Robert Oppenheimer kimdir?
Julius Robert Oppenheimer 1904 yılında ABD’de dünyaya gelmiş ünlü bir fizikçidir. Başarılı ve bilgili bir bilim insanı olmasının yanısıra gizlice atom bombalarının üretildiği Manhattan Projesi’ne başkanlık etmiştir. Bu görevi sebebiyle “ilk nükleer silahın babalarından” olarak da adlandırılır.
Robert Oppenheimer’ın babası 1888 yılında Almanya’dan Amerika’ya göç etmiş olan yahudi kökenli Julius Oppenheimerdır. Robert çocukluğunda zekasını ve çalışkanlığını göstermiş; 3. ve 4. sınıfı bir yılda bitirmişti. Hastalığı sebebiyle bir yıl istirahat ettikten sonra 18 yaşında dünyanın en kaliteli okullarından biri olan Harvard’a girdi. Kimya ile yakından ilgili olan sonrasında fizik alanına kaydı ve bu alanda ilerledi. Oppenheimer fizik alanında yüksek lisansa başladı; temel dersleri atlayıp doğrudan ileri seviyeden başlamıştı. Harvard’daki eğitiminden sonra İngiltere’nin Cambridge Üniversitesi’nde çalışmalarına devam etti.
Lakin laboratuvardaki çalışmak Oppenheimer’ı mutlu etmemişti. Çalışmalarına teorik fizik alanında devam etme kararı aldı. Beraber çalıştığı Patrick Blackett’ın masasına zehirli kimyasallar sürülmüş bir elma bıraktığı için üniversite tarafından ceza alma riskiyle karşı karşıya kalan Oppenheimer, ailesinin uğraşları sonucu herhangi bir ceza almadı. Bu yıllarda Oppenheimer sağlıksız beslenme, sigara ve depresyon gibi sorunlar ile de boğuştu. 22 yaşındayken doktorasını aldı. Avrupa’daki eğitimi esnasında Heisenberg, Pauli, Dirac, Fermi, Teller gibi geleceğin büyük fizikçileri ile arkadaşlık kurdu. Oppenheimer, 1927 yılında Göttingen’den Harvard’a geri döndü. 1928’te yani sadece 24 yaşındayken Kaliforniya Üniversitesi’nde fizik dersleri vermeye başladı.
Genç yaşında büyük akademik başarılar elde eden Oppenheimer, 1930’lu yıllarda siyaset ile ilgilenmeye başladı ve komünist fikirlere sempati duydu. Yine de komünist bir partiye katılmadı. Nazi zulmünden kaçan bilim insanlarına maddi destekte bulundu. Oppenheimer 1940 yılında Katherine Puening Harrison ile evlendi. Çiftin 1941 ve 1944’te doğan iki çocukları oldu.
1941’de Japonya’nın Pearl Harbor’a yaptığı sürpriz saldırıyla ABD 2. Dünya Savaşı’na katılmış oldu. Savaş karada, denizde ve havada gerçekleşirken Los Alamos’taki bilim insanları savaş tarihini baştan değiştirecek bir silahın üstünde çalışmaya başlamıştı. Einstein’ın ABD başkanı Roosevelt’i Almanyanın atom bombası geliştirebileceğine dair uyarması sonucu ABDnin de nükleer silahlara ilgisi başlamış ve bu silahların üretilmesi için araştırmalara girişilmişti. Oppenheimer bu gizli araştırma – Manhattan Projesi’nin başına geçirildi. İlk atom bombası testi 16 Temmuz 1945’te New Mexico’da yapıldı. Oppenheimer ve ekibi tarihin gördüğü en yıkıcı silahı başarıyla geliştirmişti.
1945 yazında ABD ve müttefiklerinin savaşı kazandığı artık belliydi ama Japonya ısrarla savaşı sürdürüyordu. Amerikalı üst düzey yöneticilerin önünde iki seçenek vardı; ya Japonya’ya çıkartma yaparak kanlı muharebeler ile savaşı bitireceklerdi ya da atom cehennemini ateşleyeceklerdi. İlk başarılı denemeden birkaç gün sonra; 6 Ağustos 1945’te atom bombası Hiroşima’ya atıldı, onu takiben 9 Ağustos 1945 günü Nagasaki de bu üzücü kaderi paylaştı. Atom bombaları Japon İmparatorluğu’nun inadını kırdı ve nihayet savaş bitti. Oppenheimer atom bombalarına ilişkin şöyle demiştir, “Şimdi ben ölümün kendisi oldum, dünyaların yok edicisi.”
Savaştan sonra Oppenheimer 1947-52 yıllarında ABD Atom Enerjisi Komisyonu’nda Genel Danışma Komitesi başkanlığı yaptı. Bu komisyon nükleer silahların uluslararası kontrolünü hedefliyordu. Oppenheimer soğuk savaş yıllarında hükümet ve orduyla ters düştü. Atom bombasından çok daha yıkıcı olan hidrojen bombasının yapımına karşı çıkmıştı. 1930larda komünist partiye olan yakınlığı bilindiği için Oppenheimer komünizm karşıtlığının zirve yaptığı bir dönemde güvenlik soruşturmalarına maruz kaldı ve bazı yetkileri elinden alındı. Oppenheimer atom bombası araştırmasını yaparken bile aslında FBI ve ordunun güvenlik birimlerinin radarındaydı. Oppenheimer savaştan sonra üç kez Nobel Ödülleri’ne aday gösterildi ama ödülü kazanmadı.
Robert Oppenheimer 18 Şubat 1967 günü gırtlak kanseri sebebiyle 62 yaşında son nefesini verdi.
Yazan: Göktuğ DONK
Kaynak**
Kaynak***
Kaynak****