Antik DNA, Güneydoğu Asya Adalarındaki İnsanların Şaşırtıcı Derecede Karmaşık Olduğunu Gösteriyor
7300 yıllık bir iskeletin derin Doğu Asya kökleri ve bir Denisova mirası vardı.
Yeni bir çalışma bulgusu, Endonezya’nın Sulawesi adasında yaklaşık 7.300 yıl önce yaşayan genç bir kadının, şaşırtıcı derecede eski bir Doğu Asya soyağacına sahip olduğunu ve bir miktar Denisova soyunun karıştığını buldu.
Araştırmacılar, kadının kısmi iskeletini Güney Sulawesi’nin Leang Panninge mağarasından çıkardılar. Nature dergisinde 25 Ağustos’ta yayınlanan bir rapora göre, DNA’sının bir analizi, onun muhtemelen en az 50.000 yıl önce tropik karakola ulaşan Doğu Asyalı Homo sapiens’in soyundan geldiğini gösteriyor.
Şimdiye kadar pek çok bilim insanı, Doğu Asya genlerini ilk olarak, yaklaşık 3.500 yıl önce, Asya ve Avustralya anakarası arasında Sulawesi, Lombok ve Flores’i içeren bir grup ada olan Wallacea aracılığıyla Doğu Asya genlerini yayan yetenekli denizcilerin ve Austronesian adlı çiftçilerin düşünüyordu.
Avustralya, Brisbane’deki Griffith Üniversitesi’nden arkeolog Adam Brumm, antik Sulawesi kadınının DNA’sının “Avustralya genişlemesinden çok önce Wallacea’da bir Asyalı soyunun var olduğuna dair ilk belirtiyi sağlıyor” diyor.
İskeleti ortaya çıkaran ve yeni çalışmayı Brumm, Jena, Almanya’daki Max Planck İnsan Tarihi Bilimi Enstitüsü’nden popülasyon genetikçisi Selina Carlhoff ve diğer meslektaşlarıyla birlikte yazan Endonezyalı arkeologlar, 17 ya da 18 yaşındaki genç kadına takma ad verdiler. Öldüğünde yaşındaydı, Besse. Güney Sulawesi’nin etnik topluluklarında Besse, bireysel kızlar ve kadınlar için sevecen bir terimdir.
Müfettişler, kadının atalarının Sulawesi’ye vardıktan sonra adada yaşayan Denisovalılarla çiftleştiğinden şüpheleniyorlar. Esas olarak antik DNA örneklerinden bilinen Denisovalılar , yaklaşık 300.000 yıl önce Sibirya’da tarihlenen ve yakınlardaki Papua Yeni Gine’de 30.000 ila 15.000 yıl öncesine kadar hayatta kalan gizemli antik hominidler grubudur ( SN: 3/29/ 19 ).
Her ikisi de Paris’te bulunan Collége de France ve Pasteur Enstitüsü’nden nüfus genetikçisi Lluis Quintana-Murci, Besse’nin keşfinin Güneydoğu Asya adalarındaki insanların tipik olarak takdir edilenden çok daha karmaşık olduğunu gösterdiğini söylüyor. Yeni çalışmaya katılmayan Quintana-Murci, “Wallacea muhtemelen Denisova ile ilgili gruplar için önemli bir habitat bölgesiydi” diye ekliyor.
Araştırmacılar, eski Sulawesi kadınının DNA’sının yaklaşık yüzde 2,2’sini Denisovalılardan miras aldığını tahmin ediyor. Bu, bölgedeki diğer bazı gruplardan biraz daha az. Filipinler’deki yerli gruplar, bilinen en yüksek Denisovan atalarını taşıyor ve yaklaşık yüzde 5’lik bir orana sahip.
Daha önceki genetik kanıtlar, farklı Denisova popülasyonlarının Filipinler’deki H. sapiens gruplarıyla ve şu anda Papua Yeni Gine ve Avustralya’yı içeren bir kara kütlesi üzerinde çiftleştiğini ileri sürdü. Sulawesi kadınının DNA’sı, bazı Taş Devri H. sapiens’in Papua Yeni Gine ve Avustralya’ya doğru yol alırken Wallacea’da melezleşmenin gerçekleştiğini gösteriyor. Almanya’daki Tübingen Üniversitesi’nden popülasyon genetikçisi ve çalışmanın ortak yazarı Cosimo Posth, ” Denisovanlardan Papuaların ve Avustralyalı Aborijinlerin atalarına ana gen akışı büyük olasılıkla [H. sapiens] Wallacea adalarına ulaştığında gerçekleşti” diyor.
Bilim adamları, kadının DNA’sının, günümüz Papuaları ve Yerli Avustralyalıların DNA’sına, şu anki anakara Doğu Asyalılarından daha çok benzediğini söylüyor. Bu karşılaştırmalar, yaklaşık 37.000 yıl önce ortaya çıkan, daha önce bilinmeyen, farklı bir genetik insan soyuna ait olduğunu gösteriyor; bu, Papuaların Yerli Avustralyalılardan daha önce tahmin edilen evrimsel bölünmesiyle kabaca aynı zamanda.
Brumm, antik kadının mezarına yerleştirilmiş özenle hazırlanmış taş noktaların onu Güney Sulawesi’nin Toalean avcı-toplayıcı halkının bir üyesi olarak tanımladığını söylüyor. Toalean taş eserler kabaca 8.000 ila 1.500 yıl öncesine dayanmaktadır. Toalean kültürünün kanıtı bundan sonra kaybolur.
Yeni çalışmanın Endonezyalı ortak yazarları, 2015’ten 2019’a kadar eski kadının kısmi iskeletini kazdılar. Hayatta kalan fosiller çoğunlukla kafatasından ve pelvisten geldi. DNA, genetik materyali özellikle iyi koruduğu bilinen kafatasının tabanındaki yoğun bir kemikten çıkarıldı. Endonezya’nınki gibi tropik iklimlerdeki fosiller nadiren antik DNA verir çünkü kırılgan genetik materyal tipik olarak bu koşullarda hayatta kalmaz.
İskeletin yakınında bulunan yaygın bir Güneydoğu Asya ağacından yanmış bir tohumun radyokarbon tarihlemesi, yaklaşık 7.300 ila 7.200 yıllık bir yaş tahmini sağladı.
Besse’nin atalarının, daha önce keşfedilmiş, en az 45.500 yıl öncesine dayanan, gerçek dünyadaki bir organizmanın bilinen en eski sanatsal tasvirlerinden biri olan bir domuzun Sulawesi kaya sanatını yaratıp yaratmadığı bilinmiyor. Bu yüzden bu eserin sanatçıları şimdilik bir sır olarak kalıyor.
Yazan: İlknur YEŞİLYURT
Referans
S. Carlhoff ve diğerleri . Wallacea’dan bir orta Holosen avcı-toplayıcısının genomu . Doğa . 25 Ağustos 2021’de yayınlandı.