

Buzulların Erimesinde: "Magmanın Rolü Var mı?"
Magmanın üzerindeki yerkabuğunun kalınlığı; yaklaşık olarak 3-50 km arasında değişir. Ancak magma öyle sıcaktır ki, bu kalınlığına rağmen; yerkabuğunun birkaç kilometre derinliklerine inildiğinde bile, sıcaklık yüzlerce santigrat dereceyi bulabilir.
Bu durumda doğal olarak, kabuğun ince olduğu bölgelerde sıcaklık da artıyor. Grönland ya da Antarktika gibi buzul bölgelerinde ise, yerkabuğu kalınlığındaki farklılıklar, buz örtüsünün bazı kısımlarını daha sıcak hale getirebiliyor.
Ohio State Üniversitesi ve Kansas Üniversitesi jeologları da, Grönland'ın kuzeydoğusunda, yakın zamanda keşfedilmiş bir "buz ırmağı"nın tam altında, işte böyle bir "sıcak bir nokta" buldular. Üzerindeki buzun erimesine az da olsa bir katkısı olabilir. Bu nedenle, buz örtüsünün tabanını kayganlaştırıp; buzun denize doğru daha hızlı kaymasına yol açabilir.
Araştırmacılardan Ralph von Frese:
"Büyük buz örtülerinde olup bitenler, küresel iklim değişiminin önemli birer göstergesidir ancak iklim değişiminde insan etkisinin payını belirlemek için doğal etkileri de anlamamız gerekiyor. Yerkabuğundaki ısı akışı ise bu açıdan hâlâ tam aydınlatılamamıştır. Ancak öyle görünüyor ki; bu yerkabuğu ısısındaki artış oldukça da önemlidir."
Frese ve ekibi, bölgede gerçekleştirdikleri yerçekim ölçümlerini ve havadan yapılan radar ölçümlerini biraraya getirerek; bir harita ortaya çıkardılar. Bu haritada, yerkabuğunun hemen altındaki kütlede ve yerkabuğunun buz örtüsüyle bir araya geldiği bölgenin topografyasında, değişimlere işaret ediliyor. Buz kalınlığı, buzun altındaki sıcaklık, "buz ırmağı" adı verilen oluşuma katkıda bulunuyor.
Grönland'daki buz ırmaklarının buzu denize taşıma hızları artmış bulunuyor. Sonuç, buz örtüsünün kütlece azalması ve tabii denize ulaşan buzun erimesiyle de su düzeyinin artmasıdır. 1991 yılında, uydu aracılığıyla ilk defa Grönland'da buz ırmağı keşfedildi. Yeni bulunan bu sıcak nokta ise, ırmağın hemen altında bulunuyor. Araştırmacılara göre ırmağın oluşumu, bu sıcak noktadan kaynaklanıyor. Netice olarak; tüm buzulların erimesinde, buzul altı yerkabuğunun, magma etkisiyle ısınmasının payı araştırılmalıdır.
Güncelleme: 04/01/2007
Kaynak: "Earth's Heat Adds to Climate Change to Melt Greenland Ice", researchnews.osu.edu, çev. Meryem Bayrakçı, yaklasansaat.com, 18/12/2007.