Martha Edelheit’in harika erotik bitkinlik sahnelerinde – kasıtlı veya mesafeli yüz ifadeleriyle, genellikle güneşin tadını çıkaran bilinçsiz pozlardaki çıplakları içeren – iyimserliğin nabız gibi atan alt akıntısı en baştan çıkarıcıdır. Bu ve gerçekçi tarzının THC-Technicolor savurganlığı. Doksan bir yaşındaki sanatçının buradaki sergisi “Çıplak Şehir, 1965–1980’den Tablolar” anıtsal ölçekli birçok eserin yer aldığı, sanatçının vizyoner feminist güçle çalıştığı bir toplumsal çalkantı dönemini kapsıyordu. Gevşek yarakları ve idealize edilmemiş bedenleri ayrıntılı olarak resmederek, resim dünyasında cinsel devrimi sözüne bağlı tuttu.
Hem İsveç’te hem de New York’ta yaşayan Edelheit, eşitlikçi görüşünü -en azından sanat tarihi açısından- en açık şekilde Édouard Manet’nin eleştirisini gözden geçirirken ortaya koyuyor. Le déjeuner sur l’herbe, 1863. Fransız modernistin tablosunda, arka planda başka bir kadın yıkanırken, iki adam uyumsuz bir şekilde çıplak bir kadınla piknik yapıyor. Amerikalı ressamın Empire State Binası’nın görünümü Koyun Çayırı, 1970–72, Central Park’ta paralel bir grubu (iki erkek, iki kadın) gösteriyor. Yine de Edelheit’in deneklerinin hepsi çıplak, parlak bir battaniyenin üzerinde oturmuş, birlikte çerçevenin dışında bir şeye bakıyorlar. Edelheit, yemyeşil çayırda oyun alanını eşitleyerek, uzanmış çıplaklığın geleneksel kadınsı pasifliğini üniseks hippi uyuşukluğuyla değiştiriyor. Deneklerinin çıplak tenini ve bağsızlık havasını demokratik bir şekilde tasvir ediyor – gerçi gerçekte bacakları ayrılmış erkekler daha fazla açığa çıkıyor. Şehrin silüeti, grubun kambur sırtındaki ağaçların ötesinde bir friz gibi görünüyor.
Sanatçının figüre yaklaşımında genellikle bir doğa/kültür gerilimi söz konusudur. New York, New York’un muhteşem manzarasında kompozisyon olarak daha fazla yer kaplıyor. Kuşlar: Lincoln Tower Terasından Bir Görünüm, 1974. Tuval, siluetli güvercinlerle basılmış bir kağıda yayılmış güneşlenen bir erkek ve kadını – ön planda çıplak ve kocaman – tasvir ediyor. Çok katlı bir apartmanın terasında, etraflarında yumuşak renkli gökdelenler yüzüyormuş gibi görünüyorlar. Her birinin bir bacağı bükülmüş. Adam, metropolün bir üçgenini çerçeveliyor; kadının dizi dışa doğru bize dönük, kısaltılmış kalçası bakışlarımızı ortadaki kasık kıllarına çeviriyor.
Edelheit’in bu tür çıtır vinyetlerin ve utandırılmamış bedenlerin inşa edilmiş çevreye gevşek bir şekilde aktarılmasında bölgesel bir şeyler var. Edelheit’in kadın sanatı hareketinde çağdaşı olan Anita Steckel aynı zamanda “Dev Kadınlar” serisini yapıyordu, yakl. 1969–74. New York’u fetheden ve fallik karakterinin altını çizdiği binalarının üzerinde yükselen, canavar gibi çıplak kadınları canlandırdı. (Steckel, Judith Bernstein ve Joan Semmel gibi aydınlarla birlikte Edelheit’in de üyesi olduğu Fight Censorship Group’u kurdu.) Çok farklı olmalarına rağmen – örneğin, Edelheit’in peşinden koştuğu ressam güzelliğiyle Steckel ilgilenmiyordu – her ikisi de şehri temsil ediyordu. kurtuluş için bir zemin veya engel olarak. Çift ayrıca müstehcen kabul edildi, kısmen penisi tasvir etme konusundaki ısrarları nedeniyle kariyerleri kısıtlandı.
Ancak o küçük vücut parçası, bu gösterinin yalnızca küçük bir kısmıydı. Edelheit için erkeği tarafsız bir şekilde ele almak ne kadar önemliyse, o da kadınların radikal resimlerini yaptı. Görünen en büyük parça, çok ırklı üçlü portre Manzaradaki Kadınlar, 1966–68, esnek ve statik bir kadın modeli kavramını farklı bir şekilde altüst ediyor. Duvar resmini andıran çalışmanın üç panelinin her birinde, farklı bir kadın çeşitli konumlarda ve ruh hallerinde gösteriliyor, aktif içselliği bu hızlandırılmış efekte yansımış. Edelheit, yemyeşil bir Cennetsel arka planla yerel ve efsanevi alan arasında köprü kuruyor. Kadınların oturduğu çiçekli döşeme adası, alacakaranlıkta şeftali şerbetli bir gökyüzünün altında kraliyet mavisi bir denize dönüşüyor.
Sonra, var et döngüsü, 1969. Çıplak bir kadın motorcu, tekerlekleri klitoral bijon somunlarıyla sabitlenmiş, pembe ve sarımsı kıvrımlardan oluşan Vespa benzeri bir seks makinesine monte edilmiş. Arabasını aynalı dik bir rampadan yukarı sürüyor, resmin çaprazında görünen kabarık bulutlar ve gök mavisi gökyüzünün altındaki yansımasına bakıyor. Sürücüyü, feminist figürasyon projesini sürdüren Edelheit olarak hayal etmeye direnmek zor. Bu ışıltılı resimlerde, bedensel gerçekliğin, bedensel fantezinin ve sınırsız hırsın temsili, lastiğin yolla buluştuğu yerdir.
—Johanna Fateman
Kaynak : https://www.artforum.com/print/reviews/202304/martha-edelheit-90260