ABD’deki Federal Araştırma Bürosu (FBI), Beyrut limanında geçen yıl patlayan amonyum nitrat miktarının, 2013 yılında Rus bandıraları bir kargo gemisiyle buraya boşaltılan sevkiyatın sadece beşte biri kadar olduğu sonucuna vardı.
FBI tarafından geçen yıl ekim ayında hazırlanan ve basına sızan rapora göre, Beyrut’u savaş yerine çeviren patlamaya 552 ton amonyum nitrat yol açtı.
Aynı rapora göre, Rus kargo gemisiyle 2013 yılında bu limana indirilen 2754 bin tonluk amonyum nitratın sadece beşte biri patladı. Rapor, limana indirilen amonyum nitratın çoğunun kaybolduğu yolundaki şüpheleri artırdı.
Bu kadar tehlikeli bir kimyasal maddenin hiçbir koruma olmadan nasıl limanda saklandığına ilişkin soru işareti ise hala yanıtını bulamadı. FBI raporu, önemli miktardaki amonyum nitratın nasıl kaybolduğu sorusuna ise yanıt getirmiyor.
Beyrut Limanı'ndaki patlama ve soruşturma süreci
Beyrut Limanı'nda 4 Ağustos 2020'de, patlayıcı maddelerin bulunduğu bir depoda önce yangın çıkmış, ardından tüm kenti sarsan çok güçlü bir patlama meydana gelmişti. Patlamada yaklaşık 200 kişinin hayatını kaybettiği, 6 binden fazla kişinin yaralandığı ve 300 bin kişinin patlama nedeniyle yerinden olduğu açıklanmıştı.
Cumhurbaşkanı Mişel Avn, patlamaya 6 yıldır limandaki bir depoda tutulan 2 bin 750 ton amonyum nitratın yol açtığını söylemişti.
Patlamayı soruşturan yargıç Fadi Savvan, 10 Aralık 2020'de Başbakan Hassan Diyab'ın yanı sıra eski Maliye Bakanı Ali Hasan Halil, eski Bayındırlık ve Ulaştırma bakanları Gazi Zuaytir ile Yusuf Finyanus'u, "yüzlerce kişinin yaşamını yitirmesine ve yaralanmasına yol açan ihmal ve kusur" ile suçlamıştı.
Başbakan Diyab ve eski bakanların "görevi ihmal" ile suçlanması, ülkede tartışma konusu olmuştu.
Lübnan Temyiz Mahkemesi de eski Maliye Bakanı Halil ve eski Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Zuaytir'in talebi üzerine Beyrut Limanı'ndaki patlamanın soruşturulması görevini yargıç Savvan'dan almıştı.
Temyiz Mahkemesinin kararından 2 gün sonra 20 Şubat'ta ise Adalet Bakanı Marie-Claude Najm, soruşturmaya yargıç Bitar'ı atamıştı.
Yargıç Bitar'ın göreve gelmesinin ardından 15 Nisan'da 6 kişi ve 23 Haziran'da 7 kişi olmak üzere, soruşturma kapsamında gözaltına alınanların 13'ü salıverilmişti.
Lübnan yargısı, son olarak 2 Temmuz'da 3 milletvekilinin dokunulmazlıklarının kaldırılması için Meclisten talepte bulunmuş ve bazı emniyet yetkililerin sorgulanacağını açıklamıştı.