Nakîbu’l-Eşraflık; Osmanlı devlet teşkilatında, bir yönüyle idârî, diğer yönüyle ilmî teşkîlâta bağlı bir yapı arz eder. Osmanlı’da “ilmiyye sınıfı” çok imtiyazlı bir sınıf olarak kabul edilirdi. Ancak ilmiyye sınıfına gösterilen hürmet ve itibardan daha fazlası, Peygamber Efendimizin soyundan gelenlere karşı gösterilmiştir. Halifeler tarafından bu vazifeyi yürütenlere yazılan berat ve fermanlarda makamın şânına uygun ifadeler kullanılırdı. Protokolde de Nakîbu’l-Eşrâf, diğer bütün devlet erkânının önünde yer alırdı. Bu sebeple padişahların cülûs, yani tahta oturma merâsimlerinde padişahı ilk tebrik eden kimse de Nakîbu’l-Eşrâf olurdu.