

Pompei'de İnsanların Çoğu Sıcaklık Şokuyla Öldü
Bilim adamları, yapılan yeni bir çalışmaya göre, Antik Roma'nın Pompei şehrindeki insanlarının, MS 79'da İtalya'daki Vezüv Yanardağı'nın patlamasıyla nasıl öldüğü konusuna yeni izahlar getiriyor.
İncelenen kalıntılardaki bedenlerden elde edilen ipuçları, ölüm sebebinin kül olmadığını göstermektedir. Bügüne kadar Pompei'deki insanların ölüm sebebi olarak; volkanik kül ve gazlardan dolayı oksijensiz kalarak boğuldukları yaygın bir şekilde kabul ediliyordu. Fakat yeni yapılan bu araştırma; birçoğunun aşırı sıcaklıklardan dolayı ani bir ölüm sertliği ile şoka girmesiyle aniden öldüğünü söylüyor.
Yanardağ uzmanı Giuseppe Mastrolorenza ve ekip arkadaşları, volkanik kül ve taşlarla gömülü tabakayı analiz ederek, Vezüv Yanardağı'nın patlamasının bilgisayar simülasyonunu bu bilgilerle desteklediler.
Çalışma ekibi, Pompei'den 6 mil(10 km) uzaklıkta olan yanardağdan, hızlı hareket eden, zemin sarsıntıları oluşturan, sıcak dalgalar, zehirli gazlar ve küller şeklinde altı farklı prokastik(volkanik) dalgalanma(fışkırma) ürettiği sonucuna vardı. Yüzlerce ölümden birçoğu, ilk dalgalanmanın Pompei'ye ulaşmasından sonra, diğerlerine nispeten daha yavaş ve külce fakir olan dördüncü dalgalanma süresince meydana geldi.
Kül katmanlarının analizi ve dalgalanmaların bilgisayar simülasyonları, Pompei'nin, fışkırmanın ulaşım yerinin kıyısında olduğunu iddia ediyor. İtalyan Ulusal Jeofizik ve Yanardağ Enstitüsü'nden Mastrolorenza, bunun dördüncü dalgalanmanın binaları harap edemeyecek kadar zayıf olduğu anlamına geldiğini söyledi. Önceki tortul ölçümlerinin gösterdiğine göre, bu dalgalanma, tortul tabakanın yalnızca 3 cm altında kül bıraktığından nispeten daha az kül taşıyordu.
Haziran 2010'da "Plos One" dergisinde yayınlanan çalışmanın öncülerinden Mastrolorenza, fışkırma sırasında dışarıdaki ve içerideki sıcaklığın, yüzlerce insanı saniyenin küçük bir kesiminde öldürmeye yetecek 300 °C ve daha fazla değerlere yükseldiğini söyledi.
Günümüzde yeni ölmüş insan ve atların yanmış kemiklerini inceleyen araştırmacılar, sonuçları Pompei'de ölenlerin kemiklerinde görülenlerle karşılaştırdı. Mostrolorenzo, diğer özellikler arasında eski kemiklerdeki renklerin ve çatlakların özel desenlerinin aşırı sıcaklıklara maruz kalındığını ispatladığını söyledi.
Ayrıca yeni yapılan bu çalışmaya göre, 250 °C'de eriyen kurşun-kalay ve gümüş eşyaların Pompei'de erimesi, odun objelerin ve gıdaların kavrulma göstergeleri de, felaket boyunca sıcaklığın yükseldiğini göstermektedir. Ve ardından burada ölümler meydana geldi. Pompei'de ölenlerin yaklaşık 3/4'ünün ayak parmaklarının kıvrılması gibi ani kas kasılmaları, ''kaçma çabaları içinde donakaldıklarının'' bir kanıtıdır. Montrolorenza, durumu şöyle belirtiyor:
"Şimdiye kadar arkeologlar, Pompei halkının nefes almakta zorlandıkları şeklinde yanlış yorum yaparak, küller tarafından boğulduklarını iddia ediyorlardı. Fakat şimdi, bunun böyle olamayacağını biliyoruz. Volkanik fışkırma Pompei'ye eriştiğinde, aşırı sıcaklıklardan dolayı boğulmaya zaman yoktu. Çarpılmış duruşlar, uzun bir acı çekmenin etkisiyle değil; ısı şokunun cesetler üzerinde ölümcül kasılmalar oluşturmasıyla meydana gelmiş görünüyor.''
Güncelleme: 29/11/2010
Kaynak: Maria Cristina Valsecchi, ''Pompeiians Flash-Heated to Death—'No Time to Suffocate'", çev. Ayşegül Kesmez, yaklasansaat.com, 2/11/10.