Memelilerin Yaşamı
Omurgalı hayvanlar grubunun bir üyesi olan olan memeliler, insanların ve hayvanların da dahil olduğu sınıftır. Memelilerin dişilerinde meme bezleri bulunur, hem erkek hemde dişilerde ter bezleri bulunur. Sıcak kanlı canlılar olan memelilerde, genellikle vücudun ısı kaybetmesini önleyen kıllarla kaplı bir örtü bulunur. Ancak yunus ve balina gibi suda yaşayan canlılarda durum böyle değildir. Memeliler karada ve suda yaşarlar.
Memeliler akciğer solunumu yaparlar. Solunumda diyafram kullanırlar ve diyafram sadece memeli grubuna ait bir özelliktir. Dolaşım sistemleri ise çift ve karmaşıktır. Memelilerin genelinde bacak şeklinde oluşmuş dört üye bulunur. Bu üyeler yürümek, koşmak, tırmanmak, yüzmek, uçmak ve kaçmak gibi görevleri yerine getirir. Memelilerin hepsinde yedi adet boyun omuru bulunur.
Memelilerde üreme genellikle iç döllenme ve iç gelişme şeklinde gerçekleşir. Memelilerin birçoğunun ana rahminde plasenta bulunur ve bu plasenta embriyonun beslenmesini sağlar. Doğurarak çoğalan memelilerde uzun süreli bir yavru bakımı görülür ve yavrularını süt ile besler. Memelilerin bazı türlerinde yavru gelişimi bitmeden doğum gerçekleşir. Yavrular gelişimini süt bezleri bulunan özel bir kesede tamamlar.
Memelilerde beslenme etçil (aslan, kurt), otçul (inek, koyun) ve hem etçil hemde otçul (insan) şeklinde görülür. Memeliler yavrularını ise süt ile beslerler.
Bazı memeliler kış uykusuna yatarlar. Ayı ve porsuk gibi kış uykusuna yatan memeliler, bu dönemi enerjiden tasarruf ederek geçirirler. Vücutlarında depoladıkları yağ ve enerjiyi kış uykusuna yattıkları sırada kullanırlar. Yarasalar gibi memeliler ise yaşamsal faaliyetlerini ve vücut sıcaklıklarını minimuma indirerek gerçek kış uykusuna yatarlar.
Memeliler Kaça Ayrılır?
Eteneli (Plasenta) Memeliler: Memelilerin plasenta bulunan ve büyük çoğunluğu oluşturan grubudur. Embriyo bu plasenta tarafından beslenir. Kendi arasında 10 gruba ayrılır. Bunlar; Böcekçiller, Yarasalar, Primatlar, Dişsizler, Kemiriciler, Etçiller, Balinalar, Filler, Tektoynaklılar, Çifttoynaklılar.
Gagalı Memeliler: Bu memeliler doğum yapmaz yumurtlarlar ve yumurtadan çıkan yavrularını sütle beslerler. Bu grup ornitorenk ve ekidnelerden oluşur.
Keseli Memeliler: Diğer memelilerden farklı doğma şekline ve keselere sahiptirler. Bunlar yavrularını süt ile besler ve kıllıdırlar. Bu grup kanguru, opossum, tasmanyaşeytanı, bandikut ve kuskus gibi canlılardan oluşur.
Dünyanın en büyük memelisi mavi balinadır. Ortalama 120 ton ağırlığında ve 35 metre boyundadırlar.
Dünyanın küçük memelisi ise yabanarısı yarasasıdır. Ortalama 1 gram ağırlık ve 3 cm boyundadır.
Memelilerin bilimsel sınıflandırılması:
Alem: Animalia Hayvanlar
Şube: Chordata Kordalılar
Alt şube: Vertebrata (Omurgalılar)
İnfa şube: Gnathostomata (Gerçekçeneliler)
Üst sınıf: Tetrapoda
Sınıf: Mammalia (Memeliler)
Kısaca Memelilerin Özellikleri
- Vücutları kıllarla kaplıdır.
- Karada ve suda yaşarlar.
- Genelde akciğer solunumu yapar.
- Vücut ısısı sabit canlılardır.
- İç döllenme görülür.
- Genellikle doğurarak çoğalırlar.
- Yavru bakımı vardır ve sütle besler.
Memelilerin Ayırt Edici Özellikleri
- Diyafram bulunur.
- Yavru bakımı vardır ve yavrularını süt ile beslerler.
- İç döllenme, iç gelişme ve doğurarak çoğalma vardır.
- Kalpleri dört odalıdır.
- Vücutları kıllarla örtülüdür.
- Kapalı dolaşım vardır ve kirli kan akciğerde temizlenir.
Memeliler İle İlgili Sorular
Bu konuda öğrendiklerimizi sorularla pekiştirelim. Aşağıdaki sorulara cevap verebiliyorsanız, konuyu anlamışsınız demektir.
1. Memelilerin özelliklerini kısaca sıralayın?
2. Memeliler kaça ayrılır? Kısaca açıklayınız.
3. Memelileri sınıflandırınız?
4. Memelilerde üreme nasıldır?
5. Memelilerde beslenme nasıldır?
6. MEmelilere örnekler veriniz?
7. Memelilerin ayırt edici özelliklerini yazınız?
8. Dünyanın en büyük memelisi nedir?
9. Dünyanın en küçük memelisi nedir?