Süleyman Demirel
- Doğum : 1 Kasım 1924
- Ölüm : 17 Haziran 2015
- Meslek : Mühendis, siyasetçi
Süleyman Demirel, Türk mühendis ve siyasetçi. Türkiye Cumhuriyeti'nin dokuzuncu cumhurbaşkanıdır. 7 farklı hükümette toplamda 10 yıldan fazla başbakanlık yaptı. Recep Tayyip Erdoğan ve İsmet İnönü'den sonra en uzun başbakanlık yapmış bir siyasidir. Türkiye'de en genç genel müdür ünvanına sahiptir. Siyasi kariyeri boyunca, çocukluk yıllarında çobanlık yaptığı için "Çoban Sülü", 1950'li yıllardaki Devlet Su İşleri'ndeki çalışmaları için "Barajlar Kralı", 1960'ların başlarında çalıştığı ABD'li Morrison Knudsen adlı mühendislik firması nedeniyle "Morrison Süleyman", 12 Eylül Darbesi sonrasında siyasi yasaklı olduğu dönemde "Bir Bilen" gibi lakaplarla anıldı. Türkiye'nin en kritik siyasi dönemlerinde sahneye çıkan Demirel, olaylar karşısındaki soğukkanlı tavırları, hazırcevap ve muzip yapısıyla meşhurdur.
HAYATI
Süleyman Demirel, l Kasım 1924'te Isparta'nın Atabey ilçesine bağlı İslâmköy'de doğdu. İlköğrenimini doğduğu köyde tamamlayan Demirel, ortaokul ve liseyi Isparta ve Afyon'da bitirdi. Demirel, Şubat 1949 da İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezun oldu. Elektrik İşleri Etüd İdaresi'nde aynı yıl göreve başlayan Demirel, önce 1949-1950, daha sonra 1954-1955 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri'nde barajlar, sulama ve elektrifikasyon konularında ihtisas yaptı. Seyhan Barajı'nın yapım çalışmalarında mühendis olarak görev yapan Demirel, 1954 yılında Barajlar Dairesi Başkanı, 1955 yılında da Devlet Su İşleri Genel Müdürü oldu. Pek çok baraj ve elektrik santralı, sulama tesisi inşasına nezaret etti. Askerliğini yapmak üzere 1960 yılında bu görevinden ayrılan Demirel, 1962-1964 yıllan arasında serbest müşavir-mühendis olarak çalıştı. Aynı dönemde Ortadoğu Teknik Üniversitesinde "Su Mühendisliği" konusunda dersler verdi.
SİYASİ HAYATI
Süleyman Demirel siyasî yaşamına, 1962 yılında Adalet Partisi Genel İdare Kurulu Üyeliği ile başladı. 28 Kasım 1964 tarihinde AP 2. Büyük Kongresi'nce Genel Başkan seçilen Demirel, Şubat-Ekim 1965 tarihleri arasında Suat Hayri Ürgüplü başkanlığında kurulan koalisyon hükümetinde "Başbakan Yardımcısı" olarak görev aldı. 10 Ekim 1965'te Genel Seçimler'de başında bulunduğu Adalet Partisi seçimleri kazandı. Tek başına iktidar oldu. Demirel, bu seçimlerde Isparta Milletvekili olarak Parlamento'ya girdi ve "Türkiye'nin 13. Başbakanı" olarak hükümeti kurdu. Bu hükümet 4 yıl sürdü. 12 Ekim 1969 tarihindeki Genel Seçimler'de de Adalet Partisi yine tek başına iktidar oldu. Bunu müteakip Demirel, 14. T.C. Hükûmeti'ni kurdu. 12Mart 1971'de Başbakanlık görevini bıraktı. 1971 ve 1980 arasında; 1975, 1977 ve 1979'da 3 defa daha hükûmet kurdu. 12 Eylül 1980 Askeri Müdahalesi üzerine görevi bıraktı ve 7 sene yasaklı olarak siyaset dışı kaldı. 6 defa hükûmetten gitti, 7 defa hükûmet kurdu. 6 Eylül 1987'da yapılan halk oylaması ile "yasaklar" halk tarafından kaldırıldı ve 24 Eylül 1987 tarihinde, Doğru Yol Partisi Olağanüstü Kongresi'nce "Genel Başkanlığa" seçildi. 29 Kasım 1987'de yapılan Genel Seçimler'de "Isparta Milletvekili" olarak tekrar TBMM'ne girdi. 20 Ekim 1991 seçimlerinden 1. Parti olarak çıkan Demirel başkanlığındaki Doğru Yol Partisi, SHP ile "koalisyon hükûmeti"ni kurdu. Bu, Demirel'in Başbakanlığını yaptığı "7. Hükûmet" oldu. 30 yaşında Genel Müdür, 40 yaşında önce Parti Genel Başkanı, sonra da Başbakan olan Demirel, 12 seneye yaklaşan Başbakanlık görevinde, "Türkiye'nin kalkınması ve gelişmesi"ne büyük hizmetlerde bulundu. 1964 Kasım'ından, 1993 Mayıs'ına kadar geçen 29 sene içerisinde Demirel, 6 dönem Isparta Milletvekilliği yaptı. 16 Mayıs 1993 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından "9. Cumhurbaşkanı" seçilen Demirel, 7 sene süren bu görevini, 16 Mayıs 2000 yılında tamamladı. Daha sonra; İsrail-Filistin arasındaki çatışma ile ilgili olarak Kasım 2000'de kurulan uluslararası "Mitchell Komisyonu"nun üyesi oldu. 2001 yılında kurulan "Balkan Siyasî Kulübü"nün kurucu üyelerindendir. İyi derecede İngilizce bilmektedir. Demirel'in pek çok yazılı kitabı, makalesi ve konuşmaları bulunmaktadır.
ÖLÜMÜ
Nazmiye Demirel ile evli olan Demirel, eşini 27 Mayıs 2013 yılında kaybetti. 13 Mayıs 2015 tarihinde böbrek yetmezliği , kalp yetmezliği ve akut solunum yolları enfeksiyonu sebebiyle Güven Hastanesi'ne yatırılan Demirel, 17 Haziran 2015 günü, saat 02.05'te solunum yolu enfeksiyonu ve kalp yetmezliği nedeniyle aynı hastanede hayatını kaybetti
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
http://www.ispartaya.com/y-betiklik/sdemirel.pdf
Yeni Rehber Ansiklopedisi İstanbul: Türkiye Gazetesi
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Kayseri Hacı Kılıç Camii
1249 yılına tarihlenen yapı Anadolu Selçuklu Devleti’nin önemli eserlerinden biridir. Banisi Ebu’l-Kasım bin Ali Tusi’dir. Camii külliye yapısı olarak inşa edilmiştir. Bir de camiye bitişik medresesi bulunur. Medrese kuzeyde yer alırken, camii güneyde yer alır. Anadolu Selçuklu mimarisinde birbirine bitişik olarak inşa edilen yapıların yaygın olmadığı bilinmektedir. Dolayısıyla yapı bu haliyle nadir eserlerden biridir.
-
Erdal Öz
Türk yazar ve yayıncı Erdal Öz, Sivas’ta dünyaya geldi. İlköğrenimini Muğla’da tamamlamasının ardından ortaöğrenimine Antalya’da devam etti. Lise eğitimini Tokat ilinde tamamlayan Öz, mezun olmasının ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yüksek tahsil görmeye başladı ve aynı alandaki yüksek lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tamamladı. Mezun olduktan sonra çeşitli yerlerde çalışan Öz, Amerikan Haber Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Sinematek Derneği gibi yerlerde faaliyet gösterdi. 1980 yılında kurduğu Can Yayınevi’nin çocuk kitapları dizisini yönetti ve böylece yayıncılık hayatına başladı. Can Yayınları’nda çocuk edebiyatının yanı sıra yetişkinlerinde okuması gereken önemli kitapları özellikle Latin Amerika Edebiyatı başta olmak üzere dünya edebiyatının çağdaş ve klasik eserlerini çeviriler sonucunda Türkçemize kazandırdı. Bu dönemde komünizm propagandası yapma gerekçesiyle tutuklandı ve yargı önüne çıktı. Akciğer Kanseri olan Öz, 2006 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti.
-
Ahmet Arvasi
Seyyid Ahmed Arvasî, Van gümrük müdürlüğünden emekli olan Abdulhakim Efendi ve Cevahir Hanım’ın oğlu olarak 15 Şubat 1932 de Ağrı’nın Doğubeyazıt ilçesinde dünyaya geldi. Cumhuriyet döneminin önemli fikir adamlarından biri olan Arvasi eğitim hayatına Van’da başladı. Lise eğitimini Erzurum Erkek Öğretmen Okulu ve Erciş Öğretmen Okulu’nda tamamladı. 1952 yılında Konya’da ilkokul öğretmenliği yaptı. 3 yıl süren görevinden sonra Ağrı’ya tayin edildi ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Pedagoji Bölümü’nde eğitime başladı. Pedagoji bölümünden mezun olduktan sonra Van, Balıkesir, Bursa ve İstanbul’da pedagoji öğretmenliği yaptı. Arvasi, cömert bir kişiliğe sahipti. Fakir çocukların okuyabilmesi için onların eğitimine yaptığı yardımlar ile bilinen Arvasi okurken kalem, defter alamayan öğrencilerin ihtiyaçlarını maaşı ile karşılamaya çalışarak eğitime ve çocuklara verdiği önemi gösterdi. Bir eğitimci ve fikir adamı olarak Türk eğitimine uzun süre hizmet etti.
-
Cezzar Ahmet Paşa
Fransız Kralı Napolyon’a karşı Akka Kalesi'ni başarı ile savunan büyük Türk kumandanıdır. 1789 yılında Mısır’ı işgal eden Napolyon Bonapart’ın anlaşmak için ileri sürdüğü teklifleri reddedince, Bonapart Akka Kalesi'ni kuşatmıştır. Ancak Cezzar Ahmed Paşanın emrindeki 3000 kişilik Nizam-ı Cedid askerinin müdafaada gösterdikleri azim ve maharet neticesinde, Napolyon ilk defa burada yenilmiştir. Bunun üzerine Napolyon; “Akka mukavemet etmeseydi belki Şark İmparatoru olurdum.” demekten kendini alamamıştır.
-
Martin Luther
Martin Luther, Alman papazıdır. Hristiyan din adamı olup, aynı zamanda reformcudur. Bozulan Hıristiyanlık dinine karşı çıkan Luther King, 1517 yılında ‘’95 Tezini’’ Wittenberg Şatosu’nun kapısına asmıştır. Roma’daki papa ile mücadeleye girişince, 1520 yılında Papa X. Leon tarafından afaroz edilerek, dinsiz ilan edilmiştir. 1521 yılında İmparator V. Şarlken huzurunda yapılan toplantıda, sözlerinden geri dönme teklifini yine reddedince dinsizliği İmparator tarafından da ilan edilmiştir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun