Seçimlere 3 aydan az bir zaman kaldı. Ben de bu arada, önceki seçim sonuçlarını analiz ederek durumu anlamaya çalışıyorum.
Ben, 2011 genel seçimleri ile 2014 cumhurbaşkanlığı seçimleri arasında karşılaştırma yapmanın anlamlı olduğunu düşünüyorum. Evet, Haziran 2011'den Ağustos 2014'e Türkiye'de pek çok şey değişti. Gezi olayları, 17-25 Aralık darbe girişimi, kasetler, tapeler, yerel seçimler... Ama bir taraftan da, pek çok şey değişmedi.
Şimdi, ben Ak Parti'nin 2011 milletvekili genel seçimindeki oyları ile Recep Tayyip Erdoğan'ın 2014 cumhurbaşkanı seçimindeki oylarını karşılaştırmayı teklif ediyorum. İki seçim arasında tabii ki farklar var. Her şeyden önce, katılım oranları farklı. 2011'de yurtiçi katılım oranı %87, gümrüklerle birlikte katılım oranı %83 iken, 2014 cumhurbaşkanlığı seçiminde yurtdışı dahil katılım oranı %74'te kaldı. Ayrıca 2011 seçimlerine 24 parti katıldı ve BDP/HDP bağımsız adaylarla seçime girdi. 2014 CB seçiminde ise sadece 3 aday vardı. Yine de, bu karşılaştırmanın anlamlı olacağını düşünüyorum.
Bütün Türkiye çapında bir araştırmayı maalesef yapamadım. YSK sandık bazında seçim sonuçlarını veriyor, ama oradan ilçe bazında sonuçları çıkaramadım. Bu yazıda, Ankara 1. Bölge, Konya ve Çanakkale illerini ilçe bazında inceleyeceğim.
Önce Ankara 1. Bölge:
2011'de Ankara 1. Bölgede 11 ilçe vardı. YSK'nın son düzenlemesiyle Ankara'nın milletvekili sayısı 1 artınca, milletvekili başına düşen seçmeni dengelemek için Akyurt 2. Bölge'den 1. Bölgeye kaydırıldı. 2011'deki 1. Bölge'de Ak Parti'nin oy oranı %44,8 idi. Akyurt'un katılmasıyla bu oy oranı %0,3 artışla %45,1'e çıkmış oldu.
Şimdi, önce oy yüzdelerindeki değişime bakacak olursak, 1. Bölgede 2011'den 2014'e sadece Çankaya ve Etimesgut'ta bir düşüş görüyoruz. Çankaya'daki düşüş de 2 puanın altında. Yani 2011'de %25,7'den 2014'te %24,02'ye düşmüş. Diğer 10 ilçede yaklaşık %1-2lik artışlar görüyoruz.
Daha da ilginç bir sonucu, ilçe bazında oy sayılarına bakınca görüyoruz. 2014 CB seçiminde katılım oranının %10 kadar düşük olmasına rağmen, Tayyip Erdoğan'ın CB seçiminde aldığı oyların ilçe ilçe 2011'de Ak Parti'nin oylarını çok yakından takip ettiğini görüyoruz. Ankara 1. Bölge'de Ak Parti özellikle Çankaya'da 19.214 oy kaybetmiş. Ama bu oy kaybını Etimesgut'taki 9.218 oy artışı başta olmak üzere biraz dengelemiş ve sonuçta, 700 bin oyda 17 bin oy kaybı (yine katılım oranını da akılda tutarak) yaşanmış. Çankaya hariç tutulacak olursa, 2011'de Ak Parti'nin 579.514 oyuna karşılık 2014'te Tayyip Erdoğan'ın 581.306 oy aldığını ve arada sadece 1.792 oy farkı olduğunu görüyoruz.
Eğer Gezi olaylarının, 17-25 Aralık'ın seçmen tercihleri üstünde ciddi bir etkisi olsaydı, bu etkiyi bizim en yoğun biçimde, Çankaya ilçesinde görmemiz gerekirdi. Çankaya, Türkiye'nin en kalabalık ilçesi olduğu gibi, en fazla doktora ve yüksek lisans derecesine sahip insanın yaşadığı ilçesi. Ama Çankaya'da bile Ak Parti oy yüzdesinde en fazla 2 puanlık bir düşüş yaşamış.
Şimdi Konya'ya bakalım:
Genel olarak Konya ilçelerinde 2011'den 2014'e 5 ila 10 puan arasında bir artış görüyoruz. Ama asıl ilginç tablo, oy sayılarını karşılaştırınca ortaya çıkıyor. 2011 ile 2014 arasındaki oy farkı bazı ilçelerde iki basamaklı sayılarla ifade ediliyor. Hele Emirgazi ilçesindeki durum çok dikkat çekici. 2011'de 2.563 kişi Ak Parti'ye oy vermişken 2014'te 2.564 kişi Tayyip Erdoğan'a oy vermiş! Arada sadece 1 oy fark var! Tabii bu, 2011'de Ak Parti'ye oy verenlerin hepsi bila istisna 2014'te Erdoğan'a oy verdi ve aralarına 1 kişi daha katıldı anlamına gelmiyor. Belki 2011'de oy verenlerden 20si 30u 2014'te oy vermedi, belki 2011'de oy verenlerden 40ı 50si 2014'te oy kullanmadı, belki 2011'de yaşı tutmayıp da 2014'te oy verenler oldu. Ama iki sayının bu derece yakın olması dikkat çekici.
Şimdi de Çanakkale'ye bakalım:
Yine oy oranlarının ilçe bazında birbirine çok yakın olduğunu, oy sayılarının da aynı şekilde birbirine yakın seyrettiğini görüyoruz. Toplam geçerli oy 2011'den 2014'e yaklaşık 9 bin azalırken Ak Parti'den Erdoğan'a oylar da orantılı bir şekilde 2 bin azalmış.
Bu üç seçim çevresinde ilçe bazlı karşılaştırmadan benim çıkardığım sonuç şu: 7 Haziran 2015 seçimlerine giderken ilçe, seçim çevresi ve il bazında Ak Parti'nin oylarını tahmin etmek için 2011 genel seçim sonuçlarının ve de 2014 cumhurbaşkanı seçiminde Tayyip Erdoğan'ın aldığı oylar bir gösterge olarak kullanılabilir.