Fotogrametri Nedir? Alanları Nelerdir? Fotoğraflardan yola çıkarak, bunların gösterdiği nesnelerin gerçek konumlarını ve boyutlarını ölçme sanatı; daha geniş anlamdaysa, bu ölçümü sağlayan yöntemler bütünü.
Fotogametrinin Alanları Nelerdir?
Bu bilime, ilk olarak, öncüsü olan Fransız albayı Laussedat tarafından “metrofotografi” adı verildi. Günümüzde, metrofotografi terimi, daha özel biçimde ayrı ayrı göz önüne alınan fotoğrafların ölçümlerinin bulunmasını, fotogrametri’yse genel bilim dalını çağrıştırmasının yanı sıra, stereoskopik klişe çiftlerinin ölçümünü tanımlayan bilimi de belirtir. Fotogrametriye, özellikle topografya haritalarının hazırlanmasında başvurulur. Ayrıca,doğrudan bir ölçüm yapmanın olanaksız (Wilson odaklarında ya da kabarcıklı odalarda tanecik yörüngelerinin incelenmesi, gökbilim, astronotik) ya da zor (mimarlık, akışkanlar mekaniği, cerrahlık, liman hidroliği, aerodinamik) olduğu bütün alanlarda da fotogrametriden yararlanılır.
YER STEREOFOTOGRAMETRİSİ
Bir teodolit ve bir fotoğraf odasından oluşan bir fototeodolit aracılığıyla ufka yakın bir doğrultuda dağlık bir alanın fotoğrafı çekilebilir. Her fotoğraf istasyonundan, incelenen bölgenin, koşut iki doğrultuda ve
fotoğraf makinesinin objektifi, sırasıyla O, ve 02’de (Çiz. 1) olacak biçimde, ikişer fotoğrafı çekilir. 0,02 uzaklığı B tabanıdır. Elde edilen Cı ve C2 klişeleri bir çift oluştururlar. O, ve 02’ye ilişkin iki alanın ortak noktaları (sözgelimi M) her klişede görüntü verirler ( m, ve m2). Her klişe çifti daha sonra stereoskopta incelenebilir (Çiz. 2); böylece gözlemci,fotoğrafı çekilen bölgeyi kabartmalı bir biçimde görür. Bu çift, bölgenin haritasını otomatik olarak çizen bir stereokomparatör çeşidi olan otografa da yerleştirilebilir. Aygıt görüntüyü kabartmalı biçimde veren stereoskopik bir optik sistem içerir. Bu yöntem sayesinde kesin ölçümler yapılabilir.
FOTOGRAMETRI, METROFOTOGRAFİ, HAVA STEREOFOTOGRAMETRİSİ
Hava fotogrametrisinde, haritası çıkarılacak bölge üstünde koşul çizgiler çizen bir uçağın içinden düzenli aralıklarla çekilen hava fotoğraflarından yararlanılır.
Metrofotografide, klişelerin her biri ayrı ayrı çalıştırılır. Bazı düzeltmeler deyapmak gerekir: Bir yandan fotoğraf makinesinin optik ekseni, çekim sırasında kusursuz biçimde dik olmadığından “doğrultma” adı verilen bir dönüşüm zorunludur; öte yandan, doğrultulmuş bile olsa klişe koni biçimli bir perspektiftir ve noktaların yükseltisi, bunların harita üstünde hesaplanmaları sırasında göz önüne alınması gereken etkendir. Bu yöntem sayesinde planimetride çok az malzeme kullanılır.
Hava stereofotogrametrisi, aynı bir uçuş geçişinin bitişik iki klişesinden (bunlar stereoskopik çifti oluştururlar) yararlanır (Çiz. 3). Çift,stereoskopta incelenir ya da bir değerlendirme otografına yerleştirilir.