Açıklama:
İtalya, savaştan ekonomik açıdan yorgun ve büyük borçlarla çıkmıştı. Emperyalist hırslar İtalya için onlarca milyar lira, 600 binden fazla insanın hayatını kaybetmesi ve yarı milyondan fazla insanın sakat kalması anlamına gelmişti. Versailles antlaşması tıpkı Alman emperyalistlerini hayal kırıklığına uğrattığı gibi İtalyan mevkidaşlarını da hayal kırıklığına uğrattı.
Devlet tarafından verilen askeri ihalelerin azalması ile İtilaf devletlerinin finans desteğini kesmesinin ardından ağır sanayi iflasa uğradı. ”Ansaldo”, ”İlva” şirketleri ile bunların kredi kaynağı olan İtalya İskonto Bankası iflas etti.
İşsizlik, bütçe açığı ve vergilerin yanında köylülerin işleyecek toprak edinme arzusu hızla artıyordu. Tüm bunlar olurken meclis ve hükümet sonsuz tartışmalara batmış ve halk nezdinde güvenini kaybetmişti. Ordu moralsizdi, patronların aklı karışıktı. Rusya’daki Sosyalist Ekim Devrimi İtalya’nın emekçilerini derinden etkilemişti. Klasik devrimci durum oluşmuştu; yönetenler eskisi gibi yönetemiyordu, yönetilenler de eskisi gibi yönetilmeyi istemiyordu.
Halk, Sosyalist Parti’ye ve sendikalara akın etmeye başladı. 1919 meclis seçimlerinde sosyalistler 32% oy alarak en büyük meclis bileşeni oldular. Sendikalara gelirsek, savaştan önce sendika üye sayısı 1 milyon civarındayken savaştan hemen sonra bu sayı 4 milyona çıktı.
İtalyan emekçilerin ekonomik mücadelesine siyasi talepler de eklendi. Buna örnek olarak uluslararası müdahalenin Beyaz Ordu’ya olan desteğine karşı Sovyet Rusya’yı Savunma Hareketi kuruldu. Bu dönemde gerçekleşen devrimci kargaşaya ”Biennio Rosso” (İki Kızıl Yıl) adı verilmektedir.
Rotayı Koru
Çeviren: Aziz Seçilmiş