Pfizer ile Texas Üniversitesi'ndeki bilim insanları tarafından yürütülen çalışmada ilk veriler açıklandı.
Pfizer'in önde gelen aşı bilimcilerinden Phil Dormitzer, aşı olan kişilerin kan örneklerini incelendiğinde, aşının 16 farklı mutasyona karşı etkili olduğunu gördüklerini ve bunun da cesaret verici olduğunu söyledi.
Phil Dormitzer, "16 farklı mutasyona karşı testler yaptık. Hiçbiri kayda değer bir etki yaratmadı. Bu iyi bir haber. Ancak bu 17’ncinin etki yapmayacağı anlamına gelmez” dedi.
Dormitzer, salgının yayılma hızının artmasında bu mutasyonların rolü olabileceğini söylerken, mutasyonun virüsün antikora karşı bağışıklık kazanmasını sağlamasına yönelik endişelerin bulunduğunu vurguladı.
İngiltere'de Oxford Üniversitesi ile AstraZeneca da, ürettikleri aşının koronavirüsün mutasyona uğrayan haline karşı koruma sağlayabileceğini duyurmuştu.
Mutasyona karşı yeni aşı geliştirmek 6 hafta sürer
Araştırmacılar aşının başka mutasyonlara karşı etkili olup olmadığını görmek için benzer testler yapacak. Şirket önümüzdeki haftalarda daha fazla veriye sahip olacaklarını belirtti.
BioNTech'in kurucu ortaklarından Uğur Şahin daha önce yaptığı bir açıklama aşının bir mutasyon karşısında etkisiz olması halinde 6 hafta gibi kısa bir süre içinde etkili bir aşının geliştirilebileceğini ifade etmişti.
Pfizer/BioNTech ve Moderna aşılarının bir virüsteki mutasyonları kapsayacak şekilde hızlı modifikasyona izin veren sentetik mesajcı RNA teknolojisini kullanıyor.
Mutasyon nasıl gerçekleşiyor?
Koronavirüslerin yedinci çeşidi olan SARS-CoV-2 adını kendilerini sararak taç oluşturan protein kapsüllerinden alıyor. "Corona" Latince taç anlamına geliyor.
Bu protein kapsülleri mikroskop altında dikenlere benzeyen sivri uçlar olarak görülüyor. Bu sivri uçlar virüsün bir canlı hücresine tutunmasına yardımcı oluyor. Bunların ucundaki anahtar benzeri şekiller ise virüsün hücreye girerek çoğalmasını sağlıyor.
Kilidi açabilen yani hücre içine girmeyi başarabilen virüsler hücre içinde genetik materyelini "kopyalamaya" ve böylece hızla çoğalmaya başlıyor. Yüzlerce hatta binlerce kopyalama sırasında zaman zaman hatalar oluşuyor ve bunlar mutasyona neden oluyor.
DNA virüslerinde mutasyon oranı daha azken, RNA virüslerinde bu oran çok artıyor. Koronavirüsler RNA genomlerını kopyalayarak çoğaldıklarından yüksek oranda mutasyona uğrayabiliyor.
Mutasyon virüsün doğasında var ve bunun önüne geçmek mümkün değil. Endişelerin altında, meydana gelen mutasyonlardan hangisinin virüsü daha bulaşıcı yaptığı ve buna karşı geliştirilecek bir aşının ne kadar etkili olabileceği soruları yatıyor.