Geçen yüzyılda bir gün Paris’e geldikten saatler sonra, Latin Mahallesi’nde Okuma Zevki adlı bir kitapçıya koştum ve Madame Bovary’nin bir kopyasını satın aldım. Ve bütün geceyi kitabı okuyarak geçirdikten sonra, şafakta ne tür bir yazar olmak istediğimi anladım ve Flaubert sayesinde roman sanatının tüm sırlarını keşfetmeye başladım.
Hiç kimse kurgu üzerindeki değeri açısından tek bir “kruvasan” olarak nitelendirilemez. Hikâyecinin, yazarın yarattığı en önemli karakterin, her şeyi bilen anlatıcı veya romandaki karakterlerden biri olabileceğini ve bunların hepsinin bir çeşitlilik ve çoğulluk olabileceğini keşfeden kişidir. Modern roman, James Joyce’un dehasının onu klasik romandan kesin olarak ayırt etmek için yarattığı sonsuz biçimlere ve birikimlere yıllar sonra dönüşen kuralları koyan Flaubert’le böyle doğdu. Ama İrlandalı Joyce’un en mükemmelleştirdiği şeyin ustası olan romancı bir Avrupalı değil, kurmaca sanatına tüm ihlallerin üstesinden gelmesini sağlayan bir zaman ve mekan esnekliği veren çok uzak bir Mississippi-Amerikalıydı: William’dı. Faulkner. Faulkner’ı en çok şaşırtan, romanların en zoru olan “Burning and Meadow” veya “While I Lie in the Presence of Death” gibi romanlar yazmasına izin veren olağanüstü cüretkarlığı değil, daha çok aldattığı hileler oldu. Gazetecilere kendisini “Atları seven bir çiftçi” olarak tanıttığında, romanın teknikleri hakkında konuşmayı reddediyor çünkü “bundan hiçbir şey anlamıyor”. Modern romanın onu klasikten kesin olarak ayırması Flaubert, Joyce ve Faulkner’a aittir.
Flaubert’in romanın yapısına olan ilgisi, “Madame Bovary”yi yazmak için geçen beş yıl boyunca sevgilisi Louise Colette’e her gece yazdığı mektuplarda somutlaşır, yani bu mektupların bir kitapta toplanması, belki de Modern romanın sınırlarını belirleyen en önemli kitaplar, yapı olarak belirgin özelliklerle bütünleşmiş ve daha önce yazılmış tüm “roman” adını taşıyan öykü ve masallardan farklıdır. Geçmişten bu kopukluk belirsiz olduğu kadar keskindi ve bize anlatıcının tüm insanlar hakkındaki her şeyi veya algıları sıradan insanların başkaları hakkında bildikleriyle sınırlı olan sıradan bir karakteri nasıl geniş ölçüde tanıdığını açıklıyor. algıdaki bu sınırlama, hataya doğru. Madame Bovary gibi bir roman, her şeyi bilen bir anlatıcıyı ve her biri kendi sınırlarına saygı duymak koşuluyla bir dizi anlatıcı-karakteri barındırabilir.
Düzyazı düzeyinde, Flaubert her zaman yaratıcılığın cümlenin müzikal ritmine bağlı olduğunu ve tek bir hecenin kakofonisinin sihir eserlerini atfettiği metnin müzikal mükemmelliğini yok etmek için yeterli olduğunu düşünmüştür. “Madame Bovary”yi yazmak için geçen beş yıl, anlatı yapısı açısından en verimli ve en yaratıcı dönemdi ve gerçek şu ki, modern romanın asıl yaratıcısı Flaubert’ti.
Emma Bovary’nin hikayesi ve Louise Colette’e neredeyse her gün yazdığı mektuplar modern romanın temelini oluşturuyor, ancak bunu fark etmesi biraz zaman aldı. Örtülü anlatıcı, Flaubert’in anlatımındaki yaratıcılığın zirvesidir: O, anlattığı hikayedeki her şeyi bilendir, yok olandır, olup biten her şeyi bilen ve görünmeyen ama varlığını sürekli olarak sözde bir nesnelliğin arkasına saklayan şimdiki zaman değil. bir kişinin bilmesi gerekenin veya bilebileceğinin ötesine geçmemek şartıyla, sınırlı bir varlık hissetmesine ve görünmesine izin verilen diğer karakterlerle kesişir. Ve her şeyi bilen anlatıcı, gerçekleri yönlendiren, rolleri ve karakterlerin ardışık görünümlerini hikayenin derecelerine göre dağıtan tek kişidir. Bu çerçevede anlatı ve bilgi için her şey caiz olduğu gibi, anlatıcının kendi belirlediği şartlara göre dayattığı belagatli suskunluk için de her şey caizdir.
Flaubert’in dehasının “Madame Bovary”de geliştirdiği “yeni roman” tabu değil, sınırları içindedir. Örneğin, yeni öğrenci Charles Bovary romanın başında girdiğinde ve öğretmen onu meslektaşlarına tanıttığında, okul sınıfınınkine benzer, geçici veya geçici kolektif bir karakter yaratılmasına izin verir. Bu sınıf, öğrenciler kendi kişiliklerini yeniden yaşamaya ve kendilerini diğerlerinden farklılaştırmaya başladıkça birkaç farklı kişiliğe ayrılan bir karakterdir. Flaubert’in ortaya koyduğu bu yapıda, anlatıcı kurallara uyduğu ve aşırıya kaçmadığı sürece her şey mümkündür ve tutarlıdır, çünkü bir kaza romanın sıkı olay örgüsünün çökmesine neden olabilir.
Flaubert’in hayatının beş yılını haftanın yedi günü gece gündüz Madame Bovary’yi yazmaya adayana kadar izlediği kolay bir yol değildi. Oğlunun onu örnek almasını isteyen doktor olan babasını, çalışmaya devam edemeyeceğine ikna etmek için hastalık numarası yaptı. Eleştirmenlerin ve doktorların dillerinde Flaubert hastalığı ve onu etkileyen ve onu yere fırlatan nöbetler hakkında çok şey söylendi ve o garip ışıklar gördü. Sanırım bu hastalık, tüm zamanını sessizce yazmaya adayabilmesi için hayal gücünün bir ürünüydü; bunun, bazen yere düşüp garip ışıklar ve kusmuk görmediği anlamına gelmediğini bilerek. Neyse ki, Louise Colette’e yazdığı mektuplar, onun bakımı sayesinde, Tanrı hafızasını korusun. Louise Colette’in Flaubert’e yazdıkları, aşırı hoşgörülü olduğunu düşündüğü aşağılık yeğeni tarafından yakıldı ve böylece Flaubert’in aşıklarının ve kesinlikle benimkilerin de kızgınlığını çekti.
Flaubert, “Madame Bovary”nin kıvılcım çıkaracağı devrimin farkında mıydı? Çok emin değilim. Madame Bovary’yi yazmak için harcadığı beş yıl boyunca, bu kadar geniş bir etki, gizli ve bütünsel anlatıcıyı keşfetmesinin yeni roman ile eski roman arasındaki çizgiye getireceği devrimi, yani bu kadar geniş bir etkiyi beklememiş olması muhtemeldir. , klasik. Yazı dünyasında bir devrimi ateşleyen yeni bir kurgu stilini tesadüfen keşfeden biri, edebiyat tarihinde ilk kez değil (öykülerinde Borges’in başına geldiği gibi).
Flaubert’e her zaman amcam ya da büyükbabammış gibi hayranlık ve sevgi duydum. Cümlelerinin ritmini sınamak için uğradığı “Çığlık Bahçesi”nde bağırarak, yürüyüşlerini zihnimde canlandırmak için birçok kez Croisettes’e gittim ve haçlar ve türbelerle dolu o mezarlığa çiçek taşıdım ve ziyaret ettim. O romanı yazmak için harcadığı yıllarda ona destek olmak zorunda olan doktorun babasının hastanesinde.
Flaubert’in doğumunun üzerinden iki yüz yıldan fazla zaman geçti ve romanı yazmak için icat ettiği tarz hala taze ve canlı. Önümüzdeki iki yüz yıl boyunca genç ve yenilenmiş kalacağını düşünüyorum.
Flaubert | Orta Doğu
Geçen yüzyılda bir gün Paris’e geldikten saatler sonra, Latin Mahallesi’nde Okuma Zevki adlı bir kitapçıya koştum ve Madame Bovary’nin bir kopyasını satın aldım. Ve bütün geceyi kitabı okuyarak geçirdikten sonra, şafakta ne tür bir yazar olmak istediğimi anladım ve Flaubert sayesinde roman sanatının tüm sırlarını keşfetmeye başladım.