Senato'da eski Başkan Donald Trump’ın azil duruşmasında bugün hareketli saatler yaşandı. Azil yöneticileri ile Trump'ın avukatları, son dakikada yaptığı bir açıklamasıyla sürecin seyrini değiştiren Kongre üyesini tanık olarak dinlemek yerine, ifadesini delil olarak kayda geçirmek üzere anlaştı.
Davada savcı görevini gören Temsilciler Meclisi azil yöneticileri ve Trump’ın avukatları, herhangi bir tanık çağıracakları yönünde şu ana kadar bir plan açıklamamıştı, dolayısıyla Senato'nun Cumartesi oturumu öncesi iki tarafın bugün kapanış sunumlarını yapması ve daha sonra nihai oylamaya geçilip kararın çıkması beklentisi hakimdi.
Ancak son anda bir Kongre üyesinin, eski Başkan Donald Trump ile Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçi Azınlık Lideri Kevin McCarthy arasındaki telefon görüşmesinin ayrıntılarını paylaşması üzerine, duruşmada tanık çağrılması ihtimali belirdi. Senato'da yapılan oylamada 45'e karşı 55 oyla tanık çağırmaya yeşil ışık yakıldı.
Geçen ay Temsilciler Meclisi'nde Trump'ın azledilmesi yönünde oy kullanan 10 Cumhuriyetçi üyeden biri olan Herrera Beutler Cuma geç saatlerde yaptığı açıklamada, Trump ile Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçiler'in lideri Kevin McCarthy arasındaki bir görüşmenin içeriğine dair ayrıntılar paylaştı.
Beutler, McCarthy'nin bu görüşmeyle ilgili kendisine anlattıklarına dayanarak, Trump'ın olayların olduğu 6 Ocak'taki görüşmede McCarthy'ye, Kongre'yi işgal eden grubun, seçim sonuçlarından Kongre üyelerine göre "daha üzgün" olduğunu söylediğini aktardı.
Beutler'a göre Trump görüşmede, "Kevin, tahmin ediyorum bu kişiler seçimler hakkında senden daha üzgün" ifadesini kullandı. Beutler, Trump'ın bundan önce, saldırıya kendi destekçilerinin karıştığını inkar ettiğini, bu kişilerin sol Antifa hareketinin üyeleri olduğunu öne sürdüğünü söyledi.
Bu haber üzerine Senato'da davada tanık çağrılması oya sunuldu ve 45'e karşı 55 oyla kabul edildi. 5 Cumhuriyetçi Senatör de tanık çağırmaya destek verdi. Bu gelişme üzerine, kararın bugün çıkmayabileceği ve sürecin muhtemelen uzayacağı tahminleri dile getirildi.
Ancak Senato'nun duruşmaya bir süre ara vermesinden sonra, savcı görevindeki Temsilciler Meclisi azil yöneticileri ve Trump'ın avukatları arasında anlaşmaya varıldığı açıklandı. Böylece, yargılamada ilk planlandığı gibi kapanış sunumlarına geçildi ve nihai kararın bugün çıkması ihtimali yeniden güçlendi.
Temsilciler Meclisi azil yöneticileri ve eski Başkan Trump'ın avukatları arasında varılan anlaşmayla, Kongre üyesi Jaime Herrera Beutler'ı tanık olarak dinlemek yerine, ifadelerinin delil olarak kayda geçirilmesi kararı alındı.
Son dakika oylaması senatörleri de şaşırttı
Davada son anda tanık çağrılmasının oylanması, senatörler arasında da şaşkınlık yaratmıştı. Hafta başında, yargılamanın lehine oy kullanan 6 Cumhuriyetçi'den biri olan Senatör Bill Cassidy, tanık oylamasını bekleyip beklemediğinin sorulması üzerine, ellerini şaşkınlık ifadesi olarak kaldırarak, 34 yıldır Senato'da olan ve 1998'de Bill Clinton ve geçen yıl Trump'ın ilki dahil üç tane azil davası gören Senatör Richard Shelby'ye atfen, "Shelby bu üçü arasında bunun en çılgını olduğunu söylüyor" ifadesini kullanmıştı.
Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz da, bu gelişmenin Senato'yu kaosa sürüklediğini söylemişti.
Oylama sırasında ve sonrasında da senatörler arasında tartışmalar yaşandığı görüldü. Cumhuriyetçi senatörler Ron Johnson ile Mitt Romney'nin gergin bir diyaloga girdiği gözlenirken, Johnson daha sonra yaptığı açıklamada, son dakika gelişmesiyle ilgili olarak, "Bu çok talihsiz. Gerilimi daha da arttırmak dışında bir şeye yaramayacak" diye konuştu.
Bu yaşananlardan önce de, ABD medyasında, Senato'daki Cumhuriyetçiler'in lideri Mitch McConnell Trump'ın aklanması yönünde oy kullanma kararı aldığı yönünde haberler çıkmıştı.
Davada savcıların en çok üzerinde durduğu hususlardan biri, Trump'ın saldıranlarından eylemlerinden ne kadar haberdar olduğu sorusuydu. Beutler'ın Trump-Kevin McCarthy görüşmesiyle ilgili verdiği ayrıntılara göre, McCarthy 6 Ocak'ta saldırganları durdurması için Trump'a güçlü ricada bulundu ancak Trump bunu reddetti.
Trump’ın avukatları Cuma günü sunumlarını tamamlamıştı. Trump’ın 6 Ocak’ta Kongre’ye düzenlenen baskını kışkırttığı suçlamalarını reddeden avukatlar, yargılamanın siyasi güdümlü olduğunu ve yasadışı bir “cadı avı” yürütüldüğünü iddia etti.
Avukat Michael Van der Veen, “Solun son 4 yıl içerisinde sergilediği her bir siyasi güdümlü cadı avı gibi bu azil yargılaması da gerçeklerden, delillerden ve Amerikan halkının çıkarlarından tamamen uzak” dedi.
Trump’ın avukatları, normalde her iki tarafa iki güne yayacak şekilde 16’şar saat tanınmasına rağmen sunumlarını 3 saatte tamamladı.
Avukatlar, davada jüri konumundaki senatörlere, eski başkanın seçim yenilgisine itiraz etmeye her türlü hakkı olduğunu söyledi ve Trump’ın 6 Ocak’taki Kongre baskınından dakikalar önce yaptığı 70 dakikalık konuşmanın da şiddeti kışkırtma niteliğinde olmadığını savundu.
Trump konuşmasında, kendisini desteklemek için Washington’a gelen binlerce destekçisine “ölümüne savaşın” diye seslenmişti ancak savunma makamı, “savaş” ifadesini Demokratlar’ın da birçok kez kullandığına dikkati çekti. Hatta avukatlar, Başkan Yardımcısı Kamala Harris, Senatör Elizabeth Warren, Senato Demokrat Çoğunluk Lideri Chuck Schumer gibi önde gelen Demokratlar’ı “savaş” derken gösteren montajlanmış bir video klip gösterdi.
Savunma makamının da sunumlarını tamamlamasının ardından, senatörlerin iki tarafa yazılı sorular yönelttiği aşamaya geçildi.
İlk sorulardan biri, Cumhuriyetçi Parti içerisinde Trump’ı eleştiren isimlerden olan Maine Senatörü Susan Collins ve Alaska Senatörü Lisa Murkowski’den geldi. İki senatör, Trump’ın, saldırganların Kongre binasına girdiğini tam olarak ne zaman öğrendiğini ve hangi somut adımları attığını sordu.
Van der Veen, soruya doğrudan bir yanıt vermedi ancak Demokratlar’ı meseleyi araştırmamakla suçladı.
Azil yöneticilerinin başkanı, Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Jamie Raskin, yanıtı merak edilen ayrıntıların “yalnızca Trump’ta saklı” olduğunu belirtti ve Trump’ı ifade vermesi için davet etmelerine karşın bu daveti reddettiğini hatırlattı.
Cuma günkü soru-cevap kısmı ve savunmanın sunumu öncesinde de, savcı konumundaki 9 Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi iki gün boyunca sunum yapmıştı. Demokratlar sunumlarında, Trump’ın 6 Ocak’taki konuşmasında kullandığı ifadelerile Kongre baskınına karışanlar arasında bağlantı olduğunu göstermeye çalıştı.
Azil savcıları, Trump’ın destekçilerini Kongre’ye göndermek suretiyle isyanı kışkırttığına yönelik “açık ve baskın” deliller olduğunu savundu.
Raskin sunumunun sonunda, Senato’nun 100 üyesini “yaşananlar konusunda sağduyularını” kullanmaları çağrısında bulundu. Jamie Raskin, Trump’ın yüzlerce destekçisini Kongre’ye yürümeye çağırdığını ve binayı işgal edip etrafa zarar verdiklerinde, polisle çatıştıklarında da “en az iki saat hiçbir şey yapmadığını” belirtti. Olaylarda biri Kongre polisi 5 kişi hayatını kaybetmişti.
Bununla birlikte, Trump’ın Senato’daki Cumhuriyetçi destekçilerinin toplu şekilde eski başkanın aleyhine dönecekleri yönünde hala bir işaret bulunmuyor. Trump'ın suçlu bulunması için üçte ikilik çoğunluk yani 67 senatörün oyu gerekiyor. Bunun için de en az 17 Cumhuriyetçi senatörün Demokratlar'ın tarafında oy kullanması şart. Bir son dakika sürprizi olmazsa Trump’ın oylama sonucunda aklanması bekleniyor.
Görevini 20 Ocak'ta Joe Biden'a devreden Trump, Temsilciler Meclisi'nde hakkında iki kez azil kararı alınan ve görevi bıraktıktan sonra Senato'da yargılanan ilk başkan oldu. Yargılama sonucunda suçlu bulunduğu takdirde, seçimlerde tekrar yarışmasını yasaklamak için de ayrı bir oylama yapılabilir.