İlginç bir hükümdar çifti / İlber Ortaylı , 13/12/09 Milliyet
Napoleon-Josephine çifti, siyasi rejimden kılık kıyafete kadar Avrupa saraylarında çok önemli değişiklikler yaptıktan sonra, 200 yıl önce bugünlerde boşandı.
Bundan tam 200 yıl önce, 15 Aralık 1809’da, imparatoriçe Josephine ünlü imparator Napoleon’un verdiği boşanma senedini imzaladı, daha doğrusu imzalatıldı. Güya falcılar kendisine çok daha önce “Kraliçe olacaksın, taç giyeceksin fakat bedbaht ve hüsran içinde öleceksin” demişlerdi. İhtilal sırasında Barras’ın metresiydi. Bu Fransa’da yarı resmi bir unvandır.
İhtilalin genç liderlerinden general Bonaparte -ki kendisinden 5-6 yaş küçük olduğu görülüyordu- ona âşık oldu, evlendiler. Fransız İhtilali’nin terör devri geçmişti. Yeni rejimin Avrupa’da tutunması savaşla ve bu genç general gibilerinin dehasıyla mümkündü.
Napoleon karısını her zaman sevdi, Josephine de onu. Bu çift Avrupa saraylarına yeni bir düzeni getirdiler. 1805’te imparator olarak İtalya’dan davet edilen Papa’nın elinden taç giydi ve Josephine’e tacını da kendi giydirdi. Josephine duldu, önceki evliliğinden bir kızı vardı: Hortense de Beauharnais. Bu kız bir müddet sonra Napoleon’un kardeşi Louis ile evlendi ve doğan çocukları ilerde Louis Bonaparte olarak önce Fransa’nın cumhurbaşkanı, sonra da III. Napoleon unvanı ile imparatoru oldu. Kendisini amcası ve aynı zamanda da üvey dedesi büyük Napoleon’dan ayırmak için dili uzunlar “Petit Napoleon- küçük” ünvanı ile anarlar.
Giysiler inceldi, banyoya küvet girdi
Karısını boşayan imparator, Avusturya Habsburglarından bir gelin aldı: İmparator I. Franz’ın kızı Marie Louise. Doğan çocuk mutsuz yaşadı. 1815 Viyana Kongresi’nden sonra Napoleon’un kurduğu Avrupa’yı yıkan antlaşma; İtalya’nın Toscanası’nı bu prensese veriyordu. Tabii ne İtalya hayatından memnundu, ne prenses ne de Avusturyalılar...
Josephine Malmasion’a taşındı; Napoleon ile ilişkilerini sürdürdüğü söylenir. İmparator Elbe adasında esarette iken orada öldü. Napoleon Waterloo Savaşı’ndan sonra 1821’de St. Helen de ölüp gömülmüş, günün birinde naaşı Fransa’ya getirilmiştir. Galiba bu muhteşem cenaze töreni aralık ortasında, onların boşandıkları tarihteydi.
Bu bir ilginç çiftti. Avrupa bir dul imparatoriçe tanıyordu. İhtilal sadece siyasi rejimi değil, kılık kıyafeti, ev mobilyasını dahi değiştirmişti. Napoleon ve Josephine ise “ampire” dediğimiz Roma imparatorluk modasını getirdiler. Kılık ve kıyafetler hayli hafifledi, çamaşırlar inceldi; asıl önemlisi banyo odalarına Roma tipi bir küvet kondu çünkü Josephine de Napoleon da bazen günde iki-üç kere yıkanıyorlardı. Fransız üst sınıfları için alışılmadık bir manzara...
Bizi ilgilendiren bir menkıbeye konu oldu
Bizim için Josephine başka bir menkıbenin konusu; güya onun kuzini Aimee de Rivory Cezayirli korsanlar tarafından avlanmış, Türk esir pazarlarına getirilmiş, saray tarafından alınmış ve padişah
I. Abdülhamid’in çok hoşuna gitmiş, nikahına almış ve Nakşidil adındaki bu güzelin doğan çocuğu
II. Mahmud olarak tahta geçince valide sultan olmuş. Josephine’in ve Napoleon’un akrabası olan bir Fransız “valide sultan”a bizim memleketin alafrangaları bayıldı.
Heyhat, tarih herkesin istediğini dağıtacak kadar cömert değil. Kafkasya’nın güzel ve akıllı kızı Nakşidil Sultan hanedanın büyükannesi ama Josephine ile alakası yok.
Josephine imparatora bir çocuk doğuramadı. İmparatorun Avusturya prensesinden doğan çocuğu ise yaşamadı. Bazı unvan ve isimler ve şöhretler sahipleriyle sınırlı kalıyor.