15.04.2009 - 09:51
Zoologlar ve ekoloji (çevre bilim) uzmanlarına göre, göçmen kuşlar, 10 bin yıl önce sona eren son Buzul Çağı'ndan beri en zor günlerini yaşamaya başladı.
Durham Üniversitesi'nden Stephen Willis'in İngiliz zoologlar ve çevrebilim uzmanlarına dayanarak Reuters ajansına verdiği bilgiye göre, örneğin ötleğenler, çalı bülbülleri, Afrika'ya yılda iki kez yaptıkları, gidiş-dönüş 6 bin kilometrelik uçuş yollarını 400 km'ye kadar uzatmak zorunda kalmış bulunuyor.
Avrupa-Afrika-Asya göç yollarında 500 milyon kuşun bazılarının ağırlığı sadece 9 gram düzeyinde.
Akgözlü ötleğen, çizgili ötleğen, karatepeli ötleğen, akgerdanlı ötleğenle çalı büllleri, 2071-2100 yıllarında kışın Avrupa'dan gelip Sahra Çölü'nü aşmak için daha uzun uçmak zorunda kalacak.
Cambridge Üniversitesi ile İngiltere Kraliyet Kuşları Koruma Derneği uzmanlarının katıldığı Journal of Biogeography dergisinde yayınlanan araştırmada, her yıl Afrika'dan Avrupa ve Asya'ya geçen 500 milyon kuş, dünyanın ısınması ve buzların erimesinden ötürü kötü etkilenecek.
Zoologlar, en yetenekli yol değiştirici göçmenlerden olan çalı bülbülü ve ötleğen türlerinin göç yollarına bakıldığını belirterek bazı türlerin ''yeni kısa göç yolları keşfedeceklerini'' söyledi.
Kuşlar, Afrika-Sahra Çölü 6 bin yıl önce ''nispeten yeşilken'' daha rahattı.
Yakından bir örneğe bakmak gerekirse şu kaydediliyor:
Kıbrıs ötleğenleri, ''göçü bıraktı'' ve tamamen adada yaşıyor.
TÜRK BİLİMADAMI HAKLI ÇIKTI
Geçtiğimiz yıl bu konuda yaptığı araştırmaların sonuçlarını açıklayan, Stanford Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Çağan Şekercioğlu, iklim değişikliği ve küresel ısınmadan dolayı kaç kuş türünün yok olacağını hesaplamıştı. Şekercioğlu hesaplarında haklı çıktı.
Avrupa’nın en yaygın 122 kuş türünden 92’si, 1980-2005 yılları arasında küresel ısınma ve iklim değişikliğine bağlanan azalmalar sergiledi. Öte yandan, genellikle sıcak iklimleri seven 30 türün ise sayıları arttı. Bu verilerin derlenmesinden oluşan endeks, şu anda iklim değişikliğinin biyolojik çeşitlilik üzerine etkilerini ölçen en güvenilir gösterge. Bu da, amatör kuş gözlemcilerinin topladığı verilerin kuşbilimi için de ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Şekercioğlu’nun geçen sene tahmin ettiği gibi, Kırmızıgagalı Dağkargası, Dağbülbülü, Kara Kızılkuyruk ve Dağ Kuyruksallayanı gibi dağlık alanları tercih eden kuşlarda önemli azalmalar var. Araştırmada yer alan ve Türkiye’de düzenli görülen 113 kuş türünün %75’inde görülen azalma ile, Türkiye ve Avrupa ortalaması tamamen aynı. Dr. Çağan Şekercioğlu, Türkiye’nin sıcak, açık ve alçak kesimlerini tercih eden kuş türlerinde genellikle bir artış olacağını, dağlık, ormanlık ve daha serin yerleri tercih eden türlerde ise bir azalış olacağını tahmin ediyor. Şu anda kuzey bölgelerimizde sadece kışın görülen bazı türlerin giderek azalacağını, ülkemiz sınırlarının güneyinde yaşayan bazı türlerin ise Türkiye’ye yayılacağını düşünüyor. Bazı tarım zararlısı böceklerin artabileceğini, azalan ve artan türlerin ekolojik etkilerini araştırmanın çok önemli olduğunu da vurguluyor.
Türkiye’nin uzun yıllar sonunda bir ay önce Kyoto Protokolü'ne katılma kararının önemini gösteren bu haberlerin tek güzel yanı, bu çalışmaların temelindeki paha biçilmez bilimsel verilerin çoğunlukla amatör kuş gözlemcileri tarafından toplanmış olması.