Düşünmekle Kul Hakkı
Herhangi bir kul hakkında düşünülen iyi veya kötü fikir kul hakkına girer mi?
Cevap
Akıl, fikir ve düşünce aşamasında olan şeylerde insan tarafsızdır. Yani bir şeyi anlamak için aklı kullanmak ve o şeyi düşünmek noktasında tarafsızlık olduğu için sorumluluk ta yoktur. Çünkü bu noktada kalbin tasdiki yoktur.
İslam'a göre sadece düşünce aşamasında kalan fiiliyata geçmeyen şeylerden dolayı sorumluluk yoktur. Bununla birlikte sadece düşünce halinde kalmayıp bir şekilde harekete, mimiğe veya söze yansıyan bir durum varsa o zaman mesuliyet olmaktadır. Mesela su-i zan haramdır. Su-i zanda düşünceden çıkarak söze veya harekete dökülen bir netice vardır.
Yukarıdaki izahlardan sonra, bir müminin arkasından iyi düşünce veya fikir beslemekte bir sakınca olmadığı gibi hüsn-ü zan manasıyla güzeldir. Fakat Allah'a, peygambere, İslama, müslümanlara karşı olan, düşmanlık eden kimselere karşı iyi düşünce beslemek iyi değildir.
Müminlere karşı sadece düşünce şekilde kalan fikirlerde bir sorumluluk veya kul hakkı olmaz. Ama düşünce ve fikir aşamasını geçerek bir kanaat oluşursa, sonra da onun hakkında kötü söze, tavra veya harekete sebep olursa o zaman mesuliyet ve kul hakkı olur.