Klinikte çok sık karşılaştığımız kanamalı yumurtalık kistleri menopoza girmemiş kadınlarda sıklıkla görülebilmektedir. Yumurtlamanın bir sonucudur. Neden bazı kadınlarda bu kistler gelişirken diğerlerinde olmaz, bu konu açık değildir. Neyse ki, bu fonksiyonel kistlerde kanserleşme potansiyeli yoktur. Hemorajik yumurtalık kistlerinin tedavisi, kistin boyutuna ve semptomlara neden olup olmadığına bağlıdır. Kistlerin tipik olarak bir kadının doğurganlığı üzerinde bir etkisi yoktur.
İki yumurtalığınız, rahminizin her iki tarafında bulunur. Yumurta olarak da adlandırılan üreme hücrelerimiz, yumurtalıklarda gelişir ve olgunlaşır ve doğurganlık yıllarınız boyunca aylık döngüler halinde salınır. Yumurtalık kistleri, yumurtalığın içinde veya yüzeyinde sıvı dolu keseler veya ceplerdir. Hemorajik yumurtalık kistleri; yumurtlama sırasında, yüzeyindeki bir folikülü yoluyla bir yumurta salındığında ve bu folikül bir kiste dönüşüp içerisine kanama yaptığında gelişir. Maalesef bugün için bunun neden olduğunu bilmiyoruz.
Hemorajik yumurtalık kisti olması mutlaka bir problem değildir. Çoğu zaman bu kistler belirtilere neden olmaz ve sıklıkla başka bir nedenle yapılan pelvik muayene sırasında bulunur. Bir kist küçük veya orta büyüklükteyse ve herhangi bir ağrıya veya başka semptomlara neden olmuyorsa, doktorunuz muhtemelen onu izlemeyi önerecektir. Bu genellikle kistin boyutunun değişip değişmediğini görmek için birkaç ayda bir pelvik ultrason kontrolünü içerir. Tipik olarak başka bir tedaviye gerek yoktur. Çoğu durumda, kist birkaç ay içinde kendi kendine geçer.
Bir kist yaklaşık 10 santimetreden büyükse veya ağrıya, pelvisinizde dolgunluk hissine veya diğer semptomlara neden oluyorsa, genellikle onu çıkarmak için ameliyat öneririz. Bazı kistler yumurtalığın tamamı alınmadan alınabilir. Ancak kist yumurtalığa sağlıklı doku kurtarılamayacak kadar zarar vermişse, nadiren de olsa yumurtalığın tamamını çıkarılmak zorunda kalınabilmektedir.
Genel olarak hemorajik kistlerin doğurganlık üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur. Bir yumurtalığı aldırmanız gerekse bile, diğer yumurtalık sağlıklı kaldığı sürece, doğurganlığınızı etkileyebilecek başka tıbbi sorunlarınız olmadığını varsayarsak, muhtemelen hamile kalabilirsiniz. Hemorajik yumurtalık kistlerinin bir sonucu olarak doğurganlığın bir sorun haline gelebileceği tek zaman, kistlerin her iki yumurtalıkta da geliştiği ve her iki yumurtalığın da çıkarılması gerektiği zamandır. Bu kistlerin çoğu takiple kendiliğinden kaybolduğu için bu kanamalı kistlerin yönetiminde cerrahi müdahale ertelenmeli, bu nedenle hastayı gereksiz cerrahiye maruz bırakmaktan kaçınmak için güvenilir klinik ve sonografik tanıyla çalışılmalıdır.
Yeni hemorajik yumurtalık kistlerinin gelişmesini önlemenin kanıtlanmış bir yolu yoktur. Bazı kanıtlar, doğum kontrol hapları alarak yumurtlamayı bastırmanın yumurtalık kisti riskini azaltabileceğini düşündürmektedir. Ancak bu her zaman etkili değildir.
Düzenli pelvik muayene yaptırmak, yumurtalıklarınızda yeni kistler de dahil olmak üzere herhangi bir yeni değişikliğin mümkün olan en kısa sürede bulunmasını sağlamanın bir yoludur. Bu muayenelerle birlikte, sizin için tipik olmayan veya birkaç döngüden uzun süren menstrüasyona eşlik edebilecek semptomlar da dahil olmak üzere aylık döngünüzdeki değişikliklere dikkat edin. İzlenecek semptomlar arasında kalıcı pelvik ağrı, pelvisinizde dolgunluk veya ağırlık hissi ve cinsel ilişki sırasında veya bağırsak hareketi sırasında ağrı bulunur. Fark edebileceğiniz herhangi bir semptom veya değişiklik hakkında mutlaka doktorunuzla konuşmanızı tavsiye ederim.
Prof. Dr. Hüseyin Cengiz
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı