İshal Nedir?
Bu yazıda ishal nedir, neden olur, belirtileri ve tedavisi hakkında faydalı bilgiler yer almaktadır. İshal evde nasıl geçer bitkisel yöntemler nelerdir, yenmesi gereken ve ishal yapan yiyecekler nelerdir merak konusudur.
İshal Ne Demek?
İshal sorunu, gün içerisin de üç defadan fazla sürmüş olan, gevşek ve sulanmış dışkılar olarak tanımlanmaktadır. Genelde bu durum bir ya da iki gün gibi bir süre içinde ve herhangi bir özel muamele olmadan kendiliğinden geçen bir sağlık sorunudur ve oldukça yaygındır. Bunun ile birlikte, devam etmiş olan ishal problemi herhangi başka bir sağlık sorunun belirtisi olabilmektedir. İshal problemi, akut ya da kronik bir durum olabilir.
Akut ishal problemi genellikle ani bir şekilde başlar ve iki haftaya kadar sürebilir. Kronik ishal problemi ise genellikle iki haftadan çok daha uzun bir süre devam etmektedir. Kronik ishal problemi, Crohn hastalığı ya da kronik bağırsak enfeksiyonu gibi bir tür bağırsak hastalıklarının da belirtisi olabilir.
Akut ishal problemi kişilerde oldukça yaygın yaşanan bir sağlık durumudur ve bir noktada hemen hemen neredeyse herkesi etkilemektedir. İshale bir virüs ya da bakteriyel herhangi bir enfeksiyon sebep olabilir, fakat birkaç gün içerisin de bu durum düzelmelidir. İshal sorunu kişiden kişiye göre farklılık gösterebilir. Bazı kişiler de kısa sürerken diğerlerinden daha uzun sürebilir.
Bu sağlık sorunu hem çocuklarda hem de erişkinlerde çok sık görülebilir. İshal problemine ilişkin yaygın bir sebep gastroenterittir ve bağırsak bu durum bir enfeksiyondur. Yetişkinlerde, gastroenterit hastalığından kaynaklanmış olan ishal sorunu, genellikle enfeksiyon kapandığında iki ile dört gün içerisin de düzelir. Eğer bu sağlık sorunu iki haftadan uzun sürecek olursa, daha ciddi bir durumun belirtisi ve sebebi olabilir ve özellikle de dışkıda kan ya da irin varsa, bu durumu hemen bir doktor ile paylaşmalı ve doktorunuzdan yardım istemelisiniz.
İshal Belirtileri
İshal nasıl anlaşılır? İshal başlangıcı ve sonrası belirtileri şunları içerebilir:
- Gevşek, sulu dışkılar
- Karın krampları
- Karın ağrısı
- Ateş
- Dışkıda kan
- Şişkinlik
- Mide bulantısı
- Acilen tuvalete gitme isteği
Eğer bir yetişkinseniz, aşağıdaki durumlarda doktorunuza danışın:
- 2 günden fazla süren ishal
- Susuzluk
- Şiddetli abdominal veya rektal ağrılar
- Kanlı veya siyah dışkı
- 39 C yukarısında bir ateş
Çocuklarda, özellikle de küçük çocuklarda, ishal hızla dehidratasyona neden olabilir. Çocuğunuzun ishal problemi 24 saat içinde düzelmezse hemen bir doktora başvurun.
İshal Nedenleri
İshal neden olur? İshalin en yaygın nedenleri şunlar bulunmaktadır :
- Kirlenmiş yiyeceklerden veya sudan gelen bakteri
- Grip, norovirüs veya rotavirüs gibi virüsler (rotavirüs, çocuklarda akut ishalnin en sık nedenidir)
- Kirlenmiş yiyecek veya suda bulunan küçük organizmalar olan parazitler
- Antibiyotikler, kanser ilaçları ve magnezyum içeren antasitler gibi ilaçlar
- Bazı gıda maddelerini veya gıdaları sindirmede sorun olan gıda intoleransları ve duyarlılıkları (örneğin, laktoz intoleransı)
- Crohn hastalığı gibi mide, ince bağırsak veya kolonu etkileyen hastalıklar
- İrritabl bağırsak sendromu gibi kolon fonksiyonları ilgili problemler
- Bazı insanlar mide cerrahisinden sonra da ishal yaşayabilmektedir, çünkü bazen ameliyatlar yiyeceklerin sindirim sisteminizden daha hızlı geçmesine neden olabilir.
- Bazen hiçbir neden bulunamaz. İshal probleminiz birkaç gün içinde düzelirse, nedenini bulmak genellikle gerekli değildir.
İshal Tedavisi
İshali ne geçirir? İshal sorunu yaşıyorsanız eğer ilk aşamada, başlangıç olarak evde kendiniz belirtileri kontrol altına alabilirsiniz.
Evde uygulanabilecek tedavi yöntemleri şöyle sıralanmaktadır :
- Rehidrate : İshal ile birlikte kaybedilen sıvıları yenilemek için başta su olmak üzere bol bol sıvı tüketilmelidir.
- Daha güvenli gıdaları tüketin : Çorba ya da yoğurt gibi daha güvenli gıdaları tüketebilirsiniz.
- Tetikleyici gıdalardan kaçının : Kafein, pek çok şeker, kızarmış ve baharatlı gıdalar ve süt ürünlerinden oluşan gıdalar ve içeceklerden uzak durun.
Pek çok sebep ve durum, çevre faktörleri kronik koşullara kadar ishale sorununa sebep olabilmektedir. Belirtilere oldukça dikkat edin ve temizleninceye kadar kendinizi nemli ve besleyici tutmaya özen gösterin. Eğer bu sorun iki günden çok daha uzun sürer ise, herhangi bir doktora danışın.
İshal ve kusmaya ne iyi gelir detaylar>>
İshal İçin Hangi Doktora Gidilir?
İshal teşhisi ve tedavisi için aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına ya da sindirim sistemi hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz.
İshale Ne İyi Gelir?
İshal için evde uygulayabileceğiniz bitkisel yöntemler:
İshal Bitkisel Tedavisi
- Yoğurt
Yoğurt, özellikle lactobacillus acidophilus ve bifidobacterium gibi canlı bakteri kültürlerine sahip olduğu için ishal durumunda mükemmel bir tedavi yöntemi haline gelmektedir.
- Zencefil
- Çenem otu
Çenem otu tohumları, yüksek miktarda müsilaj içeriği nedeniyle ishal tedavisi için şiddetle tavsiye edilmektedir. Müsilaj, kuvvetli bir antidiarrhal etki sağlamaktadır.
- Elma sirkesi
İshal için etkili olabilecek bir başka tedavi yöntemi ise elma sirkesidir. İshalye neden olan bakterilere karşı etkili bir ajan olarak görev görmektedir. Elma sirkesinin faydaları>>
- Muz
İshal durumunda yüksek pektin içeriğinden dolayı olgun muz yenmesi önerilmektedir. Pektin, ishali azaltmaya yardımcı olan suda çözünür bir liftir. Muz, ayrıca potasyum bakımından da zengindir. Potasyum vücutta birtakım hayati fonksiyonları destekleyen bir elektrolittir. Muzun faydaları>>
- Papatya çayı
Papatya, ishal dâhil çeşitli mide rahatsızlıklarına eşlik eden karın ağrılarından kurtulmaya yardımcı olabilen antispazmodik özelliklere sahiptir. Aynı zamanda bağırsak iltihaplarının azaltılmasında da faydalıdır. Papatya çayının faydaları>>
- Pirinç
Beyaz pirinç, sindirim sistemi problemlerinde önerilen bir gıdadır çünkü pirincin sindirimi kolaydır. Buna ek olarak, dışkılara hacim katarak dışkı miktarını azaltmaya yardımcı olabilir.
- Çörek otu
- Havuç
Havuç pektin içerdiği için yatıştırıcı bir etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle, ishal durumunda havuç yenmesi de önerilmektedir.
- Yulaf ezmesi
Yulaf ezmesi, vücudunuz ishalden kurtulduğunda başlamak için iyi bir besindir ve sıvıları tutabilir. Yulaf ezmesi, vücudun su kaybını önleyen çözünür lif bakımından zengindir.
- Yeşil çay
Yeşil çay, vücudun sağlıklı bir şekilde işlev görmesini sağlayan ve düzenleyen çoklu antioksidanlar içerir. Midenizi yatıştırır ve ishal belirtilerinin giderilmesine yardımcı olur. Yeşil çayın faydaları>>
- Sarımsak
Sarımsak, güçlü antibakteriyel, antiviral ve antiparazitik özelliklere sahiptir. Bunun nedeni allicin gibi önemli bir bileşen içermesidir. Çiğ sarımsak tüketmek, bağırsağınızdaki ishale neden olan mikropları öldürmeye yardımcı olmaktadır. Sarımsak çayının faydaları>>
- Elma
Elma pektin içeren bir meyvedir, bu nedenle, dışkıyı sertleştirerek ishal problemine yardımcı olmaktadır. Diğer yandan, elmalarda bulunan potasyum ve C vitamini, vücudunuzu nemli tutmaya destek olur.
İshal Evde Tedavi Yöntemleri
- Probiyotik
Probiyotikler, sağlık bağırsak sistemi için gerekli olan sağlıklı bakterileri içermektedir.
Esasen, bazı gıdalarda bulunan canlı mikroorganizmalar şunlardır:
- Eski, yumuşak peynirler
- Pancar turşusu
- Süzme peynir
- Bitter çikolata
- Yeşil zeytin
- Kefir
- Lahana turşusu
- Salatalık turşusu
- Maya ekmeği
- Yoğurt
- Probiyotikler toz ya da hap şeklinde de alınabilmektedir.
Uzak Durulması Gerekenler
Hazır gıdalar, kızarmış ve aşırı yağlı gıdalar genellikle ishal sorunu yaşayan insanlar için önerilmemektedir. Ayrıca, kişilerin tükettiği kepek gibi yüksek lifli gıdaları ve şişkinliği artırabilecek meyve ve sebzeleri sınırlamayı düşünmelisiniz.
İshalken yenmemesi gereken yiyecekler ve içecekler şunlardır :
- Alkol
- Suni tatlandırıcılar (sakız, diyet meşrubatlarda ve şekerli ürünlerde bulunur)
- Fasulye
- Çilek
- Brokoli
- Lahana
- Karnabahar
- Nohut
- Kahve
- Mısır
- Dondurma
- Yeşil yapraklı sebzeler
- Süt
- Bezelye
- Biberler
- Kuru erik
- Çay
Başlıca ishal nedenlerini tespit etmiş olduktan sonra, bu problemi önlemek için ev içerisin de bazı yöntemler bulmak çok da zor bir durum değildir. Tüm sağlık problemleri için en önemli olan şey iyi bir hijyen ortamı sağlamak ve vücudunuza almak istediğiniz gıdaların, içtiğiniz suyun mideye zararlı herhangi bir kaynaktan arındırılmış olduğundan emin olmaktır.
Gün içerisin de ellerinizi temiz tutarak ve hasta olmuş olan insanlardan uzak durarak, ishal problemi ile sonuçlanabilecek muhtemelen bir enfeksiyondan korunabilirsiniz. Kendinizi bakteri içermiş olan az pişmiş ya da hijyenik olmayan gıdalara maruz bırakmayın. Mutfakla özel olarak ilgilenmek, ishal problemine sebep olmuş olan gıda ile ilgili bakteriyel enfeksiyonların önlenmesinde zorunlu bir adım olarak görülmektedir.
Sonuç
Bu yazıda ishal nedir, neden olur, belirtileri ve tedavisi hakkında faydalı bilgiler yer almaktadır. İshal evde nasıl geçer bitkisel yöntemler nelerdir, yenmesi gereken ve ishal yapan yiyecekler nelerdir merak konusudur.