BD hükümeti nüfuzunu güçlendirmek, ekonomik ve stratejik çıkarlarını gözetmek için, çıkarı olduğu her ülkede, sivil toplumu, ülkenin tüm sektörlerine sızmak için kullanır ve bunu güçlü bir araç olarak görür.
Bu olgunun son günlerde ki en çarpıcı örneklerinden birisi, Küba’da ajanlık suçlaması ile tutuklanan Alan Gross’un çalıştığı şirketi fonlayan kurumlardan birisinin USAID olarak ortaya çıkmış olduğu gerçeği. Bu konuyu detaylı olarak Haziran 2010’da hazırladığım bir makalede incelemiştim.
Bknz: http://cuneytgoksu.blogspot.com/2010/06/casus-mu-iyiliksever-mi.html
Venezuela’da, BD’in bu stratejisi, 2002 yılında şekillendi. Chavez muhaliflerinin finansmanına “National Endowment for Democracy” (NED) ve USAID’in Caracas’da açtıkları bürolar öncülük ettiler. Bu kurumlar, Chavez’e yapılan darbe girişimi başarısız olmasına rağmen, muhalefet hareketini konsolide ederek, ekonominin başındaki kilit yöneticileri, özellikle de petrol sanayiini kullanarak ülke ekonomisine zarar verdiler. Karşı hareketin bölünmesinden sonra bu strateji şekil değiştirdi; fakir halk ve medyayı hedeflerine aldılar. Carakas’daki BD konsolosluğu, Dış İşleri’nin izni olmadan, 5 eyalette bürolar açtı. Bu bürolar, petrol, mineral ve doğal kaynaklar yönünden zengin olan Anzoátegui, Bolívar, Lara, Monagas ve Nueva Esparta (Margarita) eyaletlerinde açılmıştı.
USAID’in çalışmaları Venezuella’daki karşı devrim hareketini daha da derinleştirmiştir. 2007’ye kadar, USAID’in taşaron şirketi DAI tarafından devrim karşıtı sosyal örgütlere, partilere, politik projelere, 11,5 Milyon USD tutarında, 360 burs imkanı sağlanmış. (Not: Bu ilişki yumağının aynısını Küba’da da görüyoruz) DAI’nin yani dolaylı olarak USAID’in fonlandığı bu programların çoğunlukla, siyasi diyalog ve kamuoyu tartışmasına odaklandığı görülüyor. Venezuela'da sözde insan haklarının savunucusu STK’lar, USAID’in diğer anlaşmalı şirketlerinden biri olan “Freedom House”tan ciddi finansman sağladılar. Örneğin, “Freedom House”, BD’in propoganda ofisi yönetcisi Karen Hughes’ı, BD Kongre’sinden Florida’dan Cumhuriyetçi senator Ileana Ros-Lehtinen’ı televiyon programına çıkarttılar. (Not: Florida Küba’lı karşı devrimcilerin BD’lerde en fazla yaşadığı eyalet) USAID, Venezuela'daki çabalarını "sivil toplumu ve siyasi partileri güçlendirmek", "yerel yönetim ve belediye meclislerini teşvik etmek" ve “insan hakları savunucularını” desteklemek olarak özetliyor. Bütün bu çalışmaların yoğunluğunun Chavez iktidarı ile arttığı, yönünün de sürekli olarak Chavez karşıtlığı olduğu gözleniyor.
Bolivya’da da durum çok farklı değil! Mart 2004’de USAID Bolivya’da bir ofis açtı. Nasıl Chavez güçlendiğinde Venezuella’ya geldiyse, Evo Morales’in de yükseldiği dönemde hemen Bolivya’ya girdi. Burada da C&A isminde bir şirketle anlaşarak, “ülkede ki gerilimi azaltmak ve seçimlere destek olmak için geldiği haberini yaydı”. Bolivya’da 379 parti, stk ve projeye toplam 13 Milyon USD yardımda bulundu. C&A’nın çalıştığı diğer kurumlara baktığımızda, BD Ordusu, Donanması, Enerji Dairesi Başkanlığı, “Voice of America”, İç Güvenlik Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve çok daha fazlasını görüyoruz. USAID’in özellikle, ülkenin zengin olan Santa Cruz ve Cochabamba bölgelerinin ayrılması için uğraştığını görüyoruz. Bolivya’da BD Büyükelçiliği yapan Philip Goldberg’in bölücülük konularında bir uzman olduğunu, eski Yugoslavya'nın Bosna ve Sırbistan olarak ayrılmasında çalışan, BD ekibinde lider olduğunu biliyoruz.
Bütün bu bilgileri yanyana koyduğumuzda USAID organizasyonunun bölgeden kolay kolay gitmeyeceği, bu açık müdehale ve devrim karşıtı hareketin kolayca söküp atılamayacağı görülüyor. Hangi grup ve kurumların, hangi şartlarda yerel ve uluslararası kaynaklardan destek alacağının düzenlenmesi gerektiği ortada. Çünkü “insan hakları” kalkanı arkasına saklanıp, karşı devrimci bir çok kurum ve kuruluşu fonlayarak bölgeyi istikrarsızlığa sürüklemek, kaynaklarını sömürmek, yönetimleri değiştirmek isteyen BD’in yeni oyuncağı USAID!
USAID’in resmi web sitesinden, hedeflerini anlatan bir alıntı ile sonlandıralım bu yazıyı;
“...USAID, BD’in ulusal güvenliği, dış politikası ve Terörism’le Savaş konularında hayati rol oynar. Fakirliği, bugün yaşanan şiddetin temel sebebi olarak görür... USAID’in bütün çalışmaları, dünya çapında, BD değerlerini ve çıkarlarını gözeten insanların barış ve refahını geliştirmek için gerçekleştir...”
Bu alıntıyı kısaca şöyle de yorumlayabiliriz;
“USAID, BD’in çıkarlarına ve ulusal güvenliğine aykırı yönetimleri değiştirmek için fakirliği yok etme kalkanı arkasında, o ülkelere müdehale etme hakkını saklı tutar”
Cuneyt Goksu
email@example.com
Not: Bu yazı 18 Temmuz 2010'da Birgun Gazetesinde yayınlandı.