Cinsel Birleşme Sonrası Huzursuzluk (Post-coital Disfori): Bazı İnsanlar Seksten Sonra Neden Mutsuz Hisseder?
Seks biter. Çiftler karanlıkta yan yana uzanır. Partnerlerden biri rahatlama ve mutluluk hisseder; ama diğeri boşlukta ve üzgündür. Burada kritik nokta şu: Boşlukta ve üzgünlük hissi, seksten önce ya da seks esnasında başlamamıştır; sonrasında başlamıştır.
Bu duruma postcoital disfori ("cinsel birleşme sonrası huzursuzluk/mutsuzluk" veya kısaca "PCD") denmektedir ve cinsel birleşmenin ardından oluşan üzüntü, depresyon ya da kaygı hislerini tanımlamaktadır. Bu duygular, duruma göre birkaç dakika ilâ birkaç saat arası kadar sürebilmektedir. Belirli birkaç durumda ortaya çıkabildiği gibi, cinsel ilişkinin karakteristik bir özelliği biçimine de dönüşebilmektedir.
Bu durum yalnızca sandığınızdan daha yaygın olmakla kalmaz; aynı zamanda biyolojik cinsiyet ve cinsel yönelim fark etmeksizin herkesi etkileyebilir. Ancak herkes, cinsel birleşme sonrası huzursuzluğu aynı biçimde yaşamaz. Avustralya'daki araştırmacılar, insanların ne sıklıkla cinsel birleşme sonrası huzursuzluk deneyimlediklerini ve bu durumla ilişkili semptomları keşfetmeye çalıştılar; çünkü araştırmacılara göre bu konu, yeterince araştırılmış bir konu değildir. Kadın katılımcılardan oluşan ilk çalışmada araştırmacılar, katılımcıların %46’sının hayatlarının bir noktasında cinsel birleşme sonrası huzursuzluk deneyimlemiş olduğunu raporladı.[1] Erkek katılımcıların yer aldığı ikinci çalışmada, oran biraz daha düşüktü: Erkek katılımcıların %41’i cinsel birleşme sonrası huzursuzluk deneyimlediğinden bahsetti.[2]
Cinsel Birleşme Sonrası Huzursuzluk Neden Ortaya Çıkar?
Yukarıda bahsedilen araştırmaların her ikisinde de belirtildiği gibi cinsel birleşme sonrası huzursuzluk yeterince araştırılmamış bir konu olsa da bu durumun altında yatan potansiyel sebepler bilinmektedir. Sıcak bir anın arından gelen üzüntü duygusunun muhtemel sebepleri arasında aşağıdaki faktörler bulunmaktadır.
Hormonal Tepki
Beden, cinsel uyarılma ve orgazm esnasında adeta bir hormon saldırısına uğrar. Ancak seksin bitiminde hormon seviyeleri dramatik bir düşüş yaşar. Bu düşüş, olumsuz duyguları beraberinde getirebilir.
Suçluluk
Burada rızasız bir ilişkiden bahsedilmediğine dikkat çekmeliyiz. Bazı insanlar hormonal ya da duygusal dürtülere göre seks yapar ve sonrasında verdikleri karardan pişman olurlar. Başka bir şekilde, başka bir yerde ya da başka biriyle seks yapmış olmayı isterler.
İlişkinin Hissettirdikleri
İlişkinin durumuna ilişkin belirsizlik, seksin ardından hissedilen negatif duygular üzerinde etkilidir. Bu, özellikle ilişkinizi kurtarmak ya da ilişkinizi daha iyi tanımlamak amacıyla seks yaptığınız durumlarda ortaya çıkar.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Beden Sorunları
Bir kişi, özellikle bedeninden memnun değilse cinsel birleşme sonrası huzursuzluk ve depresyon duyguları içinde, bedeniyle ilgili sorunları dillendirebilir. Kaygının kaynağı sadece kendi bedenini nasıl gördüğü değil, aynı zamanda partnerinin bu konuda düşündüklerini merak ediyor olmasıdır. Tüm bunlar cinsel birleşme sonrası tepkinin olumsuzluğunu besleyebilir.
Cinsel Performans
Bir kişi seksin ardından nasıl ki bedeniyle ilgili olumsuz duygulara kapılıyor ya da partnerinin bu konuda düşündükleriyle ilgileniyorsa, cinsel performansı hakkında da kaygılanabilir. İnsanlar sadece yeterli bir performans gösterip gösteremediklerini sorgulamakla kalmazlar. Daha rahatsız edici olan, partnerlerinin bu konuda ne düşünüyor olduğudur. Partnerleriyle konuşmadıkları takdirde bu konu da bazı insanlar için ciddi bir kaygı ve depresyon kaynağı olabilir.
Orgazm Eksikliği
Cinsel birleşme sonrası huzursuzluk aynı zamanda bir orgazm sorunu da olabilir. Kişinin kendi performansıyla ilgili güvensizliği başka bir şeydir; ancak aynı depresyon ve kaygı, kişinin partneri orgazm olmadığı zaman da ortaya çıkabilir. Bunun her zaman performans sorunu olması gerekmez. Bir partner, orgazm olmadığı zaman, bunun diğerinin performansıyla hiçbir ilgisi olmayabilir. Bir kişinin orgazm olamamasının birçok fizyolojik, duygusal ve sosyal nedeni olabilir. Yine de bir partnerin orgazm olamaması, diğerinin kendinden şüphe etmesine ve beraberinde üzüntü ve depresyona yol açabilir. Dahası, her ne sebeple olursa olsun orgazm olamayan kişi bununla ilgili kendisini sorgulamaya başladığı zaman cinsel birleşme sonrası huzursuzluk ortaya çıkabilir.
Tetikleyici Olarak Seks
Bir kişi cinsel travma yaşadığı zaman, profesyonel yardım alınmış olsun ya da olmasın, cinsel karşılaşmalar kişi için olumsuz duyguları tetikleyebilir. Bu durum, herhangi bir anda ortaya çıkabileceği gibi, cinsel deneyimin ardından da oluşabilir.
Yara Bandı Olarak Seks
İlişkide sorun mu yaşıyorsunuz? Çözüm, seks olmayabilir. Çoğu durumda seks, en iyi ihtimalle geçici bir yara bandıdır. Seks, ilişkideki bağlanma ihtiyacını karşılıyor gibi görünse de durumu daha da karmaşıklaştırabilir ve duygusal bir bedeli vardır. Bu durum, özellikle seks, ayrılığı engellemek ya da eski bir sevgili ile yeniden ilişki başlatmak amacıyla kullanıldığında ortaya çıkar.
Seyrek Seks
Belki de kişi üzgündür, çünkü bir daha uzunca bir süre seks yapamayacağının farkındadır. Bu, seksin olmadığı ilişkilerde yer alan kişiler için gerçek bir endişe ve cinsel birleşme sonrası huzursuzluk kaynağıdır. Seksin olmadığı ilişki, seksin dahil olduğu ancak sıklığının yılda on kereden az olduğu bir ilişki olarak tanımlanır. Yakın zamanda tamamlanan bir cinsel ilişkinin uzun süre sonuncusu olabileceği bilgisi, kişilerin üzülmesine ve son zamanlarda ortaya çıkan cinsel girişimleri daha saldırgan değerlendirmelerine neden olur.
Cinsel Sosyalizasyon
Cinsel senaryolarımız sıklıkla sosyalizasyon süreci aracılığıyla şekillendirilir. Eğer bir kişi seksle ilgili utanması gerektiğini öğrenirse, bu duygu bir cinsel ilişkinin ardından ortaya çıkabilir.
Orgazm Yoğunluğu
Son olarak; kaygı, depresyon veya üzüntü duyguları, orgazmın yoğunluğuna bağlanabilir. Beden gevşeyene ve zihin biraz temizlenene kadar, iyi bir orgazm bu cinsel birleşme sonrası olumsuz durumların bir nedeni olma potansiyeline sahiptir.
Cinsel Birleşme Sonrası Huzursuzluk Nasıl Yönetilir?
Seksin ardından bu olumsuz duyguları yaşayanlar ne yapabilir? Bazı durumlarda ihtiyacınız olan şey, bir öz değerlendirmedir. Bazen sorunun kökenini kendimiz belirleyebilir ve kendimizi rahatlatmak ve sakinleştirmek için hareket edebiliriz.
Yukarıda bahsedilen nedenlerin çoğu için partnerinizle konuşmak kolay bir çözüm olabilir. Kaygı veya üzüntü cinsel performansa veya orgazm eksikliğine bağlıysa, bunun hakkında konuşmak iyi bir başlangıçtır. BDSM topluluklarındaki insanlar, partnerlerinin iyi hissetmesine yardımcı olmak için artbakım olarak bilinen şeyi yaparlar. İhtiyaç olsun ya da olmasın, partnerinizin iyi olduğundan emin olmak için yapılan benzer bir artbakım, cinsel bir rutine dönüşebilir.
Bununla birlikte, olumsuz cinsel birleşme sonrası duygular, geçmişteki travmatik olayların tetiklenmesinin bir sonucuysa, profesyonel yardım alınmalıdır. Profesyonel bir sağlık uzmanı bulunmalı ve ihtiyaç duyulan tedaviye başlanmalıdır.
Seks, harika ve ödüllendirici bir deneyim olabilir, ancak cinsel birleşme sonrası huzursuzluk bu durumu olumsuz etkileyebilir. Kendinizin ve partnerinizin duygularını kabul etmek, bu duyguların kaynağını öğrenmek ve bu duygularla ilgilenmek için gereken özeni göstermek, cinsel huzurunuzu artırmanızı sağlayabilir.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 57
- 23
- 16
- 11
- 10
- 9
- 5
- 3
- 3
- 2
- 2
- 1
- R. D. Schweitzer, et al. (2015). Postcoital Dysphoria: Prevalence And Psychological Correlates. Sexual Medicine, sf: 235-243. doi: 10.1002/sm2.74. | Arşiv Bağlantısı
- J. Maczkowiack, et al. (2019). Postcoital Dysphoria: Prevalence And Correlates Among Males. Journal of Sex & Marital Therapy, sf: 128-140. doi: 10.1080/0092623X.2018.1488326. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2022 20:04:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10414
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Cinsiyet ve Cinsellik Araştırmaları
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Psikoloji
- Seks Cinsellik Dişi Cinsiyet Genetik Erkek Kadın Cinsel Eşey Cinsel Yönelim Eşcinsellik Orgazm Olumsuz Cinsel Birleşme Toplumsal Cinsiyet Biyolojik Cinsiyet Cinsiyet Araştırmaları Cinsellik Araştırmaları Lgbt Eğilim Kişi
This work is an exact translation of the article originally published in Psychology Today. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.