Osmanlıda Evlilik
Osmanlıda Evlilik Kanunu
Evlilik müessesesi; Lut (as) ın dönemi de dâhil olmak üzere, tarihin hiçbir döneminde bu denli hırpalanıp yara almamıştır. Şu hale bakın. Evlenip yuva kurmak adeta imkânsız hale getirilirken, gayrı meşru ilişkiler alabildiğince teşvik ediliyor. Hele bir İstanbul sözleşmesi var ki, kurulu yuvaları da hallaç pamuğu gibi savuruyor. Allah (cc) bu sözleşmeye katkı sunan ve hala yetkisi olup durdurmak için çalışmayanları bildiği gibi yapsın.
Şimdi en iyisi, gelin ecdadın evlilik işini ne kadar sıkı tuttuğuna, Osmanlının son döneminden bakalım. İşin daha enteresanı, 1922 de yayınlanan bu kanunun altında, Mustafa Kemalin imzası var. Eminin şimdi Kemalistler, Feministler ve bil cümle laikçiler, küplere binecekler. Tarihçilerimiz ve hukuk insanlarımızı bu konuyu araştırmaya davet ediyoruz. Hodri meydan…
“Osmanlı devleti Anadolu bölgesi evlilik kanunu
- İhtiyari/isteğe bağlı evlilik süresi 18 yaşından başlayarak 25 yaşında kadar devam eder. 25 yaşına kadar evlenmeyenler ise evlenmeye zorlanırlar.
- Kişi, yirmi beş yaşında bir hastalık yüzünden evlenemediğini iddia ederse, bir doktor yoluyla teşhis edilir. Hastalığı geçiciyse, iyileşinceye kadar evliliği ertelenir. Hastalığı geçici değilse, mazereti kabul edilip evlenmeye zorlanmaz.
- Bir meslek öğrenme, görevlendirilme veya şer-i bir mazeret sebebiyle başka bir bölgeye taşınıp orada ikamet etmek zorunda kalırsa. Var olan hanımını da beraberinde götürmesine bir mani varsa. Bu durumda taşındığı bölgenin yerel makamlarına başvurarak götürmesine mani olan nedenleri açıklaması lazımdır. Taşındığı bölgede evlenmeye gücü yetiyorsa, evlenmeye zorlanır. Ancak ikinci adreste ikamet süresi bittiğinde, her iki hanımını dilediği yerde toplaması gerekir.
- 25 yaşından sonra, şeri veya dini bir mazereti bulunmadığı halde evlenmekten kaçınırsa, gelirinin çeyreği zorla ve mahkemesiz alınır. Geliri; var olan mülkünden, uğraştığı ticaretten elde ettiği kardan, ya da icra ettiği mesleği ve el emeğinden olsun, fark etmez. Zorla alınan bu mallar zirai bankaya teslim edilerek, evlenmeye kudreti olmayan fakirleri evlendirmede kullanılır.
- Evli olan kimse, ikamet bölgesinden başka bir yerde ikamet sorunda kalırsa, 3. maddeye uygun olarak muamele edilir. Ancak diğer bölgede evlenmeye gücü yetmezse, gelirinin yüzde 15’i alınır ve 4. madde uyarınca dağıtılır. İki yıl geçtikten sonra da kendi hanımını refakatinde götürmeye zorlanır.
- 25 yaşından sonra evlenmeyenlere 4. Maddenin hükümleri uygulamanın yanında ayrıca, hükümete bağlı genel ve özel kurumlarda memur olamaz. Hiç bir kurula aday olarak seçilmez ve kendisine hiç bir iş teklif edilmez. Bu yaşa ermeden bir iş veya göreve başlamışsa, işine son verilir.
- 50 yaşını geçip, sadece bir kadınla evli olan kişilerin maddi ve sağlık durumları uygunsa, onlara ikinci evlilik teklif edilir. Böylece toplumsal bir ihtiyaca katkı sağlamış olurlar. Geçerli bir mazereti olmaksızın evlenmeyi reddederse; fakir, yoksul ve yetim Müslüman çocukların, iaşe ve eğitim ihtiyaçları için, onun ekonomik durumuna uygun olarak yardım etmeye zorlanılır.
- 25 yaşından önce evlenen kimselerin askerlik yaşı gelmemişse, savaş halinde askerlik süresi sadece iki yılla sınırlandırılır. Askerlik yaşına erdikten sonra evlenenlerin askerlik süreleri, savaş halinde üç yıla uzar.
- Kişi ihtiyari evlilik yaşı olan (18-25) yaşları arasında evlenirse. Geçimli bir mülke sahip olmama veya fakir olması durumunda, nikâh kıyımından itibaren, kendisine en yakın bölgeden, duruma göre, 15 – 300 dönüm arazi hibe edilir.
- Mezkûr yaşta evlenen firma, fabrika sahipleri veya tüccarlara, sermaye olarak 50-100 arasında Osmanlı akçesi karşılıksız ve üç yıl süresince aşamalı olarak verilir.
- 25 yaşından önce evlenip yetişkin kardeşi olmayan ve ebeveynine hizmet zorunluluğu olanların, askerlik hizmeti ertelenir. Hatta hiç erkek kardeşi olmayıp evlenen ve ebeveynine hizmette bulunan kızın, kocasının da askerlik hizmeti ertelenir.
- 25 yaşından önce evlenip üç çocuğu olan kimselerin her üç çocuklarının da eğitim masrafları devlet tarafından karşılanır. Üçten fazla olan çocuklar ise, 13 yaşına erene kadar; köyde oturuyorsa her bir çocuk için aylık 10, şehirde oturanlara ise aylık on beş Osmanlı akçesi devlet desteği verilir. Dört tane çocuğu ve fazlası olan kadınlara da ayrıca 20 Osmanlı akçesi verilir.
- Yüksekokullarda eğitim görmekte olan talebeler, eğitimlerini tamamlayana kadar evlilik mecburiyetinde bırakılmazlar.
- Meşru olmayan bir işle meşgul olan kimse, 25 yaşına geldiği halde evlenmemiş ve durumu da onur kırıcı ise, ona uyarı cezası verilir. Kendisine bir yıl mühlet verilir ve durumunu düzeltinceye kadar resmi işlere alınmaz.
- 50 yaşını aşan kimselere 14. maddedeki ceza uygulanmaz.
Bu kanun yayınlanmasından üç ay sonra yürürlüğe girer.” Subhaneke… Bihamdike… Esteğfiruke…
Muhammed Özkılınç