... konulu sunumlar: "Başkent Üniversitesi KAVRAM HARİTALARI Hazırlayan: Dr. Emine CABI."— Sunum transkripti:
1
Başkent Üniversitesi KAVRAM HARİTALARI Hazırlayan: Dr. Emine CABI
2
Başkent Üniversitesi Kavram Haritası (Concept Maps) Kavramların ve bu kavramların arasındaki ilişkilerin grafiksel teknikle sunulmasıdır.
3
Başkent Üniversitesi Kullanım Alanları Beyin Fırtınası Desteği Yeni fikirlerin oluşturulması ve planlaması aşamasında yol gösterir. Çalışma Yardımcısı Etkili not almayı yönlendirir, yeni öğrenilen kavramları özetler, yansıtıcı düşünmeye biçim veya etkinlik katar. Öğretim Aracı Görsel ve şematik bir özet sunar, karmaşık ilişkileri gösterir, algı yanlışlarının belirlenmesini ve giderilmesini sağlar.
4
Başkent Üniversitesi Kullanım Alanları Öğretmenlere, öğrencilerin ön bilgilerini anlamalarında yardımcı olur. Öğrencilerin kendi öğrenme kapsamlarını oluşturmasına ve konuya odaklanmalarına yardımcı olur. Öğretmenlerin, kavram yanlışlarını bir an önce belirlemelerini sağlar.
5
Başkent Üniversitesi Kavram Haritası Daha çok öğretmen tarafından veya lise, lisans ve daha üst eğitimdeki öğrenciler tarafından kullanması önerilir. Kavramları ve kavramlar arası ilişkileri haritalandırır. Çember veya kutu içerisinde yer alan kavram ve fikirler hiyerarşik bir şekilde yapılandırılır. Her kavram, haritada yalnızca bir kez yer almalıdır. Her kavram haritada en az bir önermenin elemanı olmalıdır. Özel isimler kavram değildir. Bunlar özel örneklerdir.
6
Başkent Üniversitesi Kavram Haritası Kavramlar arasındaki ilişkiler, kavramları birleştiren bir çizgi (bağlantı okları) ile belirtilir. Bağlantı oklarının yönleri mutlaka belirtilir. Merkezden uçlara, ana kavramdan alt kavramlara doğru yön çizgileri bulunması tavsiye edilir. Bu şekilde yön çizgileri öğrenciye daha fazla özgürlük tanır, görsel haritayı daha kolay hatırlar. Yatay, dikey, çapraz oklar kullanılır.
7
Başkent Üniversitesi Kavram Haritası Bağlantı sözcükleri; Örneklerde dışında tüm bağlantılarda kullanılmalı, Anlamlı olmalı, Bağlantı sözcükleri yüklem veya bağlaçtan oluşmalıdır. Anahtar (ana) kavram tam ortaya yerleştirilir. Büyük harfle yazılmalı, diğer kavramlara göre dikkat çekici olmalıdır. Ana kavram, alt kavramlar, daha az önemliler ve örnekler şeklinde hiyerarşik düzenleme yapılır.
8
Başkent Üniversitesi Kavram Haritası Kavramların somutlaştırılması ve akılda kalması için görsel objeler ile beraber verilmesi yararlı olacaktır. Kavram kargaşası yaratmayacak görsel objeler metin olmadan verilebilir. Örneklerde sadece görsel obje kullanılabilir. Farklı renkler kullanılabilir. Fakat aynı hiyerarşik düzeyde sıralanan kavramlara aynı renk kullanılması önerilir. Örneğin; Tüm örneklerde aynı renk kullanımı
9
Başkent Üniversitesi Kavram Haritalarının Yapılışı Bir konu belirleyelim: Örneğin; DÜNYA
10
Başkent Üniversitesi Kavram Haritalarının Yapılışı Uydu Kıta Amerika Yuvarlak Kara parçaları Avusturalya Atmosfer Sular Hint Okyanusu İnsanlar Okyanus Gezegenler Asya Güneş sistemi Merkür Avrupa Deprem Mars Ay Güneş Büyük Okyanus Hava “Dünya” sözcüğü size ne çağrıştırıyor? “Dünya” denince ilk aklınıza gelen kavram nedir? (Yukarıdaki soruları öğrencilere sorarak onlardan gelen cevapları aşağıda olduğu gibi alt alta tahtaya yazalım.)
11
Başkent Üniversitesi Kavram Haritalarının Yapılışı Ana kavramAlt kavramlarDaha az önemliler Örnekler Dünya Kara parçalarıKıtaAmerika, Asya, Avrupa, Avusturalya SularOkyanusHint, Büyük Okyanus, Güneş sistemiGüneş, gezegenlerMerkür, Mars uyduAy AtmosferHava Daha sonra bunlardan seçtiklerimizi alt kavramlar, daha az önemliler, örnekler başlıklarında sınıflayalım.
12
Başkent Üniversitesi Kavram Haritalarının Yapılışı İki kavramı birbirine bağlayan bağlantı sözcükleri kullanarak kısa cümleler yazalım. Örn: Dünyada kara parçaları vardır Kara parçaları kıtayı oluşturur. Amerika, Asya, Avrupa, Avusturalya kıtaya örnek verilir.
13
13 Kavram Haritaları Ana kavram Genel kavram bağlantı
14
14 Kavram Haritaları Doğru hiyerarşi düzeyleri Ana kavram Genel kavram bağlantı alt kavram bağlantı kavram bağlantı kavram bağlantı
15
15 Kavram Haritaları Çapraz ilişkileri Ana kavram Genel kavram bağlantı alt kavram bağlantı kavram bağlantı kavram Çapraz bağlantı
16
16 Kavram Haritaları Kavram etiketine uygunluk Ana kavram Genel kavram bağlantı alt kavram bağlantı kavram bağlantı kavram Çapraz bağlantı nesne örnek bağlantı
17
Kavram Haritalarının Yapılışı Son çizime geçmeden önce taslak çizim yaparak, bir haritaya dönüştürelim.
18
Başkent Üniversitesi Kavram Haritalarının Yapılışı Taslak çizim tamamlandıktan sonra haritayı bilgisayarda çizelim. Kavram Haritaları çizerken bilgisayar desteği kullanmak büyük kolaylık ve teknik destek sağlar, daha kaliteli materyaller hazırlamamıza yardımcı olur.
19
Başkent Üniversitesi Kavram haritasını aşağıdaki yazılımlar ile hazırlayabiliriz: PowerPoint, Ms-Word Inspiration Smart Draw 2&id= &id=12192 …………. Kavram Haritalarının Yapılışı
20
Başkent Üniversitesi Kavram Haritası Örnekleri
21
22
23
Başkent Üniversitesi
24
25
26
Kaynaklar Gülbahar, G, Y., Kişisel web sitesindeki adresinden tarihinde ulaşıldı.http://www.baskent.edu.tr/~gulbahar/dersler/egt301.php Kalaycı, N. X. Eğitim Bilimleri Kongresi “ İki Boyutlu Görsel Öğrenme ve Öğretme Araçları” Bildiri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Bolu Yalın, H. İ. (2006). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme. Ankara: Nobel Yayınları.