Kızım 18 yaşını doldurdu. Bir ay sigortalı çalışarak sigorta başlangıcı yapılsa, ilerde emekliliğine faydası olur mu? Hakan Azak
1 Mayıs 2008 öncesinde sigortalı olanlara 4/a (SSK) statüsünden yaşlılık (emekli) aylığı bağlanmasında, sigortalılık süresi, prim günü ve yaş olmak üzere üç şart aranıyordu. Bu bağlamda, sigortalılık süresi şartının yerine getirilmesi açısından sigorta başlangıç tarihi önemliydi. Özellikle sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce olanlar açısından, emeklilik şartlarının belirlenmesinde sigorta başlangıç tarihi çok önemli bir unsur olmuştu. Ancak 1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olanların 4/a statüsünden yaşlılık (emekli) aylığına hak kazanmaları için sigortalılık süresi şartı aranmıyor, sadece prim günü ve yaş şartı aranıyor.
Sigortalılık süresi şartı, engelli hakkıyla veya malulen emeklilik durumunda ya da ölüm sigortasından hak sahiplerine aylık bağlanmasında aranıyor. Örneğin, engellilere sağlanan özel koşullarla emeklilikte yaş şartı aranmayıp, çalışma gücü kayıp oranına göre prim günü ve 15, 16 ve 18 yıllık sigortalılık süreleri aranıyor. Yine malulen emeklilikte yaş şartı aranmayıp, 1.800 prim günü ve 10 yıllık sigortalılık süresi şartları aranıyor.
Buna göre, 1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olanlar açısından normal emeklilik hakkının elde edilmesinde sigortalılık süresi şartı aranmadığından, emeklilik şartlarının belirlenmesinde de sigorta başlangıcının etkisi olmadığından, sigorta başlangıcının bir faydası bulunmuyor. Sigorta başlangıç tarihi ancak engelli hakkıyla emeklilik veya malulen emeklilik ya da ölüm sigortası açısından avantaj sağlayabilir. Kararınızı, bu bilgiler ışığında yapacağınız değerlendirmeye göre verebilirsiniz.
1974 doğumluyum. 1991-1998 arası sezonluk SSK'lı olarak çalıştım. 1140 prim günüm var. Bu dönemden sonra iki doğum yaptım. Bugün itibari ile emekli olmam zor gözüküyor. Geçmişte ödenen primlerin iadesini alabilir miyim? Ayşe Bayazıt
Prim iadesi, emeklilik için gereken yaşını doldurmasına rağmen, prim gününün ya da sigortalılık süresinin yetersiz olması nedeniyle malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamamış olanlara yapılıyor. Buna göre, 58 yaşınızı doldurduktan sonra ancak primlerinizin iadesi talebinde bulunabilirsiniz.
Ödenen primlerin tamamı değil, kendinizin ve işvereninizin ödediği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri (ödenen primlerin yüzde 20'lik kısmı) iade edilir. İade edilecek prim tutarına 1 Ekim 2008 tarihine kadar faiz hesaplanmaz. 1 Ekim 2008'den talep tarihine kadar geçen yıllar için güncelleme katsayısı ile (Güncelleme katsayısı: yıllık TÜFE ile büyüme hızının yüzde 30'unun toplamından oluşur) güncellenerek toptan ödeme şeklinde verilir.
Diğer yandan, 58 yaşınız dolana kadar iade talebinde bulunamayacağınıza göre, bugün itibarıyla zor olsa da 58 yaşınız dolana kadar prim gününüzü 3600 güne tamamlayıp, 4/a (SSK) statüsünden emekli olmanız mümkün olabilir. Eksik prim gününüz için 720'şer günden 1440 gün doğum borçlanması yapabilir, geri kalan 1020 günü isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlayabilirsiniz.