... konulu sunumlar: "SAĞLIK PERSONELİNE YÖNELİK ŞİDDETİN HUKUKSAL BOYUTU Av. Devrim KARAKÜLAH ADBİD Genel Sekreteri"— Sunum transkripti:
1
SAĞLIK PERSONELİNE YÖNELİK ŞİDDETİN HUKUKSAL BOYUTU Av. Devrim KARAKÜLAH ADBİD Genel Sekreteri
2
ŞİDDET KAVRAMI 1 Mart 2008 Tarihli Yönetmelik Şiddet:... bireyinin fiziksel, cinsel, ekonomik veya psikolojik zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren, toplumsal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözel ve ekonomik her türlü davranışı, ifade etmektedir.
3
HUKUKSAL KORUMA Cezai Koruma (Suç): Türk Ceza Kanunu Hukuksal Koruma (Tazminat): Borçlar Kanunu
4
CEZAİ KORUMA (SUÇ) SUÇUN UNSURLARI 1.Kanuni unsur (Tipiklik) 2.Maddi unsur (Fiil) 3.Hukuka aykırılık 4.Manevi unsur (Kusurluluk)
5
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Kasten öldürme MADDE 81 - Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. Nitelikli Haller MADDE 82 - Kasten öldürme suçunun; g) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, İşlenmesi halinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
6
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Kasten Yaralama MADDE 86 - (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (3)Kasten yaralama suçunun; c)Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, İşlenmesi halinde, "şikayet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır
7
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Eziyet MADDE 96 - (1) Bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışları gerçekleştiren kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
8
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Cinsel Saldırı MADDE Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal eden kişi, mağdurun şikayeti üzerine, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
9
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Cinsel Taciz MADDE Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmolunur.
10
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Tehdit MADDE Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
11
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Şantaj MADDE Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi Kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
12
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Cebir MADDE Bir şeyi yapması veya yapmaması ya da kendisinin yapmasına müsaade etmesi için bir kişiye karşı cebir kullanılması halinde, kasten yaralama suçundan verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar artırılarak hükmolunur.
13
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma MADDE (1) Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.... (3)Bu suçun;... c)Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,... İşlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır.
14
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Kamu kurumu veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinin engellenmesi MADDE Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, kamu kurumu faaliyetinin yürütülmesine engel olunması halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
15
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK İş ve çalışma hürriyetinin ihlali MADDE Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, iş ve çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye, mağdurun şikayeti halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.
16
CEZAİ KORUMA (SUÇ) TCK Hakaret MADDE (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) (*) veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir..... (3) Hakaret suçunun; a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,..... (5) Kurul halinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi halinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.
17
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) HAKSIZ FİİL MADDİ TAZMİNAT MANEVİ TAZMİAT
18
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞU Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu fiiliyle bir başkasına zarar vermesidir.
19
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) Haksız fiilin unsurları şöyle sıralanabilir: 1. Fiil 2. Hukuka Aykırılık 3. Kusur 4. Zarar 5. İlliyet bağı
20
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) HAKSIZ FİİLLERDE TALEP HAKLARI Bir haksız fiile maruz kalan ve bu yüzden maddi ve manevi zarara uğrayan kimse, sorumlu olan kişi veya kişilere karşı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilir.
21
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) MADDİ TAZMİNAT Şahsa ilişkin zararların tayini Vücut bütünlüğünün ihlali halinde zararın tayini BK 46 cismani zarardan söz etmektedir. Cismani zarardan kasıt bir kimsenin fiziki varlığının veya ruh sağlığının ihlal edilmesinden doğan zararlardır. Vücut bütünlüğünün ihlalinin mağdurun malvarlığında meydana getireceği azalma çeşitleri üç grupta toplanabilir: 1.Tedavi masrafları 2. Çalışma gücünün yok olması ve azalmasından ileri gelen zarar 3. Ekonomik geleceğin sarsılmasının yol açacağı zarar
22
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) MADDİ TAZMİNAT Şahsa ilişkin zararların tayini Ölüm halinde zararın tayini BK 45/1’e göre, bir adam öldüğü takdirde zarar özellikle defin masraflarını da içerir. Ölüm derhal meydana gelmemişse zarar, tedavi masraflarını ve çalışma gücünün yok olmasından doğan zararı da içerir. BK 45/2’ye göre ise, ölüm halinde ölenin yardımından yoksun kalanların bu zararının da tazmini gerekir.
23
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) MADDİ TAZMİNAT Maddi tazminatın hesaplanması Tazminatın amacı sadece zararı gidermek olup zarar göreni zenginleştirmek değildir. Tazminatın hesaplanmasında rol oynayan çeşitli unsurlar şunlardır: 1.Sorumlu olan kişinin kusurunun ağırlığı 2.Zarar görenin kendi kusuru (müterafik kusur) 3.Sorumlu olan kişinin muzayakaya maruz kalması ve hakimin takdirine bağlı diğer indirim nedenleri
24
HUKUKİ KORUMA (TAZMİNAT) MANEVİ TAZMİNAT Manevi tazminat için aranan şartlar 1.Bir kimsenin kişilik hakkına hukuka aykırı bir tecavüzün bulunması 2.Bir manevi zararın doğması 3.Zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağının bulunması 4.Davalının sorumlu olmasını gerektiren kusuru ya da kusura dayanmayan bir sorumluluk halinin bulunması