Modern tekerleğin tarihi kötü bir baş ağrısı ile başladı. Belfast’da 1888 yılıydı, May Sokağı’nın kaba saba kaldırım taşlı yolunda genç bir erkek çocuğu baş ağrılarına çözüm getirmek için önerildiği üzere bisiklet sürüyordu. Babası John Boyd Dunlop başarılı bir veterinerdi ve doktorun önerisinin zararlı olacağını anlaması uzun sürmedi. Çocuğun kullandığı üç tekerlekli bisikletin sert lastikleri sarsıcı bir sürüşe neden oluyordu. Zaten ilk bisikletlere bu yüzden "kemik sarsan" denmişti, ama işte o gün, oğlunun hoplaya zıplaya, sıçrayarak yol aldığını gören baba Dunlop'ın aklına devrim niteliğinde bir fikir geldi.
Çalışma masasını kaplayan lastik tabakasını aldı, şeritler halinde kesti, sonra bunları birbirlerine yapıştırabileceği uzun bir boruda birleştirdi. Etrafına kanvas şeritleri sardı, sonrasında yüzeyi sıvı lastik ile kapladı ve içine hava pompaladı. Böylece ilk hava basınçlı lastik doğmuş oldu. Sadece 1 yıl sonra, İrlandalı bisikletçi Willie Hume’ın 2 tane yarışı Dunlop’un lastiği ile kazanmasıyla, muhtemelen baş ağrısı olmadan lastiğin hızını ve verimini doğrulamış oldu.Tekerlek Lastiğinde Guiness Dünya Rekorları
1888'den bu yana lastik endüstrisi dünya genelinde 900'den fazla lastik fabrikasına ulaşacak şekilde büyüdü. 2015'de sadece ABD'de 170 milyona yakın lastik üretildi. Şaşırtıcı olansa, Guiness Dünya Rekorları tarafından halen kabul edilen dünyanın en büyük lastik üreticisi, 2011'de 318 milyondan fazla oyuncak lastiği üreten Lego grubu oldu.
Bu inanılmaz rakamlara rağmen, bizi zora sokmadığı sürece, hala çoğumuz tekerlek lastikleri üzerine pek düşünmeyiz. Herhalde hiçkimse de hayat sigortasını düşündüğü kadar düşünmez. Hatta düşündüğünü söylemek bile zor. Bir lastiğin sırt deseni fren mesafesinin kısa mı yoksa uzun mu olacağını belirleyebilir. Bunun yanısıra, otoyolun kenarına çekip lastik değiştirmenin ne kadar can sıkıcı bir şey olduğunu herkes bilir; neyse ki lastik teknolojisindeki gelişme sayesinde bu olay artık daha az sıklıkta başımıza geliyor.
1901'de, yani Henry Ford ilk otomobilini ürettikten on yıl kadar sonra 7000 araba, 28.000 lastik satılmış ve bu iki rakam ile karşılaştırıldığında 68.000 yedek lastik üretilmiş olması oldukça şaşırtıcıdır. Geçmişte yollar arabaların rahat gitmesi için gereken koşullara sahip olmadığından yedek lastik bulundurmak yola çıkmadan önce vazgeçilmezdi, hatta pek çok araçta bazen dört yedek lastik bulunurdu.Sahne arkasındaki bantlar
Lastik endüstrisi sürücülerin güvenle yol almaları için sürekli yeni yöntemler geliştirirken, Habasit de imalatçı firmalara üretimin tüm aşamalarında doğru bandı sağlamak için sahne arkasında küresel çapta çalışıyor.
Habasit'in lastik endüstrisinden sorumlu Kilit Müşteri Yöneticisi Jens Niepmann şunları dile getiriyor: "Başlangıcından bitişine kadar tüm imalat sürecinde pek çok farklı teknik gereklilik vardır; çünkü süreç hammadeyle başlar ve bitmiş ürünle son bulur. Isıya, aşınmaya, hidrolize veya kimyasal maddeye dayanıklılık gibi, çok farklı nitelikler taşıyan çeşitli bantlar temin etmek durumundayız."Bir lastiğin beklenmedik bileşenleri
Düşük yuvarlanma direnci veya ultra yüksek kavrama gibi, istenen özelliklere bağlı olarak bir lastiğin içine, doğal ve sentetik kauçuktan karbon siyahına, silikadan çeşitli kimyasal maddelere kadar, 200'den fazla farklı katkı maddesi girebiliyor.
Son yıllarda, endüstride karbon ayakizi sorununa yönelik farkındalık arttıkça imalatçılar sentetik lastik yapmak için kanola, portakal ve ayçiçek yağı gibi alternatif yağlar kullanma olasılığını incelemeye başladılar. Bu sadece sürdürülebilirliğe doğru atılan bir adım değil, bazı durumlarda lastiğin performansının artmasını da sağlıyor. Araştırmacılar ayrıca karbon siyahı ve silika gibi pahalı takviye dolgu malzemeleri yerine yağ, selüloz lifi veya başka bitkisel malzemeler kullanmanın yollarını da arıyorlar. Lastiklerde kullanılabilen ve hiç akla gelmeyecek birkaç bileşen daha var: mısır nişastası, karahindiba, ceviz kabuğu ve kağıt hamuru.Beklediğiniz yol yardımı
Lastik, her ne kadar çiçeklerden veya kauçuk ağacının süt gibi sıvısından oluşsa da, üretiminin yapışkan ve sıcak bir süreç gerektirdiği bir gerçek.
"Lastik ilk ortaya çıktığında 150-160°C sıcaklığı bulabilir" diyor Jens Niepmann. "Kayışlar için çok zorlu ve spesifik bir ortam söz konusu ve lastiğin karışımında kimyasal işlemler meydana geldiğinden beri ara malzemelerin özelliği taşıma sırasında bile değişiyor."
Tek bir lastiğin yapımında bile, kumaş ve plastik modüler kayışlardan geniş zaman kayışlarına kadar düzinelerce kayış gerekiyor. Her gün 20.000'e yakın lastiğin üretildiği büyük bir fabrikada hatasız ve etkili birleştirme şarttır. Üretimdeki en ufak bir kesinti bile firma için ciddi maliyet sorunları oluşturabilir. Otoyolda 20.000 lastiğin patladığını düşünün...
İşte Habasit bu noktada yardım için devreye giriyor; sadece lastik üretiminin her aşamasına komple çözüm sağlamak açısından değil, aynı zamanda endüstrinin beklediği yol yardımı türünden benzersiz bir ürün sunarak... Bir lastik üretim hattında sayısız zaman kayışı bulunur. Bir kayış arıza yaparsa, öngörülemeyen duruş süresi maliyette artışa, üretim sayısında ise düşüşe yol açar. Bir hattaki kayış takımının değiştirilmesi programlanmış bakım süresi içerisinde bile yapılsa, 10 saate yakın duruş süresi anlamına gelir ve 4-5 işçinin emeği demektir. Ve her lastik fabrikasında birçok hat vardır!Huzurlarınızda, HabaSYNC® Menteşe ve Pimli Mekanik Ekyeri!
Bu küçük cihaz zaman kayışı içine emniyetli bir şekilde yerleştirilir. Paslanmaz çelik birleşim yerinin her bir ucuna kolayca çıkarılabilen metal bir pim bağlıdır ve bu sayede kayışın sökülmesi çok daha hızlı ve rahat yapılabilir. Dünyadaki pek çok lastik imalatçısı için ürünün faydası kanıtlanmış, üretim maliyetlerinde önemli ölçüde düşüş ve verimlilik artışı sağlandığı görülmüştür.
Yol kenarında olsun, lastik üretim hattında olsun, nadiren arıza meydana gelmesi kaçınılmaz olsa da bunun başımızı ağrıtmasını önleyebiliriz. John Boyd Dunlop'ın bir zamanlar yaptığı, kemik sarsmaktan daha az sarsıntılı sürüş yapmak gibi, Habasit de yeni yollar buluyor. (ST)
5-7 Mart 2019'da Almanya Hannover'de düzenlenecek Tire Technology Expo 2019'da standımızı ziyaret edin. www.tiretechnology-expo.com.