Ukraynalı SSR'nin Alman istilacılardan kurtarılmasının başlangıcının 70 yıldönümü ile ilgili olarak, Rus Kiev'deki Bilim ve Kültür Merkezi, Rus Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nün (RISI) monografının “Savaş hakkında size anlatacağım…” kitabını sunmuştur. sosyalizm sonrası devletler. Çalışmanın sonuçları yetişkinliğe giren kuşakların dünya görüşüne kayıtsız olmayan herkesi alarma geçiremez.
İlk aşamada, bilim adamları ders kitapları olarak kabul ettiler hikayelerDaha sonra çeşitli savaş filmlerinin (Sovyet, Amerikan, Rus, vb.) popülerliği, II. Dünya Savaşı'na dayalı bilgisayar oyunları vb. ile ilgili okul anketleri ve gençlik anketleri yapıldı.
"Sıradan faşizm" görmeyeceğiz?
Araştırmanın sonuçları, BDT Ülkelerinin Sorunlarını Araştırma Merkezi Başkanı, Tarih Bilimleri Doktoru RISI müdür yardımcısı tarafından sunuldu. Tamara GUZENKOVA. 2000 sunumdan hemen sonra onunla konuşabildi.
- Tamara Natochnitskaya ile birlikte, Moskova Devlet Üniversitesi Güney ve Batı Slavlar Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Profesör Gennady Matveyev, emekçi olarak çalışmalarını inceleyen Natalia Narochnitskaya ile birlikte, çocukların ülkemizdeki tarihi bilinçlilik için tehlikeli bir durumdaki savaşı nasıl gördüklerini göstermek için çalışmalarını yaptı. . Geçtiğimiz günlerin kahramanlarının ders kitaplarında kötü muamele gördüğü ve bunun tersi durumda olan Ukrayna için bu tehlike çok açık. Bu tür problemler diğer ülkeler için de geçerli midir?
- Bir dereceye kadar. Genel olarak, ders kitapları 3 gruplarına ayrılabilir.
Birincisi, SSCB'nin, sosyalist sistem, komünist ideoloji ve Sovyet halkının ahlaki ve siyasal birliği sayesinde zafere katkıda bulunduğu geç Sovyet versiyonuna kavramsal olarak yakın. Burada Sovyet liderliğinin kimliğine bürünme yönünden olumlu bir görüntüsü var (Stalin'in faaliyetleri ile ilgili olarak). Zaferin sonucu, “kahverengi vebadan” kurtuluş dışında, halkın Doğu Avrupa ülkelerindeki demokratik devrimleri ve sosyalist bir kampın ortaya çıkmasıdır.
- Bu tür ders kitapları hala mevcut mu?
- Serbest bırakıldığını hayal et. Bu bakımdan, Belarus ve Transdniestria birçok açıdan Sovyet geleneğine en yakın olanlarıdır - kısmen Ermenistan - Kazakistan ve Özbekistan.
Aşağıdaki grup (bunlar Rusya, Slovakya, Çek Cumhuriyeti, Bulgaristan, Sırbistan, Hırvatistan, Macaristan, Tacikistan ve Özbekistan ile yukarıda belirtilen Kazakistan'dan gelen ders kitaplarının önemli bir bölümünü oluşturuyor). dönüştürülmüş kavram. Bu, çoğu savaş tarihi el kitaplarını içerir. Zaten yeni temaları (savaş yıllarında yaşam, kadınların savaştaki rolü, insanlar ve yetkililer arasındaki ilişkiler, Holokost vb.) Ve daha önce yasaklanmış (Katyn, baskı, Sovyet sosyo-ekonomik sistemine eleştirel tutum, Sovyet liderliğinin eylemlerinin kınanması) var. savaşın ilk aşamalarında). İşbirliği sempatik ya da tarafsız olarak görülüyor. Molotof-Ribbentrop Paktı kınandı.
Ve son olarak, radikal bir şekilde gözden geçirilmiş bir kavram. Burada Hitler ve Stalin arasında eşit bir işaret yer alıyor. Her ikisi de kendi çıkarlarına göre savaş açmış olan diktatörler olarak kabul edilir. Sonuç olarak, bunun için eşit sorumluluk SSCB ve Almanya'ya aittir. Bu kitaplarda, Sovyetler Birliği'nin zafere - müttefiklerin rolünü arttırma yönünde - katkısı büyük ölçüde revize edildi. SSCB'nin direncini belirleyen faktörler muazzam insan kaynakları (formül “top mumu ile terk edildi”) ve iklim koşullarıydı (meşhur “General Frost”). Sonuncusu Lehçe, Çekçe ve Ukraynaca ders kitaplarının çok karakteristiktir.
Sovyetler Birliği'nin rolü savaş dönemlerine bağlı olarak farklı şekilde yorumlanmaktadır: 22 Haziran 1941'e kadar, SSCB bir istilacıydı; o zaman, 1944'in ilkbaharında, önde gelen savunma (bazen iç savaş) savaşı; ve Kızıl Ordu, devletinin sınırını aştığında - yine istilacı. Ukraynalı ders kitaplarından 2007'te (Tatyana Ladichenko), Almanya'nın müttefiki Romanya bile Sovyet saldırganlığının kurbanları arasında yer alıyor. Ortak çalışanlara gelince, birçok ülkede "faşizme karşı gerçek savaşçılar" olarak ulusal kahramanlara dönüşüyorlar.
Daha önce, bu grup 2000'in başından beri tüm Ukraynaca ders kitaplarını içermekteydi. Yaklaşık olarak o zaman Ukrayna “Büyük Vatanseverlik Savaşı” terimini kullanmayı reddetti. Dahası, birçok ders kitabında, Ukrayna için bu savaşın neden “yerli olmadığını” ayrıntılı bir şekilde belirtiyor. Özellikle - öğretmenler için ders kitaplarında. Belaruslular için Molotof-Ribbentrop Paktı gerekli bir önlemse, Ukrayna eğitim sistemi için savaşın patlamasını hızlandıran bir anlaşmadır. Sovyetler Birliği, Almanya ve İtalya ile birlikte totaliter bir devlettir.
Sovyet partizan hareketi ve UPA, Ukrayna'daki direniş hareketinde eşdeğer akımlar olarak kabul edilir, ancak birincisi faşizme karşı yönlendirilirse, ikincisi faşizme ve komünizme karşıydı. SS bölümü “Galicia” üyeleri savaş suçluları değil (burada tüm işbirlikçilerinin kesinlikle hain olduğu Belarus yaklaşımının tam tersi geçerli). Bütün bunlara dayanarak, Ukrayna Nazi Almanyası'nın yenilgisine büyük ve paha biçilmez bir katkı yaptı.
- Yazarlığınızın bölümlerinden biri “Ukrayna. En büyük fedakarlık.
- Faşizme karşı halkının katkısının ya da savaşta ülkelerinin uğradığı kayıpların abartılması, tüm grupların ders kitaplarında ortak olan şeydir.
Genel olarak, böyle bir ulusal versiyonun ortaya çıkışı, modern dönemin özelliğidir: Her devletin kendi savaşı olduğu görülüyordu. Savaşan Sovyetler Birliği değil, ayrı ayrı Ukrayna, Belarus, Rusya olduğuna dair bir his var.
Özellikle Ukrayna hakkında konuşursak, ders kitapları 2011'ta görünmeye başladı ve bu da ikinci gruba dahil edilmesine izin verdi. Bu nedenle, Gürcistan, Letonya, Litvanya, Moldova üçüncü olmaya devam etmektedir ve - Büyük Vatanseverlik Savaşı'na en sert yaklaşımla - Polonya (tarih bilimleri doktorunun ilgili başkanı Oksana Petrovskaya "Polonya. İki Düşmanın Kavramı" olarak adlandırılmaktadır. - D.S. .
Tabii ki, ikinci ve üçüncü grupların ortak bir çok yanı var. Özellikle savaşın sürekli bir kahramanlıktan arındırılması ve hatta “silahsızlaştırılması” söz konusudur (büyük zaferlerin tanımı, yani tank savaşlarının yerine savaşın sosyal ve kültürel-ahlaki yönleri gelir). Bu, hem AB'de hem de genel olarak dünyada gözlenmektedir.
Savaş, acı çeken ve vahşet korkularını tanımlamak politik olarak yanlış kabul edilir. Toplama kampları ve orada olanlar hakkında daha az bilgi. Bu nedenle, şimdi 1965'ta çekilen Mikhail Romm'un sıradan Faşizm belgeselini göremiyoruz. Ders kitaplarının ve ders kitaplarının yazarlarına escort olaylarından kaçınmaları tavsiye edilir. Böylece, önemli savaş tarihlerine dayanan olağan süreli yayın imha edildi.
Ve bu, elbette, yazılara yansır.
Karşı bellek
Bazı ülkelerde makaleyi sorduk: “Size savaş hakkında bilgi vereceğim. İkinci Dünya Savaşı'nın soyundan gelenler / Büyük Vatanseverlik Savaşı. Ve uyarmadan, öğretmenlerle ve ebeveynlerle önceden danışmadan, kütüphanede eğitim almadan. Okul akla gelen ilk şeyi belli bir konuda yazdı. Onlarla belirtilen tarihlerin doğruluğu, savaşların adı - imgeler, çocukların çalıştığı karakterler, aktardıkları hisler, onlar için en önemli olan ve ikincil olanların önemi ile özellikle ilgilenmiyorduk.
Belki de bir bayan olduğum için, bazı yazılar okuduğum kadar çok ağladım. Ancak, birçok kayıtsız, boş işler vardı.
Her durumda, gerçekten eşsiz, tamamen olağanüstü malzemeler elde ettik. Bu nedenle, bazı temel sonuçlara vardık. İnşallah birçoğu kitabı okuyarak onlara ayrıntılı olarak aşina olacaktır.
- En azından en yaygın olanı paylaşın, temel.
- Bütün ülkelerde, öğrenciler II. Dünya Savaşı'nı yirminci yüzyılın en büyük ve en korkunç olayı olarak ve tarihin tümünde algılarlar. Yeni dünya savaşının varoluşsal korkusu burada belirtilmelidir. Bu nedenle, dünyanın farklı bölgelerinde giderek daha fazla ortaya çıkan modern dünyadaki çatışmaların tırmanmasının reddedilmesi.
Bu arada çoğu okul çocuğu, halkını kölelikten ve fiziksel yok etmekten kurtaran Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanya'ya karşı kazandığı zafer olduğuna hala ikna olmuş durumda. Nazizmin varsayımsal zaferini evrensel bir felaket olarak görüyorlar. Ancak bu konuda başka bir görüş olmadığını söyleseydim ruhumu lanetleyebilirdim.
Bazı yazılar (elbette ki bunaltıcı azınlıklar), Nazi Almanyası'nın mağlup edilmediği için pişmanlık duyduğunu belirtti: Naziler, örneğin Ukrayna'yı ele geçirmiş olsaydı, şimdi çok daha zengin ve daha müreffeh olurdu. İşte bir örnek:
“Savaş sırasında, kendine saygılı tüm Ukraynalıların Almanlar için gitmek zorunda kalacağına inanıyorum. Zira bence Almanlarla daha iyi olacaktı. Sovyet rejimi altında, hem savaştan önce hem de savaş sırasında insanlar kötü yaşadılar, asgari geçim düzeyi bile yeterli değildi. Alman emri, Bolşevik iktidarı yok etmek ve insanlara özgür bir hayat vermek ve kendi kişisel mülklerine sahip olmak istiyordu, yani sınırsız seçim özgürlüğü, toprak, iş ve istediklerini yapın. SSCB'yi kınıyorum çünkü yıkım, acı, ıstırap, zorbalık ve aynı zamanda SSCB'nin artık olmadığı için mutluyum! ”
- Çocuklar Üçüncü Reich'i bu şekilde büyütür mü?
- Kesin olarak söyleyemem, ancak bu tür çalışmaların bugün ciddi sorunlarımızı gösterdiği kesin. Ve elbette, bu problemler büyük ölçüde ders kitapları tarafından ortaya çıkmaktadır.
- Ukrayna'daki okul çocuklarının değerlendirmeleri ve tercihleri, kompozisyonun yazıldığı bölüme bağlı olarak ne kadar değişir?
- Coğrafi olarak, bölünme hakkında değil, düşmanlık hakkında da konuşabiliriz. Eğer batı bölgelerinden gelen öğrenciler ders kitaplarında ifade edilen görüşlere en yakın ise, o zaman doğudan ve güneyden gelen öğrenciler son derece uzaktalar.
- Merkezde ne var?
- Kiev okul çocuklarıyla görüştüğümüzde, bitişik masalarda oturan diyabetik okul çocuklarının, İkinci Dünya Savaşı sonuçlarının değerlendirmelerine doğrudan karşı çıktığı oldu.
İşte Ukrayna ders kitaplarında sunulan görüşlerin tersine bir deneme örneği:
«Şimdi yönetici elitlerin çıkarları altında aktif bir tarih sayımı var ... OUN (UPA) lideri Stepan Bandera'ya Ukrayna Kahramanı adı verildi. Ders kitaplarında ve medyada OUN (UPA) hakkında yazdıkları her ne olursa olsun, faşistlerden farklı olmadıklarını ve onlarla işbirliği yaptıklarını hatırlayın ... Büyükbabam bana "UPA askerlerini" hatırladığını söyledi. Bir zamanlar köyü Bandera tarafından ele geçirildi. Köy konseyinin başı köyün ortasına asıldı ve yedi çocuğu iplikle boğuldu ... Bu kahramanlık mı?! İşten çıkarılmam ... Böyle "kahramanlardan" utanmamız gerektiğine inanıyorum.
- Farklı kitap gruplarında zaferin yaratıcılarının kişileştirilmesinden bahsettiniz. Ve kim / ne okul çocukları için kahramanlık sembolü nedir?
- Ne yazık ki, bu konuda tüm öğrencilerle görüşemedik. Tam olarak sadece Rus okul çocukları için yapılan Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndaki başarıyı kimin sembolize ettiğini yargılayabilir. Fakat onlar, Belarus ve Ukraynalı akranları gibi, halkın en üst pozisyonlarından birine sahipler (sırasıyla, gerçek Belarus, Ukrayna).
Pozisyonlara dikkat edin: Genç Muhafız, Denizciler, Kosmodemyanskaya, Gastello ... 90'te bu kahramanlara karşı tutum deforme oldu. Onlarla ilgili bir "bellek aşınması" vardı. Bunların “yaratılmış” kahraman olduklarını duyabiliyordunuz. Kosmodemyanskaya'nın kendisini partizan olarak kanıtlamak için zamanının olmadığını ve denizcilerin, kabine acele etmek yerine, daha iyi bir karar verebileceklerini söylüyorlardı ... Ancak, öğrencilerin kitle bilincinin, eğitim sürümlerinden bile daha muhafazakar olduğu ortaya çıktı. şu anda ve bu nesiller arası hafıza hala korunmaktadır.
- Yine de, Moskova'da yapılan araştırmanın sunumunda, RISI İnsani Araştırmalar Bölümü'nün önde gelen araştırmacılarından Vladimir Kuznechevsky, “Belarus dışında hiçbir ülkenin, savaşın mirasını organik olarak değerlendiremediğini ve anlamadığını” belirtti.
- Bu doğru, ancak Belaruslar bile savaşın etnosentrik görüşünden kaçınamadılar. Belaruslu bir kız öğrencinin makalesini okuduğumda, Belarus partizanlarının faşistleri genel olarak mağlup ettiği söylenirken, Kızıl Ordu ise sadece faşizmi yenmek için yardım etti, Belarus’tan bir profesör: “Buradaki ironi tamamen yersizdi çünkü Belarus partizanlarıydı. Almanya'yı ezen temel güç. "
Yazılara bakılırsa, savaşların az çok belirgin “ulusal” fotoğrafları her yerdedir (örneğin, Rusya, Belarus, Ukrayna genellikle bağımsız denekler, Büyük Vatanseverlik Savaşı'na dahil olan eşit taraflar olarak kabul edilir).
- Kiev sunumunda, sizden bahseden Akademisyen Tolochko, “eğer biri zafere katkısını abartırsa, o kadar korkutucu değil - inkar ettiklerinde daha kötü” dedi. Bu bakımdan Petr Petrovich, Fırtınalı Ukrayna'nın Putin'i sonuçlandırmasından “azarlamadan” memnun olmasına rağmen, Ukrayna olmadan savaşı kazanırdık (bu arada, Tolochko'nun Putin’in geri kalanını aşağılamak için yanlış bir soruya cevap verdiğini düşünen okuyucular için not aldım).
- Tabii ki, asıl mesele şu ki, Belarus, Rus ve Transdisyonist okul çocukları, her halükarda, kazananların mirasçıları olduklarını, vatansever duygularını arttırdıklarını, ülkenin geçmişiyle gurur duyduklarını fark ediyorlar. Bu nedenle, faşist koalisyonda olan ülkelerin Slovakya, Çek Cumhuriyeti, Bulgaristan ve akranlarından farklı olarak savaşları ve savaşları temel olarak tanımlamaktadırlar.
Bunlar savaşı çoğunlukla kendi bölgelerinde bulunan toplama kamplarının gerçekleri aracılığıyla tanımlamaktadır. Üstelik Çekler için, Batı’nın Münih’teki ihaneti (ilgili bölüm “Çek Cumhuriyeti - Nazizmin İlk Mağduru” olarak adlandırılıyor), küçük bir Direniş hareketinin rolünün altını çizmesinin yanı sıra ulusal bir yara olarak kalıyor.
- Çek Cumhuriyeti’ndeki eserlerle ilgili bölümünüze “Bunlar tarif edilemez keder, hastalık, korku, depresyon, acı…
- Bu, anladığınız gibi, bir makaledeki tipik veya daha doğrusu gösterge niteliğinde bir tekliftir. Öte yandan, bu ülkelerden gelen modern okul çocukları o kadar uzaktır ki, akraba ve arkadaşlarıyla çalışma kamplarından geri çağrılmasının mümkün olduğuna inanmaktadırlar.
- Tolochko'dan tekrar bahsedeceğim: “Ukrayna, Putin’in verdiği tepkiden bu kadar rahatsızsa,“ Büyük Vatanseverlik Savaşı? ”Terimi Ukrayna okullarındaki kitle bilincindeki bu bilişsel uyuşmazlığı nasıl atıyor?
- Ukraynalılar gerçekten derecelendirme ve tercihlere ayrılmıştır. Birçoğu için savaşın sonucuna ilişkin depresif bir algı karakteristiktir, çünkü kimin kahraman olduğu ve hainin kim olduğu açık değildir. Onlar için savaştı ve kim kazandı? Bandera veya Kosmodemyanskaya tarafından tam olarak kahraman olarak adlandırılamazlar. Bazıları hala buna hitap etmiyor, bazıları ise “kahramanlık potansiyeli” yok. Bir denemeden alıntı yapacağım:
“Faşizme karşı mücadelenin ana alanı Ukraynaydı ... Ukrayna'nın kahramanları var. Kızıl Ordu'nun saflarındaki kahramanlar, UPA'nın kahramanları, Karpat Ukrayna'nın kahramanları.
Ukrayna halkı, topraklarının işgalcilerden kurtarılması için savaştı. Ve Ukrayna'nın bağımsızlığı için bütün savaşçıların faşizme karşı kazandığı zaferin 65 yıldönümü günü onurlandırılmalıdır.
Ukrayna savaş sonrası dönemde çok kötü yaşadı: kıtlık, NKVD'nin terörü, özellikle Batı Ukrayna'da, OUN ve UPA'nın kahramanca direnişi, köylerin, ailelerin yıkılması, konut, giyim, ulaşım, aşırı düşük yaşam standardı ve kahramanca restorasyon çalışmaları. ”
Puanları çok kısa bir süre için değiştirme girişimi, öğrencilerin psikolojik durumu için çok kötü. Ve bu anlamda, savaş kahramanları bu dönemde kalırlar - modern toprağa aktarılmazlar.
“Modern bir kahraman olan” sorusu ve hatta bir tüketici toplumunda, Rus okul çocukları için de geçerlidir. Yazılarında, çoğu soru soruyor: yarın bir savaşsa, Anavatanı koruyabilir miyim, hayatımı feda edebilir miyim? Ne yazık ki, birçok erkek bu sigortayı kendi içinde bulamadığını itiraf etmeliyiz. Ne savunacağını, savaşacağını, gazilerin durumunu görmek için, devletin savaş katılımcılarına karşı tutumunun ne olduğunu anlamıyorlar ...
Yurtseverlik, taşra ve küçük kasabalarda, büyük bölgesel merkezlerden daha belirgindir. Ve sadece bu anlamda ideolojik delikler Moskova ve St. Petersburg'dur.
- Lev Gumilyov'un etnojenezi teorisine göre, kırıkla birlikte, tutkunun ataletini koruyan bir ilden göçmenler tarafından her zaman etnolar kurtarıldı. Bu yüzden iyimserlik için zeminler var.
- O zaman umutlarınızı Yekaterinburg banliyösünde yaşayan Başkır bir kızın kompozisyonundan bir parça ile güçlendireceğim:
“9 Mayıs, gençler şirketlerde toplanıyor ve yürüyüşe çıkıyorlar. Örneğin, bu yıl arkadaşlarım ve ben şehre gittik - tanklar dik dik bakmak. Geliyorlar, yani 14x15 yaşındaki birkaç kızla karşı karşıyayız. Haksız giyinmiş, makyaj yapmış, St.George şeritleri ile sarılmış, kahkahalar. Ve lanet olsun, sanki bir şey beni çileden çıkardı. Bir kızın pantolonunun altından çıkmış bir balık kuyruğu var - kayışlardan elastik bantlar. Ve ayrıca bağlı şeritler var. Durum böyle mi? !! Büyük büyükbabalarımız başlarını koydu! Meme onurunu savundu! Ve bu !!! Kelime yok! Korkaklar üzerinde kuvvetler! Bu teneke, yoldaşlar, daha kısa! Savaş sırasında, diz boyu kanı olan insanların bizim için böyle bir yaşam isteyip istemediklerini düşünmeden böyle yaşıyoruz. ”
Leonid Petrovich ile konuşuyorum (L.P. Reshetnikov, RISI. - D.S.): “Ve bu kızı konferansa davet edelim. O: "Ve hadi! Bu kız uğruna iki akademisyeni davet etmeyeceğim, ama o gelecek! ”
Büyük zorluklarla buldum, çünkü makale takma adla imzalandı. Babasının, 90'te girişimci iken öldürüldüğü ortaya çıktı. Büyükannesiyle birlikte yaşıyor. Önce bize cevap verdi ve “değersiz kız” ın nerede olduğunu konferanslara katıldı. Onu tam tersine ikna ettik. Sonra görüşlerini geliştirmeye devam etmelerini istediler. Ve bir yıl sonra Yekaterinburg Üniversitesi'ne girdi. En az bir ruh kurtarıldı. Ve kaç tane ruhun kurtarılması gerekiyor!
PS Rossotrudnichestvo binasının çıkışında, Akademisyen Tolochko’nun “Henüz kitabı okumamıştım, ancak bu tür eserlerin ahlaki çöküşü durdurabildiğini kesin olarak söyleyebilirim” ifadesiyle “dekorasyon” yapan bir avuç insanla karşılaştım. oku ... "). Tarih öğretmeni ve Kiev okul müdürünün sunumuna davet edildikleri ortaya çıktı. Ayrıca kalan ruhları “kurtarır”.
Kızıl Ordu Bandera Hitler'in kazanmasına nasıl yardımcı oldu? Siyasi olarak yanlış bırakılmasının 70 yıldönümü için
Ctrl girmek
Bir hata fark ettim Metni vurgulayın ve tuşuna basın. Ctrl + Enter