ABD'nin Suriye Savaşından Vazgeçmesinde İran'ın Gizli Diplomasisinin Rolü
Basirat.ir
Geçen hafta içinde Rusya'nın Suriye konusundaki önerisiyle Suriye'ye saldırı Beyaz Saray'ın gündeminden çıktı ve Suriyeliler de kimyasal tesislerini BM gözetimine açmayı kabul ettiler. Bu planı Rusya kendi adına üstlendi fakat işin gerçeği, İran İslam Cumhuriyeti Amerika'nın savaştan vazgeçmesinde, Rus planının kabulü ve yine bu planın Suriyeliler tarafından kabul edilmesinde rol oynayan gizli ve etkili bir diplomasi yürüttü. İslami Şura Meclisinin yedinci ve sekizinci dönem milletvekili Dr. Felahet Pişeh Basirat.ir sitesine Suriye'nin başındaki savaş gölgesinin azaltılmasında etkili olan İran gizli diplomasisini ele alan bir röportaj verdi. Röportajın konuyla ilgili kısmının çevirisi:
Basirat: İran İslam Cumhuriyeti Amerika'yı Suriye savaşından vazgeçirmek için ne gibi girişimlerde bulundu?
Dr. Felahet Pişeh: Amerika'nın Suriye ile savaşı meselesi vaziyeti soğuk savaş şartlarına döndürmüştü ve bu soğuk savaş şartlarında İran İslam Cumhuriyeti'nin tavırları da önemliydi, yani İran İslam Cumhuriyeti'nin bu savaşın yönetilemez olacağı ve Amerikalıların 1990'dan beri Ortadoğu'da yaptığı tüm savaşlardan daha kapsamlı gerçekleşeceği şeklindeki kinayeli uyarılarının ciddi etkisi oldu. Ayrıca, İran İslam Cumhuriyeti'nin Amerika'nın yeni askeri siyaseti karşısındaki savunma stratejisinin önemli bir kısmı gizli ve örtüktü ve bu durumun kendisi de Amerikalılar için kararsızlık doğurucuydu.
Diplomatik çabalar konusuna gelince, İran İslam Cumhuriyeti değişik Avrupa ülkeleri, Rusya ve bölge devletlerinin sorumlularıyla neredeyse hergün gerçekleştirilen bir dizi temas sayesinde yeni bir savaşın çıkmasına engel olmak için gayret gösterdi. Üçüncü olarak da İranlı makamların Suriye'ye gitmesi ve arada yapılan mesaj trafiği İran'ın bu muhtemel savaşta Suriye'yi ciddi biçimde destekleyeceği mesajını verdi ve Amerikalıların hesaplarını değiştirmelerinde tüm bunlar etkili oldu.
Üçüncü nokta ise Kimyasal Silahların Yasaklanması Konvansiyonu konusuydu. İran bu Konvansiyonun faal üyelerindendir ve Suriye'yi kimyasal silah meselesini bu Konvansiyon çerçevesinde halletmeye yöneltmede gayret gösterdi.
Basiret: İran Rusya'nın planının ortaya çıkışında ve bunun Beşar Esad yönetimi tarafından kabul edilmesinde ne rol oynadı?
Dr. F. Pişeh: Bütün bu şekillenen taslağa baktığımızda bana göre bu bir İran-Rus ortak planıydı diyebiliriz. Rusya ve Amerika arasındaki uzun müzakerelerden sonra bu plan gündeme geldi. Amerikalıların konuyu dünyanın bir numaralı güçlerinin düzeyine çekmeleri ve Rusya'nın İran gibi Amerika ve Avrupalılarla ilişkilerinde diplomatik kısıtlamalara sahip olmaması, Rusların bu konuda bir adım önde durmalarına neden oldu.
Çev: Ozan Kemal Sarıalioğlu
medyasafak.com