Oruçla İlgili Hanımlara Mahsus Meseleler
Kadınlar, hayız ve nifas (adet ve lohusalık) günlerinde oruç tutamazlar. Bu günlerde tutmadıkları orucu sonradan kaza ederler. Hatta oruçlu iken akşam olmadan az önce kan gelse o günün orucu bozulur ve onun da kazası gerekir. Hayızlı kadınların oruç tutmayacağı fıkhî delillerle sabittir. Peygamberimiz kadınlara yaptığı bir konuşmasında onlara: "Siz hayız olduğunuzda oruç tutmaz ve namaz kılmazsınız değil mi?" Onlar da: "Evet" dediler." (Buhari, Hayz 6) Aişe validemiz ve sahabe hanımları ibadetlerine düşkün idiler ancak emir gereği özel günlerinde Ramazan ayında oruç tutmamışlardır. (Müslim, Hayz 68)
İbadetle ilgili hükümler Allah'ın emrine uymak suretiyle ifa edilir. Emir ve hükümler üzerinde akli tartışma yapılmaz ve bir geçerliliği yoktur. Taabbudî hükümler aklın kullanılacağı bir alan değildir.
Hayızlı kadınların namazlarını kaza etmeyip Ramazan orucunu kaza etmesi taabudî bir konudur. Hz. Âişe radıyallahu anhâ'nın anlattığına göre, bir kadın kendisine: "Temizlendiğimiz zaman kıldığımız mutad namaz bize yeter mi, (yoksa hayızlı iken kılamadıklarımızın kazası gerekir mi?)" diye sormuş, o da şu cevabı vermiştir: "Sen Harûriyyeli (Hâricî) misin? Biz Resûlullah ile beraberken ay hali gördüğümüzde, bize tutamadığımız oruçları kaza etmemizi emrederdi, fakat namazların kazasını söylemezdi." (Müslim, Hayz 69)
Hamile ve Emzikli Kadınlar Oruç Tutmayabilir Mi?
Oruç tutmaları kendilerine veya çocuklarına zarar vermesi halinde, hamile ve emzikli kadınlar oruçlarını tutmayabilirler. Hz. Peygamber buna müsaade etmiştir. (Nesâî, Sıyam, 50-51, 62; İbn Mace, Sıyam,3)
Uzun günlerde bebeğin susuz ve gıdasız kalması tehlikesi varsa veya annenin vücudundan gıda gittiği için annenin sağlığı tehlikeye girecekse oruçlarını tutmayıp sonra kaza edebilirler.
Hanefi mezhebine göre; bu kadınlar tutamadıkları günlerin oruçlarını kaza ederler, fidye vermeleri gerekmez. Emzikli kadın çocuğun öz annesi de olsa sütannesi de olsa aynı hükme tâbidir.
Şafiî mezhebine göre; anne kendi sağlığı veya hem kendi, hem çocuğunun sağlığı için oruç tutmamışsa sadece kaza eder. Çocuklarına zarar gelmesinden korkmaları halinden dolayı ayrıca fidye vermeleri de gerekir. Fidye orucun her bir günlük kazası için altmış fakiri doyurmaktır.
İmsak Vaktinden Sonra Hayız Hali Sona Eren Bir Kadın Ne Yapmalıdır?
İmsak vaktinden sonra âdeti sona eren bir kadın gusledip namazını kılar. Edeben oruçluymuş gibi yemeyi içmeyi bırakır. Ama o günün orucunu kaza etmesi gerekir. Çünkü imsak vaktinde oruca başlayamamıştır.
Hayız Halini Geciktirici İlaç Kullananların Orucu Sahih midir?
Oruç tutmaya mani olan hayız görülmesidir. İlaç hayız halini engellemişse oruç, tavaf ve namaz gibi ibadetler sahih olur. Ancak orucu Ramazanda tutmak için hayız halini geciktirici ilaç kullanmaya gerek yoktur. Vücudun sıhhati bakımından bu hali önlemek tavsiye edilmez. Hayızlı kadın orucunu kaza ettiği vakit sevabını alacaktır.
Ramazanda Gıybet Etmek Orucu Bozar mı?
Müminler günah işlemekten her daim kaçınmalıdır. Fakat oruç tuttuğu zamanlarda günlük hayatında işlediği günahları terk etmeye daha çok riayet etmelidir. Özellikle hayatımızın her alanına işleyen gıybet etmek, laf taşımak ve haramlara bakmak gibi kalbi öldüren günahlardan şiddetle kaçınmalıdır.
Elbette bu kötü günahlar işlendiğinde orucun sıhhati bozulmaz ve kazasına da gerek yoktur. Çünkü orucun zahiri şartı, imsak vaktinde iftar vaktine kadar yeme içme ve cinsi münasebetten uzak durmaktır. Yalan, gıybet ve benzeri günahlardan sakınmak da orucun manevi değerini artırır. Buna dikkat etmezsek oruçtan almamız gereken hayır ve sevaplardan mahrum kalmış oluruz.
Oruç sadece bedeni aç bırakmak değildir. Oruç, tüm bedeni kötü iş işlemekten uzak tutmak, nefsin ve şeytanın isteklerine karşı mücadele etmektir. Bir hadisi şerifte Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur:
"Oruç bir zırhtır / bir kalkandır. Oruçlu kimse kötü söz söylemesin ve cahillik yapmasın. Eğer herhangi bir kimse kendisiyle dövüşmeye yâhut sövüşmeye girişirse, ona iki defa 'Ben oruçluyum' desin. Nefsim elinde olan Allah'a yemin ederim ki, oruçlu ağzın kokusu, Yüce Allah katında misk kokusundan daha temizdir. Yüce Allah: Oruçlu kimse benim için yemesini, içmesini, cinsî arzusunu terk eder. Oruç, yalnız benim içindir / doğrudan doğruya benim için yapılan bir ibâdettir. Onun ecrini de doğrudan doğruya ben veririm. Hâlbuki diğer güzel amellerin hepsi on misli ile ödenir."(Buharî, Savm, 2)
Namaz Kılmayan Kişinin Oruç Tutması Doğru mudur?
Namaz ergenlik dönemine girmiş bütün Müslümanlara farz bir ibadettir. İslam dininin şiarıdır. Bir Müslüman hem namazdan hem de oruçtan sorumludur. Fakat kişinin namaz kılmaması orucu terk etmesine sebep değildir. Orucun sahih olmasının şartları bellidir.
Namaz ile oruç iki ayrı ibadettir.
Namaz kılınarak tutulan oruç her açıdan daha güzeldir. Kul hesap gününde kılmadığı namaz sebebiyle ceza alırken, tuttuğu oruç içinde güzel mükâfatlar alacaktır. Kişi kılmadığı namaz sebebiyle büyük günah işlemiş olmaktadır.