Beagle’ın Yolculuğu, Darwin’in HMS Beagle gemisiyle çıktığı seferde edindiği tecrübelere ilişkin raporlarına verilen isimdir. İlk başta Günce ve Yorumlar başlığı adı altında yayımlanan kitap, geminin dünya çevresindeki seferine dair bir rapor olarak hazırlanan dört kitaplık bir dizinin üçüncü kitabıydı. HMS Beagle’ın Kaptanı Fitzroy dizide yer alan diğer üç kitabı kaleme alıyor veya yayına hazırlıyor, Darwin’den de yolculuk sırasında doğa tarihine dair edindiği gözlemleri kaleme alarak katkıda bulunmasını istiyordu.
Kitap ayrıca Darwin’in yayına hazırlanmış günlüklerini ve beş yıl süren araştırma amaçlı yolculuğunda kaleme aldığı hayvanbilim, yerbilim ve antropoloji (insanbilime) alanlarını kapsayan bilimsel notlarını içerecek biçimde Araştırmalar Güncesi başlığı altında da yayınlandı. Bu eserin yayınlanmasıyla Darwin kamuya mal olan ünlü bir kişilik konumuna geliyor ve bilimsel çevrelerde kabul görüyordu.
TÜRLERİN KÖKENİ ÜZERİNE
Türlerin Kökeni Üzerine, 1859 yılında ilk defa yayınlanmasının ardından Darwin hâlen hayattayken beş defa daha yayınlandı (1860, 1861, 1866, 1869 ve 1872). Kitabın 1859’da yayınlanan ilk bakısında “doğal seçilim Aracılığıyla Türlerin Kökeni Üzerine” veya “Yaşam Mücadelesinde Doğal Seçilim veya Avantajlı Irkların Muhafazası Yoluyla Türlerin Kökeni Üzerine”başlıkları kullanılıyordu. Bu başlıkların uzun olmaları dolayısıyla kitap genellikle Türlerin Kökeni Üzerine adıyla anılır. 1872’de yayınlanan 6.ıncı baskıdaysa başlıktaki “Üzerine” kelimesi atılıyor ve metinde ilk defa “evrim” kelimesine yer veriliyordu; gerçi ilk baskıda “evrimleşmiş” kelimesi bir defa geçer (kitapta yer alan son kelime olarak).
Darwin’in HMS Beagle ile çıktığı seferin neredeyse yirmi yıl sonrasında yayınlanan Türlerin Kökeni Üzerine, gemi yolculuğu sırasında oluşmaya başlayan ve takip eden yirmi yıl içinde gelişen kuramı barındırır. Kitap, evrim kuramının belirli kısımlarının daha ayrıntılı biçimde incelendiği çalışmalar için kaynak teşkil eden bir özet niteliğindedir. İlk basıldığında hem sıradan okuyucuların hem de bilimsel çevrelerin ilgisini çeken kitap o gün bugündür hâlen her düzeyde tartışma ve münazara konusu edilmektedir. Darwin’in geliştirmesinden beri evrim kuramının kendisi de bir nevi evrim geçirmiştir; ama Türlerin Kökeni Üzerine hâlen bilimsel düşüncenin gelişimi bağlamında kilometre taşı niteliğindedir. Darwin’in doğal seçilim aracılığıyla evrim kuramı da evrim kuramının köşe taşı olmaya devam etmektedir.
İNSAN'IN SOYU
İnsan Soyunun Türemesi ve Cinsiyete Bağlı Ayıklanma (1871)Darwin’in evrim kuramı üzerine yazdığı ikinci büyük kitaptı. “Türlerin Kökeni” gibi bu kitabın da başlığı kolaylık sağlamak için kısaltıldı, İnsan’ın Soyu biçimini alıdı. Darwin’in bu eserindeki başlıca hedefleri evrim kuramının insanın evrimini izah etmede nasıl kullanılabileceğini özetlemek ve cinsiyete bağlı ayıklanma kuramını ayrıntılı biçimde açıklamaktı. Kitapta evrimsel psikoloji, evrimsel etik, insan ırkları arasındaki farklılıklar, insanlarda cinsiyetler arası farklılıklar ve evrim kuramının toplum bağlamında ne ifade ettiği gibi bir dizi ilgili konuya değinilir.
İnsan’ın Soyu Darwin’in “evrim” kelimesini içeren ilk kitabıydı, ancak ilk baskıda değil ikinci baskıda girdi kitaba bu kelime (daha sonraları Türlerin Kökeni’nin altıncı veson baskısına [1892] da eklendi “evrim” kelimesi).
DARWIN'İ OKUMAK
Charles Darwin’in ilk yazılı eserleri büyük ölçüde bilimsel verilerin sunumu niteliğindeydi. Daha sonraki yıllardaysa eserlerinde bilimsel çalışmalarına getirdiği kuramsal yorumlamalara da yer vermeye başladı. Darwin’in en meşhur çalışmaları çok sayıda konuyu kapsamlı biçimde ele aldığı kitaplarıdır. Ancak belirli konulara odaklandığı çok sayıda makalesi ve yayınları da olmuştur; “Sarmaşık Bitkilerin Devinim ve İşleyişleri” (1865) ve “Solucanların Etkisiyle Bitkiler için Elverişli Gübreli Toprağın Oluşumu” (1881) gibi. Darwin’in yazılı eserleri kariyeri süresince ilgi alanının zamanla önce yerbilimden hayvanbilime, sonra da bitkibilime doğru kayışını belgelerler.
Kaynak
Darwin-200.üncü Doğum Yıldönümü Konferansı (1809-1859) 2009
http://darwin200istanbul.org