Nedir
Nedir
B12 vitamini eksikliği demek vücudunuzun bu vitaminden yeterince olmadığı anlamına gelir. B12 vitaminine vücudunuz boyunca oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin yapılması için ihtiyacınız vardır. Yeterince B12 olmayınca anemi oluşabilir. Anemi, vücudunuzda oksijen taşımak için yeterli sayıda kırmızı kan hücresinin olmadığı anlamına gelir. Bu sizi halsiz ve yorgun yapar.
Sebepleri
Sebepleri
Birçok insan et, yumurta, süt ve peynir tüketerek yeterinden fazla B12 alabilir. Normalde bu vitamin sindirim sisteminiz, yani mideniz ve bağırsaklarınız tarafından özümsenir. Vitamin B12 eksikliği genellikle sindirim sistemini vitamini özümseyememesinden kaynaklanır. Aşağıdaki durumlar varsa böyle bir şey gerçekleşebilir:
- Öldürücü aneminiz vardır. Bu anemide vücudunuz B12 vitaminini özümsemenize yardımcı olan hücreleri midenizde öldürür.
- Midenizin bir kısmının veya ince bağırsağınızın son kısmının alınmasına neden olan bir ameliyat geçirmiş olabilirsiniz. Bu ameliyat aşırı kilolu insanların kilo vermesine yardım etmek amacıyla yapılan bir ameliyattır.
- Vücudunuzun besinleri sindirme biçimiyle ilişkili sprue (ishale neden olan tropik bir hastalık), Crohn hastalığı, ince bağırsakta bakteri oluşumu veya parazit gibi sorunlarınız olabilir.
Bu anemi B12 vitamini ihtiva eden besinleri tüketmediniz vakitlerde de olur, ama buna nadiren rastlanır. Vejetaryen (sadece bitki ve bitkisel ürünlerle) beslenen insanların ve çeşitli besinler tüketmeyen yaşlıların yeterli B12 vitamini edinebilmek için günlük vitamin hapı almaları gerekebilir.
Belirtileri
Belirtileri
B12 vitamin eksikliğiniz şiddetli değilse, belirti göstermeyebilir veya hafif belirtileri fark etmeyebilirsiniz. Bazı insanlar belirtileri sadece yaşlılığa bağlayabilir. Anemi kötüleştikçe şu belirtiler yaşanabilir:
- Halsiz, yorgun ve sersem gibi hissetmek.
- Soluk bir teni olmak.
- Ağrıyan veya kazırmış bir dili olmak, diş etleri kanaması.
- Mide bulantısı, kilo kaybı.
- İshal veya kabız olmak.
B12 vitamini seviyesi uzun bir süre düşük kalırsa, sinir hücreleriniz hasar görebilir. Eğer şu belirtileriniz varsa böyle bir durum mevcut olabilir:
- Ayak ve el parmak uçlarınızda uyuşukluk veya gıdıklanma.
- Kötü bir denge duygusu.
- Depresyon.
- Bunaklık, zihinsel becerilerde kayıp.
Testleri
Teşhis
Doktorunuz sizi muayene eder ve size geçmiş sağlığınız veya şu anda nasıl hissettiğiniz hakkında sorular sorar. Ayrıca vücudunuzda kırmızı kan hücresi sayısını ölçen ve yeterli miktarda B12 olup olmadığını tespit eden kan testleri yaptırabilirsiniz.
Başka bir B vitamini olan folik asit miktarı da kontrol edilecektir. Bazı insanların B12 vitamin seviyesi öyle düşüktür ki onlarda aynı zamanda folik asit de düşük seviyede bulunur. Bu iki sorun da aynı belirtilere neden olabilir.
Tedavisi
Tedavi
Tedavi genellikle koldan veya başka bir kastan düzenli B12 vitamini iğneleri yapılmasını içerir. Önce haftada her gün, sonra haftada bir gün, daha sonra da ayda bir iğne vurulabilirsiniz. İğneleri kendiniz yapmayı öğrenebilir veya bunu bir aile üyenize yaptırabilirsiniz.
Birçok insanda haplar da iğneler kadar işe yarar. Haplar daha ucuz olduğu gibi alınması da daha kolaydır. İğne vuruluyorsanız, doktorunuza hapa geçiş yapıp yapamayacağınızı sorun.
Anemi hastalığına yakalanan birçok insan hayatlarını geri kalanında iğne vurulmak veya hap almak zorundadır.
Önleme
Önlem
Birçok insan beslenmelerine süt, peynir ve yumurta gibi ürünler ekleyerek bu anemiyi önleyebilir. Vejetaryen beslenen insanlar B12 bakımından desteklenmiş yiyecekler tüketerek veya günlük vitamin hapı alarak bu sorunun önüne geçebilir.
Vejetaryen beslenen kadınlardan doğan bebekler B12 vitamin esikliği var mı diye doktor tarafından kontrol edilmelidir.
Eğer midenizin veya ince bağırsağınızın bir kısmı ameliyatla alınmışsa, doktorunuz size B12 iğneleri verebilir. Bu sizde anemi meydana gelmesini önler.
Sprue veya Crohn hastalığı gibi ince bağırsaklarınızın B12 vitamini almasını engelleyen tıbbi sorunlarınız varsa, doktorunuza hapa veya iğneye ihtiyacınız olup olmadığını sorun.