Myanmar hükümeti birkaç çatışma bölgesinde internet erişimini geçici olarak kapattı. Ordu liderliğindeki katliamlardan kurtulan Myanmar'ın Rakhine eyaletindeki siviller, etnik milislerin yaşadığı şiddet, insani yardım kısıtlamaları ve yüz binlerce komşunun zorla yerinden edilmesinin ardından iletişimin de kesilmesiyle bölgede hayat daha da zorlaştı.
Geçtiğimiz hafta Myanmar hükümeti Rakhine'de sekiz ilçede ve biri ordunun isyancılarla savaştığı komşu Chin eyaletinde cep telefonu internet hizmetini askıya aldı. Hükümet yetkilileri, silahlı grupların faaliyetlerini çevrimiçi olarak koordine ettiklerini savunarak “hukukun üstünlüğü ve kamu güvenliği endişeleri” olduğunu belirtti.
21 Haziran'da yürürlüğe giren ve ne zaman kaldırılacağına dair bir işaret bulunmayan geçici yasak, otoriter hükümetlerin kararsızlık zamanlarında internet hizmetini nasıl kapattıkları veya rahatsız ettiklerini gösteren en son örnektir.
2016'dan 2018'e kadar, dijital haklar savunucusu grup Access Now, dünya çapındaki 371 vakayı, yetkililerin internet servislerini veya mobil uygulamaları kısıtladığını ve 2018'de meydana gelen vakaların yarısından fazlasını oluşturduğunu belgeliyordu.
Kesintilerin büyük çoğunluğu - 310 - çok sayıda yeni internet kullanıcısı olan gelişmekte olan ekonomilere ev sahipliği yapan ve serbest bilgi akışının genellikle otoriter hükümetlere doğrudan bir meydan okuma teşkil ettiği Asya'da meydana geldi.
Çin, internet sansürü ve gözetimi için model olmaya devam ediyor, ancak kendisini dünyanın en büyük demokrasisi olarak gören Hindistan, internet hizmetini kesmek için en hızlı davranan ülke oldu.
Hindistan genellikle işgal atında tuttuğu kuzeyindeki Cammu-Keşmir'de bu yıl 56 internet kapatma eylemi gerçekleştirdi. Keşmir güvenlik güçlerinin isyanları bastırmak ya da bölgeye operasyon düzenlemek için kullandığı sert taktikleri dünyanın gözünden uzak tutmak istedi.
Sudan, Sri Lanka ve Endonezya
Bu yıl, ölümcül Paskalya bombalamalarının ardından Sri Lanka'da ve Nisan ayında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından çıkan olaylar sırasında Endonezya'da sosyal medya geçici olarak kapatıldı. Sudan'ın darbe yapan askeri yöneticileri bu ay neredeyse tüm internet ve telefon hizmetlerini karartıp ve protestoları şiddetle bastıran paramiliter grupların (Cancavid) vahşetini saklamaya çalıştı.
İnsanların büyük çoğunluğunun telefonlarına internete eriştiği Myanmar'da, mobil veri servisinin kesintiye uğradığı dokuz ilçede, ülkenin son nüfus sayımının yapıldığı 2014 yılında yaklaşık 1 milyon kişiden oluşan bir nüfus vardı. Orada kimse kaç kişinin yaşadığını kesin olarak bilmiyor. Ordu, 2017'de başlayan Rohingya Müslüman sivillerine yönelik yıkıcı bir baskı başlattıktan sonra çok sayıda sivil Rakhine'den kaçtı .
Geçtiğimiz aylarda onbinlerce kişi daha yeni bir şiddet olayından kaçmak için evlerini terk etti - bu sefer ordu ile Arakan Ordusu olarak bilinen Rakhine Budist militan grubu arasında meydana geldi çatışmalar. Hükümeti Rohingya'ya karşı destekleyen ancak şu anda ülkenin en fakir devleti için daha fazla özerklik talep eden grubun sivilleri topladığı ve birkaç bin savaşçının sayıldığına inanılıyor.
Roma'daki John Cabot Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü Bridget Welsh, “Rakhine'deki çatışma ciddi ve bu [internet kapatma], Arakan Ordusu'na verdiği cesaretle orduyu avantajlı kılıyor” dedi.
Myanmar'ın etnik tüm tarafları interneti gündemlerini öne çıkarmak için kullanıyor ve özellikle de Facebook şiddeti besleyen içeriği engellememekle suçlandı. Sosyal medya devi o zamandan beri Myanmar ordusunun kıdemli üyelerini ve Arakan Ordusu da dahil olmak üzere “ tehlikeli ” olarak nitelendirdiği çeşitli silahlı grupları yasakladı.
Kamu Güvenliği bahanesi ile interneti kısıtlama
New York merkezli savunuculuk grubu Freedom House'da bir araştırma direktörü olan Mai Truong, kamu güvenliğini korumak, hükümetler dünyasının interneti kısıtlamayı haklı göstermesinin ana nedeni olduğunu söyledi. Bir diğer sebep ise, özellikle sosyal ya da politik huzursuzluk dönemlerinde yanlış bilgi akışını engellemektir. Truong, “Bu eğilim kısmen büyüyor, çünkü hükümetler birbirlerinden öğreniyor” dedi. “Bir hükümet interneti çok az sonuçla kapattığında, diğer hükümetler için arzu doğduğunda dava açma fırsatını düşürür.”
İnternet kapatmanın ülkeye maliyeti yüksek
Ancak uzmanlar, bu tür kapatmalar için yalnızca kısa bir süre dayansalar bile gerçek maliyetlerin olduğunu söylüyor.
Brookings Enstitüsü tarafından yapılan bir 2016 araştırmasında , 12 ay boyunca 81 geçici kapanmanın en az 2,4 milyar dolarlık ekonomik faaliyete neden olduğu hesaplandı. Daha yakın zamanlarda, Facebook tarafından finanse edilen bir araştırma, orta düzeyde bağlantıya sahip bir ülkede bir gün boyunca internet erişiminin kesilmesinin, ülkenin günlük ekonomik çıktısının yüzde 1'inde bir kayıp yarattığını buldu.
Truong, “Şebeke kesintileri büyük olasılıkla yarardan daha fazla zarar veriyor, vatandaşları birbirleriyle kritik bilgileri iletme ve ihtiyaç duydukları zaman hizmet alma kabiliyetinden uzaklaştırıyor” dedi.
Çatışma bölgelerinde hizmet kesintisi yaşandığında, eylemler savaşta yakalanan topluluklar üzerindeki zararı daha da kötüleştirebilir.
Birleşmiş Milletler’in Myanmar’daki insan hakları konusundaki özel raportörü Yanghee Lee, bu hafta , Rohingya’ya karşı yapılan vahşilikten hesap vermekten kaçan Myanmar silahlı kuvvetlerinin , Rakhine’de geçmişte “temizledikleri ” ağır insan hakları ihlallerini işlemek için bir kapak. ” yorumu yaptı.
Lee, “Oradaki tüm siviller için korkuyorum, alanın içindeki ve dışındaki insanlarla iletişim kurmak için gerekli araçları almıyoruz” dedi.
Rakhine'in başkenti Sittwe'de, 2012'den beri açık hava kamplarında yaşamaya zorlanan Rohingya Müslümanları, kuzey ilçelerinde kalan akrabalarıyla temaslarını kaybettiklerini söyledi. Telefon görüşmeleri ve kısa mesajlar engellenmemiş olsa da, kapsama alanı az ve çoğu insan iletişim kurmak için internet tabanlı mesajlaşma uygulamalarına güveniyor.
“Şu anda telefonda insanlara ulaşmak çok zor,” dedi bir Rohingya topluluğu lideri olan Saed Arkani, Sittwe'den telefonla. “Sesi net bir şekilde duyamıyorsunuz ya da görüşme hemen kesiliyor. İnsanlar orada olup bitenler için endişeleniyorlar çünkü iletişim kurma yolumuz yok ve kavgaların sürdüğünü biliyoruz. ”
Çoğu hesaba göre, eskiden Burma olarak bilinen Myanmar, sivil liderliğindeki bir hükümetin 2015 yılında seçilmesi ve yarım yüzyıllık bir ordu yönetiminin sona ermesi nedeniyle böyle bir yasaklama uyguladı.
İnternet, dünyanın en kapalı toplumlarından birinide ne olduğuna ulaşmak için nispeten yavaştı. 2007'de, askerler Safran Devrimi olarak adlandırılan Budist rahiplerin barışçıl bir ayaklanmasını bastırırken, bazı vatandaş aktivistler şiddetin fotoğraflarını ve videolarını paylaşmak için çevrimiçi oldular - hükümeti ülkenin iki hafta boyunca internet bağlantısının fişini çekmesini istedi .
Myanmar o zamandan beri devletin siber alanı kontrol etmesini rahatlattı ve 50 milyondan fazla insanın pazarının yaklaşık üçte birini kontrol eden Norveç merkezli Telenor da dahil olmak üzere yabancı telekomünikasyon şirketlerine kapı açtı.
Şirket, hükümetin kapatma nedenleriyle ilgili “daha fazla açıklama” istediğini söyleyen bir açıklama yaptı ve “telekom hizmetlerine erişim yoluyla ifade özgürlüğünün insani amaçlar için korunması gerektiğini” söyledi.
Ancak bu, Myanmar'da faaliyet göstermek üzere hükümet onayına bağlı olan şirketin gidebileceği en uç eleştiri miktarı kadardı. Welsh, “Ordu, özellikle çekişmeli Rakhine'de güvenlik meseleleri konusunda hala bu meseleleri çözemedi” dedi.
Kaynak: New York Times, www.dunyabulteni.netGüncelleme Tarihi: 29 Haziran 2019, 19:42