Her an her şey olabilir, işten çıkartılabiliriz, buzdolabımız bozulabilir, ani bir sağlık sorunu olabilir, beklenmedik bir konu ile ilgili seyahat etmemiz gerekebilir, ailemizde planlanmayan hamilelik olduğu haberi gelebilir, ev sahibi evden çıkartabilir, çocuğumuz okul kazanabilir, boru patlar, araba bozulur... Her şey olabilir. Bu durumlar için nakit (acil duurm fonu) hakikaten tek ilaçtır. Kendimizin bile unuttuğu 'bir kenarda duran' para elzemdir.
Diyelim 2000 TL acil nakite ihtiyacın oldu, ne yapacaksın? Bu parayı kaç günde bulabilirsin, hiç düşündün mü?
1. Çevrenden (eş dosttan) borç istemek: Borç isteyene kadar bu kolay gibi geliyor ama bir istemeye gör, kimsede para olmadığını kısa sürede idrak edeceksin.
2. Bankadan kredi çekmek: Zaten ekonomik durumlardan ötürü kredi almak zorlaştı, bir de buna aciliyet eklenince burda da pek şansın olmayabilir.
3. Kredi kartından nakit avans çekmek: Kredi kartından nakit avans sadece birkaç günlük zor durumlar için bize sunulan bir hizmet, maliyeti yüksek. Özellikle bu alışkanlık haline geldiyse, vay haline.
4. Kredili mevduat hesabından çekmek: En maliyetlisi. Birçok banka hesabı, hesabında para yoksa bile belli miktara kadar nakit çekmenize izin veriyor. Dikkat! Bu hesaplar bir - iki günlük küçük çaplı (100-200 TL) ihtiyaçlar için. Yıllık faizler çok yüksek, yüzde 60-70 seviyelerinde!
5. Finansal yatırımları satmak: Altın, hisse senedi, bono satabilirsin. Ama acil durumda satmak istediğinde ya bu yatırım araçlarının fiyatları düşükse? Yani zararına satmak zorunda kalırsan?
6. Bireysel emeklilik birikiminizi bozmak: Dikkat, bu sistemde 10 yıldan önce paranı çekersen yüzde 15'lik bir kesinti var. (Bu parayı mahkemeye başvurup geri alma şansınız var ama bu da bir çaba, enerji ve zaman gerektiriyor. )
7. Bir malınızı elden çıkartmak: Acil zamanlarda bir malını (ev, araba, arsa) satmak istediğinde piyasa koşullarının ne olacağı belli değil. Ayrıca acil diye yüzde 20-30 iskonto vermen beklenecektir.
8. Acil Durum Fonu'ndan harcamak: En güzeli. Herhangi bir acil durum olduğunda hiç panik olmadan, güven içinde, kendinden emin şekilde gerekli parayı bu yarattığın fondan çekebilirsin.
Acil Durum Fonun Özellikleri
1. Bu para nakit olmalı.
2. Kolay erişilebilir olmalı (banka hesabında, her an bozulabilen likit fonda ya da mevduatta tutabilirsiniz).
3. Ayrı hesapta olmalı (bunun ayrı bir para olduğunu unutma!).
4. Maliyeti olmamalı. Kredi kartını, kredili mevduat hesabını, yatırımlarını acil durum fonu olarak kullanma. Bir şeyleri satmak zorunda olmamalısın.
Dikkat!
Acil durum fonu acil istekler için değil! Yani vitrinde aşık olduğun bir ayakkabı, işyerinde bir arkadaşının seni beraber gitmeye ikna ettiği bir tatil, tüm arkadaşlarında olan en yeni model telefon... Bunlar da senin için acil olabilir ama ihtiyaç değil.
Acil Durum Fonu nedir?
Acil durum fonu, ani gelişen durumlarda ihtiyaçları karşılayabilmek için gerekli olan nakit paranın hazır olması demek. Yani beklenmedik bir anda karşılaştığın durum karşısında, huzurun kaçmadan, giderleri bir dönem idare ettirebilmek için bir kenarda biriktirdiğin para.
Kimler acil durum fonu oluşturmalı?: Herkes. Özellikle çocuk sahibi olan ve/veya ev kredisi ödeyenler için mutlaka gerekli.
Acil durum fonu ne kadar olmalı?: Nasıl rahat, güvende, huzurda hissediyorsan o kadar olmalı. Benim tavsiyem, en az 3 aylık giderin kadar. Diyelim aylık giderin toplamı (kira, okul, yemek, faturalar...) 1200 TL ise, 1200x3-3600 liralık bir acil durum fonu gerek.
Neden 3 ay?: Herhangi beklenmedik bir gelişme durumunda, ayaklarının üzerinde durmak için, kendini güven içinde hissederek hareket edebilmek için uygun bir zaman. Ama dikkat! Ben en az 3 ay diyorum, kendini daha iyi hissedeceksen 6 aylık da olur, 1 yıllık da... Diyelim aniden işinden oldun, kiranı bile ödeyemiyorsun ama iş görüşmesine gitmen gerek. İş görüşmesini, 'bu da olmazsa ne yaparım!’ düşüncesiyle mi yapmak istersin yoksa bankada duran üç aylık paranın verdiği güvenle dik oturup, bacak bacak üstüne atarak mı? Karar senin...
Nasıl birikir?: Bu fonu biriktirene kadar bir iki 'isteğinden' feragat et. Bir kere zorlanacaksın, sonra rahat edeceksin... Küçük adımlarla, düzenli ve otomatik biriktir. Her ay gelirinin yüzde 10'unu biriktirebilirsin.
Hedefe Odaklan: Acil durum fonu bir hedef. Hedefe odaklan, başarırsın. Bir düşün, hangisi seni daha güçlü hissettirir? Dolabında asılı fazladan bir elbise mi yoksa bankada kapı gibi duran ve evinin 3 aylık giderlerini karşılayabilecek kadar para mı? Karar senin, çünkü paranın tek patronu var... O da sensin!