Web sitesi nedir? Web sitesi kurmaya nereden başlanır? Hosting nedir? Domain nedir? Web başlangıç rehberi yazımızda bunun gibi tüm soruları yanıtlayacağız.
Her gün binlerce yeni web sitesi kuruluyor. Yüzlerce kişi ve kurum bu kervana katılıyor ve web serüvenine başlıyor. Peki siz neden bu camiada yerinizi almıyorsunuz?
Web Sitesi Nedir?
Web sitesi; tek bir alan adını paylaşan, herkesin erişebileceği, birbirine bağlı Web sayfalarının bütünüdür. Web siteleri çeşitli amaçlara hizmet etmek için bir birey, grup, işletme veya kuruluş tarafından oluşturulabilir ve kullanılabilir. Kamuya açık tüm web siteleri birlikte World Wide Web‘i (WWW) oluşturur.
Web siteleri; eğitim siteleri, haber siteleri, adult siteler, forumlar, sosyal medya siteleri, e-ticaret siteleri vb. dahil olmak üzere neredeyse sonsuz bir çeşitliliğe sahiptir. Bir web sitesindeki sayfalar genellikle metin ve diğer medyanın bir karışımıdır. Bununla birlikte, bir web sitesinin biçimini dikte eden hiçbir kural yoktur.
Ana sayfa (index) sitenin kendisinin ana sayfasını temsil eder. Genellikle ana sayfa, diğer tüm sayfalara erişilebilen bir tür “merkez”dir.
Her sayfa tek bir HTML belgesidir ve tümü köprüler (veya basitçe “bağlantı”) aracılığıyla birbirine bağlanır.
Web siteleri sunucularda barındırılır ve ziyaret edilmesi için Chrome, Firefox veya Internet Explorer gibi bir web tarayıcısı gerekir.
Bir web sitesine, URL adresini girerek veya Google, Yandex veya Bing gibi bir arama motorunda arama yaparak doğrudan erişilebilir.
Başlangıçta, web siteleri üst düzey alan adlarına göre kategorilere ayrılmıştı. Bazı örnekler şunları içerir:
- Devlet kurumu web siteleri = .gov
- Eğitim kurumlarının web siteleri = .edu
- Kar amacı gütmeyen kuruluşların web siteleri = .org
- Ticari web siteleri = .com
- Bilgi siteleri = .info
Bu üst düzey alan uzantıları hala mevcut olsa da, bir web sitesinin gerçek içeriği hakkında çok az şey söylerler. Günümüz internetinde, “.com” uzantısı, diğer birçok ülkeye özgü uzantıyla (.it, .de, .co.uk, .fr, vb.) birlikte açık ara en popüler alan adıdır.
İlk web sitesi 1990 yılında CERN’de İngiliz fizikçi olan Tim Berners-Lee tarafından oluşturuldu. 3 yıl sonra, 1993’te CERN, herkesin World Wide Web’e ücretsiz olarak erişebileceğini ve kullanabileceğini duyurdu.
İnternet Protokolü (IP) Nedir?
İnternet Protokolü (IP), İnternet Protokol Paketi’ni (genellikle TCP/IP olarak anılır) kullanarak, tek bir ağ veya bir dizi birbirine bağlı ağ üzerinden bilgisayarlar arasında mesaj alışverişi için dijital mesaj biçimlerinin ve kurallarının ana setidir (veya iletişim protokolüdür).
IP, dört soyutlama katmanından oluşan bir dizi iletişim protokolü olan İnternet Protokol Paketi’nin İnternet Katmanındaki birincil protokoldür: bağlantı katmanı (en düşük), İnternet katmanı, taşıma katmanı ve uygulama katmanı (en yüksek).
IP’nin temel amacı ve görevi, verilerin kaynak ana bilgisayardan (kaynak bilgisayar) hedef ana bilgisayara (alıcı bilgisayar) adreslerine göre teslim edilmesidir. Bunu başarmak için IP, etiketlerin (meta verilerin bir parçası olan adres bilgisi) veri paketlerinin içine yerleştirilmesi için yöntemler ve yapılar içerir.
Posta sistemiyle bir benzerlik düşünün. IP, bir paketin gönderici (kaynak ana bilgisayar) tarafından adreslenmesine (kapsülleme) ve sisteme (İnternet) yerleştirilmesine izin vermesi bakımından posta sistemine benzer. Ancak gönderici ve alıcı arasında doğrudan bir bağlantı yoktur.
Paket neredeyse her zaman parçalara bölünür, ancak her parça alıcının (hedef ana bilgisayarı) adresini içerir. Sonunda, her parça alıcıya genellikle farklı yollardan ve farklı zamanlarda ulaşır. Bu güzergahlar ve saatler de IP olan Posta Sistemi tarafından belirlenir.
Ancak Posta Sistemi (taşıma ve uygulama katmanlarında), alıcıya (hedef ana bilgisayara) teslim edilmeden önce tüm parçaları bir araya getirir.
Not: IP aslında bağlantısız bir protokoldür, yani alıcıya (hedef ana bilgisayar) giden devrenin aktarımdan önce (kaynak ana bilgisayar tarafından) kurulmasına gerek yoktur. Benzetmeye devam edersek, mektup/paket üzerindeki fiziksel iade adresi ile mektup/paket gönderilmeden önce alıcı adresi arasında doğrudan bir bağlantı olmasına gerek yoktur.
İnternet Protokolü sürüm 4 (IPv4), IP’nin ilk büyük sürümüydü. Bu, İnternet’in baskın protokolüdür. Ancak, iPv6 aktif ve kullanımda ve tüm dünyada dağıtımı artıyor.
Sunucu Nedir?
Sunucu, ağ kaynaklarını yönetmeye adanmış bir bilgisayar, cihazdır. Bunlar, işlem sağladıkları “istemci” adı verilen başka bir bilgisayara, aygıta veya programa “hizmet ettikleri” için bu adla anılırlar.
Yazdırma sunucuları, dosya sunucuları, ağ sunucuları ve veritabanı sunucuları dahil olmak üzere bir dizi sunucu kategorisi vardır. Teoride, bilgisayarlar kaynakları istemci makinelerle paylaştıklarında sunucu olarak kabul edilirler. Bununla birlikte, sunucular, sunucu görevleri dışında neredeyse hiçbir görevi yerine getirmedikleri için genellikle adanmış olarak adlandırılır.
Bir sunucunun amacı, web sitelerini barındırma, veri iletme, e-posta gönderme veya alma, erişimleri kontrol etme vb. gibi ağ kaynaklarını yönetmektir.
En yaygın sunucu türlerinden bazıları şunlardır:
Veritabanı Sunucuları
Diğer bilgisayarların bir veritabanına erişmesine ve ondan veri almasına veya veri yüklemesine izin verirler.
Dosya Sunucuları
Kullanıcılara merkezi olarak depolanan dosyalara ve verilere erişim sağlarlar.
Web Sunucuları
İstenen web sayfalarını birden çok istemci web tarayıcısına sunarlar.
Posta Sunucuları
E-postaları istek üzerine kullanıcılara gönderilmeden önce saklayan ve sıralayan bir tür “sanal postane”dir.
Uygulama Sunucuları
Bir uygulamayı çalıştırmak veya geliştirmek için gerekli tüm gereksinimleri içeren bir ortam sağlayan sunuculardır.
Diğer sunucu türleri şunları içerir:
- Proxy Sunucuları
- Bulut Sunucuları
- Yazdırma Sunucuları
- Alan Adı Sunucuları
Neredeyse tüm kişisel bilgisayarlar ağ sunucuları olarak hizmet verebilir. Ancak, genellikle yazılım/donanım sistemine ayrılmış bilgisayarlar, yalnızca bu görev için optimize edilmiş özelliklere ve yapılandırmalara sahiptir.
Örneğin, adanmış sunucular yüksek performanslı RAM‘e, daha hızlı bir işlemciye ve birkaç yüksek kapasiteli sabit sürücüye sahip olabilir. Ayrıca, adanmış sunucular yedekli güç kaynaklarına, birkaç ağa ve diğer sunuculara bağlanabilir.
Bu tür bağlantı özellikleri ve konfigürasyonları, birçok istemci makine ve istemci programının verimli, doğru ve güvenilir bir şekilde çalışmasına bağlı olabileceğinden gereklidir.
Örneğin, sunucular hizmetlerini sunmak için her zaman açık kalabilmeli ve hizmet sorunlarına neden olma riskini azaltmak için belirli bir düzeyde hata toleransı ile kurulmalıdır.
Birçok bilgisayarın ve donanım/yazılım sisteminin yalnızca bir veya birkaç sunucu bilgisayarına bağlı olduğu benzersiz ağ ortamında çalışmak için, bir sunucunun genellikle aşağıdakileri içeren özel özellikleri ve yetenekleri vardır:
- Yeniden başlatma olmadan donanım ve yazılımı güncelleme yeteneği.
- Kritik verilerin sık sık yedeklenmesi için gelişmiş yedekleme özelliği.
- Gelişmiş ağ performansı.
- Cihazlar arasında otomatik (kullanıcı tarafından görülmez) veri aktarımı.
- Kaynaklar, veriler ve bellek koruması için yüksek güvenlik.
Sunucu bilgisayarlarında genellikle kişisel bilgisayarlarda bulunmayan özel işletim sistemleri bulunur. Bazı işletim sistemleri hem sunucu hem de masaüstü sürümlerinde mevcuttur ve benzer arabirimler kullanır.
Ancak, hem sunucu donanımının hem de işletim sistemlerinin güvenilirliğindeki artış, masaüstü ve sunucu işletim sistemleri arasındaki ayrımları bulanıklaştırdı.
Barındırma (Hosting) Nedir?
Barındırma (Hosting), en genel anlamıyla, bir veya daha fazla web sitesinin ve ilgili hizmetlerin konaklaması ve bakımı için bir bireye veya kuruluşa depolama ve bilgi işlem kaynaklarının sağladığı bir hizmettir.
Barındırma, Web Barındırma veya Web Sitesi Barındırma olarak da bilinir.
Son derece kritik bir hizmet olarak hosting, İnternet’in gelişimini ve büyümesini kolaylaştırdı. Barındırma , öncelikle özel bir arka uç (back-end) bilgi işlem altyapısı oluşturan bir barındırma hizmeti sağlayıcısı tarafından sağlanır.
Teknolojinin ve dağıtım modellerinin gelişimi ile barındırma, paylaşılan barındırma, özel barındırma ve bulut barındırma dahil olmak üzere çeşitli biçimlere dönüşmüştür. Barındırma, web sitelerinin yanı sıra veri/depolama barındırma, uygulama/yazılım barındırma ve BT hizmetleri barındırmayı da içerebilir.
Biz barındırma hizmetimizi genç, dinamik, yenilikçi, kendini alanında ispatlamış ve sürekli geliştirmeye adamış ekibi ile beraber 2020 yılında %100 Türk sermayesi ile İzmir’de kurulan Cenuta Telekomünikasyon A.Ş.‘den aldık. Kullandığımız hizmetin detaylarına bu link üzerinden erişebilirsiniz.
Alan Adı (Domain) Nedir?
Alan adı, web sitenizin internet üzerindeki adresidir. Bu web sitesinin alan adı “furkanege.com.tr“dir.
Biz alan adımızı Türkiye’nin önde gelen üniversitelerinden ODTÜ’nün bilişim alanındaki tecrübesi ile ODTÜ Geliştirme Vakfı tarafından 2019 yılının mart ayında kurulan METUnic‘den aldık.
Arka Uç (Back-End) Nedir?
Arka uç sistemleri kurumsal yönetimin bir parçası olarak kullanılır ve duyarlı çıktı sağlamak için kullanıcı girdisi alarak ve diğer sistemlerden girdi toplayarak çalışırlar.
Ön uç ve arka uç bilgisayar sistemlerinin ayrılması, çok katmanlı geliştirme ve bakım ile uğraşırken bilgi işlem sürecini basitleştirir. Arka uç sistemleri, veritabanları ve veri işleme bileşenleri ile ilgilenir, bu nedenle arka uç sisteminin amacı, ön uç sistem isteklerine ve işlemlerine yanıt olarak işletim sisteminin programlarını başlatmaktır. Başka bir deyişle, arka uç sistemi, ön ucun başlattığı şeye yanıtlar uygular.
Arka Uç Geliştirici Nedir?
Arka uç geliştirici, bir web sitesinin, yazılımın veya bilgi sisteminin mantıksal arka uç ve temel hesaplama mantığını oluşturan bir tür programcıdır. Geliştirici, bir kullanıcı tarafından bir ön uç uygulama veya sistem aracılığıyla dolaylı olarak erişilen bileşenler ve özellikler oluşturur.
Arka uç geliştiriciler, öncelikle bir yazılım uygulamasının veya bilgi sisteminin temel işlevsel mantığını ve işlemlerini geliştirir ve sürdürür. Tipik olarak, bir arka uç geliştiricisi, C++, C#, Java ve diğer üst düzey programlama dillerinde uzman programlama becerilerine sahiptir.
Bir arka uç geliştiricinin temel iş rolü, ön uç sistem veya yazılım tarafından talep edilen veri veya hizmetlerin programatik yollarla teslim edilmesini sağlamaktır. Arka uç geliştiricileri ayrıca, temel uygulama mantığı, veritabanları, veri ve uygulama entegrasyonu, API ve diğer arka uç süreçlerinden oluşan bir sistemin tüm arka ucunu oluşturur ve sürdürür. Ayrıca, bir arka uç geliştirici, herhangi bir arka uç uygulama veya sistemin test edilmesini ve hata ayıklamasını gerçekleştirir.
Ön Uç (Front-End) Nedir?
Bir ön uç sistemi, ana bilgisayar sisteminin arka uç yeteneklerini almak veya kullanmak için kullanıcı tarafından doğrudan erişilen ve etkileşimde bulunulan bir bilgi sisteminin parçasıdır. Kullanıcıların temel bilgi sisteminin özelliklerine ve hizmetlerine erişmesini ve bunları talep etmesini sağlar. Ön uç sistem bir yazılım uygulaması veya kombinasyon veya donanım, yazılım ve ağ kaynakları olabilir.
Bir ön uç sistemi öncelikle sorgu ve istek göndermek ve arka uç sisteminden veya ana bilgisayar bilgi sisteminden veri almak için kullanılır. Kullanıcılara bir bilgi sistemiyle etkileşim kurma ve kullanma yeteneği sunar veya sağlar. Tipik olarak, ön uç sistemler çok sınırlı hesaplama veya iş mantığı işleme yeteneklerine sahiptir ve ana bilgisayar sisteminden gelen verilere ve işlevlere dayanır. Bununla birlikte, bazı ileri düzey ön uç sistemler, arka uç sistemine gönderilen her işlemin bir kopyası gibi verilerin kopyalarını tutar.
Bir ön uç sistemi, metinsel veya grafiksel kullanıcı arabirimi (GUI) ve/veya arka uç sistemiyle bağlanan bir ön uç istemci uygulamasını içerebilir veya bunlardan oluşabilir.
Ön Uç Geliştirici Nedir?
Ön uç geliştirici, bir yazılımın, uygulamanın veya web sitesinin görsel ön uç öğelerini kodlayan ve oluşturan bir tür bilgisayar programcısıdır. Son kullanıcı veya istemci tarafından doğrudan görüntülenebilen ve erişilebilen bilgi işlem bileşenleri/özellikleri oluşturur.
Ön uç geliştirici, istemci uç geliştirici, HTML’er ve ön uç kodlayıcı olarak da bilinir.
Ön uç geliştirici, bir web sitesinin ön ucunu kodlayan bir programcıdır. Tipik olarak, ön uç geliştiricinin işi, web sitesi tasarım dosyalarını ham HTML, JavaScript (JS) ve/veya CSS koduna dönüştürmektir. Buna temel web sitesi tasarımı/düzeni, resimler, içerik, düğmeler, gezinme ve dahili bağlantılar dahildir. Nihai sonuç, web sitesinin ön uç yapısı olarak hizmet eden ve bir arka uç geliştirici tarafından diğer süreçlerin yanı sıra iş mantıkları eklemek ve veritabanlarını ve süreçleri birbirine bağlamak için kullanılan koddur.
Bir ön uç geliştirici, bir web sitesinin görsel ön ucunun hatasız olmasını ve tam olarak tasarlandığı gibi görünmesini sağlamaktan sorumludur. Bir ön uç geliştirici ayrıca bir web sitesinin farklı bilgi işlem ve mobil Web tarayıcılarında aynı görünürlüğe sahip olmasını sağlar.
Benzer şekilde, yazılım uygulamalarında, bir ön uç web geliştiricisi, yazılımın arka uç özelliklerine ve yeteneklerine erişim sağlayan grafik kullanıcı arabirimini (GUI) oluşturur.
HTML Nedir?
HTML dili, Web sayfalarını İnternet’te görüntülemek için kullanılan başlıca biçimlendirme dilidir. Başka bir deyişle, Web sayfaları, bir Web tarayıcısı aracılığıyla metin, resim veya diğer kaynakları görüntülemek için kullanılan HTML’den oluşur. Tüm HTML düz metindir, yani derlenmez ve insanlar tarafından okunabilir. Bir HTML dosyasının dosya uzantısı .htm veya .html’dir.
HTML, diğer teknolojilerle birlikte kullanılır, çünkü HTML’nin gerçekten yaptığı tek şey belgeleri düzenlemektir. İstemci tarafında, etkileşim sağlamak için JavaScript (JS) kullanılır. Sunucu tarafında PHP veya ASP.NET gibi bir Web geliştirme platformu kullanılmaktadır.
Bir Web geliştiricisi bir uygulama oluşturduğunda, iş sunucuda gerçekleştirilir ve kullanıcıya ham HTML gönderilir. HTML, kontrol ve tasarım açısından ciddi sınırlamaları olan bir biçimlendirme dili olduğundan, bugün var olan Web için hiçbir zaman tasarlanmamıştır. Bu soruna geçici bir çözüm bulmak için çok sayıda teknoloji kullanılmıştır – en önemlisi CSS’dir.
CSS Nedir?
CSS, biçimlendirme dili sayfalarının biçimlendirmesini tanımlayan bir standarttır (veya dildir). CSS, aşağıdaki belge türleri için biçimlendirmeyi tanımlar:
- HTML
- XHTML
- XML
- SVG
- XUL
CSS, geliştiricilerin daha fazla sayfa kontrolü ve esneklik için içeriği ve görsel öğeleri ayırmasını sağlar. Bir CSS dosyası normalde HTML dosyasındaki bir bağlantı aracılığıyla bir HTML dosyasına eklenir. Aralık 1998’de World Wide Web Consortium (W3C) ilk CSS spesifikasyonunu (CSS1) yayınladı. Bunu CSS Seviye 2 (CSS2) ve CSS Seviye 2, Revizyon 1 (CSS2.1) izledi.
HTML belge biçimlendirmesi, yerleşik HTML stili öznitelikleri nedeniyle CSS’den önce sıkıcı ve karmaşıktı. Spesifik olarak, stilli etiketler aşağıdaki öğelerin ayrıntılı ve tekrarlayan açıklamalarını gerektiriyordu:
- Yazı tipi renkleri
- Arka plan stilleri
- Eleman hizalamaları
- Sınırlar
- Boyutlar
CSS, başlıklar (h1), alt başlıklar (h2), alt alt başlıklar (h3) vb. için öğeleri yapısal olarak tanımlar. Yazı tipi, renk, vurgu, boyut vb. için öğe seçenekleri mevcuttur.
CSS, geliştiricilerin stil öğelerini temiz işaretleme için ayrı bir HTML alanına taşımasına olanak tanır. Örneğin, bir geliştirici bir HTML dosyasındaki tüm h2 başlıklarının yazı tipini değiştirmek isterse, eklenen CSS dosyasında tek bir değişiklik yapılabilir. Herhangi bir CSS dosyası eklenmemişse, geliştiricinin ana HTML dosyasındaki her h2 başlığı için yazı tipi seçeneğini değiştirmesi gerekir.
JavaScript (JS) Nedir?
Javascript (JS), Web’de kullanılan bir betik dilidir. HTML sayfalarını geliştirmek için kullanılır ve genellikle HTML kodunda gömülü olarak bulunur. JavaScript yorumlanmış bir dildir. Bu nedenle derlenmesine gerek yoktur. JavaScript, web sayfalarını etkileşimli ve dinamik bir şekilde işler. Bu, sayfaların olaylara tepki vermesine, özel efektler sergilemesine, değişken metni kabul etmesine, verileri doğrulamasına, tanımlama bilgileri oluşturmasına, bir kullanıcının tarayıcısını algılamasına vb. izin verir.
HTML sayfaları, örneğin basit bir resim veya metin gibi statik içeriği görüntülemek için uygundur. Ancak, günümüzde çoğu sayfa nadiren statiktir. Günümüz sayfalarının birçoğunda menüler, formlar, slayt gösterileri ve hatta kullanıcı etkileşimi sağlayan resimler bulunmaktadır. Javascript, web geliştiricileri tarafından bu tür etkileşimi sağlamak için kullanılan dildir. JavaScript, HTML sayfalarıyla çalıştığından, bir geliştiricinin bu komut dosyası dilinin tüm potansiyelinden yararlanabilmesi için HTML’yi bilmesi gerekir. Web’de komut dosyası yazmak için kullanılabilecek başka diller olsa da, pratikte bunların tamamı Javascript’tir.
PHP Nedir?
PHP; Dinamik ve etkileşimli HTML Web sayfaları oluşturmak için kullanılan dildir. Bir sunucu, bir web sitesi ziyaretçisi bir sayfa açtığında PHP komutlarını işler ve ardından sonuçları ziyaretçinin tarayıcısına gönderir.
PHP, yeni başlayanlar için çok kolaydır ve ayrıca profesyonel programcılar için birçok gelişmiş özellik sunar. PHP en verimli şekilde bir Apache sunucusunda çalışır, ancak IIS üzerinde de çalışabilir. PHP açık kaynaklı ve platformlar arası bir dildir. Bir Apache modülü veya bir CGI betiği olarak oluşturulabilir. Bir Apache modülü olarak PHP, çok hızlı ve hafiftir, hızlı geri dönüş sağlar.
Veritabanı (DB) Nedir?
Bir veritabanı (DB), en genel anlamda, organize bir veri topluluğudur. Daha spesifik olarak, bir veritabanı, verilere kolayca erişilmesine, değiştirilmesine ve güncellenmesine izin veren elektronik bir sistemdir.
Başka bir deyişle, bir veritabanı bir kuruluş tarafından bilgi depolama, yönetme ve alma yöntemi olarak kullanılır. Modern veritabanları, bir veri tabanı yönetim sistemi (DBMS) kullanılarak yönetilir.
İçerik Yönetim Sistemi (CMS) Nedir?
İçerik Yönetim Sistemi (CMS), bir web sitesinin çeşitli bileşenlerini yönetmek için tasarlanmış bir yazılım çözümüdür.
Web blog bir CMS olan WordPress ile tasarlanmış ve yönetilmektedir.