Pankreatit Nedir
Pankreatit Nedir, Neden Olur Belirtileri Teşhisi Bitkisel Tedavisi
Pankreas organının iltihaplanmasına pankreatit denir. Pankreas midenin arkasında bulunan yaklaşık 15-20 cm büyüklüğünde bir organdır. Pankreasın vücudumuzda 2 temel görevi vardır; besinlerin sindirimine yardımcı olmak için ince bağırsağa güçlü sindirim enzimleri salgılar ve İnsülin ile glukagon hormonlarını üretip kan dolaşımına gönderilmesini sağlar.
Pankreas iltihaplanması kansere yol açar mı?
Kronik pankreas iltihabı pankreas kanserine yakalanma riskini artırmaktadır, ancak kesin dönüşür denilemez.
Pankreas iltihabı tedavisi kaç gün sürer, akut ve kronik pankreatit ne kadar sürede iyileşir?
Pankreas iltihabı tedavisi 5-10 gün sürer. 5-10 gün içinde hasta şifaya kavuşur.
Pankreatit yani pankreas iltihaplanması akut pankreatit ve kronik pankreatit olarak 2 türe ayrılır.
Akut Pankreatit
Akut pankreatit, kısa süre devam eden ani pankreas iltihabıdır. Türkiye’de akut pankreatit sorununun %80’nin nedeni safra kesesinde taş bulunmasıdır. Akut pankreatit ani karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, sırt, bel ağrısı gibi belirtilere neden olur.Akut pankreatit hayatı tehdit eden bir durumdur Akut pankreatit 1-2 hafta içinde ilaç tedavisi ile şifa bulur.
Kronik Pankreatit
Aylarca, yıllarca geçmeyen sık sık tekrarlayan pankreas iltihabına kronik pankreatit adı verilir. Kronik pankreatitin sayısız farklı nedeni vardır. En yaygın neden uzun süreli alkol bağımlılığıdır. Olguların yaklaşık yüzde 70’i alkol tüketimiyle bağlantılıdır.
Pankreatitin Belirtileri Nelerdir?
Akut ve kronik pankreatit genellikle aynı belirtilere neden olur. Ancak kronik pankreatit belirtileri uzun süre devam etmekte ya da tekrarlamaktadır, bu nedenle kalıcı diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri gerektirebilir. Pankreas iltihabı belirtileri pankreas ve diğer sindirim sistemi organlarını da olumsuz etkiler.
- Şiddetli karın ağrısı (Ağrı sırta, bele pankreasa yakın organlara da vurup buralar da ağrıyabilir)
- Kusma veya kusmadan mide bulantısı
- Karına kramp girmesi
- Karında şişlik
- Baş ağrısı
- Kötü kokulu ve yağlı dışkı (steatorrhea)
- İştahsızlık
- Karın bölgesinde hassasiyet dokununca ağrı hissetme
- Hazımsızlık
- Şişkinlik
- Yüksek ateş
- Tansiyon düşüklüğü
- Hızlı kalp atışı
- Gaz
- Hıçkırık
- Ciltte döküntü
- Cildin ve gözün akının sararması
- İshal
- Nefes darlığı
- Aşırı halsizlik
- İstemsiz kilo kaybı
Pankreatit Neden Olur?
Akut pankreatit genellikle safra kesesinde taş bulunmasından ve aşırı alkol tüketiminden kaynaklanır. Diğer nedenler arasında kullanılan ilaçların yan etkileri, otoimmün hastalıklar, enfeksiyonlar, pankreasa darbe alınması, metabolik bozukluklar sayılabilir. Akut pankreatit hastalarının% 15’inde bu durumun neden ortaya çıktığı bilinmemektedir.
Kronik pankreatitin ise%70 nedeni uzun süre alkol kullanmaktır. Diğer nedenler arasında safra taşları, pankreasın kalıtsal bozuklukları, kistik fibrozis hastalığı, trigliserid yüksekliği ve bazı ilaçların yan etkileri yer alır. Olguların yaklaşık% 20-30’unda kronik pankreatitin nedeni bilinmemektedir.
Akut Ve Kronik Pankreatit Nedenleri
Akut ve kronik pankreatit özetle şu nedenlerden kaynaklanır;
- Safra kesesinde taş bulunması
- Alkol kullanma alışkanlığı
- Kistik fibroz (akciğerlerde ve diğer organlarda anormal derecede kalın, yapışkan mukus oluşması ile belirti veren kalıtsal bir hastalık)
- Kortizon gibi çeşitli ilaçların yan etkisi olarak
- Östrojenler ve tiazid diüretik gibi bazı ilaç türleri
- Bazı viral ve bakteriyel enfeksiyonlar
- Ameliyat: Başka bir cerrahi müdahale sırasında pankreas ya da çevresinin kazara zarar görmesi pankreas iltihabına neden olabilir.
- Hiperkalsemi (kan dolaşımında yüksek düzeyde kalsiyum bulunması)
- Hiperlipidemi (kan dolaşımında yüksek düzey yağ bulunması)
- Karın bölgesine darbe alma, yaralanma
- Penisilin veya kodein gibi ilaçlara alerji olarak
- Safra kanallarının görüntüleme çalışmaları gibi tıbbi prosedürlerin komplikasyonu olarak
Pankreas İltihabı Nasıl Teşhis Edilir?
Pankreas iltihabının teşhisinde şu yöntemler kullanılır;
- Kan testi
- Gaita (kaka) testi
- Karın ultrasonu
- Bilgisayarlı tomografi çekilmesi
- Safra kesesi, pankreas ve kanallarda anormallikler olup olmadığını görmek için MR gibi testler uygulanır.
Pankreatit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Pankreatit tedavisi genellikle hastanede yatılması suretiyle yapılmaktadır. Buradaki temel amaç, pankreastaki iltihaplanmayı kontrol altına almaktır. Hastanede serum, ağrı kesici ve antibiyotik ilaç gibi yöntemlerle hastalık tedavi edilir.
Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu’ndan Pankreas İltihabına (Pankreatite) Bitkisel Çözüm
4-5 tane kuru ceviz alın ve kabukları kırarak ceviz içini top halde çıkarın. 1 bardak kaynamakta olan su içerisine cevizleri atın ve 4-5 dakika kadar kaynatın. Kaynama işleminden sonra hemen süzmeyin ve 1 saat bekletin.
1 saat bekledikten sonra süzün ve gün içerisinde hepsini için. Artan cevizleri yemeniz gerekmemektedir.
Uygulayacağınız bu kür sayesinde amilaz enzimi oranı düşer ve pankreas iltihaplanması pankreatit rahatsızlığı ağrıları tamamen bitkisel çözüm kuru ceviz kürü sayesinde ortadan kalkar.
Pankreas İltihabı Hastaları Neler Yiyemez?
Önemli olan pankreas bezinin kapasitesini zorlayacak gıdaları tek seferde ve çok miktarda tüketmemek.
Özellikle pasta, çikolata, krema, kaymak, hamur tatlıları, yağlı börek, çörekler, susam, tahin, helvalar, yağlı yiyecekler, yağda kızartmalar, yağlı etler, yağlı tavuk, yağlı balık, sucuk, salam, sosis, pastırma, sakatatlar (karaciğer, böbrek, beyin v.b.
), hayvani ve katı yağlar, yumurta ve yumurtalı her türlü yiyecek, alkollü içkiler, kuru yemişler, baharatlı yiyecekler, kepekli ekmek, kuru baklagiller (kuru fasulye, nohut v.b) gibi gıdalardan sakınmak uygun olur.
Источник:
https://selmasultan.com/pankreas-iltihabi-akut-kronik-pankreatit-nedir-nasil-kurur-gecer
Pankreatit (Pankreas İltihabı) Nedir? Belirtileri Nelerdir? Tüm Bilmek İstedikleriniz – APPVICE
Pankreas, karın boşluğunda, midenin ardında yer alan ve çeşitli enzimler salgılayarak gıdaların sindirilmesinde işlev gören bir organdır; ayrıca vücudun glikozu işlemesini sağlayan, insülin gibi hormonlar da üretir. Pankreatit, pankreasın iltihaplanmasıdır.
Pankreatit aniden başlayıp görece çabuk iyileşebilir; bazı durumlarda da kronik bir hastalık olarak seyredebilir. Başka deyişle bu hastalığın iki ana türü vardır: akut pankreatit ve kronik pankreatit. Tedavi pankreatitin türüne bağlıdır.
Pankreatit Beslenmesi İçin Diyetisyeninizle ile Bir Tuşla Hemen Görüşün:
Başla tuşuna basarak Appvice mobil uygulaması üzerinden diyetisyeninizle hemen görüşebilirsiniz.
Diyetisyene Sor
Akut Pankreatit ve Kronik Panktreatit Arasındaki Farklar
Akut pankreatit aniden başlar. Akut pankreatitte enflamasyon genellikle tedavinin başlangıcından itibaren birkaç gün içerisinde geçer. Akut pankreatitin yıllık insidansının 5–35/100.000 olduğu kabul edilir.
Akut pankreatitin en sık görülen nedeni, safra taşlarıdır. Safra taşları, safranın içerdiği bazı maddelerin taşlaşmasıyla oluşan küçük, sert yapılardır. Yeterli büyüklükteki bir safra taşı, ana pankreas kanalı ile ana safra kanalının birleştiği noktada, yani Vater kabarcığı adı verilen kanalda sıkışabilir. Bu kanallar onikiparmak bağırsağına (duodenum) açılan kanallardır.
Pankreas kanalı pankreasta üretilen enzimleri taşıyan kanaldır. Ana safra kanalı ya da ortak safra kanalı (koledok kanalı) ise karaciğer ve safra kesesinden safra ve diğer maddeleri taşıyan kanaldır. Bir safra taşı bu bölgeyi tıkadığında, burada safra birikir ve ana safra kanalı ile pankreasta enflamasyona neden olabilir.Kronik pankreatit pankreasın müzmin enflamasyonudur. Kronik pankreatit pankreasta kalıcı hasara ve yapısal değişikliklere neden olabilir. Uzun süreli enflamasyon sonucu pankreasta yara dokuları oluşur.
Bu yara dokusunun artması, pankreasın yeterli miktarda enzim ve hormon üretememesine yol açar. Sonuçta yağların sindirilmesi zorlaşır (ki bu enzimlerin emilimi için yağ gereklidir) ve diyabet gelişebilir.
Alkolizm, yetişkinlerde hem kronik hem de akut pankreatitin yaygın nedenlerinden biridir. Uzun süreli alkol kullanımı yetişkinlerde kronik pankreatitin en yaygın nedenidir. Kistik fibrozis gibi otoimmün ve genetik hastalıklar da kronik pankreatite neden olabilir.
Pankreatit Belirtileri Nelerdir?
Akut ve kronik pankreatit vakalarının en yaygın belirtisi karnın orta sol bölümünde ağrıdır. Bazı kronik pankreatit vakalarında, teşhis amaçlı görüntülemelerde enflamasyon görülebilir. Hastalık, bunun dışında hiçbir belirti göstermeyebilir.
Pankreatitin belirtileri arasında aşağıdakileri sayabiliriz:
- Kuşak gibi gövdenin üst kısmına sarılan ve sırta da yayılabilen karın ağrısı
- Hazımsızlık
- Mide bulantısı ve kusma
- Karın bölgesinde hassasiyet
- Belirli bir neden olmaksızın kilo kaybı
- Karının şişmesi ve şişkinlik
- Hıçkırık
- Yüksek ateş
Kronik pankreatitli insanlarda steatore; yani yağlı ve kötü kokulu dışkı görülebilir. Steatore besinlerin iyi emilemediğinin göstergesidir. Başka değişle steatore, pankreası yeterli miktarda sindirim enzimi üretemediği için, hastanın gıdaları sindiremediği ve ihtiyaç duyduğu hayatî besinleri gıdalardan alamadığının belirtisidir.
Pankreatitin neden olduğu ağrılar, bir seferde birkaç dakika ya da birkaç saat sürebilir. Ciddi vakalarda kronik pankreatitten kaynaklanan ağrı ve rahatsızlık sürekli olur. Hastanın ağrılarının yemek yedikten sonra ya da yatar pozisyona geçince artması olasıdır. Rahatlamak için hastanın oturur pozisyona geçmesi ve biraz öne eğilmesi gerekebilir.
Pankreatit Tanısı Nasıl Konur?
Pankreatit tanısı, fiziksel muayene, çeşitli görüntüleme yöntemleri ve laboratuvar testleri vasıtasıyla konur. Akut pankreatit vakalarında şiddetli karın ağrısı olur ve kan testlerinde pankreas enzimleri yüksek çıkar.
Ultrason, MRI (manyetik rezonans görüntüleme) ve BT (bilgisayarlı tomografi) taramaları gibi çeşitli görüntüleme uygulamalarıyla enflamasyon belirtileri, safra kanalı ve pankreatik kanal ile ilgili bilgi toplanır. Ayrıca gaita testiyle gaitanın normalden yüksek miktarda yağ içerip içermediğine bakılır.
Pankreatit Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Akut pankreatitli hastalar genellikle hastanede tedavi edilir. Pankreas, sindirimde işlev görür ve iyileşmesi için istirahat etmesi gerekir; bu nedenle hasta, serum ya da nazogastrik sondayla, yani burnundan doğru midesine indirilen bir tüp vasıtasıyla beslenir.
Hastanın tekrar oral beslenmeye başlaması, durumunun ciddiyetine bağlıdır. Bazı vakalar birkaç gün içerisinde iyileşirken diğerlerinin iyileşmesi birkaç hafta sürebilir.
Diyet
Az yağlı, sağlıklı bir beslenme rejimi, pankreatit tedavisinde önemli rol oynar. Özellikle kronik pankreatitli hastalar aldıkları yağ miktarına dikkat etmelidir, çünkü bu hastaların pankreas fonksiyonları kalıcı olarak bozulmaktadır.
Pankreatitli hastalar gün içinde az miktarda ama sık sık yemeli, sindirim sistemlerine fazla yük bindirmemelidir. Bu hastalar az yağlı beslenmeli ve bol miktarda sıvı almalıdır. Ayrıca hekimler pankreatitli hastalara vitamin takviyeleri de verebilir, böylece hastalarının ihtiyaç duydukları besinleri aldığından emin olurlar.
Ameliyat
Belirli bir pankreatit vakasında, pankreasın iltihaplanmasının altında yatan nedenin bulunması, tedavinin önemli bir parçasıdır. Pankreasın iltihaplanmasına, örneğin safra taşları ya da safra kanalının tıkanması neden olmuşsa, bu durumun düzeltilmesi için ameliyat gerekebilir.
Yaşam biçimi değişiklikleri
Hastanın bütünüyle iyileşmesi için sigara ve alkol kullanmayı bırakması gerekir.
Ağrıları geçirmekte kullanılan alternatif yöntemler
Hastanede tedavi gören hastalara damar yoluyla ağrı kesici verilir. Diğer yandan, alternatif tedavi yöntemleri de pankreatitten kaynaklanan ağrıların hafifletilmesinde etkili olabilmektedir.
Mayo Clinic, modern yöntemlerin işe yaramadığı durumlarda yoga, nefes egzersizleri ve meditasyon yapmayı önermektedir.
Bu alternatif yaklaşımlar, çeşitli egzersizlerle zihnin ağrıdan uzaklaştırılmasına çalışırlar.
Panktreatit Komplikasyon ve Riskleri
Bazı vakalarda çeşitli komplikasyonlar çıkabilir. Aşağıda sıralayacaklarımız ender olaylar olmakla birlikte kronik pankreatitte daha sık görülürler:
- Böbreklerin hasar görmesi
- Pankreas kanseri
- Diyabet
- Besin yetersizliği
- Pankreas enfeksiyonları
Akut pankreatit vakalarında da solunum sorunları gelişme riski vardır.
Pankreatit Ölümcül müdür?
Pankreatit sağlıklı bir yaşam biçimi ve uygun tıbbî tedaviyle yenilebilir. Bu konuda daha fazla bilgi almak için doktorunuza danışınız.
SORU: Akut pankreatit, kronik pankreatite dönüşür mü?
CEVAP: Akut pankreatitin kronik pankreatite nasıl dönüştüğü tam olarak bilinmemektedir, ancak konu hakkındaki araştırmalar alkolizme bağlı akut pankreatitin kronikleşebildiğini göstermektedir.
Sigara kullanımının da riski arttırdığı söylenebilir. Akut pankreatitin kronik pankreatite dönüşümünde akut atakların şiddetinin ve sıklığının da rol oynadığı düşünülmektedir.
Alkol kullanımına bağlı akut pankreatit vakalarının yaklaşık %45’i, 1 ilâ 20 yıl içerisinde kronik pankreatite dönüşmektedir.
Bu makale Appvice Psikoloji Otoriteleri tarafından bilimsel verilere dayalı olarak incelenmiş ve onaylanmıştır.
PANKREATİT BELİRTİLERİ NELERDİR?
Pankreatit, pankreasın iltihaplanması sonucu meydana gelen bir iç hastalıktır. İnce, yassı ve belirgin bir şekli olmayan pankreas bezi, karın boşluğunun hemen üst kısmında, midenin arka tarafında kıvrılmış bir şekilde durmaktadır.
Pankreas, üretmiş olduğu özel enzimler sayesinde, sindirime yardımcı olduğu gibi, vücuttaki glikoz işlemlerinin düzenlenmesini sağlan hormonların üretilmesine de yardımcı olmaktadır.
Pankreatit, akut pankreatit olarak oluşmaktadır. Yani, pankreatit aniden belirmektedir ve günlerce sürmektedir. Pankreatit, bunun yanı sıra, kronik olarak da meydana gelebilir. Bu durumda ise pankreatit hastalığının ortaya çıkması yıllar sonra gerçekleşebilir.
Hafif şekilde seyreden pankreatit, herhangi bir tedavi olmaksızın kendiliğinden iyileşmektedir. Fakat, şiddetli şekilde seyreden pankreatit, hayati teh oluşturabilecek komplikasyonların meydana gelmesine sebep olabilir.
Oluşum Nedenleri
Pankreasın üretmiş olduğu sindirim enzimleri aktifleşirken, organın zarar görmesine sebep olursa, bu durumda pankreatit oluşur. Normal sindirim sırasında, inaktif pankreas enzimleri, pankreastan, kanallar boyunca ilerleyerek ince bağırsaklara taşınır. Bu sindirim enzimleri, ince bağırsaklarda aktif hale gelir ve sindirime yardımcı olur.
Fakat pankreatit durumunda ise, bu inaktif sindirim enzimler, hala pankreas içerisinde duruyorken aktifleşir. Yani, pankreas içinde aktifleşmemesi gereken sindirim enzimleri, eğer ince bağırsaklarda değil de, pankreas içinde aktifleşirse, pankreatit meydana gelir.
Pankreas içinde aktifleşen sindirim enzimleri, pankreas dokularını tahrip ederek, iltihaplanma oluşmasına sebep olur.Pankreatit, zaman içinde tekrarlayarak, pankreası hasara uğratır ve bu durumda kronik pankreatit meydana gelir. Pankreatit nedeniyle pankreas dokularında oluşan yaralar, pankreasın işlev kaybı yaşamasına sebep olabilir. İşlev ve fonksiyonları azalmış olan pankreas ise, sindirim problemlerinin yaşanmasına ve diyabet oluşmasına yol açar.
Öte yandan, akut ya da kronik pankreatit oluşmasına sebep olan bazı faktörler bulunmaktadır. Pankreatit oluşmasına sebep olan bazı faktörler şu şekildedir;
- Alkol tüketimi,
- Safra kesesi taşı,
- Karın boşluğundan ameliyat geçirilmesi,
- Bazı ilaçların yan etkileri,
- Sigara kullanmak,
- Kistik fibroz,
- Safra kesesi taşı tedavisi sırasında, endoskopik retrograd kolanjio pankreatografi uygulamasının kullanılmış olması,
- Aile bireylerinde pankreatit vakasının bulunması,
- Kandaki kalsiyum seviyesinin yüksek olması, bu durum paratiroid bezinin çok fazla çalışmasına sebep olur,
- Kandaki trigliserid seviyesinin yüksek olması,
- Enfeksiyonlar,
- Karın boşluğundan yaralanma yaşanması,
- Pankreas kanseri.
Pankreatit Belirtileri
Pankreatitin belirtileri çok değişiklik ve çeşitlilik göstermektedir. Hastalığa sebep olan etkenlerin özelliklerine göre farklılıklar gösteren pankreatit belirtileri şu şekildedir;
Aniden gelişen yani akut pankreatit belirti ve semptomları aşağıdaki gibidir;
1.Karın Ağrısı
Akut pankreatit, aniden gelişen bir pankreatit türüdür. Bundan dolayı, karın boşluğunun hemen üst kısmında ağrılar yaşanmasına sebep olan akut pankreatit ağrıları, bazen günlerce devam edebilmektedir.
2.Sırta Yayılan Karın Ağrısı
Şiddetli boyutlara ulaşabilen karın ağrıları, sadece karın boşluğunu etkisi altına almak ile kalmaz. Bu karın ağrıları ani olarak gelişebilir ve bazı durumlarda sırt bölgesine de yayılabilmektedir.
3.Yemeklerden Sonra Ağrı Hissi
Pankreas içinde bulunan sindirim enzimlerini etkisi altına alan ve aniden gelişen akut pankreatit, bu enzimlerin olması gereken yerinde yani ince bağırsakta aktifleşmesi yerine, pankreas içinde aktifleşmesine sebep olmaktadır. Bundan dolayı, yemek yenildikten sonra, karın bölgesinde yaşanan ağrılar, sindirim sorunlarının yaşandığına ve pankreatit hastalığına işaret olabilir.
4.Bulantı
Sindirim süreçlerinin bozulmasına sebep olan pankreatit, sindirim enzimlerinin olumsuz etkilenmesine de sebep olmaktadır. Pankreasın işlevinin bozulması nedeniyle, sindirim sistemi sekteye uğrayabilmektedir. Bu durum ise, hazımsızlık gibi sorunlara yol açarak, bulantı yaşanmasına sebep olabilmektedir.
5.Kusma
Akut pankreatit hastalığında yaşanan kusmanın nedeni, sindirimde yaşanan sorunlar ve bundan kaynaklanan mide bulantılarıdır. Kusma durumu bazı kişilerde çok sık yaşanabilirken, bazı kişilerde ise daha nadir şekilde yaşanabilmektedir.
6.Karın Bölgesinde Hassasiyet
Direkt olarak pankreası etkisi altına alana akut pankreatit, sebep olduğu ağrılar nedeniyle, karın boşluğunda hassasiyet yaşanmasına yol açabilir. Ağrılardan dolayı yorulmuş olan karın kasları, karın bölgesinde, özellikle dokunulduğu zaman hassasiyet yaşanmasına neden olabilmektedir.
Aniden değil de, zaman içerisinde gelişen kronik pankreatit belirtileri aşağıdaki gibidir;
7.Karın Ağrısı
Kronik pankreatit, aniden gelişmek yerine yavaş yavaş ortaya çıkan bir hastalıktır. Bundan dolayı, karın boşluğunun hemen üst kısmında ağrılar yaşanmasına sebep olan kronik pankreatit ağrıları, bazen günlerce devam edebildiği gibi, bazen de yok olup, belli bir süre sonra tekrarlayabilmektedir.
8.Kilo Kaybı
Kilo vermek için hiçbir çaba harcanmamasına rağmen kaybedilen kilolar, başka bir hastalık belirtisi olabileceği gibi, kronik pankreatit hastalığının da bir belirtisi de olabilmektedir.
Çünkü kronik hale gelmiş olan pankreatit, sürekli olarak sindirim problemlerinin ve buna bağlı olarak da, iştahsızlık ve bulantı sorunlarının yaşanmasına sebep olmaktadır.
Böylece kişide, sürekli olarak kilo kaybı yaşanabilmektedir.
9.Yağlı ve Kokulu Dışkı
Sindirim sisteminde problemler yaşanmasına sebep olan kronikleşmiş pankreatit, zamanla dışkıda bazı değişimlerin yaşanmasına yol açabilmektedir.
Normalde, sağlıklı bir insanda ince bağırsaklarda gerçekleşmesi gereken sindirim işlemlerinin, pankreatit nedeniyle pankreasta meydana gelmesi sonucu, besinler tam olarak sindirilemez.
Çünkü, pankreasta üretilen ve karbonhidrat, yağ ile proteinlerin sindirilmesini sağlayan enzimler, ince bağırsaklara ulaşmaz. Böylece sindirime uğrayamamış olan besinler, yağlı ve kokulu bir dışkı haline dönüşebilir.
Bunların dışında ek olarak, eğer karın ağrıları kalıcı bir hale dönüşmüş ise hemen bir doktora ya da hastaneye gitmekte fayda vardır.
Komplikasyonlar
Pankreatit hastalığı, ilerlemesi halinde bazı diğer sağlık sorunlarının yaşanmasına yol açabilmektedir. Pankreatit hastalığının sebep olduğu komplikasyonlar şöyledir;
Psödokist: Akut pankreatit, pankreas içinde bulunan kist benzeri ceplerde, sıvı ve atıkların birikmesine yol açmaktadır. Bu kist benzeri kistler, zamanla daha da genişler ve büyür. Böylece psödokist adı verilen bu yapılar oluşur. Zamanla psödokistler yırtılarak, iç kanama ve enfeksiyonlar oluşmasına yol açabilir.
Enfeksiyon: Akut pankreatit, pankreasın bakteri ve enfeksiyonlara karşı savunmasız kalmasına sebep olmaktadır. Pankreasta meydana gelen enfeksiyonlar ise, ciddi hasarlara yol açar ve ameliyat ile o kısmın alınması yoluyla temizlenir.
Solunum problemleri: Özellikle akut pankreatit, vücudun kimyasal dengesini değiştirerek, akciğerlerin olumsuz etkilenmesine sebep olmaktadır. Bu durum ise, kandaki oksijen miktarının tehli boyutlarda düşmesine yol açarak, solunum sorunlarının gelişmesine sebep olabilmektedir.
Diyabet: Kronik pankreatit, pankreas içinde bulunan ve insülin üreten hücrelerin hasara uğramasına sebep olmaktadır. Bu durum ise, vücudumuzun kan şekerini kullanma şeklini etkileyen bir hastalık olan diyabet gelişmesine yol açmaktadır.
Böbrek yetmezliği: Daha sık olarak akut pankreatit hastalığı, böbrek yetmezliğine yol açabilmektedir.
Beslenme bozukluğu: Hem akut hem de kronik pankreatit, tüketilen besinlerin sindirilmesi için pankreas tarafından üretilen enzimlerin azalmasına sebep olmaktadır. Bu durum ise, beslenme bozukluğu, ishal ve kilo kaybı yaşanmasına yol açabilmektedir.
Pankreas kanseri: Çok uzun süre boyunca pankreas dokularında bulunmuş olan iltihaplanma, pankreas kanseri riskini artırabilmektedir.
Tanı ve Testler
Akut ve kronik pankreatit tanısı ile teşhisinin konulabilmesi için doktorlar bazı yöntemler kullanmaktadır. Doktorların tanı koyabilmek için kullandıkları yöntemleri şu şekilde sıralayabiliriz;
- Kan tahlili yardımı ile pankreas enzim seviyelerinin incelenmesi,
- Gaita (dışkı) testi yardımı ile, kronik pankreatit şiddetinin değerlendirilmesi, sindirim sistemi tarafından, besinlerdeki yağların yeterince absorbe edilip edilmediğinin kontrol edilmesi,
- Bilgisayarlı tomografi taraması yardımı ile, pankreastaki iltihap oluşumunu belirlenmesi ve safra kesesinin kontrol edilmesi,
- Ultrason ile karın boşluğunun, pankreasın ve safra kesesinin kontrol edilmesi,
- Endoskopik ultrason cihazı yardımı ile, pankreas kanallarında ve safra kanallarında tıkanıklık olup olmadığının kontrol edilmesi,
- Manyetik rezonans görüntüleme yani emar cihazı yardımı ile, safrakesesinde, pankreasta ve safra kanallarında anormallik olup olmadığının kontrol edilmesi.
Tedavi ve İlaçlar
Pankreatit tedavisi genellikle hastanede yatılması suretiyle yapılmaktadır. Buradaki temel amaç, pankreastaki iltihaplanmayı kontrol altına almaktır. Doktorlar bu amaç doğrultusunda, aşağıdaki tedavi yöntemlerini uygularlar;
Perhiz: Hastanede tedavi süreci boyunca hastaya perhiz uygulanmaktadır. Daha sonradan ise, temiz sıvılar ve hafif gıdalar ile perhize devam edilmektedir. Böylece pankreastaki iltihaplanma kontrol altına alınmış olur.
Ağrı kesici ilaçlar: Şiddetli ağrıların yaşanmasına sebep olan pankreatit hastalığında yaşanan ağrılar, ağrı kesici ilaçlar yardımı ile hafifletilebilir.
Damar içi (IV) sıvılar: Vücut, pankreası onarabilmek için, ekstradan sıvı ve enerji harcadığı için, susuz kalabilir. Bu durum karşısında doktor, koldaki damar yoluyla ekstra sıvı takviyesi yapabilir.
Pankreatit hastalığının altında yatan sorunların tedavisi: Bu durumda, pankreatit hastalığının altında yatan sorunlar tespit edildikten sonra ona göre tedaviye başlanır. Buna göre;
Safra kesesi kanallarındaki tıkanıklıkların tedavisi: Bu tedavi yöntemi ile, eğer pankreatite sebep olan bu sorun tedavi edilir.
Safra kesesi ameliyatı: Eğer safra kesesi taşı, pankreatit oluşmasına sebep olmuş ise, doktor safra kesesini ameliyat ile çıkaracaktır.
Pankreas ameliyatı: Eğer hastalık çok ilerlemiş ise, doktor ameliyat ile hastalıklı kısmı temizler.
Alkol tedavisi: Alkolden dolayı pankreatit meydana gelmiş ise, doktor alkol tedavisi uygun görebilir.
Sindirim enzimlerinin desteklenmesi: Böylece sindirim düzenlenmiş olur.
Alternatif Yöntemler
Pankreatit tedavisinde belli başlı bir alternatif yöntem bulunmamaktadır. Fakat bazı alternatif yöntemler, pankreatitten dolayı kaynaklanan ağrıların hafiflemesine yardımcı olabilmektedir. Çünkü ilaçlar bu ağrıları yeterince hafifletmeye yetmemektedir. Ağrıların hafiflemesine yardımcı olabilecek alternatif yöntemler ise;
- Meditasyon,
- Rahatlama egzersizleri,
- Yoga şeklindedir.
Alınacak Önlemler
Pankreatit hastalığından korunmak ya da hastalığı kontrol edebilmek için alınacak olan önlemler şu şekildedir;
- Alkol tüketimini bırakmak,
- Yağ oranı düşük olan gıdaları tercih etmek,
- Sebze, meyve, tam tahıllar ve yağsız proteinler gibi besinleri tercih etmek,
- Bol miktarda su ve sıvı tüketmek
Источник:
https://evdesifa.com/pankreatit-belirtileri-nelerdir/
Pankreatit Nedenleri Ve Tedavisi (Pankreas İltihabı) – Sağlık Ocağım .NET
Akut pankreatit, pankreasın ani başlayan inflamasyonudur. Bu durum pankreasın farklı derecelerde hasar görmesi olarak ta tanımlanabilir.
Bu tip bir hasar bazen pankreas hücrelerinin ölümüne neden olabildiği gibi, birtakım kimyasal maddeler nedeni ile gelişen durumlar vücudun tamamını kapsayan bir bozukluğa kadar gidebilen bir tablo ortaya çıkabilir.
Pankreas sindirime yardımcı bazı maddeler salgılamaya yarayan bir organdır.
Örneğin, iç salgı insülin, dış salgı amilaz, lipaz, tripsin gibi. Dış salgıda bulunan maddeler inaktif formda olur ve bağırsakta aktif hale geçerler ve yağ, şeker ve proteinlerin parçalanmasını sağlarlar.
Fakat akut pankreatit durumunda bu maddeler bir şekilde daha pankreas içindeyken ya da bir nedenden dolayı çevre dokulara giderek aktif hale geçerler ve dokuları parçalamaya başlarlar.
Akut pankreatit bu kontrol dışı dokuların parçalanması olayına karşı vücudun meydana getirdiği savunma olayına ve sonuçlarına verilen addır.
Akut pankreatit (Pankreas İltihabı) neden olur?
Akut pankreatitin pekçok nedeni vardır ve en sık görülen nedenlerden biride safra kesesi taşlarıdır. Safra kesesindeki taşlar, safra kesesinin kasılması sonucu ana safra kanalına dökülebilir ve böyle bir durumda safra sarılığı ortaya çıkar.
Bu durum safra kesesi taşı olan kişilerin en önemli komplikasyonlarından biridir. Bu taşların daha da önemli komplikasyonlarından biride pankreatite neden olmasıdır. Akut pankreatitin diğer bir nedeni ise aşırı alkol kullanımıdır.
Alkol direkt olarak ya da dolaylı nedenlerden pankreatite yol açar.
Bunların dışında pankreatite neden olan diğer faktörler, çocuklarda kabakulak, hepatit A-B ve C virüsleri, koksaki B-EBV gibi virüsler, erişkinlerde kan yağlarının yüksek değerlerde olması (hiperlipidemi), bazı ilaçlar, kanal darlığı, pankreasın bazı doğumsal bozuklukları, bazı kadınlarda hamilelik, batına (karın bölgesine) künt travmalar veya herhangi bir neden olmadan da pankreatit gelişebilir. Bazı akrep sokmaları da direkt toksik etki ederek akut pankreatite neden olabilir. Hiperparatiroidi de seyrek olarak akut pankreatite sebebiyet verebilir.
Akut pankreatit (pankreas iltihabı) türleri
Pankreatitin eskiden beri farklı türleri tanımlanmaktadır. Fakat Günümüzde hastalığın şiddetini de belirleyen iki tip akut pankreatit sınıflaması söz konusudur. Akut ödematöz pankreatit ve akut nekrotizan pankreatittir.
Akut ödematöz pankreatit : Akut pankreatitlerin 4’te üçünü oluşturur ve bu duruma hafif akut pankreatit adı verilir. Pankreasta küçük bir hasar olur ve ciddi sorunlara yol açmadan, cerrahi tedaviye gerek duyulmadan iyileşir.
Akut nekrozitan pankreatit : Pankreatitlerin 4’te birini oluşturur ve ağır seyirli pankreatit olarak ta tanımlanır. Pankreas dokusunda ve çevre dokularda ağır hasar ve doku ölümüne neden olur. Durumun ağırlığı ve tetiklediği farklı mekanizmalar sonucu solunum sistemi, böbrekler ve dolaşım sistemi etkilenebilir.
Bu durum hastanın yoğun bakımda tedavi görmesine ve bazı cerrahi yöntemlere baş vurulmasını gerektirebilir. Akut ödematöz pankreatit hastalarının % 30’unda uygulanan tüm tedavilere rağmen ölüm kaçınılmaz olabilir. Hastada iyileşme olsa bile pankreasta hasar oluşmuş ve fonksiyonları bozulmuştur.
Bu gibi bir durumda hastalığın derecesine göre pankreas yetmezliği ortaya çıkar.
Akut pankreatit (pankreas iltihabı) belirtileri
Pankreatit belirtileri genellikle ani başlar ve en çok görülen belirti karın ağrısıdır. Karnın üst bölümünde künt ağrı, bu ağrı sırtta ve belde de kuşak tarzında hissedilir. Bazen bulantı, kusma ve ateş yükselmesi ağrıya eşlik eder ve genellikle hastanın acil servise baş vurmasına neden olur.
Akut pankreatit (pankreas iltihabı) teşhisi
Pankreatit tedavisi
Pankreatit tanısı genellikle gastroentroloji muayenesinde yapılan fizik muayene ve bazı tetkikler ile konulur. Akut pankreatit şikayeti olan hasta genellikle acil servislere baş vurur. Yapılan acil müdahaleler sonrası, hasta mutlaka bir gastroentrolog veya genel cerrahi uzmanları tarafından değerlendirilmelidir.
Kan tahlillerinde özellikle amilaz ve lipazın yüksek olması tanıda en değerli ipucudur. İdrarda amilaz atılımı (5000 U/24’lı), serum Ca azalır. Direkt grefi, karın ultrasonografisi, çekilecek bilgisayarlı tomografi filminde pankreasta hasar tespit edilmesi de tanıda yardımcıdır.
Akut pankreatit (pankreas iltihabı) tedavisi
Akut pankreatit tedavisinde günümüzde uygulanan en önemli tedavi ilaç tedavisidir. Pankreatit tedavisinde en önemli nokta akut pankreatitin tipini belirlemek ve nedenini bulmaktır. Akut pankreatitin nedeni eğer safra taşının kanalı tıkamış olması ise bunun tedavisi yapıldığında şikayetlerde de düzelme sağlanır.
Akut pankreatitin tipi ne olursa olsun tedavinin amacı pankreası dinlendirmektir. Bunun için tedavi sırasında ağız yolundan beslenme kesilir. Hastanın tedavisi damar yolu ile hastanın beslenmesi ve pankreasın bilgisayarlı tomografi ile takibi şeklinde başlatılır.
Hafif olgularda ve görüntülemede doku kaybı yok ise 3-5 gün içerisinde hastalığın gerilediği, hastanın şikayetlerinin azaldığı durumlarda uzun süreli tedavi gerekmez.
Fakat farklı derecede doku ölümü (nekroz) tespit edilmiş ise bu durum sorunun ağırlığını gösterir. Bu durumda doku kaybının takibi, ölü dokuların enfeksiyona yol açmaması için koruma, bozulan diğer sistemlerin takibi, ameliyat zamanın planlanması gibi tedavi seçenekleri doğru planlanmalı ve zamanında yapılmalıdır.Çünkü yanlış bir tedavi planının izlenmesi hastanın ölümüne yol açabilir. Pankreatitin nedeni safra kesesi taşları ise safra kesesi alınır. Alkol ise alkol alımı bırakılır. Eğer pankreas yetmezliği gelişir ise, şeker hastalığı, sindirim bozukluğu gibi komplikasyonlar ortaya çıkar ve bunların tedavisi de tedaviye eklenir.
Karın ağrısı neden olur?Sırt ağrısı neden olur?Safra kesesi taşları
Источник:
https://www.saglikocagim.net/pankreatit-nedenleri-ve-tedavisi/
Pankreatit Nedir?
Pankreas, midenin arkasında bulunan ve ince bağırsağın ilk bölümüne yakın olan büyük bir bezdir. Pankreas kanalı adı verilen bir tüp vasıtasıyla sindirim suları ince bağırsağa salgılanmaktadır. Pankreasın fonksiyonları arasında ensülin ve glukagon hormonlarını kan dolaşımına bırakmak da bulunmaktadır.
Pankreatit ise pankreasın iltihaplanması durumudur. Bu durumda, sağlıklı sindirim için kullanılacak olan enzimler pankreas tarafından sindirilmektedir. Pankreatit akut veya kronik olabilmektedir. Her iki durumda da ciddi bir hastalık sorunudur ve tedavi edilmemesi durumunda komplikasyonlara yol açabilmektedir. (1)
Akut pankreatit durumunda hastalığın belirtileri aniden ortaya çıkmaktadır ve genellikle tedavi ile birkaç gün içinde kaybolmaktadır. Çoğunlukla safra taşı nedeniyle oluşmaktadır.
Genel belirtiler arasında ise üst karın bölgesinde şiddetli ağrı, mide bulantısı ve kusma bulunmaktadır. Tedavi genellikle hastanede intravenöz sıvılar, antibiyotikler ve ağrı azaltmak için kullanılan ağrı kesici ilaçlarla tamamlanmaktadır.
Bir kaç süren tedavi sonucunda hasta kendisini daha iyi hissetmeye başlamaktadır. (2)
Kronik pankreatit uzun süreli olarak belirtileri yaşanmaya devam eden pankreatit türüdür. Zaman içinde daha da kötüye gitme eğilimi göstermektedir ve kalıcı hasarlara da yol açabilmektedir.
Kronik pankreatit hastalığının en yaygın nedeni ağır alkol kullanımıdır. Diğer nedenler arasında ise kistik fibroz ve diğer kalıtsal bozukluklar, kandaki yüksek miktarda kalsiyum veya yağlar, bazı ilaçlar ve otoimmün hastalıklar bulunmaktadır.
Kronik pankreatit belirtileri bulantı, kusma, kilo kaybı ve yağlı dışkıları içerebilmektedir. Tedavi seçenekleri, hastanede intravenöz sıvılar, ağrıları hafifletecek ilaçlar ve beslenme desteği olabilmektedir. Sonrasında özel bir diyetle beslenilmesi ve enzim takviyeleri alınması gerekebilmektedir. (3)
Pankreatit Nedenleri
Pankreatit neden olur? Akut pankreatit yaşayan hastaların yaklaşık olarak yarısında, alkol tüketimi en yaygın nedenlerden biridir. Ağır şekilde alkol tüketmek pankreatit gelişimine yol açabilmektedir. Diğer yandan, safra taşları da kalan vakaların çoğunda pankreatit nedeni olarak tanımlanmaktadır.
Nadir durumlarda pankreatit şu nedenlerden dolayı ortaya çıkabilmektedir:
- Travma veya pankreas bölgesine uygulanmış olan ameliyat
- Pankreastaki kalıtsal anormallikler
- Kalıtsal metabolizma bozuklukları
- Virüsler (özellikle kabakulak)
- İltihabı tetikleyebilecek ilaçlar (bazı diüretikler de dâhil)(5)
Daha fazla Pankreatit Nedenleri için
Pankreatit Tedavisi
Pankreatit nasıl geçer? Pankreatit tedavisi şunları içerebilmektedir:
- Hastanede tedavi: Akut pankreatit hastanede tedavi edilmektedir.
- Hastanede yoğun bakım: Şiddetli akut pankreatit vakalarının tedavisinde kullanılmaktadır.
- Serum tedavisi: Pankreastaki iltihap iyileştirilene kadar hastanın ihtiyaç duyduğu besinler bu yöntemle verilebilmektedir.
- Ağrı kesiciler: Dayanılmaz pankreas ağrısını yatıştırmak için uygun ağrı kesiciler verilebilmektedir.
- Endoskopi: Doktorun pankreasın durumunu görmek ve uygun tedavi uygulamak için kullanabileceği bir yöntemdir. Safra taşları doğrudan görülebilmekte ve çıkarılabilmektedir.
- Pankreas ameliyatı: Safra taşı mevcutsa, safra kesesini almak ileri atakların önlenmesine yardımcı olacaktır. Nadir durumlarda, pankreasın hasar görmüş veya ölü bölgelerini çıkarmak için de ameliyat gerekebilir.
- Yaşam tarzı değişikliği: Pankreatit gelişimini tetikleyen nedenlerden biri olan alkol tüketimini durdurmak en doğru yöntem olacaktır. (6)
Pankreatit İçin Hangi Doktora Gidilir?
Pankreatit teşhisi ve tedavisi için iç hastalıkları (dâhiliye) ya da gastroenteroloji (sindirim sistemi organları hastalıkları uzmanlığı) bölümüne başvurulmaktadır. (7)
Pankreatit Tedavisi detaylı bilgi için bakabilirsiniz
Pankreatit Hastalığına Ne İyi Gelir?
Pankreatit Bitkisel Tedavisi
Yaban mersini: Pankreas iltihabıyla durumunda vücutta bulunan serbest radikaller durumun daha kötüleşmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle, antioksidanlar önemli bir rol oynamaktadır. Yaban mersini antioksidanlar açısından oldukça güçlüdür ve iltihapla mücadele edilmesi için vücuda destek olmaktadır. (8)
Zerdeçal: Zerdeçal bitkisinin içerdiği aktif bir bileşen olan kurkumin antioksidan özellikler taşımaktadır. Bu nedenle de, vücuttaki iltihapla mücadele edilmesine yardımcı olabilmektedir.
Ginseng: Ginseng, inflamatuar veya gastrointestinal sistemi etkileyen çok çeşitli sağlık sorunları için kullanılabilen doğal ilaçlardan biridir. Pankreatit durumunda, ginseng bitkisi vücutta bulunan inflamasyonun azaltılması ve ağrının hafifletilmesi için faydalı olabilmektedir. (9)
Aloe vera: Aloe vera bitkisi pankreatit tedavisine yardımcı olabilmektedir. Güçlü iyileştirici özelliklere sahip olan aloe vera, iltihapla mücadele etmekte, belirtileri hafifletmekte ve ağrıyı dindirebilmektedir. Ayrıca bağışıklık sistemini güçlendirmekte ve sindirimi desteklemektedir. (10)
Karahindiba: Karahindiba bitkisi mide, karaciğer ve pankreas için mükemmel bir tonik olarak görev yapan taraksasin maddesini içermektedir. Safra salınımını arttırarak, hasarlı pankreası iyileştirebilmekte ve pankreatit nedeniyle oluşan ağrıyı hafifletebilmektedir. (11)
Yeşil çay: Yeşil çay içmek pankreatit belirtilerini hafifletebilmektedir. Yeşil çayda bulunan polifenoller ve antioksidanlar pankreas sağlığını iyileştirmektedir. Pankreas iltihabını hafifletmeye de yardımcı olmaktadır. (12)
Zencefil: Zencefil bitkisi pankreatit de dâhil olmak üzere çeşitli bozukluklar ve hastalıklar için şifalı olabilmektedir. Pankreatit ağrısı ve belirtilerini hafifletmek için kullanılabilecek güçlü özelliklere sahiptir. (13)
Sarımsak: Sarımsak, antienflamatuar ve antioksidan özelliklere sahiptir. Düzenli olarak sarımsak tüketimi pankreas kanserinden koruyabilmektedir. Ayrıca, arginin, kükürt, flavonoidler, oligosakkaritler ve selenyum gibi pankreas sorunlarını tedavi edebilen yararlı besinlerle yüklüdür. (14)
Ispanak: Ispanak hem güçlü bir antioksidandır hem de önemli vitaminler ve minerallerin konsantrasyonu içermektedir. Pankreatit vücutta besin yetersizliğine yol açabilmektedir. Özellikle, vitamin A, E ve C ile selenyum eksikliği durumu kötüleştirebilmektedir. Ispanak ise gerekli olan bu besinleri vücuda temin edebilmektedir. (15)
Hindistan cevizi yağı: Pankreatit durumunda, doktorunuz belki bazı yağları kullanmayı kısıtlamanızı isteyebilir. Bu durumda alternatif yağlar arasında hindistancevizi yağ yer alabilmektedir. Oldukça sağlıklı olan bu yağ vücuttaki iltihaplanmanın önlenmesine yardımcı olabilmektedir. (16)
Zeytinyağı: Zeytinyağı pankreasın hasar görmesini engelleyebilen flavonoidler içermektedir. Zeytinyağı analjezik ve antienflamatuar özelliklere sahip olması nedeniyle pankreatit durumunda oluşan iltihabı ve ağrıyı azaltabilmektedir. (17)
Pankreatit Evde Tedavi Yöntemleri
Karbonat: Karbonat pankreatit için kullanılabilecek evde tedavi yöntemlerinden biri olabilmektedir. Ağrı ve diğer belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olabilmektedir. (18)
Yoğurt: Yoğurt öncelikle midede bakterilerin dengesini düzenlemek, sindirim etkinliğini arttırmak ve bağırsaktaki enfeksiyonları önlemek için kullanılmaktadır. Ayrıca, bağışıklık sistemini önemli ölçüde güçlendirebilmektedir. Bu nedenle de, pankreas gibi mideye yakın bezlerin iltihaplanmasını azaltmak için oldukça etkili olabilmektedir. (19)
Diyet
- Bazı gıdaları tüketmemekte fayda vardır. Bunlara kafein, işlenmiş gıdalar ve baharatlı gıdalar dâhildir. Bu gıdaların gaz oluşumunu tetiklediği bilinmektedir. Bu durumda, pankreas tahriş olabilmektedir.
- Pankreatit hastalığı olan kişilerin A vitamini, E vitamini, C vitamini, magnezyum ve selenyum gibi besin eksikliklerini gidermesi gerekmektedir. Doktorunuz sizden diyetine vitamin B12’yi dâhil etmenizi isteyebilir.
- Çerezler veya şekerlemeler gibi şekerli gıdalar açısından yüksek olan diyetler vücutta şeker birikimine neden olabilmektedir. Kan şekeri seviyelerinde meydana gelen bu dalgalanmalar pankreasa zarar verebilmektedir. (20)
Источник:
https://www.acil.net/pankreatit-nedir/