Türlerin Kökeni, İngiliz biyolog ve bilim adamı Charles Darwin'in 1859'da yayınlanan bilim tarihinde oldukça ses getiren ve hala da tartışılan bir eseridir. Eserin ilk orijinal İngilizce adı “On the origin of species and the by means of natural selection or the preservation of favoured races in the struggle for life”
dır. Orijinal adının Türkçeye çevirisi “Doğal Seçilim Yoluyla Türlerin Kökeni ya da Hayat Kavgasında Avantajlı Irkların Korunumu Üzerine
" anlamına gelmektedir. Eserin adı 1872 yılında yazarı tarafından değiştirilmiş; esere "Türlerin Kökeni" (The Origin of Species) başlığı verilmiştir.[1]
Robert Darwin, 12 Şubat 1809'da, İngiltere'nin Shrewsburg kentinde dünyaya gelmiş, çocukluk yıllarını, böcek, bitki, kuş yumurtası ve çakıl taşı toplamakla geçirmişti. Bilime meraklıydı, babası doktor olmasını istiyordu. Ama teoloji öğrenimi yapması için Cambridge Üniversitesi'ne yollandı. Okulu yeterli bir dereceyle tamamladı. John Stevens Henslow adlı bir papazın bilimsel çalışmaları, Darwin'in zooloji ve botaniğe merak salmasına öncülük etmişti. İngiliz gemisi HMS Beagle, bilimsel araştırmalar yapmak üzere, dünya turu yapmak için sefere hazırlanıyordu. Başta, yolculuğun iki yıl süreceği düşünülüyordu. Darwin, babasının itirazına karşın, Henslow'un çabalarıyla bu geziye çıkmayı kabul etti.[2]
27 Aralık 1831'de, 22 yaşındaki Darwin, Devenport limanından denize açıldı. Yanına, , İskoç bilim adamı Charles Lyell'in yazdığı "Jeolojinin İlkeleri" (Principles of Geology) başlıklı kitabı da almıştı. Kitapta, dünya yüzünün devamlı değiştiği fikri işleniyordu.[3]
Darwin'in HMS Beagle gemisi ile 1831-1836 yılları arasında yaptığı araştırma gezisi sonrasında, özellikle Galapagos adalarındaki gözlemlerine dayandırarak oluşturduğu biyolojik evrim kuramı üzerinedir. Darwin bu eserini Galapagos adaları, Tahiti, Avustralya, Yeni zelanda, Tasmanya, Keeling adaları, Ascension, St Helena ve Ümit Burnu’na yaptığı geziler ve gözlemleri sonucunda oluşturdu.
Darwin’in bu eserindeki teorilerinden pek çoğu bu gezilerde yaptığı doğa gözlemlerine ve özellikle Galapagos adasında yapmış olduğu gözlemlere dayanır. Bu adada araştırmalar yapan Darwın, Galapagos ispinozlarının ortak bir atadan türediğini düşünmüştü. Her adada, diğer adalara uçarak ulaşamayan, bir çeşit ispinoz kuşu yaşıyordu. Her kuş, bulunduğu adaya uyum sağlamıştı. Yine dev kaplumbağaları, iguanaları inceleyerek, her türün birinden diğerine evrimle farklılaştığını kaleme aldı.
Darwin, türlerin gerekenden fazla ürediklerini, aralarında başarılı olan varyasyonların uyum sağlayarak ayakta kaldıklarını gözlemledi. Yavruların yaşam kavgası vermek zorunda olduğunu, çevreye uyum sağlayan türlerin yaşamına devam ettiğini, veremeyenlerinse ortadan kalktığını, istenen özelliklerin de kalıtsal olarak gelecek döllere aktarıldığını ve türlerin özelliklerinin seçiminin her bölge ve koşulda farklı olması gerektiğini varsaydı.
İnsanın da diğer memelilerden morfolojik, fizyolojik ve psikolojik bakımdan farklı olmadığını insanın da evrim yasalarına bağlı olduğunu eşeysel ayıklanma kavramını da açıklıyordu.
Darwin, bu eserinde şu görüşlere yer veriyordu. “Türlerin değişmez olmadığını, ayrı yaradılışlar olmadığını, çevremizde gözlemlediğimiz yaşam biçimlerinin doğal ayıklama süreciyle evrim geçirdiğini, biyolojik evrimin ve jeolojik değişmenin milyarlarca yıllık bir süre içerisinde yavaş yavaş oluştuğunu, insanın doğanın tarihinde basit nesnelerden fazla bir şey olmadığını ve doğanın araştırılmasında mucizelerin ya da kutsal bir planın yeri olmadığını ileri sürmüştü
.”[4]
Onun bu düşünceleri dini inaçlarla insanların inandığı yaradılış kuramıyla çelişiyordu; “çünkü yaradılış kuramına göre tüm varlıklar yaratıldıklarında ne idiyseler, şimdi de aynıdırlar ve ilerde de değişmeyeceklerdir.”
Charles Darwin’in eseri Marx ve Engels'in de yoğun ilgisini çekmiş , Darwın’ın düşüncelerini sosyalızmın mantığını destekleyen kuramalar olarak benimsemişlerdi.
Darwin'in insan kökenini maymunlara dayandırdığı iddiaları pek çok çevrede ses getirmiş Darwın’ın bu eseri üzerinde çok ciddi tartışmalar yapılmıştır. Darwin bu eserinde “İnsan, maymunlarla aynı türden gelmektedir; ama maymunların evrimi sonucu ortaya çıkmamıştır. Ortak atadan bir ayrılma söz konusudur. “ düşüncesini ortaya atmıştır.
- BÖLÜM
Türlerin Kökeni'nin ilk kısmında Yapay Seçilme ve onun en büyük uygulaması olan "evcilleştirme" konusu işlenir. Kuşlar, köpekler, kediler ve benzeri evcil hayvanlar üzerinde yapılan evcilleştirmenin nasıl sağlandığını ne gibi mekanizmalarla değişimin gerçekleştiğini ortaya koymakta ve farklı çaprazlamaların sonuçlarını ele almaktadır. Bu kısım, adeta hayvan yetiştiricileri için bir ders niteliğindedir.
- BÖLÜM
Bu kısımda, ilk bölümdeki canlıların doğada da, insan eli olmadan, doğal süreçlerin baskısı altında değişebileceğini açıklar. Bunun için doğadan onlarca örnek verir ve ayrıntılarıyla hepsini açıklar. Ancak Doğal Seçilim'in her ayrıntısına bu kısımda girmez. , Doğal Seçilim'e malzeme olarak sunulmuş ve sunulmakta olan çeşitliliklere geniş yer ayırır. Yapay Seçilim ile türlerin değişebildiğini kabul eden biri, Doğal Seçilim ile de türlerin değişebileceğini kabul etmek durumunda bırakılır.
- BÖLÜM
Herbert Spencer'ın Darwin'in fikirleri üzerine ileri sürdüğü "En İyinin Hayatta Kalması" metaforunu ele alır. Bu kısımda, canlıların birbirleriyle olan mücadelelerini hem alansal, hem de eşeysel olarak ele alınır. Bölümün sonlarında türler arası mücadeleyi ve karmaşık ilişkileri ortaya koyarak, doğanın denge içerisinde görünmesine rağmen aslında çok koyu bir mücadeleye sahne olduğunu gösterir. Darwin, doğayı bir savaş alanına benzetir.
- BÖLÜM
Bu varolma mücadelesini ortaya koyup, kendi kuramına giriş yapar: Doğal Seçme; Ya Da En Uygunların Kalımı olarak isimlendirdiği dördüncü bölümünde, sadece doğadaki seçilime değil, cinsel seçilime de değinir. Böylece, doğal seçilim ile cinsel seçilimi açık bir şekilde ayıran ilk bilim insanı olur. Eşeysel seçmeye bölümün en başlarında yer ayırır. Türleşme ele alınmakta ve Evrim'in nasıl işlediği, aktarılmaktadır. Türlerin nasıl birbirinden uzaklaştığı veya kimi zaman özelliklerin birbirine nasıl yakınlaştığı net bir şekilde aktarılır.
- BÖLÜM
Beşinci bölümde seçilim mekanizmaları ortaya konulmuştur; bunların detaylandırılması üzerinde durulur. Pekçok Evrimsel Biyoloji'nin temelini oluşturacak terim Darwin tarafından açıklanır: iklime alışma, karşılıklı değişim, körelmiş organlar ve daha nice terim ele alınır. Doğadan sayısız örnekle bu terimler desteklenir ve okuyucuya aktarılır.
[1]
https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrlerin_K%C3%B6keni
[2]
Türlerin Kökenine Yolculuk, https://www.focusdergisi.com.tr/bilim/00134/
[3]
Türlerin Kökenine Yolculuk, https://www.focusdergisi.com.tr/bilim/00134/
[4]
Prof.Dr. Veysel Sönmez, CHARLES DARWIN VE EVRİM, Bilim Felsefesi , Anı Yayımcılık, 2008,
[5]
https://www.evrimagaci.org/makale/285