Uçuk Belirtileri
Herpes simpleks virüsü (birincil enfeksiyon) ile enfekte uçuk başlangıcı olduğunuzda genellikle herhangi bir belirtiniz olmayacaktır. Bir süre sonra uçuklar ortaya çıkabilir ya da gitse bile geri gelmeye devam edebilir (tekrarlayan enfeksiyon). Ancak, birincil enfeksiyon belirtilere neden olursa, bu belirtiler oldukça şiddetli olabilir. (1) Uçuk nasıl anlaşılır?
Herpes Simpleks Virüsü Birincil Enfeksiyon Belirtileri
Çocuklar
Birincil uçuk enfeksiyonu belirtilerinin beş yaşından küçük çocuklarda görülme olasılıklarının yüksektir. Belirtiler ise şunları içerir:
- Şişmiş ve tahriş olmuş diş etleri ya da ağızda ve çevresinde ağrılı yaralar (bu herpes simplex gingivostomatit olarak da bilinir)
- Boğaz ağrısı ve şişmiş bezler
- Normalden daha çok tükürük üretimi
- 38 C veya daha yüksek sıcaklık (ateş)
- Kuruma
- Hasta hissetmek (mide bulantısı)
- Baş ağrısı
Herpes simplex gingivostomatit genellikle küçük çocukları etkiler, ancak yetişkinlerde de gelişebilir. Uçukların iyileşmesi için üç hafta sürebilir. Bununla birlikte, birincil enfeksiyon sonrası gingivostomatit genellikle tekrar görülmez. (2)
Yetişkinler
Birincil herpes simplex virüsleri yetişkinlerde nadir olarak ortaya çıkar, ancak belirtileri çocuklar yaşanan belirtilere benzemektedir.
Genellikle boğaz ağrısı oluşmaktadır. Ağızda ağır bir ağız kokusu da ortaya çıkabilir. Bu bölgelerdeki uçuklar, gri veya sarı merkezli ülserler haline gelebilir.
Herpes simpleks virüsünü erken yaşlarda geliştirirseniz, daha sonraki zamanlarda periyodik olarak tetiklenebilir ve tekrar tekrar ortaya çıkan uçuk yarası sorunlarına neden olabilir. Birincil enfeksiyondan sonra, belirtiler genellikle sadece uçuk yaralarıyla sınırlı kalmaktadır. (3)
Tekrarlayan Uçuk Belirtileri
Tekrarlayan uçuk enfeksiyonları genellikle daha az sürer ve birincil enfeksiyona göre daha az şiddetlidir. Tek belirti, uçuk yaralarının ortaya çıkmasıdır, ancak bazı durumlarda şişmiş bezler de ortaya çıkabilir.
Uçuk yaralarının patlak vermesi genellikle ağzınızda karıncalanma, kaşınma veya yanma hissi ile başlar. Daha sonra, küçük sıvı dolu yaralar genellikle alt dudaklarınızın kenarlarında gelişir.
Tekrarlayan enfeksiyonları sık sık yaşıyorsanız, her seferinde aynı yerde karıncalanma gelişebilir. Boyutları büyüyebilir, ağrı ve tahrişe neden olabilir.
Uçuk ortaya çıktıktan sonraki 48 saat içinde kabuklanma veya kabuklanma öncesi sızı oluşabilir.
Rahatsız edici uçuk yaraları çok yorucu ise, birkaç ay boyunca her gün düzenli olarak bir antiviral tablet alarak yaraları bastırmak mümkündür. Bu genellikle yalnızca uçuklar başka sorunlara neden olduğunda kullanılan bir yöntemdir.
Uçuk yaraları tedavi olmadan 7 ile 10 gün içinde ortadan kalkar ve genellikle yara izi olmaksızın iyileşirler. (4)
Uçuk Nedir?
Uçuklar, ağız kenarlarında veya yüzün diğer bölgelerinde oluşan kırmızı, sıvı dolu kabarcıklardır. Nadiren de olsa, parmaklarınız, burnunuz veya ağız içinde oluşabilir. Uçuklar, genellikle küçük kabarcıklar halinde bir araya toplanmaktadır. Bu rahatsız edici yaralar iki hafta veya daha uzun sürebilir.
Herpes simpleks adı verilen yaygın bir virüs uçuklara neden olmaktadır. Bu uçuklar öpüşme gibi yakın temas yoluyla kişiden kişiye yayılabilir. Uçuklar görünür olmadığında bile bulaşıcıdır.
Uçuk yaraları için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Diğer yandan, uçuklar herhangi bir uyarılma olmadan geri dönebilir. Bazı ilaçlar yaraları iyileştirmek ve geri gelmelerini önlemek için kullanılabilir. (5)
Uçuk Nedenleri
Uçuk neden olur? Uçuk yaraları genellikle herpes olarak bilinen herpes simplex virüsü adı verilen bir virüsün neden olduğu enfeksiyonun bir sonucudur. Herpes virüsüne maruz kalan herkes uçuk geliştirmez.
Belirli faktörler, virüsün tekrar aktif hale gelerek uçuk yaralarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Uçuğu tetikleyen faktörler aşağıdakileri içerebilir:
- Viral enfeksiyon veya ateş
- Hormonal değişiklikler (kadınlar için, genellikle menstrüel ile ilgilidir)
- Stres
- Yorgunluk
- Güneşe ve rüzgara maruz kalma
- Bağışıklık sistemindeki değişiklikler (6)
Uçuk Tedavisi
Uçuk nasıl geçer? Uçuklar genellikle 7 ile 10 gün içinde tedavi olmadan iyileşir. Antiviral tabletler veya kremler belirtileri hafifletmek ve iyileşme süresini hızlandırmak için kullanılabilir.
Eğer uçuk sorunu yaşıyorsanız aşağıdaki tavsiyeleri izleyebilirsiniz:
- Dehidrasyonu önlemek için bol miktarda sıvı için
- Asitli veya tuzlu yiyeceklerden kaçının ve serin, yumuşak yiyecekleri tercih edin
- Dişlerinizi fırçalamak ağrı veriyorsa, antiseptik bir gargara kullanın
- Kremleri uçuğun üzerine sürtmek yerine yaralara hafifçe vurun
- Uçuk kremleri uygulamadan önce ve sonra sabun ve su kullanarak ellerinizi yıkayın
- Krem uygulamanın yanı sıra, uçuklarınıza dokunmaktan kaçının ve uçuk kreminizi başkalarıyla paylaşmayın (7)
Uçuk İçin Hangi Doktora Gidilir?
Uçuk teşhisi ve tedavisi için bir dermatoloğa yani cilt hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (8)