Toplumsal Cinsiyet Uzmanı Kristina Wilfore ABD Ara Seçimlerini Değerlendirdi
Uzun yıllar, pek çok farklı ülkede kadınların siyasete katılımını artırmak için siyasi kampanyalar yürüten ABD’li kadın hakları aktivisti ve toplumsal cinsiyet eşitliği uzmanı Kristina Wilfore, ABD Ara Seçimlerinde kadınların elde ettiği başarıyı değerlendirdi.
Büyük resim: Adaylıktan Seçim Gününe kadar kadınlar yıl boyu rekor kırıyor
“Bu yılki seçimlere ilk kez yüzlerce kadın aday oldu ve kadınların başarılı olmak için erkek rakiplerinden iki kat kalifiye, iki kat gösterişli ve iki kat daha dikkatli olması gerektiğine dair geleneksel düşünce çürütüldü. Geçmiş yıllarda, kadınlar daha çok devlet daireleri ve belediye makamları için aday olurken, bu yılki seçimlere ilk kampanyalarında Meclis üyesi ya da vali olmayı hedefleyen her kesimden kadın yoğun ilgi gösterdi: siyasetin gidişatından usanıp kendileri aday olmaya karar veren savaş pilotları, öğretmenler, yöneticiler, hemşireler ve anneler.” – USA Today
ABD ara seçimlerinden sonra en az 125 kadın Kongre üyeliğine seçildi ve 112 kadının görev yaptığı 115. Kongre’nin rekoru kırılmış oldu. Kadınlar, ABD Kongresi’nin yüzde 26’sını oluşturacak. Böylece ABD, tarihinde ilk kez dünyada ortalama yüzde 24 olan parlamentodaki kadın oranının üzerine çıkmış oldu. Henüz yapılmayan 10 ek seçim sonucunda ise bu sayının artması bekleniyor (5’inde kadınlar yarışıyor).
Temsilciler Meclisi (Alt Kanat, 435 Temsilci)
Seçimlerde Temsilciler Meclisi için 237 kadın aday vardı (185 Demokrat ve 52 Cumhuriyetçi). Kadınlar, şimdiye kadar 102 koltuğu kazandı (çoğunda erkeklere karşı yarışıyorlardı). Kadınlar, Temsilciler Meclisi’ndeki 435 koltuğun 84’ünden fazlasını daha önce hiç alamamıştı. Şimdi kadınlar, meclisin en az yüzde 27’sini oluşturacak. Bu seçimlerde, ABD tarihinde ilk kez bu kadar çok sayıda kadın aday oldu. (467).
Senato (Üst Kanat, 100 Senatör)
Senato’da, 15 Demokrat, 8 Cumhuriyetçi olmak üzere 23 aday vardı. Senato seçimlerinin yüzde 63’ünde kadınlar partilerin ana adayları olarak gösterildi. Senatoda halihazırda koltuk sahibi olan ve bu seçimlere katılmayan 10 kadın üyenin yanı sıra 13 kadın daha seçildi. Arizona Senatosu için iki kadın yarıştığı için Senato’da toplamda 24 kadının Senato’da olacağını söylemek mümkün.
Eyaletler (36 Valilik seçimi, 46 eyalette 6000’i aşkın yasama üyesi)
10 kadının aday olduğu 1994 seçimlerinin rekoru kırıldı ve bu yıl 16 kadın valilik yarışında aday oldu. (12 Demokrat, 4 Cumhuriyetçi). Dokuz kadın başarılı olurken, Güney Dakota’da (Kristi Noem) ve Maine’de (Janet Mills) ilk kez kadın vali seçildi. Eyalet meclislerine 3389 kadın aday oldu. (Sonuçların cinsiyet bazlı analizi hazırlanıyor).
Michigan & Nevada – Kadınlar Dikkat Çekiyor
- Michigan’da, eyalet düzeyindeki her makam (vali, ABD senatörü, başsavcı ve eyalet sekreteri) için bir kadın seçildi. Başkanlık yarışının daimi mücadele alanlarından biri olan Michigan’da, Demokrat Gretchen Whitmer eyalette yıllardır süregelen Cumhuriyetçi hakimiyetini alt üst ederek Cumhuriyetçi Bill Schuette’yi yenilgiye uğrattı. Whitmer, yol ve içme suyu altyapısını onarma ve Medicaid’i düşük gelirli yetişkinleri kapsayacak şekilde genişletme vaatleriyle şekillendirdiği kampanyası sayesinde yarışı kazandı. Whitmer Michigan tarihinde seçilen ikinci kadın vali oldu.
- Trump’a karşı tepki olarak ortaya çıkan siyasi kadın hareketi, Nevada’daki kadın yürüyüşü ile başlamıştı. On bir ay sonra, bu hareket görevdeki ABD senatörünün kovulması, kadınların çoğunlukta olduğu bir federal kurul ve Eyalet Meclisinin seçilmesi dahil birçok önemli başarıyla sonuçlandı. Senato tarafında, Dean Heller (Cumhuriyetçi-Nevada), 2016 yılında Trump’a “şiddetle” karşı çıkmış, hatta GOP adayından aldığı bir kampanya desteğini iade etmişti. Trump 2016 yılında eyaleti kaybetti ancak Heller tabanının bölünmemesi için geçen yıl tavrını değiştirdi. Trump iki hafta önce onun lehine seçim propagandası yaptığında, Heller onu kucakladı. “Sayın Başkan, dokunduğunuz her şey altına dönüşüyor” dedi. Açıkçası, durum hiç de öyle değil. Latin Amerika kökenli seçmenlerin güçlü katılımı sayesinde, Heller, Trump’ın “Deli Jacky” diye ad taktığı Jacky Rosen’e (Demokrat) karşı beş puanla kaybetti.
Kadınların Elde Ettiği Diğer Başarılar
- Bu yıl kadın adaylar her zamankinden daha çeşitliydi, çok sayıda siyahi, Latin Amerika kökenli, Amerikan yerlisi kadın seçimlere aday oldu ve kazandı. 40 beyaz olmayan kadın Meclise seçildi. (Şu anki sayı 38).
- Kyrsten Sinema, Arizona eyaletinden Senato’ya girmeyi başardı. 1976’dan bu yana Senato koltuğu mücadelesinde Demokratların kazandığı ilk zafer. Sinema, biseksüel olduğu bilinen Senato’daki ilk kadın üye oldu.
- Ayanna Pressley, Massachusetts’te Meclise seçilen ilk Afrikalı-Amerikalı kadın oldu. 2016’da ABD’den ‘Yılın Öğretmeni’ seçilen Jahana Hayes, Connecticut’ın 5. bölgesinden meclise giren ilk Afrikalı-Amerikalı kadın oldu.
- Kongreye (New York) seçilen en geç üye sıfatına sahip olan 29 yaşındaki Alexandria Ocasio-Corte’e 29 yaşındaki Abby Finkenauern (Iowa) de katıldı. (Ocasio- Cortez’den 10 ay daha büyük ve halen öğrenci kredilerini ödüyor)
- Ilhan Omar (Minnesota) ve Rashida Tlaib (Michigan), Meclise seçilen ilk Müslüman kadınlar oldu. 2016 yılında Minnesota Eyalet Meclisine seçilen Omar ABD Kongre’sine seçilen ilk Somali asıllı Amerikalıdır. Tlaib, Filistinli göçmen bir ailenin kızı olup 2008 yılından beri Michigan Eyalet Meclisinde hizmet vermektedir.
- Sharice Davids Kansas’taki Cumhuriyetçi adayı yenerek Meclise giren ilk Amerikan yerlisi kadın olmuştur.
- 19 Afrikalı-Amerikalı kadın, Teksas ilçesinde hakim adayı olmuş ve 19’u da kazanmıştır. Harris bölgesindeki Demokratik parti desteğiyle “Siyahi Kızın Sihri” sloganıyla kampanya düzenlemişlerdir (Harris, nüfus bakımından 24 ABD eyaletinden daha büyüktür).
- Kansas seçmenleri, seçim hilesi ve yasadışı göçle ilgili sert uyarılarıyla bilinen, başkanın başarısızlıkla sonuçlanan seçmen hilesi komisyonu başkanı Cumhuriyetçi Kris W. Kobach’ın muhafazakar vaatlerini reddetmiş, yerine Eyalet Senatörü Demokrat Laure Kelly’i seçmiştir. Kampanyası boyunca Medicaid’in kapsamının genişletilmesi, okul fonları ve otoyol yapımı gibi konulara odaklandı ve bu sayede hem Kansas’ın önde gelen Cumhuriyetçilerinin onayını aldı hem de farklı partileri destekleyen seçmenlerin desteğini kazandı. Kelly, 2016 yılında Trump’a oy veren kalabalık nüfuslu ilçelerde açık ara başarı elde etti.
Kadınların bu başarısı Mecliste kontrolün yeniden Demokratlara geçmesini sağladı. Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçen 28 koltuğun 17’si (%60) kadınlar tarafından kazanıldı. Cumhuriyetçi adayları yenilgiye uğratan kadınlar: Demokrat Elaine Luria Virginia’nın 2. Bölgesinden, Demokrat Jennifer Wexton Virginia’nın 10. Bölgesinden, Demokrat Abby Finekenaur Iowa’nın 1. Kongre Bölgesinden, Abigail Spanberger de Virginia’nın 7. Bölgesinden seçildi. İlk defa aday olan 31 yaşındaki Katie Hill, Los Angeles’in 25. Bölgesinden üçüncü dönemde de koltuğa talip olan Cumhuriyetçi Steve Knigt’ı yenilgiye uğrattı. Silah kontrolünü savunan Lucia “Lucy” McBath, Cumhuriyetçi tabana sahip Georgia’nın 6. Kongre Bölgesi’nden seçildi. Hava Kuvvetlerinden emekli ve Demokrat Parti’den ilk kez aday olan Chrissy Houlahan, emekli Temsilciler Meclisi üyesi Cumhuriyetçi Ryan Costello’nun yerini alarak Pensilvanya’nın 6. Kongre Bölgesi yarışını kazandı.
Kadın aday sayısında partiler arasında fark var
Demokrat kadınların liderliğinde, bu seçimlere aday olan kadın sayısında kayda değer bir artış olmuştur. Emily’s List’e başvurup, 2016’da seçimlere aday olmak isteyen kadın sayısı 920 iken bu sayı 2018’de 42,000 kadına ulaşmıştır. Bu yıl kadın adayların artışı büyük oranda rekor sayıda kadın aday gösteren Demokratlar sayesinde olmuştur: görevde olmayan Demokrat adayların yarısı kadınken, görevde olmayan Cumhuriyetçi adayların yalnızca yüzde 18’i kadındı. Temsilciler Meclisi, Senato ve Valilik yarışlarındaki oylamada yer alan 276 kadının yüzde 77’si Demokrattı. Kadınlar, 2019 yılında meclisteki Demokratların yaklaşık yüzde 40’ını, Cumhuriyetçilerin ise %7’den azını oluşturacak.
Temsiliyeti artırmak için partinin yatırımı önemli
Demokrat Meclis Kampanyası Komitesi, aday çeşitliliğini artırmak için kadın adaylara 63 milyon dolar, beyaz olmayan adaylara 39 milyon dolar, emeklilere 25 milyon dolar ve LGBT adaylara 9 milyon dolar stratejik yatırım yaptı.
Seçmen kadınlar – 2018 Cinsiyet Farkı
ABD’de kadınlar hem erkeklerden daha fazla seçmen kaydı yaptırır hem de oy veren kadın sayısı erkeklerden daha fazladır. 2006’dan bu yana her ara seçimde ve 1980’den bu yana her başkanlık seçiminde, cinsiyet farkı oluşur. Kadınlar, 2018 yılında genel seçmenlerin %52’sini oluşturmuştur. Ulusal anında seçim anketi verilerine göre, kadınların yüzde 59’u Demokratlar, yüzde 40’ı Cumhuriyetçilere oy vermiştir. Aralarındaki fark 2016’ya kıyasla iki kat artarak yüzde 19’a ulaşmıştır. Kadın seçmenlerle erkek seçmenlerin nasıl oy kullandıklarını karşılaştırdığımızda, 23 puanlık bir fark olduğunu görüyoruz. Cinsiyet farkının nedeni, Demokratlar için oy veren kadınların büyük çoğunluğunun beyaz olmayan kadınlardan oluşması (Özellikle çok sayıda Hispanik kadın 2018 yılında sol görüşe geçmiştir). 2016 yılında beyaz kadınlar 12 puan farkla Cumhuriyetçiler için oy verirken, 2018 yılında (bu yıl, oylar Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında eşit şekilde bölündü) daha fazla beyaz kadın Demokratlar için oy verdi.
Toplumsal cinsiyet uzmanı Kristina Wilfore’un makalesi Lara Kunze-Concewitz tarafından Türkçeleştirilmiştir.