30 yıl önce, Berlin Duvarı yıkıldı. 1989’un bu zorlu günlerinden akla gelen güçlü görüntüler: duvarlarda dans eden insanlar. İnsanlar bundan böyle özgürlüğün dünya çapında hüküm süreceğini varsaydılar. Küresel kapitalizm, devlet tarafından işletilen sosyalist model üzerinde hüküm sürmüştü ve insanlar “tarihin sonu. ”Bugün, bu coşku daha ayık bir ruh hali yarattı, çünkü Francis Fukuyama'nın kehaneti pek çok düzeyde yanlış olduğunu kanıtladı.
Komünizm sistemleri ile kapitalizm arasındaki çatışma sona erdiğinde, sosyal pazar ekonomisi ayrıca değişmeye başladı. İnsanların özlem duydukları ve duvarlarını yıktıkları sistem, neoliberalizmin şaşırtıcı bir rönesansını yaşadı.
Bunun bir nedeni, bir muzafferin tavrının, Batı'nın her şeyi doğru yaptığına ve Doğu'nun her şeyi yanlış yaptığına dair bir varsayımı yansıtan Alman birleşme sürecini etkilemiş olmasıdır. Komünizm maddi refah ve özgürlüğü sağlamada başarısız olmuştu ve Almanya hızla pazara dayalı koşullar altında yeniden birleşme fırsatını yakaladı.
Gelecekteki zayıflıklar ve sınırsız kapitalizmin riskleri tahmin etmek zordu ve bunlar çok: emlak piyasalarının istikrarsızlığı; düşük faiz oranlarında borç birikiminin tehlikeleri; 2007-08 küresel mali krizine yol açan yeni icat edilmiş karmaşık finansal araçların riskleri; birçok işgücü piyasasının kutuplaşması; ve son olarak, küreselleşme ve teknolojik ilerlemenin kazananları ve kaybedenleri arasındaki genişleme açığı.
Öngörülemeyen bir diğer gelişme, ekonomik politikanın maddi başarıya yaptığı güçlü bir vurgulamanın, diğer gelişen insani ihtiyaçların, özellikle de gelişen topluluklara yapılan yatırımların ve insanların kendi yaşamlarını şekillendirmelerinin güçlendirilmesinin ihmal edilmesine yol açmasıydı. Bu başarısızlıklar temelde Birçok insanın küreselleşme ve otomasyona olan güvenini baltaladı– özellikle de toplumdaki yapısal olarak dezavantajlı olanlar arasında – uzun zamandır siyaset ve iş dünyasında karar vericilerin uzun zamandır göz ardı ettiği bir problem. Maddi refah konularına odaklanma nedeniyle, sosyal piyasa ekonomisinin ve refah toplumunun başarıları da büyük ölçüde göz ardı edildi. Ancak bu ihmal edilebilir bir kayıp gibi görünüyordu çünkü muzaffer Batı'ya alternatif yoktu.
Bu, Fukuyama’nın “tarih sonu” kehanetinin tekrar hata yaptığını gösteriyordu. Küreselleşme ve 1970'lerde başlayan açılma politikasıyla Çin, demokratik ve sosyal bir piyasa ekonomisi olarak değil, bir dünya gücü olma yolunda ilerlemeye başladı. çok başarılı ekonomi. Sözde tarihin kazananlar yavaş yavaş küresel karar vericiler masasında yeni güçlere yer açmak zorunda kaldılar. Büyük ekonomik başarısına rağmen, Çin siyasi sistemini demokratikleştirmedi. Birdenbire Batı başka bir sistemik zorlukla karşı karşıya kaldı: Tamamen farklı politik koşullar altında ekonomik açıdan başarılı bir model. Ekonomik başarının her zaman siyasi hakların kazanılmasıyla ilişkili olduğu varsayımı Çin örneği tarafından doğrulanmamıştır.
Yeni faktörler
21. yüzyılda, bir dizi yeni faktör de ortaya çıkmıştır. İklim değişikliği, artan eşitsizlik ve yapay zeka yoluyla insanlıktan çıkma riski şimdi gezegenimize ve sakinlerine tehdit oluşturuyor. Artık kimin en başarılı olduğu değil, insan ırkının nasıl hayatta kalabileceği ve nasıl yaşayabileceği sorusu değil.
Bu gelişme doğrudan Almanların yeniden birleşmesi ve ekonomik ve siyasi sistemler arasındaki önceki yüzleşmenin sona ermesiyle doğrudan ilgilidir. Birçok insan için, Berlin Duvarı'nın yıkılması sınırsız piyasa ekonomisinin zaferinin bir simgesiydi. Sosyal pazar ekonomisindeki “sosyal” arka plana çekildi. Ancak, Almanların yeniden birleşmesi için fırsat penceresinin, Berlin Duvarı'nın yıkılmasından ve hızlı kararların alınmasından sonra çok dar olduğunu söylemek doğru olur. Doğu Almanya’nın sokaklarında ağır bir baskı vardı ve ilk özgür halkın meclis oyu Mart 1990’da, hem Doğu hem de Batı Almanya’yı hızla birleştirmeyi kabul etti.
Ve böylece neoliberal ekonomik tartışmalar açıldı. Serbest piyasa denilen toplum için en iyi sonuçları elde edermiş gibi görünüyordu – eğer sadece devletin ve toplumun yıkıcı etkisinin üstesinden gelinebilseydi. Bu, insan ihtiyaçlarının yalnızca maddi güvenlik ve refah ile karşılanamayacağı fikrinin ölümcül bir ihmali anlamına geliyordu. İnsan sosyal bir varlıktır ve eğer sosyal ihtiyaçları karşılanmazsa, popülizme, korumacılığa ve yabancı düşmanlığına yol açan gerilimler ortaya çıkacaktır.
Colin Crouch'un “Garip neoliberalizmin ölmemesi” dışında, taklit edilebilir kitapbaşka bir problem ortaya çıktı. İklim değişikliği ve AI'nın zorlukları karşısında daha fazla sosyal etkileşim bariz bir zorunluluk gibi görünse de, birçok ülkede politika ve ticarette “ilk önce benimseme” stratejisi ile bu sorunlar karşılandı. Bu tutum uluslararası işbirliğinin ve çok taraflılığın yerini “anlaşma anlayışı” ile değiştirdi.
Uluslararası işbirliği
Dünya ekonomisinin küreselleşme ve teknolojik ilerleme yoluyla entegrasyonu, iklim değişikliğinden göç ve finansal krizlere kadar büyük küresel problemler yarattığından, bu açıkça tehlikeli bir yoldur. Bunlar sadece uluslararası işbirliği ile çözülebilir. Bu nedenle farklı bir yol esastır.
Teknolojik ve ekonomik ilerlemenin sosyal ilerlemeye yeniden bağlanması gerekir ve bu da devletlerin, ekonominin ve sivil toplumun işbirliği içinde olması devletin temel bir görevi haline gelmelidir. Neoliberal iş bölümü – tüketiciler kendi çıkarlarına bakıyor, şirketler karlarını arıyor ve devlet kaynak kullanımını optimize eden kurallar yaratıyor – eski. Ekonomi ve toplumun “yeniden birleşmesi” Düzenlenmemiş kapitalizmin zayıf yönlerinin ve küresel zorlukların üstesinden gelecek olan yeni bir başlangıç için ön koşuldur.
Bu, yaratıcı olmayan bir yeniden dağıtım mekanizması ile ilgili değildir. Aksine, geridönüş, sosyal dayanışma ve kişisel güçlenmeye vurgu yaparak, insanların kendi yaşamlarını bağımsız olarak şekillendirebilmeleri için geleceğe yönelik eğitim ve yaşam boyu öğrenmeye odaklanmak anlamına gelir. Başka bir deyişle, bu, tüm eylemlerin sosyal bir boyut içermesi gerektiği anlamına gelir.
Geçtiğimiz haftalarda, ABD'deki 181 iş lideri temyiz başvurusu yaptıBu, hissedar değerinin altın balağının ne şirketlere ne de topluma fayda sağladığını söyleyerek. Benzer bir şekilde, şimdi siyaset, iş dünyası ve toplumdaki bireysel ve kollektif birinci-ilk tutumun üstesinden gelme zamanı. Berlin Duvarı'nın yıkılmasından otuz yıl sonra, yeni, sosyal açıdan aydınlanmış ve sorumlu bir kapitalizmin kıvrımları şekillenmeye başlıyor.