Yıllar geçtikçe, insan vücudu ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineralleri doğal yollardan karşılamakta zorlaşır ve takviye ürünlere ihtiyaç duymaya başlar.
İdeal bir dünyada, ihtiyacınız olan bütün besinleri yiyeceklerden almanız gerekir fakat bu her zaman mümkün değildir. Yaşlandıkça belirli vitamin ve mineralllere daha çok ihtiyaç duyarsınız ve belirli vitamin ve mineral takviyeleri bu ihtiyacınızı karşılamanıza yardımcı olacaktır.
Peki Nedir Vitamin ?
Vitaminler, vücudunuzun sağlıklı çalışması için ihtiyaç duyduğu bileşenlerdir. Bu bileşenler doğal şekilde gıdalarda bulunduğu gibi vitamin takviyesi ürünlerinde de bulunur. Doğal gıdaların yeterli gelmediği noktada takviyeler devreye girer.
2 tip vitamin vardır:
- Yağda çözünen vitaminler
- Suda çözünen vitaminler
13 temel vitamin vardır ve bunlardan 4 tanesi (A, D, E ve K) yağda çözünür. Kalanlar ise(B ve C ve diğer vitaminler) suda çözünür.
Vitaminler hücrelerin büyümesi, gelişmesi ve işlevini yerine getirmesi için hayati öneme sahiptir. İlerleyen yaşlarda vitamin eksikliğinin giderilmesi çok daha önemli hale gelir. İşte yaşlandıkça yeterli miktarda almaya dikkat etmeniz gereken vitaminler:
- Vitamin A (Retinol)
- Vitamin B12 (Kobalamin)
- Vitamin C
- Vitamin D
Vitamin A (Retinol)
Bu vitamin hücre büyümesine ve güçlü kemik ve dişlerin oluşumuna yardımcı olur. A vitamini ayrıca görme duyunuzun ve cildinizin sağlıklı kalması için önemlidir.
A vitamini 2 bileşikten oluşur:
- Retinoid: Et, süt ve diğer süt ürünlerinde bulunur.
- Beta-karoten: Kayısı, havuç, mango, portakal, kabak ve tatlı patates gibi sarı-turuncu yiyeceklerde ve yeşil yapraklı sebzelerde bulunur.
A vitamini eksikliği körlüğe ve göz kuruluğuna neden olabilir. Eğer yeterince A vitamini almadığınızı düşünüyorsanız doktorunuza danışın.
Vitamin B12 (Kobalamin)
Vitamin B12, yani kobalamin, Kırmızı kan hücresi üretiminde, hücre metabolizmasında ve DNA sentezinde hayati bir rol oynar. Eksikliği anemiye sebebiyet verebilir. B12 ayrıca sinirlerin fonksiyonlarını sağlıklı şekilde sürdürmesi için önemlidir.
Yaşlandıkça vücudun B12 ihtiyacı artacağı için ne kadar doğru besinler tüketirseniz tüketin yeterli miktarda B12 alamama ihtimaliniz var. Bu noktada takviye ürünler ihtiyacınızı karşılamanıza yardımcı olacaktır.
Vitamin C
Öksürük ya da soğuk algınlığının önüne geçmek için C vitamini takviyesi almak oldukça popüler olsa da bunun gerekli olup olmadığını sorgulamak gerekir.
Yeterince meyve ve sebze tüketmeniz vücudunuzun ihtiyaç duyduğu C vitaminini doğal yollardan almanızı sağlar. Genellikle önerildiği üzere günde 5 porsiyon meyve tüketmek ihtiyaç duyulan C vitamininin karşılanmasına büyük ölçüde yardımcı olur. Narenciye, mango ve çilek güçlü bir antioksidan olan C vitamini için zengin kaynaklardır.
Beslenme yoluyla C vitamini eksikliğiniz olduğu tespit edilirse doktorunuzun tavsiyesi ile C vitamini eksiğinizi destekleyici takviye gıdalardan almanız mümkün olabilir.
Vitamin D
D vitamini, diğer besinlerin, özellikle de kalsiyumun vücudumuz tarafından daha verimli emilmesini sağlayarak osteoporoz ve diğer kemik hastalıklarının önlenmesine yardımcı olan vitamindir.
Bazı ön araştırmalar, D vitamininin MS, romatoid artrit, tip 1 diyabet ve otoimmün hastalıklar gibi bazı kronik hastalıkları hafifletmeye yardımcı olabileceğini de göstermektedir.
Güneş ışığı zengin bir D vitamini kaynağıdır. Fakat yeteri kadar dışarı çıkamıyor ya da herhangi başka bir sebeple yeterince güneş ışığı alamıyorsanız D vitamini takviyesi kullanmanız gerekebilir.
D vitamini eksikliği, zayıflamış ve yumuşak kemiklerden muzdarip olacağınız bir kemik hastalığı olan Ricketts’e yol açabilir. D vitamini eksikliğinizin olduğunu hekiminiz tespit edebilir.
Diğer Gıda Takviyeleri
Yaşlandıkça önemi artan vitaminlerden bahsettik, peki ya diğer mineraller ve besinler?
Kalsiyum
Kalsiyum, kemiklerin oluşturulmasında ve güçlendirilmesinde çok önemli bir rol oynadığı ve aynı zamanda da kas kasılmalarını düzenleyip, kanın pıhtılaşmasını sağladığı için yaş ilerledikçe daha önemli hale gelir. Günde 2 ila 4 porsiyon süt tükettiğiniz sürece takviyeye ihtiyaç duymadan vücudunuza yeterli kalsiyumu alabilirsiniz.
Bu besinlerde bolca kalsiyum bulunur:
- Ekmek
- Peynir
- Balık
- Yeşil yapraklı sebzeler
- Süt
- Fındık
- Soya fasulyesi
Magnezyum
Yaşlandıkça, vücudunuzun magnezyumu eskisi kadar verimli bir şekilde emmesi zorlaşır. Bazı ilaçlar bu durumu daha da kötüleştirir.
Magnezyumu yapraklı yeşil sebzelerde, esmer pirinçte, kuruyemişlerde, ette, balıklarda ve süt ürünlerinde bulabilirsiniz.
Ortalama bir erkek günde 300 mg magnezyuma ihtiyaç duyar. Kadınlar için 270 mg yeterlidir. Çoğu insan, takviyelere başvurmadan magnezyum ihtiyacını karşılayabilmektedir.
Yine de, yeterince magnezyum açısından zengin yiyecekler tüketemediğinizden endişeleniyorsanız, en azından takviye almayı düşebilirsiniz ve her zaman olduğu gibi tavsiye için doktorunuzla konuşabilirsiniz.
Omega-3
Bu yağ asitleri gıdalarda doğal olarak bulunur ve yaşlanmayla ilişkili birçok semptomun hafifletilmesine yardımcı olur.
Omega-3 yağları, romatoid artritten muzdaripseniz yararlı olabilir ve ayrıca AMD'nin (yaşa bağlı makula dejenerasyonu) ilerlemesini yavaşlatabilir.
Her hafta birkaç porsiyon balık yiyebildiğiniz sürece - özellikle somon, sardalya, ton balığı ve uskumru - hiçbir sorun yaşamadan önerilen miktara ulaşacaksınız.
Glukozamin
Eklemlerinizde bir amino şeker olan glukozamin bulunur. Eklemleriniz ya da bağ dokularınız size sorun çıkarıyorsa takviye almayı deneyebilir ve rahatladığınızı görebilirsiniz. Fakat sihirli bir etki beklemeyin, etki hafif ve zamanla olacaktır.
Potasyum
Kemiklerinizi olabildiğince güçlü tutabilmek için vücudunuzun yeterli miktarda potasyuma ihtiyacı vardır.
Potasyum, hücre işlevine yardımcı olur ve ayrıca yüksek tansiyonu ve böbrek taşı geliştirme olasılığını azaltabilir. Kötü haber şu ki, birçok yaşlı her gün ihtiyaç duydukları 4700 mg potasyumu alamıyor.
En iyi doğal potasyum kaynağı, güçlü kaynaklar olduğunu kanıtlayan muz, patates, erik ve kuru erik içeren meyve ve sebzelerdir. Bu besinleri yeterince tüketemiyorsanız takviye alabilirsiniz. Yine de çok fazla potasyum almak tehlikeli olabilir, bu nedenle potasyum takviyesine başlamadan önce hekiminizden bilgi alabilirsiniz.
Lif
Yiyeceklerin sindirim sisteminizden sorunsuz bir şekilde geçmesini sağlamak için yeterli lif almak çok önemlidir. Kepekli ürünler, fasulye, tahıllar, meyve ve sebzelerin hepsi lifle doludur ve sizi kalp hastalığına karşı korumak, lif açısından zengin bir diyetin faydalarından sadece biridir.
Ne yazık ki, ortalama bir yaşlı vücudunun ihtiyaç duyduğu lifin yalnızca yarısını alıyor. Takviye, yeterli taze meyve ve sebze olmadan bir diyette kalan boşluğu doldurabilir.
Demir
Demir, vücudunuzda kan taşıyan kırmızı kan hücrelerini yapmak da dahil olmak üzere birçok önemli rol oynar. Çoğu insan ihtiyacı olan tüm demiri düzenli bir diyetle almayı başarır.
Yaşlanıyorsanız, demir eksikliğinizden emin olmadığınız sürece rutin olarak demir takviyesi yapmamalısınız. 50 yaşın üzerindeki bireylerde demir eksikliği genellikle altta yatan sağlık sorunlarının bir göstergesi olduğundan, takviyelere başvurmadan önce endişelerinizi mutlaka doktorunuzla konuşun.
Hareket, Hareket, Hareket
İster genç olun ister ilerleyen yaşlarda olun, aldığımız besinlerin yanında hareketli bir yaşam tarzı sürüyor olmamız genel sağlığımızı korumamız için çok önemli.
Hareket ile birlikte kan dolaşımımız hızlanır, vücudumuz için elzem bazı hormonlar salgılanır ve daha bir çok fayda sağlanır.
Sadece doğru beslenerek veya doğru ve yeterli gıda takviyeleri ile sağlıklı bir bünyeye sahip olmamız imkânsız. Bu yüzden yaşımız ne olursa olsun günde en az yarım saat tempolu yürüyüş veya eşdeğeri bir aktivitenin yaşamımızda muhakkak yer alması gerekir.