KOAH Tedavisi
Özet
KOAH yani kronik obstrüktif akciğer hastalığı, genellikle tütün tüketiminden ve daha az ölçüde hava kirliliğinden ve özellikle tozdan, buharlardan ve çevre gazlarından kaynaklanan kronik bir akciğer hastalığıdır.
Kronik obstrüktif bronşit olarak da bilinen koah, hava yollarının tıkanması ve daralmasıyla oluşur. Normalde bronşlar hastalık ilerledikçe daha da daralır. KOAH bağımsız bir hastalık değildir, aksine benzer bir semptomatoloji sunan çeşitli akciğer hastalıklarını belirler. Kronik obstrüktif bronşite ek olarak pulmoner amfizem (ki bu patolojik bir pulmoner hiperinflasyondur) bu gruba aittir.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, bir kişinin solunum kapasitesini sınırlayan bir grup patolojiyi kapsar. Akciğerler tıkanır, hava akımı bozulur ve hasta düzgün nefes alamaz. Tütün ana nedenidir.
KOAH’tan sorumlu nedenlerin önlenmesi tedavinin başarısı için çok önemlidir. Bu, sigarayı bırakma anlamına gelir. Çünkü sürekli duman soluma, solunum sisteminin mukoza zarının kronik iltihaplanmalarını teşvik eder.
Tanım
Bronşların daralmasıyla oluşan KOAH; öksürük, solunum sıkıntısı ve balgam çıkarma ile baş gösterir. Uygun önlemler alınmazsa, kronik obstrüktif bronşit aşamalı olarak akciğer fonksiyonunu ve yaşam kalitesini kötüleştirir. Hastalığın bir sonraki aşamasında, akciğerlere kalıcı olarak zarar veren pulmoner amfizem adlı patolojik bir pulmoner hiperinflasyon gelişir. Pulmoner damarlardaki pulmoner amfizem ile kalbe zarar veren ve kronik olarak zayıflayan son derece yüksek bir kan basıncı oluşur. En sık görülen komplikasyonlar bronşların ve akciğerlerin iltihaplanmasıdır.
Nedenleri
Zararlı maddelerin düzenli olarak solunmasıyla oluşan bu hastalığın nedenleri şunlardır:
- Tütün dumanı, vakaların %90’ından sorumludur. Her iki yaşlı sigara içen kişiden yaklaşık biri kronik obstrüktif akciğer hastalığına yakalanır. Bundan dolayı acı çekme riski tüketilen sigara miktarı ile açıkça artmaktadır. Pasif sigara tiryakisi de aynı zamanda KOAH gelişme riski taşımaktadır.
- Toz, duman ve zehirli gazlar içinde bulunmakta KOAH’ın nedenlerinden biridir. Seyrek görülse de, kömür madenlerinde çalışan madenciler için pulmoner amfizem mesleki bir hastalıktır.
- İzole vakalarda KOAH, kalıtsal faktörlerden de kaynaklanabilir. Doğumdaki spesifik bir kalıtsal kusur (genetik kusur) ve alfa-1 antitripsin eksikliği, akciğerlerde ve bununla birlikte pulmoner amfizemde değişikliklere neden olabilir. Ek olarak çocukluk döneminde sık görülen solunum yolu enfeksiyonları, gelecekte kronik obstrüktif akciğer hastalığına neden olabilir.
Semptomlar
KOAH hastalığının ilk belirtileri öksürük ve balgam çıkarmadır, bunun yanında hırıltılı nefes alma, nefes darlığı, göğüs sıkışması ve öksürük esnasında aşırı balgam tükürme görülebilir. Öksürük genellikle sabahları daha fazla ve arka arkaya olur. Kronik bronşitin ön planda olduğu KOAH olgularında çoğu kez öksürükle birlikte balgam çıkarma da vardır. Hastalığın bu dönemde fark edilmemesi ve sigaraya devam edilmesi neticesinde hastalık ilerler ve hışıltılı solunum, nefes darlığı gibi yakınmalar ortaya çıkar. Ayrıca bazı hastalarda balgamla birlikte hafif hemoptizi (kan tükürme) olabilir.
Teşhis
Hastalık belirtileri ile doktora başvuran hastalarda standart akciğer grafisi ve “solunum fonksiyon testleri” yapılmalıdır. Standart akciğer grafisinde KOAH’a ilişkin bulgular saptanabilmekle beraber, yukarıdaki şikâyetlere neden olabilen akciğer kanseri, bronşektazi gibi diğer akciğer hastalıklarının tanısı da konulabilir. Solunum fonksiyon testleri ise KOAH tanısının objektif olarak kesinleştirilmesini ve hastalığın varlığında ağırlık derecesinin belirlenmesini sağlar.
Tedavi


KOAH için diyette proteinli yiyeceklerin baskınlığı olmalıdır çünkü balgamla birlikte öksürük sırasında hasta çok fazla protein kaybeder. Ayrıca yeterli miktarda karbonhidrat, yağ ve vitamin gerekir.


KOAH tedavisi sırasında aşağıdaki ürünlerin kullanımını en aza indirmelisiniz.