2.Ünite: Hücre ve Bölünmeler
Canlıların en küçük yapı birimlerine hücre denir.
Hücre üç temel kısımdan oluşur. ( hücre zarı, sitoplazma, çekirdek)
1.Hücre Zarı: Hücrenin etrafını sararak hücreye şekil verip, hücreyi dış etkilerden korur. Hücre zarı hücre için gerekli maddeleri hücre içine alırken, hücrede oluşan atık maddeleri hücrenin dışına atar. Hücre içine alınacak maddeleri seçerek alır. Bu nedenle hücre zarı seçici geçirgendir. Bu nedenle hücre zarı canlıdır. Hem bitki hücresinde hem de hayvan hücresinde hücre zarı bulunur. Bitki hücrelerinde hücre zarının dışında hücre duvarı (çeperi) bulunur. Hücre duvarı cansız ve tam geçirgendir. Bitkiyi dış etkilerden korur, dayanıklılık sağlar. Hücre duvarı sadece bitki hücrelerinde bulunur.
2. Çekirdek: Hücrenin yönetim merkezidir. DNA (deoksirübo nükleik asit) çekirdekte bulunur. Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur. Bazı gelişmemiş (prokaryot canlılar; bakteriler, mavi-yeşil algler) canlıların hücrelerinde çekirdek yoktur. Bu canlılarda kalıtım materyali (DNA) sitoplazmada bulunur.
Kas hücrelerimizde birden çok çekirdek bulunur, ancak gelişmiş alyuvar hücrelerimizde çekirdek kaybolur.
3.Sitoplazma: Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran yumurta akı kıvamında organellerin bulunduğu sıvıdır. Organel hücre içinde çeşitli görevleri yapan özelleşmiş yapılardır.
Mitokondri: Enerji üretiminden sorumludur. Enerji ihtiyacı fazla olan kas, sinir, karaciğer hücrelerinde sayıları daha çoktur.
Sentrozom: Hücrenin bölünmesinden sorumludur. Sadece hayvan hücrelerinde bulunur.
Ribozom: Protein üretiminden sorumludur. Tüm hücrelerde bulunur.
Lizozom: Hücre içi sindirimden sorumludur. Büyük molekülleri parçalar. Daha çok hayvan hücrelerinde bulunur. İlkel bitki hücrelerinde de bulunur.
Golgi Cisimciği: Salgı üretimi ve paketlenmesinden sorumludur. Ter bezleri, gözyaşı besi, süt bezlerinde salgı üretimi golgi cisimcikleri tarafından gerçekleştirilir.
Koful: Hücre içi madde depolamadan sorumludur. Hayvan hücrelerinde küçük ve çok sayıda, bitki hücrelerinde büyüktür ve az sayıda bulunur.
Endoplazmik retikulum: Madde taşımasıdan sorumludur.
Plastitler: Sadece bitki hücrelerinde bulunur. Üç çeşittir;
Kloroplast: Bitkilere yeşil renk verir, fotosentezin yapımından sorumludur.
Kromoplast: Bitkilere sarı, kırmızı, turuncu renkleri veren plastitdir.
Lökoplast: Renksiz plastitdir. Besin depolamada görevlidir.
Bitki ve hayvan hücresi arasındaki farklar:
Bitki Hücresi
Hayvan Hücresi
1
Köşeli
Yuvarlak
2
Hücre duvarı var
Hücre duvarı yok
3
Sentrozom yok
Sentrozom var
4
İlkel bitki hücrelerinde lizozom var, gelişmişlerinde yok
Lizozom var
5
Kofullar büyük sayıları az
Kofullar küçük sayıları çok
6
Plastitler var (kloroplastit, Kromoplastit, Lökoplastit)
Plastit yok
Mikroskop
Mikroskop “mikro” ve “skop” kelimelerinin birleşiminden oluşur ve küçük şeyleri incelemeye yarayan alettir. İlk olarak Hollandalı Zacharias Janssen (Zakaryas Yansen) 1590 yıllarında teleskopta bazı değişiklikler yaparak mikroskobu buluştur. Bu günkü anlamda mikroskobu ilk olarak 17 yy. da Hollandalı Antoni Van Leeuwenhoek (Antoni Van Lövenhuk) ve İngiliz Robert Hooke (Rabırt Huk) kullanmıştır.
|Alış||Satış|
|Dolar||5.6879||5.7107|
|Euro||6.2935||6.3187|