Karbonhidrat Nedir, Hangi Besinlerde Bulunur, Faydaları Nelerdir ?
Karbonhidrat, tüm canlılar için hayati öneme sahip bir moleküldür. Bir başka deyişle, hücrelerimizin ana enerji kaynaklarından biridir. Vücudumuz, harcadığı enerjinin büyük bir kısmını, karbonhidrattan karşılar. Vücut bu sayede enerji için proteine dokunmaz ve bu da kas kaybını büyük oranda azaltır. Su ve minerallerin vücutta tutulmasını sağlar.
Karbonhidrat ne işe yarar?
Karbonhidratlar, tüm canlılarda birincil derecede önemli enerji kaynağı ve temel yapısal bileşenlerdir. Uzun süreli gıda depolama molekülleri, organizmalar ve hücreler için koruyucu zarlar, destek ve iskelet maddesi olarak işlev görürler.Karbonhidrat türleriKarbonhidratlar vücut için enerji oluşturur. Yani 1 gram karbonhidrat 4kcal enerji içerir. Suyun ve elektrolitlerin vücutta yeteri kadar bulunmasını sağlar. Lifler bir karbonhidrat türüdür. Lif bağırsakların düzenli olarak çalışmasını sağlar. Lifli yiyecekler kabızlığa iyi gelir. Lifli ürünler tüketirseniz bu sayede bağırsakların düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamış olursunuz.Karbonhidratın bir diğer faydası ise kanın asit baz dengesini korumaya yardımcı olur. Vücudunuz az miktarda karbonhidrat alırsa bu denge bozulabilir. Yeterli miktarda alınan karbonhidrat vücutta depolanır ve proteinlerin enerji amacıyla kullanılmasını önler. Proteinler vücudumuzda bulunduğu sürece kaslar erimez, böylece kas kaybını azaltır.
Karbonhidratın özellikleri
- Karbon, hidrojen, oksijen atomlarından oluşur.
- Dört ana biyomolekül sınıfındandır; karbonhidratlar, proteinler, nükleotitler, lipitlerdir.
- Genellikle fotosentez sırasında üretilir.
- Yağların ve proteinlerin sentezinin başlangıcı, hücre duvarlarının temel bileşenleridir.
- Genetik bilgi içeren nükleik asitlerin yapısında bulunurlar.
- Nöronlar yağ yakamadığından beyin karbonhidratlara ihtiyaç duyar.
- Kan gruplarının oluşumuna katkı sağlarlar.
- 1 gram karbonhidrat yaklaşık 4 kilokalori içerir..
Karbonhidrat hangi besinlerde bulunur?
Şeker
Çikolata, tatlılar, beyaz ekmek, gazlı içeceklere eklenenler; ballar, şuruplar (akçaağaç), nektarlar, süt gıdaları, meyveler ve sebzelerde doğal olarak oluşanlar.
Nişasta
Yüksek nişasta içeriğine sahip ekmek, pirinç, patates, fasulye, kahvaltı gevrekleri, kepekli makarna ve tahıllar gün boyu yavaş salınan sabit bir enerji sağlar.
Lif
Bitkisel yiyeceklerin hücre duvarlarında bulunan sindiremediğimiz bileşiklerdir. Sindirim sistemini korur, doygunluk sağlar; enerji verir, B vitaminleri, E vitamini, çeşitli mineraller içerir. İyi lif kaynakları arasında kabuklu sebzeler, fındık ve tohumlar, kepekli ekmek-makarna, tam tahıllar, kahverengi pirinç ve bakliyatlar (fasulye, mercimek) bulunur. Muz, elma, havuç, patates, yulaf, arpa gibi çözülebilir lifler kan şekerini, kolesterolü kontrol altında tutmaya yardımcı olur.