Saçlarımız neden beyazlıyor? Bir saç teli, ortası boş olan ve içerisinde melanin denilen boya pigmentleri bulunan bir tüpten başka bir şey değildir aslında. Genç yaşlarda bu boşlukta saça rengini veren melanini bir arada tutan bir sıvı bulunmaktadır.
Saçlarımız Neden Beyazlıyor?
Yaş ilerledikçe derimiz saçlarımızı ve vücudumuzdaki diğer kılları eskisi gibi sağlıklı olarak üretememektedir. Kılların ortasındaki sıvı kaybolur, boya hücreleri de tutunamadığı için yalnızca hava kalır. Saçlar boyasız hale gelmektedir, beyaz rengine yani asıl rengine döner. Bütün saçlarımız ise 10-20 sene arasında beyaza dönebilmektedir.
Her bir saç telinin rengi ya siyahtır (kırmızı, kumral, sarı vs.) veya beyazdır. Her bir saç teli yavaş yavaş grileşip beyazlamaz. Fakat bu süreç içerisinde hepsi aynı anda beyazlamadığı için, beyazların sayısı artıkça bütün saç gittikçe açılan gri renkte görülmektedir. İşin ilginç tarafı ise, boya hücreleri bazen üretime hız vermektedirler. Git gide beyazlaşan saçlar geçici bir süre biraz koyulaşmış gibi gözükebilirler.
Şok ya da aşırı gerilim geçiren birinin saçlarının bir gecede beyazlaştığı, bir süre sonra tekrardan eski rengine döndüğü söylenmektedir.
Bazı tarihçiler, Kraliçe Marie Antoinette’nin giyotine gideceği günün gecesinde saçlarının tamamının bembeyaz olduğunu yazmaktadırlar. Saçların devamlı uzadığı, belirli bir süre sonra dökülerek alttan yeni saç geldiğini hatırlatarak, var olan saçın değil, yeni gelecek saçın beyaz olabileceği, bu nedenle saçların bir gecede beyazlaşmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Ancak bilim insanları bu olayın birkaç haftalık süreçte gerçekleşebileceğini söylemektedirler.
Tiroid bezi, şeker gibi hastalıklarda ve aşırı stres, şok gibi durumlarda renkli saçlar bu süreçte tamamen dökülebilmektedir ve geriye sadece önceden beyazlaşmış saçlar kalabilir. Diğer saçlar ile birlikte beyazların yerine de daha gür ve siyah saçlar çıkabilir. Saçların beyazlaşması, insanlık tarihinde hep sorun olmuştur. Kimileri bunu olgunluğun ve bilgeliğin simgesi olarak görmüştür. Tarih boyunca savaş kahramanları, yaşlılığın ve güçsüzlüğün bir belirtisi olarak görmüşlerdir ve saçlarını boyamışlardır.
Saç Beyazlamasını Etkileyebilecek Faktörler
Yaş
Yaşlandıkça saçlardaki melanin üretimi azalır ve saçlar beyazlamaya başlar. Genellikle 30’lu yaşlardan sonra beyaz saçlar belirmeye başlar ve zamanla artış gösterir.
Genetik Faktörler
Saç beyazlamasında genetik yatkınlığın rolü büyüktür. Aile üyelerinde erken yaşta beyazlayan saçlar varsa, bu durum çocuklarında da görülebilir.
Stres ve Anksiyete
Kronik stres ve anksiyete, saç beyazlamasını hızlandırabilir. Stres, vücuttaki melanin üretimini olumsuz etkileyebilir.
Sigara ve Alkol Tüketimi
Sigara içmek ve fazla alkol tüketmek, saç sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir ve bunun sonucunda da saç beyazlamasını hızlandırabilir.
Beslenme
Sağlıksız ve yetersiz beslenme, saç sağlığını etkiler ve saç beyazlamasını tetikleyebilir. B vitamini, çinko, bakır ve demir gibi besin maddelerinin eksikliği saç beyazlamasına katkıda bulunabilmektedir.
Tiroid Problemleri
Tiroid bezinin düzgün çalışmaması, saç beyazlamasına neden olabilecek hormonal dengesizliklere yol açabilmektedir.
B12 Vitaminin Eksikliği
B12 vitamininin eksikliği, saç sağlığını olumsuz etkileyerek saç beyazlamasını artırabilmektedir.
Oksidatif Stres
Serbest radikallerin neden olduğu oksidatif stres, saç köklerinin melanin üretimini bozarak saç beyazlamasını artırabilmektedir.
Çevresel Etkiler
Uzun süreli güneşe maruz kalmak, havada bulunan kirleticiler ve kimyasal maddeler saç sağlığını olumsuz etkileyebilir ve saç beyazlamasını hızlandırabilir.
Otoimmün Hastalıklar
Bazı otoimmün hastalıklar, saç köklerine zarar vererek saç beyazlamasına yol açabilir.
Tıbbi Tedaviler
Radyoterapi veya kemoterapi gibi tıbbi tedaviler saç beyazlamasını hızlandırabilir.
Saç Beyazlamasını Önlemek veya Geciktirmek İçin Yapılabilecekler
- Sağlıklı ve dengeli beslenmek, saç sağlığını korumada oldukça önemlidir. B vitamini, çinko, demir, bakır ve E vitamini gibi saç sağlığı için önemli besin maddelerini içeren gıdaları tüketmek, saç beyazlamasını geciktirmeye yardımcı olabilir.
- Meyve ve sebzeler gibi antioksidan bakımından zengin besinleri tüketmek, oksidatif stresi azaltarak saç köklerini sağlığını korumaya yardımcı olur.
- Biotin (B7 vitamini) saç sağlığı için önemlidir ve saç beyazlamasını önlemeye yardımcı olabilir. Herhangi bir takviyeye başlamadan önce doktorunuza danışmanızı öneriyoruz.
- Kronik stres, saç sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir ve saçların beyazlamasını hızlandırabilir. Stresten uzak durmaya çalışmak ve stresle başa çıkmak için meditasyon, yoga gibi aktivitelere yapmak faydalı olabilir.
- Düzenli egzersiz yapmak, vücudunuzdaki dengesizlikleri düzeltmeye ve stresinizi azaltmaya yardımcı olabilir.
- Saçlarınıza düzenli bakım yapmak, saç sağlığınızı korumak için önemlidir. Saçınızı sık sık yıkamaktan kaçınmak, yumuşak bir şekilde kurutmak ve saç bakım ürünlerini kullanmak saçların güçlenmesine yardımcı olabilmektedir.
- Uzun süreli güneşe maruz kalmaktan kaçınmak saçların güneşin zararlı etkilerinden korumasına yardımcı olabilir.
- Sigara içmek ve fazla alkol tüketmek, saç sağlığını olumsuz etkileyebilir ve saçların beyazlamasının hızını artırabilir.
- Saç boyama ve kimyasal işlemler, saç sağlığını olumsuz etkileyebilir. Gereksiz kimyasal işlemlerden kaçınarak saçlarınızın doğal yapısını korumak önemlidir.
- Yeterli ve kaliteli bir uyku, vücuttaki dengelerin düzenlenmesine yardımcı olabilir.
- Düzenli olarak saç kesimi yaptırmak, saçlarınızın daha sağlıklı görünmesine yardımcı olabilir.
UNUTMAYIN
Saç beyazlaması yaşlanmanın doğal bir sürecidir ve tamamen önlenmesi mümkün olmayabilir. Yukarıdaki adımlar saç sağlığını korumaya ve saçların beyazlamasını geciktirmeye yardımcı olabilir. Herhangi bir sağlık sorunu veya ciddi saç beyazlaması halinde uzman bir doktora danışmanız önemlidir.