Nilüfer çiçeği nasıl bir bitkidir?
Nilüfer çiçeği nasıl bir bitkidir ve dünyada toplamda kaç türü vardır? Nilüfer çiçeği hakkında kısaca bilgi…
Nilüfer çiçeği, aslında yaklaşık 90 türden oluşan çiçekler topluluğunu kapsamaktadır. Nilüfergiller, Nymphaeales takımına ait genellikle sucul bitkileri kapsayan bir çiçekli bitkiler familyasıdır. Bu bitkiler suda yüzerler.
Tatlı sularda yayılmış rizomlu sucul bitkilerdir. Çok yıllık otsudurlar, rizomları ile suyun tabanına tutunurlar. Yapraklar orta büyüklükten çok büyük olanlara kadar değişir. Çiçekler su üzerinde açar ve tek bir tane olarak açar. Bu familyanın yayılışı kozmopolittir, dünyada 9 cins ve 90 kadar türle temsil edilir. (Rizom: Köklerin aşağı doğru salınması)
Nymphaea alba (beyaz nilüfer), Nuphar luteum (sarı nilüfer) türleri Türkiye’de yaygındır. Nymphaea lotus (Mısır lotusu) geceleri Nil nehrinde sarı renkli çiçekler açar ve etrafa güzel kokular yayar. Victoria türleri dünyanın en büyük yapraklı bitkileri olarak bilinirler. Bunların çapları 2 metreye ve kalınlıkları 4-6 cm’ye kadar ulaşabilir; bunlar genellikle Amazon bölgesinde yayılmıştır.
Beyaz nilüfer (Nymphaea alba), nilüfergiller familyasından bir nilüfer türü. Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya’nın batı ve orta kısımlarında genelikle yavaş akan ırmak kenarları, göl ve göletlerde doğal olarak yetişir, soğuğa dayanıklı bir türdür.
Türkiye’de Akdeniz bölgesinde yaygındır. Yaprakları yuvarlak bir tepsi şeklinde sadece sap kısmı hafif dar üçgen şeklinde açıktır. Yaprakların alt kısmı kahverengimsi veya kırmızımsı esmer, üst yüzeyi koyu yeşil, derimsidir. Fincan şeklinde, ortası sarı, kar beyazı çiçekleri ile gösterişli bir türdür.
Çabuk büyüyen ve sudan çıkma eğiliminde olduğundan, küçük ve sığ havuzlar için uygun değildir. 40-90 cm derinlikte suya ihtiyacı vardır. Türkiye’de çok bulunan nymphaea alba, nilüfergiller familyasına bağlı bir su bitkisi cinsidir. Cinste dünya geneline yayılmış, toplam 50 civarı tür bulunmaktadır.
Geçmiş dönemlerden beri önemli bir çiçek olan nilüfer çiçeği, Antik Mısırlılar tarafından lotus olarak anılırdı. Antik Mısırlılar lotuslara büyük saygı duyarlardı. Mısır mavi nilüferinin çiçekleri gündüz açılır, hava kararmaya başlayınca da suyun altına batar. Mısır beyaz nilüferi ise gece çiçeğini açar ve sabah kapatırdı. Bu iki çiçeğin kalıntıları II. Ramses’in mezarında bulunmuştur.
Nilüferin faydaları nelerdir?
Nilüfer çiçeği mikrop öldürücüdür. Çiçeğinin kokusu uyku yapar. Kalbi kuvvetlendirir. Kökleri kabız yapıcı etkisi nedeniyle ishale karşı faydalıdır. Beyaz nilüfer, sinirleri yatıştırır ve ağrıları dindirir.
Nilüfer çiçeği zehirlenmelere neden olabileceğinden dikkatli kullanılmalıdır. Havuzlarda süs bitkisi olarak kullanılır. Tıpta ise köklerinden ve çiçeklerinden faydalanılır. Kökleri kabız edicidir. Kökleri kaynatılarak elde edilen su ile gargara yapılırsa boğaz iltihaplarına iyi gelir. Kök ve yaprakları lapa haline getirilip yaralara sürülürse iyileşmesini kolaylaştırır. Ancak dikkatli şekilde kullanılmalıdır.