Rusya, sekiz yıl önce Ukrayna’nın Kırım topraklarında uyguladığı taktiği bir kez daha uyguluyor. 24 Şubat’ta Ukrayna’yı işgal eden Vladimir Putin, üç bölgede referanduma gidiyor.
Salı günü, referandum açıklaması Donbas’ta Rus yanlısı ayrılıkçılar tarafından kontrol edilen Lugansk ve Donetsk’ten geldi. Kağıt üzerinde iki yönetim kuran söz konusu bölgeler, Rusya’ya katılmak için oy kullanacaklarını açıkladı.
Saatler sonra, bu kez güneydeki Kherson’da bir referandum yapılacağı açıklandı. İşgalin ilk günlerinde Rusların eline geçen Kherson, Kırım’ın hemen kuzeyinde bulunuyor.
RUS HİSSESİNDE BÜYÜK DÜŞÜŞ
Rusya borsası, Ukrayna’nın doğusundaki Luhansk’ta Rusya’ya katılmak için referandum yapılacağı haberlerinin ardından Ukrayna’yı işgal ettiği Şubat ayından bu yana en büyük düşüşünü kaydetti.
Daha önce planlanan referandumlar, Ukraynalıların karşı saldırıları nedeniyle yapılamadı.
Ukrayna ordusu, Ağustos ayının sonunda Herson’da bir karşı taarruz başlattı. Ancak asıl sürpriz, doğuda, Rusya sınırında yer alan Ukrayna’nın en büyük ikinci şehri olan Kharkov’daki karşı saldırıydı. Ukrayna birlikleri, birkaç gün içinde neredeyse tüm Kharkov bölgesini Rus işgalcilerinden temizledi.
Ukraynalı lider Volodymyr Zelenskiy, son açıklamalarında Kırım da dahil olmak üzere işgal altındaki tüm bölgeleri kurtaracaklarını yineledi.
Kırım TAKTİKLERİ
23-27 Eylül tarihlerinde Kherson, Donetsk ve Lugansk’ta referandum yapılacak.
Şu anda Rus işgalciler Kherson bölgesinin yüzde 95’ini kontrol ediyor.
Kremlin, Kherson’un yanı sıra, Avrupa’nın en büyük nükleer santraline ev sahipliği yapan Zaporozhye bölgesinde yaz sonunda bir referandum yapmayı planlıyordu. Aylardır hazırlıkları devam eden referandum, Ukrayna’nın karşı taarruzuna yakalandı.
Moskova, 2014 yılında Birleşmiş Milletler (BM), Batılı ülkeler ve Türkiye’nin tanımadığı bir referandumla Kırım’ı ele geçirmişti. Başından beri sonucu belli olan Kırım’da yapılan referandumda seçmenler sandıkta iki seçenekten birini seçti:
- Kırım’ın Rusya Federasyonu’na ilhakını onaylıyor musunuz?
- 1992 Kırım Anayasası’nın yeniden yürürlüğe girmesini ve Kırım’ın Ukrayna’nın bir parçası olarak statüsünü destekliyor musunuz?
Ruslar yüzde 58, Ukraynalılar yüzde 25, Kırım Tatarları yüzde 13 ve geri kalanını diğer etnik gruplar oluşturuyor. Moskova, beklendiği gibi, Kırım Tatarlarının boykot ettiği referandumda istediği sonucu aldı.
KIRILMA NOKTALARI
Yedinci ayına girmek üzere olan Ukrayna’daki savaşta birçok kırılma noktası yaşandı. Bunlardan ilki, Rus işgalcilerin birkaç hafta içinde Kiev civarından kovulmasıydı. İşgalin ilk günlerinde Moskova, Kiev’i ele geçirmeyi ve Ukrayna’da kukla bir rejim kurmayı amaçlamıştı.
İlkbaharda Rus kuvvetleri, Azak Denizi’ndeki liman kenti Mariupol’u neredeyse haritadan sildiği liman kentini işgal ederek Kırım ile Donbas arasındaki kara bağlantısını kurdu.
Doğu cephesinde kardeş şehirler Severodonetsk ve Lysychansk’ın el değiştirmesiyle Lugansk bölgesi tamamen Rus kontrolüne geçmişti.
Yazın başında, özellikle Amerikan HIMARS füze sistemlerinin Ukrayna’ya gelmesiyle birlikte resim değişti. Ukraynalılar önce Donbas’taki Rus ilerlemesini durdurdular ve yaz sonuna doğru karşı saldırıya geçtiler.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Amerikan PBS televizyonuna verdiği röportajda, Rus lider Vladimir Putin’in savaşı sona erdirme arzusu olduğunu söyledi.
Son yedi ayda Moskova’dan çelişkili açıklamalar geldi. Kremlin, bazen Ukrayna’nın yönetimini değiştirmek istediğini ve tüm ülkeyi işgal etmeyi amaçladığını açıkladı. Diğer zamanlarda, Kremlin sadece Donbas bölgesinin işgal edileceğini söyledi.