Sudan’da nisan ortasından bu yana süren ve 10 bine yakın can kaybının yaşandığı ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmaların yoğunluğu, başkent Hartum ve çevresinden batıdaki kentlere kaydı.
Başkent Hartum'da Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nı savaşın ilk günlerinden bu yana elinde bulunduran, havalimanı ve genelkurmay karargahını kuşatmasını sürdüren ve vatandaşların evlerine yerleşen HDK, aylar sonra Suudi Arabistan ve ABD’nin arabuluculuk yaptığı barış müzakerelerinin öncesinde batıdaki kentlerde saldırılarını hızlandırdı. HDK, askeri ve ekonomik açıdan oldukça kritik olan ülkenin ikinci büyük kenti Nyala'yı 27 Ekim’de ele geçirdi.
Sudan'ın batısında yer alan Güney Darfur eyaletinin başkenti konumundaki Nyala'nın ele geçirilmesi, ülkede nisan ortasından bu yana devam eden savaşta bir dönüm noktası olabilir. Nyala kentinde kontrolün sağlanması, Darfur'daki eyaletlerin kontrolüne ve ülkenin doğu tarafındaki kentlere doğru yayılma potansiyeline kapı aralıyor.
HDK, başkent Hartum'da önemli kazanımlar elde etse de ordu, Hartum'daki önemli üslerini elinde tutmaya devam ediyor.
Darfur taraflar için kilit rol oynuyor
Yüz ölçümü açısından Sudan’ın yaklaşık 4’te birine denk gelen Darfur bölgesi, 15 milyona yakın nüfusa ev sahipliği yapıyor.
Bölge kuzey, güney, orta, doğu ve batı olmak üzere 5 eyaletten oluşuyor. Nyala, El Faşir, El Cuneyne, Zalince ve Dain bölgenin başlıca büyük kentleri.
Güney Darfur eyaletinin başkenti Nyala ve Orta Darfur eyaletinin başkenti Zalince, HDK’nin kontrolünde. HDK son olarak 2 Kasım’da Doğu Darfur eyaletinin başkenti Dain’in kontrolünü ele geçirdiğini iddia etti.
Çatışmaların sürdüğü Batı Darfur eyaletinin başkenti El Cuneyne ve Kuzey Darfur eyaletinin başkenti El Faşir'de ise HDK ciddi varlık gösterse de orduya ait karargahları ele geçirebilmiş değil. ABD yönetimi, dün HDK’nin El-Faşir kentine yönelik büyük çaplı saldırı düzenleyeceğine ilişkin raporların endişe verici olduğunu belirterek, çatışmalara son verilmesi çağrısında bulundu.
Dünyadaki Arap sakızı arzının yüzde 70'inin sağlandığı Sudan’da Arap sakızı üretimi açısından zengin Darfur bölgesi, önemli ölçüdeki tarım ve hayvancılık potansiyelinin yanı sıra çeşitli madenlerle petrol yataklarını içerisinde barındıran zengin bir bölge.
HDK’nin başkentin ardından batıdaki hakimiyetini de giderek güçlendirmesi sonrası gözler ülkenin güneyinde yer alan Kuzey Kurdufan eyaletinde kuşatma altındaki El Ubeyd kentine çevrildi. HDK’nin, ülkenin orta kesimindeki Cezire eyaletinin başkenti Vad Medeni önlerine yaklaşması ve halk arasında yakın zamanda kente de bir saldırı gerçekleştirileceği söylentileri, yüz binlerce sivili etkileyecek yeni bir göç dalgasıyla doğudaki kentlerde de huzursuzluğa sebep oluyor.
HDK’ye yakın sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımlarda, operasyonlarla hedefin ordunun gelir kaynaklarını kesmek ve harekat kabiliyetini kısıtlamak olduğu, savaşın kendileri için yeni başladığı ve son haftalarda elde ettikleri kazanımlarla HDK’nin Suudi Arabistan’daki müzakere masasına güçlü oturup şartları HDK’nin belirleyeceği ileri sürülüyor.
HDK, geçen hafta, Batı Kurdufan eyaletindeki Belile petrol sahasında kontrolü ele geçirdiğini duyurmuştu. Belile sahası, ülkenin en büyük petrol rafinerisi olan Hartum Bahri’deki El Ceyli rafinerisini ham petrolle besleyen ana saha olarak biliniyor. HDK, Batı Kurdufan’ın Baba Nusa kentinde de varlık gösteriyor.
Güney Kurdufan eyaletinin ise kuzey kesimlerinde HDK güçlerinin bulunduğu belirtiliyor. Böylece, HDK ülkenin batı, güney ve orta kesimlerindeki 9 eyalette ordu ile çatışmalarını sürdürürken kalan 9 eyalette ise herhangi bir şekilde varlık gösteremiyor.