Uluslararası Demiryolu Trafiğinde Araç Kullanım Sözleşmelerine İlişkin Tektip Kurallar (COTIF-CUV)
Uluslararası Demiryolu Trafiğinde Araç Kullanım Sözleşmelerine İlişkin
Tektip Kurallar
(CUV – Sözleşmenin D Ana Eki)
Birinci Madde
Uygulama Alanı
İşbu Tektip Kurallar, taşımaların CIV Tektip Kurallarına göre ve CIM Tektip Kurallarına göre yapılması için demiryolu araçlarının taşıma aracı olarak kullanılmasıyla ilgili ikili veya çok taraflı sözleşmelere uygulanır.
Madde 2
Tanımlar
İşbu Tektip Kurallar uyarınca:
a) “demiryolu taşıma kuruluşu” terimi, çekilmesini de kendisi temin etmek üzere, kişi veya eşya taşımaya yetkili olan özel veya kamu statüsüne sahip kuruluşu belirtir;
b) “araç” terimi, cer aracı bulunmayan ve demiryolu hatlarında kendi tekerlekleri üzerinde işlemeye elverişli aracı belirtir;
c) “zilyet” terimi, taşıma aracı olarak bir vagonu, ya sahibi olsun ya da tasarruf hakkına sahip olsun, ekonomik olarak sürekli bir şekilde işleteni belirtir;
d) “park garı” terimi, aracın üzerinde yazılı olan ve kullanma sözleşmesindeki koşullara uygun olarak bu aracın hangi yere geri gönderilebileceğini veya geri gönderilmesi gerektiğini belirtir.
Madde 3
Araçlar üzerindeki işaretler ve yazılar
§ 1 Araçların uluslar arası trafikte işlemeye teknik olarak kabul edilmesiyle ilgili talimatlara rağmen, birinci maddede belirtilen bir sözleşme gereğince bir aracı temin eden, o aracın üzerinde aşağıda belirtilen bilgilerin yazılı olmasını da sağlar:
a) zilyet;
b) gerektiğinde, araç hangi demiryolu taşıma kuruluşunun araç parkına dahil ise o demiryolu taşıma kuruluşu;
c) gerektiğinde, park garının adı;
d) kullanma sözleşmesinde kararlaştırılan diğer işaret ve yazılar.
§ 2 1.paragrafta belirtilen işaret ve yazılar, elektronik tanıtma araçlarıyla da tamamlanabilir.
Madde 4
Aracın kaybolması veya hasar görmesi durumunda sorumluluk
§ 1 Zararın kendi hatasından kaynaklanmadığını kanıtlamadıkça, taşıma aracı olarak kullanılması için aracın verilmiş olduğu demiryolu taşıma kuruluşu, aracın veya parçalarının kaybolmasından veya hasar görmesinden kaynaklanan zararı üstlenir.
§ 2 Demiryolu taşıma kuruluşu, aracın iki yanına yazılmamış olan veya aracın beraberindeki envanterde belirtilmemiş olan parçaların kaybolmasından kaynaklanan zararı üstlenmez.
§ 3 Aracın veya parçalarının kaybolması halinde, tazminat, diğer bütün zarar-ziyanların dışında, aracın veya parçalarının kaybolduğu yerde ve zamandaki kullanım değeriyle
sınırlıdır. Kaybolmanın olduğu gün veya yerin tespit edilmesinin mümkün olmaması halinde tazminat, aracın kullanılması için verildiği gün ve yerdeki kullanım değeriyle sınırlıdır.
§ 4 Aracın veya parçalarının hasar görmesi halinde, tazminat, diğer bütün zarar-ziyanların dışında, onarım giderleriyle sınırlıdır. Tazminat, kayıp durumunda borçlu olunan tutarı geçemez.
§ 5 Sözleşmenin tarafları, 1-4. paragraflara aykırı hükümler kararlaştırabilirler.
Madde 5
Sorumluluk sınırlarını ileri sürme hakkının düşmesi
Demiryolu taşıma kuruluşunun ya böyle bir zarara sebep olma niyetiyle, ya da sonucunu düşünmeden ve böyle bir zararın muhtemelen bundan kaynaklanacağı bilinciyle yaptığı bir eylem veya unutkanlıktan dolayı zararın ortaya çıktığı kanıtlanırsa, 5. madde, 3. ve 4. paragraflarda öngörülen sorumluluk sınırları uygulanmaz.
Madde 6
Aracın kayıp olduğuna dair karine
§ 1 Hak sahibi, taşıma aracı olarak kullanması için aracı verdiği demiryolu taşıma kuruluşundan bu aracı araştırmasını talep etmişse ve bu araç, araştırma talebinin alındığı günü izleyen üç ay içinde kendi emrine verilmemişse veya aracın bulunduğu yer konusunda hiçbir bilgi almamışsa, başka delillerin ibrazına gerek kalmaksızın, aracı kaybolmuş sayabilir. Bu süre, aracın demiryolu taşıma kuruluşuna bağlı olmayan herhangi bir sebeple veya hasar nedeniyle beklediği süre kadar arttırılır.
§ 2 Kaybolmuş sayılan araç, tazminatın ödenmesinden sonra tekrar bulunursa, hak sahibi, bu konudaki bildirimi almasından itibaren altı aylık bir süre içinde taşıma aracı olarak kullanması için aracı verdiği demiryolu taşıma kuruluşundan masrafsız olarak ve
tazminatın iade edilmesi karşılığında aracın park garında veya kararlaştırılan başka bir yerde kendisine teslim edilmesini isteyebilir.
§ 3 2. paragrafta belirtilen talepte bulunulmazsa veya araç tazminatın ödenmesinden sonra bir yılı aşkın bir sürede tekrar bulunursa, hak sahibinin taşıma aracı olarak kullanması için aracı verdiği demiryolu taşıma kuruluşu, aracın bulunduğu yerde geçerli olan kanunlara ve talimatlara uygun olarak vagonu kullanır.
§ 4 Sözleşmenin tarafları, 1-3. paragraflara aykırı hükümler kararlaştırabilirler.
Madde 7
Aracın sebep olduğu zararların sorumluluğu
§ 1 Birinci maddede belirtilen bir sözleşme gereğince, taşıma aracı olarak kullanılması için aracı vermiş olan, hata araçtan kaynaklanmışsa aracın sebep olduğu zararı üstlenir.
§ 2 Sözleşmenin tarafları, 1. paragrafa aykırı hükümler kararlaştırabilirler.
Madde 8
Haleflik
Araçları kullanma sözleşmesi, demiryolu taşıma kuruluşunun taşıma aracı olarak kullanılması için diğer demiryolu taşıma kuruluşlarına aracı verebilmesini öngörürse, demiryolu taşıma kuruluşu zilyetle anlaşarak, diğer demiryolu kuruluşlarıyla aşağıdaki hususları kararlaştırabilir:
a) Kendi rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, aracın veya parçalarının kaybolması veya hasar görmesi durumunda, zilyet karşısında sorumlulukları konusunda kendisinin diğer demiryolu taşıma kuruluşlarının halefi olmasını;
b) aracın sebep olduğu zararlardan diğer demiryolu taşıma kuruluşları karşısında sadece zilyedin sorumlu olmasını, ama zilyedin sözleşme bakımından muhatabı olan sadece demiryolu taşıma kuruluşunun, diğer demiryolu taşıma kuruluşlarının haklarını ileri sürmeye yetkili olmasını.
Madde 9
Görevliler ve diğer şahıslar için sorumluluk
§ 1 Sözleşmenin tarafları, sözleşmenin uygulanması için hizmetine başvurduğu görevliler veya diğer şahıslar görevlerinin sınırları içinde hareket ettikleri zaman, bu görevlilerinden ve diğer şahıslardan sorumludur.
§ 2 Sözleşmenin tarafları arasında aksine bir sözleşme olması hariç, demiryolu taşıma kuruluşu hangi altyapı üzerinde aracı taşıma aracı olarak kullanıyorsa o altyapının idarecileri, demiryolu taşıma kuruluşunun hizmetine başvurduğu şahıslar olarak kabul edilir.
§ 3 1. ve 2. paragraflar, 8. maddeye uygun olarak haleflik durumunda da uygulanır.
Madde 10
Diğer davalar
§ 1 Tektip Kuralların uygulandığı tüm durumlarda, aracın veya parçalarının kayıp veya hasarı için sorumluluk davası, ne sıfatla olursa olsun, sadece bu Tektip Kurallardaki ve kullanma sözleşmesi kurallarındaki koşullar ve kısıtlamalar içinde aracın taşıma aracı olarak kullanılması için verilmiş olduğu demiryolu taşıma kuruluşuna karşı açılabilir.
§ 2 1. paragraf, 8. maddeye uygun olarak haleflik durumunda da uygulanır.
§ 3 Aracın taşıma aracı olarak kullanılmak üzere verilmiş olduğu demiryolu taşıma kuruluşunun garantisindeki görevlilere ve diğer şahıslara karşı açılan her dava için de aynı durum geçerlidir.
Madde 11
Mahkeme
§ 1 İşbu Tektip Kurallar gereğince yapılan bir sözleşmeden kaynaklanan adli davalar, sözleşmenin tarafları arasında anlaşarak belirlenen mahkemeler önünde açılabilir.
§ 2 Taraflar arasında aksine bir sözleşme olması hariç, yetkili mahkeme, davalının merkezinin bulunduğu üye Devletin mahkemesidir. Davalının üye bir Devlette merkezi yoksa, yetkili mahkeme zararın meydana geldiği üye Devletin mahkemesidir.
12
Zaman aşımı
§ 1 4. ve 7. maddelere dayanan davalarda zaman aşımı üç yıldır.
§ 2 Zaman aşımı aşağıda belirtilen günlerde başlar:
a) 4. maddeye dayanan davalarda, aracın kaybının veya hasarının tespit edildiği gün veya hak sahibinin 6. madde, 1. veya 4. paragrafa uygun olarak aracı kayıp olarak kabul edebildiği gün;
b) 7. maddeye dayanan davalarda, zararın meydana geldiği gün.