Glandüler ateş veya bulaşıcı mononükleoz, genç yetişkinler ve üniversite öğrencileri arasında yaygın bir enfeksiyondur. Semptomlar ateş, boğaz ağrısı, yorgunluk ve şişmiş lenf düğümleri ve bezleri ve bazen de hepatiti içerir.
Normalde Epstein-Barr virüsü (EBV) bulaşıcı bir uçuk virüsünden kaynaklanır. EBV'nin dünya genelinde insanların yüzde 90 ila 95'inde mevcut olduğu düşünülmektedir, ancak her zaman semptomlara neden olmaz ve her zaman glandüler ateşe yol açmaz
Glandüler ateşin tedavisi yoktur ve genellikle tedavi edilmeden geçer, ancak yorgunluk bir süre sürebilir.
Sitomegalovirürler, kızamıkçık veya Alman kızamığı da glandüler ateşe neden olabilir, ancak bunların nedeni EBV değildir veya mononükleoz değildir. Toksoplazmoz benzer semptomlara neden olabilir.
Glandüler Ateşle İlgili Önemli Noktalar:
İşte glandüler ateş ile ilgili bazı önemli noktalar aşağıdaki gibidir.
- Glandüler ateşe genellikle Epstein-Barr virüsü (EBV) neden olur.
- EBV, çoğu kimsenin semptomları olmayan, yaygın bir herpes virüsüdür.
- Belirtileri boğaz ağrısı , ateş, şişmiş bezler ve halsizliktir.
- Belirtiler birkaç hafta devam edebilir ve yorgunluk birkaç ay devam edebilir.
- Tedavisi yoktur ve glandüler ateş genellikle tedavi edilmeden geçer.
Glandüler Ateşin Belirtileri
Glandüler ateşin kuluçka süresi 4 ila 6 hafta arasındadır. Başka bir deyişle, semptomlar ilk enfeksiyondan 4 ila 6 hafta sonra ortaya çıkar. Semptomlar ve özellikle yorgunluk birkaç hafta sürebilir.
Genellikle belirtileri şunlardır:
- Vücut ağrıları ve baş ağrısı dahil olmak üzere grip benzeri semptomlar
- 38 santigrat derece veya üzeri ateşlenme
- Yaygın, kırmızı ve kaşıntı yapmayan deri döküntüsü
- Mide bulantısı ve iştahsızlık
- Halsizlik, yorgunluk
- Göz çevresinde şişlik
- Boğaz ağrısı
- Lenf bezlerinde şişlik
- Şişmiş dalak, üst karın bölgesinde ağrıya neden olur
- Karaciğer ağrısı ve sarılık
Boğaz ağrısı
Boğaz ağrısı hafif olabilir, ancak bademcik iltihabına benzer şekilde, genellikle çok ağrılı, kırmızı ve şişkindir. Hastanın normalden daha uzun süren şiddetli bademcik iltihabı varsa, bu glandüler ateş olabilir. Yutma genellikle acı vericidir.
Lenf bezleri ve dalak
Vücudun bağışıklık sistemi virüse karşı savaşırken, lenf bezleri şişer. Bu vücuttaki herhangi bir lenf düğümünü etkileyebilir, ancak boyundaki bezler ve koltuk altı genellikle en belirgindir. Şişmiş ve hassas olabilirler. Dalak, bağışıklık sisteminin bir parçası olan organdır. Karnın sol tarafındaki kaburgaların altında bulunur. Lenf bezleri gibi, dalak şişebilir ve bazen kaburgaların altında hissedilir. Karnın sol üst kısmında hafif ağrıya neden olabilir.
Karaciğer
Hepatit belirtileri şunlardır:
- Sarılık, cilt ve gözlerin sararması
- Alkole karşı tahammülsüzlük
- İştah kaybı
- Mide bulantısı
Sarılık ve hepatit semptomları, hastanın glandüler ateşi düzeldiğinde ortadan kalkmalıdır. Boğaz ağrısı ve ateş genellikle 2 hafta sonra iyileşir. Yorgunluk ve şişmiş lenf bezleri bazen birkaç ay daha uzun süre kalabilir.
İnsanlara EBV bulaşabilir ancak belirtileri yoktur. Bu daha küçük çocuklarda ve 40 yaşın üzerindeki insanlarda daha olasıdır
Glandüler Ateşin Tedavisi
Glandüler ateş için bir tedavi yoktur ve semptomların çoğu normalde tedavi olmadan 4-6 hafta içinde kaybolur, ancak bazı durumlarda yorgunluk 6 aya kadar devam edebilir. Çoğu insan tam iyileşme sağlar.
Dinlenme
Tamamen dinlenmek, özellikle semptomların ortaya çıkmasından sonraki ilk ay boyunca iyileşmeye yardımcı olacaktır. Hasta genellikle düzenli rutinlerine devam etmek için çok yorgun ve kendini iyi hissetmemektedir. Hasta iyileştikçe hafif egzersiz ile kas gücünü yeniden kazanabilir.
Sıvı İçecekler
Bu, özellikle ateş varsa, kurumayı önlemeye yardımcı olacaktır. Boğaz ağrısı yutmayı zorlaştırabilir, ancak yeterince sıvı tüketilmesi önemlidir.
Ağrı Kesiciler
İbuprofen veya Tylenol (parasetamol) gibi ağrı kesiciler, reçetesiz olarak satın alınabilir. Ateş ve ağrının kontrolünde yardımcı olabilirler. Aspirin 16 yaşın altındaki herkes için uygun değildir.
Gargara
Tuzlu su veya eczaneden bir çözelti ile gargara yapmak boğaz ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir.
Steroidler
Bademcikler çok iltihaplanırsa veya nefes almak zorsa, kısa bir kortikosteroid kürü reçete edilebilir. Ancak, bu normalde önerilmez.
Glandüler Ateşin Nedenleri
EBV enfeksiyonlarının çoğu erken çocukluk döneminde ortaya çıkar. Enfeksiyon meydana geldiğinde, bağışıklık sistemi virüse karşı savaşmak için antikorlar üretir. EBV enfeksiyonu her zaman glandüler ateşe yol açmaz ve az sayıda semptom olabilir veya olmayabilir. Enfeksiyondan sonra, virüs yaşam için vücutta kalacak ve bir dizi boğaz ve kan hücresinde uykuda kalacaktır. Antikorlar ömür boyu bağışıklık sağlar ve glandüler ateş nadiren ikinci kez geri gelir.
Ancak bazen virüs tekrar aktif hale gelir. Bu bazen, özellikle zayıf bir bağışıklık sistemi olan bir kişide semptomlara neden olabilirir.
Ergenlik çağında veya erken yetişkinlikte EBV ile enfekte olan bir kişinin glandüler ateş geliştirmesi daha olasıdır. Bu nedenle vakaların çoğu 15-25 yaşları arasında görülür.
Glandür Ateş Nasıl Yayılır?
EBV bulaşıcıdır. Enfeksiyonu olan bir kişinin tükürüğü ile temas yoluyla, örneğin öksürük ve hapşırma yoluyla ve bardaklar, tabaklar ve kaşıklar gibi çatal bıçak takımı ve çanak çömlek paylaşırken iletilebilir. Öpüşme yoluyla da geçebilir ve bazen öpüşme hastalığı olarak da adlandırılır.
Bir kişi EBV ile ilk enfeksiyondan sonra en az 2 ay boyunca bulaşıcı kalır. Bazı insanlar enfeksiyondan sonra 18 aya kadar tükürüklerinde EBV yaşayabilir. Semptomları yoksa enfeksiyon kaptıklarını bilemeyebilirler.
Hasta geçmişte EBV ile enfekte olmamışsa ve enfekte tükürük ile temas ederse, hasta belirti göstermiyor olsa bile hastalanabilir.
İlk olarak, virüs boğazın iç tabakasına bulaşacaktır. Daha sonra, B lenfositleri olarak bilinen bir tür beyaz kan hücresi, enfeksiyonu karaciğer ve dalak da dahil olmak üzere vücudun diğer bölgelerine yayabilir. Bir kişi, enfeksiyonu varsa, semptomları olmasa bile EBV'yi yayabilir. Virüs yeniden aktifleşirse, orijinal enfeksiyondan bu yana uzun sürebilir.
Glandüler Ateşin Diğer Nedenleri
Bir parazitik enfeksiyon olan toksoplazmoz vakalarında da benzer semptomlar ortaya çıkabilir. Glandüler ateşin EBV dışı nedenleri cenin veya embriyoya zarar verebilir. Hamilelik sırasında bu durumlardan herhangi biri ile enfekte olan bir kadının antibiyotik ve antikorlarla özel bir tedaviye ihtiyacı olabilir.
Glandüler Ateşin Teşhisi
Doktor şişmiş lenf düğümlerini tespit etmek ve bademcik, karaciğer ve dalağı değerlendirmek için fiziksel muayene yapacaktır. Bu muayene sonucu doktor glandüler ateşi olduğundan şüphelenirse, bazı testler isteyebilir.
İki kan testi teşhisi doğrulamaya yardımcı olabilir:
- Bir antikor testi EBV'ye spesifik antikorları tespit edebilir.
- Beyaz kan hücresi testi, normalden daha fazla beyaz kan hücresi olup olmadığını, enfeksiyon olduğunu düşündürür veya beyaz kan hücrelerinin olağandışı bir görünümü olup olmadığını öğrenebilir.
Karaciğer fonksiyonu için testler de olabilir.
Bir kadın hamile ise, testler kızamıkçık veya toksoplazmoz olup olmadığını gösterebilir. EBV bir cenine veya embriyoya zarar vermez.
Komplikasyonlar
Glandüler ateş komplikasyonları nadirdir, ancak ciddi olabilirler.
Bunlar:
- Dalağın zarar görmesi
- Zatürre , menenjit veya kalp iltihabı gibi ikincil bir enfeksiyon
- Anemi veya düşük seviyede kırmızı kan hücreleri
- Guillan-Barre sendromu veya Bell's Palsy gibi nörolojik bir durum
- üst solunum yolu tıkanıklığı
Hasarlı dalağı olan bir kişi, glandüler ateşi aldıktan sonra 8 hafta boyunca futbol gibi temas sporlarından kaçınmalıdır .
Sekonder enfeksiyonlar nadirdir, ancak bağışıklık sistemi zayıflamış hastalar için risk altındadır.
Araştırmalar, hastaların yüzde 9 ila 22'sinin enfeksiyondan 6 ay sonra yorgunluğa devam ettiğini göstermiştir.