Dağda Kuzey Kafkasya geçer. Askeri istihbarat subayları bir kaptan görevi gören Kaptan I. Rudnev. RF Milli Savunma Bakanlığı "Voeninform" Ajansının arşivinden fotoğraf
1942 yazında, Sovyet-Alman cephesindeki durum, askeri ve askeri-politik nitelikte bir dizi karmaşık stratejik ve taktik durumla karakterize edildi. SSCB'nin Hitler karşıtı koalisyondaki müttefikleri olan ABD ve Büyük Britanya, Avrupa'da ikinci bir cephenin açılmasını geciktiriyorlardı. Durumun belirsizliği, Türk ve Japon hükümetlerinin, Almanya tarafındaki Sovyetler Birliği'ne karşı savaşa girmeye hazırlıklarıyla yoğunlaştı. Asıl amacı Moskova'yı ele geçirmek olan Tayfun Operasyonunun başarısızlığından sonra, Alman silahlı kuvvetlerinin komutası, savaşın doğu cephesinde yürütülmesi için yeni kılavuzlar geliştirdi. Bu talimatların özü, Alman birliklerinin Sovyet-Alman cephesinin güney kanadındaki ana operasyonlarını kapsaması beklenen Moskova yönünde yeni bir grev tehdidini göstermekti. Hitler Kuzey Kafkasya'yı ele geçirmeye karar verdi.
Kuzey Kafkasya'nın kaynaklarına hakim olma ilk planı, 1941 yazında Alman komutanlığı tarafından kabul edildi ve “Rawanduz ve Hunan’ın İran-Irak yönündeki geçişlerinde ustalaşmak için Kuzey Kafkasya bölgesinden Kafkas Dağları ve Kuzey-Batı İran üzerinden Operasyon” adlı bir belgede belirtildi. Kuzey Kafkasya’nın ele geçirilmesini planlayan Alman komutanlığı, yalnızca bu bölgenin zengin kaynaklarından yararlanmak için değil, aynı zamanda Almanya’nın tüm Güney Kafkasya’ya ve hatta Ortadoğu’ya petrol rezervleriyle etkisini arttırmaya hazırlanıyordu. Ancak, 1941’te, Hitler Kuzey Kafkasya’yı ele geçirme fikrinin uygulanmasına devam edemedi. Blitzkrieg başarısız oldu, Moskova'yı ele geçirmeyi içeren Typhoon Operasyonu da başarısız oldu.
Doğu cephesindeki durumdaki köklü bir değişim için, Alman komutanlığı SSCB'ye karşı savaşta zafer kazandıracak yeni tasarımlara ihtiyaç duyuyordu. Bu nedenle, 1942 yazında, Hitler Kuzey Kafkasya'yı ele geçirmek için bir plan geliştirilmesini emretti. Führer, doğu cephesinde meydana gelen olayların gelişmesiyle birlikte, Kuzey Kafkasya’nın ele geçirilmesinin, Kızılderili’ye petrol ve yiyecek tedarikini ve ayrıca İran üzerinden SSCB’ye giden güney rotası üzerinden ABD’den ve Büyük Britanya’dan askeri malzeme teminini kesin olarak sınırlayacağına inanıyordu. Ekonomik fırsatların azaltılmasının, Berlin’e açıkça inanıldığı gibi, Sovyetler Birliği’ni Almanya’ya karşı savaş açması ihtimalinden mahrum bırakması gerekiyordu.
Kafkasya'yı ele geçirmeyi planlayan Hitler, 1942 yazında kendisine sunulan eşsiz fırsattan yararlanmak istedi. ABD ve Büyük Britanya’nın, Avrupa’nın ikinci cephesini açma zorunluluğunu yerine getirmemeleri, Alman komutasının Sovyet-Alman cephesinde azami birlik sayısını toplamasını ve daha sonra Moskova sektörüne ikinci bir darbe vermesi planlanan Kafkasya’yı ele geçirmelerini hedeflemelerini sağladı.
Führer'in talimatlarını takiben, Hitler’in Temmuz ayı generalleri 1942, Kafkasya’yı ele geçirmek ve Vinnitsa’nın kurtadam merkezindeki Hitler’e rapor etmek için bir plan geliştirdi. 23 Temmuz 1942 Fuhrer, 45 No'lu Direktifi imzaladı. “Üç haftadan az süren kampanyada, Doğu Cephesi'nin güney kanadında belirlediğim büyük görevler çoğunlukla yerine getirildi. Yalnızca Timoşenko ordusunun küçük güçleri kuşatmadan kaçmayı ve güney sahiline ulaşmayı başardı. Don. Kafkasya'daki birlikler tarafından güçleneceklerini düşünmeliyiz. ”
Direktif, Alman birliklerinin acil görevlerini ortaya koydu. Özellikle, Ordu Grubu A'nın kara kuvvetlerinin acil görevinin, Don'u Rostov'un güneyindeki ve güneydoğusunda bulunan terketmiş kuvvetleri kuşatmak ve yok etmek olduğunu belirtti. Bunu yapmak için, kara kuvvetlerinin hareketli birimlerinin genel yönden güney batıya, Ttanthoretsk'e, Konstantinovskaya ve Tsimlyanskaya yerleşmeleri alanında yaratılması gereken köprü başlarından ilerlemesi emredildi. Piyadelerin, kovalayanların ve dağ tüfeği bölümlerinin, Rostov bölgesindeki Don'u geçmeleri emredildi, avans birimlerinin demiryolları Tikhoretsk - Stalingrad'ı kesmesi istendi ...
Don'un güneyindeki Kızıl Ordu birliklerinin yok edilmesinden sonra, Ordu Grubu A'nın ana görevi Karadeniz'in tüm doğu kıyılarını ele geçirmek, Karadeniz limanlarını ele geçirmek ve Karadeniz'i ortadan kaldırmaktı. filo.
Hitler'in emri üzerine dağ tüfeği alayları ve Eger bölümlerinin bir araya getirildiği ikinci gruba Kuban'ı zorlamak ve Maikop ile Armavir'in bulunduğu tepeyi ele geçirmek için sipariş verildi.
Alman birliklerinin diğer mobil birimleri Grozni bölgesini ele geçirmek ve kuvvetlerin bir kısmı ile Askeri Oset ve Gürcü Askeri yollarını kesmekti. Ardından Alman generaller Bakü'yü Hazar Denizi kıyılarında yakalamayı planladılar. Ordu Grubu'nun "A" Kafkasya'yı ele geçirmesi operasyonu "Edelweiss" kod adını aldı.
Ordu Grubu “B” Don Nehri boyunca savunma örgütleme, Stalingrad’a ilerletme, orada oluşan kuvvetleri yenme, şehri işgal etme ve Volga ile Don arasındaki isthmus'u kapatma görevini üstlendi. Ordu Grubu "B" nin operasyonları "Fishreher" kod adını aldı.
Hitler'in Temmuz 4 yönergesinin 23 yönergesinin 1942 maddesi, “Bu yönergeye dayalı planlar geliştirirken ve diğer yetkililere aktarırken, bununla ilgili emir ve talimatları verirken, sırrı saklamak için Temmuz 12'un sırasını takip edin” dedi. Bu talimatlar, tüm operasyonel belgelerin geliştirilmesi ve Kafkasya'yı ele geçirmek için asker transferlerinin, ilgili tüm merkezler tarafından özel gizlilik altında gerçekleştirileceği anlamına geliyordu.
Böylece, artan gizlilik koşullarında, Kuzey Kafkasya'yı ele geçirmek için bir operasyon planlandı.
Hitler'in Edelweiss Operasyonu planını Direktif Mareşal V. Yönlendirme Direktifi Liszt’in Stalino’da bulunan merkezi (şimdi Donetsk, Ukrayna) 25 Temmuz’da 1942 aldı.
Almanlara bir nefes vermeyin ...
Moskova'da, 1942'in baharında olağanüstü olaylar meydana geldi. Edelweiss Operasyonu Genel Merkezi'nde (Yüksek Komuta) henüz bir bilgi yoktu. Fakat seçilen Alman bölümleri Moskova’dan geri çekildi, I.V. Stalin ve asistanları, Alman birliklerinin Sovyetler Birliği topraklarından kovulabileceğine ve 1942’te zafer kazanılabileceğine inanıyordu.
10 Ocak 1942 Sayın Stalin, Sovyet askeri liderlerine yönelik bir yönerge mektubu imzaladı. Düşmanın niyeti ve Kızıl Ordu'nun bu mektuptaki görevleri şöyle tanımlandı: “... Kızıl Ordu, Alman faşist birliklerini yeterince tüketmeyi başardıktan sonra, bir karşı saldırı başlattı ve Alman işgalcilerini batıya sürdü.
İlerlememizi geciktirmek için Almanlar savunmaya geçti ve siperler, engeller, tarla surları ile savunma hatları oluşturmaya başladı. Böylece, Almanlar saldırıyı baharın sonuna kadar ertelemeyi umuyorlar, böylece baharda, kuvvet toplayarak tekrar Kızıl Ordu'ya karşı saldırıya devam edecekler. Bu nedenle Almanlar zaman kazanmak ve rahatlamak istiyor.
Görevimiz, Almanlara bu sürekliliği vermek, durmadan batıya sürmek, ilkbahardan önce rezervlerini kullanmaya zorlamak, yeni büyük rezervlerimiz olduğunda ve Almanların daha fazla rezervi olmamasını sağlamak ve bu şekilde güvence altına almak değil. , Hitler’in birliklerinin 1942 yılında tamamen yenilgiye uğraması. ”
“Almanlara bir mola vermemek ve onları durmadan batıya sürmek” isteniyordu, ancak pratik olarak gerçek bir anlaşma değildi. Savaş, doğru hesaplamalar, güvenilir zeka ve köklü kararlar istedi. Dahası, Yüksek Komuta Merkezinde 1942'in başlangıcında yeterli rezerv yoktu, bu nedenle Kızıl Ordu, Nazi birliklerinin 1942'teki yenilgisini tam olarak sağlayamadı. Ancak hiç kimse Yüksek Komutan'a itiraz etmeye cesaret edemedi.
1942'in ilkbaharındaki Kızıl Ordu Genelkurmay Başkanlığı Hitler'in doğu cephesinde savaş yapma planlarına ilişkin askeri istihbarat raporları özel bir endişe ile algılandı. Bu raporlar Stalin'in direktiflerine aykırıydı ve Nazi Almanyasının kendisini savunmaya niyetli olmadığını, aksine tam tersine yeni bir büyük taarruz için hazırlanıyor olduğunu söyledi.
GRU sakinleri ne bildirdi?
Ankara, Cenevre, Londra, Stockholm ve Tokyo'da faaliyet gösteren Sovyet askeri istihbarat sakinleri, Merkeze Hitler'in yeni bir büyük taarruz için birlik hazırladığını bildirdi. Kızıl Ordu Genelkurmay İstihbarat İdaresi sakinleri, Merkeze, faşist Almanya'nın maddi ve insan rezervlerini, Hitler'in talimatlarını izleyerek Japonya ve Türkiye'yi SSCB'ye karşı savaşa sokmaya çalışan Alman Dışişleri Bakanı Ribbentrop'un çabalarını bildirdi. Almanya tarafındaki bu devletlerin performansı hiç kuşkusuz Alman koalisyonunu güçlendirecek ve Sovyet-Alman cephesindeki durumu Almanya lehine değiştirebilecek. Sovyetler Birliği aynı anda üç cephede (Uzak Doğu'da - Japonya'ya karşı, güneyde - Türkiye'ye ve Sovyet-Alman cephesinde - Almanya ve müttefiklerine karşı) savaşmak zorunda kalsaydı, Sovyetler Birliği'nin 1942'a nasıl son vereceğini tahmin etmek zor.
Ocak-Mart aylarında Sovyet askeri istihbaratının sakinleri 1942 Merkeze, Alman komutanlığının Kızıl Ordu'nun saldırılarını durdurmayı ve Sovyet-Alman cephesinin güney kanadında belirleyici bir başarı elde etmek için bir karşı saldırı başlatmayı planladığını bildirdi.
Ocak-Mart 1942'ta askeri istihbarat sakinlerinin raporlarında “Sovyet-Alman cephesinin güney cephesi” ve “Kafkasya” kelimelerine sıkça rastlandı. Hitler için 1942'te SSCB'ye karşı savaşta yeni bir stratejik plan kavramı Sovyet istihbarat subayları tarafından kademeli olarak ortaya çıktı. Moskova'yı yakalama fırsatını kaybeden Hitler'in, Sovyet başkentine yeni bir saldırı tehdidi göstermeye ve aslında Stalingrad'ı ele geçirmek, Kızıl Orduyu Kafkasya'daki petrol kaynaklarından kesmek, onu Volga boyunca ülkenin güney bölgelerinden gelen gıda rezervlerinden mahrum bırakmak ve ABD ve İngiltere’den İran toprakları üzerinden Sovyetler Birliği’ne askeri yardım sağlanmasını durdurma.
Askeri istihbarat sakinlerinden Merkeze gelen bilgiler Hitler'in yeni cepheyi kullanmayı planladığını gösterdi silâh ve askeri teçhizat, yeni savaş yöntemlerini uygulamak ve ayrıca Sovyetlerin çeşitli milletlerden savaş esirlerinin Alman istihbaratları tarafından görevlendirilen Doğu cephesine askeri birimler göndermek için. Bu sayısız istihbarat raporunun bu akışını anlamak kolay değildi. Ancak İstihbarat Ajansında, elde edilen bilgilerin nasıl çıkarılacağını ve verimli bir şekilde işlendiğini zaten biliyordu.
1942'in başında Londra'da hareket eden askeri istihbarat sakinlerinden Binbaşı A. Sizov, Merkeze, güvenilir bir kaynaktan güvenilir bilgi aldığını, “Almanların doğuya doğru ilerlemesinin iki yönünü öngördüğünü” belirtti:
Finlandiya’yı pekiştirmek ve Beyaz Deniz'le iletişimi kesmek için Leningrad’a yapılan bir grev (askeri malların İngiltere ve ABD’den teslim edilmesi, yani askeri yardımların müttefiklerden Sovyetler Birliğine kesilmesi) - V.L.);
Asıl çabanın Stalingrad yönünde öngörüldüğü ve Rostov'a ikincil olduğu ve ayrıca Kırım yoluyla Maykop'a saldırdığı Kafkasya'ya yapılan saldırı ...
Saldırganın asıl amacı Volga'yı bütünüyle ele geçirmek ... ”.
Ayrıca, Merkezde "Eduard" takma adıyla listelenen Sizov, kaynağa göre Almanların "... doğu cephesinde 80 tümen olduğunu ve bunların 25 tank... Bu tümenler kış harekatına katılmadı. "
Almanya'daki otoriter çevrelerle ilişkili bir ajana göre, Wehrmacht Genelkurmay'sında gizli haberleşmeler yapıldı, Alman komutanı Nisan 10-15’e bir saldırı başlatmayı planladı.
Sofya'da faaliyet gösteren bir diğer askeri istihbarat kaynağı Şubat ayında 11 1942 Merkezine bildirdi: “... Bulgaristan Dışişleri Bakanı, Almanlardan, ülke genelinde garnizonlar elde etmek için yeterli güce sahip olmadıklarından, Almanların Bulgaristan'dan Yugoslavya'nın güneydoğu bölümünü işgal etmelerini istediğini bildirdi. . Rus saldırısının ilkbahar tarafından tükeneceğine ve ilkbahardaki Alman karşı saldırısının başarılı olacağına inanıyor ... ”
Sovyet askeri istihbaratı, Ankara'da akredite edilmiş Bulgar askeri ataşesi raporunun içeriğini öğrendi. Ankara'daki Bulgar askeri temsilcisi 2 Mart, Mart 1942 Sofya'ya şunları bildirdi:
Almanya, Nisan 15 ve Mayıs 1 arasında SSCB'ye karşı doğu cephesinde saldırı başlatacak.
Saldırganın şimşek özelliği olmayacak, ancak başarıya ulaşmak için yavaşça gerçekleştirilecek.
Türkler, Sovyet filosunun İstanbul Boğazı'ndan kaçmaya çalışacağından korkuyor. Buna karşı aşağıdaki önlemler alınacaktır:
Alman taarruzu başlar başlamaz Türkler güçlerini yeniden toplamaya başlayacak ve onları Kafkasya ve Karadeniz'e yoğunlaştıracak.
Aynı andan itibaren, Türkiye’nin Almanya’ya yönelik politikasının yönelimi başlayacak ... ”
5 Merkezi tarafından Mart 1942’ta, Uzay Aracı Genelkurmay Başkanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü (GRU) başkanlığında alınan askeri istihbarat asistanının raporu, Devlet Savunma Komitesi üyelerine gönderildi. Her şeyden önce, I.V. Stalin, V.M. Molotof, L.P. Beria, A.I. Mikoyan'ın yanı sıra Genelkurmay Başkanı.
Askeri istihbarat raporlarında yer alan 1942 Ocak-Mart ayındaki ana mesaj, Hitler'in, Alman cepheleri tarafından cephenin güney cephesinde yer alan ve Kafkasları fethetmeyi hedefleyen 1942 yaz kampanyasının ana saldırısının yönünü belirlediğinin kanıtıydı.
1942'un başlangıcındaki Sovyet askeri istihbaratının Edelweiss operasyon planının varlığı hakkında henüz bir bilgisi yoktu, ancak Hitler'in 1942 yazında Kafkasya'ya büyük bir darbe başlatmayı planladığının kanıtları birçok kaynaktan alınan raporlarla doğrulandı. Bu veriler, Sovyet-Alman cephesinin güney kanadındaki artan Alman birlik konsantrasyonlarını kaydetmeye başlayan operasyonel istihbarat bilgisi ile desteklenmiştir.
O sırada Ordu Genel Komutanlığı tarafından o sırada komuta edilen Genel Kurmay’da. Vasilevski, düşmanın kırılmadığını anlamıştı, ön hattını sabitledi ve askerleri personel ve yeni savaş ekipmanı ile doldurmak için savaş operasyonlarında göreceli sakin bir dönem kullanmaya çalışıyordu.
Bu gergin günleri hatırlatan Genel Müdür S.M. Shtemenko şunları yazdı: “… Sovyetin stratejik liderliğinin I.V başkanlığında olduğunu söylemeliyim. Stalin, er ya da geç, düşmanın Moskova’ya yapacağı darbeyi tekrar indireceği konusunda ikna olmuştu. Yüksek Komutanın bu mahkumiyeti sadece Rzhevskiy sınırını tehdit eden tehlikeye dayanmıyordu. Yurtdışından, Nazi komutanlığının henüz sermayemizi ele geçirme planından vazgeçmediğine dair veriler vardı. IV Stalin, düşmanın eylemleri için çeşitli seçeneklere izin verdi, ancak her durumda Wehrmacht’ın operasyonlarının ve genel saldırı yönünün Moskova olacağına inanıyordu ... Bu temelde, 1942 yaz kampanyasının kaderinin Moskova’ya yakın bir zamanda devam edeceği düşünülüyordu. Sonuç olarak, merkezi - Moskova - yön ana olacak, diğer stratejik yönler ise savaşın bu aşamasında ikincil bir rol oynayacaktır.
Görünüşe göre Stavka ve Genelkurmay Başkanı tahmini yanlıştı ... ”.
Anlaşılan, Yüksek İstihbarat Merkezindeki 1942'in Ocak-Mart aylarındaki askeri istihbarat raporları ve Genelkurmay Başkanlığı, 1942 yazında, Alman birliklerinin Sovyet cephesinde eylemlerinin tahmin edilmesinde ciddi bir hataya yol açtığı için, askeri istihbaratın düşmanla ilgili bilgileri rapor ettiği ortaya çıktı. Genelkurmay Operasyon Müdürlüğü tarafından dikkate alınmamıştır.
Stalin, Moskova savunmasını güçlendirmeye ve birlikleri aktif stratejik savunma için hazırlamaya devam etti. Genelkurmay, Stalin'in önerilerini dikkate alarak aktif savunma eylemlerine hazırlanıyordu.
Hitler gizlice ana saldırısını Kafkasya yönünde yapmaya hazırdı.
Leningrad yakınlarındaki 1942'ta, Demyansk bölgesinde, Smolensk ve Lgovsko-Kursk sektörlerinde, Harkov bölgesinde ve Kırım'da 1942'ta özel saldırı operasyonları öngören Sovyet Genelkurmayının planları başarı getirmedi.
General Oshima Tokyo’da ne yazdı?
1942’in ilk yarısında askeri istihbarat Genelkurmay’a, güneyde grev yapmaya hazırlanan Almanya’nın koalisyonunu genişletmek için istekli olduğunu ve Japonya ile Türkiye’yi SSCB’ye karşı savaşa çekmeyi planladıklarını bildirdi. Ancak, Japonlar ve Türkler, Hitler’in planlarını desteklemek için aceleleri yoktu ve daha iyi bir an bekliyorlardı.
Askeri istihbarat subayı Richard Sorge Merkeze, Japon hükümetinin 1941'in ikinci yarısında aldığı bekleme pozisyonunu bildirdi. Sorge, Japon karşı istihbaratının tutuklanmasından sonra, Japon hükümetinin askeri ve siyasi planları hakkındaki bilgiler, Londra’dan Merkez’e, Washington’lu Yüzbaşı General Ivan Sklyarov’a, Washington’dan Yüzbaşı Lev Sergeyev’e, Cenevre - Sandor Rado’ya bildirildi. Bu sakinlerden elde edilen bilgiler, Japon liderliğinin, özellikle Çin ve Güneydoğu Asya'nın geniş alanlarındaki kendisini kurma isteğini yansıtıyordu. Aynı zamanda, izciler Merkeze, doğu cephesindeki Alman kuvvetlerinin başarılı olması durumunda, Japonların SSCB'ye karşı Alman tarafındaki savaşa girebileceğini bildirdi.
Askeri istihbarat tarafından zamanında elde edilen güvenilir bilgiler sayesinde, SSCB'nin liderliği, Japonların Alman tarafındaki savaşa katılmak için bir bahane bulmalarına izin vermeyen Japonya'nın birçok açıklayıcı provokatif eylemine kısıtlı şekilde tepki gösterdi.
Hitler 23 July, "B" Ordusu Grubu'nun Stalingrad, Astrakhan'ı hızlı bir şekilde ele geçirip Volga'ya ayak bastığına göre, 45 yönergesini onayladı. Kısa süre sonra Alman birlikleri Rostov-on-Don'u ele geçirdi. Kafkasya'ya açılan kapılar açıktı. Kızıl Ordu birlikleri Volga'ya çekilmeye devam etti.
Kafkasya'nın ele geçirilmesi planının uygulanmasında Almanlara Macar, İtalyan dağ tüfeği ve Rumen birlikleri tarafından yardım edilecekti. Bu durumun Moskova'ya askeri istihbarat sakinleri, Bulgaristan'dan Albay A. Yakovlev ve Türkiye'den N. Lyakhterov ve İsviçre'den Sandor Rado tarafından bildirildi.
25 Temmuz 1942 Alman birlikleri bir saldırı başlattı. Bryansk ve Güneybatı cephelerinin savunmasını kırdıktan sonra, 6-I saha ordusu bir taarruz geliştirdi ve Temmuz ayının ortasına kadar Don'un büyük bükülmesine ulaştı.
Kafkasya'ya yapılan saldırı hızla gelişti. Hitler'in zaferine tam güven duymak için, anlaşılan, Japonya'nın Uzak Doğu'da SSCB'ye karşı askeri operasyonlar başlatması gerekiyordu. Bu hedef doğrultusunda, Hitler Alman Dışişleri Bakanı I. Ribbentrop'a Ağustos başında, Japonya Büyükelçisi General Oshima'yı doğu cephesinin güney kanadındaki gezisini düzenlemesi talimatı verdi. Almanlar, Japonları 1942'te zafer kazanacaklarına ikna etmek istedi ve Japonya'yı SSCB'ye karşı savaşa sokmaya çalıştı.
Ribbentrop Hitler'in talimatları yerine getirildi. General Oshima, Sovyet-Alman cephesinin güney kanadını ziyaret etti; burada Alman birliklerinin zaten Rostov-on-Don’u ele geçirdiğine ve Stalingrad ve Kafkasya’ya doğru koşuşturduğuna ikna olabileceğini söyledi.
Cepheye bir yolculuktan sonra, Oshima cepheye ve izlenimlerine dair gezi hakkında ayrıntılı bir rapor yazdı. Tecrübeli bir diplomat ve askeri istihbarat subayı olan Oshima Tokyo'da, Alman birliklerinin iyi eğitimli ve iyi silahlanmış olduğunu, güneydeki ordulardaki yüksek savaş ruhunun ve memurların ve askerlerin Sovyetler Birliği'nin yakında kazanacağından şüphe duymadıklarını bildirdi. Genel olarak rapor, Alman ordusunun birlikleri içindeki gerçek durumlara tekabül ediyordu, ancak Oshima cephenin diğer tarafında ne olduğunu bilmiyordu.
Sovyet askeri istihbaratı, Japon elçisinin doğu cephesinin güney ucuna olan yolculuğunu öğrendi. Oshima’nın Tokyo’ya gönderdiği raporu hazırlandı. Bu belgeye dayanarak, Yüksek Komuta Merkezinin tüm üyelerine gönderilen GRU'da özel bir mesaj hazırlandı. “... Güvenilir istihbarat verilerine göre,” diye bildirdi I.V. Askeri istihbarat şefi Stalin'e, Berlin’deki Japon büyükelçisi General Oshima, Tokyo’ya yaptığı açıklamada, Doğu Cephesinin güney kesiminin Alman komutanlığı davetini ziyaret ettiğini söyledi. Yolculuk 1'ten 7 Ağustos 1942'a, uçaktaki uçakla yapıldı: Berlin - ana oran, Odessa, Nikolaev, Simferopol, Rostov-on-Don, Bataysk, Kiev, Krakow, Berlin ... ".
Oshima, Japon hükümetinin Uzak Doğu'da SSCB'ye karşı bir karar vermesini ve askeri operasyonlar başlatmasını istedi. Ancak, Japonya bekledi. Japon liderliğinin Hitler'e kesin taahhütleri vardı, ancak 1942'te Güneydoğu Asya'daki sorunlarını çözmeye çalıştı. Japonlar, SSCB'ye karşı savaşa ancak Almanya doğu cephesinde büyük askeri başarılar kazandırabilirdi. Kafkaslar için savaş daha yeni başladı. Ana savaşlar devam ediyordu.
Sovyet-Alman cephesinin güney kanadında kritik bir durum yaratıldı. Geri çekilen Sovyet birliklerinin operasyonel ve askeri istihbaratları bu koşullar altında eyleme hazır değildi. Askeri istihbarat subayları bir zamanlar kendi topraklarında savaşmak zorunda kalacaklarını düşünmüyorlardı, bu yüzden Rostov-on-Don, Taganrog, Salsk ve diğer şehirlerdeki istihbarat subaylarının ikametgahları yoktu. Ancak her gün düşman hakkında bilgi isteniyordu, bu nedenle sıradan savaşçılar ön sınırdan gönderildi, bu da açık bir sınırı yoktu, daha sık olarak Kazak çiftlikleri ve köylerinden kız ve erkek çocuklar. Umut, beceriklilikleri, maharetleri ve kendi memleketleri hakkındaki bilgileri içindi. Karargâhın istihbarat bölümlerine (RO) geri dönen genç istihbarat görevlileri, düşmanın bulunduğu yeri, hangi yerleşimi işgal ettiğini ve tanklarının hangi yönde hareket ettiğini bildirdi. Ancak durum hızla değişti. Ayrıca, birçok istihbarat servisi hızla eskiydi. Bununla birlikte, bu bilgi önemli bir değerdi, çünkü komutanların üstün düşman kuvvetleriyle çarpışmalardan kaçınmasına yardımcı oldu.
Savaşlar inatçıydı, düşman bozkırları Don bozkırlarını geçip Volga'ya koştu.
Doğu cephesinden haber ajanslarının haberleri tüm dünyayı takip etti. Stalingrad bölgesindeki olaylara özel ilgi duyması, Japonya ve Türkiye hükümetleriydi.
Washington’da faaliyet gösteren askeri istihbarat subayı Lev Sergeev, 1942’te Japon hükümetinin SSCB’ye karşı askeri operasyon başlatmayı planlamadığı konusunda güvenilir bilgi edinebildi. Sergeyev'in raporunda istisnai bir değer vardı, ancak onay gerekli. Sergeev’in raporunu doğrulayan veriler, Teğmen Albay K. Sonin’in önderliğindeki Tokyo’daki GRU ikametinin yanı sıra Mançurya’da bulunan Japon Kwantung Ordusu’nun birimleri ve bölümlerinin eylemlerini sürekli izleyen Uzak Doğu ilçeleri merkezinin istihbarat bölümlerinin başkanlarından geldi. Görünüşe göre, Kızıl Ordu’nun Moskova Savaşı’nda kazandığı zafer, Japon generallerinin ve amirallerinin isteklerini bir nebze serinletip Sovyet-Alman cephesindeki durumu daha ahlaki bir şekilde değerlendirmelerini sağladı. General Oshima’nın Tokyo’daki çağrıları dikkate alındı, ancak Japonlar Güneydoğu Asya’da hareket etmeyi tercih ettiler. Orada, onlara zafer daha hızlı ve kolay verildi.
Nötr türkiye
Türkiye'nin siyasi liderliği, Rostov Bölgesi'nin, Stavropol Bölgesi'nin, Stalingrad bölgesindeki ve Kuzey Kafkasya eteklerinin açık alanlarındaki askeri operasyonların akışını yakından izledi. Türkler de, petrol ve diğer doğal kaynaklar bakımından zengin olan Kafkasya topraklarını ele geçirmeyi umursamazlardı. Bununla birlikte, Ankara’nın konumu pek çok faktöre bağlıydı: Sovyet-Alman cephesinde, Anglo-Amerikalıların davranışlarında ve Ankara’da akredite olmuş etkili Alman diplomatların güçlü faaliyetlerine bağlı. Herhangi bir şekilde Sovyet-Türkiye ilişkilerinin bozulmasına uğrayan Alman özel hizmetlerinin temsilcileri de, Türkiye'de 1942'ta büyük etkinlik gösterdi. Alman istihbarat ajanları Ankara'da olağanüstü bir ustalık gösterdi.
Türkiye'deki Alman diplomatların eylemleri, Almanya'nın Ankara büyükelçisi, seçkin, yetenekli bir diplomat ve hırslı bir politikacı olan Franz von Papen tarafından yönetildi.
Papen adı, İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye'de gerçekleşen ve Alman birliklerinin Kafkasya yönünde taarruzu ile ilgili birçok siyasi olayla ilişkilendirilmiştir. Öncelikle, Papen, Berlin’in Türkiye’yi SSCB’ye karşı savaşa sokması için görevlendirdiği ana aktördü. İkincisi, Papen, sözleriyle Hitler'in bir destekçisi idi, ama aslında oldukça gizli ama teftiş bir muhalifti. Üçüncüsü, biri Şubat 1942’te onu yok etmeye çalışan özel hizmetlerin gizli savaşına neredeyse düştü.
Ankara Büyükelçisi F. Papen'in Hitler'in 1942'de tanımladığı ana görevi, Türkiye'yi SSCB'ye karşı savaşa sürüklemekti. Görev zorlayıcıydı. O yıllarda Türkler Kafkasya'nın çoğuna sahip olmak ve Karadeniz'e ev sahipliği yapmak istiyorlar. Ancak Türk hükümeti yine de Kafkas yağı kokusunun hem Amerikalılar hem de İngilizler için hoş olduğunu anlamıştı, bu nedenle Türklerin bu bölgedeki etkisinin genişlemesini kabul etmeleri pek olası değil. Buna ek olarak, Sovyet Transkafkasya Cephesi birlikleri, General General I.V. Mühürler Sovyet Transkafkasya'sını güvenilir bir şekilde kaplayacak kadar güçlüydü. Türkler zaten tarihsel Rusya'ya karşı savaş deneyimi, SSCB'ye karşı askeri operasyonları serbest bırakmak için acele etmedi, ancak buna hazırlanıyorlar, ancak Doğu Anadolu'daki gizlice büyük askeri güçleri yoğunlaştırıyorlardı.
Kısacası, Amerikan, İngiliz, Alman ve Sovyet istihbarat teşkilatlarının ikametgahının bulunduğu Ankara ve İstanbul'da, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın ilk günlerinden itibaren gizli ve uzlaşmaz bir savaş başladı. Bu savaşın ilk özelliği, ABD, İngiltere, Almanya, SSCB ve diğer devletlerin istihbarat servislerinin, sendikaları ve koalisyonları tanımadıkları ve Washington, Londra, Berlin ve Moskova'nın talep ettiklerini pragmatik olarak gerçekleştirmeye çalıştıkları görev ve planları üzerinde hareket etmeleriydi. Türkiye'deki istihbarat keşiflerinin ikinci özelliği, Türk karşı istihbaratının Alman istihbarat memurlarına müdahale etmemesi, Amerikalıları ve İngilizleri ve özellikle de Türk Sovyet diplomatik misyonlarını, Türklerin Rus askeri istihbaratının işleydiğine inandıklarını gözetmesiyle ilgilenmemesiydi.
Albay Nikolai Lyakhterov, Ekim 1941'ta Türkiye'de Sovyet askeri istihbaratının sakini olarak atandı. Bu göreve atanmadan önce, Budapeşte'de bir Sovyet askeri ataşesiydi. Macaristan, Almanya'nın müttefikleri arasındaydı. Bu nedenle, Almanya Sovyetler Birliği'ne haince saldırdığında, Sovyetler resmi görevlerinin diğer çalışanları gibi Lyakhters Budapeşte'den ayrılmak zorunda kaldı.
Moskova'da Lyakhterov uzun süre kalmadı. Kısa süre sonra, Sovyet askeri istihbaratının faaliyetlerini düzenlemeye başladığı Ankara'daydı. Lyakhterov'un görevleri zordu. Merkez, Sovyet istihbarat acentelerinden Türkiye'den, Alman birliklerinin Balkanlar'daki eylemleri hakkında doğru bilgi almak, Türkiye'deki Alman istihbarat temsilcilerinin Türkiye'deki faaliyetleri, Alman-Türk ilişkilerinin dinamikleri, tarafsız Türk liderliğinin Almanya savaşına karşı tutumunu ve daha fazlasını bilmek istiyor.
“Diğer birçok şey” arasında en önemlisi, her şeyden önce, Türk silahlı kuvvetlerinin durumu, ordunun savaş hazırlığı, deniz kuvvetleri ve hava kuvvetleri ve ayrıca Türkiye'nin ana kara kuvvetlerinin konuşlandırılması hakkında bilgiler oldu. Türk filosu, deneyimli askeri istihbarat subayı Albay Dmitry Namgaladze ve Ankara'daki Sovyet deniz ataşesi Komutanı Konstantin Rodionov'un kaptanı 1 tarafından yönetilen Karadeniz Filo merkezinin keşif departmanı tarafından yakından izlendi. Moskova, faşist Almanya'nın baskısı altında Türkiye'nin Hitler’in SSCB’ye karşı tarafındaki savaşa girmesine izin vermedi. Lyakhterov ve asistanları, Merkezin ilgilendiği soruların yanıtlarını almak için Sovyet konsolosluğunun bulunduğu Ankara ve İstanbul'da olmalıydı.
Başkonsolos Nikolai Lyakhterov,
Türkiye'deki Askeri Ekler (1941-1945)
Ordu Genel S.M. Shtemenko şöyle yazdı: “... 1942’in ortasında, hiç kimse Türkiye’nin Almanya’ya karşı çıkmayacağına dair kefil olamazdı. Yirmi altı Türk bölümünün Sovyet Transkafkasya sınırına yoğunlaşması hiçbir şey için değil. Sovyet-Türkiye sınırı, 45 Ordusu'nun kuvvetleri tarafından her türlü sürprizden korunmak için güçlü bir kalede tutulmak zorunda kaldı. Türk saldırısının İran’dan Bakü’ye geçmesi durumunda, İran-Türkiye sınırında gerekli önlemler alınmıştır. ”
Merkezde operasyonel takma adı "Zif" olan Yarbay Nikolai Lyakhterov ve asistanları zor keşif görevlerini çözmek için çok çaba sarf etti.
Ankara'ya geldikten sonra, Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı Savaş Bakanı Lyakhterov, İstihbarat Şefi ve yararlı temaslar kurmaya başladığı diğer yüksek askeri rütbeler ile bir araya geldi.
1941'in ikinci yarısında Lyakhterov'un ikametgahı, 120 Merkezine, çoğu Türk hükümetinin dış politikasının gerçek hedeflerinin doğru bir şekilde anlaşılması için önemli olan materyaller gönderdi.
16 Ocak 1942 Sayın Lyakhterov, Türk askeri istihbarat şefi Albay Helmi Orai'nin başkanlığına davet edildi. Toplantı sırasında Lyakhterov'a Savaş Bakanı'nın Sovyet Genelkurmayından Almanlarla mücadeledeki deneyimlerini paylaşmalarını istediğini söyledi. Görünen o ki, Türk askeri çevrelerinde, hükümeti Balkan ülkelerinde Alman etkisinin genişlemesine karşı çıkacaksa, faşist Almanya’nın Türkiye aleyhine askeri eylemlerde bulunabileceği göz ardı edilmedi. Bu nedenle, Türk Savaş Bakanı, Sovyet Genelkurmay Başkanlığı'ndan, Sovyet Genelkurmay Başkanlığı'na, Genelkurmay Başkanlığı'na aktarma fırsatı bulmalarını istedi. Alman ordusunun taktiklerini, özellikle kış mevsimindeki eylem yöntemlerini, Alman askeri teçhizatının taktik ve teknik özelliklerini rapor etti: tanklar, hava araçları, topçu sistemleri, Wehrmacht'ın organizasyonu. Türkler ayrıca mümkünse bazı Alman kupalarını teslim etmelerini istedi.
İstek beklenmiyordu. Bununla birlikte, Lyakhterov Merkeze, Türkiye Cumhuriyeti Savaş Bakanı'nın "uygulaması" nı bildirdi ve "bu konuda bir çözüm bulmasını" istedi.
Lyakhterov’a göre, Türkler, Sovyet-Türkiye ilişkilerini geliştirmeye yardımcı olabilecek Alman ordusundan istedikleri materyali aktarmalıydılar.
Moskova'da, Türk Savaş Bakanı'nın isteği kabul edildi ve bu konuda olumlu bir karar alındı. Askeri diplomasi karmaşık ve zor bir sanattır. Lyakhterov deneyimli bir askeri diplomattı. Türkiye Savaş Bakanı'nın talebini yerine getirerek, sonraki çalışmaları için uygun koşullar yarattığının farkındaydı.
Önemli askeri ve diplomatik görevleri yerine getirirken, Lyakhterov, Sovyet askeri istihbarat istasyonunun Türkiye'deki faaliyetlerini eşzamanlı olarak denetledi. 19 Ocak 1942 Moskova'ya şunları söyledi: “...“ Zameya ”kaynağına göre, Ankara'daki Almanlar, Kafkasyalı askerler aracılığıyla, bir patlayıcı madde gönderisini Kars'a devretti. Amaç, müttefik askeri yükleri İran üzerinden SSCB'ye taşıma yolunda sabotaj eylemleri düzenlemek. Görev, İran'daki Alman komando merkezinin yerini, liderlerini ve kompozisyonunu oluşturmak. ”
1942’in başlangıcında, Lyakhterov kenti, Merkez’e Alman askeri istihbaratının, Ankara’da ve Sovyet-Türkiye ilişkilerini kötüleştirmeyi ve Sovyet-Türkiye ilişkilerini kötüleştirmeyi amaçlayan diğer Sovyet karşıtı önlemleri aldığını merkeze bildirdi.
Kısa bir süre sonra, hem siyasetçiler hem de tarihçiler tarafından hala hatırlanmakta olan Ankara'da olaylar meydana geldi. 24 Şubat 1942, sabah saatlerinde 10 saatlerinde, Ankara Büyükelçisi Papin'in eşiyle birlikte gezdiği Ankara Atatürk Bulvarı'nda, bilinmeyen bir gencin ellerinde doğaçlama yapan bir patlayıcı cihaz patladı. Patlama bölgesinden Alman büyükelçisine kadar sadece 17 vardı Papen küçük yaralanmalar aldı. Alman büyükelçisinin karısı yaralandı.
Türk polisi patlama bölgesini kuşattı, şüpheli olanları gözaltına aldı, aralarında SSCB Ticaret Misyonu Leonid Kornilov ve Sovyet Başkonsolos Yardımcısı olarak görev yaptı. Görüştüler ve bir gün sonra tutuklandılar ve Alman büyükelçisine suikast girişimi hazırlamakla suçlandılar.
1942’te hala tarafsızlığını gizleyen ve Alman saldırısından korkan Türk hükümeti, Papen’e yapılan suikast girişimlerine özel önem verdi. Türklerin neredeyse bütün Avrupa'yı fethetmiş faşist Almanya'ya karşı savaşmasını istemedik. SSCB’nin Türkiye’ye 1942’teki saldırısı fantezi dünyasındandı. Bu nedenle, Sovyet konularını tutuklayan Türkler Pavlov ve Kornilov, kısa süre sonra Sovyet elçiliğindeki protestolara dikkat etmeden onları yargıladılar. Duruşma, Nisan 1, 1942 'de gerçekleştirildi, sanık, Alman büyükelçisine teşebbüste yer aldığını bilmiyordu. Ancak mahkeme Pavlov ve Kornilov'u suçlu buldu ve herkesi 20 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Hem “girişim” hem de Ankara’daki ilgili dava gürültülü bir Sovyet karşıtı propaganda kampanyası haline getirildi. Elbette Türkler, Hitler’e ilan edilen tarafsızlığa kesinlikle bağlı olduklarını göstermek ve aynı zamanda bunu yapmalarını önleyenleri de kesinlikle cezalandırmak istedi.
Papen'e yapılan bir girişim hala dikkat çeken bir olaydır. Bu ilgi aynı zamanda dünyanın giderek daha karmaşık ve daha hırslı terör eylemleriyle karşı karşıya kalmasıyla da açıklanabilir. Muhtemelen, Papen'e yapılan girişimi, bu davada geriye kalan ve hala cevaplanmayan birçok soru olduğu gerçeği de çekiyor.
Atatürk Bulvarı'ndaki patlamanın ana versiyonu, Stalin yönünde Papen'i ortadan kaldırmak isteyen NKVD ajanlarının başarısız bir operasyon olduğu iddiası. Bu versiyona göre, Papena imha operasyonu deneyimli NKVD istihbarat subayı Naum Etington liderliğindeki bir grup tarafından geliştirildi ve hazırlandı.
1942’te meydana gelen Atatürk Bulvarı’ndaki patlama, Türkiye’nin başkentinde çok fazla parazite neden olan Sovyet-Türkiye ilişkilerini bozdu, faşist yanlısı örgütlerin ve grupların Türkiye’deki faaliyetlerini büyük ölçüde karmaşıklaştırdı. Eğer Atington ve liderlerinin "Papen'e teşebbüs" hazırlayarak elde etmek istedikleri kesin sonuç buysa, o zaman birileri hedeflerine ulaştıklarını söyleyebilirdi. Atatürk Bulvarı'ndaki patlamanın ardından Türkiye, faşist Almanya'ya yaklaştı ve bölgedeki SSCB'nin güvenliğini tehdit eden ciddi bir tehdit olan Doğu Anadolu'daki kuvvetlerini artırdı.
Ancak, NKVD istihbarat liderliğinin Papen girişiminin Sovyet-Türkiye ilişkilerinde keskin bir bozulmaya yol açacağını anlamadığı pek kabul edilemez.
Bu bağlamda, sorular - Papen üzerinde bir girişim yapılıp yapılmadığı ve bu eylemin organizasyonundan kim sorumluydu? - açık kal.
Sınıflandırılmamış askeri istihbarat belgelerine dayanarak başka bir versiyon önermeye cüret ediyorum.
Papen’in Şubat’taki suikast sonucu, 1942, Alman büyükelçisinin tarafsız bir ülkeden çıkarılmasının en yararlı olduğu ülkenin özel hizmetlerinden biri tarafından hazırlanan özel bir operasyon olabilirdi. Amerikalılar ve İngilizler için yararsız olsaydı, SSCB ve Almanya'nın özel hizmetleri girişimi organize edebilirdi. Sovyet liderliği için Hitler’in rakibi Papen’in yıkılması düşünülemezdi, çünkü böyle bir eylem kaçınılmaz olarak Sovyet-Türkiye ilişkilerinin bozulmasına yol açacaktı. 1942’te Moskova’da, SSCB’nin hem Japonya hem de Türkiye’yle ilişkilerini kötüleştirebilecek eylemlerden korkuyorlardı. Bu nedenle, Stalin, Türkiye'nin, Almanya'ya daha yakın hale geleceği ve Güney Kafkasya'da yeni bir cephenin oluşmasına ya da Alman birliklerinin Türkiye üzerinden SSCB'nin güney sınırlarına yerleştirilmesine yol açabilecek olan operasyona asla izin vermeyecekti.
Bu durumda, Papen'e yapılan girişimin Alman istihbarat subayları tarafından ustaca hazırlanmış, ustaca yapıldığını ve ustalıkla gerçekleştirildiğini varsayıyor. Sahneleme sırasında Papen ölmüş olsaydı Hitler fazla kaybetmezdi. Ancak Berlin komplocu Papen, yok etmek üzereydi. Korkut - evet. Ve en önemlisi, şüphesiz ki bu eylemin tüm sorumluluğunu Sovyet istihbaratına vermek istediler. Bu eylemi hazırlayan Alman istihbarat memurları, Sovyet konularının davranış bölgesinde olacağını öngöremezlerdi. Ve tesadüfen gerçekleştiğinde, bu gerçek, tüm 100% 'in, Sovyet istihbaratının Alman büyükelçisine teşebbüsüne katılımını kanıtlamak için kullanılmıştır.
Bu sonuç, İsviçre'den Shandor Rado'nun raporuyla doğrulandı. Birçok provokatif planın yapıldığı Berlin'e çok daha yakındı. Hitler hedeflerine ulaşmak için sadece Papen'i bağışlayamadı. Berlin'de, Hitler'e yakın çevrelerde, Shandor Rado'nun güvenilir kaynakları vardı.
Peki Sandor Rado, Papen’e teşebbüs hakkında ne öğrendi? 6 Mayıs 1942 Rado Merkeze şunları söyledi: “... Berlin’deki İsviçre Büyükelçiliği’ne göre Ankara’nın Papen’e girişimi, Sırbistan’ın polis şefi Grosbera’nın, Belgrad’daki bir SS temsilcisinin yardımı ile Himmler tarafından düzenlendi. Bu eylemi düzenlemek için Yugoslav grubuyla temas kurdu. Bomba Belgrad'da yapıldı ve üzerine Rus pulları kondu. ”
100’te, Papen’e suikast girişiminin yapıldığı bölgeden, Türkiye'deki Alman askeri istihbaratının başı olan Alman askeri ataşesi General Hans Rode’nin resmi bir arabası vardı. Muhtemelen General Rode, Atatürk Bulvarı'nda neler olacağını izliyordu. Teröristin ölümünün tamamının üzerine geldiğinde, general Papen'e yardım önerdi ve Alman diplomatik misyonunun korkmuş başkanını elçiliğe teslim etti.
Atatürk Bulvarı'ndaki patlama ve bundan sonra çıkan Sovyet karşıtı kampanya, Türk halkını ve Türk sakinlerini SSCB'ye karşı başlattı. Papen'i "yok etmesi" gereken adamın, elinde bulunan ve olması gerekenden çok daha önce çalışan bir mayın tarafından havaya uçurulmuş olmasına kimse dikkat etmedi. Türk polisinin itiraf ettiği gibi bir Bulgar teröristi öldürüldü. Türkler için suçlu öldü, suikast organizatörleri için eylemin ana tanığı öldü. Moor işini yaptı ...
Papen’e yapılan suikast girişiminin tam zamanı seçildi - Alman komutanlığı Edelweiss Operasyonu planının uygulanması için hazırlanıyordu. Papen ölmüş olsaydı Hitler siyasi rakiplerinden kurtulurdu. Fakat Papen ölmedi. Papen, İkinci Dünya Savaşı ve savaş suçlusu olarak mahkum olduğu Nürnberg Davalarından sonra, anılarında Ankara'da Şubat ayında düzenlenen 1942'teki terör saldırısının Gestapo ya da İngilizler tarafından hazırlandığını belirtti. Sovyet istihbaratından söz etmedi.
Sovyet istihbarat subaylarının savaş sırasında tarafsız Türkiye'de faaliyet göstermesi oldukça zordu. Atatürk Bulvarı'ndaki olayın etrafındaki propaganda vortekslerinin sona ermesinden sonra, bir ikamet subayı İzmail Akhmedov (Nikolaev) başkanlığındaki Albay N. Lyakhterov başkanlığında bir acil durum meydana geldi. Sovyet elçiliği personelinin kaçakları iade etme girişimleri boşuna sonuçlandı. Türkler Akhmedov yayınlanmadı. Ve Türklere, Türkiye'den ayrılmak zorunda kalan eski istihbarat yoldaşlarını verdi.
Zorluklara rağmen, Türkiye'deki GRU konutu faaliyet göstermeye devam etti. 1942-1943'te, Kafkasya savaşı sırasında, Lyakhterov Merkezden sürekli olarak Türk ordusunun birimlerinin kompozisyonunu, gruplandırılmasını, numaralandırılmasını ve konuşlandırılmasını açıklayan materyaller aldı. Merkez, Türkiye'deki siyasi durum, Türkçe-Almanca temasları ve Balkanlardaki durum hakkında rapor aldı.
1942 yazında, Sovyet-Alman cephesindeki durumun özellikle Kızıl Ordu için kötü olduğu durumlarda, Bolşeviklere karşı savaşın destekçisi sayısı Ankara'nın yönetici elitleri arasında büyüdü. SSCB'ye karşı düşmanca bir politika izleyen Türk hükümeti, bölünmelerinin Sovyetler Birliği 26 ile sınırında yoğunlaştı. Bölgedeki Türk birliklerinin yoğunluğu derhal Merkeze Albay N. Lyakhterov tarafından bildirildi. Bu durum göz önüne alındığında, faşist Alman kuvvetleriyle Kafkasya savaşının en yoğun döneminde, Yüksek Komutan, Kafkas sınırında Türkiye ile büyük kuvvetler tutmak zorunda kaldı.
Türkiye'de faaliyet gösteren Sovyet askeri istihbarat subayları, SSCB ile ilgili olarak Türk liderliğinin gizli planlarını oluşturan duvarlarının gerisinde bulunan Türk devlet kurumlarına en yakın olanlardır. Bu kurumlar ve sırları ağır bir şekilde korunuyordu. Ancak, askeri istihbarat subaylarının ve kaynaklarının ustaca organize edilmiş faaliyetleri sayesinde, Türk generallerinin birçok önemli sırrı Moskova'da bilinmeye başladı.
Albay Makar Mitrofanovich Volosyuk ("Doksan" takma adıyla) Ankara'da 1943'e ulaştı. Merkez onu askeri istihbarat asistanı olarak Türkiye'ye gönderdi. Volosyuk başarıyla çalıştı. Askeri ataşesinin kodlarını ve gizli postalarını satmayı kabul eden faşist devletler bloğunun ülkelerinden birinin elçiliğini ele geçirmeyi başardı. Merkezdeki bu acente "Karl" takma adı verilmiştir. 1943-1944'te, birçoğu Sovyet askeri istihbaratının hiç şüphesi olmayan "Karl" dan önemli miktarda sınıflandırılmış malzeme alındı.
Bir süre sonra Volosyuk, önemli askeri ve askeri-politik bilgilere erişimi olan başka bir ajan almayı başardı. Kafkasya savaşı sırasında ve özellikle Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın son aşamasında, bu ajandan Merkeze değerli materyaller geldi. Sadece Albay N.G. liderliğindeki ikamet kaynaklarından 1944'ta. Lyakhterov, Merkez, 586 bilgi materyallerini ve mesajlarını aldı. En değerli materyaller "Dilen" ve "Dogu" yasadışı istihbarat gruplarının yanı sıra "Balyk", "Dammar", "Dishat" ve "Dervish" kaynaklarından geldi. Mutabakatçıları, Alman Büyükelçiliği, Alman askeri ataşesi personeli, Savaş Bakanlığı, Genelkurmay ve Dışişleri Bakanlığı'na mensuptu.
Albay Makar Mitrofanovich Volosyuk,
Türkiye'deki Asistan Hava Ataşesi (1943-1946)
Lyakhterov ve ortakları da Merkeze, Birleşik Devletlerin ve İngiltere’nin Türkiye’ye karşı kendi politikalarını yürüttüklerini bildirdi; bu, müttefik devletlerin faşist Almanya’ya ve uydularına karşı savaşının genel hedefleriyle tutarlı değil. Lyakhterov'un Merkeze gönderdiği verilere göre, Churchill, planlarını Balkanlar'da uygulamak için Türkiye'yi kullanmasını bekliyordu. Amerikalılar ve İngilizler, SSCB'ye karşı savaşa girmesine rağmen, Türkiye'ye silah verdi.
"İran koridoru" etrafında
Albay N. Lyakhterov sık sık Merkeze bilgi gönderdi ve Alman ajanların Müttefik askeri kargonun İran üzerinden SSCB'ye teslimat yollarında sabotaj eylemleri için hazırlandığını belirtti. Bu bilgi Merkez'de endişe yarattı - Müttefik askeri teknik yardımın risk altında olabileceği önemli bir kanal. İkametgahı Lyakhterov ve acenteleri, Alman sabotaj merkezinin tam yerini belirleyemedi ve çalışanlarını belirleyemedi, ancak yine de, Alman ajanlarının Alman sabotaj eylemlerini engellemesi beklenen Tahran’daki NKVD’nin liderliğine ve GRU’nun ikamet başkanına bir uyarı gönderildi. İran toprakları üzerinden askeri kargo yollarında.
Moskova, Nazilerin, Rıza Şah'ın yardımıyla, İran'ı Sovyet karşıtı bir sıçrama tahtasına dönüştürdüğünü biliyordu. İran’da faaliyet gösteren askeri istihbarat binalarının yanı sıra Orta Asya ve Transkafkasya Askeri Bölgelerinin genel merkezlerinin istihbarat bölümlerinin başkanları, Merkeze, SSCB Alman ajanlarını sınırlayan bölgelerde sabotaj grupları oluşturduklarını ve silah depoları oluşturduklarını bildirdi.
Faşist Almanya'nın SSCB'ye saldırmasından sonra, bu Alman ajan grupları faaliyetlerini yoğunlaştırdı ve Sovyet sınır bölgelerinde sabotaj eylemleri gerçekleştirmeye başladı. Sovyet hükümeti, İran liderliğini Alman ajanlarının bu tür faaliyetlerinin tehlikesi konusunda, hem SSCB hem de İran'ın kendisi için defalarca uyardı. Ağustos ayında, Sovyet-Pers Antlaşması'nın VI. Maddesi uyarınca hareket eden 1941, SSCB kuzey İran'a birlikler gönderdi. Hazar Filosunun güçlerinin yanı sıra Transkafkasya Cephesi ve Orta Asya Askeri Bölgesi'nin oluşumunu içeren Sovyet birlikleri İran'a girdi. Muhtemelen İran hükümeti bu eylemden pek memnun değildi, ancak birliklerin konuşması, Şubat ayında Moskova’da 1921’te XFSUMR ve Persia yetkili temsilcileri tarafından imzalanan anlaşmaya uyuyordu.
Sovyetler Birliği hiçbir zaman İran’daki etkisini kurmaya çalışmadı ve İran’ın doğal kaynaklarından yararlanmaya çalışmadı. İran ile iyi komşuluk ilişkileri, Moskova ile Tahran arasındaki ilişkilerin her zaman önemli bir şartı olmuştur.
Sovyet birliklerinin İran topraklarına girişinin anlaşmaya uygun olarak gerçekleştirilmiş olmasına rağmen, Sovyet birliklerinin İran topraklarında ortaya çıkması İranlılar tarafından belirsiz bir şekilde karşılandı. Merkeze askeri istihbarat sakinleri tarafından bildirilen bazı bölgelerde kendiliğinden protesto gösterileri düzenlendi. İran’daki durum hakkında Merkeze gelen raporlar cimriydi, kötü niyetli ve SSCB’nin güvenliğine yönelik bu önemli bölgede durumun gelişmesi için umutları belirlemenin yanı sıra İran liderliğinin konumunu tam olarak anlamalarına izin vermedi. Merkezde, yeni koşullar nedeniyle, ülkedeki durum hakkında iyi bilgi sahibi olan daha deneyimli bir asistan ve içinde faaliyet gösteren temel siyasi güçlerin İran'a gönderilmesi gerektiği ortaya çıktı.
Seçim Albay Boris Grigorievich Razin'e düştü. Bu memur nispeten genç, enerjikti, İstihbarat Ajansı'ndaki özel kurslardan mezun oldu, Orta Asya'daki sınır istihbarat merkezi başkan yardımcılığı yaptı, 1937'teki Kızıl Ordu Askeri Akademisi'nden mezun oldu ve Orta Asya Askeri Bölgesi istihbarat bölümünün başı olarak görev yaptı. Temmuz ayında, 1942, Boris Grigorievich, İran'a Sovyet askeri ataşesi olarak atandı ve bu ülkedeki Sovyet istihbarat istasyonuna başkanlık etti. Tahran'da kaldığı ilk günlerden beri, zaten İran'a yerleşmiş olan İngilizlerle etkileşim kurmak zorunda kaldı.
İngilizler, İran'ın kuzey bölgelerinde Sovyet birlikleri kurulmasına destek verdi. Churchill yönünde, bu ülkenin güney bölgelerine İngiliz birlikleri getirildi. Elbette, İngilizler İran’a, özellikle Alman sabotajcıları tarafından tahrip edilebilecek petrol sahalarına olan ilgilerini savundular. Her neyse, Sovyet ve İngiliz birliklerinin İran’a girişi yapıldı ve Tahran’daki 29 Ocak 1942, SSCB, Büyük Britanya ve İran arasında, İran’ın işbirliğini sağlamak için Sovyet ve İngiliz askerlerinin kalması prosedürünü ve şartlarını belirleyen bir anlaşma imzaladı SSCB ve Büyük Britanya ve İranlı haberleşmelerin faşist Almanya'ya karşı savaş açmak amacıyla kullanılması.
1942'in sonunda, Amerikan inşaat birlikleri savaşın sonunda 35 bin olan İngilizlerin yardımına vardı. 1943’te, İngilizlerin başlangıçta kontrol ettiği İran’dan malların taşınması konusunda tam sorumluluk aldılar. İngilizler Tahran demiryolunun başladığı Bandar Şah limanını yeniden inşa ederken, Amerikalılar yedi yatak, rampa ve erişim yolları, platformlar ve depolarla pratik olarak Khorramshaherr limanını yeniden inşa ettiler. Daha sonra, 180-kilometreli demiryolu limanını İran'ın ana ulaşım yolu ile hızla bağladılar.
Aynı zamanda, Sovyet inşaatçılar tarafından büyük miktarda çalışma yapıldı. Hazar limanlarını yeniden inşa ettiler.
Anlaşılan, Amerikalılar İran liderliğinde destek bulmuşlardı, çünkü nispeten hızlı bir şekilde danışmanlarını İran ordusuna, jandarmaya, polise ve bir dizi önemli bakanlığa sunabiliyorlardı.
Albay B. Razin, Amerikalıların İran'daki etkisini genişletmek için düzenli olarak Merkeze raporlar gönderdi. İngilizler de aynısını yaptı. Hem onlar hem de diğerleri savaşın sona ermesinden sonra İran'daki faaliyetler için kendileri için uygun koşullar yarattı. İran petrol zenginlikleri her ikisi için de pahalı bir satın alma olabilir.
Albay Razin'in raporlarına dayanarak, GRU’nun analistleri şu sonuca vardı: “... İngilizler, İran’ı Ortadoğu’daki gelecekteki askeri operasyonlar için ve ayrıca bölgedeki Sovyet etkisinin sınırlandırılması için bir sıçrama tahtası haline getirmek için koşullar sağlamak için İran’da ve arkasında bir İngiliz yanlısı hükümet kurmaya çalışıyorlar. ... "
SSCB, ABD ve Büyük Britanya’nın çıkarlarının İran’la örtüşmemesine rağmen, müttefikler ortak acil görevleri tamamen koordine bir şekilde çözdüler. Bu, İran’daki Germen ajanlarına karşı etkili mücadelelerine katkıda bulundu. Sovyetlerin faaliyetlerinde ortak olan İngiliz ve Amerikan generalleri, İran'daki birliklerinin birliklerini komuta ederek, askeri malların güvenli geçişini sağlamaktı. Bu görevle iyi başa çıktılar.
1942’te, askeri istihbarat komitesi, İran’a askeri kargo taşımacılığından sorumlu olan örgüt olan Iranovtrans’ın yönetiminde bir grup askeri istihbarat subayı İran’a gönderdi. Dokuz askeri istihbarat subayından oluşuyordu. Genelkurmay Başkanı Leonid Zorin, grubun başına getirildi. Grup, Merkez'de “Augereau” adlı bir takma ad aldı ve Alman ajanlarına karşı keşif yapmasının yanı sıra İngilizlerin ve Amerikalıların İran'daki genişleyen etkisi hakkında bilgi toplaması gerekiyordu. Auger grubu görevlerini yerine getirdi ve 1944 sonunda dağıtıldı.
Albay B. Razin, ikametinin çalışmalarını değerli kaynakları “Gregory”, “Herkül”, “Tane”, “İran”, “Kum” ve diğerlerinin askeri kargo taşımacılığının güvenliğini sağlayan önemli bilgileri elde edebilecek şekilde organize edebildi. İran toplumundaki politik dalgalanmalar, İran askeri liderliğinin Amerikalılar ve İngilizlerle bağlarının ana hedeflerini ortaya koydu.
Alman ajanlarla mücadele etmek ve İran'ın kuzey kesimine askeri malların taşınmasının güvenliğini sağlamak, Orta Asya Askeri Bölgesi ve 1942-1944'taki Transkafkas Cephesi karargahları. Alman ajanlar 30'in iyi eğitimli askeri istihbarat subaylarına karşı çalışmak için İran'a getirildi.
Albay B. Razin'in önderlik ettiği Zhores konutu istihbarat bilgisini başarıyla aldı, İran’da Merkez tarafından oluşturulan çevre konutları da etkindi. Merkeze yasadışı ikametgahlardan Zangül, Demavend ve Sultan'dan önemli bilgiler geldi. “Zarif” kaynağı mükemmel çalıştı.
Merkez'in İran askeri istihbarat subaylarından aldığı bilgilere dayanarak, 10 Yüksek Komuta Merkezine gönderilen özel mesajlar hazırladı, İran silahlı kuvvetleriyle ilgili yeni dizinler hazırlandı, birçok değerli bilgi materyali hazırlandı.
Tahran ikamet albay B. Razin'in İran askeri bakanlığı, genelkurmay ve içişleri bakanlığında değerli kaynakları vardı. Tahran, Mashkhed ve Kermanshah GRU konutlarının, 1942-1943'teki askeri istihbaratın çabaları sayesinde. önemli askeri-politik ve askeri istihbarat edinme görevi tamamen yerine getirildi.
1943’te, İran resmen Almanya’ya savaş ilan etti. İran'daki bütün Alman misyonlarının faaliyeti durduruldu.
Vadilerde ve yüksek dağlarda
1943'in başında, Ana İstihbarat Müdürlüğü sisteminde düzenli bir yeniden düzenleme yapıldı. Bir dizi ön komutanın acil talebi üzerine, Nisan ayında, 1943, I.V. Stalin, Genel İstihbarat Teşkilatı ile birlikte Genel İstihbarat Teşkilatı'nın oluşturulmasına göre bir kararname imzaladı. Yeni emirlerin temel amaçları, "... cephelerin askeri ve istihbarat istihbaratının liderliği, düşmanın eylemleri ve niyetleri hakkında düzenli bilgi ve düşmanın dezenfeksiyonu" idi.
Nisan 3'teki 1943 Yüksek Komuta Merkezinin direktifine göre, askeri istihbarat düşman hakkında bilgi edinmek için geniş görevler aldı. Özellikle, düşman birliklerinin gruplandırmasındaki tüm değişiklikleri sürekli izlemek, gizli bir birlik ve özellikle tank birliklerini ürettiği yönleri zamanında belirlemek, Alman askeri endüstrisinin durumu ve uyduları hakkında bilgi edinmek ve Sovyet-Alman cephesinde yeni güçlerin ortaya çıkmasını önlemek. düşman birliklerinde silah türleri ...
Nisan 1943'te kurulan Kızıl Ordu Genelkurmay İstihbarat Teşkilatı, Başsavcı FF tarafından yönetildi. Kuznetsov. İstihbarat teşkilatı, Kuzey Kafkasya ve Transkafkasya Cepheleri istihbarat departmanlarının eylemlerini yönetti ve Kuzey Kafkasya Cephesi istihbarat departmanının Karadeniz Filosunun istihbaratı ile etkileşimini koordine etti.
Kuzey Kafkasya topraklarında, geçici olarak düşman tarafından işgal edilmiş, askeri istihbarat istihbarat ajanları aktifti. Düşmanın arkasında birçok cesur operasyon gerçekleştirdiler. Kafkasya savaşlarında, 74 Piyade Tümlüğü'nün sıradan keşif birlikleri olan keşif müfettişi Teğmen S. Valiev, 12 Ordusu Piyade Tümlüğü'nün sıradan keşif birlikleri. Tüfek Bölümü, Kıdemli Teğmen V. Ponomarev, 56 Özel İstihbarat Şirketi 395 Ordusu S. Medvedev ve diğerleri. Düşman hakkında değerli bilgiler edindikleri, Alman subaylarını yakaladıkları, dağ derelarındaki köprüleri patlatan, düşman komuta merkezlerini, iletişim merkezlerini, depolarını ve askeri teçhizatı imha ettikleri operasyonları gerçekleştirdiler.
İzci müfreze komutanı, Teğmen Sirojetdin Valiev
74'in özel keşifleri 12'in ordusunun tüfek bölümü Tulegen Koshkinbayev
Kafkasya için yapılan savaşlarda, birlikler izci D.S. Kalinin. Başarıyla düşmanın arkasında faaliyet gösteren bir keşif grubuna komutanlık etti, düşmanın birkaç aracı olan komuta merkezini imha etti.
395 Ordusu Kıdemli Teğmen Vasili Danilovich Ponomarev'in 56 Bölümünün İzcisi
Aktif olarak hareket eden ve diğer askeri keşifler. Özel dağcılık eğitimi aldılar, ünlü dağcılar ve spor ustalarının rehberliğinde askeri dağcılık okulunda dağlarda hareket kabiliyeti kazandılar B.V. Grachev ve eğitmenler L.M. Maleinova, E.V. Abalakova, A.I. Sidorenko, P.I. Sukhova ve diğerleri.
Küçük gruplar halinde hareket eden askeri istihbarat subayları, Alman birliklerinin arkasına sızdı, düşmanın savunmasında panik yarattı ve grev kuvvetlerine ana yönlere girmek için yollar koydu.
Kuzey Kafkasya'nın pasolarından birinde. Frontline köyünün sakini olan Osman Akhriev, askeri istihbarat subayları GP'sine dikkat çekti Naydenov ve A.M. Kaviladze dağ yoluna giden yol. Ekim 29 1942 fotoğraf M. Redkin
56 Ordusunun komutanı, Korgeneral A.A. Grechko, Teğmen Albay S.I. başkanlığında düşmanın arkasında hareket etmek için büyük bir keşif ve sabotaj kopması kurdu. Perminov.
Dekolman, 300 keşif sayısından daha fazla sayıdaki motor zekası, 75-tanksavar karşıtı silah taburu ve bir avcı askeri grubundan oluşan savaş zekası gruplarından oluşuyordu. Toplamda, kadro 480 kişilere sahipti. Perminov'un ayrılması, düşmanın arka tarafında başarılı bir şekilde hareket ederek, üzerinde ciddi kayıplar ve insan gücü yarattı.
Albay Stepan İvanoviç Perminov. Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında, Kuzey Kafkasya Cephesi 56 Ordusu İstihbarat Şefi, Abinsk şehrinin onursal vatandaşı, Krasnodar Bölgesi
Kafkas Dağları'nda askeri istihbarat
Kafkasya savaşı sırasında, radyo istihbaratı da kendini farklılaştırdı. Kuzey Kafkasya Cephesi'nin radyo bölümleri, Taman Yarımadası'nda düşman kuvvetlerinin gruplanmasını doğru bir şekilde kurabilmiş, düşman karargahının hareketleri ve eylemleri (özellikle 44. ve 5. ordunun eylemleri, 49. dağ tüfeği ve 3. tank) binalar), Novorossiysk bölgesindeki Malaya Zemlya'daki köprü başını ortadan kaldırmak için düşman grubunun güçlendirilmesini ortaya koydu. Ayrıca, bu cephenin radyo istihbaratı sürekli olarak havacılık Kırım ve arka bölgelerinde düşman.
Filo istihbaratı kararlı davrandı
Kafkasya savaşında önemli bir rol Kızıl Ordu ve Karadeniz Filosunun güçlerinin etkileşimi ile kazanıldı. Bu zamana kadar, filo şiddetli savaşların bir sonucu olarak gemilerde ağır kayıplara uğradı ve Karadeniz Filosunun varlığı, büyük ölçüde Kızıl Ordu’nun Kafkas sahili’i nezaretine bağlıydı: Ağustos ayının başlarında, 1942’un düşmanı, Krasnodar’a ulaştı ve Novorossiysk ve Tuapse yönleri altında bir atılım tehdidi yaratıldı. . Anapa'nın ele geçirilmesiyle, Novorossiysk yakınındaki durum daha da karmaşıklaştı ve filonun gemilerini temel alma kabiliyetleri asgariye indirildi - sadece birkaç Gürcü limanı kaldı.
Karadeniz Filosunun ve Kızıl Ordu'nun etkileşimli birimlerinin mücadele faaliyetlerini desteklemek ve aynı zamanda Karadeniz Operasyon Tiyatrosu'ndaki (tiyatro) operasyonel rejimi sürdürmek amacıyla filo merkezi, tiyatro boyunca operasyonel keşif gerçekleştirmiştir.
Karadeniz Filosunun istihbarat faaliyetlerinin karakteristik bir özelliği, yalnızca filonun çıkarları için değil, aynı zamanda düşmanın deniz kuvvetleri ve askeri kuvvetlerinin bir sonucu olarak ordu komutanlığının çıkarları için de büyük ölçüde görevleri çözmesi gerektiğiydi. havacılık. Bu durum deniz istihbarat memurlarını yeni istihbarat nesnelerini, düşman hakkında istihbarat bilgisi edinmenin yeni yöntemlerini incelemeye zorladı. Bu, özellikle savaş öncesi yıllarda kara kuvvetlerinin keşfi için tamamen hazırlıksız olan ve kara düşmanı iletişim sistemini bilmeyen radyo istihbarat subayları için geçerliydi.
Keşif operasyonlarının organizasyonu, Karadeniz Filosunun genel merkezi istihbarat dairesi başkanı Albay D.B tarafından yönetildi. Namgaladze. Filo merkezinin genel müdür yardımcısı yardımcısı S.I. Filo telsiz istihbaratının alt bölümleri Ivanov, Teğmen Albay I.B. Aizinov, I.Ya. Lavrishchev ve S.D. Kurland. Askeri istihbarat teşkilatı, kaptan S.L. tarafından gerçekleştirildi. Ermash.
Operasyonel istihbarat, Hazar filosundan telsiz istihbarat, keşif ve kısmen mücadele havacılık, filo merkezinin keşif birimleri (grupları), Azov filosu ve Novorossiysk deniz üssü, denizaltılar, denizdeki yüzey gemileri, ayrıca kıyı savunma birimleri ve izleme ve iletişim filosu.
Radyo keşif, keşif havacılık ve keşif grupları, filo ve Hazar filosunun radyo keşif birimleri ve birimleri ve birimleri, Kafkasya savaşı sırasında ve özellikle de Novorossiysk iniş operasyonunun hazırlanması sırasında, düşman keşif misyonlarının çözülmesine önemli katkılarda bulunmuştur.
Kafkasya savaşı sırasında Karadeniz Filosunun 3 kıyı radyo filosu aktif olarak düşmanın radyo istihbaratına dahil oldu. Radyo istihbaratının nesneleri, Hava Kuvvetleri ve Almanya, Romanya, Türkiye ve bazı düşman ordu birimlerinin deniz kuvvetleriydi.
1942 yazında, Kuzey Kafkasya'daki yoğun askeri operasyonlar döneminde, Karadeniz Filosunun radyo zekâsı, düşmanın filosunun önemli ölçüde güçlendiğini emretti: Torpido botları, mayın mayınları, geniş çaplı kendinden tahrikli mavnalar, altı denizaltı ve çeşitli tiplerde küçük gemiler. Don Cephesine karşı faaliyet gösteren Romen birimlerinin bileşimi ve sayısı netleştirildi. İstihbarat subayları filo komutanlarına Rostov'daki Romen karargahının operasyonel gruplarının oluşturulması, Novorossiysk ve Nalçik altındaki dağ piyade birimlerinin devredilmesi ve ayrıca düşman hakkında diğer önemli bilgilerin derhal rapor edildiğini bildirdi.
Stalingrad Muharebesi günlerinde, Komiser Teğmen B.G. tarafından komuta edilen radyo dekolmanının radyo yönü bulma istasyonu. Suslovich, Stalingrad bölgesinde, General A.I.’nin bom bölümünün karargahına transfer edilen düşman hakkında değerli bilgiler topladı. Rodimtsev. 1942-1943 içinde Bu XF radyo istasyonu yerini bir kez değiştirdi.
Karadeniz Filosu radyo istihbarat subayılarının büyük çalışmaları, düşmanın keşif uçağının hareketlerini takip etmek için yapıldı. Keşif uçağının Güney Cephesinde, Mariupol, Saki ve Nikolaev'deki hava alanlarına dayanan dokuz grup Yu-88 ve Xe-111 uçağının bir parçası olarak çalıştığını buldular. Sürekli telsiz gözleminin yapıldığı ve yürütüldüğü diğer düşman hava limanları açıldı.
Filonun en önemli görevlerinden biri, Karadeniz'de yaygın olarak radar kullanan düşman radar istasyonları ağının (radar) zamanında açılmasıydı. Kırım'da, Karadeniz Filosu ve muhabere operasyonları sırasında havacılık tarafından kabul edilen 11 radar istasyonlarını içeren iki radar ağı tanımlandı. Romanya topraklarında düşman radar ağını da tanımladık.
Kafkasya savaşı sırasında, Karadeniz Filosunun istihbaratında önemli bir rol oynadı. Tüm dönem boyunca, Karadeniz Filosunun radyo istihbarat kuvvetleri tarafından elde edilen bilgiler dikkate alınarak filo ve kara kuvvetlerinin operasyonları planlandı.
Genel olarak, Kafkasya savaşı sırasında, Karadeniz Filosunun 3 kıyı radyo filosu filo merkezine teslim edildi:
2 bini, gemilerin ve düşmanın denizaltılarının yüzey gemilerinin faaliyetleri ve konuşlandırılması hakkında raporlar;
Her türlü Alman ve Romen havacılığının faaliyetleri hakkında 2'tan fazla rapor;
Karadeniz Filosunun düşman gemilerinin radyo istihbarat kuvvetlerinin tespitiyle ilgili 3'tan daha fazla rapor;
ordu birimlerinin ve düşman oluşumlarının faaliyetleri hakkında daha fazla 100 raporu
Kafkasya savaşı sırasında, kıyıdan ayrılmaya Yüzbaşı I.Ye komutanlığı emri verildi. Markitan. Radyo istihbarat subayları B. Suslovich, V. Rakshenko, V. Sizov, I. Grafov, I. Liechtenstein, V. Storozhenko, S. Mayorov, V. Zaitsev, M. Guilman ve diğerleri tarafından yüksek mesleki beceriler gösterildi.
Kafkasya savaşlarında, Teğmen Komutan P. Ivchenko'nun komutasındaki Hazar Filosunun kıyı radyo filosunun radyo keşifleri kendilerini ayırt etti.
Karadeniz filosunun denizciler - Kafkasya savaşı sırasında, izciler cesurca hareket etti. Bunlardan biri, Varant Görevlisi F. Volonchuk, Sevastopol savunmasında yer aldı, Kerk ve Taman Yarımadası'nda, Kırım'da düşmanın arkasında yer alan Ana Kafkas Aralığının orta kısmında savaş misyonları gerçekleştirdi. Arama emri subayı Volonchuk komutasındaki izciler, Nazi işgali altındaki Evpatoria'da bir polis teşkilatını yendi, düşmanın arka tarafındaki Yalta karayolunda bir dizi sabotaj eylemi gerçekleştirdi ve Ana Kafkasya Aralığının Umpirsky Geçidi'nde Alman askerleri ele geçirdi.
Askeri istihbaratın Kuzey Kafkasya'nın Alman işgalcilerinden kurtulmasına katkısının değerlendirilmesi, RF Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı Genel Sekreteri Rusya Baş Kahramanı, Genelkurmay Başkanı V.V. Korabelnikov şunları yazdı: “Askeri keşifler - çeşitli cephelerin merkezlerinin istihbarat bölümlerinin memurları - Kuzey Kafkasya, Güney ve Transkafkasya ve Karadeniz Filosunun ve Azak Denizi'nin karargahları - Kafkaslar için zorlu savaşın ayrılmaz bir parçası haline gelen çok sayıda ve çeşitli biçimlerde doğrudan yer aldı. ve cephe istihbaratının cesur savaşçıları olan Hazar Flotilla'sı. Alman Komutanlığı'nın 1942-1943'taki Sovyet-Alman cephesinde savaşı yürütme konusundaki uzun vadeli planları hakkında önemli bilgiler. İran, Irak ve Türkiye'de bir dizi Avrupa devletinin başkentlerinde faaliyet gösteren askeri istihbarat subayları da mayınlı. Kuzey Kafkasya'daki Alman komuta eylem planının genel planını zamanında ortaya koymuş, Hitler ve generallerinin Kafkasya petrol bölgelerini yakalamak için tahsis ettikleri güçleri ve araçları tanımlayabilmiş, Türkiye’nin Almanya’ya karşı savaşa girmesini engelleyen bilgi edinip ABD ve İngiltere'den SSCB malzeme yardımının 1942-1943'ine güvenli bir şekilde tedarik edilmesini sağlamak ”dedi.
Kafkasya savaşı sırasında, düşman hakkında değerli bilgiler Karadeniz Filosunun hava keşif tarafından elde edildi. Yalnızca nisan-haziran aylarındaki 1943’te, Karadeniz Filosunun hava keşifleri, 232 gemisinin işaretlendiği 1421 düşman konvoylarını tespit etti.
Kafkasya savaşı sırasında, stratejik, operasyonel, askeri ve deniz istihbarat istihbarat subayı cesaret ve kahramanlık, yüksek mesleki beceriler, makul inisiyatif ve azim gösterdi. Dağlarda hareket ederek, özel olarak eğitilmiş Alman ve İtalyan alp atıcıları ve Alman istihbaratının keşif ve sabotaj sapmalarından daha güçlü ve şanslı oldukları ortaya çıktı. Kafkasya savaşının bir buçuk yıl boyunca, askeri istihbarat görevlileri, düşman hakkında değerli bilgiler edindi ve böylece Alman komutanlığı tarafından geliştirilen ve Kuzey Kafkasya'nın ele geçirilmesini öngören Edelweiss Operasyonunun bozulmasına katkıda bulundu. Komuta görevlerinde işlenen işler için birçok askeri istihbarat subayı emir ve madalya aldı. GI askeri istihbarat subaylarına Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi. Vyglazov, N.A. Zemtsov, D.S. Kalinin.
Albay V.M., Kafkasya savaşı sırasında yetenekli istihbarat teşkilatı olduğunu kanıtladı. Kapalkin (İstihbarat Anabilim Dalı Başkanı, Mayıs'taki Kuzey Kafkasya Cephesi Genel Merkezi - Eylül 1942), Albay N.M. Trusov (Ocak - Aralık 1943'taki Kuzey Kafkasya Cephesi karargahının istihbarat dairesi başkanı), A.F. Vasiliev (Güney Cephesi karargahının istihbarat dairesi başkanı), N.V. Sherstnev (Nisan - Eylül 1942'taki güney cephesinin karargahının istihbarat dairesi başkanı), PN. Vavilov (Transkafkasya Cephesi istihbarat dairesi başkanı), D. B. Namgaladze (Karadeniz Filosunun karargahının istihbarat dairesi başkanı).
Korgeneral Alexander Filippovich Vasilyev, İstihbarat Anabilim Dalı Başkanı, Güney Cephesi
Genelkurmay Başkanı Dmitry Bagratovich Namgaladze, İstihbarat Anabilim Dalı Başkanı, Karadeniz Filosu Genel Merkezi
Ortak çabalar "Edelweiss" i yıktı
Kafkasya savaşının son aşaması Ekim 9 1943'ta sona erdi ve bu gün Taman Yarımadası serbest bırakıldı. "Edelweiss" kod adını taşıyan Alman komutanlığının operasyonu engellendi ve başarısızlıkla sonuçlandı.
Kafkasya savaşı sırasında, her tür askeri ve deniz istihbaratının temsilcileri kendilerini ayırt etti. Düşmanın planları hakkında önemli bilgiler, yabancı (stratejik) istihbarat askeri istihbarat görevlileri tarafından çıkarıldı Shandor Rado, N.G. Lyakhterov, B.G. Razin, M.M. Volosyuk ve diğerleri.
Ordu keşif Kafkasya dağlarında ve vadilerinde cesaretle ve inisiyatifle hareket etti. Sovyetler Birliği Mareşali olan Kafkas savaşını özetliyor A.A. Grechko savaştan sonra şöyle yazdı: “... Kafkasya’daki çatışmalar, yüksek dağlık bölgedeki operasyonlar için özel olarak eğitilmiş ve silahlı birlikler yaratmanın önemini doğruladı. Bu nedenle, dağlık ve ormanlık alanda mücadele sırasında, küçük birimlerin cesur ve cesur eylemlerine ciddi bir dikkat gösterildi. Düşmanın arkasına gönderilen küçük sabotaj avcılarının önemli bir rolü vardı ... ".
Personelin düşmanın arkasındaki operasyonlar için eğitilmesi, bu gruplarla birlikte çoğu zaman düşmanın arkasında olan deneyimli askeri istihbarat subayları tarafından yönlendirildi. Bu cesur komutanlardan biri, askeri bir istihbarat subayıydı, Kuzey Kafkasya Cephesi 56 Ordusu'nun keşif şirketinin komutanı, Teğmen Albay Stepan İvanoviç Perminov. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, askeri istihbarat subayı S.I. Perminov, Krasnodar Bölgesi Abinsk şehrinin onursal vatandaşı oldu.
Kafkasya savaşı sırasında keşif savaşçıları cesurca savaştı - Karadeniz Filosunun denizcileri. Bunlardan biri - midshipman F.F. Volonchuk. Volonchuk, yoldaşlarıyla birlikte Sevastopol'un savunmasında yer aldı, Kırım'ın arka tarafında, Kafkas Yarımadası'nda, Ana Kafkasya Bölgesi'nin orta kesiminde, Taman'daki düşmanın arkasında savaş görevlerinde bulundu.
1943’ta, ortadaki adam Volonchuk, ortadaki adam Nikolai Andreevich Zemtsov’un, düşman arkasındaki görevi yerine getirirken gösterdiği cesaret ve kahramanlıktan ötürü, Sovyetler Birliği Kahramanı ünvanını aldı.
Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı, düşman arkasındaki görevi yerine getirerek Nisan 1943'ta ölen askeri istihbarat subayı Kaptan Dmitry Semenovich Kalinin'e verildi.
Cesurca, Kafkasya ve Albay Hacı-Ömer Dzhiorovich Mamsurov'un özgürlüğü için savaştı - 1942-1943. Harekât Şefi ve Partizan Hareketi Merkez Genel Merkezi Şefi. 1945’te, Sayın H. Mamsurov, Sovyetler Birliği Kahramanı ünvanını aldı. 1957-1968 içinde Albay-General Hacı Umar Dzhiorovich Mamsurov, Ana İstihbarat Müdürlüğü genel başkan yardımcısıydı.
Sovyetler Birliği Kahramanı, subay adayı Nikolai Andreevich Zemtsov
Kafkasya savaşının son aşaması, Ekim 9, 1943, Kuzey Kafkasya Cephesi Komutanı Albay-General I.Ye'de tamamlandı. Petrov şöyle bir emri verdi: “... Bugün, Ekim 9 1943, 56 Ordusunun birlikleri hızla düşmanın son direncini kırdı ve sabah 7.00 Kerç Boğazı kıyılarına ulaştı. Düşmanın dağınık kalıntıları geçitten kesildi ve imha edildi. Kuban ve Taman Yarımadası düşmandan tamamen kurtuldu. 1943'in sonbaharında başlayan ve Kafkasya savaşının son aşaması, Terek'te, Novorossiysk, Tuapse yakınlarındaki Ana Kafkasya Nişanı'nın geçişlerinde sona erdi. Kafkasya kapıları Anavatanımızın düşmanları için sıkıca kapatıldı ... ”
Askeri istihbarat gazilerinden biri olan Albay Emekli Pavel Ivanovich Sukhov, Kafkasya Savaşı’na katılımımı çok iyi anladım.
- Almanları Kafkasya'dan çıkarmak zordu, ama biz yaptık ve Edelweiss'i yıkmak için ortak çabalarla ...
Birlikte, Maikop’un yanında, Novorossiysk, Tuapse’de, Rostov-on-Don’un eteklerinde, Malgobek, Grozni ve Ordzhonikidze’nin (şimdi Vladikavkaz) eteklerinde savaşan tüm asker, subay ve generallerin çabaları anlamına geliyor.
Rusya her zaman Kafkasya'da barış ve huzurun garantörü olmuştur. Kafkas savaşı sırasında, tüm Kafkas halklarının en iyi temsilcilerinin Karadeniz Filosu ve partizan görevlileriyle etkileşime girerek mücadele ettiği Kızıl Ordu, bu eski, güzel ve zengin bölgeyi faşist Almanya tarafından ele geçirilmesinde kaçınılmaz biçimde tehdit eden yıkımdan korudu.
Ekim ayında, 1943, Alman birlikleri "Edelweiss" operasyonu tamamen çöktü. Aralarında askeri istihbarat subayı olan Kızıl Ordu'nun askerleri ve memurları tarafından yapılan istismarlar da unutulmadı.
Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Kafkasya'yı özverili bir şekilde savunanların anılarını koruyarak, 1973'ta Novorossiysk kentine “Kahraman Şehir” ve 2007-2011'ta modern Rusya ödülü verildi. Anapa, Vladikavkaz, Malgobek, Nalçik, Rostov-on-Don ve Tuapse kentlerini "Askeri Zafer Şehri" fahri unvanıyla ödüllendirdi.