... konulu sunumlar: "BÖCEKLER. Böcek Nedir? Böcekler eklembacaklılar şubesinin bir sınıfıdır. Böceklerin dış yapısını, anatomisini, fizyolojisini, çevre ile olan ilişkilerini,"— Sunum transkripti:
1
BÖCEKLER
2
Böcek Nedir? Böcekler eklembacaklılar şubesinin bir sınıfıdır. Böceklerin dış yapısını, anatomisini, fizyolojisini, çevre ile olan ilişkilerini, üreme ve gelişmelerini ve bunlara karşı mücadele metodunu inceleyen ilme Entomoloji denir.
3
Böceklerin Vücut Yapısı Baş,göğüs ve karın olmak üzere üç bölümden meydana gelmiştir. Başta anten, ağız parçaları ve gözler bulunur. Göğüste üç çift bacak ile genellikle iki çift kanat vardır. Karın kısmında ise cinsiyet organları yer almıştır. Böceklerin boyları bir milimetrenin onda birinden 30 santimetreye kadar değişir. Böcek vücudunun dış tarafı kitinsel levhacıklar ve bunlar arasında bulunan deri tarafından kaplanmıştır. Bu dış iskelet böcek vücudunu dışardan gelecek zararlı etkilerden korur ve vücuttan su kaybını önler.
4
Baş Böceklerde baş büyüklük ve şekil olarak çok değişiklik gösterir. Bazı türlerde baş ekseni vücut eksenine dik, bazı türlerde de baş ekseni vücut ekseninde aynı doğrultudadır. Yine bazı türlerde ise böceğin başı ileriye doğru hortum şeklinde uzamıştır. Antenler genel olarak gözler arasından çıkar. Böceğin dokunma ve koku alma görevlerini yaparlar. Böcek türlerine göre çeşitli anten tipleri vardır. Böceklerde ağız, besinin sıvı, katı veya hayvansal ve bitkisel doku içinde bulunması sebebiyle çeşitli tiplerde olmaktadır. Çiğneyici, emici, yalayıcı-emici, sokucu-emici gibi çeşitli ağız tipleri mevcuttur. Böceklerde nokta ve bileşik gözler vardır.
5
Göğüs Böceklerin baştan sonra ikinci bölümünü meydana getiren göğüs, üç halkadan meydana gelmiştir. Bazı türlerde çok bariz olarak belirli olan göğüs kısmı, bazı türlerde başla birleşerek belirsiz bir hal almıştır. Göğüs üzerinde bacak ve kanatlar bulunmaktadır. Böceklerde üç çift bacak bulunur. Göğsün üç halkasının her birinden birer çift çıkar.
6
Karın Böceklerin üçüncü bölümünü meydana getiren karın genellikle 10 halkadan meydana gelmiştir. Böceğin en büyük kısmını teşkil eder. Yanlarında solunum gözenekleri,üzerinde ise böceğin cinsel organları ve çeşitli uzantılar bulunur. Bu uzantılar antene benzediği gibi bazen kıskaç şeklinde de olabilir.
7
Böceklerde Anatomi ve Fizyoloji Böcek kasları genel olarak enine çizgilidir. Sayıları yüzlerden birkaç bine kadar değişir. Dış iskelete içten yapışmış durumdadır ve gayet kuvvetlidir, birçok böcek kendi ağırlığının 20 misli bir yükü kaldırabilir. Kaslar aynı zamanda vücut halkalarının birbirine bağlanmasını sağlar. Her halkadaki kaslar o halkada bulunan ayrı parçaların ve bacak gibi organların hareketini sağlar. Ayrıca iç organların hareketini sağlayan özel kaslar da bulunmaktadır. Böceklerde sindirim sistemi; ön, orta ve art barsak olmak üzere üç bölümden meydana gelmiştir. Barsak kanalının boyu, böceğin besin durumuna göre kısa veya uzun olabilir. Ön barsak, yutak,yemek borusu, kursak ve ön veya çiğneyici mide den ibarettir.
8
Duyu Organları Böcekler çeşitli etkileri alan ve bu etkilere tepkiler meydana getiren bir takım duygu organlarına sahiptir. Mekaniksel Duyu Organları Alıcının herhangi bir kısmında şekille ilgili olan uyarmaları alır. Mesela bir kısmın bir cisme dokunması veya hava akımının buraya gelmesi gibi.
9
İşitme Duyu Organları Bunlar işitme kılları, Johnston organı ve Timpanal organdır. Bazı böcekler, saniyede titreşime kadar olan seslere duyarlıdırlar. Kimyasal Duyu Organları Bunlar tat ve koku organlarıdır. Genel olarak tat alma organları ağız parçalarında, koku alma organları ise antenlerde bulunmaktadır.
10
Nem ve Sıcaklık Duyu Organları Böceklerin nem ve sıcaklık gibi iki çevre etkenine duyarlı olan organlarıdır. Böcekler genel olarak 26°C'de optimal gelişme gösterirler. 46°C'de ölürler ve -42°C'de sürekli uyuşuk kalırlar, sonunda ölürler. Ses Çıkarma Organları Böceklerde bir takım ses çıkartma organları vardır.Ses çıkartılmasının gayesi cinsel çağrı, korunma ve birbirlerini tanımadır. Vücudun bir kısmını bazı cisimlere vurarak, vücudun bir parçasını diğer birine sürterek, kanatları titreterek ve diğer titreşimler ile ses çıkarırlar.
11
Işık Organları Bazı böcekler, özel ışık çıkarma organlarına sahiptir. Bazıları da ışık meydana getiren bakterilerle veya ışık yayıcı besinlerle ışık çıkarırlar. Böcekler vücut içinde kullanılan veya dışarı akıtıla maddeleri meydana getiren iç ve dış salgı bezlerine sahiptir. Mesela ipek böceğinde ipek maddesi bu bezler tarafından salgılanır. Salgı Organları
12
Böceklerde Üreme Böcekler yumurta ile ürerler. Bu durum da iki ayrı şekilde olur. Birincisi döllenmiş yumurtayla,diğeri de döllenmemiş yumurtayla üremedir. Döllenmiş yumurta veya cinsel üremede çiftleşme olayı meydana gelir. Böceklerde üreme genellikle bu şekilde olmaktadır. Döllenmemiş yumurta ile üreme de bir kısım böceklerde görülür. Bu durumda döllenmemiş yumurtadan ya sadece erkekler veya sadece dişiler veyahut hem erkek hem de dişi yavrular meydana gelir. Bunların dışında diğer bazı üreme şekilleri de vardır.Mesela yaprak bitlerinde olduğu gibi dişi böcek yumurta yerine doğrudan doğruya yavru meydana getirir.
13
Böceklerde Başkalaşım Böceklerin ergin olmak için geçirdikleri değişikliğe başkalaşım denir. Böcekler yumurta döneminden sonra larva dönemine geçer. Gelişmesini tamamlayan larva, iç organların kaynaşarak ergine has şekillerini aldıkları pupa dönemine girer. Bu dönemden sonra böcek ergin hale gelir.
14
Böceklerin Ömrü Ergin hale gelen böceğin yaşama süresi o böceğin ömrünü verir. Bu süre muhtelif böceklerde değişik olur. Bazılarında bir gün, bazılarında bir mevsim olmasına rağmen, mesela bal arısı kraliçesi 5, karınca kraliçesi 12 ve termit kraliçeleri 15 yıl yaşar.
15
Böceklerle İlgili Bilgiler Böcekler tür bakımından en kalabalık hayvan grubudur. Toplam tür sayısının olduğu kabul edilmektedir. Her yıl birkaç bin tür buna eklenmektedir. Dünyanın hemen hemen her yerinde bulunurlar Dünyadaki hayvanların %90 kadarını oluştururlar. Türce en zengin böcek familyası cepkenli böcekgiller familyasıdır İkinci en büyük böcek grubu hortumlu böcekgiller familyasıdır. İnsanlar tarafından evcilleştirilen bal arısı ve ipek böceği gibi türleri bulunur.
16
Hazırlayan: Deniz ERÇELİK Danışman Öğretmen: Dr. D.Duygu KILIÇ