Albümin Nedir? Ne İşe Yarar?
· Kan damarlarından vücut dokularına sızması gereken protein türleri, kılcal damar benzer biçimde nispeten dar alanlardan geçemez. Albümin, suda zor çözünen yağ asitlerinin kan kanalıyla, doku ve organlara taşınmasını sağlamasının yanı sıra oluşturduğu onkotik tazyik yardımıyla boyutsal olarak büyük olan proteinlerin dar alanlara geçişini sağlar.
· Damar içinde basınç meydana getiren albümin yardımıyla damarlar ile doku boşlukları arasındaki sıvı dengesi sağlanır. Kanda bulunan toplam protein miktarının ortalama %60'ını meydana getiren albümin sayesinde dokulardaki sıvı birikimi, şu demek oluyor ki ödem oluşumu engellenir.
· Kan plazmasının yanı sıra dokuların içeriğinde bulunan sıvılarda da bulunan albümin; ter, gözyaşı, safra, mide sıvısı, kas ve deri benzer biçimde pek çok bölgede bulunan bir protein türüdür.
· Kanda yer edinen besin maddelerinin ve hormonların alakalı vücut bölgelerine taşınmasını sağlayan albümin, vücudun asit-baz dengesinin korunmasında da rol oynar.
Karaciğer tarafınca sentezlenen albümin, vücutta özgür şekilde dolaşan kararsız atomlar olarak da malum oksijen serbest radikallerine bağlanarak bu maddeleri test altında tutar. Vücut için tehlikeli olabilen cıva, nikel, çinko ve bakır gibi minerallerin iyonlarına bağlanarak bu metalleri nötr hâle getirir.
· Albümin; B6 vitamininin tedavi amacıyla alınan ilaçların, tiroit ve steroid hormonlarının yanı sıra nitrik asit (NO) oleik ve linoleik benzer biçimde bazı yağ asitlerinin de vücut arasında taşınmasında rol oynar.
· Albümin, karaciğerin eritrositleri (kırmızı kan hücreleri, alyuvar, RBC) parçalaması esnasında ortaya çıkan bilirubin (BIL) gibi suda çözünmeyen toksik atıklara bağlanır ve bu gibi metabolik atıkları etkisiz hâle getirir.
Kişinin vücudunda bulunan albüminin az veya oldukça olması, birtakım hastalıklara bağlı olarak meydana gelebileceği gibi dehidrasyon (susuz kalma), aşırı terleme, yetersiz ve dengesiz beslenmeye bağlı olarak da oluşabilir. Albümin referans değerleri (normal değerleri) 3,1 ila 5,5 g/dL'dir. Albümin değerinin referans değer aralığından düşük ya da yüksek olmasının nedenlerine geçmeden önce "Albümin testi nelerdir, iyi mi yapılır?" sorusunu yanıtlamak icap eder.
Albümin Testi Nedir, Nasıl Yapılır?
· Albümin testi, kan ve idrarın laboratuvar ortamında incelenmesiyle yapılır. Rutin esenlik taramaları sırasında doktor tarafınca yapılması istek edilebilen albümin testi; karaciğer, böbrek benzer biçimde organlara ilişik hastalıkların tanısı için ve / yada besleme ile ilgili sorunu olduğu düşünülen kişilere de yapılabilir.
· Kişinin, sıhhatli ve dengeli beslenip beslenmediğinin anlaşılmasının yanı sıra dehidrasyon tanısı için de albümin testi yapılması istek edilebilir.
· Albümin testinin yapılması, bulantı, kusma, iştah kaybı, hazım problemleri, kilogram kaybı, dışkı ve idrar renginde farklılık, kaşıntı, sarılık, hâlsizlik, bitkinlik ve sarılık gibi karaciğer hastalıklarının tanısı amacıyla doktor tarafınca istenebilir. Böbreklerdeki hasarlanmaya bağlı olarak oluşan nefrotik sendrom emareleri arasında yer alan ödem oluşumu, idrar miktarında azalma, köpüklü idrar, ishal, karın ağrısı, karın, göz kapakları, bacak, el ve ayak bileklerinde şişlik benzer biçimde belirtilerin varlığında da yapılabilir.
Albümin Düşüklüğü Nedir?
Sıkça sorulan sorulardan biri de "Albümin düşüklüğü nedir?" şeklindedir. Albümin düzeyinin düşük olması durumunda onkotik tansiyon dengelenemez ve buna bağlı olarak kanda bulunan hacimli proteinler, kılcal damarlar şeklinde dar yapılardan geçemez. Genellikle albüminin karaciğerde yeterli miktarda sentezlenememesinden kaynaklanan albümin düşüklüğü, birtakım vakalarda albümin yıkımından da kaynaklanabilir.
Bu durumda ödem olarak tanımlanan vücut dokularında sıvı birikimi oluşur. Kişinin el ve ayak bileklerinde oluşan ödemin yanı sıra el, ayak, bacak, yüz ve göz kapağı şeklinde farklı vücut bölgelerinde de şişlikler oluşabilir. Kan düzeyinde albümin miktarının düşük olması, çoğunlukla siroz ve hepatit benzer biçimde karaciğer rahatsızlıklarına bağlı olarak gelişir. Ayrıca aşırı alkol kullanması da karaciğer tarafından yeterince albümin sentezlenememesine neden olabilir.
Tüm bunların yanı sıra diyabet, hipotiroidi, hipoadrenalizm, mide ülseri, beyinde bulunan hipofiz bezinden salgılanan büyüme hormonu bozuklukları, beslenme bozukluğu, uzun soluklu açlık, yatağa bağımlı kalma gibi nedenler de albümin düşüklüğüne yol açabilir.
Albümin düşüklüğünü arttıran etkenler içinde, ishal, kan kaybı, yanık, nefrotik sendrom ve Çölyak hastalığı sıralanabilir. Vücutta albümin yıkımının artması ise preeklampsi (gebelik zehirlenmesi yada diğer adıyla albümin hastalığı), tiroit hastalıkları ve Cushing hastalığı benzer biçimde nedenlerden kaynaklanabilir. Ayrıca kan hacminin artışına yol açan aşırı su tüketimi ve birtakım ilaçların kullanması da albümin düşüklüğüne niçin olabilir.
Albümin Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?
Kişinin kan değerlerinde olması gerekenden daha azca oranda albümin bulunması olarak tanımlanabilen albümin düşüklüğü, pek fazlaca belirtiye yol açabilir. Albümin düşüklüğünde ortaya çıkan belirtilerin bir bölümü şöyleki sıralanabilir:
· Hâlsizlik,
· Yorgunluk,
· Mide bulantısı,
· Kusma,
· Ateş,
· Karı ağrısı,
· Ödem,
· Vücudun kolayca morarması,
· İştah kaybı,
· Kilo kaybı,
· Kaşıntı,
· Solunum problemleri,
· İdrar ve dışkı renginde farklılaşma,
· Gece artan idrara çıkma isteği,
· Erkeklerde eşeysel işlev bozuklukları.
Albümin Yüksekliği Nedir?
· Onkotik basıncın oluşumunun %90'ından görevli olan albüminin kan düzeyinde fazla olması, albümin referans kıymeti olan 5.5 g/dL değerinin üstünde olması olarak bilinebilir.
· Albümin düşüklüğüne kıyasla çok daha nadir görülen albümin yüksekliği; sıklıkla aşırı terleme, ishal, idrar sökücü ilaçların kullanması ve diyabetten kaynaklanır.
· Özellikle kontrol dibine alınmayan diyabet varlığında meydana gelen vücuttan fazla oranda sıvı atımı, kan düzeyindeki albümin düzeyinin yüksek bulunmasına yol açabilir. Farklı bir deyişle yeterince sıvı alınmadığının ya da vücudun susuz kaldığının bir göstergesi olan albümin yüksekliği varlığında bol su tüketilmeli ve protein bakımından varlıklı diyetlerden kaçınılmalıdır.
· Dengeli ve sıhhatli beslenmenin son aşama önemli olduğu albümin yüksekliğinde pek fazlaca belirti ortaya çıkabilir.
Albümin Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?
Kan düzeyinde plazma proteini türü bakımından sayıca en fazla olan albümin, karaciğer tarafından sentezlenir. Onkotik basıncın dengelenmesinde önemli bir rolü bulunan albümin, yağ asitlerinin yanı sıra bilirubinin ve pek oldukça ilacın taşınmasında rol oynar. Kan değerinde albümin miktarının artması olarak tanımlanabilen albümin yüksekliği varlığında ortaya çıkan belirtilerin bir kısmı şu şekilde sıralanabilir:
· Uyku ihtiyacının artması,
· Hâlsizlik,
· Yorgunluk,
· Ağız kuruluğu,
· Baş dönmesi,
· Karın ağrısı,
· Kemik ağrısı,
· İdrara çıkma sayısında belirgin artış.