İtiraf edelim ki, hâlâ ve hâlâ münevveranımızın gençleri arasında halk ve avama tetabuk muhakkak değildir [aydınlarla halk arasında uyum, kesinlikle sağlanabilmiş değildir]. Memleketi kurtarmak için bu iki zihniyet arasındaki ayrılığı durdurmak, yürümeye başlamadan evvel, bu iki zihniyet arasındaki tetabuku tevlit etmek [uyumu sağlamak] lazımdır. Bunun için de biraz avam kitlesinin yürümesini tacil etmesi [hızlandırması], biraz da münevverlerin çok hızlı gitmesi lazımdır. Lâkin halka yaklaşmak ve halkla kaynaşmak, daha çok ve daha ziyade münevverlere teveccüh eden [düşen] bir vazifedir
Şimdi düşünelim:Kemalizm,laiklik konusunda,kurucusunun burada genel olarak istediği gibi mi davranmıştır,yoksa tahakküm,tecebbür ve istibdada mı düşmüştür?
Ve cevabı,1930 yılının ortalarında yine genel olarak,M.Kemal’in kendi ağzından verelim;”Bugünkü manzara aşağı yukarı bir dikdatör manzarasıdır…(ve) Ben öldükten sonra arkamda kalacak müessese,bir istibdad müessesesidir”
Kaynak:Mete Tuncay – Türkiye’de Tek Parti Yönetiminin Kurulması syf;216-217