İstanbul'un tramvaylı yılları
Atlı tramvaylar
Atlı tramvaylar
Kuruluş döneminde ilk atlı tramvaylar, Avrupa yakası ve Pera olmak üzere iki yakada çalışıyordu.
Atlı tramvaylar yazlık ve kışlık olmak üzere iki şekildeydi.
İstabul'da atlı tramvay keyfi 1912 yılında Balkan Savaşı'yla sona erdi.
1914 yılında Kabataş'ta bir elektrik fabrikası kurulmuş, ardında atlı tramvaylar için kurulan geniş yollar daraltılarak, çift hat şeklinde yeniden döşendi.
Tramvayların Beyazıt meydanında özel bir yeri vardı.
İstiklal Caddesi
Harbiye - Pangaltı
Boğaziçi Tramvayları
1914 yılında başlayan 1. Dünya Savaşı daha önce Balkan Harbinde olduğu gibi Dersaadet Tramvay şirketi'n, yine olumsuz etkilemişti.
Askere alımlar nedeniyle meydana gelen personel eksikliği, Avrupa'dan sipariş edilen vagonların gelmemesi, yedek parça yokluğu gibi nedenlerden 15 Ocak 1915 günü hükümetin kararı ile seferler durdu.
1920'lerin sonuna doğru devreye giren Fatih - Harbiye tramvayına başka bir anlam veriyordu pek çok kimse..
Bugün ile kaynaştıramadığımız iki ayrı dünyayı, iki yaşam kültürünü birleştirme misyonu yüklenmişti bu tramvaya adeta..
16 Haziran 1939 günü Tramvay ve Tünel işletmeleri İETT kurumuna devredildi.
İstanbul halkının coşkuyla karşıladığı bu millileştirme kararı törenle kutlandı.
İETT müdürlüğü ve Tünel'in yer aldığı Metro Han süslendi.
Bazı hatlardaki tramvaylar süslenerek sefere konuldu.
Cumhuriyet'in 10. yıl dönümü için hazırlanmış tipik bir İstanbul tramvayı.
Kadıköy İskelesi
Bostancı'ya 4, Fenerbahçe'ye 6, Hasanpaşa'ya 8, Moda'ya ise 20 hat numarı tramvaylar çalıştırıldı.
12 numaralı Kadıköy - Üsküdar hattı Kadıköy'den kalkar, Selimiye - Karacaahmet- Tunus Bağı - Ahmediye üzerinden Üsküdar'a varırdı.
Son tramvay
Yazlık tramvaylar
Yazlık tramvaylar
Dingo'nun ahırı Şişhane yokuşunu çıkabilmek için Azapkapı'dan takviye at alan tramvay bu haliyle Taksime gelince, bu atlar sular idaresi maksemi ile Fransız konsolosluğu arasındaki bir ahırda dinlendirilip öyle geri götürülürdü.
Rivayete göre bu ahırı Dingo adlı bir Rum vatandaş işletirdi.Gün boyu bir sürü atın girip çıkmaından dolayı dilimizdeki " Burası Dingo'nun ahırı mı giren çıkan belli değil" sözünün buradan geldiği söylenir.
Basında Tramvay
Basında Tramvay
Basında Tramvay
Basında Tramvay
Basında Tramvay
Tramvayın iç dünyası Vatman
Biletçi
Perde ile ayrılmış haremlik selamlık tramvay cumhuriyetle birlikte kaldırıldı.
Yolcular
Ara Güler ile ölümsüzleştirilen tramvaylar..
Ara Güler ile ölümsüzleştirilen tramvaylar..
Tramvayın dışarıdan bir yerlerine tutunarak bedava seyehat etmek İstanbul'un tramvaylı günlerinin bir alışkanlığı idi.
Tramvayın sağında solunda "asılmak memnudur" yazılı olsa da buna pek itibar eden olmazdı.
Bazen tramvayın tabelasında yazılı olduğu yöne değil de tramvat deposuna gittiğini belirtmek için arka camına tabela asılırdı. " DEPOYA GİDER"
Halk arasında kullanılan "asılma depoya gider" sözü buradan türemiştir.
Okuma yazma oranının düşük olduğu semtlerde halkın tramvayları ayırt edememesi üzerine hat tabelaları renklendirilmişti.
Birinci mevkii araçların kırmızı, ikincilerin ise yeşil renge boyanmış oluşu da yine aynı nedenle yapılmış bir uygulamaydı.
Ortadan havalı kapılı , sarı renkli 20 hat numaralı "Moda Tramvayı" Söğütlüçeşme Tramvay müzesinde
1950'ler Sona doğru... 1950: Prost Planı bitti Menderes imarı başladı! 1956:Sonun başlangıcı Tramvayların köprüden geçişi yasaklandı!
1956 - 58: İstiklal Caddesi'nde raylar söküldü. Tünel hattı iptal edildi. Eminönü - Bebek hattı Dolmabahçe'ye çekildi. Topkapı ile Yedikula'den gelen hatlar Aksaray'a kadar sökülerek iptal edildi. 1960: Avrupa yakasında 16 hat kaldı. 1961: Avrupa Yakasında son sefer 1965:Kadıköy Bostancı ve Moda hattı iptal iptal Üsküdar - Kısıklı hattı iptal 14.11.1966: Kadıköy yakasında son sefer
12 Ağustos 1961 günü 128 numaralı tramvay ve arkasına dizilmiş 6 tramvayı uğurlamak için halk yolların iki yanına sıralanmış son yolcuğuna çıkan tramvayları bekliyorlardı.
Yolculuk boyunca son seferini yapan tüm tramvaylar 1913 yılında yola çıktıkları yer olan Galata Köprüsünden geçerek Sirkeci Arabalı Vapur iskelisine yeni görev yerleri olan Kadıköy yakasına geçmek için sıraya dizildiler.
Avrupa yakasından Kadıköy'e aktarılan tramvaylar
Avrupa yakasından Kadıköy'e aktarılan tramvaylar
Avrupa yakasından Kadıköy'e aktarılan tramvaylar
Avrupa yakasından Kadıköy'e aktarılan tramvaylar
Avrupa yakasından Kadıköy'e aktarılan tramvaylar
Tramvaylar çürümeye terk edildi 1950'li yıllar boyunca şehrin yeni görünümü için yapılan her çalışma ve vurulan her kazma ile "Tramvaylı İstanbul" dan "Tramvaysız İstanbul"a geçiş artarak devam etti.