Balayı sistiti (honeymoon cystitis), cinsel aktivitenin neden olduğu bir sistit türüdür. Belirtileri cinsel aktivite dışındaki diğer faktörler tarafından tetiklenen sistit ile aynıdır: idrar yaparken yanma hissi ve sık sık tuvalete gitme dürtüsü.
Balayı sistiti ayrıca balayı hastalığı, balayı sendromu ve balayı enfeksiyonu olarak da adlandırılmaktadır.
Bu yazıda: Balayı sistiti nedir? Balayı sistiti neden olur? Balayı sistitinin belirtileri nelerdir? Tedavisi nasıl yapılır? gibi soruların ayrıntılı yanıtlarını bulabilirsiniz.
Balayı Sistiti (Balayı Hastalığı) Nedir?
Balayı sistiti, kadınların ilk kez cinsel ilişkiye girdikten sonra ya da uzun bir süre sonra cinsel ilişkiye girdiklerinde yaşadıkları “sistit” anlamına gelir. İdrar yaparken yanma hissi, sık idrara çıkma ve ağrılı cinsel ilişki gibi semptomlarla karakterizedir.
Yeni evli kadınların yaklaşık % 75-90’ı mesanelerinde bir enfeksiyon kapacaktır. Bu, yeni evlendiğinde görülen yüksek cinsel ilişki sıklığı ile ilgilidir.
Balayı sistiti, sadece balayındaki kadınları etkilemez, cinsel olarak aktif olan herhangi bir kadını etkileyebilir. Bu, ilişkinin herhangi bir aşamasında ve herhangi bir yaşta da olabilir. Balayı sistiti, vajinal ilişki idrar yolu enfeksiyonuna (İYE) yol açtığında ortaya çıkar.
Sorun uzun bir süre devam ederse veya aşırı derecede şiddetli hale gelirse, bir jinekoloğu ziyaret edin. Deneyimlerinizi paylaşmaktan çekinmeyin ve önerilirse fizik muayeneyi kabul edin.
Sistit Nedir?
Sistit, mesane iltihabı için kullanılan bir tıbbi terimdir. Sistit bir tür idrar yolu enfeksiyonudur (İYE) ve normalde steril olan veya mikrop içermeyen üretra (idrar yolu) ve mesane bakterilerle enfekte olduğunda ortaya çıkar.
Ciddi bir durum olmasa da rahatsız edici olabilir ve tedavi edilmezse komplikasyonlara yol açabilir. (bkz: sistit nedir?)
Balayı Sistiti Ne Kadar Yaygındır?
Sistit, hayatlarının bir aşamasında kadınların yarısını etkileyen çok yaygın bir durumdur. Balayı sistiti daha az yaygındır ve vakaların sadece %4’ünden sorumludur. Sık cinsel ilişkiye girmeyen kadınlarda daha fazla ortaya çıkabilir, çünkü düzenli cinsel aktivite ile vücudun bakterilerle daha iyi başa çıkması mümkündür.
Balayı sistitleri yirmili yaştaki genç kadınlar arasında daha yaygın olmaya devam etse de, 50’li yaşlardaki bekar kadınlar da giderek daha fazla sorun yaşadığını bildirmektedir
Ayrıca diyabet (şeker hastalığı), hamilelik veya zayıf bir bağışıklık sisteminiz varsa sistit yakalanma riskiniz de artabilir.
Neden Erkekler Balayı Sistitini Almıyor?
Kadınlar, mesane enfeksiyonu riski altındadır, çünkü idrar yolları erkeklerin idrar yolundan daha kısadır, bu da E. coli bakterilerinin mesaneye ulaşmasını kolaylaştırır. Erkekler genellikle daha ciddi bir sağlık probleminden muzdarip olmadan sistit almazlar.
Balayı Sistiti Neden Olur?
Balayı sistiti, bir kadın ilk kez cinsel ilişkiye girdiğinde veya herhangi bir cinsel aktivite olmadan uzun bir süre sonra cinsel ilişkiye girdiğinde ortaya çıkabilir.
Cinsel ilişkiye girdiğinizde, anüsün etrafındaki ciltte yaşama eğiliminde olan E. coli bakterileri, eşinizin parmakları veya penisi ile üretral kanalınıza (idrar yolu) girebilir. Bu E. coli bakterileri daha sonra sistite neden olur.
Ek olarak, kadınlar kısa üretra nedeniyle idrar yolu enfeksiyonları için daha yüksek risk altındadır, bu nedenle E. coli bakterilerinin girmesi daha kolaydır.
Balayı Sistitinin Belirtileri
Balayı sistiti sırasında kadınların yaşayabileceği semptomlar şunlardır:
- İdrar yaparken yanma veya acı hissi
- Çok az gelse bile sık sık idrara çıkma dürtüsü
- Bulanık, koyu, kanlı veya güçlü kokan idrar
- Sırtta veya alt karın bölgesinde ağrı veya basınç
- Ateş veya titreme. Bu, enfeksiyonun böbreklerde olabileceğinin bir işaretidir.
- Ağrılı cinsel ilişki (disparoni)
- Yorgun veya güçsüz hissetme
Nasıl Teşhis Edilir?
Sistit tanısı koymanın birkaç farklı yolu vardır. Doktorunuz sistitinizin nedenini belirlemek ve bir idrar yolu enfeksiyonu (İYE) olup olmadığını kontrol etmek için idrar örneği isteyebilir. Doktorunuz ayrıca belirtilerinizin nedenini belirlemek için sistoskopi veya görüntüleme testi yapabilir.
Balayı Sistiti Tedavisi
Sistit, antibiyotik tedavisi ile çok kolay ve hızlı bir şekilde tedavi edilebilir. Hemen antibiyotik almak istemiyorsanız, enfeksiyonun herhangi bir ilaç kullanmadan temizlenip temizlenmediğini görmek için 48 saat beklemek isteyebilirsiniz. Kısa bir antibiyotik kürü çoğu vakada enfeksiyonları etkili bir şekilde tedavi edecektir.
Tekrarlayan mesane enfeksiyonlarından muzdaripseniz, gelecekteki enfeksiyonları önlemek için birkaç ay boyunca alınan günlük düşük doz antibiyotik reçetesi verilebilir.
Sistit için standart antibiyotik tedavisi 3 gün sürer. Tedavi sürecini belirtilen şekilde tamamladığınızdan emin olmanız gerekir, aksi takdirde enfeksiyon geri dönebilir.
Güçlü yan etkilerden muzdarip iseniz, doktorunuzdan alternatif bir antibiyotik tedavisi önermesini isteyin.
Balayı Sistitini Önleme
Mesane enfeksiyonlarını birçok yönden önleyebilirsiniz. Bol miktarda su içmek (zaten sistitiniz olduğunda da önerilir) ve tuvalet ihtiyacınız olduğu kadar sık gitmek (asla tutmaya çalışmayın), enfeksiyon alma riskinizi azaltacaktır.
Ayrıca cinsel ilişkiden hemen sonra idrara çıkmak, üretraya girmiş olabilecek herhangi bir bakteriden kurtulmaya yardımcı olacaktır. Bununla birlikte aşağıdaki önlemler de sistitin oluşmasını önleyebilir:
- Cinsel ilişki öncesi cinsel organlarınızı yıkayın.
- Cinsel organlarınızın çevresinde parfümlü sabunlar veya herhangi bir deodorant kullanmayın.
- Cinsel ilişki sonrası mutlaka idrara çıkın.
- İdrar yaparken mesaneyi tamamen boşaltın.
- Tuvalete gittikten sonra üretra anüs arasını önden arkaya doğru silin.
- Mesanenizi tahriş edebileceklerinden çok fazla kafein (örn. Çay ve kahvede), alkollü veya asitli içecekler (örn. Meyve suları) içmeyin.
- Sıkı iç çamaşırı ve sıkı pantolon giymekten kaçının.
- Pamuklu iç çamaşırı kullanmaya özen gösterin.
- Pamukçuk ve trikomonas vajiniti gibi vajinal enfeksiyonları hemen tedavi edilmeli. Kafeinli içeceklerden kaçının çünkü bunlar mesanenizi tahriş edebilir.
Bazı yiyecekleri veya içecekleri sistitinizi tetikleyebilir. Domates, baharat ve çikolata mesanenizi tahriş edebilir ve hatta iltihaplara neden olabilir. Bundan etkilenip etkilenmediğinizi görmek için belirtilerinizi ve hergün ne yiyip içitiğinizin bir günlüğünü tutmaya çalışın.
Eğer birini fark ederseniz, diyetinizdeki tetikleyicileri kesmeye çalışın veya miktarını azaltın. Diyetinizde herhangi bir değişiklik yapmayı düşünüyorsanız, doktorunuza veya diyetisyeninize danışın.