Lozan barışından sonra Türkiye ve Yunanistan arasındaki en önemli sorun nüfus mübadelesi hakkındaki sözleşme ve protokolünün uygulanmasındaki anlaşmazlıktan kaynaklandı. Sözleşmede 30 Ekim 1981den önce İstanbul belediye sınırları içinde yerleşmiş Rumlarla Batı Trakyada yaşayan Türkler nüfus mübadelesinin dışında tutulmuştu. Ancak Türkiye ve Yunanistan arasında yerleşmiş (etablı) deviminin farklı şekilde yorumlanmasından anlaşmazlık çıkmıştı. Türkiye yerleşmiş sayılacak Rumların kendi kanunlarına göre belirlenmesini savunmuş, Yunanistan ise söz konusu tarihten önce İstanbulda bulunan bütün Rumların yerleşmiş sayılmasını ileri sürmüştü. Oysa o tarihte İstanbulda Anadoludan gelen ve gerçekte İstanbullu olmayan büyük bir Rum kitlesi bırakmıştı. Yunanistan bu durumdan yararlanarak İstanbulda daha çok Rum bırakma çabasındaydı. Bu sorun 1 Aralık 1926da Atinada imzalanan bir antlaşma ile siyasi bir çözüme kavuşturuldu.
Ancak iki ülke arasındaki hukuki sorunlar yeni bir savaş tehlikesi doğurabilecek boyutlara ulaşmıştı. Sonuçta Başbakan Venizelosun Yunan dış politikasında köklü bir değişiklik anlamına gelen barışçı bir yaklaşımı benimsemesiyle tehlike önlenmiş oldu. İki ülke arasında Haziran 1930da Ankarada bir antlaşma imzalandı. Buna göre yerleşme tarihleri ve doğum yerlerine bakılmaksızın İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türkleri yerleşmiş sayıldı. Lozan dan sonra iki ülke arasında uzun süren bir anlaşmazlığa son veren bu antlaşma aynı zamanda Türkiye -Yunanistan ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Yunan Başbakanı Venizelosun 1930 yılı içindeki Türkiye ziyaretine karşılık, ertesi yıl Türkiye Başbakanı İsmet Paşa (İnönü) da Yunanistanı ziyaret etti.
Kaynak: Türk İnkılâp Tarihi, Dr. Ali İhsan GENCER, Dr. Sabahattin ÖZEL, Dördüncü Basım, Der Yayıncılık, İstanbul, 1997.