Gözün saydam kornea tabakasının ön yüzünde 3 katlı gözyaşı film tabakası vardır. Sandviçe benzetilen bu tabakada üstte yağlı (lipid), ortada sıvı (aköz), altta musin katları mevcuttur. Her tabaka ayrı bir işleve sahiptir.En üstteki lipid tabaka gözyaşının buharlaşmasını önler,yüzeyin düzgün olmasını sağlar.Ortadaki tabaka gözyaşının bildiğimiz sıvı kısmıdır ve gözyaşı bezinden salgılanır.En alttaki tabaka gözyaşının düzgün yayılmasını sağlayarak gözün nemli olmasına yardım eder.Gözyaşı film tabakası sayesinde kaliteli ve iyi görüş mümkün olur.Bu tabakanın bozulmasıyla kuru göz hastalığı ortaya çıkar.Kuru göz yaşlılıkta daha da artan oranda olmak üzere toplumda yaklaşık % 10-30 oranında görülmektedir.Kadınlarda daha sıktır.Top-lumsal bir sorun olan ve son zamanlarda sıklığı artan bu hastalık geniş kapsamlı olarak "gözün yüzey hastalığı" başlığı altında belirtilmektedir.
Bu hastalık için 2 ana neden vardır: 1.Gözyaşının eksikliği. 2.Gözyaşının buharlaşması. En önemli neden olan gözyaşı eksikliğinin sebepleri: 1)Gözyaşı bezinin eksikliği veya kanallarını etkileyen durumlar. 2)Romatoid Artrit, Sjögren Hastalığı, Lupus, Sarkoidoz, Lenfoma. 3)Vitamin A eksikliği. 4)Hormonal değişimler (menopoz). 5)Radyasyon tedavisi. 6)Kimyasal yanıklar. 7)Bazı ilaçların yan etkisi.(idrar söktürücü diüretikler, kalp ilacı beta blokörler, alerji ilacı antihistaminikler, Parkinson ilaçları, depresyon ilaçları, uyku ilaçları, doğum kontrol hapları, bazı akne ilaçları, koruyucu içeren göz damlaları gibi ). 8)Saydam kornea tabakasının duyarlılığını azaltan durumlarda refleks gözyaşı salgılaması yeterli olmayabilir. Bunlar diabet, herpes, yaşlılık, uzun süreli kontakt lens kullanımı ve Lasik gibi kornea ameliyatlarıdır. Kuru gözün ikinci nedeni gözyaşının buharlaşmasına sebep olan faktörleri sıralarsak : 1)Sıcak ve kuru hava. 2)Rüzgarlı iklim 3)Klimalar 4)Seyrek göz kırpmak (Bilgisayarda yoğun konsantrasyon sırasında) 5)Kapakların açık kalması (Yüksek miyopi, yüz felci gibi) 6)En üstteki yağ tabakasının bozulmasına sebep olabilecek kapak yağ bezlerine ait problemler. 7)Koruyucu içeren göz damlaları. 8)Akne ilaçları. 9)Kontakt lensler.
Gözlerde yanma, batma hissi, sümüksü salgı, kapaklarda yapışma, göz yorgunluğu, kızarıklık, ışık duyarlılığı, bulanık görme (özellikle gün sonunda), görmede dalgalanma, bazen refleks yaşarma, kontakt lens takamama. azaltıcı ilaçlar
Kuru ve rüzgarlı iklimde yaşayanlar, bilgisayarda yoğun ve uzun süre çalışanlar, menopozdaki kadınlar, 60 yaşın üzerindeki kişiler, ışın tedavisi alanlar, kontakt lens kullananlar, bazı ilaçları sürekli kullanma zorunda olanlar, Lasik ve benzeri kornea ameliyatları geçirenler.
Hastaların şikayetleri ve yaşam ortamları tanıda hemen ipucu verir. Göz muayenesinde biomikroskopta boya testleri ile gözyaşının kırılma zamanı ve yüzey kuruluğu saptanabilirken gözyaşı miktarı için filtre kağıt çubuklar kullanılmaktadır.(Schirmer testi)
Öncelikle hastaların almaları gereken tedbirleri sıralarsak : 1)Bilgisayarda daha sık göz kırpmak. 2)Sigara dumanından uzak durmak. 3)Gözleri ovuşturmamak. 4)Klimalardan uzak durmak. 5)Kaloriferli odayı nemlendirmek. 6)Saç fön makinalarından gözü korumak. 7)Göz kapaklarına ılık havlu kompresi uygulamak. 8)Gözü saran özel gözlükler kullanmak. Göz hekiminin uygulayacağı tedaviler : 1) Sebebe yönelik olmak üzere yapay gözyaşı damlaları, jel ve merhemler, antiinflamatuar ilaçlar(siklosporin, steroid damlalar), Omega 3, Vitamin A, kirpik şampuanı, gözyaşı kanalına tıkaç konması, kapaklarda ve gözde cerrahi işlemler olarak sıralanabilir.
Gözyaşı gözü enfeksiyonlardan koruduğu için sık göz enfeksiyonları gelişir.İleri safhalarda gözde nedbe dokusu ,leke oluşumu ile görme olumsuz etkilenir. Günlük yaşam kalitesi ve performansında azalma gözlenir.