Travma veya şiddetli stres yaşadıktan sonra, bazı insanlar anormal bir stres tepkisi veya kronik stres geliştirir. Bu, depresyon ve anksiyete gibi diğer hastalıkların gelişme riskini artırır, ancak arkasında hangi mekanizmaların olduğu veya stres tepkisinin nasıl düzenlendiği hala bilinmemektedir.
Karolinska Institutet’teki araştırma grubu, daha önce p11 adlı bir proteinin, beyinde ruh halini düzenleyen bir nörotransmiter olan serotoninin işlevinde önemli bir rol oynadığını göstermiştir. Depresif hastalar ve intihar denemesi geçmişi bulunan hastaların beyinlerinde daha düşük p11 proteini seviyeleri bulunur ve düşük p11 seviyelerine sahip laboratuvar fareleri depresyon ve anksiyete benzeri davranışlar gösterir. Fakat, farelerde p11 seviyesi, bazı antidepresanlar tarafından yükseltilebilir.
Yeni çalışma, p11 proteinin, hipotalamustaki belirli nöronların aktivitesini modüle ederek farelerde stres hormonu olan kortizolün ilk salınımını etkilediğini göstermektedir.
Beyin sapından başlayan, tamamen farklı bir sinyal yolu yoluyla, p11 ayrıca diğer iki stres hormonunun, adrenalin ve noradrenalinin de salınımlarını etkiler.
Ek olarak, testler, p11 eksikliği olan farelerin, normal p11 seviyelerine sahip farelere kıyasla daha yüksek kalp hızı ve daha fazla anksiyete belirtisi ile strese daha sert tepki verdiğini gösterdi.
Karolinska Institutet Klinik Sinirbilim Departmanında araştırmacı olan yazar Vasco Sousa, “Anormal bir stres tepkisinin,bir depresyonu hızlandırabileceğini veya kötüleştirebileceğini ve anksiyete bozukluğuna ve hatta kardiyovasküler hastalığa neden olabileceğini biliyoruz” diyor.
“Bu nedenle, farelerde gördüğümüz p11 eksikliği ile stres tepkisi arasındaki bağlantının hastalarda da görülüp görülmediğini anlamak önemlidir.”
Araştırmacılar, bulguların yeni, daha etkili ilaçların geliştirilmesi için etkileri olabileceğine inanıyor. Yeni tedavilere büyük ihtiyaç olduğunu çünkü mevcut antidepresanların birçok hastada yeterince etkili olmadığını da belirtiyorlar.
Karolinska Institutet Klinik Nörobilim Bölümü’nde profesör olan Per Svenningsson, “Çalışmamız, gelecek vaat eden bir yaklaşım.Lokalize p11 ekspresyonunu artıran ilaçların uygulanmasını içeren bir kaç deney,depresif hayvan deneklerinde halihazırda yürütülmektedir” diyor.
“Daha fazla araştırılması gereken bir başka ilginç yaklaşım, beyindeki stres hormonu tepkisinin başlamasını engelleyen ilaçların geliştirilmesidir.”
Çeviri:Burak Ateş
Kaynak:Neuroscience News