Temporomandibuler eklem disfonksiyonu nedenleri, belirtileri ve tedavisi
Temporomandibuler eklem, alt çene eklemi ile kafatası arasındaki eklemdir. Temporomandibuler eklem disfonksiyonu; başı, çeneyi ve yüzü etkileyen ağrı ve başka şikayetlerin, temporomandibuler eklemler ve kaslar ve onlara bağlı ligamentlerin birlikte düzgün olarak çalışmadığı durumlarda ortaya çıkan bir durumdur. Temporomandibuler eklem disfonksiyonu genellikle erişkinlerde görülmekle birlikte bu durum çocuklarda ve adolesanlarda da görülmektedir.
Temporomandibuler eklem disfonksiyonu neden olur?
- Temporomandibuler eklem disfonksiyonunun sıklıkla çiğneme kaslarındaki spazmdan kaynaklandığı bilinmektedir. Bu spazm genellikle duygusal bir gerilim nedeni ile dişleri sıkma veya gıcırdatma sonucu oluşur.
- Malokluzyon (alt ve üst çene arasındaki temas bozukluğu nedeni ile dişlerin kusurlu kapanışı) eklem disfonksiyonunun bir başka nedeni olabilir, çünkü bu durum kasların üzerine ek gerginlik binmesine neden olur.
- Temporomandibuler eklem sorunları çene, baş ya da boyundaki yaralanmalardan, travmalardan, kırıklardan da meydana gelebilir.
- Bazen nadir olarak osteoartrit (dejeneratif eklem hastalığı) da temporomandibuler eklem disfonksiyonuna sebep olabilir.
- İnflamatuar hastalıklar (sinovit, kapsülit, poliartrit, fibrozit gibi) durumlar bu rahatsızlığa sebep olabilir.
- Doğumsal eklem bozuklukları (eklem tümseğinin yüksek olması, kondiler fossanın anormal mofolojisi, lateral pterygoid kasın anormal bağlanması gibi) etkenler de temporomandibuler eklem disfonksiyonuna neden olabilir.
Temporomandibuler eklem disfonksiyonu belirtileri
Temporomandibuler eklem disfonksiyonunun sık görülen belirtileri arasında baş ağrıları, çene kaslarında hassasiyet, kulak içinde ya da çevresinde sızlama şeklindeki ağrılar vardır.
Ağzın açılmasında zorlanma, çenenin kilitlenmesi, ağız açılıp kapanırken kemik sesinin gelmesi, ağzı geniş açarken ya da çiğneme sırasında ağrı gibi belirtiler de görülebilir.
Temporomandibuler eklem disfonksiyonu tedavisi
- Pek çok durumda, bu sorun tedaviye gerek duyulmadan çözülür.
- Eğer bu durumda tedaviye ihtiyaç duyulacak ise analjezik (ağrı kesici ilaçlar), nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar, kas gevşeticiler veya antidepresanlar ilaç tedavisi olarak verilebilir.
- Bu ilaçlar tek başlarına kullanılabileceği gibi, çene egzersizleri, biofeeback ve bite guard (gece plağı) kullanılması gibi ek tedaviler ile birlikte de uygulanabilir.
- Bazı kişiler sadece yumuşak gıdalar almak, çeneyi aşırı kullanmaktan kaçınmak, masaj ve etkilenen bölgelere sıcak uygulama ve gevşeme tekniklerini uygulamak gibi kişisel önlemlerden de fayda görebilirler.
- Geçmeyen ve şiddetli olgularda ekleme kortikosteroid ilaçlar enjekte edilebilir ya da cerrahi tedaviye gerek duyulabilir. Cerrahi tedaviden sonra da çene ekleminin rehabilitasyonu önemlidir.