Manchester saldırısı: Polis ABD’yle bilgi paylaşımını durdurdu
Manchester Emniyet Müdürlüğü'nün Pazartesi gecesi 22 kişinin hayatını kaybettiği intihar saldırısıyla ilgili basına sızan haberlerin ardından ABD'yle istihbarat paylaşımını durdurduğu öğrenildi.
BBC'nin ulaştığı bilgilere göre, Manchester polisi yakın zamanda istihbarat ilişkilerini normale döndürmeyi umuyor. Ancak yetkililer Washington'dan sızan bilgiler konusunda "öfkeli".
İngiltere hükümeti ve polis, Manchester'daki intihar saldırısının hemen ardından olay yerinde çekilmiş fotoğrafları yayımlayan ABD medyasına tepki göstermişti. Fotoğraflar New York Times gazetesinde yayımlandıktan sonra İngiltere basınında da paylaşılmıştı.
- Manchester saldırısı: İngiliz polisi saldırının arkasındaki 'yapılanmayı' araştırıyor
- Manchester Arena saldırısı: Zanlı Salman Abedi hakkında bilgiler
İngiltere terörle mücadele birimi yetkilileri, fotoğrafların sızdırılmasının soruşturmayı baltaladığını ve kurbanlarla görgü tanıklarının güvenini sarstığını söyledi.
İngiliz hükümetinden bir yetkili, "Çok öfkeliyiz. Bu kesinlikle kabul edilemez" dedi.
Reuters'a konuşan hükümet kaynakları, İngiltere Başbakanı Theresa May'in bu endişelerini Brüksel'deki NATO toplantısında ABD Başkanı Donald Trump'la paylaşacağını söylediler.
'Bir daha olmasın' uyarısı
Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, fotoğrafların basına sızmasıyla ilgili kaygılarını ABD büyükelçisine ilettiklerini söyledi.
İki ülke arasında Manchester saldırısıyla ilgili basına bilgi sızdırılması konusundaki kaygılar daha önce de dile getirilmişti.
İngiltere İçişleri Bakanı Amber Rudd, ABD'nin intihar bombacısı Salman Abedi'nin kimliğini, soruşturma sürerken ifşa etmesinden rahatsızlık duyduğunu ifade etmiş ve Washington'a "Bir daha olmasın" uyarısında bulunmuştu.
Ama bu uyarıya rağmen New York Times gazetesi, Manchester'daki saldırıda olay yerinden çekilen fotoğrafları yayımladı. Gazete fotoğrafları İngiliz yetkililerden aldığını yazdı.
Fotoğraflarda parçalanmış bir sırt çantası, şarapnel parçaları ve 'fünye olabileceği' belirtilen bir cihaz görülüyor.
'Rahatsız edici'
New York Times'ın haberinde olay yerindeki kanıtların 'güçlü, tahrip gücü yüksek bir bomba ve dikkatli, düzenli sarılmış şarapnellere işaret ettiği' belirtiliyor.
İngiliz hükümetinden bir yetkili, "ABD sisteminden sızan fotoğraflar kurbanlar, aileleri ve halk için acı verici olacak. Devam eden bir soruşturmaya İngiltere polisi ve güvenlik güçleri önderlik etmelidir" dedi.
- 'Müslüman toplumdan iki kişi Abedi'yi şikayet etti, devlet önlem almadı'
- Manchester Arena saldırısında hayatını kaybedenlerin hikayeleri
Analiz: Dominic Casciani, BBC İçişleri Muhabiri
Polisin özellikle Manchester saldırısıyla ilgili istihbaratı ABD'deki muhataplarıyla paylaşmama kararı, İngiliz yetkililerin ne kadar öfkeli olduğunu gösteren büyük bir adım.
Olay yerine ilişkin bilgiler 'bir hevesle' paylaşılmadı: İngiliz ve ABD'li yetkililerin birbirleriyle paylaştığı ve dünyaca bilinen uzmanlardan alınan, patlayıcılara ilişkin çok sayıda istihbarat var. Bilim insanları Manchester'da kullanılan bombayı yapanların bulunması adına yeni ne söylediğini araştırıyor olmalıydı.
Diğer bilgilerin paylaşımı devam edecek. İngiltere ve ABD'nin de aralarında olduğu Kanada, Avusturalya ve Yeni Zelanda'yı da kapsayan ağ, terör ve casusluk üzerine uçsuz bucaksız bir istihbarat paylaşımına sahip.
Bu sistem "kontrol prensibi" ve "güven" üzerine kurulu. Yani eğer bir istihbarat paylaşılmışsa, onu alan ülkenin izin almadan bu bilgileri paylaşmaya hakkı yoktur.
Genel seçim kampanyasından önce, İngiltere Parlamentosu İçişleri Bakanlığı Komitesi'nin başkanlığı yapan muhalif İşçi Partisi'nden Yvette Cooper, Twitter hesabından "Soruşturma devam ederken ABD'nin İngiltere'nin verdiği istihbaratı paylaşmasından çok rahatsızım. Kamu güvenliği tehlikede. Neler oluyor?" mesajı paylaştı.
Pazartesi gecesi Manchester Arena'daki intihar saldırısında 22 kişi hayatını kaybederken, 64 kişi de yaralandı. Saldırıyı Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) üstlenirken, saldırganın da 23 yaşında Libya asıllı bir İngiliz vatandaşı olduğu açıklandı.
İntihar saldırganının kimliği ilk olarak aralarında CBS ve NBC televizyon kanallarının da bulunduğu ABD medyasında açıklandı.
Bakan Rudd, Çarşamba günü sabah BBC Radyo 4'ün Today programına istihbarat paylaşımıyla ilgili şunları söyledi:
"İngiliz polisi, operasyonun bütünlüğünü korumak için bilgi akışının denetim ve kontrolünü elinde tutmak istediğini açıkça ifade etti. Başka kaynaklar tarafından açıklanması rahatsız edici. Dostlarımıza bunun yeniden yaşanmaması gerektiğini net bir şekilde söylemiştim."
ABD'li yetkililerin soruşturmayı tehlikeye atıp atmadıkları sorusuna ise İçişleri Bakanı, "O kadar ileri gitmezdim ama durum çok açık ve bir daha tekrarlanmamalı" cevabını verdi.
Soruşturma ne durumda?
İngiltere'de Abedi'nin yaptığı belirtilen intihar saldırısıyla bağlantılı oldukları şüphesiyle toplam 8 kişi gözaltında. Abedi'nin 23 yaşındaki ağabeyi İsmail onlardan biri.
Abedi'nin 20 yaşındaki erkek kardeşi Haşim ile babası Ramazan Abedi Libya'nın başkenti Trablus'ta milisler tarafından de yakalandı.
Abedi'nin eski okul arkadaşı olan iki ayrı kişinin polisin acil hattını arayarak zanlının radikal görüşleriyle ilgili bilgi verdiği öğrenildi.
Manchester'da bazı adreslere baskınlar düzenlenirken, iki adreste kontrollü patlama gerçekleştiği bildirildi.
Manchester Emniyet Müdürü Ian Hopkins, bir örgüt ağını araştırdıklarının kesin olduğunu belirtti.