Ekrem Öncü
Yeminli Mali Müşavir
DKR Denetim
Yönetim Kurullarının Yetki Devri Mümkün Müdür?
Tarih:
13/12/2012
Bilindiği üzere, anonim şirketler yönetim kurulları aracılığıyla yönetilir ve
temsil olunur. Bu yazımızın konusunu, yönetim kurullarının yetki devrinde
bulunup bulunamayacakları meselesi oluşturacaktır.
Yeni TTK'nın 365'inci maddesinde de belirtildiği üzere,
anonim şirket, yönetim kurulu tarafından yönetilecek ve temsil edilecektir.
Bu düzenleme, Eski TTK'nın 317'nci maddesi düzenlemesinde olduğu gibidir.
Yeni TTK'nın 365'inci maddesiyle getirilen yenilik ise, kanundaki istisnai
hükümlerin saklı olduğu düzenlemesidir.
Kanundaki istisnaların saklı olmasından kasıt ne anlama gelmektedir?
- Kanuni istisnaların başında Yeni TTK'nın 367'nci maddesinin birinci
fıkrası gelmektedir. Bu düzenleme uyarınca, yönetim kurulu esas
sözleşmeye konulacak bir hükümle, düzenleyeceği bir iç yönergeye göre,
yönetimi, kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya
üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. Ancak, hemen vurgulanmalıdır
ki, genel kurul kararı yönetimin devri için yeterli olmayacak, bu konuda
esas sözleşmede hüküm bulunacaktır. Aksi türlü yönetimin devri mümkün
olmayacaktır.
Yönetim kurulunca hazırlanacak bu iç yönerge, şirketin yönetimini
düzenler; bunun için gerekli olan görevleri, tanımlar, yerlerini gösterir,
özellikle kimin kime bağlı ve bilgi sunmakla yükümlü olduğunu belirler.
Yönetim kurulu, istem üzerine pay sahiplerini ve korunmaya değer
menfaatlerini ikna edici bir biçimde ortaya koyan alacaklıları, bu iç
yönerge hakkında, yazılı olarak bilgilendirir.
Yönetimin devredilmediği durumlarda ise tüm yönetim kurulu üyeleri yönetim
yetkisine haiz olacaklarıdır.
367'nci madde hükmü uyarınca devredilen yönetim yetkisi olup, bu madde
düzenlemesi temsil yetkisinin devrini kapsamamaktadır. Yani yönetim
yetkisinin devri ile temsil yetkisinin devri birbirinden ayrılmıştır. Temsil
yetkisinin devri ise, 370'inci maddenin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir.
- Diğer bir istisnai durum olan temsil yetkisinin devri ise, Yeni
TTK'nın 370'nci maddesinin ikinci fıkrası ile düzenlenmiştir. Söz konusu
düzenleme uyarınca, yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha
fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebilir. Bu
halde, en az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması
şarttır.
370'inci maddenin ilk fıkrasına göre ise, esas sözleşmede aksi
öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift
imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir.
Bu düzenlemeler uyarınca, tek kişilik yönetim kurulunda temsil yetkisinin
devri mümkün olmayacaktır. Çünkü en az bir yönetim kurulu üyesi temsil
yetkisini haiz olmak zorundadır. Ancak, birden fazla yönetim kurulu üyesi
bulunması durumunda yönetim kurulu üyelerinden birinde temsil yetkisi
bulunmak koşuluyla temsil yetkisinin devri mümkün olabilecektir.
- Tasfiyeye girmiş şirketlerde tasfiye memurları da tasfiyeye ilişkin
yönetim ve temsil hak ve yetkilerini kullandıklarından, söz konusu yetkileri
ve hakları düzenleyen hükümler de istisnalar kapsamındadır.
Yeni TTK'nın 375'inci maddesi yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez
görev ve yetkilerini düzenlemektedir. Maddede sayılan hallerde yönetim
kurulu görev ve yetkilerini devredemeyecektir. Yani, 365'inci madde
(kanundaki istisnai hükümlerin saklı olduğu) düzenlemesi 375'inci madde
düzenlemesi ile bağlantılı olduğundan, 375'nci maddede sayılan hallerde
devir mümkün olmayacaktır.
Sonuç olarak, yönetim yetkisinin devredilebilmesi için genel kurul kararı
yeterli olmayacak, esas sözleşmede buna ilişkin hüküm bulunması şartı
aranacaktır. Tek kişilik yönetim kurullarında ise, temsil yetkisinin devri
mümkün olmayacaktır. Ayrıca, 375'nci madde uyarınca devredilemeyecek ve
vazgeçilemeyecek görev ve yetkiler de dikkate alınacaktır.
Gazeteport