20'nci yüzyılın başlarında ABD'nin Kırım Yarımadası'nı satın alarak burayı Yahudiler için ulusal bir vatan haline getirme yönündeki ilk teşebbüslerine tanık olundu.
Bu vatan, Rusya'yı Karadeniz'den uzaklaştırmayı sağlayacak şekilde genişletilebilirdi.
Tarihî belgelere göre sosyalist Ekim Devrimi'nin lideri Vladimir Lenin, 1920'lerde 20 milyon dolarlık borcu karşılığında bu yarımadayı rehin vermek suretiyle bu planın ağına düştü.
Onun bu yaptığı, 19'uncu yüzyılın ortalarında İmparator II. Aleksandr'ın Alaska Yarımadası'nı 7 milyon dolara ABD'ye satmasına çok benziyor.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
"Kırım Kaliforniya'sı"
Stalin de Filistin yerine Kırım'ın Yahudiler için ulusal bir vatan olmasını kabul ederek aynı yolu takip etti.
Bu esnada eski ABD Başkanı Harry Truman da Karadeniz donanmasını Kırım'dan tahliye etmek için bir plan yapıyordu.
Daha sonra Stalin, eylemini gözden geçirerek 1934 yılında Uzak Doğu'da "özerk bir Yahudi eyaleti" kurmak için harekete geçti.
Pek çok bölümü olan bu hikaye, 20'nci yüzyılın ikinci on yılında gerçekleşen Bolşevik Devrimi'nin ilk yıllarıyla başlıyor.
Yahudiler, Ekim 1917 Devrimi'nin ardından patlak veren iç savaş yıllarında yıkılan ülkeyi yeniden inşa etme zorunluluğuyla karşı karşıya kalan lider Vladimir Lenin'i ve Sovyet iktidarını sıkıntıya sokan mali krizin ciddiyetinin farkındaydı.
1914 yılında Doğu Avrupa Yahudilerine destek olmak için kurulan Yahudi-Amerikan Komitesi (American Jewish Joint Distribution Committe/JDC), 1922 yılında Lenin'i 20 milyon dolar değerindeki çekleri satın almanın faydalı olacağına ikna etmeyi başardı.
Buna göre yılda 1,5 milyon dolar ödenecek ve ödeme vadesi 1945'e kadar uzatılacaktı.
Sovyet Sosyalist Yahudi Cumhuriyeti'nin kurulması karşılığında Kırım'ın en iyi arazilerinden 375 bin hektarlık alan da 10 yıl boyunca garanti altına alınacaktı.
Lenin, bu şartları kabul etti. Halefi Stalin de 1929 yılında Yahudi temsilciliğiyle "Kırım Kaliforniya'sı" adlı yapının kurulması için imzaladığı anlaşmaya dayalı olarak bu şartlara uymuştu.
Yahudi-Amerikan Komitesi, diğer birçok teklifin yanı sıra, yarımadaya en yeni Amerikan tarım ekipmanlarının sağlanması yönünde bir anlaşma sundu.
Hatta Kırım'a göndereceklerini söyledikleri bu ekipmanları Moskova'da sergilediler. Lenin, kendisine yönelik suikast girişiminin ardından geçirdiği hastalığa rağmen bu sergiyi inceledi. Yahudilerin Kırım'a yerleşmesini onaylama kararını da bundan sonra verdi.
Yahudiler, Kırım'a akın ettikten sonra 186 çiftliği kapsayan kolektif tarımcılık (kolhoz) ortaya çıktı. Bununla beraber ilk mali krediler de verilmeye başladı.
Bu kredilerin geri ödenmemesi, senetleri elinde tutan 200 Amerikalı Yahudi'nin Kırım topraklarının mülkiyetine hak kazanması demekti.
Senet sahibi olan Amerikalı Yahudiler arasında Başkan Roosevelt ve eşi Eleanor, milyoner Rockefeller ve İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'nın yeniden inşasına yönelik ekonomi projesinin sahibi meşhur ekonomist George Marshall da vardı.
İlginç bir şekilde bu krediler, Sovyet devletinin federal bütçesinin gözetimi olmadan direkt Kırım Yahudilerine gidiyordu.
Ta ki Kırım Tatarları, bir ayaklanma başlatıp Sovyet otoritesine meydan okudular ve Yahudileri bölgenin başkenti Simferopol'e (Akmescit) taşıyan trenlere baskın düzenleyerek bu trenleri hiçbir yolcusu Kırım topraklarına inmeden geri dönmeye zorladılar.
Özerk Yahudi eyaleti
Bu noktada Stalin, durumun ciddiyetini anladı ve 1934 yılında Kırım'dan uzakta Uzak Doğu'da özerk bir Yahudi eyaleti (Yahudi Özerk Oblastı) kurmaya karar vererek herkesi şaşırttı.
O dönemin Yahudileri, buraya göç etme konusunda tereddüt yaşamış olsa da bu eyalet, halen varlığını sürdürüyor.
Stalin ayrıca, Kırım'da Yahudiler için ulusal vatan inşası fikrini hayata geçirmekten vazgeçti ve özellikle Kırım'ın Tatar, Yunan, Alman ve Bulgar sakinlerinin sürekli ayaklanmalarından sonra bu kararda ısrarcı olmanın Sovyetler Birliği'nde çeşitli milletlerin bir arada yaşaması düzeyinde sağlanan istikrarı bozabileceğini vurguladı.
Ancak bu mesele birtakım zorlukları beraberinde getirdi. Şöyle ki Yahudi eyaleti, 1915 yılında kurulan Tikhonkaya adlı küçük bir tren istasyonunun bulunduğu yerde kurulmuştu.
Üstelik eyalet, oldukça düşük bir nüfus yoğunluğuna sahipti ve o dönemde Yahudiler, eyalet nüfusunun yüzde ikisinden azını oluşturuyordu.
2023 yılı istatistiklerine göre de eyaletin ortaya çıktığı tarihten yaklaşık 100 yıl sonra eyalet sakinlerinin sayısı, 147 binin üstüne çıkmadı.
Bugün Yahudiler, nüfusun yüzde birinden azını oluşturuyor ki bu sayı, düşürülebilir. Buna karşılık Rus uyruklu nüfusun oranı, yüzde 92'nin üzerinde.
İstatistiklere göre eyaletin nüfusu, sürekli azalıyor. Bu eyaletin coğrafi konumunun Yahudiler ya da diğerleri için uygun bir nüfus artışının habercisi olmadığını gösteren işaretler mevcut.
Yahudiler için Çin sınırına komşu bir konumda doğuda Habarovsk eyaleti, batıda Amur eyaleti ve güneyde de Rusya ile Çin topraklarını birbirinden ayıran Amur Nehri ile çevrelenen, 170 kilometrekareden az bir alana sahip ve neredeyse kimsenin yaşamadığı bir yer seçilmişti.
Belgelere göre Sovyet yetkililer, 1929'dan itibaren Ukrayna'dan, Belarus'tan, Gürcistan'dan, Azerbaycan'dan ve Rusya'nın Sibirya ve Uzak Doğu dahil olmak üzere farklı bölgelerinden 900 Yahudi'yi bu bölgeye yerleşmek için ikna etmeyi başardı.
Ancak bu vatandaşların çoğu, kısa süre sonra yetkililerin oyununu fark ederek, eski yerleşim yerlerine döndüler.
Sovyet ve onlardan sonra da Rus yetkililerin bu eyaletteki hayata medeniyet ve kent havası katmak için sarf ettikleri çabalara rağmen burası halen Rusya'nın en düşük nüfus yoğunluğuna sahip eyaleti olma özelliğini sürdürüyor.
Yahudiler de nüfusunun oranı Rusya'nın farklı cumhuriyetlerindeki ve eyaletlerindeki en küçük köylerin nüfusundan daha az olan bu eyaletin toplam nüfusunun yüzde ikisinden azını oluşturuyor.
Yahudi milletinden olan insanların kârlı meslekleri ve uzmanlık alanlarını tercih ettiklerine dair bilinenler, onların müreffeh yaşam koşullarından mahrum uzak bölgelerde yaşamayı kabul etmelerinin neden zor olduğunu anlaşılır kılabilir.
Sovyet yetkililerin bu yeri, Japonya ve Çin ile sınır bölgelerinin güvenliğini artırmanın yanı sıra, Avrupa ve Amerika'daki Yahudi kökenli uluslararası sosyal çevrelerle iyi ilişkiler kurmak adına uygun bir fırsat elde etmek için de tercih ettiğine dair işaretler var.
Bu projenin yaklaşık 100 yıllık bir tarihi olmasına rağmen Yahudilerin gösterdiği rağbete ve gelişmelere baktığımızda projenin o zaman hedeflenmiş olan ve halen hedeflenen sonuca ulaşmadığını görürüz.
Adını Bira ve Bidzhan nehirleri arasındaki coğrafi konumdan alan başkent Birobican'ın (Birobidzhan) nüfusu bugün 70 binden az.
Başkent kurulduğundan beri Yahudi nüfusun oranı yüzde 2'yi aşmamış olsa da Sovyet yetkililer, o zamandan beri sayıları az olsa da şehrin nüfusuyla orantılı görünen tiyatrolar ve müzeler açmak ve Pasifik Okyanusu kıyısında yer alan Vladivostok gibi yakınlardaki büyük şehirlerle iletişim kanalları sağlamak gibi hizmetlerin yanı sıra, dinî bayramlar düzenlemek ve Yahudi yemekleri servis etmek suretiyle şehre Yahudi karakteri kazandırmak için çabaladı.
Ancak bu makalenin hazırlık aşamasında özerk Yahudi eyaleti ve başkenti Birobican hakkında okumalar yaparken, ziyaretçilerin yoğun olduğu mekânlarda dikkatli olunması gerektiğine dair bir uyarıya rast gelmek ilginçti.
Gezi yazıları ve yayınları, özellikle üç caddesi Dzerzhinsky, Gorki ve Ekim'de hırsızlık vakalarının yaygın olduğuna dikkat çekiyor.
Bu üç caddenin isimleri KGB'nin kurucusu Dzerzhinksy'den, meşhur edebiyatçı Maksim Gorki'den ve 25 Ekim 1917'de yapılan Bolşevik Devrimi'nin tarihi olan ekim ayından geliyor.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/308 Aralık 2023 - Fransa'nın başkenti Paris'teki dünyaca ünlü Notre Dame Katedrali'nin son hali. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 4 yıl önce çıkan yangından sonra restorasyona giren katedralin yeniden açılmasına bir yıl kala ünlü yapıyı ziyaret etti. 15 Nisan 2019'daki yangından beri katedrali her yıl ziyaret eden Macron, bunu çalışmaların mevcut durumuna dikkat çekmek için yapıyor. Fransa Cumhurbaşkanı bu ziyaretinde gazetecilere, "Nisan 2019'dan beri tüm ulus kendini yeniden inşa ediyor" dedi (Christophe Ena/AP)
-
2/307 Aralık 2023 - Hint Okyanusu'ndaki 115 adadan oluşan Seyşeller'de Mahe adasındaki bir sanayi bölgesinde meydana gelen büyük bir patlamanın ve şiddetli yağışların yol açtığı sel felaketinin ardından ülkede olağanüstü hal ilan edildi. Çok sayıda kişinin yaralanmasına sebep olan patlama sonucu adadaki uluslararası havalimanı da 4 kilometre uzakta olmasına rağmen hasar gördü. Seyşeller Devlet Başkanı Wavel Ramkalawan, temel hizmetlerde çalışanlar dışında herkesin evde kalmasını söyledi (Mervyn Marie/AFP)
-
3/306 Aralık 2023 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Günü'nde Ukraynalı bir asker Lviv'deki asker mezarlığında nöbet tutuyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Kiev'de yaptığı konuşmada Ukrayna ordusunun, Rusya'nın savaşı kazanması için üç günün yeterli olacağına "safça inananları" haksız çıkarmaya devam ettiğini söyledi. Rusya'nın 24 Şubat 2022'de başlattığı Ukrayna istilası 651 gündür sürüyor (Yuri Diachishin/AFP)
-
4/305 Aralık 2023 - Doktor Tessa ve 4 yaşındaki Dian, Viyana Tıp Derneği'nin düzenlediği "Oyuncak Ayı Hastanesi" etkinliğinde bir oyuncak ayıyı ameliyat ediyor. Avusturya'da çocukların doktora gitmekten ya da hastaneye yatmaktan korkmasını engellemek için başlatılan kampanyaya yaklaşık 60 doktor katıldı (Joe Klamar/AFP)
-
5/304 Aralık 2023 - Filistinliler, İsrail'in bugün erken saatlerde düzenlediği hava saldırılarının ardından Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah'ta meydana gelen hasarı inceliyor. İsrail ordusunun geçen gece, abluka altındaki Gazze Şeridi'nde yaklaşık 200 yeri vurduğu bildirdi. İsrail'in 7 Ekim'den beri düzenlediği saldırılarda Gazze'deki can kaybının 15 bin 899'a, yaralı sayısınınsa 42 bine yükseldiği ve öldürülenlerin yüzde 70'inin kadın ve çocuk olduğu aktarıldı. Ayrıca Gazze Şeridi'ndeki çatışmalarda toplam 75 İsrail askerinin öldürüldüğü bildirildi. Öte yandan Filistin Telekomünikasyon Şirketi Jawwal, süregelen bombardıman sonucu Gazze şehri ve Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki iletişim hizmetlerinin tamamen durduğunu duyurdu (Mohammed Abed/AFP)
-
6/303 Aralık 2023 - Filipinler'de meydana gelen depremin ardından Surigao del Sur ilinde yaşayanlar bölgeden ayrılıyor. Dün geç saaatlerde Surigao del Sur'un bağlı olduğu Mindanao bölgesi yakınlarında gerçekleşen 7.6 büyüklüğündeki deprem sonucu bir kişi hayatını kaybetti. Sarsıntının ardından tsunami uyarısı yapılırken bugün de Mindanao Adası'nın doğu açıklarında 7 büyüklüğünde deprem meydana geldiği bildirildi. Öte yandan Filipinler'in güneyindeki adada yer alan Mindanao Devlet Üniversitesi'nin spor salonunda bugün yaşanan patlama sonucu 4 kişinin hayatını kaybettiği, 50 kişininse yaralandığı aktarıldı (AFP)
-
7/302 Aralık 2023 - Fransa'nın başkenti Paris'te çevre aktivistleri, Paris 2024 mağazasının önünde düzenledikleri eylemde Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları'nda yapay zeka destekli gözetleme sistemlerinin kullanılacak olmasını protesto etti. Fotoğraftaki eylemcinin tuttuğu dövizde "Olimpiyat Oyunları için algoritmik gözetleme yetkilendirildi: Polis Devleti 1, Demokrası 0" yazıyor. Bu teknolojinin insan haklarını çiğneyen bariz bir mahremiyet ihlali olduğu uyarılarına rağmen Fransa, 2024 Paris Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunları da dahil büyük etkinliklerde akıllı video gözetiminin kullanılmasını martta yasallaştırmıştı (Stephanie Lecocq/Reuters)
-
8/301 Aralık 2023 - Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 28. Taraflar Konferansı'nda (COP28) bir vakfın düzenlediği sergide gösterilen dijital ekran. Küresel ısınmayı sınırlandırma çabalarını artırma baskısı altındaki dünya liderleri Dubai'de bir araya gelirken, zirve Gazze Savaşı'nın gölgesinde kalıyor. 180'den fazla devlet ve hükümet başkanının yer aldığı konferans 12 Aralık'a kadar devam edecek (Ludovic Marin/AFP)
-
9/3030 Kasım 2023 - Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna Kara Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Oleksandr Sırski ve Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Roman Mashovets, Harkov bölgesindeki Kupiansk'a yaptıkları ziyarette cephenin haritasına bakıyor. Zelenski, Rusya'yla savaşın yeni bir safhada olduğunu, silah ve birlik eksikliğinden dolayı istenen sonuçlara ulaşılamayan karşı saldırılarla geçen yazın ardından kışın, çarpışmaları daha karmaşık hale getireceğini söyledi. Associated Press'e verdiği röportajda Zelenski, aksiliklere rağmen geri adım atmayacaklarını belirtti (Efrem Lukatsky/AP)
-
10/3029 Kasım 2023 - Finlandiya'nın kuzeyindeki Inari'de bulunan Raja-Joseppi uluslararası sınır karakolunda kırmızı ışıklar görülüyor. Finlandiya, düzensiz göçmen akışını engelleme gerekçesiyle Raja-Joseppi hariç diğer üç sınır kapısını kapatma kararı almıştı. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, ülkenin Rusya'ya açılan son sınır kapısı olan kuzeydeki Raja-Joseppi'yi kapatacağını 28 Kasım 2023'te söylemişti. Kapatma 30 Kasım Çarşamba ve 1 Aralık Perşembe 2023 tarihleri arasında yürürlüğe girecek ve 13 Aralık 2023 tarihine kadar sürecek (Otto Ponto/AFP)
-
11/3028 Kasım 2023 - Gazze Şeridi'ndeki Han Yunus kentinde yerinden edilmiş Filistinliler, yıkılmış binaların yanından geçiyor. Şeridin kuzeyinden gelenlerle Han Yunus'un nüfusu iki katına çıktı. Gazze’deki hükümete göre, 7 Ekim'den bu yana Gazze Şeridi’nde İsrail saldırılarında öldürülen Filistinlilerin sayısı 15 bini aştı. Öte yandan Gazze Savaşı'na verilen 4 günlük insani ara, iki gün daha uzatılmıştı (Mohammed Abed/AFP)
-
12/3027 Kasım 2023 - Kırım'daki fırtınanın ardından sular altında kalan Pribrezhnoe köyü sakinleri bölgeden ayrılıyor. Kasırga şiddetindeki rüzgarlar ve şiddetli yağışların hafta sonu boyunca Rusya'nın ilhak ettiği yarımadayı vurmasının ardından Kırım'da 400 binden fazla kişi elektriksiz kaldı. Fırtına sırasında saatte 140 kilometreden hızlı rüzgarlar kaydedilirken Kırım'ın bazı belediyelerinde olağanüstü hal ilan edildi (AFP)
-
13/3026 Kasım 2023 - Red Bull'un Hollandalı pilotu Max Verstappen, Abu Dabi'deki Formula 1 zaferini lastiklerini yakarak kutluyor. Formula 1'de sezonun son yarışı Abu Dabi'nin Yas Marina pistinde düzenlendi. Verstappen, üst üste üçüncü kez galibiyet alırken Abu Dabi Grand Prix'sinde onu Charles Leclerc ve George Russell takip etti. Verstappen, Abu Dabi'de kariyerinin 54. Grand Prix zaferini elde etti. 7 kere dünya şampiyonu olan, Mercedes'in Britanyalı pilotu Lewis Hamilton, son iki sezonda podyumun zirvesine çıkamadı (Hamad I Mohammed/Reuters)
-
14/3025 Kasım 2023 - Kurtarma görevlileri Ukrayna'nın başkenti Kiev'e Rusya'nın düzenlediği drone saldırısının ardından yangın söndürme çalışması yürütüyor. Ukrayna, sabaha karşı başlayan saldırıda 75 Rus drone'undan 74'ünü düşürdüklerini açıklarken, bunun istilanın başından beri başkente gerçekleştirilen en büyük drone saldırısı olduğunu belirtti. Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, Telegram'dan yaptığı açıklamada saldırı sonucu biri 11 yaşındaki bir kız çocuğu olmak üzere 5 kişinin yaralandığı söyledi (Ukrayna Acil Servisi/AFP)
-
15/3024 Kasım 2023 - Fransa'nın başkenti Paris'te Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un maskesini takan protestocular, cinsel saldırı mağdurlarına desteklerini sunmak için Eyfel Kulesi civarında eylem yaptı. Göstericiler Fransa'yı tutumunu değiştirmeye, Avrupa Birliği tarafından önerilen ve bloğun 27 ülkesinde tecavüzü rıza olmaksızın seks olarak tanımlayacak bir yasayı onaylamaya çağırdı. AB'nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu geçen yıl, rıza temelli tecavüz yasalarını blok genelinde tutarlı kılmak ve ortak bir dizi ceza getirmek için mevzuat önermişti. Kadın sünneti ve siber zorbalığın suç sayılması önerisini de içeren direktifin diğer ayrıntıları 27 üye ülke arasında bir uzlaşma sağlamış gibi görünse de rıza eksikliğine dayalı tecavüz tanımı son derece ayrıştırıcı bir nokta (Dimitar Dilkoff/AFP)
-
16/3023 Kasım 2023 - Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah kentinde çocuğunu tutan bir kadın, İsrail saldırısından kaçıyor. Gazze Savaşı'nda İsrail'le Hamas arasında varılan ateşkesin cuma günü sabah 8'de başlayacağı duyuruldu. Aynı zamanda Hamas'ın tuttuğu rehinelerle İsrail'de tutuklu bulunan bazı Filistinlilerin de takası gerçekleştirilecek (Mohammed Abed/AFP)
-
17/3021 Kasım 2023 - Liberya'da yurttaşlar, Joseph Boakai'nin devlet başkanlığı seçimini kazanmasını kutlayan destekçilerine dalan arabanın son haline bakıyor. Polisler ve hastane görevlileri, Liberya'nın seçilmiş devlet başkanı Joseph Boakai'nin destekçilerine bir arabanın dalması sonucunda iki kişinin hayatını kaybettiğini ve en az 20 yaralı olduğunu belirtti. Dün akşam gerçekleşen olayın sebebi henüz açıklanmazken, Boakai'nin lideri olduğu Birlik Partisi'nin bir sözcüsü, bunun kasten yapıldığına inandıklarını söyledi. Polis, şoförün olay sırasında kaçtığını açıkladı (Evelyn Kpadeh Seagbeh/AFP)
-
18/3020 Kasım 2023 - Arnavutluk'un en büyük muhalefet partisi Arnavutluk Demokratik Partisi'nden bir milletvekili, başkent Tiran'daki meclis oturumu sırasında protesto amacıyla renkli bir sis bombasını ateşliyor. 2024 bütçe görüşmelerinin yapıldığı oturumda muhalefet milletvekillerinin, sandalyelerini kürsünün önüne yerleştirip sis bombası atması sonucu genel kurul salonunda küçük çaplı yangın çıktı. Yaklaşık 5 dakika süren oturum, yaşanan gerilimin ardından başka bir tarihe ertelendi. Mecliste daha önce de protesto eylemleri yapan muhalefet milletvekilleri, bu eylemlere devam edeceklerini belirtiyor (Florion Goga/Reuters)
-
19/3019 Kasım 2023 - Arjantin'de yapılan ikinci tur başkanlık seçimleri sırasında başkent Buenos Aires'teki bir oy verme merkezinde çalışan seçim görevlisi. Güney Amerika ülkesi bugün devlet başkanını seçmek için sandık başına gitti. Yarış, 22 Ekim'deki birinci tur seçimlerinde en yüksek oyu alan Ekonomi Bakanı Sergio Massa'yla radikal sağcı Javier Milei arasında yapılıyor. 35 milyondan fazla seçmenin oylarıyla seçilecek ismin, 10 Aralık'ta görevi devralacağı bildirildi. Arjantin basını, anketlere göre iki aday arasında az fark olduğunu aktarmıştı (Agustin Marcarian/Reuters)
-
20/3018 Kasım 2023 - İsrail'in, Gazze'nin güneyinde yer alan Han Yunus şehrindeki Hamad'a düzenlediği saldırısının ardından bir Filistinli, bir binada oluşan hasarı inceliyor. Han Yunus kentindeki saldırılarda yaralanan Gazzeliler, tahta arabalarla Nasr Hastanesi'ne götürüldü. Nasr Hastanesi'nin yöneticisi, Hamad şehrindeki bir yerleşim yerine düzenlenen hava saldırısının ardından ağır yaralı 23 kişinin yanı sıra 26 kişinin cesedinin hastaneye getirildiğini söyledi (Mahmud Hams/AFP)
-
21/3017 Kasım 2023 - SpaceX'in Starship roketi ABD'nin Teksas eyaletindeki Boca Chica'da yer alan Starbase üssünde ikinci uçuş denemesini gerçekleştirmeyi bekliyor. Şirketin CEO'su Elon Musk, uzun zamandır beklenen ikinci fırlatmanın bir gün ertelendiğini 16 Kasım'da duyurmuştu. Uzay camiası halihazırda 18 Kasım'da yörüngede gerçekleştirilmesi planlanan uçuşu dört gözle bekliyor. Nisandaki ilk denemede muazzam bir patlama yaşanmıştı (Timothy A. Clary/AFP)
-
22/3016 Kasım 2023 - Gazze Şeridi'nin Han Yunus kentinde Filistinliler, İsrail saldırısı sonucu ağır hasar alan El Seka Camisi'nin önünden geçiyor. İsrail ordusu bugün Gazze Savaşı'nda iki askerinin öldüğünü açıkladı ve Hamas'ın İsrail'e saldırı düzenlediği 7 Ekim'den beri hayatını kaybeden İsrail askeri sayısı resmi rakamlara göre 371 oldu. Filistinli yetkililerse aynı tarihten itibaren ölen Filistinli sayısının yaklaşık 7 bin 900'ü kadın ve çocuk olmak üzere 11 bin 500'ü aştığını belirtti. Öte yandan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Gazze'de çatışmalara "acil ve uzatılmış ara verilmesi" talep edilen karar tasarısını kabul etti (Mahmud Hams/AFP)
-
23/3015 Kasım 2023 - Londra'daki Westminster Sulh Mahkemesi'nin girişinde iklim protestocuları tarafından şarkılar ve pankartlarla karşılanan İsveçli çevre aktivisti Greta Thunberg, mahkeme çıkışında da basın mensuplarından büyük ilgi gördü. Ünlü çevre aktivisti, Londra'da enerji sektörüne karşı düzenlenen bir eylemde asayişi bozmak suçundan gözaltına alınmıştı. Aldığı tehditler nedeniyle İsveç'in başkenti Stockholm'deki adresi mahkemede okunmayan Thunberg, kendisine yöneltilen suçlamayı reddetti (Henry Nicholls/AFP)
-
24/3014 Kasım 2023 - Madagaskar'ın başkenti Antananarivo'nun Ambohipo mahallesinin sakinleri içme suyu çeşmesinin başında. Ülkenin başkentindeki pek çok evin suya erişimi yok ve bu da bazılarının 16 Kasım'da gerçekleşecek başkanlık seçiminden daha önemli ihtiyaçları olduğuna dair düşüncelerini pek de şaşırtıcı kılmıyor. Öte yandan başkanlık yarışındaki 12 adayın neredeyse hepsi bir aydan uzun süredir hemen hemen her gün başkentte eylem düzenliyor ve halkı, "müesses nizam darbesi" olarak gördükleri seçimi boykot etmeye çağırıyor (Rijasolo/AFP)
-
25/3013 Kasım 2023 - Lübnan'ın güneyinde, İsrail sınırında yer alan Ayta Aş Şab köyü yakınlarına İsrail'in düzenlediği hava saldırısının ardından siyah dumanlar yükseliyor. İsrail ordusuyla Hizbullah arasında 8 Ekim'den beri süren saldırılarda Lübnan'da öldürülen sivillerin sayısı, bugün iki kişinin daha ölmesiyle 16'ya çıktı. Lübnan'ın dün İsrail'in kuzeyine yaptığı saldırılar sonucundaysa bir sivil öldürülmüş, 5 kişi de yaralanmıştı. Hizbullah bugün yaptığı açıklamada Lübnan'ın güney sınırındaki İsrail askerlerine güdümlü füzelerle saldırı düzenleyerek hedefleri "tam isabetle" vurduğunu belirtmişti. İsrail ordusuyla Hizbullah arasında 5 haftadır süren çatışmalarda 74 Hizbullah mensubu ve 4 İsrail askerinin öldüğü bildirildi (Hussein Malla/AP)
-
26/3012 Kasım 2023 - İsrail tankları Gazze Şeridi'nin iç kesimlerine doğru ilerlerken Filistinliler, Gazze'nin kuzeyinden güneyine gidiyor. İsrail'in Gazze'ye saldırılarında en az 4 bin 500 çocuğun öldürüldüğü bildiriliyor. Birleşmiş Milletler, Gazze'deki hastanelere yönelik saldırıların durması için "acil uluslararası eylem çağrısında" bulunduğunu açıklarken, elektrik ve yakıt ablukası nedeniyle Şifa Hastanesi'nde kuvözde oksijene bağlı iki bebeğin öldüğü bildirildi. Öte yandan İsrail'le Hamas arasındaki çatışmalar hastane çevresinde yoğunlaşırken, İsrail burada çatışmayı "Hamas militanlarının tercih ettiğini" öne sürüyor (Ibraheem Abu Mustafa/Reuters)
-
27/3011 Kasım 2023 - Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'da "Filistin İçin Ulusal Yürüyüş"e katılan protestocular, taşıdıkları döviz ve pankartlarla Gazze Savaşı'nda ateşkes ilan edilmesi çağrısında bulundu. Başbakan Rishi Sunak, I. Dünya Savaşı'nda hayatını kaybedenlerin anıldığı Anma Günü'nde düzenlenen bu eylemi "provokatif ve saygısızca" diye nitelemiş ve Londra Polis Teşkilatı'na yürüyüşü engellemesini önermişti. Londra Polisi, Filistinlilere destek yürüyüşünün hükümetin engelleme talebinde bulunmasını sağlayacak yasal sınırda olmadığını belirtti ve yürüyüş gerçekleşti (Henry Nicholls/AFP)
-
28/3010 Kasım 2023 - Fransa'nın başkenti Paris'te Greenpeace aktivistleri Eyfel Kulesi'nin civarına yerleştirdikleri dev ahtapotun yanında eylem düzenledi. Aktivistler Paris Barış Forumu'na katılan Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store'un Arktika'da derin deniz madenciliğine izin verilmesi yönündeki açıklamasını protesto etti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un çağrısı üzerine düzenlenen, Gazze'deki sivil nüfusa yönelik uluslararası insani yardım konferansına yaklaşık 80 ülke ve uluslararası kuruluşun temsilcisi katıldı (Geoffroy Van der Hasselt/AFP)
-
29/309 Kasım 2023 - Güney Asya ülkesi Bangladeş’te, tekstil işçilerinin düşük ücrete karşı isyanı sürüyor. Yetkililer bugün 25 bin kadar tekstil işçisinin polisle çatıştığını açıkladı. Geçen hafta düzenlenen protestolar sonrası hükümet asgari ücrete yüzde 56'lık bir zam teklif etmiş, sendikalarsa bu oranı reddetmişti. Yaşananlar üzerine zam oranını beğenmeyen işçiler yeniden sokağa çıktı. Polisin göz yaşartıcı gaz ve plastik mermi kullanarak bastırmaya çalıştığı olaylarda dün bir kadın işçi ölmüş ve çok sayıda işçi yaralanmıştı (Muniz uz Zaman/AFP)
-
30/308 Kasım 2023 - Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta İsrail'in gerçekleştirdiği saldırı sonrasında kent sakinleri enkazda hayatta kalanları ve ölenlerin cesetlerini arıyor. İsrail, Gazze'deki yerleşim bölgelerini hedef almaya devam ederken son 24 saatte 214 kişi hayatını kaybetti. 7 Ekim'den beri Gazze'de 10 bin 500'den fazla, İsrail'de ise 1400'ten fazla kişi öldü. Adını vermediği bir İsrail yetkilisini alıntılayan Reuters, İsrail'in Gazze'yi işgal etmek ya da şeridi uzun süre kontrol altında tutmak gibi bir niyetinin olmadığını aktardı. Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant çarşamba günü yaptığı açıklamada savaşın sonunda İsrail ordusunun Gazze'yi tamamen özgürleştireceğini söylemişti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da savaş sona erdikten sonra İsrail'in "ucu açık bir süre boyunca" Gazze Şeridi'nin "genel güvenlik sorumluluğunu" elinde tutacağını açıklamıştı (Mahmud Hams/AFP)
Stalin'in geri adım atması
Stalin, özerk Yahudi eyaletini kurarak Kırım'da Yahudiler için ulusal vatan inşası fikrinin hayata geçirilmesinden vazgeçme kararı alabilmişti.
Ancak Yahudi-Amerikan Komitesi ve ABD'deki Yahudi lobisinin önde gelen temsilcileri, kısa süre sonra İkinci Dünya Savaşı'nın çıkmasını fırsat bilerek Yahudileri Kırım'a yerleştirme fikrini yeniden gündeme getirdi.
Bu çerçevede ABD liderliği, Yahudi Anti-Faşist Komitesi tarafından sunulan ve daha önce üzerinde anlaşmaya varılan fikrin uygulaması için Stalin'e baskı yapmaya başladı.
Rusya'nın ilk Enformasyon Bakanı Poltoranin, 1990'ların başında haftalık Rus gazetesi Argumenty i Fakty'ye (Gerçekler ve Kanıtlar) verdiği röportajda bazı belgelerden bahsetti.
Bu belgelere göre Stalin, yardımcısı Milovan Dgilas'ın şahitliğinde Yugoslavya lideri Yusuf Broz Tito'yla görüştü.
Bu görüşmede Stalin, Tito'ya, ABD Başkanı Roosevelt'in 1943'teki Tahran Konferansı'nda kendisiyle konuştuğunu ve 'Kırım Kaliforniya'sı' adlı proje çerçevesinde Yahudileri Kırım'a yerleştirme işinin devam etmesi konusunda daha önce varılan anlaşmaya uymanın gerekliliğinden bahsettiğini açıkladı.
Roosevelt, Yahudi mali lobisinin bu konuda kendisine baskı yapmaya devam ettiğini gerekçe göstermiş. Dahası İkinci Dünya Savaşı'nda ABD'nin müttefiklerine askerî destek, gıda, hammadde ve enerji malzemeleri sağlamak amacıyla Mart 1941'de Kongre tarafından onaylanan Amerikan programı Lend Lease Act'ı durdurma tehdidinde bulunmuş.
Ayrıca ABD'nin, Almanların Sovyet güçlerine yönelik saldırılarının yükünü hafifletmek için Nazi Almanya'sına karşı 'ikinci cepheyi' açmama ihtimaliyle de tehdit etmiş ve ondan, Tatarların Kırım Yarımadası'ndan göç ettirilmesi sürecinin başlatılmasını istemiş.
Amerikalılar, Stalin'den, mali senetlerin bedelini ödemesini talep etmeye başlayacakken Stalin, onlara Yahudiler için ulusal bir vatan inşasına ilişkin taahhütlerini Kırım Yarımadası'nda değil de Filistin'de yerine getirmeye hazır olduğunu açıkladı.
Stalin, Sovyetler Birliği'nin Yahudi-Amerikan Komitesi'nden aldığı borçlardan düşmek üzere, olabildiğince çok sayıda Yahudi'yi Filistin'e nakletmeyi ve onları Almanlardan ele geçirdiği ve Filistin Yahudilerine teslim edilecek silahlarla silahlandırmayı kabul ettiğini duyurdu.
Hatta Çekoslovakya'ya ve Bulgaristan'a, Filistin'deki Yahudilere, oradaki Araplarla savaşlarında ihtiyaç duydukları tüm silahları tedarik etmeleri yönünde talimat bile verdi.
Bununla birlikte Stalin, ABD'nin ve Yahudi lobisinin baskıya devam etmesinden ve Sovyetler Birliği'ni Kırım'ın teslimi konusunda daha önce verdiği sözleri yerine getirmeye zorlamak için uluslararası mahkemelere başvurmasından korkuyordu.
Onlar, Kırım'ın yanı sıra, Karadeniz kıyısı boyunca Soçi'yi ve batıda Türkiye sınırına komşu Abhazya sınırına kadar olan civar şehirleri içine alan Krasnodar eyaletlerini ve ayrıca doğuda Ukrayna'nın Odessa ve Herson eyaletlerinin topraklarını ilhak etmeyi planlıyorlardı.
Bu da pratikte Sovyetler Birliği'nin Karadeniz'den uzaklaştırılması ve Kırım'ın güneyinde Sivastopol'de, Karadeniz'deki en büyük deniz üssünden mahrum bırakılması anlamına geliyordu. Bu bölgeler, bugün Rusya ile Ukrayna arasında çatışmaya konu olan bölgelerdir.
Independent Arabia