Kooperatifler ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaç ve istekleri müşterek sahip olunan ve demokratik olarak kontrol edilen bir işletme yoluyla karşılamak üzere gönüllü olarak bir araya gelen insanların oluşturduğu özerk kurumlardır.
Kooperatifler, toplumsal kalkınmayı geliştiren ve ticari işletmeler için temel sağlayan özgün bir modele dayanmaktadırlar. Bu işletmeler aşağıdaki özellikleri bünyesinde barındırırlar:
- Ortakların sahipliği, ortaklarına hizmet etme ve ortaklarınca yönetilme
- Kendi kendine yetme, kendi kendine sorumluluk, demokrasi, eşitlik ve dayanışma birlik
- İlkelere dayalı işletmecilik
Kooperatifler birçok farklı biçimde ve tüm sektörlerde faaliyet göstermektedirler.
Kooperatifler; ihtiyaç duyuldukları her yerde kurulabilmeleri avantajına sahip olmaları nedeniyle yoksulluğun azaltılmasında etkin bir araçtırlar. Ayrıca birçoğu, sosyal ve ekonomik destek sistemlerine, eğitim, sağlık, sigorta, kredi ve diğer gerekli hizmetlere erişim sağlamada önemli katkılarda bulunmaktadır.
Kooperatifler; bireylerin, özellikle yoksul insanların, tek başlarına elde etmeleri zor olan ürünler ve hizmetler için katma değer yaratırlar. Bu durum, ortaklara ait kaynakların birlikte verimli şekilde kullanılmasıyla mümkün olmaktadır.
- Gönüllü ve herkese açık ortaklık: Kooperatifler, cinsel, sosyal, ırksal, siyasal ve dinsel ayırımcılık olmaksızın, hizmetlerinden yararlanabilecek ve ortaklığın sorumluluklarını kabule razı olan herkese açık gönüllü kuruluşlardır.
- Ortaklar tarafından gerçekleştirilen demokratik denetim: Kooperatifler, politika oluşturma ve karar alma süreçlerine katılan ortaklarca denetlenen demokratik kuruluşlardır. Seçilmiş temsilci olarak hizmet edenler, ortaklara karşı sorumludur. Birim kooperatif kuruluşlarında ortaklar eşit oy hakkına sahiptir (her ortağa bir oy hakkı). Diğer düzeydeki kooperatif kuruluşlarında ise oy hakkı demokratik bir yaklaşımla düzenlenir.
- Ortakların ekonomik katılımı: Ortaklar, kooperatiflerinin sermayesine adil bir şekilde katkıda bulunur ve bunu demokratik olarak yönetirler. Bu sermayenin en azından bir kısmı genellikle kooperatifin ortak mülkiyetidir. Çoğunlukla ortaklar, üyeliğin bir koşulu olarak taahhüt edildiği üzere (var ise) sermaye üzerinden kısıtlı miktarda gelir elde ederler. Ortaklar gelir fazlasını, muhtemelen "en azından bir kısmı taksim olunamaz kaynaklar" oluşturma yoluyla kooperatiflerini geliştirme, kooperatifle yapmış oldukları işlemlerle orantılı olarak ortaklarına kâr sağlama ve ortaklarca onaylanan diğer faaliyetlere destek olma gibi amaçların biri ya da tamamı için ayırırlar.
- Özerklik ve bağımsızlık: Kooperatifler özerk, kendi kendine yeten ve ortaklarınca yönetilen kuruluşlardır. Kooperatifler, hükümetler dâhil olmak üzere diğer kuruluşlarla bir anlaşmaya girmeleri ya da dış kaynaklar yoluyla sermayelerini artırmaları durumunda, bunu kooperatiflerin özerkliğini sürdürecek ve ortaklarının demokratik yönetimini koruyacak şekilde gerçekleştirirler.
- Eğitim, öğrenim ve bilgilendirme: Kooperatifler, ortaklarına, seçilmiş temsilcilerine, yöneticilerine ve çalışanlarına kooperatiflerinin gelişimine etkin bir şekilde katkıda bulunabilmeleri için eğitim ve öğretim imkânı sağlar. Kooperatifler genel kamuoyunu -özellikle de gençleri ve kamuoyunu oluşturanları- işbirliğinin şekli ve yararları konusunda bilgilendirirler.
- Kooperatifler arasında işbirliği: Kooperatifler, yerel, ulusal, bölgesel ve uluslararası oluşumlarla birlikte çalışarak ortaklarına daha etkin bir şekilde hizmet eder ve kooperatifçilik hareketini güçlendirir.
- Topluma karşı sorumlu olma: Kooperatifler, ortaklarınca onaylanan politikalar aracılığıyla toplumlarının sürdürülebilir kalkınması için çalışırlar.
Bunların toplamında Çay Kur’un özelleştirilmesi ihtimali sonrasında Çay Kooperatifi daha da önemli olacak. Şimdiden yaşadığımız çay fiyatlarındaki keyfilik daha da artacak. Bir çok zorlukla topladığımız çayları daha düşük fiyatlarla satmak zorunda kalacağız. Kota uygulamaları daha sıkıntılı hale gelecektir.
Bunların ışığında Kooperatifimize daha çok sahip çıkmalı ve güçlendirmek için çaba göstermeliyiz.
1959 yılında kurulan kooperatifimiz ilk yıllarda ortaklarına; market açarak gıda temin etmiş, çay verimini artırmak için, gübre sağlamış, çay üreticilerine yardımcı olmak için; çay fabrikası kurarak çay üreticisini özellerden bir nebzede olsa kurtarmaya çalışmış, bu çalışmaları yaparken Kemalpaşa’ da 240 m2
yer, Hopa da 3.050 m2
arsa, arsada büyük market açarak ortaklara hizmet sunulmuş.
2012 yılında mevcut durumdan rahatsız olan üye ve ortaklar ile bir çalışma yaparak kooperatife sahip çıktı. Bütün engellemelere rağmen 2000 kişi ile geniş katılımlı kongre yapılarak gidişata dur denildi.
Şimdiki yönetim; göreve başladıktan sonra borçları yapılandırarak, çay fabrikasını faaliyete geçirip üretim yapmış , alacaklarının takibini
Mal varlığımız:
- Çay fabrikası: 5.000 m2
- Kemalpaşa bina: 240 m2 750.000 TL
- Hopa sundura dükkân: 160 m2
- Araçlar: 1 kamyon-1 panelvan
Ne yapmalı?
Fabrikamız günlük 40 ton yaş çay işleme kapasitesine sahiptir. Yaş çay sezonları Mayıs, Temmuz, Eylül ayları olmak üzere yılda 3 sezondur.
Fabrikamız 3 sezon toplamında 2500 ton üreticiden aldığı yaş çaydan ortalama 500 ton kuru çay üretimi yapabilmektedir. Hedefimiz bu sayıları iki katına çıkartıp günlük 80 ton kuru çay elde edebilmektir.
Bununla beraber bu zamana kadar yanlış tarım politikaları neticesinde çay üreticisinin içende bulunduğu mağduriyeti gidermek ve özel sektör çay firmalarının üreticisinin üzerinden sağladığı rantı kaldırmayı hedefliyoruz.
Zaten büyük bölümü özelleştirilmiş olan çay sektörünün tamamının özel sektör eline bırakılmaya çalışıldığı şu dönemde üreticileri alternatifsiz bırakmamak için maliyet hesabı üzerinden oluşturduğumuz gerçek taban fiyatla yaş çay alımı yapıyoruz.
Üreticiden tüketiciye ucuz kaliteli ve sağlıklı çay temini için fabrikamızda 40 50 kişiyi istihdam kapasitesi sağlayarak işsizliğin önene geçmek istiyoruz.
Tüm bunları gerçekleştirebilmemiz için bu süreçte ortakların hesap alan hesap veren bir noktada şeffaf davranarak sorumluluk alması gerekmektedir.