Bagrat ŞİNKUBA
Şinkuba Bagrat
Şınkuba, 12 Mayıs 1917 de Abhazya'da Oçamçıra yöresindeki Çlou adlı bir köyde, bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk eğitimini köyünde yaptıktan sonra 1931-1935 yıllarında Abhaz Pedagoji Okulu'nda ve 1939 yılına kadar da Sohum'da bulunan Maksim Gorki Pedagoji Enstitüsü'nde okudu. Akademisi Dil Bilimleri Enstitüsü'nde asistanlık yaptıktan sonra 1945 yılında Tiflis'de Abhaz dili ile ilgili doktora tezini verdi. Bu arada doğduğu köyün okulunda Abhaz Dili ve Edebiyatı Ögretmeni olarak çalışıyordu. Daha sonra Gürcistan Bilimler Akademisi'ne bağlı Abhaz Dil Edebiyatı ve Tarih Enstitüsü'nde görev yaptı. Bagrat Şınkuba'nın ilk şiiri 1935 de, ilk şiir kitabı olan "İlk Şarkılar" ise 1938 yılında yayımlandı. Başlıca konusu olan Kafkasya ve onun insanlarını önce Sovyet ülkelerine, sonra da tüm dünyaya tanıttı. Bagrat Şınkuba, Abhaz edebiyatında şiir-roman türünün gelişmesinde de rol oynamıştır. 1951 yılında şiir diliyle yazdığı "Yurttaşlarım" adlı romanı ve 1955 yılında yayımlanan "Dağların Şarkısı" bu türün örnekleridir. Birincisi savaştan sonraki yıllarda Abhazların yurtlarını kalkındırmak için gösterdikleri gayretleri ve özverili çalışmalarını, ikincisi ise 1905 devrimi yıllarındaki Abhazya'yı anlatır. Bagrat Şınkuba, edebiyatın başka türlerinde de eserler vermiştir. Örneğin Kiev'de A. Dovjenko stüdyolarında çevrilmiş ve ülke çapında ödüller kazanmış bulunan "Beyaz Başlık" adlı filmin senaryosu Bagrat Şınkuba'ya aittir. Sohum'daki Samson Çanba Tiyatrosu'nda oynanan "Kafalarınız Uyuşuyor.." adlı komedisi ve başka tiyatro eserleri de vardır. Bagrat Şınkuba'nın tarihi roman türündeki eserleri arasında en önemli olan ve ününü yurt dışına götüreni 1974 yılında yayımlanan "Yurdu Terkedenlerden Sonuncusu" (Son Ubıh) adlı kitabıdır. Bu kitap ünlü Sovyet yazarları Konstantin Simonov ve Yakov Kozlovski tarafından Abhazca'dan Rusçaya çevrilerek Moskova'da yayımlanmıştır. Daha sonra başka Sovyet dillerine ve başta Almanca (Im Zeichen des Halbmonds) olmak üzere batı dillerine de çevrilmiştir. Roman, Karadeniz kıyısında Abhaz'lara komşu olarak yaşayan Ubıh'ların, ondokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında yurtlarından sürülerek Osmanlı topraklarına göçürülüşünü ve oralardaki yaşamlarını anlatmaktadır. Son Ubıh, Bagrat’ın, “tarihi gerçekleri yansıtmadığı” gerekçesiyle en çok eleştirilen eseridir de aynı zamanda. Bagrat Şınkuba, birçok klasik yazarın eserlerini de Abhazca'ya kazandırmak için çaba sarf etmiştir. Puşkin, Lermontov, Bayron, Göthe, Petöfi, Şevçenko, Nekrasov, Blok, Rustaveli, Barataşvili, Çavçavadze, Tsereteli, Tabidze, Abaşidze vb. şairlerin birçok eserini de Abhaz diline çevirerek yayımlamıştır. Abhaz edebiyatına verdiği emekler nedeniyle kendisine 1967 yılında resmen "Abhazya Ulusal Şairi" ünvanı verilmiştir. Başta Dirmit Gulya Edebiyat Ödülü olmak üzere kazandığı çeşitli ödül ve madalyalar mevcuttur. 1953-1956 yılları arasında Abhazya Yazarlar Birliği'nın sekreterliğini yapmıştır. Bagrat Şınkuba, birçok defa Yüksek Sovyet'e delege olarak katılmış, 1958 yılından sonra yıllarca Abhazya Özerk Cumhuriyeti'nin Prezidyum Başkanlıgı'nda bulunmuştur. Buna bağlı olarak Gürcüstan Cumhuriyeti'nin çeşitli yönetim organlarında da yüksek görevler üstlenmiştir. Bagrat Şinkuba 26 Şubat 2004 tarihinde vefat etti.