NATO genişlemesi sonunda ittifakın en zayıf kanadını destekleyebilir
NATO uzun zamandır karmaşık bir askeri sorunla karşı karşıya kaldı: Moskova saldırmayı seçerse Rusya ve Beyaz Rusya sınırındaki Baltık devletlerini en iyi nasıl savunur. Başkan Vladimir Putin istemeden bir çözümü zorlamış olabilir.
Doğu-batı ilişkilerinin bozulmasının odak noktasının çoğu Almanya'nın yeni askeri planları olsa da, Finlandiya ve İsveç'in 30 üyeli transatlantik ittifakına beklenen katılımı, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana Avrupa dış politikasında ortaya çıkacak en büyük değişimin parçası. .
NATO'nun genişlemesini durdurmak için kısmen savaş açtıktan sonra Putin şimdi tam tersiyle karşı karşıya. Finlandiya'ya üyelik, dev Rus komşusunun ülkenin Avrupa'nın geri kalanıyla olan ilişkileri üzerinde çok fazla etki yarattığı bir dönemin altını çizecektir. İsveç için, ulusu iki yüzyıldır tanımlayan tarafsızlığın nihai sonunu işaret ediyor.
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü için, Kuzey ülkeleri yalnızca zamanında ekstra askeri yetenekler getirmekle kalmayacak. Coğrafi olarak, Rusya ile 1.343 km'lik ek kara sınırı ekleyerek ve Polonya ile Litvanya arasında Baltık Denizi üzerinde sıkıştırılmış Kaliningrad yerleşim bölgesini etkin bir şekilde izole ederek kuzeydoğu kanadının savunmasızlığını azaltacaklar.
Litvanya Savunma Bakanı Arvydas Anusauskas gazetecilere verdiği demeçte, "Bir ihtilaf durumunda Finlandiya Körfezi'ni kapatmak için bir fırsat var" dedi. "Bu yeni fırsatlar, daha önce düşünmediğimiz bir şey."
NATO dışişleri bakanları bu hafta sonu Berlin'de toplanacak ve onlara İsveçli ve Finli mevkidaşları katılacak. Bitmiş bir anlaşma olmasa da, iki İskandinav ülkesinin yakın zamanda üyelik başvurusunda bulunmasının arkasında bir ivme var.
13 Mayıs Cuma günü, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan İsveç ve Finlandiya'da "teröristler" olarak adlandırdığı kişilerle ilgili endişelerini dile getirdi ve onlardan ayrılıkçı Kürt militanların destekçilerine karşı net bir tavır almalarını istiyor.
Türkiye yumuşatılırsa, ittifaktaki ulusların varlığı, Rusya'nın gelecekte sıklıkla NATO'nun Baltık'taki Aşil Topuğu olarak görülen şeyi hedef alma planlarını engelleyebilir. Eskiden Sovyetler Birliği'nin bir parçası olan ve 2004'te NATO'ya katılan Estonya, Letonya ve Litvanya, Finlandiya ve İsveç üzerinden ikmal için daha acil yardıma ve yeni rotalara güvenebileceklerdi.
Özellikle Putin'in ordusu Ukrayna'daki savaşında çıkmaza girerken, üç ulusun Rusya'dan acil bir askeri tehdit görmesi pek olası değil. Ancak yıllardır çeşitli yıldırma biçimleriyle karşı karşıya kaldılar.
Geçen yılın sonlarında Putin, NATO'nun ülkelerden ve diğer doğu eyaletlerinden güçlerini çekmesini ve özellikle Ukrayna'nın katılma arzusu göz önüne alındığında daha fazla genişlemekten kaçınmasını talep etti. NATO bu fikri reddetti. Strateji, teknoloji ve silah direktörü William Alberque'ye göre jeopolitik hesaptaki değişiklik, Rusya'nın bölgede yapacağı herhangi bir saldırının maliyetinde çarpıcı bir artış anlamına gelecek ve sonuç olarak NATO müttefikleri ile Moskova arasındaki gerilimi azaltacaktır. Londra merkezli Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nde kontrol.
Alberque, "Rusya sizi gerçekten çok güçlü olduğunuz yerden değil, zayıf olduğunuz yerden vurmakla ilgili" dedi. "Güvenilir bir caydırıcı güçle gerçekten istikrarlı olduğunda, Rusya buna değmediğini söyleyecek. Bu, gerilimi azaltacak."
Bu zaman alabilir. Rus yetkililer, Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya katılması durumunda, Baltık'ta nükleer silahların konuşlandırılmasıyla ilgili belirsiz tehditler de dahil olmak üzere, bölgesel güvenlik için ciddi sonuçları olacağı konusunda uyardılar. Yine de, bu tür silahların ne ölçüde orada konuşlandırıldığı belli değil. Rusya Savunma Bakanlığı 5 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, Rusya'nın Baltık Filosu'nun Kaliningrad'da nükleer kapasiteli İskender füzeleriyle sahte saldırılar düzenlediğini söyledi.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinisto ve Başbakan Sanna Marin'in Perşembe günü ülkenin "gecikmeden" NATO'ya katılması gerektiğini açıklamasının ardından Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, hareketin "kesinlikle" Rusya için bir tehdit olacağını söyledi.
Rusya'nın Avrupa Birliği büyükelçisi Vladimir Chizhov, "Rusya-Finlandiya sınırı boyunca savunma hazırlıklarının iyileştirilmesini veya artırılmasını" içereceğini söylese de, Finlandiya ittifaka katılırsa Rusya'nın ne yapabileceği konusunda ayrıntılı bilgi vermedi. İngiltere'den Sky News ile yaptığı röportajda, NATO'ya katılmanın "hiçbir ülkeyi daha güvenli hale getirmediğini" söyledi.
Moskova merkezli Dünya Silah Ticareti Analiz Merkezi başkanı Igor Korotchenko, Finlandiya'nın askeri bloğa katılma hamlesinin Rusya için özellikle acı verici olduğunu söyledi. Ülke, üzerinde onlarca yıllık Sovyet dönemi etkisinin ardından Kremlin tarafından yakın bir komşu olarak görülüyor ve daha büyük bir devletin daha küçük bir ulusun dış politikasını etkin bir şekilde kontrol ederken bağımsız kalmasına izin verdiği "Finlandiyalaşma" terimine yol açtı.
Finlandiya ve İsveç'in üyeliği Baltıklara fayda sağlayacak olsa da, Rusya'nın bakış açısını önemli ölçüde değiştirmemeli.
Columbia Üniversitesi Barnard Koleji'nde siyaset bilimi profesörü olan Kimberly Marten'e göre. İki ülke zaten yıllardır NATO ile yakın bir şekilde eğitim görüyor, bu nedenle ittifaka resmi olarak katılmak bir şekilde sadece bir formalite olacak.
Marten, Putin'in NATO'nun daha fazla genişlemesine olası tepkisine atıfta bulunarak, "Her zaman bir şeyin devenin sırtını kıran saman olma riski vardır." Dedi. "Fakat riskleri faydalara karşı tartmanız gerekiyor ve bence bu durumda faydaların risklerden daha ağır bastığı açıktır."
Birlikte, İskandinav ülkeleri, hem artan savunma bütçelerine sahip güçlü NATO standartlarında ordular hem de sık sık ortak tatbikatlar ve istihbarat paylaşımı göz önüne alındığında ittifaka zaten yüksek düzeyde bir entegrasyon getirecektir.
NATO diplomatları ayrıca, güçlü donanmalarının Baltık Denizi'nde bir varlık olarak ve Finlandiya'nın geniş eğitimli yedek asker havuzuna işaret ediyor. İkisi de ittifaka büyük bir hava gücü katacak: İsveç, Gripen savaş uçaklarına sahipken Finlandiya, F/A-18 Hornets'i 64 F-35A çok amaçlı jetle değiştiriyor.
NATO'nun Finlandiya Körfezi'nin her iki tarafındaki yetenekleriyle - en dar noktasında yaklaşık 50 km - müttefikler herhangi bir düşmanlık durumunda Rusya'nın Baltık Filosunu bloke edebilirler. AB karayolu ve demiryolu ulaşımını kesmeye karar verirse Kaliningrad Rusya'nın geri kalanından daha fazla izole edilebilir.
NATO diplomatları, ittifakın savunma amaçlı olduğunu ve müttefiklerin Kaliningrad'a erişimi durdurmaya niyetleri olmadığını söylüyor. Ancak Rusya saldırırsa, bu hesaplamalar değişebilir.
Litvanya Savunma Bakanı Anusauskas, Kaliningrad ile Rus müttefiki Beyaz Rusya arasındaki toprak parçası olan "Suwalki Boşluğu" olarak bilinen şeyi de vurguladı. Baltık ülkelerinin kuzeylerindeki mevziler yoluyla hava savunması için başka ikmal yolları ve fırsatları varsa, bu zayıf nokta daha az kritik hale gelebilir. Finlandiya ve İsveç'in NATO'nun dışında kalması garanti edilemez.
Estonya'nın NATO büyükelçisi Juri Luik, e-posta yoluyla, "Üyelikleri, tüm Baltık bölgesinde ek bir güvenlik ve istikrar katmanı sağlayacaktır." dedi. "Finlandiya ve İsveç bize daha iyi Müttefik erişimi sağlayabilir, ayrıca bölgedeki, özellikle deniz ve hava alanlarında NATO'nun caydırıcılığını güçlendirebilirler."