MÜLAKAT SIRASINDA
İş görüşmesine çağrıldığınızda farklı görüşme
yöntemleriyle elemeler yapılmaktadır. Her şirketin kendisine uygun
olduğunu düşündüğü farklı görüşme yöntemi vardır. Sıkça kullanılan bazı
yöntemler şunlardır;
Adayın Mülakat Sırasında Yapması Gerekenler
Adım Adım Başarılı Bir Mülakat
Mülakat yerine zamanında gidin. Bu, "belirtilen saatten 10 dakika önce" anlamına gelir.
Kendinizi sizi karşılayan asistana/ sekretere tanıtın.
Mülakat odası yakınında beklerken rahat olun. Bulunduğunuz yerde varsa, şirket broşürlerini, kitapçıklarını inceleyin.
Mülakat odasına girdiğinizde mülakatı yapacak kişi ya da kişilerle tokalaşın.
Odaya bir iş çantası, ya da ajanda dışında çok fazla eşya ile girmeyin.
İkram edilse bile asla sigara içmeyin.
Size, oturulacak yer gösterilmesini bekleyin.
Mülakat sırasında saate bakmamaya özen gösterin.
Göz
temasında bulunarak dikkatli bir dinleyici olduğunuzu gösterin. Eğer
aynı anda birden fazla kişi iş görüşmesinde bulunuyorsa hepsi ile belli
aralıklarla göz teması kurmaya çalışın.
İlgili olduğunuzu göstermek
için vücut dili kullanın. Soruları ve yorumları iyi anladığınızı
göstermek için olumlu tepki verin, gülümseyin.
Yavaş ve açık bir şekilde konuşun. Düşüncelerinizi toparlamak için duraksamaktan korkmayın.
Eğer gerekiyorsa, bir sonraki aşamada sizden ne beklenildiğini sorun
Kendinizden emin olun. Mülakatın bu işin size uygun olup olmadığını anlamanız için iyi bir fırsat olduğunu unutmayın.
Kariyeriniz ile ilgili bilgi saklamayın ve yanıltıcı bilgi vermekten kaçının.
"En
sevdiğiniz renk nedir?" gibi formal olmayan, beklemediğiniz bir soruyla
karşılaşırsanız, şirketteki rolünüzle bağlantılı olarak, sakin bir
tavırla bu soruyu yanıtlayın.
Dürüst olun. Olumsuz ifadelerle
karşılaşırsanız, sert bir tavırla karşılık vermeyin. Nazik bir şekilde
nedenlerinizi söyleyin. Sorulan sorunun cevabını bilmiyorsanız
"bilmiyorum" demekten çekinmeyin.
Mülakatı yapan kişi ya da kişilere
soru sormak isterseniz, doğru zamanda, nazik bir şekilde sorularınızı
yöneltin. Size soru sorma fırsatı verildiğinde sizin için önemli
olacağını düşündüğünüz bazı konular hakkında bilgi edinmeye çalışın.
Başvurmuş olduğunuz pozisyonun neden açık olduğunu öğrenin. Kime bağlı
çalışılacağını ve departmanın çalışma sistemini öğrenin. Ücret, izin
süreleri, sosyal haklar hakkında size iş teklifi yapılmadıkça soru
sormayın.
Mülakat sonunda teşekkür ederek el sıkışın.
Mülakatı yapan kişiden kartvizitini isteyin ve mülakat sonrasında bir teşekkür notu gönderin.
MÜLAKAT TEKNİKLERİ
Yapılandırılmış Görüşme Tekniği
Bu
görüşme tekniğinde adayın önceden belirlenmiş bir dizi soruyu
yanıtlaması beklenir. Adayların kıyaslanması açısından oldukça güvenilir
ve geçerli bir yöntemdir.
Sunum Görüşme Tekniği
Bu
teknikte adaylara önceden üzerinde çalışmaları için bir problem veya
konu verilir. Sunum konusu görüşmeden bir süre önce adaya verilebileceği
gibi, görüşmeye geldiğinde görüşmeden hemen önce de verilebilir.
Durumsal Görüşme Tekniği
Durumsal görüşmelerde adaylar “…..olsaydı; başınıza …gelseydi ne yapardınız?” gibi sorularla karşılaşırlar.
Bu
tür görüşmeler, adayın kendisini çalışacağı iş ortamında hayal etmesine
yardımcı olur. Genellikle sorunlara pratik çözümler getirerek çabuk
cevap vermeleri beklenir.
Yetkinlik Bazlı (Davranışsal) Görüşme Tekniği
Yetkinlik,
bir firmada belli bir pozisyonda çalışması gereken “ideal” bir
çalışanın sahip olması gereken BİLGİ, BECERİ ve DAVRANIŞLARdır. Belli
bir pozisyon için yetkinlikler iş analizi yapılarak, iş tanımları
hazırlanarak belirlenir.
Bu tür görüşmelerde en önemli
yetkinlikler belirlendikten sonra bu noktaların üzerinde durulur; söz
konusu davranışları ortaya çıkaracak sorular sorulur. Amaç, geçmişte
adayın içinde bulunduğu belirli bir durumda görevinin ne olduğunu, neler
yaptığını ve bunun sonucunda ne olduğunu öğrenmektir. Böylece, adayın
geçmişte sergilediği davranışların, şirketin ve pozisyonun
beklentileriyle örtüşüp örtüşmediği incelenir.
Yetkinlikler,
Görev tanımı değildirler.
Kurumun vizyon, misyon ve değerleriyle örtüşmelidir.
Gözlemlenebilir ve ölçülebilir olmalıdırlar.
Davranış odaklıdır.
Sektör ve kurumlar arasında farklılık gösterebilir.
Üç tür yetkinlik tanımlanmaktadır:
1.
Temel Yetkinlikler: Şirketin misyon ve hedefleri doğrultusunda, tüm
şirket çalışanlarının sahip olması beklenen yetkinlikler. Örnek
Esneklik
Bütünü görebilme
Yeniliğe ve değişime açıklık
2.
Liderlik ve Yönetsel Yetkinlikler: Şirket içinde yönetim kademesinde
bulunan ya da ileride bu pozisyona gelebilecek kişilerin sahip olması
beklenen yetkinliklerdir.
Örnek
Yaratıcı Olma
Olumlu Kişilerarası İlişkiler
Karar Verme
3.
Teknik Yetkinliler: Şirket stratejileri doğrultusunda, departmandan
departmana değişen, firmadaki çeşitli işlerin yapılması için gerekli
olan bilgi, beceri ve davranışlardır.
Örnek
İkna Etme
Rekabet Analizi Yapma
Satış Desteği Sağlama
Yetkinlikler
şirketin yapısına ya da hedeflerine göre farklılıklar göstermektedir.
Herkes tarafından sahip olunması beklenen temel yetkinlikler (yeniliğe
açıklık, inisiyatif kullanma, esneklik, gibi) olabileceği gibi, belirli
bir pozisyona ya da yapılan işe yönelik teknik yetkinlikler (pazarlama
bilgisi, strateji geliştirme, ikna etme, gibi) de olabilmektedir.
Şirketlerin
özellikle son yıllarda tercih ettiği bir görüşme tekniğidir. Sorulacak
sorular önceden belirlenir ve adaya tecrübelerine dayalı sorular
sorulur.
Örnek
“Bana detaylı bir rapor yazdığınız bir olayı anlatır mısınız?”
“Raporu nasıl yazdınız? Hangi sorumlulukları aldınız?”
“Raporu yazarken hangi yöntemleri kullandınız?”
“Nasıl sonuçlandı?”
MÜLAKAT ÇEŞİTLERİ
Adaylardan farklı bilgiler alabilmek ve farklı özellikleri ortaya çıkarabilmek için değişik mülakat çeşitleri kullanılabilir.
Birebir Mülakat
En
çok kullanılan yöntemlerden biridir. Aday tüm görüşmelerini birebir
olarak gerçekleştirir. Bu yöntemde genellikle işveren firmanın bir
temsilcisi tarafından yürütülür. Görüşmeler yapılandırılmış bir şekilde
yapılabileceği gibi sohbet havasında da geçebilir.
Sıralı/Seri Mülakat
Sıralı
görüşmelerde birebir ancak birbiri ardına yapılan birkaç görüşme söz
konusudur. Burada mülakat yapan her kişi, söz konusu pozisyonun tek bir
yönünü inceler - tecrübe, teknik bilgi, yönetim becerisi gibi.
Panel Mülakatı
Üçten
fazla görüşmecinin tek bir adayla yaptığı görüşme yöntemidir.
Genellikle çok sayıda elemanın farklı departmanlar için işe alınması
planlandığında tercih edilir.
Değerlendirme Merkezi
Bu
yöntemde panel yönteminin tersine, görüşmecinin değil adayların sayısı
üç veya üçten fazladır. Adaylara çalışmak istedikleri alan ile ilgili ya
da genel yöneticilik yeteneklerini ortaya koyabilecekleri örnek
olay(lar) verilir, sunum ve/ve ya grup çalışması yapmaları istenir.
Eğitimli değerlendiriciler tüm süreci, adayların süreç içindeki tüm
tutum ve davranışlarını gözlemlerler ve sonrasında değerlendirme
yapılır. Bunun yanı sıra adaylara çeşitli testler de uygulanabilir.
Grup Mülakatı
Son
yıllarda gün geçtikçe daha fazla önem kazanan ekip-takım anlayışının
eleman seçme ve görüşme şekline bir yansımasıdır. Bu yöntemde seçimde
ağır basan, seçilecek kişinin birlikte çalışacağı ekip üyeleridir. Panel
yönteme benzerlik gösterse de buradaki görüşmenin asıl amacı gruba
uyumun ölçülmesidir. Ekip çalışması ve proje bazlı işlerde kullanımın
olumlu sonuçlar verdiği gözlenmiştir. En büyük avantajı, uzun vadede
birlikte çalışması söz konusu olan kişilerin önceden birbirlerini
tanımalarını sağlamasıdır.
Telefon Mülakatı
Bu tür
görüşmeler, genellikle zaman ve mekan imkanları yüz yüze görüşmeye engel
teşkil ettiği zaman tercih edilir. Telefon görüşmesi, adayları ön
elemeye tabi tutmak amacı ile de yapılabilir. Bu görüşmeler, gelecek
aşamaya yani mülakatın en önemli kısmı olan yüz yüze görüşmeye öncü
oldukları için ciddiye alınmalıdırlar.
Telefon görüşmeleri iki
şekilde kullanılabilir. Bunlardan ilki gazete ilanında verilen
telefonlara adayların başvurması ve telefon eden adaylarla görevliler
tarafından telefonda bir ön görüşme yapılmasıdır İkinci bir alternatif
ise başvuran adayların özgeçmişleri üzerinden bir ön eleme yapılmasının
ardından yüzyüze görüşmelere geçilmeden önce bir ikinci eleme unsuru
olarak; veya özgeçmişte açık olmayan bazı konuları aydınlatmak amacı ile
telefon görüşmelerinin yürütülmesidir. Telefon görüşmelerinin en büyük
avantajı diğer yöntemlere göre daha hızlı olmasıdır.
Kaynak: www.bilgikariyer.com/statics.php?id=MTI=