Atmosferi karbondioksit oranı % 0.04 e ulaştı..
Sera gazı salımını kontrol edecek günlük hayattaki bazı önlemler şöyle sıralanıyor:
Standart ampulü, tasarruf ampulü ile değiştirmek, yılda 75 kilogram kg karbondioksit tasarrufu sağlıyor.
Daha az araba kullanmak. Daha sık yürüyüp, bisiklet kullanmak ve toplu taşıma araçlarından daha çok faydalanmak. Araba kullanılmayan her 2 kilometre için 0,75 kg karbondioksit tasarruf edilecektir.
Otomobillerin hava ve yakıt filtrelerinin her zaman temiz olmasına dikkat etmek. Çok tozlu ortamlara yaptığınız yolculuklardan sonra mutlaka filtreler temizlenmeli. Kirli filtreler fazla yakıt harcanmasına yol açmaktadır.
Geri dönüşüme katkıda bulunmak. Evlerden çıkan çöplerin sadece yarısını geri dönüştürerek yılda 1200 kg karbondioksit tasarrufu sağlanabilir.
Lastik basınçlarını kontrol etmek. Düzgün şişirilmiş lastiklerle litre başına alınan yol yüzde 3 oranında artar. Sağlanacak her 4 litre benzin tasarrufu 10 kg karbondioksiti atmosferden uzak tutar.
Daha az sıcak su kullanmak. Suyu ısıtmak için çok fazla enerji kullanmak gerekiyor. Daha az su tüketen bir duş başlığı ile 175 kg, giysileri soğuk su ya da ılık suda yıkayarak da 250 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
Ambalajları fazla olan ürünlerden kaçınmak. Çöpü yüzde 10 oranında azaltarak yılda 600 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
Isınma sistemleri; Isıtıcı ayarını kışın 2 derece aşağıda, yazın 2 derece yukarıda tutmak yılda 1000 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
Elektronik cihazları tamamen kapatmak. Evde ortalama 8 saat stand by konumunda bırakılan TV, DVD, müzik seti gibi elektronik cihazlar, yılda 450 kg karbon gazının atmosfere yayılması anlamına gelir.
Her yıl en azından bir ağaç dikmek. Bir ağaç ömrü boyunca 1 ton karbondioksit emmektedir.
Özellikle ısınmada güneş enerjisi ile çalışan sistemleri kullanmak. Bu çok büyük tasarruflar sağlayacaktır.
Ormanlarda piknik yapmak yerine çok az ağaçlık küçük park ve bahçelerde piknik yapmak, orman yangınlarını engelleyecektir
Orman içlerinde yakıcı ve yanıcı maddelerle piknik yapılması engellemek. Orman içlerinde daha çok, önceden hazırlanmış yiyeceklerin tüketilmesine izin vermek.
Orman içlerinde yapılan pikniklerde kullanılan ve mercek görevi yaparak ormanların yanmasına neden olan cam kırıklarının toplatılması için gönüllü toplayıcı ekiplerinin oluşturmak. Bu sistem yerel yönetimler tarafından oluşturulabilir.
Yaygın kullanım sağlanabildiği taktirde tarım arazilerine eklenebilecek biyolojik kömür'ün küresel ısınmaya karşı en güçlü silahlardan birisi olabileceği düşünülmektedir.
Bir önceki yazımız olan Örtüaltı Domates Yetiştiriciliği başlıklı makalemizde Domates ve Örtüaltı hakkında bilgiler verilmektedir.
Mor, Siyah, Mavi sebzeler kalbi korur ve bağışıklık sistemini güçlendirir.
Mor…Siyah…Mavi!
Bu sebzeler kalbi korur ve bağışıklık sistemini güçlendirir.
Erken yaşlanmayı önler ve kanser hücrelerinin oluşumu riskini düşürür..
Erik, incir, ahududu, jaboticaba, yaban mersini, kırmızı üzüm, erik mor patlıcan, pancar, kırmızı lahana, enginar, kırmızı soğan, sarımsak ve kırmızı marul…
Bir önceki yazımız olan Sera gazı salımını kontrol edecek günlük hayattaki bazı önlemler başlıklı makalemizde Arıcılık, Arpa ve ay çiçek hakkında bilgiler verilmektedir.
Örtüaltı Domates Yetiştiriciliği
Ülkemiz örtüaltı tarımında yoğun olarak yetiştirilen en önemli sebze türüdür. Ülkemiz seralarının % 50'sinde domates yetiştirilir.
UYGUN ÇEŞIT, UYGUN DÖNEM
Cam ve plastik seralarda başarılı bir domates yetiştiriciliği için öncelikle çeşit ve yetiştirme zamanın iyi seçilmesi gerekir.
Yetiştirme döneminde uygun kuvvetli gelişen yüksek verimli, kaliteli, hastalıklara dayanıklı, raf ömrü uzun olan çeşitleri tercih etmeliyiz.
TOHUM EKİMİ
Domatesin uygun ekim tarihleri yetiştirme ortamına ve bölgeye göre değişmektedir.
•Sonbahar döneminde Temmuz-Ağustos'un ilk haftası
•Tek mahsul döneminde Eylül ortası Ekim'in ilk haftası
•İlkbahar döneminde Kasım sonu-Aralığın ilk haftasında tohum ekimi yapılır.
EN UYGUN FİDE HARCI
2 kısım çiftlik gübresi + 2 kısım orman toprağı + 1 kısım dere kumu veya
4 kısım Çiftlik gübresi + 2 kısım bahçe toprağı + 1 kısım dere kumu şeklinde hazırlanır.
Bu oranlarda hazırlanan harç tüm sebzelerin fide yetiştiriciliğinde de kullanılabilir. Harç; kullanılmadan önce mutlaka ilaçlanmalıdır.
KASALARA TOHUM EKILİR
8-10 cm derinliğinde 40×60 cm genişliğindeki kasalara harç doldurulur. Her kasaya 4-5 gram tohum gelecek şekilde ekim yapılır ve tohumların üzeri 1.5 cm harç ile örtülür. Bolca sulanır. Gerekirse üzerleri çimlenme başlayıncaya kadar cam veya plastik ile kapatılır, 5- 10 gün içinde çimlenen tohumlar mutlaka şaşırtılmalıdır.
ŞAŞIRTMA GEREKİR
Domates fidelerinin kotiledon yaprakları (ilk çıkan karşılıklı iki yaprak) tam olarak açılıp, yere paralel duruma gelince plastik torba veya kutulara şaşırtılır. Şaşırtmayı yaparken fideleri kotiledon yapraklarından tutmak gerekir. Şaşırtma akşam üstü havanın serinlediği saatlerde yapılır. Gerekli tüm bakım işlerinden sonra fideler ortalama 3 hafta sonra dikime hazır hale gelir. Dikim zamanı fazla geciktirilmemelidir. 4-6 yapraklı fideler dikime hazırdır.
FİDE DİKİMİ NASIL YAPILIR?
Fide yetiştirilirken bir yandan da serada dikim hazırlıkları, gerekli temel gübreleme ve ilaçlama işleri yapılır.
Dikim kuzey-güney yönünde çift sıralı yapılır. Böylece bitkiler ışıktan en iyi şekilde faydalanır ve meyveler daha erken olgunlaşır.
DİKİM MESAFELERİ FARKLIDIR
-Dikim mesafesi; – çift ürün yetiştiriciliğinde 90x50x40 cm
-tek ürün yetiştiriciliğinde 100x50x45 cm olmalıdır.
Dikim öncesi fide torbaları sulanır ve böylece torbadan kolayca çıkarılan topraklı fideler yukarıdaki ölçülerde dikilir. Gerekli su ve çapa işleminden sonra her bitki ayrı ayrı ipe alınır.
Gerekli gübre, toprak ve yaprak analizine göre uygulanmalıdır.
BUDAMA YAPILMALI
Budama koltuk alma, yaprak alma ve sürgün alma şeklinde yapılır. Yaşlı, hastalıklı ve fizyolojik olarak hayatiyetini kaybetmiş yapraklar alınır. Böylece ışıklanma ve havalanma kolaylaşır.
TEPE ALIMI
Çift ürün yetiştiriciliğinde meyvelerin çabuk olgunlaşması ve kaliteli olması için tepe alımı yapılır. Bırakılmak istenen salkımın 2 yaprak üzerinden tepe alınır.
Şekil 3. Domates üretilen seranın görünümü.
TOZLANMAYA YARDIMCI OLALIM!
Tozlanma ve döllenmeye yardımcı olmak için ya hergün saat 10. 00 – 15. 00 a rası, bitkileri sallamak gerekir, yada vibratör ile her çiçek salkımına tek tek dokunulur.
VERİM
Hasat tohum ekiminde 4-5 ay sonra başlar. Hasat zamanı pazar uzaklığına göre saptanır ve olgunluğa yakın meyveler hasat edilir. Verim çeşide göre değişir. Genelde 13-25 ton arasıdır.
DİKKAT!
2-3 yılda bir toprağın 30-40 cm altındaki pulluk tabanını kırınız. Her türlü bilgi için ilgili tarım kuruluşlarına başvurmaktan kaçınmayınız.
Bir önceki yazımız olan Örtüaltı Kavun Yetiştiriciliği başlıklı makalemizde Kavun ve Örtüaltı hakkında bilgiler verilmektedir.
Örtüaltı Kavun Yetiştiriciliği
Kavun bitkisi ılık, sıcak, güneşli bir hava istemektedir. Kavunlarda gündüz sıcaklığı 20-25°C, gece sıcaklığı 18°C dolaylarında olmalıdır. EN İYİ TOPRAK
Derin, iyi havalanabilen, besin maddelerince zengin kumlu-tınlı veya tınlı-kumlu toprakları tercih etmeliyiz. Soğuk ve ağır killi topraklarda yapraklar sararır, gövdeler çürür ve bitkiler ölürler, kavun tohumlarının iyi bir çimlenme gösterebilmesi için uygun ortam sıcaklığı 25-30°C dir. toprak sıcaklığı ise asgari 15°C olmalıdır.
YÜKSEK NİSBİ NEM İSTER
Serada kavunların yetiştirme devresinde nisbi nem bakımından istekleri, gece % 80 gündüz ise % 50-65 dolayındadır. Hiçbir zaman nisbi nemi % 40'ın altına düşürmemek gerekir.
GENELDE İLKBAHAR ÜRETİMİ YAPILIR
Kavun üretimi genel olarak ikinci mahsul yetiştiriciliği şeklinde yani ilkbahar sezonunda yapılır. İlkbahar sezonun da kavun yetiştirmede en uygun tohum ekimi zamanı 15 Aralık-7 Ocak tarihleri olarak tespit edilmiştir. Bu tarih serada bulunan 1. mahsül durumuna göre erkene veya ileriye alınabilir. Bildiğiniz gibi kavun gelişebilmesi için yüksek bir toprak sıcaklığı istediğinden erken ekim çok büyük avantaj sağlamamaktadır. Seraya dikim zamanıda yine 1. mahsule bağlı olarak 15 Ocak-15 Şubat arasında değişir.
FİDE NASIL YETİŞTİRİLİR?
-Fide yetiştirmesi hıyara çok benzemektedir. Fide harcı yeteri kadar su-hava ve besin maddesini ihtiva etmelidir. Yine çiftlik gübresi, toprak ve kum karışımından hazırlanır veya torf kullanılır.
TORBALARA EKİM
Kavun tohumları daha önceden hazırlanmış olan plastik torbalara derine kaçmamak kaydıyla, yüzlek olarak ekilirler. Hafifçe sulanır ve üzeri polietilen örtüyle örtülür, çıkış başladıktan sonra bu örtü kaldırılır, eğer imkan var ise fidelikte yetiştirilen bu fide torbalarının üzerine alçak tünel tesis edilebilir, bu tesis hem gelişmeye yardımcı olur hem de dondan koruma için bir önlemdir.
Toprak yüzüne çıkan bitkilerin ihtiyaç durumuna göre sulama ve diğer gerekli bakım işlemleri yapılır.
SERAYA FİDE DİKİMİ
Kavun dikilecek sera bir önceki mahsul serayı terlettikten sonra dekara 6-8 ton çiftlik gübresi serilerek güzelce sürülür, eğer toprakta hastalık amilleri varsa gerekli ilaçlamâ yapılır, zira şu anda serada yetiştirilen mevcut kavun çeşitlerinin toprak hastalıklarına karşı mukavemeti yoktur.
TEMEL GÜBRELEME ŞART
1.sürümden sonra toprak analiz raporlârı esas olmak üzere taban gübrelemesi yapılır. Eğer ortalama bir değer vermek gerekirse dekara 10 kg azot, 20-25 kg fosfor, 20-25 kg potas sağlayacak şekilde gübre verilir, 2. sürüm yapılır, toprak tesviye edilir.
MASURA SIRTINA DİKİM YAPILIR
Sürülüp tesviye yapılan seraya 50x50x100 cm dikim sistemine göre masuralar hazırlanır. Hazırlanan masuralar üzerine 50 cm aralıklarla dikim çukurları açılır, açılan bu çukurlara ilaçlı suya batırılan fide, torbalarından çıkartılıp, yerine konur ve can suyu verilir.
SULAMA ÖNEMLİDİR
Kavunda dar ve geniş aralara verilen birinci sudan sonraki sulama önem arz eder. İkinci sulamayı yapabilmek için bitki mutlak su ihtiyacı belirtileri göstermediği taktirde meyvelerin yumurta büyüklüğüne kadar gelmesini beklemek gerekir. Bu sulamayı zamanında yapabildikten sonra daha sonraki sulamalar bitki ve toprak durumuda gözönünde bulundurularak 5-7 gün arasında değişir.
SULAMA SUYU ILE GÜBRE
Toprak hazırlığında da anlatıldığı gibi temel gübreye ilave olarak bitki gelişme durumu gözönünde bulundurularak 5 kg Azot'ta sulamalarla birlikte toprağa verilir. Eğer imkan varsa meyvelerin irileşmeğe başladığı dönemde çiftlik gübresi şerbet şeklinde bitkilere verilir.
ÇAPA YAPILIR
Birinci salamadan sonra toprak tava gelince dar ve geniş aralara düz bir çapa yapılır, birinci çapalamadan sonra yine toprak tav durumuna göre arıklama çapası yapılır. Bundan sonraki çapalama eğer mümkün olursa, bitki ipe alınıncaya kadar ot çapasıdır.
ASKIYA ALMAK GEREKIR
Kavunlarda ipe alınma hıyarlarda ki gibi olmakla beraber, bitkiler üzerinde, daha ağırca bulunacak meyvelerin yükünü çekecek kuvvette yine üstteki tele paralel istikamette ikinci bir tel veya ip yerden 5-10 cm yükseklikten çekilir. Bu iki tel birbirine askı ipi ile bağlanır.
Bitkiler uzadıkça bu bağlantı ipine sardırılır. Eğer bitkilerin aşağıya kayma tehlikesi söz konusu olursa o takdirde takriben her 25- 30 cm de bitki sıkıştırılmayacak tarzda bağlama ipine yine bağlanır.
BUDAMA NASIL?
Kavunda erkencilik ve kaliteli meyve sağlamak için budamaya gerek duyulmaktadır. Ülkemizde 2 adet budama metodu uygulanmaktadır. 1.Metod: Bitkilerin ana gövdesi üzerinde meydana gelen yan sürgünler 50 cm'ye kadar tamamen alınmakta, bundan sonra meydana gelen sürgünler 1 meyve 2 yaprak üzerinden tele kadar budanmakta telden sonra serbest bırakılmaktadır.
2.Metod: Bitkilerin 2 veya 4 gerçek yaprak üzerinden tepe sürgünü kesilmekte meydana gelen en kuvvetli yan sürgün ana gövde olarak geliştirilmekte ve bu gövdeden meydana gelen ikinci yan sürgünler 1 meyve 2 yaprak üzerinden tele kadar budanmakta, telden sonra serbest bırakılmaktadır.
TOZLANMA YARDIM İSTER
Kavunlar partenokarp meyve tutma özelliğine sahip değildir. Meyve tutumunun sağlanması için tozlanma ve döllenmeye gerek vardır. Tozlanmanın arılarla yapılması en emin bir yoldur, fakat bunun uygulamasının zor olacağı düşüncesiyle tozlamaya elle yardım etmekte fayda vardır. Döllemenin yeterli olmayışı meyvelerin şekil bakımından düzgün olmamasına neden olur.
HASAT NE ZAMAN?
Kavunlarda hasat zamanı tesbitinde meyve kabuk rengi değişiminden yararlanılır. Ayrıca meyve ağırlığının artması, meyvanın dip kısmının yumuşaması ve aromatik bir kokunun oluşması önemli kriterlerdir. Olgunlaşan meyveler makas veya bıçak ile 4-5 cm saplı olarak kesilir ve özel ambalajlarda pazarlanır.
VERİM
Bitki başına 4-6 adet meyve alınır. Ağırlık çeşit iriliğine göre farklı olmaktadır. Ama genelde sera çeşitlerinde ortalama meyve ağırlığı 1,5-2,5 kg arasında değişir.
Bir önceki yazımız olan Örtüaltı Karpuz Yetiştiriciliği başlıklı makalemizde Karpuz ve Örtüaltı hakkında bilgiler verilmektedir.
Yün Böyle Toplanır
Balkonda ve saksıda püf nokta, kiraz domates yetiştiriciliği
Anadolunun kaybolma tehlikesi altındaki tohumları kapınıza kadar getirdik
Soğuk Yerlere Giden Sıcacık Tren Dogu Ekspresi
Tohumdan tohuma yaşam döngüsü. Sonsuz bir yaşam
Biz çiftçiler olarak kendimiz için bunu uygun görüyoruz.
Ayaş’ta bir hanımefendinin çeyiz sandığı, bunu duyduğunuzu sanmıyorum,
Lifosat’ın insan sağlığına zararını hiç konuşmuyoruz
İnsanları mısır şurubu şekeri ile aptallaştırıyorlar
Koyunlarını mümkünse cardakta muhavaza edin
Damla sakızı üreten çiftçiler kazanıyor
GDO’ların esası, “gen transferi”ne dayanır
En iyi çilek yetiştirme bilgileri
Bu mısırlar arıların eseridir.
Yer yüzünü örten bitkiler
Trend Konular
-
Genel Konular5 sene ago
Kazların cinsiyeti nasıl anlaşılır?
-
SEBZECİLİK4 sene ago
Tohumun çimlenmesini artırmak için uygulayacağınız önlemler
-
Genel5 sene ago
Küçükbaş hayvanlarda işeme zorluğu
-
Tarla Bitkileri5 sene ago
Ryegrass Tekli Yem Bitkisi -İtalian Ryegrass
-
SEBZECİLİK4 sene ago
Domates Sulaması ve Sulama prensipleri
-
Genel Konular5 sene ago
Hayvanın Çivi Yutması Nasıl Anlasılır
-
Tarla Bitkileri5 sene ago
Pamukta Yabancı Otlar ve Mücadelesi
-
SEBZECİLİK5 sene ago
Sebze Yetiştiriciliğinde Yabancı Ot Mücadelesi