2 REFAH DEVLETİN TARİHSEL DEĞİŞİMİ sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970 ler arası gelişimi long boom deneyimleri ve komünizmin tehdit olarak görülmesine bağlıdır. Refah devleti, kapitalizmin kendini stabilize etmesi için dizayn edilmiş bir araçtır.(goldberg) 1970 sonrası işçi sınıfının daralmasıyla refah devlet üzerinde yasal problemler ortaya çıkıyor.yeni sosyal koruma tipleri ortaya çıkıyor. Bu dönem sosyal harcamaları finanse etmek için vergiler yükseltiliyor.( ) Bu ülkelerde;-kanada,almanya,ingiltere,avustralya,isveçvergilerin gsyih payı sosyal harcamaları kompanse etmeye yeterli.
3 AVRUPA VE TÜRKIYE DEKI REFAH DEVLETI MODELLERI 2.Dünya Savaşı sonrası iki refah devleti modeli yaygın olarak kullanılıyor. İskandinav model ve sosyal demokrat model. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise dolaylı ve minimalist refah rejim i modeli benimseniyor
4 SOSYAL GÜVENLIK SISTEMLERI Kamu Emeklilik Sistemi dağıtım sistemi olarak da adlandırılan sosyal güvenliğin devlet tarafından sağlandığı ve çoğunlukla hem kuşaklar arası hem de aynı kuşak içinde farklı yaş grupları arasında gelirin yeniden dağıtımını sağlayan ve pay-as-you-go (PAYG) olarak da tanımlanan kamu emeklilik sistemidir. Kamu emeklilik sistemi, belirli fayda esasına göre kamu tarafından yönetilir ve sisteme katılım zorunludur. Bu sistem sosyal devlet anlayışının bir yansımasıdır. Amaç gelirin yoksul insanlar lehine yeniden dağıtımını sağlamak ve bireylere asgari bir gelir düzeyi temin etmektir.' Bu sistem, sosyal güvenlik sisteminin birinci ayağını oluşturmaktadır.
5 Mesleki Emeklilik Sistemi mesleki emeklilik sistemi olarak da adlandırılan ve bireylere asgari bir gelir düzeyi sağlamaya ek olarak tasarruf düzeyini de artırmayı amaçlayan, genelde zorunlu olarak uygulanan, emeklilik ödemelerinde kullanılacak olan tasarrufların, çalışan ve işverenlerden toplanan katkıların yatırımlara yönlendirilmesi ile temin edildiği, "fonlama" esasına dayanan bir sistemdir.' Bu sistem sosyal güvenlik sisteminin ikinci ayağını oluşturmaktadır. Sistem özel sektör tarafından yönetilmekte, genellikle belirli katkı (defined contributions) esasına göre işlemekte ve kamu tarafından da denetlenmektedir.
6 Bireysel Emeklilik Sistemi bireysel emeklilik sistemi, genel olarak özel sektör tarafından yönetilen, gönüllülük ve belirli katkı esasına göre işleyen ve kamu tarafından denetlenen bir sistemdir. Koşulları önceden belirlenmiş bir emeklilik sözleşmesi çerçevesinde katılımcıların ve/veya işverenlerin düzenli olarak yaptıkları katkılar katılımcı adına açılan bir hesapta toplanmakta ve bu fonlar profesyonel yönetim ilkeleri çerçevesinde yatırıma yönlendirilmektedir.
7 TÜRKIYE DEKI SOSYAL GÜVENLIK KURUMLARı Emekli Sandığı :Memur statüsündeki devlet personelinin malüllük, ihtiyarlık ve ölüm sigortalarını karşılamak üzere 1950 yılında etkinliğe başlayan tüzel kişiliğe sahip sosyal güvenlik kurumu. Bağkur :Esnaf, sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanların sosyal sigortalar kurumudur. Yeşil Kart :Türkiye'de yardıma muhtaç, sağlık güvencesi olmayan kişilere sağlık hizmetlerini ücretsiz alabilmeleri için verilen bir belgeydi.ancak, 2012 Ocak ayının başından itibaren tüm nüfusu içine alacak şekilde sağlık sigortacılığı başladı. Bu uygulama devreye girince, yeşil kart sistemi de yürürlükten kalkmış oldu.
8 SOSYAL GÜVENLİK KAPSAMI Social Security Coverage
9
10
11 TÜRKIYE DE SOSYAL KORUMA HARCAMALARı Sosyal koruma harcamalarının hesaplanmasında Avrupa Bütünleştirilmiş Sosyal Koruma İstatistikleri (ESSPROS) yöntemi yol gösterici olmuştur. ESSPROS yöntemi ışığında yapılan hesaplamaya dahil edilen idarelerin başında Merkezi Yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden fonksiyonel sınıflandırmaya göre sosyal güvenlik ve sosyal yardım ve sağlık hizmetleri harcamaları yapan idareler gelmektedir Sosyal koruma harcamalarını 1) sağlık 2) sigorta ve emeklilik ödemeleri 3) sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar olarak üç alt kaleme ayırmak mümkündür.
12
13
14 AILE VE SOSYAL POLITIKALAR BAKANLıĞı SHÇEK, SYDGM VE ÖZİDA NIN SOSYAL GÜVENLIK VE SOSYAL YARDıM HARCAMALARı VE 2022 SAYıLı KANUN KAPSAMıNDAKI SOSYAL YARDıM ÖDEMELERI, BIN TL ÖZİDA:özürlüler idaresi başkanlığı SYDGM:sosyal yardımlar genel müdürlüğü SHÇEK: sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu
15 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı nın ödeneğindeki yükseliş sosyal koruma harcamaları açısından çok önemli bir artışa isabet etmektedir. Ancak bu artışın hangi hizmete yönelik olduğunu bilmeden yorumda bulunmak doğru olmaz. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı nın 2012 yılı için oluşturduğu ödenek cetveline bakıldığında,devredilen kurumların 2011 ve öncesi yıllarda yapmadıkları bir harcamanın ödenek olarak yer aldığı görülmektedir. Bu ödenek TL miktarında sosyal güvenliği olmayanların sağlık primleri dir. Bilindiği gibi, 2012 yılından itibaren yeşil kartlar iptal edilip eski yeşil kartlıların da SGK şemsiyesi altına girerek prim ödemeleri gerekmektedir yılının başında yapılacak olan gelir tespiti sonrasında geliri asgari ücretin üçte birinden az olanların tüm sağlık primleri devlet tarafından SGK ya yatırılacaktır.daha önceki yıllarda yeşil kart harcamaları için Sağlık Bakanlığı nın bütçesine ödenek konulurken bu ödenek artık Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı nın bünyesine alınmıştır
16
17 2012 yılında sağlık harcamaları yüzde 4,44 tür ve bunun yüzde 3,27si SGK tarafından yapılan ilaç ve tedavi harcamalarıdır. Geri kalanı ise Sağlık Bakanlığı, Kamu Hastaneleri Kurumu ve Halk Sağlığı Kurumu tarafından yapılan sağlık harcamasıdır.(kalkınma bakanlığı)
18 YOKSULLUK Yoksulluk: günlük temel ihtiyaçların tamamını veya büyük bir kısmını karşılayacak yeterli gelire sahip olmama durumudur. Yoksulluk oranının azalması sadece kamu yardım programlarına değil aynı zamanda aile bağlarına yada akrabaların yardımlarına da bağlıdır. Yoksulların konumunun kötüleşmesi 1980 sonrası neo liberal ekonomik politikalarla birlikte arttı. Tarım sektörünün gerilemesi ile hizmet ve endüstri sektörünün gelişmesi, sendikaların güç kaybetmesi de yoksulların durumunun kötüleşmesinin sebepleridir. 1990dan beri hükümetin gecekonduları azaltmaya yönelik tutumu yoksulların topluma entegre olmasını etkisiz hale getirdi.
19
20
21
22 KALıCı YOKSULLAR Daha genç ve eğitimi daha az olan insanlar Kayıtdışı sektörde çalışanlar 15 yaşından küçükler
23 Kayıtdışı ekonomiye dönüşüm kent yoksulları için güvencesiz geçim haline geldi. %30a yakın kentsel işgücü sosyal güvenliği olmadan çalışıyor(turksat 2009) Dayıoğlu ve Ercan(2009) informeldeki aylık kazançların formeldekinın %47.8i olduğunu bulmuş. informel sektöre atama tesadüf değildir; ücretli işçilerin ve girişimcilerin olumsuz eğitimleri ve deneyimleri bunda etkendir.
24 YOKSULLUĞA GİRİŞ VE ÇIKIŞ Yoksulluğa girişin ve çıkışın 2 sebebi vardır; 1)Gelir 2)Demografik olaylar
25 ÇOCUK YOKSULLUĞU OECD üyesi ülkelerde yaygın olarak kabul edilen çocuk yoksulluğu tanımı; bir çocuğun, kaynakların aile içinde adil dağıldığı varsayıldığında, bulunduğu toplumda büyüyen çocukların yararlanabildikleri ortanca gelirin yarısından daha azına sahipse yoksul sayılması şeklindedir. (UNICEF, 2005:7). UNICEF, çocuk yoksulluğunun göstergelerini, bebek ve çocuk ölüm oranları,beş yaş altındaki düşük ağırlıklı veya kısa boylu çocuk oranı, temiz içme suyuna ulaşan nüfus oranı, yeterli temizlik ve sağlık bakımı, tam aşılı çocuk oranı ve ilköğretime başlayan çocuk oranı olarak kabul etmektedir (UNICEF,2000,2002).
26 UNICEF Innocenti Araştırma Merkezi tarafından yayınlanan Zengin Ülkelerde Çocuk Yoksulluğu (2005) raporunda OECD ye üye devletlerde artan çocuk yoksulluğunda üç faktörün etkili olduğu belirtilmektedir. Bu faktörler şunlardır: Ebeveynlerin yaşı, eğitim düzeyleri, aile başına düşen çocuk sayısı ve yalnız ebeveynlik gibi sosyal değişiklikler. Göç, düşük ücretli işler, işgücü piyasasında yaşanan değişiklikler. Hükümetlerin politikalarındaki ve harcama bütçelerindeki değişiklikler
27
28 TÜRKİYE DE ÇOCUK YOKSULLUĞUYLA MÜCADELEYE YÖNELİK UYGULAMALAR Şartlı Nakit Transferi (ŞNT) programı, 3294 Sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu kapsamına giren yoksul ailelere nakdi destekle eğitim çağındaki çocuklarının okula devam etmesini, 0-6 yaş grubundaki çocuklarının ise sağlık kontrollerine götürülmesini ayrıca gebe anne adaylarının ise düzenli olarak kontrollerini yaptırarak hastanede doğum yapmalarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır yılında ülke çapında yaygınlaştırılmıştır. Şartlı Nakit Transferi kapsamında 2007 yıl sonu itibariyle YTL kaynak aktarılarak toplam öğrenciye eğitim desteği verilmiştir (SYDGM,2008:88).
29 KADIN YOKSULLUĞU Sosyal politika uygulamaları ile kadın yoksulluğunun kesiştiği en önemli alanlardan biri, istihdam konusunda öne çıkan önemli sorunlardır. Kadınların işgücü piyasasına yeterli düzeyde katılamaması, kadınlar arasında ücretsiz aile işçiliği ile enformel çalışmanın yaygınlığı ve sosyal güvenceden yoksunluk bu sorunlar arasında en açık biçimde gözlemlenebilenlerdir. İşgücü becerilerini artırma, yaşam boyu öğrenme, işsiz kalınan süreyi kısaltma gibi daha çok işsizliği azaltmayı-iş başına dönüşü hızlandırmayı hedefleyen aktif işgücü politikaları kadın istihdamını artırmaya yönelik önemli fırsatlar sunabilmektedir (Şener, 2010).
30 Türkiye de istihdamda yer alan kadınların % 58 i herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı değildir. Bu oran, tarımda çalışan kadınlarda % 99 olarak ölçülmektedir (TÜİK, 2008a). Bireylerin çalışma, emeklilik, sağlık konularındaki haklarını düzenleyen sosyal sigorta sisteminde kadınların yer almaması, bu haklardan geniş ölçüde yararlanamamaları sonucunu doğurmaktadır. Ayrıca, sisteme kendi adlarına kayıtlı olmamaları, kadınların eş veya babaya bağımlılık düzeyini artırmaktadır.
T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİM DALI BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE TÜKETİCİ PROFİLLERİNİN FARKLILAŞMASI: ANTALYA VE ISPARTA İLLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÖRNEĞİ
seta Analiz. S E T A S i y a s e t, E k o n o m i v e T o p l u m A r a ş t ı r m a l a r ı V a k f ı w w w. s e t a v. o r g A ğ u s t o s 2 0 1 0 TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ: MEVCUT DURUM, SORUNLAR
YAYIN NO DPT: 2741 TÜRKİYE DE YAŞLILARIN DURUMU VE YAŞLANMA ULUSAL EYLEM PLANI SOSYAL SEKTÖRLER VE KOORDİNASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2007 ISBN 978 975 19-4115 - 5 (basılı nüsha) Bu Çalışma Devlet Planlama Teşkilatının
İnsan&İnsan, Sayı 3, Kış 2015, s. 18-36 ISSN: 2148-7537, www.insanveinsan.org Avrupa Birliği Uygulamaları Çerçevesinde Türkiye için İstihdam Odaklı Asgari Gelir Desteği Arayışları İlknur Karaaslan* firstname.lastname@example.org
TÜRKİYE DE ÇOCUK BAKIM HİZMETLERİNİN YAYGINLAŞTIRILMASINA YÖNELİK BİR ÖNERİ: MAHALLE KREŞLERİ 1 Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Politika Forumu Mart 2009 1 Bu araştırma Açık Toplum Vakfı'nın desteği ile kamuoyuna
TÜRKİYE İŞ KURUMU İSTİHDAM DURUM RAPORU Türkiye de İşgücü Piyasası ve İstihdam Araştırması İnsan TUNALI Avrupa Komisyonu na sunulmak üzere İngilizce olarak hazırlanan rapordan Türkçe ye çevrilmiştir. 1
BECERI 10 Beceri Beceri kazandirma kazandırma ve ve meslek ve iş edindirme seferberligi... seferberliği... UzmanlaşmışMeslekEdindirmeMerkezleriProjesi UzmanlasmisMeslekEdindirmeMerkezleriProjesi Her beceri
ABD Sosyal Güvenlik Sistemi bir model olabilir mi? Tarihi gelişim, kurumsal yapı, işleyiş, problemler ve tartışmalar* Giriş Günümüz sosyal politikasının en geniş kapsamlı vasıtasını oluşturan sosyal güvenlik
98 SOSYAL REFAH IN SAĞ LANMASINDA YENİ B İ R ANLAYIŞ : REFAH KARMASI VE SOSYAL REFAH SAĞ LAYICI KURUMLAR ÖZET Süleyman ÖZDEMİR * Devlet (refah devleti), 20. yüzyıl boyunca, sosyal refah hizmetlerini en
8 MART IN 100. YILDÖNÜMÜNDE TÜRKİYE DE ve DÜNYADA KADIN EMEĞİ ve İSTİHDAMI RAPORU SOSYAL-İŞ SENDİKASI MART 2010 Bu çalışma direnişteki TEKEL işçisi kadınlara armağan edilmiştir 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ ve TABLOLAR
T.C. BAŞBAKANLIK SOSYAL YARDIMLAŞMA ve DAYANIŞMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sosyal Yardım Uygulamaları ve Çocuk İşçiliği Arasındaki İlişki: Keçiören Örneği Sosyal Yardım Uzmanlık Tezi Hazırlayan Semiha BOYBEK Tez
Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (14) 2007 / 2 : 146-175 Avrupa Birliği nin Karşılaştırmalı Refah Modelleri ve Sosyal Politikada Devletin Değişen Rolü Abdulkadir Şenkal * Doğa Başar
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI SOSYAL GÜVENLİK UZMANLIĞI TEZİ AVRUPA BİRLİĞİ NDE ESNEK GÜVENCE VE TÜRKİYE UYGULAMALARI Varol DUR TEZ DANIŞMANI: Sosyal Güvenlik Uzmanı Umut GÖÇMEZ Ocak 2009 I T.C.
T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE DE GELİR DAĞILIMI, YOKSULLUK VE SOSYAL POLİTİKALARIN EVRİMİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Hazırlayan Gülhan AKTAŞ
Sosyal Güvenlik Reformu ve Finansmanla İlgili Beklentiler Reform in the Turkish Social Security System and Expectations About Financing Yusuf ALPER Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
TÜRKİYE'DE YOKSULLUK VE YOKSULLUKLA MÜCADELE POLİTİKALARI Poverty in Turkey and the Social Policies to Combat Poverty BAU SBD 17(1) 59 Bal kesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Cilt 17 Say 1 Haziran
Türkiye de Kadın İşgücünün Görünümü FEMALE LABOUR FORCE IN TURKEY Nurcan ÖNDER * Özet İşgücü piyasasında gerek çalışma şartları gerekse işgücüne katılımları açısından kadınların durumu ayrı bir incelemeyi
DOSYA SOSYAL GÜVENLIK Prof. Dr. Ali Güzel Sosyal Güvenliğin Evrensel Değerleri ve Yeni Liberal Reformlar Prof. Dr. Şerife Türcan Özşuca Küreselleşme Sürecinde Sosyal Güvenlik ve İşgücü Piyasası Aziz Çelik
ĐŞSĐZLĐK, NEDENLERĐ, SONUÇLARI VE MÜCADELE YÖNTEMLERĐ Alptekin GÜNEY Beykent Üniversitesi Öğretim Görevlisi 1. GĐRĐŞ Gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkelerin uğraştığı en önemli sosyal sorunların başında
SOSYAL GÜVENLİKTE HAK KAYBI DÖNEMİ SSGSS nin ekonomi-politiği Sosyal Sigorta haklarında neler değişiyor? Emeklilik haklarında neler kaybedeceğiz? Genel Sağlık Sigortası ile yaşanacak kayıplar Reform mu