Plörezi nedir?
Plörezi, akciğerleri ve göğüs boşluğunu kaplayan plevra isimli zarın iltihaplanmasıdır. Halk arasında akciğer zarı iltihaplanması olarak bilinen plörezi göğüste bıçak saplanır gibi bir ağrıya neden olur. Bu ağrı nefes alırken daha da kötüleşir.
Akciğerlerin dış kısmı plevral doku tabakası ile kaplıdır. Bir başka plevral tabaka ise iç göğüs duvarını kaplar. Bu iki katman arasında genellikle çok az miktarda sıvıyla dolu küçük bir boşluk bulunur ki bu boşluğa plevral boşluk denir. Normalde, nefes aldığınızda bu katmanlar akciğerlerinizin genişlemesine ve büzülmesine olanak tanır. Plörezi durumunda bu dokular şişer ve iltihaplanır. Şişme halinde plevral zar katmanları birbirine sürtünür ve nefes alırken ağrı hissedilmesine neden olur. Nefesinizi tuttuğunuzda ise bu ağrı azalır veya kesilir.
Plörezinin nedenleri nelerdir?
Plörezi genelde enfeksiyondan kaynaklanır. Örneğin grip virüsünün akciğer zarında neden olduğu bir enfeksiyon akciğer zarı iltihaplanması ile sonuçlanabilir. Akciğer zarı iltihabının diğer nedenleri şunlardır:
- Pnömoni gibi bakteriyel enfeksiyonlar
- Mantar enfeksiyonları
- Lupus gibi otoimmün bozukluklar
- Pulmoner emboli denilen akciğere pıhtı atması
- Ailevi akdeniz ateşi
- Tiroit rahatsızlıkları
- KOAH
- Böbrek hastalıkları
- Karaciğer hastalıkları
- Yaralanma
- Kaburga kırılması
- Kalp yetmezliği
- Kalp krizi
- Kanser
- Bazı ilaçların yan etkileri
Plörezinin belirtileri nelerdir?
Akciğer zarı iltihabında en belirgin bulgu nefes alırken veya öksürürken kötüleşen göğüs ağrısıdır. Bu ağrı ani bir bıçak saplanması gibi keskin bir ağrı olarak hissedilir.
Ayrıca kişide solunum problemleri de ortaya çıkabilir. Bu tür problemlerin nedeni iltihaptan ötürü akciğerin su toplamasıdır. Ayrıca bu göğüs ağrısı omuz kısmında da hissedilebilir. Bunun nedeni bu bölgeden geçen frenik sinirin iltihaplanmasıdır.
Plöreziye plevral efüzyon, atelektazi veya ampiyem de eşlik edebilir. Plevral efüzyonda iki doku tabakası arasındaki küçük boşlukta sıvı birikir. Yeterli miktarda sıvı bulunduğunda, plöreziden kaynaklanan ağrı azalır veya diner çünkü iki plevra tabakası birbirine temas etmez ve birbirine sürtünmez. Atelektazide ise plevral boşluktaki sıvı, akciğerin çökmesine neden olabilecek bir basınç oluşturabilir. Bu durum nefes almayı zorlaştırır ve öksürüğe neden olabilir. Ampiyem ise sıvıda enfeksiyon ve neticede iltihap oluşmasıdır. Ampiyemde ateş de görülür.
Plörezi nasıl teşhis edilir?
Doktorunuz önce şikayetlerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinleyecek ve detaylı bir fizik muayene yapacaktır. Bu muayeneye dayanarak şüphelendiği durumlar doğrultusunda birtakım testler isteyebilir.
Plörezinin teşhis edilmesinde birden fazla testten yararlanılabilir:
- Kan testleri: Kan testleri ile enfeksiyon ve immün sistem bozuklukları taranabilir.
- Göğüs röntgeni: Göğüs röntgeninde akciğeriniz durumu ve iltihap olup olmadığı taranabilir.
- BT taraması: BT taraması, bilgisayarlı tomografidir. Bu taramada vücudun farklı açılardan görüntüleri alınır ve birleştirilir. Böylece bilgisayar vasıtasıya kesitsel görüntüler oluşturulur. Bu görüntüler plevranın ve akciğerin durumunun detaylı olarak anlaşılmasını sağlar.
- Ultrason: Yüksek frekanslı ses dalgaları ile plörezi görüntülebilir.
- Torasentez: Torasentez plevral boşlukta sıvı biriktiyse uygulanır. Göğüse bir iğne yardımıyla girilerek fazla sıvı alınır. Böylece nefes darlığı gibi semptomlar azalır ve sıvı laboratuvarda incelenebilir. Bu sıvının görüntüsü dahi plöreziyi düşündürecek kadar belirgin olabilir.
- Biyopsi: Eğer yukarıdaki yöntemler yeterli gelmez ise plevra biyopsisi uygulanabilir. Biyopsi kapalı veya açık olarak uygulanabilir. Kapaluı biyopside iğne kullanılır. Açık biyopside ise genel anestezi ile göğüs duvarından girilerek örnek alınır. Daha sonra bu örnekler laboratuvarda incelenir.
Plörezi nasıl tedavi edilir?
Akciğer zarı iltihabında önce iltihaba neden olan hastalık veya enfeksiyon tespit edilmelidir. Ciddi bir hastalık varsa bunun bir an önce tespit edilmesi gerekir.
Derhal müdahale edilmesi akciğerin zarar görmesini önler. Bunun dışında genellikle ağrıyı ve iltihabı alacal tedaviler uygulanır.
- Steroidal olmayan antienflamatuvar ilaçlar: Bu ilaçların başında aspirin ve ibuprofen gelir.
- Zor vakalarda kortikosteroidlere başvurulabilir.
- Bakteriyel bir enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi verilir
- Kan pıhtısı varsa buna yönelik ilaçlar verilir
- Torasentez: Biyopsi için sıvı alma yöntemi olan torasentez ile akciğerde biriken sıvı da boşaltılır.
- Ayrıca doktorunuzun verdiği doğrultuda ilaçlarınızı kullanmak; bol bol dinlenmek ve bu süreçte sigara içmemek de iyileşme sürecini hızlandıracaktır. Dinlenirlen rahat ettiğiniz pozisyonu bularak bu pozisyonu korumalısınız. Sigara ise ciğerlerinizi daha da tahriş edeceği için mutlaka kaçınmanız gereken bir şeydir.
Kaynakça
Tüberküloz plörezi için kortikosteroidler