Tahılları Yakından İnceleyelim
- Gün geçmiyor ki ismini dahi telafi edemediğimiz bir tahıl ortaya çıkmasın :)
- On sene öncesine kadar yulafı bir yiyecek olarak görmezken şimdi sofralarımızda rahatlıkla yer verebiliyoruz.
- Yulaf ezmesi, kinoa, chia tohumu, amarant, sorgum, teff ve daha bir sürü tahıl aslında yeni değil.
- Her coğrafyanın kendine has bitki örtüsü olduğu gibi, farklı topraklarda, orada yaşayan canlıların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek adına değişik tahıllar ve tohumlar üretiliyor.
- Yüzyıllardır başka coğrafyalarda kullanılan ürünlere bugün rahatlıkla marketlerde ulaşabiliyoruz.
- Tahılların birbirinden üstünlükleri ne?
- Ülkemizde yeni görülmeye başlayan bu ürünleri gerçekten kullanmalı mıyız?
- Hadi gelin birlikte yorumlayalım:
Yulaf Ezmesi:
- Dünya‘da en çok Rusya ve Amerika Birleşik Devletlerinde üretilmektedir.
- Türkiye'de ise Marmara, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde üretimi yapılmaktadır.
- Yulaf, buğdayın pahalı olduğu dönemlerde onun yerine geçmiştir.
- Günümüzde kuzey ülkelerinde yulafın gıda ürünleri arasındaki yeri küçümsenmeyecek durumdadır.
- Yulaf, sağlıklı beslenme açısından özellikle besleyici içeriğinin olması bakımından önemlidir.
- LDL kolesterolü azaltmakla birlikte, HDL kolesterole herhangi bir etki yapmaz.
- Ayrıca, kan şekerini, kan basıncını da dengelediğini ve kilo kontrolünü kolaylaştırdığı da bilinmektedir.
Chia Tohumu:
- Chia, antik Aztekler tarafından tüketilen minik, dikdörtgen şekilli yağlı tohumlardır.
- Meksika ve Guetemalada yetişen bir adaçayı türünün (Salvia hispanica) tohumlarıdır.
- Chia önemli bir omega 3 yağ asidi, alfa-linoleik asittir (ALA).
- Çalışmalar ALA ve diğer omega 3 yağ asitlerinin antienflamatuvar etkileri nedeniyle kan basıncını, koroner arter hastalığını, göğüs, kolon ve prostat kanserlerinin riskini azalttığını göstermiştir.
- Chia tohumları her türlü yiyecek ve içeceklere eklenebilir.
- Tahıl, soslar, sebze ve yoğurda serpilip veya içeceklere karıştırılarak tüketilebilir.
- Avrupa Komisyonu, ekmek ürünlerinde chia tohumu kullanımını % 5'den fazla olmayan bir sınırla onaylamıştır.
- Bu da günlük 2 yemek kaşığına tekabül etmektedir.
Kinoa Tohumu:
- Kinoa son yıllarda insan ve hayvan beslenmesinde üzerinde yoğun çalışmalar yapılan glutensiz bir türdür.
- Ülkemizde yeni yeni duyulmaya başlayan bu tür, ABD’de yaklaşık 10 yıldır çok yaygın olarak tüketilmektedir.
- Alerjenik risklere sahip bireyler ile vegan ve vejeteryan bireylerin diyetlerde oldukça tercih edilen yeni bir besinsel ürün haline gelmiştir.
- Gerek insan beslenmesinde önemli yeri olan protein, diyet lifi, esansiyel yağ asitler, mineraller, vitaminler ve biyoaktif bileşenlerce zengin olmaları, gerekse iyi bir enerji kaynağı olmaları, kinoayı yaygın olarak kullanılan diğer tahıl çeşitlerinden farklı kılmaktadır.
- Kinoa taneleri düşük sodyum içeriğine sahip olup, kalsiyum, magnezyum,fosfor, potasyum, demir, bakır, mangan ve çinko bakımından buğday, arpa ve mısırdan daha zengindir.
Amarant:
- Kral tohumu (rajgira) olarak adlandırılan Amarant; son günlerde alternatif tıp tutkunlarının gündeminde yer almaktadır.
- Özellikle içinde bulundurduğu proteinlerden dolayı doyurucu olarak bilinen Amaranth, kilo vermek isteyenler tarafından sıklıkla araştırılmaya başlanmıştır.
- Gerçek tahıllara göre protein miktarı yüksek çok besleyici bir yarı tahıldır.
- Amerika ve diğer ülkelerde yüksek besleyici ve iyileştirici özelliklerinden dolayı Amaranth bitkisinin tohumu tahıl, yaprakları sebze olarak değerlendirilmekte besleyici yağı ise ayrıca sağlık için kullanılmaktadır.
- Glutensiz olduğu için çölyak hastaları rahatlıkla tüketebilmektedir.
- Diyabetli fareler üzerinde yapılan bir çalışmada, Amaranth'ın kandaki glikoz değerini belirgin şekilde düşürdüğü, insülin değerini arttırdığı ve yükselmiş karaciğer fonksiyonu belirtilerini normale çevirdiği bildirilmiştir.
Sorgum:
- Sorgum Sorghum bicolor L. Moench), buğdaygiller familyasının Andropogoneae oymağına giren tek yıllık ve yazlık bir bitkidir.
- Kültüre alınmış en eski bitkilerden biridir. Tane ve yemlik sorgum, genellikle ideal bir mısır yetiştiriciliği için çok kurak ve sıcak alanlarda, mısıra alternatif olarak yetiştirilmektedir.
- Protein oranı mısırdan fazla olmasına karşın, sindirilebilir protein miktarı daha düşüktür.
- Sorgum yoğun bir şekilde Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Afrika’nın bazı kısımları, Orta ve Güney Amerika ile Asya’nın bazı bölgelerinde (özellikle Hindistan ve Çin’de), yoğun bir şekilde yetiştirilmektedir.
Teff Tahılı:
- Gramineae ailesindeki tahıl otlarının yenilebilir kısımları olan tahıllar, binlerce yıldır vazgeçilmez bir besin kaynağı haline gelmişlerdir.
- Hububat grubunun bir üyesi olan teff (taf ya da khakshir) tahılı da genellikle Afrika’da yaygın olarak kullanılan çok küçük tanecikli bir tohumdur.
- Etiyopya mutfağında “injera” adı verilen süngerimsi, gözlemeye benzeyen bir ekmek yapımında kullanılmaktadır.
- Küçük taneli olması nedeniyle genellikle kahvaltılık gevrek olarak tüketilmekte ya da tahıl yemeklerine alternatif olmaktadır.
- Teff, buğday ve arpadan daha yüksek lizin seviyesine sahiptir.
- Aynı zamanda çok yüksek oranda kalsiyum, fosfor, demir, bakır, alüminyum, baryum ve tiaminden oluşan mükemmel bir amino asit kompozisyonu olduğu düşünülmektedir.
Sonuç:
- Popüler tahılları enine boyuna öğrendik.
- Doğada bulunan tüm besinler gibi yukarıda yer alan tahılların da mutlaka sağlığımız için pek çok faydası var.
- Bu tarz ürünleri deneyebilirsiniz tabii :)
- Ama mutlaka kullanılması gereken ürünler olduğunu düşünmeyin.
- Çünkü bizim topraklarımızda yetişmeye uygun olan nohut, bulgur, mercimek vb. besinlerden besin içeriği açısından herhangi bir üstünlükleri yoktur.
Daha fazla yemek tariflerimiz için buraya tıklayınız
Google Play ücretsiz indir : Form Assist
App Store ücretsiz indir : Form Assist
Dyt. Berrin Kolsuzoğlu
Form Assist Diyetisyeni