ZEUGMA PROJESİ
ZEUGMA PROJESİ
Geçit Yeriydi Zeugma...
Büyük İskender'in generallerinden Selevkes Nikator, kurduğu kente kendi adıyla Fırat'ın adını birleştirip üzerine bir köprü kurdurmuştu. Zeugma'nın yazgısı hep köprü olmaktı...
Fırat'ın renkli taşlarından yapılmış gösterişli mozaikleri, freskleri, heykelleri, mimarisiyle kültür ve sanata da köprüydü.
Dionysos, Euphrates, Okeanos, Psikhe, Poseidon mitolojinin derinliklerinden çıkıp, zengin Roma villalarının tabanlarının, duvarlarının incelikli süsleri olmuşlardı. Fırat'ın bereketinin peşinde kente yerleşen Helenlerin, Romalıların Bizansların ayak izlerini gizlemeyi sürdüren Zeugma, Antakya'dan Çin'e uzanan İpek Yolu'nun önemli duraklarından biri olarak ticaretin, haberleşmenin yazışma ağının köprüsüydü. Bugün ise arkeologlar Fırat'a daha azını vermek üzere Zeugma'nın koynundan çıkarttıkları ile Mezopotamya'nın en görkemli şehirlerinden birini 21. Yüzyıla taşıyorlar, dünyaya kazandırıyorlar. Ve Zeugma hep köprü olmayı sürdürüyor....
Haziran 2000'den bu yana Zeugma'da dünyanın en iddialı kazı, kurtarma çalışmalarından biri yapılmaktadır.* Türk, İngiliz, Fransız ve İtalyanlardan oluşan, yüzün üzerinde uzmanın bir araya geldiği çok uluslu bir ekip, 24 saat aralıksız Zeugma'nın eski sahiplerinin günlük yaşamlarının daha iyi anlaşılmasını sağlamaya çalışıyorlar. Kazılar dikkatli ve stratejik bir planlama çerçevesinde yürütülüyor. Üç bölgeye ayrılan kazı alanının A ve B bölgeleri, Birecik Baraj Gölü'nün tamamlanması ve su tutmaya başlaması nedeniyle acil kazı gerektiren bölgeler olarak tespit edilmiştir. Kalan ölüm kentin yüzde yetmişini oluşturan C bölgesidir ve A ve B bölgelerinin kazı deneyimleri ışığında bir sonraki aşamada kazılacaktır.
Alanda görev yapan arkeologlar kusursuz ve doğru bilgiye, kolay ve ivedi ulaşımı sağlayabilmek için en modern teknikleri kullanıyorlar. Kalıntıların yapısal özelliklerinin tespitinde kullanılan "yüzeysel Topografik Yer altı Radarı - Ground Penerating Radar" ve detaylı mimari ölçümler yıllar önce toprak altına kalmış buluntuların kazısında yardımcı oluyor. Arkeolojik buluntular hem yazılı olarak ve hem de dijital ortamda kayıt altına alınıyor ve bütün bilgiler oluşturulan bir veri tabanında saklanıyor.
Profesyonel bir uzmanlar ekibi, mozaikler ve fresklerin yanısıra çömlek, metal ve kemikten yapılmış küçük buluntuların kurtarılması için de çalışmaktadırlar. Bu dikkatli ve özen gerektiren çalışma en büyüğünden en küçüğüne bütün buluntuların korunması amacını taşımaktadır.
Zeugma'da yapılan kazı, kurtarma ve koruma çalışmalarının amacı, kentin geçirdiği evrimi daha iyi anlamak ve gelecek nesiller için arkeolojik açıdan anlamlı bir şekilde belgelenmesini sağlamaktır.
* Zeugma'da sürdürülen bu kapsamlı çalışma, GAP İdaresinin koordinasyonunda; Amerikan Packard Enstitüsü'nün finansmanıyla, Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izin ve denetiminde, Gaziantep Valiliği ve Birecik A.Ş.'nin katkılarıyla yürütülmektedir.