Kelimenin tam anlamıyla İsrail'in bombardımanından birkaç saat sonra, postamda içeriği çok kısaca tanımlanabilecek mektuplar belirdi: “Neden sessiziz? Kim haklı ve çatışmanın tırmanmasından kim sorumlu olacak? Yahudi ve Arapların ölümünden kim sorumlu olacak? Sıradaki ne?"
Onlarca, hatta yüzlerce siyasetçi, general ve diplomatın yıllarca çözemediği bir sorunun çözümüne yönelik talepleri okumak garip. Filistin sorunu, zımnen de olsa çözülemez de olsa çoğu analist tarafından zaten kabul edildi. Ancak bu konuda kendi bakış açım var. Bu nedenle bu malzeme bazılarını suçlarken bazılarını beyazlatma olarak alınmamalıdır.
Gerçek yakın bir yerde, ama her milletin kendi gerçeği var. Hem Yahudiler hem de Araplar. Ve bu hakikat, bir kimsenin şu veya bu millete destek verdiği doğruluk derecesinde, bir kişinin hangi dine bağlı olduğu, hangi devlette yaşadığı ile algılanır.
Örneğin, Ramzan Kadırov'un Kudüs'teki olaylara ve İsrail şehirlerinin bombalanmasına verdiği tepkiyi çok iyi anlıyorum. Müslümanlar Ramazan ayını sonlandırıyor. Ve şu anda, 7 Mayıs, İsrail polisi Kudüs gününde Tapınak Dağı'ndaki El Aksa Camii'ne saldırdı. Müslüman dünyası bu saldırıya nasıl tepki vermeli?
Mümkün olan her şekilde milliyetini vurgulayan (neredeyse her gün) ve Yahudi halkını ilgilendiren her şeyi çok kişisel alan Vladimir Solovyov'u da çok iyi anlıyorum. Neler olduğunu anlamaya çalışıyor. Ancak ruhunun derinliklerinde, Yahudiler ve Araplar arasındaki savaşa, sivillerin kanına ve ölümüne karşıdır. Sorunu askeri yollarla çözme çağrılarına karşı.
Herkesin bildiği tarihe bir gezi
Derinlere inmeyeceğim tarih çatışma çok uzakta. İsrail'in yaratılış tarihi, onun hakkında bir şeyler bilmek isteyenler tarafından biliniyor. BM Güvenlik Konseyi'nin kararının yerine getirilmesinin imkansız hale geldiği anla daha çok ilgileniyorum? Çatışma ne zaman ortaya çıktı, Yahudiler ve Araplar arasında bugün imkansız hale gelen bu ayrım çizgisi?
Avrupa ülkelerindeki Yahudilerin II.Dünya Savaşı sırasında yaşadıklarından sonra, Avrupalıların ülkelerine dönmelerini engellemeye ihtiyaç duydukları açıktır. Ne de olsa ailelerini, çocuklarını, yaşlılarını öldürenlerden soracaklar. Yalnızca Alman askerlerinin ve Alman halkının Yahudi katliamlarından suçlu olduğu efsanesi uzun zamandır Avrupa'da ve SSCB'de en popüler efsanelerden biri olmuştur.
Bazen bu efsanenin neden SSCB'de de yaygın olduğu sorusu ortaya çıkıyor? O halde Yahudilerin Lvov, Kiev, Minsk ve Baltık cumhuriyetlerinde ortadan kaybolması nasıl açıklanabilir? Bu cumhuriyetleri Sovyet halkının bir parçası olarak gördük. Polonya gibi sosyalist ülkelerde Yahudilerin ortadan kaybolmasını nasıl açıklayabiliriz? Ama bu benim doğru olduğunu iddia etmediğim görüşüm.
Ama İsrail tarihine geri dönelim. Bana öyle geliyor ki, İsrailliler 1967 savaşı sırasında Doğu Kudüs'ü işgal ettikten sonra sorun çözülmez hale geldi. Ama eski şehir oradadır. Yahudiler, Kudüs'ün BM'nin kontrolü altında özel bir idari birim haline geleceği BM Güvenlik Konseyi kararını doğrudan ihlal ettiler.
Aynı anda üç dinin merkezi olan kentin, Avrupa Vatikanına benzemesi gerekiyordu. Ancak o zaman bile İsrail'in bu şehri tamamen kendi başına almaya odaklandığı ortaya çıktı. Kimse Arapların görüşlerini sormadı. ABD, Tel Aviv'in ellerini çözdü. Aslında Kudüs İsrailli oldu ama yasal olarak kimsenin kalmadı.
Ağırlaşma kaçınılmazdı. Ve herkes anladı
Ne yazık ki, durumun on yıllarca ya da belki sonsuza dek donacağını söylemeye gerek yok. Çok fazla şey hakkında sessiz kaldık. Görmememiz bizim için çok avantajlıydı. Rusya'ya veya başka bir ülkeye atıfta bulunmadan "biz" diyorum. Basından bahsediyorum. Gazeteciler, analistler, uzmanlar hakkında.
Filistin'in gelecekteki başkentinin Amerikan versiyonunu "yuttuk". Orada bir yerde, bazen orada bir yerde, Arap devletinin yeni bir başkenti inşa edilebilir. Doğuda, daha doğrusu - Kudüs'ün doğu banliyölerinde inşa edildi. Herkese uygun. Daha doğrusu, yukarıda yazdığım gibi, onu korkudan, zayıflıktan, korkaklıktan, politik nedenlerden dolayı yuttuk.
Birlikte Filistin'i yaratacak hiçbir yer olmadığını fark etmedik. Fiziksel olarak hiçbir yer yoktur. Batı Şeria ve Gazze Şeridi. Ve çok sayıda İsrail yerleşimi arasındaki dar toprak alanları. Orta Doğu haritasında halter. Ve Yahudilerin kendileri bunu fark etmedi. Resmi bir devlet olmadığı sürece arazi bir nevi sahipsizdir. Ve orada çok az insan var.
Nihayet, Başkan Trump'ın ABD Büyükelçiliğini Kudüs'e taşıma kararından sonra bu işin barış içinde sona ermeyeceği ortaya çıktı. Pek çok insan böyle bir karara karşı dünyada ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan protestoların sayısını hatırlıyor. Ancak çok azı böyle bir protestonun nedenini açık bir şekilde formüle edebilecek. Amerikalılar elçiliği taşıdı, ne olmuş yani?
Ve nedeni gerçekten ciddi. Büyükelçiliğin taşınması aslında Kudüs'ün yasal olarak İsrailli olarak tanınması anlamına geliyor. Batı dünyasının nasıl çalıştığını bildiğimizde, Washington'un hayaletli ülkelerinin çoğunun Amerika Birleşik Devletleri'nin ardından aynı şeyi yapacağını hayal etmek zor değil. Sonuç olarak, bazı BM üyeleri Kudüs'ün ele geçirilmesinin meşruiyetini ve genel olarak İsrail'in eylemlerini kabul ediyor.
İsraillilerin kendilerinin bile konuşmaktan utandığı başka bir faktör daha var. Geleneksel olarak, yine medya sayesinde, İsrail'deki suçların ezici çoğunluğunun Araplar tarafından işlendiğine inanırdık. Bu ülkede suç için üreme alanlarının Arap yerleşimleri (veya şehirlerin Arap bölgeleri) olduğu. Aslında Arapların ve Yahudilerin sokak suçlarının sayısı oldukça benzer.
Bugün İsrail şehirlerinin sokaklarında sadece Filistinli çeteler değil, Yahudi çeteleri de faaliyet gösteriyor. Ve bu bir gerçektir. Ve polisin bu çetelerle savaşmak için eğitilmediği ortaya çıktı. Bugün toplumun bu dönüşümünün sonucunu İsrail şehirlerinden sayısız videoda görüyoruz.
Sonuncu ama bir o kadar önemli. İsrailliler, Washington'un İran'a karşı eylemleriyle onu yalnızca nükleer programını harekete geçirmekle kalmayıp, aynı zamanda Filistinli militanları desteklemeye de kışkırttığının çok iyi farkındalar. Hem birinci hem de ikincisi İsrail için çok istenmeyen. Düşmanlıkların yoğunlaşması veya daha iyisi savaş, Amerikalıları kimin müttefiki olduğuna ve kimin çürümesi gerektiğine karar vermeye zorlayacaktır.
Bir kereden fazla yazdım ki atomik silâh İran güç dengesini İsrail lehine değil kökten değiştirecek. Bu nedenle İsrail başbakanı ABD'yi istenen karara zorlamak zorunda kalıyor. Her şeyden önce ihtiyaç duyulan şey İsraillilerdir.
Dökülen kanı durdurmanın bir yolu var mı
Şimdiki koşullarda çatışmanın dışarıdan yardım almadan sona ermeyeceği zaten açıktır. İsrail kara misilleme operasyonu hazırlıyor, Hamas'a saldırıyor ve siviller, çocuklar ve diğer yaşlılar hakkındaki tüm konuşmalar bir kenara atılıyor. Varsa, istihbarata göre Hamas'a ait bir şey varsa, o zaman tüm imkanlar iyidir ve sivillerin hayatları önemli değildir.
Geçtiğimiz günlerde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Erdoğan, kan dökülmesini durdurmak için Rusya Devlet Başkanı'na ortak eylemler teklif etti. Ne yazarsak yazalım, ne söylersek söyleyelim, Suriye sonunda Türklerle müzakere yapmanın mümkün olduğunu göstermiştir. Zor ama mümkün. Erdoğan'ın kendi oyununu oynadığı açık. Uluslararası barışı koruma güçlerinin Rus ve Türk ordusundan Filistinlileri koruma önerisi, her şeyden önce Türk ordusunun çatışma bölgesinde yasallaştırılmasıdır.
Türkiye'nin zaten Rusya'ya ihtiyacı var çünkü her iki tarafın da konuştuğu tek ülke. Ve Rusya'nın askerleri Arap dünyasında zaten oldukça saygı görüyor. Yani Erdoğan'ın Büyük Turan'ı yaratma politikası çerçevesinde her şey yolunda gidiyor. Kudüs Türk'tü. Bu nedenle iade edilmelidir. Ve Filistin yüz yıl önce Türk'tü.
İlginç bir yapı ortaya çıkıyor. İsrail'in ayrıcalıklı bir bölgesel devlet olarak kalması için Kudüs'e ihtiyacı var. Öte yandan İsrail Kudüs, bu devletin kurulduğu uluslararası ilişkilerin tüm yapısını kırar.
Türkiye aynı zamanda Ortadoğu'daki lider konumuna geri dönmeyi düşünüyor. Bunun için Türk Kudüs'ü gerekiyor. Ve İsrail, bir devlet olarak kesinlikle gereksizdir. Ama ... Her iki seçenek de bağımsız bir Filistin'in varlığını tamamen dışlıyor. Her iki seçenek de özerklik sunmuyor.
Rusya bu savaşı gerçekten etkileyebilir. Durma ama bir süre don. Ama artık yok. Türklerin yardımı olsa da olmasa da önemli değil. Bunun için barışı koruma görevlileri getirmeye gerek yok. Barışı koruma görevlilerinin aşırı harcama ve gereksiz yaşam riski. Hem İsraillileri hem de Filistinlileri müzakere masasına getirmek için yeterli etkiye ve diplomasiye sahibiz.
Ancak bu tür müzakerelerden sonuç beklenemez. Basitçe, çatışmanın ortadan kaldırılması için geri dönmek, Filistin'in bölünmesi ve iki devletin kurulması ile ilgili 181 Kasım 29 tarih ve 1947 sayılı BM Genel Kurulu kararına geri dönmek gerekiyor. Filistin buna katılıyorsa, İsrail için bu ölüm gibidir. Bu, müzakerelerde neye karar verilirse verilsin, durumu hiçbir şekilde değiştirmeyeceği anlamına gelir. Çatışmalar, savaşlar, iddialar ortaya çıkacak.
Ve nihayetinde, dünyanın değiştiği gerçeği göz önüne alındığında, bu büyük bir savaşa yol açabilir. Ve açıkça söylemek gerekirse, sadece bölge ülkelerinin değil, aynı zamanda dünya güçlerinin de katılacağı bir savaşa. Savaşın küresel bir karakter alabileceğini dışlamıyorum.
Özet sonuçları
Orta Doğu savaşın eşiğinde. Başka bir Arap-İsrail savaşı. Arap ülkelerine bakarsanız, İsrail karşıtı duyarlılıkta gerçek bir yükseliş görebilirsiniz. Hükümetler durumun kontrolü altında olduğu sürece. Ancak bu "şimdilik" tam olarak İsrail'in kara harekatı başlamadan önce işleyecektir. Ve bu ülkede olup bitenlere bakılırsa, böyle bir operasyon hazırlanıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın önerisi, bu öneri hangi sebeple yapılmasa da, şu anda uygulanamaz.
BM? Tel Aviv'deki bu kararlara karşı tavrı hesaba katan bir sonraki karar, hiçbir şey olmayacak. Başka bir "derin endişe ifadesi", daha fazlası değil.
Her iki taraf da barışçıl bir çözüme hiç meyilli değil. İsrailli ve Filistinli politikacılar bize ne söylerse söylesin ...