Münazaranın Temel Kuralları
1. Zaman ve mekan sınırlamasıyla konu tartışılamaz.
Örnek: 2010 senesinde kürtajı yasaklayacağız, şimdilik serbest kalsın.
2. Havada kalan tanım ve argüman yapılamaz, kendinizi hiçbir şey bilmiyormuş gibi düşünün ve biliyorsanız bile açıklanmayan şeyleri cezalandırın.
Örnek: 8 haftadan önce kürtaj cinayet değil, 8 haftanın nedeni açıklanmalı.
Uydurma ya da yalan bir argüman ya da tez öne sürüldüyse be jüri bunun yalan olduğunu biliyorsa, karşı taraftan açıklama ve itiraz gelmediği sürece ve yanlış olduğu ortaya konmadığı sürece bu doğru kabul edilir, fakat bu onun iyi bir argüman olarak kabul edilmesini gerektirmez.
Tanım: Tanım münazara literatürüne yerleşmiş talihsiz bir kelimedir ve yanlış anlaşılmalara yol açmıştır. Tanım konuyu ya da kelimeleri tanımlamak değildir. Hükümetin savunacağı tezi/öneriyi net olarak ifade etmesidir. “Özgürlükler artmalıdır” konusunun tanımı “özgürlüğün” tanımını içermez. “Alkollü içki reklamları serbest bırakılmalıdır” bu konu için iyi bir tanım olabilir örneğin. İyi ve kötü tanım örnekleri hükümet açılış takımı görevleri anlatılırken belirtilmekte.
Argüman: Neden-sonuç ilişkisi kurulara bir şeyin neden yapıldığının anlatılmasıdır.
Örnek: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Argüman: Bir kadın 9 ay boyunca bebeği karnında taşır ve doğunca bebeğe bakmakla yükümlüdür (sebeb). Bu nedenle bir doğumu yapıp yapamayacağına kendisi karar verebilir (sonuç). Bütün hayatı boyunca iyi bakamayacağını bildiği bebeği doğurmayarak hem doğacak olan bebeğe, hem de kendisine ve ailesine karşı sorumluluğunu yerine getirir. Zaten belli bir haftaya kadar fetüs bebek halinde değildir ve normal birr hücreden çok farklı değildir (açıklama).
Çürütme (karşı argüman): Bir argümanın neden sonuç ilişkisi kurularak, bir soruna çözüm getirmeyeceğinin, istenilen sonuca ulaşmayacağının açıklanmasıdır.
Örnek: Yukarıdaki argümana çürütme:
Bir çocuğu sadece bir kadının dünyaya getirdiğini söylemek ve tüm sorumluluğu ve çocukla ilgili hakları ona vermek mantıklı değildir. Çünkü bu çocuğu dünyaya iki kişi getirir ve babanın da hakları vardır. Ayrıca babanın ya da diğer aile fertlerinden önemlisi doğacak canlının “yaşama hakkı”dır. İnsan haklarının ilk ve en önemli maddesi insanca yaşama hakkıdır. Diğer haklar, annenin seçme hakkı, babanın seçme hakkı, hiçbirisi yaşam hakkından daha önemli değildir. Kadının kendi vücuduyla ilgili hakları vardır ancak dünyaya gelecek bir insanın yaşayıp yaşamama hakkını içermemelidir bu.
Münazarada Roller
Hüküment Açılış (1): Diğer adıyla başbakan, tartışılacak konuyu net bir biçimde ortaya koymak durumundadır. Bazı konularda (açık, yarı-açık) başbakanın net ve açık bir tanım yapması ve tezini vermesi gerekir. Bu tür konularda başbakanın yaptığı tanım çok önemlidir. Münazara bu tanım üzerinden gittiği için dikkatli seçilen bir tanım olmalıdır. Birkaç tane iyi ve kötü tanım örneği:
Konu: Berlin Duvarı yeniden inşa edilmelidir.
Kötü Tanım: Doğu Almanya inşa edilmeli ve komünizm yeniden kurulmalıdır.
İyi Tanım: Avrupa Birliği Doğu bloku ülkelerini alarak genişlemeyi durdurmalıdır.
Ne yapacağını net bir şekilde söylemelidir başbakan:
Konu: Kadınlar için pozitif ayrımcılık uygulanmalıdır.
Kötü Tanım: Bugüne kadar kadınlar ayrımcılığın etkisinde kalmıştır. Bu yüzden kadınlara çeşitli faaliyetler ve uygulamalarla pozitif ayrımcılık yapılmalıdır.
İyi Tanım: Kadınların mecliste temsil oranını artırmak için partilerin ilk 5 adayının 2’sinin kadın olma zorunluluğu getirilmelidir.
Daha kapalı konularda başbakanın konuyu daha da kapatması gereksizdir ve vakit kaybıdır.
Konu: Hayvanat Bahçeleri Kapatılmalıdır.
Tanım: Hayvanat bahçeleri kapatılmalı, bu hayvanlar Afrika’ya taşınmalı, yerlerine doğal alanlar kurulmalı, buralarda safari yapılmalıdır.
Bu konuda hayvanat bahçelerinin kapanmasını felsefe olarak tartışmak kalan hayvanların ne olacağını tartışmaktan daha önemlidir ve başbakan konuyu böyle bir yöne çekerek görevini yanlış yapmaktadır. Başbakanın görevi verilen konu eksininde tartışılmasını sağlamaktır.
Açık ve net tanımından sonra başbakan ortadaki sorunu anlatır. Örnek: İnternette dosya paylaşımı yasaklanmalıdır. Sorun: Dosya paylaşımı nedeniyle telif hakları ihlalleri artmış ve yaygınlaşmıştır, bu ihlallere zemin hazırlamaktadır.
Bu sorun temelinde, başbakan nedenlerini argümanlar kurarak anlatmaya başlar. İki argüman ya da bir argüman birinci konuşmacı için yeterlidir. Çünkü konuşmasının ilk kısmında tanımı anlatarak ve sorunu açıklayarak geçirir.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Konuşma:
• Tanım: Hamileliğin sekizinci haftasından önce olmak şartıyla kürtaj serbest bırakılmalıdır.
• Sorun: Kadınlar istemedikleri doğuma zorlanarak hem kendileri hem de doğuracakları çocuların yaşamları sıkıntıya sokulmakta ve seçim hakları elinden alınmaktadır.
• Argüman: 8 haftanın sebebi, fetüsün durumu.
• Argüman: Kadınların 9 ay taşıyıp, hayatları boyunca bakacakları, hayatlarını etkilecek bir olayda seçimde bulunma/karar verme hakları.
Tanım nasıl olmamalıdır:
1. Kendini kanıtlayan ya da terzi savunulmaz bi tez olmamalıdır.
2. Tanımla konu arasında açık ve net bir ilişki bulunlaıdır/kurulmalıdır. Konu çarpıtılarak tanım üretilmemeldiri.
Örnek: Eşcinsel evilikler yasaklanmalıdır.
Tanım: Türkiye; İncirlik üssünü kapatlmalıdır.
3. Tanım, diğer konuşmacıların spesifik bilgisini gerektirecek bir tanım olmamalıdır.
Örnek: Devlet, güvenliğe daha fazla önem vermelidir.
Tanım: Devlet dairelerinde Microsoft Server kurulamaz.
4. Tanımda zaman ve mekan şartları olamaz.
Örnek: Basın özgürlkleri artırılmalıdır.
Tanım: Norveç’de devletin yayın tekeli kaldırılıp özel televizyonlara izin verilmelidir.
Tanım yukarıdaki maddelerden birisi gibiyse hükümet açılış takımı sonuncu olur. Muhalefet açılış tanıma itiraz edip tanımı ve münazarayı değiştirebilir. HA1 tanımını en geç 2. dakikada vermelidir.
Muhalefet Açılış (1): Çoğu münazarada tartışmanın ekseni muhalefet için de ana hatlarıyla bellidir. Fakat hükümetin tam tanımına ve ortaya koyduğu sorun ve çözüme çürütmelerde bulunup bu tanıma muhalefet etmek muhalefetin görevidir. Muhalefet açılışın yapabileceği şeyler şunlardır:
1. Sorunun aslında anlatıldığı gibi bir sorun olmadığını anlatmak ve jüriyi ikna etmek.
2. Tanımın ve çözüm önerisinin bu sorunu tam olarak çözmeyeceğini söylemek.
3. 2. maddeye ek olarak, farklı bir yöntemle sorunun çözülebileceğini söylemek ve yöntemi anlatmak.
4. Hükümet açılışta anlatılan yanlış tanımların birisinin başbakan tarafından yapılması durumunda “tanıma itiraz” ettiğini belirtip yeni tanım ortaya koymak.
Muhalefet Açılış takımı birinci konuşmacısının en temel görevi çürütme yapmaktır. Yukarıdaki ilk 3 maddeden kendi durumlarına uyanları uygulayarak karşı tarafın söylediklerinin çözüm getirmeyeceğini anlatır. Eğer bulabiliyorsa alternatif bir öneriyle de gelip aslında bu alternatifin sorunun çözümü olduğunu da savunabilir. Fakat bunu yapma mecburiyeti yoktur.
Muhalefet Açılış birinci konuçmacısı temel olarak çürütme yapar fakat bütün konuşmasını çürütmeye ayırması hatalıdır ve zaten yeterince yapılandırılmamış bir konuşma olur. Konuşmacı başbakanın yaptığı temel argümanlara saldırdıktan sonra muhalefet kanadının durduğu konumu anlatıp kendi argümanlarına geçmelidir. Aslında iyi bir muhalefet açılış konuşmasında argüman ve çürütme içiçedir.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Konuşma:
• Çürütme: Yaşama hakkının önemi ve annenin seçim hakkından daha geçerli bir neden olduğu.
• Argüman: Kürtajın cinayetten farklı bir operasyon olmadığı, bir canlının yaşamına son verildiği.
• Argüman: Kürtajı kadının vücut bütünlüğü içinde değerlendirmenin hatalı olduğu.
Tanıma İtiraz: Hükümet Açılış (1)’de tanım nasıl olmamalıdır maddelerinden birisi yapılırsa muhalefet açılış tanıma itiraz etmelidir. Tanıma itiraz nadir bir durumdur ve dikkatle değerlendirilmelidir. Hatta jüri maçtan sonra jüri panelinde ilk olarak bu itirazın geçerliliğini tartışmalı ve diğer noktaları ona göre gözden geçirmelidir.
Muh. Açılış takımı tanıma itiraz ettiğinde şunları dikkatle yapmalıdır:
1. Tanıma itiraz ettiğini ve tanımı kabul etmediğini net biçimde dile getirmelidir.
2. Yeni, konuyla ilgili ve kurallara uygun net bir tanım vermelidir.
3. Bütün konuşmasında karşı tarafın tanımının hatalı olduğunu anlatmak yerine tanımını verdikten hemen sonra tıpkı bir hükümet açılış takımı gibi argümanlarla kendi tanımını desteklemeli ve güçlendirmelidir.
Tanıma itirazı değerlendirirken hükümetin tanımının geçersiz oldğuna kesin karar verip muhalefetin tanımını öyle değerlendirmek gerekir. Eğer geçerli bir tanıma itiraz ediyorsa muh. açılış sonucu olacaktır çünkü yapılması gerekenden farklı bir tartışma yapmaya başlamıştır.
Örnek:
Konu: Berlin Duvarı yeniden inşa edilmelidir.
Tanım: Doğu Almanya inşa edilmeli ve komünizm yeniden kurulmalıdır.
Tanımına itiraz edilemez. Tanım kötü olabilir ama geçerlidir. Muhalefet açılış itiraz etmek yerine tanıma ve argümanlara saldırıp puan toplamalıdır. Tanıma itiraz edilebilmesi için Tanım nasıl olmamalıdır (yukarıda) maddelerinin birisi gerçekleşmelidir.
Konu: Eşcinsel evlilik yasaklanmalıdır.
Tanım: Türkiye İncirlik üssünü kapatmalıdır.
Tanımına ise itiraz edilmelidir. Çünkü kapalı olan ve ne tartışılması gerektiği belli olan bir konuda hükümet konuyu çarpıtmaış ve istediği yöne çekmiştir. Bu konuda muhalefet açılış tanıma itiraz ettiğini belirtip hükümetmiş gibi “Eşcinsel evlilik yasaklanmalıdır” argümanlarını da verebilir, hükümet çarpıtma yapmamış gibi “Eşcinsel evlilik serbest bırakılmalıdır” argümanlarıyla da devam edebilir. Bu, muh. açılışın kendi insiyatifindedir. Eğer Hükümet kapanış ve muhalefet kapanış da itiraza uyarsa bu rollerde devam ederler.
Hükümet Açılış (2): Muhalefet Açılış konuşmacısı takım arkadaşınıza çürütmelerini yaptı, kendi tarafının argümanlarıyla bunları destekledi ve çözümünüzün geçersiz olduğunu anlattı. Hükümet Açılış (2) konuşmacısı da konuşmalarına çürütmelerle başlar. Muhalefet başkanının argümanlarını çürütür ve yaptığı çürütmelerin zayıf noktalarını anlatır. 2. konuşmacının temel görevi verilen öneriyi/tezi argümanlarla savunmaktır. O yüzden temel noktaları çürütüp kendi argümanları yapılandırmalıdır, tek tek bütün noktalar üzerinden geçerek çürütme yaparsa argümanlarını anlatmaya zamanı kalmayacaktır.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Konuşma:
• Çürütme: Cinayet kelimesinin hatalı olduğu ve aslında bir canlının öldürülmediği (argümanlarla daha net açıklanacak).
• Çürütme: Kadının vücut bütünlüğü ve hakları kapsamında olduğu, çünkü çocuğun bundan sonraki hayatını yönlendireceği.
• Argüman: pratik sorunlara da yol açacaktır. İnsanlar yurtdışında serbest olan yerlerde kürtaj yaptırmaya zorlanmış olur. Bu durumda ya seyahat hakkı kısıtlanır ya da yasanın işlevsizliği kabullenilmiş olur.
• Argüman: Kürtaj yaptırmak zorunda olan kadınların sayısı azalmayacaktır böyle bir zorlamayla kürtaj yeraltına iner ve sağlıksız koşullarda ve kaçak olarak devam eder.
• Argüman: Fetüs yaşayan bir canlı mıdır? Düşünmeyenk, biyolojik olarak insan özellikleri göstermeyen, varlığından haberi olmayan bir hücre canlı olarak kabul edilemez. Bazı ülkelerde uygulanan 8 haftalık sınır kürtaj için yeterli bir sınırlamadırı.
Muhalefet Açılış (2): Hükümet Açılış (2)’ye benzer bir yapıda konuşur. Hükümet Açılış (2) temel olarak argümanları sıraladığı için bunları yıkması gerekir, o argümanları yıkarken Muhalefet Açılış (2) de kendi argümanlarını oluşturmaya başlar.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Konuşma:
• Çürütme: Bazı yasaların bazı yerlerde esnek olması ya da olmaması yasa yapmada ölçü olamaz. Hollanda’nın bazı uyuşturucuların serbest ya da kullanımının esnek olması Türkiye’de esnekleştirilmesi için neden değildir.
• Çürütme: Fetüsün düşünememesi ve bütün biyolojik özelliklerinin gelişmemesi canlı olmadığının kanıtı olamaz. Ortaya çıkacak olanın bir canlı olduğunu ve fırsat verildiğinde sizin sahip olacağınız herşeye sahip olacağını bilmek, canlı olması için yeterli nedendir. Zaman sınırlaması da kesin bir kritere göre değildir, çünkü fetüsün ne zaman düşünmeye başladığı bilinmiyor.
• Argüman: Kürtajın yasak olması, kürtaja ihtiyacı kesinlikle azaltacaktır. İnsanları dikkat etmeye zorlayacak, evlilik dışı, istenmeyen gebelikleri –başka çareleri kalmayacağı için- bitirecektir.
Hükümet Kapanış (1): Çok tartışılan ve karıştırılan bir görevi vardır. “Yeni boyut”. Üçüncü konuşmacı konuşmasına birkaç dakika muh. aç (2)’nin argümanlarını çürütmekle başlar. Daha sonra ise kendi argümanlarına geçer.
Yeni Boyut nedir: Hükümet tarafının tanımını/tezini hükümetin diğer üyeleri tarafından söylenmemiş argümanlarla ve çürütmelerle savunmaktır. Yeni bir öneri değildir, yasa tasarısına ek yapmak ya da değişiklik yapmak hiç değildir. Daha önce söylenmemiş bir boyutta konuyu ele almaktır.
Örnek:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Yeni boyut (daha önce söylenmemiş argümanlar):
• Tıptaki gelişmelerle çocukların özürlü doğup doğmayacağı anlaşılabiliyor, bu durumlarda aile isterse kürtaj uygulanabilir. Ayrıca bazı sıkıntılı doğumlarda anneyi kaybetme riski ortaya çıkıyor. Kürtaj yasağı nedeniyle annelerin kaybı artabilir.
• Ayrıca olayın sosyal yönü de vardır. Tecavüze uğramış ya da yasak bir ilişki sonucu ortaya çıkan gebeliklerin yükünü anne tek başına çekmek zorunda kalabilir. Bu annelerin üzerinde toplum baskısı da artacak ve çocuk için de yeterli sosyal ortam ileride sağlanamayacaktır.
Burada doğurmak istemediği çocuğu doğuran kadınların üzerindeki sosyal baskı ve doğumlarda istenmeyen durumlarda kürtaj uygulanabilmesi hük. Açılış tarafında bahsedilmeyen argümanlardır ve olayın başka bir boyutuyla savunulmasıdır. Bu nedenle iyi birer “yeni boyut”tur.
Kötü bir örnek: Muhalefet Açılış 2. konuşmacının söylediği “Fetüsün tam olarak ne zaman biyolojik yapısını kazandığı bilinmiyor” tezinden yola çıkarak “İsveç, Danimarka, Japonya ve ABD’den getirdiğimiz doktorlarla bir araştırma kurumu açıp fetüsün ne zaman düşünmeye başladığını araştırıp zaman sınırını ona göre belirleyeceğiz” ek tasarısı çok kötü bir yeni boyuttur. Tartışılan konuya herhangi bir katkısı yoktur ve olayın başka bir yönünü değil, tasarının ufak bir ayrıntısıdır ancak.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Konuşma:
Çürütme: Tüm doğum kontrol yöntemleri %100 etkili değildir. Kürtaj yasaklanınca istenmeyen gebelikler azalır ne kadar doğru olsa da istenmeden oluşan gebeliğin sonuçları aynı kalacaktır. Kürtaj zaten sorunlu bir operasyondur, gelecekte problemlere yol açmaktadır, kimse nasıl olsa kürtaj yaptırırız diye gebe kalmamaktadır.
Argümanlar: Yukarıdaki yeni boyut örneği
Münazaraya yeni boyut kazandırmak isteyen kapanış takımı kesinlikle konu ve tanıma bağlı kalmalıdır. Yeni birşeyler eklemek için açılış takımıyla çelişmemesi gerekir.
Ayrıca dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, yeni boyutun açılış takımının söylediklerine örnekler ve açıklamalar olmamasıdır. Eğer yanlış anlaşılmayan veya açıklanmayan bir nokta varsa açılış takımı tarafından, bunların açıklanması kapanış takımına + puan getirecektir. Fakat kapanış takımının kendi farklı perspektifini de yeni argümanlarla sunması gerekir.
Yeni boyut dışında kapanış takımı 3. konuşmacısı, muh.aç tarafından söylenen fakat hükümet aç. Tarafında çürütülmeyen argümanları da çürütürse maçı kazanma şansı artar. Fakat 3. konuşması bütün konuşmasını çürütme yaparak geçirmemeli, yeni boyutunu da sunmalıdır. Eğer hükümet açılış takımı argümanlarının altını iyi dolduramadıysa ve hükümet kapanış takımı bu argümanları daha iyi açıkladıysa, bu da yeni boyut demektir.
Muhalefet Kapanış (1): Hükümetin yeni boyutuna konsantre olmalıdır. Yeni söylenen argümanları çürütmek muh. 3. konuşmacının temel görevidir. Hükümet açılış tarafından söylenip muh. aç. Tarafından çürütülmeyen argümanları çürütmesi + puandır ancak kendi teme görevini mutlaka yapmalıdır. Bu konuşmacı söylenilen çürütmeleri yaptıktan sonra muhalefet kanadının pozisyonunu güçlendirecek yeni boyutla argümanlar üretirse mükemmel bir konuşma yapmış olur.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Çürütme (HA’ya): Kürtahın yeraltına inmesi (daha önce çürütülmediği için bahsedilmesi iyidir) yasakla birlikte gelen bir olgu olmaz. Şu anda da daha ucuz olduğu için illegal kürtaj vardır ve muh. aç takımının da açıkladığı gibi, yasakla birlikte azalacak olan istenmeyen gebelik oranıyla bu da azalacaktır.
Çürütme(Yeni boyuta): Annenin veya bebeğin ölebileceği sıkıntılı doğumlarda ölüm kesin değildir. Bir canlıyı öldürmek yerine bu riski alıp doğum yapılmalıdır.
Çürütme (Yeni boyuta): Özürlülük, bir insanı öldürmek için yeterli neden olamaz. O ya da bu şartlarda o insanın da yaşama hakkı vardır (yaşama hakkının ilk hak olduğundan muh. aç bahsetmişti, oraya bağlantılanabilir.) Bu düşünce tarzı, gebelikte farkedilmeyen fakat doğum sırasında özürlü olarak doğan bebekleri öldürme hakını getirir.
Çürütme (Yeni boyuta): Bir suçun sorumlusu yeni doğmakta olan bir bebek olamaz. Tecavüz şuçu işlendi diye bir bebeği öldürmek mantıklı değildir.
Çürütme: İstenmeyen bebek doğumu kürtajla engellemek yerine istenmeyen bebeklerin yetiştirme yurtlarına verilmesi sağlanmalıdır, böylece sosyal baskıdan da kurtulmuş olunur.
Örneğin bu konuşmacı fetüsün canlı kabul edilme zaman sınırıyla ilgili (8 hafta) bir çürütme yapmamalıdır. Çünkü bu konu üzerinde argümanlar çürütmeler daha önceki 4 konuşmacı tarafında da verilmiştir ve yinelenirse gereksiz ve puan kazandırmayan bir argüman olacaktır.
Not: HK hiç yeni birşey söylemezse, MK çürütme yapamayacağı için ve MA’yı aynen tekrar edemeyeceği için yeni argümanlarla muhalefet adına yeni boyut kazandırmalıdır. Zaten çürütmelerde/karşı argümanlarda kullandığı argümanları sadece argüman olarak kullanarak bunu yapabilir.
Hükümet Kapanış (2): Muh. kapanış (1) hemen hemen bütün konuşmasını takım arkadaşınızın argümanlarına saldırarak geçirdi, bu yüzden öncelikle muh. 3. konuşmacısının konuşmasına konsantre olun ve söylediklerini çürütün, takım arkadaşınızı savunun. Eğer yeni bir argüman gelmişse MK1’den onu da çürütün. Fakat bu çürütme 2. dakikayı geçmesin çünkü daha bütün konuşmayı analiz etmediniz.
Daha sonra son konuşmacıların temel görevi olan bütün konuşmayı analiz etme kısmı var. Bunu özetle şu yolla yapmalıdır son konuşmacı:
1. Hükümetin savunduğu pozisyonu anlatın.
2. Hükümetin ana argümanlarını toparlayarak ve aralarındaki bağlantıyı kurarak bu pozisyonu savunun.
3. Muhalefetin temel argümanlarını çürütün (Daha önceki çürütmelerden farklı olursa daha iyi olur).
Hükümet kapanış temel olarak bunları yapar. Yeni gelen bir argümana çürtüme yapacağı için yeni bir şey eklemiş olur (pozitif materyal). Hükümetin son konuşmacısının pozitif materyal eklemesinde, eğer tamamen öncekilerden ilgisiz bir materyal değilse, sorun yoktur.
Sorunlu bir pozitif materyal örneği:
İstatistikler ve kürtajın uygulanma sıkılığı, halkın kürtajın serbest bırakılmasını istediğini öngörmektedir. Bu yüzden insanlara kendi seçim hakları tanınmalı ve kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Bu argüman daha önce hiç kullanılmamıştı iki taraftan da ve 4. konuşmacı tarafından şimdi ortaya atıldı. Bu argüman konuşmacının konuşmasını negatif yönde etkilemez, fakat temel görevlerini yapmayıp buna zaman ayırdığı için asıl yapması gerekenelri de eksik yapacaktır.
Sorunsuz bir pozitif materyal:
MK1’in yetiştirme yurdu argümanına yanıt: Türk aile yapısı ve sosyal yapısı gereği bir kadının istemediği bebeği, doğduktan sonra bakmayacak olsa bile 9 ay boyunca taşıması ve doğumu gerçekleştirmesi üzerindeki baskıyı azaltmaz. Böyle bir durum töre cinayetlerine bile neden olabilir.
Bu argüman daha önce söylenmemiş bir argümandı. Fakat daha önce muhalefetin söylediği bir argümanlaa bağlantısı var ve ona yanıt niteliğinde. Bu yüzden geçerli bir argüman, hatta 4. konuşmacının konuşmasına başlarken kullanması gereken (çürütmek için) iyi bir argüman.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
Konuşma:
• Çürütme (MK1’e): Yukarıdaki örnek
• Analiz
1. Hükümetin pozisyonu: Hükümet kanadı olarak kürtajın serbest bırakılmasını savunuyoruz çünkü insanların bireysel seçme özgürlüklerinin ve kendi yaşamları hakkında önemli kararlarını verebilme özgürlüklerinin yanındayız.
2. Hükümetin temel argümanları:
a. Bir kadının 9 ay boyunca taşıyacağı ve hayatı boyunca bakacağı bir bebeği hayatını şekillendireceği için doğurup doğurmama hakkı vardır.
b. Ortaya çıkan bir bebek ya da canlı değil, bir hücre yok edilmektedir ve bu biir cinayet değildir, ailenin ya da annenin kendi isteğiyle yapılmaktadır. Fetüsün düşünme ve varlığını bilme yetisi gelişmeden kürtaj yapılabilir.
c. Yasaklanmayla kürtaj önlenemeyecektir. İstenmeyen bir çocuğun doğumu büyük sorunlar yaratacaktır ve bu yüzden yasak olsa bile illegal olarak devam edecektir.
d. Sağlıkla ilgili bazı durumlarda, özürlü çocuk doğması ya da annenin hayatını etkileyecek riskli doğum gibi, kürtaj hakkı verilmelidir.
e. Tecavüze uğramış ya da yasak bir ilişki sonucu gebe kalmış bir kadının gebe olduğu anlaşılması ve çocuğu dünyaya getirmesi sosyal olarak hem onun hem çocuk için sorun yaratacaktır.
3. Muhalefetin temel argümanlarına çürütme: Yukarıdakilere ek olarak (hem argüman sıralama hem çürütme var çünkü iç içe)
a. Doğum kontrolüne tam güvenmek hatalıdır, %100 güven sağlayan bir güven sağlayan bir yöntem yoktur. İstenmeyen gebelikler her an meydana gelebilir ve kürtaj hakkı verilmelidir.
b. Zaten herkes kürtaj yapacağım diyerek cinsel ilişkiye girip gebe kalmıyor. Çünkü tehlikeli be bir daha çocuk yapamama gibi riskleri olan bir operasyon.
c. Yetersiz yurt ve bakım sistemi nedeniyle ve cahil kesmin de kürtaja başvurması nedeniyle çocuk yetiştirme yurtları sistemi çözüm olamaz. Sokaklara bırakılan çocuk sayısındaki patlama sosyal sorunları artıracaktır.
Muhalefet Kapanış (2): Muhalefet kanadı olarak sürekli gelen tasarıyı çürütüp yıkmaya çalıştınız. MK 2 de muhalefet adına özet ve analiz yapacağına göre çürütmelerle hükümetin açıklarını gösterecek ve konuşmasını tamamlayacak. HK 2 ile benzer bir yapıda konuşma yapmalıdır. Yani;
1. Muhalefetin savunduğu pozisyonu anlatın.
2. Muhalefetin ana argümanlarını toparlayarak ve aralarındaki bağlantıyı kurarak bu pozisyonu savunun.
3. Hükümetin temel argümanlarını çürütün. (Daha önceki çürütmelerden farklı olursa daha iyi olur.
Zaten bu sınırlar tam ayrılmamıştır. Yukarıda HK 2’de olduğu gibi çürütme ve argümanların birlikte özetlenip harmanladığı konuşmalar en ideal olanlarıdır. Bu konuşmacı kesinlikle pozitif meteryal veremez.
Jüriler pozitif materyal verildiği zaman bunu not etmesin ve görmezden gelsin. Yani herhangi bir ceza uygulanmasın, fakat bu süreyi zaten kapanış konuşmacısı boşa harcadığı için konuşmasının bütünlüğünü sağlayamayacak ve çok derli toplu olması gereken konuşması bölünecektir.
Konuşmanın yapısı
İyi bir konuşmacı argümanlarını geliştirmek için ve söylediği tam olarak anlatabilmek için konuşmasını belli bir yapısal bütünlüğe sokmalıdır. Konuşması çok dağınık olan ve yapısı bozuk olan bir konuşmacının çok iyi bir puan alması mümkün değildir, çünkü argümanlarını anlatması ve aralarındaki bağlantıyı kurması imkansızdır.
0:00-1:00
Söz hakkı verilmez.
Konuşmacı konuşmasına dikkat çekecek bir şekilde, bir espriyle vb. Başlayabilir, etkili olur fakat zorunlu değildir.
Konuşmanızda neden bahsedeceğinizi anlatın. Bunu tek tek 3 maddeden bahseddeceğim şekline değil ya da şimdi çürütme yapacağım şeklinde değil, konuşmamızın ana argümanları ne olacak ondan bahsederek yapmanız gerekir.
Örnek Konuşma:
Konu: Kürtaj serbest bırakılmalıdır.
HA1’in aşağıdaki konuşması için örnek giriş:
Kürtaj yasağının kadınlar için yarattığı sorunlardan bahsedip, 8 haftaya kadar gebelikte kürtajın neden serbest bırakılması gerektiğini anlatacağım ve bunu kadının hakları açısından ele alacağım.
• Tanım: Hamileliğin sekizinci haftasından önce olmak şartıyla kürtaj serbest bırakılmalıdır.
• Sorun: Kadınlar istenmedikleri doğuma zorlanarak hem kendilerini hem doğuracakları çocukların yaşamları sıkıntıya sokulmakta ve seçim hakları ellerinden alınmaktadır.
• Argüman: 8 haftanın sebebi, fetüsün durumu.
• Argüman: Kadınların 9 ay taşıyıp hataları boyunca bakacakları, hayatlarını etkileyecek bir olayda seçimde bulunma/karar verme hakları.
Daha sonra takım arkadaşınızın nelerden bahsedeceğini hatırlatıp ilk dakikayı doldurun ve konuşmanıza geçin.
1:00-2:00
Konuşmacı hala bir konuşma yapmadığı için söz hakkı alması mantıksızdır.
İlk noktanızla (çürütme ya da argüman) konuşmanıza başlayın.
2:00-6:00
Konuşmacı 2-3 söz hakkını burada vermelidir.
Bu dakikalarda argüman ve çürütmelerinizi tam olarak oluşturun ve anlatın.
7:00
Konuşmanızın özetini verin. Özet hangi argümanlardan temel olarak bahsettiğinizdir ve noktanızı nasıl desteklediğinizdir.
En geç 7:20, 7:30’da konuşmanızı bitirin ve oturun.
7:20
Bu dakikadan sonra jüri kalem bıraır ve not almaz, söyledikleriniz dikkate alınmaz.
8:00
Jüri oturmanızı isteyebilir.
Söz hakları:
Bir münazır konuşması dışında da aktif olmalıdır. Bunun en kolay yolu söz haklarıdır. Bir konuşmacının sık sık ve etkili söz hakkı kullanması kendisi için + puandır. Ayrıca bu yolla konuşması dışında da çürütme yapıp argüman sunma imkanı vardır ve bunlar etkiliyse değerlendirilir.
Söz hakkı istenirken dikkat edilmesi gerekenler:
• Çok gürültükü ve rahatsız edici isteniyorsa, sizi ve konuşanları rahatsız ediyorsa münazırı uyarın.
• Söz hakkı süresi 15 saniyedir. 15 saniye sonunda eğer konuşmacı devam edin demezse söz hakkı isteyen oturmak zorundadır.
• Eğer söz hakkının herhangi bir noktasında soru anlaşıldıysa konuşan söz hakkı isteyeni oturtabilir. Bu hakkı saklıdır. Bu durumda söz hakkı isteyen münazır oturmak durumundadır. Bu hakkı aşağılamak için kullananlar (söz hakkı verip hemen geri oturun diyenler örneğin) jüri tarafından değerlendirilir.
• Otur dendiği zaman oturmayan münazırlara jüri başkanı müdahale edebilir.
• Sadece konsantrasyon bozmak için alınmış, iyi bir soru veya bilgilendirme verilmeyen söz hakları olumlu değerlendirilmez.
• Bir konuşmacıdan konuşması boyunca sadece 2-3 söz hakkı istenmiş ve vermeye fırsatı olmamışsa, söz hakkı vermediği için olumsuz olarak değerlendirilmemelidir.
• Konuşmacıdan yeteri kadar söz hakkı istemiş ve hiç söz hakkı vermemişse konuşmacıdan puan düşürülür.
Blog Arşivi
-
▼
2009
(36)
-
▼
Ekim
(33)
- Dağlık Karabağ
- AZERBAYCAN
- Bağımsız Türk Devletleri
- AVRUPA KITASI
- Dünya Kıtalar ve Ülkeler
- Münazaranın Temel Kuralları
- Viyana Sözleşmesi
- Montreux Boğazlar Sözleşmesi
- İngiliz Parlementer Stili Münazara
- Hükumet Açılış 1. konuşmacı
- Münazara Konu
- ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İŞLETME TOPLULUĞU
- ULUSLARARASI İLİŞKİLER SÖZLÜĞÜ
- LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI
- KIBRIS SORUNUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ
- ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN SONA...
- TÜRKİYE'DE NÜKLEER ENERJİNİN TARİHÇESİ
- Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletle...
- TÜRK MEDENİ KANUNU
- TEMEL MÜNAZARA REHBERİ
- SİYASİ PARTİLER KANUNU
- TERÖRLE MÜCADELE KANUNU
- GENEL HATLARIYLA ÖTENAZİ
- TÜRK CEZA KANUNU
- RADYO VE TELEVİZYON KURULUŞ VE YAYINLAR HAKKINDA K...
- MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNU
- 82 anayasası
- YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU ...
- İŞ KANUNU
- BASIN KANUNU
- İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ
- MÜNAZARA EĞİTİMİ
- YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN PARLEMENTER MÜNAZARA
- ▼ Ekim (33)