116-amino asitli polipeptid kalsitonin prohormonu olan prokalsitonin, yüksek duyarlıklı bir biyobelirteç olarak bakteriyel sepsis tanısına yardımcı olur. Ağırlıklı olarak tiroid bezinin C-hücreleri ve daha düşük oranda akciğer ve bağırsak gibi diğer organların nöroendokrin dokusu tarafından sentezlendiğinden, kandaki normal prokalsitonin düzeyleri çok düşüktür.
Bununla birlikte, üretim hemen hemen her organda inflamatuvar sitokinler ve özellikle bakteriyel endokrinler tarafından uyarılabilir ve bu da kan içinde yüksek miktarda prokalsitoninin salınmasına neden olur.
Bu, prokalsitonin düzeylerinin şiddetli inflamasyon, infeksiyon ve sepsis için bir biyobelirteç olarak kullanılmasına olanak sağlar. PCT düzeyi ne kadar yüksekse, sistemik infeksiyon ve sepsis olasılığı da o kadar yüksektir [1].
Yeni bir uzlaşı makalesinde, sepsis infeksiyonla ilişkili organ hasarı olarak yeniden tanımlandı. Bu, sepsisin erken teşhis ve tedavisini desteklemek için, infeksiyon ve organ disfonksiyonuna yönelik duyarlı biyobelirteçlere duyulan ihtiyacı gösterir [2].
Sager ve arkadaşları tarafından yayınlanan yakın tarihli diğer bir makalede, infeksiyon veya sepsisten şüphelenilen acil servis ve yoğun bakım hastalarında PCT düzeylerine dayalı antibiyotik yönetimi ile ilgili öneriler sunulmaktadır. Aşağıdaki şekil 1 ve 2'ye bakınız [3].
Ayrıca, Sepsiste Hayatta Kalma Kampanyası (SSC) 2016 kılavuzu, PCT'nin antibiyotik tedavisini yönlendirme ve optimize etmede bir araç olarak kullanılmasını önermektedir [4].
Solunum yolu infeksiyonundan şüphelenilen acil servis hastaları için önerilen PCT algoritması
Şekil 1: Sager R ve arkadaşları Prokalsitonin kılavuzlu PCT tanı ve antibiyotik yönetimi tekrar gözden geçirildi. BMC Medicine 2017; 15:15. Kısaltmalar: TKP: Toplum Kökenli Pnömoni; PSI: Pnömoni Şiddet İndeksi; CURB: Konfüzyon, Üre, Solunum hızı, Kan basıncı - Skoru; KOAH; Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı; GOLD: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığına Karşı Küresel Girişim - Derece
Yoğun bakımda sepsisten şüphelenilen hastalar için PCT algoritması
Şekil 2: Sager R ve arkadaşları Prokalsitonin kılavuzlu PCT tanı ve antibiyotik yönetimi tekrar ziyaret edildi. BMC Medicine 2017; 15:15
Yüksek düzeyde duyarlı bir biyobelirteç
En yaygın infeksiyon türlerindeki yüksek duyarlılığı nedeniyle prokalsitonin, 'i üzerindeki yüksek negatif prediktif değeri ile birlikte yaygın olarak bakteriyel sepsisin teşhis edilmesi veya dışlanmasına yardımcı, yüksek duyarlılıklı bir biyobelirteç olarak kabul görmüştür [5].
Sistemik inflamasyon ve infeksiyon tanısında yardım amacıyla sık kullanılan diğer bir biyobelirteç olan C-reaktif proteine (CRP) kıyasla prokalsitonin daha üstün bir biyokinetik sergileyerek, bakteriyel infeksiyon ve sepsis durumunda daha erken artan ve infeksiyon kontrol altına alındığında daha hızlı düşen konsantrasyonlara sahiptir [6].
Bu avantajlı kinetik, potansiyel olarak sepsisin daha erken teşhis edilmesini ve seyrinin daha iyi izlenmesini sağlar [2, 6, 7].
Erken Antibiyotik Tedavisi
İnfeksiyondan şüphelenilen durumlarda gecikmeden uygun antibiyotik tedavisi düşünülmelidir. Bu tür tedavilere başlanmadan önce, kan yoluyla bulaşan herhangi bir mikroorganizma olup olmadığını belirlemek için bir kan örneği alınarak mikrobiyolojik kan kültürü tahlillerinin yapılması beklenmelidir.
Kan kültürü sonuçlarının çıkması günler sürebileceği ve infeksiyonlarda sınırlı bir tanısal doğrulukla ilişkili olduğu için, PCT düzeyleri klinisyenin infeksiyondan şüphelenilen hastalarda antibiyotik tedavisine başlamasına yardımcı olabilir [3-5].