Bu paylaşımı son üç ay içerisinde okuduğum dört kitabı bir arada değerlendirmek amaçlı yapıyorum. Gerek okul yoğunluğu gerek üşengeçliğimden ötürü ancak fırsat bulabildim yorumlamaya.
1) Annem Belkıs
Annem Belkıs
Gündüz Vassaf
İletişim Yayınları/ 303 sayfa
Annem Belkıs, bir oğlun annesinin hayatından, annesinin anlattığı biçimde yaşadıklarını, öğrendiklerini, deneyimlediklerini yazması bir bakıma. Gündüz Vassaf dilini fazlasıyla sevdiğim bir yazardı bu kitaptan önce de. Fakat bu kitapta annesinin yaşadığı zorluklara ne kadar destek olduğunu, anılarını yaşatmayı kendine görev edindiğini de gösteriyor.
Kitapsa Rumeli'de 1900'lü yılların başlarında ikamet eden bir kadının: Belkıs Halim'in nasıl göç ettiği, değiştiğini, kadın olmanın zorluklarıyla baş başa kaldığını; değil yurdunda Amerika'da da çektiği zorlukları gösteriyor. Savaşlara tanık olmanın yanında savaşlardan ötürü yurdundan uzak kalmanın zorluğunu da yaşamış bir kadın Belkıs. Aslında ruhunda neredeyse bir yüzyıldan izler taşıyan en gencinden yaşlısına herkesin kendinden bir şeyler bulabileceğine inandığım biyografik bir roman Annem Belkıs. Bence okunmalı ve bu az bilinen yaşanmışlığı bol kadına bir defa daha saygı duyulmalı.
*Halbuki aktörler zenci rolü yapan beyazlardı. Zenciler radyoda bile kendini canlandıramıyordu o zamanlar. Radyoda bile rol almaları mümkün değildi.
*Memleket gene arkamızda kalmıştı ama bu arada ailemizde Amerika'da bir hayli çoğalmıştı. Yüzyıllarca Rumeli'deki dar çevremiz ve aile içi evliliklerle süregelen sülalemiz Amerika'da bir iki kuşak içinde İskandinavyalısı, zencisi, İrlandalısı, yahudisi, katoliği ile "dünyalı" oluvermişti.
Mutluluk
Zülfü Livaneli
Doğan Kitap
376 sayfa
Mutluluk Türkiye'nin doğusunda sıklıkla -maalesef- görülen bir olayı: töreyi konu alıyor. İçerisinde mutluluğu keşfetme yolunda üç karakter barındırıyor kitap. Töre kurbanı olmak üzere olan bir genç kız, onu öldürmekle görevli amcasının oğlu ve diğer ikisinden bağımsız bir şekilde üniversitede profesör olan orta yaşlı bir adam. Yollarını kesiştiren ise gizliden gizliye mutluluk arayışında olan ruhları oluyor.
Türkiye'ye farklı bakan bu üç karakter kitabın yazıldığı zamanı, daha öncesini ve kitap yazıldıktan bir müddet sonrasını, şimdiyi yansıtıyor. Diline alıştıktan sonra bakıyorsun birbirinden farklı düşünceleri dile getirip, savunabilen bir yazarın kitabını okumuşsun. Livaneli'de kendi adıma en sevdiğim tarafta bu.
*Tanrı, her sabah yapıp her akşam bozduğu bulut tablolarında, bugün minimalist bir tarzı tercih etmişti.
*Hiçbir şey kıpırdamıyordu ve sanki o tekne yüzen bir şey değildi de sağlam temellerini suya salmış beyaz bir kuleydi.
3) Oğullar ve Rencide Ruhlar
Oğullar ve Rencide Ruhlar
Alper Canıgüz
İletişim Yayınları
204 sayfa
Oğullar ve Rencide Ruhlar'ın ana kahramanı Alper Kamu adında beş yaşında bir çocuk. Ve yaşına bakmaksızın mahallede gerçekleşen bir cinayeti çözmeye soyunuyor. Ne yalan söyleyeyim, Alper bildiğimiz beş yaşındaki çocuklardan değil. Okurken karşındaki çocuğun bazen on beş bazen yirmi beş yaşında olduğuna inanıyorsun. Kitabı da akıcı ve eğlenceli kılan buydu sanırım.
Bazen insan kötü hisseder, hiçbir şey yapmak istemez ya işte öyle bir anda okunması gerektiğine inandığım bir kitap.
*İnsan yüreği bir sarkaç gibidir işte böyle. İstediği noktaya ulaştığı anda tüm hızıyla tam tersi tarafa akmaya başlar.
*Çözülecek onca mesele varken, ben mutluluğun makul tekrarlar bütünü olduğu biçimindeki tuhaf düşünceye saplanmış, sonsuza kadar sürdürülebilecek münasip bir yaşam döngüsü kurgulamaya çalışıyordum.
4)Can
Can
Andrey Platonov
Metis Yayınları
147 sayfa
Can Ekim 2015'ten beri okumaya niyetlendiğim sürekli yarım bıraktığım tamamlayamadığım bir kitaptı. Fırsatını bulunca en baştan başladım okumaya ve benim için bir soluk denebilecek bir sürede bitti.
Kitapta beni çeken ilk şey tarihi yönüydü. Türkiye'de az duyulmuş yasaklı Rus bir yazar tarafından yazılması, yani yeni bir yazar keşfetme düşüncesi beni ikinci çekendi. Kitabı okudukça daha pek çok yönünü seveceğimi bilmiyordum tabi.
Can aslında bir halka verilen ad ve bu halk yazar tarafından şöyle tanımlanıyor: "Bedenini hoşar'larda, çöllerde yokluk çekerek tüketmiş, yaşam amacını unutmuş, bilincini ve merakını kaybetmişti, çünkü arzuları bir an için bile, bir nebze olsun gerçekleşmemişti; halk günlük kıt yiyeceğinin, yani kaplumbağaların, kaplumbağa yumurtalarının ve su içtiği birikintiden yakalamaya başladığı ufak tefek balıkların ona sağladığı mekanik hareketler sayesinde yaşıyordu." Böyle tanımlanan bir halka sosyalizmi öğretmek hatta ondan da önce yaşadığını hatırlatmak gerekiyordu.
Kitapta da bir halkın mücadelesini görmekle beraber çok da şey öğrenebilirsiniz.
*Sonunda anlayıverdi ve gülümsedi: Sözcükler anlaşılmaz olmuştu çünkü sesten ibarettiler; merak, duygu ve ilham içermiyorlardı, onları telaffuz eden adamın içinde tonlama yapabilen bir kalp yokmuş gibi.
*Aslında insanlar akıldan ya da hakikatten değil, sırf doğdukları için yaşarlar ve kalpleri, çarptığı müddetçe, çaresizliklerini işleyip parçalara böler, kendi de sabırla çalışmaktan cevherini yitirerek viran olur.