1942 yılı sonunda Türkiye üzerindeki Alman baskısı kalkmakla beraber, bunun yerini Müttefiklerin baskısı aldı. Bu konuda Sovyetlerin Stalingrad zaferi bir dönüm noktası teşkil etmiştir. Bu, aynı zamanda, Türk-Sovyet münasebetlerindeki yeniden terse dönüşün de başlangıcı olmuştur. 1943 den itibaren Sovyetler Türkiyeye karşı sert bir durum almaya başlayacaklar ve bu durum savaşın sonunda Türkiye üzerinde gerçek bir Sovyet tehdidi olarak ortaya çıkacaktır.
Savaş sırasındaki, müttefiklerarası konferanslarda da gördük ki, Türkiyenin savaşa katılmasının söz konusu edilmediği hemen hemen hiçbir konferans olmamıştır.
Roosevelt ile Churchill arasındaki 1943 Cabaslanca Konferansında Türkiyenin de savaşa katılmasiyle bir Balkan cephesinin açılmasına karar verilmesi üzerine, Başbakan Churchill, durumu Türk liderlerine açıklamak üzere, 30 Ocak-1 Şubat 1943 arasında, Adanada Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ve Başbakan Şükrü Saraçoğlu ile görüşmelerde bulundu ve Türkiyenin en geç 1943 yılı sonunda savaşa katılmasını istedi. Buna karşılık Türk devlet adamları şu iki nokta üzerinde özellikle durdular: 1) Türkiye, Sovyet Rusyadan emin değildir ve ondan çekinmektedir. Almanyanın yenilmesiyle Sovyet Rusya Avrupaya egemen duruma geçecektir. 2) Türkiyenin savaşa katılabilmesi için Türk Ordusunun malzeme bakımından geniş ölçüde takviyesi gerekir.
Churchill, birinci noktaya verdiği cevapta, komünizmin artık belirli bir ölçüde değişmiş olduğunu, savaş sonrasında Rusya Türkiyeye saldırsa bile, kurulacak milletlerarası teşkilatın (yani Birleşmiş Milletler Teşkilatının) gereken tedbirleri olacağını bildirdi. İkinci noktaya gelince, İngiltere ve Amerika Türkiyenin istediği yardımı yapacaktır. Saraçoğlu ise, Churchille, Türkiyenin fiili garantiye sahip olmak istediğini, Avrupanın Slavlarla ve komünistlerle dolu olduğunu ve Almanya yıkıldığı takdirde, bütün yenilen memleketlerin bolşevikleşeceklerini söyledi.
Mamafih ikinci cephe meselesinin daha önemli oluşu, Türkiyenin savaşa girmesi meselesini zayıflattı. Fakat şimdi Sovyetler, Türkiyeye karşı hoşnutsuzluklarını açıklamaya başladılar. Türkiyenin tarafsızlığının, Müttefiklerin değil, Almanyanın işine yaradığını söylüyorlardı.
1943 Ekimindeki Dışişleri Bakanlarının Moskova Konferansında da Ruslar, Türkiyenin savaşa sokulmasında ısrar etmişlerdir. Molotova göre, Türkiyeden savaşa girmesinin istenmesi, bir telkin şeklinde değil, bir emir şeklinde olmalıydı. Amerikalılara ve İngilizlere göre, Türkiyeye böyle bir emir verildiği takdirde, kendisine silah yardımı yapmak zorunluydu ki, o zaman bu yardım ikinci cephenin açılmasını geciktirebilirdi. Bunun için, 1943 yılı sona ermeden Türkiyenin savaşa katılmasının istenmesine karar verildi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Eden, bu kararları bildirmek üzere, Türkiye Dışişleri Bakanı Numan Menemencioğlu ile Kahirede görüştü. Edena verilen cevap, yeteri kadar yardım yapılmadıkça, Türkiyenin savaşa katılamıyacağı idi. Eden, Türkiyenin olumsuz cevabının Türk-İngiliz münasebetlerini gerginleştireceğini söylediyse de Türkiye savaşa katılmayı reddetti.
1943 Kasımındaki Tahran Konferansında da Sovyetler Türkiyenin savaşa sokulmasında ısrar ettiler. Hatta Stalin, gerekirse enselerinden yakalıyarak Türkleri savaşa sokmak gerektiğini söyledi. Amerika ve İngiltere de Türkiyenin savaşa girmesini istediklerinden, Churchill, 4-6 Aralık 1943 de Kahirede Türkiye Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile görüştü. Bu sefer Müttefiklerin baskısı gayet ağır oldu. Onun için İnönü, prensip olarak savaşa katılmayı kabul etti. Fakat Türkiyenin savunma gücü için gerekli olan silah ve teçhizat verilmedikçe savaşa girmeyecekti. Churchill bu isteği kabul etti ve Ocak-Şubat 1944 de Ankarada Türk ve İngiliz askeri heyetleri arasında bu konuda görüşmeler yapıldı. Görüşmeler Şubat başında kesildi. İngilizlere göre Türkler çok fazla şey istemişlerdi. Bu silah ve malzeme verilecek olursa, bunun sevkiyatı savaş sonuna kadar devam edecek ve bu arada Türkiye de savaş dışında kalmış olacaktı. Askeri görüşmelerin kesilmesi Türkiye ile İngiltere ve Amerikanın münasebetlerini gerginleştirdi. Churchill, barış konferansında Türkiyenin sağlam bir mevkie sahip olamıyacağını söylüyordu.
Bu durum tabii Türkiyenin hoşuna gitmedi. Onun için 1944 Mayıs ve Haziran aylarında Sovyetlerle bir yakınlaşmaya teşebbüs etmek istedi. Lakin Sovyetler bu yakınlaşma için Türkiyenin savaşa katılmasını şart koştular.
1944 yazında Almanyanın askeri durumu artık adamakıllı kötüye gitmeye boşladığından, Türkiye Müttefiklerle münasebetlerini düzeltmek için 2 Ağustos
1944
de Almanya ile diplomatik münasebetlerini kesti. Fakat bunu yaparken, barış konferansında tam bir müttefik muamelesi göreceğine dair İngiltere ve Amerikadan da teminat aldı.
Fakat Türk-Sovyet münasebetleri iyice soğumuştu. Türkiye üzerinde artık belirli bir Sovyet tehlikesi ortaya çıkıyordu. Onun için, 1944 sonbaharında İngilizler Yunanistana asker çıkardıkları vakit, Türkiye bundan çok hoşnut kaldı ve ayrıca Balkanlarda Yunanistanla yeniden bir işbirliği sağlamak için de, 1944 Kasımında, Oniki Ada üzerinde hiçbir talep ve iddiası olmadığını Yunan Hükümetine bildirdi.
1945 yılına girerken Türkiyenin başlıca endişesi Sovyet tehlikesiydi. Çünkü bütün Orta Avrupa ve Balkanlar şimdi Sovyetlerin askeri işgali altına düşmüştü. Saraçoğlunun Adanada Churchille söyledikleri doğru çıkmıştı.