22 Şubat 2011 Salı
sağduyu
selam sevgili fantastik okurlarım. bu yazım bir kelime üzerine. bu haftaki kelimemiz ise "sağduyu".
insanların neredeyse "empati" ile özdeş anlamda kullandıkları, ılımlı duygular çağrıştıran sağduyunun bu özelliklerle pek bir alakası yok. "anlayışlı ve duygusal" anlamlarda kullanılan sağduyu'nun tdk'ya göre anlamı:
1: doğru, akla uygun kararlar verme yeteneği
2: doğru ile yanlışı birbirinden ayırma ve doğru yargılama gücü.
(kaptanın seyir defteri adlı ekşi sözlük yazarının entrisinden alınmıştır.)
yaşadığım ülkede ve dünyada doğru ve akla yatkın kararlar verilmediğini, doğru ile yanlışın birbirinden ayrılamadığı için insanlarda sağduyu diye birşeyin kalmadığını düşünüyorum (doğal olarak). türkçe'de "sağduyu" yerine "akıl fikir" veya "akıl mantık" kelimeleri kullanılsa da ingilizce karşılığı olan "common sense" sıkça ve yerinde kullanılan bir ifade.
tabi ayrı bir parantez açarak doğru ve yanlışın göreceliliğini, bunların insan yapımı subjektif kavramlar olduğunu bildiğim ve savunduğum için, sağduyunun -en azından kendi içimde- bazı çelişkiler yarattığını da söylemem lazım. lakin üzerinde herkesin anlaşabileceği bazı kavramların olduğunu ve bunları yapıp/yapmamanın sağduyu olarak kabul edilebileceğini söyleyebilir, hatta sağduyunun rasyonelliği ve katılığı nedeniyle biraz şevk ile savunabiliriz. benim de bundan sonra yapacağım ve insanlara önereceğim budur.
herkese sağduyulu günler.