Savaş yarıyılında obezite araştırması
II. Dünya Savaşı, bilimsel alanda bir hayli araştırmaya sahne oldu. Bu araştırmaların en eksantriklerinden biri açlık ve obeziteyle alakalı olan ‘Minnesota Deneyi’ydi. Uzman Muayenehane Psikolog ve Hipnoterapist Mehmet Başkak, bu ehemmiyetli deney hakkında şu bilgileri verdi:
“II. Dünya Savaşı’nın sonuna doğru, Minnesota Üniversitesi’ndeki tahlilciler insan açlığının psikolojisi ve fizyolojisi üzerine ve dolayısıyla açlıkla alakalı efsanevi bir deney başlattılar. Kobaylar 36 bireydi, bunlardan kimileri askerlik yapmayı yalanlayanlar, kimileri cılız, kimileri cılız değildi. 24 hafta süresince, bu insanlar yarı aç kaldı, Avrupa kıtlık alanlarının fiyatını temsil eden seçilmiş yiyecekler yerine günde takribî bin 600 kalori değil, bütün buğday ekmeği, patates, hububatlar ve ehemmiyetli ölçüde şalgam, lahana ve sembolik ölçüde et ve süt ile beslendi”
Erkekler depresif oldu
Erkekler ilk 12 haftada vasati 0.453 gr beden yağını kaybetti, ancak gıda yoksunluğu devam etmesine karşın sonraki 12 hafta süresince her hafta yalnızca vasati 0.113gr beden yağını vermeye devam ettiler. Ve bu onların verdiği tek fizyolojik tepki değildi. Elleri ve ayakları şişti; saçları döküldü; yaraları yavaş iyileşti. Aralıksız üşüdüler; ve metabolizmaları yavaşladı.
Şikayetlerinin bir hayliyi, psikolojik tesirlerdi. Erkekler depresif, üşengeç ve tedirgin oldu. Hiddet nöbeti geçirdiler. Libidoları düştü. Gece-gündüz saplantılı bir şekilde gıda düşündüler. Minnesota analistleri buna “yarı açlık nevrozu” dedi.
Dört şahıs “şahsiyet nevrozu” geliştirdi. İki bireyde “ağlamak, intihar ve şiddet tehditleri” olmak üzere sağlık meseleleri görüldü. Kobaylardan biri, psikiyatri koğuşuna uyumak zorunda kaldı. Diğerin “şahsiyet bozulması”, “kendi kendisini iki defa yaralamaya çalışması ile sonuçlandı. Bir ötekiyi, parmağının ucunu neredeyse kesip ayırdı ve daha sonra üç parmağını baltayla kesti.
Günde 10 bin kalori harcadılar
Maruz kalınan açlık yarıyılı sona erdiğinde, kobayların “yine beslenmesine” izin verildi. İlk başlarda daha fazla kalori almalarına izin verildi ancak ne kadar olduğu mevzusunda kısıtlandılar. Kesintisiz gözlem altındaki bir alt grubun doyma gidişatına gelmesine izin verildi, bu da afallatıcı derecede güçtü. Kobaylar, günde 10 bin kaloriye kadar devasa ölçüde gıda harcıyorlardı. Onlar, verdikleri kilo ve yağları süratle geri aldılar. 20 haftalık derlenmenin ardından, başlangıçta olduğundan yüzde 50 daha fazla beden yağı almışlardı. Tahlilciler buna “aç vazgeçme sonrası obezite” dedi.
Bir Hayli kavganın içinde gizli olan kilo vermenin en iyi yolunun, kalori yoksunluğunun bir neticeyi olan açlığın bir mesele olmadığı tahminidir. Sağlık ve devlet müesseseleri, obez ve fazla kilolu bireylere, ‘daha az yiyin, kalorileri eksiltin’ demektedirler. Ve sadece 24 hafta süresince tahammül edilebilir ama bir ömür boyu değil. Minnesota deneyinde, yarı açlığın sona erdiği zaman, yine besleme periyodunun iyi bitmeyeceği söyleniyor.
Psikolojik hazırlıktan yoksun perhizler çözüm değil
Geçtiğimiz asırdaki obezite araştırmasının büyük bir kısmı, obezin daha az yemesine, açlığa daha iyi tahammül etmesine ve bu manayla kilo vermesine neden olabilecek tutumsal teknikleri sarihliğe kavuşturmaya odaklanmıştır. Obezite salgını bu tekniğin galibiyetsiz olduğunu düşündürüyor. Tam mesele fazla yemenin, gereğinden fazla kaloriyi vücuda yığmanın psikolojik, bilinçaltı nedenlerini bulmak…
Açlığın, kalori yoksunluğuna karşı güçlü bir biyolojik tepki olmaktan ziyade bir biçimde her şeyin zekâsında olduğuna inananlar için, Tanrıça Ceres’in Thesaly Kral Erysichthon’a Yunan mitolojisinde verdiği kader oldukça esrarengizdir. Tanrıça Ceres, erkeğin acımasını uyandırmak için bir ceza buluş etmiş. Açlıkla erkeğe eziyet etmiş. Erysichthon, daha sonra kendisini kale ve kraliyet dışında yiyip nihayetinde kendi vücudundan beslenerek yavaş yavaş can vermiştir.
Günümüzde, fazla kilolu olanların tok olduklarında ya da doyduktan sonra bile yemeye, atıştırmaya devam ettiklerini düşünecek olarsak, yalnızca cimri perhizlerle aç kalmaya zorlayan zayıflama tekliflerinin zafersizliğe daha çok mahkum olacağını kavramak güç olmayacaktır. Duygusal alt yapı ele alınmadıkça, açlıkla yapılan teşebbüsler deneydekine eş bir neticeyle karşılaşabilecektir.