Soner Yalçın yazdı: Tarihin en büyük mali hilesiydi bu…. Paranın miktarı 64,8 milyar dolar idi… “Dolandırıcı” deyip geçmeyiniz… Aralarında Apple, IBM, Google, Netflix, Amazon, Tesla, Microsoft, Facebook, Twitter gibi...
Önceki gün…
Bernard Madoff ABD'de öldü.
Hakkında belgeseller yapılan Madoff'un ölüm haberi, Türk medyasında pek yer bulmadı…
Oysa. Türkiye'nin gündeminde kripto paralar var. Öyle ki:
Dünya Ekonomik Forumu'na göre, dünyanın en çok kripto para kullanan ülkeler sıralamasında Türkiye dördüncü sırada yer alıyor. Avrupa'da ise ilk sıradayız!
Madoff'a dönmeden önce sizi başka biriyle/İtalyan işadamıyla tanıştıracağım:
Charles Ponzi… (d.1882 İtalya- ö. 1949 Brezilya.)
Bizim “ÇiftlikBank” sahibi “Tosuncuk” adlı gencin “fikir babası” diyebiliriz!
1903'te göç ettiği ABD'de dünyaya adıyla yayılacak “üç kağıtçılık” keşfetti: Ponzi Oyunu!
Yüksek kâr getiren bir üretim varmış gibi göstererek, saf ve hırslı yatırımcıları sisteme katan ve ilk yatırım yapanlara, ödemenin sisteme sonradan katılanların parasıyla yapıldığı dolandırıcılık yöntemi…
Ponzi oyununa katılımlar bittiğinde, ortada kâr getiren bir üretim olmadığı için sonradan sisteme dahil olanlara ödeme yapılamaz ve sistem çöker…
Tarihte bilinen ilk oyununu Charles Ponzi 1920 yılında ABD'de gerçekleştirdi ve on bin kişiyi posta pullarını kullanarak dolandırdı. Yani, nasıl olacağını pek anlamadan çok para kazanacaklarına inananları dolandırdı Ponzi…
Bu bilgilerden sonra aynı yolun yolcusu 84 yaşında Kuzey Carolina'da cezaevinde ölen Bernard Madoff'a dönebiliriz:
MULTİ-MİLYARDER
Bernard Madoff, 2008 yılında tutuklandı. 150 yıl hapis ve 170 milyar dolar para cezasına çarptırıldı.
Tarihin en büyük mali hilesiydi bu…. Paranın miktarı 64,8 milyar dolar idi…
“Dolandırıcı” deyip geçmeyiniz… Aralarında Apple, IBM, Google, Netflix, Amazon, Tesla, Microsoft, Facebook, Twitter gibi dünya devi şirketlerin hisse senetlerinin işlem gördüğü Amerikan merkezli New York Nasdaq borsasının -icracı olmayan- başkanından bahsediyoruz…
Tutuklanmadan önce şirketi Investment Securities LLC, (ABD'nin önde gelen finans kuruluşlarının toplandığı) Wall Street'in altıncı büyük piyasa yapıcısıydı…
Multi-milyarderdi…
Her sözüne kutsallık atfediliyordu…
Kimdi bu adam?
New York'ta 1938'de doğdu.
Tesisatçı babası Ralph aynı zamanda borsa oynuyordu. Genç yaşında borsa oynamaya başladı. Kayınpederi muhasebeci Saul Alpern'in para yardımıyla işleri büyütüp Investment Securities LLC şirketini 1960 yılında kurdu.
Kardeşi Peter, oğulları Mark ve Andrew, yeğeni Shana Madoff şirketin kilit yerlerinde görev aldı.
Ve Bernard Madoff hiç beklemediği yerden darbe yedi: Oğulları!
1964 doğumlu Mark, Michigan Üniversitesi'nde ekonomi okudu.
1966 doğumlu Andrew, Pennsylvania Üniversitesi'nde ekonomi okudu.
Amerikan piyasası 2008 yılında alt üst olurken/ neoliberalizmin finans saltanatı yıkılırken Mark ve Andrew, polisin/FBI kapısını çaldı…
YENİ SAADET ZİNCİRİ
Bernard Madoff, iki oğlunu karşısına aldı; “polise gitmeden önce bana 24 saat verin” dedi.
Oğulları dinlemedi babalarını. Ve tarihin en büyük mali operasyonu başladı.
İki kardeş babalarıyla bir daha yan yana gelmedi. Zaten:
Mark, 2010'da Manhattan'daki dairesinde kendini asarak intihar etti.
Andrew, 2014'de kansere yenik düştü.
Bernard Madoff ifadesinde işini büyük bir “saadet zincirine” dönüştürdüğünü itiraf etti.
Saadet zincirini 1990'lar başında başlattığını söyledi; ancak FBI ise dolandırıcılığın 1970'lerde başladığını ortaya çıkardı.
Dolandırıcılığın mekaniğine/ sahte hisse senetlerine girip kafanızı karıştırmayayım. İşin özünde bu bir Ponzi Oyunu idi.
Emekli menkul kıymetler uzmanı Harry M. Markopolos, 1990'lar sonundan itibaren Madoff'un saadet zinciri oluşturduğunu kanıtlarıyla ortaya çıkardı. Sisteminin ancak mevcut yatırımcılara ödeme yapmak için yeni para aktığı sürece devam edilebilir olduğunu söyledi.
Madoff'un vermeyi iddia ettiği kazançları elde etmenin yasal ve matematiksel olarak imkansız olduğunu açıkladı. Dinlemediler, “takıntılı” dediler ve hatta anti semitik/Yahudi düşmanı olmakla itham ettiler! (Sonra anlayacaklardı Madoff'un, Steven Spielberg gibi varlıklı Amerikan Yahudileri büyük zarara uğratacağını ve Amerikan Kadın Siyonist Örgütü gibi vakıflarının kapanmasına sebep olacağını!)
Kimse konuyu sisteme getirmedi.
Kimse konuyu neoliberalizmin dünyayı bir kumarhaneye dönüştürdüğüne getirmedi.
Odatv.com
Tags
Kendini "FaceApp" ile kadın yapan 50 yaşındaki adam...