Evrimsel Değişimler, İnsanlardaki Mental Hastalıkların Sebebi Olabilir
Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Yakın zamanda yapılan bir çalışmaya göre, görece yakın dönemde görülen, insanın bel ağrılarına ve düzgün sürmeyen yirmilik dişlerine neden olan bazı evrimsel değişimler, aynı zamanda insanları şizofreni, bipolar bozukluk ve diğer zihinsel hastalıklara da daha açık hale getirmiş olabilir.
Bilim insanları, uzun zamandır, oldukça yaygın olan bel, diz ve ayak ağrılarının insan evrim ağacındaki dik yürümeye yönündeki evrimden kaynaklandığından şüpheleniyorlar. Ayrıca, yetişkinlerin %70'inde 3. azı dişinin sürmemesi ile çenenin gene insan evrim ağacında evrimsel olarak küçülmesi ve diyetteki modern değişimler arasında ilişki olabilir.
Çalışmanın yazarlarından Stanford Üniversitesinden gelişimsel genetikçi David Kingsley şöyle diyor:
Benzer şekilde, beyin boyutu ve insanların bilişsel yeteneklerindeki hızlı artış, evrimsel başarımızdaki önemli noktalardan.
Fakat aynı zamanda, bipolar bozukluk ve şizofreni popülasyonun %3'ünden fazlasını etkiliyor. Kingsley, zihinsel hastalıklara açık olma durumunun da görece yakın dönemde yaşanmış olan ve insan beyni ile yapısını kontrol eden değişimlerin sebep olmuş olabileceğini düşünüyor.
Bu hipotezi test etmek için, Kingsley ve ekip arkadaşları, insanlarda bulunan ve diğer hayvanlarda bulunmayan DNA bölümlerine yoğunlaştılar. Kingsley şöyle diyor:
İnsana özgü olan bir DNA bölümünün, daha önce mental hastalıklarla ilişkilendirilen bir yerde olduğunu gördüğümüzde bir şeyler bulmuş olabileceğimizi biliyorduk.
Tedavi İçin Umut
Araştırıcılar, hücre içine ve dışına kalsiyum akışına yardımcı bir protein olan CACNA1C ile ilişkilendirilen gene odaklandılar. Kalsiyum, nöronların elektriksel aktivitelerini etkiliyor ve nöronların birbiriyle iletişim için kullandıkları nörotransmitterlerin salgılanmasının kontrolüne yardım ediyor. Daha önceki bir araştırma, CACNA1C ile şizofreni ile bipolar bozukluğun yanı sıra, anksiyete, depresyon, obsesif-kompulsif semptomları ile otizm, arasında ilişki kurmuştu.
Araştırıcılar, ayrıca bu genin "kodlanmayan" olarak bilinen bölgelerine de yoğunlaştılar - bu bölgeler CACNA1C proteinin yapılmasına yardımcı olan bilgiler taşımıyor. Referans rehberi olarak kullandıkları 1,000 Genome Project için dünyanın her yerinden toplanan çeşitli insan genomlarını karşılaştırdıklarında, bu genin bir bölgesinde önemli derecede çeşitlilik gördüler.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Araştırıcılar bu bölgenin CACNA1C geninin aktivitesinin az veya çok olmasıyla ilgili olabileceğini, ve bunun da mental hastalık riskini azaltıp çoğaltabileceğini düşünüyor.
Kingsley, insan genomunun ilk defa dizilenmesinden 15 yıl sonra bile daha önceki araştırmalarda gözden kaçan, önemli bulgular elde ettiklerini söylüyor, ve gelecekte hastaların DNA yapılarına göre tedavi yöntemleri geliştirilebileceğini düşünüyor.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- İki mıknatısın birbirini itme kuvvetinin sınırı var mıdır?
- Beynimiz zamanı nasıl algılar?
- Maxwell Denklemlerinde elektrik ve manyetik alanlar neden birbirini dengelemek zorunda? Neden biri diğerine baskın olamıyor?
- 5
- 2
- 2
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Janet H.T. Song, et al. (2018). Characterization Of A Human-Specific Tandem Repeat Associated With Bipolar Disorder And Schizophrenia. American Journal of Human Genetics. | Arşiv Bağlantısı
- Charles Choi. Could Human Evolutionary Changes Be Behind Mental Disorders?. (9 Ağustos 2018). Alındığı Tarih: 13 Ağustos 2018. Alındığı Yer: Discover Magazine | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/05/2022 13:09:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7342
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Antropoloji
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Antropoloji> Evrimsel Antropoloji
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Psikoloji> Uygulamalı Psikoloji> Klinik Psikoloji
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Evrim İnsan Evrimi Bilim Şizofreni Zihinsel Haber Habercilik
This work is an exact translation of the article originally published in Discover Magazine. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.