Bu makaledeki ortak yazarlar Lydia Shedlofsky, DO. Lydia Shedlofsky, Miami, Florida'daki Larkin Community Hospital'da geleneksel dönüşümlü stajını tamamladıktan sonra 2019 yılının Temmuz ayında Affiliated Dermatology'e katılan asistan cilt doktorudur. Greensboro, Kuzey Carolina'daki Guilford Ünivesitesi'nin Biyoloji bölümünden mezun olmuştur. Mezun olduktan sonra Beira, Mozambik'e taşınmış ve ücretsiz bir klinikte araştırma görevlisi ve stajyer olarak çalışmıştır. Lisans sonrası eğitim programını tamamlamış ve ardından Lake Erie Osteopatik Tıp Fakültesi’nde Tıp Eğitimi alanında Yüksek Lisansını ve Osteopatik Tıp Doktorasını tamamlamıştır.
Bu makalede atıfta bulunulan 7 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Bu makale 70.624 defa görüntülenmiştir.
Yağ kisti, cildin içinde oluşan iyi huylu, kapalı ve sert bir keseciktir. Genelde epidermis tabakasına bağlı olan ve alttaki dokuların üstünde hareket edebilen, kubbe biçimli bir çıkıntı meydana getirir. Yağ kistleri çoğu zaman yüz, boyun, omuz ya da göğüs bölgesinde (cildin kıllı kısımlarında) görülür. Halk arasında son derece yaygındır ve yaştan bağımsız olarak oluşabilir. Yağ kistleri bulaşıcı değildir ve kansere dönüşmez (bir diğer deyişle, iyi huyludur). Ancak enfekte olabilir ve göze hoş görünmeyebilir. Böyle bir durumda yağ kistlerini iyileştirmeye aşağıdaki ilk adımdan başlayabilirsin.
Adımlar
Kısım 1 / 4:
Geleneksel Tedaviler Kullanmak
-
1Kiste sıcak kompres uygula. 37-40 °C aralığında ısıtılmış ılık kompresi günde 3-4 defa, 10-30 dakikayı geçmeyecek biçimde uygulayabilirsin. Bu, kan damarlarını genişletir ve sıcaklık hissi de iltihaplanmanın yol açtığı ağrıyı hafifletir.
- Hastaya rahatsızlık vermiyorsa yağ kistlerinin üstü kapatılabilir; bunların birçoğu tehlikesizdir ve yalnızca estetik bir sorun oluşturur. Ancak enfekte olduysa tıbbi yardım almak akıllıca olur.
-
2Kisti temiz tut. Cildi tahriş etmeyen mikrop önleyici bir sabun kullanarak kisti akan suyun altında düzenli ve etraflıca temizle. Temiz bir bezle ya da havluyla hafifçe vurarak cildini kurula ve kistin üzerini steril bir sargıyla kapat. Sargının daima kuru kalmasına dikkat etmelisin.
- Kist bölgesine kozmetik ürünler ya da cilt bakım ürünleri sürmekten kaçınmalısın. Aksi takdirde daha fazla tahriş olabilir ya da enfeksiyon kapabilir.
-
3Kisti asla kendi başına patlatma. Bu türden kistler kendiliklerinden kuruyup kaybolur; patlatmaya çalışırsan enfeksiyon riskini daha da artırırsın ve hiç geçmeyen yara izleri kalabilir. Patlatma isteğine yenik düşme ve kist seni rahatsız ediyorsa bir doktora aldır.
- Eğer kist iyileşme sürecinde ya da kazara patlar ve cildinde bir açıklık oluşursa bu bölgeyi, cildi tahriş etmeyen mikrop önleyici bir sabun ve akan suyla iyice yıka.
-
4Gözle görülür bir enfeksiyon varsa tıbbi yardım al. Enfeksiyon belirtileri (ağrı, şişme, kızarıklık ve sıcaklık hissi) ortaya çıkarsa uygun tıbbi müdahale için derhal doktoruna görün. Bu çok yaygın yapılan tıbbi bir prosedürdür ve endişe edilecek hiçbir yanı yoktur; ancak enfekte olmuş kisti ihmal edersen septik bir hâl alabilir ki bu çok ama çok ciddi bir durumdur.[1] X Kaynağı araştır
Reklam
- Kistin enfekte olmuş gibi görünmese bile doktora göstermek isteyebilirsin. Doktor küçücük bir kesi yapar ve kistten bir iki dakikada tamamen kurtulursun. Kist alındıktan sonra 1-2 dikiş atılması gerekebilir.
Kısım 2 / 4:
Onaylanmamış Ev Çözümlerini Denemek
-
1Çay ağacı yağını dene. Çay ağacından elde edilen yağ çok etkili bir bakteri ve iltihap önleyicidir. Enfeksiyona yol açan bakterileri öldürebilir. Bununla birlikte, çay ağacı yağıyla kistler arasındaki ilişkiyi kanıtlayacak ciddi bilimsel çalışmaların sayısı çok azdır.
- Bu tedavi için, 1 ya da 2 damla çay ağacı yağını doğrudan yaranın üstüne damlat ve üstünü bir yara bandıyla ört. Çay ağacı yağını sabah sadece bir kez kullan ve yaranın üstünü geceleri açık bırak.
-
2Hint yağı kullan. Hint yağında bakterilere karşı çok etkili bir kimyasal olan risin bulunur. Bir parça bezi Hint yağıyla ıslatıp kistin üstüne koy. Hint yağlı bezin üstüne bir sıcak kompres koyup 30 dakika öylece tut. Isı, yağın derine çok daha kolay işlemesini sağlayacaktır. Risin de enfeksiyona yol açan bakterileri yok edecektir.
- Burada da bilimsel kanıtlar eksik. Hint yağı, bakterilerle mücadele potansiyeline sahip olabilir ama kistler üzerindeki etkisi kesin değildir. Muhtemelen bir zararı olmayacaktır ama yararı da olmayabilir.
-
3Aloe vera kullan. Aloede antibiyotik özelliklere sahip fenolik bileşikler bulunur. Aloe vera jelini doğrudan yaraya uygula ve cilde işleyene kadar hafifçe ovala. Bu işlemi enfeksiyon iyileşene kadar her gün tekrarla.
- Aloe vera tedavisi asırlardan beri kullanılmaktadır. Aloe vera, yaraların tedavisi için doğanın bahşettiği en faydalı şeylerdendir. Ancak bunun da tüm kistleri sihirli değnek gibi iyileştirdiğini gösteren bilimsel çalışmalar yoktur.
-
4Elma sirkesi kullan. Elma sirkesinin ana bileşeni asetik asittir. Antiseptik özelliklere sahip olan bu asit, enfeksiyona yol açan bakterileri öldürür. Ancak bu çok genel bir etkidir ve özel olarak kistleri hedef almaz. Bir başka deyişle, bir tek bu tedaviye bel bağlama.
- Etkilenen bölgeye sirke uygula ve üstünü bir sargıyla kapat. Sargıyı 3-4 gün sonra aç. Yaranın üstünde sert bir katman oluştuğunu fark edeceksin.
- Yaranın kabuğunu kopardığında ya da kabuk kendiliğinden düştüğünde bakterilerle birlikte iltihap dışarı akacaktır. Bölgeyi temizle, yeni bir sargıyla kapat ama bu sefer sirke kullanma. Kist 2 ya da 3 gün içinde iyileşecektir.
-
5Hindiba kullan. Bir poşet kurutulmuş hindibayı dört bardak suda kaynat. Kaynadıktan sonra 45 dakika demle ve bu çayı günde 3 ya da 4 kez iç. Bu tedaviyi bir hafta kadar sürdür.
Reklam
- Hindiba, doğal bir antibiyotik olan taraksasin içeren bir bitkidir. Ancak işin bilimsel kısmı buraya kadar. Tıbbi tedavi, kistleri ortadan kaldırmada herhangi bir bitkisel çözümden çok daha etkilidir.
Kısım 3 / 4:
Tıbbi Tedavi Uygulamak
-
1Antibiyotik al. Hiç zaman yitirmeden, enfeksiyonla mücadele edecek etkili bir antibiyotik yazdır. Enfeksiyonun zayıflayıp sonra tekrar şiddetlenmemesi için, reçete edilen kürü sonuna kadar kullan. Kist bir hafta gibi kısa bir sürede ortadan kaybolacaktır.
- Flukloksasilin, enfekte olmuş yağ kistlerinin tedavisinde en yaygın kullanılan antibiyotiklerdendir. Enfeksiyonu geçirmek için her 8 saatte bir 500 miligramlık bir tablet almalısın.
-
2Doktora kisti çok küçük bir operasyonla aldır. Tıbbi müdahale, kistin tümüyle alındığı basit bir operasyondur. Sakın endişelenme, yaranın etrafı bir lokal anestezi ilacıyla uyuşturulur. İşte bilmen gerekenler:
- Lokal anestezi uygulandıktan sonra cerrah ya yaranın merkezinin iki yanından oval bir kesi yapar ya da merkezde tek bir kesi yapar. Kist küçükse doktor kisti kesmek yerine iğneyle delerek boşaltabilir.
- Kistin etrafındaki keratin sıkılarak dışarı çıkarılır. Kesinin kenarlarını ayırmak için bir retraktör kullanılır ve doktor, kisti çıkarmak için forsepsten yararlanır.
- Kist çıkarılırken yara tek parçaysa operasyon başarılı geçmiş demektir ve iyileşme oranın %100 olacaktır.
- Ancak yara parçalıysa operasyondan sonra yaranın dikilerek kapatılması gerekecektir.
- Kistin enfekte olduğu durumlarda, doktor operasyon sonrasında bir hafta daha kullanman için yine aynı antibiyotiği yazacaktır.
-
3Operasyon yapılan bölgeye özen göster. İlk kısımdaki tüm öneriler ameliyat sonrası için de geçerlidir. En önemli şey bölgeyi temiz tutmak ve ellememektir. Ellerin temiz olsa bile ameliyatlı bölgeye asla sürme. Yaraya bakım uyguladığın sürece hiçbir komplikasyon meydana gelmeyecektir.
- Yarayı kapatmak için dikiş atılıp atılmadığına bak. Atıldıysa dikişlerin ne zaman alınacağını öğrenmelisin (dikişler en fazla 1-2 hafta kalır). Dikkat: Bazı dikişler vücutta kendiliğinden erir ve alınması gerekmez.
-
4Eğer istersen temizlik için bitkisel bir antiseptik ya da antibiyotikli krem kullanabilirsin. Aşağıdakilerin ikisini de kullanman mümkün:
Reklam
- Guava yaprakları. Guava yapraklarını içi kaynar su dolu bir toprak kaba bütün olarak at ve 15 dakika beklet. Dayanabileceğin bir sıcaklığa gelene kadar soğut. Ilık olması idealdir. Bu çözeltiyi kullanarak yarayı yıka.
- Aloe vera. Bölgeyi iyice yıkayıp kuruladıktan sonra bitkinin özsuyunu cildine bolca uygula ve kendi halinde kurumaya bırak. İstersen bunu günde birkaç kez tekrarlayabilirsin.
- Önlem olarak, bu ev yapımı tedavileri daima az miktarda deneyip alerjik reaksiyon oluşturup oluşturmadığına bakmalısın. Kolunun dirsekten aşağısının avuç içine bakan kısmı test için idealdir çünkü rengi açık, derisiyse nispeten incedir. O yüzden herhangi bir kaşınmayı ya da kızarıklığı kolayca fark edebilirsin.
Kısım 4 / 4:
Sebepleri ve Komplikasyonları Anlamak
-
1Bu duruma anormal hücre çoğalmasının yol açtığını bil. Cildin yüzeyi keratinden oluşur; bu, cildi koruyan ince bir hücre katmanıdır. Keratin katmanı sürekli dökülür ve yerini yeni hücrelere bırakır. Bazen hücreler normal biçimde dökülmek yerine, cildin derinliklerine gömülüp orada çoğalmayı sürdürebilir. Keratin vücudun içine doğru salgılanır ve kist oluşturur.
- Yağ kisti kendi başına zararlı ya da tehlikeli değildir. Göze hoş görünmez, o kadar. Bu anormal oluşum ancak tümör gelişirse ya da enfeksiyon oluşursa kaygılanman gereken bir şeye dönüşür.
-
2Yağ kistlerinin zarar görmüş bir kıl kökünden meydana gelebileceğini unutma. Kulağa çok zararsız geliyor, değil mi? Tek bir kıl kökü bile bir yağ kisti oluşturabilir. Eğer ciddi bir sağlık sorunun olduğundan kaygılanıyorsan bil ki bunun sebebi tek bir kıl da olabilir.
- Sebep buysa derinin ikinci katmanı olan dermiste biçimi değişmiş küçük bir deri kesecik oluşur ve buna kıl kökü denir. Kıllar bu keseciklerden çıkar. Sürekli bir tahrişin ya da yaranın kıl köklerine verdiği hasar, yara izi oluşumuna ve kıl dönmesine yol açabilir.
-
3Enfeksiyonun kisti çok daha ciddi hâle getirdiğini bil. Eğer kist patlarsa bakteriler bulaşabilir ve enfeksiyona yol açabilir. Kist acımaya ve sivilceye benzemeye başlar. İçinden hem iltihap hem de ıslak keratin birikimi akar. Kistin etrafı kızarır ve hafifçe şişer. Eğer durum buysa tıbbi tedavi alman gerekir.
- Enfeksiyon tedavi edilmezse daha da şiddetlenir ve tüm vücudunu etkileyebilir. Kistin kendisi endişe edilecek bir şey değildir ama enfekte olmuş bir kist için harekete geçmek gerekir.[2] X Kaynağı araştır
-
4Kistin kolayca iltihaplanabileceğini unutma. Kist, enfekte olmasa bile iltihaplanabilir. Sert bir kumaşa devamlı sürtünmek gibi, tahriş edici bir şeye maruz kalırsa kist iltihaplanır.
- Neyse ki steroid olmayan iltihap önleyiciler (mesela ibuprofen) kullanarak ya da sadece tahrişe yol açan durumu ortadan kaldırarak iltihabı azaltmak gayet kolaydır.
- Enfekte olmuş kistleri almak zordur çünkü tüm bölge enfeksiyona açıktır. Küçük bir cerrahi müdahale gerekiyorsa iltihap geçene kadar ertelenebilir.
-
5Kistin patlayabileceğini aklından çıkarma. Patlayan kist, eğer cildinden içeri yabancı bir madde girerse bağışıklık tepkisini tetikleyecektir. Bu da apse denen bir iltihap birikimine yol açacaktır. Bu durum daha çok, büyük kistlerde görülür. Patlayan kisti doktorun görmesi daha uygun olur.[3] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
Reklam
- Patlamış bir kistin olabildiğince temiz ve hijyenik koşullarda tutulması gerekir. Kiste nasıl bakım yapılacağı ve nasıl bir tıbbi tedavi yapılacağı konusunda doktorundan tavsiye al.
İpuçları
- Yağ kistleri bulaşıcı ya da kötü huylu değildir. Enfekte olmadığı sürece kaygılanılacak bir yanı yoktur.
- Cinsel bölgedeki kistler idrar yaparken ya da cinsel ilişki sırasında ciddi rahatsızlık verebilir. Bu, kistin iltihaplanmasından ve ağrımasından kaynaklanır. Eğer sebepsiz yere komplikasyonlar yaşıyorsan doktoruna gidip kistin cinsel yolla bulaşan hastalıklardan kaynaklanıp kaynaklanmadığını öğren.
- Yağ kistleri kesinlikle iyi seyirlidir. Birçoğu tedavi gerektirmez ve kesi açıldığında tümüyle iyileşir.
- Yağ kistlerinin içi diş macunu kıvamında bir maddeyle doludur. Bu, ıslak hâldeki keratindir (saçı, tırnağı ve cildin dış tabakalarını oluşturan bileşik).
- Geceleri kullanmak için eczaneden bir iltihap sökücü krem alabilirsin. Kremi sürdükten sonra kistin üstünü ört.
- Yağlı cilde sahip olanlarda, zorlu ortamlarda çalışanlarda, buluğ çağındakilerde ya da susuz kalanlarda kist görülme riski daha yüksektir.
Referanslar
- ↑ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000842.htm
- ↑ http://www.webmd.boots.com/skin-problems-and-treatments/guide/cysts-types
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sebaceous-cysts/basics/complications/con-20031599
- Bickley, L. S. (2012). Bates' Guide to Physical Examination and History-Taking 11th edition. Philadelphia: Lippincot, Williams, & Wilkins.
- Hall, J. C., & Sauer, G. (2000). Sauer's Manual of Skin Diseases 8th edition. Philadelphia: Lippincott, Williams, & Wilkins.
- Johnston, R. B. (2012). Weedon's Skin Pathology Essentials. Spain: Churchill Livingstone.
- Obi, E., Baker, C., Teo, J., & Teo, M. (2005). Rapid: Surgery. Victoria, Australia: Blackwell Publishing.