Türkiye’de Dalga ve Aktıntıların Oluşturduğu Şekiller Nelerdir?
Dalga ve akıntılar aşındırma ve biriktirme şekilleri yaparlar. Akıntılar ülkemizde fazla etkili değildir, ancak dalgalar sayesinde şekillenme gerçekleşir. Başlıca şekiller;
Falez (Yalıyar): Dağların kıyaya paralel uzandığı kıyılarda, dalgaların kıyıya inen dik yamaçları dövmesiyle oluşan dik yamaçlı ya da altı oyulmuş kıyı tipidir.
Karadeniz ve Akdeniz’de görülen falezler; Doğu Karadeniz kıyılarında, Akdeniz’de Teke ve Taşeli yarım adalarında, Ege bölgesinde dik yamaçlı kıyılarda görülmektedir.
Kumsal (Plaj): Dalgaların zaman içerisinde kopardığı malzemeler zamanla aşınma göstererek ufalanır ve genişliği 50 metre civarında olan kum yığınlarını kıyıya biriktirir. Bu oluşum falezli dik kıyılar ve alçak yamaçlı sığ kıyılarda görülür. Orta ve Batı Karadeniz, Antalya-Mersin kıyıları, Ege kıyılarında grabenlerin uzandığı kıyı bölümlerinde görülmektedir.
Kıyı Oku (Kıyı Kordonu): Dalga ve akıntıların ufaladığı malzemeyi sığ olan koyların ağızlarında biriktirmesiyle denize doğru ilerleyen çıkıntılardır.
Lagün (Deniz Kulağı): Koy ağızlarında gelişen kıyı oklarının koyun ağzını kapatıp denizden ayırması ve koyu bir göl haline getirmesiyle oluşan şekillerdir. Büyük Çekmece ve Küçük Çekmece, Durusu (Terkos) bu şekilde oluşmuştur.
Tombolo (Saplı ada): Kıyı yakınlarındaki bir adanın kıyı okunun gelişmesiyle ankaraya bağlanması sonucu oluşurlar. Böylece ada bir yarımadaya dönüşür. Karadeniz’de Sinop ve Marmara Denizi’ndeki Kapıdağ yarımadaları birer tombolodur.