Etkili İletişim (Durumu ve Duruma Gösterilen Tepkiyi Değiştirme)
Stresli durumlar, genellikle insanlar arası ilişki sorunlarında kaynaklandığına göre, sorunlarımızı bu kişilerle tartışabilmek, çözüm için bir anahtardır. Ancak, bu tartışmayı yaparken, siz ya da kaı şınızdaki kişiler yoğun bir kaygı duygusu yaşıyorsa, iletişim çok zor olabilir. Üstelik bu durum yaşamakta olduğumuz stresi arttırabilir.
Kişilerarası ilişki sorunlarını daha az stresli, daha az duygusu tutabilmek için çeşitli yollar vardır:
- Stresli olacağını tahmin ettiğiniz bir duruma girmek üzereyken önce kendinizi hazırlayın. O sırada yaşadığınız korku, kaygı, tedirginlik, kızgınlık v.b. duygular üzerinde odaklaşmak yerine, dikkatinizi, elde etmeyi arzuladığınız sonuç üzerinde yoğunlaştınnız.
- Herhangi bir etkileşimden neler elde etmek istediğinizi önceden düşünürseniz, etkileşim başladığında daha sakin olur, istediğiniz sonuçlara daha kolay ulaşırsınız.
- Herhangi bir sorunu nasıl söze döktüğünüz çok önemlidir. "Sen"li cümlelerden (yüklemi sen olan cümleler), kaçınmaya çalısın. "Sen"li cümleler insanları, genellikle aşağılama eğilimindedir. Karşısındakinin neler düşündüğü, neler hissettiği konusunda yorumlan içerir. (Sanki bu düşünce ve duygulan, ondan daha iyi bilebilirmişiz gibi.). "Ben"li cümleler ise sorumluluğu kişinin kendi üstünde tutar. Kişinin görüşlerini, duygularını açıkça ortaya koymaya yardımcıdır. Bu nedenle karşı tarafın savunmaya geçmesi pek olası değildir. Taraflardan bir suçlamaya ya da eleştirmeye kalktığında, düşünce ve duygularını belirtmiş olan taraf, "Ben öyle hissediyorum" dediğinde tartışma kesilir.
Örnek;
Yeterince açık konuşmuyorsun-söylemeye çalıştığın şeyi anlamıyorum, ifadesi;
Bana doğru söylemiyorsun-yerine- Bana doğruyu söylemediğini düşünüyorum, ifadesi kullanılmalıdır.
Soru Sorma Teknikleri:
Etkili iletişimde sorular da güçlü araçlardır. Soru türünü seçerken içinde bulunduğunuz durumu dikkate alın. Bilgi alış-verişi mi yapıyorsunuz, bir soruna çözüm mü arıyorsunuz ya da danışma-görüşme mi yapıyorsunuz.
Açık uçlu sorular, karşıdaki kişiye en üst düzeyde özgürlük hakkı veren sorulardır.
.... konusunda neler hissediyorsun? .... bir kısmını bana anlatabilir misiniz? Bana ....tanımlayabilir misiniz?
3-Bedene Yönelik Olanlar (Duruma Gösterilen Tepkileri Değiştirme)
a-Doğru Egzersiz
Doğru egzersiz, bir çok amaca hizmet edebilir. Becerileri artırabilir, esnekliği, kas gücünü ve dayanıklılığı geliştirebilir, gerilimi hafifletebilir, kilo vermeye ve almamaya yardımcı olabilir ve özellikle de kalbin beden dokulanna oksijen sağlayabilmesini ko laylaştırarak, bedenin genel fizyolojik koşullarını iyileştirebilir.
Fiziksel aktivite bedenin psikolojik ve fizyolojik kökenli yarılmışlık düzeyini azaltıcı doğal bir mekanizmadır.
Stres yönetimi açısından egzersizlerin şöyle yararlan mevcuttur.
-Stres karşısında aşırı tepki vermeyi azaltır.
-Egzersizle birlikte bedende aniden yüksek düzeyde bir uyanıklık oluşur. Bedenin "fren sistemi" devreye girer. Stres aniden düşer.
-Kaygı ve gerginliğin azalması görülür.
-Kişinin kendine saygısı artar.
-Bedeni stres ile ilgili hormonlardan arındırır.
Bilgiler Prof. Dr. Nesrin ŞAHÎN'in "Stress ve Başa Çıkma Yollan" ve Prof., Özcan KÖKNEL'in "Stres" kitabından derlenmiştir.