Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşu
Kuruluş çalışmaları
=
Kuruluş çalışmaları==
thumb|right|300 px|Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ilk üyeleri
İstanbul'un işgalinden birkaç gün sonra,
İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti. Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan şehir, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34. sırada yer alır. Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir. İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır. Marmara kıyısı ve İstanbul Boğazı (Boğaziçi) boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur. Atatürk
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ünlü
Atatürk, 1881 yılında Selânik'te doğmuş ve 10 Kasım 1938 tarihinde İstanbul'da vefat etmiş, Türk asker ve devlet adamı. Türk Kurtuluş Savaşı'nın önderi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. Birinci Dünya Savaşı sonrası Anadolu'da başlayan Ulusal Bağımsızlık Mücadelesi'nin askerî, fikrî ve siyasi önderliğini yapmış; modern Türkiye'yi oluşturan devrim ve reformları gerçekleştirmiştir. 19 Mart
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
19 Mart Gregorian Takvimine göre yılın 78. günüdür. Sonraki sene için 287 gün var (Artık yıllarda 288).
1920
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
tarihli bildiriyi yayımladı. Bildiride, "Olağanüstü yetkiler taşıyan bir Meclisin
1920 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler. Ankara
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'da toplanacağı, Meclis'e katılacak üyelerin nasıl seçilecekleri, seçilerin engeç onbeş gün içinde yapılması gereği, kesin ve kararlı ifadelerle yer alıyordu.
Ayrıca, dağılan
Ankara, Türkiye Cumhuriyeti'nin Başkenti, dünyanın 40. büyük şehri. Nüfusu 2007 nüfus sayımına göre 4.466.756 kişidir. Topraklarının büyük bölümü İç Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Sakarya bölümünde yer alan Ankara ilinin merkez kenti'dir. Rakımı ortalama 890 metredir. Meclis-i Mebusan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'ın üyeleri de Ankara'daki Meclis'e katılabileceklerdi.
Meclis-i Mebusan, Mebuslar Meclisi olarak da adlandırılır. İIk Türk Parlamentosu, "Meclis-i Umumi" (Genel Meclis) adı altında ve iki meclisli olarak, 20 Mart 1877'de çalışmalarına başladı. İki dereceli seçimler sonucu oluşan "Heyet-i Mebusan" veya bazen ifade edildiği gibi "Meclis-i Mebusan" (Milletvekilleri Heyeti), 69'u Müslüman ve 46'sı Müslüman olmayan 115 üyeden oluşuyordu. Türkiye Cumhuriyeti
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'nin kuruluş temelleri Ankara'daki bu ilk tarihi binada atıldı. Birinci Meclis Binası, Ulusal
Türkiye (resmi adı Türkiye Cumhuriyeti) Güneybatı Asya ile küçük bir bölümü Avrupa kıtasında yer alan ülke. Kurtuluş Savaşı
Türkiye doğuda Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahcivan) ve İran ile; güneyde Irak ve Suriye; ve batıda Ege Denizi, Yunanistan ve Bulgaristan ile komşudur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'nın yönetim yeri olarak pek çok tartışma ve millî kararlara sahne oldu: Bu yapı bugün
Kurtuluş savaşı diyince ilk akla gelen İstiklal Harbimizdir. Ancak pek çok millet kurtuluş savaşı yapmıştır. Aşağıda bu başlıkları bulabilirsiniz. Kurtuluş Savaşı Müzesi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
olarak, ilk yılların anılarını sergiliyor.
İllerde seçilen temsilciler ve Meclis-i Mebusan'ın bir kısım üyeleri Ankara'ya geldiler.
Ankara'nın o günkü şartları içinde Meclis'in toplanabileceği elverişli bir bina yok gibiydi. Sonunda,
ANKARA KURTULUŞ SAVAŞI MÜZESİ (I. TBMM BİNASI) İkinci Meşrutiyet
Binanın Tarihçesi
Ankara Ulus meydanında bulunan I. Türkiye Büyük Millet Meclisi binasının inşaasına, 1915 yılında başlanmıştır. İlkin İttihat ve Terakki Cemiyeti kulüp binası olarak tasarlanmış binanın planı evkaf mimarı Salim Bey tarafından yapılmış, inşasına ise kolordunun askeri mimarı Hasip Bey nezaret etmiştir.
Türk mimari stilinde olan iki katlı binanın en belirgin özelliği duvarlarında Ankara taşı (ANDEZİT) kullanılmış olmasıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
döneminde,
II. Abdulhamid'in siyasetini yersiz bulan ve ancak yeniden anayasalı bir monarşiye dönülmekle yurdun kurtarılacağına inanan İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin asker üyeleri, 1908 yılının Temmuz ayı içinde saraya başkaldırdılar. Padişahın bu hareketi bastırma girişimleri işe yaramadı. Sonunda, II. Abdülhamid kapalı bulunan parlamentoyu yeniden toplama kararı aldı. İttihat ve Terakki Cemiyeti
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kulübü olarak yapılmış tek katlı bir bina uygun görüldü. Eksik kalmış yapı tamamlandı, okullardan toplanan ve halkın katkısıyla sağlanan eşyalarla donatıldı.
Hazırlıklar tamamlanınca, Atatürk
İttihat ve Terakki Cemiyeti, (Osmanlı Türkçesi: إتحاد و ترقى) (Güncel Türkçesi: Birlik ve İlerleme Derneği), Osmanlı Devleti'nde 1908 Devrimi'ne önayak olan ve 1908-1918 arasında kısa kesintilerle devlet yönetimine hakim olan siyasî örgüt. Batı dillerinde daha çok Jön Türkler (Fransızca: Les Jeunes-Turcs, Genç Türkler) olarak adlandırılır. 21 Nisan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'da yayınladığı ikinci bir bildiri ile, Meclis'in
21 Nisan Gregorian Takvimine göre yılın 111. günüdür. Sonraki sene için 254 gün var (Artık yıllarda 255) 23 Nisan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
günü toplanacağını ve açılış töreninin nasıl yapılacağını duyurdu.
23 Nisan Gregorian Takvimine göre yılın 113. günüdür. Sonraki sene için 252 gün var (Artık yıllarda 253) 23 Nisan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
23 Nisan Gregorian Takvimine göre yılın 113. günüdür. Sonraki sene için 252 gün var (Artık yıllarda 253) 1920
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Cuma sabahı erken saatlerde, Ankara'da bulunan herkes Meclis Binası çevresinde toplandı. Halk, kendi kaderine sahip çıkmanın coşkusu içindeydi.
1920 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler. Hacı Bayram Camii
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'nde kılınan
cuma namazı
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ndan sonra, Meclis binası girişinde tören yapıldı. Saat 13:45'de, Ankara'ya gelebilen 115
Cuma Namazı İslam dininde Cuma günü öğle vakti girince, cemaatle kılınan namaz. İlk Cuma namazı Peygamber efendimizin Mekke’den Medine’ye hicreti sırasında Ranuna Vadisinde kılındı. Buraya sonradan Cuma Mescidi yapıldı. milletvekili
Cuma namazı, on altı rekattir. Önce Cuma namazının dört rekatlik ilk sünneti kılınır. Bu sünnet, öğle namazının ilk sünneti gibi kılınır. “Niyet ettim Allahü tealanın rızası için Cuma namazının ilk sünnetini kılmaya, döndüm kıbleye.” diye
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Meclis salonunda toplandı.
Milletvekili, doemokratik ülkelerde genel seçimler ile seçilerek parlamentoda halkı temsil hakkı kazanan kişidir. Parlamento
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
geleneklerine göre, en yaşlı üye olan
Alm. Parlament (n), Volksvertretung (f), Fr. Parlement (m), İng. Parliament. Yasama gücüne ve yetkisine sâhip meclis veya meclisler. Parlâmento lügat mânâsıyle, müzakere eden, yâni bir karara varmak üzere, belli mevzular üzerinde konuşan heyet demektir. Parlâmento kelimesinin doğuş yeri İngiltere’dir. On üçüncü yüzyılın başlarında kullanılmaya başlanmıştır. Sinop
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Milletvekili Şerif Bey (
Sinop Karadeniz Bölgesinin batı ve orta bölümünde yer alan bir ilimiz. İl toprakları 41° 12’ ve 42° 06’ kuzey enlemleriyle 34° 14’ ve 35° 26’ doğu boylamları arasında kalır. Doğudan Samsun ve Çorum, batıdan Kastamonu illeriyle çevrilidir. Sinop’taki İnceburun, Türkiye’nin kuzeyindeki en uç noktasıdır. Trafik numarası 57’dir. 1845
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
), Başkanlık kürsüsüne çıktı ve aşağıdaki konuşmayı yaparak Meclis'in ilk toplantısını açtı.
Dünya'da Meydana Gelen Gelişmeler 3 Mart – Florida ABD birliğine 27. eyalet olarak katıldı 29 Aralık – Teksas ABD birliğine 28. eyalet olarak katıdı.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız. left
Açılışta bulunan şahsiyetler
''İstanbul'un geçici kaydiyle yabancı kuvvetler tarafından işgal olunduğu ve bütün temelleri ile halifelik makamının ve hükümet merkezinin bağımsızlığının yok edildiği hepimizce bilinmektedir. Bu duruma baş eğmek, milletimizin, teklif olunan yabancı köleliğini kabul etmesi demektir. Ancak tam bağımsızlık ile yaşamak için kesin olarak kararlı bulunan ve ezelden beri hür ve başına buyruk yaşamış olan milletimiz, kölelik durumunu son derece ve kesinlikle reddetmiş ve hemen vekillerini toplamaya başlıyarak TBMM'yi meydana getirmiştir.
:Bu Yüksek Meclisin en yaşlı üyesi sıfatıyla ve Allah'ın yardımıyla milletimizin iç ve dış tam bağımsızlık içinde alın yazısının sorumluluğunu doğrudan doğruya yüklenip, kendi kendisini yönetmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek, Büyük Millet Meclisi'ni açıyorum.
Bu açış konuşmasında, millî egemenliğe dayalı yeni Türk parlamentosunun adı da "Büyük Millet Meclisi" olarak konulmuştu. Bu ad herkesçe benimsedi. Daha sonra Atatürk'ün tüm konuşmalarında yer aldığı şekliyle ve ilk kez 8 Şubat
8 Şubat Gregorian Takvimine göre yılın 39. günüdür. Sonraki sene için 328 gün var (Artık yıllarda 327).
1921
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesinde de yazılı olarak, "
1921 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler. Türkiye Büyük Millet Meclisi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
" (TBMM) adı kalıcılık kazandı.
TBMM,
Türkiye Büyük Millet Meclisi Türkiye Cumhuriyeti parlementosuna verilen isim. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti'nin 23 Nisan 1920'de kurulmuş olan yasama organıdır. Anayasanın 108'nci Maddesine göre, yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Milletvekili genel seçimleri, dört yılda bir, serbest, eşit, tek dereceli, genel oy esaslarına göre, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır. 24 Nisan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
24 Nisan Gregorian Takvimine göre yılın 114. günüdür. Sonraki sene için 251 gün var (Artık yıllarda 252) 1920
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
günü yaptığı ikinci toplantısında
1920 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler. Mustafa Kemal Paşa
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
'yı (
Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu, 1881 - 1938 yılları arasında yaşamış ulusal önder. 1881 yılında Selanik'te Kocakasım Mahallesi, Islâhhâne Caddesi'ndeki üç katlı pembe evde doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Baba tarafından dedesi Hafız Ahmet Efendi 14-15. yüzyıllarda Konya ve Aydın'dan Makedonya'ya yerleşti. Atatürk
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
), başkanlığa seçti. Mustafa Kemal Paşa, kendi öncülüğünde kurulan TBMM'nin başkanlığını
Atatürk, 1881 yılında Selânik'te doğmuş ve 10 Kasım 1938 tarihinde İstanbul'da vefat etmiş, Türk asker ve devlet adamı. Türk Kurtuluş Savaşı'nın önderi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. Birinci Dünya Savaşı sonrası Anadolu'da başlayan Ulusal Bağımsızlık Mücadelesi'nin askerî, fikrî ve siyasi önderliğini yapmış; modern Türkiye'yi oluşturan devrim ve reformları gerçekleştirmiştir. Cumhurbaşkanı
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
seçildiği gün olan
Cumhurbaşkanı 29 Ekim
(ya da reisicumhur) Cumhuriyet ile yönetilen ülkelerdeki devletin başkanını temsil eder.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
29 Ekim Gregorian Takvimine göre yılın 302. günüdür. Sonraki sene için 63 (Artık yıllarda 64) gün var.
1923
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
tarihine kadar sürdürdü.
TBMM, açılışından iki gün sonra, sadece
1923 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler. yasama
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
değil,
Yasama kanun çıkarna yetkisine sahip mekanizma. Türkiye'de yasama yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisince kullanılır. yürütme
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
gücüne de sahip olacak hukuki ve siyasi yapısını düzenleme çalışmalarına başladı. Bu düzenlemeler, TBMM'nin tam bir güçler birliği
ilkesini benimsediğini göstermişti.
2 Mayıs 1920
'de Bakanlar Kurulu
'nun seçilmesi hakkındaki yasa çıkarıldı. 11 bakan
dan oluşan "Meclis Hükümeti", 5 Mayıs
'da TBMM Başkanı
Mustafa Kemal Paşa'nın başkanlığında ilk toplantısını yaptı.
TBMM'nin açılışı ile birlikte, milli egemenliğe dayalı yeni Türk Devleti doğmuş oluyordu. Birinci TBMM'nin iki temel hedefi, kesin zaferi kazanmak ve yeni devletin otoritesini güçlendirmek, kalıcılığını gerçekleştirmekti. Öncelikle, ülke topraklarının yabancı işgalinden kurtarılması gerekiyordu.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından başlayan işgallere karşı etkili bir direniş gösterebilmek için bölgesel kuvvetlerin birleşmesi amaçlanmıştı.
Milletin kendi kararlarını almaları için bir meclise ihtiyaç vardı.Bunun için M.Kemal 19 mart 1920'de bir genelge yayınlayarak her sancaktan beşer tane olmak üzere milletvekilleri seçilip Ankaraya gelmeleri istendi .Bunun üzerine büyük bir katılım olarak 23 nisan 1920'de meclis kuruldu.İlk 120 milletvekili olmak üzere daha sonra bu sayı 390'a çıkmıştır.
Meclis başkanı Mustafa Kemal Paşa seçildi ve Mustafa Kemal meclis çalışmasıyla ilgili bir önerge sundu ve kabul gördü.
İlk TBMM'nin Çalışma Esasları
TBMM'nin üstünde bir kuvvet yoktur.
Hükümet kurmak gereklidir.
Geçici kaydıyla bir başkanı ve padişah vekili atamak uygun değildir( hükümet devamlılığı).
TBMM yasama ve yürütme yetkilerine sahiptir( güçler birliği ilkesi).
Meclisten seçilecek bir heyet,meclise vekil olarak hükümet işlerini görecektir.Meclis başkanı bu heyetinde başkanıdır( meclis hükümet sistemi).
Padişah ve halife bulunduğu baskıdan kurtulduktan sonra meclis tarafından belirlenecektir( saltanat ve halifeliğin kaldırılmasının yasal dayanağı).
tbmm açılışı
TBMM'nin Önemi ve Özellikleri
Bu önerge 20 Ocak 1921 anayasası kabul edilinceye kadar meclisin çalışma esaslarını belirlemiştir.
TBMM ‘'Kurucu Meclis'' özelliğindedir.Olağanüstü yetkilere sahip bir ihtilal meclisidir.
Meclis hükümeti sistemi esas alınmıştır.
Kuvvetler birliğiilkesi esas alınmıştır.
M.Kemal meclisin, hükümetin ve yeni devletin başkanıdır.
TBMM üstünde güç yok denilerek İstanbul Hükümeti yok sayılmıştır.
Meclis İnkılapçı değildir.Yaptığı tek inkılap saltanatın kaldırılmasıdır.
TBMM'de siyasi partiler yoktur.Gruplar vardır.
TBMM Döneminde Gerçekleştirilen Başlıca Faaliyetler
Hıyaneti vataniye kanunu.
İstiklal mahkemesi kuruldu.
İç isyanlar bastırıldı.
Batı Anadolu'da düzenli ordu kuruldu.
Doğu, Güney ve Batı cephelerindeki zaferlerle Anadolu işgalden kurtuldu.
1921 Anayasası ile İstiklal Marşı kabul edildi.
Saltanat kaldırıldı.
Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı.
Lozan görüşmelerine başladı.
TBMM'ye Karşı Çıkan Ayaklanmalar
İstanbul Hükümetince çıkarılan ayaklanmalar
Anzavur isyanı.
Kuvay-i inzibatiye ayklanması( hilafet ordusu)
İstanbul hükümeti ve işgalci devletlerin kışkıtmaları ile çıkan ayaklanmalar
Bolu Düzce , Hendek, Adapazarı ayaklanması.
Yozgat ayaklanması.
Konya ayaklanması.
Şeyh Eşref ve Koçgiri ayaklanması.
Urfa Milli Aşiret isyanı.
Azınlıkların çıkardığı ayaklanmalar
Ermeni İntikam alayları(Adana ve Doğu Anadolu).
Doğu Karadeniz'de Rumlar tarafından çıkarılan Pontus isyanı.
Kuvay-ı milliye yanlısı olup sonradan ayaklananlar
Düzenli ordunun kurulması aşamasından buna karşı çıkan kuvay-i milliye şefleri tarafından çıkarılmıştır.
Çerkes Ethem ve Demirci Mehmet Efe isyanı.
Ayaklanmalara Alınan Önlemler
Hıyanet-i vataniye kanunu çıkarıldı.
İstanbul ile haberleşme kesildi.
İstiklal mahkemeleri kuruldu.
Düzenli orduya geçildi.
İsyanların Sonuçları
Düşman cephelerde ilerleme imkanı buldu.
Milli bağımsızlığın gerçekleşmesi gecikti.
Ayaklanmaların bastırılması ile TBMM Anadolu'ya hakim tek güç haline geldi.
İlgili bağlantılar
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
Kaynak
http://www.tbmm.gov.tr/tarihce/kb5.htm Türkiye Büyük Millet Meclisi İnternet Sitesi
Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki
maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı
ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.