6 Mayıs 1986 yıl
Basın toplantısı B. E. Scherbyna. Konuşmasında, acil durum birimi ve Pripyat'taki radyasyon arka planı indirildi. Neden?
Sovyetler Birliği Devlet Atom Enerjisi Komitesi Başkanı A.M. Petrosyants, Çernobil felaketini haklı çıkartan çılgınca sözler söyledi:
"Bilim fedakarlık gerektirir." Çok akıllıca dedi, ama aptalca ve küfürlü çıktı. İnsanlar ölüyor ...
Mareşal S. Kh Aganov, acil durum biriminde şekilli suçlamalarla ateş etti. Yük, üncü bloktan SROWS'nin (reaktör bölmesinin yardımcı sistemleri) duvarına bağlandı, sigortanın sigortası ateşe verildi. Üç odanın duvarlarında bir delik açıldı. Ancak yolda boru hattının gerilmesini önleyen boru hatları ve ekipmanlar vardı. Deliği büyük ölçüde genişletmek gerekliydi. Cesaret etmedi mi ...
V. T. Kizima başka bir çözüm önerdi; ateş etmeyin, ancak taşıma koridorunun kenarındaki bir kaynak arkıyla yanın. Orada böyle bir 009 odası var. İşe hazırlıklara başladı ...
Grafit ve uranyum heksaflorürün yanmasını azaltmak ve oksijenin çekirdeğe erişimini engellemek için alıcılara azot bağladık ve cihazın temel çaprazının altına besledik ...
Kiev'deki (havadaki) faaliyetler Mayıs ayının ilk ve ikinci günü yaklaşık iki bin doza ulaştı. Bildirilen kurulumcu geldi. Veri doğrulama gerektiriyor ...
7 Mayıs 1986 yıl
Çernobil'e hızlı ve uzun süreli yardım sağlamak için Moskova'daki SSCB Enerji Bakanlığı'nın merkezi kuruldu. Birinci Bakan Yardımcısı S. I. Sadovsky’in ofisinde HF’nin 22.00’e görevi.
Bakan Yardımcısı Sn. Semenov 'da yaptığı görüşmede, kendisine acil durum biriminin direktif patlaması ile dolmasını önerdi. Uzmanları Glavgidrospetsstroy ile sorunu gözden geçirdi. İmkansız bulundu. Pripyat topraklarında esas olarak kum vardır ve bunlar patlamaya yönlendirilemez. Ağır topraklara ihtiyaç var, ama orada değiller. Kum sadece her yöne dağılıyor. Ne yazık! Nükleer santralleri ağır topraklara koyardım, böylece daha sonra gerekirse onları bir İskit mezar höyüğü gibi bir şey haline getirerek onları toprakla doldururdum. Tek bir insan hayatı, en eşsiz birimden daha değerlidir.
Radyo kontrollü ilk buldozerler Çernobil'e geldi: Japon KAMATSU ve DT-250. Bakımlarında büyük bir fark var. Tesisimiz elle işletiliyor ve uzaktan kontrol ediliyor. Motorun çalışma bölgesinde durması durumunda, radyasyonun yüksek olduğu yerlerde, yeniden başlamak için bir kişinin gönderilmesi gerekir. Japonca "KAMATSU" başlar ve uzaktan kontrol edilir.
Dağıtıcı, Çernobil ekipmanının yoğunlaştığı Vyshgorod'dan aradı. Çok sayıda aracın geldiğini söyledi. Bir sürü sürücü. Kontrolden çıktı. Barınma ve yemek organizasyonu ile zor. Her yerde içiyorlar. Arındırma için diyorlar. Kiev ve Vyshgorod'da faaliyet: hava - saatte 0,5 millirentgen, yol ve asfalt yüzeyinde - 15 - 20 millirentgen, saat başına.
Dağıtıcıya emir verdi: sürücüleri düzinelerce ikiye böldü ve en bilinçli olanları her birinin başına koydu. Eve gönderilmeye uygun değil. Gidenlerin (sürekli bir doz 25 rem) alınması için sürekli bir rezerv bulundurma ihtiyacına bağlı olarak insanları almaya devam edin.
Çernobil'de hava aktivitesi zaman zaman çarpıcı şekilde artmaktadır. Plütonyum, transuranyum ve diğerleri. Bu gibi durumlarda - personel ve yurtların acil olarak yeni ve daha uzak bir yere taşınması. Aynı zamanda yatak çarşafları, mobilya ve diğer şeyler bırakın. Yeni yerde her şeyi yeniden donatacaklar ...
SSCB Bakanlar Konseyi Başkanı NI Ryzhkov felaket bölgesine geldiğinde, özellikle insanlar, kötü tıbbi bakımından şikayet etti. Başbakan, RSFSR S. P. Burenkov Sağlık Bakanını ve milletvekillerini parçaladı ...
Ne yazık ki ülkemizde Çernobil felaketi gibi nükleer felaketlerin ortadan kaldırılması ve yerelleştirilmesi için gerekli hiçbir özel ekipman olmadığı ortaya çıktı. “Toprakta duvar” gibi yeterli açma derinliğine sahip makineler, manipülatörlü robotlar vb.
Milletvekili. Bakan A. N. Semenov, Savunma Bakan Yardımcısı Mareşal S. F. Akhromeyev ile görüşmesinden döndü. Dedi ki: otuz general ve general teğmen hakkında temsili bir toplantı. Kimyasal birliklerin başı V. V. Pikalov'du. Mareşal kalabalığa ordunun arındırma için hazır olmadığını azarladı. Gerekli ekipman ve kimyasal madde yok ...
Tabii ki, hiç kimse Çernobil nükleer fenomeni için hazır değildi. Otuz beş yıl boyunca akademisyenler herkese nükleer santrallerin bir Tula semaverinden bile daha güvenli olduklarını söylediler. Yaşam, doğru teorik ön koşulların, genel olarak bilimsel ve teknolojik devrimin ve özellikle nükleer enerjinin gelişimini değerlendirmede ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. Tabii ki - gerçek ...
Mayıs ayındaki afet bölgesinde 7'in radyasyon durumu (Enerji Bakanlığı merkez ofisi HF için Çernobil'den alındı):
- Nükleer santrallerin çevresinde ve çevresinde: grafit (yakın) - Saatte 2000 X-ışını. Yakıt - saatte 15 bine kadar X-ışınları. Genel olarak, blok etrafındaki ışınım arkaplanı saatte 1200 X-ışınlarıdır (baraj tarafından).
- Pripyat - 0,5 - Saatte 1,0 X ışını (hava). Yollar, asfalt - saatte 10'tan 60 X-ışınlarına kadar.
- XTI ve XML'in çatısı - Saatte 400 X-ışını.
- Çernobil - saatte 15 millirentgen (hava), toprak - saatte 20 x-ray'a kadar.
- Ivankov (Çernobil'den 60 kilometre uzakta) - Saatte 5 millirentgen ...
Şantiye başkanı V. T. Kizima'dan Çernobil'den bir çağrı. Yolcu taşımacılığı eksikliğinden şikayetçi. Otomobil kullanan sürücüler, "Muscovites", "Oise", "Volga", "Rafiki", farklı inşaat alanlarından gelen, dozu seçmiş, kendi radyoaktif taşıtlarında izinsiz olarak bırakmışlardır. Çamaşır makinesi arızalı. Kabindeki aktivite, saatte 3 - 5 X-ışınlarına ulaşır. Dozimetreler ister: sürücüler ve optik. Akut sıkıntısı. Dozimetreler çaldı. Ayrılanlar hatıra olarak alındı. En acı veren yer, inşaatçılar ve montajcıların dozimetri servisinin organizasyonu. Sömürü moralsizleştirildi ve kendisi için sağlanmadı ...
Ülkenin Sivil Savunma Merkezi ile telefonla temasa geçtim, iki bin optik dozimetrik set için güç kaynağı ve Kiev üssünden şarj üniteleri ile onay aldım. Kizime koordinatlarını aktardı. Arabayı göndermesini istedim ...
SSCB Enerji Bakanlığı'nın merkezi aranıyor, birçok Sovyet vatandaşı gelip afet sonrasında Çernobil'e gönderilmeyi istedi. Elbette çoğu, işin onları beklediği doğayı temsil etmiyor. Ancak bazı nedenlerden dolayı radyasyon kimseyi rahatsız etmiyor. Diyorlar ki: Sonuçta, 25 X-ışınları oranında ... Diğerleri doğrudan beyan ediyor: para kazanmak istiyoruz. Acil servise bitişik bölgede, beş maaş ödediklerini öğrendiler ...
Ancak çoğunlukla, yardım ilgisizce sunulmaktadır. Afganistan'dan bir demobilize asker. “Öyleyse ne, tehlikeli olan ne? Afganistan'da da bir yürüyüş değildi. Ülkeye yardım etmek istiyorum. ”
Çernobil hakkında bir Hükümet Kararı hazırladı: “Kazanın sonuçlarını ortadan kaldırmak için alınacak önlemler hakkında” (ekipmanların, araçların, dekontaminasyon için kimyasalların sağlanması, inşaatçılar ve montajcılar için faydalar). Bakan Yardımcısı belediye başkanları bugün Politbüro toplantısında rapor verecekler ...
20.00. Yakıt ve grafit parçalarını betona dökmek ve böylece radyasyon arkaplanını azaltmak için betona sıvı beton harcı sağlamaya karar verilmiştir, beton çözeltisi tedarik boru hattını kurmak için 60 kaynak makinelerine acil ihtiyaç duyulmaktadır. Sipariş Yardımcısı Soyusenergomontazh P. P. Bakanı Sn. N. Semenov Triandafilidi: “İnsanları ayırt et!”
Triandafilidi tutkuyla Semenov'a bağırıyor:
- Kaynakçı radyasyonu yakacağız! Nükleer santrallere yapım aşamasında boru hatları kim kuracak ?!
Semenov Triandafilidi tarafından yeni bir düzen geldi:
"Kaynakçı ve kurucuların bir listesini hazırlayın ve seferberlik için Savunma Bakanlığı'na transfer."
Çernobil Nükleer Santrali alanındaki beklenen şiddetli yağışlarla bağlantılı olarak - Hükümet Komisyonu Başkanının emri I. S. Silayev:
“Hemen Pripyat şehrinin fırtına kanalizasyon sistemini soğutma havuzunun rezervuarına yeniden yerleştirmeye başlayın” (daha önce Pripyat Nehri'ndeydi).
“Hükümet Komisyonunun tüm merkezi, patlamadan çıkan aktif grafit ve yakıt parçalarını kapatmak için acil önlemler almak için acil servise gidecek” ...
Bu yöndeki çalışmaları daha sonra anlatacağım.
Zorlu radyasyon alanları koşullarında yoğun ve tehlikeli çalışmalardan aylarca önce hala vardı. İnsanlarda radyasyonu anlamayan on binlerce insan bu alanlarda çalışacak ...
8 Mayıs 1986 yıl
8 Mayıs sabahı saat 10'da, E. A. Reshetnikov'dan “Bykovo” havaalanından Kiev'e ve daha sonra Çernobil'e uçmak için 15 saatlik bir uçuş emri aldım.
Görev özlüydü: durumu anlamak, durumu değerlendirmek, tekrar rapor etmek.
Geziyi imzalarken, Bakan Yardımcısı Alexander Nikolaevich Semenov bana şunları söyledi:
- Radyasyon alanlarına karar verin lütfen. Biz oradayken kimse gerçekten ne kadar parladığını bilmiyordu, ama şimdi saklıyorlar, yalan söylüyorlar. Karar ver, lütfen ... Ve neyse ... Gelirsen, beni aydınlat, cahil, radyasyon tehlikesi hakkında. Ve sonra burada oturmuş daktiloda oturmuş halde oturuyorum ... Ve baskı hızla artıyor ... Atomdan mı geliyor? ..
On altı saat boyunca "Bykovo" dan uçtular. Uzun zamandır bakanı bekliyoruz. Daha önce bakan olarak çalıştığı Elektrik Mühendisliği ve Endüstri Bakanlığı'ndan SSCB Enerji Bakanlığı'nda çalışmaya başladığı rejim yardımcısı eşliğinde bir saat geç kaldı.
Bunun yanı sıra, SSCB Enerji Bakanlığı Ana Müdürlüğü'nün üç başkan yardımcısı uçtu: I. S. Popel - Glavsnab başkan yardımcısı Yu. çok titiz ve özenli, inceleyen gözler. Tamamı tipik bir choleric olan civa gibiydi, bir dakika boyunca sessizce tek bir yerde oturamıyordu. Bazen sağduyudan yoksun olan bazı düşüncelerle, girişimlerle çıkmaya dikkat edin. Kısacası, Personel ve Personel Ana Kurulu'nun akıllı, kurnaz bir başkan yardımcısı.
Ülo Ainović Hiesalu sakin, sessiz, fazla bir şey söylemedi, ancak söylediğinde Estonya aksanı güçlü. Ama fevkalade yakışıklı ve düzgün bir insan.
Igor Sergeevich Popel, neşeli bir eğilimin enerjik bir geniş yüzlü tedarikçisidir.
Üçü de hayatlarında ilk kez yüksek radyasyon bölgesine gitti. Ve doğal olarak, onların büyük heyecanlarıydı ve onları önceden teşvik ediyorlardı. Çernobil'e kadar, beni pek çok kez, aynı şeyi sormaktan kaçındı: Beni ne sıkıntıya soktu, radyasyon nedir, nelerden oluştu ve neyle yenildi, nasıl savunmalı, ne kadar ve ne kadar X-ışını kaçıramaz
Özel uçuş, SSCB Enerji Bakanlığı tarafından kiralanan ve yetkilileri taşımak için özel olarak uyarlanan Yak-40 uçağında gerçekleştirildi. Gövde iki küçük salondan oluşuyordu: üst makamların bulunduğu yay ve diğerlerinin bulunduğu kuyruk kabini. Doğru, bu altbaşlık esas olarak Çernobil öncesi dönemde gözlendi. Felaket, özel uçuşlardaki durumu sert bir şekilde demokratikleştirdi ...
Burun kabinde, sol tarafta, bakan ve rejimdeki asistanı, birbirine karşı küçük bir masada sandalyelere oturdu.
Sancak tarafında - birbiri ardına, Glavkov'un milletvekili yardımcısı, üretim bölüm başkanları ve bakanlığın çeşitli bölümlerinin hizmetlerinin bulunduğu dört sandalye.
Bu uçakta uçanların hepsinde, uzun zamandır nükleer santrallerin işletimi konusunda uzun süre çalıştım - Bakan, ilk nükleer haftasını Pripyat ve Çernobil'de geçirmiş olmasına rağmen, ışınlanmış ve şimdi daktiloda traş olmuştu, tam olarak ne olduğunu anlamadı, olayları algıladı. yüzeysel olarak ve uzmanların yardımı olmadan ortaya çıkan sorunların karmaşıklığı konusunda ciddi bir bağımsız karar veremedi.
Tüm yuvarlak, iyi beslenmiş, hatta yağlı, şık ve kabarık bir yüzle, sessizce oturdu, kabindeki astlarının hiçbiriyle konuşmadı. Yüzünde hafif bir gülümseme dolaştı.
Sessizce onu inceledim ve aniden kendisine düşen bu nükleer felaketi başardığına şaşırdığını gördüm. Ve sanki yüzünde yazıyor gibiydi: “Neden elektrik mühendisliği için bana bu bilinmeyene geldim, omuzlarımı, hiçbir şey anlamadığım nükleer santrallerin inşası ve işletmesini üstlendim. Neden kendi elektrik motorlarını ve transformatörlerini terk etti? Neden? .. "
Belki de bakan bunun hakkında düşünmüyordu, ancak üstesinden gelen bu nükleer “ekmek” beni çok şaşırttı. Hayret, ama korkmadım. Nükleer bir felaketin tehlikeli olduğunu anlamadığından korkamadı. Dahası, bir felaket olduğu konusunda hemfikir değildi. Sadece bir kaza ... küçük bir arıza ...
Soyuzgidrospetsstroy'un başkan yardımcısı olan Kafanov da kabarık gri suratlı, uzun boylu, kasvetli görünümlü bir adamla bizimle uçuyordu. Dıştan, Olimpiyat sakin görünüyordu. Ancak ilk defa radyasyonla yüzleşmek zorunda kaldı.
Camın ön sıralarında oturuyordum. Aşağıda, Dinyeper geniş çapta yayıldı. Sonuçta, yalnızca son zamanlarda sel sona erdi. Bu bitti. Aksi takdirde, bir felaket bir ay önce olsaydı, yere düşen tüm radyoaktivite Pripyat ve Dinyeper'da olurdu ...
Arkamda Mihailov homurdanıyordu. Bilinmeyen geleceğe dair endişeliydi, her şeyi önceden öğrenmek istedi ve fısıldayarak, bakanı utandırdığı anlaşıldı:
- Söylesene, Grigory Ustinovich, ne kadar kapabilirsin, o kadar ... iz bırakmadan? .. Peki, hiçbir şey olmadı mı? ..
“Zaman ayırın” dedim, ona hakaret ediyorum, fısıldayarak, “Çoktan aşağı gidiyoruz”. Yerde söyleyeceğim ...
Endişeli ve Popel. Arkadan net ve güzel bir ses geldi.
- Benim baskı var. Duyduğuma göre, korkunç bir kuvvetle atladığı ışınlardan. Neden buna ihtiyacım var? ..
Kafanov ve Yulo Ainovich Hiyesalu sessizdi. Onların sesini duymadım. Bazen sadece manken gülen suratı bütün uçuş boyunca ifadesini değiştirmemiş olan bakana baktım. Gri, boş, şaşkınlık hissiyle, gözleri önünde olmayan dar bir alana baktı ve bize bilinmeyen bir şeye baktı.
Akşam saat altıda Kiev'e uçtular. İniş "Zhulyany" havaalanında olacak. Kiev üzerinden uçan alçak. Sokaklar alışılmadık şekilde yoğun saatlerde terk edilmiş. Nadir yoldan geçenler. İnsanlar nerede Daha önce bu taraftan Kiev'e uçtum, Çernobil nükleer santralinde çalıştım, ama bu asla böyle olmadı. Ruhum üzgündü.
Sonunda indi. Bakan hemen hepimizi terk etti ve ZIL'ye doğru yola çıktı. Ukrayna Enerji Bakanı V. F. Sklyarov ve Kiev Bölge Komitesi sekreteri tarafından ölüm kadar solgun biriydi. Ancak bizler sadece ölümlüler olarak, Ukrayna SSR Enerji Bakanlığı Glavsnab şefi, G.P. Maslak, zayıf, etkileyici, neşeli, kel olarak karşılandık.
Maslak liderliğindeki tüm ekibimiz mavi "Rafik" in içinde oturdu. Söylediği gibi derhal Mihailov ve Popel sorularla Maslak'a saldırdı. Sonuçta, Maslak yeni, şimdi nükleer bir ülkeden bir adamdı, sadece düşün! Kendimi çimdiklemek istiyorum, Ukrayna nükleer topraklarından ...
Maslak, Kiev’de radyo ile iletilen hava aktivitesinin saatte 0,34 milirategen olduğunu söyledi; bu da asfaltta çok daha fazla, ancak bunun tam olarak ne olduğunu bilmediğini, ancak bunun yüzlerce kez olduğunu duymadıklarını söylediler. Bunun anlamı, o da bilmiyor çünkü daha önce hayatında hiç bir atomla uğraşmamıştı. Ayrıca patlamadan bir hafta sonra yaklaşık bir milyon insanın Kiev'den ayrıldığını söyledi. Tren istasyonunda ilk günlerde hayal edilemezdi, Yurtseverlik Savaşı sırasında tahliye günlerinden daha fazla insan vardı. Spekülatörler için biletlerin fiyatı, çıkış için tahsis edilen ilave trene rağmen, iki yüz ruble kadar şişti. İniş sırasındaki arabalarla kavga edildi, çatıda bırakıldı, yaya olarak bırakıldı. Fakat böyle bir panik üç veya dört günden fazla sürmedi. Şimdi zaten Kiev'i özgürce terk edebilirsiniz. Başta, yüksek rütbeli işçilerin çocuklarını Kiev'den kaçırmaya başladıkları gerçeğine başladı. Basitçe keşfedildi: okullardaki sınıflar zayıflamaya başladı ...
Şimdi fabrikalarda zor. Diğer yapımlarda üç vardiyalı iki vardiyalı bir tane organize etmemek mümkün değildir. Ancak kalanlar, mutlak çoğunluğu olsa da, yüksek bir ruh ve sorumluluk gösterirler.
- Ama o nedir - saatte 0,34 mili-momentum ?! Allah kahretsin! - Dışlanmış sabırsız. Şiddetle kanca burunlu, grimsi bir Kurçatov sakalı V.S. Mikhailov, - Söyle, Grigory Ustinovich.
—- Söyleyin, söyleyin! - hepsi Kiev'deki Maslak da dahil olmak üzere koroda haykırdı.
Ne yapabilirsin, onlara bildiklerimi söylemek zorunda kaldım.
- Atom operatörleri için izin verilen maksimum doz yılda beş roentgendir. Nüfusun geri kalanı için - on kat daha az, yani - yılda 0,5 X-ışını veya 500 milli-ışını. 365'in bir yıl içindeki günlerini ayırın ve sadece bir ölümcünün, günde 1,3 milliratgenini "tutma" hakkına sahip olmasını sağlayın. Bu doz WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından belirlenir. Şimdi, bu, Mayıs ayının sekizinde, Kiev’de, resmi verilere, saatte 0,34 millirentgen’e veya günde 8,16 milliratgen’e inanıyorsanız —6, WHO normuna göre. Kaldırımda, Maslak'a göre, günlük doz WHO standardının 300 katıdır ...
“Rafik” hala Kiev'in yarı çöl caddeleri boyunca sürüyordu. Saat saat yedi.
—— Diyorlar ki, ”dedi Maslak,“ Patlamadan sonraki ilk üç günde, Kiev'deki aktivite saatte mili- gen'e ulaştı.
“Bunun anlamı,” dedim ki, “günlük toplam dozun sadece ölümlüler için 2,4 X-ışınları ya da WHO standardına karşı yaklaşık iki bin doz olduğunu…”
- Bilirsin işte! Geniş Mihailov haykırdı. Ve aniden ağladı: - Maslak! Dozimetreleriniz nerede? Sen Glavsnab'sın, bize dozimetre ver!
- Dozimetreler Ivankov'a ulaşacak, sizin için zaten deposunda var.
- Dur, dur! - Mikhailov sürücüsünü gevşetmeye başladı - tam burada, şarap dükkanının yanında. Temizlemek için suyu almalıyız. Gonadları ışınla - ve daha fazlasına gerek yok. Gonadsız ne bir hayat?
Sürücü gülümsedi ama durmadı. Son on gün içinde, ölmediğine, hala yaşayabileceğine ikna oldu.
- Hayır, doğal olarak! - haykırış Popel. - Bu bir rezalet. Baskım çoktan atladı. Temechke ağrısı üzerine gidin.
Mikhailov, “Temechko'nun üzerine işiyorsunuz, işe yarıyor” dedi.
“Hayır, şakalar dışında” diye devam etti Popel. - Neden oradayım, hiçbir şey anlamadım? Geleceğim, Sadovsky'ye geleceğim ve şunu söyleyeceğim: - Bana ihtiyacınız var mı, Stanislav Ivanovich? Ve eğer “hayır” diyorsa derhal geri döneceğim ... Ayrılmazsınız, öğrenene kadar bekleyin ”zaten sürücüye hitap etmişti.
Olumlu bir şekilde başını salladı.
Yulo Ainovich Hiesalu, “Sadovski'ye de soracağım” dedi.
- Sadovsky, atom işinde bir meslekten olmayan kişidir. O bir hidrolik mühendisi, - Mikhailov belirtti.
Popel, “İlk ve en başta ilk bakan yardımcısı oldu” dedi.
Pencereden dışarı baktım, yoldan geçenlere, çoğu yüzünün endişeli, üzgün ve depresyonda olduğunu gördüm.
Şehirlerarası bir istasyon olan Shevchenko Meydanı'nı geçtikten sonra sık sık otobüsten yetmişli yıllarda Pripyat'a döndüm ve Kiev şehir sınırları için ayrıldık.
Dışarıdaki her şey temiz ve düzenli olmasına rağmen, artık çam ormanına yandan baktım. Ve etrafta gözle görülür şekilde daha az insan var ve insanlar bir şekilde yalnız gözüküyorlar. Çernobil bölgesinden gelen çok az araba var.
İşte Petrivtsy'yi geçti Dymer. Villalar, köyler oboch yolu. Nadir yoldan geçenler. Sırt çantası olan çocuklar ikinci vardiyadan sonra okula gider. Ve hepsi aynı gözüküyor, ama olduğu gibi, diğerleri ...
Ve daha önceleri - insanlar doluydu, canlı hareket ediyordu, hayat bütün hızıyla gidiyordu. Ve şimdi her şey yavaşlıyor gibiydi. İnceltilmiş ve yavaşladı. Kalbimdeki üzüntü ve istemsiz suçluluk duyguları. Hepimiz, nükleer enerji, bu masum insanlardan, tüm dünyadan önce suçluyuz. Ve ben suçluyum. Ve iyi çalışmayan meslektaşlarımın birçoğu, nüfus ve çevresindeki doğa için gerçek bir nükleer santral tehdidi oluşturuyordu. Dolayısıyla, bu tehlikeyi insanların kafasına getirmeyi, anlama, azim göstermedik. Nükleer santrallerin tam emniyetli olduğu iddiasıyla ilgili resmi propaganda yapısını kıramayan. Böyle istemsiz bir duygu ruhu doldurdu. Çernobil ve Bryukhanov hakkında, Ukrayna topraklarındaki nükleer enerjinin geçtiğimiz 15 yıldönümleri ve patlamaya neden olan nedenleri hakkında ...
Daha önceki bölümlerde Nisan ayındaki 26 ve 27 olaylarıyla ilgili anlattıklarım daha sonra bana geldi, birçok insanın titiz bir anketi olan Chernobyl ve Pripyat'ı ziyaret ettikten sonra, Bryukhanov, dükkan yöneticileri ve nükleer santrallerin değişimi, bu trajik olayların katılımcıları. Karışık durumu anlamamda bana yardımcı oldu ve olayların tamamını ve nükleer santrallerin işletilmesi, Moskova'daki 6 hastanesinde hastanede kalması ve yetmişli yıllardaki hastanede kalması konusunda uzun yıllara dayanan deneyimlerimi yeniden yapılandırmamı sağladı. Sonuçta, hiç kimse tam resmi bilmiyordu. Olaylardaki görgü tanıklarının veya katılımcıların her biri yalnızca kendi küçük trajedisini biliyordu. Mümkün olduğunca eksiksiz ve gerçek bir resim vermek zorundayım. Sadece Dünya gezegenindeki en büyük nükleer felaket hakkındaki gerçek, insanların neler olduğu hakkında derin düşünmelerine, dersleri öğrenmelerine ve yeni, daha yüksek bir anlayış ve sorumluluk düzeyi kazanmalarına yardımcı olabilir. Bu sadece dar bir uzmanlar çemberine değil, istisnasız tüm insanlara uygulanır. Dünyanın bütün ülkelerinde ...
Bu arada ... Çernobil yönüne doğru giderken, 28’tan 8’a kadar XNUMX’a, XNUMX’a kadar ...
"Rafik", on gün önce yoğun ve tamamen boş bir otoyol olan "Kiev - Çernobil" boyunca koştu, yoğun ve arabaların ışımasıyla aydınlandı. 20.30 akşamları. Ivankov yaklaşık yirmi kilometre uzaklıktadır. Benimle seyahat eden yoldaşlar, radyasyon ve vücut üzerindeki etkileri hakkında her şeyi çoktan tartıştı, yorgun ve endişeyle sustu. Bazen sadece Mikhailov veya Popel bir iç çekiyle demişti:
- Evet, kardeşler ... İşte bu ... - ve yine sessizleşti. .— İvankov'un tulumları var mı? - Bize eşlik eden Maslak'ı sordum.
- Olmalı. Orayı aradım.
- Bakan geceyi nerede geçirecek?
- Ayrıca Ivankovo'da. Hostesten bir ev aldılar. Shasharin de dairede. İvankov'daki güç şebekelerinin tüm yurtları ve yaşam alanları kalabalık. İşçiler geçen gün Çernobil'den tahliye edildi. Keskin aktivite atladı.
“Bugün Çernobil merkezinde ayrılmalıyız” dedim. - Ivankov hala bir buçuk saat uzaklıkta, kıyafet değiştirirken ve akşam yemeğinde bir buçuk olduğunu düşünüyor. Hükümet Komisyonu karargahının akşam toplantısına katılmak zorunda kalacağız ...
“Göreceğiz,” dedi Maslak belli belirsizce.
Akşamları sadece saat dokuzda “Rafik” İvankov elektrik şebekelerinin avlusuna doğru yola çıktı. Dışarı çıktılar, bacaklarını uzattılar. Küçük bir tahta barakada, tam oradaki bahçede hızlı bir atıştırmalık yedik. Elektrik şebekelerinin işletme personeli için küçük bir kantin vardı.
Maslak, tulumların nerede olduğunu, bizi geceye nasıl yatıracağınızı bulmak için koştu.
Yaklaşık otuz dakika beklediler. Yakındaki avluda, son zamanlarda Çernobil'den gelen üç işçi, heyecanla birbirleriyle konuştu. Biri beyaz pamuklu, iki tanesi mavi tulumluydu ve göğüs ceplerinde doimetreler vardı. Onlar şimdi ve sonra, özellikle bir - beyaz, uzun, kel, - başını kuzeyden batıya, uzun, zaten akşamları, bulutlu gökyüzü ile işaret etti ve bağırdı:
“Bugün kızartıyor - iki bin doz plütonyum, boğuluyor” diye kaşlarını çattı, öksürdü, buruşuk suratını şapkayla sildi.
“Ve pruritusum var” dedi bir başka, “tüm vücudum alerji gibi kaşınıyor ...”
Üçüncüsü, “özellikle ayak bileği ayakları” dedi ve tulumun bacaklarını yukarı çekip aşağı doğru bükerek, kıpkırmızı şişmiş bacaklarını çivileriyle kaşımaya başladı.
Ayrıca o yöne bakmaya başladık. Gökyüzü uğursuz ve sessizdi. Ve hepimiz baktık, oraya bir savaş, bir cephe olduğu hissine baktık.
“Burada, avluda şu anda saatte beş milisaniyede,” dedi beyaz tulumdaki kel.
Hafifçe zeki nefes alarak. Mihaylov endişelendi:
- Duydun mu? Beş milirentgen. Bu şeylere kesinlikle alerjik olacağım. - Bana sordu: - Günlük kullanım dozu ne kadar?
- Onyedi millirentgen.
- Duydun mu? Üç saat ve günlük bir doz! Orada ne kadar kaparız?
- Her şey bizim olacak. Panik yapmayın.
Maslak geri döndü ve nahoş bir haber bildirdi:
- Tulum yok, dozimetre yok, uyuyacak yer yok. Her şey limite sıkışmış. Kelimenin tam anlamıyla birbirleriyle uyu. Yataklar yeterli değil - yerde uyuyor. Geceyi Kiev'de geçireceğiz. Çernobil'de bu formda sarılamaz. Bunlar ilk günler, derler ki, içinde birileri vardı ... Kiev ile temasa geçtim ve tulumlu ve doimetreli çantanın Kyivenergo oteline teslim edilme emri verdim. Orada ve geceyi geçir. Yarın sabah altıda, “Rafik” sizin için düşecek ve sizi Çernobil'e götürecek.
Yapacak hiçbir şey yoktu. "Rafik" e oturdular ve Kiev'e gittiler. On bir buçukta geldiler. Otel "Kyivenergo" zaten bizi mavi pamuklu tulum, bot ve yünlü siyah bereliler ile büyük bir çanta bekliyordu. Berelilerin yün olması gerçektir. Yün, radyoaktiviteyi mükemmel bir şekilde emer. Pamuğa ihtiyaç duyar, ancak değildir. Bezrybe ve kanser balıklarında ...
Yoldaşlar belgeleri hazırlarken bahçeye çıktım. Hava Ivankov'da olduğu gibi aynı şekilde ağır nefes alıyor. Bu nedenle, daha az değil, burada. Saatte üç ila beş millirentgen arasında bir yerde. Ve lobideki radyoda da yayınladılar - 0,34 saatte milirategen. Açıkça küçümseme. Neden? ..
Sabahları - yaz mavi gökyüzü, 25 sıcaklık dereceleri. Neşeyle "Rafik" yerleşmiş - Mikhailov, Medvedev, Popel, Hiesalu, Kafanov, Makul, Filonov. Vyshgorod'dan geçelim. Yine, dün olduğu gibi, resim: Kiev sessizleşti, konsantre oldu, çalışmak için acele ederek nadir yoldan geçenlerin yüzüne dönüştü.
Vyshgorod eteklerinde, GAI görevinde bir dozimetrist bulunuyor. Aynı dozimetristler göğüste radyometreli ve uzun sensör çubukları Petrivtsy, Dymer ve Ivankov'daki trafik polisi mevkilerinde bulunmaktadır. Durdurma ve Çernobil tarafında bulunan nadir bulunan otomobillerde tekerlek sensörlerini "koklama". Özledik. İvankov'un girişindeki dozimetrik direk yakınında durdu, irsaliye kontrol edildi, bölgeye geçti. Tamam Yolun kenarında kapıları tamamen açık ve bir gövdesi olan mavi bir "Zhiguli" var. İç - şeylerle balya, halılar. Bir erkek ve bir kadın olan mal sahipleri, yakınlarda şaşkın duruyor.
- İşler nereden geliyor? - trafik polisi soruyor ve dozimetrist balyaları bir radyometre sensörü ile hissediyor.
- Çernobil'den ... Evet, her şey temiz ... - dedi adam
“Gerçekten değil,” diyor dozimetrist. - Saatte beş yüz militan ...
- Evet, ne var? - kadın kurtuldu. - İyiliğin ve alma ...
Devam ediyoruz. Dün Ivankov şebekelerinin kantinde kahvaltı yaptık ve gecikmeden Çernobil'e gittik.
Yolun her iki tarafında, gözün görebildiği kadarıyla ıssız yeşil alanlar var. Yerleşim yerlerinde, çiftlikler, kasabalarda canlanma göremiyorum. Ya hala uyuyorlar ya da terk edilmişler. Tavuklar toz içinde sürünüyor, bir düzine buçuk koyun Çernobil yolunda çoban olmadan dolaşıyorlar. Bir sırt çantası ile Vaughn çocuk okula gidiyor. Meraklı, hepsi mavi olarak giyinmiş, arabada bize baktı. İşte bitişik bir keçi çeken yaşlı bir kadın. Birkaç insan Gözleri yakmak, nefes almak keskinleşmiştir.
“Ah, bugün kötü hava,” dedi sürücü ve domuzun yüzünün kesik bir ucuna benzeyen köpük kauçuk tozu maskeleri olarak adlandırdığımız gibi, boynunun etrafında asılı bir “domuz burnu” maskesi çekti.
Pripyat'taki kuru beton karışımı ile acele eden bir mikser kamyonu kolonu devraldılar.
Otuz kilometre bölge. Devriye ve doz kontrolü. Solunum maskelerinde yalnız, diğerleri değil. Utangaç, gösterişsiz. İrsaliyeyi kontrol et, bölgeye geç. Her şey yolunda. Daha ileri gidelim.
Doğru zırhlı personel taşıyıcı koştu. Gaz maskesi içindeki sürücü. Yüzü sert, odaklanmış. Nefes almak, göz kapaklarını daha fazla keser. Sürücüyü takiben, benden başka herkes solunum aygıtlarını çekti. Bazı nedenlerden dolayı utanıyorum. Alnımı radyasyonun önünde dövmekten utanıyorum, kahretsin! Asfalt yolun önünde tortu tozu. Bakan ile "Volga" nın etrafında dolaştık. Saatte yaklaşık otuz adet x-ışını aktivitesi olan toz bulutu "Rafik" i kapladı. Solunum cihazı tak. "Volga" Bakanı virajın etrafında kayboldu. Yine yolda yalnız. Nadiren, bir miktar kuru beton yüklü ağır sürünen bir karıştırıcıya geçiyoruz. Ve yine sağır, boş. Tarlaların geniş alanlarında, köylerde ve çiftliklerde - ruh değil. Yeşiller hala taze. Ama yakında, bunu deneyimlerden biliyordum, kararmaya, kararmaya, kararmaya, çürümeye ve çamın kırmızı iğnelerine dönüşmeye başlayacağını. Yeşil güç kazananlar kurtulacak ve koyun yünü gibi toprağın bu “kılları” kendi içinde radyasyon biriktireceklerdir. Orada yolların yüzeyinden iki ya da üç kez daha yazılır.
Tekrar tekrar yoldaşlardan gelen soruları cevaplamalıyız, radyasyonun ne olduğunu ve ne ile yenildiğini açıklamamız gerekir. Şimdi bir şeyle yediklerini söylemek istedim, her yerde, dışımızda ve içimizde, nefes alıyoruz ... Ama öyle demedim. Bilimsel yollarla açıklanır, ancak sıkı algılanır. Kiev'deki önceki açıklamalar neredeyse unutuldu. Ve merak etmiyorum. Benden başka, çünkü Rafik'te seyahat eden hiç kimse radyoaktivite ile ilgilenmedi.
Popel baş ağrısından şikayetçi.
“Baskı su bastı” diye sonuçlandırdı. - Neden buna ihtiyacım var? Savaş geçti, çok şey yaşandı ... Geleceğiz, hemen Sadovsky'ye soracağım: Sana burada ihtiyacım var? .. Moskova'da Çernobil'den daha fazla yapabilirim, bin kere ... Ve yüz kat daha hızlı ...
Mikhailov, Makul, Kafanov şimdi ve sonra dozimetrelerinin gözlüğüne bakıyorlar. Burada, statik ipliğin ok skalasında elde edilen röntgen sayısını belirtti. Dozimetreler bize, elli X-ışını ölçeğinde bir kaba verdi. Şimdi daha hassas olmanız gerekiyor, örneğin, beş ölçek için X-ışını ...
Makul, “Nişancı benim sıfırdan sola“ sıfırın soluna gitti ”dedi. - Ne tür bir kalite, her yerde çöp!
Filonov, “Artık bunu absorbe etmiyorsunuz, ancak röntgen veriyorsunuz” diyor. - Zaten yakalandığından daha fazlasını verdim.
Mihailov, “Ben de tamamen sıfıra sahibim” dedi. - Ama gözleri yandı ve bacaklarını çizmeye başladı. - Çılgınca ayak bileklerini taradı.
Makul, “Bu senin markan, Valentin Sergeevich,” dedi. - Sarılıktan itibaren sadece alerji değil, ishal de olabilir ...
Fıskiyeye doğru sürdüm. Yolu yıka. Kaldırım köpüklerinde çözelti. Rafik Tabanda sıçraması. Uzun zamandır özümseyici çözümlerin yorucu kokusuna aşina oldum. Asfalt, bununla birlikte, bu ölü kümes hayvanlarını yıkayan bir yıkama. Radyoaktivite, bitümün içine iyi emilir ve asfaltın temiz hale getirilmesi için kesilmeli ve yeni döşenmelidir. Veya en azından üstünü örtmek için kirli asfalt temizleyin.
Etrafta bir ruh değil. Hiçbir kuş görünmüyor, olmasa da, bir kuzgun tembel ve alçakça uçar. Etkinliğini ölçmek ilginç olurdu. Tüylerde radyasyon ne kadar attı? Fakat birkaç kilometre sonra başka bir canlı ruh. Yolun kenarı boyunca Çernobil'in yanından bize doğru koşar, radyoaktif tozu, taştan tayı çalkalar. Kafası karışmış, yalnız, annesini ararken başını çevirir, kibarca güler. Bu yerlerde, sığırlar çoktan vuruldu. Çocuk mucizevi bir şekilde hayatta kaldı ...
Koş, buradan kaç, bebeğim! .. Ancak, üzerindeki yün de çok radyoaktif. Ama yine de - koş, buradan kaç. Belki şanslısın ...
Çernobil çok yakın. Sol ve sağ - askeri kamplar, çadır kampları, askerler, çok sayıda ekipman: zırhlı personel taşıyıcıları, buldozerler, mühendislik baraj araçları, kısa IMR'ler, monte edilmiş manipülatör kolları ve buldozer bıçakları. Hatırlatıyorlar tanklarsadece silah kuleleri olmadan. Ve yine çadır kampları. Birlikler, birlikler, birlikler. Bunlar Sovyet Ordusunun kimyasal birimleri. Burada zaten onbeşbin var.
Soyu tükenmiş bir köy gibi sürdük. Tek bir yaşayan ruh değil. Bu sıradışı sessizlik baskı yapar. Ve yine sağ ve sol alanın. Radyoaktif yeşilleri bırakmak. İşte tavuklar, tırmık pençeleri ve radyoaktif tozdan gelen bir şey ...
Çernobil'e giriş. Güneş, tek bir bulutun olmadığı mavi gökyüzü, hafif bir sis. Asfalt dekontaminasyon çözeltilerinden ıslanır. Sokakların her yerinde, omuzların yanında - zırhlı personel taşıyıcıları. Karargâhtan karargâha, arabaların ortaya çıktığı bir hareket var. İşte merkez. Farklı bakanlıklar ve bölümler. Ana caddeden geçiyoruz.
- Nerede? - sürücüye sordu. - İlçe parti komitesinde veya meslek yüksekokulunda Kizime'ye, Çernobil Nükleer Santral İnşaatı Şantiyesi Başkanlığı ...
“Bölge komitesinde lütfen.” Diye sordum. Solunum maskelerindeki "domuz burnu" devriyeleri, bazen "petal-200" solunum maskeleriyle karşılaşır. Bazı zırhlı personel taşıyıcılarında, kapakların atılması, askerler oturuyor, sigara içiyor. Diğerleri doğrudan, bazıları solunum maskesinde bir delik açmakta ve bir sigarayı deliğe yapışmaktadır. Ayrıca yayalar da var. Solunum cihazlarında. Bunlar, bir sebepten dolayı arabası olmayanlar, ancak acil olarak kömür madencilerinin karargahına, sonra da Transstroyevlerin bakanlığına gitmek zorunda kalanlar.
Bölge parti komitesinin karesine yaklaşıyoruz. Arabalarla dolu. Çoğunlukla farklı markalara ait otomobiller, "Kuban", "Rafiki", "UAZ", otobüsleri Hükümet Komisyonu üyelerine atanan zırhlı personel taşıyıcıları. Respiratörlerde bir çok gardiyan var: meydanda, bölge komitesi binasının yakınında, otoparklarda.
Tüm bu otomobiller ve diğer otomobiller bir süre sonra gömülmek zorunda kalacaklar: burada bir veya iki ay boyunca, kabinde saatte en fazla beş veya daha fazla X-ışını olacak şekilde etkinlik kazanacaklar.
Verandada Soyuzatomenergo EI Ignatenko ve diğer iki yabancı adam başkan yardımcısıdır. Kapaksız Ignatenko, tamamen açık bir ceket, boynunda bir solunum cihazı, sigara içiyor.
- Merhaba! Belarus Cumhuriyeti kurallarını ihlal ediyorsun, - dedim.
- Merhaba! Came? Sadovski'ye ver.
- Bakan burada mı?
- burada. Yeni geldi.
Sundurmanın yanında bir dozimetrist var. Göğüs radyometresi, yeryüzünün yüzeyinde bir çubuk algılayıcıya neden olur, aralıkları değiştirir.
- Ne kadar? - Ben sordum.
- Yerden - saatte on röntgen. Hava - Saatte 15 millirengen.
- Ve içeride?
- Saatte beş milirentgen.
Bölge komitesine girdi. Beni takip et, Popel ve Hiesalu. Her ikisi de Sadovski'nin gelişi hakkında acilen rapor vermek istiyor.
Birinci katın koridorunda yürüdü. Her oda ayrı bir organizasyon tarafından işgal edilmiştir. Kapıların üzerine yerleştirilmiş yapraklı kağıt parçaları, IAE (Atom Enerjisi Enstitüsü), Hydroproject, Kömür Endüstrisi Bakanlığı, Ulaştırma ve İnşaat Bakanlığı, NIKIET (reaktörün baş tasarımcısı), SSCB Bilimler Akademisi ve diğerleri. Kontrol odasına girdi. Popel ve Hiesalu zaten var. Sadovsky onlara işkence ediyor:
- neden geldin
“Kendimizi tanımıyoruz Stanislav Ivanovich,” Popel sesini umutla bulanıklaştırdı.
- Hemen geri dönün! Bugün. Araba var mı?
- Evet, Stanislav İvanoviç!
Parlayan Popiel ve Hiyesalu, Rafik'e koştu. Onların aziz rüyası: radyasyondan uzak - gerçek oldu.
Ben de ilk bakan yardımcısına gelişi bildirdim. Semenov ve Reshetnikov'un görevinden bahsetti.
Sadovsky, Kizima İnşaat Müdürlüğünün bulunduğu meslek okuluna, bölge parti komitesinden yaklaşık iki kilometre ötede ayrıldı.
Odaya "IAE" işaretiyle baktım. Pencerede, birbirine yakın, iki masa. Yevgeny Pavlovich Velikhov sol masada oturuyor, Bakan A. I. Mayores, mavi pamuklu bir tulumun içinde sağ masada oturuyor ve benimki gibi bir makine gibi kesilmiş bir kafada yünlü bir sakal. Görülebilir, bir balyadan bir balya çıkardılar. Sandalyelerin başında, Gosatomenergonadzor’un Başkan Vekili, SSCB Bilimler Akademisi’nin Sorumlu Üyesi V, A. Sidorenko, Akademisyen V. A. Legasov, Bakan Yardımcısı G. A. Shasharin, E. I. Ignatenko yer alıyor. Giriyorum, boş bir sandalyeye oturuyorum.
Mayores, Akademisyen Velikhov'a baskı yapıyor:
- Evgeny Pavlovich! Örgütsel liderliği ellerinde tutacak birine ihtiyacımız var. Burada onlarca bakanlık var. Enerji Bakanlığı hepsini birleştiremiyor ...
“Ama Çernobil Nükleer Santrali sizin istasyonunuz,” diyor Velikhov, “düzenlemelisin, her şeyi birleştirmelisin ...” “Velihov ekose gömlekli solgun, kıllı midesinde açılarak.” Yorgun görünüm Yaklaşık elli X-ışını yakaladı. - Genel olarak, Anatoly Ivanovich, olanların farkında olmalısınız. Çernobil patlaması diğer atomiklerden daha kötü. Hiroşima'dan daha kötü. Bir bomba var ve burada radyoaktif maddeler on kez daha atılıyor. Ve ayrıca yarım ton plütonyum. Bugün, Anatoly Ivanovich, insanları düşünmeliyiz, hayatı düşünmeliyiz ...
Velikhov hakkında saygıyla düşündüm. Akademisyenin insanların sağlığına önem verdiğini düşündüm.
Daha sonra, “hayatı saymak” ifadesinin bugünlerde yeni bir anlam kazandığını öğrendim. Hükümet Komisyonunun akşam ve sabah toplantılarında, bir veya başka bir görevi çözme söz konusu olduğunda - örneğin, acil bir ünitenin yakınında yakıt veya reaktör grafitini toplamak, yüksek radyasyon bölgesine girmek ve herhangi bir valfi açmak veya kapatmak, - Hükümet Komisyonu Başkanı I. S Silaev konuştu;
- Buna iki ya da üç hayat vermeliyiz ... Ve buna, bir hayat ...
Basitçe, raslantı söylendi, ama uğursuz geliyordu.
Velikhov ve Belediye Başkanı arasındaki durumun ustası kim olması gerektiği konusundaki tartışma devam etti.
Ofisten ayrıldım. Bryukhanov'u bulmak ve onunla konuşmak için sabırsızlanıyorum. On beş yıl önce Çernobil nükleer santralinde çalışan Pripyat'ta onu uyardım. Her şey gerçekleşti ve onu görmek istedim. Ona çok şey söylemek istedi. Aksine, tüm öfkenizi, tüm acınızı ve acınızı verin. Hepsi gerçek oldu. Sonra kendine çok güveniyordu, inatla yolunda yürüdü, bu yüzden nükleer bir felaket olasılığını tehlikeye attı. Ve neredeyse haklıydı. On yıl Çernobil Nükleer Santrali - SSCB Enerji Bakanlığı, aşırı kuvveti planlayanlar, gizli küçük kazalar, namus ruloları, bayrak geçişleri gibi en iyi sistem. Emirler, emirler, emirler, şan, patlama ...
Öfke beni boğdu ... Bana buradaki tüm insanlarınki gibi geldi - tek başına suçluydu. Her şeyden önce, o ...
Onun politikası için, son onbeş yıllık ideolojisi somutlaştırıldı. Fomin bu ideolojinin dalgalarında bir piyon, bir yönetici piyonu haline geldi. Peki Bryukhanov onun tek ideolojisi midir? Tabii ki hayır. Bryukhanov'un kendisi sadece geçmişin durgun dönemindeki yönetici piyonu.
Ama bu kim? .. Koridorun kısa yarı karanlık geçidinde, duvara yaslanmış, beyaz pamuklu bir tulumun içinde, kepsiz, gri kıvırcık saçlı, pudralı, buruşuk suratlı, utanç ifadesi, bu yüzdeki depresyon ifadesi olan küçük, cılız bir adam var. Bana bakıyor. Gözler kırmızı, avlandı ...
Yanından geçtim ve sonra vuruldum: “Bryukhanov?!”
- Victor Petrovich?
Duvardaki adam tanıdık, boş bir sesle “O en iyisi” dedi.
Onu tanıdığımda ortaya çıkan ilk duygu, acıma ve merhamet duygusuydu. Ona karşı öfke ve öfkenin nereye gittiğini bilmiyorum. Benden önce sefil, ezilmiş bir adam durdu. Yine bana baktı.
Uzun süre sessizce birbirimize baktık.
“İşte bu,” dedi sonunda ve uzaklara baktı. Söylemesi benim için garipti, ama o anda haklıydım. Keşke yanılıyorsam ...
“Kötü görünüyorsun” dedim, saçma. Bu saçmalık. Yüzlerce yıldır, şimdi bu insanın gerçek çabalarıyla binlerce insan ışınlandı. Ve yine de. Aksi halde onunla konuşamam. - Ne kadar röntgen aldın?
“Yüz yüz elli,” duvara karşı alacakaranlıkta duran bir adam, kısık, kısık bir sesle cevap verdi.
- Ailen nerede?
- Bilmiyorum. Görünüşe göre Polesye'de ... Bilmiyorum ...
- Neden burada duruyorsun?
- Kimsenin bana ihtiyacı yok ... Delikteki bok gibi takılıyorum. Burada kimsenin ihtiyacı yok ...
- Fomin nerede?
- Delirdi ... Dinlenelim ...
- Nerede?
- Poltava'ya ...
- Buradaki mevcut durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Sahibi yok ... Ormandaki biri, bazıları yakacak odun için.
- Shcherbina'dan sabah 26'taki Pripyat'ı tahliye etmek için izin istediğini söylediler. Öyle mi?
- Evet ... Ama bana söylendi - Shcherbina'nın gelmesini beklemek, panik yaratmak için değil ... O sırada pek bir şey anlamadık, reaktörün tamamlandığını düşündük ... Bu benim için en zor ve korkunç geceydi ...
“Herkes için” dedim.
- Hemen anlaşılmadı ...
- Burada ne duruyoruz? Biraz çalışma odasına gidelim.
Velikhovskaya'nın yanındaki boş odaya girdik, birbirimize karşı masaya oturduk. Yine göz göze. Konuşacak bir şey yoktu. Her şey açık. Bazı nedenlerden dolayı sanıldığı:
“27. Parti Kongresi'ne delegedir. Televizyonda gördüm. Televizyon kamerası birkaç kez salonda yüzünü aradı. O zaman görkemli oldu, bir tanıma zirvesine ulaşan bir adamın yüzü. Ve yine de ... devamı ... Zor surat ... "
- Nisan 26'te Kiev'e NPP ve Pripyat'taki radyasyon durumunun normal sınırlar içinde olduğunu bildirdiniz mi?
- Evet ... Bu şekilde gösterilen cihazların gösteriliş şekli buydu ... Ayrıca, bir şok durumu oldu ... İsteğe ek olarak, başın kendisi olayı kaybediyordu, onu müreffeh bir geçmişle ve şimdi tamamen yoksunlukla birleştiriyordu.
Geleceğin ... Gerçekten sadece duyumlarıma Shcherbina'nın gelmesinden sonra geldim. Başka bir şeyin düzeltilebileceğine inanmak istedim ...
Yazmak için bir defter aldım, ama o beni durdurdu.
- Buradaki her şey çok kirli. Masada milyonlarca bozulma var. Ellerini ve dizüstü bilgisayarını mahvetme ...
Bakan Belediye başkanları içeriye baktılar ve görünüşe göre alışkanlıklarından Bryukhanov kolayca sıçradı, beni unutarak ve ona gitti. Kapının arkasına saklan.
Aynı zamanda toz soluk bir adam olan bir yabancı (100 X ışınlarına kadar radyasyon dozlarına maruz kaldığında, cildin dış kılcal damarlarının bir spazmı meydana gelir ve kişinin yüzünün tozlaştığı görülür). Bana tanıtıldı. Nükleer santralin ilk bölümünün başı olduğu ortaya çıktı. Acı gülümseyen dedi ki:
- Eğer kaçak jeneratör rotoru deneyi olmasaydı, her şey hala olurdu ...
- Kaç tane "kaptın"?
- Yüz röntgeni ... İlk günlerde tiroid bezinden saatte yüz elli röntgendi Şimdi çoktan çöktü ... İyot-131 ... Boşuna, insanların gerekli şeyleri almalarına izin vermediler ... Birçoğu artık çok işkence görüyor. Plastik torbalarda mümkün oldu ... - Ve aniden şöyle dedi: - Seni hatırlıyorum. İlk blokta bizim için genel müdür yardımcısı olarak çalıştınız ...
- Ve senin hakkında bir şey unuttum, üzgünüm ... Operatörlerin şimdi nerede?
- İkinci katta, konferans odasında ve yanındaki odada. Bölge komitesi ilk sekreteri eski ofisinde ...
Hoşçakal dedim ve ikinci kata gittim.
“Havada iyi parlıyor” diye düşündüm, “neden camları kurşunla koruyamıyorlar?”
Konferans odasına girmeden önce, burada ne tür odalar olduğunu ve onları kimin işgal ettiğini görmek için yavaşça ikinci katın koridorunda yürüdüm. Tamam, tamam ... Çoğunlukla bakanlar, akademisyenler. Ve işte yazıtsız kapı. Açıldı, baktı. Dikdörtgen bir oda, pencereler yarı perdelidir. Gri saçlı bir adam masada oturdu. İçinde SSCB I. S. Silaev Bakanlar Konseyi başkan yardımcısını tanıdım. Geçmişte - Bakan havacılık endüstrisi. 4 Mayıs'ta Shcherbin'i değiştirdi.
Başkan yardımcısı sessizce bana bakıyor. Gözler titizlikle parlıyor. Sessiz, söylediklerimi bekliyor.
“Pencereler yapraklarla korunmalıdır” dedim, gizli kaldım.
Sessiz kaldı, ancak yüzü yavaşça sert bir ifade edinmeye başladı.
Kapıyı kapattım ve konferans odasına gittim ...
Hükümet Komisyonunun genel merkezinin pencerelerinin taranmasının Silaev'in altında Yaprak altında yapılmadığını not ediyorum. Bu, daha sonra, SSCB L. Bakanlar Kurulu Başkan Vekili Başkan Vekili, A. Haziran’ın 2’inin 1986’i, bir kez daha bir nükleer çamurun kum ve bor karbürü çuvallarının altından attığı bir nükleer çamur döktüğü zaman, Silaev’in yerini aldı.
Başkanlık masasındaki konferans salonunun sahnesinde operasyonel dergilerde çalışan operatörler vardı ve nükleer santralin ilk üç ünitesinin bunker ve blok kontrol panelleri ile birkaç telefonla iletişim kuruyorlardı; bunlar görevlerini yerine getiriyorlardı; “Cumhurbaşkanlığı” ndaki tüm insanlar suçlu, başarı ve şöhret zamanlarının özelliklerini taşıyan eski bir atom ve atom operatörü yok. Solgun ve pudralı, yorgun, gözleri uyku ve radyasyon eksikliğinden iltihaplı.
Salonun sandalyelerdeki farklı yerlerinde - insanlar küçük gruplar halinde otururlar, farklı uzmanlık temsilcileri, Hükümet Komisyonunun toplantısı için tartışırlar.
Presidyumun masasını geçip doğaçlama bir kontrol paneline dönüştüm. Pencerede, sandalyelerin ön sıralarında, eski bir dostum olan kimya atölyesinin şefi Yu F. Semenov'u tanıyorum. Arındırma ekipmanının sorunları konusunda usta olarak ortaya çıktığı gibi tulumlarda bir yabancıyla görüşüyor.
Melekess'ten 1972'ta Pripyat'a gelen Yu F. Semenov da işe aldım. Çernobil nükleer santrali için çok istekliydi. Deneyimli, uzman bir uzmandır. Yıllarca özel olarak radyoaktif su arıtma tesislerinde çalıştı. Çernobil nükleer santralindeki yeni çalışmalar memnun oldu ve kaderi hakkında şikayette bulunmadı.
- Merhaba yaşlı adam! - Onu sohbetten kopardım.
- Ah! Seni gördüğüme sevindim! Sadece burada ne zaman geldiğini görüyorsun ...
- Buraya geldim ...
Aynı zamanda soluk renkli olan Semenov, son birkaç yılda onu görmediğim kadar gri bir hal aldı. Reçineli siyah bıyık tamamen beyaz oldu.
- İki yaşındasın, ilk listede kendine nasıl bir emekli maaşı aldın? Dükkandan ayrılmak, temiz bir işe gitmek ister misin? "- Ona sordum.
- Evet ... Buraya gelmek istedim, ama bir şekilde tereddüt ettim ... Ve şimdi - bir dereceye kadar ... Ailemle Melekess'e geri döneceğimi, orada yaşadığımı düşündüm, ama görüyorsun ... Şimdi burada ihtiyacım var.
- Karısı, kızı nerede?
- Anneannemle birlikte Melekessa'dalar ... Burada bir şey alamazlardı. Kazanılan her şey, hepsi kaybolur. Ve yazlık ve araba. Yeni bir tane aldım ... Dairemde dün oraya gittim, her şeyde saatte bir röntgen. Bununla nereye gidiyorsun? İlk microdistrict içinde yaşadık. Radyoaktif bir buluttan en iyisini elde etti.
İşte Semenov operatörleri geri çağırdı. El Ignatenko konferans odasına girdi. Beni fark et, geldi.
“Hikayen“ Uzmanlık ”(Ignatenko buna bir önsöz yazdı) patlamadan önce çıktı,” dedi gülümseyerek, “bibliyografik bir nadirlik olurdu” dedi. Suya benziyordun. Patlayıcı bir karışım bloğu patlattı ...
“Bu yüzden onu tuttular,” dedim, “böylece yazar peygamber olmaz.” Bu yüzden şöyle dedi: "Hükümet Komisyonunun bulgularının yayınlanmasından sonra baskı yapmak." Yani yılın sonunda serbest bırakılacak.
“Evet, onlar bir şey yapmışlar,” dedi Ignatenko düşünceli bir şekilde pencereden dışarı bakarak “Geçip gitmek için uzun zamanımız olacak ...” dedi.
Pencerenin yanında - talk kameradan beyazımsı futbol kameraları olan büyük bir çanta.
- Neden bu kadar çok kamera var? - Ben sordum.
Başkanlık masasında oturan operatörlerden biri utanarak gülümsüyor, sanki bu futbol kameraları için utanıyormuş gibi cevap verdi:
- Onların yardımı ile hava örnekleri alıyoruz.
- Nerede?
- Evet, her yerde ... Ve Pripyat'ta, Çernobil'de ve 30-kilometrelik bölgede ...
- Bu, “Turkina kameraları” yerine mi? (“Turkina’nın odası”, bir vana ile plastik bir akordeondur, gerildiğinde, numuneye bir miktar hava veya gaz çekilir.)
Operatör güldü:
- Yoksulluk için futbol kameraları ... Onları nereden bulabilirsin - "Turkina kameraları"? Ve bu iyi toplu ...
- Onları nasıl pompalarsınız? Pompa?
- Pompa nerede ve ağzın nerede. Bisiklet pompaları da yeterli değil. Mevcut koşullarda - korkunç bir kıtlık ...
- Ağızdan havaya uçacak - yanlış ölçüm yapılacak - dedim. - Solunan - ve akciğerlerdeki radyoaktif maddelerin yarısı kaldı. Filtre görevi gören ışık. Akciğerlerde her soluk almanın solunması radyoaktif kir birikmesidir.
- Ne yapmalı? - operatör gülüyor. - İlk günlerde çoktan nefes aldık, böyle önemsizlere dikkat etmiyoruz ...
Ignatenko ile birlikte, Çernobil bölgesi parti komitesinin ilk sekreterinin eski ofisi eski odaya geçti. Tüm oda U şeklinde masa. Masada, pamuklu tulumlarda tanıdık ve tanıdık olmayan insanlar. Pudra soluk Bryukhanov masanın sonunda boş durur. Kendini, mutluluğun tam zamanı boyunca ofisinde de aynı olduğunu düşündüğümde yakaladım: bir miktar kopma, ilgisizlik, onunla hiçbir ilgisi yokmuş gibi.
“Bu bir karmaşa! - Eski zamanlarda kendisine verilen Kizima'nın maksimalist karakteristiğini hatırladım. “Ondan asla somut bir çözüm elde edemezsin ...”
Masada - bir helikopterden, sanayi sitesinin genel yerleşim planından ve diğer evraklardan yapılan imha reaktörünün birkaç fotoğrafını yayınladı. Ignatenko ile en başarılı atışı düşünün. Bryukhanov parmağını, ortadaki salonun zeminindeki düzensiz şekilli siyah bir dikdörtgenin üzerine işaret ederek yapı parçalarıyla işaret etti.
Bryukhanov, “Bu bir kullanılmış yakıt havuzu” dedi. - Kasetlerle dolu. Artık havuzda su yok, buharlaştı. Kasetler artık sıcaktan çökecek ...
- Kaç kaset var? - Ben sordum.
- Havuz dolu, beş yüz parça ...
- Onları oradan nasıl alıyorsunuz? - dedi Ignatenko. - Reaktörle beraber Bury ...
Tören üniformalı uzun, ince yaşlı bir general girdi. Herkese hitap etti:
- Bana kim söyleyecek yoldaşlar? Diye sordu. - Bir grup ordu dosimetristine komuta ediyorum. İnşaatçılar veya operatörler ile temas kurmayacağız. Nerede, ne ölçüleceği - net değil. Tasarımlarınızı bilmiyoruz, tehlikeli yerlere radyasyona yaklaşıyoruz. Birinin faaliyetlerimizi koordine etmesi gerekiyor.
Ignatenko dedi ki:
- Kaplun ile birlikte çalış. Bu NPP dozimetri servisinin başıdır. Her şeyi biliyor. Ve sorularınızı Hükümet Komisyonu toplantısına getirin ... Son zamanlarda burada olmuş olmalısınız?
- Sadece geldi.
- Dediğim gibi devam et.
General emekli oldu.
Zaman geçti. Pripyat'a ve bloğa ulaşmak için bir arabaya ihtiyacım vardı. Ignatenko'dan yardım istedim.
Ignatenko, “Görev zor,” dedi. - Nakliye kapatıldı. Şahsen bir arabam yok. İşte binlerce ev sahibi. Kizima'ya sor.
Alt kata kontrol odasına gittim. SSCB Enerji Bakanlığı Glavtekhstroy Başkan Yardımcısı EI Pavlov, HF telefonunda görev başındaydı.
- Araban var mı? - Ben sordum. - Kizima'nın genel merkezine girmek.
- Hayır, ne yazık ki. Burada, her birinin kendi arabası var. Nereden, ne ve nasıl - şeytan bacağını kıracak. Sadovsky Zhiguli'sinde bir yerlere bıraktı ...
- Tamam, git pohom. Sağlıklı ol.
Dışarı çıktım.
Güneş yandı. Zehirli dumanlar asfalttan yükseldi, desorpsiyon çözeltileri ile döküldü. Mide bulandırıcı şekerli koku. Caddede ilerliyorum. Sabahları yeşil yapraklı kuşlar genellikle cıvıl cıvıl, güneşi selamla, Ve şimdi bir şey sessiz. Ve yeşillik bir tür sessizleşti, engellendi. Öyle görünüyor. Henüz ölü değil, ama temiz havada olduğu gibi titriyor, canlı değil. Yeşillik yeşili doğal değildir, sanki yapraklar balmumlu, mothballed ve etraflarını saran iyonize gazın etrafını çeken dondu ve dinlendi. Ne de olsa havadan saatte yirmi miliratjene kadar parlıyor ...
Ama yine de ağaçlar hala hayatta, bu plazma için yaşam için gerekli olan kendi şeylerini hala buluyorlar. Burada vişne ve elma ağaçlarının rengi şiddetli. Bazı yerlerde zaten bir yumurtalık var. Ancak tüm çiçekler ve yumurtalık aktivite biriktiriyor. Ondan nereden alınır? Etrafında ...
Beyaz bir pamuklu tulumda yaklaşık yirmi genç bir kadın, terk edilmiş bir bahçenin çitindeki kiraz çiçeği dallarını keser. Sonuç büyük bir buketdi.
- Hangi yerlerde olacaksın kızım? - Ona sordum
- Yeisk'ten ... Buraya Çernobil kurbanlarına yardım etmeye geldim ... Neden?
- Hayır, hiçbir şey ... Burada bir sürü damat var. Askerler, harika - seçmek için ... Kız güldü:
- Denetçilerine ihtiyacım var ... Yardım etmeye geldim. . - yüzünü bir buketin içine batırdı.
“Çiçekler kirli,” dedim.
“Oh, sen,” kız beni kovdu ve dalları kırmaya tekrar başladı.
Ayrıca birkaç beyaz çiçek dalına sıkılmış mayınları kırdım. Bir buketle Kizime'ye taşındı. Şeritte sola döndü. Yolda çok fazla toz var. Bir mikser geçmişe çarptı, radyoaktif toz bulutları aldı. Maskeyi uzatıyorum, daha derine çekiyorum. Tozdan çünkü 10'tan 30'e saatte X-ışını ...
Çernobil nükleer santralinin inşası (adı hala eski) ve kısaca Kizima'nın merkezi, eski meslek okullarının binasında bulunuyor. Girişte ve çevresinde insanlarla dolu. Ayakta durur, bankta oturur, işte ve işte ileri geri yürürler. Araba sürmek ve araba sürmek, uzun süre yerleşmeyen toz bulutlarını yükseltir. Mavi gökyüzü, acımasız güneş, sakin ve sakin. Çoğu insanın maskeleri boyunlarına takılır. Bazıları toz yükseldiğinde bunları burun üzerinde gerdirir. Meslek okuluna otuz metre, tedarik bahçesinde - kırılmış beton kamyonları, mikserler, damperli kamyonlar. Genelde çalışıyorlar, ancak radyasyona maruz kalıyorlar, onlar üzerinde çalışırken bazen çevreden daha fazla ışınlanıyorsunuz, kabinlerde aktivite saatte on adete kadar röntgen oluyor. Bu burada büyük bir problem: teknolojinin radyasyondan arındırılması.
Meslek okulunun sundurmasından uzakta değil - iki zırhlı personel taşıyıcı, binek aracı: "Muskoviler", "Lada", "UAZ", "Rafiki", "Niva". Tekerleğin arkasını erteleyin veya sürücüler hakkında sigara içmeyin.
Göğsünde radyometreli bir dozimetrist var. Uzun çubuktaki sensör toz aktivitesini ölçer. Sundurma çok kalın bir ıhlamur. Kuşlar duyulamıyor. Güneş ışınlarında elastik bir şekilde büyük mavi bir sinek çalar.
Tüm vahşi yaşam yok olmadı. Sinekler var. Ve sadece büyük mavi değil, aynı zamanda her zamanki ev. Binanın içinde çok fazla sinek var. Burun içine çarpan koku, banyoların iyi çalışmadığı anlaşılıyor. Lobide, giriş kapısında, bir dozimetrist çalışan, düşük profilli, koruyucu tulumlar üzerindeki özel bir parçanın aktivitesini ölçer. Çalışan bir kahverengi-kahverengi yüzü, heyecanlı.
- Neredeydin? - Sensörü tiroid bezine koyarak dozimetriste sordu.
- Barajda ... Ulaşım koridorunda bile ...
- Artık oraya gitme ... Yeterince ...
- Kaç tane aldı? - Bir çalışandan bir soru duydum.
Dozimetrist “Artık oraya gitmediklerini söylüyorlar” dedi ve uzaklaştı.
Ondan bir demet çiçeğin aktivitesini ölçmesini istedim.
- Saatte yirmi röntgen. Fırlatıp attım ... Dışarı çıktım ve avluya radyoaktif makinelere bir buket attım.
Ben döndü. İki ya da üç odaya baktım. Katta, yan yana mavi ve yeşil elbiseler içinde işçi dozu sonra dinlenerek. Odalardan birinde genç bir adam var. dirseğinde dururken, bir başkasına şöyle dedi:
- Sanki zincirlerle ezilmiş gibisin, bu kadar yorgunluk. Bir rüyada çılgınca eğilim, ama ben uyuyamıyorum.
“Benim de bir tane var” diyor arkadaşı. - İşte buradalar, tezahür eden yirmi beş adet X ışınlarım ...
Kizime'ye geldi. Resepsiyonda, memuru telefona doğru atlar. Vyshgorod ile konuşuyor. Yuzhatomenergostroy A. D. Yakovenko'nun güven müdürü ile konuştuğunu fark ettim.
- Değişecek insanlara ihtiyacımız var! Dağıtıcıyı bağırır. - Sürücüler gerekli! Sıradaki tugay ... İşte o ... Ben pes ediyorum ... Yapma ...?. Evet, hepsi çoktan aldı ...
Birkaç kişi Kizima ofisini terk etti. Heyecanlı. Giriyorum Kizima bir. Bir kavanoz mango suyu açar. Yanaklarda bir petal solunum cihazından alınan bir Petryanov doku elyafı örümcek ağı vardır.
- Merhaba, Vasily Trofimovich!
- Ah, merhaba Muskovitler! - ne yazık ki cevap veriyor. Selamlarında her zaman bir numaradır. Sadece şimdi değil. Hatırladığım kadarıyla hep böyleydi. İşyerindeki adam, her kim olursa olsun, daima onu iş açısından ilgilendirir. Lirik sindirim olmadan, meyve suyuna başını sallayarak şöyle açıklıyor:
- Kompleksinin en çok vitaminini içerir. Radyasyondan yardım, gücü arttırır.
Açgözlülükle suyu içiyor. Sarmal olarak seğirmesi Adam.
“Burada” diyor, “ustabaşı olarak çalışıyorum ...” Telefon çaldı. Kizima telefonu aldı.
- Evet! Kizima ... Dinliyorum, Anatoly Ivanovich ... Bakan, - mikrofonu eliyle kapatıp bana fısıldadı. - Evet, evet dinliyorum. Bir kalem ve bir kağıt parçası aldın mı? Ben aldım. Kırk beş derecede eğik bir çizgi çiziyorum, bu yüzden ... Şimdi dikey ... Var ... Şimdi yatay. Drew ... Dik bir üçgen oldu. Hepsi mi - Bir süre dinledi, sonra kapattı. - Burada, ustabaşı olarak çalışıyorum. Kıdemli ustabaşı Bakan Belediye Başkanı ve SSCB Bakanlar Kurulu Başkan Vekili ve inşaat müdürü olarak yoldaş Silaev. Karışıklık tamamlandı. İnşaatta hiçbir şey anlamıyorlar. İşte bakanı ara. Bana telefonda bir çizim verdi. Üçgen ... - Kizima bana bir yaprak döndü. - Beni bloğun yanındaki blokajı canlandıran oydu. Üzerinde salıncak çimento harcı olduğunu söylüyor. Birinci sınıf öğrencisi gibiyim ve hiçbir şey bilmiyorum. Ve bu tıkanıklığı, sabah 26’in üzerinde yürüdüm. Ve sonra birkaç kez daha. Ve herhangi bir dozimetre ve solunum cihazı olmadan dikkate alın. Ve şimdi sadece oradan ... Ve o bana, bilirsin, bir üçgen çiz. Boyalı, peki ya sonra? Açıkçası onlara ihtiyacım yok: ne bakanlar ne de başkan yardımcısı. İşte radyasyon tehlikesi olsa bile bir yapı, ancak bir yapı. Ben inşaatın başıyım. Velikhov, bilimsel danışman olarak benim için yeterli, ordunun bir komutanın ofisini örgütlemesi ve düzeni sağlaması gerekiyor. Ve elbette, insanlar. İnsanlar kaçtı. Şantiyenin düzenli kompozisyonunu kastediyorum. Ve müdürlük. Üç bin kişiden fazla evraksız ve kıdem tazminatı ödenmemiş, dozimetri servisi organize edilmemiş, radyometreler ve dozimetreler yeterli değil. Optik dozimetreler, çoğu çalışmayanlar. Yirmi beş kişiyi bir dozimetre ve tehlike bölgesinde çalışma dışı olan biriyle gönderiyorum. Fakat hatalı olan bile büyülü davranıyor. İnsanlar bu demir parçasına güvenir. Ve onsuz, maruz kalma devam etmeyin. Burada bir dozimetrenin var ... Bana ver. Onunla yirmi daha fazla insan gönderirim ...
“Pripyat'tan döneceğim - yapacağım,” diye söz verdim Kizime. - Ülkenin sivil savunma genel merkezi ile aynı fikirde olduğum için, bir araba gönderdiniz mi? On beş yüz set çıkış yolu. Servisi kendiniz organize edin. Deniz kenarındaki havayı beklemeyin. Müdürlüğünde deneyimli bir "dosika" yardımından yararlanın.
- Yani yapmalısın ...
Bir ustabaşı, bir beton karışımının bir borudan tıkanmaya pompalanacağı harç ünitesine kuru beton teslimini sağlamaktan sorumluydu.
“Vasily Trofimovich,” diye seslendi Kizime: “Eylem dışı kalanları değiştirmek için sürücülere ihtiyacımız var. İnsanları yakıyoruz. Bu değişim zaten tüm oranını seçti. Neredeyse hepsinde yirmi beş rem ve daha fazlası var. İnsanlar kendini kötü hissediyor.
- Peki ya Yakovenko? - Ben sordum. - Üç gün önce, memuru Moskova'ya seslendi ve güvenin sekonder sürücülerle baş edemediğinden şikayet etti, boşta, votka içtiklerini, yerleşecek yerlerin olmadığını, beslenecek hiçbir şeyin olmadığını söylüyorlar ...
- Ama neden yalan söylüyor? Umutsuzca insanlara ihtiyacım var!
- Şimdi Moskova ile temasa geçeceğim, acilen göndermesini isteyeceğim. Ustabaşı çıktı.
Kizima “Göğsüm yanıyor, öksürüğüm, başım ağrıyor” dedi. - Yani her zaman.
- Neden camlar, araba kabinleri ile kalkan değilsin? Bu pozlamayı azaltır.
“Kurşun kötü,” diyor Kizima kararlı bir tonda. - İnsanları korkutuyor ve işi geri tutuyor. Bunu zaten gördüm. Liderlik etmeyin ...
Ara. Kizima telefonu aldı.
- Öyleyse ... Öyleyse ... Ve Velikhov ne diyor? Düşünme? .. Düşünmesine izin ver. Karışımı tıkanana kadar karıştırmayı bırakın. - Telefonu kapatın. - Sıvı beton Gayzerleri vurmaya başladı. Bir blok olarak sıvı olarak tıkanıklıktaki yakıt, atomik ivmenin başlaması ya da sadece ısı transferinin ihlali ve yakıt sıcaklığının yükselmesi şeklinde olur. Radyasyon durumu keskin biçimde kötüleşiyor.
Kapıyı çal Genç bir Binbaşı General içeri girdi ve onunla birlikte üç subay daha aldı: bir albay ve iki teğmen albay.
“Büyük General Smirnov,” genç asker kendini tanıttı. - Yardım için sizinle iletişime geçmem önerildi.
- Otur, lütfen, - Kizima'yı davet ettim, - Seni dinliyorum.
- Ünitemiz soğutma havuzunu korumak için geldi. İçindeki su yüksek aktivitedir ...
Kizima, “Reaktör çalışması sırasında ana devrede olduğu gibi” dedi. - Sonuçta, itfaiye araçları istasyonun su altındaki eksi işaretlerinden çıkan yakıtla su pompaladı. Havuzdaki litre başına eksi altıncı derece curie ...
“Öyleyse” general, “sabotajdan kaçınmak için bir barajı havaya uçurabilirler ve tüm kirli sular Pripyat ve Dinyeper'a gider ... Barajın her yerine mesajlar yerleştiririm, ancak nöbetleri maruz kalmaktan korumak için bir tür barınak gerekir. ..
Kizima, “Ben tepsiler teklif ediyorum” dedi. - Burada iki metre uzunluğunda betonarme tepsiler var. Rahibi birbirlerine "açı" olarak sokmak için birbirlerine açılı bir şekilde koyun ve kabin hazır. Bir emir vermek?
- Hadi ama! - general mutlu dedi. Kizima aradı, emretti. Ordu gitti. Ben de sırayla Moskova ile temasa geçtim. Acil olarak ışınlanmış değiştirmek için sürücüler göndermek istedim. Aynısı Yakoveiko ile de konuştu. Yarın sabah yirmi beş kişinin ikame için Çernobil'e varacağına söz verdi.
- İhtiyacım olacaktı, Vasily Trofimovich, - Dedim ki, - acil servise acele et. Arabayı bir veya iki saatliğine verebilir misiniz?
“Makineler çöp ... Atomik şantiyelerden görevlendirilen sürücüler, radyoaktif kirleri uzaklaştırarak, uyarı beklemeden ve değiştirilmelerini beklemeden, araçlarını bırakarak bir doz aldı.
- Binek araçların yeni ve ek atama siparişi dün Moskova'da verildi. Bugün Pripyat'tan dönerken kontrol edeceğim. Araba mı veriyorsun?
- Burada, bir patron bir günlüğüne Kiev'e gitti. Niva'yı al. İki önde gelen köprüye sahip, sığabilecek. Dozimetristen bir radyometre al. Bir veya iki saat borç için. - Kizima arabanın numarasını aradı. - Şoförün adı Volodya.
- Utangaç değil misin?
- Adam kavga ediyor. Ordudan son zamanlarda.
Kizima'nın ofisini terk ettim. Kendisini tanıttıktan sonra, dozimetristlerden birkaç saatliğine bir radyometre aldı, optik dozimetresi DKP-50'i kontrol etti ve yeniden şarj etti.
Neyse ki, Volodya Pripyat'a özel bir pas verdi. On dakika sonra Çernobil nükleer santraline giden karayolu üzerinde zaten atladık. Yetmişli yıllarda bu yol boyunca yüzlerce kez sürdüm. Ve daha sonra, Moskova’da çalışmaya başladığımda ve buraya bir iş gezisine geldiğimde, 18 kilometrelik asfalt bant sadece buradaydı, Çernobil'den Pripyat'a uzanan ve sağda süzülen metre genişliğinde pembe betonla ayrıldı. Bunlar asfaltın yandan kırılmaması için koruyucu şeritlerdir. Sadece böyle bir yola sahip olduğumuz ve yolun onarımı için daha az para harcanması gerektiği için sevindik. Ama şimdi ...
- Motor 4 ünitesinin yanında durursa? - bariz bir podnolkoy ile aniden Volodya'ya sordu. - Daha önce olmasına rağmen, bloğun yakınında olmasa da, Pripyat'ta ... Böyle yapmaz ...
- Son zamanlarda ordudan mı? - Ona sordum.
Volodya, “Yaklaşık yarım yıl” dedi.
“O zaman korkma” dedim. - Duraklarsan liderlik eder misin? Hangi uzmanlıkta hizmet ettin?
- "UAZ-469" in alay komutanı sürdü ... Ve işte dozimetrik yazı. Askerler kimyasal birlikleri, bak, - Volodya dikkatimi çekti.
Yolun yanında ekleri olan büyük bir yeşil tank arabası vardı: pompalar, ev aletleri, hortumlar ...
Pripyat'un yanından, bir Moskova'lı sürdü, onu durdurdular, yukarıdan bir beden algılayıcıyla ölçtüler. Yolculardan ve şoförden ayrılmaları istendi. Arabayı sıyırma solüsyonları ile yıkamaya başladılar. Solunum maskelerinde bulunan askerler ve kask, başa sıkıca oturan, kulaklar, omuzlar tarafından yere düşmüş.
Askerlerden biri, göğsünde bir radyometre ve uzun bir çubuk algılayıcı ile, bize bir el işaretini verdi. Durduk. Volodya'nın ön cama yapıştırılmış özel geçişini kontrol etti. Her şey yolunda. Sensörü "Niva" - arka planla kokladım.
“Gidebilirsin” dedi asker. - Ama aklında tut - orada araba kirlenir. Vaughn, "Moskova" da - saatte üç roentgen. Ve yıkamayın. Araba sakıncası yok mu?
- Bir radyometremiz var, - Cihazı gösterdim, - Dikkatli olun.
Asker, emici mavi gözleri ile dikkatlice bana baktı ve bir şekilde belli belirsiz bir şekilde başını salladı, beni etrafta dolaştıramayacağını, amcamı ve kapıyı bir kuvvetle çarparak el salladığını söyledi.
Volodya bir gazku verdi. "Niva" bir ıslıkla uçtu. Sonra pembe betonla kesilmiş asfalt bantlara baktım. Boşuna boşuna olduklarından mutlu olduklarını ve o zamanlar betonla desteklenen asfaltın kopmayacağı ortaya çıktı. Ve şimdi - her şey kirli, çok kirli. Ve asfalt ve pembe beton. Hepsi ... Neden? ..
Camı indirdim ve sensörü sıktım. Pripyat'a yaklaşımla etkinliğin nasıl arttığını bulmak ilginçti.
Sağda ve önünde, radyoaktif yeşilliklerin mesafe içine akıp gittiğinde, Mayıs güneşinin ışınlarındaki Çernobil nükleer santralinin kar beyazı kompleksi iyi görülebiliyordu, kombine şalt 330 ve 750 kilovolt'ların direklerinin açıklık bağlarıydı.
ORU-750 platformuna yakıt yığınlarının atıldığını zaten biliyordum ve oradan büyük sifon ...
Tüm bu muhteşem beyazlık ve incelik arkaplanına karşı, 4 ünitesinin siyah çöküşünün korkunç bir görünümü ruhtaki acı tarafından verildi.
Radyometre iğnesi başlangıçta saatte 100 mili-hourgeni gösterdi ve sonra güvenle sağa doğru süründü - saatte 200, 300 ... 500 milientgen. Ve aniden - arkasında ölçeklerde bir pislik. Aralıkları değiştirdim. 20 X-ışını, saat başına. Bu nedir? Büyük olasılıkla acil servisten x-ışını esintisi. Birkaç kilometre sonra radyometrenin iğnesi tekrar düştü, ancak bu kez 700'te saatte milirategen.
Uzaktan, iyi bilinen, uzun tanıdık bir işaret ortaya çıktı: Somut bir meşale ile "Lenin Çernobil Nükleer Santrali". Sonraki - somut bir işaret: “Pripyat. 1970 yılı.
Yani: sağa, İnşaat ve Beton Santral İdaresinin geçmişini - bloğa, düz ve biraz sola, işaretçinin somut okunun yönlendirildiği bloğa, - soldaki Yanov istasyonu olan demiryolunun kanalı - elli bin kişinin yaşadığı Pripyat kentine. Ve şimdi ...
- Haydi Volodya, ilk önce Pripyat'ta - Ben sordum.
Volodya biraz sola girdi, gaz verdi ve kısa sürede üst geçitten geçtik. Gözlerim kar beyazını açmadan önce, şehrin güneş ışınlarının içinde. Üst geçitte, radyometre iğnesi tekrar sağa sarsıldı. Aralıkları değiştirmeye başladım.
- Çabucak burayı atla - Volodya dedim. - Bu yönde bir patlama bulutu vardı. Burada ayarlayın ... Hızlı ...
Yüksek hızda, üst geçidin kamburluğundan geçtik ve önümüze uzanan ölü şehre doğru uçtuk. Hemen gözlerini tuttular ve acı çektiler - kedilerin ve köpeklerin cesetleri, her yerde: yollarda, avlularda, meydanlarda - beyaz, kırmızı, siyah, avlanan hayvanların cesetleri.
Boş bir terk edilmiş şehir ve bu uğursuz terkedilme izleri ve talihsizliğin geri döndürülemezliği. İstemsizce şöyle düşündü: “Neden temiz değil? Bu ... "
“Lenin Caddesi boyunca sürün,” diye sordum Volodya, “Onu burada çalışırken yaşadığım eve geri getirmek daha kolay.”
Ev numarası - dokuzuncu, şimdiye kadar hatırladım.
Lenin Caddesi'nin ortasında, genç ama çoktan uzun kavakların bulunduğu bir bulvar, geçitin kenarlarında banklar, tam açılmış çalılar var. Sokağın sonunda, CPSU şehir komitesinin etkileyici binasını görüyorsunuz, sağında eski Pripyat nehri üzerindeki iskele, sağda on katlı “Pripyat” oteli bulunuyor. Sonraki - bir restoran, yeni başlayanların kaldığı otele giden yol "Lastochka".
Şehir garip görünüyordu. Sabahın erken saatlerinde olduğu gibi. Ama sadece burada çok hafif ve güneş zirvesinde. Ama herkes ölü bir uykuda uyur. Balkonlarda mutfak eşyaları ve nevresimler. Pencerelerde güneşin parlaması, katarakta benzer, ama tesadüfen açılan ve ölü bir dil gibi açılan pencere, bir perde düşüyor, pencere eşiklerinde çiçekler soluyor ...
- Dur, Volodya, tam burada. Yavaşla ...
Radyometre iğnesi saatte bir röntgenden yedi yüz milirgen'e kadar ileri geri “süründü”.
“Yavaş sür,” dedim. - İşte evim ... Burada yaşadım. İkinci katta Dağ külünün nasıl büyüdüğünü görün. Hepsi radyoaktif renklidir. İkinci kata vardığımda ulaşamadım, ama şimdi dördüncü kata çıktım.
Boş. Sıkıca perdeli pencereler. Ancak bu perdelerin ardında hayat olmadığı hissedilir. Acı, onlar bir şekilde iç karartıcı hareketsiz. Balkonda bisikletler, bazı kutular, eski bir buzdolabı ve kırmızı çubuklarla kayaklar var. Her şey boş, sağır, ölü ...
Dar bir beton avlu yolunda - büyük bir siyah cesedi karşısında, beyaz elmalar, Büyük Dane.
- Cesedin yakınında durun, ne kadar yün topladığını ölçün.
Volodya sol tekerlekleri bir çiçek yatağına sürdü ve durdu. Radyasyondan gelen çiçeklerin yeşili karardı, çiçekler soldu. Toprağın ve yolun betonunun faaliyeti saatte altmış adet röntgendir ...
- Bak, bak! - Volodya'yı haykırdı, spor salonunun büyük pencereleri olan üç katlı okul binasına işaret etti. Oğlum orada okudu. Festival gecesini hatırlıyorum. Meclis Salonu, öğrenci ve öğretmenlerin neşeli yüzleri ...
Okullardan birinde sınıf. Birkaç yüzyıl boyunca Pripyat ve çevresi insan yerleşimi için güvensiz olacaktır. Bilim adamları, en tehlikeli radyoaktif elementleri tamamen parçalamanın 900 yıl alacağını tahmin ediyorlar.
Okulun dar sokağında, beş katlı bir binanın duvarı boyunca iki büyük sıska domuz bizim yönümüze koştu. Arabaya atladılar, ciyakladılar, tekerleklerinde yüzlerini susturucu bir şekilde radyatöre salladılar. Avlanan kırmızı gözlerle bize baktılar, sanki bir şey istermiş gibi bize doğru fırladılar. Hareketleri koordine edildi, koordine değildi. Sallanıyorlardı.
Sensörü saatte domuz - 50 X-ışını, daha sonra köpeğin cesedine - 110 X-ışını saat başı kaydırdım. Hog sensörü dişleriyle tutmaya çalışıyordu, ama ben geri çekilmeyi başardım.
Daha sonra aç radyoaktif domuzlar mastürbasyonu yutmaya başladı. Çürümüş bir cesedin yanından büyük parçaları kolayca söküp, cesedi çekip, betonun üzerinde ileri ve geri sürdüler. Endişeli bir mavi sinek sürüsü batan gözlerden ve kemiren çenelerden yükseldi.
- İşte ortalama bir misk pisliği, radyasyon yok! Geri ver Volodya.
- Nereye gidiyoruz? Diye sordu.
- Üst geçitte - ve tahrip edilen bloğa.
- Ya motor durursa? - Volodya tekrar sinsice gülümseyerek sordu.
- Durur - Tekrar başlarsın, - Ona bir ses tonuyla cevap verdim. - Hadi gidelim.
Lenin Sokağı'na giren Volodya sordu:
- Karşı şeritte mi sürüyoruz? Veya nasıl? .. Tarafımız orada. Meydanda dolaşmak?
- Yapma.
- Her nasılsa rahatsız edici. Yolun kurallarını çiğniyor gibi görünüyor.
- Başka bir hareket görüyor musun? Volodya kötü bir şekilde gülümsedi ve yanımızdaki köpek ve kedi cesetlerini geçip acil durum güç ünitesine koyamadık. Üst geçit tam hızda kaymış. Yine, radyometre iğnesi sağa birkaç aralık koştu ve tekrar düştü.
İnşaat Departmanı, ev inşa fabrikası, “Lisova Pisnya” nın yemek odası ve beton karıştırma ünitesinin önünden geçen eski yol boyunca sürdük.
Sağ tarafta, tahrip olmuş güç biriminin korkunç bir resmi açıldı. Bütün yarık ve baraj siyah yanmış rengine sahipti. Reaktörün dalgalı yukarı akımları, iyonlaşmış gaz radyasyonunun yukarı doğru aktığı eski merkezi salonun zeminin üstünde. Bir şekilde alışılmadık derecede yeni ve uğursuzluk bu bozulma ve güneşte parıldayan siyahlık, ölü sütunlardan ve davul ayırıcılardan yola çıkarak güneşte parladı ...
Bloğa dört metre.
Bak Volodya! - Çitin içinde, yıkılan bloğun yanında ve molozun yakınında, askerler yürür, bir şeyler toplar ... - Sağa dönün. İşte burada ... Sonraki ... CWTO binasının arkasına sürün ve çitin yakınında durun.
“Bizi kızart,” dedi Volodya, kasten bana bakıyor. Yüzü kırmızı, gergin. İkimiz de gaz maskesi içindeyiz.
- Burada dur ... Ah! Evet, memurlar da var ... Ve general ...
"Albay-General" dedi Volodya.
- Bu muhtemelen Pikalov ... Elde yakıt ve grafit topluyorlar. Bak, kovalarla git ve topla. Kaplara dökülür. Vaughn, demir kutular yerleştirilmiş ...
Grafit, aracımızın yanında çitin arkasına yuvarlanıyordu. Kapıyı açtım, radyometre sensörünü grafit bloğuna çok yakın kaydırdım. Saatte iki bin röntgen. Kapıyı kapattım. Ozon, duman, toz ve başka bir şey kokuyor. Belki etinizi kızartın ...
Bir kova dolusu toplanan askerler ve memurlar, bir şekilde bana öyle geliyordu ki, yavaş yavaş metal kutulardaki konteynerlere doğru yürüdüler ve oradaki kovaların içeriğini boşaltdılar.
“Sevgili varlıklar” diye düşündüm, “Ne kadar korkunç bir ürün topluyorsunuz ... Durgun yirmi yıldaki hasat ... Ama nerede? Devlet tarafından robotik ve manipülatör geliştirmek için tahsis edilen milyonlarca ruble nerede? Nerede? Çalıntı mı? .. Rüzgâr ... ... "
Askerlerin ve memurların yüzleri koyu kahverengidir. Nükleer ten rengi Tahminciler yağmur yağmuru vaat ediyorlar ve bu sayede faaliyet orada olmayan robotlar yerine yağmurları toprağa atmıyor, insanlar gidiyor. Daha sonra, bunu öğrendikten sonra, Akademisyen Aleksandrov kızdı: “İnsanlar Çernobil'den pişman değiller. Hepsi bana düşecek ... "
Ancak Ukrayna'ya patlayıcı bir RBMK reaktörü öne sürdüğü için kızgın değildi.
Uzakta kum yığınları var. Ulaştırma ve İnşaat Bakanlığı zaten reaktörün altına giriyor. Zaten iki tünele çarptım. Ardından kömür madencileri copları onlardan alacaklar.
“Somut bir yastık kazıyorlar” dedi Volodya. - Reaktörün altındaki bir şişe votkanın 150 ruble'ye mal olduğunu söylüyorlar ... Dekontaminasyon için.
- Hadi gidelim! - Volodya'ya sipariş verdim. - Bak, ileride bir yol var. Besleme kanalı boyunca gider. Üzerinde sola döneceksin.
Gidiyoruz. Makine dairesi sonuna karşı - saatte 200 X-ışını. Yolda, trafo istasyonu düğümü boyunca - terkedilmiş itfaiye araçları. Saydım - on dokuz parça ...
Volodya yolda vergilendirildi. Şalter 750'i geçelim. Radyometre iğnesi saatte bir 400 X-ışına atladı. Tabii ki - burada patlamada yakıt attı. 200'ten geçen, şalt 330'in karşısında bulunan ok, saatte 40 X-ışınlarına düştü. Ve aniden ... Kahretsin! Beklenmeyen. Yol betonarme bloklarla doldurulur (bloke edilir). Geçiş yok. X-ışınları zamana benzer. Asfalt demiryolu solunda.
- Volodya, neler yapabileceğini göster. Demiryoluna kadar yuvarlayın ve tuval boyunca 50 metre, işte ABK.-1'e giden bu beton hat. Hadi
"Niva" hayal kırıklığına uğratmadı. Ve Volodya tepedeydi. ABK-1 aktivitesine yakın saatte bir x-ışınıdır. İdari binanın önündeki meydanda birkaç zırhlı personel taşıyıcı bulunuyor. Ortada - bir asker inşa et. Subay hattın önüne gider ve radyasyon güvenliği kurallarını ihlal etmek için astlarını azarlar: zeminde otururlar, sigara içerler, bronzlaşmak için bellerine soyunurlar, votka içerler vb. Memur ve asker, maske takmıyorlar, boynuna takılıyorlar.
“Yetersiz verilen eğitimden cehalet” diye düşündüm. “Sonuçta, yavrular bu genç adamlardan gelecek ... ... Ama yılda bir x-ışını bile yüzde elli mutasyon şansı veriyor…”
- Kal, Volodya, burada, çabucak ... Bak, gitme, yoksa burada sıkışıp kalacağım ...
Volodya cesaret verici ve sempatik bir şekilde gülümsedi.
Radyometreyi yakalamak, sığınağa girdi. Temiz. Bir arka plan bile değil. Ama havasız. İnsanlarla dolu. Savaş sırasında bomba sığınağında olduğu gibi. Tablolar, personel geri kalanı için yanlarda yataklar. Keçide somurtkan bir grup tatilci var. Bir vuruş var. Görevdeki dozimetristler burada, telefonlarla birlikte - ana kontrol odası ile ve ÇSBU bölge komitesindeki Çernobil'deki merkezle iletişim kuran operatörler. Duvarın sanayi bölgesinde radyasyon ölçümleri haritasıdır. Ama ihtiyacım yok. Kendim ölçtüm ...
Sığınağı terk etti ve ABK'nın ikinci katına tırmandı. Sessizlik, boşluk. Geçiş galerisinden, hava alma rafının onuncu işaretine gittim ... Şimdi - hızlı ileri! Amacım, 4 ünitesinin ünite kontrol paneli. Patlamanın ölümcül düğmesine basıldığı yeri görmeliyim, emme çubuklarının konum göstergelerinin oklarının ne kadar yüksek olduğunu görmeliyim, kontrol odasındaki aktiviteyi ölçtüm ve yakın, operatörlerin çalıştığı durumu anladım ...
Çabuk, neredeyse koşuyor, 4 bloğuna doğru uzun bir koridordan yürüdüm. 4 kontrol odasına yaklaşık 600 metre. Daha hızlı ...
Radyometrede - saatte röntgen. Ok yavaşça sağa doğru sürünür. MCR-1 ve PCR-2'i geçtim. Kapılar açık. Operatörlerin rakamları görülebilir. Reaktörleri çözün. Aksine, soğutma modunda reaktörleri desteklerler. 3 bloğu Çoktan patladı. Etkinlik - saatte iki X ışını. Daha ileri gidiyorum. Ağızda metalik tat. Taslaklar var, ozon ve duman kokuyor. Plastik zeminde patlamış cam parçaları vardır. Etkinlik - saatte beş X-ışını. Karmaşık "Scala" tesislerinin yakınında başarısızlık, saatte yedi röntgen. İşte ikinci aşama CRB paneli. Saatte on röntgen.
Batık bir geminin koridorlarından ve kabinlerinden yürüdüğüm hissi. Sağda merdiven asansör bloğuna, ardından yedek kontrol odasına açılan kapıdır. Sol tarafta, kontrol odasının kapısı olan 4. Şimdi Moskova'nın 6 kliniğinde ölen insanlar burada çalıştı. Pencereleri barajın önündeki yedek kontrol panelinin odasına giriyorum. 500 X-ışını, saat başına. Bardaklar patlama, kırılma ve topukların altına isabet ile kırılır. Geri! 4 kontrol odasına giriyorum. Ön kapıda - saatte 15 X-ışınları, SIUR'ın işyerinde (şu anda ölmekte olan Leonid Toptunov) - saatte on X-saat. Çubuk emici çubuk göstergelerinde, oklar iki, iki buçuk metre yükseklikte dondu. Sağa doğru hareket ederken, aktivite büyür. Kontrol odasının aşırı sağ tarafında - 50 - 70 Saatte X ışınları. Odadan atlayıp ilk güç ünitesine doğru koşuyorum. Çabuk!
İşte - düşünülemez. Tüm bozulmamış güzelliğindeki ve korkutucu gücündeki barışçıl atom ...
Yerdeki Volodya. Güneş, mavi gökyüzü, otuz derece ısıtın. Meydanın ortasındaki sistem uzun süre önce çöktü, subay bir yere gitti. Askerler zırhlı personel gemilerine otururlar. Sigara. İki beline elimden, güneşlenmek. Gençlik ölüme inanmaz. Gençler ölümsüzdür. İşte çok açık. Bağırmaya dayanamadı:
- Çocuklar, fazladan hadi yakalayın! Sadece size talimat verildi!
Çernobil kazasının sonuçlarını ortadan kaldırmada 800 hakkında bin kişi yer aldı
Sarışın asker gülümser, zırhında ayağa kalkar,
- Ve biz neyiz, biz bir hiçiz ... güneşleniyoruz ...
- Hadi gidelim!
Mayıs ayındaki 9 gecesi, yaklaşık 20 saat 30 dakika süresinde, grafitin bir kısmı reaktörde yandı, atılan yükün altında boş bir alan ve beş bin ton kum, kil ve bor karbürün tüm makinesi düştü ve altından büyük miktarda nükleer kül attı. İstasyonda, Pripyat'ta ve 80 kilometrekare bölgesinde faaliyetlerde keskin bir artış oldu. Aktivitedeki artış Ivankov ve diğer yerlerde 50 kilometre boyunca bile hissedildi.
Daha önce gelen karanlıkta, helikopteri zorlukla yükselttiler ve etkinliği ölçtüler ...
Kül Pripyat ve çevresindeki tarlalara uzandı.
16 Moskova'ya uçabilir miyim?
CHERNOBYL DERSLERİ
Çernobil trajedisinin dersleri üzerine düşünürsek, her şeyden önce, kaderi yılın Nisan 26'in nükleer felaketinden 1986 etkilenen yüz binlerce insan hakkında düşünüyorum.
Pripyat 26 ve 27 Nisan ayında maruz kalan kadınlarda hamileliğin sona ermesi nedeniyle öldükleri için onlarca tanıdığımız düzinelerce ölümü, isimlerini asla bilmeyeceğimizi, yüzlerce doğmamışları, kesilen hayatları, düşünüyorum.
Onlarca yıl boyunca meydana gelen atomik anlamsızlık ve cezai şikayetçiliğin son derece yüksek ücretlerini hatırlamak zorundayız.
Mayıs ayındaki 17'e göre, XSUMX, SSCB Enerji Bakanlığı VOKhR Müdürlüğü, Mitinsky mezarlığında askeri onurla gömüldü ve Nisan 1986'te acil serviste on dört kişi yaralandı ve Moskova'nın 26 klinik hastanesinde öldü. Bunlar operatörler ve itfaiyeciler. Doktorların kalan ağır ve daha az ağır hastaların yaşamı için mücadeleleri devam etti.
Klinikte SSCB Enerji Bakanlığı çalışanları, sağlık personeline yardım etmek için görevdeydi.
Yetmişli yılların başında, dokuzuncu kattaydım, Profesör I. S. Glazunov. O zamanlar solda hala bir uzatma binası yoktu. Bölüm radyasyon hastalığı hastaları ile kalabalıktı. Çok ciddi vakalar vardı.
Otuz yaşındaki bir çocuk olan Dima'yı hatırlıyorum. Kaynağa yarım metre mesafedeki radyasyona maruz kaldım. Ona ve küçük bir sağ tarafa döndüm. Bir ışın demeti aşağıdan yukarıya doğru gitti. Maksimum etki bacaklar, ayaklar, perine ve kalçalara düştü. Başa doğru etki azaldı. Sırtı kaynağa dayandı, bu yüzden flaşın kendisini değil, zıt duvar ve tavandaki yansımasını gördü. Meselenin ne olduğunu anlayarak, kaynağın etrafında üçte biri yaptığı bir şeyden kaçtı. Üç dakika boyunca acil durumdaydı. Olayı çok ayıldım. Onun aldığı yaklaşık dozu hesapladım. Klinik kazadan bir saat sonra girdi.
Kliniğe alındıktan sonra, sıcaklık otuz dokuz, titreme, bulantı, ajite, gözler parıldıyor. Büyüleyici bir şekilde konuşuyor, olanlar hakkında biraz şaka yapıyor. Ancak, çok tutarlı ve mantıklı. Şakalarından herkes için biraz rahatsız edici. Kontakten, inceliğini, sabırlı.
Kazadan 24 saat sonra, dört noktadan (sternum, iliak kemikleri, hem ön hem de arkada) bir hasta, koriolojik analiz için kemik iliği almak için alındı. Ponksiyonda sakince ve sabırla davrandım. Tüm vücut için ortalama integral doz dört yüz rad'dur. Dördüncü veya beşinci günde, büyük acılar ağız, yemek borusu ve mide mukozasında hasara neden olmaya başladı. Ağızda, dilde, yanaklarda, ülserler, mukoza katmanlanır, uyku ve iştah gider. Sıcaklık otuz sekiz - otuz dokuz, heyecanlı, bağımlısı gibi gözler parlıyor. Altıncı günden itibaren, sağ incinin derisi, şişlik, yayılma hissi, sertlik, morfin ağrısı ortaya çıktı.
Altıncı gün, derin agranülositoz (bağışıklıktan sorumlu olan granüler lökosit formlarındaki bir düşüş) nedeniyle, yaklaşık on dört milyar kemik iliği hücresi (yaklaşık yedi yüz elli mililitre kanla kemik iliği) transfüze edildi.
Hasta steril bir kuvars odasına transfer edildi. Bağırsak sendromu dönemi başladı. Dışkı - 25 - 30 günde bir kez kan ve mukus ile. Tenesmus, çekumda rumbling ve transfüzyonlar. Ağız ve yemek borusuna ciddi hasar ile ilgili olarak, mukoza zarlarına zarar vermemek için altı gün boyunca ağızdan yiyecek alamadım. Besin karışımları damardan verildi.
Aynı zamanda, perine ve kalçalarda kalıcı ağrılı kabarcıklar ortaya çıktı. Sağ bacağın incinmesi mavi-mor, şişmiş, parlak, dokunulacak kadar pürüzsüzdür.
Epilasyon on dördüncü günde başladı (saç dökülmesi) ve çok garipti. Sağ taraftaki tüm saçlar düştü: kafada ve vücutta. Dima kendisi hızlı bir mahkum gibi olduğunu söyledi.
Çok sabırlı, şakalarından bizden biraz bıktık. Ancak, darağacının kendine özgü mizahı, kendisi ile ışınlanmış diğer ikisini de cesaretlendirmekte çok başarılıydı.
Hastalığın seyri onlar için kesinlikle daha kolay olmasına rağmen, tamamen topallardı. Dima, ayette kendilerine mizahi notlar yazdı, Alexei Tolstoy'un “Sakin Olmak” üçlemesini okuyun ve sonunda sakince uzanabileceğini söyledi. Ama bazen ayrıldı ve çok dik bir şekilde depresyona girdi. Ancak bu depresyon başkaları için zor değildi. Uzun bir süre boyunca yüksek sesle konuşmalar, müzik, topuklu seslerden rahatsız oldu. Bir gün, böyle bir depresyonda bir doktora bağırdı, topuklu ayakkabılarından ishal başlıyordu. Üç haftaya kadar olan akrabalarına izin verilmedi.
Kırk günden itibaren durumu düzeldi ve seksen ikinci günde Dima taburcu edildi. Sağ bacakta derin bir trofik ülser (iyileşmeyen) kaldı. Çok topal. Bir neslin sağ bacağının amputasyonu hakkında bir soru vardı ...
İkinci hasta Sergei, yirmi dokuz yaşında. Komşu kuvars odasında tek başına yattı. Sıcak Odadaki radyoaktif maddeleri işlediği araştırma enstitüsünden girdi. Parçalanabilen malzemenin parçalarının yakınsaması nedeniyle nükleer bir dalgalanma meydana geldi.
Hemen başlayan kusmaya rağmen, yaklaşık on doz hesapladı - on bin sevinç. Yarım saat sonra bilincini kaybetti. Kritik durumda bir uçakta teslim edilir. Tekrarlanan kusma, kırk sıcaklık, yüzün şişmesi, boyun, üst ekstremite. Öyle elleri vardı ki, normal bir manşetle basıncı ölçmek mümkün değildi. Kız kardeşler onu zorlamak zorunda kaldı.
Sabırla trepanbiyopsi ve kemik iliği delinmesi yaşadı. Bilinci oldu. Kazadan 54 saat sonra kan basıncı sıfıra indi. 57 saatlerinde, Sergey akut miyokard distrofisinden öldü ...
Katıldığım arkadaşım olan doktorum, Sergei'nin ölümüyle ilgili taburcu olduktan sonra söyledi:
“Mikroskop altında, kalbin dokusunu hiç görmek imkansızdı: hücrelerin çekirdeği kümeleri, kas lifi kırıntılarını oluşturuyordu… Temel olarak iyonlaştırıcı radyasyonun doğrudan etkilerinden ışınlanmış ölümdü, ikincil biyolojik değişikliklerden değil. Bu hastaları kurtarmak imkansız, çünkü kalbin dokusu kolayca yürüyor ... "
Arkadaşı Nicholas, otuz altı yaşında, bir sonraki kazada kaza geçirdi. 58 gün geçirdi. Sürekli bir işkence oldu: şiddetli yanıklar (cilt tabakalara düştü), zatürree, agranülositoz. Eski yöntemde on altı donörden kemik iliğine transfer edildi. Tüm bu işlemler sayesinde, zatürree ve agranülositoz yönetildi. Buna ek olarak, şiddetli pankreatiti vardı, pankreastaki ağrıdan şiddetli bir şekilde bağırdı. İlaçlar yardımcı olmadı. Sadece azot oksitli anestezi sonrası sakinleşti.
Erken ilkbahardı. Nisan gibi görünüyor. Şimdi Çernobil'deki gibi. Güneş parlıyordu ve hastane çok tiksindi. Nicholas’a baktım. Steril bir odada yalnız kaldı. Yatağın yanında steril cerrahi aletler bulunan bir masa vardı, diğer masada merhem Shimbezon, Vishnevsky, furatsilin, propolis tentür, deniz topalak yağı, üzerinde marlechka sarılı steril paketleyici. Bütün bunlar çıplak cildin tedavisi için.
Çok eğimli bir yatakta yatıyordu Yatağın üstünde - demir çubuklardan oluşan bir çerçeve, üzerinde soğuk lambalar bulunan güçlü lambalar, çünkü Nikolai tamamen çıplaktı. Deniz topalak yağının derisi sarımsı hale geldi ... Ama ne oldu? .. Nikolai ... Vladimir Pravik ... Her şey yine ne kadar korkunç oldu! .. On beş yıl sonra - aynı koğuş, demir çerçeveli aynı yatak, ısıtma lambaları , programa göre kuvars dahil ...
Vladimir Pravik çıplak lambaları ile demir bir çerçeve altında eğimli bir yatakta yatıyor. Vücudun tüm yüzeyi radyasyon ve ateşle yanar. Nerede ateş, nerede radyasyonla her şeyin birleştiğini anlamak zor. İçte ve dışta korkunç şişme. Şişmiş dudaklar, ağız, dil, yemek borusu ...
Sonra on beş yıl önce Nikolai, iç organların ve derinin acılarından korkunç bir şekilde çığlık attı. O sırada acıyı engelleyemiyorum. Şimdi öğrendim. Acı insanlarında çok fazla birikti ... Nükleer acı özel, dayanılmaz ve acımasız, şok ve bilinç kaybına neden oluyor. İtfaiyeci kahramanın bütün vücudu nükleer acıyla boğulmuş. Ve sonra bir süre ağrı sendromu durdu morfin ve diğer ilaçlar batırdı. Pravik ve yoldaşlarına intravenöz kemik iliği nakli yapıldı. İntravenöz olarak, birçok embriyoların karaciğer özü, kan oluşumunu uyarmak için döküldü. Ama ... Ölüm geri çekilmedi ...
Zaten her şeye sahipti: agranülositoz, bağırsak sendromu ve epilasyon (saç dökülmesi) ve ciddi ödem ve ağız mukozasının çıkarılması ile stomatit ...
Ancak Vladimir Pravik, acı ve işkenceye açık bir şekilde dayandı. Bu Slav kahramanı hayatta kalacaktı, sadece deri tüm derinliğine kadar öldürülmemiş olsaydı ölüm fethi olurdu ...
Ve böylesi bir durumda, yoldaşlarının kaderi için değil, dünyasal sevinç ve kedere yer yoktu. Kendisi aslında ölümün kenarında. Ama hayır! Hala konuşabildiğim halde, Vladimir Pravik kızkardeşler ve doktorlar aracılığıyla arkadaşlarıyla neler olup bittiğini öğrenmeye çalıştı, nasıldı? Hayattalar mı? Hala ölümle savaşıyor musun? Savaşmalarını, ona yardım etme cesaretini istedi. Ve anlaşılmaz bir şekilde haberi hala duydukları zaman: haberi öldü ... öldü ... öldü ... - ölümün nefesi gibi, - doktorlar hastaya bizim yerimizin olmadığını, başka bir yerde olduğunu söylediler. başka bir hastanede ... bu kurtarma için bir yalandı.
Sonra netleştiği gün geldi: Modern radyasyon ilacının yapabileceği her şey yapıldı. Tüm yüksek riskli yöntemler ve geleneksel tedaviler, akut radyasyon hastalığına karşı mücadele etmek için uygulanır, ancak boşunadır. Kan hücrelerinin çoğalmasını teşvik eden en yeni “büyüme faktörleri” bile yardımcı olmadı. Çünkü canlı bir cilde ihtiyaç duyuyordu. Ve Pravik'in bir parçası yoktu. Hepsi radyasyonla öldürüldü. Radyasyon öldürüldü ve tükrük bezleri. Ağız, kuraklıktaki topraklar gibi kurumuş. Bu nedenle Pravik henüz konuşamıyordu. Sadece izledim, yüzlerce yıldır göz kırpan kirpikler olmadan göz kırptı, etkileyici gözlerle baktı, bazen yanan bir protesto ateşi ve ölümüne boyun eğme isteksizliği patladı. Sonra iç direnç kuvvetleri zayıflamaya ve kademeli olarak kurumaya başladı. Ölmeye başladı, gözlerindeki etler kayboldu. Çözülmeye başladı. kurumaya, solmaya. Radyasyonla öldürülen cilt ve vücut dokusu ile mumyalandı. Kişi her gün, her saat, her gün düşüyor, düşüyor, düşüyor. Kahrolası nükleer çağ! İnsanca ölmek bile imkansız. Ölü - kararmış, kurutulmuş mumyalar - çocuklar kadar hafif ...
V.G. Smagin;
“Moskova'da, Schukinskaya'daki 6 kliniğinde, önce dördüncü, sonra altıncı kata yerleştirdik. Daha ağır, itfaiyeciler ve operatörler - sekizinci sırada. Bunlar arasında itfaiyeciler var: Vashchuk, Ignatenko, Pravik, Kibenok, Titenok, Tischura; operatörler: Akimov, Toptunov, Perevozchenko, Brazhnik, Proskuryakov, Kudryavtsev, Perchuk, Vershinin, Kurguz, Novik ...
Programa göre günde birkaç kez kuvars olan ayrı steril kovanlarda yatıyoruz. Tavana kuvars lambalar yerleştirildi ve böylece ışınlar yanmadı. Ne de olsa hepimiz çok bronzlaşmış, nükleer bir bronzluk yaşadık ...
Pripyatskiy tıbbi ünitesinde damar içine dökülen salin solüsyonu hepimiz için olumlu bir etki yaptı çünkü radyasyonun neden olduğu sarhoşluktan kurtuldu. Dört yüze kadar mutlu dozu olan hastalar biraz daha iyi hissettirdi. Gerisi cildindeki şiddetli ağrılar ile işkence gördü, ışınlandı ve ateş ve buharla yakıldı. Derideki ve içindeki yorgunluktan acı, öldürüldü ...
İlk iki gün, 28 ve 29 nisan, Sasha Akimov odamıza geldi, koyu kahverengi nükleer ten rengi, depresyonda. Aynı şeyi söyledi, neden patladığını anlamadı. Sonuçta, her şey yolunda gidiyordu ve “AZ” düğmesine basmadan önce hiçbir parametrenin sapması yoktu.
“Beni acıdan çok daha fazla acıtıyor,” dedi bana 29’ta, sonsuza dek ayrıldı.
Bir daha görünmedi. Yattı ve kalkmadı. Keskin bir şekilde daha kötüleşti.
Tüm ağır olanlar yüksek eğimli bir yatak üzerinde ayrı kuvars bölmelerinde uzanır. Üstlerinde ısıtma lambaları. Çıplak uzanıyorlardı, çünkü tüm cilt iltihaplanmış ve şişmişti, tedavi edilmesi gerekiyordu, hastaya döndü. Kemik iliği nakli “büyüme cihazlarının” kullanımıyla hafif ve ağır hale getirildi - kemik iliği hücrelerinin büyümesini hızlandıran ilaçlar, ancak ağır olanlar kurtarılamadı ... ”
L.N. Akimova'nın ifadesini verir:
“Ailesi ve ikiz kardeşleri Sasha yakınlarında görevdeydi. Kardeşlerden biri nakil için ona kemik iliğini verdi. Ama hiçbir şey yardımcı olmadı. Konuşabiliyorken, her şeyi doğru yaptığını ve ne olduğunu anlayamadığı için babasına ve annesine tekrar etmeye devam etti. Onu ölüme eziyet etti. Ayrıca vardiyasının personeli hakkında hiçbir şikayeti olmadığını söyledi. Hepsi görevlerini yaptı.
Ölümümden bir gün önce kocamla birlikteydim. Artık konuşamıyordu. Ama gözlerinde acı vardı. Biliyorum, o lanet olası kader gecesini düşündü, kendi içindeki her şeyi tekrar tekrar kaybetti ve suçunu kabul edemedi. Bir doz 1500 X-ışını aldı ve belki de daha fazla mahkum edildi. Gittikçe daha siyah oldu ve öldüğü gün siyah olarak siyah kaldı. Hepsi kömürleşmiş. Açık gözlerle öldü. O ve tüm astları tek bir düşünce, bir soru ile işkence gördü: “Neden?”
Tıp bilimleri doktoru A.V. Barabanova anlatıyor:
“Akimov'u ve yoldaşlarını (kemik iliği nakli, büyüme faktörleri) kurtarmak için mümkün olan her şeyi yaptık, ancak derileri radyasyondan öldü. Deri olmadan insan yaşayamaz. Hikayeyi hatırlayın, Büyük İskender zamanında çocuk altın boyandı ve öldü ... Akimov öleceğine inanmadı. Toptun'ların eziyetini görünce bana: “Lenya gerçekten ölecek mi? ..” diye sordu.
“Yılın Mayıs 1986'inde Braznik Glory'yi ziyaret ediyordum. Otuz genç bir adam. Ona ne olduğunu sormaya çalıştım. Ne de olsa, Moskova'da kimse o zamanlar hiçbir şey bilmiyordu. Şahin Güve eğimli bir yatakta çıplak yatıyordu. Bütün şişmiş, koyu kahverengi, şişmiş ağız. Kuvvet sayesinde tüm vücudun korkunç derecede zayıf, zayıf olduğunu söyledi.
İlk önce çatıyı kırdığını ve betonarme döşemenin bir kısmının makine salonunun sıfır seviyesine düştüğünü, petrol boru hattını kırdığını söyledi. Petrol ateş aldı. Söndürür ve sıva alırken başka bir parça düştü ve besleme pompasının valfini kırdı. Bu pompanın bağlantısı kesildi, bir halka kesildi. Kara kül çatının içine uçtu ... Onun için çok zordu ve artık ona sormadım. Herkesten içmesini istedim. Ona Borjomi'yi verdim.
- Acı, her şey acıtıyor ... Çok acıtıyor ...
Çok kötü bir acı olabileceğini bilmiyordum ”dedi.
V.G. Smagin’in tanıklığı:
“Ölümünden iki gün önce Proskuryakov'daydım. Eğimli bir yatakta yatıyordu. Canavarca şişmiş ağız. Derisiz yüz. Çıplak. Yamalarda sandık. Üstündeki ısı lambaları. Her şeyi içmek istedi. Yanımda bir mango suyu vardı. Meyve suyu isteyip istemediğini sordum. Evet dedi, gerçekten istiyor. Yorgun, dedi maden suyu. Komodinin üzerinde bir şişe Borjomi vardı, onu bir bardaktan meyve suyu ile doldurdum, komodinin üzerine bir kavanoz meyve suyu bıraktım ve kız kardeşimden içmesini istedim, Moskova'da akrabaları yoktu. .
SIUR Leni Toptunov yakınlarında babası görevdeydi. Oğluna nakil için kemik iliğini verdi. Ama yardımcı olmadı. Gündüz ve gece oğlunun yatağında geçirdi ve onu teslim etti. Lyonya'nın tümü siyah olarak bronzlaştı. Sadece arka parlak. Görünüşe göre, daha az radyasyon ona çarptı. Sasha Akimov ile her yerdeydi, onun gölgesiydi. Ve hemen hemen aynı anda ve aynı şekilde yaktılar. Akimov Mayıs 11'ta öldü ve Toptunov 14'ta öldü. İlk operatörlerden öldüler ...
Zaten iyileşmiş sayılan birçok kişi aniden öldü. Böylece, aniden, 35 gününde, ilk aşamadaki işletmeden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Anatoly Sitnikov aniden öldü. İki kez kemik iliği aldı, ama uyumsuzluk vardı, reddetti ...
6 kliniğinin sigara içme odasında, buluşmalar her gün toplandı ve herkes bir düşünce ile işkence gördü: “Neden patlama?” ”
Düşünce-tahmin. Patlayıcı karışımın CPS soğutma suyunun soğutma kolektöründe toplanabileceği varsayılmıştır. Pamuk olabilirdi ve kontrol çubukları reaktörden “ateşlendi” ve sonuç olarak ani nötronlar üzerinde hızlandılar, ayrıca emme çubuklarının “son etkisi” hakkında düşündüler. Buharlaşma ve “son etki” aynı zamanda çakışırsa - aynı zamanda hızlanma ve patlama. Eğer bir yerde herkes kademeli olarak güç dalgalanması fikrini kabul etti. Ama sonuna kadar emin değillerdi… ”
Atomenergoremont üretim birliğinin genel müdür yardımcısı olan A.M.
“Çernobil radyasyonu mağdurlarının cenazesini SSCB Enerji Bakanlığı önderliğinde yönetiyordum. 10 Temmuz itibariyle, 1986 yirmi sekiz kişi tarafından gömüldü.
Birçok ceset çok radyoaktif. Ne ben ne de morgda çalışanlar bunu ilk önce biliyorlardı, sonra rastgele ölçtüler - çok fazla aktivite. Kurşun tuzlarına batırılmış kostümler giymeye başladılar.
Cesetlerin radyoaktif olduğunu öğrenmiş olan Sıhhi ve Epidemiyolojik İstasyon, mezarların dibinde, bir atom reaktörü altında olduğu gibi beton pedlerin yapılmasını talep etti, böylece cesetlerden gelen radyoaktif sular, yeraltı suyuna gitmeyecekti.
İmkansızdı, kutsal. Onlarla uzun süre tartıştım. Son olarak, yüksek oranda radyoaktif cesetleri çinko tabutlara lehimleyeceğimize karar verdik. Öyle yaptı.
6 kliniğinde, patlamadan sonraki 60 günleri, Temmuz 1986'ten itibaren, on dokuz kişi daha tedavi görüyor. Bir tanesinde, aniden, 60 gününde, yanık lekeleri genel olarak iyi bir durumla vücuttan geçti. ”
“Ben de öyle,” Khodakovsky gömleğini çıkardı ve karnında belirsiz şekildeki koyu kahverengi lekeler gösterdi. - Bu aynı zamanda yanık lekeleri, görünüşe göre, radyoaktif cesetlerle çalışmaktan ...
A.V. Barabanova şunları söylüyor:
“Ölüleri radyoaktiviteden çok iyi yıkadık ve temizledik. Bütün iç kısımları çıkardılar, yıkandılar, dekontamine oldular. Gömülü oldukça temiz. Ancak çinko tabutlarda. Sıhhi ve epidemiyolojik istasyon gereksinimi ... "
V.G. Smagin’in tanıklığı:
“Çernobil Nükleer Santrali Baş Mühendisi Nikolai Fomin, 6 kliniğinde tedavi edildi. Orada bir ay kaldım. Taburcu olduktan kısa bir süre sonra, tutuklanmasından kısa bir süre önce onunla bir kafede yemek yedik. Solgun, depresyondaydı. Kötü yedim. Bana sordu:
- Victor, ne yapmalıyım sence? Kendini asmak?
- Neden Maksimych? - Dedim ki. - Cesaret topla, sonuna kadar git ...
Dyatlov ve ben aynı anda kliniğdeydik. Taburcu olmadan önce bana şöyle dedi:
- Yargılanacağım. Bu açık. Ama bana bir konuşma yaparlarsa ve dinlerlerse, her şeyi doğru yaptığımı söyleyeceğim.
Tutuklanmasından kısa bir süre önce Bryukhanov ile tanıştı. Dedi ki:
- Kimsenin ihtiyacı yok, tutuklanmayı bekliyor. Buraya nerede olduğumu ve ne yapacağımı sormak için Başsavcıya geldim ...
- Savcı ne diyor?
“Bekle” diyor, “seni arayacaklar ...”
Bryukhanov ve Fomin Ağustos 1986'ta tutuklandı. Dyatlova - Aralık ayında.
Bryukhanov sakindi. İngilizce öğrenmek için kamera ders kitaplarına ve metinlere götürdü. Şimdi, Frunze olarak ölüm cezasına çarptırıldığını söyledi.
Ağaçkakanlar da sakin ve kısıtlandı. Fomin kendini kaybetti. Nöbetleri. İntihar girişiminde bulundum. Gözlüğünü kırdı ve damarlarını camla açtı. Zamanında farkedilmiş, kaydedilmiş.
24 Mart'ta 1987, Fomin'in deliliğinden dolayı ertelenen bir mahkeme tayin edildi.
Soldan sağa: V. Bryukhanov, A. Dyatlov, N. Fomin SSCB Yüksek Mahkemesi toplantısında
İskelede Çernobil Nükleer Santrali'nden altı işçi vardı:
Viktor Bryukhanov, Çernobil Nükleer Santrali Müdürü.
İstasyonun baş mühendisi Nikolai Fomin.
Genel Müdür Yardımcısı Anatoly Dyatlov.
Kaza gecesinde vardiya müdürü Boris Rogozhkin.
A. Kovalenko, Reaktör Mağazası No. 2.
Laushkin Yu A., Çernobil Nükleer Santralindeki Devlet Nükleer Güç Ajansı'nın müfettişi.
Sanıklar, Ukrayna SSR Ceza Kanunu uyarınca suçlandı: 220 "Patlayıcı işletmelerde güvenlik düzenlemelerinin ihlali", 165 "Resmi görevlerin kötüye kullanılması" ve 167 "Görevlerini yerine getirmedeki sorumsuzlukları".
Viktor Bryukhanov daha sonra mahkemenin sonucunun başından beri kendisine açık olduğunu söyledi, bu yüzden savunmada yararsız olduğunu söyledi. Bryukhanov, kendilerini dock içinde bulan CPSU'nun Sovyet üyelerinin iyi bilinen taktiklerini seçti, önemsiz suçlamalar konusundaki suçluluk duygusunu kabul etti ve asılları reddetti. Asıl sorumluluğu Fomin ve Dyatlov'a kaydırdı. Fomin kısmen suçu kabul etti, Dyatlov ve Akimov (kaza gecesinde dördüncü ünitenin ölen vardiya komutanı) ana sorumluluğunu üstlendi. Dyatlov her konuda suçluluktan mahrum kaldı. Kazanın nedeninin sadece reaktörün yanlış dizaynı olduğunu iddia etti. Rogozhkin, Kovalenko ve Laushkin suçu reddetti. Sanıklar, patlayıcı işletmelerdeki güvenlik kurallarının ihlaliyle ilgili maddeye dayanarak suçlanan itirazlara itiraz ederek, bir belgede bir nükleer enerji santrali veya bir elektrik ünitesinin patlayıcı olarak kabul edilmediğini belirtti. Hakimler, SSCB Yüksek Mahkemesi'nin kararı nükleer santralin patlayıcı bir girişim olarak tanınmasına izin verdiği için itirazların önemsiz olduğu sonucuna vardı.
Tüm sanıklar mahkum edildi. Bryukhanov, Fomin ve Dyatlov 10 yılını, Rogozhkin 5'i, Kovalenko 3'i, Laushkin 2'i aldı. Mahkeme materyalleri sınıflandırılmış ve bu güne kadar gizli kalmıştır.
Bryukhanov ve Dyatlov sağlık nedenleriyle erken serbest bırakıldı. Fomin gözaltında bir zihinsel bozukluğu yaşadıktan sonra bir psikiyatri hastanesine nakledildi. Kovalenko ve Laushkin zaman geçirdiler.
İstasyon işçilerinin cezai kovuşturmasına ek olarak, reaktörün eksikliklerini gidermek için zamanında önlem almayanlara karşı bir ceza davası başlatılmıştır. Bu dava, Ekim ayının 70 yıldönümü için af nedeniyle karara bağlandı.
Çernobil NPP Razim Ilgamovich Davletbaev'in 4 ünitesinin türbin departmanı başkan yardımcısı ile buluştum. Yazdığım gibi, patlama anında 4 kontrol odasındaydı. Kaza sırasında üç yüz röntgen alındı. Çok hasta bir insan. Eziyet radyasyon hepatiti. Çok şişmiş yüz. Sağlıksız, kanlı gözler. Fakat aferin. Sıkıştırılmış, monte edilmiş. Şık traş ince kestane antenleri. Özürlülüğe rağmen, işe yarıyor. Erkekçe erkek
Ondan yılın 26 Nisan 1986 gecesini anlatmasını rica ettim. Teknoloji hakkında konuşmasının yasak olduğunu söyledi. Sadece ilk bölümden. Teknoloji hakkında her şeyi, kendisinden bile fazla bildiğimi söyledim. İnsanlar hakkında bilgi arıyorum.
Fakat Razim Ilgamovich kelimelerle çok cimriydi. İlk bölümde her zaman bir gözle konuştu.
- İtfaiyeciler makine dairesinde göründüğünde, operatörler zaten her şeyi orada yapmıştı. Atölyedeki acil çalışma sırasında, Nisan 1 sabahındaki 25 saatindeki 5 dakikadan 26'e kadar, birkaç kez kontrol odasına koştum, vardiya amirine rapor verdim. Akimov sakindi, açıkça emir verdi ...
Her şey başladığında, panik olmadan tanıştık. Ne de olsa, mesleğimizin doğası gereği buna hazırdık. Tabii ki bu ölçüde değil, ama yine de ...
Davletbaev heyecanlı ve ben araya girmiyorum.
Saat subayı Alexander Akimov'u karakterize ediyor:
- Akimov çok iyi ve vicdani bir insan. Şirin, girişken. Pripyat Şehri Parti Komitesi Üyesi. İyi arkadaş ...
Karakterizasyonu Bryukhanova reddetti. Dedi,
- Bryukhanov'u tanımıyorum.
Çernobil'den raporlar basan basına dair görüşünü dile getirdi.
- Basını yakından takip ettim. Bize operatörleri beceriksiz, cahil, neredeyse kötüler olarak sundu. Bu nedenle, çocuklarımızın gömüldüğü Mitinsky mezarlığında basının etkisi altında tüm fotoğrafları mezarlardan kopardılar. Üzgünüz, sadece fotoğraf Toptunova. Henüz oldukça genç. Deneyimsizmiş gibi. Biz kötü adamlar olarak kabul edilir. Bu arada, on yıl boyunca Çernobil nükleer santrali elektrik üretiyordu. Ekmek kolay değil, biliyorsun. Kendileri çalıştılar ...
- Üniteyi ne zaman terk ettin? - Ben sordum.
- Sabahları 5. Kusmaya başladım. Ama her şeyi yapmayı başardık: makine dairesi içindeki yangını söndürdük ve hidrojeni jeneratörün dışına çıkardık ve suyu türbin yağ tankındaki yağla değiştirdik ...
Saf sanatçılar değildik. Çok düşündük. Ancak birçok yönden "tren çoktan gitti." Vardiyayı alırken teknolojik süreci kastediyorum. Ve onu durdurmak mümkün değildi. Ama biz basit oyuncular değildik.
Evet, birçok yönden Davletbaev'e katılabiliriz. Atom operatörleri sadece performans değil. Nükleer santrallerin işletimi sırasında, acil durumdan ya da zor geçiş rejiminden onurla ayrılmak için, üniteyi kurtarmak için çok riskli olan birçok bağımsız ve sorumlu karar almaları gerekiyor. Ne yazık ki, herhangi bir talimat ve düzenlemeyle birlikte çok çeşitli mod ve arıza kombinasyonları öngöremezsiniz. Ve burada operatörlerin profesyonelliği ve deneyimi derinliği önemlidir. Ve Davletbayev, patlamadan sonra, operatörlerin kahramanlık ve korkusuzluk mucizeleri gösterdiklerini söylüyor. Onlar hayran olmaya değer.
Ve yine de ... Patlamadan önceki aynı ölümcül anda, profesyonellik ve deneyim Akimov ya da Toptunov için işe yaramadı. Her ikisi de Dyatlov’un sert baskısına direnme çabası her ikisinden de gelse de, saf performans sergilediklerini gösterdiler. Profesyonellik işletmecilere açıldığı andı, ama ... bağırma korkusu devraldı.
Rogozhkin NPP vardiyası başkanı deneyimli, temkinli Dyatlov'un profesyonelliği, baş mühendis Fomin, yönetmen Bryukhanov da işe yaramadı.
Fakat patlamadan sonra nükleer operatörlerin cesareti ve korkusuzluğu ana itici güç haline geldi, o zaman Bryukhanov ve Fomin profesyonellik ve dürüstlük, felaketten sonra bile işe yaramadı. Onların kurtuluşunda yalanları, gerçek olarak dilediklerini sunma çabası, hala herkesi yanıltıcıydı ve bu yeni insan yaşamına değdi ...
Peki bence Çernobil'in ana dersi nedir?
Her şeyden önce, bu korkunç nükleer felaketin bize gerçeği hitap ettiği yönünde. Doğruyu, bütün gerçeği ve sadece gerçeği söylemek için. Bu her şeyden önce. Gerçeğe dayanarak, ikinci sonuç şöyle:
RBMK tipi reaktörler tasarımlarında kısırdır ve alınan tüm önlemlere rağmen, gelecekte “pozitif durma”, yani bir patlama olasılığı vardır. Sonuçta, bu reaktör hala pozitif sıcaklık, buhar ve toplam reaktif değeri çok fazla olan terminal reaktivite etkilerine sahiptir. Bu etkileri belirli bir miktarda toplamak kolay değil, mümkün. Çernobil'de bir araya geldiler ve onlardan ne geldiğini gösterdiler.
Çernobil, geçmişteki tüm trajediler gibi, halkımızın ruhunun cesaretinin ve gücünün ne kadar büyük olduğunu gösterdi. Ancak Çernobil, akıl ve analitik düşünceye hitap ediyor: Unutmayın, insanlar, net bir bakışla neler olup bittiğini görmek için, onların sorun hakkında parlamalarına izin vermeyin.
Tabii ki, RBMK'li NES'ler için doğru kararlar alındı:
- CPS çubuklarının limit anahtarlarını değiştirerek aşırı üst konumda emme çubuklarının aktif bölgeye hala 1,2 metre derinliğine daldırılmasını sağlayın.
Bu önlem, etkin koruma hızını artıracak ve çubukların üst işaretlerden aşağı inmesiyle, çekirdeğin çoğalma özelliklerinde kalıcı bir artış ihtimalini ortadan kaldıracak;
- çekirdekte kalıcı olarak bulunan emici çubukların sayısı, 80 - 90 parçalarına yükseltilecek, böylece çekirdek boşluk katsayısını tolere edilebilir bir değere düşürecektir. Bu geçici bir önlemdir ve daha sonra RBMK'nın yakıta aktarılmasıyla değiştirilecektir.
2,4'in başlangıçtaki yüzde zenginleştirmesi ile çekirdek içine sabit ek emiciler yerleştirilir, böylece acil bir durumda pozitif bir reaktivite salımı bir betayı geçmez. Fakat Çernobil'deki patlamadan sonra beş belaya ve daha fazlasına ulaştı ...
- ve son olarak: nükleer santrallerin RBMK tipi reaktörlerle kademeli olarak hizmet dışı bırakılması ve bunların gaz yakıtlar kullanılarak termik santrallerle değiştirilmesi, Çernobil trajedisinin derslerine dayanarak en doğru sonuç gibi görünüyor.
Bunun olacağına inanmak istiyorum. Akılcı bir kimsenin bilimsel ve teknik başarılarından bahsetmek için, atom enerjisinin, özellikle de, bu başarıların ölümüne değil, yaşamın refahına hizmet etmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Çernobil'in ana dersi, insan yaşamının kırılganlığının, kırılganlığının daha da akut bir duygusudur. İnsanın omnipotence ve iktidarsızlığı Çernobil tarafından gösterildi. Ve uyardı: gücünle sarhoş olma, dostum, onunla şaka yapma, boşuna mal, zevk, içinde şeref parlaklığı aramayın. Daha yakından ve daha sorumlu bir şekilde kendinize ve yarattıklarınıza bakın. Çünkü sen nedensin, ama sen ve sonuç. Gelecekte sonsuz mutlu ve zor yıllar serisi. Onun için, sizin tarafınızdan yaratılan her şey. Ve bu Çernobil'in ölümünden ve yaralanmasından daha kötü. Sonuçta, kromozom teli radyasyonu ile kesilen, öldürülen veya şekil değiştirmeyen genleri en çok yaralar. Çoktan geleceğe gittiler. Gitti, gitti ... İnsanlar hala onlarla buluşacak. Ve bu Çernobil'in en korkunç dersi.
Neredeyse ölenler, neredeyse patlamadan hemen sonra, bizi terk eden, nükleer ölümün korkunç işkencesiyle acı çeken ...
Kalp onları incitiyor, ruh hatırlıyor. Bu adamları tekrar tekrar görmek istiyorum. Yerde olanlar, ancak onlarla çok fazla acı, milyonlarca yaşama yetecek kadar acı çekecek pek az kişi var. Binlerce ve milyonlarca ölümü sembolize ederek kendi içlerinde yoğunlaşıyorlar ve yeryüzünde ciddi uyarıların acısını bırakıyorlar.
Kafamızı önlerine doğru eğiyoruz - Çernobil'in şehitleri ve kahramanları.
Yu şahitlerini N. N. Filimontsev:
“Çernobil'in ardından Ignalina Nükleer Santrali'ne gittik. Orada Çernobil kazası ışığında reaktörün fizik ve tasarımını kontrol ettiler. Pozitif reaktivite katsayılarının toplamı Çernobil'den daha fazladır, her durumda - daha az değil. Buhar etkisi dört beta. Hiçbir şey yapmayın. Şöyle sordular: neden bir örnek yazmıyorsunuz? Cevaplandı: Yazmanın amacı nedir? Bu iyi değil ...
Bununla birlikte, komisyonun, tüm RBMK tipi reaktörlerin daha yüksek güvenlik için yeniden inşası konusundaki sonuçları, yürütme için titizlikle kabul edildi ...
Hükümet çeşitli soruşturmalarda bulundu. SSCB Enerji Bakanlığı, Hükümet Komisyonu ve Çevre Bakanlığı dahil olmak üzere. Tüm dış kuruluşlar Enerji Bakanlığı aleyhine karar verdiler. Sömürünün suçlanacağı gerçeği için kaynamaya başladılar ve reaktörün bununla hiçbir ilgisi yoktu. Tam tersine, Enerji Bakanlığı, sömürü suçluluğunu ve reaktörün kısır tasarımını gösteren daha dengeli ve dengeli sonuçlar çıkardı.
Shcherbina tüm komisyonları topladı ve KPSU Merkez Komitesinin Politibürasına sunulmak üzere kararlaştırılan bir sonuç istedi ... "
Mitinsky MEZARLIĞI
Çernobil felaketinin ilk yıldönümünde, ölü itfaiyecilerin ve atom operatörlerinin hatırasını onurlandırmak için Mitinskoe mezarlığına gittim. Mitino köyünün hemen dışındaki yirmi dakika sonra, 741 otobüsündeki "Glider" metro istasyonundan ölülerin büyük bir şehri uzanıyor.
Mezarlık tamamen yeni, temiz. Mezarlar ufkun ötesine geçiyor. Girişin solunda, bacadan hızlı siyah dumanın çıktığı sürekli çalışan bir krematoryum olan sarı seramik karo ile kaplı bir derli toplu.
Girişin sağında bir mezarlık ofisi var.
Mezarlık genç. Mezarlara ekilen ağaçlar henüz gelişmedi. İlkbaharda, çözülmemiş yaprakları ile, hala karanlık. Mezarlığın farklı yerlerinde, mezarların üzerinde, karga sürüleri uçup oturup: mezarlarda kalan gaga: yumurta, sosis, tatlılar ...
Ana mezarlık caddesi boyunca yürüyorum. Girişten elli metre, yolun solunda - beyaz taş mezar taşları olan yirmi altı mezar. Her mezarın üstünde oyulmuş altın yazıtlı küçük bir mermer stel bulunur: soyadı, ad, hamilelik, doğum ve ölüm tarihleri.
Bunlardan altısı olan itfaiyecilerin mezarları çiçeğe gömülür: taze çiçeklerle dolu vazolar, saksılar, kırmızı kurdelalı yapay çiçek çelenkleri ve akraba ve meslektaşlarından gelen yazılar. Ateş ülkeleri, kahramanlarını hatırlar.
Atom operatörlerinin mezarlarında daha küçük çiçekler var, hiç çelenk yok. Çernobil'in yıldönümünde, Atom Enerjisi Bakanlığı ve SSCB Enerji Bakanlığı düştüğünü hatırlamıyordu. Ama aynı zamanda kahramanlar, ellerinden geleni yaptılar. Gösterilen cesaret ve cesaret. Kayıp hayat ...
Fakat burada, trajedinin olduğu yerde o kader gecesinde olanlar, olup bitenlerin gerçek anlamını anlamadılar.
Açık mavi gökyüzü, güneş, sıcak. Bir karga mezarının üzerine çıkıp oturan mezarlığın ana caddesindeki gri, ufka olan mesafeye uzanıyor ve üzerinde insanlar var, pahalı mezarlara giden insanlar var.
Çernobil kurbanlarının gömülmesinden çok uzak olmayan bir yerde makineli tüfek sesleri duyuldu. Öyle baktım. Bir müfreze Kalaşnikof'tan selamladı. Ortaya çıkan bir adam Afganistan'da ölen bir asker gömdüklerini söyledi.
Altın yıldızlar itfaiyecilerin mezar stellerine oyulmuştur. İşte Pravik, Kibenok, Ignatenko, Vashchuk, Tischura, Titenok ...
Atom operatörlerinin mezarları üzerinde, mermer mezar taşları üzerinde rütbe işaretleri yoktur. Başlangıçta hiç fotoğraf yok. Şimdi sadece Leonid Toptunov'un mezarı üzerine bir fotoğraf var. Oldukça hala bir oğlan, çarpık, tombul, kabarık bir yanak. Babası mezarın yanında temiz küçük bir tezgah inşa etti. Bana öyle geliyordu ki Toptunov en sevgiyle bakımlı mezara sahipti.
Yirmi altı mezar ... Bunların altısında kahramanlar-itfaiyeciler var. Yirmi diğerinde: 4 biriminin operatörleri, elektrikçiler, türbinistler, servis mühendisleri. İki kadın - Klavdiya Ivanovna Luzganova ve Ekaterina Aleksandrovna Ivanenko, militarize muhafızların çalışanları. Biri 4 bloğunun karşısındaki girişindeydi ve sabaha kadar bütün gece orada görevdeydi. İkincisi, inşa edilen SNF deposunda (harcanan nükleer yakıt deposu) bloktan 300 metrede. Bu mezarlarda da, cesaretleri istasyonu itfaiyecilerin cesaretinden daha az kurtarmayan gerçek kahramanlar var. Onları daha önce konuştum. İşte bunlar: Vershinin, Novik, Brazhnik, Perchuk - türbin salonunun makinistleri, içerden yangını söndüren, gelişiminin tüm nükleer santral için korkunç sonuçları olacak bir yangın. Ne kazandılar? Bildiğim kadarıyla ödüllere sunulmuyorlar. Halkını kurtarmak için mümkün olan her şeyi yapan ve onları yüksek radyasyon alanlarından çıkarmak için reaktör departmanının Valery Perevozchenko'nun vardiya başkanı da ödüllendirilmedi.
4-m reaktörüne gerçekte ne olduğunu anlamak için, ilk aşamada işletme müdürü yardımcısı olan Anatoly Andreyevich Sitnikov, yaşamını korumayan, ayrıca ödüllendirilmedi.
Burada yatan Vibronalad Kharkiv sakini Georgy Poparov ödüllendirilmedi, kazara orada sona erdi, ancak atölyeden ayrılmadı ve türbinistlerin atölyedeki yangını söndürmelerine yardım etti. Yine de ayrılıp hayatta kalabilirdi.
Bir elektrikçi Anatoli Ivanovich Baranov ödüllendirilmedi, Lelechenko ile birlikte, jeneratördeki hidrojeni değiştiren, elektrikli ekipman konusunda acil bir durum belirleyen ve öfkeli gama alanlarında 4 ünitesine güç sağladı.
Lelechenko, Kiev'e gömüldü. Ölümünden sonra Lenin Nişanı'na layık görüldü.
Ödüller ile bağlantılı olarak bir gerçek hakkında söylenmelidir. Yaşayan ve ölü olan atom operatörlerini ödüllendirme malzemeleri, korkunç bir gizlilik perdesi altında hazırlandı. Neden biri harikalar? Ben, en azından, net değil. Üstelik, yaşamın gurur duyması gereken gerçek kahramanların sonunda serbest bırakıldığı ortaya çıktı. Aileleri, çocukları, torunları gurur duymalı ...
Ve bence adalet üstün olacak. Kahramanlık saklanamaz.
Mezarlarda yürüyorum, her birinin yanında uzun süre durdum. Mezar taşlarına çiçek koydum. İtfaiyeciler ve altı atom operatörü, Mayıs 11’ta 17’tan 1986’e korkunç bir acı içinde öldüler. En yüksek radyasyon dozlarını aldılar, içerideki en fazla radyonüklidleri aldılar, vücutları oldukça radyoaktifdi ve yazdığım gibi, mühürlü çinko tabutlarına gömüldü. Bu yüzden, Sıhhi ve Epidemiyoloji İstasyonu talep etti ve bunu acı bir şekilde düşündüm, çünkü dünyanın ölümsüz ve gerekli işlerini yapması engellendi - ölen kişinin bedenini toza çevirdi. İşte, lanet atom! Ölüm, hatta mezar bile normal insanlarla aynı değildir. Burada bile, sonsuz insan göçünde, bin yıllık insan gelenekleri ihlal edilmektedir. Öyle çıkıyor ...
Ve yine de onlara diyorum ki, Barış seninle olsun, iyi uykular. Ölümün insanları kandırdı. Hatta kış uykusu, kör ve gri performansıyla uzun bir mesafe kat ettiler ...
Fakat daha ne kadar yapılması gereken! Alınacak dersler nelerdir? Toprağımızı yaşam ve mutluluk için tamamen temiz ve güvenli kılmak için katlanmaya çabalayan şey ...
Ancak atomik bürokratlar uykuda değil. Birkaç Çernobil patlaması tarafından saldırıya uğradıklarında, tekrar başlarını kaldırıp barışçıl atomun tamamen “güvenli” gücüne övgüde bulundular, aynı zamanda gerçeği gizlemeyi de unutmadılar. Huzurlu bir atomun üzerine yağ dökmek için, gerçeği gizlerseniz, sadece bir durumda tütsü yakılabilir. Nükleer enerji mühendislerinin çalışmalarının karmaşıklığı ve tehlikesi, çevre için nükleer santrallerin potansiyel tehlikesi ve etraftaki insanların radyasyonunda hiçbir şey yok.
SSCB'nin Enerji ve Elektrifikasyon Bakanı A. I. Mayoret, 90-c’nin yılın Temmuz 18’inde 1986-c’yi XNUMX-c’den siparişi vermiş ve yayınlamıştır. Biri merak ediyor, bakan ne korkuyor? Anlaşılır. Koltuğunuzu kaybetmekten korkuyor. Neden korkmak? Evet alırdım onu gönüllü olarak bıraktım. Doğru şekilde almaz: ne bilgi ne de deneyim ...
Ama sonuçta ayrılmayacak. Boşuna umutla. Ve bu gerekli olurdu. Ve daha doğrusu. Proku daha fazla olacak. Çünkü hepimizin gerçeğe ihtiyacı var. Sadece gerçek ve bütün gerçek ...
Burada, benim görüşüme göre, Amerikan atom bilimci C. Morgan'ın insanları uyanık olmaya çağıran bir makaleden alıntılar yaptığını belirtmek istiyorum.
Örneğin, akademisyenler A.P. Aleksandrov veya E.P. Velikhov gibi sözlerden bahsetmekten memnuniyet duyarım, ancak böyle sözler söylemediler.
Demek K. Morgan öyle dedi:
“Artık güvenli olacak olan veya hatta löseminin sıfır olacağı hastalığa yakalanma riski taşıyan eşikli küçük bir iyonize radyasyon dozu dozu olmadığı ortaya çıktı.
Radyoaktif asil gazlar (RBG), nükleer santrallerin normal işletimi sırasında kamuya maruz kalmanın ana kaynağıdır. Kripton-85'in yarı ömrü 10,7 olan özel bir katkı ...
Atom enerjisi endüstrisinde yaygın olan geçici tamir işçileri “yakma” ve “yakma” uygulamalarından büyük memnuniyetsizliklerini belirtmek isterim. Bununla kötü eğitilmiş ve eğitimsiz personeli “sıcak iş” in geçici performansına çekmek (radyoaktif) demek istiyoruz.Kronik maruz kalma riskinin anlaşılmaması nedeniyle, bu personelin her ikisine de zarar verebilecek radyasyon kazaları yaratma olasılığı daha yüksektir. ve diğer insanları derinden ahlaksız olarak çalışan personelin “yakılmasını” uyguladığımı düşünüyorum ve nükleer enerji mühendisliği bu uygulamayı bırakıncaya kadar bu sektörün aktif bir destekçisi olmayı bırakacağım olup olmadığını ...
Geçtiğimiz 10 - 15 yıl boyunca, yeni veriler radyasyona maruz kalan insan kanseri riskinin 1960'te düşündüğümüzden on veya daha fazla olduğunu ve güvenli bir doz olmadığını gösteriyor ... ”[5]
--------------------
[5] K. Morgan. Gelecekte nükleer enerjinin radyasyon etkisini azaltma yolları. M.: Atomizdat, 1980. S. 59 - 64.// Nükleer Enerjinin Güvenliği / Ed. Rasta ve Weaver.
--------------------
Ve yine de, kronikliği, lösemi tedavisinde en büyük uzman olan Andrei Ivanovich Vorobiev'in SSCB Tıp Bilimleri Akademisinin tam üyesi olan, Sovyet bilim adamının sözleriyle bitirmek istiyorum. İşte Çernobil felaketiyle bağlantılı olarak söylediği şey:
“Nükleer santraller, geleneksel savaş başlıklarıyla bile, nükleer suçlamalar olmadan bombalanırsa, gezegene ne olacağını hayal edebiliyor musunuz?” Hiçbir uygar insan, insanlığı bu kadar kesilmiş bir biçimde hayal edemez. Bu kazadan sonra insanlığın ortaçağ düşüncesinin sona ermesi gerektiğini düşünüyorum.
Bugün birçoğunun yeniden değerlendirilmesi gerekiyor. Kaza sonucu mağdurların sayısı sınırlı olsa da ve mağdurların çoğunluğu hayatta kalacak ve iyileşecek olsa da, Çernobil'deki olay bize olası bir felaketin ölçeğini gösterdi. Bu, ister işçi ister bilim adamı olsun, herhangi bir kimsenin düşüncesi de dahil olmak üzere düşüncemizi tam anlamıyla yeniden şekillendirmelidir. Ne de olsa, kaza tesadüf değildir. Bu yüzden, atom çağı füze yörüngelerinin hesaplandığı aynı kesinliği gerektirdiğini anlamalıyız. Atom yaşı sadece bir atom atomunda olamaz. Bugün insanların bilmesi gerekenlerin, örneğin dört kromlu içten yanmalı bir motorun ne olduğunu bilmenin yanı sıra, ne kromozomların ne olduğunu bilmek de çok önemlidir. Bu olmadan yaşayamazsın. Atom çağında yaşamak istiyor musunuz - yeni bir kültür, yeni bir düşünce yaratın ... "
Okuyucuya sunulan Çernobil Defterinin bu kadar yeni bir kültürün oluşmasında yardımcı olacağına inanmak istiyorum.