Epizyotomi, doğumun ikinci evresinde bebeğin başı çıkmadan hemen önce perinel bölgeye uygulanan bir ameliyat kesiğidir. Vajinanın çıkışını genişletmek için vajinanın alt ya da yan duvarına yapılan kesi işlemidir.
Doğumu beş ila on beş dakika kadar kısalttığı saptanmıştır. Bu bebek zor durumda ise çok önemli bir süreçtir.
Sağlık çalışanları genelde epizyotominin, doğum sırasında pelvik taban ve perine kaslarının aşırı gerilmesini önlediği ve kontrolsüz yırtılmalardan korunduğuna inanmaktadırlar. Ayrıca ilerleyen yaşlarda idrar kaçırma, üreme organlarında yer değiştirme ve sarkma, cinsel ilişki sorunlarını da önlediği savunulmaktadır.
Yapılan çalışmalarda, perine kaslarını koruma yerine daha fazla hasar verdiği görülmüştür. Perine bölgesine yapılan kesinin ikinci derecede perine yırtığına denk geldiği ve sonraki doğumlarda da yırtıkların tam da bu epizyotomi için kesilen bölgede olduğu saptanmıştır.
Epizyotominin gerektiği durumlar;
- Bebeğin sıkıntıda olması
- Bebeğin omzunun takılması
- Forseps veya vakumlu doğuma ihtiyaç duyulması
- Perinenin elastik olmaması
- Anne adayının yorgun olması. Daha fazla kasılmaya karşın, anne adayının daha çok ıkınmasının gerekmesi
Perine yırtıklarına ve epizyotomiye karşı alınacak önlemler;
- Sağlık ekibinin özellikle doktorunuzun epizyotomiye yönelik düşünceleri (doktorunuza güvenerek bu konuda detaylı bir görüşme yapabilirsiniz)
- Hamileliğiniz süresince besleyici yiyecekler yiyin, iyi beslenme sağlıklı dokular demektir.
- Perine masajı uygulayın.
- Ikınma sırasında, bebeğin başı ve omuzu doğarken hamilenin kontrollü ve yavaş solunum yapması (hafif nefes tekniğini kullanın)
- Doğumu daha etkili hale getiren pozisyonlar kullanın. Dik pozisyonda doğum yapmak sırtüstü uzanarak doğum yapmaya göre epizyotomi ihtiyacını daha da azaltacaktır.
- Doğum eylemine yapılacak her türlü müdahale perine hasarını ve epizyotomi ihtiyacını arttıracaktır. Bu nedenle mümkün olduğu kadar perine bölgesine dokunmaktan, sert masajlardan uzak durulmalıdır.