Raynaud genellikle stres, soğuk gibi etkilerle el ya da ayak parmaklarındaki kan dolaşımının aniden, geçici olarak durmasını ifade eder. 3 aşamalı renk değişikliği gözlenir. İlk aşamada parmaklarda beyazlaşma, ardından morarma, en son olarak kızarıklık etkisinin görülmesiyle karakterizedir. Raynaud; kol damar hastalığı, romatizmal hastalıklar gibi hastalıklarla birlikte olmadığında, bir hastalık olarak kabul edilir. Bu hastalığa kadınlar erkeklere göre 9 kat daha fazla yakalanma riskine sahiptir.
Hastalıklarla birlikte ikincil olarak gelişen Raynaud daha yaygın, daha ciddi ve karmaşık olarak yaşanır. Raynaud nedeni olabilen hastalıklar bazı romatizmal hastalıklar, kol ve el damarları hastalıkları, donmalar, kan hastalıkları, torasik outlet sendromu gibi rahatsızlıklardır.
Raynaud belirtileri
Bu rahatsızlıkta genellikle üç evre bulunmaktadır. İlk evrede kan akımının azalmasıyla parmaklarda renk solgunluğu oluşur ve beyazlaşma etkisi görülür. Parmakların soğuk olması ve hissini kaybetmesi bu aşamada etkilidir. Kan akımının yeniden gelmesiyle parmaklarda kızarıklık ve arı oluşmaya başlar. Bu yaşanan atakların süresi bir dakikadan, saatlere varan süreci bulabilir. İlerleyen aşamalarda, daha çok hastalıklara bağlı olarak gelişen Raynaud parmaklarda yara oluşumuna, kangren gelişimine neden olabilir.
Raynaud tanısı nasıl yapılır?
Hastanın el parmaklarında oluşan beyazlaşma, morarma ve kızarıklık gibi renk değişimleri teşhis konulmasında önemli belirtilerdir. Fakat hastalıklara bağlı olarak gelişen Raynaud, herhangi bir hastalığa bağlı olmadan oluşan raynaud hastalığından ayırt etmek oldukça zor olur. Hastalara kesin tanı koymak için bazı kan testlerinin yapılması, parmaklardaki kan basıncının ölçülmesi, özellikle soğukta parmaklardaki kan akımının ölçülmesi gerekir.
Raynaud tedavisi
Bu hastalığın gelişimi maalesef engellenemez. Ancak hastalarım yaşam tarzında yapabilecekleri bazı değişimler faydalı etkiler yapabilir.
-Kendilerini mümkün olduğu kadar sıcak tutmaları yararlı olur
-Özellikle ellerini soğuktan korumalı, soğuk havada ellerini eldiven gibi sıcak tutacak malzemelerle sıcak tutmaları gerekir.
-El parmaklarının enfeksiyonlardan ve travmadan korumaları gerekir.
-Kişilerin sigara içmemeleri, sigara içilen yerlerden uzak durmaları gerekir.
-Raynaud hastalığına neden olabilecek ilaçlardan uzak kalınmalıdır.
Alınacak bu önlemler hastaların yakınmalarını azaltmaya yardımcı olacaktır. Bazı hastalarda kalsiyum kanal blokerleri gibi ilaçlarda faydalı olabilir. İleri aşamadaki hastalıkta spazm sağlayıcı sempatik sinirlerin sempatektomi yardımıyla kesilse de, geçici yarar sağlar.