Eski bir üst düzey Mossad yetkilisi, yıllar önce İsrail Başbakanı Netanyahu'ya Hamas'ın finansal varlıklarını hedef almayı önerdiğini açıkladı. Bahsedilen finansal ağlardan biri de Hamas tarafından kontrol edilen ve Türkiye'den yönetilen milyonlarca dolarlık bir yatırım portföyüydü.
2016 yılına kadar Mossad'ın mali varlıklarla ilgili biriminin başında çalışan Udi Levy, BBC Panorama programına konuştu.
Binyamin Netanyahu'yu Hamas'ın finansal varlıklarına dair defalarca bilgilendirdiğini söyleyen Levy, geçmişte Hamas'ın büyümesini "sadece finansal araçlar kullanarak" durdurabileceklerini belirtti.
Levy, Türkiye'den yönetildiği belirtilen finansal ağla ilgili de Netanyahu'yu 2014 yılında bilgilendirdiğini ekledi:
Katar ve İran'ın ana finansman olduğuyla ilgili konuştuk. Türkiye'ninse, bazı yönlerden daha da önemli olduğunu konuştuk, çünkü Hamas'ın mali altyapısını yönetmesi açısından kritik bir odak noktası."
Ancak Levy, Netanyahu'nun bu bilgiler üzerine harekete geçmediğini ifade ediyor.
Netanyahu'nun Hamas'ın mali durumuyla ilgilenme konusundaki isteksizliği ile 7 Ekim saldırısı arasında bir bağlantı olup olmadığı sorulduğunda net bir cevap veriyor: "Elbette"
"Gazze'ye giden yüklü miktarda parayı engelleyebilirdi ve Hamas'ın yarattığı canavar, muhtemelen 7 Ekim'de karşılaştığımızla aynı şey olmazdı."
İsrail Başbakanlık ofisi, Levy'nin bu iddialarına yanıt vermedi.
Levy, Hamas'ın Gazze'de yüzlerce kilometrelik tüneller inşa etmek ve güçlü askeri kuvvet yaratmak için "milyonlar değil milyarlara ihtiyacı olduğunu" söylüyor.
Panorama ekibi, 7 Ekim saldırısından bir süre önce elde edilen ve Hamas'ın yatırım portföyünün boyutunu ortaya koyan belgeleri araştırıyor.
Belgeler, 2018'in başında sona eren sekiz aylık bir döneme ait. İsrail istihbaratı, bunların Hamas'ın parasının bir kısmını nasıl kazandığını ortaya koyduğunu söylüyor.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika'dan 40 şirketin bu yatırım portföyüne dahil olduğuna inanılıyor. Aralarında Türkiye, Suudi Arabistan, Cezayir, Sudan, Mısır ve Körfez ülkeleri var.
Bu yatırımlara yol inşaatından, tıbbi ekipman ve ilaca, turizmden madencilik ve lüks gayrimenkul projelerine kadar her şeyin dahil olduğu iddia ediliyor.
'GAYRİMENKUL MÜKEMMEL BİR YÖNTEM'
ABD Hazine Bakanlığı 2022'den beri, bu dokümanlarda listelenen altı şirketin doğrudan ya da dolaylı şekilde Hamas'ın olduğu ya da Hamas tarafından kontrol edildiğini belirtiyor.
Portföy defterinde listelenen her şirketin yanında, Hamas kontrolündeki holdinglere ait olduğu söylenen değerler var. Bu değerlerin toplamı 422 milyon 573 bin 890 dolar.
Çoğunun gayrimenkule bağlı olduğu söyleniyor.
İngiltere merkezli savunma ve güvenlik düşünce kuruluşu RUSI'ye bağlı, Mali Suç ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi'nin (CFCS) müdürü Tom Keatinge, değerini koruyan ve kira geliri potansiyeli olan gayrimenkul yatırımlarının, Hamas gibi bir örgütün mali durumunu yönetmesi için "mükemmel bir yol" olduğunu söylüyor.
TÜRK GAYRİMENKUL ŞİRKETİ TREND GYO'NUN ADI GEÇİYOR
ABD tarafından yaptırım uygulananlardan biri de Türk gayrimenkul şirketi Trend GYO.
Daha önce bahsettiğimiz, 2018'e ait belgede adı birkaç kez Anda Turk olarak geçiyor. Belgeler bunun Trend GYO olarak yeniden adlandırılıp İstanbul borsasında işlem görmeye başlamadan önceki ticari ismi olduğunu gösteriyor.
7 Ekim saldırıları veya Hamas'ın deyimiyle "El Aksa Tufanı Operasyonu", yakın zamanda Trend'in eski başkanı Hamid Abdullah el Ahmar tarafından övülmüştü.
Kendisi 2022'de görevinden ayrıldı ancak Trend'in ana şirketinin başkanı olarak görevde kaldı. Ocak 2024'te İstanbul'da bir konferansta "Siyonizm'i ırkçı ve terörist bir hareket olarak suç saymak için çalışma" çağrısında bulundu.
Panorama, el Ahmar'a yazdı ancak yanıt alamadı.
Trend GYO ise BBC'ye yaptığı açıklamada, ABD Hazine Bakanlığı'nın şirket ile Hamas arasındaki bağlantılara ilişkin iddialarının "haksız ve temelsiz" olduğunu söyledi.
Türk yetkililer, Trend'i araştırdıklarını ve "ülkenin mali sisteminin kötüye kullanılmadığını" tespit ettiklerini ve Türkiye'nin uluslararası mali kurallara uyduğunu söylediler.
KATAR'DAN HAMAS'A NAKİT PARA DESTEĞİ
Hamas uzun süreli çeşitli başka mali kaynakları da var.
Kaynak arayan ilk ve en önemli isimlerden biri, şu anda Hamas'ın Gazze'deki siyasi kanadının başındaki Yahya Sinvar. İsrail'e göre, İsrail hapishanesindeyken Hamas için finansman toplamaya başladı.
Sinvar'ı 150 saatten fazla süre sorguladığını söyleyen eski İsrailli yetkili Micha Koubi, hapishaneden gönderdiği mesajlarla İran'la bağlantı kurmayı başardığını söylüyor. İran'dan silah istediğini ve İran'ın da Hamas'a yardım etmeyi kabul ettiğini ekliyor.
Hamas'a Katar'dan da üstü açık ve kapalı şekilde nakit gittiğini belirtiyor.
İsrail, bu paranın bir kısmının kendi onayıyla nakit olarak dağıtıldığını kabul etti. Bu para Hamas yetkililerin maaşlarının ödenmesi ve Gazze halkına insani destek sağlanması amacıyla tahsis edildi.
Levy, "Katarlıların her ay özel bir jetle Refah'a gelen, Gazze'ye giren, Hamas'a bavul verip geri dönen özel bir elçisi vardı" diyor. "Bu paranın önemli bir kısmının Hamas'ın askeri kolunu desteklemeye" gittiğine inandığını ifade ediyor.
Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Batı Şeria'daki Filistin yetkilileri ve çok sayıda yardım kuruluşu da milyarlarca dolar desteği doğruladı. Bunların hepsi insani amaçlıydı.
RUSI'den Tom Keatinge, bu paranın Hamas'ın askeri kanadına destek sağladığını düşünmenin "adil bir değerlendirme" olduğunu söylüyor.
Keatinge, "Bu, Hamas'ın tünel inşa etmek veya ordusunu silahlandırmak gibi diğer konularda kullanabileceği bir para" diyor.
Eğer bu doğru ise Hamas'ın bağışçılardan aldığı paranın ne kadarını askeri olarak kullanmak üzere ayırdığını bilmek mümkün değil.
Hamas herhangi bir yardım parasını başka alana yönlendirdiği iddialarını reddediyor. Panorama'ya da askeri kanadının kendi gelir kaynaklarına sahip olduğunu söyledi.
Netanyahu, yakın zamanda Hamas'ın güçlenmesini istediği iddialarını reddetti ve yalnızca insani krizi önlemek için Katar parasının Gazze'ye girmesine izin verdiğini söyledi.
Şimdi ise Hamas'ı yerle bir etmeye yeminli. "Gazze'de terörizmi finanse eden hiçbir unsur kalmayacak" diyor.
Ancak Gazze'yi yerle bir etmek ve bu kadar çok sayıda Filistinliyi öldürmekle İsrail bunun tam tersi etki görebilir.
ABD merkezli, Filistin ve İsrail ilişkileri üzerine çalışan düşünce kuruluşu Orta Doğu Enstitüsü'nden Elgindy, "İran muhtemelen Hamas'ı silahlandırmaya ve finansal olarak desteklemeye devam edecek" diyor.
"Fakat bundan da fazlası, Hamas gibi bir grubun bu silahları ve kaynakları elde etmeye çalışması için bir neden olduğu sürece bunu yapacaklardır. Çünkü bunun gerekçesi hala mevcut."
(BBC Türkçe)