Antibiyotikler, statinler, ateş düşürücüler – bugün aktif olarak kullanılan bu ilaçların tümü karaciğerin işleyişini etkilemektedir. Her 100.000 kişide yaklaşık 17 vakada ilaca bağlı karaciğer hasarı gelişmektedir. Kontrolsüz ilaç alımı ve bu organla ilgili diğer mevcut sorunların varlığı özellikle tehlikelidir.
İlaç kullanımının yan etkileri
Onkoloji, antitüberküloz ve antiepileptik ilaçların yanı sıra anesteziklerde kullanılan antikanser ilaçları en belirgin hepatotoksisiteye sahiptir. Bu nedenle Statinler (yüksek kolesterol seviyeleri için kullanılmaktadır) gibi bazı ilaçlar karaciğer enzim seviyelerini artırabilmektedir. Ayrıca küçük organ hasarına da neden olabilmektedir. Ancak hiçbir semptom göstermezler.
Analjezik/antiinflamatuar etkileri olan ilaçlar (parasetamol, aspirin) karaciğer hücrelerine sadece yüksek dozlarda (günde 1800-3200 mg) zarar vermektedir.
Antibiyotik alırken de hasar alma riski de vardır. Örneğin, eritromisin, klavulanik asitli amoksisilin, tetrasiklin (doksisiklin, minosiklin) zarar veren maddelerdir.
Belirtileri
İlaca bağlı hasarın belirtileri çeşitlidir. Akut veya kronik bir hastalığı işaret edebilmektedir. İlaca bağlı karaciğer hasarı, değişen şiddette olabilmektedir. Bu nedenle semptomların şiddetine göre değişmektedir. Ayrıca yokluğundan sarılık ve karaciğer yetmezliğinin ortaya çıkmasına kadar devam etmektedir.
İlacın alınmasından sonraki “öngörülemeyen” toksik etki, çoğunlukla karaciğerde bağışıklık hasarına neden olan haptenlerin (eksik antijenler) oluşumundan kaynaklanmaktadır. En yaygın belirtileri döküntü ve ateştir. İlaç kesildiğinde ise, semptomlar genellikle hızla azalmaktadır.
Risk faktörleri
İlaç alırken bazı koşullar organların hasarını kötüleştirmektedir. Bunlar şunları içermektedir;
- Karaciğer hastalıklarının varlığı (hepatit B, C, siroz, kronik hepatit dahil);
- Alkolün kötüye kullanımı;
- Gebelik;
- Yaşlılık;
- Aynı anda birkaç ilaç almak;
- Obezite ve diyabet.
Karaciğerinizin dinlenmesine izin verin.
İlaçlar vücuttaki tek yük değildir. Uykusuzluk, aşırı yeme, alkol ve stresten oluşan tüm yaşam tarzımız da karaciğer hücrelerini olumsuz etkileyebilmektedir. Alkolden uzak durmak ve dengeli beslenmek ilaçların etkilerini azaltmaya yardımcı olacaktır.
Zamanında bir uzman tarafından muayene edilmeyi unutmayınız. Önleyici tedbirler, semptomlar ortaya çıkmadan önce durumu düzeltmeye yardımcı olabilmektedir.
Hepatotoksik ilaçlar alırken karaciğer nasıl desteklenmelidir?
Bariz çözüm, sağlığa zararlı ilaçların alımını sınırlamak olacaktır. Ama ya hayati önem taşıyorlarsa ne yapılmalıdır? Statinler, antibiyotikler ve diğer hepatotoksik ilaçların alınmasından kaynaklanan sorunlar için tablet almak yardımcı olabilmektedir. Ancak aktif bileşenleri, sağlıklı bir organ tarafından günde 8 grama kadar üretilen, karaciğer için hayati bir amino asit olan ademetionin olmalıdır. Karaciğer hastalıklarında içindeki ademetionin, düzeyi düşürmekte ve iyileşme süreçleri yavaşlatmaktadır.
Tablet almak için bu önemli maddenin seviyesini yenilemektedir. Bu nedenle karaciğerin içten doğal restorasyonunun 3 ana sürecini başlatmaktadır. Bunlar;
- Toksinlerin uzaklaştırılması;
- Hücre yapısının restorasyonu;
- Hücre enerjisinin yenilenmesi.
Ayrıca hücre içindeki çok taraflı etkisi nedeniyle, tablet almanın etkisi, uygulamanın 1. haftasından sonra hissedilebilmektedir. Uygulama süresi 1 aydan itibaren tablet alınması, birinci ve ikinci öğünler arasında günde bir kez alınabildikleri için uygundur. Önerilen tablet sayısı günde 1-2 tablettir. Hastanın kilosuna göre daha doğru bir hesaplama yapılmakta ve günde 4 tablete kadar çıkabilmektedir.