3Batı Trakya Türk Azınlığı’nın Temel İnsan Hakları Sorunları Giriş: Batı TrakyaBatı Trakya Türk Azınlığı’nın Temel İnsan Hakları Sorunları1. Eğitim Sorunu2. İfade Özgürlüğü Sorunları3. Din veya İnanç Özgürlüğü ile İlgili Sorunlar4.Toplanma veya Dernek Kurma ile İlgili SorunlarSonuç ve Değerlendirme
4Giriş: Batı TrakyaBatı Trakya Yunanistan’ın kuzeydoğusunda kalan ve doğudan batıya İskeçe, Gümülcine ve Dedeağaç şehirlerinden oluşan bölgedir.Bölgenin toplam nüfusu 365 bin civarındadır. Bu rakamın 100 bin kadarını Müslüman Türkler oluşturmaktadır. Türkler daha çok Gümülcine ve İskeçe’de yaşamaktadır.Batı Trakya Trükleri’nin pozitif azınlık hakları Lozan Anlaşmasıyla tanınmış ve garanti altına alınmıştır.
51923 Yılında Batı Trakya Nüfusu Giriş: Batı Trakya1923 Yılında Batı Trakya NüfusuŞehirlerTürkYunanBulgarYahudiErmeniGümülcine59,9678,8349,9971,007360Dedeağaç11,7444,80010,227253449Sofulu14,73611,54255,490-İskeçe42,6718,728522220114Toplam129,12033,91026,2661,480923
6Batı Trakya Türklerinin Eğitim Sorunu Yunanistan’da okur-yazarlık oranının en düşük olduğu bölge Batı Trakya’dır.Resmi olarak Batı Trakya Türk Azınlığının 230 ilkokulu, 2 ortaokul/lisesi ve iki medresesi vardır. Bu okullarda yaklaşık 7 bin öğrenci eğitim görmektedir.Gümülcine Celal Bayar Lisesiİskeçe Muzaffer Salihoğlu Özel LisesiGümülcüne ve İskeçe Medreseleri1951 tarihli Türk-Yunan Kültür Anlaşması uyarınca Azınlık ortaokul ve liselerinde görev yapmak üzere Türkiye’den gönderilmesi gereken 35 öğretmen kontenjanını 16 öğretmene düşürmüştür.
7Batı Trakya Türklerinin Eğitim Sorunu Yunanistan Türkiye’deki öğretmen okullarından mezun Batı Trakyalı öğretmenlerin Azınlık ilkokullarında görev almasına 1973 yılından beri karşı çıkmaktadır.Batı Trakya genelindeki 230 Azınlık ilkokulunda Selanik Özel Pedagoji Akademisi (SÖPA) mezunları öğretmen olarak görev yapmaktadır. Azınlık mensupları bu öğretmenlerin formasyonlarını yeterli bulmamaktadır.Batı Trakya Türk Azınlığı mensuplarına Yunan üniversitelerinde eğitim görme yolu ancak 1990’lı yılların sonunda Avrupa Birliği’nin baskıları sonucu açılabilmiştir.
8Batı Trakya Türkleri’nin İfade Özgürlüğü Sorunları Batı Trakya’da Türk Azınlığın sahibi olduğu;3 haftalık gazete1 on beş günde bir yayınlanan gazete3 aylık dergi4 yerel radyo iatasyonu bulunmaktadırBasın yayın organlarının en büyük sorunu ekonomik sıkıntılardır. Bu durum basın organlarının yayın kalitesini etkilemekte, radyo istasyonları sadece müzik yayını yaparken, yazılı basın sadece yerel haberlere yer verebilmektedir.
9Din ve İnanç Özgürlüğü ile İlgili Sorunlar Müftülükler SorunuSeçilmiş MüftülerGümülcine Seçilmiş Müftüsü: İbrahim Şerifİskeçe Seçilmiş Müftüsü: Ahmet MeteAtanmış MüftülerGümülcine Atanmış Müftüsü: Cemali Meçoİskeçe Atanmış Müftüsü: Mehmet Emin ŞinikoğluVakıflar sorunu240 İmam Yasası
10Toplanma veya Dernek Kurma ile İlgili Sorunlar Batı Trakya Türk azınlığı mensupları arasında dayanışmayı sağlamak ve karşılaşılan sorunlarla ortak mücadele etmek amıcıyla kurulan ve adında ‘Türk’ kelimesi bulunan bazı dernekler kapatılmıştır.1927 yılında kurulan İskeçe Türk Birliği ve 1936 yılında kurulan Batı Trakya Türk Öğretmenler Birliği adında ‘Türk’ kelimesi bulunduğu için kapatılan dernekler arasındadır.Yunanistan makamları çeşitli bahanelerle Batı Trakya Türk azınlığının kurmaya çalıştığı adında ‘Türk’ kelimesi bulunan yeni derneklerin açılmasına izin vermemektedir.
11Sonuç ve Değerlendirme yılları arasında yürürlükte olan Yunanistan vatandaşlık yasasının 19. maddesine dayandırılarak vatandaşlıktan atılan yaklaşık 60 bin azınlık mensubunun sadece 60’ına vatandaşlığı iade edilmiştir. Bu maddeyle vatandaşlıktan atılanlara hakları iade edilmelidir.Batı Trakya Türk Azınlığı mensuplarının ekonomik olarak gelişip ilerlemesine imkan tanınmamaktadır. Her demokratik ülkede olması gerektiği gibi Batı Trakya’daki Türk azınlığın da fırsat eşitliğinden yararlanmasına izin verilmelidir.Türkiye sadece Batı Trakya Türk azınlığı nezdinde değil diğer Türk ve akraba topluluklar nezdinde de uzun erimli ve somut politikalar üretmelidir. Türkiye bunu yaparken muhatap ülke içişlerine karışmamaya azami özen göstermeli ve diplomasinin bütün imkanlarından yararlanmayı başarmalıdır.