Âdil hükümdar Nuşirevan, bir gün maiyetiyle beraber ava çıkar. Yanında zeki veziri de vardır. Avlanırken bir ara diğerlerinden ayrılan hükümdar, yanında veziri olduğu halde bir suyun başına varıp atından iner ve bir müddet istirahate çekilir. Yeşillikler üzerinde otururken, iki baykuş gelip yakınların konar ve ötmeye başlar.
Baykuşların ötüşleri hükümdarın ilgisini çeker ve vezirine, "İnsan şu kuşların dilinden anlasa da, ne dediklerini öğrenebilsek. Kim bilir neler söylüyorlardır?" der. Vezir de Nuşirevan'a konuyla ilgili derdini anlatması için fırsat doğduğunu fark eder. Vezir her ne kadar hükümdardan çekinse de "Sultanım ben bu kuşların ne dediklerini biliyorum, eğer müsaade eder ve bağışlarsanız ne söylediklerini size bildirebilirim" der. Nuşirevan, şaşkınlıklar içerisinde, bir şey yapmayacağına dair vezire teminat verir. Daha sonra vezir anlatmaya başlar:
"Sultanım affınıza sığınarak arz ediyorum. Bu kuşlardan birisi diğerinin kızını oğluna istiyor. Öbürü de kızımı sana veririm, yalnız başlık parası olarak bir harabe isterim diyor. Oğlanın babası ise bu halinden memnundur. Nuşirevan hükümdar olduğu müddetçe ben sana bir değil on harabe veririm, yeter ki sen kızı oğluma ver diyor. İşte padişahım kuşların merak ettiğiniz konuşması bunlardan ibarettir" der.
Nuşirevan vezirin söylediklerinin üzerine sessizliğini korur ve sarayında uzun bir süre düşünür. Vezirin anlatmak istedikleri bellidir. Nuşirevan da bunu çok iyi anlar ve o günden itibaren ülkesini adalet içinde yönetir.
Hatta Nuşirevan ölüm döşeğinde yatarken hüzünle yanında duran çocuklarına "Evlâtlarım benim hastalığıma ancak harabede yaşayan baykuş eti iyi gelir. Hemen bana ondan bulun getirin der ondan yeyip şifa bulayım." der. Bunun üzerine çocukları bütün ülkeyi gezer ancak ne harabe ne de içerisinde yaşayan bir baykuş bulabilirler. Üzgün bir şekilde babalarının yanına gelen çocuklar, baykuşu bulamadığını Nuşirevan'a söyler.
Hükümdar sevinir. Hükümdarlığının ilk zamanlarında harabeden geçilmeyen memleketinde hiç harabe kalmamasını Nuşirevan'ın ölmeden önce çocuklarından duymak son cümlelerdir.