Kendilikçilik.
Kendilikçilik.
(Philosophical Dictionary) :
(Os. Tavsifî sanat, Fr. Expressionisme). Fenomonoljik anlayışta sanat görüşü... Ernst Mach'ın izlenim felsefesini sanatta gerçekleştiren izlenimcilik anlayışına karşı olarak Edmund Husserl'in olaybilimciliğini sanatta gerçekleştirme amacını dilegetirir. Husserl, olaybilim yöntemiyle varlığı paranteze alıp onu bütün dünyalılardan soyutluyor ve geriye kalan son kendiliği inceliyor ve dünyaya bu kendilikten açılıyordu. Kendilikçilik de bu yöntemle çalışarak kendilikleri sanatın konusu yapmakta ve duyu örgenlerinin getirdiklerini parantaze alarak onlardan soyutladığı kendilikleri belirtemye çalışmaktadır. Bu, bir metafizik sanat anlayışıdır. Pratik bir örnekle açıklamak gerekirse bir karpuzu resmeden bir tabloda karpuz görülmez, çünkü paranteze alınmış özdeksel bir dış dünya varlığıdır. Buna karşı ressamın karpuzun kendiliği olarak kavradığı öznel bir biçim resmedilmiştir. Bu çığırın yol açıcısı ünlü ressam Van Gogh'dur. Bu akım, özellikle Picasso'yla, aynı felsefesel temelde olan kübizme varmıştır. Gerçek biçimler, yerlerini, geometrik biçimlere bırakmışlardır; çünkü geometrik biçimler varlığın kendiliği'dirler. Güzel bir kadın, metafizik çözümlemede, gemotrik bir biçimdir. Bu akım, sonunda, büsbütün soyutlaşarak non-figüratif sanatı doğurmuş ve bundan da ileriye giderek constructivismee'e varmıştır. Bütün bu anlayışların felsefesel metafizik temeli şudur: Dış dünyadan kurtulmak... bkz. Metafizik, Olaybilim, İzlenimcilik, Kendilik, Sanat, Gerçeküstüncülük, Varoluşçuluk, Varlığın Saçmalığı.