterir. Bu ağrıya genellikle terleme, bulantı, kusma, fenalık hissi ve ölüm korkusu gibi ek şikayetlerde eşlik eder. Bununla birlikte bazen kalp krizlerinin çok belirgin bir semptom ya da belirtisinin de olmayabileceği de unutulmamalıdır.
Ne Zaman Doktora Gitmek Gerekir?
Kalp kriz geçirdiğinizi düşünüyorsanız hemen 112’yi arayın ve ambulans çağırın. Acil olarak tıbbi servise ulaşamıyorsanız, birisinin sizi en yakın hastaneye götürmesini sağlayın. Kendiniz araba kullanarak hastaneye gitme seçeneğini en son çare olarak değerlendirin.
Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, tütün kullanımı, diyabet, aile öyküsünde koroner arter hastalığı olması, obezite gibi risk faktörleri taşıyorsanız doktorunuzla görüşmeniz gereklidir. Koroner arter hastalığında bazı testler ile erken tanı konulması hayat kurtarıcı olacaktır.
Koroner Arter Hastalığı Nedenleri
Koroner arter hastalığının bazen çocukluk dönemi gibi, erken dönemlerde, koroner arterin iç tabakasına yağlı çizgilenme ile başladığı düşünülmektedir.
Koroner arter hastalığının gelişmesinde aşağıdakiler de dahil olmak üzere yüzlerce neden vardır.
- Sigara içmek
- Yüksek tansiyon
- Yüksek kolesterol
- Diyabet ya da insülin direnci
- Hareketsiz yaşam tarzı
Bir arterin iç duvarı hasar gördüğünde, kolesterol ve diğer hücresel atık ürünlerden oluşan yağ tortuları (plak) ateroskleroz adı verilen bir süreçte damarsal haser bölgesinde birikme eğilimindedir. Plakanın yüzeyi yırtılırsa, trombosit denilen kan hücreleri, arteri tamir etmek için bu sahada toplanırlar ve kan akımına engel olabilecek büyüklüğe ulaşınca da kalp krizine neden olurlar..