Disosiyatif Füj Nedir ?
Dissosiyatif füj , bir hastanın kendisinin kim olduğunu unuttuğu bir dissosiyatif amnezi türüdür .
Amneziye ek olarak, dissosiyatif füj rahatsızlığına sahip olan biri, ani ve beklenmedik geçişler yaşar. Füj, “Fugue” kelimesi Latince “uçuş” ya da “kaçmak” kelimelerinden gelmektedir.
Bu füj durumu saatlerce aylarca veya bazen daha da uzun sürebilir.
Dissosiyatif füj , zor bir durumdan kaçmak içim kasıtlı olarak yapılan bir davranış değildir.
Dissosiyatif Füj Belirtileri
Bir dissosiyatif füjün belirtileri tespit etmek zor olabilir. Bu hastalığa sahip olan birey, normal görünebilir ya da dikkat çekmeyecek kadar garip davranışları olabilir.
Disosiyatif füj yaşayan bir birey kendisine dikkat çekmemek için ortadan kaybolmayı tercih edebilir.
Bir dissosiyatif füjün diğer belirtileri arasında şunlar olabilir:
Ruhsal ve davranışsal karışıklık
Olağan dışı yerlere gitme girişimi
Duygusal ayrılma
Kimlik karışıklığı
Depresyon
Kaygı
Sürekli yer değiştirme girişimi
İş hayatında şiddetli stres yaşama
Sosyal olmaktan kaçınma
Dissosiyatif füj ile bağlantılı üç tip amnezi veya unutkanlık vardır.
1. Lokalize amnezi : Kişi belirli bir olayı, veya zaman periyodunu hatırlayamaz. Unutulan dönem genellikle travmatik, stresli veya akılda kalıcı bir olayın etkisine sahip bir anıdan oluşan zaman dilimi olabilir. Bu bireyler birden fazla olayda hafıza kaybı yaşayabilirler.
2. Seçici amnezi : Kişi, meydana gelen olayların sadece bir kısmını hatırlar veya bir kısmını unutur.
3. Genelleştirilmiş amnezi : Genelleştirilmiş amnezi, bir kişinin kim olduğunu ve nereden geldiğini unutması durumudur. Kişi yaşam öyküsünü tamamen unutur, bazen de sahip olduğu becerileri de unutabilir. Bu tip amnezi nadirdir, ancak savaş gazileri veya cinsel taciz mağdurları gibi aşırı travma geçiren kişiler arasında en yaygın olanıdır.
Dissosiyatif füj sona erdiğinde, kişi, mevcut duruma ya da mekana nasıl geldiğini araştırmaya eğilimlidir.
Bu normale dönüş durumu, hafızasını kaybeden ve yeniden kazanan kişiye utanç verici, rahatsız edici ve korkutucu hissettirebilir.
Dissosiyatif Füj Nedenleri
Bir dissosiyatif füj genellikle, travmatik bir olay tarafından tetiklenir, örneğin:
Kazalar
Savaş
Doğal afet
Şiddet
Uzun süreli fiziksel veya duygusal istismar
Dissosiyatif füj rahatsızlığından etkilenmek için kişinin, bizzat kötü durumlara maruz kalması gerekmez. Kötü durumları görmesi ve bunlara şahit olması da hastalığın tetiklemesi için yeterlidir.
Dissosiyatif Füj Teşhisi
Bu durumun teşhisi genellikle etkiler sona erdikten sonra ve etkilenen kişi kendisine olanları anlattıktan sonra ortaya çıkar.
Füj rahatsızlığına sahip olan ya da geçirmiş olan herkes, bir değerlendirme için derhal bir doktora başvurmalıdır.
Doktor, epilepsi ya da diğer nöbet bozuklukları gibi olaylara tıbbi bir gerekçe ortaya koymak için kapsamlı bir fizik muayene ve tıbbi araştırma önerecektir .
Başka bir neden bulunmazsa, kişi psikolojik bir değerlendirme için bir psikologa yönlendirilecektir.
Dissosiyatif Füj Tedavisi
Bilişsel terapi, füjü çevreleyen düşünce kalıplarını yönetir.
Çoğu durumda, bir dissosiyatif füj izole bir olaydır ve tekrarlamamaktadır. Bununla birlikte, bazı durumlarda, füje bağlı amnezi, füj bittikten sonra bile devam edecektir.
Tedavi, kişinin travmasıyla ilgili olayları araştırmaya ve füj nöbetini neyin tetiklediğine karar vermeye odaklanacaktır. Bu tür tedavi, travmatik olaylarla insanlara yardım etmede deneyimli eğitimli bir terapistle çalışarak yapılır.
Bilişsel terapi veya “konuşma terapisi”, kişinin olayı çevreleyen düşünce kalıpları ile başa çıkmasına yardımcı olmak ve ileriye doğru uygun başa çıkma mekanizmaları oluşturmak için gereklidir.
Hipnoterapi , hastaların kayıp anıları kurtarmasına ve bunları hatırlamasına yardımcı olmak için kullanılmıştır.
Sanat veya müzik gibi yaratıcı terapiler , insanların düşüncelerini ve duygularını yaratıcı ve güvenli bir şekilde keşfetmelerine yardımcı olur. Aynı zamanda, bir kişinin bir füj nöbetinden sonra kendi kendini kontrol etme duygusunu yeniden kazanmasına yardımcı olur.
Grup terapisi , iyileşme sürecinde kişilere, birlikte hareket ettikleri için sürekli destek sağlayabilir.
Aile terapisi tedaviyi tamamlamaya yardımcı olabilir ve hastanın ailesinin hastalığı tanımasına ve buna göre önlemler almasına yardımcı olabilir.
Antidepresan veya anti-anksiyete ilaçlar, hasta iyileşmeye başladıkça gerekli olabilir.
Yan Etkiler
Dissosiyatif füj aşağıdakilerle de ilişkili olabilir :
Travmatik stres bozukluğu
Depresyon
Kaygı
Uyku bozuklukları
İlaç veya alkol kullanımı
İntihar düşünceleri
Bu rahatsızlık özellikle travmatik olaylarla ilgili olabileceğinden ve yukarıda bahsi geçen konularda tehlike arz edebileceğinden dolayı, belirtiler farkedildiğinde hemen doktora başvurulmalıdır.