5 Hepatit Türü ve Temel Özellikleri
5 temel hepatit türü vardır ve her biri kendine özgü karakteristik özelliklere sahiptir. Belli işaretleri ve semptomları ortak olsa da hepsi birbirinden çok farklı hastalıklardır.
Bugün size virüslerin neden olduğu beş hepatit türü ile ilgili bilgiler vereceğiz. Ancak her birinin, onu diğerlerinden ayıran kendine has özellikleri vardır.
Tanımlayacak olursak, hepatit, bir karaciğer iltihabıdır. Ancak bu duruma, her zaman aynı sorun yol açmaz. Gerçekten de bu organ safra kesesinin aşırı aktif olması, çok fazla yemek yemek veya ciddi bir viral enfeksiyon nedeniyle şişebilir.
Bugün daha yakından bakacağız.
Viral hepatit, hepatit virüsünün beş farklı türü nedeniyle ortaya çıkabilir. Uluslararası sınıflandırmaya göre, her bir virus, A, B, C, D ve E şeklinde alfabenin bir harfiyle isimlendirilmiştir.
Bugünkü yazımızda, birine bu virüslerden biri bulaştığında ne olduğunu keşfedin.
Hepatit türleri: Hepatit A
Hepatit A, viral enfeksiyonların bulunduğu bu gruptaki en hafif virüstür. Dışkı-oral rotasıyla bulaşır. Bir başka deyişle, enfekte bir kişi dışkı yoluyla dışarı atar, başka bir kişinin yediği veya içtiği şeye virüsü bulaştırır ve böylece virüs yeni bir konak bulur.
Hepatit A hastaları, karaciğer tutulumu ile birlikte gastroenterit belirtileriyle karşılaşırlar. Böylece ateş, karın ağrısı, ishal ve kusma ortaya çıkar.
Karaciğer iltihaplı olduğu için safra durgunlaşır ve dolaşmaz. Sonuçta cilt sarımsı (sarılık) bir renk alır. Bu durum, bilirubin, cilt ve mukoza zarları tarafından emildiği için gerçekleşir. İşte bu nedenle gözlerdeki beyaz kısımlar da sarı renk alır. Aşırı bilirubin, idrar yoluyla yok edilir. Bu nedenle idrarın rengi de daha koyu olur.
Her zaman görülen belirtiler yaklaşık 15 gün sürer. Hastalık bir ay veya daha fazla sürebilir ancak bu yaygın olarak rastlanan bir şey değildir. Hastalar, büyük sorun olmadan iyileşme eğilimindedirler. Dehidrasyon olmazsa, hastalığın herhangi bir kalıcı etkisiyle karşılaşmayacaklardır.
En tehlikeli semptom, özellikle küçük çocuklarda, sıvı kaybıdır. Çok hızlı yayıldığı için okullar gibi kapalı alanlarda bulunan popülasyonlarda salgınlar olduğunda aşırı ihtiyatlı tedbirler alınmalıdır.
Hepatit B
Hepatit B en iyi bilinen türüdür ve dünyanın dört bir yanındaki insanları etkiler. Kan ve meni gibi vücut sıvılarıyla yayılır. Bu yüzden uzmanlar, bunu, cinsel yolla bulaşan bir hastalık olarak görürler.
Hepatit B’nin uzun vadeli sonuçları ciddidir. Birçok hastada siroz veya karaciğer kanseri gibi kronik formlara ilerleyiş görülür. İlerlemesini önlemek zor olsa da, hastaların sağ kalma oranını artırabilen biyolojik ilaçların sayısı artmaktadır.
Bağışık kazandırma ve eğitim hastalığı önlemenin iki temel taşıdır. Dünyadaki pek çok ülkenin resmi bağışıklık kazandırma programlarına dahil ettikleri çok sayıda gelişmiş aşı vardır. Etkinliği, insanların, her durum için önerilen dozları tamamlamalarına bağlıdır.
Öte yandan cinsel konuların üzerinde daha fazla durarak önleyici eğitim vermek çok önemlidir. Prezervatif kullanımı ve ilişkilerde temel koruyucu önlemler bu hastalığın yayılmasını azaltmak için anahtardır.
Aynı şekilde intravenöz ilaç bağımlıları arasında paylaşılan şırıngalara getirilen kısıtlamalar da çok önemlidir.
Bunu da okuyun: Vajinal Herpes: Nedir ve Nasıl Önlenir?
Hepatit C
Pratikte uzmanlar hepatit C’nin akut bir formu olmadığına inanmaktadırlar. Bir başka deyişle, enfekte olan hastalar, hemen kronik formla karşılaşırlar ve bir testle tespit edilene kadar enfekte olduklarını asla bilmeyebilirler.
Uzman olmayan yerlerde yapılan transfüzyonlar veya intravenöz ilaç bağımlılarının kullandıkları şırıngalar nedeniyle genelde bulaşma kan yoluyla gerçekleşir. Hepatit B’nin aksine cinsel bulaşma bu durumda çok azdır.
Bu hastalar için tedavi seçenekleri karmaşıktır. Öncelikle önerilen antiviral ilaçlar çok pahalıdır. Hemen hemen hiç kimse ihtiyacı olan dozların tamamını karşılayamaz. Bu yüzden devlet yardımı veya sosyal hizmet gereklidir.
İkincisi hepatit C ilerlerse ve ilaçlar işe yaramazsa, hastaya karaciğer nakli yapılması gerekir. Enfeksiyonun kronikliği nedeniyle siroz veya karaciğer kanseri geliştiren kişilerin durumu budur. Ancak tüm hastalar işlem geçiremeyebilir.
Hepatit türleri: Hepatit D
Bir uydu (subviral ajan türü) olan hepatit delta virüsü (HDV) bu hastalığa neden olur. Bu nedenle, yayılması için, hastanın veya konağın hepatit B (HBV) virüsü ile enfekte olması gerekir.
Kan veya cinsel temas yoluyla bulaşabilir. Ayrıca, enfekte olmuş bir anne, karnındaki çocuğa bulaştırabilir. Neyse ki hepatit B aşısı, hepatit delta parçacığını önlemede de etkilidir.
Uzmanlar bu delta ajanı hakkında çok fazla bilgiye sahip değiller. Bazı durumlarda, hepatit B belirtileri koenfeksiyon nedeniyle kötüleşirken, bazılarında ise fark edilmez.
Hepatit E
Hepatit A gibi, bu viral parçacık da dışkı-oral rotasını izler ve gıda ve su yoluyla yayılır. Klinik tablo da dış müdahaleye gerek kalmadan gelip giden gastroenterite benzer.
Hamile kadınlarda, şiddetli klinik tablolar kaydedilmiştir. Bunların arasında karaciğer yetmezliğine yol açan agresif bir form daha yaygındır. Karaciğer düzgün bir şekilde çalışamaz ve hem anneyi hem de fetüsü tehlikeye sokan – örneğin pıhtılaşma yetersizliği ve dokularda sıvı birikmesi gibi- komplikasyonlar oluşur.
Her ne kadar birbirlerinden farklı olsalar da tüm hepatit türleri önlenebilir. Temel hijyen ve bakım önlemleri enfeksiyon riskini azaltabilir.
Uzmanlar, pek çok hasta, durumunun farkında olmadığı için yayılmaya devam eden viral hepatiti sessiz salgınlar olarak görüyorlar. Bu nedenle, insanların onlar hakkında bilgi sahibi olmaları ve bulaşma olasılığını en aza indirmek için aşı olmaları önemlidir.