Selanik, Yunanca THESSALONIKİ
Yunanistanın kuzeyinde Selanik ilinin (nomös) yönetim merkezi kent.
Thermai Körfezi (kölpos) kıyısında, Khalkidikı Yarımadasının batı kesiminde yer alır. Gallikos ve Vardar ırmaklarının delta ovalarına bakan Khortiâtis Dağının (1.201 m) eteklerinde kuruludur. Pirenin ardından ülkenin ikinci büyük limanı, önde gelen bir sanayi ve ticaret merkezidir. Nüfus bakımından Atinadan sonra ikinci sırada gelir.
İÖ 316da kuruldu ve Büyük İskenderin kız kardeşi Thessalonikenin adını aldı. İÖ 146da Romanın Makedonya eyaletinin başkenti oldu. İlk piskoposu Gaius, kent halkına iki mektup yazan Havari Paulusun müritlerinden biriydi. İS 6. ve 7. yüzyıllarda Avarların ve Slavların sürekli saldırılarına uğramasına karşın, Bizans yönetimi altında daha da gelişti. Bizans imparatoru III. Leonun (hd 717-741) ikonları yasaklamasından iki yıl sonra, 732de papalığın yetki alanından çıkarılarak Konstantinopolis Patrikliğine bağlandı. Kent halkının ikon kullanma geleneğini sürdürmesi, bu sanat hâzinelerinin bir bölümünün günümüze ulaşmasını sağladı.
Sonraki yüzyıllarda Bulgar, Norman ve başka halkların istilalarına uğrayan Selanik, 1246dan sonra yeniden Bizans yönetimine Osmanlıların sürekli saldırıları karşısında 1423te Venedikin egemenliğini tanıdı. Ama 1430da II. Murad tarafından ele geçirilerek bir Osmanlı sancağına (liva) dönüştürüldü. Aynı yüzyılın sonunda oldukça azalan nüfusu Ispanyadan gelen 20 bin Yahudi göçmenin kente yerleştirilmesiyle arttı. Osmanlı döneminde Selanik liman, ticaret ve sanayi merkezi olarak önemini korudu. Burda üretilen kumaşlarla (Selanik çuhası) yeniçerilerin gereksinimi büyük oranda karşılanıyordu. Kent aynı zamanda batıya yapılan seferlerde önemli bir üs görevi görüyordu. 17. yüzyılda Sabetay Sevinin İslâmî kabul etmesinden sonra Dönmeler olarak bilinen mezhep önemli bir Yahudi merkezi olan Selanikte ortaya çıktı. 1864 tarihli Vilayet Nizamnamesiyle vilayet yapılan Selanik, Selanik (merkez), Tırhala, Siros (Syros) ve Drama sancaklarından oluşuyordu. Daha sonraki düzenlemelerde Manastır, Debre, Elbasan ve Üsküp sancaklarıda zaman zaman Selanik vilayetine bağlandı.
Selanik, Yunanistan ve Yugoslavyanın çeşitli bölgelerinden gelen demiryollarının son durağıdır. 1901de açılan limanından krom, manganez, çeşitli ham ve işlenmiş tarımsal ürünler ihraç edilir. 1960larda kurulan petrol rafinerileri, petrokimya ve çelik fabrikaları kenti büyük bir sanayi merkezine dönüştürmüştür. Kentte içki, deri, dokuma, halı, tuğla, kiremit, sabun ve un fabrikaları da vardır. Yunanistan Kilisesinin metropoliten piskoposluk merkezlerinden biri ve 3. Yunan Kolordusuna bağlı bir tümenin karargâhı olan Selanikin başlıca öğretim kurumlan arasında Selanik Aristoteles Üniversitesi (1925) ile bir dizi yabancı okul sayılabilir. 1890, 1898, 1910 ve özellikle 1917 yangınlarında büyük hasar gören kent 1978 depreminde de büyük yıkıma uğramıştır. Nüfus (1991) 377.951.