Trafo (transformatör), elektrik enerjisini bir gerilim seviyesinden başka bir gerilim seviyesine dönüştüren, manyetik indüksiyon prensibiyle çalışan bir elektrik cihazıdır. Genellikle enerji iletimi, dağıtımı ve güç dönüşümü süreçlerinde kullanılır. Trafolar, verimli ve güvenli bir elektrik gücü iletimini sağlamak için önemli bir rol oynar.
Bir trafo, en az iki bobinden oluşur: birincil (giriş) bobin ve ikincil (çıkış) bobin. Bu bobinler genellikle manyetik bir çekirdek üzerine sarılmıştır. Birincil bobine alternatif akım (AC) uygulandığında, manyetik alan oluşur. Bu manyetik alan, ikincil bobinde bir akıma neden olur. İkincil bobinde indüklenen akım, birincil bobindeki akımın oranıyla bağlantılı olarak gerilimi dönüştürür.
Trafoların bazı temel özellikleri şunlardır:
Gerilim Dönüşümü: Trafo, bir gerilim seviyesinde uygulanan elektrik enerjisini farklı bir gerilim seviyesine dönüştürür. İkincil bobindeki sarım sayısı birincil bobindeki sarım sayısına göre değiştirilerek gerilim oranı belirlenir.
Güç Dönüşümü: Trafo, gücün gerilimdeki değişiklikle orantılı olarak değişmediği güç dönüşümü işlemini gerçekleştirir. Bir trafo, yüksek gerilimli bir hat üzerinde düşük gerilimli bir hatla bir tüketiciyi veya cihazı beslemek için kullanılabilir.
Manyetik Bağlantı: Birincil ve ikincil bobinler arasındaki manyetik bağlantı, enerjinin verimli bir şekilde aktarılmasını sağlar. Manyetik çekirdek, manyetik akıyı yoğunlaştırarak enerji kaybını azaltır.
Yalıtım: Trafolar, birincil ve ikincil sarımlar arasında yüksek gerilim izolasyonu sağlar. Bu, elektrik gücünün güvenli ve izole bir şekilde aktarılmasını sağlar.
Trafolar, enerji iletim hatlarında gerilim seviyelerini yükseltmek veya düşürmek, endüstriyel tesislerde güç dönüşümü yapmak, elektrik dağıtımında kullanılmak üzere çeşitli boyutlarda ve güç kapasitelerinde üretilir. Trafo tipleri arasında dağıtım trafoları, güç trafoları, regülasyon trafoları ve özel amaçlı trafolar bulunur.