Waterloo Üniversitesi’nden S. Keshav ”How to Read a Paper” (Link) isimli bir çalışma hazırlayarak bilimsel bir makalenin nasıl okunması gerektiğine dair bir bakış açısı sundu.
Şuan aramızda olmayan çok kıymetli İsmail Arı da, bu çalışmayı ”Bir Makaleyi Nasıl Okumalı?” (Link) diye Türkçeye çevirdi.
Çalışmalar linklere tıklanarak okunabilir. Bu yazıda genel olarak kısa bir özet halinde, sürecin nasıl olması gerektiği vurgulanacaktır.
Makale okuma süreci:
- Üç-geçişli bir okuma yaklaşımı söz konusudur.
- İlk geçişte makale hızlıca taranır.
[box]İlk geçiş süreci, 5 ile 10 dakika arası sürmelidir. Başlık, özet ve giriş kısmı dikkatlice, diğer bölümlerin ise sadece başlık kısımları okunmalıdır. Bu sürecin sonucunda makalenin hangi alanda yazıldığı, anlaşılır bir şekilde yazılıp yazılmadığı ve makalenin ana katkılarının neler olduğu konularında fikir sahibi olunmalıdır. [/box]
- İkinci geçişte makale özenle okunur.
[box]İkinci geçiş süreci 1 saatinizi alabilir. Şekillere ve çizimlere dikkatlice bakılıp anlaşılmalı, sonuçlar değerlendirilmeli, sonradan okunacak makaleler işaretlenmeli ve makalenin içeriği net bir şekilde kavranmalıdır. [/box]
- Üçüncü geçişte makale yeniden üretilir.
[box]Hakem iseniz bu süreç daha fazla gereklidir. Deneyimli olanlar için 1 saat, yeni başlayanlar için 4-5 saat sürebilir. Ayrıntılar dikkatlice irdelenir, makaleyi gerçek manada hissedip varsayımlar ortaya konulup, makalenin içeriğiyle kıyaslayıp varsa eksik yanlar ortaya konulur. Gelecek çalışmalar için aklınızda gelen fikirler not edilir.[/box]
- Sonuç olarak, ilk geçiş süreci sonucunda okuduğunuz makale ilgi alanınıza giriyorsa; birkaç hafta içerisinde ikinci adıma geçin (girmiyorsa süreci bitirin) ve sonrasında birkaç ay içinde üçüncü adıma geçerek makale hakkındaki süreci bitirin. Böylece makaleyi tam bir şekilde kavramış olursunuz.