Kevin Kwong, New York’tan California’ya eve uçtuktan iki gün sonrasında, elleri o denli fazlaca kaşındı ki, acı onu uykudan uyandırdı. Probleminin egzama bulunduğunu düşündü.
California, Emeryville sakini, “Her şey hızla kötüleşmeye başladı” dedi. “Yüzümde daha çok kir, daha çok kızarıklık olmaya başladım ve sıvı sızdırmaya başladılar. Kızarıklık dirseklerime, ellerime ve ayak bileklerime yayıldı.”
33 yaşındaki Kwong’un doktorlar ve hemşirelerle altı sanal randevusu, bir hemşire yardım hattını araması, bir acil bakım kliniğine ziyareti, iki acil servis ziyareti ve bir bulaşıcı hastalık uzmanının Temmuz ayı başlarında ona maymun çiçeği teşhisi koymasından ilkin iki yanlış teşhis alması gerekti. .
İki kontrol yapmasına karşın, hiçbir vakit pozitif çıkmadı.
Geçen ay ABD’de maymun çiçeği vakalarının sayısı patladığından, halk sağlığı sistemi virüsün tehlikesi ile alakalı sözleri yaymak ve savunmasız insanlara sınırı olan sayıda aşı dağıtmak için savaşım ediyor. Fakat mesele daha da ileri gidiyor. Enfekte olabilecek kişiler, hazırlıksız ve yetersiz bilgilendirilmiş bir sıhhat sisteminde gezinirken çıkmaz sokaklar, gecikmeler, yanlış teşhisler ve uygun olmayan tedavilerle boğuşuyor.
Bir zamanlar belirsiz olan virüs, hastanelerin acil servis personeline onu doğru bir halde iyi mi tanımlayacaklarını ve kontrol edeceklerini öğretmek için yarışıyor. Sonunda Kwong’u teşhis eden California-San Francisco Üniversitesi’ndeki bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Peter Chin-Hong, vakasının araştırma hastanesi için bir devrilme noktası bulunduğunu söylemiş oldu.
“Kevin, pek fazlaca kaynak mevcut olmadığında gecenin bir yarısında geldi. Bence onun davasından sonrasında genel durum hakkında fazlaca daha çok eğitim yapıyoruz. Fakat bence averaj klinisyeniniz daima ne yapacağını bilemiyor,” dedi Chin-Hong.
Monkeypox’a çiçek hastalığı ile aynı aileden bir virüs niçin olur, sadece bulaşıcı yada ölümcül değildir. Tipik olarak, hastaların ateşi, kas ağrıları ve arkasından yüzlerinde, ağızlarında, ellerinde ve muhtemelen cinsel organlarında birkaç hafta sürebilen bir kızarıklık olur.
Mevcut salgın, bir lezyona dokunmak yada tükürük yada öteki vücut sıvılarını değişiklik yapmak şeklinde insandan insana temas yöntemiyle yayılıyor. İnsanlar, hastalığı olan biriyle paylaşılan sex oyuncakları yada çarşaflar şeklinde nesnelere yada yüzeylere dokunarak da enfekte olabilir.
Bu salgının ilk ABD maymun çiçeği vakası 17 Mayıs’ta bildirildi ve o zamandan beri, sayı neredeyse her eyaleti, artı Washington, DC ve Porto Riko’yu temsil eden 6.300’den fazla ihtimaller içinde yada onaylanmış vakaya terfi etti.
California Valisi Gavin Newsom Pazartesi günü müdahaleyi koordine etmek ve eyaletin aşılama çabalarını desteklemek için muhteşem hal duyuru etti. Kaliforniya’nın 1.135 maymun çiçeği vakasının ortalama yarısı San Francisco Körfez Bölgesi’nde yoğunlaşmıştır.
Hepimiz enfekte olabilse de, salgın büyük seviyede erkeklerle sex meydana getiren erkekleri etkilemiş şeklinde görünüyor. Kwong, muhtemelen New York Pride etkinlikleri esnasında cinsel bir karşılaşmadan maymun çiçeği kaptığını söylemiş oldu.
California-Irvine Üniversitesi’nde bulaşıcı hastalıklar üstüne çalışan doçent Andrew Noymer, “Bu, ilk fazlaca kıtalı salgın, doğrusu öylece yok olmayacak” dedi.
“Bu covid şeklinde patlamayacak fakat bu salgının ayakları olacak” dedi. “Frengi şeklinde olabilir ve bir nevi etrafta olacak.”
Sadece bir çok tabip bunu iyi mi tanıyacağını bilmiyor. Haziran sonunda, Kwong semptomlar yaşamaya başladığında, sanal ziyaretler esnasında konuşmuş olduğu tabip ve hemşirelerin bir çok maymun çiçeğinden bahsetmedi bile. Bu, UCLA’da tıp ve epidemiyoloji profesörü olan Dr. Timothy Brewer’ı şaşırtmıyor.
Brewer, “Son 25 yılda birkaç Sahra altı Afrika ülkesinde çalışıp çalışmama karşın, aslen hiçbir vakit bir maymun çiçeği vakasını tedavi etmedim” dedi. “Bu mevcut salgından ilkin, maymun çiçeği fazlaca olağan dışı bir hastalıktı.”
Genital yada rektal bölgeyle sınırı olan bir döküntü, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonla karıştırılabilir. Sadece Brewer, doktorlar maymun çiçeğini tanımak için eğitim almamış olsalar bile, hastalara tavsiyelerinin yayılmayı denetim altına almaya destek olabileceğini söylemiş oldu.
Brewer, “İnsanlara lezyonları iyileşene ve tedavi edilene kadar cinsel aktiviteye girmemelerini tavsiye ediyor olacaksınız” dedi.
Pek fazlaca olay hafifçe seyredip kendi kendine düzelse de bazıları hızla ciddileşir – Kwong’unki şeklinde.
“Vücudunuz anlamadığınız bu şey tarafınca ele geçiriliyor. Ve gidecek hiçbir yerin yok, bu yüzden hem acı verici hem de ürkütücü” dedi Kwong.
Kwong başlangıçta döküntüyü egzama için kullandığı topikal steroidlerle tedavi etti. Bu işe yaramayınca, kendisine uçuk teşhisi koyan ve bir antiviral ilaç yazan bir hemşireyle çevrimiçi bir randevuya katıldı.
Sonraki birkaç saat içinde, kızarıklık hızla vücudunun daha çok kısmına yayıldı. Alarma geçen Kwong, acil bakım kliniğine gitti. Tabip herpes teşhisini kabul etti ve bir tane daha ekledi: uyuz, deriye giren akarların niçin olduğu bir kızarıklık. Kwong, “Lekelerim, uyuz için başlıca bölgeler olan ellerim, bileklerim, ayaklarım ve dirseklerimde yoğunlaşmıştı” dedi.
Acil bakım doktoru maymun çiçeğini düşünmüştü fakat Kwong’un lekeleri bir araya toplanmıştı ve doktorun görmüş olduğu maymun çiçeği döküntüsü resimlerinden değişik görünüyordu. Kwong, “Semptomlarımın nerede olduğuna ve kiminle konuştuğuma bağlı olarak değişik cevaplar alıyordum” dedi.
Dördüncü Temmuz dinlence hafta sonu süresince, Kwong semptomları kötüleşirken yardım edebileceğini düşündüğü her insana çılgınca ulaştı.
“Doktorlarla iletişime geçmeye çalıştım, dermatolog olan arkadaşlarımın dostlarını tanıyordum” dedi. “Biriyle her konuştuğumda, daha da kötüleşiyorum. Ve hakkaten ürkütücüydü.”
Başka bir sanal buluşma esnasında, gecenin bir yarısı, bir hemşire kızarıklığın gözlerine doğru yayıldığını fark etti ve ona derhal acil servise gitmesini söylemiş oldu. Oakland’daki Alta Bates Zirvesi Tıp Merkezi’nde doktorlar Kwong’un maymun çiçeği olabileceğini söylediler.
“Ben bu odadayken araştırma yapıyorlardı ve CDC ile telefonda ileri geri konuşuyorlardı. Bir hasta olarak karanlıkta kalmayı bekliyordum, sadece sağlayıcılara ne kadar azca informasyon verildiğini ve ne kadar hazırlıksız olduklarını anlamadım” dedi.
Hemşirelerin maymun çiçeği testi için lezyonlarını temizledikleri acil serviste 12 saat geçirdi. Ateşi yükselirse yada kusmaya başlarsa geri gelmesini söylediler.
“Bu aşamada, bir tek mutsuzdum. Boğazımın arkasında, ağzımda, vücudumun her yerinde yaralar vardı” dedi. “Çılgına dönmüştüm bu sebeple herhangi bir zamanda bir ya da iki saatten fazla uyuyamıyordum.”
O gecenin ilerleyen saatlerinde Kwong, California Üniversitesi-San Francisco Tıp Merkezi’ne bir seyahat hayata geçirmeye karar verdi. Bir arkadaşı vesilesiyle UCSF Health’in maymun çiçeği vakalarını tedavi ettiğini duymuştu ve bir sanal bakım hemşiresi onu gitmeye teşvik etmişti.
Vardığında öteki hastalardan ayrıldı, ağrı için oksikodon aldı ve başka bir maymun çiçeği testi için sürüntü aldı.
Ertesi gün, Chin-Hong, Kwong’u maymun çiçeği için tedavi etmeye başladı. Chin-Hong, “Vay canına, bu hakkaten fazlaca yaygın bir hastalık diye düşündüm” dedi. “Daha ilkin başka maymun çiçeği vakaları görmüştüm fakat bunlar fazlaca sınırı olan. Kevin’in muhtemelen hastalık şiddetinin ilk %5’inde bulunduğunu söyleyebilirim.”
Döküntü Kwong’un gözlerine yakın olduğundan, Chin-Hong, hastalık tedavi edilmezse kör olabileceğinden korkuyordu. TPOXX markalı bir antiviral ilaç olan ve belirli durumlarda maymun çiçek hastalığını tedavi etmek için FDA’dan hususi izin almış olan Tecovirimat’ı reçete etti.
İlacın ilk gününden sonrasında Kwong, kızarıklığının yayılmayı bıraktığını fark etti. Sonraki iki gün süresince, yüzlerce şişmiş nokta kırmızı diskler halinde düzleşti. Kevin’in ne kadar süratli geliştiğine şaşırdım. Chin-Hong, “Neredeyse iyileşme yolunda bir turbo roket gibiydi” dedi.
Kwong iyileşmeye başladığında ilk kontrol sonucunu geri aldı: negatif. Sonrasında ikincisi: negatif.
Chin-Hong, sıhhat çalışanlarının, maymun çiçeği testi için canlı hücreler elde etmek için lezyonlarını yeterince ovmamış olabileceklerini söylemiş oldu. “Bir klinisyen olarak bu tür lezyonlarda hakkaten iyi bir örnek almak fazlaca zor bu sebeple hasta çoğunlukla ağrı çekiyor. Ve insanların acı çektiğini görmekten hoşlanmıyorsun,” dedi Chin-Hong.
Testler doğru şekilde yapılmazsa Kwong’unki şeklinde vakalar gözden kaçabilir. Brewer, Hastalık Denetim ve Önleme Merkezlerinin klinisyenler için çevrimiçi kaynağının kafi bulunduğunu, sadece yalnızca 59 sayfanın tümünü okumak için vakit ayırmanız durumunda kafi bulunduğunu söylemiş oldu.
Klinisyenlerin hastanın vücudundaki birden fazla yerden minimum iki örnek toplaması icap ettiğini söylemiş oldu. Brewer, kilit noktanın, lezyonları “gelişmenin değişik aşamalarında” örneklemek bulunduğunu ve yalnızca ilk darbelere odaklanmadığını söylemiş oldu.
Kwong, iki hafta süresince vücudunu virüsten kurtarmak için günde altı antiviral hap aldı. Artık ağrı kesiciye ihtiyacı yok. Kwong, “Yüzüm ilk iyileşen yüz oldu ve bence aynada kim olduğumu yine tanıyabilmem için bana fazlaca destek oldu” dedi.
Çile başlayalı bir aydan fazla oldu, Kwong’un elleri ve ayakları nihayet iyileşiyor. Tırnak etleri ve ellerindeki deri soyulmuş ve tekrardan gelişme sürecindeyken, tırnakları siyaha dönmüş ve dökülmeye başlamış.
Kwong, ruhsal yükün üstesinden gelmenin daha uzun süreceğini söylemiş oldu. “Daha azca dokunulmaz hissediyorum, bu sebeple fazlaca süratli bir halde zayıflatan bir hastalıktı. Bu yüzden hala fizyolojik durumumdan fazlaca zihinsel durumum üstünde çalışıyorum.”
Bu öykü, KPCC, NPR ve KHN’yi içeren bir ortaklığın parçasıdır.
İlgili mevzular
Bizlere Ulaşın Bir Öykü Gönderin İpucu