Hutbe İle İlgili Dinî Hükümler
2. Hutbe İle İlgili Dinî Hükümler
Cuma namazı belli şartları taşıyan Müslümanlara farzdır. Yüce Allah bu konuyla ilgili bir ayette şöyle buyurmuştur:
“Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrıldığınızda Allah’ı anmaya koşun. Alışverişi bırakın. Bilesiniz ki bu sizin için daha iyidir.” Bu ayetteki, “Allah’ı zikir” ifadesi ile hem cuma namazı hem de hutbe farz kılınmıştır. Bu nedenle hutbesiz cuma namazı geçerli (sahih) olmaz.
Allah’ı zikrin en kısası isi gibi bir cümledir. Hatip, bu ifadelerden birini söylediği zaman hutbenin farzını yerine getirmiş olur.
Bir hutbenin sahih olabilmesi için bazı şartlar vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
• Hutbe cuma namazı vaktinde okunmalıdır.
• Cuma hutbesi cuma namazının farzından önce, bayram hutbesi ise bayram namazından sonra okunmalıdır.
• Hutbeye niyet edilmelidir.
• Hutbe okunurken en az bir kişinin hazır bulunması gerekir. Bu nedenle cemaatin bir kısmı hutbe esnasında hazır bulununca diğerleri sonradan katılırsa hutbeyi dinlemiş sayılır ve cuma namazı geçerli olur.
Hutbenin sünnetlerini şöyle sıralayabiliriz:
• Hatip abdestli olmalı ve hutbeden önce minberin önünde bulunmalı.
• Minbere çıktığında oturmalı ve bu esnada müezzin iç ezan okumalı.
• Hatip her iki hutbeyi de ayakta okumalı ve hutbe okurken yüzünü cemaate dönmeli.
• Hutbeye sessiz bir şekilde euzü besmele çekerek ve açıkça Allah’a hamt ile başlamalı.
• Kelimei şehadet ve Peygambere salavat okumalı.
• Hutbede öğütlere yer vermeli ve Kur’an’dan en az bir ayet okumalı.
• İki hutbe arasında oturmalı.
• İkinci hutbede de hamt ve salavat okumalı.
• Her iki hutbeyi de kısa tutmalı.
Hutbenin sünnetlerini terk etmek mekruhtur.
Hutbe sessizce ve dikkatlice dinlenilmelidir. Hutbe okunurken konuşmak ve konuşan birini uyarmak tahrimen mekruhtur. Peygamberimiz, bu konuda şöyle buyurmuştur: “Cuma günü, imam hutbe okurken, sen (yanı başında konuşan) arkadaşına: ‘Sus!’ desen boş laf etmiş olursun.”
Ayrıca hutbe esnasında namaz kılmak da mekruhtur.
Kaynak: Meb