Obelisk nedir?
Dörtgen prizma şeklinde, yukarıya doğru çıkıldıkça incelen, üst ucu piramit biçiminde son bulan bir taş sütundur. Yan yüzlerinde Hiyeroglif yazılar ve dini manada güneş tanrısının sembolü bulunur. Eski Mısırlılar tarafından 18. ve 19. hanedan zamanında dikilmiş olan bu taşlar, sonradan İstanbul, Roma ve New York şehirlerine taşınmıştır. Başlıca örneği Sultanahmet Parkı'ndaki dikilitaştır.
Çoğu kez belirli bir şahsı veya olayı anmak için yapılır. Antik dikilitaşlar tek bir taştan oluşurdu (bir monolit). Stelterimi genellikle klasik obelisk forumda olmayan diğer dikili duran farklı anıtlar için kullanılır. Dikilitaşlar antik Mısır mimarisinin önemli bir bölümünü oluştururlar. Dikilitaşlar genelde çift halinde tapınakların girişine dikilirdi. Bu anıtların dekoratif nitelikleri dışında pratikte bir işlevleri yoktu. Genellikle yükseklikleri 15-30 m arasında olurdu.
Dikilitaş güneş tanrısı Ra'yı sembolize ederdi. Akhenaten'in dini reformunun ardından kısa bir süre için atenin ışınının taşlaşmış hali olduğuna inanılmıştır. Aynı zamanda tanrının dikilitaşın içinde var olduğuna inanılırdı. M.Ö. 2600 dolaylarında ilk kaydedilmiş dikilitaş örnekleri ortaya çıkar fakat bu dönemden hiçbir dikilitaş bugüne ulaşamamıştır.
MÖ 2400 dolaylarında ise küçük dikilitaşlara rastlanır. Daha sonraları yükseklikleri 20 metreyi aşacak olan Mısır dikilitaşlarının yükseklikleri bu dönemde nadiren 3,5 metreyi aşardı. Bugüne ulaşabilmiş bilinen 27 antik Mısır dikilitaşı vardır, ayrıca bir tane de Aswan'da taşocağında kısmen yontulmuş tamamlanmamış bir dikilitaş bulunmuştur. Bugüne ulaşabilmiş en eski dikilitaş Heliopolis'e dikilmiş olan I. Sesotris dikilitaşıdır.
Sözlükte "obelisk" ne demek?
1. Dikilitaş.
Obelisk kelimesinin ingilizcesi
n. tall four-sided stone pillar tapering to a pyramidal top
n. obelisk, tall four-sided stone pillar tapering to a pyramidal top; Cleopatra's needle, one of two large stone obelisks which were originally erected in Egypt by Thutmose III
n. obelisk, tall four-sided stone pillar tapering to a pyramidal top
Köken: Fransızca