On dokuzuncu yüzyılın en dikkat çekici edebi yaratığı, on sekizinci yüzyıl İskoçyasının en olmadık suçlusuna dayanıyor…
1886’da, İskoçya’nın en tanınmış edebiyatçısı Robert Louis Stevenson, dünyayı ünlü hikayesi Dr. Jekyll ve Bay Hyde’la tanıştırdı. Saygın bir doktorun, tehlikeli bir suçlu ve bir çılgına dönüşmesi hakkında, artık çok klişeleşmiş olan kişilik bölünmesiyle ilgili kurgunun ilk ortaya çıktığı hikâyeydi bu. Stevenson, insanların karanlık yönleriyle ilgili araştırmasında, çok saygı duyulan bir İskoç’tan esinlenmişti.
PAPAZ YARDIMCISI BRODIE’NIN İKİ YÜZÜ
William Brodie, on sekizinci yüzyılda varlıklı bir ailenin oğlu olarak Edinburgh’da doğmuş ve bir saygınlık timsali olarak büyümüştü. Marangozluk işinde babasını takip etti ve yirmili yaşlarının ortalarında, İskoç toplumunun üst tabakalarında yer edindi. Mason Loncasının yerel birliğinde papaz yardımcılığının yanı sıra, Edinburgh belediye meclisi üyesiydi.
Brodie kumar oynamayı seviyordu ve iki fahişeyle süre giden ilişkisi vardı. Kaçınılmaz bir şekilde kumar borçları yığılmaya, iki metresi de küçük Brodie’ler üretmeye başladığında iyi kalpli papaz yardımcısı da kendini ümitsiz mali sıkıntıların içinde buldu.
BATAĞA SAPLANIYOR
Meşru gündüz aktiviteleri sırasında Brodie, zengin müşterilerini evlerinde ziyaret ediyordu. Gittiği evlerin anahtarlarının balmumuyla kopyalarını alıyor, ilgisini çeken şeyleri inceliyordu. Geceleri ise gördüklerini toplamaya gidiyordu. Suç hayatı iki amaca hizmet ediyordu: Hem para sorununu çözüyor, hem de işin heyecanından hoşlanıyordu.
Brodie, George Smith adında bir çilingirle ortak oldu ve birlikte Edinburgh’da yerine çakılmamış her şeyi çaldılar. Zarif ve kültürlü ortağının aksine Smith, ufak bir sahtekârdı. Aynı mizaçta iki suçlu daha aralarına katılınca, William Brodie’nin mahvoluş süreci başladı.
SOYGUN
Brodie beceriksizlikten nefret ederdi ama en cüretkar işi, Scottish Customs and Excise (İskoç Gümrük ve Vergi Dairesi) soygunu başarısızlıkla sonuçlandı. Bir törendeymiş gibi siyahlar giyinmiş olan Brodie, diğer ikisi içerideyken dışarıda Ainslee’yle birlikte gözcülük yapıyordu. Ainslee korktu ve Brodie işi iptal etti.
İskoç halkının parasını çalmaya kalkışanların başına büyük bir ödül kondu. John Brown suç ortaklarını ihbar etmeye karar verdi. Kendisine inanmayan yetkililere soygun girişiminin arkasındaki kişinin, pek saygın papaz yardımcısı William Brodie’den başkası olmadığını anlattı. Bu akıl almaz iddianın abesliğini ispat için, polis Brodie’nin dairesine gitti.
KANIT
Ama Brown’un suçlu olduğunu gösteren kanıtlar buldular. Maymuncuklar, siyah soygun kıyafeti ve birçok tabanca soruşturmanın derinleştirilmesi için polis merkezine götürüldü. Brodie bulunamamıştı. Amerika’ya gitmek için gemiye binmek üzere Hollanda’ya kaçmıştı. Ama silindir şapka ve smokinle gemiye binmesiyle Hollanda polisinin yanma gelmesi bir oldu. Yargılanmak üzere iade edildi.
Üç parçalı takımı ve silindir şapkasıyla Brodie, gözlerini kendisini suçlayanlara dikmişti. Sorulara kibirli bir kayıtsızlıkla cevap verdi. Kendisini bekleyen kader, asılarak idam karşısında tamamen sakindi.
İDAM
Brodie şehir meclisi üyesi olarak kendi tasarladığı darağacında dikilirken, kendi duasını okudu. Sonra da cesaretle celladına işaret ederek görevini yapmaya çağırdı.
Son ana kadar bir dolandırıcı olan Brodie’nin oynayacak son bir kartı daha vardı. Bir gece önce kıyafetini, ipin ani silkelemesine karşı boynundan bileklerine kadar tellerle donatmış; gırtlağına boynunun kırılmasını önlemek için gümüş bir tüp bağlamıştı. Ama bu numarası başarılı olmadı ve papaz yardımcısı Brodie 1 Ekim 1788’de son nefesini verdi.
On dokuzuncu yüzyılın en dikkat çekici edebi yaratığı, on sekizinci yüzyıl İskoçyasının en olmadık suçlusuna dayanıyor…