ntv.com.tr 04.09.2019 - 08:49 |
Dünya Bankası tarafından açıklanan ‘Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk’ raporuna göre, iş hayatında kadınlara verilen ortalama küresel puan 74.71’dir. Bu, tipik bir ekonomide erkeklere sağlanan hakların sadece dörtte üçünün kadınlara verildiğini gösteriyor.
Birçok kadın 20’li yaşlarının ortalarında kariyerlerine yeni başlıyor. Bu dönemde aldıkları kararlar ekonomik güçlerini, kariyer gelişimlerini ve iş-yaşam dengesini etkiliyor. Söz konusu zorlu dönem, çalışma mevzuatının bir kadının çalışma kararını desteklemediği ekonomilerde daha da zorlaşıyor. Örneğin, bir kadın kariyeri boyunca ücret eşitsizliğiyle karşı karşıya kalıyor ve kariyerinin sonunda da bir erkekten daha düşük emekli maaşı alıyorsa, çalışma mevzuatının koruma alanının yeniden sorgulanması gerekiyor demektir.
İŞ HAYATINDA FIRSAT EŞİTLİĞİ SINIRLI
Dünya Bankası tarafından her yıl yayımlanan “Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk” Raporu, 2019 yılında “On Yıllık Reform” başlığı altında, son on yılda 187 ekonomide cinsiyet ayrımcılığını ortaya koymaya çalışıyor. Kadınların istihdama ve girişimcilik faaliyetlerine erişiminin çok sayıda faktöre bağlı olduğu yaklaşımı içinde, raporda fırsat eşitliklerini sınırlandıran, ayrımcı yasal düzenlemelerin nasıl yönlendirilmesi gerektiği hususuna odaklanıldığı görülüyor.
Endekste “harekete geçmek”, “bir işe başlamak”, “para kazanmak”, “evlenmek”, “çocuk sahibi olmak”, “bir işletmeyi çalıştırmak”, “varlıkları yönetmek” ve “emeklilik” şeklinde belirlenmiş sekiz gösterge yer alıyor. Örneğin “çocuk sahibi olmak” göstergesi, kadınların bir aile olmayı düşündükleri süreçteki ekonomik kararlarını etkileyebilecek olan analık, babalık ve ebeveyn izniyle ilgili yasal düzenlemeleri içeriyor.
YASAL HAKLARI SAĞLAYAN 6 ÜLKEYE 100 PUAN
Rapor, kadınların istihdam ve girişimcilikle ilgili seçimlerinin yasal mevzuattan kaynaklanan cinsiyet ayrımcılığından nasıl etkilendiğini ortaya koymak üzere kadınların kariyerlerinin farklı aşamalarını inceleyen bir endeksle on yıllık verileri inceliyor.
Buna göre, altı ekonomi (Belçika, Danimarka, Fransa, Letonya, Lüksemburg ve İsveç) Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk endeksinde 100 puan almış durumda. Bu veri, söz konusu ülkelerde kadınlara ve erkeklere ölçülen alanlarda eşit yasal haklar kazandırıldığı anlamına geliyor.
Diğer taraftan, on yıl önceki verilere bakıldığında bu ekonomilerden hiçbirinin 100 puan alamadığı görülüyor.
YENİ REFORMLARLA 5 PUANLIK ARTIŞ
Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk endeksinde ortalama küresel puan 74.71’dir. Bu, tipik bir ekonomide ölçülen alanlarda kadınlara erkeklere sağlanan yasal hakların sadece dörtte üçünün verildiğini gösteriyor. Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki ortalama puan 47.37. Bu bölgede kadınlara erkeklere verilenin yarısından azı veriliyor.
Diğer taraftan, son on yılda küresel düzeyde önemli ilerleme kaydedilmiş durumda. On yıl önce 70.06 olan ortalama küresel puanda 5 puanlık bir artış söz konusu. Bunun nedeni, son on yılda 131 ekonominin endekste ölçülen alanlarda cinsiyet eşitliğini artıran yasa ve yönetmeliklere ilişkin 274 reform yapmış olması.
EN BÜYÜK GELİŞME FRANSA'DA
En iyi performans gösteren ekonomiler arasında en büyük iyileşmeyi ortaya koyan ülkenin Fransa olduğu görülüyor. Fransa, on yıl önceyle karşılaştırıldığında 91.88 puandan 10 puana yükselmiş durumda. Bu ilerlemenin arka planında, aile içi şiddet yasası, işyerinde cinsel tacizi önlemeye yönelik cezalar ile ücretli ebeveyn izinleri var.
TÜRKİYE İÇİN ÖNCELİKLİ KONU ÜCRET EŞİTLİĞİ VE EMEKLİLİK
Endekste Türkiye de yer alıyor. Türkiye’nin puanı 79.38. Alt göstergelere bakıldığında, “harekete geçmek”, “bir işe başlamak” ve “varlıkları yönetmek” göstergelerinde Türkiye’nin puanı 100. Buna karşılık, Türkiye’nin endekste puanının düşmesine neden olan göstergeler “para kazanmak”, “emeklilik” ve “bir işletmeyi çalıştırmak.”
Türkiye’de kadın istihdamını desteklemek yönündeki eşitlikçi politikaların ve yasal düzenlemelerin kadın girişimciliği, ücret eşitliği ve emeklilik politikalarına odaklanması gerektiğini söylemek mümkün.
ARAP ÜLKELERİ SON SIRALARDA
Endeksteki en düşük puanlar Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Sudan, İran ve Katar’a ait. Sudi Arabistan’ın aldığı 25.63 puan, kadınlara erkeklere sağlanan yasal hakların sadece dörtte birinin verildiğini gösteriyor.
Kısa çalışma koronavirüs mağduriyetlerini büyük ölçüde engelledi. Bu başvuruları Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nda 900 iş müfettişi inceledi. Müfettişlerin iki ay gibi kısa bir sürede gece - gündüz demeden çalışması sonucunda yaklaşık 4 milyon çalışana kısa çalışma ödeneği verilmesi uygun görüldü.Yazının Devamı
İstihdam Kalkanı paketi, salgın sürecinde işçiyi ve işvereni destekleyen önlemleri devam ettirirken yeni önlemleri de içerecek. İşten çıkarma yasağı 3 ay uzatılacak. Ücretsiz izne çıkarılan işçiye aylık 1117 lira ödeme yapılmaya devam edilecek. Kısa çalışmanın sona erdiği işyerlerinde işverenlere üç ay prim desteği sağlanacak.Yazının Devamı
Kovid-19 pandemisi nedeniyle devlet, işçilerin kısa çalışma ödeneği alabilme şartlarını esnetti. Kısa çalışmaya başvuran işverene de işçi çıkarmama şartı getirerek istihdamı korumak adına çok önemli bir adım attı.Yazının Devamı
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün tahminlerine göre, küresel düzeyde yaklaşık 2 milyar kadar kayıt dışı çalışan var. Hem virüse karşı riskleri daha yüksek hem de alınan virüs önlemleri onları daha da yoksullaştırıyor.Yazının Devamı
Koronavirüse karşı tedbirler çalışma hayatını olumsuz etkiliyor. Ancak İş Kanunu’na göre esnek çalışma mümkün. Esnek çalışma üretimin devamını ve çalışanların işini kaybetmemesini sağlayacaktır. Bu modelleri inceleyelim.Yazının Devamı
Gençlerin iş yaşamına ilk adımı atmaları, işbaşı eğitim programı ile mümkün olabiliyor. Programa katılanlar istihdam fırsatını yakalıyor ve işe girerken ‘deneyiminiz var mı’ sorusuna olumlu yanıt veriyorYazının Devamı
Dünyada 188 milyon işsiz var. Ayrıca 165 milyon kişi yeterli düzeyde ücret alabildiği bir işe sahip değil. 120 milyon insan ise iş aramaktan ümidini kesmiş. İşsizlikten dünya çapında 470 milyon insan etkileniyorYazının Devamı
SGK, iş kazalarının ardından hem sigortalıya hem de bakmakla yükümlü bulunduğu kişilere yardımda bulunuyor. İşçi, iş göremezlik ödeneği ve gelirinden yararlanırken hayatını kaybetmesi durumunda kız çocuklarına çeyiz parası veriliyorYazının Devamı
Yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla birlikte Bağ-Kur’lular ve GSS primini kendisi ödeyen kişiler, SGK’ya 60 günden fazla prim borçları olsa dahi bu yılın sonuna kadar sağlık hizmeti almaya devam edeceklerYazının Devamı
Fazla çalışmanın karşılığı her 1 saat fazla çalışma için 1.5 saat ücrettir. Kural olarak fazla çalışmaya karşılık ücret ödenmesi zorunludur. Bununla birlikte işçinin talep etmesi halinde fazla çalışmaya karşılık ücret yerine serbest zaman kullanma hakkı da bulunmaktadır.Yazının Devamı
Dünya Ekonomik Forumu’nun yayınladığı Küresel Cinsiyet Eşitliği Raporu’na göre, sağlık, eğitim, ekonomi ve politikada cinsiyetler arasındaki farkın kapatılması için gerekli süre 99.5 yıl olarak hesaplandı.Yazının Devamı
İsteğe bağlı sigortalılık çalışmadan emekli olma imkânı sunuyor. Kimler isteğe bağlı sigortalı olabilir, isteğe bağlı sigortalı ne kadar prim öder, ölüm aylığı alanlar isteğe bağlı sigortalı olabilir mi?Yazının Devamı
Emeklilik çalışanların en büyük hayali. Fakat bazen iş ortamındaki zorluklar, amirlerin olumsuz tutumları, iş arkadaşları gibi sebeplerle çalışmak işkence haline gelebilir. İsteğe bağlı sigortalılık çalışmadan emekli olmak isteyen kişiler için önemli bir fırsattır.Yazının Devamı
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), küresel ısınmaya bağlı olarak 35°C’nin üzerindeki sıcaklık ve yüksek nemde ‘ısı stresi’ oluştuğunu açıkladı. Bu stres, sağlık riski yaratıyor ve çalışanın verimliliğini düşürüyor.Yazının Devamı
Yaz dönemi öğrenciler açısından sadece tatil anlamına gelmiyor. Pek çok üniversite öğrencisi, iş tecrübesi kazanmak ve özgeçmişini güçlendirmek amacıyla yaz aylarında firmalara staj başvurusunda bulunuyor...Yazının Devamı
İş hayatına başladığı işyerinden emekli olanların sayısı gittikçe azalıyor. İşyeri değiştiren kişilerin kıdem hakları ve önceki işverende doğmuş hakları ne oluyor? Bu yazımızda bu sorulara yanıt vereceğiz...Yazının Devamı
Sigortalının son 7 yıllık fiili hizmet süresi içerisinde en fazla hangi statüde hizmeti varsa, yani sigortalının son 7 yıllık fiili hizmet süresinin yarısından bir gün fazlası olan 1261 prim ödeme günü hangi statüde geçmişse, o statü şartlarıyla emekli olunuyor.Yazının Devamı
Mobbing, iş yerinde çalışanlara yönelik psikolojik şiddet, taciz, yıldırma ve kuşatma anlamına geliyor. Fakat her kötü davranış, hakaret veya psikolojik şiddet örneği, mobbing olarak kabul edilmiyor. Mobbing olması ve hak arama için bazı koşullar gerekiyor.Yazının Devamı
İşyerinin başka bir işverene devredilmesi halinde çoğu işçinin aklında aynı soru var; “Acaba haklarım yanar mı?” Günümüzde ekonomik değişimlere bağlı olarak işverenler kendilerine ait işyerlerini satıp, başkalarına ait işyerlerini devralabiliyorlar.Yazının Devamı
İş sözleşmesi işçi ile işveren arasında kişisel ve hukuki bağımlılık ilişkisi kuran bir sözleşmedir. Bu bağımlılık çalışma hayatında işverenin işçinin davranışlarını birçok yönden kontrol etmesiyle somutlaşmaktadır. Bu kontroller çalışanın kişilik haklarının ihlal edilmesi riskini doğurmaktadır.Yazının Devamı
Günümüzde işverenler çalışanların iş sözleşmelerini sona erdirirken sıklıkla işletmesel nedenleri öne sürmektedir. İş güvencesine sahip bir çalışanın iş sözleşmesi ancak işçiden veya işletmeden kaynaklanan geçerli bir neden varsa sona erdirilebildiğinden, böyle bir nedenin olmaması veya geçerli kabul edilmemesi halinde fesih geçersiz sayılmaktadır. Geçerli nedenler içinde yer alan işletmesel nedenlerin kanunda sınırları tam olarak belirlenememiştir. Bu nedenle kavramın içeriği yargı kararlarıyla açıklanmaya çalışılmaktadır.Yazının Devamı
65 yaş aylığında önemli değişiklikler yapıldı. Bundan sonra 65 yaş aylığı bağlanması için ailede yaşayan tüm fertlerin gelirlerine bakma uygulaması sona erecek. Sadece 65 yaş aylığı talep eden kişinin ve varsa eşinin gelirine bakılacak.Yazının Devamı
Ekonomik güçlük dönemlerinde, küçülmek durumunda kalan işletmeler, işçilerinin iş sözleşmelerini feshetmek yerine kısa çalışma yöntemini tercih edebilir. İşin korunmasını sağlamak daha elzem. Bunun ayrıntılarına bir bakalım...Yazının Devamı
Mayıs ayında yürürlüğe giren torba kanunda Bağ Kur’lular için çok önemli bir düzenleme yer alıyordu... Peki bu kişiler emekli olacak duruma geldiklerinde bu süreleri emekliliklerine ekletebilecekler mi?Yazının Devamı
Kadınları iş hayatına katmak için sürekli yeni düzenlemeler yapılıyor. Kadın işgücünün biyolojik gerekliliği ve toplumsal rolü dikkate alınarak mevzuatta birçok koruyucu düzenleme var. Neler mi? Bir bakalım...Yazının Devamı
Çalışma hayatına ilişkin köklü değişiklikleri içeren ‘7103 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’, Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. İlgili kanunla yeni teşvikler yasalaştı.Yazının Devamı
Hastalıklar bazı zamanlarda çalışanların işe gitmelerini engelleyecek düzeyde olabiliyor. Böyle bir durumda, hastalanan işçinin, devamsızlığının nedenini hastaneden aldığı sağlık raporu ile kanıtlaması gerekiyor. İşte işçi ve işverenin rapor konusunda dikkat etmesi gerekenler...Yazının Devamı
Geçen hafta Meclise gelen ve önümüzdeki günlerde yasalaşması beklenen torba kanun tasarısında işverenlere yönelik olarak getirilen çok önemli teşvikler var. İstihdamın artırılması için sağlanan bu teşvikler olumlu sonuçlar doğuracaktır.Yazının Devamı
İşçinin işverenin koyduğu kurallara uymayan davranışları iş sözleşmesinin feshiyle sonuçlanabilir. İşyeri kıyafetini giymemek bile çıkarma nedeni olabilir. Ancak işyerindeki her olumsuzlukta çalışanın işten çıkarılmasını engellemek için iş güvencesi uygulaması var. İşveren feshin geçerli nedene dayandığını ispatlamalı.Yazının Devamı
Dünyanın sadece yüzde 45’i bir sosyal koruma ödeneği kapsamı altında. 4 milyar insan ise korunmasız. Sosyal güvenliğin bir insan hakkı olarak tanımlandığı ülkemizin, diğer ülkelere örnek olmasını diliyoruzYazının Devamı
Evde iş sözleşmeleri Borçlar Kanunu'nun 461 ve devamındaki maddelerde düzenlendi. Kanunda evde hizmet sözleşmesi, işverenin verdiği işi işçinin kendi evinde veya belirleyeceği başka bir yerde bizzat veya aile bireyleriyle birlikte bir ücret karşılığında yaptığı iş olarak tanımlanıyor...Yazının Devamı