Refik Halid Karay
1888-1965
Yazarın Biyografisi
1888 yılında İstanbul'da doğdu. Bank-i Osmani veznedarlarından Mehmet Halit Bey'in oğludur. Vezneciler'de Şemsu'l-Maarif ve Göztepe'de Taş Mektep'te okudu. Ayrıca özel dersler aldı. Mekteb-i Sultani'yi terketti. Mekteb-i Hukuk'u da yarıda bıraktı. Maliye Merkez Kalemi'ne katip olarak girdi. 1908'de katipliği bırakarak, Servet-i Fünun'da ve Tercüman-ı Hakikat'te çalışmaya başladı. Bu arada kendisine ait Son Havadis adıyla bir gazete çıkardı. Ancak bunu on beş sayı sürdürebildi. Fecr-i Ati Topluluğu'na katıldı. Servet-i Fünun'a yazılar verdi. Kalem adındaki mizah dergisinde, Sada-yı Millet'te, bilahare Cem'de 'Kirpi' müstear ismiyle siyasi mizah yazıları yazdı.
Gazeteci Ahmet Samim'in 9 Haziran 1910'da katledilmesi üzerine İştirak adlı gazetenin 13 Haziran 1910 tarihli nüshasının buna ilişkin yazılara ayrılmasını sağladı. 'Kirpi' müstear ismiyle yazdığı, İttihat ve Terakki Fırkası'nı yerden yere vuran yazılarını 'Kirpinin Dedikleri' adıyla bir kitapta topladı. Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın elindeki Beyoğlu Belediyesi'nde yedi ay süreyle Başkatip olarak çalıştı. Mahmut Şevket Paşa'nın katlinden hemen sonra Sinop'a sürüldü (1913). Bilahare Çorum, Ankara ve Bilecik'e gönderildi. Bilecik'teyken ongünlük bir izinle İstanbul'a geldiğinde Ziya Gökalp'in yardımlarıyla sürgünlüğü son buldu (1918).
Robert Kolej'de bir yıl Türkçe öğretmenliği yaptı. Vakit, Tasvir-i Efkar ve Zaman gazetelerinde makaleler yayınladı. Damat Ferit Paşa'nın dostluğu sayesinde Mütareke'den hemen sonra Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na katıldı. Posta ve Telgraf Genel Müdürü olarak görevlendirildi (1919). İzmir'in işgalinden sonra Anadolu Hareketiyle İstanbul Hükumeti arasında yaşanan telgraf krizinde İstanbul Hükumetini tuttu. Bu yüzden İstanbul'un işgalden kurtuluşunun ardından 9 Kasım 1922 tarihinde Beyrut'a kaçtı. Yüzellilikler listesine alınması ve ihracı konusunda baskı yapılması üzerine Suriye'nin vatandaşlığını kabul etmek zorunda kaldı. Halep'te yayınlanan Doğruyol ve Vahdet gazetelerini yönetti.
Af Kanunuyla 1938 yılında yurda döndü. Yazmaya ve geçimini bu yoldan sağlamaya devam etti. 18 Temmuz 1965 tarihinde İstanbul'da öldü.