Dünya Örgütü Olarak Birleşmiş Milletler
Hiç merak ettiniz mi, dünya nasıl yönetiliyor? Dünyanın yönetimi için nasıl bir süreçten geçildi; dünyamız daha iyi ve daha adil yönetilebilir mi? Akşamları televizyonlarımıza konuk olan (!) göçmenlerin çilesi ve bölgesel savaşlar önlenebilir mi? Yoksulluk, adaletsizlik ve şiddet sistemde kaçınılmaz mı?
Dolayısıyla dersimizde temel amacımız bu ve benzeri küresel yönetişimdeki temel sorulara, elimizdeki tek dünya örgütü olan Birleşmiş Milletler aracılığıyla cevap vermeye çalışacağız. BM birçok açıdan eleştirilebilir. Ancak şunu da hatırda tutmalıyız: elimizde bir tek evrensel örgüt var, o da BM. Belki daha fazla çabalayarak ve küresel çapta işbirliğini öğrenerek BM sistemini geliştirebiliriz. Bunun için kurumlardan mı, bireyden mi başlamalıyız? Bunu cevaplamak çok da kolay değil. Liberalizm, kurumlar iyileştirilirse herşey daha iyi olur düşüncesini beynimize işlemiş gibi; ama kalbimiz, insan faktörü iyileşmeden bu olmaz diyor. Ama nasıl? Acaba dünyayı iyileştirmek niyetlerle mi ilgili? Felsefe sevenler bunu düşünsün; zaten biz BM örgütünü işlerken, bu tür soruları da ünitelere serpiştirip tartışacağız.
Şimdi biraz ısınalım… Yukarıda değindiğimiz amaçlardan yola çıkarsak, şöyle bir haftalık plan yapabiliriz:
1.Haftada BM'nin kuruluş felsefesi ve amaçları işlenecektir. BM'nin kuruluş dönemindeki uluslararası şartları da dikkate alarak BM amaçlarının ne kadar gerçekçi ve ne kadar idealist olduğu üzerinde durulacaktır.
2.Haftada ise BM'nin yapısı ve temel organlarına değineceğiz. Bazen veya çoğu zaman dünyada kötü giden şeyler için BM suçlanır. Ama mevcut yapısıyla BM ne yapabilir? Ne yapamaz? Üye devletlerden bağımsız hareket eden bir BM olabilir mi?
3. ve 4. Haftalar, BM'nin dünyadaki (sistemdeki) temel işlevlerine ayrılmıştır. 3.Hafta, insan hakları ve ekonomik kalkınma konularına değineceğiz. İnsan hakları nedir, bir örgüt tarafından geliştirilebilir mi, insan hakları bir süreç midir ve BM neler yaptı/yapabilir? 4. Hafta ise, dünyada istikrar ve güvenliği sağlamaya, daha net bir ifadeyle güç kullanımına ve bu sorunun çözümüne ayrılmıştır. BM, savaşları önleyebilir mi? BM Secretary-General (Genel Sekreteri); bir sekreter midir, yoksa general mi olmalıdır, yoksa mantıklı ve güçlü bir lider mi?
Son hafta olan 5.Hafta ise, BM'nin geleceğine ayrılmıştır. BM mevcut haliyle, idealimizde dünya örgütü değilse, ne yapmalıdır? BM nasıl reform edilmelidir? BM, dünya yönetimi için bir umut mudur; yoksa raf ömrü dolmuş bir örgüt müdür? Yıkıp yeniden yapmak yerine; elimizdekilerden başlayarak BM'yi ve bu sayede dünyayı daha iyiye götürmek gerekmez mi?