Reklamlar
91'deki karar Türkiye'yi 19 yıldır uğraştırıyor
Anayasa Mahkemesi'nin 1991 yılında "Danıştay yerindelik denetimi de yapar" diyen kararı ile Türkiye'de 19 yıldır bir yargı-idare kavgası sürüyor. Yüksek Mahkeme'nin 1991/15 numaralı söz konusu kararı, Türkiye'yi 19 yıldır yargının idarenin işlerine karışması nedeniyle yargı-idare kavgasının içine soktu
Her şey Turgut Özal Hükümeti'nin 1990 yılında Danıştay Kanunu'nda değişiklik yaparak Danıştay'ın tüzük incelemelerinde sadece "kanuna uygunluk" denetimi yapacağı, "yerindelik denetimi" yapamayacağı hükmünü getirmesi ile başladı. Muhalefetin de konuyu Anayasa Mahkemesi'ne götürmesi ve Yüksek Mahkeme'nin "Danıştay yerindelik denetimi de yapar" diyen 1991/15 numaralı kararı, Türkiye'yi 19 yıldır yargının idarenin işlerine karışması nedeniyle, yargı-idare kavgasının içine soktu. Hükümet, dün TBMM'de görüşmelerine başlanan Anayasa değişikliğine ilişkin düzenlemede 125'inci maddeye, yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğunu getirdi. Bu şekilde maddeye, "Bu yetki hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz" cümlesi eklendi.
LİMANLARIN ONANMASI 29 AYI BULDU
Asıl sorun Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın 2007-2008 yıllarında ihalelerini yaptığı ve Anayasa'nın 155. maddesi gereği imtiyaz sözleşmelerinin onaylanması için Danıştay'a gönderdiği liman ihalelerinde kendini gösterdi. Danıştay İzmir, Darıca, Bandırma ve Samsun Limanlarının işletme devri hakkına ilişkin özelleştirme ihalelerini 24 ile 29 ay arasında geçen bir sürede onayladı. Hâlbuki, Anayasa'nın hükmü gereği 2 ay içerisinde kararını bildirmesi gerekiyordu. Bu süre zarfında, limanların işletme devri yapılamadığı gibi, bazı limanlarda gerçekleştirilmesi zorunlu olan tevsii ve modernizasyon yatırımları da yapılamadı. Geçen süreden dolayı firmalar ihale ile aldıkları yerlerin bedellerini öderken borçlandıkları finansmanın maliyeti arttı. Firmalar ihaleye girdikleri dönemde daha ucuz finansman maliyeti yerine, krizin finansman üzerindeki baskısından kaynaklanan maliyet artışı ile karşı karşıya kaldı. Öte yandan özelleştirme gelirlerini başka alanlardaki yatırımlarda kullanılmayı planlayan hükümet ise ihalelerden elde edeceği kaynakları yeni yatırımlara aktaramayınca, borçlanmaya gitti. Borçlanmalar ise bütçe disiplinini etkiledi.
Danıştay, yerindelik denetimi yapamaz
Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 2003 yılında otobüs biletlerine yaptığı zam için 2004 yılında dava açılmıştı. Aradan 7 yıl geçtikten sonra, Danıştay 1'e karşı 2 oyla 7 yıl önceki zammı iptal etti. Bilet fiyatları 2003 yılı düzeyine indi. Bu durum ise hukukçular arasında, "İdari yargı, kamu hizmetlerinin, bu arada otobüs biletlerinin fiyatı konusunda karar verebilir mi?" şeklinde tartışılırken, yargının hiçbir şekilde idari bir kararın (mesela fiyat artışının) "yerinde olmadığına" karar veremeyeceği dile getirildi. Hukukun en temel ilkelerinden birinin "Anayasa Mahkemesi de Danıştay da 'yerindelik' denetimi yapamaz" olduğuna dikkat çeken hukukçular, "Bir yasanın, bir kararın, iyi mi kötü mü, yararlı mı zararlı mı olduğuna karar veremez! Sadece hukuka aykırı mı değil mi, ona bakar!" değerlendirmesini yaptılar. Ayrıca, yargının 'yerindelik denetimi' yapmasına yol açan mevzuat 'te-mizlenmelidir' diyen hukukçular, siyasetin hizmet planlamasında rasyonalize olması ve siyasette halka hesap verirlik ilkesinin tam gerçekleşmesi için önemli olduğuna dikkat çektiler.
yerindelik denetimi google ara
yerindelik denetimi google haber ara
20 Nisan 2010 14:30 Tarihli haber