Kolon Kanserinde Kalıtsal ve Değiştirilebilir Faktörler
Kolorektal kanser gelişme riskinizi artıran ailede kolon kanseri öyküsü ve 50+ yaş gibi bazı faktörler kaçınılmazdır ve değiştirilemez. Ancak obezite, sigara kullanımı, alkol tüketimi, diyabet, hareketsiz bir yaşam modeli, fazla kırmızı et tüketmek gibi kaçınılabilecek ve dolayısıyla önlenebilecek risk faktörleri de vardır.
Kolorektal kansere ne sebep olur?
Prekanseröz büyüme
Anormal hücreler, kolonun astarında birikerek polipler oluşturur. Bunlar küçük, iyi huylu büyümelerdir. Bu büyümelerin ameliyatla giderilmesi yaygın bir tedavi yöntemidir. Tedavi edilmeyen polipler kanserli hale gelebilir.
Gen mutasyonları
Bazen kolorektal kanser aile bireylerinde görülür. Bu ebeveynlerden çocuğa geçen bir gen mutasyonundan kaynaklanmaktadır. Bu mutasyonlar kolorektal kanser geliştireceğinizi garanti etmez, ancak riski artırır.
Kimler kolorektal kanser riski altındadır?
Kolorektal kanser gelişme riskinizi artırabilecek bazı faktörler vardır:
Kaçınılmaz faktörler
Kolorektal kanser gelişme riskinizi artıran bazı faktörler kaçınılmazdır ve değiştirilemez. Yaş bunlardan biridir... 50 yaşına ulaştıktan sonra bu kanseri geliştirme riskiniz artar.
Diğer kaçınılmaz risk faktörleri şunlardır:
- Kolon polipleri geçmişi
- Bağırsak hastalıkları öyküsü
- Ailede kolorektal kanser öyküsü
- Adenomatöz polipozis (FAP) gibi genetik bir sendrom
Değiştirilebilir faktörler
- Aşırı kilolu veya obez olmak
- Sigara içmek
- Ağır alkol tüketimi
- Diyabet
- Hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olmak
- İşlenmiş gıda veya kırmızı et tüketimini fazla yapmak
Aile öyküsü ve yaş gibi kolon kanseri için belirli risk faktörleri önlenemez. Fakat, kolorektal kansere katkıda bulunabilecek yaşam tarzı faktörleri önlenebilir ve bu hastalığı geliştirme riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.
- Yediğiniz kırmızı et miktarını azaltmak
- İşlenmiş etlerden kaçınmak
- Sebze ağırlıklı bir diyet benimsemek
- Spor yapmak
- Doktorunuz tavsiye ederse kilo vermek
- Sigarayı bırakmak
- Alkol tüketimini azaltmak
- Stresi azaltmak
- Diyabeti kontrol altına almak
- 50 yaşından sonra düzenli kolonoskopi taraması