Sual: Müslüman Kardeşler Örgütü ile ilgili bilgiler lazım bana Müslüman Kardeşler Örgütü açıklayıcı bir şekilde anlatır mısınız ? ?
Sual: Müslüman Kardeşler Örgütü ile ilgili bilgiler lazım bana Müslüman Kardeşler Örgütü açıklayıcı bir şekilde anlatır mısınız ? ?
Cevap: Yirminci yüzyılın en başta gelen siyasal İslam hareketi olan Müslüman Kardeşler (İhvanül-Müslimin), bir ilkokul öğretmeni olan Hasan el-Benna tarafından 1928 yılında Mısırın İsmailiye şehrinde kuruldu. İslâmın bir din olmaktan öte modern anlamda bir siyasal ideoloji olarak ortaya çıkmasında öncü role sahip bu hareketin doğuş yeri Mısırda kurulduğu günden bu yana siyasal süreçlere etki etmenin ötesinde İslâm dünyasının diğer pek çok bölgesindeki çağdaş İslâmî hareketler için de siyasal-ideolojik temel oluşturduğu söylenebilir.
Hasan el-Benna 1906 yılında Nil deltasındaki El-Buheyre şehrinin Mahmudiye kasabasında doğdu. Babası, geçimini saatçilikle temin etmesinin yanında bir âlim de olan Ahmed b. Abdurrahman b. Muhammed el-Benna el-Saatî idi. El Saatî, Mısırın meşhur modern İslâm reformistlerinden Muhammed Abduh döneminde El Ezherde öğrenciydi. O, Sünni-Hanbelî fıkıh mezhebinin kurucusu Ahmed b. Hanbelin, Hz. Muhammedin hadislerinin derlemesi olan ünlü eseri Müsnedin yeni bir düzenlemesini kaleme almıştır. Bu eser, el-Bennanın görüşlerinin biçimlenmesine etki eden en önemli kaynaklardan biri oldu. Onun katışıksız bir İslâmi hükümet ve İslâm hukukuna dayalı bir Müslüman toplum inşası vazeden öğretisi, Hanbelî fıkhının güçlü tesirini taşır. Bu, onu Vahhabilikle de ideolojik anlamda etkileşime sokan bir nokta olup, buna yazı dizimizin ileriki bölümlerinde değinilecektir.
Hasan el-Benna Müslüman Kardeşleri 1928de İsmailiyede bir gençlik kulübü olarak kurdu. Ancak örgütün resmi statü kazanması 1929da olmuştur. Başlangıçta sadece dinsel canlanmayı, ahlaki ve toplumsal reform gerçekleştirmeyi amaçlayan bir oluşum iken giderek siyasal-dinsel bir harekete dönüşmüş ve zamanla siyasal ton, tabii ki İslamî düsturlar temelinde, örgüte daha fazla hâkim olmuştur. İki kılıç arasına yerleştirilmiş Kurandan oluşan örgüt amblemi, bu durumu oldukça iyi örnekler.
Hareketin siyasallaşmasında 1936da imzalanan İngiliz-Mısır karşılıklı savunma ve ittifak antlaşmasına karşı ülkede yükselen militan direnişin ve 1936-37de Filistinli Arapların İngiliz manda yönetimine ve Siyonist genişlemeye karşı başlattıkları silahlı ayaklanmanın büyük etkisi olduğu söylenebilir.
Her ne kadar kısa bir süre içerisinde Arap Ortadoğusunun diğer ülkelerine yayıldıysa da Müslüman Kardeşler, yapısal olarak oldukça merkeziyetçi bir karaktere sahipti. Yaşamı boyunca el-Benna gücü kendi elinde tutup topluluğun program ve politikalarını tek başına yürüttü. Sıra dışı kişilik özellikleri onu hayli karizmatik bir lider yapmıştır. Mısırın pek çok yerinde bulunup hayli deneyim edinmiş olduğu için ülkesinin özelliklerini ve insanlarının ruh halini gayet iyi bilen başarılı bir propagandistti.
Dans, Tiyatro, İçki, Kumara Hayır!
El-Benna başlangıçta kendi takipçileri arasından bazılarını seçerek misyoner ve propagandist olarak yetiştirdi ve mesajını yaymak üzere halkın arasına gönderdi. Onları yalnızca dinsel konularda değil, fakat Mısırın ulusal ve yerel meseleleri, Mısır dışında İslâm dünyasının genel durumu ve hâlihazırdaki İslâmi sorunlar hakkında da bilgili kılmaya dikkat etmiştir. Dansı, tiyatroya gitmeyi, içki içmeyi ve kumar oynamayı yasakladı; çünkü bunlar ona göre Batı etkisinin, hepsi de İslâma karşı olan tahripkâr ürünleriydi.
Bununla birlikte o, hayranlıkla yaklaştığı modern teknolojinin araç gereçlerini propaganda toplantılarında kullanmaktan kaçınmamıştır. Geniş dinleyici kitlelerine modern mikrofonlarla seslenmekteydi. Hatta bu bakımdan kendisine hizmet sunan özel eğitilmiş bir teknisyen grubu mevcuttu.
Paramiliter Kardeşler
Örgütün tüm yürütme faaliyetleri Kahiredeki merkez ofisinden gerçekleştirilmekteydi. Dar (ev) denilen bu merkez, hem El Ezhere hem de Kraliyet Sarayına çok yakın bir binaydı.
Kahire dışında da her biri kendi mahalli karargâh ve büroları olan şubeler kurulmuştu. Her şubenin zorunlu olarak izlediği etkin bir çalışma programı olup bu programda şunlar yer almaktaydı: Cehaletle savaşıp okur-yazarlığı arttırmak için akşam okulları; hasta ve yardıma muhtaçlara yönelik sosyal iyileştirme çalışmaları; topluluk üyelerini (İhvanı) sağlıklı ve güçlü tutmayı hedefleyen beden eğitimi düzenlemeleri; gizli eğitilen paramiliter bir erkek izci grubu ya da gezici birliğin her daim zinde tutulması
Okuldan Camiye, Camiden Şirkete Uzanış
Genel olarak bakıldığında örgüt, eğitime ve kamu yararını gözeten faaliyetlere büyük önem vermiştir. Bu çerçevede hem erkekler hem de kızlar için ayrı ayrı ilk, orta ve teknik okullar, Kuran öğreten özel din okulları ve sanayi merkezlerindeki işçiler için de özel teknik okullar açıldı.
Bu eğitim faaliyetlerinin yanı sıra köylerde yaşam standartlarını yükseltmeye yönelik faaliyetler de yürütüldü. Elektrifikasyon, yoksullar için yardım toplama, öksüz çocuklara yardım, cami yapımı, Müslüman Kardeşler tarafından sorumluluğu üstlenilen işlerin başlıcalarıydı. Toplanan paralar bankaya yatırılmakta ve tahvil, bono, hisse senedi şeklinde yatırıma dönüştürülmekteydi. Topluluğun yedi şirketi vardı. İlginç bir nokta, bu şirketlerin çalışanlarının da yatırım yapmalarına izin verilmesiydi.
İsmailiyede Hasan el-Benna etrafında toplanan ilk Kardeşler, genellikle eğitimsiz alt sınıflardan gelen insanlardı. Fakat Kahirede örgüt, toplumun daha üst tabakalarıyla buluşma ve onları etkileme imkânı buldu. Bunlar arasında El Ezherden azımsanmayacak miktarda öğrenci; memurlar ve diğer beyaz yakalı çalışanlar; işçiler; Mısır ordusundan subaylar ve askerler; fakat hepsinden önemlisi ülke nüfusunun kahir ekseriyetini oluşturan, doğası itibarıyla da dindar-muhafazakâr olan kırsal kesim ahalisi vardı.
Baş Döndürücü Büyüme
Sayısal olarak topluluğun büyüklüğüne yönelik güvenilir tahminlerde bulunmak kolay olmasa da genel olarak şu izleyen rakamlar üzerinde mutabakattan söz edilebilir: Hasan el-Benna, hareketi İsmailiyede yalnızca altı kişi ile birlikte başlatmıştır. 1934 yılına kadar Mısırda örgütün şube sayısı 50 civarındaydı. Fakat izleyen beş yılda şube sayısı on kat artarak 500e fırladı. 1946da el-Benna yaklaşık yarım milyon üye olduğunu iddia etti. 1950lerin ilk yarısında örgütün etkin üye sayısının 1 milyondan fazla, şube sayısının da 1500 olduğu tahmin edilmiştir.
Mısır dışında örgütün şubeleri ilkin 1937de (dört şube ile) Suriyede, sonra da (iki şube) Lübnanda açıldı. Daha sonra Filistin, Ürdün ve Sudanda şubeler açıldı. Hareket giderek Pakistan, güney Sudan ve Afrika gibi Arap toprakları dışında kalan bölgelere de nüfuz etmiştir.
alıntı.