Kolonoskopi
Hemen hemen herkes kolon kanserine yakalanabilir, ancak en sık her iki cinsiyette de 50 ile 74 yaş arasındaki kişilerde görülür. Hastalık olmadan uzun bir süre gelişir
Kolonoskopi nedir?
Kolonoskopi, kalın bağırsağın (rektum) son kısmından kalın bağırsağın ince bağırsakla birleştiği yere kadar kalın bağırsağın (kolon) astarını görmesini ve göstermesini sağlayan bir muayenedir. ince bağırsağın (ileum) son bölümünün mukoza zarı.
Kolonoskopi neden yapılır?
Aşağıdaki sorunlardan herhangi birine sahipseniz doktorunuz bu muayeneyi önerecektir: kolondan kanama, kan varlığı için dışkı testinin pozitif çıkması (Weber-Adler testi, Hemocult testi veya diğerleri), dışkı boşaltma ritminde değişiklik ( alternatif kabızlık ve ishal veya uzun süreli ishal), demir eksikliği anemisi, uzun süreli ve açıklanamayan karın ağrısı.
Ayrıca, yakın ailenizde kolon tümörü varsa, tümörün erken tespiti için kolonoskopi yapılması tavsiye edilir. Kolon tümörü ameliyatından sonra belirli aralıklarla kolonoskopi yapılmalıdır ve iltihaplı bağırsak hastalığı (ülseratif kolit ve Crohn hastalığı) tedavisi görüyorsanız, mukozitin derecesini ve tedaviye yanıtı değerlendirmek için kolonoskopi yapılır.
Kolonoskopi nasıl yapılır?
Muayene, işaret parmağı genişliğinde ve yaklaşık 130 cm uzunluğunda esnek bir tüp (kolonoskop) ile yapılır.
Tüpün tepesinde bir kamera ve doktorun bağırsak mukozasını görmesini sağlayan bir soğuk ışık kaynağı bulunur. Bağırsak mukozasının gösterilebilmesi için bağırsağın iyi temizlenmesi gerekir.
Muayeneye vardığınızda, muayenenin tüm risklerini açıklayan muayene için onay formu üzerinde bir imza alacaksınız. Muayene sırtüstü pozisyonda, sol tarafta dizler çeneye biraz yakın olacak şekilde yapılır. Doktor kolon çıkışı çevresine lokal anestezik bir jel uygulayarak muayeneye başlar. Ardından parmakla anüsün ve kolonun son kısmının muayenesini yapın (dijitorektal muayene) ve kolonoskopun ucunu kolonun son kısmına yerleştirin. Ardından, üflenen hava esnek boruyu hortumun içinden kalın bağırsağın (çekum) ilk kısmına doğru hareket ettirir.
Bağırsakların bu kısmı incelendikten sonra kolonun mukoza zarı detaylı bir şekilde incelenerek kolonoskop yavaşça tekrar dışarı çekilir (hemen hemen iki kez kolonun mukoza zarı incelenir). Doktorunuz, bağırsakta ilerlemeyi kolaylaştırmak için muayene sırasında arkanızı veya sağ tarafınızı çevirmenizi isteyebilir. Ayrıca sizden veya hemşireden (yardımcı) kolonoskopun eğriliğini sınırlamak için karnınızın belirli yerlerine elinizle bastırmanızı isteyebilir.
Kolonoskopi ne kadar sürer?
Ameliyat 15 ila 60 dakika sürer. Kolonoskopun ilerleyişindeki zorluklar (bağırsakların doğal eğriliği, kramplar vb. nedeniyle), mukoza örneklerinin alınması (biyopsi), zayıf bağırsak temizliği nedeniyle muayene süresi uzar.
Kolonoskopi ağrılı mıdır?
Kolonoskopi yapmak, basınç hissine, kramplara, karında şişkinliğe ve ayrıca sandalyeye çağrıya neden olabilir. Ancak nadiren şiddetli, dayanılmaz ağrılara neden olur.
Bu problemler bağırsakların gerilmesinden kaynaklanır. Mukozal örnekleme ağrı hissi yaratmaz. Kolonoskopi sırasında rahatsızlığı azaltmak için önceden ağrı kesici ve sakinleştirici (analjezik sedasyon veya “anestezi” içinde muayene) kullanılarak muayene yapılabilir. Muayenenin “anestezi” altında yapılmasını istiyorsanız, muayeneyi öneren doktora söylemelisiniz.
Kolonoskopiden sonra nasıl hissedeceğim?
Muayene sırasında doktorun bağırsağa üflediği havanın varlığı nedeniyle muayene sonrasında karında basınç ve şişkinlik hissetmeniz olasıdır.
Tuvalete giderek hava ve artık sıvıları dışarı atarak sorunlarınızı hafifleteceksiniz. Muayene sedasyon ilaçları kullanılarak yapıldıysa (anestezi altında muayene), ilaçların etkisi geçene kadar birkaç saat gözlem altında kalmalısınız.
Bu durumda, tamamen uyanana kadar size yardım etmesi için size yakın birini getirdiğinizden emin olun. Aldığınız ilaçlar nedeniyle o gün araç kullanmanız önerilmez.
Kolonoskopinin komplikasyonları nelerdir?
Kolonoskopi komplikasyonları nadirdir ve çoğu durumda ciddi değildir. Komplikasyonlardan kaçınmak için en önemli şey iyi bağırsak temizliğidir. Mukozal örnekleme (biyopsi) bölgesinde kanama olabilir.
Genellikle kendi kendine duran veya bir doktor tarafından kolonoskop aracılığıyla durdurulabilen önemsiz bir kanamadır.
Bağırsak yırtılması (perforasyon) daha az sıklıkla meydana gelir ve bazı durumlarda ameliyat gerektirir. Ayrıca, bağırsak temizleyicileri ve sakinleştiricilerin kullanımına bağlı olarak komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Muayeneden sonra şiddetli karın ağrısı, belirgin kanama, titreme, ateş veya ateşiniz varsa, doktorla (seçilen veya muayeneyi yapan doktor) iletişime geçin.