Başlıklar
Yeni Doğan Sarılık Dereceleri – Evde Sarılık Tedavisi
Yeni doğan bebekler genellikle cilt ve gözlerinin sarımsı bir renk almasına neden olan sarılıktan etkilenir. Sarılık, bebeğin kanında ve dokularında bilirubin denilen bir kimyasal maddenin birikmesinden kaynaklanır. Bilirubin normal olarak karaciğer tarafından işlenir, ancak bir yeni doğanın karaciğerinin işlenmesi birkaç gün sürer, bu nedenle 10 yeni doğandan altı tanesinde bir derece sarılık vardır. Durum prematüre bebekler arasında daha yaygındır. Bu normal süreç “fizyolojik sarılık” dediğimiz olgu ile sonuçlanır.
Dereceleri:
Sarılık genellikle ikinci veya üçüncü günde görülür. Bebeğin tam süresini doldurmuş ve sağlıklıysa, hafif sarılık endişelenecek bir şey değildir ve bir hafta kadar bir süre içinde kendi kendine iyileşir. Ancak, erken veya hasta bir bebek veya çok yüksek bilirubin seviyesine sahip bir bebeğin, yakından izlenmesi ve tıbbi tedavilere ihtiyacı olacaktır. Bazen, altta yatan kan ve karaciğer koşulları da bebeklerde sarılığa neden olabilir. Bu koşullar arasında kan grubu antikorları, hemolitik anemi, hepatit ve galaktozemi bulunur.
Her yenidoğanda yüksek bilirubin seviyesi vardır ve tam dönem bebeklerin yaklaşık yüzde 60’ında belirgin semptomlar olacaktır. Bebek çok yüksek bilirubin seviyesine sahip olmadıkça veya erken veya hasta olmadıkça tedavi gerekli değildir. Dehidrasyon (su kaybı) veya zayıf kilo alımı sarılığı daha da kötüleştirebilir.
Belirtileri:
1- Ciltte sarı bir belirti, genellikle ilk önce yüz ve saç derisinde görülür.
2- Gözlerin beyaz kısımlarına sarı bir belirti (sklera).
3- Vücudun derisine yayılan sarı bir belirti (orta sarılıkta).
4- Ellerin avuç içi ve ayak tabanlarının sararması (şiddetli sarılıkta).
5- Sıradışı uyuşukluk. Beslenme güçlüğü.
6- Bazı durumlarda, açık renkli dışkı (kaka) ve koyu idrar.
Sarılık Nasıl Oluşur?
Bilirubin, vücudun eski ve hasar görmüş kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasının atık ürünüdür. Karaciğer bilirubini atık olarak yok etmeye yardımcı olur. Annenin rahiminde, bebeğin bilirubini göbek kordonundan aşağıya gönderilir ve annenin vücudu tarafından elimine edilir. Doğumdan sonra bebeğin karaciğeri bilirubinin kendisini yok etmesi gerekir ve karaciğerin tam hızda çalışması birkaç gün sürebilir. Bu arada, bebeğin vücudundaki fazla miktarda bilirubin sarılık semptomlarına neden olur.
Evde Sarılık Tedavisi:
1- Hafif Sarılık:
Bebek genel olarak sağlıklı ve iyiyse, tedaviye gerek yoktur. Bebeğin karaciğeri, bilirubinin uygun şekilde işlenmesi için sadece birkaç güne ihtiyaç olur.
2-Orta Sarılık:
Güneş ışığı, belirleyici bilirubinin parçalanmasına yardımcı olur. Böylece bir bebeğin karaciğeri daha kolay işlenebilir. Sarılık olan bebek, günde iki kez 10 dakika boyunca iyi aydınlatılmış bir pencereye konulur. Genellikle hafif sarılığı tedavi etmek için gereken tek şey budur. Asla doğrudan güneş ışığına bebek konulmaz.
Eğer bilirubin seviyesi çok yüksekse, çocuğun özel bir ışık türüne yerleştirilmesi gerekebilir. Bu tedaviye fototerapi denir. Bazen, bu tür ışıklar dikkatli bir izleme ile evlerde de kurulabilir. Doktor (ebeveyn yardımı ile) bir çocuğa fototerapi yaptırmaya başlayacağına karar verebilir. Bir bebeğin bilirubin seviyesi çok yüksekse veya çocuk hasta görünüyorsa, bebek tedavi için hastaneye kabul edilebilir.
Işık, bilirubini bebeğin vücudu tarafından kolayca idare edilen lumirubine dönüştürür.
3- Şiddetli Sarılık:
Standart fototerapi bebeğin bilirubin seviyesini düşürmek için işe yaramazsa, doktor başka tedavileri deneyebilir. Örneğin, bebek bir fiber optik battaniyenin üzerine yerleştirilebilir ve ilave bir ışık bankası eklenebilir.
Fizyolojik sarılık neredeyse hiç fototerapi dışında tedavi gerektirmez. Diğer tüm tedaviler bilirubin seviyesini yeterince düşüremediğinde, son başvuru yeri bir değişim transfüzyonudur. Bu tedavide bebeğin kanı bağışlanmış kanla değiştirilir.