Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande'ın 1961 yılında Cezayir'in bağımsızlığı için Paris'te gösteri yaparken polis tarafından öldürülen yüzlerce Cezayirlinin anısına dün yayımladığı kısa mesaj ülkede siyasi polemik konusu oldu.
Ana muhalefetteki sağcı Halk Hareketi Birliği (UMP) partisinin Meclis grup başkanı Christian Jacob, Hollande'dan, açıklamasının "Fransa'nın bu olaylardaki sorumluluğunu tanıma" anlamına gelip gelmediğine netlik getirmesini istedi.
Jacob, "Fransız polisi ve onunla beraber Fransız Cumhuriyeti'nin sorumlu gösterilmesinin tahammül edilemez bir durum" olduğunu savundu.
Bir önceki Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin 5 yıl boyunca Başbakanlığını yapan François Fillon ise bu sabah Europe-1 radyosuna yaptığı açıklamada, "Fransa'nın her 15 günde bir kendisine yeni bir sorumluluk, yeni bir suç keşfetmesinden bıktım. Buna ihtiyacımız yok. Elbette tanıyabiliriz. Ama bağımsızlık sonrası Cezayir'de de işlenmiş suçlar, harkilere (Cezayir-Fransa savaşında Fransızların yanında yer alan Cezayirliler) karşı katliamlar, açılmamış arşivler var. Masaya her şeyi koyarsınız ya da bir şey yapmazsınız" şeklinde konuştu.
UMP'nin gelecek ay yapılacak kurultayında liderliğe seçilme olasılığı yüksek olan Fillon, "Durmadan suçluluk konuşması yapmak Cumhurbaşkanının işi değildir, özellikle de depresyonda, kırılgan ve derinlemesine bölünmüş bir ülkede. Tüm arşivler açılmalı ve tarihçilere verilmelidir. Bu konularda konuşmak siyasilerin değil tarihçilerin işidir. Hollande bugünle uğraşsın" ifadelerini kullandı. Aşırı milliyetçi lider Marine Le Pen ise Hollande'ı "Fransa'yı kirletmekle" suçladı.
'RESMİ TANIMA' VAADİ YOKTU
François Hollande'ın konu hakkındaki tutumu daha önceden belli olduğundan dünkü mesajı kimse için sürpriz olmadı. Hollande geçtiğimiz yıl aynı tarihte, çiçeği burnunda "Cumhurbaşkanı adayı" sıfatıyla, "resmi tanıma" vaadinde bulunmadan "olayların hatırlanması gerektiğini" söylemişti.
Hollande'ın kısa açıklamasında "Cumhuriyet polisin kanlı baskın yaptığını kabulleniyor" ifadelerine rağmen Cezayirlilerden özür şu an için gündemde değil. Hollande'ın eskiden lideri ve mensubu olduğu iktidardaki Sosyalist Parti de bu hafta başında aldığı bir kararla 1961 eyleminin kanlı biçimde bastırılmasının resmen tanınması çağrısında bulunmuştu.
Buna karşılık konu gelecek hafta Fransız parlamentosunda hararetli tartışmalara sahne olabilir. Fransız Senatosu ve Milli Meclisi'ne ayrı ayrı verilmiş iki karar teklifinin 23 ve 24 ekim günleri tartışılması bekleniyor. Daha önce parlamentonun gündemine gelen "Ermeni soykırımı" iddialarıyla ilgili yasa teklifleri gibi hukuksal bağlayıcılığı olmayacak karar tekliflerinde "17 ekim 1961 tarihli gösterinin polis tarafından kanlı biçimde bastırılmasını" tanımakla yetiniliyor.
200 KİŞİ ÖLDÜRÜLMÜŞTÜ
O dönem "Cezayirli Fransız Müslümanlar" olarak tanımlanan bağımsızlıkçı Milli Kurtuluş Cephesi (FLN) taraftarlarının Cezayirlilere yönelik sokağa çıkma yasağı ve ırkçılığı protesto amaçlı barışçıl eyleminde ölenlerin sayısının 200'ün üzerinde olduğu söyleniyor. Resmi kayıtlar bu rakamı bugüne kadar sadece 3 olarak gösteriyordu. Dönemin Paris Emniyet Müdürü Maurice Papon, İkinci Dünya Savaşı sırasıdna Nazilerle işbirlikçi Fransız hükümetinin Yahudileri toplama kamplarına göndermesinde önemli rol oynamış, bu nedenle 1998 yılında 10 yıl hapis cezasına mahkum edilmişti.
CEZAYİR'E GİDİYOR
François Hollande'ın 17 Ekim 1961 eylemi konusunda çıkışı aralık ayı başlarında Cezayir'e yapacağı devlet ziyareti öncesinde mesaj niteliği de taşıyor. Fransa eski sömürgelerinden Cezayir'le yeni bir sayfa açmak ve petrol ve doğalgazı olan bu ülkeyle önemli iş kontratları imzalamak istiyor.