Satürn'ün 10 yıldır çözülemeyen gizemi!
Satürn'ün uydusunda 10 yıl önce keşfedilen siyah noktaların gizemi, halen çözülebilmiş değil...
Cassini uzay aracı, Satürn'ün buzlu uydusu Enceladus'un yanından son geçişini Aralık ayında yaptı ve bu uydudaki ilginç noktaların son yakın çekim fotoğraflarını gönderdi. Bulunmasından beri 10 yıldan fazla süre geçmiş olan bu noktaların nasıl oluştuklarını halen çözebilmiş değiliz.
Bu küçük noktalar, ilk olarak 2005 yılında, ayın Satürn'e bakan yönünde ekvatorun hemen kuzeyinde bulunmuştu. Bu noktalar, bilim adamları için yeni bir gizem olmuştu.
Tabii ki bu küçük siyah noktalar o kadar da küçük değiller. Bu noktaların çapları 125 metre ile 750 metre arasında değişiyor ve bu noktaların dağılımı rastgele gibi gözükmüyor. Noktalar, dar yarıkların paralelinde zincirleme bir şekilde ilerliyor gibi görünüyor. Görüntü zıtlığı ise bilim adamlarını asıl düşündüren durum ve noktaların yapısal olarak çevrelerinden çok daha farklı olabileceği düşünülüyor.
Son olarak geçtiğimiz hafta bir kez daha incelenmek üzere bölgeye göz atıldı ve bu kez Cassini, optik dalga boylarına odaklanmak yerine, bölgenin daha yüksek çözünürlüklü bir şekilde fotoğraflarını çekti. Bu fotoğraflar ultraviyole ve kızılötesi dalga boyu görüntülerini de içeriyordu.
Bu yeni fotoğraflar, bilim ekibinin daha önce göremedikleri detayları gösteriyor. Noktalar aslında yüzeyde bulunan "çıkıntılar" ve büyük olasılıkla buz bloklarının veya "ana kaya" buzunun çıkıntıları. Ayrıca ilk tahminlerden çok daha küçükler.
Bilim adamları bu buz bloklarının nasıl ortaya çıktığını henüz bilmiyor. Uydu, kalın bir atmosfere sahip değil ve bu yüzden de Dünya'daki yüzeyleri şekillendiren rüzgar söz konusu değil. Bunun yerine bloklar, süblimleşen buz kütlelerinin direkt olarak gaz haline dönüşmeleri ile ortaya çıkmış olabilir.
Bu yeni görüntüler, bilim adamları için bazı yeni fikirler sunmuş olsa da, Enceladus'un üzerinde olan bazı olayları incelemek için halen yeterli araca sahip olmadığımızı da ortaya koyuyor...
Levent Öztürk