|Haberler/...


Araştırmalar Hücrelerin Yaraları Nasıl Onardığına Işık Tutuyor


|Yukarıdaki Mikrografta yeşil floresan renkte öncü hücreler görülüyor.


Arizona Üniversitesinden araştırmacılar, bütün canlı organizmalarda evrensel olan fakat şimdiye kadar en az anlaşılmış biyolojik süreçlerden biri olan toplu hücre göçüne, neyin sebep olduğunu ve bunu neyin koordine ettiğini keşfettiler.
Mart 2015'de "Nature Communications" dergisinde yayınlanan sonuçlar, hücre göçü mekanizmasına özellikle de yaraların iyileşme sürecine ışık tutuyor. Sonuçlar, biyomühendisler ve diğer araştırmacıların yeni doku ve hatta organlar oluşturduğu, yara veya hastalıklarla hasar görmüş hücreleri onardığı, yenilediği veya yenisiyle değiştirdiği, hücrelerin oluşumu ve fonksiyonunu yönlendirdiği onarıcı tıpta önemli bir ilerleme olarak görülmektedir.
Arizona Üniversitesinde Mekanik ve Boşluk (Uzay) Mühendisliği Bölümünde Doçent olarak görevli ve araştırmanın başkanı Pak Kin Wong, araştırma hakkında şunları söylüyor:
"Sonuçlar, önemli derecede doku yenilenmesinin nasıl düzenlendiğini anlamamızı ve bu süreci yönlendirmemizi sağlamaktadır. Son yıllarda, araştırmacılar hücre göçünün mekanizmasında büyük bir ilerleme kaydettiler. Ancak, hücre göçünü başlatmak için, ilk olarak bu göçü harekete geçiren şeyin ne olduğu konusu bilinmiyordu. Peki, bütün canlılarda ortak olan bu sistemi tam olarak ne yönetiyor?"
HÜCRE KÜMESİNİN ÖNCÜLERİ
Anlaşılan o ki; onarımın baş yöneticileri, biyomekanik stres ile biyokimyasal sinyal arasındaki hassas etkileşimler. Arizona araştırmacıları, mekanik güç ortadan kaybolduğunda, örneğin hücrelerin tahrip olduğu, boşaldığı, serbest kaldığı yara alanında, DII4 olarak bilinen protein molekülünün, civardaki hücrelerin yara alanına göç etmesini koordine ettiğini ve yeni doku ile birlikte yarayı kapattığını keşfettiler.
Üstelik, bu sürecin birbiriyle özdeş olan hücrelerin, öncü ve takipçi hücrelere özelleşmesine neden olduğunu da buldular. Araştırmacılar bundan önce, öncü hücrelerin rastgele oluştuğunu varsayıyorlardı. Wong'un ekibi, hücreler, yaraya doğru toplu bir şekilde göç ettiği sırada, DII4 proteinini oluşturmak için özel genetik kod tarafından, mRNA veya mRNA'nın bir formunu ifade eden öncü hücrelerin, hücre kümesinin önünde ortaya çıktığını gözlemlediler.
Bu öncü hücreler, genetik şifrenin ifade edilmediği takipçi hücrelere sinyal gönderir. Yeni doku yarayı kaplayana kadar, bu karmaşık denetleyici sistem aktif kalır. Araştırmacılar yaraların iyileşmesi ve doku gelişimi için aynı göç sürecinin aynı zamanda kanserin yayılmasıyla da ilgili olduğunun altını çizdi. Mekanik göç ve genetik sinyalin kombinasyonu, kanser hücrelerini toplu göç için uyarır ve sağlıklı dokuyu istila eder. Birkaç yıldır biyologlar öncü hücrelerin varlığını ve DII4 proteinini bilmektedir. Ve onların toplu hücre göçünde önemli olabileceklerine dair de varsayımları vardı. Fakat bu çalışmaya kadar, öncü hücrelerin nasıl oluştuğu, davranışlarını neyin kontrol ettiği ve genetik yapısındaki bütün gizemler bilinmiyordu.
Hücre göçünün ve öncü hücre oluşumunun gizemlerini, doğadaki kazların V-formunda uçması veya karıncaların koloni inşa etmesindeki süreçlere benzeten Wong:
"Bireysel öncü hücrelere lazer ile müdahale ettiğimizde ve onlar tahrip olduklarında, şaşırtıcı bir şekilde, derhal yenileri yerlerini alacak şekilde göç ucunda ortaya çıkmaktadır" dedi.
Güncelleme: 04/04/2015
Kaynak: "Why do Cells Rush to Heal a Wound? Mysteries of Wound Healing Unlocked", sciencedaily.com, çev. Dr. Erman Gündoğdu, yaklasansaat.com, 13/03/2015.