Fransa Anayasa Konseyi yasayı iptal etti
Fransa Anayasa Konseyi, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının reddinin suç sayılmasını öngören yasanın iptali konusundaki itirazı kabul etti. Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy ise hükümetten yeni tasarı hazırlamasını istedi.
Anayasa Konseyi, bir grup milletvekili ve senatörün yasanın iptali için yaptıkları başvuruyu karara bağladı.
Anayasa Konseyi'nin gerekçeli kararında, "Yasanın ifade ve iletişim özgürlüğüne aykırı olduğu" ifade edildi.
Kararda, parlamentonun kendi tanımladığı bir suçun inkarı nedeniyle ceza talebinin anayasaya aykırı olduğu bildirildi.
Kararda açıkça belirtilmese bile, parlamentonun kendi tanımladığı suçla ilgili kendisini mahkeme yerine koyamayacağı yorumu yapıldı.
Anayasa Konseyi'nin, Fransa Parlamentosu'nun 2001 yılında kabul ettiği "Fransa 1915 Ermeni soykırımını tanır" hükmündeki yasanın incelemesine girmediği bildirildi.
Bu arada Fransız Senatör Jacques Mazard, Anayasa Konseyinin 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının inkarını suç sayan yasayı iptal etmesini memnunlukla karşıladıklarını söyledi.
Anayasa Konseyinin açık ve net mesaj verdiğini ifade eden Mezard, meclis ve senatoda iki büyük siyasi grubun desteklemesine rağmen Anayasa Konseyinin tarihi konularda bundan sonra parlamentonunu yasa yapmasını önüne geçtiğini söyledi.
Sarkozy yeni tasarı istedi
Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin, Anayasa Konseyi'nin, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının inkarının suç sayılmasını öngören yasayı iptal etmesine rağmen hükümete yeni bir yasa hazırlanması talimatı verdiği bildirildi.
Fransız televizyonu, Sarkozy'nin, Anayasa Konseyi kararını da dikkate alarak yeni bir yasa tasarısı hazırlanması konusunda talimat verdiğini duyurdu.
Fransa'da cumhurbaşkanlığı seçimleri dolayısıyla, parlamento 6 Mart'ta tatile girecek, Bu tarihe kadar yeni hazarlanacak tasarının hem meclis hem de senatoda kabul edilip, onaylanması zor görünüyor.
TEPKİLER
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarının reddini suç sayan yasanın Fransa Anayasa Konseyi tarafından iptal edilmesine ilişkin olarak, "Fransa Anayasa Konseyi, Fransa anayasasının evrensel insan hakları kavramına ve hepimizin savunduğu Avrupa değerlerine uygun bir karar vermiştir. Bu açıdan Anayasa Konseyi'ni tebrik ediyoruz" dedi.
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç da, "Fransa Anayasa Konseyi bu kararla baştan beri garabet abidesi olan bu yasanın altına imza atan Fransız siyasetçilere bir hukuk dersi vermiştir" değerlendirmesinde bulundu.
AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, Fransa'da tarihi bir hatadan dönüldüğünü belirterek, "Akıl, akılsızlığa üstün geldi" dedi.
Bakanlıktan yazılı açıklama
Dışişleri Bakanlığı ise yasanın iptal edilmesiyle ilgili bir basın açıklaması yayınladı.
Açıklamada söz konusu yasa tasarısının, Türkler ile Ermenilerin ortak tarihlerinin sancılı bir bölümüne ilişkin Ermeni görüşlerinin sorgulanmasını yasaklamayı hedefleyen tek taraflı bir girişim olduğu belirtilerek "Yasanın Anayasa Komisyonu tarafından iptal edilmesini, Fransa'da ifade ve araştırma özgürlüğü, hukuk devleti ve uluslararası hukuk ilkeleriyle bağdaşan; tarihin siyasallaştırılmasına karşı duran bir adım olarak görüyoruz" denildi.
Açıklamada şu ifadeler yer aldı: “Vahim bir hatanın Fransa'daki en yetkili hukuk mercii tarafından düzeltilmesi memnuniyet vericidir. İhtilaflı tarihi konularda üçüncü ülkelerin özensiz ve peşin hükümlü müdahaleler yerine, ilgili taraflar arasında diyalog ve çözümü özendirici, tarafsız bir tutum sergilemeleri tercihe şayan bir yaklaşımdır.
Fransa'nın bundan böyle Türkiye ile Ermenistan arasında tarih konusundaki ihtilafın, adil ve bilimsel temelde ele alınması için yapıcı bir yaklaşım içinde olmasını; sorunu daha derinleştiren değil, çözümü destekleyen katkılar yapmasını ümit ediyoruz. Böyle bir yaklaşım, Türk-Fransız ilişkilerinin hak ettiği mecrada ve her alanda geliştirilmesine de katkı sağlayacaktır."
Türkiye-Fransa krizi doğurmuştu
Anayasa Konseyi tarafından iptal edilen yasa, Türkiye ve Fransa arasındaki ilişkilerde son iki ay içinde ciddi bir kriz yaratmıştı.
Türk yetkililer, söz konusu yasanın yürürlüğe girmesinin ikili ilişkilerde tamiri imkansız yaralar açacağı uyarısında bulunmuştu.
Sözkonusu yasa, Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin de desteğiyle aralık ayında mecliste ve ocak ayında senatoda oylandıktan sonra kabul edilmişti.
Yasanın kabulünün ardından Senatoda Avrupa Demokratik ve Sosyalist Birlik Grubu Başkanı Jacques Mezard;ın öncülüğüyle başlayan girişim sonucu toplam 77 üyenin imzası toplanırken, mecliste de iktidardaki Halk Hareketi Birliği (UMP) üyesi Michel Diefenbacher'ın girişiminde 65 imzaya ulaşılarak, Anayasa Konseyine itiraz edilmişti.
Gerekli imza sayısına fazlasıyla ulaşan milletvekilleri ve senatörler, Fransız Anayasası'nın 33. maddesine ve ifade özgürlüğüne aykırı olduğu gerekçesiyle yasanın iptalini istemişti.
Anayasa Konseyi tarafından iptal edilen yasa, Fransa'daki medya kuruluşları, tarihçiler ve tarihçilerin de sert tepkisine yol açmıştı.
Bozulan yasa, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının reddini inkar edenlerin 1 yıl ile 45 bin avroya kadar ceza istemiyle yargılanmalarını öngörüyordu.
Yasanın parlamento tarafından kabul edilmesi ikili ilişkilerin tamamen durma noktasına getirmişti.