1940’lı yıllardan önce blues müzik çoğunlukla akustik enstrümanlarda çalındı.Aynı durum caz müzik içinde geçerli olabilir.Bu yıllardan sonra amfilerin(amplifikatör) blues müzik tarihi üzerinde büyük bir etkisi oldu.
Neden?
Blues, çoğunlukla insanların çok fazla gürültü yapma ve kavga etme eğiliminde oldukları barlarda ve kulüplerde çalındı. Böyle ortamlarda blues müziği ile yüksek seste dans etmek herkesin hoşuna giden bir zevkti.
Amfilerin gelişmesi ile birlikte blues müzik hatta caz ve country müziklerinin bile sesleri gittikçe yükselmeye başlamıştı.Amfiler artık müziğin en önde gelen ihtiyacı haline dönüşmüştü.
Amfilerin yüksek ses vermesinden önce büyük akustik gitarlar ile blues müzik yapılıyordu fakat amfilere takıldıklarında normalden çok farklı bir ses tonu ortaya çıkmıştı.Gitarların kasaları amfi ile birleştiğinde gerekli olan klasik blues tonları için yeterli gelmiyordu.
Değişim şarttı ve o değişim de gitar kasalarının değişmesinden geçiyordu.
Ama öncelikle bilmemiz gereken bazı şeyler var….
İlk Elektrikli Gitar
İlk elektro gitar 1920’li yıllarda Eddie Durham tarafından icat edilmiştir.Elektro gitarlar aslında akustik gitarların gövde boşluklarına takılan manyetikler ile yapılmıştı.Bu şekilde elektrikli gitarlar uygun bir performans veremediler çünkü ses yükseldikçe feedback oranı çok artarak neredeyse tüm sesi bozuyordu.
Blues müzik tarihi üzerinde oluşacak devrim yaklaşıyordu ve kabul edilebilir elektro gitarlar 1936 yılında Gibson tarafından üretildi.Gibson tarafından üretilen bu gitarlar Charlie Christian ve George Barnes gibi caz oyuncuları tarafından çalındı.Gibson tarafından üretilen ilk elektro gitar ES-150 modeli oldu.Gibson’ın düşüncesine göre ES-150 modelinin sonunda ki”150″ ibaresi satış fiyatı olan 150$’ı göstermesi gerekiyordu.Montgomery Ward ve Spiegel katalogları aracılığıyla Gitar,ve amfi seti ile birlikte 77 dolar gibi bir fiyata satışa konuldu. Gibson, 1940 yılına kadar aynı modeli üretmeye devam etse de revize edilerek modeli değiştirdi.
Solid Body Gitarın Doğuşu
1949 yılından önceki çoğu elektro gitarlar, akustik gitar gibi içi boş olduğundan, her zaman hoş olmayan bir şekilde yankılanma eğilimindeydiler. Buna geribildirim yani “feedback” deniyordu ve bu sebeple gitarın mümkün olduğunca yüksek sesle çalışabilmesi mümkün olmuyordu.
Gibson bu durumla başedebilmek için içi boş akustik kasalara manyetik takmak yerine içi boş olmayan bir ahşap üzerine bu manyetikleri yerleştirerek çalıştırmayı denedi.
1945 yılında solid body gitar kasalarının prototipleri Gibson’ın ellerinde hazır olsa da, 1949 yılında piyasaya Esquire ismi verilen bir gitar çıktı. Bu gitarın tasarımcısı Leo Fender‘di.
Esquire gitarın ismi kısa zamanda The Broadcaster olarak değiştirildi fakat patent sorunları nedeniyle ismi tekrar değiştirildi.Sizce bu isim neydi? Tabii ki günümüze kadar gelen ünlü Fender modeli Telecaster gitar.Bu “sağlam gövdeli” gitarlar feedback sorununu çözmüş ve artık sesi yükseltmenin zamanı gelmişti.
Yeni Gitar Yeni Ses Tonu
Tasarlanan yeni gitarların ses konusunda farklı bir tonu vardı.Biraz daha keskin ve netti.Bu ses tonu artık blues ve rock müziğin kimliğini oluşturacaktı.
Leo Fender ve Les Paul gibi günümüz gitarlarının mucitleri, yenilikleri nedeniyle büyük ün ve finansal başarı sağlamaya ediyorlardı fakat müzik üzerinde ortaya çıkan etki de aynı derecede önemliydi .1960’ların müziğini o gürültülü, bozuk gitar sesi olmadan kim hayal edebilir ki?
Elektro gitarı içeren ilk blues kayıtları, Casey Bill Weldon’un (“Hawaiian Guitar Wizard”) şarkısında 1938 yılında duyuldu.
Gitarlarını elektro yapan ilk blues sanatçıları California’da T-Bone Walker , Chicago’da Memphis Minnie, Broonzy,Tampa Red,Mississippi’de Robert Nighthawk, Robert Lockwood, Jr., Elmore James, Joe Willie Wilkins ve Houston Stackhouse (Arkansas Blues) oldu.
Blues ve Distortion İlişkisi
Elektro gitarlar ve amfilerin gelişmesiyle dünya müzik tarihine yeni bir soluk geldi. Zamanının plak yapımcıları ve ses mühendisleri tarafından distortion tonu hoş karşılanmadı. Yine tarihin her dönüm nokasında olduğu gibi müzikte de dönüşüm kaçınılmazdı.Memphis’te bulunan Sun Records firmasından Sam Phillips gibi yapımcılar bu yeni tonu severek blues müziğin içerisinde olması gerektiğini herkese kanıtladılar.
Bu ilk kayıtlardan birisi de aşağıda izleyeceğiniz Ike Turner’dan Rocket 88.
1950’li yıllardan sonra İngiliz gitaristlerin de blues müziği benimsemesiyle distortion sesi artık blues müziğin vazgeçilmez bir parçası olmuştu.
Blues artık eskisi gibi olmayacaktı…