Antik dönem
Abhazlar, Kafkasya'nın en eski yerli etnik gruplarından biridir. Kültürü ve gelenekleri, Kuzey Kafkas halklarının kültür ve geleneklerine en yakın ve benzer: Abazalar, Adıgeler, Kabardeyler, Çerkesler, Ubıhlar’dır. Dilbilimsel olarak, hepsi Kafkas dil ailesinin tek bir Abhaz-Adige grubunu oluşturur.
Abhazların ilk sözü XII yüzyılın Asur yazıtında yer almaktadır. M.Ö. (Bu, Asur kralı I. Tiglatpalasar'ın yazıtıdır), burada Abhaz halkı “abeşla” adı altında konuşur. Biraz sonra, 1-2 yüzyılların antik Greko-Romen kaynakları Abhazlar ve Abazalar “Apsiller” ve “Abasgianlar” isimleriyle anılmaktadır. Kaynaklar, Abhaz-Abaza halkıyla olan genetik bağı “Apsua” (Abhazların kendi adı), “Abaza” (Abazaların kendi adları, Abhazlarla bağlantılı), “Obez” Rusça etnik adlarıyla belirtmektedir. Gürcü kroniklerinde “Abhaz”. Abhazlar anavatanlarına “Apsnı” derler.
Orta Çağ'da Abhazya
8-10 yüzyıllarda, ilk kralı güçlü Hazar Kağan'ın kızının oğlu ve Bizans İmparatoru'nun kuzeni II Leon zamanın’da Abhaz krallığı vardı. Bu akrabalık sayesinde Abhazya krallığı bugün dedikleri gibi “uluslararası tanınma” aldı. Abhazya, tüm Batı Transkafkasya'yı ilhak etti. Krallık, 10 yüzyılda Çar II George döneminde zirveye ulaştı.
Abhaz krallarının hanedanı, çocuksuz Kör Feodosya'nın ölümüyle erkek soyunda sona erdi ve iktidar, Abhaz tahtını Feodosya'nın kız kardeşi Abhaz kraliçesi Guranduht'tan Abhaz tahtını miras alan yeğeni III Bagrat'a geçti. Birkaç yüzyıl daha “Abhaz” olarak anılmaya devam eden “Abhazların ve Kartlianların krallığı” olan yeni bir devletin oluşumuna başladı.
XIII-XV yüzyıllarda Abhazya, Kırım'ın Karadeniz kıyısında ve Kafkasya'da bir dizi ticaret merkezi kuran Cenova'nın siyasi ve ekonomik etki alanına girdi. XVI-XVIII yüzyıllarda Abhaz beyliği, Türkiye sultanlığın himayesi altındaydı. Bu dönemde Sünni İslam burada yayıldı.
18 yüzyılın sonundan itibaren Keleşbey Çaçba (Şervaşidze) hükümdarı altında Abhaz beyliği yeniden güçlendi ve donanmanın yardımıyla Anapa'dan Batum'a kadar Karadeniz kıyılarını kontrol etti. Ancak 1808'de Keleşbey öldürüldü ve Türkiye'nin yanında olan en büyük oğlu Aslanbey tahta geçti.
Abhazya Rusya İmparatorluğu içinde
1810'da Rusya'nın yardımıyla, öldürülen hükümdarın en küçük oğlu Seferbey, vaftizden sonra George adını aldı Abhaz tahtına çıktı. 17 Şubat 1810'da, İmparator I Aleksandr mektubuyla Georgiye'yi “Rus İmparatorluğu'nun üstün himayesi, gücü ve koruması altında” Abhaz egemenliğinin kalıtsal prensi olarak tanır. Bu nedenle, kendi kendini yöneten bir prenslik olarak Abhazya, Rus İmparatorluğu'nun bir parçasıdır. Bazı tarihçilere göre Abhaz beyliğinin ayırt edici özelliklerinden biri, Gürcü beyliklerinin (Kartli-Kakhetia, İmeria, Guria, Megrelia) aksine, Rusya'ya girdiğinde devletliğini tamamen kaybetmemesiydi.
Rus askeri desteğiyle, Rus askeri hiyerarşisinde oldukça yüksek bir yer tutan Abhaz hükümdarının gücü güçlendiriliyor. Özellikle son prens Mihail Georgieviç Şervaşidze (Çaçba), Korgeneral ve Adjutant General ve St. Alexander Nevsky.
Aynı zamanda Abhaz hükümdarları, Abhazya'nın özgür dağ topluluklarında ve komşu Ubıhlar ve Şapsug topraklarında Rus etkisinin gelişmesine katkıda bulundular.
Kafkas Savaşı'nın (1864) sonunda, Abhaz egemen prensliği Rus yönetimi için önemini yitirdi ve aynı 1864'te tasfiye edildi. Kendi topraklarında, Kafkasya'daki çarlık yönetimine doğrudan bağlı olan Sohum askeri departmanı kuruldu.
19 yüzyılın ikinci yarısı, çarlık makamlarının baskısı altında Osmanlı İmparatorluğu'na (sözde mahadjirstvo) Abhazların bir dizi kitlesel tahliyesiyle damgasını vuran Abhaz halkının tarihinin en trajik dönemi oldu. Sonuç olarak, Abhazların çoğu anavatanlarını terk etmek zorunda kaldı ve Abhazya'daki etnik tablo çarpıcı biçimde değişti. Terk edilmiş topraklar, diğer halkların temsilcileri tarafından doldurulmaya başlandı - Ermeniler, Estonyalılar ve her şeyden önce Gürcistan'dan gelen sömürgeciler. 1886'da Abhazlar, Abhazya nüfusunun %85,7'sini, 1897'de ise sadece %55,3'ünü oluşturuyordu. Ve bu dinamik sonraki on yıllarda da devam etti.
Abhazya'da feodal toprak mülkiyeti yoktu, serflik yoktu, tüm köylü kategorileri topraklarının sahibiydi. Abhazya'nın sosyal yapısının temeli, nüfusun tüm katmanlarını birleştiren ve feodal beylerin ve köylülerin süt akrabalığı (“atalizm”) ile doyurulmuş kırsal topluluktu.
Rusya İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra Abhazya, Kafkasya Birleşik Yaylaları Birliği ve Güneydoğu Birliği'ne katıldı. 8 Kasım 1917'de Sohum'daki bir kongrede bir parlamento seçildi - Anayasa'yı ve Abhaz halkının Bildirgesini kabul eden Abhaz Halk Konseyi. 1918'de Batum Uluslararası Barış Konferansı'nda “Dağ Cumhuriyeti” (Kuzey Kafkas Cumhuriyeti) ilan edildi. Dağıstan ile birlikte Çeçenya, Osetya, Kabardey, Abhazya da bu federasyona girdi. Böylece, Haziran 1864'te kaybedilen Abhaz devleti yeniden kuruldu.
Ancak, Haziran 1918'de, yeni ilan edilen (26 Mayıs 1918) Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin birlikleri, imparatorluk Almanya'sının doğrudan askeri desteğiyle Abhazya topraklarını işgal etti. Gürcistan Menşevik hükümetinin politikası, 4 Mart 1921'de burada Sovyet gücünün kurulmasını kolaylaştıran çok uluslu Abhazya'dan aşırı memnuniyetsizliğe neden oldu. Yeni rejim, Gürcistan Cumhuriyeti'nin baskılarından ve silahlı müdahalesinden kurtuluş olarak algılandı.
Sovyet dönemi
İlk olarak Bolşevikler, Abhazya'nın bağımsız cumhuriyetinin (SSR) ilanıyla (31 Mart 1921 - 17 Şubat 1922) gerçekleşen Abhazya'ya siyasi seçim özgürlüğü verdi. Aralık 1921'de, Stalin ve Ordjenikidze'nin güçlü baskısı altındaki Abhazya liderleri, Gürcistan ile Şubat 1922'de onaylanan ve iki cumhuriyetin eşitliğini belirleyen “özel birlik anlaşması” imzalamaya zorlandı. 30 Aralık 1922'de Abhazya SSR'nin yetkili temsilcisi Nikolai Akirtava, SSCB'nin Kuruluş Antlaşması'nı imzaladı.
Şubat 1922'den Şubat 1931'e kadar, SSR Abhazya “pazarlık edilebilir” olarak adlandırıldı. İlk Sovyet Anayasası, Nisan 1925'te Abhazya'da III Tüm Abhaz Sovyetleri Kongresi tarafından kabul edildi. Şubat 1931'de Stalin'in baskısı altında, SSR Abhazya anlaşması özerk bir cumhuriyete (Abhaz ASSR) dönüştürüldü ve Gürcistan SSC'ye dahil edildi.
28 Aralık 1936'da Abhazya hükümetinin başkanı Nestor Lakoba Lavrenti Beria'nın evinde bir yemekte zehirlendi. Ölümüyle Abhazya'nın modern tarihinin en trajik dönemi başladı. Cumhuriyetin üzerine terör düştü ve bu, Abhaz halkının siyasi ve entelektüel seçkinlerinin tamamen yok olmasına yol açtı. Gürcüleştirme politikası hızlandırılmış bir hızla yürütüldü: Abhaz alfabesi Latince'den Gürcü grafik tabanına aktarıldı, orijinal Abhaz yer adlarının yerini Gürcüce aldı, okullarda öğretim Gürcü dilinde yapılmaya başlandı, asimilasyon yeniden yerleşimi Nüfusun etno-demografik yapısını deforme etmeyi amaçlayan politika kasıtlı olarak yürütüldü. 1937-1953 yılları arasında Gürcistan'ın iç bölgelerinden on binlerce Gürcü'nün Abhazya'ya yerleştirilmesi Abhazya'nın nüfusundaki payını önemli ölçüde artırdı.
Örtülü bir biçimde, Gürcülerin demografik genişlemesi Stalin sonrası dönemde de devam etti. Sonuç olarak - istatistikler: 1886'da Abhazya'da Gürcüler nüfusun sadece %6'sını oluşturuyorsa, 1989'da zaten %45.7 idi. Abhazya'nın Gürcistan'dan ayrılmasını talep eden kitlesel mitingler ve gösteriler 1957, 1964, 1967, 1978 ve 1989'da gerçekleşti.
Modern dönem
1989-1990 yıllarında Gürcistan parlamentosu tek taraflı olarak Abhazya ile Gürcistan arasındaki ilişkilerin devletlerarası yapısını göz ardı eden ve özünde Abhaz devletinin ortadan kaldırılmasına yol açan kararlar almaya başladı. Tiflis, Şubat 1921'den itibaren Sovyet döneminin tüm devlet yapılarını yasadışı ve geçersiz ilan etti. Buna karşılık, 25 Ağustos 1990'da Abhaz ÖSSC Yüksek Konseyi, Abhazya'nın Devlet Egemenliği Bildirgesini kabul etti.
1990'ların başından beri, Tarih Bilimleri Doktoru Vladislav Grigoryeviç Ardzınba, Aralık 1990'da Abhazya Yüksek Konseyi'ne başkanlık eden çok uluslu Abhazya'nın genel olarak tanınan lideri oldu.
23 Temmuz 1992'de Abhazya Yüksek Konseyi, 1925 Abhazya Anayasasının geçerliliğini yeniden sağlamaya karar verdi ve ayrıca yeni bir Cumhuriyet Amblemi ve Bayrağı kabul etti. Aynı zamanda, Abhazya Cumhuriyeti Yüksek Konseyi, eşit devlet-hukuk ilişkilerini yeniden kurma önerisiyle Gürcistan makamlarına başvurdu. Buna cevaben, 14 Ağustos 1992'de Gürcistan'ın Abhazya'ya silahlı saldırısı başladı, buna Gürcü olmayan nüfusun hedeflenen imhası ve sınır dışı edilmesi, Abhaz halkının maddi ve manevi kültürüne ait anıtların yok edilmesi ve diğer büyük insan hakları ihlalleri.
Kuzey Kafkasya'dan, Rusya'nın güneyinden, Kazaklardan, Türkiye, Suriye ve Ürdün'ün Abhaz-Adige diasporasının temsilcilerinden yüzlerce gönüllü Abhazya'nın yardımına geldi. Kanlı bir savaş sonucunda Abhazya'nın silahlı kuvvetleri, Gürcü birliklerini Abhazya topraklarından çıkarmayı başardı ve 30 Eylül 1993'te İngur Nehri boyunca Abhazya'nın Gürcistan ile devlet sınırına ulaştı.
1994 yılında BDT bayrağı altındaki Rus barış güçleri Abhazya ve Gürcistan sınır bölgelerindeki çatışma bölgesine getirildi.
26 Kasım 1994'te Abhazya Cumhuriyeti'nin yeni Anayasası kabul edildi, Vladislav Grigoryeviç Ardzınba Abhazya'nın ilk cumhurbaşkanı seçildi.
12 Ekim 1999'da referandum sonuçlarının ardından Abhazya Cumhuriyeti Devlet Bağımsızlığı Yasası kabul edildi.
Savaş sonrası zorlukların üstesinden gelen ülke, aziz hedefine doğru ilerliyordu - bağımsız bir yasal demokratik devlet inşa etmek.
Ocak 2005'te Sergei Vasilieviç Bagapş (1949-2011) Abhazya Devlet Başkanı seçildi.
26 Ağustos 2008'de, Gürcistan'ın Güney Osetya'ya yönelik saldırganlığı ve Rusya'nın barışı uygulama operasyonunun ardından, Rusya Federasyonu Başkanı (o zamanki - Dmitry Medvedev) Abhazya'nın bağımsızlığını tanımaya ve Abhazya ile Rusya arasında diplomatik ilişkiler kurmaya karar verdi. Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Antlaşması (2008), Abhazya Cumhuriyeti Devlet Sınırının Korunmasına İlişkin Ortak Çabalar Anlaşması (2009), Abhazya Cumhuriyeti Bölgesinde Birleşik Rus Askeri Üssü Anlaşması (2010) ) ve bir dizi başka eyaletler arası ve hükümetler arası belgeler.
Rusya'ya ek olarak, Abhazya Cumhuriyeti'nin bağımsızlığı BM üyesi ülkeler Venezuela, Nikaragua, Nauru, Vanuatu, Tuvalu, Suriye'nin yanı sıra Güney Osetya Cumhuriyeti, Pridnestrovian Moldova Cumhuriyeti, Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyeti tarafından tanındı. Cumhuriyetler.
24 Kasım 2014'te Soçi'de Abhazya ve Rusya Devlet Başkanları Raul Hadjimba ve Vladimir Putin, Rusya Federasyonu ile Abhazya Cumhuriyeti arasında İttifak ve Stratejik Ortaklık Antlaşması'nı imzaladılar.
Anlaşma, Abhazya ile Rusya arasındaki ilişkileri niteliksel olarak yeni bir stratejik ortaklık düzeyine getirdi. Savunma ve güvenlik için ortak bir alan yaratılmasını, eşgüdümlü bir dış politikanın yürütülmesini, ortak bir sosyal ve ekonomik alanın oluşturulmasını, Abhazya'nın sosyo-ekonomik gelişiminin teşvik edilmesini, tam kapsamlı koşulların yaratılmasını sağlar. cumhuriyetin Sovyet sonrası alandaki entegrasyon süreçlerine katılımı, inisiyatif ve Rusya'nın yardımıyla kültürel, manevi ve insani alanın korunması.
Bugün Abhazya Cumhuriyeti, sosyo-ekonomik ve turizm potansiyellerini giderek geliştiriyor, uluslararası bağlantıları genişletiyor, savunma kapasitesini güçlendiriyor ve sivil toplumun gelişimine, ana dilinin, geleneklerinin ve kültürünün korunmasına özel önem veriyor.