Adet öncesi sendromu ya da tıbbi adı ile premenstrüel sendromu (PMS), çocuk doğurma çağındaki bazı kadınları etkileyen tıbbi bir durumdur. Üç kadından birden fazlası adet öncesi sendromundan muzdariptir. Her 20 kişiden biri, yaşamlarından ciddi şekilde etkilenecek kadar ciddi acı çekiyor. Premenstrüel sendromu, adet döneminden hemen önce ortaya çıkan çeşitli fiziksel ve psikolojik semptomlarla ilişkilidir.
Adet Öncesi Sendromu Belirtileri Nelerdir?
Adet öncesi sendromun pek çok belirtisi vardır. Belirtilerin sayısı ve şiddeti kadından kadına değişir. Ek olarak, belirtilerin şiddeti aydan aya da değişebilir. Adet öncesi sendromunun sık görülen semptomları şunlardır;
- Şişkinlik
- Göğüslerde hassasiyet
- Kilo almak
- Odaklanmada zorluk
- Baş ve sırt ağrıları
- Cilt problemleri
- Yorgunluk
- Ağlama
- Sinirlilik ve saldırganlık
- Kaygı bozuklukları
- Duygudurum bozuklukları
- Depresyon
Adet Öncesi Sendromunun Nedenleri Nelerdir?
Adet öncesi sendromun kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak menstruasyona hazırlıkta ortaya çıkan dalgalanan hormon seviyeleri ile ilişkili olduğu bilinmektedir.
Nasıl Teşhis Edilir?
Adet öncesi sendromu teşhis etmek için tek bir test yoktur. Endişelerinizi doktorunuzla tartışarak yapılan klinik bir tanıdır. Bununla birlikte, doktorunuzun adet öncesi sendromu teşhis etmek için kullanabileceği bazı stratejiler vardır. Bunlar;
- Adet öncesi sendrom belirtileri günlüğü: Doktorunuz belirtilerin sıklığını ve şiddetini değerlendirmek için bir günlük tutmanızı isteyebilir. Bunu yaparak, aylık döngünüzde belirtilerinizin belirli zamanlara karşılık gelip gelmediğini görebilirsiniz. Belirtileriniz aydan aya değişse de, semptomlarınızı birkaç ay izledikten sonra muhtemelen bir eğilim ortaya çıkacaktır. Bazen kadınlar, semptomların hormonal döngülerinin dalgalanmasıyla değişmediğini bulmak için şaşırırlar. Ay boyunca duygusal belirtilerin çoğuna sahip kadınlar aslında depresyon ve kaygıdan muzdarip olabilir. Doğru tanı koymak, daha iyi hissetmenin en önemli ilk adımıdır.
- Tiroid testi: Tiroid bozuklukları çocuk doğurma çağındaki kadınlarda yaygın olduğundan ve kilo alımı, depresyon, yorgunluk gibi adet öncesi sendromun bazı belirtileri tiroid bozukluklarının semptomlarına benzer olduğundan, doktorunuz tiroid fonksiyonunu değerlendirmek için bir test isteyebilir.
Adet Öncesi Sendromunun Tedavisi
Adet öncesi sendromunun tedavisi belirtileri azaltmaya dayanmaktadır. Tedavi, belirtilerinizin ve bunların günlük yaşamınız üzerindeki etkisinin kapsamlı bir değerlendirmesi ile başlar.
- Eğitim: Adet dönemlerinize nasıl hissettiğinizi, döneminiz başladıktan sonra kendinizi daha iyi hissedeceğinizi bilerek belirtilerinizle daha iyi başa çıkabilirsiniz. Semptomlar aydan aya değişse de, yukarıda belirtilen belirtiler günlüğü, dönemlerinizin fiziksel sağlığınızı ve ruh halinizi nasıl etkilediği hakkında iyi bir fikir verebilir. Yaşamınızdaki problemlerle nasıl başa çıkacağınızı öğrenmek, döneminizden önce hissettiğiniz stres ve sinirlilikten kurtulmanıza yardımcı olabilir. Şiddetli anksiyete, sinirlilik ya da depresyon yaşıyorsanız, danışmanlık ya da ilaç tedavisi yardımcı olabilir.
- Beslenme: Sağlıklı bir diyet, genel fiziksel ve zihinsel sağlık için önemlidir. Kafein, tuz ve şeker miktarını azaltmak ve su ve hafif meyve sularıyla iyi nemlendirilmiş olmak da dahil olmak üzere diyetinizde değişiklik yapmak, adet öncesi sendromun belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir. B6 vitamini, E vitamini, kalsiyum ve magnezyum da dahil olmak üzere adet öncesi sendrom belirtilerine yardımcı olmak için genellikle bir dizi vitamin takviyesi alınır. Bununla birlikte, bu takviyelerin hiçbirinin iyi tasarlanmış çalışmalarda plasebodan daha iyi olduğu gösterilmemiştir. Sizin için kalsiyum veya magnezyum takviyelerini denemenin güvenliği hakkında doktorunuzla konuşun. Fazla E vitamini veya B6 vitamini, özellikle B6 vitamini ile ilgili yan etkilerle ilgili endişeler gösteren çalışmalar nedeniyle genellikle önerilmez. Bu vitamin, günlük dozları günde 50 mg’ı aşan kadınlarda kalıcı sinir hasarına neden olabilir. İşlenmemiş meyve ve sebzeler açısından zengin bir diyet yiyerek vitaminlerinizi almaya çalışmak en iyisidir.
- Egzersiz: Sağlıklı bir diyet gibi, düzenli egzersiz de genel sağlığınızı iyileştirebilir. Ayrıca adet öncesi sendrom, özellikle ağrılı kramp ve şişkinlik ile ilişkili aylık semptomları hafifletmenize ve başa çıkmanıza yardımcı olabilir.