Böbrek
Böbreğin görevi, boşaltım sistemi içerisinde büyük yer tutar. Böbreğin boyutları yaklaşık olarak; 11-12 cm boyunda, 6-7 cm eninde, 4 cm derinliğinde ve yaklaşık 120-200 gram ağırlığındadır. Boyutları bu kadar küçük olmasına rağmen, böbreğin görevi yadsınamayacak önemdedir.
Böbrekler morumsu ve kırmızı renktedir. Sağ böbreğin üzerinde karaciğer bulunması nedeniyle sağ böbrek sol böbreğe göre biraz daha aşağıdadır. Böbrekler yağ dokusu ile desteklenerek normal yerlerinde tutunur. Bu yağ dokuları aynı zamanda böbreği soğuktan ve sıcaktan korur.
Böbreğin Görevi
- Atıkları ve fazla sıvıyı dışarı atmayı sağlar. Böbrekler atıklar ve fazla sıvıyı vücuttan atmak için filtre görevi görür. Böbrekler, her gün yaklaşık 190 litre kanı filtreden geçirir. Bu filtreleme sonucu yarım litre idrar oluşturur. Bu idrar içinde bazı atıklar ve vücut için fazla bulunan su vardır.
- Kan basıncını kontrol eder. Böbreklerin düzgün çalışması için kan basıncının bellirli bir seviyede olması gerekir. Bu yüzden basınç azalırsa ya da fazla artarsa bazı hormonları salgılayarak kan basıncını normal seviyeye getirir.
- Kırmızı kan hücresi üretir. Böbrekler eritropoietin isimli hormonu üretir. Bu hormonda kemik iliğine giderek kırmızı kan hücreleri üretmesini söyler. Kırmızı kan hücreleri oksijen taşır ve günlük harcayacağımız enerjiyi bize sağlar.
- Kemik sağlığını korur. Böbrekler D vitaminin aktifleşmesini sağlar. Kalsiyum ve fosforun emilimi için D vitaminine ihtiyaç vardır. Kalsiyum ve fosfor kemiklerin sağlamlığı açısında büyük öneme sahiptir. Böbrekler aynı zamanda vücuttaki kalsiyum ve fosfor dengesini de ayarlar.
- pH seviyesini kontrol eder. pH asit ve baz dengesini ölçen birimdir. Böbrekler vücuttaki asit seviyesini ayarlama konusunda görev alır.
Böbreğin Yapısı
Böbreklerin yüzeyi, ince fakat sağlam bir bağ dokudan yapılmış olan bir kapsülle sarılıdır. Kapsülün dışında böbreğin büyük bir kısmı, yağ dokusu ile sarılıdır. Böbrek kesiti incelendiğinde üç farklı yapıdan oluştuğu görülür.
- Böbrek Kapsülü: Böbreğin en dış kısmıdır. Koyu renkli olup kapsül adı verilen bağ dokudan yapılmış koruyucu bir örtü ile sarılmıştır. Her böbreğin kabuğunda süzme görevi yapan bir milyondan fazla nefron bulunur.
- Böbrek Kapısı: Böbreğin içte yer alan ışınsal ve açık bölümüdür. Çizgi görünümlü piramitlerden oluşur. İdrarın pelvise boşalmasını sağlayan kanallar bulunur.
- Böbrek Boşluğu: Böbreğin orta kısmındaki boşluktur. İdrarın vücut dışına atılmak için toplandığı yeri bulundurur.