Asperger Sendromu veya Bozukluğu bir bireyin davranışları, dil ve iletişim kullanımı ve sosyal etkileşim kalıpları üzerinde etkili olan nörogelişimsel bozukluklardan bir tanesidir.
Asperger Bozukluğu daha önce Otistik spektrum bozukluğu olarak nitelendirildi, ancak sonra bu hastalıkların daha hafif bir formu olarak kabul edildi.
Asperger sendromlu insanlar tipik olarak ortalamanın üstünde bir zekaya sahiptir ama sosyal etkileşimlerde güçlük çekerler ve çoğu zaman özel konulara yoğun ilgi duyarlar.
Asperger sendromu, Avusturyalı bir çocuk Doktoru Dr. Hans Asperger tarafından ilk kez 1944 yılında tanımlandı.
Dr. Asperger, “empati yetersizliği, arkadaşlık kurma konusunda yeteneksizlik, tek taraflı konuşma, özel konulara yoğun eğilim ve beceriksiz hareketler” sergileyen çocukları bu sendromla özdeşleştirdi.
Belirli konulara ve bu konulardaki bilgisine karşı takıntılı ilgi gösterdikleri için, bu çocuklara “Küçük Profesör” ismini vermişti.
Günümüzde, Asperger sendromlu kişilerin pozitif özellikleri birçok meslekte faydalı olarak tanımlanmıştır ve bu özellikler şunları içerir:
Ayrıntılara odaklanma yeteneği
Başkalarının görüşlerine kulak asmadan belirli konularda uzman olma kapasitesi
Bağımsız çalışabilme becerisi
Başkaları tarafından kaçırılabilecek olayları tanıma kapasitesi
Yoğun ve özgün bir düşünme biçimi.
Asperger rahatsızlığından muzdarip bir mühendis, yazar ve profesör olan Dr. Temple Grandin, durumunun profesyonel hayatında kendisine fayda sağladığını düşünüyor. Hayatı ve hikayesi, 2010’da yayınlanan bir filmde anlatılmıştır.
Asperger sendromunun tanısı doğrudan gözlemlenmediği ve test edilmediği takdirde mümkün olmamakla birlikte, bazı yazarlar tarafından Mozart, Albert Einstein, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson ve Marie Curie de dahil olmak üzere birçok başarılı tarihi figürün Asperger sendromu olabileceği ileri sürülmüştür.
Elbette, bu tarihsel figürlerin kesin teşhisi mümkün değildir ve Asperger sendromlu kişiler tarafından sergilenen özelliklerin birçoğu aynı zamanda zihinsel zekâlılık veya hatta Dikkat Eksikliği Bozukluğu (ADD) nedeniyle de ortaya çıkabilmektedir.
Gelelim şu Aspergerin nedenine;
Asperger Sendromuna Neden Olan Şey Nedir ?
Otistik bozuklukların kesin nedenleri belirlenmemiştir, ancak kalıtsal (genetik) bir bileşenle olduğuna inanılmaktadır.
Asperger sendromunun aile içi görülmesi de bu hipotezi destekler.
Bazı durumlarda, otistik bozukluklar toksik veya teratojen ajanlara maruz kalma, gebelik veya doğumla ilgili sorunlar ve doğum öncesi enfeksiyonlarla ilişkili olabilir.
Bazı yazarlar otizmde aşıya maruz kalmanın (özellikle Kızamık aşısı ve Timerosal, bazı aşılarda kullanılan cıva koruyucusu) rolü olabileceğini düşünüyor.
Asperger Sendromu Ne Kadar Yaygın ?
Asperger sendromu erkek çocuklarda kızlara göre 5 kat daha fazla görülür.
En yeni çalışmalar, ABD’de her 110 çocuğun birinde Otizm spektrum bozukluğunun bulunduğunu göstermektedir.
Otistik bozukluğu olan toplam çocuk sayısına dayalı olarak, Asperger sendromunun her 1000 çocuğun 2.5’inde görüldüğü tahmin edilmektedir.
Asperger Sendromu Belirtileri Nelerdir ?
Sosyal davranış belirtileri bebeklik döneminde başlayabilir.
Çoğu Asperger sendromu çocuğun tanısı okul çağında veya daha büyük olduğunda konur.
Olası Semptomlardan Bazıları :
Sosyalleşme /arkadaş edinme konusundaki ilgi eksikliği
Başkalarının düşüncelerini veya duygularını değerlendirmede yetersizlik
Çok dikkatli bakma veya göz temasından kaçınma
Değişen yüz ifadesinin eksikliği veya abartılı yüz ifadelerinin kullanılması
Jestlerin kullanımında eksiklik
Kişilerarası sınırlara saygı göstermeme
Seslere, dokunmaya, koku, tat veya görsel uyaranlara alışılmadık ölçüde hassasiyet
Esnek olamama ve rutine aşırı bağımlılık veya rutin dışı olma ve
Elle çırpma veya kol sallama gibi basmakalıp tekrarlanan motor hareketler.
Asperger sendromunun bir diğer belirleyici özelliği, başkalarının pek ilgi göstermeyeceği özel konularda (Otomobil, Trenler veya Elektrikli süpürgeler gibi daha dar konularda) takıntılı ilgidir.
Asperger sendromlu çocuklarda dil gelişimi diğer otistik durumların aksine normaldir. Bununla birlikte, Asperger sendromlu insanlarda dil becerilerinin kullanımı veya uygulaması değişmiştir;
Konuşmaları dağınık olabilir veya tartışmayla ilişkili olmayabilir veya konuşmalarında belirlenmiş ilgi alanlarına çok fazla odaklanabilirler.
Ses ve konuşmada değişiklikler (örneğin, çok yüksek veya çarpıcı konuşma, değişmeyen ton veya yanlış tonlama, yüksek ses seviyesi veya çok hızlı konuşma veya çok yavaş konuşma) de görülebilir.
Ortak bazı ilgili koşullar şunlardır (ancak bunlar her zaman mevcut değildir):
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
Anksiyete Bozukluğu
Muhalefet karşı koyma bozukluğu veya diğer yıkıcı davranış bozuklukları
Depresyon veya diğer Duygudurum bozuklukları
Asperger Sendromu Nasıl Teşhis Edilir ?
Tanı, bireyle konuşmaya konuşmaya, gözlemlenmesine, aile üyeleri ve bazen öğretmenleriyle yapılan röportajlara dayanır.
Asperger Sendromunun Riskleri veya Komplikasyonları Nelerdir ?
Asperger sendromu, daha önce de belirttiğimiz gibi Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) veya Anksiyete bozukluğu gibi diğer psikiyatrik koşullarla birlikte bulunabilir.
Anksiyete bozukluğu bulunmadığında bile, yüksek sesler gibi belirli uyaranlara aşırı duyarlılık ve Anksiyete çekebilirler.
Bazı durumlarda, yaşadıkları kaygı ve hayal kırıklığına tepki olarak yıkıcı davranışlar (kendine zarar verme ve saldırganlık gibi) sergileyebilirler ve/veya Depresyon ortaya çıkabilir.
Asperger sendromlu kişilerde bildirilen diğer davranışlar, Obsesif Kompülsif davranışlar ve öfke yönetimindeki zorlukları içerir.
Semptomların şiddeti bireyler arasında büyük farklılıklar gösterebilir.
Asperger Sendromunun Tedavisi Nasıldır ?
Asperger sendromunun tedavisi multidisipliner bir yaklaşımı içerir.
Tıbbi terapi Asperger sendromunu tedavi etmede etkili değildir, ancak ilaçlar, rahatsız edici semptomları kontrol etmek veya Asperger sendromuyla bir arada bulunabilen diğer psikiyatrik rahatsızlıkların belirtilerini kontrol etmek için reçete edilebilir.
Bazı durumlarda, Anksiyete veya Depresyonun hafifletilmesi için Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörü (SSRI) ilaçları kullanılır.
Bir takım davranışsal ve eğitsel müdahaleler Asperger sendromlu kişilere yardımcı olabilir, ancak bunların hepsi gerekli olmayabilir.
Asperger Sendromunun Prognozu Nedir ?
Asperger sendromunun prognozunun tahmini, imkansız olmasa da, zordur.
Genel olarak, sosyal, davranışsal ve eğitim desteğinin sağlanması halinde, Asperger sendromlu kişilerin mutlu ve üretken bir yaşam sürmesi beklenir.