Angelman Sendromu
Angelman Sendromu Nedir?
Angelman Sendromu, sinir sistemini etkileyen karmaşık bir genetik bozukluktur. Ciddi öğrenme güçlükleri, motor işlev bozukluğu, nöbet bozukluğu ve genellikle mutlu, sosyal bir eğilim ile karakterizedir.
Patolojik Süreç:
Angelman Sendromuna 4 moleküler mekanizma neden olur:
1. Kromozom 15q11-q13'ün maternal delesyonları (kromozomun bir parçasının kopmasına bağlı olarak oluşan kromozom anomalileri) (%70-80)
2. 15q11-q13 kromozomunda bulunan anneden miras alınan UBE3A'daki intragenik mutasyon (%10-20)
3. 15q11-q13 kromozomunda paternal uniparental disomi (UPD) (%3-5)
4. 15q11-q13 kromozomunda UBE3A'nın ifadesini değiştiren baskı kusurları (%3-5)
Anne delesyonu olanlarda hastalığın daha şiddetli bir formu varken, UPD veya imprint mekanizmalarına sahip olanlar daha az ciddi kusurlara sahiptir.
Tipik olarak hastalığın aile öyküsü yoktur, çünkü genetik değişiklikler üreme hücrelerinin (yumurta ve sperm) oluşumu sırasında veya embriyonun erken gelişiminde meydana gelen rastgele olaylardır.
Bununla birlikte, AS'li bireyler üreme yeteneğine sahiptir ve bir dişi ile yapılan bir vaka çalışmasında, delesyonu fetüsüne aktardığı gözlemlenmiştir. Bu nedenle, geni yavrulara geçirmek mümkün olabilir.
Angelman Sendromlu bireylerin yaşam beklentisi normale yakın görünmektedir.
Diğer yaygın semptomlar genellikle 3 yaşından önce ortaya çıkarken, bazı gecikmiş gelişimler 6-12 ayda görülebilir.
Görünüm:
Yüz hatları ile kendini gösterebilir; ince üst dudak, geniş aralıklı dişler
Skolyoz
Motor Problemler:
Tremor
Sarsıntı
Ataksi
Denge kaybı
Geniş tabanlı yürüyüş
Davranışsal Görünüm:
Gelişimsel gecikme normalde yaşamın ilk yılında görülür: Hastaların çoğu konuşmadan tamamen yoksundur ancak hafif etkilenenler birkaç kelime konuşabilir
Ciddi zihinsel engel
Hiperaktivite ve kısa dikkat süresi
Nesneleri ağıza götürme
Artan kahkaha ile mutlu tavır ve genellikle suya ilgi duyma
Mevcut Ek Komorbiditeler:
Nöbetler (bireylerin%60'ı)
Otizm spektrum bozukluğu (ASD)
Sindirim sistemi komplikasyonları: Kabızlık, gastroözofageal reflü
Yaşla Oluşan Değişiklikler:
Angelman sendromlu bireyler yaşlandıkça, genellikle daha az heyecanlanırlar ancak yaşamları boyunca zihinsel engel, konuşma güçlüğü ve nöbetler yaşamaya devam ederler.
Teşhis Prosedürleri:
Angelman sendromundan ilk olarak bebeklerde motor kilometre taşlarının büyük gecikmesi ve / veya konuşma gecikmesi nedeniyle şüphelenilebilir. Bir fizyoterapist, ayrıntılı bir hasta geçmişine, kapsamlı bir klinik değerlendirmeye ve karakteristik bulguların tanımlanmasına dayanan bir Angelman sendromu teşhisini düşünebilir. Şüpheli bir teşhisi doğrulamak için, DNA metilasyonu gibi kan testleri yoluyla genetik testlerin tamamlanması gerekir.
Sonuç Ölçütleri:
Angelman sendromu için spesifik sonuç ölçütleri olmamasına rağmen; aşağıdakiler değerlendirme ve ilerlemeyi izlemek için vaka çalışmalarında kullanılmıştır:
Denge: Berg Denge Ölçeği
Motor fonksiyon / performans: Kaba Motor Fonksiyon Ölçüsü (GMFM), Timed up and go
Fizyoterapi ve Angelman sendromu için sınırlı literatür temeli göz önüne alındığında, fizyoterapistler, hastalarının yaşadığı temel semptomları uygun şekilde değerlendirecek bir sonuç ölçüsü seçmek için klinik akıl yürütmeden yararlanmalıdır.
Fizyoterapi:
Şu anda Angelman sendromunun tedavisi yoktur, bu nedenle tedavi semptom yönetimine odaklanır. Fizyoterapi perspektifinden bakıldığında, tedavi hastanın hedeflerine odaklanır ve semptomları ve komorbiditeleri ele almak için bozukluğa dayalı bir yaklaşım izler. Angelman Sendromlu bireyler arasındaki büyük değişkenlik göz önüne alındığında, fizyoterapi tedavi hedefleri farklı bireyler arasında değişecektir.
Ortopedik Semptomları Hedefleyen Tedaviler:
Mobiliteyi Teşvik Edin: Kontraktürleri önlemek ve kemik yoğunluğunu iyileştirmek için hareketliliğin kanıtlanmış faydaları vardır. Kemik yoğunluğu, uzun süreli antiepileptik ilaç tedavisi ile azaltılabilir, bu nedenle bu, fizyoterapi sırasında hedeflenmesi gereken önemli bir konudur. Özellikle, sabit bisikletler ve üç tekerlekli bisikletlerin etkili olduğu görülmüştür.
Skolyoz Takibi: İyi bir duruş yönetimi, skolyozu önlemeye veya hafifletmeye yardımcı olabilir. Bir thoaco-lomber korse faydalı olabilir. Sublukse olmuş veya pronasyona gitmiş ayak bileklerine dikkat edin (eğer varsa). Bunun için ortez veya bantlama önerilmiştir.
Motor Becerileri ve Dengeyi Hedefleyen Tedaviler:
Denge Eğitimi: Bir vaka çalışması, hastanın farklı destekler üzerinde oturduğu veya ayakta durduğu ve üst ekstremite fonksiyonel görevlerini yerine getirmesi veya pertürbsyonlara tepki vermesi gereken bir protokol kullanılmasını öneriyor.
Kardiyorespiratuar Sistemi Hedefleyen Tedavi:
Şiddetli skolyoz gelişen bireylerde kardiyorespiratuvar risk düşünülmeli ve tedavi edilmelidir.
Ek Tedaviler:
İş-uğraşı terapisi: Günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmek için ince motor becerilerin ve öz yönetim becerilerinin tedavisinde önemli bir rol oynar.
Dil-konuşma patolojisi: Hem iletişim hem de yutma ile ilgili zorlukların tedavisinde önemli bir rol oynar.
Davranışsal Terapi: Hiperaktivite gibi davranışla ilgili semptomların ele alınmasında önemli bir rol oynar.
Hazırlayan: Fzt. Burcu Zehra Sivri
Referanslar
Dagli, Aditi, Jennifer Mueller, and Charles A. Williams. “Angelman Syndrome.” GeneReviews®. U.S. National Library of Medicine, 21 Dec. 2017, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1144/#angelman (Accessed 5 May 2018)
Angelman Syndrome Guideline Development Group. Management of Angelman Syndrome: A Clinical Guideline Version:1. University of Manchester, 2010. https://www.orpha.net/data/patho/Pro/en/AngelmanGuidelines2011.pdf (Accessed 2 May 2018)
Lossie AC, Driscoll DJ. Transmission of Angelman syndrome by an affected mother. Genetics in Medicine. 1999 Sep;1(6):262.
Özet
Angelman Sendromu, sinir sistemini etkileyen karmaşık bir genetik bozukluktur. Bu çalışmada angelman sendromu hakkında detaylı bilgiler yer almaktadır.