Jervell Ve Lange – Nielsen Sendromu Nedir? Bilinmesi Gerekenler
Jervell ve Lange – Nielsen sendromu (JLNS), kalbin elektrik sistemini etkileyen anormalliklerle ilişkili olarak ortaya çıkan doğumda mevcut (konjenital) sağırlıkla karakterize nadir görülen kalıtsal bir hastalıktır. JLNS ile ilişkili kardiyak semptomların şiddeti kişiden kişiye değişir.
Haber Merkezi / Bazı bireylerde belirgin semptomlar olmayabilir (asemptomatik); diğerleri anormal derecede artan kalp atışları (taşiaritmiler) geliştirebilir ve bu da bilinç kaybı (senkop), kalp durması ve potansiyel olarak ani ölümle sonuçlanabilir. Fiziksel aktivite, heyecan, korku veya stres bu semptomların başlangıcını tetikleyebilir.
Bahsedilen aktiviteler sırasında bayılma da JLNS’nin klasik bir belirtisidir. JLNS genellikle erken çocukluk döneminde tespit edilir ve otozomal resesif genetik bir hastalık olarak kalıtılır. Tedavi edilmeyen JLNS vakalarının yarısından fazlası 15 yaşından önce ölümle sonuçlanmaktadır.
JLNS belirtileri genellikle erken çocukluk döneminde belirgindir. İşitme kaybı doğumda veya erken çocukluk döneminde tespit edilir. JLNS ile ilişkili işitme kaybı, işitsel sinirlerin duyusal bilgiyi beyne iletememesinden kaynaklanır (sensorinöral işitme kaybı) ve her iki kulağı da etkiler (iki taraflı).
JLNS’de işitme kaybı genellikle derindir, ancak yüksek frekansların işitmesini düşük frekanslardan daha fazla etkileme eğilimindedir. JLNS’li hastalarda sıklıkla düşük demir seviyeleri ve artan gastrin seviyeleri mevcuttur ve muhtemelen demir eksikliği anemisine yol açar.
JLNS ile ilişkili en yaygın kardiyak semptom, torsade de pointes (TdP’ler) olarak bilinen anormal derecede hızlı kalp ritimlerinin eşlik ettiği kısmi veya tam bilinç kaybıdır (senkop veya bayılma). TdP’ler, kalbin normal elektriksel aktivitesinin bozulduğu, koordinasyonsuz kalp atışlarına ve kalbin ana pompalama odacıklarının (ventriküller) arızalanmasına neden olan ventriküler fibrilasyon olarak bilinen daha ciddi bir duruma ilerleyebilir. Sonuç olarak, kalpten çok az kan pompalanır veya hiç pompalanmaz. Ventriküler fibrilasyon potansiyel olarak kalp durması veya ani ölümle sonuçlanabilir.
Senkop gibi JLNS semptomları genellikle uyarı vermeden ortaya çıkar ve beklenmedik şekilde tekrarlanır. Aşırı efor, heyecan veya stres bu tekrarlayan semptomları tetikleyebilir, ancak bunlar genellikle belirli bir neden olmadan da başlayabilir. Bazı durumlarda bölümler, alarm saatinin çalması veya gece yarısı telefonun çalması gibi “şaşırtıcı” olaylarla tetiklenebilir. Atakların şiddeti ve sıklığı farklılık göstermektedir.
Bazı kişilerde bilinç kaybı olmaksızın hafif göğüs ağrısı olabilir; diğerleri bilincini tamamen kaybedebilir veya büyük nöbetler geçirebilir ve ardından bir süre yönelim bozukluğu yaşayabilir. Bazı durumlarda nöbetler JLNS’nin ilk ortaya çıkan kardiyak semptomu olabilir. Atakların şiddeti ve sıklığı genellikle orta yaşta azalır. Nöbetlere sıklıkla yanlışlıkla epilepsi tanısı konulur ve doğru tanı konulana kadar birkaç yıl boyunca buna göre tedavi edilir.
Araştırmacılar, çoğu JLNS vakasının, iki farklı genden (KCNQ1 veya KCNE1) birinin bozulması veya değişmesinden (mutasyonlarından) kaynaklandığını belirlemiştir . Bu mutasyonların çoğu, protein uzunluğunun kesilmesine veya erken kısalmasına neden olur. Bu, işlevsiz bir proteinle sonuçlanır. JLNS vakalarının yüzde 90’ından fazlası KCNQ1 genindeki mutasyonlardan kaynaklanmaktadır.
Bu iki gen, kalbin iyon kanallarının ve iç kulağın (salyangoz) bir kısmını oluşturan salyangoz benzeri tüpün işlevi için gerekli olan proteinleri üretir (kodlar). İyon kanalları, kulak ve kalbin belirli yapılarındaki elektrik yüklü parçacıkların (örneğin potasyum ve sodyum iyonları) hareketini düzenler. Bu iyonlar işitme ve kalbin normal fonksiyonu için gerekli olan elektriksel uyarıları taşır. Bu genlerdeki mutasyonlar iyon kanallarının anormal fonksiyonuna neden olur ve sonuç olarak işitmeyi ve kalbin elektrik sisteminin düzgün çalışmasını etkiler.
JLNS, biri babadan diğeri anneden alınan bir genin her iki kopyasındaki mutasyonların neden olduğu otozomal resesif bir genetik bozukluk olarak kalıtsaldır.
Resesif genetik bozukluklar, bir bireyin her bir ebeveynden aynı özellik için aynı anormal geni miras almasıyla ortaya çıkar. Bir kişi hastalık için bir normal gen ve bir gen alırsa, kişi heterozigot olacak ve hastalık için taşıyıcı olacaktır, ancak genellikle semptom göstermeyecektir. KCNQ1 veya KCNE1 gen mutasyonunun bazı taşıyıcılarında normal kalp ritmi bozulur ancak işitmeleri genellikle normaldir.
Taşıyıcı iki ebeveynin her ikisinin de değiştirilmiş geni geçirme ve dolayısıyla etkilenmiş bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte %25’tir. Anne-baba gibi taşıyıcı olan bir çocuğa sahip olma riski her gebelikte %50’dir. Çocuğun her iki ebeveynden de normal gen alma şansı %25’tir. Resesif bozukluğu olan bir kardeşte etkilenmeyen kardeşler arasında taşıyıcı olma riski 2/3 yani %67’dir.
JLNS’li bazı hastaların ebeveynleri arasında kan bağı (akraba) bulunmaktadır. Tüm bireyler 4-5 anormal gen taşır. Yakın akraba olan ebeveynlerin her ikisinin de aynı anormal geni taşıma şansı, akraba olmayan ebeveynlere göre daha yüksektir, bu da resesif genetik bozukluğu olan çocuk sahibi olma riskini artırır.
JLNS tanısı kapsamlı bir klinik değerlendirmeye, ayrıntılı hasta geçmişine ve elektrokardiyogram (EKG veya EKG) adı verilen özel bir teste dayanarak konur. Konjenital sensörinöral işitme kaybı olan çocuklar, özellikle açıklanamayan bayılma, senkop veya ani kalp durması öyküsü olan çocuklar JLNS açısından değerlendirilmelidir. Elektrokardiyogram, kalbin elektriksel uyarılarını kaydeder ve JLNS’li bireylerin uzamış QT aralığı karakteristiği gibi anormal elektriksel modelleri ortaya çıkarabilir.
KCNQ1 genindeki veya KCNE1 genindeki hastalığa özgü mutasyonları tespit eden moleküler genetik testler yoluyla tanı doğrulanabilir . KCNQ1 geninin gen dizilimi genellikle ilk adım olarak gerçekleştirilir çünkü etkilenen bireylerin çoğunda bu gende mutasyonlar vardır. JLNS durumunda ciddi kardiyak komplikasyon riski nedeniyle, doğuştan sağır çocuklara koklear implant yerleştirilmesi gibi anestezi ve ameliyattan önce tanının konulması çok önemlidir.
JLNS’li bireylerin tedavisi, işitme kaybının tedavi edilmesini ve bilinç kaybı veya kalp durması gibi karakteristik semptomların önlenmesini amaçlamaktadır. JLNS’li bireyleri tedavi etmek için spesifik ilaçlar, rekabetçi sporlar gibi tetikleyici olaylardan kaçınma, yoğun duyguları ortaya çıkaran tetikleyiciler (Tranebjaerg L ve diğerleri, GeneReviews) ve belirli tıbbi cihazların tümü kullanılabilir.
JLNS’li bireylerde işitme kaybı, koklear implant olarak bilinen küçük bir cihazla tedavi edilebilir. Sesi artıran ve netleştiren işitme cihazlarının aksine koklear implant, iç kulaktaki sinir liflerini uyararak işitmeyi iyileştirir.
JLNS’li bireylerin çoğunda kalp anormallikleri için tercih edilen tedavi, beta-adrenerjik ajanlarla (beta blokerler) ilaç tedavisidir. Propranolol, atenolol ve nadolol içeren beta blokerler kalbin elektriksel stimülasyonunu azaltarak kalbin iş yükünü azaltır.
Beta blokerlerin başarısız olduğu kişiler, kalbe giden bazı sinirlerin alındığı cerrahi bir işlemle (sol kardiyak sempatik denervasyon veya sempatektomi) tedavi edilebilir. Ancak son zamanlarda implante edilebilir otomatik kardiyoverter-defibrilatör (ICD) ile tedavi, bu bireylerde tercih edilen tedavi yöntemi olarak sempatektominin yerini almıştır. Bu cihaz anormal kalp atışını otomatik olarak algılar ve seçici olarak kalbe elektriksel bir uyarı iletir. ICD’ler antiaritmik ilaç tedavisiyle birlikte kullanılır.
JLNS’li bazı kişilerin, soğuk suya atlama, eğlence parkında gezintiye çıkma veya rekabetçi sporlar gibi potansiyel tetikleyici olaylardan kaçınmaları teşvik edilir. JLNS’li bireylerin ve bu hastaları, JLNS ile ilgisi olmayanlar da dahil olmak üzere çeşitli hastalıklar için tedavi eden profesyonellerin, ciddi kalp krizlerini tetikleyebilecek tüm ilaç türlerini bilmeleri şiddetle tavsiye edilir. Diğer tedaviler semptomatik ve destekleyicidir.