Zika, çoğunlukla sivrisinekler tarafından yayılan bir virüstür. Zika virüsüne sahip hamile bir anne hamilelik veya doğum sırasında bebeğine bu virüsü bulaştırabilir. Zika virüsü cinsel temas yoluyla da yayılabilir. Ayrıca virüsün kan nakli yoluyla yayıldığı uzmanlarca bildirildi.
Günümüze kadar Amerika Birleşik Devletleri, Afrika, Güneydoğu Asya, Pasifik Adaları, Karayipler bölümleri, Orta ve Güney Amerika’da Zika virüsü salgınları meydana gelmiştir.
Virüsü kapan çoğu insan hasta olmaz. Her beş kişiden biri ateş, döküntü, eklem ağrısı ve konjonktivit (pembe göz) gibi semptomlar gösterir. Belirtiler genellikle hafiftir ve enfekte bir sivrisinek tarafından ısırıldıktan 2 ila 7 gün sonra başlar.
Yapılacak olan kan testi enfeksiyonun olup olmadığını ortaya çıkarır. Zika virüsü tedavisi için aşı veya ilaç yoktur. Bol miktarda sıvı içmek, dinlenmek ve asetaminofen almak yardımcı olabilir.
Zika, mikrosefali (beyinde oluşan ciddi bir doğum kusuru) veya anneleri hamileyken enfekte olmuş bebeklerde başka türlü sorunlara neden olabilir. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, hamile kadınların Zika virüsü salgını olan bölgelere seyahat etmemelerini tavsiye eder.
Seyahat etmeye karar verirseniz, önce doktorunuzla konuşun. Sivrisinek ısırıklarını önlemek için de dikkatli olmalısınız. Böcek ısırıklarına karşı kendiniz alabileceğiniz basit önlemler:
- Böcek kovucu kullanın
- Kollarınızı, bacaklarınızı ve ayaklarınızı örten kıyafetler giyin
- Klimalı veya pencere ve kapı perdeleri kullanan yerlerde kalın
Zika Virüsünün Belirtileri
Zika virüsü ile enfekte olmuş birçok insanın semptomları olmaz veya sadece hafif semptomlar geçirirler. Zika virüsünün en sık görülen semptomları:
- Ateş
- İsilik
- Baş ağrısı
- Eklem ağrısı
- Konjonktivit (kırmızı gözler)
- Kas ağrısı
Belirtiler ne kadar sürer?
Zika genellikle haftanın birkaç günü süren semptomlarla karakterizedir. İnsanlar genellikle hastaneye gidecek kadar hasta olmazlar.
Bu sebepten, birçok insan enfekte olduklarının farkında olmayabilir. Zika belirtileri, dang ve chikungunya gibi sivrisinek ısırıkları yoluyla yayılan diğer virüslere benzer.
Ne kadar zamanda test edilmeli?
Zika virüsü genellikle virüslü bir kişinin kanında yaklaşık bir hafta kalır. Eğer semptomlar geliştirirseniz ve Zika riski taşıyan bir bölgede yaşıyorsanız veya yakın zamanda seyahat ettiyseniz doktorunuza danışın. Doktorunuz, Zika’nın olup olmadığını belirlemek için kan veya idrar testleri isteyebilir.
Doktora ne zaman başvurmalıyım?
Yukarıda açıklanan semptomlara sahipseniz ve Zika riski taşıyan bir bölgeyi ziyaret ettiyseniz doktorunuza danışın. Bu özellikle hamileyseniz çok önemlidir. Doktorunuza veya başka bir sağlık uzmanına seyahat ettiğiniz yeri söylediğinizden emin olun.
Zika virüsüne sahip olduğunuzu düşünüyorsanız;
- Teşhis için doktorunuza danışın.
- Tedavi için neler yapabileceğinizi öğrenin.
- Zika’nız varsa başkalarını nasıl koruyabileceğinizi öğrenin.
Zika Virüsü Tedavisi
Zika virüsü için tasarlanmış özel bir ilaç veya aşı yoktur. Tedavi aşamasında;
- Bol bol dinlenin.
- Susuz kalmayı önlemek için bol sıvı tüketin
- Ateşi ve ağrıyı azaltmak için asetaminofen (Tylenol®) gibi ilaçları kullanın.
- Kanama riskini azaltmak için dang çıkarılana kadar aspirin ve diğer steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçları (NSAIDS) almayın.
- Başka bir tıbbi durum için ilaç kullanıyorsanız, ek ilaç almadan önce sağlık uzmanınızla konuşun.
Zika virüsüne sahip bireye bakım aşamaları
Kendinizi kişinin kanına ve vücut sıvılarına (idrar, dışkı, kusma) maruz kalmaktan korumak için gerekli önlemleri alın. Bu adımları izlerseniz Zika virüsüne sahip birine bakabilirsiniz. İşte dikkat etmeniz gereken adımlar:
- Kan veya vücut sıvılarına veya bu sıvıların üzerinde açıkta kalmış cilde sahip yüzeylere dokunmayın.
- Bakım yaptıktan hemen önce ve sonra ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.
- Üzerlerine kan veya vücut sıvısı gelirse derhal giysileri çıkarın ve yıkayın. Giysi etiketinde belirtilen çamaşır deterjanı ve su sıcaklığını kullanın. Çamaşır suyu kullanmak gerekli değildir.
- Kullanım talimatlarına göre ev temizleyicilerini kullanarak hasta çevresini günlük olarak temizleyin.
- Üzerlerinde kan veya diğer vücut sıvıları bulunan yüzeyleri derhal kullanım talimatlarına göre ev temizleyicileri ve dezenfektanları kullanarak temizleyin.