Avusturya’nın coğrafi özellikleri nelerdir? Bir Orta Avrupa ülkesi olan Avusturya’nın yüzey şekilleri, ırmak, göl ve akarsuları ile iklimi hakkında bilgiler.
Avusturya, tam adı Avusturya cumhuriyeti, Almanca Rebuplik Österreich, Orta Avrupa’nın güneyinde, denize kıyısı bulunmayan dağlık ülke. Yüzölçümü 83.856 kilometrekaredir. Başkenti Viyana’dır. Batıda İsviçre ve Liechtenstein, kuzeybatıda Almanya, kuzeyde Çek Cumhuriyeti, kuzeydoğuda Slovakya, doğuda Macaristan, güneydoğuda Slovenya ve güneybatıda İtalya ülkeyi çevreler.
YÜZEY ŞEKİLLERİ.
Kuzeydoğu kesiminde, Alpler’in doğu kenarıyla Bohemya ve Mo-ravya’nın tepeleri arasından Macaristan Ovasına akan Tuna Irmağı dışında, Avusturya’nın genel görünümünde dağlar ve ormanlar belirleyicidir. Öteden beri Avrupa’nın büyük kentlerinden biri olan başkent Viyana, Tuna’nın dağların arasından çıkarak görece kurak düzlüklere girdiği yörede kurulmuştur.
Alpler’in Avusturya sınırları içindeki en yüksek tepesi batıda yükselen Grossglockner’dir (3.797 m). Kireç taşından oluşan Avusturya Alpleri, kuzey ve güney sıradağları olmak üzere ikiye ayrılabilir. Sarp ve engebeli bu iki sıra, kristal kayaçlardan oluşan ve daha yumuşak biçimli bir orta dağ dizisiyle birbirinden ayrılır. Ülkenin fiziksel bel kemiğini oluşturan bu dağ kütlelerinin kuzeyinde, Kuzey Alpler’le Tuna arasında tepelik bir Alp altı kuşağı yer alır. Tuna’nın kuzeyinde zengin ormanlarla kaplı yamaçlar uzanır. Viyana’nın doğusundaki alçak bölgeler, Macaristan Ovasının batı uzantısı görünümündedir.
IRMAKLAR VE GÖLLER.
Avusturya bir göller ülkesidir. Çoğu, özellikle Salzkammergut çevresindekiler, Buzul Çağı aşınımıyla oluşmuştur. En büyükleri, bir bölümü komşu ülkelerin sınırları içinde kalan, batıda Konstanz Gölü (Bodensee) ve doğuda Neusiedler Gölüdür (Neusiedler See). Avusturya topraklarının yüzde 96’sındaki akarsular Tuna’ya dökülür. Karadeniz ile Kuzey Denizi arasındaki su bölümü çizgisi Avusturya’nın kuzeyinden geçer. Tuna ile Akdeniz ve Atlas Okyanusuna dökülen ırmakların arasındaki su bölümü çizgisi de ülkenin batı sınırıyla çakışır. Güneyde Karnik Alpleri, daha batıda ise Alpler’in ana sıraları, Po Irmağının akaçladığı bölgenin su bölümü çizgisini belirler.
İKLİM.
Avusturya’nın nemli batı bölgeleri Atlantik ikliminin etkisi altındadır. Bu kesimlerde yıllık yağış 1.000 mm dolayındadır. Ülkenin doğusu, özellikle daha kuru ve kara ikliminin etkisi altında kalan kesimler daha düşük yağış alır.
Alçak bölgelerde ve tepelik doğu bölgelerinde ocak ayı sıcaklık ortalaması – 1°C, temmuz ayı ortalaması ise 20°C’dir. 3.000 m’den yüksek yerlerde sıcaklık -11,3°C (ocak) ile 2,T C (temmuz) arasında değişir. Buralarda kar kalınlığı ocak ayında yaklaşık 3 m, temmuzda ise 1,5 m dolayındadır.
Egemen rüzgâr batıdan eser. Bu nedenle, batı bölgelerde yüksek olan nemlilik, doğuya doğru giderek azalır.
BİTKİ ÖRTÜSÜ VE HAYVAN VARLIĞI.
Toplam alanının üçte ikisi orman ve çayırlarla kaplı olan Avusturya, Orta Avrupa’nın en ormanlık ülkesidir. Ormanların egemen ağacı ladindir; melez, kayın ve meşe ağaçlarına da sıkça rastlanır. Alpler bölgesinde ve dağ eteklerinde iğne yapraklı ormanlar belirleyiciyken, daha ılık bölgelerde yaprakdöken ormanlar ağırlık kazanır.
Bugün yasalarla koruma altına alınmış olan yabani hayvanlar arasında boz ayı, kaya kartalı, iki şahin türü, doğan, baykuş, turna, kuğu ve leylek sayılabilir. Avlanma, yılın belli dönemleriyle sınırlanmıştır. En çok avlanan hayvanlar geyik ve tavşandır. Irmaklarda alabalık, gölgebalığı, berlam, turnabalığı, tatlı su levreği ve sazan bulunur.