Harvard T.H Chan Halk Sağlığı Okulu uçak kabinlerindeki havanın Covid-19 bulaştırma riski konusunda bir çalışma yaptı. Çalışmada dünyanın en büyük 3 uçak üreticisi olan Boeing (ABD) Airbus (Avrupa Konsorsiyumu) ve Embraer (Brezilya) uçaklarının kabin havaları test edildi. Seyahatlerde en az risk içeren yöntem olarak uçak yolculuğu çıktı. Şaşırdınız mı? Şaşırmayın. Gelin, bu yazımda size bu konuyu açıklayayım.
Modern kabin ortamında virüs bulaştırma riski birkaç nedenden dolayı düşüktür. Öncelikle yolcular aynı yöne bakarak oturur, koltuk aralıkları bariyer görevini görür ve hava akışı yukarıdan aşağıya doğrudur. Kabin havası saatte 20-30 defa veya 2-3 dakikada bir tazelenir, bu çoğu ofis binasından 10 kat daha fazladır. Çoğu modern jet uçaklarında HEPA filtreleri kullanılır. Bu filtreler, hastane ameliyathanelerinde ve endüstriyel temiz odalarda kullanılanlara benzer performansa sahiptir. Virüsleri, bakterileri ve mantarları yok etmede yüzde 99.9 etkilidir. Uçaktaki havanın yarısı HEPA filtresinden geçer, yarısı da temiz havadır. Harvard T.H Chan Halk Sağlığı okulunun yaptığı kabin havası çalışmalarından elde edilen sonuçlara göre uçarken COVID -19 bulaşması yüz maskelerinin takılması ve uçak içi hava akımı sistemleri ile birlikte COVID 19 un bulaşma riskinin çok düşük olduğu sonucuna varıldı.
ABD Ulaştırma Komutanlığı (Transcom) ve Savunma Bakanlığı (US Transcom) tarafından yapılan araştırmada da, aerosol parçacıklarının tipik bir uçak kabinindeki yüksek hava değişim oranları ile hızla seyreltildiğini gösterdi. Aerosol parçacıkları ortalama olarak altı dakikadan daha kısa bir süre için saptanabilir kaldı. Her iki uçak modeli de (B777 ve B767), çıkarılan partikül maddeyi tipik bir ev havalandırma sisteminden 15 kat daha hızlı ve modern hastane ameliyathane veya hasta izolasyon odaları için önerilen tasarım özelliklerinden 5-6 kat daha hızlı test etti.
Denemeler şöyle gerçekleşti: Yüzü maskeli ve maskesiz mankenler uçağın çeşitli koltuklarında oturtuldu. Yer ve uçuş testleri sırasında bir dakika nefes almayı simüle etmek için floresan iz partikülleri iki saniyelik aralıklarla serbest bırakıldı. Gerçek zamanlı floresan parçacık sensörleri zaman içindeki konsantrasyonu ölçmek için uçak boyunca yolcuların nefes alma bölgesine yerleştirildi.
Sonuçlar ise:
Airbus’ta; Kabin hava sirkülasyonunda öksürükten kaynaklanan damlacıkların nasıl hareket ettiğini görmek için bir A320 kabininde hassas bir simülasyon için ‘Akışkanlar dinamiği araştırması’ (CFD) yöntemi kullandı. Simülasyon hava hızı, yön ve sıcaklık gibi parametreleri saniyede bin defaya kadar kabinde 50 milyon noktada hesapladı. Aynı araçlar, uçak dışı bir ortamı modellemek için kullanıldı ve birkaç kişi aralarında 1 metre 80 santim mesafe bıraktı. Sonuç, potansiyel maruziyetin bir uçakta yan yana oturduğunda ofis, sınıf ve market gibi ortamlarda 1 metre 80 santim uzakta kalmaya göre daha düşük olmasıydı.
Boeing’te; Araştırmacılar yine aynı yöntemi (CFD) kullanarak, öksürük ve solumadan kaynaklanan parçacıkların uçak kabini etrafında nasıl hareket ettiğini izledi. Maskeli ve maskesiz öksüren yolcu, orta koltuk dâhil olmak üzere çeşitli koltuklarda bulunan öksürük yolcu ve yolcuların baş üstü havalandırmalarının açık ve kapalı farklı varyasyonları dahil olmak üzere çeşitli senaryolar üzerinde çalışıldı. Modelleme, diğer yolcuların nefes alanlarına giren öksürük partiküllerinin sayısı belirlendi. Havadaki partikül sayımına göre, bir uçakta yan yana oturan yolcular, tipik bir bina ortamında birbirinden 2 metre uzakta durmak ile aynı olduğu saptandı.
Embraer, CFD yöntemini kullanarak uçağın farklı koltuklarında öksüren yolcuların hava akış koşullarını göz önünde bulundurularak analiz edildi. Embraer’in tamamladığı araştırma, uçak içinde bulaştırma riskinin son derece düşük olduğunu gösterdi. Bilimin bize sunduğu sonuçlara bakarsak seyahatlerinizi en az risk içeren yöntem olan uçak yolculuğu ile çok, çok rahat yapabilirsiniz.