Dünyanın İlk Koleksiyonerleri, Müzeleri ve Antik Çağ Kütüphaneleri
İnsanlar, insanlığın hafızasının başlangıcından bu yana farklı nedenlerle nesneler, yazılar, fosiller, örnekler, değerli taşlar, eserler ve hatıralar toplamıştır. Geçmiş bir dünyaya duyulan nostalji, zenginliklerini ve gelişmişliklerini sergilemek istemeleri, düzenleme ve düzen yaratma dürtüsünü tatmin etmeleri, belirsizlik zamanlarında teselli ve dikkat dağıtma işlevi görmeleri, gelecek nesiller için korumak istemeleri ve daha birçok nedenden ötürü insanlar koleksiyon yapmaktadır. Ve bir kez başladıklarında duramazlar çünkü koleksiyonlarında her zaman kapatmaları gereken bir boşluk vardır.
Sanat koleksiyonu yapan David Bowie şöyle demiştir: “Sanat, cidden, sahip olmak istediğim tek şeydi… Sabahları hissettiklerimi değiştirebiliyor.” Yani, koleksiyon yapmanın başka bir nedeni daha var – bir insanın uyandığında kendini iyi hissetmesini sağlayabilir. Koleksiyonculuk o kadar geniş bir konu ve o kadar çok disiplini içeriyor ki, kendi dergisi bile var: Journal of the History of Collections. Amerika ve İngiltere nüfusunun üçte biri kadarının kendilerini koleksiyoncu olarak gördüğü tahmin edilmektedir.
Ashurbanipal (sağda) ve kraliçesi Libbali-sharrat’ı (solda) tasvir eden “Bahçe Partisi” kabartmasının bir bölümü (Mary Harrsch/CC BY-SA 4.0)
Ashurbanipal, Çivi Yazısı Tabletleri Koleksiyoncusu
Mevcut kayıtlardaki ilk koleksiyoncu, MÖ 669’dan 631’deki ölümüne kadar Yeni Asur İmparatorluğu’nun kralı olan Aşurbanipal’dir. Özellikle çivi yazılı tabletlere karşı zaafı vardı – yani kil tabletler üzerine kama şeklinde işaretler yapan bir aletle yazılmış tabletler. “Kama şeklinde” anlamına gelen “çivi yazısı” kelimesi, yumuşak kile bir kalemin eğik kenarıyla bastırılan işaretlerin kama şeklinde bir görünüme sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Kil fırınlandıktan sonra tablet neredeyse yok edilemez hale geliyordu. Kelimenin tam anlamıyla yanmazdı.
Görünüşe göre Aşurbanipal, kama şeklindeki işaretleriyle bu tabletlere doyamamıştı. Ajanlarını bunları toplamaları için Mezopotamya’nın dört bir yanına göndermiş, diğerlerini ise Babil krallığını yenilgiye uğratmasının ardından savaş ganimeti olarak elde etmiştir. Günümüz Irak’ının Musul kenti yakınlarındaki Ninova’da bulunan kütüphanesinde Asurca, Akadca ve Sümerce de dahil olmak üzere çeşitli Mezopotamya dillerinde yazılmış yaklaşık 30.000 pişmiş kil tablet bulunuyordu.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net
Derleyen: Figen Berber