Necmettin Şimşek
Gelişmiş 20, Gelişmeyecek 189
*G20 dünyanın en büyük ekonomileri arasında yer alan 19 ülke ve Avrupa Birliği Komisyonu'ndan oluşur. İngilizce Group of 20 (20 Grubu) kavramının kısaltması olan G20 adıyla bilinir. G20 1-Almanya, 2-Kanada, 3-Fransa, 4-İtalya, 5-Japonya, 6-Rusya, 7-İngiltere, 8-Amerika Birleşik Devletleri, 9-Arjantin, 10-Avustralya, 11-Brezilya, 12-Çin, 13-Endonezya, 14-Güney Afrika, 15-Güney Kore, 16-Hindistan, 17-Meksika, 18-Suudi Arabistan, 19-Türkiye ve 20-Avrupa Birliği Komisyonu. G20 üyeleri, dünya ekonomisinin yaklaşık %85’ini, dünya ticaretinin %75’ini ve dünya nüfusunun üçte ikisini temsil etmektedir. İlk 8 ise aynı zamanda G8 ülkeleridir. Dünya ekonomisinin yaklaşık %65 ini temsil ederler. Biraz matematikle geri kalan 12 ülke sadece %20, diğer 189 ülke ise %15.
**Sürdürülebilir kalkınma, dünyada herkes için adil ve eşit büyüme için mücadele ve gelişmekte olan ülkeler için borç affı bu yılın konusu. ABD Başkanı Biden, Hindistan, Orta Doğu ve Avrupa'yı birbirine bağlayacak demiryolu ve limanlardan oluşan tarihi yeni bir koridor duyurdu. G20 toplantısı çerçevesinde yapılan bu açıklama, Çin'in benzer hedeflere sahip Kuşak ve Yol girişimine karşı bir hamle oldu. Biden önerilen ağı oyunun kurallarını değiştiren bölgesel bir yatırım olarak tanımladı. Koridor, Orta Doğu'daki ülkeleri demiryolu ile birbirine bağlamayı ve onları liman yoluyla Hindistan'a bağlamayı amaçlıyor. Nakliye süresini, maliyetleri ve yakıt tüketimini azaltması planlanan bu girişimin, enerji kaynaklarının ve ticaretin Körfez ülkelerinden Avrupa'ya taşınmasını büyük ölçüde kolaylaştırması bekleniyor.
***Sürdürülebilir kalkınma için ülkelerin kırılgan olmamaları gerekiyor. Kırılganlık göstergeleri 3 grupta incelenir.
1)Finansal kırılganlık: Ülkeler ekonomik olarak geliştikçe finansal yapıları arasında büyük oranda farklılık oluşur. Ekonomik açıdan küçük ülkelerin finansal yapılarındaki değişmeler, büyümesini de oldukça etkilemektedir. Geniş alanları etkileyen ekonomik krizlerde, az gelişmiş ekonomiler kadar gelişmiş ekonomiler de zarar görmüştür. Gelişmiş ekonomilerin az gelişmiş ekonomilere göre daha kırılgan olduğu noktalar bile olmuştur. Bu durum kırılganlık ikilemi olarak ifade edilir. Bir ülkenin finansal sektörünün, kriz anında ilk etkilenen piyasalarından birisi olduğunu söylemek mümkündür. Bu sebeple verimli çalışmayan bir finansal sistem, kırılganlığı arttırmaktadır. Finansal kırılganlığı gösteren bazı veriler ise kredi/ mevduat oranı, yıllık kredi büyümesi, toplam krediler/GSYH, finansal sektörün yabancı bankalara borcu/GSYH’dir.
2)Mali kırılganlık: Ekonomik sistem içinde devletin sahip olduğu kırılganlıklardır. Bu kırılganlığı değerlendirmek için bütçe açığı/GSYH, kamu açığı/GSYH, toplam kamu borcu/GSYH, kamu dış borcu/GSYH verilerini incelemek gereklidir. Devletin uyguladığı maliye politikalarının yeterliliği, mali açıdan kırılganlık indekslerine bakarak anlaşılmaktadır. Diğer taraftan mali kırılganlık, devletin bütçesi ile kamu borçlarını ödeyememesi durumunu ifade etmektedir. Avrupa Birliği(AB)’nin Maastrich Kriterleri’ni hazırlamasının temel amaçlarından biri de üye ülkeler için mali kırılganlıklara önlem almaktır. Bu kriterler özellikle kamu mali dengesini kontrol altına almanın yanı sıra bazı makroekonomik göstergeleri de kontrol etmektedir.
3)Dış kırılganlık: Herhangi bir ülkenin dünyadaki diğer ülkelerle ekonomik ilişkileri konusunda bilgi veren kırılganlık çeşididir. Örneğin yabancı bir yatırımcı yatırım yapmadan önce ülkenin güvenilir bir ekonomiye sahip olup olmaması durumunu inceler. Sonrasında önemli olan ise yatırım yapmak için getirdiği dövizlere vadesi bitince uygulayacağı stratejik planlardır. Dış kırılganlık verileri bu aşamada yatırımcıların gözlemlediği verilerdir. Söz konusu durum ülke ekonomisini doğrudan etkiler ve bu kırılganlık grubunu önemli kılar. Bu göstergelere örnek olarak, cari açık/GSYH, uluslararası döviz rezervleri/ülkenin kısa vadeli dış borcu, uluslararası döviz rezervleri/GSYH, toplam dış borç/GSYH, toplam dış borç/toplam yıllık ihracat verileri gösterilebilir. Bazı durumlarda bu grup mali kırılganlıklarla beraber görülebilir. Bu duruma ikiz açık sorunu denir. Dolayısıyla ikiz açık sorunu kırılganlığın daha çok arttığı bir durumu ifade etmektedir.
****Sonuç olarak; G20deyiz. G8’de olmalıyız. G8, G20’ye göre çözüm odaklı. Gelişme göstergesi çok zayıf olan 189 ülke içinde asla olamayız. Gelişmiş ülkelerin kişi başına düşen geliri yüksek, ekonomileri iyi desteklenmekte ve istikrara kavuşmuştur. Gelişmiş ülkeler, sanayileşme düzeyi yüksek, ekonomisi gelişmiş, yaşam standardı yüksek olan ülkelerdir. Gelişmiş ülkeler, daha yüksek GSYİH'ya ve daha yüksek yaşam beklentisine sahiptir. Gelişmiş ülkeler, sanayileşme düzeyi yüksek, orta sınıfı geniş, yoksulluğu düşük ve vatandaşlarının geçimini sağlayacak kaynaklara sahip olan ülkelerdir. Gelişmiş ülkelerde zengin ile fakir arasında uçurum yoktur. Çözüm yolunu kendileri bulan ülkeler gelişmiştir. Amerika çip krizini, 166 milyar doların üzerinde yatırım yaparak çözüyor. Nutella markasıyla bilinen ve tüm dünyada fındıklı çikolata ürünleri üreten İtalyan Ferrero şirketinin 2018 yılından beri Avustralya'da 1 milyonun üzerinde ağaç dikerek oluşturduğu fındık tarlalarından 2026 yılında fındık almaya başlayacak.