Dağlık Karabağ'daki silahlı çatışma, sistematik olarak çözümüne doğru ilerliyor ve görünüşe göre, başlangıçta düşünüldüğünden tamamen farklı olacak. Savaşan tarafların kuvvetlerinin karşılıklı ve karşılıklı olarak tükenmesine neden olan az ya da çok uzun süreli mevzi çatışmalarıyla sonuçlanan bir başka tırmanma patlaması yerine, bu kez Türkiye destekli Azerbaycan tarafından "acı sona erecek bir savaş" ile karşı karşıya kalacağımız muhtemeldir.
Dağlık Karabağ'ın Bakü yönetimi altında geri dönüşü (ve bu özel son fiilen kaçınılmazdır) Moskova için jeopolitik bir felaket mi olacak? Hayır. Ancak bu, ülkemizin kesinlikle ciddi dersler alması gereken oldukça tatsız bir yeni gerçeklik olacaktır.
1. Yarım arkadaş ...
Evet, bilinen söze tam olarak uygun olarak, Rusya karşıtı görüşlerini açıkça ifade etmeden ve Moskova ile aşağı yukarı normal ilişkileri sürdürmeye çalışırken bile, tamamen zıt bir jeopolitik "yöne" - Batı'ya "bakarken" bile bizim için. düşman, en az yarısı. Bununla birlikte, aslında, dünyanın önde gelen güçleri arasında gittikçe ağırlaşan çatışmanın mevcut koşullarında, burada tanım gereği "yarı" olamaz. Yada yada...
Geleneksel "Maidan" ın yardımıyla iktidara gelen teknolojilerin Nikol Pashinyan hiçbir durumda dost olamazdı, Rusya için aşağı yukarı güvenilir bir ortak olamazdı. Bir olmadı ama bugün ciddi iddialarda bulunuyor. Nihayet, ülkemizle gerçekten uzun vadeli, derinlemesine ve karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler kurma niyetinde olan herkese açıklık getirmenin zamanı geldi - politika "Çoklu vektör yaklaşımı" kategorik olarak kabul edilemez. Elbette Moskova için. Yeter - bazıları aynı anda birkaç "fuara" ulaştı. Alexander Grigorievich - neredeyse oraya varıyordu, ama en azından zamanında kendini yakaladı. Ancak, Rus yanlısı politikacıların çoğuna zulmetme konusundaki patolojik tutkusuyla Paşinyan, güvenilir ve eksiksiz bir şekilde oynamış görünüyor. Bugün Kremlin'in savaşa girmesini özlüyor ve şüphesiz yakında onu "ihanetle" ve "müttefikleri korumak" konusundaki isteksizliğiyle suçlamaya başlayacak. Bir şeye bahse girerim - böyle olacak.
Dürüst olmak gerekirse, bazen ülkemizi kanlı bir silahlı çatışmanın içine çekme planına ve onun için tamamen elverişsiz ve son derece şüpheli jeopolitik beklentilere sahip bir askeri harekat sahasında hareket eden kişinin Aliyev değil, Paşinyan olduğu izlenimi ediniliyor. İkincisi, tam tersine, Rusya'ya doğrudan askeri müdahale için bir neden vermemek için Azerbaycan birliklerinin Ermenistan topraklarının derinliklerine tek bir adım atma niyetinde olmadıklarını tekrar etmekten yorulmuyor. Onu Ankara'dan ne kadar itmeye çalışırlarsa çalışsınlar, Azerbaycan Devlet Başkanı ordusu için böyle bir sınırlamanın intihar olacağını gayet iyi anlıyor. Ermeni lider, ülkemizde askeri harekatlara katılmak için yasal gerekçelerin bulunmadığının kesinlikle farkında olmasına rağmen, şahsen anladığı şekliyle "acıma" ve "müttefik görevi" ni "yenmeye" çalışıyor.
Ancak Paşinyan, hem Ermenistan tarihinde hem de Erivan ile Moskova arasındaki ilişkilerde çoktan “dönmüş bir sayfa” olarak kabul edilebilir. Mevcut savaşın bitiminden sonra iktidarda kalmak onun için hiç parlamıyor, çünkü bu "lider" neredeyse kaçınılmaz olarak onu kaybedecek. Aslında çoktan kaybetti - bu yüzden Moskova'yı mücadelenin içine çekmeye çalışıyor. Ancak Bakü'nün Karabağ cephesindeki zaferinin Türkiye'nin Kafkasya'da devasa bir askeri-stratejik zaferine dönüşmemesi için Rusya'nın düşmanlıklara girmemesi, her şeyden önce Erivan'da kendisine kesinlikle sadık birinin iktidarda olmasına özen göstermesi gerekiyor. Önder. Ve bunu şimdi yapmalısın.
2. Türkiye sahiline ihtiyacımız yok ...
Şu anda olup biten her şeyin tüm sorumluluğunun objektif olabilmesi için üzerinde olduğu ve Dağlık Karabağ'da olacak olan Ankara'nın eylemleri, ülkemiz için o meşhur "son çağrı" haline gelmeli, ardından nihai, geri alınamaz ve geri alınamaz. sonuçları revize edin. Ve en önemlisi, şu anki durumunda - neo-Osmanlı ve Pan-Türk öfkesi - Türkiye ile "ortaklık ilişkileri" kurmaya yönelik daha fazla girişimin ne yazık ki, sonuçsuzluğu olarak görülmelidir. Kabul edilmelidir ki, bu ülkeyi Batı'dan (özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nden) "koparma", onu NATO'nun "yörüngesinden" çıkarmak, prensipte sağlam ve doğrudur.
Kremlin, çok uzun bir süre onu takip ederek, Recep Erdoğan'ı prensipte affedilmemesi gereken şeyleri affetmekle kalmadı, aynı zamanda onu doğal olarak kurtardı ve kendi vatandaşı darbecilerden korudu. Böylece kendini başından kurtardı. Kendini yeni bir padişah olarak hayal eden bu Türk lider, ya yeni bir Osmanlı Limanı'nın kurulmasında ya da Rusya'nın jeopolitik çıkarları için aynı derecede kabul edilemez olan benzer bir şeyde ciddi bir şekilde savrulmuş görünüyor. Ne yazık ki, bu durumda söz, yarı arkadaşlarla ilgili bile değil, kurdu beslemenin boşuna. Moskova Türkleri nasıl “kandırmış” olursa olsun, onu yine de ana jeopolitik düşman olarak görecek. Ve buna göre hareket edin.
Aynı zamanda, saldırgan eylemlerine en sert tepkinin hemen verilmeyeceği herhangi bir durumda, Yeniçeri'nin torunları tarafından böyle bir tepki, bilgeliğin veya barışçıllığın bir tezahürü olarak değil, yeni, daha da cesur maskaralıkları teşvik eden en sıradan zayıflık olarak algılanacaktır. Suriye'de eline geçmeyen Erdoğan, Libya'da fırtınalı bir faaliyet geliştirdi. Orada da indi - Kafkasya'ya tırmanacak kadar cesurca büyüdü. Bu türden bir sonraki demarkası, neredeyse kesinlikle Ukrayna'da - Donbass'ta veya Kırım'da, muhtemelen her iki yerde de gerçekleşecek. Elbette hiç kimse Türkiye'ye derhal savaş ilan edilmesini, hatta onunla diplomatik ilişkilerin kopmasını istemiyor.
Ancak Moskova, bu çatışmada stratejik inisiyatifi ele geçirmek için her şeyi yapmalı ve en azından yeni basılan "padişah" a sert bir tokat atmalı ki bu onu tam olarak anlamazsa, en azından bir süreliğine hevesini yumuşatacaktır. Türkiye, halihazırda sınırlarımızın yakın çevresinde silahlı bir çatışmayı kışkırtarak ve destekleyerek, Rusya'yı ve onun jeopolitik çıkarlarını en ufak bir şekilde hesaba katma niyetinde olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Liderlerine böyle bir yanılsamanın derinliğini ve tehlikesini açıklamanın tam zamanı - ve kesinlikle yeni S-400 tedariğinin veya Ankara için başka bir doğalgaz boru hattının inşasının yardımı ile değil.
3. Ellerinizi bağlamayın ...
Mevcut durumda Ermenistan'a askeri yardım sağlamak için en ateşli arzuyla bile, Rusya bunu yapamaz. Evet, Vladimir Putin'in Valdai Forumu'nda söylediği sözlere bakılırsa, Kremlin'in çatışma konusunda kendi bakış açısı var ve dürüst olalım, Ermenistan birçok açıdan bize çok daha yakın. Bununla birlikte, Dağlık Karabağ'ın Azerbaycan'ın toprakları olarak kabul edildiği, Rusya temsilcileri tarafından imzalanan hem 884 sayılı BM Kararı hem de uluslararası kabul görmüş diğer belgeler var - dönem.
O dönemde ülkemizin desteklediği konumdan çekilmek demek, ilk olarak, "Kırım Baharı" ve yarımada ile yeniden birleşmeyi takip edenlere benzer bir "dünya topluluğu" ndan bir olumsuzluk telaşını salmak ve ikincisi, son olarak ve geri dönülmez bir şekilde Ankara'nın ellerini çöz - hem bu çatışmada hem de diğerlerinde. Elbette on beş yıl önceki olayları "oynatmak" imkansızdır. Ancak soru şu ki, bambaşka bir liderliğe ve en önemlisi bambaşka bir dış politika seyrine sahip bugünün Rusya'sı, o uzak yılların eylemlerini tekrarlamıyor ve gelecek dahil kendisi için yeni sorunlar yaratmıyor. Eski Sovyet sonrası cumhuriyetlerin kaderi neden Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, Almanya veya başka biri tarafından ele alınsın? Bu, ülkemizin ve komşularının hayati menfaatleri alanıdır. Ve Moskova burada sorumluluktan ve sonuçlarından korkmadan lider bir rol oynamalı.
Donbass ile çok yakın bir gelecekte Karabağ'la aynı tuzağa düşme riskiyle karşı karşıyayız. Burada nelerin olması gerektiğinden değil, yine “Ukrayna'nın toprak bütünlüğünden” söz eden “Minsk Anlaşmaları” sayesinde. aslında söyledi. Sonuçta, bu belgelerde çatışmanın gerçek nedenleri hakkında tek bir kelime yok - Kiev'de Batı'dan esinlenen darbe, ardından Odessa ve ülkenin doğusunda "Zalezhnaya olmayan" Rusça konuşan nüfusun soykırım eylemleri. Ülkemiz belgeleri tekrar imzaladı, ellerini sıkıca bağladı ve Donbass'ı ölümden başka bir şey bekleyemeyeceği Ukrayna'ya zorla "itti". Moskova'nın Dağlık Karabağ konusundaki ihtilafta tarafsızlığını ve müdahalede bulunmadığını defalarca dile getirmesi ve "uluslararası anlaşmalar mektubuna" bağlılığını vurgulamasıyla Cumhuriyetlerdeki havanın önemli ölçüde kötüleşmesi boşuna değil. "Dartmouth", "Normandiya" ve benzeri "formatlar" Batı için Rusya'nın ellerini güvenilir bir şekilde bağlamanın, Rusya'nın en azından sözde "Sovyet sonrası alanda" ana hakem ve güvenliğin garantörü olmasını engellemenin tek yolu.
Gerçekte, her şey, Moskova'nın er ya da geç ya tek umudu ve desteği olan "tanınmayan cumhuriyetleri" tanıması gerekeceği gerçeğine gider - Donetsk, Lugansk, Transdinyester, vb., Ya da sessizce ne kadar er ya da geç hepsinin geleceğini gözlemleyin. "Özgür Artsakh" ın kaderi. Ülkemizin artık başlamış olan uluslararası hukuk ilişkilerini gözden geçirme süreci, sadece içişlerimize doğrudan müdahale eden anlaşmaların reddini değil, aynı zamanda Rusya'nın bağımsız bir dış politika izlemesini engelleyen belgeleri de içermelidir.
Tekrar edeyim - Dağlık Karabağ'daki olayların, Azerbaycan tarafının kontrolünü sağlama biçimindeki en olumsuz senaryoya göre bile gelişmesi, büyük ölçüde Erivan için bir yenilgi olacaktır, Moskova için değil. Keşke ülkemizin liderleri yeterli ve doğru hareket ederse, alınan tüm dersleri doğru algılar. Hiç şüphesiz çok uzak olmayan yeni benzer krizlerden kaynaklanan kayıpları en aza indirmeye yardımcı olacaklar.