tıp ilmi kanıtlarla, kontrollü çalışmalarla ilerleyen pozitif bilim dallarından sadece bir tanesidir.
yapılan çalışmaların da kendi içinde bir değer sıralaması vardır, yani bir argümanı bir kişinin sözlü olarak söylemesi ile 10 kişinin deneylerle ispatlaması arasındaki fark gibi.
işte bu yöntemlerin bilim camiasındaki kalite sırası azdan çoğa doğru şu şekildedir.
(bkz: hayvan deneyleri
)
(bkz: uzman görüşü
)
(bkz: uzman olgu raporları
)
(bkz: vaka kontrol çalışmaları
)
(bkz: kohort çalışmalar
)
(bkz: randomize kontrollü çalışmalar
)
(bkz: meta analiz
)
a düzeyi kanıt sunanlar: çok sayıda randomize kontrollü çalışma, meta analiz
b düzeyi kanıt sunanlar: tek randomize kontrollü çalışma, büyük non-randomize çalışma
c düzeyi kanıt sunanlar: uzman görüşlerinde uzlaşı, retrospektif çalışmalar, küçük çalışmalar
evet, tıp ilmi sürekli ilerliyor, yeni ilaçlar ve cerrahi yöntemler geliştiriliyor ama bunların etkinliğini ispatlamak için gerçekten kaliteli çalışmaları yapmak mümkün olmuyor.
zira çalışmalarda homojen kontrol grubu oluşturmak, deneysel çalışmalar için etik kurulu onayı almak çok zor.
keşke hastalarımıza sunduğumuz her öneri meta analizlerle ispatlanmış, a düzeyi kanıt içerse ama mümkün değil.
belki de bu yüzden tıp ilmi bir mühendislik ilmi gibi hızlı ve somut ilerlemiyor.
şahsi fikrim, tıbbın pratik anlamdaki en kritik ve kıymetli noktasını uzman görüşleri oluşturuyor.
kongreler bu yüzden önemlidir ve kongrelerdeki en güzel sunumlar şüphesiz ki hekimlerin kendi tecrübelerini paylaştığı zamanlardır.
yazarken bile keyif aldım, tıp hekimi olmak ne güzel şeydir yahu. mesleğimizin kıymetini bilelim.