

Beylikler arasında liderlik mücadelesi
9. yüzyıl başlarında liderlik kavgaları beylikler arasında aldı yürüdü. Bu mücadeleci beyler arasında Gürcülerin yanı sıra Tbilisi Arap Emirliğiyle Ermeni beyleri de bulunuyorlardı. Geçmişte dost olan Beyler bugün birbiriyle kıyasıya rekabete girmişlerdi.
Feodaller savaşı iyice kızıştı. 9. yüzyıl başlarında Kaheti Beyi Kartlinin her bölümünü ele geçirdi. Fakat Klarceti Beyi Aşot Kurapalat Kahetilileri yenilgiye uğratıp Kartlinin yönetimini de kendi idaresi altına aldı.
Aşot Kurapalatın ölümünden sonra Araplar onun küçük yaştaki çocuklarını sıkıştırıp zulmederek Kartliyi ellerinden aldılar. Klarcetiyi de haraca bağladılar. 826-876 yıllarında Aşotun yerine tahta geçen Bagrat Kurapalat durumu düzeltmeyi başardı. Bagrat başarılı politika izleyerek halifeye rest çeken Tbilisi Arap emirine karşı halife ordusu safında savaşmaya başladı. Halife bu yardımı karşılığında Bagrata Kartliyi iade etti. Mampali sıfatı taşıyan Bagratın küçük kardeşi Gvarami de çok başarılı savaşlar yürüterek Cavaheti, Trialeti, Taşiri, Abotsi ve Artaani (Ardahan) ele geçirdi.
Aşot Kurapalatın ölümünden sonra ülkeyi çocukları aralarında bölüştü. Bagratoni Ailesinin Klarceti boyundan bir temsilci Kurapalat unvanı almış, bu hanedanın başına geçmişti. Ancak başka bazı Bagrationi ileri gelenleri de çeşitli rütbeler, unvanlar kullanıyorlardı. Kimisi Mampali (Mama Upali). kimisi Eristavt Eristavi, kimisi de Magistros olarak ortaya çıkmıştı.
9. yüzyıl sonlarında Aşotun mirasçıları arasında iktidar ve toprak kavgaları alevlendi. İlk kıvılcım Trialeti bölgesi yüzünden parladı. 9. yüzyıl ikinci yarısında Argveti ve Katskhi topraklarının sahibi Aznaur, Bağvaş oğlu Lipariti Trialetiye gelerek yerleşti. Trialoti sırtlarından aşıp Kartliden Cavahetiye giden kayalık darboğaz yolu Klde-Karide büyük bir kale inşa ederek bu bölgede Klde-Karis Searistac Eristavlığı oluşturdu. Liparit, Bagrat Kurapalatın oğlu Davit Kurapalatı bu toprakların hükümdarı, kendini de bunun komutanı ilan etti. Trialetinin gerçek sahibinin kendileri olduğunu iddia eden Gvarami
Mampalinin ç bu duruma öfkelendi. Bu yüzden 881 Yılında Davit Kurapalatı öldürdüler. Bu karmaşa Klarceti Beyliğini zayıf düşürdü. İktidardaki Gvaram Mampali mirasçılarının kökünü kurutmakla kendini rahat hissetmeye başladı.
9. yüzyıl sonlarına doğru Gürcüstanda, beyler arasında bir nevi eşitlik sağlandı. Öldürülen Davit Kurapalatın oğlu Adarnase 888. yılında Gürcüstan Kralı unvanı kazandı. Böylece eski Kartli Krallarının unvanı yeniden yaşama kavuşturulmuş oldu.
10. Yüzyıl başlarında Kartli için yeniden mücadele başladı. Kartli Gürcüstanın orta yerinde, ülkenin kalbi durumundaydı. Bu ülkeyi ele geçirmeyi düşünen herkes önce Kartliyi elde etmek zorundaydı. 10. Yüzyıl ilk yanlarında Kartliyi Abhaz Kıralı Konstantine ele geçirdi.
914 yılında Abulkasım komutasındaki Arap orduları Abhaz Kıralı Konstantineyi geri püskürttü. Fakat bu geri çekilme uzun sürmedi. Konstantine kısa süre sonra yeni topraklar elde etmek için işe koyuldu. Konstantine önce Korepiskopos unvanı taşıyan Kaheti beylerine yaklaştı. Onlarla ittifak kurdu. Bağlaşıklar Albanyanın batısında kalan Gürcü topraklarından Heretyi işgal edip aralarında paylaştılar. Abhazeti Kırallığı Konstantinenin oğlu Giorgi iktidarı yıllarında gücünü artırdı. Giorgi Kahetinin de bir bölümüne el koyup topraklarıyla birleştirdi. Ülkenin kuzeybatısına düşen Karadeniz kıyı boylarındaki Ciketi de Abhazların eline geçti. Kuzey Kafkasyadaki komşu Alanlar Giorginin çabalarıyla Hıristiyanlığı kabul etti. Böylece Giorgi otoritesini Kuzey Kafkasyaya değin yaymış oldu. Abhaz ülkesi Giorginin oğlu Leon idaresi yıllarında da gücünü korumayı başardı. Kral Leonun etki ve otoritesi Cavahetiye değin uzanıyordu. Ne var ki Leonun ölümünden sonra çocukları arasında çıkan şiddetli anlaşmazlık Abhaz ülkesi yerini Tao-Klarceti beylerine bırakmaya neden oldu.
(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.124, Sorun yayınları)