“Antibiyotikler”, bazı bakteri ve mantarlarca üretilen ve diğer bakterilerin çoğalmasını engelleyen (bakteriyostatik) veya onları öldüren (bakterisidal) doğal maddelerdir.
- Bakteriler çevrelerinde meydana gelen değişikliklere hızlı uyum sağlayabilen canlılardır.
- Antibiyotik direnci de bunun bir örneğidir.
- Belli bir antibiyotik direnci, söz konusu antibiyotiğin tedavi dozunda dirençli bakterileri öldüremediğini veya çoğalmalarına engel olamadığını ifade etmektedir.
Antibiyotik direnci tam olarak nasıl gelişir?
- Bir bakteri antibiyotiklere maruz kaldığında üç olası sonuç vardır – ölürler, hareketsiz kalırlar (çoğalmazlar) veya çoğalırlar.
- Bunlardan hangisinin gerçekleşmesinin daha olası olduğunu belirleyen üç temel etken bulunmaktadır; antibiyotik konsantrasyonu, bakteriyel mutasyon ve genetik değişim.
Antibiyotik konsantrasyonu
- Genel olarak, bir bakteriye daha fazla antibiyotik verilmesi bakterinin hareketsizleşmesine ya da ölümüne sebep olur ve daha az antibiyotik ise çoğalmasına yol açar.
- Bazı bakteriler, içerisinde binlerce bakteri hücresinin bulunduğu jel-benzeri bir madde olan bir “biyofilmin” içinde yaşar (ahududu jölesinin içindeki ahududu çekirdeklerini düşünün).
- Bu, büyük ve kalın bir enerji kalkanına benzer.
- Bakteriyel hücrelerin tümüne ulaşabilmesi için, antibiyotiğin biyofilmden geçmesi (dağılması) gerekir.
- Biyofilmin çok derinlerinde gömülü olan bazı hücreler, yüzeye ulaşan antibiyotiğin sadece küçük bir kısmına maruz kalır.