Protestanlık
Protestanlığın, mutlak ruhanilik ve maneviyatçılığa, Mesihçi değer ve idealleri sevmeye, ruhu yüceltip ekonomik ve maddi hayatı aşağılamaya dayanan katolikliğe karşı bir isyan olarak doğduğunu biliyoruz. Yine bu dinî reform hareketini Katolik mezhebinden ayıran iki özellik olduğunu biliyoruz:
- Birincisi, dinin düşüncede aklileştirilmesi,
- İkincisi ise pratikte dünyevileştirilmesidir.
Her iki özelliğin de burjuva ahlâkıyla uyumlu olduğu açıktır. Somut olarak bildiğimiz gibi Avrupa’da Protestanlığa inanan tek sınıf burjuvadır. Max Weber’in dinsel sosyoloji planında gördüğümüz gibi Batı’da burjuvazinin yaygın olduğu her toplumda Protestanlık da güçlü bir çoğunluğa sahiptir: Almanya, Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika’nın tamamına yakını Protestandır. Burjuvanın diğer yerlere göre daha zayıf olduğu İspanya ve İtalya’nın tamamına yakını Katoliktir. Bu iki grup arasında yer alan ve Katoliklerin çoğunlukta olduğu Fransa’da ise güçlü bir protestan azınlık vardır.
Ali Şeriati/İnsan, Fecr Yayınları 2008, s:168