Küresel Isınma Nedir, El Nino Nedir, La Nina Nedir?
Kısaca küresel ortalama hava sıcaklığının artması demektir, son 150 yılda Dünya'nın sıcaklığının 0,3 - 0,6 derece arttığı hesaplanıyor. Dünyanın sıcaklığı önümüzdeki 100 yılda ise 3,0 - 3,5 derece artacağı bekleniyor. Küresel ısınma dünyadaki yaşamın sürdürüldüğü ekosistemlerin bütüncül yapısını bozarak, binlerce bitki ve hayvan türlerinin yok olmasına, insan yaşamının tehlikeye girmesine, aşırı sıcaklık, yangın, susuzluk, kuraklaşma gibi diğer meteorolojik afetlerin artmasına sebep olacak.
El Nino
Küresel ısınma dünya çevrecilerinin gündeminde yıllardır olsa da 1997 yılında yaşanan "El Nino" ile herkesin gündemine girdi. El Nino kelime anlamı olarak erkek çocuk anlamına gelir, bu erkek çocuk ise aslında çocuk İsa'yı simgeler, zira çoğunlukla yılbaşı zamanlarında görülmeye başlar ve 12 ay kadar devam eder. El Nino aslında Ticaret Rüzgarları da denilen Alizelerle başlayıp Büyük Okyanus'ta bir okyanus akıntısı ile devam eden ve yeniden atmosferin etkilenmesi ile devam eden bir doğa olayıdır. Yani aslında Alizeler Peru ve Ekvador açıklarından Endonezya ve Malezya çevresine doğru eser. Bu rüzgarlar Doğu Pasifik’ten alıp Batı Pasifik’e getirdiği nem yüklü hava kütlesi bölgede yüksek miktarda yağışa neden olur, bu yağış miktarı okyanus yüzeyinde bir etki ortaya çıkararak okyanus suyu yüzeyde sıcak olarak kalır ve sıcak okyanus, atmosferi ve riügarları etkilemeye başlar. Amerika kıtasının batı kıyısı bu değişimlerden çokça etkilenir, aşırı yağışlar, kararsız atmosfer ve fırtınalar ile kendini gösterir. 1997 El Nino en bilinen olsa da aslında en büyük El Nino 1982-1983 yıllarında gerçekleşmiştir
Bu doğa olayı temel olarak Büyük Okyanus'u etkilese de diğer okyanuslar da uzun vadede etkilenir ve sıcaklıklar artmaya başlar. El Nino 2-7 yıl arasında olan döngülerle ortaya çıkar ve 1 yıla kadar devam eder. Yalnız küresel ısınma ile El Nino'da dengesiz ve daha sık yaşanır hale gelmiştir. Dünya son 30 yılınıj 22-23 yılını El Nino etkisinde geçirmiştir, geriye kalan 7-8 yılda ise La Nina etkisindedir.
La Nina
2021 La Nina Yılı
Son 30 yılda en güçlü La Nina 1999-2000 yılında yaşanmış, son La Nina ise 2016 yılında yaşanmıştır. 2017 yılında başlayan El Nno 2020 yılı sonlarına doğru yerini La Nina'ya bıraktı ve La Nina 2021 ortalarına kadar da devam edecek, bu süreçte yağışların artması ve hava sıcaklıklarının özellikle Büyük Okyanus ve çevresinde düşmesine yol açacak. Ancak her ne kadar El Nino ve La Nina Büyük Okyanus'ta hatta Büyük Okyanus'un Güney Yarımküre'sinden başlasa da burada bitmiyor ve küresel anlamda bütün atmosferi etkilemektedir.
Bu arada 2016 La Nina'ya rağmen 1850’ye kadar uzanan küresel kayıtlarda, en sıcak altı yılın tamamı 2015’ten bu yana gerçekleşti. 2021'de La Nina'ya rağmen en sıcak yıllar arasında olacağı tahmin ediliyor.
El Nino ve La Nina'nın Ülkemize Etkileri
Büyük Okyanus'ta başlasa da küresel değişikliklere neden olan bu hava olaylarında bütün Avrupa, Balkanlar, İran-Afganisatan bölgesini de çokça etkilemektedir. Örneğin uzun süreli araştırmalar El Nino olduğu yıllarda Türkiye de yıllık yağış miktarı uzun yıllar ortalamasının üzerinde, La Nina olduğu yıllarda ise uzun yıllar ortalamasının altında yağış gerçekleştiği tespit edilmiştir. Zaten 2020 Eylül Ekim aylarının başlangıcından bu yana bütün Anadolu az miktarda yağış almış ve önümüzdeki yıl için ciddi bir kuraklık sorunu ortaya çıkmıştır. 2021 yılının ilk aylarının da kurak geçmesi olasılığı yüksektir.Güncelleme Tarihi: 23 Aralık 2020, 15:06