Bu roket, SSCB'nin medeniyet özgürlüğünü kazanmasında çok önemli bir adımdı. Mesele şu ki, ABD ile olan küresel çatışmada (ve ezmek istediler, istediklerini, hatta planlarını bile yayınladılar - SSCB'nin ne kadar, ne zaman ve ne kadar bombalamak istedikleri), çok hoş olmayan bir Aşil topuğuna sahip olduğu.
ABD, SSCB'ye bir düzine kadar bir yönden ve Sovyetler Birliği'nin Küba dışında Amerika Birleşik Devletleri yakınında pratikte hiçbir şeye sahip olmadığı halde SSCB topraklarına çok yakın üslere saldırabilir.
Bu durumun önemi, açıkça R-36’in biraz zamanının olmadığı - özellikle de ABD’nin Küba’daki SSCB’nin nükleer bir doldurma ile balistik füzeler içerdiğinden şüphelenmesi için ABD’ye mal oldu - hepsi bu: Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve ABD Deniz Kuvvetleri kurulan jeopolitik "dengede olmayan denge" nin SSCB tarafından böyle bir ihlal edilmesinin engellenmesi amacıyla alarm verildi.
İşte nasıl görünüyordu, 1962 yılında zaten:
Küba'da, yalnızca 32 P-12 füzesi kuruldu (Amerikan sınıflamasına - SS-8 Sandal'a göre “63K4 ürünü”). İşte, bu şekilde, aşırı sağ.
Yüksek kaynama noktalı roket yakıtı bileşenleri üzerine üretilen ilk seri Sovyet roketlerinden biriydi. Önceden, P-12 / 8K63, bu fotoğrafta gösterilen, yalnızca yüksek kaynama noktalı bileşenlerle P-11 / 8К11 roketi ile kabul edildi:
P-11 (8K11) bir şekilde eşsiz bir roket olarak ortaya çıktı. Sadece Amerikan adını söylemeliyim: SS-1 Scud.
Evet, Irak’ın İsrail’e ateş ettiği ve tüm füzelerinin temelini Kuzey Kore’nin feci dokunulmaz isimleriyle attıran aynı Scud (Rusça “Squall”).
Evet, bu mütevazı 8K11, uzak kuzey yörüngesine çok küçük bir şey bile getirebilen uzak Kuzey Kore soyundan çok farklıdır - ancak durumun özü şudur: SS-1 Scud A, hala sahip olan P-1 adı verilen ve 8K14 Elbrus kompleksinin bir parçası olan 17K9 indeksi, R-72 adı altında ihraç edildi ve basit bir şekilde gözlerin arkasına Kerosen adı verildi.
8K11 roketi, SSCB’deki tüm tasarım bürolarının bir şekilde veya Alman V-2’in ele geçirdiği füzeye dayanarak yapılan bir başka yoldan önceki gelişmelere kıyasla çok daha yeniydi.
İlk Scud'un gelişiminin Alman büyükbabası olmadan da olmadığı, ancak V-2’in aksine bu büyükbabanın çok daha az biliniyor olduğu belirtilmelidir. Ama bizi daha sonra 8K11'un torununa götürecek olan fikirleri - zaten bahsettiğimiz P-36.
Alman dede 8K11 "Wasserfal" olarak adlandırıldı. Rusça'da “Şelale” olacak, fakat daha önce de söylediğim gibi büyükbabam bir Alman ve dünyadaki ilk güdümlü uçaksavar füzesiydi. İşte burada:
Almanlar, 1941 yılında tekrar “şelaleler” yapmaya başladı ve 1943 tarafından gerekli tüm testlerden çoktan geçti.
Bu uçaksavar füzelerinin uzun süre dolu bir durumda tutulması gerektiği ve bunun için sıvı oksijen uygun olmadığından, Wasserfal roketinin motoru, bileşenleri salbey ve visol olarak adlandırılan yakıt karışımı üzerinde çalıştı. “Salbay” ortak bir azot fırçasıydı, ancak “visol” vinil tabanlı bir özel hidrokarbon yakıttı.
İstenirse, bilgiçlik taslayan Alman teknokratları ve bürokratlarının çabalarıyla roket, 1944'in ilkbaharı tarafından güvenle kullanılabiliyordu, ancak hikayeler Tamamen farklı bir yoldan gitmek özgürdü.
Üçüncü Reich Sanayi Bakanı Albert Speer daha sonra anılarında yazacak:
“Fow-2 ... Çok saçma bir fikir ... Sadece Hitler'in bu kararıyla aynı fikirdeyim, aynı zamanda en ciddi hatalarımdan birini yaptığını da destekledim. Çabalarımızı savunma amaçlı yerden havaya füzelerin üretimine odaklanmak çok daha verimli olacaktır. Böyle bir roket, 1942 kadar erken geliştirildi, Wasserfall (Waterfall) olarak adlandırıldı.
Daha sonra her ay dokuz yüz büyük füze ateşlediğimiz için, her ay bu daha küçük ve daha pahalı füzelerin birkaçını kolayca üretebildik. Ben hala bu füzelerin yardımı ile jet avcı uçağı ile birlikte, 1944'in ilkbaharından beri endüstrimizi düşman bombardımanlarından başarıyla koruyacağımızı düşünüyorum, ancak intikam için susuzluk çeken Hitler, İngiltere'ye saldırmak için yeni füzeler kullanmaya karar verdi. ”
Daha sonra her ay dokuz yüz büyük füze ateşlediğimiz için, her ay bu daha küçük ve daha pahalı füzelerin birkaçını kolayca üretebildik. Ben hala bu füzelerin yardımı ile jet avcı uçağı ile birlikte, 1944'in ilkbaharından beri endüstrimizi düşman bombardımanlarından başarıyla koruyacağımızı düşünüyorum, ancak intikam için susuzluk çeken Hitler, İngiltere'ye saldırmak için yeni füzeler kullanmaya karar verdi. ”
Ve böylece oldu - "devrimciler" Werner von Braun ve Hitler’in İngiltere’yi roketlere atma fikri büyük bir para ve fon kaybıyla sonuçlandı ve bir teknokrat ve bürokrat Speer fikri, yalnızca onun savaşını ertelemesine yardımcı olmadı, ancak Almanya’nın savaşı yenilgiyi ertelemesine yardımcı olmadı.
V-2'te kullanılan sıvı oksijene kıyasla, yüksek kaynama noktalı bileşenler çok daha elverişliydi: birincisi, oda sıcaklığında ("çok" bir "rokette çok uzun süre depolanmalarının nedeni oldu) ve ikincisi de sıvıydı. - karıştırıldığında kendiliğinden tutuşurlar.
Bir roket fırlatmak için, ampullerin zarlarını yakıtla ve oksitleyici ile yırtmak, iki mürekkep püskürtmek yeterliydi ve sıkıştırılmış azot, oksitleyici ve yakıtı ana hareketin başladığı yanma odasına zorlamaya başladı.
Şimdi, modern roketlerde, cehennem oksitleyici ve yakıt rezervleriyle, elbette, hiç kimse bileşenleri istenen yanma odasına itmek için yalnızca sıkıştırılmış azot kullanmaz. Tipik olarak, bu amaçlar için, motorun üzerinde özel bir ünite kullanın - çalışmasını sağlamak için aynı yakıt ve yakıtla çalışan bir turbo pompası.
Bu boru sayesinde, modern roket motoru şuna benzer:
Turbo pompanın etrafında ve modern motor üreticileri ana fikirlerini büküm.
Roket motorunun ana şemaları sadece ikidir: açık ve kapalı. Açık bir döngüde, turbopump yanma odasının dışındaki kullanılmış jeneratör gazını çıkarır ve kapalı döngüde bu kısmen yanar (aksi takdirde, turbopump basitçe yüksek sıcaklıktan yanar), "tatlı" gaz ana yanma odasına daha da gider.
Görünüşe göre - küçük bir kayıp: turbopump'a "denize" biraz yakıt koy. Bununla birlikte, roket sık sık her kilogramı saydığı için, turbo pompada kaybedilen bu ince yakıt ve oksitleyici damlası kapalı devre motorun etkileyici bir avantajını yaratır.
SSCB'nin kredisine göre, kapalı bir çevrede motor yapmayı çok iyi öğrendiği söylenmelidir. Ancak Amerika Birleşik Devletleri'nde şu ana kadar seri diziye girmediler - kapalı bir şemaya göre, Amerikalılar yalnızca sıvı oksijen ve hidrojenle çalışan Uzay Mekiği'nin (SSME) ana motorunu yaptı:
Sonuç olarak, bugün ABD, ünlü Saturn-5 roketinin ikinci ve üçüncü aşamalarındaki hidrojen motorlarının üretimini bir şekilde canlandırmaya çalışıyor ve sonunda hidrojen SSME'yi yazarken, Rus kapalı devre gazyağı motorları - RD-180 ve NK-33'i satın alıyor.
Füzeler (ve Maidan) hakkındaki hikayenin devamında motorlara daha sonra ihtiyacımız olacak, ama şimdilik füzelere geri dönelim. Ve Karayip krizine.
Karayip krizinin “eşitsiz eşitliği” nde SSCB'den iki çok farklı SS-6 Sapwood ve SS-4 Sandal füzesi var. Rusça'da bu füzelere P-7 / 8K71 ve P-12 / 8K63 adı verilir.
Bunlardan ilki, sanırım, hemen hemen her şeyi öğrendi: bu, hem dünyanın ilk yapay uydusunu hem de uzaydaki ilk adamı yörüngeye taşıyan ünlü kraliyet “Yedi” dir.
Roket, uzay araştırmaları için harika bir attı, ancak tamamen işe yaramaz bir savaşçı: bir oksitleyici olarak sıvı oksijen, roket için çok büyük bir başlangıç konumu oluşturmayı ve roketi sürekli olarak ek oksitleyici ile şarj etmeyi gerekli kıldı.
Sonuç olarak, Karayipler krizi sırasında SSCB, Baikonur ve Plesetsk'teki uzay merkezlerinde (okuma: roket fırlatma pozisyonları) Р-4'in başlatılması için 7'e (yani: dört) fırlatma pozisyonuna sahipti.
Ve anladığınız gibi, Plesetsk kozmodromu sadece “uyduları kutupsal yörüngelere fırlatmak için” barış zamanıydı. Asıl görevi her zaman kraliyet "sevenler" i Dünya'nın bir temechko'su boyunca, Kuzey Kutbu'nun karşısındaki meridyen boyunca - ve doğrudan Amerikan düşmanlarının şehirlerine fırlatmaktı.
SSCB'nin Karayip krizinde ana şok gücü P-12 idi. İşte, yüksek kaynayan yakıt bileşenleri konusunda dünyanın ilk orta menzilli balistik füzesi:
Birkaç roketin P-12 kadar yüksek bir tempoda olduğu kadar hızlı ve hızlı bir şekilde üretilmediği söylenmelidir. Roket SSCB Genel Mühendislik Bakanlığının dört işletmesinde bir kerede yapıldı. Sovyet döneminde, eğer birileri bilmiyorsa, bürokratlar nükleer-füze ve küçük bir alan üreten, teknokratları çağırdı.
Mikhail Yangel'in öncülüğünde geliştirilen P-12, Dnepropetrovsk'taki Yuzhnoye Tasarım Bürosunda, daha sonra OKB-586'te tasarlandı.
Eh, 586 (bugün “Güney Makine İnşaat Tesisi”, Dnepropetrovsk), Bitki No. 172 (“Motovilikha Tesisleri”, Perm), Tesis No. 166 (Polet, Omsk) ve Tesis No. 47 (Strela, Orenburg) adlı bir roket fabrikasını ürettiler. ). Toplamda, 2300'ten daha fazla P-12 füzesi üretildi. Dokuz yıl boyunca, 1958'ten 1967 yılına kadar.
Yılda 250-255 iş günü. SSCB, yıl boyunca 255 P-12 füzesi yaptı. Günde roket ile. Ve kimsenin rahatsız olmadan ve hediye olmadan ayrılmamasına izin verin.
Ve burada kim söylemeye çalışacak: “İnsanların yiyecek hiçbir şeyleri yoktu, ama lanet komünistler bütün roketleri yaptılar” diye cevaplayacağım. P-12'i, Dünya'nın küçük uydularını fırlatmak için bir uzay fırlatma aracı olarak kullanmak için proje üzerinde çalışın, uçuş testlerinin başlatılmasından önce 1957'ta başladı. 1961'un düşmesiyle, bu çalışmalar saha testleri aşamasına geldi. Sonuç olarak, Cosmos serisinin iki aşamalı ışık uzay taşıyıcıları, içinde Р-63'in ilk aşama olduğu 1X11 ve 63К12 indeksleri ile oluşturuldu.
Böylece, tüm SSCB’lerin P-12 füzeleri bir şekilde kullanıldı. Farklı ve faydalı birçok şeyi yörüngeye koymak.
Aynı zamanda, etkileyici menzile (2800 kilometre) ve mobil üsse (Kızıl Meydan'da geçit töreni için tramvaylar yapılmamasına rağmen: bu füzelerin taşıyıcıları), P-12, yalnızca ABD’nin Avrupa müttefikleri aleyhine kullanılabildi.
Amerika’nın kendisine karşı, yılın 1962’ine kadar SSCB sadece dört tane P-7 füzesi kurabilirdi.
New York, Şikago, Washington, Philadelphia. Yapabilirsin - Boston. Ama sonra - Philadelphia olmadan.
Los Angeles veya Dallas hakkında düşünemiyorum.
Anlamadım ...
Bu nedenle, P-12 ile yapılan başarının ardından, OKB-586 aşağıdaki görevi üstlenmiştir: yüksek kaynamalı bileşenler üzerinde kıtalararası bir balistik füze oluşturmak için. Aynı zamanda, SSCB teknokratlarının bürokratik makinesinin ne kadar sorunsuz ve hızlı bir şekilde çalıştığını değerlendirebilirsiniz.
P-12, Devlet Komisyonu tarafından kabul edilen 4 Mart 1959.
ICBM P-16'in (8K64) geliştirilmesi için görev, Mayıs 13’ta CPSU Merkez Komitesi ve 1959 Hükümeti tarafından verildi. Geliştirici hala Yuzhnoye tasarım bürosu.
Ve sonra bir felaket var. Korkunç, canavarca. Ekim 24 Günü Yılın 1960'i, Sovyet roket mühendisleri için gerçekten “kara bir gün” olacak.
Piyasaya sürülmeden önceki 15 dakika boyunca, P-16 roketinin ikinci aşamasının motorları kozmodromda (roket tabanı?) Test edildi ve aniden açıldı.
Kararnameden bu yana bir buçuk yıl geçti, roketteki birçok şey hala kusurlu ve nemli. Roket yakıtı benzersizdir, ancak yalnızca bir oksitleyici ile temasıyla tutuşur.
Saniyeler içinde, fırlatma kompleksi ateşli cehenneme dönüşür.
Yangında, bir kişinin 74'i hemen canlı olarak yakıldı, aralarında OKB-586'in önde gelen uzmanlarından oluşan Stratejik Füze Kuvvetleri Komutanı Mareşal Mitrofan Nedelin. Daha sonra, 4 hastanelerde yanıklar ve zehirlenmeler nedeniyle öldü. 41 fırlatma sitesi tamamen tahrip edildi.
Mikhail Yangel mucizevi bir şekilde hayatta kaldı - P-16 patlamasından önce fırlatma rampasından ayrıldı ve duman kırıldı. Deponun başı Albay Konstantin Gerchik, özellikle ellerin ciddi zehirlenmeleri ve yanıklarını almak için emekleme mücadelesi aldı, Baikonur'da Temmuz ayında gölgede 50 derecelerine ulaşan yaz aylarında bile korkunç sıcaklıkta eldiven giymek zorunda kaldı.
Tyura-Tam kanıtlama sahasında (Baikonur daha sonra çağrıldığı gibi), roket ve uzay teknolojisini test ederken neredeyse ejderhası güvenlik önlemleri alarak hemen bu felakete cevap verdiler. Bu önlemler daha sonra birçok hayat kurtardı, ancak felaketler tekrar tekrar insan hayatına haraç toplamaya devam etti.
Fakat insanlar o zaman bu karşı-devrime neden ihtiyaç duyduklarını açıkça biliyorlardı. Çünkü, yılın 1962 krizi ile, X-NUMX P-32 (16-8) füzesi zaten ABD'ye yönelikti. Amerikan sınıflamasına göre - SS-64 Saddler ("At").
Nihayet uzun zamandır devam eden sorunu çözen bu füzelerdi: “Amerikalı olanı nasıl elde edersiniz” ve en azından bir yıl önce 1962 modelinin “eşitsiz eşitliği” ni en azından biraz geliştirdi, ki sadece bir yıl önce sadece Р-7 ve Р-12'in desteğiyle Amerikalı rakiplerinden daha kötü.
Bir dizi 13 000 kilometre ile, P-16 roketi neredeyse ABD'nin bütün bölgesini güvenle kapladı ve P-12 füzelerinin hesaplamalarını genel olarak Küba’dan, Amerika’dan sıktı, güvenlik görevlerinin hiçbirini çözmedi.
Türkiye'de benzer ABD füze pozisyonları için Küba'daki Sovyet füzelerinin önemsiz bir değişimi oldu.
Web'de, bu çığır açan roketin birkaç saldırgan resmi var. Yine de, söylenebilecek her ne olursa olsun, bu, yüksek kaynama bileşenlerine sahip dünyadaki ilk kıtalararası balistik füzeydi. Karayip krizi sırasında, Amerika Birleşik Devletleri'nin ya gazyağı-oksijen (Kraliyet Yedi gibi) ve ilk katı yakıtlı ICBM - Minuteman-1 ile ilgili füzeleri vardı.
İşte bu roketin mobil fırlatma kompleksi nasıl görünüyordu:
Ve işte hayatında nasıl göründüğü:
Yüksek alkollü bileşenler üzerinde roket teknolojisinin geliştirilmesindeki bir sonraki adım, uzun vadeli depolama roketlerinin oluşturulması olmuştur. Mesele şu ki, yüksek kaynama noktalı bileşenler çok agresif bir ortamdır, bunun sonucu olarak P-12 veya P-16'in bir aydan daha uzun süre dolu halde tutulmaması gerekir. Bu nedenle, füzelerin ilk koşullara bağlı olarak fırlatmaya hazır olma durumuna getirilmesi onlarca dakika hatta saatlerce sürdü.
Bu nedenle, 586'in sonunda, OKB-50, her iki füzesini de yükseltmeyi ve sırasıyla bunları göstermeyi teklif etti: Р-22 ve Р-26. İlk rakam OKB-586 stratejik füzelerinin geliştirilmesinde ikinci adımı sembolize ederken, ikincisi benzer bir atış menzilinin önceki füzesiyle sürekliliği gösterdi. Sahip oldukları ana kalite, bir yakıt deposunun ampule çalışması ve bir yıla kadar dolu durumda olma olasılığıydı. Alman büyük büyükbaba “Wasserfal” için belirlenen göreve, daha güçlü torunları için karar verildi.
Kızıl Meydan'da ampulize edilmiş, yükseltilmiş P-26 (8K66) geçit töreni:
Ancak, OKB-586 orada durmadı. Ve Amerikalıların prensip olarak sahip olmadığı şeyleri yarattı: Küresel roket.
Konuşmamıza başladığımız P-36 olanı.
Bu rokete P-36orb ("orbital" kelimesinden) veya 8K69 adında özel bir ad verildi ve düşük Dünya yörüngesine küçük bir termonükleer savaş başlığı getirebilirdi.
Hatırladığın gibi, ilk Sovyet füzeleri, seyahatlerinin başında kesinlikle eşsiz hiçbir şeyle övünemedi. Savunmasız konumlardan başladılar, kaprisli yakıtla doldurmak için uzun ve sıkıcı olmaları gerekiyordu, çok küçüktü.
Evet ve ABD sınırlarına ulaştılar: 13 000 kilometre, Küba yokluğunda, bir sıçrama tahtası olarak, kıtasal ABD'nin büyük şehirlerini alacak kadar popo.
Bu nedenle en kısa yol boyunca uçmamız gerekti. Aynı Kuzey Kutbu'ndan. En çok Plesetsk'in kuzeyinde atfedilenler arasında. Hangi sadece uyduları (roketler?) Kutupsal yörüngelere fırlatmak için iyidir.
Bu nedenle, ABD'nin erken uyarı sistemi Sovyet füzelerinin fırlatılmasını kuzeyden, doğudan ve batıdan algılayacak şekilde tasarlandı.
Ve sonra lanetlenmiş Ruslar bir roket yaparlar (çok 8K69, P-36orb), Hindistan'a doğru sessizce gider ve Antarktika üzerinden uçar, Güney Amerika boyunca Kuzey Yarımküre'ye yükselir ve Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyindeki sübvansiyonlu bölgeye çarpar.
Aynı zamanda, roket aynı anda birkaç avantaj sağladı: kıtalararası balistik füzeler için erişilemeyen hedefleri vurma imkanı sağlayan sınırsız bir uçuş menzili, aynı hedefe zıt yönlerden vurma olasılığı, düşmanı sadece tehdit altındaki tarafa karşı değil füze savunma savunması yaratmaya zorlama. Aynı zamanda, elbette, bu tür bir savunmanın maliyeti de önemli ölçüde artar.
Ek olarak, bu durumda, yörüngesel roketin en kısa yöne fırlatılması sırasında yörüngesel baş kısmının uçuş zamanına kıyasla, ICBM'nin baş kısmının uçuş zamanına kıyasla önemli ölçüde azaltılması mümkün olmuştur.
Ancak ilgili yörüngenin seçimi, uçuşun yörüngesel aşamasındayken, savaş ücretindeki düşüş alanını tahmin etmenin imkansızlığını ima ediyordu. Belki Boston. Belki Philadelphia. Ve belki de San Francisco.
Böyle alışılmadık bir roket OKB-586 içinde yaratıldı.
Aynı zamanda, tipik olan roket, nükleer dağıtımın resmi yasağını ihlal etmedi оружия Uzayda, Uzay Antlaşması'nda dile getirildi. Kendisi uzaya yerleştirilmediğinden, ancak yalnızca zeminde savaş görevinde durduğundan. Ve uzay? Evet, o burada, yanımızda.
Bir roketin ne yapabileceğini asla bilemezsin. Henüz aynı yapmıyor!
Amerikalıların bu roket için endişelendiğini söylemeliyim.
Bu nedenle, Amerikalılar, SSCB'yi bu füzeleri 2 yılında savaş görevinden çıkarmaya mecbur eden SALT-1983 Antlaşması'nda özel bir değişiklik yaptılar.