Atilla Keskin ODTÜ'lü bir devrimci. TİP'te başladığı siyasal yaşamını ODTÜ Fikir Kulübü Başkanı, Filistin'de El Fetih gerillası olarak sürdürmüş. Denizlerle idama mahkûm olmuş. Her askeri darbe yaşamında yeni bir dönem açmış. Son kitabı 'Çiçekler Susunca' bir 12 Eylül romanı...
Sahte pasaportla girmişti ülkesine. Bu ayrıldığından bu yana ikinci kez gelişiydi Türkiye'ye. Cezaevinden çıktıktan sonra, illegal partisi onu 'Avrupa'yı örgütlemekle' görevlendirmiş, 'tayinini' Almanya'ya çıkarmıştı.
Gizlice geldiği İstanbul'da partisinin merkez komitesiyle en ateşli toplantılardan birini yaparken 12 Eylül darbesi olmuştu. Atilla Keskin'in acilen yurtdışına çıkması gerekiyordu. Arkadaşları havaalanına bıraktılar. Elinde bavulu var. Diğer eliyle pasaportu tutuyor. Darbeden sonra havaalanının dışına da polis koymuşlar. İlk pasaport kontrolü dış hatların girişinde yapılıyor.
Pasaport değil sigara
Önünü kesen polise uzattı sahte pasaportunu. Polis eline alır almaz başladı bağırmaya, "Siz ne biçim adamsınız" diye.
Kendi kendine kızıyordu o anda 'ne çabuk yakalandığı' için. "Ne saf adamım ben" diyordu.
Tekrar bağırdı polis:
"Bak hâlâ aynı şeyi yapıyor!"
Heyecandan kulakları uğulduyordu, ama birden polisin tepkisinin elinde tuttuğu sahte pasaporta olmadığını kavradı.
"Kusura bakmayın ama ne yaptım ben?"
"Bak hele, hiç farkında değil misin" dedi polis, "O ağzındaki sigara ne?"
O yıllarda sigarayı ağzında gezdirme alışkanlığı vardı. Birden fark etti faulünü. Darbecilerin iktidarda olduğu bir ülkenin polisine sahte pasaport göstermesi önemli değildi ama karşısında sigara tüttürmesi bağışlanmaz bir suçtu.
Özür dileyip içeri girdi. Kendisini Almanya'ya götürecek uçağın koltuğuna
oturunca derin bir 'oh' çekti. Ama bu, onun ülkesinde çekeceği son 'oh'tu. Çünkü tam çeyrek yüzyıl gelemedi ülkesine. 12 Eylülcüler yurttaşlıktan attı Atilla Keskin'i.
Afyonluydu. ODTÜ'nün İdari İlimler Fakültesi'ne girdiğinde önünde Türkiye İşçi Partisi üyeliği, ODTÜ Fikir Kulübü Başkanlığı, Filistin'de El Fetih gerillalığı, 12 Mart darbesi; Diyarbakır, Mamak, Niğde cezaevleri; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'la birlikte THKO davasından idama mahkûm olma gibi bir sürecin kendisini beklediğini bilmiyordu elbette.
Beş yıl kaçak hayatı
Cezaevinden çıktıktan sonra Türkiye Devrimci Komünist Partisi'ni örgütlemek üzere yurtdışına gönderilmişti. Yöneticilerinden birisi olduğu partisiyle ilişkisi 1984'e kadar sürdü Atilla Keskin'in. Sonra yollarını ayırdı. Ama bakması gereken bir eşi ve çocukları vardı.
"Benim Almanya'yla bir bağlantım yoktu. Yapay bir nedenle gitmiştim. Örneğin Türkiye'den giden bir işçinin, bir öğretmenin bir amacı vardır. Para biriktirmek ister, ülkesinden ev arsa almak ister. Benim gidişimin böyle bir nedeni yok. Türkiye'de kalma koşullarım ortadan kalkınca düşmüştüm Avrupa'nın yollarına. Böyle olunca da beş yıl kaçak yaşadım Almanya'da. İltica talebinde bulununcaya kadar da hiç ilgilenmedim Almancayla. İngilizcem idare ediyordu.
Ama ilticadan sonra Almanca kursuna gitmek zorunda kaldım. Beni Almanya'ya bağlayan tek şey çocuklarımı aç bırakmama zorunluluğuydu."
Partisiyle yollarını ayırdıktan sonra Almanya'da değişik işlerde çalışmaya başlamış Atilla Keskin. Türk firmalarında görev almış, kültür işlerinde çalışarak sürdürmüş yaşamını. Sonra da eşi ile birlikte egzotik meyveler satan küçük bir dükkân açmış. Hâlâ da geçimini o dükkânla sürdürüyor.
Yurttaşlıktan çıkarıldığı ve Türkiye'de TDKP ana davasında yargılandığı için ülkesine gelemiyor. Onun eli Almanya'ya mahkûm.
Atilla Keskin (en arkada), Denizlerin idam hükümlerinin okunduğu salonda, haklarında idam hükmü verilen 18 gençten biriydi.
Hakkında idam hükmü
"Ülkeme gelemiyordum. Ama mutlaka gelmem lazımdı. Kendi kendime 'Sözcükler tükenmeye başladı, deniz kuruyor' dedim. Çünkü gerçekten tükenmeye başlamıştı sözcükler. Benim ülkeme hasretimin bir yanı da sözcüklere kavuşmaktı. Almanya'da belli bir çevrede konuşuyorsun, ondan sonra bitiyor."
Bu duygularla, ülkesine gelmeden yazmaya başlamış Atilla Keskin. İlk kitabı 'Acılara Yenilmeyen Gülümseyişler'de 68 kuşağını; Denizler, Yusuflar, Hüseyinler, Sinanlarla çıktığı yolculukları, Denizlerin idam hükümlerinin okunduğu salonda, haklarında idam hükmü verilen 18 gençten biri olarak anlatıyor Atilla Keskin.
"İstanbul ekibinin Florya'nın sırtlarında tuttuğu bir evde kalıyoruz. Son gün... Siyasi şube ve cezaevlerinden önce, arkadaşlarımla birlikte olduğum son mekân. Artık şehirlerde işimiz bitmiş, hepimiz dağa çekilmeye karar vermişiz. Cihan ve Tolga motosikletle yola çıkıyorlar. Erzurum'a gidecekler. Ben de bir gün sonra uçakla gideceğim. Erzurum'da buluştuktan sonra Cihan'ı dağa, arkadaşların yanına götüreceğim. İlişkileri bir tek ben biliyorum. Pırıl pırıl bir İstanbul baharı. Kiralık evimizin küçük bahçesinden çiçek kokuları geliyor. Son çaylarımızı içerken, radyodan öğlen haberlerini dinliyoruz. Duyduklarımız bomba gibi düşüyor aramıza; 'Gölbaşı'nda çatışma... Sinan, Alp, Kadir öldürülmüş... Yalçıner yaralı, Hacı Tonak sağ ele geçirilmiş...' Kendimizi acılara, ölümlere hazırlayarak yola çıkmıştık sözde. Korkunç dağlanıyor gencecik yüreklerimiz. Şaşkınız. Konuşan yok. Ağlayan da. Yavaş yavaş köşeye sıkıştırıldığımız, giderek daha fazla arkadaşımızın tutuklandığı, geriye saymaya başladığımız günlerdi."
Otobiyografik roman
Daha Türkiye'ye gelmeden yazdığı ikinci kitabı 'Dostluk' otobiyografik bir roman. Keskin'in üçüncü kitabı da 'Otuz Yıllık Hasret'. "Tüm uğraşıma rağmen 25 yıl dönemediğim, döndüğümde de gözaltına alındığım ülkemde yaşadıklarıma dair tuttuğum günlüklerden oluşuyor."
Tutuklanmayı göze alarak çeyrek yüzyıl sonra dönmüş ülkesine Atilla Keskin. Hem de Alman yurttaşı olarak. Girerken tutuklanmış. Sonra da bu bir çeşit alışkanlık haline gelmiş. Bazen girerken, bazen çıkarken gözaltına alınıyor. Bazen de hiç sorun çıkarmadan 'Buyurun' diyorlar. Şimdi yaşamını Almanya'da sürdürüyor. Fırsat buldukça da ülkesine geliyor ama sınırı geçmesi tam bir 'Rus ruleti'.
Keskin'in son kitabı 'Bir 12 Eylül Romanı': 'Çiçekler Susunca'. Kitabında 12 Eylül'ün dağıtıp parçaladığı hayatları, duygusal nedenlerle kendilerini kanıtlamak veya kabul edilmek için sol hareket içinde yer alanların trajedisini, 12 Eylül'ün yumruğunu yedikten sonra yaşanan kişilik bölünmesini, yalnızlaşmayı, içe kapanışı, tutkulu aşkları anlatıyor
Atilla Keskin.
12 Eylül hâlâ güncel
"Ben 12 Eylül'ü özel olarak seçtim. Ne yazık ki 12 Eylül hâlâ güncel. Askeri diktatörlüklerle ülkede hesaplaşılmadığı sürece, aradan 50 yıl da geçse 12 Eylül güncelliğini koruyacak. 12 Eylül ülkenin doğasını, insanımızın doğasını değiştirmiş, müthiş bir deformasyona neden olmuştur. Değer yargıları neredeyse kökten değişmiştir. Böylesi önemli bir toplumsal savrulmaya karşı her alanda mücadele edilmeli ve biz bunu hakkıyla yapamadık. Bu bağlamda edebiyat, sinema ve güzel sanatların tümünü bu amaçla, elbette bu alanların gerektirdiği estetiği göz ardı etmeden kullanmalıyız. Ama ne yazık ki 12 Eylül öylesine bir korku toplumu yarattı ki darbeye karşı çok az film yapılabildi, çok az roman yazılabildi."
Atilla Keskin 'Bir 12 Eylül Romanı'na 'Çiçekler Susunca' adını vermiş. Yarın 12 Eylül'ün 28. yılı. Geçen bunca süreye karşın kanlı bir darbe süreciyle yüzleşememiş, hesaplaşamamış Türkiye insanı. Unutmamak gerekir ki kendi geçmişiyle yüzleşemeyen, vicdanları yaralı insanların oluşturduğu toplumlarda 'susan çiçekler' asla açmazlar!