Yumurta Dondurma İşlemi Nedir?
Yumurta dondurma işlemi (oosit kriyoprezervasyonu), bir kadının yumurtalarının (oositlerin) alınarak dondurulduğu ve üreme potansiyelini korumak için saklandığı bir süreçtir.
Kadınların yumurta hücrelerini dondurma işlemiyle saklamak, tıp alanındaki önemli gelişmelerden biridir. Bu yöntemle birlikte doğanın sınırlarının ötesinde kalınmadan, kadınların doğurganlık süresini genişletme imkanı sağlanmıştır. Yumurta dondurma yöntemi uygulanan bir kadının üreme potansiyeli, zaman ilerlese bile aynı kalacaktır.
Dondurulmuş bir yumurta hücresinden meydana gelen ilk bebek, 1986 yılında doğmuştur. O tarihten günümüze kadar birçok aşama kaydetmiş olan bu prosedür, en sık kullanılan doğurganlığı koruma yöntemlerinden biri haline gelmiştir.
İçindekiler
Yumurta dondurma işlemi neden yapılır?
Bir kadının gebe kalma şansında, yıllar içerisinde doğal olarak bir düşüş görülür. Yaş ilerledikçe yumurtaların sayısı ve kalitesi azalır. Aynı zamanda yumurtlama verimini düşüren birçok problemle de karşı karşıya kalınabilir. Böyle durumlarda yumurta dondurma yöntemini tercih etmek, doğurganlığın korunmasını sağlayacaktır.
Yumurta dondurma işlemi çeşitli nedenlerden dolayı düşünülebilir:
- Kemoterapi veya pelvik radyasyon tedavisi gerektiren kanserli kadınların, tedavi sonrasında doğurganlık oranı ciddi derecede etkilenenler,
- Yumurtalıklara zarar verebilecek cerrahi işlemler geçirenler,
- Kromozomal anormallikler (Turner sendromu, frajil X sendromu vb.) veya erken menopoz dönemindeki aile öyküsü nedeniyle over yetmezliği riski bulunanlar,
- Yumurtalık hastalıkları yaşayanlar,
- Yumurtalıkların çıkarılmasını gerektiren genetik mutasyonlar,
- Çocuk doğurganlığı geciktirmek için sosyal veya kişisel nedenlere maruz kalan kadınlar bu yöntemi tercih edebilir.
Yumurta dondurma işlemi nasıl yapılır?
Normal menstrüasyon dönemi:
Normal adet dönemini beklemek bu yöntemin ilk aşamasıdır. Kişisel olarak oluşturulmuş tedavi protokolüne bağlı olarak, adet döneminin başlangıcında veya daha sonra ilaç kullanımına başlanması gerekebilir.
Yumurtalık uyarımı: Dondurulmak üzere alınacak olan yumurtaların büyümesi için tasarlanmış birtakım doğurganlık ilaçlarının uygulanmasını içeren aşamadır. Bu ilaçları alırken, 10-12 günlük süre boyunca düzenli olarak ultrason tetkikleri ve kan testleri yapılması gereklidir.
Yumurta alımı: Yeterince olgunlaştığında yumurtaların cerrahi olarak toplanma aşaması planlanacaktır. Bu işlem, hafif bir yatıştırıcı ve ağrı kesici ilaçla gerçekleştirilir. Uygulama sonlandıktan sonra bir süre dinlenilmeli, kişi kendini iyi hissettiğinde taburcu olunmalıdır.
Yumurta dondurma: Yumurtalar alındıktan sonra, embriyolog tarafından dondurma işlemini gerçekleştirmek üzere laboratuvarda hazırlayacaktır. Dondurma işlemi, yumurta hücresine hiçbir zarar vermeden, dikkatli bir şekilde gerçekleşmelidir. Bu uygulama soncunda yumurtaları sıcaklığı, tüm metabolik süreçlerin durduğu noktaya dek hızla düşürülür.
Yumurta depolama: Donma işlemini takiben, yumurtalar donmuş halde etkili bir şekilde saklanabilecekleri sıvı azot depolama odasına aktarılacaktır. Yumurtaların uzun süreli depolanmasını sağlamak için, sağlık merkezi ile bir sözleşme yapılması gerekebilir.
Yumurtayı kullanma: Dondurulmuş yumurtalar kullanılmak istendiğinde, belirli bir zaman öncesinden bunu bildirmeniz gerekebilir. Bunun nedeni, dondurulmuş yumurtaların döllenmesinin özel teknikler ve kullanım gerektirdiğidir. Dondurulmuş yumurtaların başarılı bir şekilde döllenebilmesi için mikroenjeksiyon yönteminin kullanılması tavsiye edilir.
Yumurta dondurma işlemi bakirelerde yapılabilir mi?
Yumurta toplama işlemi esnasında, rehberlik amacıyla vajinal ultrason kullanılmaktadır. Fakat bu işlem, bakire olan kadınlarda abdominal (karından) ultrasonla da yapılabilmektedir.
Yumurta dondurma yaş sınırı var mıdır?
Kadınlarda yaş faktörü, doğurganlık açısından oldukça önemlidir. Genel sağlık durumu çok iyi olsa dahi her adet döneminde bir miktar yumurta kaybedildiği için, yumurta rezervleri sürekli olarak azalmaktadır. Yumurta dondurma işlemindeki amaç, sağlıklı yumurta hücrelerinin toplanıp gelecekte kullanılmasıdır. Bu nedenle, alınan yumurtaların işlevsel olması çok önemlidir. 40 yaşın üzerindeki bir kadından alınan yumurtaların doğurganlığının yok denecek kadar az olduğunu söylemek mümkün olacaktır.
Yumurta dondurma işlemi için, 35 yaşın altında olan ve hormon seviyeleri düzenli olan kadınlar idealdir.