Yeni araştırmalar, Çernobil Hariç Tutma Bölgesi’nde (CEZ) yaşayan kurt popülasyonunun, bölge dışındaki benzerlerinden genetik olarak farklı olduğunu gösteriyor. Bu değişikliklerin en dikkat cazip olanlarından birinde, radyasyondan etkilenen kurtların kanserden kurtulma bahtlarını artıran kollayıcı mutasyonlar geliştirmiş olduğu görülüyor.
1986’daki nükleer felaketin akabinde bölge terk edildiğinden beri, Ukrayna’nın CEZ bölgesinde, kurt ve öbür hayvan popülasyonlarında büyük bir artış yaşandı. Yaban hayatı, insanların yokluğunda kesintiye uğramadan gelişme fırsatı buldu. Fakat hayvanların bu özgürlüğün tadını çıkarmak için, en başta insanların bölgeyi terk etmesine sebep olan kayda kıymet radyasyon problemiyle gayret etmeleri gerekti.
Princeton Üniversitesi’nde evrimsel biyolog ve ekotoksikolog olan Cara Love, hayvanların bu zorluklara karşın nasıl hayatta kaldıklarını anlamak için on yıldır Çernobil kurtlarını inceliyor.
Love ve meslektaşları, 2014 yılında CEZ’e gittiler ve kansere neden olan radyasyona verdikleri reaksiyonları anlamak için kurtlardan kan örnekleri aldılar. Kurtların kimilerine, pozisyonları ve radyasyona maruz kalma durumları hakkında bilgi toplamak için telsiz tasmalar da takıldı. Love, yaptığı açıklamada, “nerede olduklarına ve ne kadar radyasyona maruz kaldıklarına dair gerçek vakitli ölçümler alıyoruz” dedi.
Araştırma, CEZ’deki kurtların tüm hayatları boyunca her gün 11,28 miliremden fazla radyasyona maruz kaldıklarını gösterdi ve bu ölçü, insan çalışanlar için belirlenen yasal sonun altı katından fazla.
Ayrıca araştırmacılar, kurtların, kanser nedeniyle radyasyon tedavisi gören hastalara emsal formda bağışıklık sistemlerini değiştirdiğini de belirledi. Yapılan genetik tahliller, kurtların genomunun birtakım kısımlarının kansere karşı bir ölçü direnç geliştirdiğini gösteriyor.
CEZ’de yaşayan yüzlerce yarı yabani köpek ortasında da misal bulgular görüldü. Bilim insanları, 2023 yılında Çernobil’in sokak köpeklerinin, Dünya’nın öbür yerlerinde yaşayan evcil köpeklere nazaran genetik olarak farklı olduğunu buldu.
Love ve grubunun keşfinin insan sıhhati üzerinde de tesirleri olabilir. Love, bulguları insanların kanserden kurtulma talihini artıran esirgeyici mutasyonları tanımlamak için kullanmayı umuyor.
Ne yazık ki, COVID-19 salgını ve Rusya ile devam eden savaş, Love ve grubunun CEZ’e dönmesini engelledi. Çalışmalarını sürdürüp sürdüremeyecekleri yahut ne vakit çalışmalarına devam edebilecekleri ise şimdilik bilinmiyor. Love, “Önceliğimiz oradaki insanların ve işbirlikçilerimizin mümkün olduğunca inançta olmalarıdır” dedi.
Yeni araştırma geçtiğimiz ay Seattle, Washington’daki Bütünleyici ve Mukayeseli Biyoloji Derneği’nin (The Society of Integrative and Comparative Biology) Yıllık Toplantısı’nda sunuldu.