Özet: Nöro-görüntüleme, davranış bozukluğuna sahip olan genç kızlarda dorsolateral prefrontal korteks ve angular girusta daha düşük etkinlik olduğunu açığa çıkardı. Bulgular gösteriyor ki prefrontal beyin bölgelerinde bir azalma ve yoğun duygu düzenlemeleri sırasındaki işlevsel bağlantı, genç kızlarda antisosyal davranışlarla ilişkili davranışlara katkıda bulunmakta.
Ergenliğe girmek ve genç olmak, artan duygusallık bağlamında çeşitli fiziksel ve davranışsal değişikliklerden geçmek demektir. Günlük sosyal işleyiş için kişisel fiziksel ve zihinsel iyilik halinin yanı sıra, gençlerin bu duyguları tanıyabilmesi, işleyebilmesi ve kontrol edebilmesi önemlidir. Davranış bozukluğu teşhisi almış genç insanlar için bu süreç zordur ve küfür etmek, insanlara fiziksel olarak zarar vermek (vurmak), çalmak, yalan söylemek gibi yaşa uygun normların dışında kalan antisosyal veya agresif tepkilere götürebilir. İsviçre, Almanya ve İngiltere’den gelen uluslararası bir araştırma ekibi, bu davranışsal zorlukların beyin etkinliğine yansıdığını, işlevsel manyetik rezonans görüntüleme tekniğini kullanarak gösterebildi.
Sosyal eksikliklerin sinirsel açıklaması
Çalışmada yaşları 15 ile 18 arasında değişen 60’a yakın genç kızdan, araştırmacılar onların beyin etkinliklerini ölçerken onların da etkin olarak duygularını düzenlemeyi denemeleri istendi. Grubun yarısı daha önceden davranış bozukluğu teşhisi almışken, diğer yarısı yaşlarına uygun tipik sosyal gelişim özellikleri göstermekteydi. Sorunlu sosyal davranışlara sahip olan kızlarda bilişsel kontrol işlemlerinin konumlandığı beyin bölgeleri olan prefrontal ve temporal kortekste daha az aktivite görüldü. Ek olarak, bu bölgeler duygu işleme ve bilişsel kontrol ile ilgili olan diğer beyin bölgeleriyle daha az bağlantılıydı.
Çalışmanın ilk yazarı olan Zürih Üniversitesi’nden Profesör Nora Raschle, “Bulgularımız genç kızlardaki duygu düzenleme konusundaki eksikliklerin ilk sinirsel açıklamasını sunmaktadır.” diyor. “İki test grubunun arasındaki sinirsel etkinlikler arasındaki fark duyguları düzenleme konusundaki temel farklılıkları gösterebiliyor. Ancak bu, davranış bozukluğuna sahip katılımcılardaki geç beyin gelişimi nedeniyle de olabilir.”
Terapi Endikasyonları
Davranış bozukluğu teşhisi konmuş genç bireyler için tedavide birkaç seviye hedeflenebilir: Hatırlamalarına, duygularını işlemelerine ve ifade etmelerine yardım ederek duygu düzenleme becerilerini öğrenmelerini sağlamak gibi. Raschle, “Sonuçlarımız, duygu düzenleme becerilerine daha fazla odaklanmanın faydalı olabileceğini gösteriyor.” diyor. Gelecekte yapılacak çalışmalar da belirli terapi programlarının etkisine bakacak: Çalışmanın son yazarı; Basel’deki Çocuk ve Ergen Psikiyatri Merkezi’nden Christina Stadler açıklıyor: “Davranış bozukluğu olan kızlarda duygu düzenlemeyi geliştirmeyi amaçlayan bilişsel-davranışsal müdahale programlarını araştıracağız ve beyin fonksiyonu ve davranışının buna göre değişip değişmeyeceğini göreceğiz.”
Duyguları düzenlemedeki sorunlar: Davranış bozukluğu olan genç kadınlarda bilişsel kontrol süreçlerinden sorumlu beyin bölgeleri daha az aktivite göstermekte.
Davranış bozukluğuna sahip olan erkek gençlerin duygu düzenlemesi sırasında benzer beyin aktivitesi gösterip göstermediği henüz araştırılmamıştır. Yazarlara göre, davranış bozukluklarının sinirsel özelliklerinin cinsiyete özgü olabileceğine dair çeşitli göstergeler var. Raschle, “Bununla birlikte, çoğu çalışma – bizimkinden farklı olarak – genç erkeklere odaklanmaktadır, bu nedenle şu ana kadar oluşturulan nöro-biyolojik anlayış esas olarak erkeklerle ilgilidir.” diyor.
Çeviri: Ekin Acıyiyen
Kaynak: neurosciencenews.com