Moğol süvari saldırısı, ortaçağ minyatür
1220 yılında, Khorezm'i fethetmek için yapılan askeri kampanyanın ortasında, Cengiz Han “iki lider donattı: Dzhebe-noiana ve Subet-Bahadur (Subedei), otuz bin (savaşçı)” (An-Nasawi). Kaçan Khorezmshah - II. Muhammed'i bulup yakalamak zorunda kaldılar. “Büyük Tanrı'nın gücüyle, siz elinize alıncaya kadar geri dönmeyin,” diye emretti Genghis, ve “nehri geçtiler, Horasan'a yöneldiler ve ülkeyi aradılar”.
Şanssız bir cetvel bulamadılar: 1220 yılı sonunda Hazar Denizi'nin adalarından birinde öldü (bazı yazarlar 1221'in başında olduğunu iddia ediyorlar). Ancak annesi, güneyi denizi geçerek yakalandı, Sagimi Muharebesi'ndeki Gürcü ordusunu yendi (ünlü Kraliçe Tamara George IV Lasha'nın oğlu, içinde ağır yaralandı) ve Kotman Vadisi'nde, İran ve Kafkasya'da birçok şehri ele geçirdi.
Bununla birlikte, savaş bitmedi, yeni Khorezmshah, 10 yıldır Moğollarla savaşan, bazen kendilerine hassas yenilgiler uygulayan Celal-Din'di. Cengiz Han ve Khorezm İmparatorluğu. Son kahraman
Subaday ve Ceba, Cengiz Han'a Muhammed'in ölümü ve bilinmeyen bir hedef olan Jalal ad-Din'e uçuş hakkında bilgi verdi ve Rashid ad-Din'e göre, Khorezm Kipçakları ile ilgili kabileleri yenmek için kuzeye gitmeleri emredildi.
İsmailov I. "Derbent'in duvarlarında Tatar-Moğollar"
Subuday ve Jabe'nin Polovtsi ile savaşı
Shemakha ve Derbent'i ele geçiren Moğollar, Lezghinlerin topraklarında savaştı ve Kıpçakların (Polovtsy) yardım etmek için geldiği Alans'ın mallarına girdi.
Bildiğiniz gibi, onlarla zor bir savaş, "Yuan-shi" (tarih XIV. yüzyılda Song Lun önderliğinde yazılmış olan Yuan hanedanı) Yu-Yu vadisinde savaşı çağırır, kazananları açığa çıkarmaz. Tam Tarih Kodundaki İbn-i Asir, Moğolların hilelere başvurmaya zorlandıklarını ve yalnızca aldatma yardımı ile hem onları hem de başkalarını yenmeyi başardıklarını bildirmiştir.
“Yuan Shi”, Subedei ve Jebe birliklerinin ikinci savaşı olan Buzu savaşını (Don) çağırıyor - burada Alans'ı terk eden Polovtsy yenildi. İbn-i Asir de bu savaştan bahseder, Moğolların "Kıpçaklardan daha önce olduğundan iki kat daha fazla aldıklarını" söyler.
Şimdi Subaedei ve Jebe'nin, Cengiz Han'a başarılarını bildirmek ve hak ettiği ödülleri almak için birliklerini sakince geri çekebilecekleri görülüyordu. Bunun yerine, Moğollar daha da kuzeye giderler, önünde Kıpçakları kovalarlar ve onları bir tür doğal bariyere sıkıştırmaya çalışırlar - büyük bir nehir, deniz, dağlar.
S. Pletneva, Ciscaucasia, Volga bölgesi ve Kırım'da o günlerde Polovtsy'deki yedi kabile birliğinin olduğuna inanıyordu. Bu nedenle, yenilgiden sonra, moralsiz Polovtsianlar bölündü. Kırım'a bir parça koştu, Moğollar onları takip etti ve Kerch Boğazı'ndan geçerek Sugdeya şehrini (Surozh, şimdi Sudak) ele geçirdi. Diğerleri Dinyeper'a taşındı - daha sonra Rus mangalarıyla birlikte Kalka'nın (Yuan Shi'deki Alici Nehri) talihsiz savaşına katılacak olanlardı.
Bu kampanyanın gerçek amacı ve hedefleri hakkında mantıklı bir soru ortaya çıkıyor. Cengiz Han'ın generalleri şimdiye dek ana güçlerden ve ana operasyon tiyatrosundan şimdiye kadar hangi görevi gerçekleştirdi? Bu da neydi? Yeni Khorezmshah'ın müttefiki olan Kıpçaklar'a yönelik önleyici grev? İstihbarat gezisi mi? Ya da daha bir şey planlandı, fakat Cengiz Han'ın istediği gibi her şey ortaya çıkmadı mı?
Ya da belki, belli bir andan itibaren, çok ileri giden ve Genghis Subudei ve Jaebe ile olan temasını kaybeden “doğaçlama” mıydı?
1223 yılında ne görüyoruz? Subadei ve Jeba'ya Khorezmshah'ı ele geçirmeleri emredildi, ancak eski hayatta değildi ve yeni olan Jalal ad-Din, İndus'taki savaşı kaybettikten bir buçuk yıl önce Hindistan'a kaçmak zorunda kaldı. Yakında İran'a, Ermenistan'a, Gürcistan'a geri dönecek ve kılıcı ve ateşiyle kendisi için yeni bir devlet toplamaya başlayacak. Khorezm düştü ve Cengiz Han, şimdi Xi Xia’nın Tangut krallığı ile savaşa hazırlanıyor. Onun merkezi ve Subedai ve Jebe ordusu binlerce kilometre tarafından paylaşılıyor. İlginçtir ki, 1223'in baharında, Büyük Han nerede olduğunu ve üç yıl önce bir yolculuğa çıkmış olan cesetlerin ne yaptığını bile biliyor mu?
Son derece ilginç bir soru: Güney Rus beylikleri için tehdit ne kadar gerçekti?
Çözmeye çalışalım. Her şeyden önce, soruyu cevaplamaya çalışalım: neden Horezmshah'ı aramak için gönderilen Subaedey ve Jebe, Polovtsy olarak daha iyi bilinen Kipchaks'ı inatla takip etti? Bu bölgelerin son fethi için bir emir almadılar (ve böylesine iddialı bir görev için güçler açıkça yeterli değildi). İkinci savaştan sonra (Don'da) bu zulme askeri bir ihtiyaç yoktu: mağlup olmuş Polovtsyalılar tehlikede değildi ve Moğollar Jochi ile serbestçe güçlerini birleştirebildiler.
Bazıları, Moğolların asırlardır rakipleri ve rakipleri olan Kıpçaklara karşı nefret etmelerinin nedenini düşünürler.
Diğerleri, Khorezmshah Muhammed II - Terken-Khatyn'in annesiyle Khan Kutan'ın (Rus kronikleri - Kotyan'da) akrabalıklarına işaret ediyor. Yine diğerleri, Kıpçakların, Cengiz Han klanının düşmanlarını - Merkitleri kabul ettiğini düşünüyor.
Sonunda Subaedei ve Jebe, Moğolların yakında bu adımlara (Juchi ulus'un sık sık “Bulgar ve Kıpçak” veya “Khorezm ve Kıpçak”) geleceğini ve bu nedenle mevcut sahiplerine maksimum zarar vermeye çalışabileceklerini anladılar. Gelecekteki fatihlerin görevini kolaylaştırmak için.
Yani, Moğolların Polovtsian birliklerinin rasyonel sebeplerle imhasının tamamen ortadan kalkması konusundaki bu kadar tutarlı bir arzu tam olarak açıklanabilir.
Ancak Moğollar ve Ruslar arasında bir çatışma o yıl kaçınılmazdı? Büyük olasılıkla değil. Moğolların böyle bir çatışmaya neden aramaları gerektiğine dair en az bir neden bulmak mümkün değildir. Ayrıca, Subaedey ve Jeba, Rusya'yı başarılı bir şekilde işgal etmeyi başaramadı. Tümörleri arasında kuşatma makinesi yoktu ve bu tür silahları inşa edebilecek Khitan veya Jurchen mühendisleri ve ustaları yoktu, bu yüzden şehirleri fırtınayacağına dair hiçbir soru yoktu. Evet ve basit bir baskın, görünüşe göre planlarına dahil edilmedi. 1185'teki ünlü Igor Svyatoslavich kampanyasının, Chernigov ve Pereyaslavl topraklarındaki Polovtsy birleşik kuvvetlerinin darbesiyle sonuçlandığını hatırlıyoruz. 1223 yılında Moğollar çok daha önemli bir zafer kazandı, ancak meyvelerinden faydalanmadılar.
Kalka Muharebesi'nden önceki olaylar pek çok kişiye sunulmuştur: Don'daki Kıpçakları mağlup ederek Moğollar onları Rus prensliklerinin sınırlarına sürükledi. Kendilerini fiziksel yıkımın eşiğinde bulduklarını söyleyen Polovtsy, şu sözlerle Rus prenslerine döndü:
“Tatarlarımız şimdi topraklarımızı aldı ve sizinkini yarın alacağız, koruyalım; Bize yardım etmezsen, bugün öldürüleceğiz ve yarın öldürüleceksin. ”
Khan Kutan'ın (Kotyan) 'un eniştesi Rus prensleri Mstislav Udatny'nin (o zaman - Prens Galitsky) meclisine toplandığını belirtti:
“Kardeşler, biz onlara yardım etmezsek, Tatarlara teslim olacaklar ve daha da güçlü olacaklar.”
Yani, Moğolların kimseyi başka seçenek bırakmadıkları ortaya çıktı. Polovtsianların ya ölmeleri ya da Moğol ordusunun bir parçası olmaları ve tamamen teslim olmaları gerekiyordu. Ruslarla sınırda kendilerini bulan yabancılar arasında bir çatışma da kaçınılmazdı, soru sadece nerede gerçekleşeceği idi. Ve Rus prensleri karar verdi: "Onları (Moğolları) yabancı bir toprakta kabul etmemiz kendi başımızdan daha iyidir."
Her şeyin mantıklı olduğu ve ek sorular sorma arzusunun olmadığı böyle basit ve net bir şema - ve aynı zamanda kesinlikle yanlıştır.
Aslında, bu müzakereler sırasında Moğollar, Rusya sınırlarına yakın değildi: Kırım ve Karadeniz bozkırlarında Polovtsy'nin bir başka kabile ittifakıyla savaştılar. Daha önce alıntı yapan Kotyan, yabancı işgalcilere karşı mücadelede çabaları birleştirme gereği konusunda bir ifadeyle ifade edilen güzel, bir veranda dolu, akrabaları, kaçınılmaz yenilgiye uğrayanları kınayan 20 hakkında binlerce kişiyi öldürdüğü için haklı olarak ihanet etmekle suçlayabilir. Ve Kotyan, Moğolların kuzeye gidip gitmeyeceğinden emin olamazdı. Ancak Polonyalı Han intikam almak için can atıyordu ve şimdi örgütlemeye çalıştığı Moğol karşıtı ittifak savunmacı değil saldırgan görünüyordu.
Khan Kotyan, Rus prenslerini Tatar-Moğollara, modern resme itmek için ikna etti
Ölümcül karar
Mstislav Kievski, Mstislav Chernigovsky, Volyn Prensi Daniil Romanovich, Smolensk Prens Vladimir, Sursky Prens Oleg, Kiev Prens Vsevolod'un oğlu - Eski Novgorod Prensi, Chernigov Prens Mikhail'in yeğeni, Kiev'deki prenslerin konseyine geldi. Polovtsy ve destekçilerleri Mstislav Galitsky'nin (Udatny - “Şanslı” adıyla daha iyi bilinir) “Udaloy” değil, onları tehlikenin gerçek olduğuna ikna etmelerine ve Moğollara karşı bir kampanya yürütmeye karar vermelerine izin verdiler.
Mstislav Udatny'nin Mührü
Sorun, Rus mangalarının ana gücünün geleneksel olarak gemilerde toplanma yerine teslim edilen piyade olmalarıydı. Ve bu nedenle, Ruslar Moğollarla ancak Moğolların kendileri için büyük bir arzu ile savaşabildiler. Subudey ve Dzhebe savaştan kolayca kaçabilir ya da Ruslarla birlikte "kedi ve fare" ile oynayabilir, takımlarını arkalarına götürebilir, gerçekte olan uzun yürüyüşlerle onları tüketebilir. Ve o zamanlar güneyde olan Moğolların genellikle Rusya sınırlarına geleceği ve dahası, kesinlikle kendileri için gereksiz bir savaşa gireceklerine dair hiçbir garanti yoktu. Ancak Polovtsy, Moğolların bunu yapmaya zorlanabileceğini biliyordu. Daha sonra ne olduğunu tahmin ettin mi?
Bu sefer Rus mangalarının bir araya geldiği yer, Trubezh Nehri'nin ağzının karşısında bulunan (şu anda Kanevsky Rezervuarının sular altında olan) Varyazhsky Adası idi. Böylesine önemli bir birlik birikimini gizlemek zordu ve bunu öğrenen Moğollar müzakerelere girmeye çalıştı. Ve elçilerinin sözleri standarttı:
“Bize karşı geldiğinizi, Polovtsyeye uyduğunuzu duyduk, ancak sizin topraklarınızı, ne şehirlerinizi, ne de köylerinizi işgal etmedik; Tanrı'nın izniyle hizmetçilerimize ve damatlarımıza, pis Polovtsy'ye geldik, ancak sizinle savaşımız yok; Polovtsians size koşarsa, o zaman onları oradan döker ve kendinize iyi gelirsiniz; Size çok kötülük yaptıklarını duyduk, çünkü onları buradan atıyoruz. ”
Biri bu tekliflerin samimiyetiyle ilgili tartışabilir, ancak aralarında Sudedei'nin iki oğlundan biri olan Moğol elçilerini öldürmeye gerek yoktu. Fakat Polovtsy'nin ısrarı ile hepsi öldürüldü ve şimdi Rus prensleri genel olarak Moğolların ve Subedai'nin kan çizgileri haline geldi.
Bu cinayet, en iyi zulüm ya da vahşetin ve aptallığın tezahürü değildi. Bu bir hakaret ve meydan okumaydı: Moğollar kasıtlı olarak, gücü ve en ellerinden gelenin en kötü koşullarında ve koşullarında üstün olan bir rakiple savaşmaya teşvik edildi. Ve uzlaşma neredeyse imkansızdı.
İkinci elçiliğin Moğollarına kimse parmakla dokunmadı - çünkü bu artık gerekli değildi. Ancak Kotyan’ın kayınpederi Mstislav Galitsky’ye geldiler. Bu toplantı Dniester'in ağzında gerçekleşti, burada kavisli bir şekilde diğer prenslerin birlikleriyle birleşecek şekilde kadrosu gemilerde yelken açtı. Ve o zaman Moğollar hala Karadeniz bozkırlarındaydı.
“Polovtsy'i dinlediniz ve büyükelçilerimizi öldürdünüz; şimdi üzerimize gel, öyleyse gel; Size dokunmadık: Tanrı her şeyden üstündür "- Büyükelçiler ve Moğol ordusunun kuzeye gitmeye başladığını söyledi. Dinyeper boyunca teknelerde bulunan Mstislav takımı, diğer Rus birliklerine katıldığı Khortytsya adasına tırmandı.
Böylece, yavaş ve aynı anda kaçınılmaz olarak birbirlerinin zıt taraf ordularıyla buluşmaya gittiler.
Tarafların güçleri
Moğollara karşı bir kampanyada, aşağıdaki prensliklerin kadroları: Kiev, Çernigov, Smolensky, Galitsky-Volynsky, Kursky, Putivl ve Trubchevsky.
Fomin N. Three Mstislav (Kalka Savaşı'ndan Önce)
Vasilko Rostovski'nin komutasındaki Vladimir Prensliği'nin çıkarılması, sadece Chernigov'a ulaşmayı başardı. Rus birliklerinin Kalka'daki yenilgisinden haber alan kişi geri döndü.
Rus birliklerinin şu anda yaklaşık 30 bin kişi olduğu tahmin ediliyor, yaklaşık bir 20 bin Polovtsy tarafından konuldu, bin bin Yarun - Vivode Mstislav Udatny başkanlık etti. Tarihçiler, Rusların bir dahaki sefere bu kadar büyük bir orduyu ancak 1380 yılında - Kulikovo Savaşı için toplayabileceklerine inanıyorlardı.
Ordu gerçekten de büyüktü, ancak ortak bir komuta sahip değildi. Mstislav Kievsky ve Mstislav Galitsky kendi aralarında ciddi bir şekilde rekabet ettiler, sonuçta belirleyici bir anda, 31 Mayıs'ındaki 1223'te, askerleri Kalka Nehri'nin farklı kıyılarındaydı.
Mstislav Romanovich Stary, Golden Gate metro istasyonunun mozaiği, Kiev
Lipitskaya savaşı, 1216.Mstislav Udatny'nin savaşa girişi. XVI. Yüzyılın cephesinden küçük resim
Moğollar, kampanyalarına 20'ten 30'a bin kişiden oluşan bir orduyla başladı. Bu zamana kadar, kesinlikle kayıp yaşadılar ve bu nedenle, en iyimser tahminlere göre bile birliklerinin sayısının 20 bin kişiyi aşması muhtemel değildi, ama muhtemelen daha azdı.
Yürüyüşün başlangıcı
Bütün birimlerin yaklaşmasını bekledikten sonra Ruslar ve Polovtsy onlarla birlikte müttefiki Dinyeper'ın sol yakasına geçti ve doğuya taşındı. Mstislav Udatny'nin birimleri ön plana çıktı: Moğollarla ilk karşılaşanlardı, ileri birimler kısa bir savaştan sonra geri çekildiler. Galistler, düşmanın kasıtlı inziva halini zayıflığı olarak kabul ettiler ve Mstislav Udatny'nin kendine güveni zulmün her günü ile arttı. Sonunda, görünüşe göre, diğer prenslerin yardımı olmadan Moğollarla başa çıkabileceğine karar verdi - sadece bir Polovtsy ile. Ve sadece şöhret için bir susuzluk değil, aynı zamanda ganimetini paylaşma isteği de değildi.
Kalka Savaşı
Moğollar bir 12 gün daha geri çekildi, Rus-Polovtsian birlikleri çok gerildi ve yoruldu. Sonunda, Mstislav Udatny, Moğol askerlerinin savaşa hazır olduğunu gördü ve diğer prensleri uyarmadan ekibi ve Polovtsy onlara saldırdı. Böylece, raporları 22 Rus kroniklerinde mevcut olan Kalka savaşı başladı.
Dimitrov V. Kalka Savaşı
Tüm kroniklerde nehrin adı çoğul olarak verilmiştir: on Kalki. Bu nedenle, bazı araştırmacılar bunun nehrin doğru adı olmadığına, ancak savaşın yakınlarda bulunan küçük nehirlerde gerçekleştiğinin bir göstergesi olduğuna inanıyor. Bu savaşın kesin yeri henüz belirlenmedi, şu anda Karatş, Kalmius ve Kalchik nehirlerindeki alanlar olası bir savaş yeri olarak kabul ediliyor.
Sofia Chronicle, ilk önce, bazı Kalki'lerin Moğolların ve Rusların ileri dekolmanları arasında küçük bir savaş olduğunu gösteriyor. Mstislav Galitski'nin savaşçıları, bu prensin Polovtsyalıları öldürmek için çıkardığı Moğol yüzyıllarından birini ele geçirdi. Buradaki düşmanı deviren Ruslar, 31 ve 1223 Mayıs'taki ana savaşın yaşandığı bir başka Kalka'ya yaklaştı.
Daniil Romanovich ve Mstislav Mstislavich bir kampanyada, ortaçağ minyatüründe
Böylece, Mstislav Udatny, Daniil Volynsky, Chernihiv süvari ve Polovtsy birlikleri, eylemlerini kampanyadaki diğer katılımcılarla koordine etmeyen nehrin diğer tarafına geçti. İki damadı olan Kiev prensi Mstislav Stary, müstahkem bir kampın yapıldığı karşı bankta kaldı.
Moğolların yedek bölgelerine yapılan saldırı, saldırıya uğrayan Rus birlikleri tarafından bozuldu, Polovtsy kaçtı (Novgorod ve Suzdal kroniklerinin yenilgisinin nedeni olarak adlandırılan uçuşlarıydı). Lipitsa savaşının kahramanı olan Mstislav Udatny de kaçtı ve ilk Rus ustalarının bulunduğu Dinyeper'a ulaştı. Kıyıdaki savunmayı organize etmek yerine, ekibinin bir bölümünü karşı kıyıya transfer etmiş, bütün tekneleri doğramasını ve yakmasını emretmiştir. Yaklaşık 8 bin Rus askerinin ölümünün ana nedenlerinden biri haline gelen eylemleri buydu.
B. Chorikov. Kalk savaşını kaybeden Prens Mstislav Galitsky, Dinyeper'ın ötesine kaçtı
Mstislav'ın korkak ve değersiz davranışı, 1185 yılındaki aynı Igor Svyatoslavich'in aynı zamanda kaçma şansı olan ancak aynı zamanda:
“Atlarsak, kendimizi kurtaracağız ve sıradan insanları terk edeceğiz ve Tanrı'ya karşı bize karşı bir günah olacak, onlara ihanet ederek ayrılacağız. Ya ölürüz ya da hepimiz birlikte hayatta kalırız. ”
Bu örnek, oğulları ve torunları olan Yaroslav Vsevolodovich döneminde doruğa ulaşacak olan Rus prenslerinin ahlaki bozulmasının canlı bir kanıtıdır.
Bu arada, Kiev Mstislav kampı üç gün sürdü. İki sebebi vardı. İlk olarak, ana güçleri olan Subaedey, kaçan Rus askerlerini Dinyeper'a kadar kovaladı ve ancak onları yok ettikten sonra geri döndü. İkincisi, Moğolların Kiev'in tahkimatlarını kırabilecek piyadeleri yoktu. Fakat müttefikleri aç ve susuz kaldı.
Kiev'in direncine ve saldırıların başarısızlığına ikna olmuş Moğollar müzakerelere girdi. Rus kronikleri, düşman adına belirli bir “brodnik valisi” Ploskiny'nin müzakereler gerçekleştirdiğini iddia ediyor ve Kievli Mstislav, ortak dinleyicinin Moğolların “kanınızı dökmeyeceği” havasını öptüğünü düşünüyordu.
Heykel kompozisyon "Esir Mstislav", kalay
Moğollar, Rus prenslerinin kanını gerçekten dökmediler: annals, bağlı tutsakları zemine koyduklarını, zaferin şerefine ziyafet çekecekleri panoların üzerine koyduklarını iddia ediyorlar.
Doğu kaynakları, ele geçirilen Rus prenslerin ölümünden biraz farklı olarak bahseder.
Subedei'nin Ploskin'e değil, Rus prenslerini surların ötesine çeken eski Bulgar valisi (wali) Ploskin'e değil (Bulgar kaynaklarında Ablas-Khin olarak adlandırıldığı) müzakerelere gönderildiği iddia ediliyor. Subaedeus'un iddiaya göre çitin arkasındaki Rus askerleri duyacaklarını sordu: oğlunun ölümü için kim idam edilmeli - prensler ya da askerleri?
Prensler korkakça savaşçı olduklarını söyledi ve Subaedey savaşçılarına döndü:
“Beksilerin sana ihanet ettiğini duydun. Korkusuzca bırakın, çünkü askerlerimin ihaneti için onları kendim uygulayacağım ve gitmenize izin vereceğim. ”
Sonra, bağlı prensler Kiev kampının tahta kalkanlarına yerleştirildiğinde, yine teslim olan askerlere döndü:
“Beksilerin, ilk inen olmanı istedi. Bu yüzden onları bunun için topraklara sokun. ”
Prensler kendi güçleri tarafından ezildi.
Düşünme, Subaeday dedi ki:
“Sırtını öldüren savaşçılar yaşamamalı.”
Ve yakalanan tüm askerleri öldürmesini emretti.
Bu hikaye daha inandırıcıdır, çünkü açıkça bir görgü tanığı olan Moğol'un sözlerinden yazılmıştır. Ve Rusların hayatta kalan görgü tanıkları adına, bu korkunç ve üzücü olay, anladığınız gibi, büyük olasılıkla gerçekleşmedi.
Kalka Savaşı'nın Sonuçları
Toplamda, bu savaşta ve sonrasında, çeşitli kaynaklara göre, altı ila dokuz Rus prens prens öldü, çok sayıda boyar ve sıradan askerlerin yaklaşık% 90'i.
Altı prensin ölümü kesin olarak belgelenmiştir. Bu eski Kiev prensi Mstislav; Chernigov prensi Mstislav Svyatoslavich; Dubrovitsy'den Alexander Glebovich; Dorogobuzh’tan İzyaslav Ingvarevich; Janowice'den Svyatoslav Yaroslavich; Turov'dan Andrey Ivanovich.
Yenilgi gerçekten çok kötüydü ve Rusya'da inanılmaz derecede zor bir izlenim bıraktı. Son Rus kahramanlarının öldüğünün Kalka'da olduğunu söyleyen destanlar bile yaratıldı.
Kiev prensi Mstislav Stary, pek çok kişiye uygun bir figür olduğundan, ölümü yeni bir çekişme başlattı ve Kalka'dan Rusya'daki Moğolların Batı kampanyasına geçen yıllar, Rus prensleri tarafından işgali kovmaya hazırlanmadı.
Subudey ve Jabe ordusunun dönüşü
Kalka savaşını kazanan Moğollar, kalan savunmasız Rusya'yı mahvetmeye gitmedi ve sonunda doğuya taşındı. Bu nedenle, bu savaşın onlar için gereksiz ve isteğe bağlı olduğunu güvenle söyleyebiliriz, Rusya’nın 1223 yılındaki Moğol istilasından korkulamadı. Rus prensleri Polovtsy ve Mstislav Galitsky tarafından yanlış kullanıldı ya da kampanya sırasında çaldıkları avları yabancılardan almaya karar verdiler.
Ancak Moğollar sanıldığı gibi Hazar Denizi'ne değil, Bulgar topraklarına gitti. Neden? Bazıları Moğolların yaklaşımı hakkında bilgi edinmiş olan Saxin kabilesinin, otları ateşe verdiğini ve bu da Subaedey ve Jebe'nin kuzeye dönmesine neden oldu. Fakat, ilk olarak, Volga ve Urallar arasında dolaşan bu kabile ve Moğollar, basitçe Volga'ya yaklaşmadan önce kurdukları yangını öğrenemediler ve ikincisi, bozkır ateşi zamanı uygun değildi. Bozkır kuru ot içinde hüküm sürdüğü zaman yanar: geçen ilkbaharda, kar eridikten sonra, geçen yılki çimen yanıkları, sonbaharda bu yılki çimen kurutulur. Rehberler, “yoğun bitki örtüsü döneminde, bozkır yangınlarının pratikte meydana gelmediğini” belirtiyor. Hatırladığımız kadarıyla Kalka Savaşı, Mayıs 31'ta gerçekleşti. İşte Khomutov bozkırının (Donetsk bölgesi) haziran ayında nasıl göründüğü: Yakacak hiçbir şey yok.
Chomutov bozkır haziran ayında
Böylece Moğollar yine rakipler arıyor, inatla Bulgarlara gidiyorlar. Nedense Subaday ve Jebe görevlerini tam olarak yerine getirmediklerini düşünüyorlar. Ama zaten neredeyse imkansız olanı başardılar ve İngiliz tarihçi S. Walker, daha sonra seyahat ettikleri yol boyunca kampanyalarını ve bu savaşları her ikisini de geçtiklerini iddia ederek Büyük İskender ve Hannibal kampanyaları ile karşılaştıracak. Napolyon Subaeed'in askeri sanata katkısı hakkında yazacak. Başka neye ihtiyaçları var? Tek başına, bu kadar önemsiz güçlerle Doğu Avrupa'nın bütün devletlerini kesinlikle yenmeye karar verdiler mi? Yoksa bir şey bilmiyor muyuz?
Sonuç nedir 1223'in sonunda veya 1224'in başlangıcında, kampanyanın Moğol ordusu yoruldu ve mağlup oldu. Jebe adı artık tarihi kaynaklarda bulunmuyor, savaşta öldüğüne inanılıyor. Büyük komutan Subedai ağır yaralandı, bir gözünü kaybetti ve hayatının geri kalanı için topal kalacak. Bazı haberlere göre, yakalanan çok sayıda Moğol vardı, muzaffer Bulgarlar onları bire bir oranında koçlarla değiştirdiler. Sadece 4 binlerce asker Desht-i-Kipchak'a girdi.
Aynı Sub-Bedey Cengiz Han ile nasıl tanışmalı? Kendini onun yerine koy: Düşman devletin başını bulmak için 20'in başına veya binlerce seçilmiş atlı 30'in başına iki general gönder. Eski Khorezmshah'ı bulamıyorlar, yenisini özlüyorlar ve üç yıl boyunca kendileri kayboluyorlar. Gerekmediği yerde görünürler, biriyle kavga ederler, hiçbir şeye yol açmayacak gereksiz zafer kazanırlar. Ruslarla savaş için planlar da yok, ancak Moğol ordusunun muhtemel düşmanlarına, sizi düşündüren ve muhtemelen müteakip saldırganlığı bastırmak için önlemler almanızı söyleyen olası kanıtlar. Ve nihayet ordusunu mahvediyorlar - bazı bozkır yürüyüşleri değil, Onon ve Kerulen'den gelen yenilmez kahramanlar, onları en olumsuz koşullarda savaşa sokuyorlar. Subaedey ve Jabe keyfi bir şekilde “kendi tehlikeleri ve riskleri altında” hareket ettiyse, fatihin öfkesi çok büyük olmalı. Fakat Subaedey cezadan kaçınır. Ancak Cengiz Han ile en büyük oğlu Jochi arasındaki ilişki keskin bir şekilde bozuluyor.
Jochi ve Cengiz Han
Jochi, büyük fatihin en büyük oğlu olarak kabul edilir, ancak muhtemelen gerçek babası, karısı veya cariyesi Borte'nin tutsaklığı sırasında aldığı isimsiz bir Merkit'tir. Borte'yi seven ve suçluluğunu anlayan Cengiz, (Merkit saldırısı sırasında utanarak kaçtı, karısını, annesini ve kardeşlerini kendi cihazlarına bıraktı) Jochi'yi oğlu olarak tanıdı. Fakat ilk doğduğunun gayri meşru kökeni kimsenin sırrı değildi ve Çağatay, erkek kardeşini Merkit kökeni ile açıkça reddetti - konumu nedeniyle, parasını karşılayabilirdi. Diğerleri sessizdi, ama her şeyi biliyorlardı. Görünüşe göre Cengiz Han, Jochi'yi sevmedi ve bu nedenle bugünkü Kazakistan topraklarında seyrek nüfuslu bozkır bozkır bozkırlarında yer alan tahrip edilmiş Khorezm'i ve binlerce Moğol ve yüzlerce halkının askerleri ile birlikte gitmek zorunda kaldığı Batı'nın ıssız toprakları olan tahribatlı Horezm'i tahsis etti.
"Chronicles Collection" daki Rashid ad-Din, Jochi'nin Genghis’in emrini ihlal ettiğini, ilk önce Sub-Jedi ve Jebe’nin kolordu ve ardından mağlup olduktan sonra Bulgarlara yönelik cezai bir seferden yardım etmekten kaçındığını ima ediyor.
“Subudai-bahtatur ve Jebe-noion'un ziyaret ettiği topraklara gidin, tüm kış ve yazları alın. Bulgar ve Polonyalıları Yok Et "- Cengiz Han ona yazıyor, Jochi cevap bile vermiyor.
Ve 1224'te, hastalık bahanesi altında Jochi, Kurultai'ye gelmeyi reddetti - görünüşe göre, babasıyla buluşmaktan iyi bir şey beklemiyordu.
O yılların birçok yazarı, Jochi ve Cengiz Han'ın gergin ilişkilerinden bahsediyor. 13. yüzyıl Fars tarihçisi Ad-Giuzjani;
“Tushi (Jochi) yakın arkadaşlarına şöyle dedi:“ Cengiz Han, birçok insanı tahrip etmesi ve birçok krallığı tahrip etmesi için deliydi. Babamı avına öldürmek, Sultan Muhammed'e yaklaşmak, bu durumu gelişmekte olan bir duruma getirmek ve yardım etmek bana en çok tavsiye edilen görünüyor. Müslümanlar. " Erkek kardeşi Çağatay bu planı öğrendi ve babasına bu hain planı ve erkek kardeşinin niyeti hakkında bilgi verdi. Öğrendikten sonra, Cengiz Han, sırdaşlarını zehirlemek ve leşleri öldürmek için yolladı. "
Türklerin Soybilimi, Jochi'nin, Cengiz Han'ın ölümünden aylar önce 6'te - 1227'te öldüğünü belirtir. Ancak Jamal el Qarshi bunun daha önce olduğunu iddia ediyor:
"Karkas, babasının önünde öldü - 622 / 1225 yılında."
1224 ya da 1225'te öfkeli Cengiz Han, Jochi'ye karşı savaşa gireceği için bu tarih tarihçiler tarafından daha güvenilir sayılıyor ve dedikleri gibi, oğlunun ölümü bu kampanyayı durdurdu. Cengiz Han'ın iki yıl boyunca isyan etmiş olan çocuğa karşı savaşı ertelemesi olası değildir.
Rashid ad-Din tarafından belirtilen resmi versiyona göre, Jochi hastalıktan öldü. Ancak çağdaşları bile, buna inanmıyordu, ölümünün sebebinin zehir olduğunu iddia ediyordu. Jochi'nin ölümü sırasında yaklaşık 40 yıldı.
1946'te, Kazakistan'ın Karaganda bölgesinde (Alatau dağlarında, Zhezkagan'ın kuzeyindeki 50'in yaklaşık XNUMX kuzey doğusundaki Alatau dağlarında) Sovyet arkeologları, efsaneye göre, Jochi'nin gömülü olarak, sağ elinde kesik bir kafatasının bulunmadığı bir iskeletin bulunduğu gömüldü. Eğer bu beden gerçekten Jochi'ye aitse, Cengiz Han'ın elçilerinin gerçekten zehir ummadığı sonucuna varabiliriz.
Juchi Han'ın iddia edilen anıt mezarının, Zhezkazgan'ın 50 km kuzeydoğusunda bulunan Karaganda bölgesinin Ulytau bölgesinde bulunan 13. yüzyıldan kalma bir mimari anıt
Belki de, Haziran ayındaki Volga bozkırlarında ortaya çıkmış olan 1223, Subaedey ve Jabe Metropolis'le temas kurmuş ve daha sonraki eylemler hakkında talimatlar almıştır. Bu yüzden bu kadar uzun ve yavaşça Bulgarların topraklarına taşındılar: orada zaten yaz ortasında olmuşlardı ve sadece yılın 1223'unun sonunda veya 1224'in başında geldiler. Jochi tarafından kendilerine gönderilen takviyeleri mi, yoksa Bulgarların arka tarafındaki darbesini mi karşılaması bekleniyor? Bu, Moğolların Batı kampanyasının başlangıcı olabilir.
Peki, ilk doğan Cengiz, babasının komutanlarının yardımına neden gelmedi?
Bir versiyona göre, bir “bozkır paladin” idi ve birliklerini kendisine ilgi göstermeyen orman krallıklarının fethine götürmek ve yabancı insanları gizlemek istemiyordu. Aynı Al-Giuzjani, karkasların (Jochi) yazdığını yazdı.
“Kıpçak topraklarının havasını ve suyunu gördü, dünyanın her yerinde bundan daha hoş bir yer olamaz, bundan daha iyi bir hava, bundan daha tatlı bir su, çayırlar ve meralar bunlardan daha geniş” dedi.
Belki de Desht-i-Kipchak idi, onun efendisi olmak istemişti.
Başka bir versiyona göre Jochi, sevilmeyen babanın ortakları, eski komutanları Cengiz "okulunun" ortakları olan Subadei ve Jebe'yi beğenmedi ve savaş yöntemlerini onaylamadı. Ve bu nedenle, kasten onlara doğru yönelmedi, içtenlikle ölmelerini diledi.
Bu durumda, eğer Jochi, Cengiz Han’dan kurtulursa, belki de Batı’ya olan kampanyası farklı bir nitelikteydi.
Her halükarda, bu harika kampanya "son denize doğru" gerçekleşecek. Ancak 1223’te Moğolların Rus beylikleri ile savaş planları yoktu. Kalka Savaşı, onlar için gereksiz, işe yaramaz ve hatta zararlı bir savaştı, çünkü güçlerini gösterdi ve çekişmeleriyle meşgul olan Rus prenslerinin böylesine ciddi ve zorlu bir uyarıyı görmezden gelmelerinin “suçu” değildi.
Büyükelçilerin öldürülmesi, Moğollar tarafından veya dahası, oğulları Subedai'nin kaybıyla unutulmamıştır ve bu muhtemelen Rusya'daki Moğolların müteakip askeri kampanyalarının gidişatını etkilemiştir.
Bir sonraki makalede Moğollar ve Rus beylikleri arasındaki savaşın ilk aşamasının bazı tuhaflıkları ele alınacak.