Migration Policy Institute'un hazırladığı rapora göre, kriz sürecinde ülkesini terk ederek Latin Amerika ülkelerine göç eden 6 milyonun üzerindeki Venezuelalı'nın yarıdan fazlası, göç ettiği ülkelerde yaşayabilmek için yasal iznini aldı.
Venezuela’da yaşanan ekonomik, sosyal ve siyasi krizin ulaştığı boyutları en net yansıtan verilerden biri de kriz sürecinde ülkeyi 7 milyondan fazla yani her 4 kişiden en az birinin terk etmek zorunda kalmış olması.
Venezuelalı göçmen ve mültecilere yardım eden yerel ve uluslararası kurumların koordinasyonunun sağlandığı R4V platformu verilerine göre, 2015’ten bu yana ülkesini terk eden göçmenlerin 6 milyon 95 bin 464’ü dil, kültür ve tarihsel ortaklıklarının bulunduğu Latin Amerika ülkelerinde yaşıyor.
Venezuelalı göçmen ve mültecilerin en çok tercih ettiği ülkelerin başında Kolombiya ve Peru geliyor.
Uzmanlar, göçmen Venezuelalılar'ın, beslenme, barınma, giyim ve ulaşım gibi en temel gereksinimlerini bile karşılayamaz hale gelen dar gelirlilerden ve kriz sürecinde birikimlerini harcayan orta sınıflardan ve genellikle 20 ile 40 yaş arasındaki üretken nüfustan oluştuğunu kaydediyor.
Oturum izni alabilmek çok zor
Göç Politikaları Enstitüsü'nün (MPI) geçen hafta yayınladığı bir rapor, Latin Amerika’ya göç eden Venezuelalılar'ın yüzde 50 ila 75'inin çalışabilmelerine, temel eğitim ve sağlık hizmetlerine erişebilmelerine olanak tanıyan bir yasal statüyü elde ettiğini ortaya koyuyor.
Raporda Latin Amerika ülkelerindeki Venezuelalılar'ın 1,5 ila 3 milyonunun herhangi bir yasal statüsünün bulunmamasına; yasal statü edinenlerin çoğuna turist vizesi verildiği için izinlerinin geçici ve kısa süreli olmasına dikkat çekiliyor.
Göç ettiği ülkelerde ırkçılık, Venezuelalı düşmanlığı, düşük ücretle ve güvencesiz çalıştırılma, eğitim, sağlık ve hukuki süreçlere erişim sorunu gibi problemlerle mücadele eden Venezuelalılar'ın birçok Latin Amerika ülkesinde oturum izni alması, bankalarda yüksek hesap bakiyelerine sahip olmak, bir yerde kayıtlı olarak çalışıyor olmak, sabıka kaydı kontrolu gibi taleplerden dolayı çok zor.
“Günübirlik ve ağır işlerde çalışmak zorunda kalıyoruz”
Venezuela’daki maaşıyla iki çocuğunun ihtiyaçlarını karşılayamaz hale gelince, 2021’de yasadışı yollardan Peru’ya göç eden ve herhangi bir yasal statüsü olmayan Alfredo Eras, göçmen olarak düzenli bir iş bulmanın oldukça zor olduğunu söylüyor.
VOA Türkçe’ye konuşan Eras, ”Peru’daki düzensiz göçmenlere önerilen işler genelde kimsenin yapmak istemeyeceği ya da oldukça ağır olan işler. Ayrıca bize normalden daha az ödeniyor. İş güvenceniz de yok, sağlık güvenceniz de. Çalışırken bir iş kazası geçirseniz, hastane masrafınızı bile kendiniz ödemek zorunda kalıyorsunuz “ diye konuştu.
Peru’da küçük bir dükkanda tezgâhtar olarak çalışan Eras, Peru’ya ulaştıktan iki hafta sonra yasal statü için başvurduğunu, kendisinden sabıka kaydı istendiğini ama aradan 19 ay geçmesine rağmen henüz bir yanıt alamadığını ve bu durumun aynı durumda olan on binlerce göçmenin yaşamını zorlaştırdığını kaydetti.
Raporda Venezuelalılar'ı ülkesini terk etmeye zorlayan koşullar düzelmedikçe, hükümetlerin göçü sınırlamaya yönelik uygulamalarının başarılı olamayacağına dikkat çekiliyor. Raporda, herhangi bir yasal statüsü olmayan göçmenlere yasal statünün; geçici statüde olanlara da kalıcı statü verilmesinin insan hakları bakımından acil bir gereklilik olduğu belirtiliyor.