Fiziksel olarak sağlıklı çocuklarda %25-50 oranında iştahsızlık görülebilir. Ama gerçek anlamda iştahsızlık bu çocukların ancak %1-2 sinde vardır. En sık 1-6 yaş arası çocuklarda görülür. İştahsızlık genel olarak bir beslenme sorunu olması nedeniyle bu grup içerisine az yemek yeme, seçici yemek yeme, yemeği reddetme, yemek yemekten korkma ve kendi kendini beslemeyi becerememe gibi beslenme sorunları girer. Özellikle çocuğun büyüme ve gelişimini etkiliyorsa iştahsızlık önemlidir. Çocuklarda iştahsızlık neden olur? Çocuklarda görülen iştahsızlık belirtileri nelerdir? Çocuklarda iştahsızlık nasıl giderilir? Çocuklarda görülen iştahsızlığın tedavisi var mıdır? Çocuklarda görülen iştahsızlığın tedavisi var mıdır? Çocuklarda iştahsızlıkta Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır? İştahsız çocuğa nasıl yaklaşılmalıdır? İştahsız çocuğa nasıl yaklaşılmalıdır? Çocuklarda iştahsızlık ne zaman tehlikeli olur ?
Çocuklarda iştahsızlık birçok farklı nedene bağlı olabilir. Bazı yaygın nedenler şunlardır:
- Enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı, grip, kulak enfeksiyonu gibi enfeksiyonlar, çocuğun iştahını azaltabilir.
- Diş çıkarma: Diş çıkarma dönemi, çocukların ağzında rahatsızlık hissetmelerine ve bu nedenle yemek yemekte zorlanmalarına neden olabilir.
- Stres: Ailede yaşanan stresli durumlar, okul veya evde yaşanan problemler çocukların iştahını etkileyebilir.
- Yemek seçiciliği: Bazı çocuklar, belirli yiyecekleri reddederler veya sadece belirli yiyecekleri yerler.
- Büyüme ve gelişme dönemleri: Çocukların iştahı büyüme ve gelişme dönemlerine göre değişebilir.
- Alerjiler: Bazı çocuklar belirli yiyeceklere alerjik reaksiyon gösterirler ve bu nedenle bu yiyecekleri yemezler.
- İlaçlar: Bazı ilaçlar çocukların iştahını azaltabilir.
- Kronik hastalıklar: Astım, diyabet, sindirim sistemi problemleri gibi kronik hastalıklar, çocukların iştahını etkileyebilir.
Eğer çocuklarda uzun süreli iştahsızlık ve ya kilo kaybı varsa, bir doktorla görüşmek önerilir.
Çocuklarda görülen iştahsızlık belirtileri nelerdir?
Çocuklarda görülen iştahsızlık belirtileri şunlar olabilir:
- Yemek yemek istememe veya yemek yemeyi reddetme
- Öğünleri atlamak veya yemekleri küçük porsiyonlarla yeme
- Yemek yedikten sonra hemen doyduğunu söyleme
- Ağızda yiyeceklerle oynama veya çiğneme ama yutmama
- Yemek yemek için zorlanma, teşvik etme veya ödül verme gerekliliği
- Kilo kaybı veya düşük kiloda kalma
- Genel enerji düzeyinde azalma
- Yavaş büyüme veya gelişme
Bu belirtilerden bir veya birkaçını fark ederseniz, çocuğunuzun iştahsızlığı olduğundan şüphelenebilirsiniz. Ancak, bu belirtilerin tek başına iştahsızlık ile ilgili olmayabileceği de unutulmamalıdır. Her zaman bir doktorla görüşmek en doğrusudur.
Çocuklarda İştahsızlık Nasıl Giderilir?
Çocuklarda iştahsızlık, altında yatan nedenler göz önüne alınarak tedavi edilmelidir. Ancak aşağıdaki öneriler çocukların iştahını artırabilir:
- Dengeli ve çeşitli beslenme: Çocukların yeterli ve dengeli beslenmeleri, öğünleri atlamadan düzenli olarak yemek yemeleri önemlidir. Protein, karbonhidrat, sağlıklı yağlar ve liflerden zengin bir beslenme sağlanmalıdır.
- Daha küçük ve sık öğünler: Küçük ama sık öğünler çocukların iştahını artırabilir. Günde 5-6 küçük öğün yemek, çocukların açlık hissini azaltabilir.
- Yemek saatlerinde düzen: Çocukların düzenli yemek saatleri belirlemek önemlidir. Bu düzen, çocukların metabolizmasını düzenleyebilir ve iştahını artırabilir.
- Su tüketimi: Su içmek, çocukların iştahını artırabilir. Su içmek, tokluk hissini azaltır ve mideyi boşaltır.
- Egzersiz: Düzenli egzersiz, çocukların iştahını artırabilir. Ayrıca, egzersiz metabolizmayı hızlandırarak, iştahı açabilir.
- Lezzetli ve renkli yemekler: Lezzetli ve renkli yemekler çocukların ilgisini çekebilir. Yemeklerin sunumu, çocukların iştahını artırabilir.
- Besin destekleri: Bazı durumlarda, çocuklara vitamin ve mineral desteği vermek, iştahlarını artırabilir.
Ancak, eğer çocuğunuzda uzun süreli iştahsızlık devam ederse, doktora başvurmak en doğrusudur.
Çocuklarda görülen iştahsızlığın tedavisi var mıdır?
Evet, çocuklarda iştahsızlık tedavisi mümkündür. Ancak iştahsızlığın altında yatan nedenlerin belirlenmesi önemlidir. Eğer iştahsızlık kronik bir problemse, doktorunuz çocuğunuzu muayene ederek bir tedavi planı oluşturacaktır. Tedavinin amacı çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamaktır.
İştahsızlık nedenleri farklı olabileceği için tedavisi de farklılık gösterir. Örneğin, iştahsızlık çocuğun midesinde bir enfeksiyon veya sindirim sorunu nedeniyle oluşmuş ise, enfeksiyonun tedavi edilmesiyle iştah geri gelebilir.
Aynı şekilde, diş çıkarma, soğuk algınlığı veya grip gibi geçici nedenler iştahsızlığa neden olabilir. Bu durumda, iştahsızlık genellikle geçicidir ve kendiliğinden düzelir.
Çocuklarda iştahsızlıkta Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?
Çocuklarda iştahsızlık bazen ciddi bir sorunun belirtisi olabilir. Bu nedenle, aşağıdaki durumlarda doktora başvurmak önemlidir:
- Çocuk, haftalarca iştahsızlığı sürdürüyorsa.
- Çocukta kilo kaybı, halsizlik, yorgunluk, mide ağrısı, kusma, ishal veya diğer şikayetler de varsa.
- Çocuğun büyüme hızı normalden yavaş ise veya durmuşsa.
- Çocukta demir eksikliği anemisi gibi başka bir sağlık sorunu varsa.
- Çocuk, bir ilacın yan etkileri nedeniyle iştahsızlık yaşıyorsa.
- Çocuk, ruhsal bozukluk ve ya yeme bozukluğu gibi altta yatan bir sorun yaşıyorsa.
Doktor, çocuğun tıbbi öyküsünü alacak, fizik muayene yapacak ve gerekirse kan testleri, idrar testleri, dışkı testleri gibi testler yapacaktır. Tedavi, altta yatan nedenlere bağlı olarak değişebilir ve diyet değişiklikleri, ilaçlar veya diğer tedavileri içerebilir.
İştahsız çocuğa nasıl yaklaşılmalıdır?
İştahsız çocuklarla ilgilenmek zorlu bir süreç olabilir. Aşağıdaki öneriler, iştahsız çocuklara nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda bazı ipuçları sağlayabilir:
- Sabırlı olun: Çocuğunuzun iştahının geri gelmesi zaman alabilir. Sabırlı olun ve çocuğunuzun yavaş yavaş yemek yemesine izin verin.
- Güvenli bir ortam yaratın: Çocuklar genellikle yemek yerken rahat ve güvende hissetmek isterler. Yemek zamanlarında sessiz bir ortam oluşturun ve çocuğunuzun yemeğini rahat bir şekilde yiyebilmesi için uygun bir sandalye veya yüksek bir sandalye kullanın.
- Yemekleri eğlenceli hale getirin: Yemek zamanlarını eğlenceli hale getirmek, çocuğunuzun yemek yemesini daha keyifli hale getirebilir. Yemekleri renkli tabaklarda veya ilginç şekillerde sunabilirsiniz.
- Zorlamayın: Çocuğunuzu yemeğe zorlamak, onların iştahını kaybetmesine neden olabilir. Onları yemeğe teşvik edebilirsiniz, ancak zorlamayın.
- Küçük porsiyonlar sunun: Çocuklar genellikle büyük porsiyonlardan kaçınır. Küçük porsiyonlar sunarak, çocuğunuzun yemeğini bitirmesini kolaylaştırabilirsiniz.
- Besleyici yiyecekler sunun: Çocuğunuza besleyici ve lezzetli yiyecekler sunun. Özellikle sebzeleri ve meyveleri çeşitli şekillerde sunarak ilgisini çekebilirsiniz.
- Örnek olun: Çocuklar genellikle ebeveynlerinin davranışlarını taklit ederler. Bu nedenle, çocuğunuzun yemek yemesi için örnek olun ve birlikte yemek yiyin.
Eğer çocuğunuzda ciddi bir iştahsızlık sorunu varsa veya kilo kaybı gibi diğer semptomlar varsa, mutlaka bir doktora danışmanız önerilir.
Çocuklarda iştahsızlık ne zaman tehlikeli olur ?
Çocuklarda iştahsızlık, bazı durumlarda ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. İştahsızlık nedeniyle çocuklar yeterli besin alamayabilirler ve büyüme ve gelişmeleri yavaşlayabilir. Bu nedenle, aşağıdaki durumlarda çocuğunuzun iştahsızlığına dikkat etmeniz ve bir doktora başvurmanız önerilir:
- Çocuğunuz 2 yaşından büyükse ve iştahsızlık 3-4 gün boyunca devam ediyorsa,
- Çocuğunuzun kilosu ve boyu normal değerlerin altında ise,
- Çocuğunuzda diğer belirtiler de varsa, örneğin karın ağrısı, kusma, ishal, kabızlık, ateş, cilt döküntüleri, halsizlik, uyku bozuklukları vb.
- Çocuğunuzun iştahsızlığı psikolojik nedenlerden kaynaklanıyorsa, örneğin stres, kaygı ve ya depresyon nedeniyle ise.
Bu durumlarda bir çocuk doktoruna başvurmak ve çocuğunuzun sağlık durumunu değerlendirmek için uygun bir tedavi planı oluşturmak önemlidir.