12 yaşındaki Inayat Rehman’ın annesi ve kız kardeşinin, Hindistan tarafından yönetilen Keşmir’in güneyindeki Jammu kentinde 150 Rohingya mülteciyle birlikte Hint polisi tarafından tutuklanmasının üzerinden bir yıldan fazla zaman geçti.
Tutuklanmaları, yerel politikacıların ve medya raporlarının onları “yasadışı” sakinler, “parazitler” ve ulusal bir “güvenlik tehdidi” olarak nitelendirdiği, çoğunluğu Müslüman topluluğa karşı devam eden bir kampanyanın ardından hükümetin Rohingya üzerindeki baskısının bir parçasıydı.
Birleşmiş Milletler, yaklaşık 40.000 Rohingya’nın Myanmar’dan Hindistan’a kaçtığını söylüyor; bunların çoğu, Budist çoğunluklu ülkede kendilerine karşı askeri bir baskının başladığı 2017’de. BM, baskının “soykırım niyetiyle” gerçekleştirildiğini söyledi.
Birçoğunun belgesiz olduğuna inanılan mülteciler, başkent Yeni Delhi de dahil olmak üzere birçok Hint şehrinde kamplara ve gecekondu mahallelerine sığındı. Rehman’ın ailesi de dahil olmak üzere yaklaşık 5.000 kişi Jammu’ya yerleşti.
Ancak annesi ve kız kardeşi tutuklandıktan ve Myanmar’a geri gönderilmek üzere yerel bir hapishaneye götürüldükten sonra Rehman şimdi yalnız.
Rehman, Al Jazeera’ya şu anda onunla ilgilenen bir Rohingya komşusunun kışlasının önünde otururken “Annemi özlüyorum” dedi.
“Annem ve ablam götürüldükten sonra bizim evimiz de yıkıldı” dedi, mülk sahibinin 13 dolarlık kirayı ödeyecek kimse kalmadığı için kulübesini kaldırmasına atıfta bulundu.
ayrılık kaygısı
Diğer birçok Rohingya, topluluğa yönelik baskılar ve sınır dışı edildikten sonra aile üyelerinden ayrıldı.
Bu yılın Mart ayında, 37 yaşındaki Haseena Begum, Rehman’ın aile üyelerinin de tutulduğu Jammu’daki Hira Nagar hapishanesinde yıllarca hapis yattıktan sonra üç çocuğu ve kocasından ayrıldı ve Myanmar’a geri gönderildi.
Aktivistler El Cezire’ye verdiği demeçte, bir başka Rohingya adamı olan Jafar Alam’ın da kısa süre önce tutuklanıp Myanmar’a sınır dışı edildiğini ve altı çocuğu ve karısından ayrıldığını da sözlerine ekledi.
Yeni Delhi merkezli bağımsız bir insan hakları grubu olan Haklar ve Riskler Analiz Grubu’na (RRAG) göre, şu anda Hindistan’da en az 354 Rohingya “yasadışı giriş” için tutuluyor. Bu tür gözaltıların en yüksek sayısı Jammu’da gerçekleşiyor.
Rohingya hakları grupları Al Jazeera’ya, Hindistan hükümetinin 2017’den bu yana 17 mülteciyi sınır dışı ettiğini ve mültecilerin zulüm görebilecekleri yerlere sınır dışı edilmemeleri gerektiğini belirten geri göndermeme ilkesini ihlal ederek daha fazlasını sınır dışı etmeyi planladığını söyledi.
Rehman’ın komşusu El Cezire’ye, annesinin polisten, ailenin birlikte gözaltında kalabilmesi için onu tutuklamasını istediğini söyledi. “Ama reddettiler” dedi.
Aslında mülteciler arasında aileden ayrılma korkusu, Myanmar’a sınır dışı edilme korkusundan daha fazla. Korku, birçok kişiyi Jammu’dan ayrılmaya zorladı ve birçok aile, gidecekleri yerin onları bir sonraki adımda nereye götüreceğinden emin değil.
Geçtiğimiz üç hafta içinde, düzinelerce Rohingya ailesi, dünyanın en büyük mülteci kampında yaklaşık bir milyon Rohingya’nın yaşadığı komşu Bangladeş’e giderken Jammu’dan kaçtı.
Jammu’da El Cezire’ye konuşan Muhammed Arif, “Çoğumuz ayrılmayı planlıyoruz” diyerek, Rohingya ailelerinin polisin her an onları tutuklayacağı korkusuyla “uykusuz geceler” geçirdiğini de sözlerine ekledi.
“Polis geldikten sonra kışlalar boşaltılıyor. İnsanlar, birçoğunun zaten yaptığı gibi, çocuklarından ayrılmak istemiyorlar. Üç küçük çocuk babası Arif, “Ayrılık bu baskının en insanlık dışı kısmı” dedi.
Arif, 2012 yılında babası, erkek kardeşi ve kuzenleriyle birlikte Jammu’ya geldi. Bu yılın 1 Nisan’ında babası, erkek kardeşi ve iki kuzeni tutuklandı ve Hira Nagar Hapishanesinin bir gözaltı merkezine götürüldü.
“Babam 70 yaşın üzerinde ve sağlık durumu kötü. Onunla hapishanede tanıştığımda hemen ailemle gitmemi çünkü bizi her an tutuklayabileceklerini söyledi. Arif, “Aileleri ayırmanın bu acısı ölümden beter” dedi.
“Hiçbir yerde güvende olmadığımızı biliyoruz. Ayrılırsak, herhangi bir yerde gözaltına alınabiliriz. Bizim için adalet yok, bu zalim dünyada ses yok, yargı yok, lider yok” dedi.
Dini Profil Oluşturma
Hindistan’da Rohingyalar, güvenlik kurumları tarafından giderek daha sıkı gözetim, keyfi tutuklamalar, sorgulamalar ve celplerle karşı karşıya. Ağırlıklı olarak Müslüman oldukları için dini kimlikleri nedeniyle hedef alındıklarını söylüyorlar.
Rohingya üzerindeki baskı, iktidardaki Bharatiya Janata Partisi (BJP) ve ona bağlı Hindu üstünlükçü gruplarının Hindistan’daki Müslümanlara yönelik daha geniş yabancı düşmanlığı ve nefret kampanyasıyla karıştırılıyor.
Hindistan, mültecilerin haklarını ve ülkelerin onları korumaya yönelik yasal yükümlülüklerini belirleyen 1951 BM sözleşmesine taraf olmadığını öne sürerek baskıları ve sınır dışı edilmeleri savundu.
Geçen yıl, Hindistan’ın yüksek mahkemesi, eylemcilerin hükümetin Rohingyaları sınır dışı etme kararına karşı dilekçe vermelerinin ardından müdahale etmeyi reddetti.
BJP liderliğindeki hükümet, mültecilerin herhangi bir kanıt sunmadan “suç faaliyetine karıştığını” söyleyerek hareketi savundu.
“Buraya çok uzaklardan geldiler ve buraya yerleşmelerine izin veremeyiz. Jammu’da bir BJP politikacısı olan Ashok Kaul, Al Jazeera’ya verdiği demeçte, bu bizim için bir güvenlik tehdididir.
“Onları araçlara yerleştirip geri göndereceğiz. Sınır dışı etme süreci devam ediyor. Partimizin bu konudaki tutumu nettir.”
“Onu kaybetmeyi düşünemiyorum”
Sürmekte olan sınır dışı etme tehdidi, yerinden edilmiş etnik azınlığı belirsiz bir gelecekle karşı karşıya bıraktı.
15 yaşındaki Muhammed Javed, ailesi Myanmar’daki zulümden kaçtıktan sonra üç yaşındayken Jammu’ya geldi. Sıhhi tesisat işçisi olan babası, uzun bir hastalıktan sonra 2018 yılında öldü. Zorluklara rağmen X Sınıfı sınavlarını geçtikten sonra Javed, yaşıtları gibi doktor veya mühendis olmayı hayal etmediğini söylüyor.
Tek hayali annesi Sajida Begüm ile yaşamaktır. Ve bunu yapmak için Jammu’dan ayrılmak zorunda.
“Ölümden korkmuyorum. Javed Al Jazeera, Jammu’nun Narwhal bölgesindeki derme çatma evinde yaptığı açıklamada, “Sadece birimiz hapse düşerse annemden ayrılabileceğimden korkuyorum” dedi.
Begüm aynı derecede endişeli olduğunu söylüyor. “O benim bu dünyadaki bütün ailem. Onu kaybetmeyi düşünemiyorum” dedi El Cezire’ye. “Bu endişe için yapabileceğim bir şey yok. Onu korumak için yanında durduğum için çalışamıyorum.”
Jammu’da konuşulan birçok Rohingya Al Jazeera, BM mülteci ajansı UNHCR’ye kayıtlı olmalarına rağmen mülteci statüsü verilmediğini söyledi. Sonuç olarak, “yasadışı göçmenler” olarak muamele görürler ve daha fazla yerinden edilmeyle karşı karşıya kalırlar.
Rohingyaların yıllardır yaşadığı Jammu genelinde düzinelerce derme çatma ev, mültecilerin Hintli yetkililerin baskılarından kaçmasının ardından yerle bir oldu. Birçoğu tüm eşyalarını satmak zorunda kaldı.
70 yaşındaki Muhammed Islah, altı aile üyesinin baskından kaçmak için kasabadan ayrıldığını ancak nerede olduklarını bilmediğini söylüyor.
“Onlarla hiçbir temasımız yok. Nerede olduklarını veya güvende olup olmadıklarını bilmiyoruz” dedi.
Rohingya İnsan Hakları Girişimi’nin eş direktörü Ali Johar, El Cezire’ye Hindistan’ın geçen yıl askeri darbenin gerçekleştiği Myanmar’dan sınır dışı edilmesinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini söyledi.
“Dünya onlar için adalet ararken Hindistan’ın Rohingya’ya bunu yapması üzücü. Bu sürgünlerin aileleri ayıracağından korkuyoruz” dedi.
Ayrıca işgalci bir güç olan ve Myanmar halkını temsil etmeyen Myanmar askeri darbe grubunu da meşrulaştırıyorlar” dedi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) Güney Asya direktörü Meenakshi Ganguly, Rohingyaların dünyanın en çok ezilen toplulukları arasında olduğunu söyledi.
Ganguly, “Hindistan’a sığınan Rohingyaları korumak ve evlerine güvenli ve gönüllü dönüşlerini sağlamak için uluslararası çabalara katılmak yerine, Hint makamları onları hedef alıyor ve daha fazla acı çekmelerine neden oluyor.” Dedi.