Oysa Hitler ve Mussolininin her ikisi de aslında meslekten subay ve komutan değillerdi. Ama bir kompleks içerisinde üniforma giymeyi alışkanlık haline getirmişlerdi. Meslekten bir subay ve askeri bir deha olmasına karşılık Gazi, Cumhuriyeti kurduktan sonra, sadece bir kez üniforma giydi. 1936da Adanada Hatay konusunda Fransaya bir mesaj vermek (Gerekirse çizmemi ve üniformamı giyer, Hatay için savaşırım! anlamında.)dışında, üniforma taşımamıştı. Alman dostlarından Dr. Ernest Jaeckh, Atatürkün millet ve halkla ilişkilerini şöyle anlatmaktadır:29 teşrinevel 1937de, ölümünden bir sene evvel, Atatürk Cumhuriyet Bayramının mutat merasimine iştirak ediyordu. Şafaktan itibaren vilayetlerden gelmiş kız ve erkek izciler bayraklarla donatılmış Ankaraya doğru yürüyorlardı. ( ) Atatürk manidar olarak askeri üniforma değil, Amerikan ve Fransız meslektaşlarına benzeyen ve çok sevdiği bir kıyafet olan siyah redingot ve silindir şapka taşıyordu. Gün, diktatörlük şöyle dursun hatta demokratik memleketlerde bile mutat olmayan bir şekilde bitti. Geceyi Cumhurbaşkanı ile buluşmak üzere halka ayırmışlardı. Ankaranın en geniş salonu olan Sergi Evinde her sınıftan takriben iki bin kişi, hükümet memurları, milletvekilleri ve kordiplomatikle birlikte toplanmışlardı.
Halk hiçbir merasime tabi değildi. Atatürk refakatinde birkaç vekille saat onda geldi. Ellerini iki küçük çocuk tutuyordu. Bunlar subay yetimleri ve Atatürkün manevi evlatlarıydı. Hücum kıtalarına ve gestapoya hiç de benzemeyen Atatürkün muhafızları bunlardı. Üzerinde askeri üniforma değil, gayet güzel kesilmiş bir akşam elbisesi olduğu halde yavaş yavaş yürüyordu. Milli marş çalınmağa başladığı zaman birkaç dakika hazır ol vaziyetinde durdu. Kendisiyle halk arasında yalnız çocukları vardı. Onu tanımayan bir ecnebi, Türklerle Türklerin babasını ayırt edemezdi. İşte diktatör Atatürk, halk arasında, halkla beraber Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunu böyle kutladılar. ( ) 1937de Atatürkle diktatörlük hakkında münakaşa yaparken bana: Diktatör Hitleri neden istemediğimi fakat diktatör dedikleri halde kendisiyle neden dost olduğunu sordu. Cevabımın bir kısmı şuydu: Sizin diktatörlüğünüz esir bir milleti hürriyete kavuşturuyor, hâlbuki Hitlerin zulmü hür bir milleti esarete götürüyor! Almanyada devlet adamlarının Atatürke gösterdikleri saygı ölümünden sonra da sürmüştür. Alman Donanma Komutanı Oramiral Reader tarafından, Şubat 1939da Silahlı Kuvvetler Günü münasebetiyle yapılan konuşmada, Birinci Dünya Harbinin tanınmış Alman generalleri hatırlandıktan sonra Almanyanın müttefiklerinin büyük askerleri de saygıyla anılmıştır. Bunlar içerisinde yer alan Türk komutanlardan bilhassa Atatürke özel itina gösteren Amiral, Atatürk, mümtaz şahsiyetinde hem büyük bir stratejist, parlak bir silah arkadaşlığını, kahraman bir milli şefliği ve devlet kuruculuğunu toplamış olan bir dahi idi. Onun adı ebedi olarak tarihe geçmiştir. Eski müttefiklerimiz bizde minnettarlık hisleri uyandırıyorlar. Bize karşı mertçe harbedip kendi vatanlarına karşı olan vazifelerini ödemiş olan milletleri de unutmak istemeyiz! şeklinde konuşmuştu. (Kaynak: C. Yavuz, Atatürk ve Almanya, s. 339)
Son Söz: Atatürk; milletin kendisini sevmesi için sık sık konuşmalar yapmak (mitingler ve nutuklar) yerine, milleti muasır medeniyetler seviyesine çıkarmak için uğraşmıştı. Nüfusumuz 14 milyon civarındayken bile, şimdiki hazretler gibi çok çocuk yapın! diye milletin yatak odasına karışmıyordu. Kendisine gelen köylüyü Ananı da al git! diyerek terslemiyor, aksine Köylü milletin efendisidir! diyerek onore ediyordu. Firavunluğu özenen, ekonomik krizde Arap şeyhleri gibi saraylar yaptırmanın peşinde değil; milletine Öğün, çalış, güven! diyen bir liderdi! Mekânı Cennet olsun!