Sigaranın vücuda zararları, sigara bırakma yöntemleri, sigara alışkanlığından nasıl kurtulunur, filtre sigaranın zararını önler mi
Soru: Sigara dumanındaki zararlı maddeleri süzmede filtreler ne ölçüde etkili oluyor?
Cevap: Filtre, bedene giren katranı ve nikotin miktarını azaltır. Ayrıca filtreli sigara içen kişilerin akciğer kanserine yakalanma olasılıklarının daha az olduğuna ilişkin bulgular vardır. Bu nedenle filtrenin olumlu bir katkısı olduğu kesindir Ne var ki, bu olumlu katkı, sigara içmeyi sakıncasız kılacak ölçüde değildir. Bu yüzden filtre için söylenecek en doğru söz, sigarayı bütünüyle bırakamayanlar için, sigarayı daha az tehlikeli kıldığıdır.
Doktorların sigarayı bırakamıyorsak hiç değilse ilk yarısını içmemizi öğütlemelerinin nedenini açıklar mısınız?
Bunun iki nedeni vardır.
Birincisi, sigaranın ikinci yarısında katran yoğunluğunun ilk yarısından çok daha fazla olmasıdır. Sigaranın yalnızca ilk yarısını içerseniz ya da hiç değilse en sonuna kadar içmezseniz kendinize büyük bir iyilik etmiş olursunuz. İkinci neden ise, sigara içme alışkanlığınızda, içtiğiniz sigara miktarını azaltmaya yardım edecek herhangi bir değişikliğin sağlayacağı yarardır.
Beş yıl önce sigarayı bıraktım. Ciğerim eski sağlığına kavuşmuş mudur?
Bu, bırakmadan önce ne kadar süre için ve ne miktarda sigara içtiğinize bağlıdır. Ama ciğerleriniz ve öteki organlarınızın daha fazla zarar görmesini, sigarayı bıraktığınız andan itibaren önlemiş olduğunuz kesindir. Ayrıca, ciğer kapasitesinde kesin bir gelişmenin olduğu ve akciğer kanserine ya da bronşite yakalanma riskinin önemli ölçüde azaldığı açıktır. Ancak bu riskin hiç sigara içmemiş biri kadar az olmasını beklemek ya da ciğerlerinizin hiç sigara içmemiş gibi sağlıklı olacağını ummak yanlış olur.
Sigara içen bir kişinin ciğerindeki büyük beyaz doku kitlesi kanser olarak adlandırılır.Temiz ciğerler ise bu ölümcül tehlikeden uzaktır. 1960’ların sonunda yapılan bir araştırma, akciğer kanserinden ölüm oranının 1930’lu yıllardan bu yana ürkütücü bir artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Genel olarak kansere bağlı ölümlerin çok büyük oranda artmasındaki başlıca etken, akciğer kanserindeki artıştır.
Sigaranın zararları
İkinci Dünya Savaşı’nı bitmesinden hemen sonra Profesör A.Bradford Hill ve Dr. (şimdi Sir) Richard Doll artan akciğer kanseri vakalarındaki en önemli etmenin sigara olduğuna ilişkin kaçınılmaz sonuca varan bir dizi araştırmanın ilkini yayınladılar. Geriye dönük bir yöntem izledikleri çalışmalarında, çok sayıda akciğer kanserli hastayı incelediler ve bunları, aynı koşullardan gelen kişiler arasından büyük bir dikkatle seçtikleri, akciğer kanserli olmayan bir kontrol grubu ile karşılaştırdılar.
Nikotin dişlerde kahverengi lekeler oluşturur; ama sigarayı bırakırsanız dişleriniz eskisi gibi pırıl pırıl olabilir. Ancak sigaraya bağlı olarak çenede oluşan bir kanserin tedavisi bu kadar kolay değildir.
Sigaranın, başka akciğer hastalıklarına da neden olduğu; ülserin iyileşmesini geciktirdiği; bazı ağız, gırtlak, yemek borusu, idrarkesesi kanseri türlerinin ortaya çıkmasında rol oynadığı ve cildin, sigara içmeyenlere oranla 20 yıl erken kırışmasına yol açtığına ilişkin kanıtlar vardır.
Sigarayla ilgili bilinmesi gereken başka noktalar da vardır. Sigara içmeyenlerde beş kişiden yalnızca biri emeklilik yaşma ulaşamazken, günde 25’ten fazla sigara içenlerde bu oran beşte ikidir. Başka bir deyişle risk iki katma çıkmaktadır. Ayrıca, sigara içenler için yalnızca belirli hastalıklardan ölüm olasılığı değil, bu hastalıklar yüzünden sakat kalma olasılığı da artmaktadır.
Sigara içenler arasında ölüm oranı, dumanı içine çekenlerde, çekmeyenlerden daha fazladır; ayrıca sigara içmeye ne kadar erken başlandıysa o kadar tehlikelidir.
Sigara bırakma
Sigarayı bırakmak kolay değildir. Ne bir mucize, ne tılsımlı bir yöntem, ne kestirme bir yol, ne de garanti belgeli formüller vardır bunun için. Ama yine de kazanılabilecek bir savaştır.
Her savaş gibi bunda da başarı, büyük ölçüde yürekliliğe, kararlılığa ve ustaca bir planlamaya dayanır.
Sigara bırakmada yüreklilik ve kararlılık
İlk önce yüreklilik gelir, çünkü sigara bırakmak çok sıkıntılı bir iştir. Çok haz duyduğunuz, hattâ bağlandığınız bir nesneyi bırakmak, kuşkusuz sıkıntı ve acı verir. Bir tek sigaraya duyulan özlem, hele bir de kendinizi gergin ve sıkıntılı hissediyorsanız, kolay direnilecek bir İstek değildir. Ama asıl sorun da, İşte o bir tek sigarayı içmemek, o isteğe karşı duracak yürekliliği gösterebilmektedir.
Dünya, sigarayı bırakıp da yeniden başlayan insanlarla doludur ve onlardan biri olmamak için gerçekten yürekli olmak gerekir.
ikinci sorun, kararlılıktır, işe başlamadan önce eğer’, “ama”, “belki demeden, bu alışkanlığın kesin olarak üstesinden gelmeye karar vermelisiniz. Gönülsüz verilen bir karar ya da sigarayı aşama aşama azaltarak bırakma stratejisi çok büyük bir olasılıkla başarısızlıkla sonuçlanacaktır. Sigaraya karşı bir ölüm kalım savaşı açmaya kesin olarak karar verinceye kadar bu işe hiç girişmemek çoğu kez daha iyidir. Unutmayın, elde edeceğiniz yararlar sigarayı bıraktığınız anda başlayacaktır.
Sigarayla İlgili birkaç gerçek
* Sigara dumanında, öteki tahriş edici kimyasal maddeler dışında en az beş kanser yapıcı (karsinojen) madde vardır.
* Sigara yalnızca akciğer kanserine değil kronik bronşite, kalp hastalığına ve peptlk ülsere de neden olmaktadır.
* Sigara içenlerin akciğer kanserine yakalanma olasılığı normalden 25 kat, gırtlak ve ağız kanserine yakalanma riski ise 10 kat daha fazladır.
* 20 yaşından önce sigara içmeye başlayan dört kişiden birinin ölümü sigara yüzündendir.
* Sigara oldukça pahalıdır; bütçede önemli açıklar yaratabilir.
Günümüz fiyatlarıyla bugüne kadar sigaraya kaç lira verdiğinizi ve sigarayı bırakırsanız, önünüzdeki on yıl içinde ne kadar para biriktirebileceğinlzl hesaplayın.
Sigarayı bırakma konusunda seçim yapma fırsatını yitirmeden elinizdeki sigaraları atıp sağlığınıza kavuşun!