Sandinistlerin ilk kültür bakanı Cardenal hayatını kaybetti
Nikaragualı devrimci şair ve Katolik rahip. Şiirleri İngilizce, italyanca, Rumence ve Almanca gibi birçok dile çevrilmiştir.Nikaragua’da Cizvit okullarında okuduktan sonra Meksika’da felsefe ve edebiyat, Columbia Üniversitesi’nde İngiliz edebiyatı öğrenimi gördü. 1957’de, Katolik Cistercium tarikatının katı kurallara dayalı bir kolu olan Trappistlerin, Gethsemane’deki (Kentucky) manastırına girdi; burada yazar Thomas Merton ile felsefi, edebi ve manevi bir yakınlık kurdu. Sağlık nedeniyle Meksika’nın Cuernavaca kentindeki Benedikten manastırına geçti. Kolombiya’daki La Ceja’da ilahiyat öğrenimi gördükten sonra, 1965’te Nikaragua’da rahip olarak görev yapmaya başladı.Epigramas (1961) adlı yapıtı, 1952-57 arasında yazdığı şiirleri içerir. Martialis ve Catullus gibi klasik şairlerin kullandığı biçimlerden esinlenmekle birlikte, günümüzün toplumsal ve siyasal diliyle yazılmış olan bu şiirlerden bazıları, Somoza yönetiminin çığırından çıkmış şiddet uygulamalarına çatan yapıtlardır.
Bazılarıysa ince bir ironiyle yazılmış aşk şiirleridir. Emperyalizmi kınayan uzun belgesel şiiri La hora 0 (1960; “Saat Sıfır”, Çağdaş Latin Amerika Şiiri Antolojisi, 1982) başkaldırı şiirinin başyapıtları arasındadır.Cardenal, Gethsemani, Ky.’de (1960) yer alan ve manastır yaşamının ruhsal havasını taşıyan şiirlerinde, geçmiş deneyimlerini yalın bir üslupla anar; bu kitabında insanı yabancılaştıran bir dünyanın simgesi olarak terimleri, kalıplaşmış boş sözleri ve reklam sloganlarını kullanmaya başlar. Köklü dinsel yaşantısını açıklıkla aktarabilmek için özellikle sıradan nesnelere yönelir.Salmos (1964; İlahiler) adlı kitabı, La Ceja’da yazdığı şiirleri kapsar.
İncil’in havasını taşıyan bu şiirler, çağdaş dünyanın kötülüklerine karşı çıkar. Salmos, geleceğe ilişkin öngörülerle biter; bu, Cardenal’in sonraki yapıtlarında da sürekli işlediği bir temadır.Oraciön por Marilyn Monroe y otros poemas’ta (1965; Marilyn Monroe’ya Dua ve Başka Şiirler) kehanet havası çağdaş olaylarla iç içe geçer. Sinema oyuncusu Marilyn Monroe’nun ölümü, kapitalist düzenin insanlık dışı işleyişini gözler önüne sermek için bir çıkış noktası olur. Basmakalıp sözler, sloganlar, gazete kupürleri ve reklamlar, iletişimsizlik simgesi olarak kullanılır. “Apocalipsis” (Kıyamet) Cardenal’ in şiirine ışık tutan önemli bir şiirdir. Bu şiirinde eski dünyanın yıkıntılarından toplumsal dayanışma ve Hıristiyanlık ideallerine dayanan yeni bir dünyanın kurulacağını ileri sürer.
1960’lann sonunda küçük bir grupla Nikaragua Gölündeki Solentiname Adalarına çekilerek bu değerleri yaşama geçirmeye çalışan Cardenal’in El Evangelio en Solentiname (1976; Solentiname’deki İncil) adlı yapıtı, topluluğun öteki üyeleriyle İncil üzerine yaptığı konuşmalardan oluşur.El estrecho dudoso (1966; Karanlık Geçit) vakayinameler, gezi yazıları, tarihsel anıştırmalar ve efsaneler aracılığıyla İspanyol Amerikası’nın geçmiş tarihini yeniden kurar. Yitik cennet kavramı, fetihlerle sistemli olarak yok edilen Yerli halkın öyküsüyle çarpıcı bir karşıtlık içinde sunulur.Homenaje a los indios americanos (1969; Amerika Yerlilerine Saygı) adlı anıtsal yapıtı, insanların ekonomik ve toplumsal sorunlardan uzak, doğayla uyum içinde yaşadıkları ve askerler yerine şairler tarafından yönetildikleri kırsal bir geçmişi canlandırır.
Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi’ ne (FSLN) adadığı Canto nacional (Ûlusal Şarla), Somoza diktatörlüğüne yöneltilmiş militanca bir salamdır. Nikaragua’nın başkentini yerle bir eden depremden sonra yayımlanan Orâculo sobre Managua (1973; Managua Kehaneti), günün değer yargılarını yeniden değerlendirir ve Somoza’yı destekleyerek Katolik ilkeleri çiğneyen Katolikleri suçlar. Önemli düzyazı yapıtları arasında, felsefi denemelerini topladığı Vida en el amor (1970; Yaşamak Sevmektir) ile 1970’te Küba’ya yaptığı gezinin notlarından oluşan En Cuba (1973; Küba’da) sayılabilir. Cardenal, Haziran 1979’da Somoza diktatörlüğüne son veren Sandinista devriminde etkin bir rol oynadı ve yeni hükümetin kültür bakanı oldu. Nikaragua Katolik Kilisesi’ni devrimci politikaların hizmetinde bir “halk kilisesi”ne dönüştürmeye çalışan Sandinista hükümetinde yer aldığı için, 1983’te Papa II. John Paul’ün eleştirilerine hedef oldu.Cardenal’in Türkçede Gecede Sözcükler işiyor (1986) adlı bir şiir kitabı yayımlanmıştır.