Tahir Elçi'nin vurulduğu gün Bilgi Üniversitesi'nde bir toplantıdaydık. İki önemli konuğu dinlemek üzere toplanmıştık. Bunlardan birisi eski bir başbakandı. İrlanda'nın eski başbakanı, Bertie Ahern...
Ahern 1997-2008 yılları arasında 11 yıl süreyle başbakanlık yaptı. Tarihi önemi 1998'de IRA, Birleşik Krallık ve İrlanda Cumhuriyeti arasında imzalanan Hayırlı Cuma anlaşmasının baş aktörlerinden birisi olmasından kaynaklanır.
Ahern Bilgi Üniversite'sindeki konuşmasını zor koşullarda ve kısa yaptı. Tahir'in haberi gelince toplantıyı erken bitirmeye karar verdik. Eski başbakan da üzüntümüzü paylaştı, yaşadığımız şoku anladı.
Ahern'i o gün ilk kez dinlemiyordum.
Nisan ayında Dublin'de bir Türkiye heyetine yaptığı konuşmada karşısında oturanlardan birisiydim. Beni etkileyen, farklı ülkelerde çatışmaların farklı nedenlerinin olduğunu, ancak hepsinin hemen hemen aynı çözüm tekniklerine tabi bulunduğunu hatırlatan bir konuşmaydı. Bilgi üniversitesinde de bir benzerini dinledik.
Güneydoğu'da, Kürt meselesinde sıkıntılı günler yaşıyoruz.
Patlayan çatışma Kürt hareketinin yeni stratejisinden kaynaklanıyor. Ancak buna rağmen çatışmaların dindirilmesinin, siyaset yolunun zorlanmasının ve Kürt sorununda çözümün yolunun açılmasının sorumluluğu hükümetin sırtında.
Dün de sorduk, nasıl olacak bu?
Adem-i merkeziyetten söz etmek, hedef belirlemek nispeten kolay...
Mesele oraya nasıl varılacağı...
Farklı ülke deneyimleri bu açıdan bir yanıt şablonu oluşturabilir.
Nitekim Ahern'in Dublin konuşmasının satır başlarını bu niyetle bu köşeye taşımıştım.
Notlarımı karıştırırken, yeniden hatırlamanın tam zamanı diye düşündüm.
Ahern'in çatışma çözümünden çıkardığı dersleri şunlar:
* “Taraflar masaya iyi niyetlerinden, ani pozisyon değişikliklerinden hareketle oturmazlar. Onları masaya oturtan çatışmanın devam ettirilemez olduğunu düşünmeleridir. Bunu toplum da hisseder, aksi iddialar gerçekçi değildir.
* Çatışma ortamından barış koşullarına geçişin en önemli ve zor unsuru güven tesisidir. Beni zorlayan bir örnek vereyim. Biz Katolikler için yılbaşı yemeği çok önemlidir. Bir yılbaşı öncesiydi. IRA benden bazı tutukluları 72 saat için serbest bırakmamı istedi. Her duyan 'Sakın ha, böyle bir şeye kalkışma, Adalet Bakanı bile direnir' diyordu. Kulaklarımı tıkadım ve izin belgesini imzaladım. Ama iki gece de uyuyamadım, ya geri dönmezlerse diye… Dönemeselerdi ben bugün burada olamazdım. Barış süreci büyük yara alırdı.. Riskleri almak zorundasınız. Güven böyle oluşuyor…”
* Muhatabınızı doğru seçmeniz gerekir. Blair ve ben şiddete bulaşmış insanlarla konuşamayız deseydik, konuşacak kimse bulamazdık. Şiddete bulaşmış insanlarla konuşmak, onları temsilci olarak kabul etmek işin asıl ve zor kısmıdır.
* Derin ayrılıkları çözmek istiyorsanız her koşulda devam eden diyalog tek yoldur. Bir gün Kuzey'e müzakerelere gittim. Şahinler olarak bilinen bir grupla toplantı vardı. Küçük bir odada 12 kişiydik. Ünlü bir eylemci şöyle demişti. 'Sayın başbakan burada kimseyi öldürmemiş tek kişi sizsiniz' Kendime doğru yerde miyim diye sordum. Ama orada olmam gerekiyordu.
* Silahlı örgütün yıllardır yaptığı şeyi durdurmak istiyorsanız, ona açık kapı bırakmalı, yeni bir imkan vermeli, bir strateji önermelisiniz. Ateşkes yapıyorlar, önemli olan bir daha asla şiddete geri dönmeyeceğiz diyecekleri bir alternatifi görmeleridir. Bunu göstermek liderlerin görevidir.
* Barışı savunuyorsanız, kendinizi karşınızdakinin yerine koymalısınız. İnsanlar neden bir araca patlayıcı koyuyorlar, neden elde silah dolaşıyorlar, neden kendilerini feda ediyorlar? Bu sorulara onlar açısından bakıp cevap bulmalısınız. Onları motive eden şeyi bulmak için onların kafalarının içine girmelisiniz...”
Bu atıfları aldığım yazı, “Bir İrlanda mektubu: Liderden lidere...” başlığını taşıyordu.
- BIST 90.117
- Altın 234,009
- Dolar 6,1101
- Euro 6,9697
- İstanbul 29 °C
- Diyarbakır 34 °C
- Ankara 26 °C
- İzmir 30 °C
- Berlin 23 °C
- Haydar Şeşo: PKK, Şengal halkına saygı duyup bölgeden çekilmeli
- ABD Büyükelçiliği'ne silahlı saldırı
- Irak'ta Sadr, İbadi, Hekim ve Allavi'den koalisyon ilanı
- Galatasaray evinde tek golle kazandı
- Endonezya'da 6,9 büyüklüğünde deprem
- Beşiktaş 3 puanı 3 golle aldı
- Ekonomi yazarı Güngör Uras hayatını kaybetti
- Irak Federal Mahkemesi seçim sonuçlarını onayladı
- Çavuşoğlu: ABD, sorunları çözmek istemiyor
- Suriye için 'Rusya-Türkiye-Almanya-Fransa zirvesi'
- Muharrem İnce, Yahudi toplumundan özür diledi
- Kerkük-Hewler yolu yeniden açıldı
- Putin ile Merkel biraraya geldi
- Erdoğan'dan iki bakanlığa yeni atamalar
- Londra derbisi Chelsea'nin
Çatışma, çözüm ve cesaret...
- Kürdistan'ın bir köyünden en prestijli matematik ödülüne
- 35’inci yılında Barzan Enfali kurbanları anıldı
- Yunanistan’daki felakette en az 76 kişi hayatını kaybetti
- Peşmergeden IŞİD'e operasyon
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Yaşar Yakış: 'Türkiye, ABD’ye kızıp Kürtlere daha da çatmamalı'AK Parti'nin kurucularından olan eski dışişleri bakanı Yaşar Yakış: Türkiye zarar görürken, ABD'de de yara alıyor ancak ABD'nin gördüğü zarar yüzde bir ise Türkiye'nin gördüğü zarar yüzde 50'yi geçiyor.
- Canan Karatay: Binde birini ancak söylüyorumİç Hastalıkları ve kardiyoloji uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay, meslekten men edildiği yolundaki iddiaları yalanladı. Hukuk sürecinin devam ettiğini belirten Karatay, "Millet benim devrim yaptığımı görüyor. Bunu ben söylemiyorum, herkes söylüyor" dedi.
- Mehmet Altan: Siyaset her şeyi belirlerse toplum çökerAYM'nin tahliye kararına rağmen 21 ay tutuklu kalan Prof. Mehmet Altan DW Türkçe’nin sorularını yanıtladı. Altan, bir devletin meşruiyetini anayasasının sağladığını; Türkiye’de ise hukuk devletinin çöktüğünü belirtiyor.
- ABD’li komutan'a 'Nükleer silahlar İncirlik’te güvende mi?' sorusuAdana'daki İncirlik Üssü’nün ABD’li komutanı Albay David S. Eaglin, ABD’nin İncirlik Üssü’nden ayrılma planı olmadığını söyledi.
ÖZEL MAKALE
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
- 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi ve Saîdê Kurdî" Saîdê Kurdî ve 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Mücadelesi/Şeyh Said ilişkisi noktasında resmi ideoloji eksenli kodlamalar ve bu kodlamamalardan sonra kurulan bağlantılar..."
- Kurdistan ve Arap Dünyası; Geleceğe dair (I)"Irak ve Suriye’nin bölünmesi yakınlaşırken dünya güçleri adalet adına olmasa dahi en azından istikrar adına komşu ülkelere bağımsız bir Kurdistan empoze etmek isteyecektir."
KÜLTÜR SANAT
- Valilik Munzur Festivali'ni yasakladı18’inci Munzur Kültür ve Doğa Festivali valilik tarafından yasaklandı. Geçtiğimiz yıl da valilik tarafından düzenlenmesine izin verilmemişti.
- Nûbihar’ın yeni sayısı çıktıKürtçe yayınlanan Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi Nûbihar'ın 143. sayısı çıktı.
- Kürt şair ve gazeteci Halef Zebari hayatını kaybettiAmerika’nın Sesi Radyosu Kürtçe bölümünün ünlü sunucusu, Kürt şair, gazeteci ve yazar Halef Zebari, ABD’nin başkenti Washington’da yaşamını yitirdi.
- Nobel Edebiyat Ödülü bu sene verilmeyecekİsveç Akademisi, yaşanan cinsel saldırı ve bilgi sızıntısı skandalı nedeniyle bu yıl Nobel Edebiyat Ödülü verilmesinin ertelendiğini duyurdu.