Dışbeslek


||Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir.|
Dışbeslek ya da ardıbeslek (heterotrof) (Yunan. heterone = (bir)başka ve trophe = beslenme), büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan karbonu organik maddelerden alan organisma türüdür. Dışbeslekler, besin zinciri içinde tüketici olarak bilinirler. Karşıtı, anorganik karbon dioksit ya da bikarbonatları tek karbon kaynağı olarak kullanan kendibesleklerdir. Bütün hayvanlar, mantarlar ve birçok bakteri türleri dışbeslektirler. Bâzı parazitik bitkiler de kısmen veyâ tamâmen dışbeslek olmuşlardır. Etobur bitkiler et besinlerini azot talebini tamamlamak için kullandıklarından kendibeslek sayılırlar.
Dışbeslekler karbon temelli organik maddeleri anorganik çevre kaynaklarından sentez (kimya)leyemediklerinden besinlerini başka dışbeslek ya da kendibeslek canlılardan almak durumundadırlar. Örn.: Hayvanlar, bitkilerden farklı olarak fotosentezleme yapamazlar.
Bir türün dışbeslek olarak kabûl edilmesi için karbon dioksitini organic bileşiklerden almalıdır. Eğer sâdece azot almak için organik bileşiklerden yararlanıyor ve dolayısıyla enerji üretmiyorsa kendibeslek sayılırlar. Eğer bir tür azot ihtiyâcını organik bileşiklerden elde ediyorsa bu cins dışbesleklerin iki altsınıfı vardır:
- Fotoheterotrof: Enerji ihtiyâcını ışıktan, karbon ihtiyâcını da organik maddelerden karşılar.
- Kemoheterotrof: Enerji ihtiyâcını organik molekülleri ve karbonun başka bir organik şeklini hazmederek karşılar.
Daha basit bir değişle dışbeslek olan canlılar, kendi besinlerini ışık ve anorganik bileşiklerden elde edemeyip başka canlılardan ya da onların artıklarından beslenen canlılardır.