

"Beyin Gücü"yle Neler Yapılabilecek?


Dr. John Gan [en solda], öğrencileriyle.
Hollywood filmi Firefox'tan, TV dizisi Heroes'a kadar; bilim kurgu yazarları, insanların yalnızca düşünce gücüyle makinaları kontrol edeceklerı günün hayalini kurdular.
Ve şimdi İngiliz bilim adamları, cisimlerin, beyin dalgalarıyla yönlendirilmesini sağlayacak bir alet sayesinde bu hayali gerçeğe dönüştürüyorlar.
Essex Üniversitesi'nde geliştirilmiş bir prototip, basit bilgisayar oyunlarını oynamada kullanılabiliyor. Alet, bir hareketi hayal ederek; bilgisayara, "bir nesneyi, ekranda oynatmasını veya bir robotun, oda içinde hareket etmesini" söyleyebiliyor.
Araştırmacılar, bu teknolojinin, insanların düşünceleriyle, tekerlekli sandalyelerini hareket ettirebilmelerini veya arabalarını kullanabilmelerini sağlayacağını umuyor.
Gelişmeler, video oyunları üreticisi, Nintendo'dan geldi. Nintendo, harekete duyarlı teknoloji kullandığı ve en çok satan Wii adlı sistemin başarısı üzerine, düşünce ile kontrol edilebilen oyunlar geliştirmek istediğini açıkladı.
Beyindeki sinyali alabilmek için, bilim adamları elektrotlar yerleştirilmiş bir başlık kullanıyorlar. Bu sayede, nöronlar tarafından üretilen elektriksel aktivitelerdeki değişimleri belirlenebiliyor. Başlığı takan kişi, elini hareket ettirmek gibi belirli bir aktiviteyi hayal eder, böylece bilgisayarın tanıyıp ayırt etmeyi öğrenebileceği farklı modellerde sinyaller üretir. Essex Üniversitesi elektrik mühendisliği bölümünden araştırma ekibinin lideri Dr. John Gan, şunları söylüyor:
''Bunu kısıtlı hareket yeteneği olan veya hiç hareket yeteneği olmayan engelli hastalar için geliştiriyorduk. Böylelikle sadece düşünerek, bir bilgisayarı veya tekerlekli sandalyeyi kontrol edebilirler. Bu teknoloji ile beynimizi kullanarak, bilgisayar oyunlarını kumanda etmekten, yaşadığımız çevreyi; örneğin ışıkları, perdeleri açıp kapamak; kanalları değiştirmek gibi pek çok şeyi kontrol edebiliriz.
İngiliz Bilgisayar Derneği'nin eski başkanı ve "Southampton Üniversitesi"nin Bilgisayar bilimi bölümünden Prof. Dr. Nigel Shadbold şunları söylüyor:
"Eski bir bilim kurgu hayali olan beyin dalgalarının yorumlanması, artık bilimsel bir gerçek haline geldi. Beyin, daima aktif ve birçok karmaşık-düzensiz ses üretiyor. Bizler ise arka plandaki kullanışlı, anlamlı sinyalleri algılayabilecek daha da iyi cihazlar üretmeye çalışıyoruz."
Essex Üniversitesi'ndeki bilim adamları, ikinci bir aygıt geliştirdiler. Bu cihaz, alın kaslarındaki ufacık hareketleri ve gözlerdeki hareketlenmeyi algılayarak, bir tekerlekli sandalyeyi kontrol edebiliyor. Hastalar, kaşlarındaki ufak bir hareketle, tekerlekli sandalyelerini ileri, geri, sağa ya da sola oynatabilirler.
Güncelleme: 02/12/2008
Kaynak: Richard Gray, "Mind Over Matter as Scientists Use Brainpower to Make Wishes Come True", telegraph, Çev. Ayşe Güldoğan, yaklasansaat.com, 21/8/2008.