Anadolu Selçuklu Devletinde Pervaneci
pervaneci, emîr-î pervane ya da pervane olarak da bilinir, Anadolu Selçuklu Devleti’nde dirlik işlerine bakan yüksek kamu görevlisi.
Anadolu Selçuklularında arazi defterlerinin işlenmesi, toprak yazımlarının yenilenmesi, has ve ikta verilmesi, bunlara ilişkin menşurların yazılması pervanecinin başlıca görevleriydi. Ayrıca pervaneleri (ferman, berat) yazdırır, inceler ve gerekli işlemleri yapardı. Yeni alınan toprakların durumunu saptamak için, müfarede ve gulaman-ı has denen memurları görevlendirirdi. Arazi defterlerini hazırlayarak iktaların bu kayıtlara göre yapılmasını sağlardı.
Devlet protokolünde emir-i büzürg (büyük vezir) ve divanın sekiz üyesi arasında yedinci sırada yer alırdı. Bu göreve atananlar genellikle pervane unvanıyla (örn. Muineddin Süleyman Pervane, Taceddin Pervane) anılırdı. Fermana İlhanlılarda pervane, Akkoyunlularda pervançe-i eşref-i âla, bunları yazanlara da pervaneci denirdi. Osmanlı Devleti’nde benzeri işleri yapan görevliler ise nişancı unvanını taşırdı.