Tarihçe
Asfaltın tarihçesi, dayanımı, teknik özellikleri, renk ve desenleri… Asfalt hakkında aklınıza gelen bir çok sorunun cevabını aşağıda bulabilirsiniz.
Asfaltı ilk olarak Mezopotamyalılar tapınaklarındaki banyo ve su depolarının yalıtımında kullanmışlardır. Eski Mısırlılar da Nil Nehri boyunca erozyonu engellemek amaçlı kaptıkları kaya setlerinin birleşim harcı olarak asfalt kullanmışlardır. Yol malzemesi olarak asfaltın kullanımı M.Ö. 625’te Babilliler döneminde olmuştur.
1595 yılında Venezuella yakınlarında Trinidad Adası’ndaki göl çamuru doğal asfalt olarak tanımlanmış ve gemilerin su yalıtımında kullanılmıştır. 1800 başlarında John McAdam kırmataş ve zift kullanarak ilk yolu yapmıştır. 1871’de ise ilk sıcak karışım asfalt üretimi gerçekleştirilip, patenti alınmıştır.
1907 yılında rafine petrol bitümü kullanılarak ilk asfalt üretilmiş, 1955 yılında Ulusal Asfalt Kaplamaları Birliği (NAPA) kurulmuştur. 1956 yılı ise asfalt sektöründe bir dönüm noktası olmuş, elektronik duyargalı finişer, vibrasyonlu tandem silindir ilk kez bu yıl içinde kullanılmıştır.
1970’li yılların başında asfaltın yeniden kullanılması sağlanmış ve büyük çaplı ekonomi sağlamıştır. Günümüzde ise sadece A.B.D’de yılda 70.000.000 tondan fazla asfalt geri kazanım yoluyla yeniden kullanılmaktadır.
Asfalt kelimesi Latince “asphaltos”dan gelmektedir ve sakin, huzurlu, güvenli anlamını taşımaktadır.
Teknik
Asfalt, teknik açıdan ilgili şartnamelere uygun olarak hazırlanmış agrega ve bağlayıcı olarak kullanılan bitümün ısıtılarak karışımından oluşmaktadır. Karışım sıcaklığı üretim yerinde (plent) 160-170 C dolayındadır ve en kısa sürede serim yapılacak bölgeye kamyonla taşınmalıdır.
Evet, asfalt malzemesi %100 oranında yeniden kullanılabilir. 2003 yılı itibariyle A.B.D.’de mevcut asfalt yolların %80’i yeniden kazanılmış asfalt malzemesinden oluşmuştur. Asfalt yollar önce kazılmakta, çıkan malzeme yeniden kırım işleminden geçirilmekte, ek agrega ve bitüm ilavesiyle karıştırılarak yol serilecek hale getirilmektedir. Ayrıca asfalt geri dönüşüm teknolojisinde shingle tipi çatı örtüleri, eski taşıt lastikleri, çelik çürufu ve metal dökümhanelerinden çıkan kum da kullanılır.
Asfalt kaplamalar yol yüzeyinde kaymaya ve kızaklamaya karşı en iyi çözümü sunar. Araştırmalar göstermiştir ki, asfalt kaplamalı yollar beton yollara göre çok daha sessiz, güvenli ve sürüş konforuna sahiptir. Ayrıca asfalt kaplamalar geçirimsiz yapı sergilemesi nedeniyle alternatif malzemelere göre kış aylarına daha iyi dayanır. Onarım ve bakım açısından da büyük artıları vardır.
Dayanım
Kalıcı ve kesintisiz yapılarıyla asfalt kaplamalar periodik yüzeysel bakımlarıyla yıllar boyu hizmet verir. Ülkemizde son derece biliçsiz, sorumsuz ve bilgisiz kadroların asfalt sektöründe yer alması sonucunda yapılan uygulamalar hemen bozulmakta ve her yıl bütçeye milyonlarca dolar ek yük getirmektedir. Oysa ağır trafik yükleri altındaki yollarda dahi kaplama ömrü 15-20 yıl dolayındadır.
Asfalt kaplanacak yüzeyin alanı hesaplanan asfalt tabakası metre cinsinden kalınlığıyla çarpılır. Çıkan sonuçla asfalt karışımın hesap özgül ağırlığıyla çarpılırsa tahmini asfalt miktarı bulunur. Örneğin 10 mt genişliğinde, 300 mt uzunluğunda bir alanın 5 cm kalınlığındaki asfalt gereksinimi aşağıdaki gibi hesaplanabilir.
T = 10m x 300m x 0,05m x 24t/m3
T = 360 ton
Doğallık
Klasik asfalt bitümü yerine daha doğal ve çevreci bağlayıcıların kullanılması ile üretilen asfalt çeşididir. Bağlayıcı olarak, çam katranı ve reçinesinin suyla belirli oranda karıştırılması sonucunda elde edilen emülsiyon kullanılır. Çam reçinesi ise ham terebentin yağının distilasyonu sonucunda elde edilir.