d’AIembert ilkesi, Newton’ın ikinci hareket yasasının, 18. yüzyıl Fransız matematikçisi Jean le Rond d’Alembert(*) tarafından geliştirilen almaşık biçimi. Gerçekte, bu ilkeyle bir dinamik problemi, bir statik problemine indirgenir. Newton’ın ikinci yasası, bir cisme etkiyen kuvvetin (F), cismin kütlesi (m) ile ivmesinin (a) çarpımına eşit olduğunu (F=ma) belirtir; d’AIembert ilkesi ise cismin kütlesi ile ivmesinin çarpımının ters işaretlenmiş halinin, kuvvetle toplamının sıfır olduğunu [F-(ma)*= ] öne sürer. Başka bir deyişle cisim, gerçek F kuvvetiyle yalancı -ma kuvvetinin etkisi altındayken dengededir. Eylemsizlik kuvveti olarak da anılan bu yalancı kuvvet, cisme etkiyen kuvvetin ters yönlüsüdür.
Dengedeki cisimlere etkiyen bilinmeyen kuvvetler, hareketli cisimlere etkiyenlere oranla daha kolay belirlenebildiğinden, makine parçalanna ilişkin kuvvet ve gerilim çözümlemeleri, eylemsizlik kuvvetlerinin yardımıyla kolaylaştırılabilir. Örneğin dönen bir diskte oluşan gerilimlere ilişkin formülleri kurarken, diskin üzerinde seçilen bir öğenin, gerilimler tarafından oluşturulan radyal ve teğetsel kuvvetler ile dışa doğru yönelen eylemsizlik (merkezkaç) kuvvetinin birleşik etkisiyle dengede kaldığı varsayılır.