Ne Kadar Uykuya İhtiyacınız Var / Ne Kadar Uyumalıyız – Yorgun musunuz? Asabiyet, sersemlik ve son derece tembel olma durumunuz mu var? Muhtemelen dün gece, ya da birkaç gecedir yeteri kadar uyumadınız…
Tamam, anladık. Ancak, yeteri kadar uyku tam olarak ne demek? Ve daha da önemlisi, “Yeteri kadar almadığımız geçmiş uykular için arayı kapatmamız mümkün mü?”
Uykunun tüm fonksiyonları konusu bilim adamları için tartışmalı olsa da, biliyoruz ki uyku etkili ve üretken bir şekilde yaşantımıza devam edebilmemiz açısından önemlidir. Nihayetinde hayatımızın 24 yılını uyuyarak geçiriyorsak, önemli olsa iyi olur.
Araştırmacılar her gece için ne kadar uyku gerektiğini, uzunca bir süre geceleri 4, 6 ve 8 saat uyuyan insanlar üzerinde test ettiler.
Düzenli 8 saat uyku uyuyanlar 14 günün ardından, daha az dikkat dalgınlığı ve bilişsel sorunlarla karşılaştılar.
Ancak, ortalama 4 veya 6 saat uyuyanlar dikkat dalgınlığı ve bilişsel becerilerde istikrarlı bir düşüş gösterdi. Aslında, yalnızca iki haftanın ardından, 6-saat grubu, kanında %0.10 alkol bulunan, çok sarhoş olarak tabir edilen insanlarla benzer tepki süresi gösterdi.
Ortalama 4-saat uyuyanlar ise daha fazla zarar gördüler, bilişsel testler sırasında kimi zaman uyuyakaldılar.
Uyku Borcu Telafi Edilebilir Mi?
İki grupta da beyin fonksiyonları gün geçtikçe, neredeyse hiç hız kesmeden azaldı. Bilim adamları bu birikimli etkiyi uyku borcu olarak adlandırdılar. Peki bunu atlatmamız mümkün mü?
Araştırmaların gösterdiği üzere, bir ya da iki gecelik az uykunun ardından, birkaç gecelik iyi uykudan sonra vücut ve beden tamamen iyileşebiliyor. Ancak birkaç haftadan, aylara kadar uzanan süreçlerdeki uyku eksikliği söz konusuysa, bilişsel fonksiyonların düzelmesi çok daha yavaştır ve çok daha uzun sürelerde kaliteli uyku gerektiriyor.
Birkaç aydan yıllara kadar olan süreçte ise beyin fonksiyonlarının iyileşip iyileşemediği, veya kalıcı bir hasarla karşılaşma olasılığı bilinmemektedir. Paradokssaldır ki; kronik uyku eksikliğinde bir süre sonra hissedilen yorgunluk hissi sabite yaklaşmaktadır. Bu, bir süre sonra kişisel olarak görülen zararın farkındalığının giderek azaldığını gösteriyor.
Peki, Gerçekten Ne Kadar Uyumalıyız?
Peki, gerçekte ne kadar uykuya ihtiyacımız var? Pek çok çalışmanın gösterdiği üzere ortalama 7-8 saatlik uyku insanlar için idealdir.
Bilişsel sorunlar bir yana, tutarlı biçimde 7 saatten az uyuyan insanlarda kalp krizi, obezite ve diyabet sorunları riski artmaktadır. Ölüm riski %12 artmaktadır.
Madalyonun öbür yüzünde ise araştırmaların gösterdiği üzere 8 saatten fazla uyumak beyin fonksiyonlarını zayıflatmanın yanında kalp hastalıkları, obezite ve diyabet riskini artırırken, ölüm riskini %30’a çıkarmaktadır. Yani çok fazla uyumak da kötü bir şey olabilir.
Ancak çeşitlilikler kesinlikle mevcuttur -ve genlerimiz bunda büyük rol oynar! Aslında, 6 saat uyku sürecinden gerçekten etkilenmeyen insanların özel bir gende mutasyonları olduğu saptanmıştır. Bilim adamları bu geni açıklamak için fareleri genetik olarak tasarladıklarında, bu farelerin diğerlerinden 1.2 saat daha fazla süre uyanık kalabildiklerini gördüler.
Görünen o ki kısa uyuyanlar ortalama bir insana göre biyolojik olarak çok daha yoğun bir uyku seansına sahipler.
Sonuç olarak, ideal ortalama uyku zamanı 7-8 saat olduğunun bilinmesi gerekir. Günlük uyku ihtiyacı yaşa göre de değişiklik göstermektedir. Ancak ne kadar uykuya ihtiyacınız olduğuna vücudunuzun ve beyninizin karar vermesine izin verin. Nihayetinde, her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.
Yazının kaynağı olan kısa video film izlemeniz için Türkçe altyazılı olarak aşağıda verilmiştir.
Gerçekten Ne Kadar Uykuya İhtiyacınız Var?
Çeviren: Damla Yeşilpınar
Kaynak: https://ed.ted.com/best_of_web/CZ0o3OZb