Amerika Yahudi bir Başkana hazır mı?
Kimsenin fazla merak etmediği konularda sizler icin kafa yoran yazarınız bu defa ABD başkanlık aday adayı Bernie Sanders üstünde düşünüyor. CNN, NBC, ABC, BBC TV kanallarında ABD seçim tartışmalarını sabaha karşı canlı- anında seyretmek futbol maçı seyretmek kadar heyecanlı oldu.
Son günlerde ABD kamuoyu yoklamalarına bakıyorum, 1941 NewYork doğumlu Chicago üniversitesi Siyaset bilimi lisans diplomalı, eski belediye başkanı, eski temsilciler meclisi üyesi, halen Vermont Senatörü Bernie Sanders önde gidiyor. Kamu ouy yoklamalarında kıyaslayınca Hillary Clinton'dan daha iyi, Donald Trump'tan daha iyi. Bernie Sanders'in seçim kampanyasına yapılan bağışlar çalışanlardan, onların sendikalarından, bireysel seçmenlerden gelmiş. Hillary için bağışlar büyük şirketlerden, bankalardan, finans kurumlarından (SuperPac) yapılmış.
Bernie Sanders, Vietnam savaşı sırasında "Vicdani redçi" olduğunu beyan etmiş, Vietnam savaşına katılmamış. Savaşa karşı olduğunu biliyoruz. Afganistan, Irak hatta Suriye savaşları karşıtı oy kullanmış. Öte andan vatandaşların kişisel silahlanması konusunda söyledikleri net değil. Silah kullanımı konusunda tam engelleme yapmıyor, "Silahı kullanan insandır, insanın akıl sağlığını korumak gerekir", diyor.
Genel sağlık sigortasını yaygınlaştırmayı, sigortaya ulaşımı kolaylaştırmayı hedefliyor. Kendinden sosyalist, veya sosyal demokrat. Israel savas politikalarina karşı çıkışları var. Dünya siyasetinde çok fazla tecrübesi yok. Kariyeri iç siyasete odaklanmış. Bernie Sanders eğer ABD başkanı olursa, rakibi Hillary Clinton herhalde tekrar dışişleri bakanı (Secretary of State) olacak.
Çevre Etkileşim Değerlendirme Çed normlarına önem verecek, termik santral çevre ekipmanları siparişi artacak. Yenilenebilir enerji yatırımlarına teşvik gelecek, kömürden ve fosil yakıtlardan kaçış başlayacak, kayagazı kaya çatlatma yatırımları kontrole alınacak. Çevre- su- hava toprak kirlenmeleri engellenecek. Boruhatları yapımları duracak.
Ailesi, annesi babasi Eshkenaz Doğu Avrupa Yahudi göçmenleri imiş. Avrupa'da kalan baba tarafı akrabaları 2.Dünya savaşında soykırım (holocoust) içinde yok olmuşlar. Bernie, iki kez evlenmis. Iki evliliği arasında, evlenmeden yaşadığı kadından bir yetişkin oglu, son eşinden üç manevi çocuğu var.
Nükleer konusunda yine net değil, kendi seçim bölgesindeki Vermont nükleer santral atıklarının, Texas eyaleti Sierra Blanca kenti Latin toplumu topraklarına gönderilmesini desteklemiş.
Yeni göçmen Amerikan vatandaşları, Türk Amerikalılar, azınlıklar, kadınlar, yaşlılar, emekliler, siyahlar, genellikle Demokratlara oy verirler. Silah üreticileri, beyaz zenginler, Cumhuriyetçi olur. Demokratlar genelde Türkiye'ye mesafeli dururlar. Hillary Clinton kazanırsa, Barrack Obama politikalarını aynen devam ettirecek, yeni birşey önermiyor. Ancak hesabını hala veremediği Libya Bengazi ABD BüyükElçisinin kaybı sorumluluğu var.
ABD bir yahudi senatörün başkan olmasına hazırlanıyor. Peki buna dünya hazır mı? Bizim coğrafya hazır mı? Bugüne kadar iki kez Yahudi Amerikalı, başkan adayı olmuş ve kazanamamış. Peki bütün bunlara siz ne diyorsunuz? Zaten hep aynı isimlerden sıkılmıştık, belki de iyi olur, Suriye'de Ruslarla olan soğuma sonrası, İsrael ile ilişkileri ısıtma aşamasında kimbilir belki yeni oluşumlar, fırsatlar doğar.
Kapitalizmin merkezi ABD, sosyalist / sosyal demokrat / Yahudi bir başkan tarafından idare edilebilir mi? Seçilebilir mi? Büyük şirketler, bankalar, fosil yakıtlı enerji santralleri sahipleri buna müsaade ederler mi? Sovyetler çözülüp piyasa ekonomisine geçerken, ABD nasıl olacak bir sosyalist başkan ile idare edilecek?
Belki panel bile yaparız, bir yabancı akademisyen davet ederiz, Abd elçisini çağırırız.
-----
Haluk Direskeneli, ODTÜ Makina Mühendisliği 1973 mezunu olup, mezuniyetinden itibaren, kamu, özel sektör ve ABD – Türk yabancı ortaklıklarda (B&W, CSWI, AEP, Entergy) ağırlıklı olarak termik santral temel/ detay tasarım, imalat, pazarlama, teklif, satış ve proje yönetimi konularında çalışmış, bugüne kadar termik santral tasarım yazılımları konusunda yerli piyasaya, mühendislik firmalarına, yatırımcılara ve üniversitelere danışmanlık vermiştir. MMO ve ODTÜ Mezunları Derneği Enerji komisyonları üyesidir.
Ankara, 01/26/16