ETS = Endoskopik Torakal Sempatektomi
ETS tedavisi 3 şekilde uygulanabilir.
-
Sempatektomi: Sempatik sinir kesilerek çıkarılır.
-
Sempatikotomi: Sempatik sinir koter cihazı ile yakılır (dağlanır).
-
Klipsleme: Sempatik sinir kesilmeden veya yakılmadan titanyum klips ile sıkıştırılır.
Sempatik sinirin kesildiği veya yakıldığı ilk iki yöntemde:
Yan etki oranı oldukça fazladır.
Yan etki ortaya çıkarsa geriye dönmek mümkün değildir.
Klipsli ETS yönteminde:
Yan etki oranı oldukça düşüktür.
Ortaya yan etki çıkarsa klipsler alınarak geriye dönüş mümkündür.
Klipsli ETS Tedavisi
Aşırı Terlemede Etkili Olduğu Bölgeler:
Tek Bölgede Olan Terlemeler
-
El terlemesi
-
Koltuk Altı Terlemesi
-
Yüz Terlemesi
-
Yüz Kızarması
Birkaç Bölgede Olan Terlemeler (**)
-
El Terlemesi ve Yüz Terlemesi (kızarması)
-
El Terlemesi ve Koltuk Altı Terlemesi
-
El Terlemesi ve Ayak Terlemesi (*)
-
El Terlemesi, Yüz Terlemesi ve Koltuk Altı Terlemesi
-
El Terlemesi, Yüz Terlemesi, Koltuk Altı Terlemesi ve Ayak Terlemesi (*)
-
Koltuk Altı Terlemesi ve Ayak Terlemesi (*)
-
Yüz Terlemesi ve Koltuk Altı Terlemesi
-
Yüz Terlemesi ve Yüz Kızarması
(**) Aynı ameliyatta yapılabilmektedir.
(*) Bu yöntem ayak tedavisi için yapılmamaktadır. Ancak hastaların %50-60’ında ayak terlemesi de geçmektedir.
Ameliyat Tekniği
Koltuk altı bölgesinden 1 cm veya daha küçük iki delik açılır.
Koltuk altından müdahalenin amacı bu bölgenin estetik olarak daha uygun olmasıdır.
Bu deliklerin birinden kamera ilerletilerek terlemeyi ayarlayan sempatik zincir video monitörde görülür.Laparoskopi veya diz artroskopisi benzeri bir yöntemdir.
Diğer delikten özel endoskopik aletler ve klips uygulayıcısı ilerletilir.
Sempatik zincirin aşırı terleme olan bölgelere göre uygun seviyelerine titanyum klips konulur ve sıkıştırılır.
Klipsler 7-8 mm uzunluğundadır.
Genel anestezi (tam uyuma narkozu) ile uygulanmaktadır.
İşlem süresi ortalama 30-45 dakika civarındadır.
Etkisi hemen ortaya çıkar ve hasta ameliyattan uyandığında elleri kuru ve sıcaktır.
Operasyon sonrası bir gece hastanede kalınması yeterli olmaktadır.
Ameliyat sonrası çok az rahatsızlık verir ve oluşabilecek hafif ağrılar basit ağrı kesicilerle geçirilebilir.
Deri kıvrımları içinde kaybolacak şekilde çok küçük bir iz bırakır.
İyileşme ve ameliyatın etkilerinin ortadan kalkması kısa sürede olur.
Hastaların çoğu 2 gün sonra büro işlerine, 5-6 gün sonra ağır işlere ve sporlara başlayabilir.
Yöntemin Güvenilirliği
Aşırı terlemede Amerika ve İngiltere başta olmak üzere birçok gelişmiş ülkede uygulanan, etkili, kalıcı, emniyetli ve çok az rahatsızlık veren bir girişimdir
Sempatik sinirlere yapılan operasyonun felç oluşturma, his kaybı, refleks azalması gibi etkileri yoktur.
Bu operasyonla sadece aşırı terleme olan bölgenin terlemesi kesilmekte, vücudun diğer bölgeleri terlemeye devam etmektedir.
Omurganın ön tarafında hareketsiz bir bölgede olduğu için hareket etme ve yerinden düşme gibi bir probleme yol açmazlar.
Titanyum inert yapıda olduğundan klipsler vücut tarafından yabancı cisim olarak algılanmaz ve herhangi bir reaksiyona neden olmaz.
Hastaların bazılarında refleks aşırı terleme oluşmaktadır. Bu yan etkinin oranı % 3 civarındadır.
Bu durum tedavi edilen bölgede aşırı terlemenin durmasından sonra vücudun sırt, karın, kalça gibi başka bölgelerinde terlemenin biraz artmasıdır.
Refleks terleme hastaların çoğunda üç ay sonra normale veya kabul edilebilir düzeylere dönebilir.
Ancak hastaların %1’inde kişiyi rahatsız edebilecek şekilde olabilir.
Bu durumda gerekirse 3-6 ay sonra tekrar bir operasyonla klipsler alınabilir ve hasta bir süre sonra ameliyattan önceki eski haline dönebilir.
Refleks terleme yüz terlemesi ve yüz kızarması için yapılan ameliyatlarda biraz daha fazla, koltuk altı terlemesi ameliyatlarında en azdır.
Yemek esnasında terleme olması az görülen ve fazla rahatsızlık vermeyen diğer bir yan etkidir.
Komplikasyonları
Normal ameliyat komplikasyonları yok denecek kadar azdır.
Her cerrahi işlemde görülebilen anestezik maddelere ve ilaçlara karşı alerjik reaksiyonlar, kanama, enfeksiyon ve komşu organ yaralanması % 1'den azdır.
Bazen göğüs boşluğunda hava kalması (pnömotoraks) gelişebilir. Ancak çoğunda kendiliğinden kaybolur veya iğne ile boşaltılabilir ve pek problem yaratmaz.
Yüz terlemesi veya kızarması için yapılan ETS sonrası % 2-3 oranında Horner sendromu(göz kapağında hafif aşağı inme, göz bebeğinde küçülme) görülebilir. Bu durum çok nadiren kalıcı olsa da çoğunlukla birkaç ay içinde normale dönebilir.
Bazı hastalarda göğüs boşluğu içinde ameliyat öncesi tespit edilemeyen yapışıklıklarla karşılaşılabilir. Bu durumda yapışıklık açıldıktan sonra dren (göğüs tüpü) konulması gerekebilir.
Hastaların bazılarında girilen bölgedeki kaburganın veya sinirinin ameliyattan etkilenmesine bağlı oluşan ağrılar 2-3 hafta sürebilir.
Uygulanamadığı Durumlar
Genel anestezi uygulanması riskli hastalarda,
Ağır kalp-akciğer hastalığı olanlarda,
Plevra (akciğer zarı) hastalığı olanlarda
Akciğer ameliyatı geçirenlerde,
Tedavi edilemeyen tiroid hastalığı olanlarda ETS tedavisi yapılamaz.
Başarı Oranları
El terlemelerinde başarı oranı %98-99'dur.
Koltuk altı ve yüz terlemelerinde %90 civarındadır.
Ani yüz kızarmasında buna yakındır.
Bunlarla birlikte olan ayak terlemelerinde hastaların %50-60'ında ayak terlemesi geçebilir veya azalabilir.
ETS = Endoskopik Torakal Sempatektomi
ETS tedavisi 3 şekilde uygulanabilir.
Sempatik sinirin kesildiği veya yakıldığı ilk iki yöntemde:
Klipsli ETS yönteminde:
Klipsli ETS Tedavisi
Aşırı Terlemede Etkili Olduğu Bölgeler:
(**) Aynı ameliyatta yapılabilmektedir.
(*) Bu yöntem ayak tedavisi için yapılmamaktadır. Ancak hastaların %50-60’ında ayak terlemesi de geçmektedir.