İsyan, aynı ortamda kâin bir zümre kişinin (alelumum askeri personel yahut sefine mürettebatı, çıplak olsa birlikte) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi yüz maslahatlenen kezç. Geçmişte birşunca ülke, ayaklanmayı ölüm cezası cezası kadar keskin cezalarla cezalandırmıştır.[menşe belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a katılmak isteyen İskender, harplardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile kontralaştı. İsyancılardan birini ölüm cezası etti, öbürünü de kıranda bıraktı.
Toplumsal sorunların saik evetğu isyanlara en yavuz örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.