wikiHow bir “wiki”dir. Bu, makalelerimizin çoğunun birden fazla yazar tarafından ortaklaşa yazıldığı anlamına gelir. Bu makaleyi oluşturmak için, zaman içinde makaleyi düzenlemek ve iyileştirmek üzere bazıları isimsiz, 145 kişi çalıştı.
Bu makale 132.300 defa görüntülenmiştir.
Tahtakurusu bir zamanlar dünyanın dört bir yerinde kamu sağlığına yönelik ciddi bir tehditti ama 20. yüzyılın ortalarında görülme sıklığı azaldı. Ne var ki yaygın böcek ilaçlarına karşı direnç geliştiren tahtakuruları dünyanın her yanında şaşırtıcı bir yükselişe geçti. Tahtakurusu dünyanın önde gelen gezginlerindendir ve bagajlar, kıyafetler, mobilyalar ya da yatak örtüleri aracılığıyla her yere kolayca taşınır. Tahtakurusundan kurtulmak için, böcek istilasının daha ilk belirtilerini gördüğün anda harekete geçmeli ve önleme, sanitasyon (sıhhi temizlik) ve kimyasal ilaçlama yöntemlerini içeren bir entegre haşere mücadelesi yaklaşımını benimsemelisin.
Adımlar
Yöntem 1 / 4:
Tahtakurusu İstilasının Belirtilerini Tanımak
-
1Tahtakurusu ısırığı ara. Tahtakurusu istilasının farkına varmanı sağlayan şey büyük olasılıkla, sivrisinek ısırığını andıran bir kızarıklık olacak. Tahtakuruları genelde gece saldırır ama ciddi bir yayılma söz konusuysa gündüz de ısırılabilirsin. Sivrisinek ısırığından farklı olarak tahtakurusu ısırığı şişer ve kırmızılık etrafa yayılır. Ayrıca tahtakurusu ısırığı, yine sivrisinek ısırığından farklı olarak çizgiler halinde olabilir ve yanma hissine yol açar. Sivrisinek ısırığıysa düzgün bir yuvarlak halinde kalır.
-
2Başka tahtakurusu belirtilerine karşı tetikte ol. Arayacağın şeyler, böceklerin kendisine ek olarak, nimfaların (genç böceklerin) değiştirdikleri açık kahverengi kabuklar. Böceklerin yaşadığı yerde ve yatakların dikiş yerlerinde koyu noktalar halinde kurumuş böcek dışkısı (kan) sıkça görülür. Çoğu zaman çürük frambuaz ya da kurumuş kan kokusu da duyulur.
-
3Tahtakurusunu sadece yatakta arama. Tahtakurusu insanların dinlendiği, oturduğu her yerde ve civarında olabilir. Okul sıralarının altında, restoranlardaki oturma yerlerinde, kütüphanelerdeki bilgisayarlarda ve iskemlelerde, hastane yataklarında, perdelerde ve dükkânların duvarlarında tahtakurusu bulunabilir. Aynısı halılar için de geçerli. Çoğu zaman, böceklenmiş bir yere şöyle bir sürtünmek bile tahtakurularını eve getirmene yol açabilir. Tahtakuruları kumaşlara tutunmada çok beceriklidir. Havaalanı, tren garı ve otobüs terminali gibi taşıma merkezleri de böceklerin yayıldığı, tetikte olman gereken yerler.
- Tahtakuruları perde kornişlerinde, klimalarda, vantilatörlerde ve elektronik aygıtların içinde yaşayabilir.
-
4Tahtakurusunun yalnızca kirli ve fakir yerlerde ve toplumlarda olduğu klişesine inanma. Birçok zengin çevrede ve evde de tahtakurusu sorunu görülür. Şirketlerle havaalanı arasındaki birçok iş gezisi tahtakurusu istilasına yol açar.Reklam
Yöntem 2 / 4:
Tahtakurularını Bulmak
-
1Yatağı sök ve bir kenara daya. Çoğu zaman, tahtakurularını bulmak ve ilaçlama yapmak için yatak bazasının altındaki ince kumaşı sökmek gerekir. Karyolaların çatlaklarını ve girintilerini de araştırmalısın, özellikle de karyola tahtadansa. Tahtakuruları metal ve plastikten çok ahşaba ve kumaşa düşkündür.
- Yatağın ve bazanın başarılı biçimde temizlenmesi zordur ve böceklenen eşyaları atmak zorunda kalabilirsin.
- Alternatif olarak, böceklenmiş yatağın üstüne tahtakurularının geçemeyeceği bir yatak kılıfı geçirerek onları hapsedebilir ve aç bırakarak öldürebilirsin. O zaman yeni bir yatak ya da baza almana gerek kalmaz ve ileride böcek ararken ya da ilaçlarken işin kolaylaşır. (Unutma ki böcekleri aç bırakarak öldürmek 400 gün SÜREBİLİR o yüzden yatak örtüsünü bu süre boyunca çıkarmamalısın.)[1] X Kaynağı araştır
- Tahtakuruları yatak bazasında saklanan eşyaların içinde de gizlenebilir.
-
2Komodinleri ve şifonyerleri boşalt. Çekmeceleri tepeden tırnağa kontrol et, sonra komodin ve şifonyerleri ters çevirip altındaki tahtaları incele. Böcekler genelde çatlaklarda, köşelerde ve girintilerde saklanır.
-
3Koltukları ve kanepeleri kontrol et. Minderlerin altındaki girintilere, dikiş yerlerine, etek kısımlarına ve püsküllere iyice bak. Üzerinde uyumak için kullanılıyorsa kanepeler tahtakurularının başlıca üreme yeri olabilir.
-
4Böceklerin yaygın görüldüğü diğer yerleri araştır. Bunlar arasında halı kaplamalar (özellikle yatakların ve mobilyaların arkası), süpürgeliklerdeki çatlaklar ve duvarlarla tavanın birleşim noktaları bulunur. Tahtakuruları belli noktalarda toplanma eğilimi gösterse de, sağda solda birkaç böceğe ya da yumurtaya rastlayabilirsin.
-
5El feneri kullan. Uzmanlar bazen kontrol sırasında böceklerin saklandığı yerleri bulmak için çatlaklara piretrum (pire otu) bazlı bir ilaç sıkabilir.Reklam
Yöntem 3 / 4:
Tahtakurusuna Karşı İlaçlama ve Kontrol Yapmak
-
1Bir Entegre Haşere Mücadele (IPM) yaklaşımını benimse. IPM; önleyici tedbirler, sanitasyon ve hedeflenen bölgelere uygulanan kimyasallar gibi farklı taktikleri kapsar.
-
2Etkilenen eşyaları paketleyip yıka (minimum 50°C). Yıkayamayacağın daha küçük eşyaları bazen ısıtarak da böcekten arındırabilirsin. Örneğin bunları bir naylon poşete sarıp birkaç günlüğüne sıcak ve güneşli bir yerde tutabilirsin (en orta kısmın minimum 50°C hedef sıcaklığa ulaşıp ulaşmadığını termometreyle kontrol etmelisin). Sıfırın altındaki sıcaklıklar da tahtakurularını öldürür ama en azından iki hafta boyunca bu soğuğu koruman gerekiyor. Tüm bir evi ya da daireyi, sıcaklığı artırarak ya da düşürerek tahtakurusundan temizleme çabası büyük oranda sonuçsuz kalacaktır.
- Tüm yatak örtülerini sıcak suyla yıka ve sıcak ayarda kurut. Tüm çarşafları, deri ve kumaş çantaları, yatak örtülerini, kıyafetleri, oyuncak ayıları vb. çamaşır makinesinde sıcak ayarda yıka. Çamaşır torbasını da yıkamayı unutma. Sonra kurutucuda, sıcak ayarda kurut. Buhar tahtakurularını öldürür. Bazı metropollerde tahtakurusuna yönelik etkisi kanıtlanmış tahtakurusu öldürme yöntemlerinin kullanıldığı yıkama ve kurutma hizmetleri veriliyor. Bunun bir başka faydası, ev ilaçlanırken bu eşyaların tekrar böceklenmemesi için temizlenmiş eşyaların paketlenmesinde ya da depolanmasında da yardımcı olmaları.
- Eğer yıkayamayacağın ya da atamayacağın eşyalar varsa (mesela kıymetli bir deri cüzdan) bunu toksik olmayan bir tahtakurusu ilacıyla (mesela diyatomlu toprak) ilaçla, naylon bir torbanın içine koyup birkaç ay dokunma.
- Gerekirse kokudan kurtulmak için kuru temizlemeye verebilirsin.
-
3Buharla temizle. Yaşadığın yerdeki bir yapı marketten buhar üreten basit bir cihaz satın alabilirsin. Esnek bir hortum bağlayarak basit bir elektrikli su ısıtıcıyı da buhar makinesine dönüştürebilirsin. Buhar tüm tahtakurularını ve yumurtalarını öldürür. Köşe bucak her yere buhar püskürt.
-
4Evi elektrikli süpürgeyle süpür. Bu, yataklardaki, halılardaki, duvarlardaki ve diğer yüzeylerdeki böcekleri ve yumurtalarını temizler. Özellikle yatakların dikişlerine, kenarlarına, püsküllere, bazalara ve yer halı kaplıysa duvarla birleştiği noktalara dikkat et. Temizlikten sonra süpürgenin toz torbasını çöp poşetine koy, ağzını bağla ve at. Halıları buharla temizlemek, elektrikli süpürgeden kaçan böcekleri ve yumurtaları öldürmek için de işe yarar.
- HEPA filtreli elektrikli süpürgeler daha etkilidir.
-
5Çatlakları alçıyla kapatarak, sökülmüş duvar kâğıtlarını yapıştırarak tahtakurusu üreme alanlarını yok et. Eve yakın kuş ve vahşi hayvan yuvalarını ortadan kaldır.
-
6Böcek ilacı kullanmayı düşün. Tortulu böcek ilaçları (genelde piretroidler) tahtakurularının saklandığı çatlaklara ve deliklere doğrudan uygulanır. Buralarda birikmiş kir ve toz önceden bir elektrikli süpürgeyle çekilirse böcek ilacının daha derine nüfuz etmesi mümkün olur. Piyasada kolayca bulunan sprey böcek ilaçları tahtakurularının etrafa saçılmasına yol açarak temizliği zorlaştırır. Toz halindeki ilaçlar çatı katlarında ve duvarlardaki boşluklarda kullanılabilir.
- İlk ilaçlamadan iki hafta sonra hâlâ tahtakurusu varsa böcek öldürücü ilaçları tekrar uygula. Tüm saklanma noktalarını bulmak zordur ve gizlenmiş yumurtalar çatlamış olabilir.
- Tekrar gerektiren ilaçlama “programları” gereksiz yere ortalığı batırabilir ve toksik olabilir. Bu “programların” birçoğu çok etkili değildir ve hemen para tuzağına dönüşebilir. Diğer seçenekleri araştır.
-
7Profesyonel bir haşereyle mücadele firmasından yardım al. Deneyimli şirketler nereye bakması gerektiğini bilir ve emrine amade çeşitli mücadele araçları vardır. Konut sakinlerinin ve sahiplerinin uzman kişilere yardımı önemli. Denetleme ve mücadeleye izin vermek önemli; ayrıca gereksiz eşyalar ortalıktan kaldırılmalı.
-
8Böceklenen eşyaları at. Bazı durumlarda böceklenen yatağı ve bazayı atman gerekir. Tahtakuruları binalara yayılabildiği için bitişik odaları ve binadaki diğer daireleri kontrol etmekte de fayda var. Bir iyilik yap ve attığın eşyaları parçala ki kimse alıp evine götürmesin ve sorunun daha da büyümesine yol açmasın.
-
9Silika jel uygula. Kristal silika jeli öğütüp yatak odasına serpiştir. Yatak örtüsüne, yatağın etrafına ve duvar diplerine dök. İnce öğütülmüş silika jel böceklere yapışır ve böcek bundan kurtulamaz, dehidre olup (kuruyup) ölür.[2] X Kaynağı araştır Öğütülmüş silika jeli solumamaya dikkat et.
- Diyatomlu toprak da silika jele benzer etki gösterir ve yatağın dikişlerinde ya da bazanın kenarlarında kullanılabilir. Bu keskin mikro fosiller yumuşak böcekleri keserek onlara kan kaybettirir.
- Eğer evde kedin varsa kedi kumunu (kristal silika jel) beş günde bir değiştir ki yumurtadan yeni çıkmış tahtakuruları da dehidre olsun. Bunu beş hafta boyunca tekrarla.
-
10Çay ağacı yağıyla temizlik yap. Bu yağ evdeki tahtakurularının hakkından gelebilir.
Reklam
- Evi tepeden tırnağa etraflıca temizle.
- Tüm yatak örtülerini ve kıyafetleri yıkarken birkaç damla çay ağacı yağı ekle.
- Tüm halıları elektrikli süpürgeyle süpür ve yıka.
- Tüm yatakları kaldır. Hepsine çay ağacı yağı sık.
- Evin her köşesine böcek ilacı sık. Bunun için yarım litre suya 18 damla çay ağacı yağı koy ve tüm eve, halılara yataklara ve mobilyalara bunu püskürt.
- Tuvalet ispirtosu, tahtakurularını ve yumurtalarını anında öldürür. Çok ucuzdur ve kolay bulunur. İspirtoyu sulandırmadan sprey şişesine doldur, sonra doğrudan böceklere ve yuvalandıkları yerlere sık. İspirto temas ettiği böcekleri yakar. Yatağını ve bazasını da ispirtoyla ıslatabilirsin.
Yöntem 4 / 4:
Tahtakurularının Girişini Engellemek
-
1Yasadışı ve gelişigüzel çöp dökmeyle mücadele et. Tahtakuruları çöplüklere bayılır ve evine yakın bir yerde çöplük varsa evine kadar ulaşabilir. Çöplükler ayrıca toplumdaki herkese kötü görünür ve kötü kokar.
-
2Kendi evinde önlem al. Yeni yatak aldığında üstünde gelen şeffaf naylon örtüyü çıkarma. Yatağın ve bazan için satılan özel tahtakurusu önleyici kılıflardan al. Bunların kolay yırtılmayan kumaştan yapılmış, sağlam fermuarlı olmasına dikkat et. Ucuz olanları alma çünkü bunlar yeteri kadar kalın olmadığından tahtakurularının beslenme tüplerini örtünün içinden tenine batırmasını engellemez.
-
3İkinci el yatak, yatak örtüsü ve mobilya alırken dikkatli ol. En azından, bu tür eşyaları eve getirmeden önce baştan aşağı tetkik etmelisin.
-
4Yolculuk yapıyorsan yataklarda ve yatak başlıklarında tahtakurusu belirtileri ara. ABD’deki yasalar artık tüm otellerde ve motellerde bazaların ve yatakların üstünde tahtakurusu önleyici kılıflar kullanılmasını zorunlu tutuyor.
-
5Valizlerini yerden yüksek tut.
-
6Tetikte ol. Ambarlar, depolar, kamyonlar ve tren vagonları da tahtakurusu istilasına uğrayabilir. Böylece tahtakuruları bu yerlerde tutulan ya da buralardan nakledilen yeni mobilyalar sayesinde evlere bulaşabilir. Duruma aşina olmak böcek istilasından sakınmana ya da en başındayken bir profesyonelin müdahale etmesini sağlamana yarayabilir.Reklam
İpuçları
- Tahtakuruları genelde yatakların köşelerinde olur. Bu noktaları dikkatlice incele.
- Isırığa ne kadar toleransın olduğuna göre, ısırıldığını günler boyunca anlamayabilirsin. Bazılarıysa anında ya da birkaç saat sonra bunun farkına varabilir.
- Saklanan tahtakuruları ölü numarası yapar ama aslında canlıdır. Genelde sen buhar verince hareketlenirler. Onları hareketsiz hale getirene kadar buhar püskürtmeye devam et.
- Tahtakurusu ısırığının kaşıntısını durdurmak için cildine hamamelis (cadı fındığı) sürebilirsin.
- Sık sık yeni ısırık var mı diye bak. Bu, gelecekteki sorunları önleyebilir.
- Tahtakuruları gündüzleri nadiren görülür. Geceleri, saklandıkları deliklerden çıkarlar.
- Eğer atmak olanaklı değilse, bazayı ve yatağı kılıflamak böcekler hâlâ varsa faydalı olur (alerjiye karşı ürünler satan firmalar, toz akarlarını önlemek için de fermuarlı yatak kılıfları satıyor). Elektrikli süpürgeyle ve normal süpürgeyle süpürme, böceklerin ve yumurtalarının evden atamadığın yataklardan ve bazalardan uzaklaştırılmasını sağlar. Bazı haşereyle mücadele firmaları taşınabilir buhar makineleriyle yatakları temizliyor. Bu teknik ne kadar faydalı olsa da bazanın ya da yatağın iyice içine gizlenmiş böcekleri ya da yumurtaları ortadan kaldırmıyor.
- Bir evin, otelin ya da apartman dairesinin tepeden tırnağa ilaçlanması birkaç saat ila birkaç gün sürebilir.
- Yataklara böcek ilacı uygularken bazı kısıtlamalar var. Kimi haşereyle mücadele firmaları, yatakların dikiş yerlerini, püsküllerini ve girintilerini ilaçlasa da yatak yüzeylerini, çarşafları, battaniyeleri ya da kıyafetleri ilaçlamıyor. Bu sebepten ötürü, haşereyle mücadele firmaları genelde böceklenmiş yatakların atılmasını öneriyor.
- Üç milimetre kalınlığında bir naylon örtü, çarşafla böceklenmiş yatak arasında bariyer oluşturmaya yeterlidir. Bu engeli aşamayan tahtakuruları zaman içinde ölür.
Uyarılar
- Tahtakuruları beslenmeksizin (kan içmeden) üç ay ya da daha uzun süre yaşayabilir ve saklandıkları yerden çıkmazlar.
- Sürekli tahtakurusu tarafından ısırılan kişinin cildi, tahtakurusu tükürüğüne karşı duyarlılık geliştirebilir ve takip eden ısırıklar bir alerjik tepkiyi tetikleyerek kaşınmaya ve yangıya yol açabilir. Bu kırmızı, kaşıntılı noktaları kaşımaman çok önemli yoksa enfeksiyon kapabilirsin. Tahtakuruları tarafından ısırıldığını düşünüyorsan doktorunla konuş. Enfeksiyonu önlemek için antibiyotik ya da antiseptik kremler, alerjik tepkiye karşı da kortikosteroid ve antihistamin verebilir.
- Tahtakuruları genelde evi ilk temizleme girişiminde ortadan kalkmazlar. Hepsini öldürene kadar üst üste birkaç kez saldırmalısın, o yüzden azmini yitirme. Dört beş defa ilaçlama yapman gerekebilir.
- Tahtakuruları valizlerde, kıyafetlerde, uçaklarda, yolcu gemilerinde ve diğer araçlarla uzun mesafeler kat edebilir ve sağ kalabilirler.
- “Tahtakurusu bombası” adıyla bilinen ve böceklerin saklandıkları noktalara girmeyen böcek ilaçlarına para verme. Bu bombalar evde bir sürü gereksiz kimyasal ve toksin demek ve ciddi yangın tehlikesi oluşturuyor.