Hipertrofi Nedir ve Neden Olur?
Hipertrofi, doku veya organların aşırı gelişimi olarak tanımlanır. "Hipertrofi ne demektir?" Sorusunun yanıtı genellikle vücuttaki kas hücrelerinin hacminin artması şeklinde yanıtlanır. Hipertrofide kas hücrelerinin sayısı artmasa da hücreler olması gerekenden fazla büyür ve kas kütlesi artar.
Hipertrofi, doku veya organların aşırı gelişimi olarak tanımlanır. "Hipertrofi ne demektir?" Sorusunun yanıtı genellikle vücuttaki kas hücrelerinin hacminin artması şeklinde yanıtlanır. Hipertrofide kas hücrelerinin sayısı artmasa da hücreler olması gerekenden fazla büyür ve kas kütlesi artar.
Hipertrofi Nedir?
Hipertrofi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Hücre sayısını artırmadan doku veya organın hacminin arttığı farklı organlarda gözlemlenebilir. Hiperplazi, ilgili yapıyı oluşturan hücre sayısındaki artışa bağlı olarak doku veya organların hacminin artmasıdır. Hipertrofi ve hiperplazide hücre hacmi artmasına rağmen, hücre boyutu kabaca aynı kalır, ancak hücre sayısındaki artış, organ büyümesinin temelini oluşturur.
Hipertrofi, yetişkinlerde bölünme yeteneğini azaltan veya tamamen yitiren kas hücreleri gibi hücre tiplerinde ortaya çıkar. Hiperplazi ve hipertrofi; iki bağımsız mekanizma olmasına rağmen gebelikte hormonal değişikliklerin neden olduğu rahim büyümesi gibi olaylarda birlikte çalışabilir. Farklı organların farklı etkilerinden dolayı oluşabilen hipertrofi, organların durumuna uyum sağlamasını kolaylaştıran bir mekanizmadır.
Hamilelik Sırasında Uterus Hipertrofisi Nasıl Görülür?
Hamilelik sırasında, içindeki fetüsün büyümesi nedeniyle rahim şişer. Rahim, hamilelikten önceki bir portakal büyüklüğündedir ve doğumdan önce büyük bir karpuz büyüklüğüne ulaşabilir. Rahim, bu kadar dramatik değişikliklere uğrayan birçok farklı mekanizmaya sahiptir. Gebelikte rahim büyümesinin ana bileşeni, "miyometriyum" adı verilen rahim tabakasının genişlemesidir. Bu tabaka; esas olarak düz kas, kan ve lenfatik damarlar, bağışıklık sistemi elemanları ve bağ dokusundan oluşur. Rahmin ana kısmıdır ve bebeğin doğum sırasında kasılmasını sağlar.
Miyometriyumdaki düz kas hücreleri, gebeliğin ilk birkaç haftasında bölünür ve çoğalır (hiperplazi). Bu aşamada hipertrofinin rahim büyümesi üzerinde çok az etkisi vardır. Hamileliğin sonlarında, miyometriyum üzerindeki basınç düz kas hücrelerinin hipertrofisine neden olabilir. Bu nedenle hiperplazi ve hipertrofi nedeniyle rahim artar. Hamilelik sırasında rahim boyutu insidansın 500-1000 katına çıkabilir. Rahim genişler; fetal gelişim için gerekli alanı sağlarken miyometriyumun güçlendirilmesi de doğum sırasındaki kasılma gücünü artırarak doğumu kolaylaştırır. Gebelikte rahimdeki bu değişikliklere birçok farklı faktör (özellikle hormonal etkiler) neden olur.
Kalp Hipertrofisine Ne Sebep Olur?
Kardiyak hipertrofi veya kardiyak hipertrofi, kalp kasının anormal büyümesi veya kalınlaşmasıdır. Titiz bir antrenman geçiren sporcularda fizyolojik olarak görülebildiği gibi, çeşitli kalp hastalığı olan kişilerde patolojik olarak da görülebilmektedir.
Kardiyak hipertrofi genellikle kalbin vücuda gerçekten kan pompalayan kısmı olan sol ventrikülde meydana gelir. Sol ventrikül vücuda kan pompalamaya çalışırken, zamanla ventriküler duvar kalınlaşır. Bu kalınlaşma, kalbin yapısını bozar ve düzgün çalışmasını engeller. Kalbin elastik yapısını kaybetmesine ve sertleşmesine neden olabilir. Koroner arterlere (kalbi besleyen kan damarlarına) basınç uygulayarak kan damarları tıkanabilir. Sonuç olarak kalp krizi meydana gelebilir.
Yüksek tansiyon, kalp kapak hastalığı ve kalbin yapısını bozan çeşitli genetik hastalıklar söz konusu olduğunda, dokulara gerekli kanı dağıtmak için kalbin daha sıkı kasılması gerekir. Bu güçlü kasılmalar, kalp kasının bir süre sonra kalınlaşmasına neden olur. Bu hipertrofi temelde kalbin gücünü artırmak için uyarlanabilir bir mekanizma olarak gelişir ve bir süre sonra kalp fonksiyonunda daha fazla düşüşe neden olabilir. Kardiyak hipertrofi; yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı, göğüs ağrısı, kalp ve bayılma şeklinde kendini gösterebilir. Bu semptomlardan birini veya daha fazlasını gösteren kişiler için deneyimli bir kardiyoloğa danışmalıdırlar. İyi bir tedavi özellikle kalp hipertrofisine ve diğer kalp hastalıklarının iyileşmesini sağlayabilir.
Kas Hipertrofisi Nedir?
Kol veya bacak kasları gibi yapılarda ortaya çıkan bir tür hipertrofidir. Özellikle sporcular ve vücut geliştiriciler için bu ilginç bir konudur. İki farklı tür kas hipertrofisi vardır: sarkoplazmik miyozit ve miyofibril. Kas hipertrofisi egzersiz sırasında dayanıklılığı ve enerjiyi artırırken, miyofibril hipertrofisi kas gücünü ve hızını artırır. Sarkoplazmik kaslarda enerji kaynağı olan glikojen depolarının gelişimi gözlemlenmekle birlikte, miyofibril tipi kaslarda kasılmadan esas olarak sorumlu olan kısmın gelişimi sorgulanmıştır.
Hipertrofi, kas yapımının önemli bir mekanizmasıdır ve çeşitli faktörlere bağlıdır. Örneğin halter, kas yapmak isteyen kişilerin sıklıkla kullandığı bir egzersiz türüdür. Ne kadar ağırlık kaldırıldığı ve kaç kez tamamlandığı gibi faktörler kas hipertrofisinin derecesini etkileyecektir. Yaş ve cinsiyete göre hafif ağırlık kullanan egzersizler, kas inşa etmek için birden fazla tekrar gerektirir. Bununla birlikte, ağırlık kaldırma egzersizinin kas gelişimi üzerinde daha hızlı ve daha etkili bir etkisi olabilir.
Kas hipertrofisinin gelişmesi için mekanik hasar ve metabolik yorgunluk gereklidir. Örneğin halter; egzersizde kullanılan kas grupları, ağırlığın neden olduğu direnci yenmek için kuvvet uygular. Bu kuvveti uygulayan kas lifleri zarar görür. Mekanik olarak hasar görmüş kas proteinleri vücutta onarım tepkileri sağlar. Onarım reaksiyonu, hipertrofi gelişiminde önemli bir rol oynar. Metabolik yorgunluk, kaslar için ana enerji kaynağı olan ATP moleküllerinin azalması nedeniyle oluşur. Kaslar kasılmak için yeterli enerji bulamaz. Metabolik yorgunluk da hipertrofi gelişiminde bir faktördür. Kasılma ve metabolik yorgunluğun neden olduğu kas liflerinin mekanik hasarına, kas kazanımı için çok önemli iki faktör olan kas enerjisinin azalması neden olur.