Işık Hızının Hesaplanması!!!
1975 yıllarda kimse ışığın hangi hızda yol aldığını bilmiyordu. Galileo ellerinde birer fenerle kendisi bir tepenin üzerinde ve arkadaşı da öbür tepenin üzerinde durarak ışığın hızını ölçmeyi denedi. Galileo fenerindeki alevi gösterecek ve derhal arkadaşı kendisindeki alevi gösterecekti. Calileo’nun ışığı yollaması ile kendisine arkadaşından geri dönen ışığı görmesi arasında geçen zaman, ışığın bu gidiş geliş yolculuğunu bitirdiği zaman hep aynıydı ve Galileo sadece arkadaşının tepki gösterme süresini ölçtüğünü fark ederek vazgeçti. Belli ki ışık, hızı bu yolla ölçülemeyecek kadar çabuk hareket ediyordu. (Işığın sonsuz hızda hareket ettiğini düşünenler de vardı.)
1675 yılında Danimarkalı Astronom Olaus Roemer (1644-1710) Paris Gözlemevi’nde Jüpiter’in uydularının hareketlerini dikkatle gözlemledi. Kendisi uyduların Jüpiter’in arkasından geçtikleri ve tutuldukları zamanı ölçüyordu. Cassini bu hareketlerin zamanını dikkatle belirlemişti ve Roemer de onları kontrol ediyordu. Fakat Roemer şaşkınlık içinde tutulmaların Dünya’nın yörüngesinde Jüpiter’e yaklaştığı zamanlarda devamlı olarak daha erken ve Dünya, Jüpiter’den uzaklaşırken devamlı olarak daha geç gerçekleştiğini bulguladı.
Roemer bunun nedeninin ışığın sonsuz hızda yol almaması ve Dünya Jüpiter’e göre Güneş’in karşı tarafında olduğunda, ışığın Jüpiter’den Dünya’ya gitmesinin daha uzun zaman alması ve Dünya aynı tarafta olduğunda daha az zaman alması olduğunu tahmin etti. Bu zaman farklılıklarından Roemer ışığın saniyede 227 bin km hızda yolculuk etmesi gerektiğini hesapladı. Bu, gerçek hızın sadece dörtte üçü kadardır, fakat ilk belirleme için fena sayılmaz.
Kaynak: Bilim ve Buluşlar Tarihi,