" Görmedin mi Rabbi'nin fil ordusuna yaptığını?
Boşa çıkarmadı mı onların planlarını?
Üzerlerine ebabil kuşlarını gönderdi.
Onları sert kayalıklara atıyorlardı.
Onları yenilmiş, içi boşalmış ekin gibi yaptı." FİL SURESİ (105/1-5)
" Ashabu'l-Fil, sözlükte 'fil ashabı/ordusu' demektir. İslam öncesi Arap kaynaklarında Ebrehe (Habeşce İbrahim' adlı bir komutanın, fillerden oluşan ordusuyla Habişistan'dan Mekke'ye doğru harekete geçtiği ve Kabe'ye saldırdığı rivayetleri vardır. Buna göre Ebrehe, Habeşistan'ın Yemen Valisiydi. Yemen'de yönetimi ele geçirmiş ve Habeşistan'a vergi ödemek karşılığında Yemen Valiliği'ni kabulettirmişti. O dönemde İran-Bizans rekabeti bütün hızıyla devam ediyordu. Ebrehe, Bizans'ın kışkırtmalarına rağmen M.Ö. 540'da yeniden alevlenen Bizans-İran savaşlarına katılmadı. Yemen'in başkenti San'a'da büyük bir mabed yaptırarak Bizans'ın hadimliğine soyundu. Mekke'deki Kabe'yi yıkarak, hacıları kendi yaptırdığı mabede çekmek istiyordu. M.Ö. 570'lerde Arapların İran saflarına geçmesini fırsat bilerek Mekke üzerine yürüdü. Çok sayıda filden oluşan ordusuyla Kabe'yi yıkmak istediyse de başarılı olamadı. Dolayısıyla bunun bir Bizans kışkırtması olduğu anlaşılıyor.
O anda sürüler halinde güneye doğru kuş göçü olmaktaydı. Nitekim 'Bunlar de3niz tarafından gelen siyah kuşlardı.' Razi, Ata, İbni Abbas'ın rivayeti de bu bilgiyi doğrulamaktadır. Uzun süren yolculukta bir taraftan sıcak, diğer taraftan çöl fırtınasıyla fil ordusu çölde perişan oldu. Çöl şartlarında daha fazla ilerleyemediler ve ağır kayıplar verdiler. Orduda hastalık baş gösterdi ve yayıldı. Kızamık ve çiçek hastalığı başgösterdi. 'İlk defa o zaman Arap topraklarında lekeli humma ve çiçek hastalığı görüldü.'
Orduda başgösteren hastalık ve ölümler nedeniyle cesetler ortada kaldı. Yırtıcı çöl kuşları (akbabalar) cesetleri deşeleyip, kıramadıkları (ilik) kemiklerini gagalarıyla tutup yüksekçe bir yerden sert kayalıklara atmaktaydılar. Böylece cesetler, yenilmiş (tiftiklenmiş) ve içi boşaltılmış ekine (ke asfin me'kül) döndü.
İşte bu sure, Arapların hafızasında yer eden bu olayı anlatmaktadır.
Surenin ilk mesajlar içinde yeralmasının nedeninin, 'Kabe çetesinin' uyarılması olduğunu anlıyoruz. Çünkü onlar, Kabe sayesinde 'mal ve oğullar sahibi' olmuşlar, bu nedenle 'şehrin zenginlikten şımarmış ileri gelenleri' haline gelmişlerdi. Onlara servetlerinin kaynağının gayri meşru olduğu, Kabe'yi koruyanın Allah olduğu, böylece Kabe sayesinde elde ettikleri zenginliklerin kendilerine ait olmadığı hatırlatılmış oluyor. Nitekim hemen sonraki Kureyş Suresi'nde bu temanın daha açık bir şekilde işlenip tefsir edildiğini görüyoruz."
yuzdeyuzhaber