Suriyeyi her manada bitirecek gibi görünen Beşşar Esedin dedesi Süleyman Esed de ülkesinin hayrına çalışmamış, manda döneminde Fransaya mektup yazarak Nusayrilerin işgalci devlete dostluklarını bildirmiş, bu arada Filistin topraklarına akın eden Yahudilerin faziletlerini övmeyi de ihmal etmemişti.
Suriyede Osmanlı sonrasında kurulan Fransız mandası 30 yıla yakın devam etti. Son Fransız askerinin 1946 yılında ayrılmasının ardından bu defa darbeler dönemi başlayacak ve 10 başarılı, bir o kadar da başarısız askeri darbe yapılacaktır. 23 Şubat 1966da Baas Partisinin askeri kanadından gelen darbe, Hafız Esedi öne çıkarınca Suriyeyi yöneten ailenin kaderi de çizilmiş olacaktı.
Lakin Esed ailesinin hikâyesi biraz daha eskiye gider. Osmanlı döneminde Hatayın güneyindeki Kardahada Süleyman el-Vahhiş adlı bir Nusayri aşiret reisi yaşardı. Vahhiş, vahşi hayvan demek, Süleyman kuvvetli, cengâver biri olduğu için böyle anılırdı. Oğlu Ali Süleyman Fransız işgalini gördü ve vahşi hayvan anlamına gelen aile adını 1927de kahramanlığın timsali olan Aslan anlamındaki Esed ile değiştirdi (P. Seale, Asad of Syria, CUP: 1995).
Darbeci Hafız Esed 1963te ölen Ali Süleymanın oğludur, Beşşar da torunu. Demek ki bugün Suriyedeki vahşet, Esed ailesinin yabancısı değil. İsmiyle müsemma bir aile diyebiliriz.
Süleyman Ali Fransa ile Suriye arasında antlaşmanın yapıldığı 1936da diğer Nusayri aşiret liderleriyle Fransız manda yönetimine öyle bir mektup yazdı ki, hem aman bizi Sünnilere bırakıp gitmeyin dedi, hem de Müslümanların kendilerini keseceklerini ihbar etti. İşte o mektubun ayrıntıları.
Resmi belgeyi
Fabius açıkladı
30 Ağustos 2012de Suriyenin BM daimi temsilcisi Beşşar el-Caferi, Güvenlik Konseyinde Suriyenin Fransız mandasında yaşadığına atıfta bulununca Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabiustan hiç beklemediği bir tepki almıştı. Esedin dedesini Suriyeye ihanet etmekle suçlayan Fabius şöyle demişti:
Madem Fransa işgali döneminden bahsettiniz, benim de Başkanınız Esedin dedesinin Fransadan, Suriyeden çıkmamasını ve bağımsızlığını vermemesini talep ettiğini hatırlatmam gerekir. Bu, imza atmış olduğu resmi belgeyle tescilli olup Fransa Dışişleri Bakanlığındadır. İsterseniz bir kopyasını veririm.
Belgenin orijinalini Dr. Mordechai Kedar geçen yıl neşretti (www.jewishpress.com). Ondan yararlanarak Suriye tarihinin bu bilinmeyen yönünü açıklıyoruz. (Haberdar eden Tahir Alperene teşekkürler.)
Biz Suriyedeki Alevi liderler diye başlayan mektupta özetle şu noktalar öne çıkıyor: (Metinde Aleviler denilmekte ama ben bunları çevirirken Nusayriler yaptım, zira Alevi tabiri Fransızlara aittir.)
1. Nusayri milleti dinî inanç, örf, adet ve tarihi itibariyle Sünnilerden farklıdır ve Müslümanların idaresinde yaşadıkları vaki değildir.
2. Nusayri milleti Müslüman Suriye tarafından ilhak edilmeyi reddeder. Çünkü İslam, ülkenin resmi dinidir, Nusayrilerse İslamiyet tarafından zındık sayılır. Eğer manda kalkıp da Suriyeye ilhak olunur ve kanunlar din esasına göre yapılırsa Nusayrileri korkunç bir akibet beklemektedir.
3. Suriyeye bağımsızlığını bağışlamak ve mandadan vazgeçmek sosyalist ilkeler açısından iyi olabilir ama tam bağımsızlık Kilikya, İskenderun ve Ensariye dağlarında Nusayri milleti üzerinde birkaç Müslüman ailenin hakimiyeti demektir. Meclis ve anayasa bile kişisel özgürlüğü güvence altına almayacaktır. Meclisin kontrolü yüzeyde kalacak, esasen dinî fanatizmin kontrolüne girecek, bu da azınlıkları hedef tahtası haline getirecektir. Fransa Nusayrileri Müslümanların insafına terk etmek ve sefaletin kucağına mı atmak istiyor?
4. Fanatizm ve dar bakışın ruhu -ki, kökleri Arap Müslümanlarının gayrimüslimlere karşı tavrında yatar- İslam dinini besleyen ruhtur ve onu değiştirmek mümkün değildir. Eğer manda idaresinden vazgeçilirse Suriyedeki azınlıklar için ölüm ve imha tehlikesi ortaya çıkar. Bugün bile Şamlı Müslümanların, himayeleri altındaki Yahudilerin Filistinde felaketten mustarip Yahudi kardeşlerine gıda göndermelerini nasıl yasakladıkları görüyorsunuz. Filistindeki Yahudilerin durumu Müslüman Arapların gayrimüslimlere nasıl davrandıklarının en güçlü ve somut kanıtıdır. Müslüman Araplara barış ve medeniyet getirmiş olan ve Filistine para ve refah dağıtmış olan bu iyi Yahudiler kimseyi rahatsız etmiyor, hiçbir şeylerini gasp etmiyor, Müslümanlarsa onlara cihad bayrağı açıyor, çocuk ve kadınlarını kurban etmekte tereddüt etmiyor, hem de bunlar İngiltere Filistinde, Fransa Suriyedeyken oluyor. Manda idaresi iptal edilir ve Müslüman Suriye Filistinle birleşirse Yahudileri ve diğer azınlıkları karanlık bir gelecek beklemektedir.
Fransaya yalvarıyoruz
5. Suriye halkını savunmaktaki alicenablığınızı ve bağımsızlıklarını gerçekleştirme arzunuzu takdir ediyoruz. Lakin Suriye bu zamanda ona ilham verdiğiniz âli gayenizden uzak, çünkü hâlâ dinî feodalizmin ruhuna sahip. Fransa ve Sosyalist Partinin Suriyenin bağımsızlığını kabul edeceğini sanmıyoruz. Zira bu, Nusayrilerin boyun eğmesine sebep olacak, onları ölüm ve imha tehlikesine atacaktır. Nusayrilerin Suriyeye ilhak edilmesi yönündeki Suriyenin ricasını kabul edemezsiniz, çünkü âli ilkeleriniz bir milletin diğerinin özgürlüğünü boğmaya çalışmasını kabul edemez.
6. Fransa-Suriye antlaşmasında Nusayriler ve diğer azınlıkların haklarını garanti alınmasını yeterli bulabilirsiniz. Fakat Suriye İslam zihniyetinde akitlerin hiçbir değeri yoktur. Burada imzası olan Nusayri milleti, yani biz Fransa hükümetine ve Sosyalist Partisine yalvarıyor ve rica ediyoruz: Küçük de olsa bağımsız bir Nusayri devletinin bağımsızlığını güvence altına alın. Nusayriler Fransız sosyalist liderlerinin ellerinde huzur bulacaktır.
Mektup burada bitiyor. Dr. Kedar Yahudilerden gayet olumlu bir dille bahsedildiğine dikkat çekiyor ve Kimbilir, diyor, Nusayriler bir gün Suriyedeki Müslüman şehirlerinden firara zorlanırlarsa Ensariye dağlarında bağımsız bir devlet kurar ve belki o zaman baskı altındaki azınlık devleti gibi- tarihin bir alayı olarak Siyonist oluşumla el ele vermeye çalışırlar.
Bizi kesecekler diye Avrupadan yardım dilenenlerin 40 yıldır onbinlerce Sünniyi kesmesidir Esedlerin Suriyesi Bu sözü 28 Şubat döneminden hatırlıyor olmalısınız. Efendim?
Mustafa Armağan
email@example.com