ABD’deki bir araştırma ekibi, farelere implante edilen insan beyin dokusunun, ev sahibinin beynine entegre olabileceğini göstererek, bilim adamlarına beyin bozukluklarını incelemek için tamamen yeni bir yol sağlamayı vaat ediyor – ancak etik soruları da gündeme getiriyor.
California’daki Stanford Üniversitesi’nden Profesör Sergiu Pasca ve meslektaşları, bir test tüpünde yetiştirilen “organoidler” adı verilen susam tohumu büyüklüğünde insan beyin hücresi kümelerini aldı ve bunları bebek farelerin beyinlerine yerleştirdi.
Nature dergisinde yayınlanan araştırmada, insan beyin dokusunun sadece hayatta kalmakla kalmayıp, kendisini sıçan beynine dahil ettiğini, sıçan beyin hücreleriyle bağlantı kurduğunu ve sıçanın kanından yararlandığını bildiriyorlar.
Organoidler ayrıca sıçan beyninde bezelye büyüklüğünde büyümüştür.
İnsan sinir hücreleri, sıçanda test tüpünde olduğundan yaklaşık altı kat daha büyük büyür.
Ekip daha sonra insan beyin hücrelerinin farenin bıyıklarından duyusal sinyaller alabildiğini, ancak bunu yapmak için eğitildiğinde fare beyninin diğer bölümlerine talimatlar gönderebileceğini gösteren bir dizi deney yaptı.
Profesör Pasca, “Duyusal girdi alabilirler, ancak aynı zamanda farenin bazı sinir devrelerine de katılırlar” diyor.
Araştırma ekibinin amacı, insan beyni ve hastalıklarını incelemek için “in vivo” modeller geliştirmektir.
‘İnsan zihninin içini görmeye bir adım daha yaklaşın’
Otizm ve şizofreni gibi beyin bozukluklarının karmaşık hücresel veya kimyasal temellerini insan deneklerde incelemek çok zordur. Fareler ve sıçanlar, insan beyni için zayıf vekillerdir ve primatları kullanan araştırmalar etik olarak şüphelidir.
Ve test tüplerindeki organoidler, sinirlerin hücresel düzeyde nasıl çalıştığına dair yeni bir anlayışa yol açarken, asla sağlıklı insan beyin dokusu kadar büyük veya karmaşık büyümezler.
Ancak araştırmacılar, başka bir türde insan beyni organoidlerinin büyümesinin insan zihninin içini görmeye bir adım daha yakın olduğunu umuyorlar. Özellikle de beyin hastalığı için yeni ilaçların denenmesi söz konusu olduğunda.
Profesör Pasca, “Bu modelle, ilacı insan hücreleri üzerinde “in vivo” test etmenin invazif olmayan bir yolunun olduğunu hayal edin.
Ancak araştırma bunun ötesine geçerse, insan beyin hücrelerini hayvanlara yerleştirmek, derin etik soruları gündeme getirecektir. Araştırma ekibi, insan beyni greftleri olan ve olmayanlar arasında hiçbir davranışsal farklılık gözlemlemediklerini söylüyor.
Ve farelerin sınırlı yaşam süresi göz önüne alındığında, olgunlaşması yıllar alan insan beyin dokusu ancak bu kadar gelişebilir.
Devamını oku:
Bilim adamları İngiltere’yi terk ederken İngiltere ‘beyin göçü’ riski altında
Oyun, teşhis edilmemiş kalp sorunları olan çocukları öldürebilir
Çoğu uzman, fare beyninin küçük boyutu ve nakledilen insan dokusunun daha da küçük boyutu göz önüne alındığında, farelerin kısmen insan bile olmayacağını düşünüyor gibi görünüyor – ve insan beyni devrelerinin miktarı, kendi bilincine sahip olmak için çok küçük.
Ancak uzmanlar, alan ilerledikçe bilim adamlarının gözetime ihtiyaç duyacağını söylüyor.
İnsan organoid araştırmacıları J Gray Camp ve Barbara Treutline, yayına eşlik eden bir makalede “Bir organoidin bilince ve ahlaki statüye sahip olup olamayacağını çevreleyen çok önemli sorular” yazıyor.
“İnsan beyninin devrelerini modellemek için organoidleri kullanan araştırmalar için çerçeveler ve sınırlar geliştirmek için aktif söylem gereklidir” diye yazıyorlar.
İnsan beyni organoidleri primatlara mı dönüşüyor?
Bir sonraki bariz adım, insan beyni organoidlerini primatlara koymak olabilir.
Beyinleri, çok daha fazla insan beyin dokusunu barındıracak kadar büyüktür ve beyin hücrelerinin olgunlaşmasına izin veren farelerden çok daha uzun süre yaşar.
Ancak Profesör Pasca’ya göre bu, şu anda kırmızı bir çizgi: “Primatlara transplantasyon bizim yapacağımız veya teşvik ettiğimiz bir şey değil.”
Kaynak : https://news.sky.com/story/lab-rats-given-human-brain-transplants-could-shed-new-light-on-diseases-say-researchers-12718826