8.SINIF MEVSİMLERİN OLUŞUMU
MEVSİMLERİN OLUŞUMU
Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru döner ve kendi ekseni etrafındaki bir turu 24 saatte tamamlar. Buna bir gün denir. Dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesi sonucu gece-gündüz oluşur.
Dünya kendi ekseni etrafında dönerken aynı zamanda Güneş`in çevresinde elips şeklinde bir yörüngede dolanır. Dünya, Güneş etrafındaki bir turunu 365 gün 6 saatte (1yıl) tamamlar.
Dünya`nın Güneş etrafındaki dolanma yönü saatin hareketinin tersi yönündedir. Dünya 3 Ocak tarihinde Güneş`e en yakın konumda iken (günberi), 4 Temmuz tarihinde ise Güneş`e en uzak konumda (günöte) yer alır. Günöte ve günberi konumları Dünya üzerindeki sıcaklığı etkilemez.
Dünya üzerinde ekvator bölgesine ışınlar diğer bölgelere göre dik geldiği için bu bölgeler daha sıcaktır. Kutup bölgelerine ise ışınlar yıl boyunca diğer bölgelere göre daha eğik geldiği için kutuplar her zaman soğuktur.
Dünya`nın yörünge ekseni ile dönme ekseni arasında 230 27’ (23 derece 27 dakika)`lık bir eğim vardır.
Dünyanın güneş etrafında dolanması ve eksen eğikliği neticesinde:
- Mevsimler oluşur
- Aynı anda Kuzey ve Güney yarımkürelerde farklı mevsimler yaşanır.
- Gece gündüz süreleri değişir.
- Güneş’in ufuk üzerinde doğduğu yer ve saat ile, Güneş’in ufukta battığı yer ve saat değişir.
- Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açıları değişir.
-
Eksen eğikliği olmasaydı ne olurdu?
- Gece gündüz süresi hep 12 şer saat olurdu.
- Dünya`nın her yerine yıl içinde Güneş ışınları hep aynı açı ile gelirdi. Mevsimler oluşmazdı.
- Güneş her zaman aynı yerden doğar ve aynı yerden batardı.
21 Haziran
- Güneş ışınları Kuzey Yarım küredeki Yengeç dönencesine dik olarak gelir. ,
- Kuzey Yarım kürede yaz mevsimi başlarken, Güney Yarım kürede kış mevsimi başlar.
- Kuzey yarım kürede en uzun gündüz ve en kısa gece yaşanır. 21 Hazirandan sonra gündüzler kısalmaya, geceler uzamaya başlar.
- Güney yarım küre ise en uzun gece ve en kısa gündüz yaşanır. 21 Hazirandan sonra geceler kısalmaya, gündüzler uzamaya başlar.
23 Eylül
- Güneş ışınları ekvatora dik gelir.
- Kuzey yarımkürede sonbahar, güney yarım kürede ilkbahar başlar.
- Gün gece eşitliği (ekinoks) yaşanır.
21 Aralık
- Güneş ışınları Güney Yarımküredeki Oğlak dönencesine dik olarak gelir.
- Güney Yarımkürede yaz mevsimi başlarken, Kuzey Yarımkürede kış mevsimi başlar.
- Kuzey yarımkürede en uzun gece ve en kısa gündüz yaşanır. 21 Aralıktan sonra gündüzler uzamaya, geceler kısalmaya başlar.
- Güney yarımküre ise en uzun gündüz ve en kısa gece yaşanır. 21 Aralık`tan sonra geceler uzamaya, gündüzler kısalmaya başlar.
21 Mart
- Güneş ışınları ekvatora dik gelir.
- Kuzey yarımkürede ilkbahar, güney yarım kürede sonbahar başlar.
- Gün gece eşitliği (ekinoks) yaşanır.