Yapay Depremlerin Tarihi Yapay depremlerin yeni bir kavram olduğu söylenemez. Yeraltına pompalanan sıvıların yapay depremleri tetikleyebileceğine dair ilk bulgular 1960’larde elde edilmişti. 1961 yılında Denver (ABD) civarındaki kimyasal silah fabrikasında zararlı atıkları içine boşaltmak için derin bir kuyu kazılmıştı. Atıklar kuyunun içine pompalanmaya başlandıktan birkaç ay sonra yer sarsıntıları olmaya başladı. 1962 ile 1966 arasında bölgede kaydedilen irili ufaklı depremlerin sayısı 700’ün üzerinde. Kuyuya pompalanan sıvıların hacmi ve basıncıyla meydana gelen depremler arasında ilişki kurulabileceğini fark eden ilk kişi David Evans isimli bir jeologdu. 1966 yılında yayımladığı bir makalesinde “uygulanan sıvı basıncının kararlı bir sistemi kararsızlaştırdığı” sonucuna varmıştı. Aynı yıl atık sıvı kuyusu kapatıldı, ancak depremler bir süre daha büyüyerek devam etti. Geçmişte pompalanan sıvı yeraltında yayıldıkça yeni kırıklarla karşılaştı ve yeni depremleri tetikledi. Bu kuyunun sebep olduğu yapay depremlerin en büyüğü 1968 yılında yaşandı ve Richter ölçeğine göre 4,8 büyüklüğündeydi. Daha sonra büyüklüğü giderek azalmaya başlayan depremler 1981 yılına kadar devam etti. Yapay Depremler 1969 yılında bilim insanları yeraltına pompalanan atık sularla depremler arasındaki ilişkiyi bilimsel yöntemlerle incelemeye başladı. Bu amaçla farklı basınçlarla yeraltına pompalanan atık sıvının derin kayalardaki yayılımı incelendi. Sonuçlar belirli bir eşik değeri aşıldığı zaman depremlerin meydana geldiğini, sıvı basıncı bu eşik değerin altında kaldığındaysa depremlerin olmadığını gösteriyordu. Dolayısıyla deneyler, pompalanan atık sıvıların basıncının ayarlanması ile yapay depremlerin kontrol edilebileceğini gösteriyordu. Yapay depremlerin tarihi Takip eden yıllarda yapay depremler üzerine pek çok bilimsel çalışma yapıldı ve süreç daha iyi anlaşıldı. Ancak 2000’li yıllara gelindiğinde kaya gazı çıkarma faaliyetleriyle beraber yapay depremler yeniden ortaya çıktı.Kaya gazı çıkarma faaliyetlerinin yoğun biçimde devam ettiği ABD’nin çeşitli bölgelerinde hemen hemen her gün doğal süreçlerle açıklanamayacak depremler meydana geliyor. Örneğin Rocky Mountains bölgesinin doğusunda 1967-2000 döneminde her yıl ortalama 21 deprem meydana gelmişti. Ancak kaya gazı çalışmaları başladıktan sonra 2010-2012 döneminde her yıl ortalama 100 deprem meydana geldi. Bu durum yeraltına pompalanan atık sularla ilişkilendiriliyor.