PALMÝYE KIRMIZI BÖCEÐÝ ÝLE MÜCADELE HAKKINDA YÖNETMELÝK
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, Palmiye Kýrmýzý Böceðinin Ülkemize giriþini ve yayýlmasýný engellemek amacýyla alýnacak tedbirleri belirlemek amacýyla hazýrlanmýþtýr.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Palmiye Kýrmýzý Böceðinin sürveyi, tespit edilmesi, mücadelesi, yayýlmasýnýn engellenmesi hususlarýný kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayýlý Veteriner Hizmetleri, Bitki Saðlýðý, Gýda ve Yem Kanununun 15 inci maddesine dayanýlarak,
b) Avrupa Birliðinin 25/5/2007 tarihli Palmiye Kýrmýzý Böceðinin yayýlmasýný engellemek üzere alýnacak acil tedbirlere iliþkin 2007/365/EC sayýlý Komisyon Kararýna paralel olarak,
hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlýk: Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýný,
b) Bitki pasaportu: Bitki saðlýðý ile ilgili 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayýt Altýna Alýnmasý Hakkýnda Yönetmelikte belirlenen bitki saðlýðý standartlarýnýn ve özel þartlarýn karþýlandýðýný gösteren, çeþitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiþ, Bakanlýkça belirlenen usullere uygun olarak hazýrlanan ve Bakanlýk veya Bakanlýkça yetkilendirilenler tarafýndan düzenlenen resmi etiketi veya belirli ürünler için Bakanlýkça kabul edilen etiket dýþýndaki iþareti,
c) Bitki saðlýk sertifikasý: Bitki, bitkisel ürün ve diðer maddelerin 3/12/2011 tarihli ve 28131 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Bitki Karantinasý Yönetmeliðinde öngörülen bitki saðlýðý þartlarýna uygun olduðunu gösteren belgeyi,
ç) Duyarlý bitkiler: Meyveler veya tohumlar dýþýnda, Areca catechu, Arenga pinnata, Arecastrum romanzoffianum (Cham) Becc, Agave americana, Borassus flabellifer, Brahea armata, Butia capitata, Calamus merillii, Caryota maxima, Caryota cumingii, Chamaerops humilis, Cocos nucifera, Corypha gebanga, Corypha elata, Elaeis guineensis, Howea forsteriana, Livistona australis, Livistona decipiens, Metroxylon sagu, Oreodoxa regia, Phoenix canariensis, Phoenix dactylifera, Phoenix theophrasti, Phoenix sylvestris, Sabal umbraculifera, Trachycarpus fortunei, Jubea chilnsis ve Washingtonia spp.’yi,
d) Enstitü: Bakanlýða baðlý zirai mücadele araþtýrma faaliyetlerini yürüten enstitü, istasyon ve kuruluþlarý,
e) Genel Müdürlük: Gýda ve Kontrol Genel Müdürlüðünü,
f) Ýthalat: Bitki, bitkisel ürün ve diðer maddelerin, serbest dolaþýma giriþ rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde iþleme rejimi, gümrük kontrolü altýnda iþleme rejimi ve geçici ithalat rejimi prosedürlerine tâbi tutulmasýný,
g) Müdürlük: Ýl gýda, tarým ve hayvancýlýk müdürlükleri ve ilçe müdürlüklerini,
ð) Palmiye Kýrmýzý Böceði [Rhynchophorus ferrugineus (Olivier)]: Palmiye üretimi yapýlan tüm ülkelerde ve sýcak iklimlerde palmiye türlerinin en önemli zararlýsýný,
h) Sürvey: Palmiye Kýrmýzý Böceðinin bir yerde var olup olmadýðýný, var ise yayýlýþ alanýný ve yoðunluðunu tespit etmeyi,
ý) Tampon alan: Güvenlik sahasý etrafýnda zararlý organizmanýn yayýlmasýný önleyecek þekilde konukçularýnýn yetiþtirilmesine izin verilmeyen alaný,
i) Zararlý organizma: Palmiye Kýrmýzý Böceðini,
ifade eder.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Genel Hükümler
Genel hükümler
MADDE 5 – (1) Palmiye Kýrmýzý Böceðinin giriþi ve yayýlmasýnda, zararlý organizmanýn bulunduðu alanlarda sýnýrlandýrýlmasýnda, bitkilerin ithalatý, üretimi, hareketi ve kontrolünde acil tedbirler uygulanýr. Bilimsel bilgiye dayanarak yapýlan zarar risk deðerlendirmesinde zararlý organizmanýn Palmae ailesine ait bazý türlerde ciddi zararlara ve ölümlere sebep olduðu ve 5 cm den fazla taban gövde çapý bulunan bitkilerin daha duyarlý olduðu belirlenmiþtir.
(2) Zararlý organizmanýn ülkeye giriþi ve yayýlmasý yasaktýr.
(3) Zararlý organizmaya karþý ülkemizi korumak amacýyla ilave tedbirler alýnabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Araþtýrmalar ve Bildirimler
Araþtýrmalar ve bildirimler
MADDE 6 – (1) Enstitüler ve müdürlükler, zararlý organizmanýn ülkemizdeki varlýðý ve palmae bitkilerinin zararlý organizma tarafýndan enfekte edilmesine dair yýllýk olarak resmi araþtýrmalar ve/veya sürveyler yürütür.
(2) Araþtýrma ve/veya sürvey sonuçlarý Genel Müdürlüðe bildirilir.
(3) Tedbir sonuçlarý sürekli deðerlendirilir ve bu deðerlendirmeler ýþýðýnda bir sonraki olasý tedbirler belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sýnýrlandýrýlmýþ Alanlarýn Oluþturulmasý, Duyarlý Bitkilerin Ýthalatý,
Duyarlý Bitkilerin Ülke Ýçinde Hareketi
Sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn oluþturulmasý
MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliðin 6 ncý maddesinde belirtilen araþtýrma ve/veya sürvey sonuçlarý veya bildirimler sonucunda bir alanda zararlý organizmanýn varlýðý doðrulanýrsa, gecikmeksizin, bulaþýk alanýn sýnýrlarý belirlenir ve sýrasýyla EK-2’nin 1 inci ve 2 nci maddelerinde belirtilen tedbirler alýnýr.
Duyarlý bitkilerin ithalatý
MADDE 8 – (1) Duyarlý bitkilerin ithalatýnda Bitki Karantinasý Yönetmeliðinde belirtilen hükümler uygulanýr.
Duyarlý bitkilerin ülke içinde hareketi
MADDE 9 – (1) Ülkemiz orijinli veya ülkemize ithal edilmiþ duyarlý bitkiler, sadece EK-1’in 2 nci maddesinde belirtilen þartlarý karþýladýðý takdirde ülke içinde hareket edebilir.
BEÞÝNCÝ BÖLÜM
Ýdari Yaptýrýmlar, Son Hükümler
Ýdari yaptýrýmlar
MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý davrananlar hakkýnda 5996 sayýlý Kanunun 38 inci maddesinde belirtilen idari yaptýrýmlar uygulanýr.
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný yürütür.
EK-1
BU YÖNETMELÝÐÝN 8 ÝNCÝ VE 9 UNCU MADDESÝNDE ATIFTA BULUNULAN ACÝL TEDBÝRLER
I- Özel ithalat þartlarý
Ýthalatta Bitki Karantina Yönetmeliðinin Bitki ve Bitkisel Ürünlerin Ýthalatýnda Ýstenen Özel Þartlar baþlýklý EK-4’ün ilgili hükümlerini ve diðer istenilen ilgili talimatlarýn karþýlanmasý gerekmektedir.
II- Hareket için koþullar
Ülkemiz orijinli ve ithal edilmiþ duyarlý bitkiler, ülke içinde bitki pasaportu eþliliðinde hareket etmelidirler.
Ülkemiz orijinli duyarlý bitkiler aþaðýdaki þekilde yetiþmiþ olmalýdýrlar;
(a) Hayatlarý boyunca zararlý organizmanýn görülmediði Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayýt Altýna Alýnmasý Hakkýnda Yönetmeliðin Bitki ve Bitkisel Ürünlerin Ülke Ýçerisindeki Hareketinde Ýstenen Özel Þartlar baþlýklý EK-7/A’nýn 25 inci maddesinde belirtilen þartlarýn saðlandýðý, veya
(b) Hayatlarý boyunca, Müdürlüklerce Ulusal Bitki Saðlýðý Tedbirleri Standartlarýna göre oluþturulmuþ bitki zararlýsýndan ari bir alanda yetiþmiþ olduðu belgelenmeli, veya
(c) Hareketinden önceki 2 yýl boyunca üretim yerinde;
1) Bitkilerin zararlý organizmanýn giriþine karþý fiziksel olarak tamamen korunan veya uygun koruyucu iþlemlerin uygulandýðý bir yerde tutulmuþ olan, ve
2) En az her 3 ayda bir yapýlan resmi denetimlerde, zararlý organizmaya iliþkin hiçbir iþaretin olmadýðý, veya
Ýthal edilmiþ duyarlý bitkiler aþaðýdaki þekilde yetiþmiþ olmalýdýrlar;
(a) Ýthalatta aranacak þartlar Bitki Karantina Yönetmeliðinin Bitki ve Bitkisel Ürünlerin Ýthalatýnda Ýstenen Özel Þartlar baþlýklý EK-4’ün ilgili hükümlerini ve diðer istenilen ilgili talimatlarýn karþýlandýðý.
EK-2
BU YÖNETMELÝÐÝN 7 NCÝ MADDESÝNDE ATIFTA BULUNULAN ACÝL TEDBÝRLER
I- Sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn oluþturulmasý
(a) Bu Yönetmeliðin 7 nci maddesinde atýfta bulunulan sýnýrlandýrýlmýþ alanlar aþaðýdaki kýsýmlardan oluþmalýdýr;
1) Zararlý organizmanýn varlýðýnýn doðrulandýðý ve zararlý organizma sebebiyle belirti gösteren bütün duyarlý bitkileri ve gerektiðinde ekim sýrasýnda ayný partiye ait bütün duyarlý bitkileri kapsayan bulaþýk alan,
2) Bulaþýk alanýn etrafýnda en az 10 km’lik sýnýra sahip bir tampon alan,
3) Birkaç tampon alanýn üst üste binmesi veya coðrafik olarak yakýn olmasý durumunda, ilgili sýnýrlandýrýlmýþ alanlarý ve aralarýndaki alanlarý kapsayacak þekilde daha geniþ bir sýnýrlandýrýlmýþ alan tanýmlanmalýdýr.
(b) (a) fýkrasýnda belirtilen bölgelerin kesin sýnýrlarý, bilimsel prensipler, zararlý organizmanýn biyolojisi, bulaþýklýk derecesi, yýlýn dönemi ve özellikle duyarlý bitkilerin daðýlýmýna baðlý olmalýdýr.
(c) Zararlý organizmanýn varlýðý bulaþýk alan dýþýnda doðrulanýrsa, sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn sýnýrlarý buna göre deðiþtirilmelidir.
(ç) Yýllýk sürveylere göre þayet 3 yýl boyunca sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda zararlý organizma tespit edilmezse, bu saha sona erdirilmelidir ve 2 nci maddede belirtilen tedbirlere daha fazla gerek yoktur.
(d) Bulaþýklýðý, Bakanlýðýmýz elemanlarýnca tespit edilmiþ kamu ya da özel mülkiyete sahip alanlarda bulunan aðaçlara mülk sahiplerince; gerekli mücadele yöntemleri uygulanmasý, tedavisi mümkün olamayacak ölmüþ aðaçlarýn ise þartlarýna uygun bir þekilde imha edilmesi zorunludur.
II- Sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda alýnacak tedbirler
Sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda bu Yönetmeliðin 7 nci maddesinde atýfta bulunulan resmi tedbirler aþaðýda belirtilmektedir:
(a) Zararlý organizmanýn eradikasyonu amacýyla uygun tedbirler;
1) Enfekte duyarlý bitkilerin imha edilmesi ya da uygun görüldüðü takdirde mekanik temizleme iþlemleri,
2) Yakýn çevredeki kimyasal iþlemlerin uygulanmasýyla yapýlan eradikasyon ya da mekanik temizleme iþlemleri sýrasýnda zararlý organizmanýn herhangi bir þekilde yayýlmasýný önlemek için tedbir alma,
3) Enfekte duyarlý bitkilerin uygun þekilde tedavi edilmesi,
4) Uygun görülen yerlerde, duyarlý bitkilerin duyarlý olmayan bitkilerle deðiþtirilmesi,
5) Zararlý organizmanýn eradikasyonuna katkýda bulunabilecek diðer bütün önlemler,
(b) En azýndan enfekte alanlarda feromon tuzaðý dahil olmak üzere, zararlý organizma varlýðýnýn denetim ve yöntemlerle yoðun olarak izlenmesi ile ilgili önlemler,
(c) Gerekli görülüðü hallerde enfekte olan veya enfekte olduðundan þüphelenilen tüm duyarlý bitkilerin eradikasyonuna yönelik özel önlemler.
III- Eylem planlarýnýn hazýrlanmasý
Eylem planý, zararlý organizmanýn eradikasyonu amacýyla alýnan veya alýnmasý planlanan resmi önlemlerin ayrýntýlý bir tanýmýný içerir. Bu eylem planý uluslararasý bitki saðlýðý önlemleri ile ilgili standartlara uygun olarak hazýrlanýr.