Kentsel dönüşüm değerleme danışmanlığı süreçlerinde bize en çok gelen 10 sorunun cevabını bu yazımızda bulabilirsiniz!
Kentsel dönüşüm, bir şehir veya bölgedeki fiziksel altyapı, yapılar ve yerleşimlerin yenilenmesi ve dönüştürülmesi sürecidir. Kentsel dönüşüm genellikle kentsel alanlardaki eski, yıpranmış veya riskli yapıların yıkılması, yerine daha modern ve güvenli yapıların inşa edilmesi veya mevcut yapıların rehabilitasyonu ile gerçekleştirilir.
Kentsel dönüşüm projelerinin temel amacı, yaşanabilir, sürdürülebilir ve güvenli bir çevre oluşturmaktır. Bunun yanı sıra, projeler genellikle altyapıyı güçlendirmeyi, çevresel sürdürülebilirliği artırmayı, sosyal ve ekonomik gelişmeyi teşvik etmeyi hedefler.
Kentsel dönüşüm genellikle aşağıdaki unsurları içerir:
Riskli yapıların tespiti ve yıkımı: Deprem, sel gibi doğal afetlere karşı dayanıksız veya riskli olan yapılar tespit edilir ve güvenli olmayan yapılar yıkılır.
Altyapı iyileştirmeleri: Yol, su, elektrik, kanalizasyon gibi altyapı sistemlerinin güçlendirilmesi ve modernizasyonu gerçekleştirilir.
Yeniden yapılandırma: Yeniden yapılandırma sürecinde, yeni ve modern yapılar inşa edilerek daha iyi bir yaşam ortamı oluşturulur.
Sosyal ve ekonomik gelişmeyi teşvik etme: Kentsel dönüşüm projeleri, sosyal konutlar, ticaret ve iş merkezleri gibi sosyal ve ekonomik gelişmeyi teşvik eden unsurları içerebilir.
Kentsel dönüşüm, şehir planlaması, altyapı iyileştirmesi, çevresel sürdürülebilirlik ve yaşam kalitesini artırma gibi kentsel gelişim hedeflerini destekler. Aynı zamanda riskli alanların güvenli hale getirilmesi ve şehirlerin gelecekteki ihtiyaçlarına uygun hale getirilmesi için önemli bir araçtır.
Bir gayrimenkulün kentsel dönüşüme girmesi için gerekli olan şartlar, ülke ve bölgeye bağlı olarak değişebilir, ancak genel olarak aşağıdaki unsurlar göz önünde bulundurulur:
Kentsel Dönüşüm Alanı İlanı: Bir bölgenin veya alanın kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesi, kentsel dönüşüm sürecinin başlaması için önemli bir adımdır. Bu ilan, genellikle yerel yönetim veya ilgili devlet kurumları tarafından yapılır.
Riskli Alan veya Yapılar: Kentsel dönüşüm projeleri, genellikle riskli olarak değerlendirilen alanlarda veya yapıların bulunduğu bölgelerde başlatılır. Deprem, sel, heyelan gibi doğal afetlere karşı dayanıksız veya güvensiz yapılar kentsel dönüşüm için öncelikli adaylardır.
Mevcut Yapıların Durumu: Mevcut yapıların fiziksel durumu, yaşanabilirlik ve güvenlik açısından değerlendirilir. Yıpranmış, bakımsız veya riskli olan yapılar, kentsel dönüşüm projeleri kapsamında yenilenme veya yıkım sürecine tabi tutulabilir.
Alanın Potansiyeli ve Planlama: Kentsel dönüşüm projeleri, genellikle bir alanın potansiyelini değerlendirmeyi içerir. Bölgenin gelişim potansiyeli, sosyal ve ekonomik faktörler, altyapı ihtiyaçları, ulaşım erişimi gibi unsurlar dikkate alınır. Bu değerlendirmeler, projenin başarısı ve sürdürülebilirliği açısından önemlidir.
Yerel Yönetim Desteği: Kentsel dönüşüm projeleri, genellikle yerel yönetimlerin aktif katılımı ve destekleriyle yürütülür. Yerel yönetimler, planlama sürecine liderlik eder, projelerin yasal ve idari yönlerini yönetir ve finansal destek sağlayabilir.
Bu şartlar genel bir bakış sunmaktadır, ancak her ülke veya bölgedeki kentsel dönüşüm süreçleri farklılık gösterebilir. Kentsel dönüşüm projeleri, yerel yasal düzenlemeler, planlama politikaları ve ilgili kurumların politikalarına uygun olarak yürütülür.
Kentsel dönüşüm projelerinde birçok kriter dikkate alınır. Bu kriterler, projenin başarılı ve sürdürülebilir olması için önemlidir ve aşağıdaki gibi çeşitli unsurları içerebilir:
Risk Analizi: Kentsel dönüşüm projeleri, genellikle riskli alanlarda veya riskli yapıların bulunduğu bölgelerde gerçekleştirilir. Deprem, sel, heyelan gibi doğal afetlere karşı dayanıklılık ve güvenlik, projenin temel bir kriteridir.
Kentsel Planlama ve Bütüncül Yaklaşım: Kentsel dönüşüm projeleri, genellikle bir kentsel planlama süreci ile birlikte yürütülür. Bölgenin mevcut durumu, potansiyeli, çevresel ve sosyal faktörler dikkate alınır. Bütüncül bir yaklaşım, projenin sadece fiziksel dönüşümü değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliği de içerir.
Yerel Halkın Katılımı: Kentsel dönüşüm projeleri, yerel halkın aktif katılımını ve görüşlerini içermelidir. Projenin etkileneceği bölgedeki sakinlerin ihtiyaçları, tercihleri ve endişeleri dikkate alınır. Katılımcı bir süreç, projenin kabulünü ve başarısını artırır.
Sosyal Konut ve Yoksullukla Mücadele: Kentsel dönüşüm projelerinde, sosyal konut ihtiyacı ve yoksullukla mücadele önemli kriterlerdir. Erişilebilir konutlar, gelir düzeyine uygun konutlar ve sosyal altyapı hizmetlerine erişim, projelerin sosyal sürdürülebilirliği için önemlidir.
Altyapı İyileştirmeleri: Kentsel dönüşüm projeleri, genellikle altyapı iyileştirmelerini içerir. Yol, su, elektrik, kanalizasyon gibi altyapı sistemlerinin güçlendirilmesi ve modernizasyonu projenin önemli bir parçasıdır.
Çevresel Sürdürülebilirlik: Kentsel dönüşüm projeleri, çevresel sürdürülebilirlik prensiplerine uygun olarak tasarlanmalıdır. Yeşil alanların korunması, enerji verimliliği, su yönetimi, geri dönüşüm gibi çevresel faktörler dikkate alınır.
Ekonomik Gelişme: Kentsel dönüşüm projeleri, ekonomik gelişmeyi teşvik etmeyi hedefler. Ticaret merkezleri, ofis alanları gibi kullanım alanlarını hedefler.
Kentsel dönüşüm projelerinde dikkate alınan kriterler şunlardır:
Riskli Alanlar: Deprem, sel, heyelan gibi doğal afet riski taşıyan alanlar kentsel dönüşüm projelerinin öncelikli hedefidir. Bu alanlardaki yapılar güvensiz olduğunda veya afete karşı dayanıklı olmadığında dönüşüm süreci başlar.
Fiziksel ve Yapısal Durum: Binaların fiziksel durumu ve yapısal güvenlikleri dikkate alınır. Eski, yıpranmış veya tehlikeli yapılar kentsel dönüşümün hedefi olabilir. Yapıların dönüştürülebilirlik potansiyeli değerlendirilir.
Planlama ve Kentsel Tasarım: Kentsel dönüşüm projeleri, kentsel planlama prensipleri ve iyi bir kentsel tasarım yaklaşımıyla şekillendirilir. Bölgenin mevcut kullanımı, gelecekteki ihtiyaçlar, sosyal ve ekonomik faktörler göz önünde bulundurularak yeni bir yerleşim planı oluşturulur.
Sosyal ve Ekonomik Faktörler: Kentsel dönüşüm projeleri, yerel topluluğun ihtiyaçlarını karşılamayı hedefler. Sosyal konut ihtiyacı, altyapı hizmetlerine erişim, iş ve ticaret olanakları, sosyal tesisler gibi sosyal ve ekonomik faktörler dikkate alınır.
Çevresel Sürdürülebilirlik: Kentsel dönüşüm projeleri, çevresel sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak tasarlanır. Yeşil alanların korunması, enerji verimliliği, su yönetimi, atık yönetimi gibi çevresel faktörler göz önünde bulundurulur.
Ulaşım ve Altyapı İyileştirmeleri: Kentsel dönüşüm projeleri, ulaşım sistemlerini ve altyapıyı iyileştirmeyi hedefler. Yollar, ulaşım ağları, su ve kanalizasyon sistemleri gibi altyapı unsurları dönüşüm sürecinde ele alınır.
Katılımcılık ve Toplumsal Kabul: Kentsel dönüşüm projeleri, yerel halkın katılımını ve projeyi sahiplenmesini önemser. Toplumun ihtiyaçlarını ve görüşlerini içeren katılımcı bir süreç yürütülür ve toplumsal kabul sağlanır.
Kentsel dönüşüm sürecinde konutların küçülüp küçülmediği, projenin özelliklerine ve amaçlarına bağlı olarak değişebilir. Bazı durumlarda, mevcut yapıların yıkılması ve yerlerine daha yoğun ve kompakt yapılar inşa edilmesiyle konutlar küçülebilir. Bu durumda, daha küçük metrekarelerde daireler veya konut birimleri oluşturulabilir.
Kentsel dönüşüm projelerinde konutların küçülmesinin nedenleri şunlar olabilir:
Yoğunluk Artışı: Kentsel dönüşüm projeleri, mevcut alanların daha verimli ve yoğun bir şekilde kullanılmasını hedefler. Bu nedenle, daha küçük konut birimleri inşa edilerek yoğunluk artırılabilir.
Yerleşim Alanlarının Yetersizliği: Bazı kentsel bölgelerde, nüfus artışı ve kısıtlı alanlar nedeniyle konut ihtiyacı karşılanamayabilir. Bu durumda, daha küçük konut birimleri inşa edilerek yerleşim alanları daha etkin bir şekilde kullanılabilir.
Ancak, kentsel dönüşüm projelerinde konutların küçülmesi her zaman geçerli değildir. Projelerin hedefi, mevcut konutları iyileştirmek veya yenilemek olabilir ve bu durumda konutlar aynı veya daha büyük metrekarelerde kalabilir. Ayrıca, projelerde farklı konut tipleri ve çeşitli metrekare seçenekleri sunulabilir, böylece farklı ihtiyaçlara ve tercihlere uygun konutlar sağlanabilir.
Sonuç olarak, kentsel dönüşüm sürecinde konutların küçülüp küçülmemesi projenin özelliklerine bağlıdır ve her durumda farklılık gösterebilir.
Kentsel dönüşüm projelerinde “arsa payı”, bir gayrimenkulün ya da binanın sahibine, yapılan dönüşüm veya yenileme çalışmaları sonucunda elde edilecek yeni yapı veya dairelerden sağlanan payı ifade eder.
Kentsel dönüşüm projelerinde genellikle mevcut binalar yıkılır veya yenilenirken, yerlerine yeni yapılar veya daireler inşa edilir. Bu süreçte, arsa sahibi veya mülk sahibi, dönüşüm çalışmaları sonucunda elde edilecek yeni yapı veya dairelerden belli bir arsa payına sahip olur. Arsa payı, genellikle yeni inşa edilen dairelerin yüzdesi olarak belirlenir.
Örneğin, bir kentsel dönüşüm projesinde bir arsa sahibi, mevcut binasını yıkarak yerine 10 yeni daire yapılmasını sağlamış olabilir. Bu durumda, arsa sahibi genellikle kendisine bu 10 yeni dairenin belirli bir yüzdesini (örneğin, %20’si) arsa payı olarak talep edebilir. Bu da, yeni inşa edilen dairelerin %20’sinin arsa sahibine ait olacağı anlamına gelir.
Arsa payı, kentsel dönüşüm projelerinde arazi sahipleri ile proje yürütücüleri veya müteahhitler arasında yapılan anlaşmalarla belirlenir. Bu anlaşmalar, genellikle yerel yasalara ve kentsel dönüşüm projelerinin ilgili düzenlemelerine tabidir.
Arsa payı, arazi sahibinin mevcut mülkü üzerinde sahip olduğu hakları ve dönüşüm sürecinde elde edeceği faydaları temsil eder. Bu şekilde, arsa sahibi, dönüşüm çalışmaları sonucunda elde edilecek yeni değerden payını alır ve projenin başarısına katkıda bulunur.
Kentsel dönüşüm değerleme, bir gayrimenkulün kentsel dönüşüm sürecine tabi tutulması durumunda, mevcut değerinin belirlenmesi için yapılan bir değerleme işlemidir. Bu değerleme, gayrimenkulün dönüşüm öncesi ve dönüşüm sonrası değerini tespit etmeyi amaçlar.
Kentsel dönüşüm değerlemesi, gayrimenkul sahibi, proje yürütücüleri, yatırımcılar, bankalar veya diğer ilgili taraflar tarafından kullanılır. Kentsel dönüşüm değerlemesinin önemli yönleri aşağıdaki belirtilen detaylardır.
Dönüşüm Potansiyeli: Değerleme, mevcut gayrimenkulün dönüşüm potansiyelini analiz eder. Yapının fiziksel durumu, konum, çevresel faktörler ve diğer etkenler dikkate alınarak, gayrimenkulün dönüşüm sonrası değeri ve potansiyeli değerlendirilir.
Yatırım Değerinin Belirlenmesi: Kentsel dönüşüm değerlemesi, gayrimenkul sahibi veya yatırımcılar için bir rehberlik sağlar. Mevcut gayrimenkulün değeri, dönüşüm sonrası beklenen değer, yatırım getirisi ve karlılık gibi faktörler göz önünde bulundurularak belirlenir.
Finansal Planlama ve Kredi Süreçleri: Kentsel dönüşüm projeleri genellikle finansman gerektirir. Değerleme, projenin finansal planlamasında ve kredi başvurularında kullanılır. Bankalar veya finans kurumları, gayrimenkulün değerini ve dönüşüm sonrası potansiyelini değerlendirerek kredi sağlama kararlarını alırlar.
Sigorta ve Vergi İşlemleri: Kentsel dönüşüm değerlemesi, sigorta poliçeleri için temel teşkil eder. Ayrıca, gayrimenkulün dönüşüm sonrası değeri, vergi beyanları ve diğer mali işlemler için de önemlidir.
Tazminat Hesaplamaları: Kentsel dönüşüm sürecinde, kamulaştırma veya diğer nedenlerle tazminat ödemesi gerekebilir. Gayrimenkulün değerlemesi, tazminat miktarının belirlenmesinde kullanılır.
Kentsel dönüşüm değerlemesi yapılırken aşağıdaki faktörler dikkate alınır:
Gayrimenkulün Fiziksel Durumu: Mevcut yapıların fiziksel durumu, dönüşüm değerlemesinde önemli bir faktördür. Binanın yaşı, yapısal bütünlüğü, yapı malzemeleri ve genel bakım durumu gibi unsurlar göz önünde bulundurulur.
Konum: Gayrimenkulün konumu, değerlemeyi etkileyen önemli bir faktördür. İyi bir konum, ulaşım ağlarına yakınlık, sosyal ve ticari olanaklara erişim gibi faktörler, değeri artırabilir.
Çevre ve Altyapı: Bölgenin çevresel faktörleri ve altyapı durumu değerlemeye etki eder. Yeşil alanlar, parklar, okullar, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi çevre unsurları ve su, elektrik, gaz gibi altyapı hizmetleri dikkate alınır.
Yerel Piyasa Koşulları: Değerleme, yerel gayrimenkul piyasasının koşullarını da gözlemleyerek yapılır. Bölgedeki benzer gayrimenkullerin satış fiyatları, kira gelirleri ve talep düzeyi gibi faktörler dikkate alınır.
Kentsel Dönüşüm Potansiyeli: Gayrimenkulün kentsel dönüşüm potansiyeli değerlendirilir. Bölgedeki planlar, imar düzenlemeleri ve mevcut kentsel dönüşüm projeleri göz önünde bulundurulur. Yapının dönüşüm sonrası değeri ve potansiyeli değerlendirilir.
Finansal Analiz: Değerleme sürecinde finansal analiz yapılır. Gayrimenkulün dönüşüm sonrası beklenen getirileri, yatırım maliyetleri, projenin karlılığı gibi finansal faktörler değerlendirilir.
Yasa ve Düzenlemeler: Değerleme, geçerli yasal düzenlemelere uygun olarak yapılmalıdır. Kentsel dönüşümle ilgili mevzuat, imar planları, kamulaştırma kararları ve diğer ilgili yasal düzenlemeler dikkate alınır.
Değerleme süreci, genellikle bir değerleme uzmanı veya şirketi tarafından yürütülür. Uzmanlar, yerel pazardaki bilgileri, teknik analizleri ve değerleme yöntemlerini kullanarak objektif bir değerlendirme yaparlar.
Kentsel dönüşüm sürecinde değerleme raporu zorunlu olabilir. Bu, yerel yasal düzenlemelere ve kentsel dönüşüm projelerinin özelliklerine bağlıdır. Her ülkenin ve hatta her bölgenin kentsel dönüşümle ilgili farklı yasal gereklilikleri olabilir. Bu nedenle, kentsel dönüşüm değerleme raporunun zorunlu olup olmadığını belirlemek için yerel yetkililere veya ilgili kurumlara danışmanız önemlidir.
Değerleme raporu, genellikle proje sürecinde yer alan taraflar arasında güvenilir bir bilgi kaynağı sağlamak için kullanılır. Özellikle finansman sağlamak, tazminat hesaplamaları yapmak veya yasal gereklilikleri yerine getirmek gibi durumlarda değerleme raporu talep edilebilir.
Değerleme raporu, gayrimenkulün mevcut değerini, dönüşüm sonrası potansiyelini, yatırım getirisini ve diğer önemli faktörleri belirlemek için kullanılır. Bu rapor, projenin tüm paydaşları için önemli bir referans noktasıdır ve objektif bir değerlendirme sağlar.
Yine de, kentsel dönüşüm sürecinde değerleme raporu zorunlu olmasa bile, bir değerleme uzmanından profesyonel bir değerlendirme yapılması ve rapor alınması önerilir. Bu, projenin şeffaflığını artırır, taraflar arasındaki anlaşmazlıkları önler ve güvenilir bir temel oluşturur.
Kentsel dönüşüm sürecinin gayrimenkul sahibine maliyeti, birçok faktöre bağlı olarak değişebilir. Kentsel dönüşüm projeleri genellikle mevcut yapıların yıkılması veya yenilenmesiyle başlar ve yeni yapılar veya dairelerin inşa edilmesiyle devam eder. Bu süreçte gayrimenkul sahibine çeşitli maliyetler ve yükümlülükler gelebilir:
Yıkım ve Hazırlık Maliyetleri: Eski yapıların yıkımı ve arazi hazırlığı için maliyetler oluşabilir. Yıkım işlemleri, altyapı çıkarımları, temizlik masrafları ve gerektiğinde yeniden düzenleme veya düzeltme çalışmaları gibi harcamaları içerebilir.
Dönüşüm veya Yeniden İnşa Maliyetleri: Yeni yapıların inşası veya mevcut yapıların yeniden inşası için maliyetler ortaya çıkar. İnşaat işçiliği, malzeme temini, projelendirme, mimari tasarım, mühendislik hizmetleri ve diğer ilgili harcamalar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Kamulaştırma ve Tazminat Maliyetleri: Kentsel dönüşüm sürecinde kamulaştırma veya taşınma gibi durumlarla karşılaşılabilir. Bu durumda, gayrimenkul sahibine tazminat ödenebilir veya yeni konut veya mülkler tahsis edilebilir. Tazminat maliyetleri veya taşınma masrafları, gayrimenkul sahibi için maliyet anlamına gelebilir.
Proje Yönetimi ve Danışmanlık Hizmetleri: Kentsel dönüşüm sürecinde proje yönetimi ve danışmanlık hizmetleri almak gerekebilir. Bu, mimarlık, mühendislik, avukatlık, değerleme uzmanlığı, finansal danışmanlık gibi alanlarda uzman kişilerin hizmetlerini içerebilir. Bu hizmetlerin maliyetleri de gayrimenkul sahibine yansıyabilir.
Vergi ve Harçlar: Kentsel dönüşüm sürecinde vergi, harç ve diğer resmi maliyetler ortaya çıkabilir. Yerel yönetimler tarafından belirlenen gayrimenkul vergileri, inşaat harçları, belediye izin ücretleri gibi masraflar gayrimenkul sahibi tarafından karşılanır.
Bu maliyetlerin tam olarak ne kadar olacağı, projenin ölçeği, yerel düzenlemeler, gayrimenkulün durumu ve diğer faktörlere bağlı olarak değişir. Her kentsel dönüşüm projesi benzersizdir ve maliyetler proje özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.
Eğer siz de kentsel dönüşüm danışmanlığı ihtiyacı duyuyorsanız cevabını merak ettiğiniz tüm soruları bize iletişim formu aracılığı ile iletebilirsiniz.