Kaddafi sonrası Libya’yı dev sorunlar bekliyor. İç savaşın darbe vurduğu ülkenin temizlenip tekrar ayağa kalkması zaman alacak. Ulusal Geçiş Konseyi’nin görev süresinin ne zaman dolacağı bilinmiyor.
İsyancılar, farklı siyasi görüşlerden geliyor. Birlik olup, sürdürülebilir yönetim ve ulusal güvenliği sağlayabilecekleri noktasında kuşkular mevcut.
Kimileri Libya’nın ikinci Irak veya Somali’ye dönüşmesinden korkuyor. Batılı güçlerin muhaliflere desteğinin altında petrol kaynaklı çıkarların bulunduğunu söyleyenler azımsanmayacak miktarda.
Bütün bu soru işaretleri arasında halk, yaşam savaşı veriyor. Su yok, elektrik yok, ekmek yok. Temel ihtiyaç kuyrukları uzayıp gidiyor. Libyalılar, Kaddafi dönemini arar hale gelmek istemiyor.
Muammer Kaddafi’siz bir geleceğe hazırlanan Libya’nın siyasi ve ekonomik önceliklerini gözden geçirmek için bir dizi toplantı yapıldı. Ülkenin yüzleştiği zorluklar neler? Paris’e uzanıyoruz. Merkezi Cenevre’de bulunan Arap ve Akdeniz Dünyası Araştırmaları Merkezi’nden Prof. Dr. Hasni Abidi ile birlikteyiz.
Aissa Boukanoun, euronews: “Sizce Libya’ya karşı yürütülen askeri müdahaleye destek veren Fransa ve diğer ülkeler, Libya’nın geleceği konusunda nasıl bir rol üstlenecekler?”
Prof. Dr. Hasni Abidi: “Fransa’nın ve İngiltere’nin, Kaddafi’yi devirmek için muhaliflere yardım ettikleri, Kaddafi rejimine karşı düzenlenen askeri operasyonların başını çektikleri doğru. Ancak, ben Libya için önemli olanın; yeni bir sistem geliştirmek, ülkeyi yönetmek için yeni kurumların kurulması olduğunu düşünüyorum. Çünkü Libya’nın Kaddafi tarafından işletilenlerin dışında hiçbir kurumu yok. Gelecekte ortaya çıkabilecek sorunlar gerçekten zor ve ben Ulusal Geçiş Konseyi’nin tek başına bunların üstesinden gelebileceğini düşünmüyorum.”
euronews: “Sizce muhalifleri ve Kaddafi’ye bağlı güçleri sizlahsızlandırmak, yani silahların sadece resmi güvenlik yetkililerin elinde olması için ne gibi bir strateji izlenmeli?”
Prof. Dr. Hasni Abidi: “Muhaliflerin arasında İslami grupların olduğunu biliyoruz. Ayrıca, ülke geneline yayılmış çok sayıda silah var. Bunlar ya Kaddafi tarafından verilen veya diğer ülkelerden gelen silahlar, ya da sınır ötesinden kaçırılan silahlar. Bu silahların nasıl biraraya getirileceğini kestirmek gerçekten zor.”
euronews: “Cezayir’in Kaddafi ailesine kucak açmasından sonra, Cezayir ve Libya arasındaki ilişkileri nasıl olacak?”
Prof. Dr. Hasni Abidi: “Bence Cezayir’in Kaddafi ailesine insani sebeplerden dolayı kucak açması, Libya ile olan ilişkilerini koparmayacaktır. Libya Ulusal Geçiş Konseyi bünyesinde, pragmatik ve gerçekçi bir kanat var ve bu da, komşu ülkeler ile, özellikle Cezayir ile sağlıklı ilişkiler kurma eğiliminde.”
euronews: “Sizce 1969 yılından bu yana siyasi çoğulculuğun engellendiği Libya, demokrasiye hazır mı?”
Prof. Dr. Hasni Abidi: “Bazı organizasyonların Afganistan’daki savaşta yer aldıklarına dair haberlerin ardından, büyük bir korku var. Libya Ulusal Geçiş Konseyi’nin Trablus’taki askeri lideri Abdülhakim Belhac başkanlığındaki al-Jama’a Almoqatila gibi örgütler. Bu örgütlerin siyasi sistem içinde yer alabileceğinden korkuluyor. Dolayısıyla, Ulusal Geçiş Konseyi hazır değil ve ülkeyi yönetemez. Ancak geçiş, siyasi bir sisteme dönüşüme yardımcı olacak bir araç görevi görebilir.”