Hastalık salgını haberi
27 Kasım 2017
1 Ağustos - 22 Kasım 2017 tarihleri arasında Madagaskar Sağlık Bakanlığı tarafından Dünya Sağlık Örgütü'ne 202 ölüm (vaka ölüm hızı % 8,6) dahil olmak üzere toplamda 2348 teyit edilmiş, muhtemel ve şüpheli veba vakası rapor edilmiştir. 1791 pnömonik veba vakası bulunmakta olup bunların % 22'si teyit edilmiş, % 34'ü olası, % 44'ü şüpheli vakadır. İlave olarak, 341 bubonik veba vakası, 1 septisemik veba vakası ve 215 tanımlanmamış vaka DSÖ'ye bildirilmiştir.
Şekil 1: Madagaskar'da 1 Ağustos - 22 Kasım 2017 tarihleri arasında hastalığın başlangıç tarihi itibariyle bildirilen doğrulanmış, olası ve şüpheli veba vakalarının sayısı
Toplamda 81 sağlık çalışanında veba ile uyumlu hastalık oluşmuş ve bunlardan hiçbiri ölmemiştir.
Salgının başlangıcından bu yana, endemik olmayan bölgeler ve büyük şehirler de dahil olmak üzere, 114 bölgenin 55'inde (% 48) pnömonik ve bubonik veba vakaları tespit edilmiştir. Analamanga bölgesi, rapor edilen toplam vakaların % 68'i ile en çok etkilenen bölgedir.
Şekil 2: 1 Ağustos - 22 Kasım 2017 tarihleri arasında Madagaskar'da teyit edilmiş ve olası pnömonik veba vakalarının coğrafik dağılımı
Şekil 3: 1 Ağustos - 22 Kasım 2017 tarihleri arasında Madagaskar'da teyit edilmiş ve olası bubonik veba vakalarının coğrafik dağılımı
Bu salgın sırasında temaslı tanımlanan tüm kişilerin (7289) profilaktik antibiyotik süreçleri tamamlandı. 11 temaslıda veba ile uyumlu semptomlar gelişti ve şüpheli vakalar olarak sınıflandırıldı. Tüm temaslıların takipleri tamamlandı.
Madagaskar Pasteur Enstitüsü, Yersinia pestis'in 33 izolatını üretmiş ve hepsi Veba Kontrolü için Ulusal Program tarafından tavsiye edilen antibiyotiklere duyarlıdır.
Veba, Madagaskar'ın bazı bölgelerinde endemiktir ve en azından veba sezonu sonu olan Nisan 2018'e kadar, başka vakalarda meydana gelebilir. Bu nedenle, kontrol önlemlerinin veba sezonu sonuna kadar devam etmesi önemlidir.
Halk sağlığı yanıtı
Madagaskar Halk Sağlığı Bakanlığı, DSÖ ve diğer aracılar, paydaşlar ve ortakların desteğiyle sağlık yanıtını koordine etmektedir.
Madagaskar Halk Sağlığı Bakanlığı, salgın önleme çabalarını koordine etmek için Antananarivo ve Toamasina'daki kriz birimlerini harekete geçirmiştir
Tüm vakalar ve temaslılara ücretsiz tedavi veya profilaktik antibiyotik sağlanmıştır.
Halk sağlığına müdahale önlemleri şunları içermektedir:
· Etkilenen tüm bölgelerdeki epidemiyolojik surveyansın güçlendirilmesi ve vaka tespitini artırmak
· Yeni vakaların hızlı incelenmesi
· Örnek toplama, sevk ve test
· Tüm pnömonik vakaların izolasyonu ve tedavisi ile birlikte bubonik vakaların tedavisi
· Temaslıların etkin bir şekilde bulunması , takibi, izlenmesi ve ücretsiz profilaktik antibiyotik sağlanması
· Kemirgen ve vektör kontrolü dahil dezenseksiyon,
· Bubik ve pnömonik vebanın önlenmesi konusunda halkın farkındalığını arttırmak,
· Sağlık çalışanları arasında farkındalığın artırılması ve vaka tespiti, enfeksiyon kontrol önlemleri ve enfeksiyondan korunmanın geliştirilmesi için bilgi sağlanması
· Cenaze defin işlemleri sırasında enfeksiyon kontrol önlemleri hakkında bilgi verilmesi.
DSÖ, salgına yanıtı desteklemek için Küresel Salgınlara Karşı Uyarı ve Yanıt Ağı'ndaki (GOARN) bölgesel ve küresel ortaklarını koordine etmiş, harekete geçirmiştir. Gerektiği kadar hızlı yanıt desteği sağlamak için ortaklarıyla çalışmaya devam edecektir.
Sağlık Bakanlığı, DSÖ , GOARN ve diğer ortaklar, birlikte çalışarak temaslı takibi için 1800'ün üzerinde eğitimli sağlık çalışanı topluluğu, temaslı izleme gözetmeni olarak yaklaşık 300 doktor ve vakaların araştırılması için hızlı yanıt ekipleri belirlendi. IFRC (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu), UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu) ve USAID (Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Kalkınma Ajansı) veba tedavi merkezlerinin kurulması da dahil olmak üzere vaka yönetimini desteklemiştir. Veba vakalarının laboratuvar teyidi Madagaskar Pasteur Enstitüsü (IPM) tarafından yapılmaktadır. DSÖ ve IPM, test ve doğrulama için laboratuvar kapasitesini güçlendirmek amacıyla periferik alanlardan IPM laboratuvarına numune toplama ve sevk için bir sistem kurmuştur.
Pnömonik veba vakaların uluslararası yayılmasını önlemek için, Antananarivo ve Nocibé'deki Uluslararası Havaalanları'nda çıkış taraması için geliştirilmiş tedbirler uygulanmaktadır. Bu tedbirler şunları içermektedir: Havaalanında özel bir kalkış formunun doldurulması (riskli yolcuların belirlenmesi);Çıkış yapan yolcuların ateş kontrolu ve ateşli yolcuların havaalanı hekimleri tarafından daha etraflı muayenesi ; Pnömonik veba ile uyumlu semptomları olan yolcuların havaalanında derhal izole edilmesi ve hızlı bir tanı testi kullanılarak araştırılması ve acil müdahale uyarı protokolüne göre bildirim yapılması. Semptomatik yolcuların seyahat etmeleri yasaktır. ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) ve Fransa Kamu Sağlığı /Halk Sağlığı Gözetim Enstitüsünden (InVS / SPF) oluşan DSÖ'nün bir "Küresel Salgın Uyarı ve Yanıt Ağı" (GOARN ) ekibi çıkış taraması yapmak için havalimanında teknik destek sağlamaktadır. DSÖ ve ortakları, çıkış taramasının sürekliliği ihtiyacını yeniden değerlendirmek için Sağlık Bakanlığını destekleyecek ve uygun tavsiyelerde bulunacaklardır.
Afrika’da dokuz ülke ve denizaşırı bölgeler (Komorlar, Etiyopya, Kenya, Mauritius, Mozambik, La Réunion (Fransa), Seyşeller, Güney Afrika ve Tanzanya), Madagaskar’la ticaret ve seyahat bağlantıları nedeniyle vebaya karşı hazırlıklı olma konusunda öncelikli ülkeler olarak tanımlanmıştır. Bu ülkeler, veba konusunda halkın farkındalığını artırmak, hastalık için özellikle giriş noktalarında surveyansı güçlendirmek, ihtiyaç ve malzemelerin tedarikinden oluşan hazır olma aktivitelerini uygulamaktadırlar. DSÖ bu ülkelerin vebaya hazırlıklı olma ve işlemsel hazır bulunma faaliyetlerini kendi çoklu tehlikeye hazırlıklı olma ve hazır bulunma işlevlerine entegre etmek için destekleyecektir.
DSÖ risk değerlendirmesi
8 Kasım 2017'den sonra hiçbir teyit edilmiş bubonik vaka ve 14 Kasım 2017'den bu yana yeni teyit edilmiş herhangi bir pnömonik vaka bildirimi yapılmadı. Bütün temaslıların takibi 19 Kasım 2017'de sona erdi. Bununla birlikte, Madagaskar'daki veba mevsimseldir ve DSÖ ilave vaka raporları beklemektedir. Bu nedenle, Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü ve ortakların, önleme ve müdahale faaliyetlerini Nisan 2018’e kadar sürdürmesi önemlidir. Veba önleme, hazırlıklı olma ve müdahale için daha uzun vadeli bir stratejiye ihtiyaç duyulacaktır.
Mevcut epidemiyoloji ve müdahale kapasitesine dayanarak DSÖ, ulusal düzeyde veba riskini orta düzeyde öngörmektedir. Bölgesel ve küresel seviyede risk düşüktür.
DSÖ seyahat tavsiyesi
Bugüne kadar, uluslararası seyahatle ilişkili bildirilmiş bir vaka bulunmamaktadır. DSÖ, mevcut bilgilere dayanarak Madagaskar'a seyahat veya ticaretle ilgili herhangi bir kısıtlamayı önermemektedir. DSÖ pnömonik vebanın kapsamı dikkate alınarak bu salgına dair komşu ülkelerin devreye soktuğu seyahat tedbirlerinin kaldırılmasını tavsiye eder.
Madagaskar'a gelen uluslararası gezginler, veba'nın Madagaskar'da endemik olduğu ve son veba salgınıyla ilgili bilgilendirilmelidir. Gezginler, kendilerini pire ısırıklarından korumalı, ölü hayvanlara, enfekte dokulara veya materyallere dokunmaktan ve pnömonik vebalı hastalarla yakın temastan kaçınmalıdırlar. Yolcular, ani gelişen ateş, titreme, ağrılı ve iltihaplı lenf nodları veya öksürük ve / veya kanla kirlenmiş balgamla birlikte nefes darlığı olması halinde derhal bir tıbbi servise başvurmalıdırlar. Gezginler, profilaktik dahi olsa kendi kendilerine ilaç almamalıdırlar. Profilaktik tedavi sadece vakalarla yakın temasta olanlara veya diğer yüksek riskli maruz kalma durumlarında (pire ısırıkları veya enfekte hayvanların vücut sıvıları veya dokuları ile doğrudan temas) önerilir. Gezginler Madagaskar seyahatinden döndükten sonra yukarıdaki belirtiler için uyanık olmalıdırlar. Belirtiler görülürse, tıbbi bakıma başvurmalı ve doktorlarını Madagaskar’a seyahat öyküleri hakkında bilgilendirmelidirler.
3 Kasım'da Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) Genel Sekreteri ziyaretinin ardından, BM kurulu Madagaskar’da turizm güvenini ifade etti ve DSÖ’nün Madagaskar’a karşı herhangi bir seyahat veya ticari kısıtlama tavsiyesinin olmadığını hatırlattı.