Süveyş Kanalı'nın küresel ekonomiye katkısı büyük
İnsan eliyle yapılan en kritik su yollarından Süveyş Kanalı’nın hizmete alınmasından bu yana 152 yıl geçti. Hem dünya ticareti hem de Mısır ekonomisi için büyük önem taşıyor. Süveyş Kanalı, küresel ticaret ve Mısır ekonomisi için birçok yönden önemli. Küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12'si buradan sağlanıyor. Ayrıca Asya'nın büyüyen pazarlarını Avrupa'ya deniz yoluyla bu dar koridordan bağlanarak devam ediyor. Küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12'sine ek olarak, sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık yüzde 8'i de her gün bu kanaldan geçiyor.
23 Mart 2021'de yaşanan olayda Ever Given adlı gemi Süveyş Kanalı'nda karaya oturdu. Kanaldan geçişleri tamamen engelledi. Bazı şirketlerden alınan verilerde, Ever Given'in her gün kanal üzerinden tahmini 9,6 milyar dolarlık ticareti engellediğini paylaşıldı. Bu rakam indirgendiğinde, saatte 400 milyon dolara ve 3,3 milyon ton kargoya veya dakikada 6,7 milyon dolara eşit. Alman sigorta şirketi Allianz'ın değerlendirmelerine göre ise tıkanıklık küresel ticarete haftada 6 milyar ila 10 milyar dolar arasında bir maliyete yol açtı. Gerek bu rakamlar gerekse de kanaldan geçen gemi sayısı ve bunun Mısır için mali getirisi, Süveyş Kanalı'nın günümüz küresel ticaretinde ve Mısır'ın ekonomisinde ne kadar önemli olduğuna ortaya koydu.
Doğal ve yapay yollardan açılan birçok kanal bulunuyor
Doğal veya yapay yollardan açılmış deniz yolları olarak nitelenen boğaz ve kanallar deniz ticareti hacmi için dünya üzerinde bu kadar önemli. Her yıl 14 bin tanker, yük ve yolcu gemisi Panama Kanalı'ndan geçiyor. Bu, küresel deniz trafiğinin yaklaşık yüzde 6'sına denk geliyor. Gemiler 80 kilometrelik su geçidinden 10 saatte geçiyor. 2003 yılından bu yana, kanalı yöneten devlet kurumu olan Panama Kanalı İdaresi yılda 1,5 milyar dolar gelir elde ediyor. Almanya’nın kuzeyinde bulunan 98 kilometrelik Kiel kanalı Baltık denizi ile Kuzey denizini bağlıyor. Kanal, iki deniz arasında en güvenli kısa ve ucuz ulaşımı sağlıyor. Günde 30, yılda yaklaşık 11 bin gemiye ev sahipliği yapan Korint Kanalı, dünyadaki diğer kanallara göre oldukça küçük. 6.5 kilometre uzunluğundaki kanal, 8 metre derinliğe sahip ve genişliği ise sadece 21 metre. Tüm dünya Süveyş Kanalı’nın ve diğer kanallarının ekonomiye katkısına böylesine hakimken neden Kanal İstanbul yapılmasın?
Kanal İstanbul ne kadar katkı sağlayacak?
Kanal İstanbul’un da Türkiye’ye stratejik anlamda büyük bir katkı sağlayacak. Kanal İstanbul'un da planlandığı şekilde yapılması durumunda Türkiye için ciddi bir mali kaynak oluşturulmuş olacak. Nitekim planlamalara göre Kanal İstanbul'dan günde yaklaşık 150 geminin geçecek. Bu trafiğin Türkiye'ye yıllık getirisi de en az 8 milyar dolar olacak.
Kanal boyunca inşa edilecek olan ticaret bölgeleri de İstanbul'un küresel ticaretin merkezlerinden birisi olma konumunu güçlendirecek. Öte yandan Kanal İstanbul projesinin hayata geçmesiyle İstanbul Boğazı'ndan geçmek durumunda kalan riskli kabul edilen gemiler, yeni kanala yönlendirilecek ve bu anlamda ortaya çıkması muhtemel sorunlar asgariye indirilecek. Bu durumun bir başka olumlu sonucu ise Kanal İstanbul projesinin, İstanbul Boğazı’nın tarihi yapısının korunmasına da katkıda bulunacak.
Türkiye için sürekliliği olan bir gelir kapısı olacak proje, 505 bin 892 kişiye istihdam sağlayacak. 28 milyar dolarlık üretim sağlanacak. Projenin tamamlanmasından sonra bölgede 1,5 milyonluk yeni bir iş imkânı ortaya çıkacak. Projenin GSYH’ye etkisi de 12 milyar dolar olacak.