Yıldız Camii
- Yer : İstanbul, Beşiktaş
- Yapıldığı Yıl : 1881-1885
- Yaptıran Kişi : II. Abdülhamid
- Mimar : Nikolaidis Jelpuylo
İstanbul Yıldız Sarayı girişine II. Abdülhamid’in isteği üzerine yapılan Yıldız Camii, Hamidiye Camii olarak da adlandırılmaktadır. Dolmabahçe Sarayı Arşivi'nde yer alan bilgiye göre 1881-1885 yılları arasında inşa edilen Yıldız Camii'nin mimarı, Ebniye-i Seniyye İdaresi'nde çalışan Nikolaidis Jelpuylo isimi bir Rum'dur. Hazırladığı planı sultana sunar. Sultanın onayından sonra 1881 yılında yapının temeli atılır. Cami minberi, Türk ahşap sanatının en önemli örneklerinden birini temsil etmektedir. Yapının temeli, sağlam zemine kadar kazılmış ve 130 cm kalınlığında temel duvarları inşa edilmiştir. Camii girişinde bulunan, taç kapı şeklinde tasarlanmış mihrapta Triyeste taşı yapılmıştır. İnşaat keşif kayıtlarına göre Yıldız Camii'nin 16.890 lira harcanarak yapıldığı bilinmektedir.
Camiinin kubbe kasnağına gotik tarzda açılan on altı pencere, içeri bol ışık girmesini sağlamaktadır. Camiinin kuşağında Mülk suresi, kubbe göbeğinde ise Necm suresinin ilk üç ayeti yer almaktadır. Hünkâr köşkünde altın varaklı süslemeler bulunuyor. Köşkün ikinci katı, II. Abdülhamid'e ayrılmıştır. Kafesli bir pencere ve üç basamaklı sahanlık ile hareme açılmaktadır. 1890 yılında avlunun kuzeybatı köşesinde inşa edilen saat kulesi, camii ile bir bütünlük oluşturmuştur. Kule, sivri dilimden yapılmış kubbe ile örtülüdür. Saat kulesinin dört tarafında yer alan celi ta'lik kitabeler ise Mehmed Nazif Bey'e aittir. Yıldız Camii, II. Abdülhamid'in saltanatının sonuna kadar, oldukça gösterişli cuma selamlıklarına ev sahipliği yapmıştır. 1905 yılında, Ermeni komitacılar tarafından II. Abdülhamid'e yapılan suikast, Yıldız Camii'nin tarihinde farklı bir yer oluşturuyor. Yıldız Camii avlusunun kuzeybatı köşesinde 1890 yılında inşa edilen saat kulesi yapı ile bir bütünlük arz eder.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Selman Can, Yıldız Camii, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2013, cilt.43, sf.540-541
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Fenari İsa Camii
Fatih ile Çapa semtleri arasındaki Yenibahçe vadisinde Vatan Caddesi kenarında bulunan yapı Geç Roma çağına ait bir mezarlık arazisi üzerinde, İmparator VI. Leon döneminde donanma kumandanı Konstantinos Lips tarafından kurulan manastırın kilisesi olarak inşa edildi. Manastır Moni tu Libos olarak adlandırıldı ve imparatorun da katıldığı açılış töreni 907 Haziran’ında yapıldı. XIX. yüzyılda İstanbul’un Bizans dönemi eski eserleri üzerinde çalışma yapanlar, bu manastırın Fâtih Camii yerinde olan On iki Havâri Kilisesi’ne yakın olduğunu göz önünde tutarak, Fâtih Külliyesi’nin dârüşşifâsının sonraları Demirciler Mescidi olarak adlandırılan mescidinin Libos Manastırı kiliselerinin kalıntısı olduğunu sandı. Türk araştırmacıları tarafından da benimsenen bu görüşün doğru olmadığı ve Libos Manastırı ile kilisesinin Fenârî Îsâ Camii ile aynı yapı olduğu anlaşıldı. Binanın dışındaki bir silme üzerinde bulunan kitâbede bu dinî yapının “lekesiz” Meryem’e ithaf edildiği okundu. Fakat yanlış teşhis yapılarak bazı Bizans kaynaklarında adı geçen Panakrantos kilise ve manastırının burası olduğu sanıldı, fakat bu kelimenin sadece sıfat olarak kullanıldığı ve gerçek Panakrantos Kilisesi’nin Ahırkapı çevresinde bulunduğu ispatlandı. Sonuç olarak Libos Manastırı Kilisesi’nin Fenârî Îsâ Camii’ne çevrildiği kesinlik kazandı.
-
Ludwig Van Beethoven
Dünya müzik tarihinin en önemli isimlerinden biri olan Alman müzisyen Ludwig van Beethoven Bonn şehrinde dünyaya geldi. İlk müzik derslerini henüz dört yaşındayken babasından alan sanatçı, yedi yaşına geldiğinde halk önünde konser verecek seviyede keman, klavye ve org çalabiliyordu. Bu büyük yeteneğin gelişimini isteyen babası Beethoven’a dönemin önemli müzik öğretmenlerinden eğitim almasını sağladı. 12 yaşındayken hocası Neefe, kilisenin bütün koro, orkestra ve tiyatro başkanlığını üzerine aldı, oyunların provalarıyla uğraşmak, temsil sırasında orkestrada klavye çalmak gibi işleri de genç öğrencisine verdi. Sürekli gelişim arzulayan Beethoven Viyana’ya gitti ve Mozart ile birkaç ders yapma imkânı buldu. Annesinin ölüm haberi üzerine Bonn’a dönen sanatçı, 1789 tarihinde Bonn Üniversitesi’ne kaydoldu. Beethoven Bonn Üniversitesi’nde eğitim aldığı üç yıl boyunca Fransız Devrimi ile yoğruldu.
-
Selimiye Kışlası
İstanbul’da 19. yüzyılın ilk yarısında inşa edilen Selimiye Kışlası, ilk defa III. Selim 1800-1803 yılları arasında Üsküdar’daki Kavak Sarayı arsasına yaptırıldı. 1803’te müştemilâtıyla birlikte tamamlanan kışla, bugünkü binanın üçte biri kadar bir alana sahip olmakla birlikte dönemi için büyük bir yapıdır. Nizâm-ı Cedid hareketini başlatan III. Selim, kışlasını yeni düzenin askeri alandaki mekânsal karşılığı olarak inşa ettirdi. Bu yapının iki katlı ve iç avlulu olduğu, plan şemasının avlu tarafında açık bir koridorla dış cepheler boyunca sıralanan odalardan meydana geldiği, yirmi dokuz odalı kısmi bodrumu bulunduğu bilinmektedir. Hastane, mutfak, çamaşırhane gibi servis birimleri kışlanın doğusunda ve batısında olmak üzere ikişer tanedir.
-
Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa
Cevdet Paşa’nın ifadesiyle Rüşdü Efendi ilim sahibi bir kişiydi. Bir arazi kanunu hazırlanması için Cevdet Paşa’nın başkanlığında kurulan arazi komisyonuna üye olup buraya birkaç yıl devam etti. Bu süre içinde Âlî ve Fuad paşalar gibi devrin önde gelen devlet adamları ile tanışma imkânı buldu. Rüşdü Paşa, ilmiyeden oluşu ve fıkıh meselelerine vukufundan dolayı vakıf binalarının diğer emlâk gibi tasarruf edilmesi meselesine bir çare bulmak üzere Evkāf-ı Hümayun nazırlığına getirildi. İstanbul’a dönüp yeni görevine başladıktan bir ay kadar sonra Maliye Nezareti’ne geçti. Maliye Nezâreti yanında kendisine 5 Mart 1868 tarihinde Hazîne-i Hâssa nâzırlığı tevcih edildi. Fransa Kanunnâmesi’nin tercüme edilerek nizamiye mahkemelerinde uygulamaya konulması savunulduğunda başını Cevdet Paşa’nın çektiği muhalif grup içinde yer alan Rüşdü Paşa, nizâmiye mahkemelerinde esas alınmak üzere fıkıh kitaplarının muâmelât kısmından yararlanmak suretiyle zamanın ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye adıyla bir kanunnamenin hazırlanması işine girişen Cevdet Paşa’nın yanında yer aldı.
-
Köse Mustafa Paşa
İyi bir eğitim alan Mustafa Paşa, İstanbul’a giderek Sadrazam Nevşehirli Damad İbrahim Paşa’nın maiyetine girdi. I. Mahmud’un Darüssaade Ağası Hacı Beşir Ağa’nın padişaha tavsiyesiyle 1752 yılında sadarete getirildi. Bu makamda ilk icraatı devlet işlerine karışan Hacı Beşir Ağa’nın nüfuzunu kırmak oldu. Onun uygunsuz hareketlerde bulunup rüşvet alarak iş gördüğünü padişaha bildirdi ve azlini, ardından idamını sağladı. I. Mahmud’un vefatı ve yerine III. Osman’ın padişah oluşunun ardından rakiplerinin telkiniyle azledilerek önce Midilli’ye yollandı, birkaç ay içinde de Mora muhassılı oldu. 1756 yılında İstanbul’a çağrılarak tekrar sadarete getirilen paşa zor dönemler geçirdi.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun