Sitemde bulunan Klasik Türk müziği eserlerinde kullanılan makamlarımızdan, Hicaz makamı'nın tanıtımı ve Hicaz makamındaki şarkılar - saz eserleri.
Hicaz Makamı:
- Durağı: Hicaz makamının durağı, Dügâh perdesidir.
- Seyri: İnici - çıkıcı, bâzen de çıkıcı olarak kullanılmıştır.
- Dizisi: Yerinde Hicaz dörtlüsününe Nevâ’da bir Rast beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir.
- Güçlüsü: Hicaz dörtlüsü ile Rast beşlisinin ek yerindeki 5. derece Nevâ perdesidir. Üzerinde Rast çeşnisi ile yarım karar yapılır.
- Donanımı: Si için bakiye bemolü, fa ve do için bakiye diyezi donanıma yazılır.
- Yeden'i: 2.çizgideki sol Rast perdesidir.
- Seyri: İnici - çıkıcı seyre sahip olan Hicaz makamının seyrine, Nevâ perdesi civarından başlanır.
Hicaz dörtlüsünün sesleri verilerek, güçlü olan Nevâ perdesinde kalış yapılır.
Sonra dizinin üst tarafında bulunan Rast beşlisinin seslerine geçilir.
Tiz Duraktan, Güçlüye doğru inilirken, genellikle Fa diyez (Evç perdesi) bekar yapılarak Acem perdesi haline getirilir.
Güçlü perdesinde kalış gösterilerek, karışık seslerle Hicaz dörtlüsünde gezinilerek, Dügâh perdesinde karar verilir.
Hümâyûn Makamı:
Bu makama, Hicaz hümâyûn makamı da denir.
- Durağı: Hümâyûn makamının durağı, Dügâh perdesidir.
- Seyri: Çıkıcı - inicidir. Bâzen çıkıcı olarak kullanılmıştır.
- Dizisi: Yerinde Hicaz dörtlüsüne Nevâ perdesinde bir Bûselik beşlisinin eklenmesiyle meydana gelmiştir.
- Güçlüsü: Hicaz dörtlüsü ile Bûselik beşlisinin ek yerindeki Nevâ perdesidir. Üzerinde Bûselik çeşnili yarım karar yapılır.
- Yeden'i: Rast perdesidir. Bâzen bakiye diyezli sol Nim Zirgüle perdesi kullanılmıştır.
- Donanımı: Si için bakiye bemolü, do için bakiye diyezi donanıma yazılır.
Dizinin seyri:
- Hümâyun makamı da, Hicaz makamı gibi inici-çıkıcı seyre sahip olduğunda, seyre genellikle Güçlü sesi civarından başlanır.
- Dizinin seslerinde karışık gezinilerek Neva perdesinde asma kalış yapılır.
- Sonra dizinin üst tarafında bulunan Bûselik beşlisinin seslerine geçilir.
Hicaz makamı gibi fazla genişleme seslerinin kullanılmadığı Hümâyun makamı dizisi, üst taraftan Bûselik beşlisi olarak genişleme yapar. İnici seslerin gelişine göre Acem perdesi bazen Fa bakiye diyez alarak Evç perdesi olur. Bu durumda Neva'da bir Rast beşlisi meydana gelir. Tekrar güçlü perdesinde kalış gösterilerek Hicaz Dörtlüsünün seslerine geçilir. Dügâh perdesinde tam karar yapılır. Kaynak: eksd.org.tr
Sitemde bulunan Hicaz makamındaki eserlere ulaşmak için, aşağıda Etiketler başlığında görünen: #Hicaz makamı'nı tıklayabilirsiniz.