

14.Etiketleme
Neleri etiketlemelisiniz?
Ambalaj içinde bulunan bir madde veya karışım SEA kurallarına uygun olarak etiketlenmelidir:
SEA’ya uygun olarak etiketleme yükümlülüklerinin uygulanabilirliği için zamanlama bu rehber dokümanın 4. kısmında ayrıntılı olarak gösterilmiştir.
Kimler etiketleme yapmalıdır?
İmalatçı, ithalatçı, alt-kullanıcı (formül yapan kişiler dâhil) veya dağıtıcı (perakende satıcı) olmanız durumunda piyasaya arz etmeden önce etiketleme gerektiren ambalajda bulunan bütün madde veya karışımları etiketlemeniz gerekir (SEA Madde 6(1)(ç)). Bu aynı zamanda SEA Ek-1 Bölüm 2’deki kriterlere göre patlayıcı olan eşya üretici ve ithalatçılarına da uygulanır.
Dağıtıcı olmanız durumunda etiketleme amaçları için en baştan sınıflandırma yapmanıza gerek yoktur, ancak SEA üçüncü bölüme uygun olarak elde edilmiş olması şartıyla bir madde veya karışımın sınıflandırılmasını tedarikçinizden devralabilirsiniz (SEA Madde 6(1)(d), SEA Madde 7-18). Alt-kullanıcıysanız size sağlanan madde veya karışımın bileşimini değiştirmemeniz koşuluyla aynı kural geçerlidir ( bu rehber dokümanın 2. kısmına bakınız).
Nasıl etiketlemeniz gerekir?
Etiketleriniz, madde veya karışımınızı içeren ambalajın bir veya daha fazla yüzeyine sağlam bir biçimde yapıştırılmalıdır (SEA Madde 33). Ambalaj normal konulduğunda etiketler yatay olarak okunur olmalıdır.
Etiketleriniz ambalajlamanın hacmiyle ilişkili olarak minimum ölçüde olmalıdır, aşağıda Tablo 14.1’e bakınız:
Etiketleme bilgilerini, etiket yerine ambalajın kendi üzerinde gösterebilirsiniz. Bu, etiketleme bilgilerini, ambalajın üzerine etiketleme bilgilerini içeren bir etiket yapıştırmak yerine, doğrudan ambalajın üzerine bastırmanız anlamına gelmektedir. Bununla birlikte, aşağıdaki kısımlarda tanımlanan bütün etiketleme gereklilikleri izlenmelidir.
Etiketinizin hem SEA hem de tehlikeli malların taşınması kurallarının gerekliliklerini karşılaması planlanıyorsa – sözde birleştirilmiş etiketleme – ambalajlamanın tabakalarına bağlı olarak hangi durumlarda SEA etiketlemesinin, taşıma etiketlemesinin (veya işaretleme) veya ikisinin de gerekli olduğunu kontrol etmeniz gereklidir (SEA Madde 35).
Etiketinizde hangi diller olmalıdır?
Etiketleriniz Türkçe olmalıdır.
Genelde, bütün kullanılan dillerde aynı bilgilerin verilmesi (SEA Madde 19(2)) ve etiketin kolay okunabilir olma gerekliliğini yerine getirmek (SEA Madde 33) şartıyla Türkçenin yanında farklı diller de kullanabilirsiniz.
Hangi bilgiler istenmektedir?
Maddeniz veya karışımınız etiketleme gerektiriyor ve ambalaj içindeyse, aşağıdaki bilgiler ile etiketlenmelidir (SEA Madde 19):
Yukarıda açıklanan etiket içeriği etiketleriniz üzerinde açıkça ve silinmeyen bir biçimde gösterilmelidir. Ayrıca, etiket içeriğinin etiketinizin arka zemininden net bir şekilde göze çarptığını ve boyut ve satır aralığı olarak kolayca okunabilir olduğunu sağlamalısınız.
Etiketlerinizde diğer mevzuatlarca gerekli görülen bilgileri bulundurmanız gerekebilir, örneğin, biyosidal ürünlerle, bitki koruma ürünleriyle, deterjanlar ve aerosol kaplarıyla ilgili mevzuatın gerektirdiği bilgiler; aşağıya da bakınız.
SEA Ek-1 bölüm 1.3’de belirlenen özel etiketleme gerekliliklerine dikkat ediniz. Bunlar aşağıdakiler için geçerlidir (SEA Madde 25):
Madde ve karışımın kimliği
Madde ve karışımlarınız için etiketlerde Güvenlik Bilgi Formlarında bulunan madde/karışım kimlik bilgilerinin aynılarını kullanmanız zorunludur.
Yukarıda düzenlenen tanımların kullanımı konusunda kurallar dikkate alındığında madde tanımlayıcıları için de aynıları geçerlidir (SEA Madde 20):
Yukarıda düzenlenen tanımların kullanımı konusunda kuralları dikkate alarak karışımlar için kimlik bilgileri aşağıdakileri içermek zorundadır:
Etiket üzerinde kimyasal isim sayısını azaltmak için zararlılığın kaynağı ve ciddiyeti nedeniyle gerekli olmadıkça dört kimyasal isimden fazla isim kullanmanıza gerek yoktur. Seçtiğiniz kimyasal isimler, birincil olarak sınıflandırmanıza ve zararlılık ifadeleri seçiminize neden olan büyük sağlık zararlarından sorumlu olan maddeleri tanımlamalıdır.
Karışımınızda bulunan bir maddeyi yukarıda açıklanan yöntemlerden birisiyle tanımlamanın ticaretinizi veya fikri mülkiyet haklarınızın gizliliğini risk altına soktuğuna inanıyorsanız, en önemli fonksiyonel grupları veya alternatif bir isim belirleyerek, tanımlayıcı genel bir isim kullanmak için Bakanlığa bir talep sunabilirsiniz (SEA Madde 26) ( bu rehber dokümanın 20. kısmına bakınız).
Zararlılık İşaretleri
Zararlılık işareti özel bir zararlılığın görsel bir gösterimidir. Uygun olarak, SEA Ek-1 bölüm 2 (fiziksel zararlar), 3 (sağlık zararları) ve 4’de (çevresel zararlar) düzenlendiği gibi madde veya karışımınızın sınıflandırması, etiketinizde gösterilmesi gereken zararlılık işaretlerini belirler (SEA Madde 21). Zararlılık işaretlerinin özel zararlılık sınıfı ve zararlılık kategorisine uygun olarak uygulanabilirliği SEA Ek-5’de de bulunabilir.
Etiketlerinizin renk ve sunumu zararlılık işaretlerinin ve arka planının açıkça görülmesine izin vermelidir. Zararlılık işaretlerini elmas şeklinde ve beyaz arka plan üzerinde siyah bir sembol ve kırmızı bir çerçeveye sahip olmalıdır (SEA Ek-1 bölüm 1.2.1). Her zararlılık işareti, uyumlaştırılmış etiket yüzeyinin en az on beşte birini kaplamalı ancak minimum alan 1 cm2’den daha az olmamalıdır.
Uyarı kelimeleri
Bir uyarı kelimesi okuyan kişiye bir zararlılığın genelde ciddiyet derecesini gösterir. Etiket, zararlı madde veya karışımın sınıflandırmasına uygun olarak ilgili uyarı kelimesini içermelidir. Madde veya karışımınızın daha ciddi bir zararlılık göstermesi durumunda, etiket “tehlike” uyarı kelimesini taşımalı, daha az tehlike durumunda “dikkat” kelimesini taşımalıdır (SEA Madde 22).
Her özel sınıflandırma için ilgili uyarı kelimesi, SEA Ek-1 bölüm 2’den 5’e kadar düzenlenen her zararlılık sınıfı için gerekli etiket elemanlarına işaret eden tablolarda düzenlenmiştir. Bazı zararlılık kategorilerinin (örneğin, patlayıcılar, bölüm 1.6) uyarı kelimesi yoktur.
Zararlılık ifadeleri
Etiketleriniz aynı zamanda madde veya karışımınızın zararlarının kaynağı ve ciddiyetini açıklayan ilgili zararlılık ifadesini taşımalıdır (SEA Madde 23).
Her özel zararlılık sınıflandırması için ilgili zararlılık ifadeleri SEA Ek-1 bölüm 2 ile 5 arasında bulunan tablolarda gösterilmiştir. Bir madde sınıflandırması uyumlaştırılmış ve SEA Ek-6 Bölüm 3’e dâhil edilmişse, bu sınıflandırmayla ilgili karşılık gelen zararlılık sınıflandırması, uyumlaştırılmamış bir sınıflandırma için bütün diğer zararlılık ifadeleriyle birlikte etikette kullanılmalıdır.
SEA Ek-3 zararlılık ifadelerinin etiketlerde bulunması gerektiği biçimde doğru şekildeki ifadelerini listeler. Etikette bir dildeki zararlılık ifadeleri, aynı dildeki önlem ifadeleriyle birlikte gruplandırılmalıdır, aşağıya bakınız.
Önlem ifadeleri
Etiketleriniz, madde veya karışımınızdan kaynaklanan zararların insan sağlığına veya çevreye olan olumsuz etkilerini engellemek veya en aza indirmek için önlemler konusunda tavsiyeler veren ilgili önlem ifadelerini (SEA Madde 24) taşımalıdır. Her özel sınıflandırmayla ilgili önlem ifadelerinin tam seti, her zararlılık sınıfı için gerekli etiket elemanlarını içeren SEA Ek-1 bölüm 2’den 5’e kadar olan tablolarda düzenlenmiştir.
Önlem ifadeleri,
SEA Ek-4 Bölüm 1 ve SEA Madde 30 ile uyumlu olarak seçilmelidir. Bütün seçimler, aynı zamanda madde veya karışımın kullanılmış, planlanan veya tanımlanmış kullanımı veya kullanımlarının zararlılık ifadelerini dikkate almalıdır. Normal olarak, zararların doğası ve ciddiyetini yansıtmak için gerekli olmadıkça, altıdan daha fazla önlem ifadesi etikette olmamalıdır. En uygun önlem ifadelerinin seçiminde yardım sağlamak için zaman içinde daha fazla yönlendirme sağlanacaktır.
SEA Ek-4 Bölüm 2 önlem ifadelerinin etiketlerde bulunması gerektiği biçimde doğru ifadelerini listeler. Zararlılık kodları ve önlem ifadeleri
Zararlılık ve Önlem ifadeleri bir harf ve üç rakamdan oluşan tek bir alfanumerik kod kullanımıyla kodlanmıştır, aşağıdaki gibidir:
SEA uyarınca zararlılık ve önlem ifadeleri için kod aralıkları Tablo 14.2’de gösterilmiştir.
İlave bilgiler
Zararlı olarak sınıflandırılmış olan madde veya karışımınız Ek 2 kısım 1.1 ve 1.2’de açıklanan fiziksel veya sağlık özelliklerine sahip olduğunda etiketiniz ilgili ilave bilgileri içermelidir. Bütün ifadeler bu kısımlarda ve Ek 3 Bölüm 2’de açıklandığı biçimde ifade edilmelidir (SEA Madde 27).
Benzer şekilde, bir karışım, zararlı olarak sınıflandırılmış madde içerdiği durumda Ek 2 bölüm 2’ye uygun olarak etiketlenir ve ifadeler ilave bilgiler için olan kısımda yer alır. “Ozon tabakası için zararlı” olarak sınıflandırmayı yansıtan etiket elemanları da zararlılık işareti olmadan, ilave etiketleme bilgileri için olan bölüme dâhil edilmelidir.
Kendinizle ilgili bilgileri ilave etiketleme kısmına ekleyebilirsiniz.
Bununla birlikte, bu bilginin aşağıdakileri içermesi gereklidir:
Diğer mevzuattan kaynaklanan etiket elamanları da bu bölüme konulmalıdır (SEA Madde 34(6)).
Etiketlerinizi nasıl düzenlemeniz gerekir?
Etiketlerinizi uygun gördüğünüz biçimde düzenleyebilirsiniz. Bununla birlikte, zararlılık işareti, uyarı kelimesi, zararlılık ifadeleri ve önlem ifadeleri etiketinizden bir arada bulunmalıdır.
Zararlılık veya önlem ifadelerinin sırasını kendiniz belirleyebilirsiniz. Bununla birlikte, bu ifadeleri etiket üzerinde kullandığınız dile göre gruplamanız istenmektedir (SEA Madde 34). Etiket üzerinde birden fazla dil kullanılması durumunda, aynı dildeki zararlılık ve önlem ifadeleri bir paket olarak ele alınmalı ve etiket üzerinde birlikte gruplanmalıdır. Bu, okuyucunun bütün ilgili zararlılık ve güvenlik bilgilerini bir yerde bulmasına olanak sağlayacaktır.
Etiketlerinizi ne zaman güncellemeniz gereklidir?
Madde veya karışımınızın sınıflandırmasında daha ciddi bir yeni zararlılık belirdiğinde veya Madde 25 kapsamında yeni tamamlayıcı etiket elemanları koymanız gerekiyorsa çok fazla gecikmeden etiketleriniz güncellenmelidir. Bu, en az bir tane zararlı olarak sınıflandırılmış madde içeren sınıflandırılmamış karışımları da kapsar.
Başka etiket elemanlarının istendiği durumlarda, örneğin, yeniden düzenlenmiş sınıflandırmanın daha az zararlı olduğu veya telefon numarası değiştirildiği durumlarda, bir madde veya karışımın tedarikçisi etiketini 18 ay içinde güncellemelidir.

