Katarakt nedir? Görme hastalıklarının başında gelen ve yaşam kalitesini ciddi düzeyde bozan bir rahatsızlıktır. Katarakt, görme kalitesinde azalma ve renklerde soluklaşma gibi şikayetlerle ortaya çıkar. Genellikle ileri yaşlarda çok sık görülür. Erken teşhis ve doğru tedavi ile kolayca çözülebilen bir rahatsızlıktır.
Katarakt, ortalama 55-60 yaşlarda göz merceğinde hafif bir matlaşma ve sertleşme ile kendini gösterir. Belirtileri arasında,
- renklerin canlılığında ve görme kalitesinde azalma,
- araba farlarından rahatsız olma,
- alaca karanlıkta ve sisli havalarda detayları görememe bulunur.
Katarakt rahatsızlığı olanlar renkleri daha çok pastel tonlarda görür. Her yaşta görülebilir hatta bebekler kataraktlı doğabilir. Maalesef katarakt, ilaçla ya da gözlükle tedavi edilemez. Hastalığın tek tedavi şekli ameliyattır.r
Katarakt nedir?
Katarakt nedir? Katarakt, göz bebeğinin hemen arkasında yer alan lensin şeffaflığını yitirmesi ile beraber göz merceğinin matlaşması ile ortaya çıkan göz hastalığıdır. Halk arasında göz perdesi ya da aksu olarak bilinir ve adlandırılır.
Öyleki katarakt hastalarının görme yetileri buğulanmış bir camın arkasından bakıyormuşcasına bozulur iken özellikle yaşlılıkla birlikte çok artar. Lakin katarakt daha genç yaşlarda da görülebilir. Bu tip katarak;
- başta şeker,
- diğer sistem hastalıkları,
- uzun süreli kortizonlu ilaç kullanımı,
- uyuşturucular ve
- göz yaralanmaları gibi nedenlerle ortaya çıkabilir.
Katarakt neden olur?
Çoğunlukla su ve proteinden oluşan göz lensi, şeffaflığını içeriğindeki proteinlerin özel yapılarından alır. Bu şekilde ışığın eksiksiz ve sorunsuz geçmesini sağlar. İlerleyen yaşla birlikte göz lensinde su ve protein yapısı değişir.Göz lensinin belli alanlarında şeffaflık azalmaya başlar. Yaşlanmadan ve şeffaflığın azalmasından dolayı, göz lensinde zaman içerisinde ışık geçirgenliği azalır. Böylece katarakt oluşur. Kataraktlar genellikle yavaş oluşmakta olup;
- Ağrı,
- sulanma,
- kızarma yoktur.
- Bazı kataraktlar, görüşü ciddi şekilde azaltacak düzeye ulaşmazken, bazıları görmeyi bütünüyle engeller. Bir kataraktın görüşü etkilemesi, büyüklüğüne, yoğunluğuna ve mercekte oluştuğu yere bağlıdır.
Katarakt belirtileri nelerdir?
- Görmede yavaş yavaş azalma ve bulanık görme
- Işığa karşı hassasiyet,
- Göz kamaşması,
- Çift görme,
- Okumada zorlanma
- Gece görmede bozulma
- Işıklarda dağılma
- Renklerde soluklaşma ya da soluklaşma ve sararma
- Gözlük numaralarının sık değişmesi
- Araba kullanırken zorlanma
- Gözde kamaşma ya da
- Işığa hassasiyetin azalması gibi belirtiler kataraktın en başlıca olanlarıdır.
Katarakt tanısı nasıl konur?
Biyomikroskop muayenesi ile katarakt tanısı konulmaktadır. Göz lensinde su tutulması, matlık, lensin şişmesi ve renk değiştirerek sarı -gri renk halini alması katarakt bulguları şeklinde açıklanmaktadır. Hastalar gözlük takmalarına rağmen yakını ve uzağı iyi göremezler. Bunun gözlükten kaynaklanan bir problem olduğunu düşünürler. Oysa ki problem katarakt sebebiyle ortaya çıkmaktadır.
Katarakt için risk faktörleri nelerdir?
Katarakt çoğunlukla yaşlanmayla ilişkilendirilse de;
- diyabet,
- yüksek miyopi,
- çeşitli nedenler kortizon göz damlası ya da sistemik kortizon kullanımı,
- uzun süre morötesi (güneş ışını) ışınlara maruz kalma,
- ailesinde erken yaşta katarakt öyküsü bulunma ya da
- göz travmaları gibi durumlarda daha erken yaşlarda da ortaya çıkabilir.
- Bunların yanı sıra sigara kullanımı,
- aşırı alkol tüketimi,
- yüksek tansiyon,
- obezite ve
- kolesterol düşürücü amaçlı kullanılan statin ilaçların da katarakt oluşumunu hızlandırabilir.
Diyabet de katarakt nedeni olabilir
Bazı etkenler mesela travma, gözde uzun süre kullanılan damlalar ve diyabet gibi bazı sistemik hastalıklar, kataraktı beklenilenden daha erken ortaya çıkarmakta olup, erken evre kataraktta lensin şişmesi ve su tutmasına bağlı olarak hastaların yakını önceye göre daha iyi, hatta yakın gözlüğü kullanmadan görebilmeleri hastalık belirtisi olarak algılanmalıdır.
Kataraktta tek tedavi seçeneği ameliyat mı?
Katarak tedavisinde ameliyat tek seçenek olup, katarakt görme keskinliğini belli bir seviyeye azalttığında mutlaka tedavi edilmesi gerekir. Başlangıç aşamasında katarak hastanın mesleki fonksiyonlarını ya da günlük yaşam kalitesini olumsuz etkilemeye başladıysa erken evrede tedavi edilebilir. Katarakt ameliyatında son senelerde ciddi ve önemli yenilikler yaşanmaktadır.