Bugün 2021’in son yarın da 2022’nin ilk günü!
Bu gece 00.00’da hayata ve olaylara bakışlar değişecek. Kentlerde meydanlardaki kalabalık koroları ondan geriye doğru 9,8,7…3,2,1 “Oley!..” nidalarıyla sayacak; 2021’e “Tu kaka!” denilirken 2022’ye övgüler düzelecek. Her yıl değişiminde eskiye yapılan itibarsızlaştırma ritüelleriyle yeniye yapılan iltifat yağmuru tekrarlanacak…
Oysa değişen ne ki insan hayatında ya da doğanın doğal hayatında!
Haydi 21 Aralığı –şeb-i yeldâ-, 21 Mart’ı –Nevruz/Ergenekon- 6 Mayıs’ı –Hıdrellezi- 21 Haziran’ı, 1-8 Ağustos arasındaki eyyam-ı bahur/en sıcak günleri; bütün bunları anladık da, şimdi sıradan bir takvim değişimi olan eski yıl/yeni yıl değişiminde koparılan onca gürültüye ne oluyor?
Ne mi oluyor şimdi de onun üzerinde duralım değerli okurlarım:
Yeni yıl Günü kapsamında 1 Ocak'ta dünya çapında düzenlenen kutlamalar ve etkinlikler genellikle şunları içerir:
Londra'daki Yeni Yıl Günü Geçit Töreni, Pasadena'daki Güller Turnuvası ("Gül Geçit Töreni" olarak da bilinir) Yeni Yıl Günü'nde çok sayıda büyük geçit töreni düzenlenir. Aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri'nin elli eyalet parkı sisteminde İlk Gün Yürüyüşlerinin yapıldığı gündür.
Viyana Filarmoni Orkestrası geleneksel olarak Yılbaşı sabahı bir Yeni Yıl konseri verir.
"Kutup ayısı dalışı", katılımcıların kumsallarda toplandığı ve soğuk suya koştuğu bazı ülkelerde yaygın bir gelenektir.
Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Yeni Yıl Günü, bir kaç önemli spor etkinliğiyle ilişkilendirilir:
Amerika Birleşik Devletleri'nde 1 Ocak, Orlando'daki Citrus Bowl, Tampa'daki Outback Bowl, Pasadena'daki Rose Bowl Game ve New Orleans'daki Sugar Bowl dahil olmak üzere birçok büyük sezon sonrası kolej futbol kase oyununun geleneksel tarihidir.
İngiliz futbolunda Premier Lig geleneksel olarak Yılbaşı-Noel tatili] döneminde oynanan oyunların tarihi geleneğinden kaynaklanan bir maç fikstürünü düzenler
PDC Dünya Dart Şampiyonası'nın finali tipik olarak Yılbaşı Günü'ne denk gelir.
Şimdi de bizim dünyamıza gelirsek, bizim dünyamızda İslam Öncesi dönemde kendimize ait 12 Hayvanlı Türk Takvimi kullanılırken, İslâmi dönemle birlikte Hicrî takvimle yaşanmıştı yıl değişimi kavramları.
Tarih boyunca ritüelleri değişse de özünde yeni olana karşı hep bir dua niyetli yaklaşımlar olmuştur toplumlarda. Yeni karşılanırken çılgınca tavırlarla, eski adeta suçu konumuna düşürülmektedir. Dolayısıyla insanlık bütün olumsuzlukları giden yılın sırtına yükleyerek kendi sorumluluklarından kaçma ve kurtulmayı tercih eden bir kutlama anlayışı sergilemektedir.
Eski yıl yeni yıl, eski nesil yeni kuşaklar, eski harfler yeni harfler, eski dostlar yeni arkadaşlar vb ikilemler şeklinde kullanışlarla doludur Türkçemiz.
Gültekin Çeki’nin bestelediği sözlerini Hayri Mumcu’nun yazdığı bir “Eski Dostlar” şarkımız vardır ki dinlemeye doyamayız ortamlarda:
“Unutulmuş birer birer
Eski dostlar, eski dostlar
Ne bir selâm, ne bir haber
Eski dostlar, eski dostlar”
Refik Halit Karay'ın ''Eskici'' hikayesini okuyup da gözleri yaşarmayan kimse var mıdır bilmiyorum!
Dinçer Sümer’inyazdığı, “Eski Fotoğraflar” oyununu seyrettikten sonra gerek yaşadığı yerin gerekse ailesinin eski fotoğraflarına bakarken yüreği burkulmayan var mıdır yine bilmiyorum!..
“Eski çamlar bardak oldu!” derken kullandığımız eski ile Eskişehir derken kullandığımız eski kavramı aynı mıdır?
“Her şeyin yenisi dostların eskisi” denir denmesine de; herkese göre de değişir bu sözün içerdiği anlam… Öyle olsaydı bütün eski şehirler/antik kentler yerle bir edilir un ufak edilirdi her şeyiyle… Eski halılar, eski ilimlerin değeri… Bütün koleksiyonerlerin koleksiyonlarında biriktirdikleri eserlerin eskiliğinin değerini bilmem ki ne karşılar…
Velhasıl değerli okurlarım eskilik ve yeniliği sadece tarihilik ya da sadece kullanım biçimiyle görmemek gerektiğine inanıyorum…
Bu bağlamda, birey, aile, toplum, kurum, kuruluş vb tıpkı şirketlerin yıl sonunda kâr zarar hesapları yapışları misali kendimizi hesaba ekebilir ve bir öz eleştiri için vesile eyleyebilirsek işte o zaman yıl değişimleri bir anlam ifade eder. Yoksa medya rüzgarlarına kapılarak bütçemiz oranında masraf yaparak parayı yöneten merkezlerin istediği bir eğlence akşamı olarak yaşar gideriz yıl değişimlerini.
Bu duygularla bütün okurlarım için eski yeni yıl kavramlarının doğru/yanlış, eksik/fazla, eğri/doğru, güzel/çirkin vb ölçütlerle değerlendirdiğimiz ve yeni takvim yılına planlı ve hedef koymuş bir birey kimliğiyle hazırlandığımız yıl değişimi olmasını diliyorum.
Sevgilerimle…