Muharrem Ayı : İslami Takvimin Başlangıcı
Muharrem, Müslümanların kameri Hicret Takvimine başladıkları aydır. Kur'an-ı Kerim'in, «Allah katında ayların sayısı, Allah'ın gökleri ve yeri yarattığı günde Allah'ın Kitabında (belirtilen) on iki aydır. on iki ay) dört kutsanmıştır».
Bu dört ay, sahih rivayetlere göre Zülkade, Zülhicce, Muharrem ve Receb aylarıdır. Kur'an-ı Kerim'in bütün müfessirleri bu hususta ittifak halindedirler, çünkü Hz (S.A.V).
"Bir yıl on iki aydan oluşur, dördü mübarek, üçü sırayla Zülkade, Zülhicce, Muharrem ve dördüncüsü Receb'dir."
Bu dört ayın özel olarak zikredilmesi, başka hiçbir ayın kutsallığı olmadığı anlamına gelmez, çünkü Ramazan ayı kuşkusuz yılın en kutsal ayıdır. Ancak bu dört ay, kutsallıklarının Mekke müşrikleri tarafından bile kabul edilmesi gibi basit bir nedenden dolayı özellikle kutsal aylar olarak adlandırılmıştır.
Aslında, on ikiden her ay, aslen diğerine eşittir ve diğer aylara kıyasla bunlardan birine atfedilebilecek doğal bir kutsallık yoktur. Cenâb-ı Hak, özel lütufları için belirli bir zaman seçtiğinde, lütfundan kutsallık kazanır.
Böylece Seyyidina İbrahim'in günlerinden itibaren bu dört ayların kutsallığı kabul edilmiş oldu. Mekkeli müşrikler, kendilerini Seyyidina İbrahim'e atfettikleri için bu dört ayın kutsallığına riayet etmişler ve sık sık kabile savaşlarına rağmen bu aylarda savaşmayı haram saymışlardır.
Peygamber Efendimizin şeriatında bu ayların kutsallığı gözetilmiş ve Kur'an-ı Kerim onları "kutsal aylar" olarak adlandırmıştır.
Muharrem ayının kendine has başka özellikleri de vardır ve bunlar aşağıda belirtilmiştir.
Ayda oruç tutmak
Peygamber efendimiz (S.A.V) şöyle buyurmuştur:
"Ramazan orucundan sonraki oruçların en faziletlisi Muharrem ayının oruçlarıdır."
Muharrem ayı oruçları farz olmamakla birlikte, bu günlerde kendi rıza ve iradesiyle oruç tutan kimse, Cenab-ı Hakk'ın büyük bir mükâfatına hak kazanır. Yukarıda zikredilen hadis, Muharrem ayının oruçlarının, nafile oruçlar içinde en sevabı olan, yani farz olmaksızın kişinin kendi tercihi ile tuttuğu oruçlar olduğuna işaret etmektedir.
Hadis, Muharrem orucu için vaat edilen sevabın ancak bütün bir ay oruç tutmakla kazanılabileceği anlamına gelmez. Bilakis bu ayda tutulan her orucun sevabı vardır. Bu nedenle, elimizden geldiğince bu fırsattan yararlanmalıyız.
Aşure günü
Muharrem ayı bir bütün olarak kutsal bir ay olmasına rağmen, Muharrem ayının 10. günü tüm günleri arasında en kutsalıdır. Günün adı Aşuradır.
İbn Abbas'ın rivayetine göre Hz. Peygamber Medine'ye hicret ettiğinde, Medine Yahudilerinin Muharrem ayının 10. günü oruç tuttuklarını öğrendi. Musa (a.s.) ve ümmetinin mucizevi bir şekilde Kızıldeniz'i geçtiği ve Firavun'un onun suyunda boğulduğu gün olduğunu söylediler.
Peygamber (s.a.v.) Yahudilerden bunu işitince, "Biz Musa'ya sizden daha yakınız" buyurdu ve Müslümanlara Aşure günü oruç tutmalarını emretti. (Ebu Davud)
Ayrıca bazı sahih hadislerde başlangıçta Aşure günü orucunun Müslümanlara farz olduğu bildirilmektedir.
Daha sonra Ramazan orucu farz kılınmış, Aşure günü oruç da ihtiyari kılınmıştır. Seyyidah Aishah dedi ki:
"Peygamber (s.a.v.) Medine'ye geldiğinde Aşure günü oruç tuttu ve insanlara oruç tutmalarını emretti. Fakat Ramazan orucu farz kılınınca, orucun farzı Ramazan'a ve orucun farzına mahsus oldu. Aşure terk edildi. Dileyen bugün oruç tutar, dilerse oruç tutmaz."
Ancak Hz. Peygamber , Ramazan orucu farz kılındıktan sonra bile Aşure günü oruç tutardı.
Abdullah Ian Mesud, Peygamber Efendimizin Aşure orucunu diğer günlerin orucuna tercih ettiğini ve Ramazan orucunu Aşure orucuna tercih ettiğini bildiriyor. (Buhari ve Müslim)
Kısacası Aşure günü oruç tutmanın Peygamber Efendimizin sünneti olduğu ve kişiye büyük bir mükafat hakkı verdiği bir takım sahih hadislerle sabittir.
Başka bir hadise göre Aşure orucunun önüne başka bir orucun eklenmesi veya başka bir orucun eklenmesi daha müstehaptır. Muharrem'in 9'u ve 10'u veya Muharrem'in 10'u ve 11'i olmak üzere iki gün oruç tutmak demektir . Peygamber'in zikrettiği bu ek orucun sebebi, Yahudilerin sadece Aşure günü oruç tutmaları ve Hz . Bu nedenle Müslümanlara Aşure orucuna bir oruç daha eklemelerini tavsiye etti.
Bazı gelenekler, Aşure gününün başka bir özelliğine işaret eder.
Bu geleneklere göre, bu günde diğer günlere göre ailesine daha fazla yiyecek sağlayarak daha cömert davranmalıdır. Bu hadisler hadis ilmine göre pek sahih değildir. Ancak Beyhakî ve İbn Hibban gibi bazı âlimler onları güvenilir kabul etmişlerdir.
Yukarıda anlatılanlar, Aşure hakkında sahih kaynaklarla desteklenenlerdir.
Bununla birlikte, Aşure ile ilgili olarak cahillerin zihnine girmeyi başaran, ancak sahih İslami kaynaklardan hiçbir desteği olmayan bazı efsaneler ve yanlış anlamalar vardır, bunlardan çok yaygın olanlarından bazıları şunlardır:
Adem'in yaratıldığı gündür.
İbrahim'in doğduğu gündür.
Bu, Allah'ın Seyyidina İbrahim'in tövbesini kabul ettiği gündür.
Bu, kıyametin (kıyâmet) olacağı gündür.
Aşure günü yıkanan hiç hasta olmaz.
Bütün bu ve benzeri kaprisler ve hayaller tamamen asılsızdır ve bu hususta atıfta bulunulan hadisler takdire şayan değildir.
Bazı kimseler, Aşure gününde belirli bir tür yemek hazırlamayı sünnet olarak kabul ederler. Bu uygulamanın da sahih İslami kaynaklarda hiçbir temeli yoktur.
Bazı kimseler, Aşure'nin kutsallığını Seyyidina Hüseyin'in Suriye ordusuyla yaptığı savaşta şehadetine bağlamaktadır. Şüphesiz Seyyidina Hüseyin'in şehadet tarihimizin en trajik olaylarından biridir. Ancak, Aşure'nin kutsallığının (S.A.V) Seyyidna Hüseyin'in doğumundan çok daha önce Hz.
Aksine, şehadetinin Aşure günü gerçekleşmiş olması Seyyidna Hüseyin'in faziletlerindendir.
Muharrem ayı ile ilgili bir başka yanılgı da, Seyyidna Hüseyin'in o ayda öldürüldüğü için uğursuz veya uğursuz bir ay olduğudur. Bu yanılgıdan dolayı insanlar Muharrem ayında nikah yapmaktan kaçınırlar. Bu da yine Kur'an-ı Kerim ve Sünnet'in açık öğretilerine aykırı, temelsiz bir kavramdır. Bu tür hurafeler Peygamber Efendimiz tarafından tamamen reddedilmiştir (S.A.V). Belli bir günde önemli bir kişinin ölümü, o günü gelecek tüm zamanlar için uğursuz kılarsa, tüm yılın 365 günü içinde bu uğursuzluktan arınmış bir gün zor bulunur, çünkü her günün bir günü vardır. bazı seçkin kişilerin ölümünün tarihi. Kur'an-ı Kerim ve Hz. Peygamber'in Sünneti (S.A.V) bizi bu tür batıl inançlardan arındırmıştır ve hiçbir ilgiyi hak etmemelidir.
Bu ayla ilgili bir diğer yanlış uygulama da Seyyidna Hüseyin'in şehadet anısına ağıt ve yas merasimlerinin yapılmasıdır.
Daha önce de belirtildiği gibi Kerbela olayı tarihimizin en trajik olaylarından biridir, ancak Peygamber Efendimiz (S.A.V) herhangi bir kişinin ölümü üzerine yas tutmamızı yasaklamıştır. Cahiliye ehli, ölen yakınları veya arkadaşları için yüksek sesle ağlayarak, elbiselerini yırtarak, yanaklarını ve göğüslerini döverek yas tutarlardı. Peygamber (s.a.v.) bütün bunları yapmaktan alıkoymuş ve "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi raajiûn" diyerek onları sabretmeye yöneltmiştir. Konuyla ilgili çok sayıda sahih hadis mevcuttur.
Sadece bir tanesini alıntılamak gerekirse:
"Cahiliye ehli gibi yanaklarını tokatlayan, elbisesini yırtan ve ağlayan bizim ümmetimizden değildir."
Bütün sahih hukukçular, bu tür yasın kesinlikle caiz olmadığı konusunda ittifak etmişlerdir. Seyyidna Hüseyin bile vefatından kısa bir süre önce sevgili kız kardeşi Seyyide Zeyneb'e onun ölümü için bu şekilde yas tutmamasını tavsiye etmişti. Dedi ki:
"Sevgili bacım, sana yemin ederim ki, ölürsem elbiseni yırtma, yüzünü çizme, benim için kimseye sövme ve ölümün için dua etme."
Seyyidna Hüseyin'in bu nasihatinden, bu tür yasların, bu yas törenlerinin yapıldığı mübarek kişi tarafından bile kınandığı açıktır. Her Müslüman bu uygulamadan kaçınmalı ve Hz. Peygamber'in (S.A.V) ve sevgili torunu Seyyidina Hüseyin'in öğretilerine uymalıdır.
Muharrem'in nimetleri
İslami Takvimin ilk ayıdır.
Kelimenin anlamı:- "Muharrem" kelimesi "yasak" demektir. İslam'dan önce bile bu ay, kan dökülmesi başta olmak üzere tüm haramların yasaklandığı korkulu bir ay olarak biliniyordu.
Muharrem Bereketi: - Bu ayın, özellikle Muharrem'in onuncusu çoktur.
10 Muharrem'in birçok faziletinden ikisi: -
Bu günde aile fertleri uğrunda daha çok harcayan kimse, Allah Teâlâ bir sonraki yılın rızkını bereketler.
Ebu Katade Peygamber'in şöyle dediğini nakleder: Muharrem ayının onuncu günü oruç tutmakla Allahu Teala'nın geçen yılın günahlarını bağışlayacağını düşünüyorum . (Tirmizi)
Muharrem Olayları
Hazret-i Hüseyin bu ayda şehid oldu.
Şeyhhain Tirmizi ve Hakim, Enes'ten şu ayeti nakletmiştir:
"Allah, geçmiş ve gelecek günahlarını bağışlasın ." (Fetih) Muharrem ayının 10'unda nazil olmuştur.
Muhammed (S.A.V) , H. 4 (Asahhus-siyar) yılında Beni Muhaarin ve Beni Tha'laba'yı (Bani Gatfan Kabileleri) yenmeye gitti.