1.Kaynağı tespit edin.
Çocuğunuzun kullandığı kötü kelimeleri kimden öğrendiğini (ailenin yaşlı bir üyesi, bir arkadaş, bir televizyon yayını vs vs. her şey olabilir!) tespit edin. Küçük çocuklar harika birer taklitçidirler. Düzenli temas halinde bulundukları kişilerden uygunsuz sözcükler duyuyorlarsa, bu kişilerin o sözcükleri kullanmayı bırakmaları için devamlı mücadele halinde bulunmanız gerekebilir. Çocuğunuzun kötü sözleri çevresinden öğrendiği sonucuna vardıysanız, bu kaynaklarla iletişimini sınırlamaya çalışın ve bu kişilere durumdan rahatsızlığınızı dile getirin.
2.Açıklayın.
Çocuğunuza söylediği sözlerin güzel sözler olmadığını, Müslüman olduğumuzu ve Müslümanların nazik sözcükler kullanması gerektiğini açıklayın.
Ona peygamberimizin sallallahu aleyhi vesellem şu hadisini öğretin:
“Allah’a ve ahiret gününe inanan kişi ya hayırlı konuşsun ya da sussun.”
Çocuğunuza bu hadisi sık sık dile getirin, sadece kötü ve çirkin sözcükler kullanarak konuştuğu zamanlarda değil. Arkadaşlarına ve kardeşlerine yaralayıcı lakaplar taktığı zaman da. Ayrıca bu ayet toplumumuz için inanılmaz bir hatırlatıcı:
“Ey iman edenler, bir topluluk diğer bir topluluk ile alay etmesin, belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kadınlar da kadınlarla alay etmesinler, belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Birbirinizi ayıplamayın ve birbirinizi, küçük düşürücü kelimelerle çağırmayın. İnandıktan sonra yoldan çıkmak ne kötü bir isimdir. Kim tevbe etmezse işte onlar zalimlerdir.” (Hucurat, 49:11)
3.Seçenekler sunun.
Çocuğunuz uygunsuz sözcükler kullandığında ona daha az kaba olan seçenekler sunun. “Cemil’den nefret ediyorum” demek yerine “Cemil beni sinir ediyor” demesini önerin. Ayrıca çocuklar yeni kelimeler öğrenmekten zevk alır.
4.Takdir edin.
Çocuğunuzun terbiyeli sözcüklerini duyduğunuzda bu davranışını övün. Çocuğunuza kibar sözcükler kullanmasından memnun olduğunuzu göstermenin bir yolu da teşvik çizelgesi oluşturmaktır. Çirkin sözler yerine güzel sözler kullandığında çizelgesine bir yıldız koyduğunuz basit bir sistem kurabilirsiniz. 10 yıldız gibi, belirlediğiniz bir sayıya ulaştığında ona özel bir ödül verin. Teşvik çizelgesi inanılmaz bir şekilde işe yarıyor!
Çocuğunuzun güzel konuşmalarını ona bildirmek, gelecekte kullanacağı uygun sözcükler için cesaret verici olacaktır, inşaAllah.
“Görmedin mi ki, Allah nasıl bir örnek vermiştir: Güzel bir söz, kökü sabit, dalları gökte olan güzel bir ağaç gibidir.” (İbrahim, 14:24)
5.Görmezden gelin.
Eğer sözleri abartılı derecede ayıp değilse, kullandığı tatsız sözleri görmezden gelmeye çalışın. Bazı çocuklar onaylanmak için saldırgan kelimelere ihtiyaç duyarlar. Bunu fark edilmek için bir süre devam ettirirler. Salak, aptal, deli gibi sözcükler güzel sözcükler olmamasına rağmen küfür de sayılmaz. Kullandığı her sözcüğe tepki göstermek olumsuz davranışının pekişmesine de sebep olabileceği için önerilmiyor.
6.Örnek olun.
İnsanlarla konuşurken hoş ve sevimli sözler kullanın. Ağzınızdan çıkan iyi sözleri çocuğunuzun düzenli olarak duymasını sağlayın. Uzun vadede çocuğunuzun dilini terbiye edecek en işe yarar yol budur.
“Kullarıma, sözün en güzel olanını söylemelerini söyle. Çünkü şeytan aralarını açıp bozmaktadır. Şüphesiz şeytan insanın açıkça bir düşmanıdır.” (İsra, 17:53)
“Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir.” (Tirmizî, Îmân, 12; Nesâî, Îmân, 8.)
“O gün kendi dilleri, elleri ve ayakları yapmış oldukları şeylere şahitlik edecekler.” (Nur, 24:24) Allah bizi dünyada ve ahirette utandırmasın.
Tavsiye ve tecrübelerinizi yorumlar bölümünde bizimle paylaşın lütfen.
Kaynak: productivemuslim.com sitesinden alınarak Suffagâh ekibi tarafından suffagâh.com için Türkçeye çevrilmiştir.