SOLUNUM SİSTEMİ
161
Dersin İşlenişi
Öğrencilere, ders kitabının 161. sayfasındaki
solunum sistemi şemasını inceletip konuyu okutarak
görsel okuma ve görsel sunu yapmalarını sağ-
layınız.
Solunum sistemini oluşturan yapı ve organları
sıralayarak kısaca görevlerini anlatınız.
Anahtar Kavramlar:
• Alveol • Bronş
• Bronşcuk
Etkinlik Listesi
• Soluğumda Ne Var?
• Akciğer Kapasitem
• Akciğer Modeli
161
Soluk alıp verirken hava hangi yolu izler?
Solunumla ilgili yapılar nelerdir?
Solunumla ilgili yapıların; burun, yutak,
gırtlak, soluk borusu, bronşlar ve akciğerler
olduğunu 4. sınıf fen ve teknoloji dersinde
öğrenmiştiniz.
Yandaki resmi inceleyiniz. Resimde
aynı işi yapmak üzere özelleşmiş dokuları
n oluşturduğu yapı ve organları görüyorsunuz.
Bu yapı ve organlar bir araya gelerek
solunum sistemini oluşturur. Sistemi
oluşturan bu yapı ve organların görevleri
nelerdir?
Burun: Hava, solunum sistemine buradan girer, ısınır ve nemlenir. Burundaki kıllar ve sümüksü
madde yardımıyla hava içindeki toz ve mikroplar tutulur. Böylece hava solunuma uygun hâle getirilir.
Yutak: Ağız ve burun boşluğu ile yemek ve soluk borusunun birleştiği kısımdır. Burun ya da
ağızla alınan hava yutağa geçer.
Gırtlak: Soluk borusunun başlangıcındaki kısımdır. Yutaktan gelen havayı soluk borusuna ileten
organdır. Yapısındaki ses telleri yardımıyla sesin oluşmasını sağlar.
Soluk borusu: Yapısında üst üste dizilmiş ay şeklinde kıkırdak halkalar vardır. Havanın akciğerlere
iletilmesini sağlar. İçi, kaygan ve yapıFikan bir sıvı salgılayan zarla kaplıdır. Ayrıca toz ve balgamı
dışarı atmaya yarayan titrek tüylü epitel dokuya sahiptir.
Bronşlar ve bronşçuklar: Soluk borusu, akciğere girerken ikiye ayrılarak bronşları oluşturur.
Bronşlar akciğerlerin içinde dallara ayrılarak bronşçukları meydana getirir.
Akciğerler: Sağ ve sol olmak üzere iki tanedir. Süngerimsi yapıdadır. Akciğerin üzeri plevra adı
verilen bir zarla kaplıdır. Bu zarın içinde ise kaygan bir sıvı olan plevra sıvısı vardır. Plevra zarı ve
sıvısı kaygan bir ortam oluşturarak soluk alıp vermemize kolaylık sağlar. Akciğerlerin yapısında, duvarları
çok ince hücre tabakasından oluşmuş hava keseleri vardır. Hava keseleri alveol adı verilen
bölümlerden oluşur.
C. SOLUNUM SİSTEMİ
Burun
Gırtlak
Soluk
borusu
Bronş
Akciğerler
Yutak
Diyafram
3. BÖLÜM
Anahtar Kavramlar:
• Alveol • Bronş
• Bronşçuk
Soluk aldıkça göğsümüz neden genişler?
Öğretmen notu
SOLUNUM SİSTEMİ