Filloides / filloid tümörü, meme kanserinin nadir görülen bir alt türüdür, ancak meme kanseri ile aynı değildir. Bu tümörler, meme kanserine göre çok daha nadir görülür ve genellikle benigndir (iyi huylu), yani kanserli değildir.
Filloides tümör hücrelerinin şekilleri yapraklara benzer ve bu yüzden ismini, yunanca da “yaprak benzeri” anlamına gelen “phyllodes”ten almaktadır.
Filloides tümörleri, tüm meme tümörlerinin %1’den az bir kısmı oluşturur. Çoğunlukla benign olmalarına rağmen, filloides tümörlerin yaklaşık %10’unu kanserlidir.
40’lı yaşlarındaki kadınlar ve Li-Fraumeni sendromu olarak isimlendirilen nadir bir kalıtsal genetik duruma sahip bireyler, filloides tümörleri açısından yüksek risk altındadır. Ayrıca oldukça nadir bir oranda erkeklerde de görülebilir.
Filloides Tümörü Nedir?
Filloides tümörü, memenin bağ dokusunda başlayan nadir görülen tümörlerdir. Meme kanserinden farklı olan bu tümörler, kanserli değildir. Ancak filloides tümörlerin yaklaşık olarak %10’u kanserli olurken, kalan kısım eşiktedir (iyi huylu ve kötü huylu arasında) denebilir. Klasik meme kanserleri, süt kanallarını oluşturan epitel hücrelerde gelişir.
Yukarıdaki şekil: a) Normal memenin mamografi görüntüsü; b) Filloid tümöre ait bir mamografi görüntüsü
Filloides (İngilizce Phyllodes) tümörleri, sistosarkom filloides olarak da bilinir. Çıplak gözle ve mikroskop altında fibroadenomlara benzer görünürler. Bu tümörler benign, borderline (eşikte) veya malign olarak sınıflandırılabilir; ancak çoğu iyi huyludur. Meme kanserlerinin %1'inden daha azını oluştururlar.
Filloides tümörleri, hızlı bir şekilde büyür ancak genelde memeden dışarıya metastaz (yayılım) göstermezler. Bu tümörlerin çoğu benign olmasına rağmen, tümörün daha fazla büyüme riskini önlemek için ameliyat önerebilmekteyiz.
Bu tip tümörler herhangi bir yaşta meydana gelebilir, ancak daha çok 40’lı yaşlardaki kadınlarda görülür. Ayrıca genç yaştaki kadınlarda bu tümörlerin iyi huylu olma olasılıkları daha yüksektir. Bununla birlikte oldukça nadir bir oranda erkeklerde de görülebilmektedir.
Filloides Tümörlerin Sebepleri Nelerdir?
Filloides tümörlerin tam olarak sebepleri henüz uzmanlar tarafından bilinmemektedir. Hormon dengesizliği, bu durumda rol oynayabilir ve belli faktörler de kişide filloides tümörlerin gelişme riskini artırabilir;
- Travma
- Hamilelik
- Östrojen aktivitesinin artması
- Emzirme
Bu faktörlerin tümörün oluşmasına nasıl bir sebebiyet verdikleri tam olarak anlaşılmamıştır. Bununla birlikte, fibroblast büyümesini uyaran endothelin-1 isimli bir proteinin bu sürece katkı sağladığı düşünülmektedir. Fibroblastlar, bağ dokuda yapısal bir çerçeve oluşturmak adına kolajen protein salgılayan hücrelerdir.
Filloides Tümörlerin Belirtileri
Filloides tümörlerin en yaygın belirtileri, deriyi geren ve kolaylıkla hissedilebilen sert bir yumrudur. Bu yumrular genellikle memenin üst dış kısmında oluşur. Bu tümörler ayrıca damarları gerebilir ya da şişirebilir, böylelikle meme mavi veya yeşil bir renk alır.
Bu tümörler, hızlı büyüme eğilimindedir ve boyutu 1 ile 45 cm arasında değişebilirler. Bazı vakalarda, tüm meme bu durumdan etkilenebilmektedir. Genellikle ağrısız olurlar. Bazı kişiler, meme ucunda kanlı bir akıntı fark edebilir, ancak meme ucu dönmesi ve kanlı yara oluşumları nadirdir.
Filloides Tümörlere Tanı Nasıl Konur?
Filloides tümörler, tüm meme tümörlerinin %0,3 ile 1’ni oluşturan nadir tümörlerdir. Bu nedenle tanınması zor olabilir ve bu da tanıyı zorlaştırabilir. Diğer büyümeler ile karıştırılması mümkündür.
Örneğin, bir filloides tümör, fibroadenoma olarak isimlendirilen diğer meme kitleleri gibi gözükebilir. Fibroadenoma, normal meme hücrelerinden büyüyen iyi huylu yumrudur. En yaygın görülen meme kitlesi olan fibroadenomalar, genellikle genç kadınlarda gelişir. Bazı araştırmacılar, filloides tümörlerin fibroadenomaların bir türü olabileceğini ileri sürmektedir. Ancak bu iki oluşum arasında 2 temel fark vardır;
- Filloides tümörler, fibroadenomalardan daha hızlı büyüme eğilimi gösterirler.
- Filloides tümörler, 40’lı yaşlarda gelişme eğilimi gösterirken fibroadenomalar genellikle 20’li ve 30’lu gibi daha erken yaşlarda kendilerini gösterir.
Bu iki fark, uzmanların tanı koymasına yardımcı olabilir.
Tanı için Görüntüleme Seçenekleri
Diğer tümörlerde olduğu gibi bir filloides tümörün tanısını koymak için mamografi, MR (emar= manyetik rezonans görüntüleme) ya da ultrasona başvurulur.
Mamogramın sonucu olarak, kenarları belirgin olan yuvarlak bir kitle tespit edilecektir. Bazı vakalarda tümör yuvarlak loblara sahip olabilir.
MR ya da ultrason görüntüleme yöntemleri ile de meme dokusunun daha detaylı bir resmi elde edilecektir.
Biyopsi
Biyopsi, test etmek için doku örneğinin alınmasını içeren bir işlemdir ve yalnızca meme biyopsisi, kitlenin filloides tümör olup olmadığını onaylayabilir.
Bu amaçla genellikle kalın iğne biyopsisi (Trucut) önermekteyiz. Kalın iğne biyopsisi, delikli bir iğne kullanılarak deriden örneğin alınmasını içerir.
Tümör tipinin onaylanmasının ötesinde biyopsi, tümörün benign (iyi huylu) veya mailgn (kanser) olup olmadığı ve sınırlarının olup olmadığını tanımlamaya yardımcı olabilir.
Tümörün Tanımlanması
Benign tümörün özellikleri;
- Kenarları belirgindir
- Hızlı bölünmeyen hücrelerdir
- Normal gözükmeyen bağ doku hücreleri
- Bağ doku hücrelerinde aşırı büyüme olmaz
Malign tümörün özellikleri;
- Düzensiz kenarlar
- Hızlı bölünen hücreler
- Normal olmayan bir görüntü ile bağ doku hücrelerinin aşırı büyümesi
Özellikle birçok bağ dokunun aşırı büyümesi ile oluşan malign tümörler, hızlı bir şekilde büyür ve memenin dışına yayılırlar.
Filloides Tümörleri Nasıl Tedavi Edilir?
Filloides tümörlerinin tek tedavisi, büyüyen yapının tamamen alınmasıdır. Bu, ek tümörlerin oluşmasını önleyecek ve tümörün varlığından kaynaklanan komplikasyonları durduracaktır. Bu süreçte tümör ve tümörün çevresinden en az 1 cm’lik doku, cerrahi bir operasyon ile alınır.
Eğer kişinin filloides tümörü malign ise iyi huylu tümör gibi yine ameliyat ile alınacaktır. Çünkü bu tümörler, hormon tedavisine, radyoterapiye ve kemoterapiye maalesef ki yanıt vermezler.
Filloides tümörlerin nüksettiği (tekrarladığı) durumlarda mastektomi önerilebilir. Mastektomi, memenin tamamının ya da bir kısmının alındığı cerrahi bir operasyondur.
Benign filloides tümörü meme dışına yayılmasa da daha geniş bir büyüme yapmalarının engellenmesi için tedavi edilmeleri gereklidir. Aksi taktirde yumru, görünebilir olabilir ve cilt katmanına zarar verebilir. Bu da ağrıya ve durumdan rahatsız olmanıza sebep olabilir.
Filloides tümörünün alınmasından sonra kişi, ameliyatlı bölgede ağrı hissedebilir. Bunun dışında başka komplikasyonlar nadir görülür.
Bening filloides tümörleri, malign olanlara kıyasla daha az nüksederler. Bu süreç içerisinde ameliyat sonrasında herhangi bir nüksün olup olmadığına bakılacaktır.
Bening tümörlere sahip kişiler için süreç daha olumludur. Bununla birlikte malign tümöre sahip kişiler için 10 yıllık sağkalım oranı %87’dir. 2019 yılında yayımlanan ve filloides tümöre sahip 1957 ve 2017 yılları arasındaki değerlendiren bir çalışmaya göre, kötü özellikli olmayan tümöre sahip kişiler için 10 yıllık hastalığa özgü sağkalım oranı neredeyse %100’dü.
Tedavi edilmeyen tümörler, iyi huylu bile olsa, bazı komplikasyonlara sebep olabilir. Bu yüzden, memesinde herhangi bir değişiklik fark eden kişilerin mutlaka biz uzmana başvurması önerilmektedir.
Filloides Tümörleri Kanser Riskini Artırır mı?
Eğer malign filloides tümörü tekrarlarsa, bu tür tümörün memenin dışına yayılma riski azdır. Tüm filloides tümörlerin %5’inden azı başka bir yerde nükseder.
Bening filloides tümöre sahip olmak ise kişinin meme kanseri gibi başka bir kanser geliştirme riskini artırmaz.
Özet
Filloides tümörleri, meme tümörlerinin nadir görülen bir formudur ve çoğunlukla iyi huyludur. Nadir görüldükleri için henüz bu tümörlerin oluşumuna neyin sebep olduğu bilinmemekle beraber hormonların rol oynadığı düşünülmektedir. Filloides tümörlerin tedavisi, ameliyat ile tümörün alınması ve nüksedip etmediğin emin olmak için düzenli olarak takip edilmesini içermektedir.