... konulu sunumlar: "Www.turkceciler.com Nefes ve Teknikleri www.turkceciler.com Türkçe Dersi/Edebiyat Dersi Kaynak Sitesi."— Sunum transkripti:
1
Nefes ve Teknikleri Türkçe Dersi/Edebiyat Dersi Kaynak Sitesi
2
•Nefes iyi konuşabilmek için, her şeyden önce doğru nefes alıp vermeyi öğrenmek gerekir. Konuşacak kişi, ciğerlerine en çok hava dolduracak şekilde nefes almalıdır. •Konuşmada en doğru nefes türü diyafram nefesidir. Çiçek koklar gibi, havayı ciğerlerimizin en derin köşelerine doldurmaya çalışırken, karnımızı dışarı doğru itersek diyafram nefesini elde ederiz. Nefes verirken de, karnımızı hafifçe içeri doğru çekerek, diyaframımızı çalıştırmış oluruz.
3
4
•Doğru diyafram neresi almak için, önce burnumuzdan nefes almalıyız. Diyafram nefesi, yatmakta olan bir insanın doğal nefes alış biçimidir. •Sırt üstü yatarken, elimizi karnımızın üzerine koyarsak, bu hareketi rahatlıkla izleyebiliriz. Yatarken çok doğal olan bu nefes, ayakta iken zorlukla ve belirli bir teknikle elde edilir. •Bir konuşmacı için diyafram nefesi çok önemlidir.
5
Diyafram nefesinde, diyafram kubbelenip düzleşerek, havayı düzeni bir şekilde boşaltır. Bu ritmik hareketi kontrol etmek için, ayakta bir elin avucunu göğsün üst kısmına, diğerini de alt tarafına dayamalıdır. Böylece, diyafram bölgesindeki avucun, hava basıncı ile dışarı doğru itildiği hissedilmelidir. Bir çiçeği koklarken, hayret ve korku anında, yatarken alınan nefes, doğal diyafram nefesidir. Diyafram nefesi alınırken omuzlar yukarı kaldırılmamalı ve göğüste gözle görülür bir hareket olmamalıdır.
6
•Diyafram nefesi, daha çok akciğerlerin alt yarısında toplanan ve ciğer uçlarına kadar inerek diyaframla ilişki kuran nefestir. Bu nefes, ses eğitimine en uygun olan nefestir. •Diyafram nefesinde hava, diyafram ve ses organının güç birliği konuşmamızı kolaylaştırır. Diyafram nefesi, diğer nefeslere oranla, kalbimize fazla yük olmaz. Diyafram nefesi, konuşabilmek için gerekli olan daha geç, daha düzenli ve istenen basınçta nefes boşaltmaya çok elverişlidir. •Bu nefes göğüs boşluğu rezonansını kısıtlamaz
7
•Nefes egzersizleri başlangıçta baş dönmesi ve yorgunluk yapabilir. Bunda çekinilecek bir şey yoktur. Fazla oksijen almak, insanda sersemlik yapar. •Nefes alma-verme süreci sona erdiği zaman, çok kısa bir an bütün kasları gevşeterek, daha verimli yeni bir nefese hazırlanılmalıdır.
8
•Konuşurken, gereğinden fazla hava vermek, sesin hışırtılı ve havalı çıkmasına neden olur. Her ses için, gerektiği kadar hava harcanmalıdır. •Fazla hava kullanmak yüzünden, ses tellerinin kasılmaları ile ses tizleşmeleri ve ses kısılmaları meydana gelir. •Bunun için başlangıçta, doğru nefes alma, ölçülü verme ve zamanında gevşemeleri iyi öğrenmek için yaptığı çalışmalar bir konuşmacıyı amacına daha çabuk ulaştırır.
9
NEFES TÜRLERİ •Konuşurken duruma göre denetimli veya kaçamak nefes alınır. •A) DENETİMLİ NEFES: Yavaş, uzun, geniş ve yeterince alınmalıdır. Gereğinden fazla nefes almak ses tellerini sıkıştırır. Denetimli nefes hem ağız hem de burundan alınabilir. • B) KAÇAMAK NEFES: Çabuk, kısa, geniş ve yeterince alınmalıdır. Kaçamak nefes sadece ağızdan alınır. Bu nefes. gülme, korkma gibi durumlarda karın duvarının kasılması ile oluşur.
10
Nefes Çalışmaları 1- Çiçek koklar gibi nefes almak ve alınan nefesi F veya S ünsüzü ile boşaltmak. •Bu çalışmada çiçek koklar gibi alınan nefes tıslar gibi düzenli bir biçimde boşaltılmalıdır.
11
Nefes Çalışmaları •2- Alınan bir tek nefesin, kesik kesik boşaltılması. •Bu çalışma nefesin, diyaframla sıkı bir şekilde işbirliği yapmasına yardımcı olacak ve nefes basıncını arttıracaktır.
12
Ses Çıkarmak
13
SESİN YAPISI •Anatomistlerin ilk fark ettikleri şey, gırtlağın olağanüstü süspansiyon özelliğiydi. Boyun kaidesi ile kafa kaidesi arasına yerleşmiş kaslar yay gibi gerilerek gırtlağın, boyunda çeşitli pozisyonlara girmesini sağlar. •Bu, aynı zamanda gırtlağın dışarıdan gelebilecek her türlü darbeye karşı korunmasını da sağlamış olur. Bunu sağlayan ise gırtlaktaki kıkırdakların elastik olmasıdır.
14
•Gırtlaktaki güçlü kaslar ise yutma işlevini gerçekleştirmenin yanı sıra sesin kalitesine de etki ederler. İç kaslar kıkırdakların yerini değiştirerek ses tellerinin durumunu ve gerginliğini etkilerken, dış kaslar hem kıkırdakların yerini değiştirir, hem de dolaylı olarak sesin tiz ve bas ayarına yardımcı olurlar. SESİN YAPISI
15
SESİN GÜÇ KAYNAĞI •Sesin güç kaynağı akciğerler, göğüs kafesi, sırt ve özellikle de karın kaslarıdır. Bu kaslar uyumlu bir şekilde çalışarak bir körük gibi havayı kontrollü olarak pompalarlar. Genel olarak bu organların tümü diyafram olarak adlandırılır. Oysa diyafram, havayı emen akciğerin hemen altında yer alan bir kas tabakasıdır. Ses havayı dışarı üflerken çıkar ve bu süreçte de diyaframın hiçbir rolü bulunmaz.
16
•Sesin önce beyinde şekillenmesi sonra ilgili organlara emir vermesi gerekir. Emir beyin sapı ve omurilikten ilerler. Mesaj gırtlak, akciğer, karın kasları ve rezonans (tınlaşım) boşluklarına (ağız, boğaz ve burun) ortak bir çalışma ile iletilir. SESİN GÜÇ KAYNAĞI
17
•Sağlıklı bir ses için kulağın da sağlam olması gerekir. Çünkü kulağımız sesimizi biofees-back sistemiyle denetler."Ağızda çıkanı kulağın duymuyor" deyimi her ne kadar bu durum için söylenmişse de kulağı duymayan kişilerin seslerini kontrol edemeyip bağırarak konuşmaları hepimizin dikkatini çekmiştir. İşitme bozukluğu olduğu için sahneleri genç yaşta terk etmek zorunda kalan birçok ünlü ses sanatçısı vardır. SESİN GÜÇ KAYNAĞI
18
SESİN TİTREŞİMİ •Konuşurken ses telleri altındaki basınç 7 cm su basıncına eşdeğer orana yükselince ses telleri açılır. Hava yukarıya çıkınca basınç düşer ve ses telleri kapanır. Havanın ardında oluşturduğu emme gücü de ses tellerinin kapanmasına yardımcı olur. Kapanan ses telleri altında basınç tekrar yükselmeye başlar ve aynı devinim yeniden başlar.
19
SESİN TİTREŞİMİ •Ses tellerinin açılıp kapanması alt taraftan başlar ve üst tarafta devam eder. Böylelikle ses telleri üzerinde, rüzgârdaki bir bayrak gibi dalgalanma hareketi olur. Çünkü ses telleri temel olarak bir gövde ve üzerindeki mukoza tabakası arasında yer alan çok gevşek bir ara tabakadan oluşur.(ara tabaka "Reinke mesafesi" olarak adlandırılır.) Mukozadaki dalgalanma da işte ses tellerinin, dolayısıyla da bu gevşek ara tabakanın ses tellerinin çarpması sırasında alttan gelen havanın itmesiyle gerçekleşir. Bu dalgalanmanın bozulması, doğal olarak ses kalitesini de olumsuz etkiler.
20
SESİN TİTREŞİMİ •Ses telleri gitar telleri gibi titreşemez. Ses, tıpkı alkışlarken avuçlarımızın birbirine çarpması gibi ses tellerinin birbiriyle çarpışması sonucunda ortaya çıkar.