Su, canlı yaşamının devamı için şüphesiz hayati bir önemi sahip. Suyun önemini en açık şekilde ifade etmek için verilebilecek örnekleri fazla uzaklarda aramamıza ise gerek yok. Çünkü sadece insan bedeni bile suyun önemine dair binlerce örneği bünyesinde barındırıyor.
Suyun insan vücudunda, bırakın yokluğunu; eksikliğinin dahi ne tür sonuçlar doğurabileceğini, sağlık alanındaki en yetkili ve muteber kuruluş olan Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) tespitleriyle ifade etmek yeterli olacaktır.
Su kaybının insan üzerindeki etkileri şu şekildedir;
- %1 oranında su kaybı: Susuzluk hissi, ısı düzeninin azalması, performans kaybı
- %3 oranında su kaybı: Vücut ısı düzeninin iyice bozulması, aşırı susuzluk hissi
- %4 oranında su kaybı: Fiziksel performansın %20 – 30 düşmesi
- %5 oranında su kaybı: Baş ağrısı, yorgunluk
- %6 oranında su kaybı: Halsizlik, titreme
- %7 oranında su kaybı: Fiziksel aktivite sürerse bayılma
- %10 oranında su kaybı: Bilinç kaybı
- %11 oranında su kaybı: Vücut dirençsizliği, olası ölüm
- %12 oranında su kaybı: %97 oranında ölüm
- %15 oranında su kaybı: %100 ölüm
Suyun insan vücudundaki görevleri ise şunlardır;
• Hücrelerin ihtiyacı olan maddeleri hücreye taşımak,
• Hücrelerin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan katı maddelerin çözünmesini sağlamak,
• Hücrelerde metabolik faaliyetler sonucu oluşan atık maddeleri boşaltım sistemi organlarına taşıyarak vücut dışına atılımını sağlamak,
• Vücut ısısını dengede tutmak,
• Kanın hacmini dengelemek,
• Besinlerin sindirimine yardımcı olmak,
• Beyin ve omurilik gibi bazı organları dış etkenlerden korumak.
Canlı hayatı açısından önemi şüphe götürmeyen su ile alakalı akla şu soru gelebilir: “Yeterince suyumuz var mı?”
Dünya su kaynaklarının %96,7’si tuzlu su, %3’ü ise tatlı su formundadır. Tatlı suların ise %68,3’ü buzullarda, %31,4’ü yeraltında, %0,3’ü ise yüzey suyu olarak bulunuyor. Yüzey sularının ise %87’si göllerde, %2’si nehirlerde, %11’i ise bataklıklarda bulunuyor.
Dünyadaki sınırlı kullanılabilir su rezervleri her geçen gün tükenirken, ülkelerin su politikaları ve su tasarrufu konusunda alınması gereken tedbirlerin de önemi her geçen gün artıyor.
Suyumuzu Korumak ve Tasarruf Etmek İçin Bireysel Olarak Neler Yapabiliriz?
Yapılan tespitlere göre evlerde suyun %35’i banyoda, %30’u tuvalette, %20’si çamaşır ve bulaşık yıkamada, %10’u yemek pişirme ve içme suyu olarak, “%5’i ise temizlik maksadıyla kullanılıyor.
Mutfak: Evde harcanan suyun yaklaşık %10’u mutfakta kullanılır. Pişirme, temizleme, yıkama ve içme maksatlı su kullanımında birkaç noktaya dikkat ederek sarfiyat azaltılabilir.
• Sebze ve meyvelerinizi akan suyun altında yıkamak yerine, bir kabın içinde yıkayabilirsiniz. Bu yöntemle 4 kişilik bir ailenin 1 yılda 18 ton su tasarrufu sağlayabileceği belirtiliyor.
• Yıkama sularını daha sonra çiçeklerinizi sulamak için tekrar kullanabilirsiniz.
• Ispanak, semizotu, pazı gibi yeşil yapraklı sebzeleri ayıkladıktan sonra ilk yıkama suyuna sirke koyarsanız daha kolay temizlenir, bu da daha az su sarfiyatı anlamına geliyor. Çamaşır ve bulaşık makinelerini tam dolu iken çalıştırmak ve az lekeli çamaşırlar için kısa yıkama programlarını tercih etmek su sarfiyatını azaltmak için güzel bir adım olabilir.
• Elde bulaşık yıkayacaksanız, mümkün olduğunca daha az deterjan kullanmak, durularken ihtiyaç duyacağınız su miktarının daha az olması demek.
• Donmuş yiyeceklerin buzu çözülsün diye akan suyun altına tutmak yerine, kullanmadan bir gece önce buzdolabında çözülmeye bırakmak hem daha sağlıklı hem de su tasarrufu açısından daha iyi bir yol olabilir.
Banyo: Evde en çok su banyoda harcanır. Günlük su tüketimimizin yaklaşık %35’i banyodadır.
• Banyoda su tasarrufunun en kolay yolu suyu tasarruflu kullanan duş başlığı ve sifon taktırmak. 6 dakika duş yaptığınızda, tasarruflu duş başlığıyla her banyoda 50 litreye kadar daha az su harcamış olursunuz.
• Banyo suyunun ısınmasını beklerken suyu bir kovaya doldurun.
• Küvetinizi suyun sıcaklığını kontrol ederek doldurabilirsiniz. Çünkü sıcak suyu sonradan ılıtmak daha fazla su sarfiyatına neden olabilir.
•Duş sürenizi sadece 1 dakika azaltarak, kişi başına yıllık 18 ton su tasarrufu sağlayabilirsiniz.
• Sifonun bir kez çekilmesi ile ortalama 10 lt su harcanır. Gelişen teknoloji sayesinde, standart modellere göre %60 daha az su tüketen klozetler bulunmaktadır. Rezervuarların boyutunu küçülterek 12-20 litrelik yerine, 6-7 litrelik kademeli rezervuarları tercih edebiliriz.
• Dişlerinizi fırçalarken, yüzünüzü yıkarken suyu akar vaziyette bırakmak dakikada yaklaşık 15-20 litre suyun (yılda 12 ton) boşa akmasına sebep oluyor.
• Tıraş bıçağınızı akan suyun altında değil, bir tas suyun içinde durulamak da alınabilecek tedbirler arasında.
• Elde çamaşır yıkarken aynı suda önce beyazları; sonra renklileri yıkayabilirsiniz. Çamaşırdan arta kalan suyu temizlik için bahçeye veya tuvaletinize dökmek için kullanabilirsiniz.
Musluklar:
• Musluklarınız su damlatıyorsa tamir ettirmemek günlük 30-200 litre suyun boşa akmasına neden oluyor.
•Musluklarda ve duş başlıklarında su akışını azaltan, ancak su basıncını arttıran yeni sistemleri kullanmak “daha az su, daha fazla verim” anlamına geliyor.
Bahçe:
• Bahçenizi, çiçeklerinizi sulamak için günün serin saatlerini seçmek, buharlaşma ile suyun büyük bir bölümünü kaybetmenizi engeller.
• Otomobilimizi, balkonlarımızı, bahçelerimizi hortumla yıkamak yerine, kovaya doldurduğumuz suyla yıkayabiliriz.
Su tasarrufunu sadece doğrudan kullandığımız su olarak ele almak gerçekçi bir yaklaşım olmayabilir. Zira herhangi bir ürünün üretilmesinde kullanılan suyu hesaba kattığımızda, o ürünü israf etmek aynı zamanda o ürün için kullanılan suyu da israf etmek anlamına geliyor. Mesela çayınıza attığınız fazladan bir çay kaşığı şekerin üretilmesinde yaklaşık 50 fincan su kullanılıyor. Yani bir kaşık şekeri israf etmek, dolaylı yoldan 50 fincan suyu israf etmek demek.