bir kaç gün önce "güzel kadın" başlığına bir entry yazmıştım. amacım, çirkin kadınlara uygulanan ayrımcılık aşikarken, fazla gözükmeyen ama var olan "güzel kadına ayrımcılık" meselesi hakkında iki kelam etmekti. (bkz: güzel kadın/@polly jean
)
şimdi bunun bir benzeri de zayıf kadın
için var. moda balık etli kadın
dan zayıf kadına evrildiği için "zayıf=güzel" algısı batı'yı ele geçirdi. "dünyayı" demedim dikkat ederseniz, zira nüfusu 1 milyarı geçen hindistan'da "güzellik=zayıflık" bağıntısı işlemiyor, keza orta doğu, afrika filan da zayıflığı değil, "normal" (bu normallik üzerine konuşacağız sonra) hatta balık etli kadını beğeniyor. abd için de durum çok farklı değil. eğer "dünya"yı "batı"dan ibaret zenneden batı-merkezci insanlardansanız rica ederim, önce dünya algınızı gözden geçirin. neyse, meselemize dönelim, yani aslında, bir yandan sıfır beden
şişirilip zayıf olmayan kadınlar "sen ne biçim kadınsın" diye taciz edilirken, aslında zayıf kadın da "sen de kadın mısın yahu" diye rahat bırakılmıyor.
şu cümleler tanıdık değil mi, "kadın dediğin ele gelecek
", "kadını kadın yapan kıvrımlarıdır
", "o ne öyle tahta gibi
"... yani, kilolu kadını rahat bırakmayan ataerki
(tıpkı ne çirkin, ne de güzel kadını rahat bıraktığı gibi) zayıf kadını da rahat bırakmıyor. yüzlük ayrılan bir istatistik skalasında, en fazla %1'lik kesimi rahat bırakıyor, onun altı da üstü de hayatını kilosundan memnun olmadan geçiriyor.
yalnız bu konuda benim bir sıkıntım var. kilolu insanlara karşı yapılan iğrençliğe herkes laf ederken, zayıf insanlara karşı yapılan iğrençliği pek kimse görmüyor. dahası, üzülerek söylüyorum, kendisine yapılanın lacivert
ini zayıflara karşı yapan hemcinslerimi gördüğümde üzülüyorum. "kadın dediğin kıvrımlı olur, hıh, kıvrımı olmayana kadın demem ben" cümlesini ortalık yerde kuran biri lütfen bir daha "feminizm
"i ağzına bile almasın, çünkü bu "kısa saçlı kadın mı olur?"a kadar gidiyor. amacımız, herkesin kendini kendisi üzerinden tanımlayabildiği bir ortam yaratmaksa, bunu "kendi beğenisini başkalarına dayatan insanlar" üzerinden sağlayamayacağımız çok açık.
şimdi işin bir sağlık
boyutu var ("bizim doktor badilerimiz de var!"). yani sağlıkla kısıtlandığımızdan "herkes keyfine baksın" diyemiyorum. yani aslında derdim, çünkü nasıl insanın içkiyle, uyuşturucuyla kendine zarar verme hakkı varsa, bunu eksik ve fazla kilolarıyla da yapabilir. ama öte yandan, hem anoreksiya
ve bulimia
, hem de obezite
"çağımızın hastalığı" iken, bunu teşvik etmek istemem. bu noktada, vücut kitle indeksi 18,5 ile 25 arasında olanlar tıp açısından "normal" kabul edilmiş. yani bunun alt sınırı ile üst sınırı arasında istediği kiloyu seçmek kişinin sağlığını bozmadan, rahatlıkla yapabileceği bir tercih. dikkat edin, alt ile üst sınır arasında, aynı boydaki insan için neredeyse 20 kilo oynuyor. ama o 20 kiloluk aralık içerisinde istediği kadar ekstrayı seçebilir. lütfen bunu unutmayalım. bu birinci madde.
ikinci madde, nasıl kişi vücut kitle indeksi
25'in üstüne çıktığında bir anda "obez
" sayılmıyorsa, 18,5'un altına inince de bir anda "anoreksik
" olmuyor. nasıl ki, obezlik sınırına varmayan bir "şişmanlık" cana kast
etmiyorsa, normalin biraz altında olan her insana da "ııaayyy anoreksik buuu, kesin yeme bozukluğu vaar, kesin kusuyooo" muhabbeti yapmak da dallamalığın önde gideni, bayrak taşıyanı. bunun hareketlisi var, metabolizması hızlı çalışanı var, genetiği öyle olanı var, var oğlu var. sanki eskiden herkes balık etliymiş gibi davranmayı bırakın lütfen. hayır, popüler kültür
zayıflığı şişirmeden önce de zayıf insanlar vardı, uğraşmadığı halde zayıf olanlar hep oldu ve hep olacak, çünkü genetik
yapılarımız çeşit çeşit. şimdi bu insana (kadın ya da erkek, ama tabii kadınlar daha çok maruz kalıyor) "çok zayıfsın. ııı çok çirkiiin. eti budu yok bunuuun" diyen arkadaşlar farkına varsınlar ki, bunun "ıııyy pis şişmaan, bok dolu midesi, balinaa" demekten hiçbir farkı yok. evet, hiçbir farkı yok. hele hele şişman biri bunu yapıyorsa sinirim iki kat bozuluyor, çünkü kendi maruz bırakıldığı sinir bozukluğunu kimseye yaşatmamalı, bu konuda daha iyi empati
yapabilmeli bence. eğer bunu yapmayıp askerci mantıkla "it ite, it kuyruğuna" yaparsa, bu insan değersiz biridir, bu kadar net.
hani ilk maddede alt sınır, üst sınır demiştim ya, hah, oraya dönelim. ne demiştik 18,5-25 arası tıbben de "normal
". şimdi, madem tıbben de bir sorun teşkil etmiyor, o zaman kişi, boyuna "normal" gelen kilonun en alt sınırını tercih ediyorsa, -bakın normal dedim, zayıfa kiloluya değinmedim bile- onun tercihlerine karışmak, "ııaaayyy çok zayıfsıın" diye yaftalamak kimin harcı? "biraz daha kilo alsan daha kıvrımlı olursun, güzel olur" demek kimin harcı? tıpkı şişman kadına "on kilo versen fıstık olursun
" geyiğini yapan reziller gibi olmaz mıyız bunu yapsak? biz kimiz ki, sağlığına bile tehdit oluşturmayan konularda bir kişinin beğenileri üstüne ahkam kesiyoruz? kaldı ki, eğer vki'si 25'in biraz üstünde olanlar "ay normalin az üstündeyim, normal sayılır" diyebiliyorsa, bu durumda aynı mantıkla 18,5'un biraz altında olanlara "ay anoreksik bu" yaftasını yapıştırmaya ne hakkımız var? insanların bedenlerinde nasıl rahat edeceklerine bizim karar vermeye ne hakkımız var?
evet, çocuklar, özellikle kız çocukları
, popüler kültürden etkileniyor, kafasına kafasına sokuşturuluyor bunlar. ama zannettiğiniz gibi "kadın dediğin ele gelecek" muhabbeti değildir bunu çözen, o sadece aynısının laciverdi. bence kız çocuklarına "sağlığına zarar vermediği sürece nasıl gözükmek istiyorsan öyle gözük, kimsenin laflarına aldırma" diyebilmelisiniz önce... eğer popüler kültürden etkilenmesini istemiyorsanız, önce "güzel olmak zorundasın, yaşadığın çağda güzel diye kabul edilen neyse ona uymak zorundasın" demeyi bırakın, gerisi zaten kendiliğinden gelir...
dip not: bu konuda düşünmemi ve yazmamı sağlayan loralynn
ve dontgetanybigideas
'a teşekkürler.