Mutfakta Gıda Güvenliği
Ne Yediğini Ne İçtiğini Bil
Evde yemek hazırlarken yiyeceklerin sağlıklı olması için hatırlanması gereken dört ana nokta vardır. Mutfağa her girdiğinizde bunları göz önünde tutmanız gerekir.
1Temizlik
Etkili bir temizlik sayesinde ellerdeki, gereçlerdeki ve yüzeylerdeki bakteriler yok edilebilir. Bu da bakterilerin yiyeceklere geçmesini önlemeye yardımcı olur. Kişisel temizliğinize dikkat etmek ve üzerinde çalışılan yüzeyleri, kapları vb. temiz tutmak suretiyle zararlı mikropların yayılmasının önüne geçebilirsiniz. Ellerinizi düzenli olarak yıkamak önemlidir:
- Yiyeceklere dokunan herkesin, işe başlamadan önce, dinlenme arasından sonra, tuvalete gittikten sonra, çöp tenekesini boşalttıktan sonra ve yeni bir işe başlamadan önce ellerini yıkamalarına dikkat edin.
- Yapılan çeşitli işler arasında, özellikle de çiğ yiyeceklere dokunduktan sonra, yiyeceklerin bulunduğu alanları ve gereçleri temizleyin.
- İş yaparken bir yandan da temizlik yapın.
- Sıçramalar oldukça silin.
- Uygun temizlik malzemeleri kullanın ve kullanma talimatlarına uyun.
Ve unutmayın:
ishal veya kusma gibi mide rahatsızlıklarınız olduğunda yiyeceklere dokunmayın, ellerinizde yara veya kesikleriniz varsa, bunlar su geçirmez bantla sarılı olmadıkça yiyeceklere dokunmayın.
2Uygun pişirme
Uygun pişirme sayesinde, gıda zehirlenmesine yol açan zararlı mikroplar öldürülür.
Yiyecekleri, özellikle de etleri iyice pişirmek önemlidir. Yiyeceklerin her tarafının iyice pişmesine ve özellikle merkez kısmının da pişmesine dikkat edin.
Yiyecekleri yeniden ısıtırken, her tarafının iyice sıcak olmasına dikkat edin ve bir defadan fazla tekrar ısıtmayın.
Daha sonra kullanmak üzere yiyecek pişiriyorsanız, hızlı bir şekilde soğutun
• Düzgün bir şekilde pişirilmemiş yiyecekleri servis yapmayın.
• Yiyecek pişirildiğinde hemen servis yapın ya da servis yapılıncaya kadar sıcak tutun.
3Soğutma
Mikropların üremesini ve toksinlerin oluşmasını önlemek için, gıdaları doğru sıcaklıkta tutmak son derece önemlidir. Daima ambalajın üstündeki bilgileri okuyun. Yiyeceğin buzdolabında tutulması gerektiği belirtiliyorsa, buzdolabında tutmaya dikkat edin. Soğuk tutulması gereken yiyecekler oda sıcaklığında bırakılırsa, gıda zehirlenmesine yol açan mikroplar çoğalarak tehlikeli düzeylere çıkabilir.
• Soğutulması gereken yiyecekleri hemen buzdolabına koyun.
• Pişirilen yiyecekleri mümkün olduğunca erken bir zamanda soğutup buzdolabına koyun. Pişmiş yiyeceklerden arta kalanlar, çabucak soğutulup buzdolabına konmalıdır. Yiyecekleri derin olmayan kaplara koymak ve küçük miktarlar halinde bölmek, soğutma işlemini hızlandırır.
• Hazırlık sırasında, soğutulmuş yiyeceklerin buzdolabının dışında kaldığı süreyi mümkün olduğunca kısa tutun.
• Buzdolabını aşırı şekilde doldurmayın.
• Yiyeceklerin pişirilmesiyle soğutulması arasında geçen zamanın iki saatten daha fazla olmaması gerekir.
4Çapraz bulaşma
Çapraz bulaşma, bakteriler yiyecekler, yüzeyler veya gereçler arasında yayıldığında oluşur. Bu en çok aşağıdaki durumlarda olur:
• çiğ yiyecekler diğer yiyeceklere dokunduğunda (veya akıntı olduğunda)
• çiğ yiyecekler gereçlere ve yüzeylere dokunduğunda (veya akıntı olduğunda)
Örneğin, buzdolabında çiğ etten pasta üzerine akıntı olursa, bakteriler etten pastaya geçer.
Bir doğrama tahtası üzerinde et keserseniz, bakteriler etten tahtaya ve bıçağa geçer. Daha sonra aynı tahtayı ve bıçağı (iyice yıkamadan) salatalık kesmek için kullanırsanız, bakteriler tahtadan ve bıçaktan salatalığa geçer.
Ellerden de bakteri yayılabilir. Eğer çiğ ete dokunur ve ellerinizi iyice yıkamazsanız, bakterileri dokunduğunuz başka şeylere aktarırsınız.
Çapraz bulaşmadan kaçınmak suretiyle bakterilerin yayılmasını önleyebilirsiniz.
Çiğ ve yenmeye hazır yiyecekleri birbirinden ayrı tutun.
Çiğ yiyeceklere dokunduktan sonra ellerinizi iyice yıkayın.
Yüzeyleri ve gereçleri, yiyecek hazırlamaya başlamadan önce ve bunlara çiğ yiyecekler dokunduktan sonra temizleyin.
çiğ etleri, ağzı kapatılabilen kapların içinde buzdolabında muhafaza edin ve bunlardan diğer yiyeceklerin üzerine akıntı olmamasına dikkat edin
çiğ yiyecekler ve yenmeye hazır yiyecekler için ayrı doğrama tahtaları/üzerinde çalışılan yüzeyler kullanın.