Ekim ayında 1939, Sovyet gemisi Selenga Vladivostok'tan ayrıldı ve Filipinler'e doğru yola çıktı. Geçiş herhangi bir komplikasyon olmadan geçti ve Ekim 25'te gemi Manila'nın iç yolunda demir attı. Parişi zar zor bitirdikten sonra yüklemeye başladık. Her iki taraftan çakmak boyunca demir atarlardı; bunlar arasında tungsten ve molibden cevheri ve 1600 t kahvesi Selenga'nın ellerine akmaya başladı. Ondan sonra, Kasım 5'ta gemi Vladivostok'a gitti.
Sovyet gemisi Manila'ya taşınırken, yerel gazeteler Selenga’nın Trans-Sibirya Demiryolları tarafından Vladivostok’tan Almanya’ya gönderilmesi muhtemel değerli stratejik yükleri kabul ettiği konusunda birbirleriyle yaşadılar, ancak yollarda İngiliz savaş gemilerinin izin vermesi muhtemel değil. Bu makaleler doğada kışkırtıcıydı, ancak mürettebat özellikle endişeli değildi.
Ertesi gün, yelken, Formosa (Tayvan) adasına yaklaşırken, gemi İngiliz kruvazörü Liverpool'u yakaladı. “Hemen durun!” Sinyali direğine çarpıyordu ve bu, açık denizlerde seyir özgürlüğünün büyük bir ihlaliydi. Bu nedenle, "Selenga" nın kaptanı Alexey Pavlovich Yaskevich emri yerine getirmeye başlamamıştı ve önceki rotayı takip etmesini emretti. Kruvazörde, silahları ortaya çıkardılar ve yakınlaşmaya yöneldiler. Kruvazörden bir motorlu tekne fırlatıldı. Birkaç dakika sonra zaten oradaydı ve içinde toplanan deniz denizcileri, Sovyet düşük göğüslü gemiye “binmek” için özel bir zorluk çekmedi. Geminin kıdemli komutan yardımcısı, en kısa zamanda belli olduğu zaman inişe geçti. İngilizler hızla gemiye dağıldılar.
Ancak, "Selenga" radyo operatörü Vladivostok'a transfer olmayı başardı, geminin bir İngiliz kruvazörü tarafından gözaltına alındığını ve askeri ekibin gemiye geldiğini söyledi. Daha fazlası rapor edilemedi, İngilizler radyo odasına girdi. Aynı zamanda köprüde göründüler.
İngiliz subay, Selenga'daki gemideki tungsten ve molibden kargolarının, İngiltere'nin savaş halinde olduğu Almanya'ya yönelik olduğunu açıkladı. Bu nedenle, gemiyi alıkoyması ve kargo ve nakliye belgelerini incelemek için onu Hong Kong'a götürmesi talimatı verildi. Yaskevich, Sovyetler Birliği'nin kimseyle savaşmadığını vurgulayarak protesto etti ve İngilizler tarafsız bir güç gemisini ele geçirdi. Ancak, İngiliz subayı, kargo ile ilgili bilgileri doğrulamak için Hong Kong’a gitmeyi talep etti. Kararın daha önce alındığı ve herhangi bir argümanın dikkate alınmadığı açıktı. Memur sonunda “saklambaç oynamayız, kaptan” oynamayız ”dedi ve nihayet Hong Kong'a yapılan kategorik bir reddedilme cevabını verdi,“ eğer itaat etmezseniz, gemiyi kruvazöre zorlamak için bir emrim var ve gemiyi çekmeye götüreceğiz ”
AP Yaskevich, gemiyi mürettebatsız terk etmenin her durumda imkansız olduğunu anlamıştı - herhangi bir yeni provokasyon mümkün. Bu nedenle, yürürlüğe girerek, bir kruvazör eşliğinde Selenga'yı Hong Kong'a yönlendirdi. Gemide, İngilizler üç subay ve kırk silahlı denizci bıraktı. Kasım ayındaki 12, gemi Hong Kong askeri limanına demirledi ve kruvazörün denizcilerinin yerine deniz polisi geldi.
Kısa bir süre sonra, Selenga kargonunun bulunup bulunmadığını öğrenmeden önce tutuklandığını, ancak mürettebatın karaya çıkma hakkına sahip olduğunu açıklayan deniz üssünün başı tarafından bir komisyon geldi. Bundan sonra, mallar açıldıktan sonra, kargo fotoğrafı çekildi ve nakliye belgelerinin kopyaları alındı. Bu işi tamamlayıp radyo odasını mühürleyen komisyon görevinden ayrıldı.
Ertesi gün, geminin kaptanı karaya çıktı, şehirdeki bir İhracatçı temsilcisi aradı ve onun aracılığıyla geminin gözaltına alınmasına ilişkin telgrafları Uzak Doğu Denizcilik Şirketi başkanına ve İngiltere'deki Sovyetler Birliği büyükelçisine gönderdi. Takım için endişeli bekleme günleri gerildi.
Uzayan uçuş, tropik iklim, gerginlik gerginlik işlerini yaptı. Ayın sonunda üç ekip üyesi hastaydı. Vladivostok'a Norveçli bir gemide çay yüklü bir yolla gönderilebildiler. Onlarla birlikte, Yaskevich olayla ilgili ayrıntılı bir rapor sundu, nakliye şirketi başkanının adresine. Buna ek olarak, mürettebata para ödenmesi, öngörülemeyen durumlarda kaçınılmaz olarak ortaya çıkan diğer ürünlerin, malların, malzemelerin, sığınağın maliyetleri ile ilgili bir takım problemleri çözmek istedi. Cevap, alındığı mesajı teyit etmeden kararlaştırılan zamanda radyoya verilmek zorundaydı.
Bu zamana kadar İngilizleri mürettebatın radyo olmadan kullanamayacağına ikna etmeyi başardı. Gerçekten de öyleydi: insanlar Anavatan'dan yeterince haber alamadılar, basit bir Rus konuşması, müzik. Ancak şimdi alıcıya, özellikle deniz taşımacılığı şirketinin cevabını kabul etmesi gerekiyordu. Bekçilerin izniyle, radyo, radyo odasından yemek odasına taşındı. Onun yanında mürettebat görevi belirledi. Hastalar gönderildikten yaklaşık bir ay sonra, telsiz operatörü, nakliye şirketinin yanıtlarını dinleyebildi.
Bu arada, hayat her zamanki gibi devam etti. Mürettebat, gemiyi uygun biçimde tuttu, onarım çalışmaları yaptı. Monoton gün serisi, bazen "eğlence" tarafından kesintiye uğrar. Bir Çinli gemi geldiğinde Hong Kong gemisinin bir temsilcisi tarafından tanıtıldı. Kartviziti teslim ettikten sonra, kaptan ile kargo ve gemi satışı hakkında konuşma talimatı olduğunu söyledi. Firmasının sahip olduğu iddia edilen bilgilere göre, İngilizler Selenga'yı serbest bırakmayacaklar. Satış fiyatı ve şartları daha sonra Hong Kong anakarasındaki restoranlardan birinde rahat bir ortamda anlaşılabilir. Yaskeviç, toplantının İngiliz makamlarından ilham aldığından şüpheleniyordu. Tabi bu tip gemiye izinleri olmadan giremez mi? Baştan beladan kaçınmak için kaptan Hong Kong temsilcimizle görüşmeye karar verdi ve üç gün sonra toplantıyı Çinlilere atadı. Beklendiği gibi, “alıcı” belirlenen zamanda görünmedi. Ve temsilcimiz aracılığıyla, şirketin Hong Kong firmalarının hiçbir listesinde yer almadığı tespit edildi.
Başka bir dava vardı. Bir zamanlar bir Rus émigré gemide belirdi ve kendisini Popov olarak tanımladı. İngiliz deniz polisinin genç bir subayı şeklinde bir hurdaya ulaştı. Gemideki görevli memurlar, onu engelsiz bir şekilde özledi. Acımasızca İngiltere'ye ve İngilizlere küfrederek, bu Popov, büyük bir gizlilik içinde, geminin yakında serbest bırakılacağını ve Sovyetler Birliği'ne dönmek için gemide saklanmasını istediğini söyledi. Sovyet denizcileri yerel yasalara aykırı suçlamakla suçlanan en provokasyon girişimi idi. Başkent, Popov'u rampada duran çöplüğe atma emrini verdi. Gemideki görevli polis memurları sessizce bu sahneyi izlediler ve müdahale bile etmediler.
12 Ocak 1940, geminin tutuklanmasından iki ay sonra, deniz üssünün komutanı ona ulaştı. Londra’dan gelen talimatlara göre, Selenga’nın serbest bırakıldığını ve Vladivostok’a gitmeye hazırlanabileceğini kaptana söyledi.
Ocak ayında 14, gemi tamamen gitmek için hazırdı. Son formalite kaldı - liman yetkililerinden liman kapısı ve yan çit geçişi için özel bir bayrak sinyali almak için kaldı. Yaskevich, sinyalin doğrudan bunun için özellikle gemiye varacak olan deniz üssünün şefi tarafından verileceği konusunda bilgilendirildi.
Gerçekten öğleden sonra geldi, ama yalnız değil: Yanında bir Fransız deniz subayı vardı. İngiliz bir kez daha, yetkililerinin gemiyi serbest bıraktığını doğruladı. Fakat İngiltere'nin müttefikleri olan Fransızların bazı soruları var. Bu yüzden ayrıldı.
Öykü Ben tekrarladı. Fransız, yardımcı kruvazör Aramis'in komutanının kıdemli asistanıydı. Daha yakın bir zamanda, savaşın başlangıcı ile yeniden donatılan Messager Maritime şirketinin büyük bir yolcu gemisi idi ve Fransız Asya filosunun bir parçası oldu. Şimdi kruvazör gemimizin yakınındaki yoldaydı.
Kargoyla ilgili tüm aynı saçma iddialarını ortaya koyan memur, Fransız yetkililerin Selenga'yı tutukladığını ve kruvazörün Saigon'a eşlik etmeyi teklif ettiğini açıkladı. Yaskevich, Fransız subayının Selenga'ya binme talimatlarını yerine getirmeyi reddetmesinden sonra, Aramis ile silahlı denizcilerle dolu iki motorlu tekne koştu. Gemiyi haksız yere karaya vuranlar, önce köprüyü, ardından makine dairesini ve geminin tüm odalarını işgal ettiler. Sovyet gemisinin kaptanından tekrar Saigon'a yelken açması istendi. Reddedilmesi durumunda, mürettebatın tamamı kruvazöre nakledilecek ve tutuklanacak ve yedekte bulunan Selenga vapuru Saygon'a teslim edilecektir.
Bu gerekliliği yerine getirmeyi kesinlikle reddetmek, yasadışı eylemlere itiraz etmek, A.P. Yaskevich, bütün Fransızları gemiden çıkarmak istedi. Buna karşılık olarak, bir subayın komutasında silahlı Fransız denizciler, teknenin yanında duran kruvazörlere direnen mürettebat üyelerine ve komutanların ellerine zorlamaya veya yıkmaya başladılar. Ancak kaptan bunu önceden görmüştü, bu yüzden önceden üst düzey tamirciye talimatlar iletmeyi başardı, böylece Fransızların Selenga'yı kendi başlarına yönetemediği bir durumdaydı.
"Selenga" da yalnız Fransızlardı. Kruvazörde, tüm takım bir kabine sürüldü ve komuta personeli kabinlere yerleştirildi. Tüm binaların nöbetleri var. Bu yüzden, Fransa'dan talimat almadan önce, mürettebatın uluslararası pozisyonda olması gerekiyordu. Önce - aramis gemisinde, sonra da sahilde - Fransız sömürge otoritelerinin gözetiminde. Durum, SSCB'nin Selenga'daki gelecek olaylar hakkında hiçbir şey bilmediği için karmaşıktı, bu yüzden hızlı bir şekilde olaylar gelişti.
Konvoy ertesi sabah bir yürüyüş için geminin mürettebatını üst güverteye getirdiğinde, Sovyet denizciler kruvazörün yanında yürüyen Selenga'yı gördü. Gemi zar zor hareket ediyordu. Bu, kıdemli tamircinin, kazanlara güç sağlamak için su ısıtma sistemini devre dışı bırakmak için zamanı olduğu anlamına geliyordu. Ertesi gün, kruvazör zaten gemiyi çekiyordu.
Dört gün süren yelkenlerden sonra Aramis, römorkörlerin yardımıyla, Selenga'yı Saygon limanına götürdü ve askeri limandaki iskeleye getirdi. Motorbotlarla çalışan mürettebat, Saygon Nehri'nin yirmi milinde sürdü ve bazı karantina kulübelerine yerleştirdi. Orada, Rus denizciler vatandaşları vardı - kaptan G. Miroshnichenko liderliğindeki Karadeniz Denizcilik Şirketi "Mayakovsky" gemisinin mürettebatı. ABD'den Vladivostok'a çeşitli teçhizat kargolarıyla giderken, bu gemi Güney Çin Denizi'nde Fransız kruvazör “La Mota Picke” tarafından gözaltına alındı ve Saygon'a getirildi. Tutuklamanın nedeni de aynı şekilde seçildi.
Yaskevich ve Miroshnichenko durumu tartıştı ve Fransız denizciler tarafından korunan bir Fransız subay aracılığıyla göndererek Fransız Hinthindi valisine bir protesto yazdı. İki gün geçti ama cevap yoktu.
Daha sonra kaptanlar aşırı önlem almaya karar verdi. Mürettebata danıştıktan sonra, açlık grevi yaptıklarını açıkladılar. İlk başta, kamp muhafızları bu ifadeyi ciddiye almadılar. Ancak denizciler iki gün kahvaltı, öğle veya akşam yemeği için gelmediğinde, gardiyanlar endişelenmeye başladı. Kampın komutanı Fransız kaptan açlık grevini durdurması için yalvardı, ancak Sovyet mürettebatı yerlerine durdu: Açlık grevi vali gelene kadar devam edecekti.
Ve işe yaradı. Ertesi sabah valinin kendisi olmasa da, kampa geldi ama arka amiral rütbesiyle temsilcisi. Valinin protestolarımızı aldığı ve bunu Paris'e zaten bildirdiği ortaya çıktı. Üst düzey bir memurun ziyaretinden sonra, denizcilerimiz maksimum faydayı elde etmeye çalıştı. Bütün iddiaları belirtti. Sovyet mürettebatı, savaş esiri değildi, yalnızca geçici olarak tarafsız bir ülkenin vatandaşlarına yerleştirildi. Yerleştirdikleri kamp, en temel gereklilikleri karşılamadı. Ayrıca, denizcilerin kıyafetleri yerel iklime uymuyordu.
Amiral aynı fikirdeydi. Denizcilere sadece daha uygun bir yere transfer edilmelerini emretmedi, aynı zamanda hem tropikal ekibin hem de ekibine ve Fransız denizciler için sağlanan rasyonlara teslim edilmesini emretti.
Amiral sözünü tuttu. Ertesi gün, Sovyet mürettebatı, Saigon'un yüz mil güneyindeki eski bir lastik plantasyona araba ile taşındı. Buradaki koşullar yeterli kabul edilebilse de, plantasyon, yine de, Fransız subaylarının gözetiminde Fransız ve Vietnam askerleri tarafından çitle çevrilip korunuyordu. Sovyet denizcilerin toprakları için çıkış yasaklandı. Mürettebata ve tropik giysilere verildi.
Koşullardaki iyileşmeye rağmen, Yaskeviç ve Mirosniçenko bir soru hakkında özellikle endişeliydiler: Şimdiye kadar Sovyet mahkemelerinin kaderi, Sovyet temsilinde veya vatanlarında, nöbet sırasında mesajı iletemedikleri için bilinmiyordu. Saygon'daki tarafsız ülkelerin konsoloslarıyla gizlice temasa geçmeye karar verildi.
İki kaptanın adına, Saygon'daki Norveç ve Çin konsoloslarına, bir Sovyet mürettebatının yerini belirten bir mektup yazarak, Sovyet hükümetini gemilerin alıkonması ve mürettebatların iç içe geçmesi hakkında bilgilendirmek için bu diplomatlara başvurdular. Görevlilerden bir Çinli, mektubu kamp yönetimini atlayarak, elbette gideceği yere götürdü. Çinli adam sözünü tuttu ve sonradan ortaya çıkan mektup amaçlanan amacına ulaştı.
Bundan yaklaşık bir hafta sonra, iki konsolos Fransız subayların eşlik ettiği kampa geldi. Fransızlar, varlığında, konsoloslar bize mektubun alındığını ve Moskova'ya transfer edildiğini söyledi. Böylece asıl hedefe ulaşıldı. Sovyet mahkemelerinin kaptanları bir kez daha mürettebatın en kısa sürede serbest bırakılması, gemiye geri dönmesi ve nihayetinde anavatanlarına dönmelerine fırsat tanınması için tek talep, talep ve dileğin olduğunu onayladı.
Yabancı konsültasyona yerel otoritelerin eylemlerine müdahale etme hakkı verilmediği açık, ancak her ikisine de Sovyet mürettebatlarının ve gemilerinin kaderiyle ilgileneceklerine kesin olarak söz verdikleri ve bir şey öğrenilir öğrenilmez kaptanları bilgilendirecekleri açık.
Bu yüzden uzun zamandır beklenen haberin gelmesi dört aydan fazla sürdü: Paris'ten Sovyet denizcilerine yönelik bir talimat alındı. Ancak Fransızlar savaşın sonuna kadar malları Saygon'da bırakmaya karar verdi. Protestolar Yaskevich ve Miroshnichenko başarılı olamadılar. Ancak, denizciler gemilerine dönmeden önce en az bir buçuk ay sürdü. "Selenga" limanda zaten kargo olmadan oldu. Gövde, üst yapı, güverte, mekanizmalar pasla kaplandı. Ekipman, mobilya, pratik eşyalar kırılmış veya çalınmış. Gemiyi deniz durumuna getirmek için mürettebatın en az bir ay yoğun çalışması gerekiyordu. Valinin emri ile ilgili onarım ve restorasyon çalışmalarının bir kısmı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kuvvetleri ve araçları tarafından yürütülmüştür.
Sonunda, Mayıs 1940'ta Selenga yelken açmaya hazırdı. Fakat özellikle Vladivostok'a uzun bir geçiş geldiğinden beri, balastta eve dönmek değildi. Gemi şirketi izin alınarak, gemi Hong Kong'a gitti ve oradan 30 Haziran ayının geldiği yerli Vladivostok'ta bir sürü fındık, tereyağı ve fasulye ile gitti. Böylece, bu uçuş sona erdi, neredeyse yarım yıl boyunca uzuyordu.
Kaynaklar:
Paperno A. Aleksey Pavlovich Yaskevich - ilk özgürlüğün ilk kaptanı, savaş yıllarının kaptanı No. XXUMX // Lend-Lease. Pasifik okyanusu M: Terra, 1. C. 1998-243.
Yaskevich A. Kesinti yolculuğu // Deniz Filosu. 1985. №8. S.74-76.
Shirokorad A. Kruşçev'i yok eden filo. M: VZOI, 2004. C. 59-60.
Shirokorad A. Parlak bir imparatorluğun kısa bir yüzyıl. M: Veche, 2012. C. 188.