İsyan, aynı ortamda kâin bir grup kişinin (çoklukla askeri personel yahut gemi mürettebatı, çıplak olsa bile) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi yüz nöbetlenen akarsuç. Eskiden birsonsuz ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası kabil berk cezalarla cezalandırmıştır.[kök belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, leşkerî kalkışma türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a dönüşmek talip İskender, seferlardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu kalkışma sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının kalkışmaı ile zıtlaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbhasılatü de deniz boyuda bıraktı.
Içtimai sorunların menşe olduğu isyanlara en esaslı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.