Avrupa ülkeleri ekonomik ve siyasi krizin yaşandığı Venezuela'da devlet başkanı olarak bu göreve seçimle gelen Nicolas Maduro yerine Juan Guaido'yu tanıdı.
İspanya, Fransa ve İngiltere gibi devletler bu kararlarından önce Venezuela'da seçim çağrısı yaptı. Bu talebi geri çeviren Maduro, gelinen süreçte sorumlunun Amerika Birleşik Devletleri olduğunu duyurdu.
Euronews, Uluslararası İlişkiler uzmanı Rafael Grasa ile gelinen süreci konuştu.
Grasa, "Bir asırdan daha uzun bir süre önce kurulan Latin Amerika diplomasisindeki altın kural Estrada Doktrini'ne göre devletler tanınır hükümetler değil." diyor.
Venezuela'nın yasal devlet başkanı kim?
Venezuela'da Meclis Başkanı Juan Guaido geçici devlet başkanı olarak tanındı. Grasa gelinen noktayı, "Temel olarak hukuki bir durum değil, siyasi ve diplomatik bir durumla karşı karşıyayız." şeklinde yorumluyor.
Ona göre, Venezuela'da, "geçişi zorlamak için bir satranç oyunu devam ediyor".
Büyükelçilerin görevi bitecek mi?
Guaido'nun Amerika Birleşik Devletleri tarafından tanındığında Maduro yönetimi diplomatların geri çağrılmasını talep etti. Grasa bunun sadece kısmen gerçekleştirildiğini söylüyor. Guaido 24 Ocak'tan bu yana 15 ülkeye büyükelçi atadı.
Grasa'ya göre, Venezuela'dan büyükelçiliklerin çekilmesi, demokratik seçime yol açan bir geçişi zorlamak olan Guaido'yu tanıyan Avrupa ülkelerinin hedefine aykırı olacak. Uluslararası ilişkiler uzmanı, şu anda elçiliklerin kapanacağına ilişkin bir izlenimi olmadığını söylüyor: "Gelecek günlerde ve muhtemelen önümüzdeki haftalarda büyük bir diplomat ayrılışı görmeyeceğiz" Örneğin Caracas'taki İspanya Büyükelçiliği diplomatik misyonda güvenlik önlemlerini arttırdı.
İkili anlaşmalar iptal edilecek mi?
Avrupalı ülkelerin Guaido'yu devlet başkanı olarak tanımasının ardından Maduro hükümeti, bu devletlerle "ikili anlaşmaların kapsamlı bir şekilde gözden geçirileceğini" söyledi.
Grasa, Avrupa ülkeleriyle ikili anlaşmaların geleceğiyle ilgili belirsizliğin yönetim için bir öncelik olmadığını söylüyor.
Venezuela ekonomisi için anahtar ülkelerden biri ABD. Trump'ın yönetime gelmesi ve Guaido'yu tanımasından sonra ilişkilerin seyri de değişti.
ABD’nin Venezuela’ya en fazla döviz sağlayan ülke olduğunu ve paranın doğrudan Guaido’ya gideceğine dikkat çeken Grasa, petrol ihracatıyla ilgili olarak Maduro yönetiminin ABD'ye daha fazla petrol göndermeyeceğinin beklendiğini ifade ediyor.
Maduro yönetimini tandıklarını açıklayan Türkiye, Rusya ve Çin, Guaido olayında Venezuela'nın içişlerin karışılmasının kabul edilemeyeceği mesajı verdi: “Temel bir jeopolitik meselenin olduğunu unutmayalım. Uluslararası sistemin değiştiği bir zamanda, Venezuela, ABD'nin oynadığı kilit rolle Batı dünyası arasında bir bağlantının kurulduğu yer."
- ABD'den Venezuela'ya yaptırım: Petrol gelirine el konulacak
- Venezuela konusunda ABD'den Türkiye'ye uyarı: Ekonomik yaptırımlar ihlal edilirse harekete geçeriz
Gelecekteki olası senaryolar neler?
Guaido'nun tanınması erken oldu ve iktidarın geçişi gerçekleşmedi. 2011'de Barack Obama'nın Beşar Esad'ın Suriye'de cumhurbaşkanı olarak istifa etmesini ve ülkede bir geçiş için baskı yapmasını hatırlatan Grasa: "Sonunda bugün Amerika Birleşik Devletleri bu politikasını değiştirdi, Esad'ın bu durumda güçlendiğini biliyoruz."
Geçiş süreci gerçekleşmeye başladığını ve Guaido'nun sesli ve görünür destekçileri olduğunu belirten Grasa, "Bu 35 yaşındaki genç liderin lehine işliyor. Ancak kan dökülmesiyle bitebilecek bir yoldayız, 50 kişi öldü" şeklinde uyarıda bulunuyor.
Uzman, Trump'ın askeri müdahale ile ilgili açıklamalarının ülkedeki durumu istikrarsızlaştıracak önemli bir faktör olduğunun altını çiziyor.
İki devlet başkanı arasında sorun çözülemezse ne olur?
Şu andaki durumun devam etmesi halinde insani yardımın dağıtılamaz hale gelinebileğini söyleyen Grasa, sokaklardaki çatışmaların artma riskinin olduğunu kaydediyor.
Grasa, Guaido'nun diğer devletler tarafından tanınmasının ülkede mutlaka bir geçişin olacağı anlamı taşımadığını vurguluyor.
WhatsApp'ta ücretsiz bültenimize abone olun, Türkiye ve dünya gündeminden seçtiğimiz haberler her gün telefonunuza gelsin! Abone olmak için tıklayın