Hindistan tarihi için önemli bir yere sahip olan Cevahirlal Nehru, ülkenin savaş yıllarında savaştan uzak durmasında, savaş yılları sonrasında toparlanmasında önemli bir yere sahiptir. Gandhi‘nin yardımcılığını da üstlenen Cevahirlal Nehru, hayatının bir bölümünü hapiste geçiren siyasiler arasında yer almaktadır.
Cevahirlal Nehru, pek çok yeri gezip görmüş ve kendine bilgiler edinmiştir. Liderlik vasfıyla Hindistan’da birçok kitlenin dikkatini çekmiş ve halkın bir kısmı Cevahirlal Nehru’ya güvenmiştir.
Cevahirlal Nehru’nun büyük çabaları, Hindistan bağımsız olduktan sonra sonuç verdi kendisi ülkede başbakan olarak görev yaptı. Halk tarafından sevilmesi, ülkesine olan bağlılık Cevahirlal Nehru’nun Hindistan’da başka görevler üstlenmesine de ön ayak oldu.
İçerik
Cevahirlal Nehru, Pandit Cevahirlal, Jawaharlal ya da sadece Nehru isimleriyle de anılmaktadır. Hindistan’daki bağımsızlık hareketinde önemli bir konuma sahip Cevahirlal Nehru, Hindistan’ın ilk başbakanıdır. Nehru ayrıca Hindistan Ulusal Kongresinde önemli konuma sahip siyasi isimlerden biri olarak bilinmektedir.
Cevahirlal Nehru, siyasetçi yönünün yanında aynı zamanda bir bilgin, tarihçi ve yazardı. Nehru ve Gandhi ailesinin reisi olarak da Cevahirlal Nehru’nun ismi geçmektedir. Savaş döneminin en kritik isimlerinden biri olarak da tarihe geçmiştir.
Cevahirlal Nehru, 1889 yılının 14 Kasım gününde, Allahabad’da dünyaya gelmiştir. Milli hareketin en bilindik önderlerinden Pandit Motilal Nehru’nun oğlu olan Cevahirlal Nehru, hayatı boyunca Hindistan için çalışmış ama kendisini geliştirmekten de geri kalmamıştır. Hapisteki yılları dışında oldukça verimli bir hayat geçirmiştir.
Sosyalizmin temsilcisi olan Nehru, aynı zamanda milliyetçi isyanların düzenlenmesine katkılarda bulunmuştu. Cevahirlal Nehru, ölene dek Hindistan başbakanı olarak görev yapmıştır.
Cevahirlal Nehru, Büyük Britanya’ya giderek eğitim almıştır. Burada hukuk ve doğa bilimleri alanlarında öğrenim görmüştür. Nehru, Cambridge Universty ve Harrow School’da eğitim almıştır.
1905 ile 1912 yılları arasında Büyük Britanya’da bulunan Nehru, ülkeye dönünce eğitimini aldığı bölüme yöneldi ve avukatlık yapmaya başladı. Mohandas Gandi ile Hint Ulusal Kongresinde, 1916 yılında tanıştı. Gandi’nin milliyetçi düşüncelerine güçlü bir destek vermiştir.
Cevahirlal Nehru, 1920 ve 1922 yıllarında çeşitli eylemlere katıldı. Siyasi hayatı boyunca iki kez Kongre Partisi Genel Sekreterliği görevine seçildi. Sosyalizm ve bağımsızlık konusundaki düşünceleri, Avrupa ve SSCB’ye yaptığı gezilerde netleşmiştir.
Yıl 1929 olduğunda sosyalist yönü ağır bastı ve sosyalist düşünceli sendikaların hareketinde liderlik yaptı. Yine 1929 yılında Hint Ulusal Kongresi’nin başkanı olarak göreve getirildi. Siyasi düşüncelere kapılıp katıldığı eylemler nedeniyle birçok kez tutuklandı.
1936 yılında seçimlerin boykot edilmesine yönelik hareketleri savundu. İngilizlere karşı bu tutumuna karşın, savaş yıllarında Nazilere karşı İngilizlerin yanında olmayı tercih edecektir.
Cevahirlal Nehru’nun ilk tutuklanışı Hintlilerin, İngilizlerden tuz almak yerine kendi tuzlarını üretmek istemeleri üzerine olmuştur. Bu karardan sonra Nehru, Gandhi ve pek çok Hintli tutuklanmıştır. Nehru 1935 yılında serbest kaldı ve rahatsızlanan eşinin yanına İsviçre’ye gitti. Ancak eşi hayatını kaybetti ve Nehru’da ülkesine döndü.
Yıl 1938 olduğunda Nehru bir Avrupa gezisi düzenledi ve İtalya, İspanya, Çekoslovakya’yı gezdi. Gezisi sadece turistik olmakla kalmadı. Gezi sırasında pek çok siyasi görüşme yaptı. Savaş patlak verdiğinde Hindistan’ın İngiltere yanında savaşa gireceği yayılınca Nehru’nun partisi bu karar isyan etti. İsyan sonucunda Nehru tekrar tutuklandı. İkinci dünya savaşı bittikten sonra 1945 yılının haziran ayında Nehru tekrar serbest bırakıldı. Cevahirlal Nehru’nun hayatının 13 yılı hapiste geçmiştir.
1939 yılında dünyada ikinci dünya savaşı meydana geldiğinde Cevahirlal Nehru, Nazilere karşı İngilizlerin yanında olmayı tercih etmiştir. 1942 yılında Japonya Güneydoğu Asya’ya saldırınca dönemin İngilizce Başbakanı Churchill yeni anayasa önermiş ve Hindistan’ın desteğini kazanmak istemiştir. Ancak Gandi teklifi kabul etmeyip ülkeyi terk etmelerini söyleyince Cevahirlal Nehru’nun da yer aldığı Kongre Partisi yöneticileri tutuklanmıştır.
Savaş bittikten sonra Cevahirlal Nehru, bağımsızlık görüşmelerine başkanlık yapmıştır. 1945 ve 1947 yıllarında iki yıl süren bağımsızlık görüşmeleri sonucunda 15 Ağustos 1947’de Hindistan bağımsızlığını kazanmıştır.
Cevahirlal Nehru, aynı dönemde Pakistan’ı da tanımak durumunda kalmıştır. Savaş sonrasında gelen bağımsızlıktan sonra Cevahirlal Nehru, kurulan geçici hükümette başbakanlık görevini üstlenmiştir. Aynı süreçte başbakanlıkla birlikte dışişleri bakanlığındaki yöneticiliği de üstlenmiştir. Anayasa tamamlanıp, kalıcı hükümet kurulduktan sonra da Cevahirlal Nehru aynı görevlerine devam etti.
Hindistan’ın bağımsızlığına kavuşmasıyla anayasa hazırlama, hükümet kurulması gibi yıpratıcı süreçlerde Cevahirlal Nehru ilk adam olmuştur. Cevahirlal Nehru bu dönemde Kongre Partisinin başkanlığını da yapmıştır. 1957 ve 1962 yıllarında yapılan seçimlerde başkanlığını yaptığı parti, Kongre Partisi seçimleri açık ara farkla kazanmıştır. Dolayısıyla Cevahirlal Nehru, bu dönemlerde ülkenin iç ve dış politikasında birinci adam olmaya devam etmiştir.
Cevahirlal Nehru, Hindistan’da demokratik ve parlamenter yönetim sisteminin oluşmasına büyük katı sağlamıştır. Merkezi planlama dahilinde, uzun zamandır savunduğu sosyalizm temelinde bir ekonomiyi Hindistan’a kazandırmıştır. Ayrıca Hindistan’a adalet ve laiklik tabirlerinin yerleşmesinde büyük etkisi oldu. Tüm ekonomik ve toplumsal politikaların felsefelerine bakıldığında Cevahirlal Nehru’nun izleri görülmektedir.
Cevahirlal Nehru’nun dış politika anlayışı tarafsızlık temeline dayanmaktadır. Cevahirlal Nehru bu özelliğini Asya ve Afrika kıtalarında var olan ülkelerin arasındaki dayanışmayı artırmak için de kullanmıştır. Bölgenin genelinde var olan sorunlar, yine Cevahirlal Nehru sayesinde Birleşmiş Milletlere ulaşmıştır.
Bölgede daha fazla söz hakları olmasına yarayan Bağlantısızlar hareketine Cevahirlal Nehru öncülük yapmıştır. Bu yolda yanında Tito ve Nasır bulunmaktadır. Cevahirlal Nehru, dış politikayla ilgili olduğu müddetçe bir takım sorunlarla da karşılaşmıştır. Bandung Konferansı, Nisan 1955’de Cevahirlal Nehru’yu meşgul eden sorunlardan birisidir. Yıl 1962’yi gösterdiğinde Hindistan’ın Çin ile sınır anlaşmazlığı sorunuyla meşgul olmuştur. Yine Cevahirlal Nehru kendi döneminde Pakistan ile Hindistan arasında her zaman sorun olan Keşmir sorunuyla uğraşmıştır.
Cevahirlal Nehru yoğun tempoda ve hapiste geçen yıllarına rağmen birçok eser kaleme alabilmiştir. 1934 yılında otobiyografi türündeki eseri Özgürlüğüne Doğru çıkmıştır. Hindistan keşfi temalı eseri Hindistan’ın Ortaya Çıkışı ise 1944 yılında yayınlanmıştır.
1965 yılında Glimpsis of World History’yi kaleme almıştır. Yıl 1970’i gösterdiğinde Sosyal Devrimler isimli eseriyle ön plana çıkmıştır. Bu eseri sonraki yıllarda Ulusal Savaşlar ismiyle çeviri olarak yayınlanmıştır.
Cevahirlal Nehru, 74 yıllık ömründe çoğu zaman siyasetle iç içe olmuş, gezilere katılmış ve eserler kaleme almıştır. Nehru, 1889 yılında dünyaya açtığı gözlerini 27 Mayıs 1964’de sonsuza dek kapamıştır.
Cevahirlal Nehru hayatını kaybettiğinde Hindistan’ın Yeni Delhi şehrinde bulunmaktaydı. Yoğun, stresli, savaşla iç içe ve birçok sıkıntıyla iç içe geçen hayatı, Cevahirlal Nehru’yu yeterince yormuş ve kalbi daha fazla bu tempoya ayak uyduramamıştır. Nehru’nun ölüm nedeni kayıtlara kalp krizi olarak geçmiştir. Ölümünden sonra kendisinin isminde, anısına açılmış bir üniversite de bulunmaktadır.