Tüp Ligasyonu (Tüplerin Bağlanması): Hakkında Merak Edilenler
Tüp ligasyonu sonrası hamile kalınır mı? Tüp ligasyonu sonrası adet görülür mü? Tüp ligasyon nasıl yapılır? Tüplerin bağlanması (tüp ligasyonu) menopozla ilişkisi var mı? Tüp bağlama yöntemi nedir? Tüp ligasyonu yan etkileri var mı? Tüp ligasyonu yaş sınırı var mı?
1960’lardan önce, kadınlar sadece sağlık sorunları nedeniyle veya çok yaşlı veya çocuk sahibi olma riski altında oldukları için sterilizasyon prosedürlerine tabi tutuldular. Ancak, sterilizasyon prosedürlerinin sadece talep üzerine, kontraseptif (doğum kontrol) kullanım için yapıldığı 1960’ların sonlarında bir değişiklik meydana gelmiştir.
Sterilizasyon şimdi gelecekteki gebelikleri önlemek için yapılır. Bunu da düşünüyorsanız, önce bu geri dönüşü olmayan ve kalıcı doğum kontrol yöntemi hakkında bilgiye sahip olmalısınız.
Bu yazı size tüp ligasyonu, artıları, eksileri ve nasıl çalıştığı (veya başarısız olduğu) adı verilen cerrahi prosedür ile ilgili tüm ayrıntıları verir.
Bakınız: Tüp Ligasyonu Faydaları Nelerdir?
Tüp Ligasyonu (Tubektomi) Nedir?
Kadında Tüplerin Bağlanması (Tubal ligasyon), tüm dünyada kadınlar tarafından aile planlaması için benimsenen popüler bir sterilizasyon yöntemidir. Bu cerrahi yöntemde, fallop tüpleri birbirine bağlanarak, kırpılarak, koterize edilerek veya kesilerek kapatılır veya bloke edilir. Bu, hem yumurtanın hem de spermin sendika için fallop tüpüne girmesini önler.
Bu prosedür adet döngüsünü veya cinsel yaşamınızı etkilemez. Resmi olarak, bilateral tubal ligasyon (BTL) olarak bilinir ve aynı zamanda “tüplerin bağlanması”, “kadın sterilizasyonu” veya “tubal oklüzyon” olarak da adlandırılır.
Tüp ligasyonu genellikle bir hastanede veya poliklinikte yapılır. Size genel anestezi veya lokal veya spinal anestezi verilecektir. İşlemden sonra hamile kalamazsınız. Bu prosedür tersine çevrilebilse de, kadınların sadece %50 -%80’i geri dönüşten sonra hamile kalabilir.
Tüp Ligasyonu Kimlere ve Neden Yapılır?
Aşağıdaki durumlar veya daha fazlası nedeniyle hamile kalmak istemiyorsanız bu prosedürü talep edebilirsiniz.
- Yetişkinseniz ve hamile kalmak istemediğinize eminseniz
- Hamilelik sizin için sağlık riskleri oluşturabilirse
- Siz veya eşiniz herhangi bir genetik anormallik varsa ve bebeğinize aktarmak istemiyorsanız
Gelecekte başka bir bebek isteyebileceğinizi düşünüyorsanız, bu doğum kontrol prosedürü bir seçenek değildir. Ayrıca, siz ve eşiniz “çocuk sahibi olmama” kararını kabul ettiğinizde tüp ligasyonu idealdir.
Tüp Ligasyonu Ne Zaman Yapılır?
Aşağıdaki durumlarda tubektomi yapılabilir:
- Vajinal doğum sonrası. İlk 24 saatte aynı gün veya ertesi gün yapılır. Göbek deliğinin (laparoskopi) altında küçük bir kesi yapılır ve fallop tüplerinin bir kısmı çıkarılır.
- Sezaryen doğum sırasında. Toparlanmanız tüp ligasyonu olsun veya olmasın aynı olacaktır.
- Bir laparoskop ve genel anestezi (aralıklı tubal ligasyon) kullanarak, herhangi bir ayakta tedavi kliniğinde.
Bu prosedüre devam etmeden önce iyice bilgilendirildiğinizden ve hazırlandığınızdan emin olun.
Tüp Ligasyonu Prosedürü Öncesi Nasıl Hazırlanmalısınız?
Prosedüre devam etmeden önce, doktorunuz neden tüp ligasyonu istediğinizi soracak ve aşağıdakileri gözden geçirecektir:
- Prosedürün faydaları ve riskleri
- Prosedürün ayrıntılı açıklaması
- Nedenleri ve başarısız olma olasılıkları
Tüp ligasyonu ameliyatınızdan önceki günlerde:
- Aldığınız ilaçları doktorunuza bildirin. Buna reçetesiz satılan ilaçlar ve bitkisel takviyeler dahildir.
- Kan incelmesi ve kanamaya neden olabilecek aspirin, warfarin ve ibuprofen gibi ilaçları almayı bırakmanız gerekebilir.
- Alışkanlığınız varsa sigarayı bırakmalısınız.
Tüp ligasyonu ameliyatı gününde:
- Ameliyattan önceki gece hiçbir şey yememeniz veya içmemeniz istenecektir.
- Düzenli ilaçları doktorunuzun talimatına göre, sadece küçük bir yudum su ile alın.
- Ameliyattan sonra konfor için rahat kıyafetler giyin.
Tüp Ligasyonu Nasıl Yapılır?
Cerrahlar fallop tüplerini bloke etmek için birçok farklı yol kullanırlar. Tubal ligasyonun iki ana yöntemi laparoskopi ve minilaparotomidir. Her iki prosedürde de, sizi rahatlatmak için ilaç ve sıvı enjekte etmek için damar içine intravenöz bir hat yerleştirilir. Genel anestezi IV yoluyla da verilir. Lokal (bu durumda omurga) anestezi durumunda, omuriliğinize bir ilaç verilir.
Laparoskopi:
- Cerrahınız göbek deliğinin yakınında veya alt karın bölgesinde bir kesi yapacak.
- Gaz, şişirmek için karına pompalanır. Bu, cerrahın çalışması için daha fazla alan sağlar.
- Karın içine bir laparoskop (ışık ve kamera ile dar bir tüp) yerleştirilir.
- Karın duvarında, fallop tüplerini tutan ve mühürleyen özel aletler eklemek için başka bir küçük kesi yapılır.
- Tüpler elektrik akımı kullanılarak bağlanabilir, kesilebilir, kenetlenebilir, mühürlenebilir veya bantlanabilir.
- İşlemden sonra karın kesileri bir veya iki dikişle kapatılır ve alan bir pansuman ile kaplanır.
- Prosedür yaklaşık yarım saat sürecektir.
Minilaparotomi:
- Cerrahınız kasık saç çizgisinin hemen üzerinde küçük bir kesi yapacak (beş santimetreden daha az).
- Fallop tüpleri kesimden geçirilir ve klipsler kullanılarak kapatılır veya elektrik akımı kullanılarak koterize edilir.
- Bir laparoskop veya karbon dioksit gazı kullanımını içermez.
Bilmeniz gereken farklı tüp ligasyonu yöntemleri:
Bipolar pıhtılaşma: Bu popüler laparoskopi yöntemi, fallop tüpünün bölümlerini kesmek için elektrik akımı kullanır. Tubal hasar bir ila iki santimetreye kadar yayılır ve düşük uzun vadeli başarısızlık oranlarına sahiptir.
Fimbriektomi: Bu prosedür tüpün yumurtalığa yakın kısmını çıkarır. Fimbriektomiden sonra tubal reversal şansı çok sınırlıdır. Bu nedenle bu prosedür artık yaygın olarak yapılmamaktadır.
Salpingektomi: Fallop tüpünün tamamen çıkarılması ve kısmen çıkarılması durumunda parsiyel salpingektomi olarak adlandırılır. Bu durumda, geri dönüş mümkün değildir. Bu, yumurtalık kanseri riskini azaltmak istediğinizde de tercih edilen yöntemdir.
Irving: Follapian tüpünün proksimal segmenti çıkarılır ve arkaya uterusa dikilir. Fallop tüpünün distal kısmı düz bir şekilde bağlanır. Bu prosedür bölümleri sağlıklı bırakır ve fimbriektomi veya salpingektomiye etkili bir alternatiftir.
Tek kutuplu pıhtılaşma: Bu, doktorun tüpleri koterize etmek için elektrik akımı kullandığı daha az önerilen bir prosedürdür. Akımın borulara orijinal kenetlenmiş bölgeden çok daha fazla zarar vermesini sağlar. Tubal hasar daha fazla olduğundan gebelik oranları neredeyse %45’e düşer.
Tubal clip: Hulka Clip tekniği olarak da adlandırılır, bu prosedür fallop tüpüne bir klip koymaktır. Yumurtaların geçişi durdurulacak şekilde sabitlenir. Geri dönüş üzerine hamilelik oranları %85 civarında yüksektir.
Falope halkası: Fallop tüpüne silastik bir bant veya halka uygulanmasını içerir. Tubal kısmın sadece bir kısmı ilmik içinde olduğu için gebelik oranları yüksektir.
Pomeroy tubal ligasyonu: Fallop tüpünün bir döngüsü bir dikişle boğulur ve daha sonra kesilir ve koterize edilir. Tubal reversal için en iyisidir.
Park alanı yöntemi: Burada tüp iki bölgeye bağlanır ve aradaki segment, tubal kütüklerin hemen ayrılmasıyla kesilir.
Essure: Fallop tüplerine iki küçük metal bobin yerleştirilir. Bu, tüpleri bloke eden ve spermin yumurta ile buluşmasını önleyen bobinlerin etrafında skar dokusu oluşumuna neden olur.
Adiana: Fallop tüplerine iki silikon parçası yerleştirilir. Yukarıdaki prosedürde olduğu gibi, ekin etrafında bir yara izi dokusu oluşur ve böylece Fallop tüplerini bloke eder.
Tubal Ligasyon Sonrası Ne Olur?
Cerrahi işlemden sonra, anesteziden iyileşip iyileşmediğinizi kontrol etmek için gözlem altında tutulur. Size içmeniz için sıvı verilir ve IV çıkarılır. Prosedürün aynı gününde eve gidebilirsiniz. Doğumdan hemen sonra tubal ligasyona gitmek, hastanede uzun süre kalmayı gerektirmez.
- Normal beslenebilir ve aktivitelere kademeli olarak devam edebilirsiniz.
- Hafif rahatsızlık ve ağrı yaygındır ve doktorunuz bunun için ilaç önerebilir.
- Kesi alanları kuru tutulmalıdır. Banyo ve pansuman yaparken dikişler çıkarılana kadar dikkatli olun.
- En az üç hafta boyunca ağır bir şey kaldırmayın ve bu tür aktivitelere devam etmeden önce doktorunuza danışın.
- İşlemden sonra bir hafta içinde ilişkiye girmemeniz önerilebilir.
Aşağıdaki durumlarda doktorunuza danışın:
- Kesi bölgesinde herhangi bir kanama, akıntı, şişme veya kızarıklık
- Ateş veya döküntü
- Artan ağrı
- Şiddetli ve sürekli karın ağrısı
- Kusma veya mide bulantısı
- Nefes almakta zorlanma
- Baş dönmesi
Tüp ligasyonu sonrası iyileşme ne kadar sürer?
İyileşme genellikle bir gün sürer, ancak yine fiziksel sağlığınıza bağlıdır. İşlemden sonra tam iyileşme için en az birkaç gün uygun bir şekilde dinlenmek her zaman daha iyidir.
Tüp ligasyonu ile aile planlaması yapmayı mı tercih ettiniz? Deneyiminizi bizimle paylaşın. Bize yorumlar bölümünde anlatın.
Kaynaklar:
- Seiler JS; The evolution of tubal sterilization; Obstet Gynecol Surv (1984)
- Tubal ligation; U.S. National Library of Medicine (2018)
- Tubal Ligation; University of Rochester Medical Center (2018)
Senin Görüşün veya Deneyimin Nedir?
Aşağıda yer alan yorum bölümünden sen de ister kendi deneyimlerini anlat, ister hamileliğe dair merak ettiğin sorularını diğer okuyucularla paylaş.
Önerilen Makaleler:
- Tüp Ligasyonu Alternatifler Nelerdir?
- Tüp Ligasyonundan Sonra Hamilelik Olur Mu?
- Post Tübal Ligasyon Sendromu