NAMAZ KILARKEN CEMAATE SONRADAN YETİŞEN KİŞİNİN DURUMU
Namaz Kılarken Cemaate sonradan yetişen kişi namazını nasıl tamamlar
Cemaatle namaz kılınırken, cemaate sonradan yetişen kişinin namazı nasıl tamamlayacağı hususu hep aklımızı karıştırır. Aslında mesele hiç de zor değildir. Öncelikle birkaç prensibi net olarak kavramak gerekir:
1- Cemaate, imam ilk rekâtın rükûsundan doğrulmadan önce yetişen kişiye Müdrik (cemaate yetişen) denir, Müdrik imama namazın başından sonuna kadar uymuş olduğundan. bütün namazı imamla beraber kılar.
2- Cemaate sonradan yetişmede, herhangi bir rekât için rükû yapılıp yapılmaması esas alınır.
3- İmam rükûdan kalkmadan önce yetişerek, en az bir defa “sübhane rabbiyel azim” deme süresinde, imamla birlikte rükû yapan kimse o rekâta yetişmiş olur. Dolayısıyla bu rekâtla ilgili herhangi bir işlemi kaza etmesi gerekmez. Mesela, imama ilk rekâtın rükûsunda yetişen kimse, namaza daha başından yetişmiş demektir.
4- İmam rükûdan kalktıktan sonra cemaate yetişen kimse, o rekâtı bütünüyle kaçırmış olur. Secdeleri imamla birlikte yapar, sonraki rekâta kalkar. İmamla birlikte üç rekât kıldıktan sonra kaçırdığı bir rekâtı, imam selam verdikten sonra tamamlar.
5- Namaza imamla beraber başlayamayan yani imama sonradan uyan kimseye Mesbuk denir. Mesbuk, kılamadığı rekât veya rekâtları, kural olarak (tıpkı matematikteki boş kümeler gibi) boş geçmiş kabul eder ve imamın sağ tarafa ilk selamından sonra kendisi selam vermeyip “Allahu ekber” diyerek kalkar.
6- İmama sonradan uyan kimsenin kaçırmış olduğu rekâtlar ilk rekâtlar olduğu için, imamdan sonra kılınacak rekâtlar namazın ilk rekâtları olur. Bu nedenle tek başına namaz kılarken, ilk rekâtta neler okunuyorsa imam selam verdikten sonra kılınacak rekâtlarda da ona göre okuma yapılmalıdır. Bundan kastedilen şey şudur: İmam selam verdikten sonra kılınan ilk rekât, namazın ilk rekâtının kazası olduğuna göre bu rekâtta sübhaneke duası okunur, ardından euzü besmele çekilerek Fatiha ve zammı sure okunur. İmamın selamından sonra (varsa) kılınacak ikinci rekâtta da zammı sure okunmalıdır. Çünkü bu da namazın ikinci rekâtı yerine geçmektedir.
SABAH NAMAZININ İKİNCİ REKÂTINA YETİŞTİM
Sabah namazının ikinci rekâtında imama uyan kimse tekbir alıp susar. Son oturuşta ettehıyyatü’yü okur, imam selam verince ayağa kalkar ve imamla birlikte kılamadığı ilk rekâtı kılmaya başlar. Sübhanekeden ve euzü besmeleden sonra Fatiha ile bir miktar daha Kur’an okur, rükû ve secdelerden sonra oturup tahiyyat ile Allahümme salli – barik ve Rabbena Atina dualarını okuyarak selam verir.
ÖĞLE NAMAZININ SON REKÂTINA YETİŞTİM
Kişi, dört rekâtlı namazlardan birinin dördüncü rekâtında (ayakta ya da rükûya yetişerek) imama uysa, imam ile teşehhüde oturduktan sonra kalkar sübhaneke, euzü besmele. Fatiha ve bir miktar Kur’an okur. Rükû ve secdelerden sonra oturur. Yalnız tahiyyatı okur. Ondan sonra kalkar. Besmele ile fatihayı ve bir miktar daha Kur’an ayetlerini okur. Sonra rükû ve secdelere varır, oturmaksızın kalkar. Yalnız besmele ve Fatiha ile bir rekât daha kılarak son oturuşu yapar. Tahiyyatı, salli barik ve Rabbena Atina dualarını okuyup selam vererek namazını tamamlar.
AKŞAM NAMAZININ SON REKÂTINA YETİŞTİM
Akşam namazının son rekâtını imamla birlikte kılan kimse, imam selam verdikten sonra ayağa kalkar. Sübhaneke, euzü besmele, Fatiha ve bir miktar daha Kur’an-ı Kerim okur. Rükû ve secdelerden sonra oturur ve yalnız tahiyyatı okur. Sonra “Allahu ekber” diyerek ayağa kalkar, yalnız besmele ile Fatiha ve bir miktar daha Kur’an-ı Kerim okuyarak rükû ve secdeleri yapar. Sonra son oturuş yaparak selam ile namazdan çıkar.
İKİNDİ NAMAZININ İKİNCİ REKÂTINA YETİŞTİM
Kişi dört rekâtlı namazların ikinci rekâtında imama uyacak olsa, üç rekâtı imamla kılmış olur. Teşehhüdden sonra, imam selam verince ayağa kalkar. Sübhanekeyi, euzü besmeleyi, fatihayı ve okuyacağı ayetleri okur. Rükû ve secdelere varıp son oturuşu yapar. Selam verip namazını tamamlar.
YATSI NAMAZININ ÜÇÜNCÜ REKÂTINA YETİŞTİM
Kişi dört rekâtlı namazların üçüncü rekâtından başlayarak imama uysa, imamla beraber son oturuşta yalnız tahiyyatı okur. İmam selam verdikten sonra kalkar, sübhaneke, euzü besmele Fatiha ve bir miktar daha Kur’an okur. Rükû ve secdelere varır, sonra kalkar yalnız besmele ile fatihayı okur. Biraz daha Kur’an-ı Kerim okur. Yine rükû ve secdelere gider. Teşehhüde oturur. Tahiyyatı, salli barik ve Rabbena Atina dualarını okuyarak, selamla namazını tamamlar.
DÖRDÜNCÜ REKÂTIN RÜKÛSUNDAN SONRA NAMAZA YETİŞTİM
Cemaatle kılınmakta olan herhangi bir namazın son rekâtına imam rükûdan kalktıktan sonra katılan bir kimse, imamla beraber hiç rekât kılmamış sayılır. Bu durumda imam sağa selam verdikten sonra (selam vermeden) kalkılıp, (tek başına, namaza yeni başlamış gibi) bütün rekâtlar kılınır. Kişi buna rağmen, cemaatle namaz kılmış gibi sevap alır.