WASHINGTON —
İlk Ebola vakaları, 2013’ün son günlerinde, Gine’nin kırsal kesiminde sessiz sedasız ortaya çıktı. Virüs daha sonra Gine, Sierra Leone ve Liberya’ya yayıldı. Nijerya ve Mali’ye de sıçrayan Ebola, bulaştığı kişilerin üçte birinin ölümüne yol açtı, binlerce çocuk öksüz ve yetim kaldı. Böylesine büyük bir Ebola salgını tarihte ilk kez yaşandı.
Amerikan Hastalıkları Önleme ve Kontrol Merkezi Küresel Sağlık Bölümü’nden Doktor Tom Kenyon, Afrika’nın diğer bölgelerindeki vakaların çok daha kolay kontrol altına alındığını söylüyor: “Yerel halk Ebola’yı tanıyor ve hemen önlem alıyor. Hasta kişilerle teması kesiyorlar. Cenazeleri güvenli şekilde kaldırıyorlar. Ellerini klorlu suyla yıkıyorlar ve birbirlerine dokunmuyorlar. Bu önlemler Ebola’nın yayılmasını önlüyor.”
Ancak Batı Afrika’da doktorlar bile salgına hazırlıksız yakalandı. Salgın hastalıklar uzmanı Doktor Leisha Nolan, savaşlar nedeniyle insanların yabancılara korkuyla baktığını, işbirliği yapmak ve önlem almak istemediklerini söylüyor: “Yerel halk arasında Ebola’nın bir uğursuzluk olduğunu, bir cadının gelip insanları hastalandırdığını düşünenler var.”
Batı Afrika, insanların ülkeler arasında serbestçe seyahat ettiği bir bölge. Kırsal kesimlerle kentler arasında ulaşımın kolay olması, salgını kontrol altına almayı zorlaştırıyor.
Nolan, “Seyahat serbestisi, karşılaştığımız en büyük sorunlardan biri. İnsanlar seyahat etmeye ve virüsü yaymaya devam ediyor,” diyor.
Sınır Tanımayan Doktorlar örgütü, Mart ayında Ebola salgınının kontrolden çıktığı uyarısında bulunmuştu. Dünya Sağlık Örgütü ise Ağustos ayında Ebola’nın uluslararası kamu sağlığı açısından acil durum haline geldiğini ilan etti. Amerikan Ordusu, tedavi merkezleri kurmak için Liberya’ya üç bin asker gönderdi.
Dünya Sağlık Örgütü Başkanı Doktor Margaret Chan, Aralık ayı ortasında bazı bölgelerde salgının kontrol altında olduğunu, ancak özellikle Sierra Leona’de yeni vakalara rastlandığını açıkladı: “Dikkatli davranmaya devam etmemiz gerekiyor. Tedbirsizlik, en büyük düşmanımız. Bazı bölgelerde olumlu gelişmeler kaydettik, ancak vaka sayısını sıfıra indirmek için daha çok çalışmalıyız.”
Erken tedavi ve temel tıbbi bakım, Ebola’dan kurtulmak ve hayatta kalmak için büyük önem taşıyor.