Hz. Osman zamanında şahsi yazılan Kur'an-ı Kerimler ne yapılmıştır?
Değerli kardeşimiz,
Hz. Ebu Bekir döneminde Zeyd b. Sabit başkanlığındaki heyet tarafından Kur'an-ı Kerim kitap haline getirilmiştir. Bu Mushaf tedbir olarak muhafaza edilmiştir. Bunun yanında sahâbîler de kendi nüshalarına ve ezberlerine göre okuyuşlarını sürdürmüşler ve şahsî nüshalar meydana getirilmiştir.
Hz. Ömer ve Hz. Osman devrinde artan fetihlerle genişleyen İslâm coğrafyasında Arapların dışındaki Müslümanlar, kendi bölgelerinde meşhur olan sahâbînin Mushaf ve kıraatiyle Kur'an'ı öğrenip okuyor, muhtemelen bu Mushaflardan kendileri için özel nüshalar çıkarıyorlardı.
Bu uygulama devam ederken "yedi harf" ruhsatına ve Arap dilinin yapısına bağlı olarak ortaya çıkan bazı kıraat farklılıklarını doğru biçimde değerlendiremeyenler, bunu önemli bir ihtilâf sebebi olarak gördüler ve ciddi tartışmalar başlattılar(Mekkî b. Ebû Tâlib, el-İbane, s. 48-49)
Buhârî'nin Enes b. Mâlik'ten naklettiği rivayete göre Azerbaycan ve Ermenistan fethine katılan ordunun kumandanı Huzeyfe b. Yemân, Suriyeli ve Iraklı askerler arasındaki kıraat ihtilâfını görünce endişelendi; Halife Osman'ın yanına gelerek konuya bir çözüm bulmasını teklif etti. Muhtemelen başka şikâyet ve ihtilâfları da göz önünde bulunduran Hz. Osman, Hafsa'nın elindeki Ebû Bekir mushafını çoğaltarak belli başlı merkezlere göndermeye karar verdi. İstinsah ve çoğaltma işi için başkanlığını yine Zeyd b. Sâbit'in yaptığı Abdullah b. Zübeyr, Saîd b. Âs ve Abdurrahman b. Haris b. Hişâm'dan oluşan bir heyeti görevlendirip, yazımda ihtilâfa düştüklerinde Kur'an'ın nazil olduğu Kureyş lehçesini esas almalarını emretti. Yardımcılarla birlikte üyelerinin sayısı on ikiye ulaşan heyet çalışmalarını başarıyla tamamladı ve orijinal nüsha Hafsa'ya iade edildi.
25-30 (646-651) yılları arasında gerçekleştirilen bu çalışma sonunda çoğaltılan yedi Kur'an nüshası, birer kâri ile birlikte Mekke, Küfe, Basra, Şam, Yemen ve Bahreyn'e gönderilmiş, bir nüsha da Medine'de bırakılmıştır.(Zerkeşî, I, 334; Süyûtî, el-İtkân, I, 189-190).
Hz. Osman bunların dışında yazılmış Kur'an sayfalarının ve özel mushafların imha edilmesini emretmiştir.(Buhârî, Fezâ'ilü'l-Kur'ân, 3)
(Geniş bilgi için bk. Diyanet İ. A., Kur'an Md.)
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet
BENZER SORULAR
- MUSHAF
- Toplanan ilk Mushaf neden Hz. Hafsa'ya verildi?
- Hz. Hafsa Mushafı verdi mi?
- Kur'an'ın ilk yazılmış nüshaları neden ortadan kaldırıldı?
- Kur'an-ı Kerim'in yazılması, toplanması ve kitap haline getirilmesi hakkında detaylı bilgi verir misiniz?
- Hz. Ebu Bekir mushafı yakılmış mıdır? Halife Mervan kendi gerekçesini şöyle açıklar; "Onda yazılı olanlar, Osman tarafından yazdırılan Mushaflara geçmiştir. Artık ona gerek kalmamıştır..." Bunu nasıl anlamalıyız?
- İlk Mushafta ferşi okumaların hepsi yer almakta mıdır?
- En eski ve günümüzdekilerden farklı bir Kur'an bulunduğu iddiasına ne dersiniz?
- Hz. Osman zamanında çoğaltılan Mushaflar, hangi şehirlere gönderilmiştir?
- Peygamberimiz'in sağlığında, ona inanmışlar için Kur'an nedir?