Neredeyse her yıl değişen eğitim sistemimizi göz önünde bulundurunca, dünyaya açılıp biraz daha farklı ne varmış diye bakmak yararlı olabilir diye düşündük. Daha önce Finlandiya’nın muhteşem eğitim sisteminden bahsetmişliğimiz ve oturup hep beraber kıskanmışlığımız da var.
Japonlar da bildiğiniz gibi son derece zeki, sağlıklı, ve nazik insanlar. Bu güzel özelliklerinin de eğitim sistemleriyle bir ilgisi olduğu aşikar. Onların eğitim yuvalarını tüm dünyadaki okullardan ayıran bir şeylerin olduğu doğru. İlham kaynağı olabileceği umuduyla, o özellikleri şöyle bırakıyoruz.
1. Görgü, bilgiden önce gelir yaklaşımı
Japonya’da öğrenciler 4. sınıfa (10 yaşına) gelene kadar herhangi bir sınava tabi tutulmuyorlar. O zamana kadar çocuklara en fazla küçük testler veriliyor. Çünkü, çocuğun eğitim hayatının ilk 3 yılında, amaç onu bilgisine göre yargılamak, ölçmek değil; karakterinin oturması ve güzel davranışlar geliştirebilmesi. Çocuklara 4. sınıfa gelene kadar, diğer insanlara ve hayvanlara saygılı bir birey olmaları öğretiliyor. Ayrıca, cömert, merhametli ve empati kurabilen insanlar olmayı öğreniyorlar. Bunun yanı sıra, cesaret, otokontrol ve adalet duygularını benimsiyorlar.
2. Okullar sonbaharda değil, ilkbaharda açılıyor
Dünyada birçok okul ve üniversite akademik döneme Eylül-Ekim aylarında başlar. Ama Japonya’da, akademi ve iş hayatının takvimdeki başlangıç dönemi Nisan. Bu sayede, okulun ilk günü dünyadaki en güzel doğa olayının olduğu döneme denk geliyor: Kiraz çiçeği zamanı. Akademik yıl 3 döneme ayrılıyor: 1 Nisan — 20 Temmuz, 1 Eylül — 26 Aralık, ve 7 Ocak — 25 Mart. Böylece Japon öğrenciler yaz döneminde 6 haftalık bir tatile, kış ve bahar ayında 2 haftalık tatile sahip oluyorlar.
3. Birçok Japon okulunda temizlik görevlisi çalışmıyor. Öğrenciler kendi okullarını kendileri temizliyorlar
Japon okullarında öğrenciler sınıfları, kantini ve hatta tuvaletleri tamamen kendileri temizlemek zorundalar. Temizlik için öğrenciler bir yıl boyunca dönüşümlü olarak değişen görevlere sahip küçük gruplara ayrılıyorlar. Japon eğitim sistemi, bu yöntemin öğrencilere takım çalışmasını ve birbirlerine yardım etmeyi öğrettiğini savunuyor. Ayrıca, çocukların kendi zamanlarını süpürme, silme ve temizlemeye harcamaları, hem kendi işlerine hem de başkalarının işine saygı duymalarını öğretiyor.
4. Japon okullarında öğle yemeği standart bir menüden oluşuyor ve sınıfta hep birlikte yeniyor
Japon eğitim sistemi, öğrencilerinin sağlıklı ve dengeli beslendiğinden emin olmak istiyor. Devlet okullarında öğle yemeği standart bir menüye göre pişiriliyor ve sadece kalifiye aşçılar değil, aynı zamanda sağlık profesyonelleri tarafından ortaklaşa planlanıyor. Tüm sınıf, öğretmenleriyle birlikte yemeğe oturuyor ve bu öğrenci-öğretmen arasındaki pozitif ilişkiyi de geliştirmeye yarıyor.
5. Öğrenciler, temel derslerin dışında, Japon yazı sanatı olan Shodo’yu ve Japon şiirlerini öğreniyor
Shodo, bambu fırçayı mürekkebe batırarak pirinç kağıdına yazılan bir yazı tarzı. Japonlar için Shodo, en az geleneksel resim sanatı kadar popüler. Haiku ise, sade sözcüklerle derin duyguları ifade eden bir şiir türü. Bu iki ders de çocuklara kendi kültürlerine saygı duymaları ve yüzlerce yıllık geleneklerini yaşatmaları için.
6. Neredeyse tüm okullarda, tüm öğrenciler üniforma giymek zorundalar
Neredeyse tüm ortaokullarda öğrencilerin üniforma giyme zorunluluğu var. Bazı okulların kendi özel giysileri olsa da, geleneksel Japon okullarının üniformaları erkek çocuklar için askeri, kız çocuklar içinse denizci üniforması tarzında. Üniforma politikası öğrenciler arasındaki sosyal statü farklarını ortadan kaldırmayı amaçlıyor ve çalışma moduna girmelerini sağlıyor. Ayrıca okul üniforması giymek, çocukların bir topluluk içinde olduklarını hissetmelerini sağlıyor.
7. Japon okullarında derse katılım oranı %99.99
Muhtemelen her birimiz hayatında en azından bir kez okulu asan öğrenci olmuşuzdur. Ama Japon öğrenciler derslerini hiç atlatmaya çalışmıyorlar veya geç kalmıyorlar. Üstelik, verilen rapora göre, Japonya’daki öğrencilerin %91’i hiçbir zaman veya sadece bir-iki ders dışında öğretmenin anlattıklarını görmezden gelmiyorlar. Bu istatistikleri kaç ülke verebilir ki?
Bonus: Matematik öğrenmenin özel bir yöntemini arayanlar da, Japonların sistemini deneyebilir mesela
Japonya’da Doğsaydınız Çarpma İşlemini Bu Şekilde Yapacağınızı Biliyor muydunuz?
Efendim Japonya güzel memleket Japonlar da gerçekten orijinal insanlar.
Yarın öbür gün yolunuz Japonya’ya düşerse (tabii gitmeden muhakkak Japonların kalbini kırmamak için dikkat etmeniz gerekenlere bir göz atın) ve Japonya’da karşınızda çarpma işlemiyle ilgili bir problem çıkarsa şaşırmayın diye size bu listeyi hazırlıyoruz. Belli mi olur bakarsınız bir Japon ile evlenir Japonya yollarına düşerseniz, çocuğunuz Japon okullarında matematik öğrenirken “Anne/baba bugün çarpma işlemini öğrendik!” diye geldiğinde “O ney lan?!” diye kilitlenmeyin diye hazırladık bu listeyi hep.
Evet efendim Japon çarpma işlemi bizim bildiğimiz çarpma işlemine pek benzemiyor. Japonlar 2 basamaklı 2 sayıyı çarparken farklı bir yol izliyorlar. Kendilerine has gayet özgün bu yöntemi biz de sizler için denedik ve adım adım sizlere öğretmeye karar verdik. Birbirini kesen paralel çizgiler yöntemi adını verdiğimiz bu çarpma tekniği yüzde yüz çalışıyor. Karşımıza çıkan örneklerdeki ufak sayılara güvenmedik sizin için bu işlemi büyük sayılarla yeniden yaptık.
Buyurun uygulamalı bir şekilde Japon çarpma işlemi tekniğiyle 98 x 67 = ? sorusunu çözelim, yani 98 ile 67’yi çarpalım.
Soruyu tekrar bir yazalım: 98 x 67 = ?
Öncelikle 98’in 9’unu temsilen 9 tane birbirine paralel çizgi çiziyoruz
Hemen onların karşısına biraz ileriye de 98’in 8’ini temsil eden 8 paralel çizgimizi çiziyoruz
67’nin 6’sını temsil eden 6 paralel çizgiyi 98’i temsil eden çizgileri kesecek şekilde çiziyoruz
6 paralelin karşısına da 67’nin 7’sini temsil eden diğer 7 paraleli yine öbürlerini kesecek şekilde çiziyoruz
Bu noktada önemli bir not düşelim, çarpacağınız sayıların rakamlarını temsil eden paralelleri soldan sağa çizdiğinize emin olun. Misal sol tarafa 6, sağ tarafa 7 çizmeniz lazım. Bu durum 9 ve 8 için de geçerli. Eğer buna dikkat etmez sola 7 sağa 6 çizerseniz 98 x 76 = ? işlemini yapmış olursunuz, halbuki cevap aradığınız işlem 98 x 67 = ? işlemi, bizden söylemesi.
Bu paralellerin birbirini kestiği yerlerin hepsini noktalarla işaretleyin
Sonra sol köşedeki noktaları ve sağ köşedeki noktaları tablonun genelinden ayıracak 2 adet eğimli çizgi çizin
Sol köşedeki noktaların sayısını oraya not edin
Şeklin üst ve alt köşelerinde kalan noktaların toplam sayısını da şeklin içine not edin
Son olarak da sağ köşedeki noktaların toplam sayısını oraya bir yere not edin
Şimdi yapmanız gereken tek şey ortaya çıkan bu 3 sayıyı soldan sağa doğru birer basamak kaydırarak toplamak
Tıpkı yukarıdaki fotoğrafın sağ alt köşesinde yaptığımız gibi.
Eğer sonuca inanmıyorsanız aynı işlemi bildiğiniz yöntemlerle tekrar çözerek işlemin sağlamasını yapın
Gördüğünüz gibi Japon çarpma işlemi ve Türk çarpma işlemi aynı sonuçları veriyor, demek neymiş? Japonlar da en az bizim kadar haklıymış ve çarpma işlemini kendi yöntemleriyle güzelce çözüyorlarmış. Haydi siz de üşenmeyin daha ufak rakamlarla paraleller çizerek bir çarpma işlemi çözün, bizden söylemesi, çok eğlenceli. 14 x 32 = ?