Alfred de Musset, “Büyük sanatçıların yurdu yoktur” der. Van Gogh’un yurdu bütün yeryüzüydü. Nazım’ın şu dörtlüğünü de buraya sıkıştırayım: “Yeryüzüne tohum gibi saçmışım ölümlerimi/ Kimi Odesa’da yatar, kimi İstanbul’da, Prag’da kimi/ En sevdiğim memleket yeryüzüdür/ Sıram gelince yeryüzüyle örtün üzerimi.”
Kahkaha ile gülen birinin neşesi, başkalarına da geçer onlar da güler; ağlayan birini görürsek üzüntü duyarız. Ne var ki bu olaylar sanat sınıfına girmez, çünkü esnemek gibi elde olmadan yapılan şeylerdir. Sanat ise başkalarına bir duyguyu aktarmak amacı ile girişilen bir eylemdir. Tolstoy’a göre duygu aktarımını başaran her eser sanat eseridir.
“Nietzsche’yi okumuş bir Van Gogh düşlüyorum, Van Gogh’un resimlerini görmüş biri Baudelaire. Yalnız filozof, şair ve ressam değişmezdi. Şiir, felsefe ve resim de değişirdi.” Müthiş değil mi? Fransız edebiyatçı André Malraux da der ki: “Van Gogh 37 yaşında ölmeseydi de 1937 yılına kadar yaşasaydı 20. yüzyıl resim sanatı kuşkusuz çok farklı bir yol izleyecek, tarihi de bugünkünden çok farklı olarak yazılacaktı.”