Yazarımız Cihan Demir bu haftaki yazısında fordist üretimi prensibini ve fordizmin tüketim toplumunun ortaya çıkışındaki rolünü siz değerli on5yirmi5 okuyucuları için yazdı
Otomobil kelimesinin kökeni Yunanca 'Auto' ve Latince 'Mobilis' kelimelerinden geliyor. Auto kendi kendine gidebilen, kendi kendine iş görebilen anlamındayken mobilis ise 'gidebilen ' sözcüğünün karşılışığı durumunda.Türkçeye ise Fransızcadan geçmiş.
Otomobil Karl Benz tarafından icat edildi ve Almanya'da doğdu. Ancak endüstri gelişimini Amerika'da tamamladı.
20. YY'ın başlarında ürünlere olan talep artmış, sanayi devriminin meyvelerini yemeye başlayan dünyada 'tüketici toplumu' adında tüketmeye dayalı yeni bir toplum ortaya çıkmıştı.
Ford Motor Company'nin kurucusu Henry Ford ise bir şeyleri 'hızlı' üretme konusunda tüm dünyaya örnek olacak bir üretim sistemi tasarlamıştı: Fordizm.
1908 yılında dünyanın ilk 'seri üretim' otomobili olan Ford Model T ortaya çıkmıştı. Fordizm üretim prensibine göre, yürüyen bir bant üzerinde sürekli ve durmaksızın bir montaj işlemi gerçekleştirilecek ve böylece tüm araçlar aynı standartta ve kullanılan tüm parçalar aynı olacaktı. Bir yürüyen bant sisteminde işçiler bantı takip ederek parçaları sırasıyla montajlayıp üretimi hızlandıracaklardı.
Yürüyen bant sistemi sayesinde ;
üretimde ilk defa otomasyona geçilmiş,
parçalar birbirinin aynısı olduğu için tedarikçilerden alınan parçaların sayısı azalmış ve parça maliyetleri ucuzlamış,
çalışan işçilerin çalışma sürelerinde azalma olmuş ve maaşlarda iyileşme meydana gelmiştir.
Hızlı üretim ilk defa otomobil endüstrisinde emeklemeye başlamış ve yürümeyi hatta koşmayı başarmıştı.
Henry Ford yalnızca üretim prensiplerini değiştirmekle kalmadı aynı zamanda
"İstediğiniz renk otomobil alabilirsiniz. Siyah olmak şartıyla" kelimelerini söyleyerek hızlı üretime atıfta bulundu. Siyah renk çabuk kuruyordu ve araçların başka bölgelere tedarik edilme süreçlerini kısaltıyordu.
Fordist üretim prensibi aynı zamanda Fast-Food yemek kültürünün ortaya çıkmasına sebep oldu.
Hızla artan otomobil satışları yemek sektörünü de etkiledi ve Amerika'da 'arabaya servis' adı altında yeni bir hizmet modeli ortaya çıktı. Arabaya servis hizmet modelinde esas amaç müşterilere olabildiğince hızlı yemek sunmaktı. Bu sistem yavaş yavaş yerini fast-food restoranlarına bıraktı.
Fordizm aynı zamanda yemek alışkanlıklarımızı değiştiren fast-food kavramınının ortaya çıkmasına ön ayak oldu.
Henry Ford'un bu üretim prensibi kıyafetten mobilyalara kadar bir çok endüstiriyel tüketici malzemesinde hala kullanılıyor ve hala en verimli üretim modellerinden biri olmaya devam ediyor.
Görünüm zengin & masaüstü ekranı
Mobile git Fordizm Üretim Prensibi