Alexis Okeowo in México City
National Geographic News
22 Ağustos 2008
Geçen hafta arkeologlar, Meksika’nın Yucatan Yarımadasında 14 mağarada – bazıları su altında – taş tapınaklar ve piramitler ile dolu bir labirent keşfedildiğini anons ettiler.
Keşif, Maya efsanesinin yeraltı kompleksinin yapımını ilham edip etmediğini – veya bunun tersi – merak eden uzmanlara sahip.
Maya söylencesine göre, ölülerin ruhları, yaşam sonrası dinlenebilmeden önce dehşet verici ve su dolu bir yolda gece görüşüyle bir köpeği izlemek ve sayısız zorluklara katlanmak zorunda idiler.
Son zamanlarda keşfedilen mağaralardan birinde, araştırmacılar yaklaşık 90 metre uzunluğunda beton bir yolu keşfettiler, bu yol bir su birikintisinin önünde duran bir sütunda bitiyor.
Araştırma sitesinde yönetici olan Guillermo de Anda, “Şimdi suya yakın – veya suyun altında bulunan bu tapınak modeline sahibiz” dedi.
“Bunlar muhtemelen çok ayrıntılı bir ritüelin parçası olarak yapılmış. Her şey ölüm, yaşam ve insan kurban etme ile ilişkili.”
Güney Meksika’dan, Guatemala ve kuzey Belize’ye uzanan Maya kültürü MS 250 – 900 arasında en parlak dönemini yaşadı, 900 yılında gizemli bir şekilde yok oldu.
Efsane ve Realite
Yucatan eyaletinin başkenti Merida’daki Tahtzibichen köyünde tapınakları ve piramitleri kazıyla çıkaran arkeologlar, buldukları en eski parçanın 1900 yaşında eski bir kap olduğunu söylediler. Diğer çıkarılan çanak çömlek ve heykeller MS 750 – 850 tarihli.
Ekibi altı aydır Yucatan Yarımadasında çalışmakta olan Anda, “Mağaralarda taşlar, dev sütunlar ve rahiplerin heykelleri var” dedi.
“Ayrıca insan kalıntıları ve seramikler var” dedi.
Araşırmacılar – kutsal kitap Popol Vuh’ta kısmen tanımlanan – kadim efsanenin, ruhun Xibalba’ya, yer altı dünyasına erişmek için yapmak zorunda olduğu kanlı bataklık, yarasa ve örümcek dolu dolambaçlı yolculuğu anlattığını söyledi.
“Mağaralar diğer alemlere doğal portallardır, bu alemler Maya efsanesine ilham vermiş olabilir. Bunlar karanlık, korku ve canavarlar ile ilgilidir”.
Boston Üniversitesi’nde Maya uzmanı olan William Saturno, tapınakların labirentinin hikayeden sonra inşa edildiğine inanıyor.
“Önce efsanelerin geldiğine eminim, mağaralar Mayaların engin zaman – ve – uzay mitlerini yeniden onaylıyor” dedi.
Yeraltı Dünyası Girişleri
Saturno, su altındaki tapınakların keşfinin, Mayaların bu portalları yaratmak için harcadığı önemli çabayı gösterdiğini söyledi.
Mağara girişlerine ulaşmak için ormanların derinliklerine dalmaya ilave olarak, Maya inşaatçıları bazı türbe ve piramitler inşa etmek için nefeslerini tutup suyun altına dalmak zorunda kalmışlardı.
Diğer Maya yer altı dünyası girişleri kuzey Guatemala Belize’de vahşi ormanlarda ve yerin üstündeki mağaralarda keşfedildi.
Saturno “Mayalar çok katmanlı bir realiteye inanıyorlardı.” Dedi. “Yaşam ve ölünün gittiği yer arasındaki portal onlar için önemliydi.”