Ortaçağ iskeletinin diş kayıtlarında bulunan bir mavi pigment, Ortaçağ'a dair genel kabul görmüş cinsiyet varsayımına karşı meydan okuyor. Bu iskelet incelediğinde kadının Ortaçağ'daki rolünün anlatılandan farklı olabildiği anlaşılıyor. İskeletteki pigment "altından daha değerli" olan bir mavi renge işaret ediyor: Çok az ressam tarafından erişilebilen Lapis lazuli rengine.
Lapis lazuli
Arkeologlar birkaç gün önce, Almanya'nın Lichtenau kentinde küçük bir manastırda muhtemelen 11. veya 12. yüzyılda yaşamış bir kadın sanatçının kemiklerini ortaya çıkardılar. İskelet, dişlerinde küçük lapis lazuli lekelerinden kalıntılar bulunan, 45-60 yaşları arasında, resimli el yazmaları ile günlerini geçiren bir kadına işaret ediyordu.
Almanya'daki Max Planck İnsan Tarihi Bilimi Enstitüsü'nden bir araştırmacı olan Christina Warinner'e göre, Dalheim manastırındaki gizemli bayan veya hayatı hakkında ne yazık ki çok az şey biliniyor. Çevre mezardaki iskeletlerin dişlerini inceleyen araştırmacı ve onun meslektaşları örneklerden birinde mavi bir şey gördü.
Bir radyo istasyonuna konuşan Warinner bu keşfini "Kesinlikle inanılmaz" diyerek açıklıyor: "Mikroskop lamında neredeyse bir robin (kızılgerdan) kuşunun yumurtası varmış gibi görünüyordu. Çok canlı mavi parçacıklardı." diyerek ekliyor. Buluş sırasında bunun lapis lazuli olarak bilinen ve gök cevher veya basitçe lacivert taş olarak adlandırılan değerli bir taş olabileceği düşünülmüş.
Ancak araştırmacılar fikri saçma görmüş. Zira bu söz konusu taş yani lapis lazuli, Orta Çağ'ın en pahalı pigmentlerinden birini ifade ediyor. Bu taş o zamanlar Afganistan'dan Avrupa'ya ithal edilir ve öncelikli olarak önemli sanatçılar tarafından kullanılırdı. Vermeer'in tablosu İnci Küpeli Kız bu rengin kullanıldığı meşhur örneklerden biri.
Daha yakın bir incelemeden sonra, ekip bu mikroskobik parçacıkların yarı kıymetli bir taş olarak kullanılan koyu mavi bir metamorfik kaya minerali olduğunu doğruladı. "Her şey bir araya geldiğinde, taş gerçek bir lapis lazuli ve iskelet ise bir kadındı. Kadın lapis lazuli taşının geldiği yerden çok uzak ve küçük bir yerde yaşıyordu."
Tutkulu bir manastır ressamının değerli taşa erişmiş olması etkileyici bulunuyor
Taşın rengi araştırmacıları da büyülemiş görünüyor. Yine de, bu pigmentin kadının dişlerinde nasıl ortaya çıktığı hala net değil. En olası açıklama, birçok modern ressamda olduğu gibi, fırçayı ıslatıp kullandıktan sonra ağzına koyması ve rengin bu yolla dişlerine ulaşmış olabileceği yönünde.
Araştırmacılara göre kadın ressamın kendi boya malzemelerini üretmiş olması da mümkün. Yani lapis lazuli'yi toz haline getirirken ağzında kalıntısı birikmiş olabilir. Kadın manastırlar tarafından yazılan Ortaçağ yazıtlarını inceleyen Vanderbilt Üniversitesi'nden Cynthia Conrus'a göre bu ilk kez bir kâtibe dair böyle bir aktiviteye işaret ediyor.
"Artık dişlerden ve diğer iskelet kalıntılarından elde edilen örneklerin, bir manastırın günlük yaşamının nasıl bir şey olduğunu gösterebileceğini öğrendik" dedi. "Bu, kazı yaparken bize farklı sorular sormamızı ve daha iyi bir kavrayış elde etmek için farklı tür kanıtları birleştirmemiz gerektiğini gösterdi" diyerek ekledi.
"Dişi iskeletin mavi dişleri Ortaçağ'ın cinsiyet varsayımına meydan okuyor" başlıklı yazıda sona geldik. Daha fazla içerik için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz: https://2ladd.com/k/cevre/