Sinüzit hastalığı nedir?
Yüz kemiklerinin arkasında havayla dolu olan boş alanlar bulunmaktadır. Sinüs adı verilen bu alanlar burun boşluklarını oluşturmaktadır. Sinüsler burunla aynı mukoza zarına sahiptir. Zar, burun yollarını nemli tutarak sümüklü bir salgı olan mukusu üretir. Mukus ise kir parçacıklarını ve mikropları tutar.
Sinüzit, paranazal sinüslerde oluşan bir iltihaplanmadır. Bu iltihaplanmaya virüs, bakteri veya mantar neden olabilmektedir. Enfeksiyon, bağışıklık sistemi sağlıklı hücrelere saldırdığında oluşan alerjik veya otoimmün reaksiyonun bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. (1)
Sinüzitin Belirtileri
Sinüzit başlangıcı genellikle soğuk algınlığı gibi bir üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra ortaya çıkmaktadır. Sürekli soğuk algınlığı yaşıyorsanız ve aşağıdaki belirtileri geliştirdiyseniz, sinüzitiniz olabilir.
Sinüzit nasıl anlaşılır? Sinüzit belirtileri şunları içerir:
- Yeşil veya sarı renkteki burun akıntısı
- Burun tıkanıklığı
- Yanaklar, gözleriniz veya alnınız etrafında ağrı ve hassasiyet
- Sinüs baş ağrısı
- Ateş
- Diş ağrısı
- Koku almada zorluk çekme
- Ağız kokusu
Sinüziti olan çocuklar beslenmede güçlük geçebilir, ağızdan nefes alabilir ve sinirli bir ruh hali içinde olabilirler. Soğuk algınlığı yaşarmış gibi tıkalı bir burunla konuşlar.
Sinüzit semptomları genellikle birkaç hafta içinde giderilir (akut sinüzit), ancak bazen üç ay veya daha fazla da sürebilir (kronik sinüzit). (2)
Sinüzitin Nedenleri
Sinüzit neden olur? Sinüzit genellikle üst hava yollarından sinüslere yayılan bir soğuk algınlığı veya grip virüsünün sonucu oluşmaktadır. Sinüslere bulaşan bakterilerden sadece birkaçı sinüzite neden olmaktadır.
Enfekte olmuş bir diş veya mantar enfeksiyonu da bazen sinüslerin iltihaplanmasına neden olabilir.
Sinüzitin kronik hale gelmesine neden olan şeyin tam olarak netleşmemesi (uzun süredir), aşağıdaki belirtilen durumlarla ilişkilendirilmektedir:
- Alerjik rinit, astım ve saman nezlesi gibi alerjiler ve bunlarla ilgili koşullar
- Burun polipleri (burundaki büyümeler)
- Sigara içmek
- Zayıflamış bir bağışıklık sistemi
Alerjiler ve astım gibi temel koşulların iyi kontrol edilmesini sağlamak, kronik sinüzit semptomlarını iyileştirebilmektedir. (3)
Sinüzitin Tedavisi
Sinüzit nasıl geçer? Çoğu vakada, sinüzit tedavi olmadan kendiliğinden iyileşebilmektedir. Birçok hasta evde tedavi yöntemlerini uygulayarak sinüzit durumunda rahatlama sağlayabilmektedir. Bu tedavilere ilaçlar da dâhildir.
- Buhar tedavisi: Sıcak suyun buharını teneffüs etmek sinüsleri açmaya yardımcı olabilmektedir. Bazı durumlarda suya mentol özelliğine sahip olan yağlar da damlatılabilmektedir. Hastalar biraz rahatlama hissetse de bu tedavi yöntemi bilimsel olarak ispatlanmamıştır. Çok buharlı bir duş almak da bazen aynı etkiyi sağlayabilir.
- Burun damlaları: Sinüsleri temizlemek ve açmak için burun damlaları kullanılabilmektedir. Burun geçitlerini temizlemek için tuzlu su uygulamasını içeren bazı evde tedavi yöntemleri de bulunmaktadır.
- Sıcak kompres: Yüzün etkilenen bölgelerine nazikçe sıcak bir kompres uygulamak bazı belirtileri rahatlatabilmektedir.
- Başı yüksekte tutarak uyumak: Başı genelde olduğundan daha yüksekte duracak şekilde yastıklarla destekleyin. Bu sinüs çevresindeki basınç miktarını azaltabilmekte, rahatsızlık ve ağrıyı hafifletebilmektedir.
- Ağrı kesici: Ağrı kesicileri ağrının şiddetini ve ateşi azaltabilmektedir.
- Dekonjestan tabletler: Bunlar şişmeyi azaltmakta ve sinüslerin boşalmasına yardımcı olmaktadır.
Bu evde tedavi yöntemlerinin hiçbiri yaklaşık bir hafta sonra tedaviye yardımcı olmazsa, birey bir doktora görünmelidir. Doktor, sinüzitin bakteri enfeksiyonundan kaynaklandığına karar verebilir ve antibiyotikle tedavi yöntemini uygulayabilir. (4)
Sinüzit Ameliyatı: Bu tedavileri denedikten sonra belirtileriniz düzelmezse, sinüslerin drenajını iyileştirme amacıyla sinüzit ameliyatı yapılmaktadır. (5)
Sinüzit için hangi doktora gidilir: Sinüzit için bir kulak, burun, boğaz hastalıkları uzmanına yönlendirilebilirsiniz. (6)
Sinüzite ne iyi gelir?
Sinüzit evde tedavi yöntemleri
Buhar: Buhar tedavisi sinüzit için oldukça etkilidir. Burun tıkanıklığını gidermek ve sinüsleri açmak için sıcak suyun buharını teneffüs etmek yeterli olabilmektedir. Ayrıca tahriş olmuş solunum yollarının yağlanmasına da yardımcı olmaktadır. Küçük bir kaba sıcak suyu doldurun ve içine birkaç damla nane ya da okaliptüs esans yağı ilave edin. Başınızı bir havlu ile örtün ve buharı birkaç dakika boyunca teneffüs edin. Günde birkaç kez bu işlemi tekrarlayın.
Not: Buharı teneffüs etmek, küçük çocuklar, hamile kadınlar, yüksek tansiyonu, kalp rahatsızlığı veya merkezi sinir sistemi bozukluğu olan insanlar için uygun olmayabilir. (6)
Tuzlu su: Burun tıkanıklığını açmak için tuz çözeltisi kullanmak sinüzit için oldukça etkili olan diğer bir yöntemdir. Bu işlem mukusu inceltip burun kanallarından atılmasını sağlar. Ayrıca, burun kanallarını nemli tutmaya da yardımcı olur.
1 tatlı kaşığı deniz tuzunu 2 fincan ılık suda eritin (damıtılmış veya önceden kaynatılmış su kullanın). Bir lavabonun üzerinde dururken, bir burun deliğinden suyu çekin, başınızı yana eğin ve suyun diğer burun deliğinden dışarı akmasına izin verin. Diğer burun deliğiyle de bu işlemi tekrarlayın. Günde bir veya iki kez tekrarlayabilirsiniz. (7)
Sinüzit bitkisel tedavisi
Sarımsak: Sarımsak doğal bir antibiyotik ve antibakteriyeldir. Keskin kokusu burun tıkanıklığınızı açmaya ve burun boşluğundaki bakterileri öldürmeye yardımcı olacaktır. (8)
Elma sirkesi: Sıcak su, bal, limon suyundan oluşan bir karışım hazırlayın ve iki veya üç çorba kaşığı çiğ elma sirkesi ekleyin. Sinüs boşluklarınızdan mukozayı atmaya yardımcı olacaktır. (9)
Zencefil: Zencefil, antiviral ve antiinflamatuardır. Sinüs enfeksiyonlarının kontrolüne de yardımcı olur, çünkü içinde bulunan polifenoller mukus üretimini inhibe eder. (10)
Nane çayı: Nanenin içerdiği mentol, mukusu çözmeye ve dışarı atmaya yardımcı olmaktadır. Böylece sisteminizden kolaylıkla çıkarılmasını sağlamaktadır. (11)
Soğan: Soğan iyi bir antibakteriyel ve bu nedenle, sinüsleri temizlemek için bilinen en iyi evde tedavi yöntemlerinden biridir. (13)
Bal: Ham bal, bağışıklık sistemini artıran ve geliştiren, antibakteriyel, antifungal, antiviral bir bileşimdir. Bu nedenle, sinüs enfeksiyonu için faydalıdır. (14)
Zerdeçal: Zerdeçal, kurkumin adı verilen güçlü bir antiinflamatuar madde içerir. Kurkumin sadece sinüzitinizin ilerlemesini ve belirtilerini azaltmakla kalmaz, aynı zamanda bağışıklık sisteminize güçlü (16)
Tarçın: Tarçın, burun kanallarındaki iltihaplanmayı azaltarak sinüzit oluşturan zararlı bakterileri öldürmektedir. Böylece daha kolay nefes alabilirsiniz. (17)
Greyfurt çekirdeği özü: Greyfurt çekirdeği özü, sinüs enfeksiyonu için en iyi ev ilaçlarından biridir. İyi bir şekilde öğütülmüş greyfurt tohumlarından yapılmış greyfurt tohumu özleri güçlü bir doğal antibiyotik olarak karşımıza çıkmaktadır. (15)
Arnavut biberi: Biber, sinüs enfeksiyonu için güçlü bir güçlü evde tedavi yöntemidir. Tıkanmış burnu açmak için sinüsleri temizlemekte, iltihaplanma ve baş ağrısını hafifletmektedir.
Zerdeçal: Zerdeçal, kurkumin adı verilen güçlü bir antiinflamatuar madde içerir. Kurkumin sadece sinüzitinizin ilerlemesini ve belirtilerini azaltmakla kalmaz, aynı zamanda bağışıklık sisteminize güçlü ve sağlıklı bir hale getirir. (16)
Diyet
A vitamini: A vitamini, sağlıklı epitel oluşumuna katkıda bulunur ve bu da, soğuk algınlığı, grip, boğaz ağrısı ve sinüzit gibi rahatsızlıklara neden olan enfeksiyonların saldırılarını önlemeye yardımcı olur. Yumurta, havuç, mango, yeşil yapraklı sebzeler, papaya ve çiğ süt A vitamini bakımından zengin olan yaygın besinlerden bazılarıdır. Sinüzit tedavisinde A vitamini ile besleyici destek tabletleri almanız önerilir.
C vitamini: C vitamini, sinüzitin neden olduğu toksinlerden vücudu temizlemeye yardımcı olan güçlü bir antioksidandır. Biber, guava, brokoli, karnabahar, brüksel lahanası, papaya, portakal ve çilek, zengin C vitamini kaynaklarıdır ve sinüzitin tedavisinde oldukça etkili yardımcılardır. (19)