Çin'in 3 Harikasından Biri: Karız Kanalı
Çin denildiği zaman akla ilk olarak 6000 km uzunluğundaki Çin Seddi gelir. Fakat 2 bin 500 yıl önce Uygurlar tarafından yapılan bir kanal var ki Çin Seddi'nden çok daha önce yapılmasına rağmen çok fazla bilinmemektedir.
Doğu Türkistan, resmi adıyla Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde, Turfan vilayetinin merkezi Turfan şehrinde yer altına inşa edilen kanallar dikkat çekiyor. Karız Kanalı Çin'in üç harikasından biri olarak nitelendiriliyor. Deniz seviyesinin çok altında konumlanan bu bölgede su kaynakları neredeyse bulunmamakta ve iklimi de son derece kuraktır.
Özellikleri
Kanalın özellikleri hakında konuşacak olursa en ilginç yanının yerin altında kurulmasına rağmen Çin Seddi kadar uzun - 5 bin 272 kilometre - olmasını söyleyebiliz.
Karız Kanallarının her birinde dik kuyular, yeraltı ve yerüstü kanalı, barajlar bulunmakta.
Suyun çölde buharlaşmaması için yer altında kurulan kanalın derinliği 110 metredenbaşlıyor. Turfan Karızları olarak isimlendirilen kanalın genişliği ise 60-70 santimetredir.
Karız Kanalları Tanrı Dağları’ndan topladığı suyu 60 km çöl altından geçirerek şehrin yerleşim yerlerine götürüyor.
Karız Kanalı müzesinde su kanallarının üç boyutlu maketleri, geçtiği araziler sergilenmektedir.
Bugüne kadar sorunsuz şekilde çalışan kanallar Turan vahasına her yıl 200 milyon metreküp su taşıyor. Bu kanallar Turfan için hayat kaynağı rolündedir.