İspanya’daki mağaralara gömülmüş olan Neolitik dönem insan kalıntıları, daha sonra manipüle edilmiş ve çeşitli amaçlarla kullanılmış.
İsviçre Bern Üniversitesi’nden Zita Laffranchi ve Marco Milella ile İspanya Cordoba Üniversitesi’nden Rafael Martinez Sanchez ve meslektaşları tarafından PLOS ONE dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, mağaralar İber Yarımadası’nda binlerce yıl boyunca insan kalıntılarının gömüldüğü ve daha sonra değiştirildiği yerler olarak hizmet vermiştir.
İber Yarımadası’ndaki bu mağaralar, binlerce yıl boyunca insan kalıntılarının gömüldüğü ve daha sonra değiştirildiği alanlar olarak hizmet etti.
Mağaraların ölü gömme alanı olarak kullanılması, hem mekan hem de zaman açısından geniş bir dağılıma sahip kültürel bir olgu. Güney İber Yarımadası’nda bu uygulama özellikle MÖ 4. binyıldan itibaren yaygınlaştı.
Bu bölgedeki arkeolojik alanlarda gömülü insan kalıntılarının manipüle edildiğine dair kanıtlar da oldukça yaygın, ancak bunun arkasındaki kültürel anlam büyük ölçüde belirsiz. Bu çalışmada araştırmacılar, İspanya’nın güneyindeki Cueva de los Marmoles adlı bir mağarada bulunan değiştirilmiş insan kalıntılarını inceledi.
Araştırmacılar bu mağarada en az 12 bireye ait çok sayıda iskelet kalıntısını inceledi. Radyokarbon tarihleme, bu kalıntıların MÖ 5. binyıldan 2. binyıla kadar tarihlendiğini tespit etti. Ekip ayrıca kemiklerde, ilik ve diğer dokuları çıkarma çabalarından kaynaklanmış olabilecek kırıklar ve sıyrıklar da dahil olmak üzere ölüm sonrası kasıtlı değişiklikleri belgeledi.
Bu kalıntılar arasında, alet olarak kullanılmak üzere modifiye edilmiş gibi görünen bir kaval kemiği ve benzer şekilde beslenme veya pratik kullanım için modifiye edilmiş olabilecek bir kafatası “kafatası kabı” da bulunuyordu.
Bu sonuçlar, güney İber Yarımadası’ndaki diğer mağara yerleşimleriyle tutarlı ve gömülü insan kalıntılarının daha sonra değiştirilerek yiyecek ve alet olarak kullanılmasına yönelik yaygın bir uygulamayı temsil ediyor.
Araştırmacılar, bu modifikasyonların daha ileri çalışmalarla daha iyi anlaşılabilecek başka sembolik amaçları da olabileceğini öne sürüyor.
Public Library of Science. 20 Eylül 2023.
Makale: Laffranchi, Z., Milella, M., Vera Rodríguez, J. C., Martínez Fernández, M. J., Bretones García, M. D., Jiménez Brobeil, S. A., … & Martínez Sánchez, R. M. (2023). As above, so below: Deposition, modification, and reutilization of human remains at Marmoles cave (Cueva de los Marmoles: Southern Spain, 4000–1000 cal. BCE). Plos one, 18(9), e0291152.