Şemalar
Terk edileceğiniz endişesini sık olarak mı yaşıyorsunuz? Kendi kendinize kaldığınızda, insanlar eğer gerçek sizi tanırlarsa sizden hoşlanmayacaklarını mı düşünüyorsunuz? Peki insanlar sizi başkaları için çok, kendi için az şey yapan biri olarak mı tanır?
Aslında bu kalıplar şemalardır. Şemalar bebeklikten başlayarak gelişir ve yaşam boyu sürerler. Kişinin kendisine ve çevresine ait yaygın ve koşulsuz temalardır. Bu nedenle bir kez meydana geldikten sonra şemalar, kişi için mutlak gerçek olarak algılanırlar ve kolay kolay değişmezler.
Şemalar çevreden gelen bilgiyi anlamada kalıp görevi görürler ve bu nedenle yaşam boyu gelişerek kişinin davranışlarını, düşüncelerini, hislerini ve diğer insanlarla olan ilişkilerini belirlerler.Genellikle her insanda az ya da çok, şemalar vardır.
ŞEMALARIN GENEL ÖZELLİKLERİ:
• Kişinin kendisi ve dünya ile ilgili olan koşulsuz katı inanç ve duygularıdır.
• Şemalar tekrarlayıcı özellik gösterirler ve değişime dirençlidirler.
• Kişinin bilinçli farkındalığının dışında gelişirler.
• Olaylar ile tetiklenirler.
• Şemaların şiddeti değişiklik gösterebilir.
Şemaların hayata bakan pencerelerimiz olduğunu söyleyebiliriz. Bu bakıştan hareketle şema terapiyi de, hayata açılan işlevsiz pencerelerimizi tespit etme ve daha olumlu pencerelerle değiştirme süreci olarak düşünebiliriz. Şema terapide yapılan şey, kişinin hayatına olumsuz etkiyen şemaları, bu şemalarla başa çıkmada kullandığı stratejileri tespit etmek ve yerlerine daha işlevsel olanları yerleştirmede kişiye yardımcı olmaktır.