

Vitamine D: Nederlands en Turks
Dagelijks krijgt de huisarts mensen op het spreekuur die klagen over ernstige vermoeidheid en spierpijn. Gebleken is dat veel van die klachten het gevolg zijn van een tekort aan vitamine D. Gebleken is ook dat u zelf die klachten op een heel eenvoudige manier kunt voorkomen. In deze folder kunt u lezen hoe.
Waarom is vitamine D belangrijk?
Vitamine D zorgt voor sterke botten en sterke spieren. Om goed te kunnen groeien hebben kinderen onder andere extra vitamine D nodig. Als kinderen te weinig vitamine D krijgen, groeien ze slechter, kunnen zij kromme benen krijgen en zijn ze vatbaar voor luchtweginfecties.
Volwassenen die een tekort aan vitamine D hebben, kunnen klachten krijgen als spierpijn in de bovenbenen, spierpijn in de schouders, moeilijk kunnen opstaan uit een stoel, moeilijk traplopen en soms kramp in de spieren. Ook worden hun botten zachter en breken gemakkelijker. Mensen met een vitamine D-tekort voelen zich bovendien vaak doodmoe.
Wat is onze bron van vitamine D?
Ons voedsel bevat bijna geen vitamine D. Alleen in vette vis zoals haring, zalm en makreel is deze vitamine te vinden.
Als u gezond eet wil dit dus niet zeggen dat u voldoende vitamine D binnenkrijgt.
De belangrijkste bron van vitamine D is de zon!
Vitamine D wordt namelijk in de huid onder invloed van zonlicht gevormd. Als u in de zomer per dag 15 minuten zon op uw gezicht en op uw armen krijgt, is er voldoende vitamine D aangemaakt. In de zomer moeten we ook voorraad voor de winter maken, omdat ‘s winters de kracht van de zon in Nederland onvoldoende is voor het vormen van vitamine D. Probeer daarom in de zomer tenminste 15 minuten rond het middaguur buiten te wandelen of buiten op het balkon te zitten.
Mensen met een donkere huid hebben langer zonlicht nodig om voldoende vitamine D te vormen en juist deze mensen komen te weinig in de zon; ’’want”, zeggen zij, “wij zijn toch al bruin”.
Wie heeft de kans op een tekort aan vitamine D?
- Mensen die nooit buiten in de zon komen, zoals ouderen in verzorgings- en verpleeghuizen
- Mensen met een huidziekte of een ernstige zonneallergie
- Vrouwen die gesluierd zijn en ook nog de zon (ver)mijden
- Mensen met een donker gekleurde huid; door de pigmentlaag dringen zonnestralen moeilijk in die huid door
- Migranten die in hun eigen (tropische) land altijd gewend waren uit de zon te blijven en dat in Nederland ook doen
- Mannen die in ploegendienst werken en overdag slapen en op vrije dagen nooit naar buiten gaan
Hoeveel vitamine D heeft u nodig?
De overheid adviseert mensen die weinig buiten komen en zwangere vrouwen 10 tot 15 μ gram Devaron per dag te slikken om te voorkomen dat er een tekort aan vitamine D ontstaat. In een tabletje Devaron zit 10 μ gram (1 μ gram = 40 Internationale Eenheden). Als er bij u een tekort aan vitamine D is vastgesteld, schrijft de dokter soms tijdelijk 3 tabletjes per dag voor.
Het is belangrijk dat u naast de vitamine D-tabletten ook voldoende melkproducten gebruikt, zoals melk, yoghurt, karnemelk of kaas.
Vitamine D-tabletten kunt u kopen bij de apotheek, de drogist of de supermarkt.
Pas op! Te veel vitamine D is slecht (dat wil zeggen 50 μ gram per dag), daar kunt u ernstig ziek van worden!
© Mevrouw I. Grootjans-Geerts (huisarts)
Vertaling H. Temür, Zorgconsulent Chronische Ziekten GGD Rotterdam-Rijnmond, locatie Vlaardingen.
laatste update juni 2004
Kimler D-vitamini eksikliği ile karşı karşıyadır?
Bakımevinde veya yaşlılar yurdunda kalan bakıma muhtaç ve gün ışığına çıkmayan kişiler
Belirli bir deri hastalığı olan ya da güneşe karşı allerjisi olanlar
Dini inançları nedeniyle baş ve vücutlarını tümüyle örten ve aynı zamanda güneş ışığından kaçınan kadınlar
Esmer deriye sahip kişiler;( derideki renk tabakasının kalınlığı nedeniyle güneş ışınları deriye zor geçer)
Ülkelerindeki tropik iklim nedeniyle güneşten sakınarak yaşamaya alışmış ve bunu Hollanda’da yapan göçmenler
Vardiyeli çalışan ve bu nedenle gündüz uyuyan ve izinli oldukları günlerde de pek dışarı çıkmayan erkekler
Günlük D-vitamini ihtiyacı?
Sağlık konseyi, ortaya çıkabilecek bir D-vitamini eksikliğini önlemek amacıyla, çok az gün ışığına çıkan kişilere ve hamile bayanlara günlük10 ile 15 μ gram tavsiye etmektedir.Tek bir Devaron tableti 10 μgram ihtiva etmektedir.(1 μ gram 40 birimdir.) Aşırı bir D-vitamini eksikliği tespitinde doktorunuz bazen geçici olarak 3 tablet yazabilir. Bu dozajın yanı sıra yeterli miktarda süt ve süt ürünlerinden yapılmış besin maddeleri de alınmalıdır.(süt,yoğurt,ayran,peynir gibi)
D-vitamini tabletleri, eczanelerin yanısıra süpermarket ve drogistlerde de satışa sunulmaktadır. Dikkat ! D-vitamininin fazla alınması sağlığa zararlıdır (günlük 50 μ gramdan fazla).
Hemen hemen hergün ev doktorlarına aşırı yorgunluk ve kas ağrısı şikayetleriyle bir çok insan başvurmaktadır. Yapılan araştırmalarla bu tür şikayetlerin çok büyük bir çoğunluğunun D- vitamini eksikliğinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu tür şikayetleri çok kolay bir şekilde önlemek mümkündür. Bu broşürde bu konuyla ilgili bilgileri bulacaksınız.
D-vitamininin vücut için önemi nedir?
Vücudumuzdaki kemik ve kaslarımızın yeterince sağlam olması ancak D-vitamini sayesinde mümkündür. Büyüme çağındaki çocukların kalsiyuma (süt, yoğurt ve peynir gibi ürünlerde bulunan) ve D- vitaminine ihtiyaçları vardır. Kalsiyum ve D-vitamini eksikliği durumunda çocuklarda büyüme bozukluğu, bacaklarda eğrilik ve solunum yolları enfeksiyonuna çabuk yakalanma durumu ortaya çıkar.
D-vitamini eksikliğinin yetişkinlerde gözükmesi durumunda, aşağıdaki şikayetler ortaya çıkar; bacakların baldır kısımlarında kas ağrısı, omuzlarda kas ağrısı, sandalyeden kalkarken zorlanma, merdiven çıkmada zorlanma ve bazen kaslarda kramp hissi, Aynı zamanda kemikler yumuşamakta ve kolaylıkla kırılabilmektedir. D-vitamini eksikliği bulunan kişiler kendilerini genelde aşırı yorgun hissederler.
D-vitaminini aldığımız kaynaklar nelerdir?
Günlük aldığımız besinler içinde D-vitamini yok denecek kadar azdır. (Ringa balığı, alabalık ve uskumru gibi yağlı balık türleri hariç). Dolayısıyla sağlıklı beslenmekle bile vücuda yeterli D-vitamini alınamaz.
En önemli D-vitamini kaynağı güneştir.
D-vitamini güneş ışınları yardımıyla deri altında oluşur. Yaz günlerinde yüz ve elleri 15 dakika güneşlendirmek yeterlidir. Kış aylarında Hollanda da güneş ışınları yeterince güçlü olmadığı için vücut yazları depolanmış D-vitaminini devreye sokar.
Bu nedenle yaz aylarında mümkün olduğu kadar, en az 15 dakika güneşte gezmeye veya balkonda güneşlenmeye çalışınız.
Esmer tenli kişilerin daha uzun süre güneşte kalması gerekir,çünkü bu kişilerin deri tabakası, güneş ışığını yeterince deri altına geçirmez. Bu tip kişiler esmer olduklarını söyleyerek genelde güneşten kaçınırlar.