Ne Okudum - Tembellik Hakkı - Paul Lafargue
İnceliği ve kapağı nedeniyle şirin bir kitap gibi görünse de Tembellik hakkı oldukça sarsıcı bi okuma oldu benim için. Özellikle Yunanistan seçimlerinde sosyalist bir partinin kazandığını gördükten sonra...
Tembellik Hakkı, kapitalist düzenin eleştirisi hatta adeta sosyalizmin klasiği... Komünist Manifest'dan sonra tüm Avrupa dillerine en çok çevrilen kitap...
Marksizmi Fransız sosyalizm tarihine ilk kez getiren ünlü düşünür ve eylem adamı Paul Lafargue cumhuriyetçi, sosyalist, materyalist ve ateisttir. Var gücüyle sosyalizmi yaymaya çabalamış, daha çok İşçi Partisi safında yer almıştır.
İlerleyen zamanlarda "hükümetin değil, toplumun değişmesi gerektiği" inancını benimsemiş ve yoluna bu doğrultuda devam etmiştir.
Tembellik Hakkı dediğimizde akla ilk gelen yan gelip yatma olsa da emek vermeden insanca bir yaşamın elde edilemeyeceği çok açıktır.
Peki, buna rağmen Paul Lafargue neden tembelliği savunmakta ısrar etmiş derseniz?
Lafargue'nin yetiştiği dönem, genel olarak işçi sınıfın insanlık dışı ortamda yaşamaya mahkum edildiği zamanlardı. Aydınlar arasında yavaş yavaş bu öldürücü çalışma koşullarına tepki doğmaya başlamıştı.
Tam bu noktada, sosyalistlerin bile çalışma zorunluluğunu kötüye yorumladıkları anda, tembellik hakkını savunmak zorunlu hale gelmişti. Aslında bir çok düşünürün dile getirdiği gibi "tembellik" olarak adlandırılan durum aslında" boş zaman"dı ve insanca yaşamanın gereğiydi.
Zorunlu çalışma bir çok sosyalist tarafından savunulsa da hepsinden önce Rousseau 1758 tarihindeki bir yazısında:
"Halkın, ekmeğini kazanmak için harcadığı zamandan başka zamanı yoksa, yazık. Ekmeğini sevinçle yiyebilmesi için de zamanı olması gerek. Yoksa uzun süre kazanamaz olur ekmeğini." diyerek "tembellik" kavramının gerekliliğinden bahsetmiştir.
Kitap, çalışmanın kutsandığı, fazla üretimin toplum üzerindeki etkileri, yoksulluk, kapitalist yaklaşımlar, sınıflar arası yaptırımlar gibi farklı konularda "tembellik hakkı"nı inceliyor.
Yer yer çeşitli çalışmalardan yapılan alıntıların olması biraz araştırmacı yanınızı harekete geçirirse bu kitaptan çok fazla şey katabilirsiniz kendinize...