Fonograf, mekanik olarak sesleri kaydetmek ve kaydedilen sesleri tekrar oynatmak için 1877 yılında Thomas Edison tarafından icat edilen tarihin ilk kayıt cihazıdır. Fonograf ve Gramafon ses kayıt formatı 1870 - 1980 yılları arasında şaşırtıcı olsa da dünyada en fazla kullanılan kayıt araç tipidir, bu yıllardan sonra yerini kaset, kompakt disklere ve dijital kayıtlara bırakmıştır. Fonograf, Thomas Edison tarafından icat edildikten sonra, sesleri kaydetme ve tekrar oynatma fikri farklı kişiler tarafından geliştirilmiş ve bugünkü modern kayıt cihazlarının gelişmesine öncü olmuştur. Fonografın daha sonraki formları gramofon olarak adlandırılmıştır. 1940 yılından itibaren ses kayıt cihazı ismini almıştır.
Edison, Fonograf için özel olarak bir girişimde bulunmamıştır. Bu icat Edison'un diğer iki önemli icadı olan telefon ve telgraf çalışmalarının arasında ortaya çıkmıştır. Telgraflar üzerinde gelen mesajların kaybolmasından dolayı, bu mesajları bir yerde kaydetmek isteyen Edison, bunun için telgraf mesajlarını kaydedecek ve tekrar seslendirebilecek bir makine üzerinde çalışmaya başlamıştır. Edison'un bu makineyle temel amacı, mesajların tekrar kullanılmasını sağlayarak iş gücünü azaltmak ve hızlı iletişiminin önünü açmaktı.
Edison'un ilk tasarımı, telefon ahizesi ve silindir üzerine sarılmış kalay folyodan oluşan basit mekanik parçalardan meydana geliyordu. Makinenin temel görevi, telefon ahizesi yardımıyla oluşturulacak olan sesleri ve titreşimleri kalay folyoya aktarmak ve daha sonra kalay yaprağı üzerinde oluşacak olan bu desenleri kullanarak tekrar kullanılmasına olanak sağlamaktı. Edison, makinenin ilk prototipini oluşturduktan sonra, telefon ahizesinden sesini, silindir üzerinde yerleştirmiş olduğu kalay folyoya iğne yardımıyla aktarmıştır. Bu kayıttan sonra, makinenin üzerinde krank kolunu çevirmeye başladığında sesin kaydedildiğini duymuş ve Fonograf bu şekilde icat edilmiştir. Hayatında ilk defa bir fikrin ilk denemede başarılı olması Edison'un kendisini de şaşırtmıştır. Bu icat aynı zamanda ilk prototipinde hayata geçen nadir araçlardan biridir.
1900'lü yılların son çeyreğinde Fonograf sesleri kaydetmek için kullanılmaya başlamıştır. Mekanizmanın ana parçası olan silindirlerin şeklinden dolayı üretiminin zor olması ilk yıllarında hızlıca üretilmesinin önünde engel olmuştur. 1894 yılında Emile Berliner tarafından düz disklerin icat edilmesine kadar kullanılmıştır.