Sinirbilimciler beyinde, elektriksel olarak uyarıldığında hemen kahkahaya sebep veren ve ardından, uyanık beyin ameliyatı sırasında bile, sakinlik ve mutluluk duygusu uyandıran bir odak yolu keşfettiler. Uyarımın etkileri nöbet teşhisi için tanısal izlemeye alınan epilepsi hastası bir kadında gözlemlendi. Bu etkiler, akabinde onun iki gün sonra ayrı bir uyanık beyin ameliyatı geçirmesinde kullanıldı ve daha sonra iki diğer hastada da doğrulandı.
Bir elektrotun cingulum sinir demetine nasıl eklendiğini gösteren örnekleme. Katkıda Bulunanlar: Clin. Invest. (2019); Amerikan Klinik Araştırmalar Kurumu’nun izniyle Bijanki ve ark., J.
Emory Üniversitesi Tıp Okulu’ndaki sinirbilimciler beyinde, elektriksel olarak uyarıldığında hemen kahkahaya sebep veren ve ardından, uyanık beyin ameliyatı sırasında bile, sakinlik ve mutluluk duygusu uyandıran bir odak yolu keşfettiler. Uyarımın etkileri nöbet teşhisi için tanısal izlemeye alınan epilepsi hastası bir kadında gözlemlendi. Bu etkiler, akabinde onun iki gün sonra ayrı bir uyanık beyin ameliyatı geçirmesinde kullanıldı. Beyindeki beyaz bir madde yolu olan cingulum sinir demetinin doğrudan elektriksel uyarılmasının davranışsal etkileri tanısal izlemeye alınmış diğer iki epilepsi hastasında da doğrulandı. Bulgular, “Klinik Araştırma Dergisinde” (Journal of Clinical Investigation) yayımlanmak üzere zamanlandı. Hastanın kimliği belirsiz tutularak çekilen cingulum demetinin uyarım etkileri videoları mevcuttur. Emory’deki beyin cerrahları, yöntemi uyanık beyin ameliyatı esnasında bazı hastaları, özellikle endişeli olmayan kişiler için bile, sakinleştirmenin “potansiyel olarak dönüştürücü” bir yolu niteliğinde görüyorlar. Ameliyat sırasında kritik beyin fonksiyonlarının en uygun biçimde korunması için hastaların uyanık ve yatıştırılmamış olması gerekebilir, böylelikle doktorlar onlarla konuşabilir, dil becerilerini değerlendirebilir ve parça alımından dolayı kaynaklanabilecek iletim zayıflamasını tespit edebilirler. Başyazar ve nörocerrahi yardımcı profesörü olan Dr. Kelly Bijanki “İyi hazırlanmış hastalar bile uyanık ameliyat süresince panikleyebilirler ki bu tehlikeli olabilir” diyor “bu özel hasta buna orta dereceli temel anksiyetesinden dolayı özellikle yatkındı ve genel anesteziden uyanmasının ardından gerçekten de paniklemeye başladı.
Cingulum uyarımını çalıştırdığımızda birden daha mutlu hissettiğini ve sakinleştiğini belirtti, ailesi hakkında şakalar yaptı ve uyanık ameliyat sürecini başarılı bir şekilde tamamlamayı kaldırabildi. Uyanık ameliyat sırasındaki kullanımı dışında cingulum sinir demetinin uyarılmasının nasıl çalıştığını anlamak, derin beyin uyarımları yoluyla depresyonu, anksiyete bozukluklarını ya da kronik ağrıyı daha iyi tedavi etmeye yönelik çabalar hakkında bilgi verebilir. “Önceki araştırmacılar, beynin diğer parçalarının doğrudan elektriksel uyarımının kahkahayı tetikleyebileceğini bildirdiler, lâkin cingulum sinir demetinin uyarımıyla gözlenen anti-anksiyete etkilerinin önemli klinik faydalar sağlayabildiğinin gösterilmesi bu çalışmayı özel kılmaktadır” diyerek belirtiyormakalede bildirilen ameliyatları yapan uzman yazar ve tıp doktoru Dr. John T, Willie. Willie, Emory Üniversitesi Tıp Okulu’nda nörocerrahi ve nöroloji yardımcı profesörüdür. Ek olarak Emory yazarları arasında; Dr. Joseph Manns, Dr. Cory Inman, mezun öğrenci Sahar Harati, tıp doktoru Nigel Pedersen, Dr. Daniel Drane ve tıp doktoru Rebecca Fasano bulunmaktadır.Önceden Emery’de olup şimdi New York Şehri Mount Sinai Tıp Okulu’nda olan yazarlar ise Dr. Ki Sueng Choi, Dr. Allison Waters ve tıp doktoru Helen Mayberg’tir. Korteksin altında yatan ve orta beyin etrafında çember oluşturan cingulum demeti kuşak ya da kemere benzer bir şekle sahiptir. Kahkaha ve rahatlamanın anahtarı olan bölge sinir demetinin üstünde ve önünde yatmaktadır. Willie, sinir demetinin beyin bölgeleri arasındaki karmaşık duygusal tepkileri koordine eden birçok bağlantısından dolayı mantıklı bir hedef olduğunu söylüyor. Cingulum sinir demeti uyarımının yeri, depresyon ve bağımlılığın tedavisi için hedeflenen ventral striatum gibi beynin diğer ödül işlemi yapan bölümlerinden farklıdır. Çünkü cingulum sinir demeti birkaç lobu birbirine bağlayan beyaz madde için tam bir kavşak noktası olduğundan, Willie ve ekibi beyin boyunca yayılmış bağları etkiliyor olabilir. Willie, ilk elektrot yerleştirme konumlarının, beyin aktivitesini kaydetmek ve ilk hastanın nöbet başlangıç noktasını bulmak üzere seçildiğini söylüyor. Yine Willie, başlangıçta cingulum sinir demetini uyarmak için kullanılan elektrotun beyine standarttan farklı bir yolla derç edildiğini söylüyor. İlk hastanın önceki ameliyatları dolayısıyla bu benzersiz gidim gerekliydi; resimde görüldüğü üzere yaklaşım arkadan yapıldı, örnek olarak daha geniş miktarda cingulum demetinin alınması ve böylece elektriksel uyarım için erişilebilir olması sağlandı. JCI (Klinik Araştırma dergisi) makalesinde, cingulum sinir demeti uyarılmasının “anında, gülümsemek ve gülmek de dâhil neşeli davranışları veolumlu duygusal deneyimlere dair takrirleri ortaya çıkardığı” söyleniyor. Yazarlar, “hasta, deneyimi, hoş, rahatlatıcı ve tipik kriz ya da aurasının herhangi bir parçasından farklı olarak tarif etti” diyerek yazdı. “Hasta, uyarımın başlangıcında başlayan istemsiz bir gülme arzusu olduğunu ve bunun hoşluk, rahatlama hissine evrilip uyarım süresince birkaç saniye sürdüğünü belirtti”. Hastanın bir ruh hali ve düşünce işlemi testi olarak, araştırmacılar ilk hastanın yüzleri nasıl gördüğünü ve o yüzleri mutlu, üzgün ya da yansız olarak yorumlayıp yorumlamadığını sınadılar. Cingulum demeti uyarımı onun yüzleri görüşünü değiştirip böylece yüzler daha mutlu olarak yorumlanmıştı. Duygusal önyargı denen bu etki depresif belirtilerin düşüşüyle bağlantılıdır ve depresyon tedavisinde bir ihtimal cingulum uyarımı kullanılmasını önermektedir. Cingulum uyarımı ve davranış testi yapılmış diğer iki hastada epilepsi tedavisi için uyanık ameliyat yapılmadı. Uyarım üzerine, iki hasta da hem gülümsedi ve duygudurumlarında yükselme ve normalden daha yüksek seviyelerde kahkaha attıklarını belirttiler. Uyarım süresince, sonraki hastalardan biri dikkat, hafıza ve dil testine tabi tutuldu ve bir öğrenme testinde sözlü hatırlamadaki gecikmesi dışında normal bir performans sergiledi. Araştırmacılar, cingulum sinir demeti uyarımını epilepsinin yanı sıra beyin tümörü ameliyatları için de potansiyel olarak kullanılabilir şeklinde tasavvur etmektedir. Bijanki, “Patolojik doku alımı için ve dokunun dilsel, duygusal ya da duyusal işlevler gibi hasta yatıştırılmışken değerlendirilemeyen önemli insan işlevlerini kodlamasını önleme konusunda güvenli sınırların ötesinde olabiliriz” diyor. “Ek olarak, bu alanda sağlam bir ileri tetkik gerekli olsa da, cingulum demeti anksiyete, ruh hali ve ağrı bozuklukları terapileri için kronik derin beyin uyarımı adına yeni bir hedef olabilir.” Bu araştırma, Amerika İntihar Önleme Derneği, İleri Seviye Çeviri Bilimleri Ulusal Merkezi, Ulusal Nörolojik Hastalıklar ve İnme Enstitüsü tarafından desteklenmiştir.
Çeviri: Buğrahan Duymaz
Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2019/02/190204170932.htm
Sinirbilimciler beyinde, elektriksel olarak uyarıldığında hemen kahkahaya sebep veren ve ardından, uyanık beyin ameliyatı sırasında bile, sakinlik ve mutluluk duygusu uyandıran bir odak yolu keşfettiler. Uyarımın etkileri nöbet teşhisi için tanısal izlemeye alınan epilepsi hastası bir kadında gözlemlendi. Bu etkiler, akabinde onun iki gün sonra ayrı bir uyanık beyin ameliyatı geçirmesinde kullanıldı ve daha sonra iki diğer hastada da doğrulandı.