Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Nedir?
Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları ne iş yapar? Ekonomiye katkıları ve yatırımcılar için avantajları nelerdir?
Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde, Sermaye Piyasası Kurulu
tarafından düzenlenen gayrimenkul yatırım ortaklıkları gayrimenkullere,
gayrimenkule dayalı projelere ve gayrimenkule dayalı sermaye piyasası
araçlarına yatırım yapmak suretiyle faaliyet gösteren özel bir portföy yönetim
şirketi tipidir.
Gayrimenkul yatırım ortaklığının amacı, getiri potansiyeli yüksek gayrimenkullere ve gayrimenkul projelerine yatırım yapmak, portföyündeki gayrimenkullerden kira geliri ve gayrimenkul alım satım kazancı elde etmektir.
Portföyündeki gayrimenkullerin alım satımından kar sağlayan gayrimenkul yatırım ortaklığı, yıl sonunda bu karı ortaklarına temettü olarak dağıtabilmekte ve bu suretle gayrimenkul gelirini ortaklarına aktarabilmektedir.
Böylece, gayrimenkul yatırım ortaklığının paylarını satın alarak ortak olan bir yatırımcı, yüksek getirili gayrimenkullerin gelirlerinden dolaylı olarak yararlanmış olur. Yatırımcılar, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının temettülerine ortak olmak yanında, borsada oluşan fiyat artışlarından da yararlanırlar. Yatırımcılar gayrimenkul yatırım ortaklığı paylarını borsada satarak da kar elde edebilirler.
Gayrimenkul yatırım ortaklığı sisteminde, likiditesi daha düşük olan gayrimenkulün kendisinden ziyade, ona yatırım yapan bir şirketin paylarının satın alınması, gayrimenkul yatırımının likidite edilmesi sorununu ortadan kaldırmaktadır.
Gayrimenkul yatırım ortaklıkları, sadece gayrimenkule dayalı portföyün işletilmesi faaliyeti kapsamında faaliyet gösterebilirler.
Ekonomiye katkıları
Gayrimenkul yatırım ortaklıkları, iş merkezleri veya alışveriş merkezleri gibi büyük ölçekli gayrimenkul projelerinin finansmanına kaynak sağlar.
Bir gayrimenkul veya bir projenin ne şekilde finanse edileceği kararı, projenin büyüklüğüne, kullanım ve inşaat haklarına, şirketin karlılık potansiyeline, finansman maliyetine bağlıdır. Devletin konut ve gayrimenkul sorununu kamusal bir olgu olarak algılaması neticesinde uygulanan vergi teşvikleri, gayrimenkul finansmanında gayrimenkul yatırım ortaklığını cazip hale getirir.
Ayrıca, bu şirketler gayrimenkul alanında uzman kişiler tarafından yönetildiğinden, herhangi bir kişinin kendi başına yatırım yapmasından daha etkin sonuçlar elde edilebilir.
Bu şirketlere yatırım yapan yatırımcıların bir kısmı uluslararası kuruluşlardır.
Gayrimenkul Yatırım Ortaklığına ortak olmanın sağladığı hakları
Bir gayrimenkul yatırım ortaklığının paylarına yatırım yapan yatırımcı şu haklara sahip olur:
* Ortaklığın elde ettiği kardan, kar dağıtımı yapılması halinde, payına düşen kısmını alma hakkı,
* Ortaklığın tasfiyesi halinde tasfiye payı hakkı,
* Ortaklığın kendi kaynaklarından yapacağı sermaye artırımı nedeniyle çıkaracağı payları bedelsiz olarak alma hakkı,
* Ortaklığın sermaye artırımında yeni payları edinmede öncelik (rüçhan) hakkı,
* Genel kurul toplantılarına katılma, konuşma ve öneride bulunma hakkı,
* Genel kurul toplantılarında oy kullanma hakkı,
* Ortaklığın faaliyetleri ve hesapları hakkında bilgi alma, inceleme ve denetleme hakkı.
Gayrimenkul yatırım ortaklığı paylarına yatırım yapmak isteyen yatırımcılar, borsada işlem yapmaya yetkili bir yatırım kuruluşuna talimat vererek, diledikleri gayrimenkul yatırım ortaklığının paylarını satın alabilirler.