(Alm. Pareto-Diagramm, n; Fr. diagramme de Pareto, m; İng. Pareto chart; Pareto diagram) 1. endst. Bir olaya sebep olan faktörlerin analizinde belirlenen neden sınıflarının ya da tiplerinin oluş sıklıklarını gösteren, nedenlerin en sık rastlanandan başlanıp azalan sıklığa göre sıralandığı özel bir histogram. 2. müh. İstatistikte, sıklıkları büyükten küçüğe doğru dizerek çubuk yükseklikleri ve bunların birikimli değerlerini bir eğriyle gösteren grafik gösterim. [1]
Vilfredo Pareto’nun adını taşıyan bir Pareto grafiği, hem sütun hem de çizgiler içeren, bireysel değerlerin azalan düzende sütunlarla ve kümülatif toplamın da çizgiler ile gösterildiği bir çeşit grafiktir.
Sol dikey eksen ortaya çıkma sıklığıdır, ancak alternatif olarak maliyet veya başka bir önemli ölçü birimi temsil edebilir. Sağ dikey eksen toplam oluşum sayısının, toplam maliyetin veya belirli ölçüm biriminin toplamının birikimli yüzdesidir. Sebepler azalan sırada olduğu için, toplu fonksiyon içbükey bir fonksiyondur. Aşağıdaki örneği ele alırsak, geç varış sayısını % 78 oranında azaltmak için ilk üç sorunun çözülmesi yeterlidir.
Pareto grafiğinin amacı, genellikle bir dizi faktör (genellikle büyük) arasından en önemlileri vurgulamaktır. Kalite kontrolde, genellikle kusurların en yaygın kaynağını, en yüksek kusur türü veya müşteri şikayetlerinin en sık sebepleri vb. temsil etmektedir. Wilkinson (2006), Pareto grafiğindeki her bir sütun için istatistiksel olarak kabul limitleri (güven aralıklarına benzer şekilde) üretmek için bir algoritma geliştirmiştir.
Bu çizelgeler, Apache OpenOffice/LibreOffice Calc, Microsoft Excel, Tableau Software gibi görselleştirme gereçleri, özelleştirilmiş istatistiksel yazılım araçları ve çevrimiçi kalite şeması sağlayıcıları gibi basit elektronik tablo programlarıyla oluşturulabilir.
Pareto grafiği, kalite kontrolünün yedi temel aracından biridir.[2]
Kalite kontrolündeki yedi araçtan birisi, oluşum sayısına göre varyansı gösteren bir çubuk grafiktir. En büyük iyileştirme fırsatlarını belirlemek ve ‘’önemli azınlık’’ları ‘’önemsiz çoğunluk’’tan ayırmak için değişkenler, azalan düzende gösterilir.[3]
Pareto diyagramı, genel etkiye katkıda bulunan çeşitli faktörlerin etkilerinin büyüklüğüne göre sırayla düzenlendiği sütun grafiği türüdür. Bu sıralama, “önemli azınlıktan” (en çok dikkat çeken faktörler) “faydalı çoğunluk” (yararlı olduğunu bilen ancak nispeten daha küçük bir etkiye sahip olan faktörlerden) belirlemeye yardımcı olur. Bir Pareto diyagramının kullanılması, bir ekibin çabalarını, en fazla etkiye sahip olan faktörlere yoğunlaştırmasına yardımcı olur. Ayrıca bir takıma belirli alanlara odaklanmanın mantığını iletmesine yardımcı olur. [4]
[3]:http://www.businessdictionary.com/definition/Pareto-chart.html
[4]:https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=8&cad=rja&uact=8&sqi=2&ved=0ahUKEwjpq8rz4bjTAhWUF8AKHWDiBC8QFghdMAc&url=http%3A%2F%2Fwww.health.state.mn.us%2Fdivs%2Fopi%2Fqi%2Ftoolbox%2Fdocs%2Fparetodiagram_ihi.pdf&usg=AFQjCNGJMUvGoL6ujSzcWkfAu7cViFBLig&sig2=vn-LFU4T4kH0iIzIx3tK0w