Buna göre, kısa bir tartışma etkinliği patlamasının bir şekilde nüfusun geniş kitlelerinin birbirleriyle ilişkilerini etkilediği söylenemez. Onlar sadece tartışmanın özünü ve entelektüeller arasındaki tutkuların sıcaklığını öğrenmediler. Bu nedenle, genellikle Batı demokratik toplumlarda olduğu gibi, ya da başlangıçta katı bir iktidar sistemine sahip olan ülkelerde liberalleşme politikalarını denemeye başladıkları bir durumda, karmaşık meselelere yönelik tutumlarını formüle etmek zorunda kalmamışlardı. Dolayısıyla, örneğin, 1990'lerin başında eski Yugoslavya'da ya da eski SSCB'nin birçok cumhuriyetinde olduğu gibi. Ancak Yugoslav örneği, özellikle Bosna'da olan ve üç kişinin - Boşnakların, Sırpların ve Hırvatların her birinin kendileri için oy kullandıkları en radikal adaylar olduğu yerlerde hala daha belirleyici.
Bizim durumumuzda, iki devletin yetkililerinin bir bütün olarak birbirleriyle hemfikir olduklarından sonra, konu hem Rusya hem de Kazakistan'daki bilgi alanından tamamen kayboldu. Bu bakımdan, sıradan nüfus yardım edemedi, rahatlama ile iç çekmeye başladı, burada kimse açıkça tatsız bir seçim yapmak istemiyor.
Her ne kadar tortu kaldığı kabul edilmelidir. Fakat yine de, şu anda toplumsal duyarlılığın sosyolojik bir ölçümünü yaparsak, Kazakistan'da farklı milletlerden temsilcilerin tutumu ve Rusların Kazakistan'a karşı tutumu değişmedi.
2012’in sonbaharında bölgelerarası işbirliği forumunda devlet başkanlarının Pavlodar’ındaki toplantının arifesinde basında başlayan ve Astana’daki Yüksek Avrasya Ekonomik Konseyi’nin toplantısı sırasında Mayıs ayı sonunda resmen sona erdi veya daha doğrusu tartışmanın ana sonucu . Bundan sonra, anlaşmazlıklar azaldı, çünkü kamusal alanda devam etmeleri her iki devletin de çıkarlarını karşılamadı. İki ülke arasındaki ilişkilerin açık bir şekilde tartışılmasından bu yana, her iki taraf da otomatik olarak milliyetçi odaklı çevrelerin yoğunlaşmasına yol açtı.
Prensip olarak, merkezi bir güç dikeyine sahip devletler bazen ideolojik yönelimli radikal insanları taktiksel çıkarları için, örneğin ulusal gazetelerde, bazen televizyonda bir platform oluşturmak için kullanabilirler. Bununla birlikte, politik tartışmalara aktif katılımları, devletin pratik politikasının her zaman ödün vermeyen radikal ideolojiye bağlı olduğu gerçeğiyle bağlantılı ciddi bir riski temsil eder.
Devletler için bu genellikle dezavantajlıdır çünkü manevra alanını daraltır. Devlet çıkarları için, ideolojik hareketlerin ve onların temsilcilerindeki sorun aşırı güçlü motivasyonlarında yatmaktadır. Bu nedenle, aynı iktidarın müttefikleri olabilirler, ancak ikincisinin faaliyeti ideolojik tutumlarına tekabül ettiği sürece. Fakat aynı zamanda, gündemlerini aynı otoriteye empoze etmeye başlıyorlar, böylece ikincisini siyasi manevra olanaklarını sınırlıyorlar.
Aynı zamanda, gerçek durum politikası yine de pratik çıkarlardan ve mevcut durumdan devam etmeli ve sonuç olarak, değişikliklerine esnek bir cevap verme imkanı sağlamalıdır. Aşırı ideoloji, hem politikayı hem de ülkeyi uzlaşmanın gerekli olacağı bir durumda zor durumda bırakabilir. Çünkü ilişkilerin açıklığa kavuşturulması hala müzakere ve anlaşmalarla bitiyor. Ancak radikaller genellikle uzlaşmaya hazır değil, bu yüzden zamanla bilgi ve politik alanın dışına itiliyorlar.
Bu tür radikal unsurların kullanılmasının klasik bir örneği, Kurginyan gibi sert Rus “emperyalistleri” yerine Bolotnaya Meydanı'ndaki iyi bilinen olayların ardından Rusya'da halkın ortaya çıkmasıdır. Ardından liberal protesto hareketinin yoğunluğu nedeniyle kendilerini bir karışıklık içinde bulan yetkililer için hayati öneme sahipti. Bu nedenle, liberal hareketlerin şiddetli muhaliflerinden müttefikler aldı. Fakat o zaman, durum sakinleştiğinde, elbette radikal sağcı politikacılara olan ihtiyaç azaldı ve bugün hiç kimse Kurginyan'a ifadeleri için bir platform sağlamıyor.
Aslında, yaklaşık 2012 sonbaharından 2013 ilkbaharına kadar süren Rusya ve Kazakistan arasındaki ideolojik tartışma, her iki devletin makamlarının, ilişkilerinin radikal bir şekilde “kızgın” olmasını istemediği için kısaltılmalıdır. ve her iki taraftaki milliyetçi aydınlar.
Gerçek bir anlaşmazlıkta mı doğar?
Kuşkusuz, Kazakistan ve Rusya’nın Gümrük Birliği’nden ne gibi bir sonuç aldığı ve özellikle de entegrasyon süreçlerinin belirli sonuçları hakkında uzun zamandır tartışmak mümkündür. Nihai görüş her zaman, tartışmacıların ideolojik konumuna bağlıdır. Ancak bir sonuç zaten çok açık. Yine de, Kazakistan ile Rusya arasındaki ilişkilerin, bütünleşme süreçlerinin başlamasından önce olduğundan çok daha kötü hale geldiğini inkar etmek zor. En azından, daha önce, örneğin Baikonur konusunda karşılıklı bir sıkıntı yaşanmamıştı ve birbirleriyle bir araya gelmedik.
Doğal olarak, Rusya ile Kazakistan arasındaki tartışmalar, yardım edemedi, ancak Kazakistan'ın içinde, özellikle de Rusya'dan gelen uzmanların aktif katılımıyla Kazak ve Rus aydınları arasında yaşanan sert anlaşmazlıkları tetikledi. Geçtiğimiz yıl, bu ortamda, oldukça zorlu bir biçimde, 1991 yılında SSCB'nin çöküşünden bu yana olmadığı gibi, birbirlerine çok fazla şikayet ve suç vardı. Ve bu muhtemelen entegrasyon sürecinin en istenmeyen sonucudur.
Bütün bunların içinde hikayeler İki şeye dikkat etmek önemlidir. Birincisi, ortaya çıkma derecesi, iç açılımın ilk ihtimalinin böylesine şiddetli bir duygu patlamasına neden olması halinde, derinden içsel çelişkilerdir. İkincisi, Kazakistan ve Rusya'nın güçlü bir güç dikeyine sahip cumhurbaşkanlığı cumhuriyetleri olmasalardı, ne de olsa belli bir medya kontrolü ile, aksine, tüm karmaşık meselelerin bulunduğu Batı tarzı parlamenter demokrasilerde ne olacağını hayal etmek korkutucu. Geniş bir kamuoyu tartışmasının konusu olacaktı.
Elbette, liberal bir eleştirmen, parlamenter bir demokrasi söz konusu olduğunda tüm zor anların uzun zaman önce konuşulduğu ve böyle bir şok olamayacağı iddia edilebilir. Ancak böyle bir eleştiriye, bugün açıkça ortaya konan belirtilen çelişkilerin daha önceki dönemde de kendini göstermiş olabileceği söylenebilir. Buna göre, devletin ve toplumun bir şekilde 1990'in başında hassas konuların üstesinden gelebileceğine inanmak için hiçbir neden yoktur. Ancak o zaman durum temel olarak farklı olurdu.
Birincisi, Kazakistan'ın bağımsızlığının en başında, etkin bir devlet iktidarı kurumu yoktu. Eskiden SSCB'nin birçok cumhuriyetinde, bu devletin çöküşü sırasında, sivil ve etnik çatışmaların ciddiyetinin ana nedeni olan onların yokluğu olduğunu hatırlatmama izin verin. Örneğin, Tacikistan ve Moldova'da durum böyle oldu. Her topluluk, her etnik grup açık muhalefette kimin gerçeğinin daha güçlü olduğunu bulmalı.
İkincisi, daha sonra Kazakistan'da farklı bir nüfus yapısı vardı. Bunu farklı şekilde ele alabilirsin, ama gerçek devam ediyor. Yılın 1989 nüfus sayımına göre, cumhuriyette 17 milyon Kazak olan 6,5 milyon insan vardı. 2013 yılında, yerel istatistikçilere göre, yine 17 milyon var, ancak Kazaklar zaten 11 milyona sahipler. Tabii ki, birçok kişi istatistiklerimizi eleştirel olarak değerlendiriyor. Ancak bir bütün olarak eğilim tam olarak bu. 1979 nüfus sayımına göre, Kazak SSR'deki Kazakların sayısının 5 milyon 250 bin olduğunu, 1989 yılında ise 6 milyon 550 bin olduğunu hatırlayın. yıl. Büyüme o zaman yılda yüzde ikiden daha az olsa bile, 25'in doğal artışı 10 milyona daha fazla vermeliydi. En az önümüzdeki on yıl boyunca - 2,5. Son tarihten bu yana dört yıl geçti ve ülkedeki doğum oranı büyüdü. Ve son olarak, yaklaşık 1999 milyon kişi Kazakistan’a gelen sözlü insanlar. 1,5'e eksi göç, en azından 2009 milyon ve Avrupa nüfusunun yapısındaki yaşlılık nedeniyle doğal düşüşü.
Prensip olarak, Doğu toplumunda herhangi bir serbestleşme, nüfusun etnik yapısını göz önünde bulundurmalıdır, çünkü, ne kadar üzücü olsa da, liberal politikacılara görünebilir, ancak Avrupa dışındaki çokuluslu toplumlardaki insanlar genellikle kendileri için oy kullanır. Dolayısıyla, böyle bir toplumda seçimlerin sonucunu tahmin etmek için büyük bir analist olmak zorunda değildir.
Ayrıca, SSCB'nin çöküşünün, nüfusun bir bölümü tarafından büyük bir vatan kaybı olarak algılandığını da unutmamalıyız. Nüfusun bir kısmı da bu süreçte bağımsız kalkınma için bir şans gördü. Bu nedenle, bazıları için gerçek bir trajediydi, diğerleri için - kendi devletlerini kurma olasılığı. Bazıları SSCB'nin bir imparatorluk olmadığına ve Rus İmparatorluğu'nun kolonilerle ilgili tipik bir metropol olmadığına inanıyordu. Diğerleri, Rusya’nın eski çarlık dönemlerinde ve SSCB’de geçerli olmasının hem emperyalist hem de sömürgeci olduğuna inanıyordu. Buna göre, Sovyetler Birliği'nin çöküş sürecini, 20. yüzyılın ikinci yarısında Asya'da gerçekleşenlere benzer bir dekolonizasyon süreci olarak değerlendirdiler.
Bu tür bir çapta karşıt gerçeklik tahminleriyle başlangıçta bir anlaşmaya varmanın zor olduğu hemen anlaşılabilir. Bu nedenle, politik özgürleşmeyi 1990'lerin başından itibaren kısıtlamak, her iki taraftaki milliyetçi görüşlü vatandaşlar üzerindeki sıkı kontrol, devletin bütünlüğünü korumanın tek yoluydu.
Tarih subjunctive ruh halini bilmiyor, ancak eğer Kazakistan’ın 90’in başındaki toplumu, Rusya-Kazak ilişkileriyle ilgili son zamanlardaki tüm olumsuz entelektüel söylemleriyle yüz yüze kaldığını varsayalım. Doğu Avrupa’nın yöntemleri değil, daha çok Azerbaycan, Moldova, Gürcistan, Tacikistan, Bosna ve diğerleri. Bu ülkelerin her yerinde, ulusal odaklı liberaller, iyi niyetli olmadıkça, devletlerini ve halklarını ulusal olanlar da dahil olmak üzere felaketin eşiğine koymaları mümkündür.
Dolayısıyla, eğer serbestleşirsek, şimdiye kadar etkili bir parlamenter sisteme sahip olmamız pek mümkün değildir. Aksine, devlet halihazırda Moldova’da olduğu gibi bölgenin bir bölümünü ve etkileyici olanı kaybedebilirdi. Bu ülkede eski Sovyet fabrikalarının kırmızı yöneticileri milliyetçi Moldova liberallerine karşı çıktılar. Birlikte savaşı kışkırttılar. Serbestleşme paradoksu, potansiyel bir çatışmanın her iki tarafındaki radikal duyguların birbirlerini beslediği, bir rakip oluşumuna katkıda bulunduğu gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Bazılarının radikalizmi, başkalarının radikalizmini yaratır.
1990-ler'in başlangıcından bu yana Kazakistan'da güçlü bir merkezi devletin asıl üstünlüğü sadece istikrarı sağlaması değil. İstikrarı korumanın daha önemli bir yolunun, etnik alanlarda da dahil olmak üzere, kamusal alanda ilişkilerin netleştirilmesine gerek olmaması olabilir. Ve Kazakistan’daki sıradan toplumun, hem Kazak’ın hem de Rus kısımlarının, devletin bu rolünü kabul ettiğini ve hala büyük bir rahatlama ile algıladığını kabul etmek gerekir.
Bilinçaltında, nüfusun çoğu etnik grup ilişkilerini açıkça netleştirmek istemeyecekti. Bu, Kazakistan vatandaşlarının milliyetlerinden bağımsız olarak genellikle sahip oldukları en büyük fobidir. Buna karşılık fobiler, Sovyet sonrası alan için tipik olan müzakere etme konusundaki belirsizliğin bir yansımasıdır. Bu nedenle vatandaşlar, sorunları fark etmekten kaçınmaktan kaçınmayı tercih ederler, karar alma sorumluluğunu merkezi bir devlete devretmeyi kabul ederler, kendi taraflarındaki bazı kararlara yanıt olarak ümit ederler.
Son zamanlarda, Kazak ve Rus aydınları ideolojik mızrakları kırdıklarında, hem Kazakistan hem de Rusya'daki nüfusun çoğunlukla anın şiddeti ve radikal aydınlar arasındaki tartışmanın tüm yönleriyle ilgili karanlıkta kalması karakteristiktir. Bu kuşkusuz ülkelerimiz ve Kazakistan'daki uluslararası ilişkiler için çok önemlidir. Paradoksal olarak, her iki taraftaki radikaller arasındaki serbest tartışma eksikliği bir rol oynadı. Sıradan toplum bunu bilmiyordu. Buna göre, sert ifadelerle ilgili olarak belirlenecek zor kararlar vermek zorunda değildi. Düşünce özgürlüğü için iyi ya da kötü bir soru, ancak Kazakistan'daki şu an için bu kesin bir artı.
Elbette, uzun süre devam edemeyeceklerini, er ya da geç konuşmaları gerekeceğini, soru sormaları ve genel olarak halka açık bir tartışma başlatmaları gerektiğini söyleyenlerle aynı fikirdeler. Bunun bir zaman olması mümkündür, ancak şimdi çoğunluk bu anı geciktirmeye çalışmanın daha iyi olacağı konusunda hemfikir olacaktır.
Bu nedenle, liberal eleştirimize, Kazakistan’ın Rusya ile ilişkilerine dair herhangi bir açık tartışmanın, Kazakistan’ın çıkarlarına ya da 90’lerin başındaki sakinlerinin muhafazakâr görüşlülüğünün büyük kısmını karşılamadığına ve bugün yanıt vermediğine yanıt verebiliriz.
Ancak bu, tartışmamamız gerektiği anlamına gelmez. Belki de son altı ayın ana sonucu pozisyonun uzlaşmazlığının sadece radikalleri sadece kendi çevrelerinde iletişim kurmaya zorlaması anlayışıydı. Ve bu verimsizdir, çünkü neden bir radikal benzer düşünen kişiye ilkeli bir pozisyonu kanıtlamak zorunda kalmalıdır? Sadece zaman kaybı olacak. Bu bakımdan, bu baharın, çoğu Kazakistan'ı çok eleştiren Rusya'dan çok radikal siyaset analistlerinin Baikonur'da konferansını nasıl gerçekleştirdiklerini oldukça göstericidir. Başlangıçta etkinlik konusuna çok olumlu bir şekilde hitap eden Kazakistanlı katılımcıların çok azı, Rus katılımcıların en sert ifadelerinin bazılarına katılmaya zorlandı.
Benzer şekilde, rakibinizi itibarsızlaştırmaya çalışmak mantıklı değil. Örneğin, bazı yerel Rus yanlısı aktivistlerin Kazakistan'da faşistleri Kazak ulusal hareketlerinin bireysel temsilcilerine etiketlemeye çalıştıkları gibi yaptıkları gibi. Dahası, karakteristik olan, en radikal ve tamamen diyalog yeteneğine sahip olmaktan uzak.
Bu bakımdan, Astana ve Moskova arasında (yılın sonbaharında 2012) başlangıcından önce bile, Astana ve Moskova arasında, basın ve konferanslarda etkin olarak Kazakistan dinleyicileri ile konuştukları açık çatışma çatışmasının başlangıcından önce bile, gerçekten çok parlak Rus siyaset bilimcisinin ortaya çıkardığı çok açıktır. Onu Rus konumunun doğruluğuna ikna ettiler ve neredeyse hiçbir anlaşmazlık ile bir araya gelmediler. Bunun, üstün konum yanılsamasını, mutlak baskınlığını yaratması mümkündür. Kazakistan'da yalnızca “ulusal vatansever” olarak adlandırılanların yanı sıra birkaç liberallerin entegrasyona karşı olduğu görülüyordu.
Ancak sorun, Kazak medyasında ve pek çok konferansta Rus ve Rus yanlısı pozisyonların tüm yarasaları ve gerçek entelektüel tahakkümlerinin, büyük ve büyük çapta anlam ifade etmemesiydi. Hem Kazak konuşan hem de Rusça konuşan Kazak entelektüel topluluğunun büyük kısmı, Moskova şemsiyesi altında bir şekilde veya başka bir şekilde geri dönmeye hazır değil. Ve bu çoğunluğun ilkeli konumu. Tabii ki, başka türlü inananlar da var.
Belki de Rusya’nın en büyük yanılgısı, parlak ve kararlı düşünen siyaset bilimcilerinin, tartışma ve entelektüel baskı altında, Kazakistan’ın devletliğini gittikçe daha fazla sorgulayan kendileri tarafından konuşmalarıydı. Bu aynı zamanda, doğrudan veya dolaylı olarak, yalnızca ortak tarihimizin Rus versiyonunu savundukları için, sömürgeci ilişkiler ve sömürgecilik sorununun formüle edilmediğini reddettiler. Kazak toplumunda bu konu çok alakalı ve en çok tartışılanlardan biri. Sonuç olarak, memnuniyetsizlik burada birikmiştir, çünkü Rusya ile geleneksel olarak dostane ilişkilere rağmen, bu kontrol altına alınmaya hazır olma anlamına gelmez.
Genel olarak, yönetim ve kalitesi sorunu şu anda belki de en önemlisidir. Çünkü Kazakistan'da mevcut kamuoyundaki hoşnutsuzluğun ana dalgası tam olarak yönetimin kalitesine yöneliktir. Ve sadece farklı düzeylerde görevlileri olan çeşitli skandal hikayeleri değil. Sorun, ücretsiz olup olmadığı, ancak pratikte ülke içindeki mevcut hükümet sisteminin tüm eleştirmenleri SSCB'nin zamanları ile karşılaştırıyor. Elbette, bu akıl yürütmenin önemli bir kısmı, sosyal adalet hakkındaki fikirlerle dolu, bu bağlamda Sovyetler Birliği giderek “altın çağ” efsanesinin bir parçası haline geliyor. Ancak eleştirmenlerin Sovyet döneminde mevcut yönetim kalitesine yönetimle karşı çıkması da önemlidir. Bu, yirmi ve otuz yıl önce olanlardan tamamen farklı insanlar tarafından yönetildikleri gerçeği dahil, memnun olmayanları birleştiren böyle bir kamu frondasıdır.
Her ne kadar modern piyasa ekonomisine bağlı olanlar için yönetim sistemimizin Sovyet döneminde sosyalist olandan tamamen farklı koşullarda mevcut olduğu açıktır. Ve en azından, komşu Rusya'daki son yirmi yılın tüm reformlarından sonra çıkandan daha kötü değil. Fakat en önemli şey, bugün kendimizi yalnızca Rusya ve diğer komşularımızla karşılaştıramayacağımızdır. Asya ülkeleriyle karşılaştırıyoruz, örnek değil, çok değil. Şimdi parçası olduğumuz dünya ekonomisinin dezavantajlarını ve avantajlarını görüyoruz. Hem başarılarımızda hem de hatalarımızda bağımsızız ve bu yaklaşık yirmi iki yıllık bağımsızlığın çok önemli bir sonucudur. Ve şimdi artık Rusya insanında dış dünyayla ilişkilerde bir aracılığa ihtiyacımız yok. Şimdi başarılarımızda, sorunlarımızda ve sorunlarımızda Rusya ile eşitiz.
Ancak bu soru hala tarihçisini bekliyor, çünkü Kazakistan'ın son tarihi, neredeyse hepsinin Kazak olduğu söylenen eski kahramanlardan bahseden, belki de son yıllarda yapılan tarihte yayımlanan sayılardan daha fazla mitle doludur.
Ortak tarihi çıkmazımız
Son altı ay içinde aktif olarak tartışılan tüm konular arasında, pek çok tarihi anlar vardı. Ve bu anlaşılabilir bir durumdur, çünkü yarıdan fazla bir ideoloji tarihten oluşur. Ve burada çok iyi değiliz.
Ortak tarihimizin Rus versiyonu kendi tarzında çok ince ve tutarlıdır. Yüzlerce ve binlerce eserde temsil edilir, büyük tarihçiler tarafından yazılmıştır ve hatta Rusya'da da çokça görülen mitolojik edebiyat bile genel kavramın uyumuna müdahale etmemektedir. Sovyet döneminde, hikayenin Rus-merkezci versiyonu aslında bronzdan yapılmış. SSCB'nin bir parçası olan ve böylece tek bir biçimde birleştirilen bütün halkların tarihçelerini içeriyordu.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra, tek bir model zamanla eritildi ve yerel tarihin ulus inşası ideolojisinin bir parçası olarak başladığı ayrı formlarda yayıldı. Tüm çabaların en azında, yeni bağımsız devletler tarafından çok daha fazlası Rus devleti tarafından yapılmak zorundaydı. Aynı zamanda, liberalleşme sürecinin gerçekleştiği yerde, derhal Rusya ve yerel devlet kurucu etnik grupla olan ilişkileri ile ilgili olarak çok sert bir ton verildi. Demek ki Baltık'ta, Ukrayna'da, Transkafkasya'da. Ve bu anlaşılabilir bir durumdur çünkü bir imparatorluğun yıkılışı her zaman birçok parçayı bırakır. Ve imparatorluğun küçük uluslar için sahip olduğu iyi işler hakkında ne kadar konuşurlarsa konuşsun, dünyanın hafızasında tamamen farklı bir resim var. Bu nedenle, düşünülen imparatorluğun destekçileri kanonik versiyonlarını savunurken, rakipleri de onu çürütürken, tarihsel temalardaki uzlaşmazlıklar ve çelişkiler çatışır.
Aynı zamanda, merkezi bir dikeye sahip ülkelerde yetkili makamlar, kritik süreçlerden kaçınmaya çalışarak kendilerini tarihsel süreç anlayışındaki kişisel düzeltmelerle sınırlamakla kalmayıp aynı zamanda ortak bir tarih lehine küfürler çıkarmaya çalıştılar. Ve bu anlaşılabilir bir durumdu, çünkü bu ülkeler bir yandan Rusya ile ilişkilerde sorun yaşamıyorlardı, diğer yandan da Rus medyasından sert eleştirilerden kaçınmak istiyorlardı. İkincisi, eski SSCB'nin bilgi alanına çöküşünden hemen sonra egemen oldu.
Bu nedenle, aslında, Rusya’nın kamuoyunda Kazakistan’a karşı böyle iyi bir tutum var. Çünkü Kazakistan, kırılmış bir ülkenin diğer bölgelerinde olduğu gibi, bunun hakkında kötü düşünmek için bilgi vermedi. Doksanlı yıllarda, elbette, başka türlü düşünen insanlar vardı. Bununla birlikte, çeşitli sebeplerden dolayı, Kazakistan'ı Rusya için terk edenlerin ezici çoğunluğu bile, genel olarak ülke ve halkını iyi bir şekilde muhafaza etti. Onlar en iyi propagandacıydı ve birçok bakımdan onlar sayesinde Kazakistan'ın imajı her zaman tersinden daha olumlu olmuştur.
Ayrıca, Rus toplumu açıkça düşmanca bir ortamda tamamen yaşamak istemeyecekti. Bu nedenle, birçok yönden, bağımsız bir devlet haline gelen birkaç eski Sovyet cumhuriyetinden biri olan dostane Kazakistan, Rusya’ydı ve kamuoyu sadece gerekli.
Elbette, ideoloji açısından, bir bütün olarak Rusya, eski SSCB'nin bütün halkları arasında belki de en zor durumda idi. Çünkü ülke büyük bir imparatorluğun çöküşünü yaşadı. Bir maça olarak kürek ararsanız, Sovyetler Birliği Rus İmparatorluğu'nun yeni bir ifadesiydi. Ve SSCB'nin liderliğinde farklı uluslardan pek çok temsilci bulunması - Gürcüler, Ermeniler, Ukraynalılar, Yahudiler ve diğerleri kadar önemli değil. İmparatorluklar, devletin gücüne ve kültürel geleneğin çekiciliğine sahip olmaları bakımından farklıdır. Bu nedenle, diğer ülkelerden gelen Ruslaştırılmış göçmenler çoğunlukla dürüstçe, imparatorluğa hizmet etmiş, bürokrasisinin ve ordusunun temelini oluşturmuştur. Rus İmparatorluğu'nda bunlar Baltık Almanları, vaftiz Tatarları, İtalyan mimarları, SSCB'de Batı Ukrayna şehirlerinden, Gürcü Mengrelia ve diğer bölgelerden geliyorlardı.
Aslında, burada yeni bir şey yoktu. Çeşitli zamanlarda, Bizans İmparatorluğu Ermeniler, Araplar, Makedonlar ve Trakyalılar tarafından yönetiliyordu. Osmanlı İmparatorluğu'nda egemen sınıf, Yunanlılar, Slavlar ve Batı Avrupalıların hâkim olduğu neredeyse hiç etnik Türk olmayan mülk mülkünden sayısız insandan oluşuyordu. Bizans'ta toplumun en yüksek elitine pasaport, Yunan ve Ortodoks dinleri, Osmanlı Devleti, Türk dili ve İslam'dı. Rus İmparatorluğu'nda, Ortodoksluk ve Rus dili, SSCB'de, her şeyden önce, Rus dili ve daha sonra Marksist-Leninist ideoloji. Büyük Vatanseverlik Savaşı’nın zaferinden sonra kesin olarak ortaya çıkan hikayenin Rus merkezli bir versiyonunu eklerdim.
İmparatorluğun cazibesi muazzam bir güce sahiptir. Bu nedenle, Bizans İmparatorluğu'nda Yunanca konuşan ancak etnik kökene göre Yunan olmayan bir grup insan vardı. Benzer şekilde, Osmanlı İmparatorluğunda, çok farklı birçok insan - Slavlar, Araplar, Ermeniler, kendilerini Osmanlı olarak adlandırdılar, ardından Atatürk reformlarından sonra, Türkler oldular.
Sovyetler Birliği döneminde, eski Rusya İmparatorluğu, sınıfını ve dini sınırlarını kaybetti. En farklı etnik kökene sahip olan devasa halk kitleleri, kendilerini büyük bir güce sahip vatandaşlar olarak hissettiler.
Rusya İmparatorluğu döneminde, Ortodoksluğu kabul eden, Kazak halkının bir parçası olmayı bırakıp Rus halkının bir parçası haline gelen Kazaklarla ilgili çok açık bir hikaye. Çünkü din değişikliği otomatik kimlik değişikliği anlamına geliyordu. SSCB'de, eski göçebe halkların diğer temsilcileri - Kalmyks, Yakutlar, Buryatlar gibi önemli sayıda Kazak, Rus dilinin kullanımına geçti, ancak Rus kimliğinin bir parçası olmadı.
Sovyet imparatorluğu gücünün zirvesindeydi. Bu bir Rus imparatorluğu değildi, ama Ruslar hala emperyal bir etnoydu ve diğer uluslardan birçok göçmen bunun bir parçası olmaya çalıştı. Tıpkı eteklerin tüm sakinlerinin, Bizans İmparatorluğu ve Osmanlı Osmanlılarında Rum olmak istediği gibi. Ortodoksluk olmadan Rus olmak ve eski devrim öncesi katı toplum örgütü olmak kolaydı, dolayısıyla Kazakistan'da Ukraynalılar, 1917'a kadar kimliklerini koruyan Ruslar, özellikle Avrupalılar ve hemen hemen tüm yarı cinsleri olmak üzere çeşitli ulusların temsilcileri.
Ancak, imparatorluğun herhangi bir düşüşü daha sonra ne yapılacağı sorusunu gündeme getirmektedir. Modern Türkler zor zamanlar geçirdi, eski Osmanlı kimliklerini terk etti, Avrupa'nın bir parçası olmaya çalıştı ve şimdi kültürün çekiciliğine, devlet modelinin etkinliğine ve ekonominin gücüne dayalı yeni bir imparatorluk kurmaya çalışıyor. Modern Avusturyalılar, büyük Habsburg İmparatorluğu'nun geçmişi hakkında endişeli değil, ondan turist çeken saraylar ve parklar bıraktılar.
Ancak Rusya daha zor zamanlar geçirdi. 1917'e girdikten sonra, imparatorluğun çöküşünü çoktan yaşadı, ancak bunun için yüksek bir bedel ödemesine rağmen, yükselebildi. İkinci kez, Rusya, bölgenin önemli bir bölümünü kaybetti, ancak hala çok fazla toprak ve kaynakları elinde tuttu. Her şey bir gecede çöktü ve ulus-devletlerin inşası imparatorluğun kalıntıları üzerine başladığında, Osmanlılar ve Avusturyalılar tarafından yaşanan böyle bir darbeye katlanmak zorunda değildi. Doksanların başlarında liberal bir devlet olmaya çalışmasına rağmen, Rusya hala kısmen bir imparatorluk olarak kaldı. Ve şimdi ikili bir pozisyonda. Bir yandan, önceki pozisyonlarına geri dönmek istiyor, bir kez daha imparatorluğu restore etmeye çalışıyor. Öte yandan, Rusya’nın kendisi için ulus inşası konusu gündemden çıkarılmamaktadır. Gelişimin bu iki çeşidi ideolojik olarak komşularımızı ikiye böler ve ne inşa ettiğine karar vermesini zorlaştırır. Gelişim yolunu belirlemek, dış dünyayla ve komşularıyla ilişkileri nasıl kurduğuna bağlıdır.
Paradoks, Kazakistan'ın organizasyonunda modern Rusya'ya çok yakın olmasıdır. Ve sadece ülkelerimizde güçlü bir güç dikeyine sahip cumhurbaşkanlığı cumhuriyetleri olduğu için değil. Genel olarak, biz de zor bir durumdayız, çünkü ulusal bir devlet ya da başka bir şey inşa edip etmediğimizden henüz emin değiliz.
Aynı zamanda, iki ülkenin liberal çevrelerinin kaçınılmaz olduğu inancına rağmen, Rusya’nın ve Batı’nın liberal modelini gerçekleştirmesinin çok zor olduğu açıktır. Serbestleşmenin, mevcut durumda kesin bir cevabı olmayan acil sorunları tartışma ihtiyacına yol açacağını göz önüne alamayız. Bunların arasında, örneğin: 1916, yılın yerel halkından toprak ele geçirme emperyal politikasına karşı sömürge karşıtı bir ayaklanma mıydı yoksa savaş sırasında büyük bir imparatorluğun öznelerinin yasadışı bir isyanı mıydı? Bir başka soru ise, 1920'un sonunda göçmenlerin karaya oturması, sedasyon sürecinin modernleşme sürecinin bir parçası olup olmadığı ya da belki de göçebe yaşam biçimini ortadan kaldırmak isteyen devlet ve bunun sonucu olarak devletin suç politikası olup olmadığıdır. Kazak nüfusu ve özellikle orta ve kuzey bölgelerinde sayısının azalması? Böyle zor sorular var.
Liberalleşme, etnik grupların, tarihsel adalet için şiddetli ideolojik savaş arka planına karşı kendileri için oy vermeye başlayacaklarına yol açacak. Kazak-Rusya ilişkileri tarihinde en az bir düzine karmaşık konunun değerlendirilmesi sorusu dahil. Ve Kırgızistan örneğinden görüldüğü gibi özelleştirme tehdidinden de bahsetmiyorum.
Ünlü Rus liberal Anatoly Chubais’in liberal imparatorluktan bahsettiği zaman çok yanlış olmaması muhtemel. Çünkü örgütünde Rusya bugün ulusal bir devletten daha bir imparatorluktur. Emperyal Çubalar kavramındaki liberallik yalnızca ekonomi ile değil, aynı zamanda devletin genel verimliliği ile de ilişkiliydi, ancak politika ile de açıkça bağlantılı değildi. Aslında, bu bağlamda, Çin bugün liberal bir imparatorluktur.
Ancak Kazakistan, organizasyonunda Rusya'ya çok benziyor. Basitçe, biz daha küçüğüz, fakat aynı zamanda sadece ulus inşasını da gerçekleştiremeyiz. Milliyetçi entelektüellerimiz bununla aynı fikirde olmasa da, bu nedenle doğası gereği terminolojik anlaşmazlık nedeniyle mızrakları kırıyorlar.
Kazakistan vatandaşı olmayan Kazakistan vatandaşlarının nasıl çağırılacağı - örneğin Alman veya Özbek kökenli olan Kazaklar veya Kazakistanlılar. Buradaki nokta, bir ulus tanımının farklı bir anlayışıdır. İkinci durumda, milletin sivil anlamını Avrupa anlamında anlıyoruz. İlk durumda, aynısı kastedilmiştir ancak Kazak kimliği üzerinde durmaktadır. Vatanseverlere bunun halihazırda Rusya ve Rus diline çok bağlı olan devletin Kazak karakterini vurgulamayı mümkün kılacağı anlaşılıyor. Onların bakış açısına göre devlete sadakat buna bağlı. Ancak, genel olarak bu, resmi bir gerekliliktir, ancak devlet için belirli bir ideolojik çıkmaz oluşturabilir. Özellikle de, nüfusun Kazak olmayan kısmıyla ilgili olarak temel bir gereksinim haline getirmeye çalıştıkları inatla bağlantılı olarak.
Toplumu karmaşık ideolojik yapılarla doldurmamak çok daha mantıklı olacaktır. Ne de olsa, sıradan bir kişi bir ulusun medeni ve etnik anlayışı arasındaki farkı anlamayacaktır. Zor bir seçim durumuna girdiğini düşünüyor ve kendi seçimini yapacak. Aynı zamanda, vatandaşların sadakatinin bir kez daha kontrol edilmesi devletin ve toplumun yararına değildir. Belirgin olarak ifade edilen bir ideolojik görev dışında, bunun pratik bir anlamı yoktur. Bu tartışma, sadece ideolojik konumun sağlamlığının, bazı vatandaşları, komşuları ve ortaklarıyla olan ilişkilerinde daha esnek olması gereken devlete uygun olmadığını doğrulamaktadır.
Devam edecek
Rus aydınlarının ebedi sorusu: ne yapmalı? - Karşılıklı ilişkiler konusundaki ilk tartışmaların patlak vermesinden sonra, özellikle Rusya ve Kazakistan için önem kazanmıştır. Kazakistan'ın bağımsızlığını korumak istediği açıktır. Yine büyük Rusya'da dağılmak istemiyor. Rusya'nın Kazakistan'ı tekrar aynı teknede oturması ya da onunla aynı çizgide durması için ikna etmek için pek çok tartışması yok. Ana argümanlar hem ekonomide hem de politikada zor anların üstesinden gelmekle ilgilidir. Ekonomide, esas olarak ham yönelimi sorusuna karar vermek, siyasette birlikte, örneğin Afganistan kaynaklı tehditlere karşı koymak. Bununla birlikte, sorun, Rusya'nın çıkarlarının her zaman Kazakistan'ın çıkarlarıyla örtüşmemesi gerçeğiyle bağlantılıdır.
Özellikle, ekonomide, nesnel olarak biz, hammadde pazarındaki rakipleriz. Ayrıca, Kazakistan nesnel olarak Rus mühendislik ürünlerinin ana pazarı haline geldi. Rusya inşaat mühendisliği ihracatının toplam hacminin yüzde 45'ini tüketiyoruz. Yani, Rusya ekonomisine çok ihtiyacımız var, daha azına sahibiz, çünkü aynısını dış pazarlarda da alabiliriz. Bu nedenle, bizim tarafımızdan bu, Rusya'ya yönelik bir tür harekettir, çünkü Rus pazarları bizim için çok daha az açılmıştır.
Dış politika alanında, Kazakistan'ın Rusya'nın tecritci politikasını sürdürmesi kârlı değildir. Moskova'nın gideceği ana dış politika yönündeki çatışma Astana'nın çıkarları değil. Sonuncusu neden Suriye'yi ve Esad rejimini desteklemeli, Kazakistan Kosova'yı tanımıyorsa neden Abhazya ve Güney Osetya'yı tanıtsın? Rusya için belli bir yüzleşme tamamen haklı, büyük güçlerin dünyasına geri dönme politikasının bir parçası. Ancak küçük Kazakistan için hiç gerekli değil.
Bu nedenle Kazakistan, teknik olarak Rusya ile ilişkilerinde net bir kesinlikten uzaklaşmaya, dış politikasına bağımlı olmamakla, onunla ilişkilerde çok keskin tartışmalardan kaçınmaya çalışıyor. Ekonomi bizim için çalışmasa da, Rus politikasına olan bağımlılık çoktan oluştu.
Kazakistan için durumun genel karmaşıklığı, bariz sebeplerden dolayı, Rus menfaatlerinin vatandaşlarının belli bir kısmına çok yakın olması. Sonuncusu, Rusya ile yakın bir ittifak kurma fikri varsayımsal olarak ortaya çıkma ihtimalinden bir miktar öfori yaşıyor. Fakat çoğunluk, en iyi fikrin bile uğruna risk almanın imkansız olduğunu anlıyor.
Paradoks, Gümrük Birliği’nin çalışmalarına başlamadan önce Kazakistan’daki devletin toplumun çoğundan memnun olduğu yönünde. Özbekistan'la karşılaştırıldığında, Kırgızistan'la karşılaştırıldığında daha fazla özgürlüğümüz var, Rusya'yla karşılaştırıldığında daha fazla düzenimiz var, daha az vergi var ve suç sayılmaz. Yani, temelde, hemen hemen her şeyde, altın bir ortalamaya benzer bir şey vardı. Her şeyin bizim istediğimiz kadar iyi olmadığı açıktır, ancak komşularla olan eşyaların karşılaştırılması Kazakistan lehinedir. Nüfusun muhafazakar çoğunluğu durumdan, özellikle de aktif kısmından memnundu.
Ancak aracın başlamasından sonra durum değişti. Bu sadece fiyat artışı değil. Genel olarak, Rusya ile çeşitli yönlerde rekabet etmeye hazır değildik. Rusya kuşkusuz dostane olmasına rağmen hala komşu bir ülke iken, her şey çok daha iyiydi, ama aynı alanın bir parçası olduğumuzda her şey değişti. Kazakistan’daki Rus yanlısı entelektüellerin bir kısmının hoşnutsuzluğuyla beslenen devletin eleştirisi de dahil olmak üzere, Astana’nın iki devlet sistemini birleştirmek için Moskova’dan gelen tüm talepleri kabul etmeme konusundaki istekleri.
Bugün devletin bir miktar açıklık politikasına uyması gerçeği göz önüne alındığında, tüm bunlar istenmeyen sonuçlara yol açmıştır. Özellikle, birçok yetkili toplumla etkileşime hazır değildi. Bakan Abdenov örneği çok gösterge niteliğinde. Ancak toplum da daha aktif davranmaya başladı ve bu da Rusya ile daha açık ilişkilerin yan etkisi. Sistemler açıkça birleşiyor ve eğer herkes Kazakistan'ın durumu ve onunla olan ilişkileri hakkında daha fazla düşünmeden önce çoğu kişi Rusya'ya bakıyor. Dahası, Rus eğilimleri bölgemize yayılmaya başladı. Bu aynı zamanda, suçun artan etkisi ve Rusya sermayesinin artan etkisi ve hatta politik örgütlerin çalışma yöntemleri için de geçerlidir. Abdenov’a yumurta atan Karaganda’nın Rus ulusal bolşeviklerine yakın olduğu ortaya çıktı.
Buna göre devlet için durum çok daha karmaşık hale geldi. Rusya ile ilişkilerde doğru tonu nasıl bulacağını ve Kazakistan içindeki ilişkilerin radikalleşmesini nasıl önleyeceğini düşünmesi gerekiyor.
Yine de, doğru makamın bulunması muhtemeldir. En mantıklı çıkış, önceki şeylerin sırasına dönmek olacaktır. Ama bugün imkansız. Ancak, tüm son değişikliklerin olumlu yanı, Kazakistan'ın ana ideolojisi olabilecek olası eksiklikleri ile güçlü bir devlet olduğunun anlaşılmasıdır. Oldukça muhtemel yeni ve yeni zorluklar durumunda, ideolojik olarak motive olmayan sıradan vatandaşlar için devletin değeri güçlü bir şekilde artmıştır. Her ne ise, fakat toplumun çoğunun hala daha az rahat hissettiği oyunun koşullarını ve kurallarını sağlar.
Aşırı pozisyonların olduğu açık. Bir yandan ulus inşası ideolojisi. Öte yandan - Rus devletinde çözünme ideolojisi. Her iki ideoloji de taraftarlarının tüm arzularıyla yerine getirilemez. Aynı zamanda, Rusya gibi Kazakistan da eski imparatorluğun bir parçası ve nüfusun çoğunluğu sadakatlerini eski SSCB'den bu iki devlete devretti. Sadece bunları karıştırmayın ve iki modeli saklamayın, her birinin kendilerine, birbirlerine ve vatandaşlarına mevcut problemlerle başa çıkmada daha iyi olduğunu kanıtlamalarını sağlayın. TC operasyonunun başlamasından önce gerçekleşen bu devletlerarası dostluk yarışması, nesnel olarak daha çekici görünüyor. İçinde yanılsamalara yer yoktur ve kimin doğru, kimin suçlu olduğunu ve ne yapılması gerektiğini bulmak gerekli değildir.