Dinozorların ölümünün sebebi ‘kuyruklu yıldızlar’ mı?
ABD'de yapılan yeni bir araştırma, dinozorların 66 milyon yıl önceki ölümlerinin altında yatan sebebin bir kuyruklu yıldız parçası olabileceğini öne sürüyor. Ancak birçok uzman bu felakete bir…
Bundan 66 milyon sene önce seyyaremize dünya dışı bir cismin çarpması dinozorlar ve sayısız başka türün yıkımıyla sonuçlandı. Bilim insanları ise seyyaremize çarpanın ne olduğu ile ilgili tartışmaya devam ediyor.
Yıllardır süren araştırmalarda Meksika'nın Yucatan Yarımadası'nın altında bulunan takriben 145 kilometre genişliğindeki Chicxulub kraterinin oluşmasına sebep olan bu cismin bir göktaşı olduğu fikrinde yoğunlaşıldı. Ancak AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin Massachusetts eyaletinin Cambridge şehrinde bulunan Astrofizik Merkezi'nden bir ekip, failin Güneş'e çok yaklaşmış bir buzlu kuyruklu yıldız olabileceğini iddia etti.
Güneş Sistemi'nin dış bölgelerinden gelen uzun dönemli kuyruklu yıldızlar, Güneş'e yaklaştıklarında yoğun çekim kuvveti hasebiyle parçalanabiliyorlar. Araştırmacılar, neticeleri geçtiğimiz hafta başı bilim mecmuası Scientific Reports'ta yayınlanan çalışmada, bir kuyruklu yıldızın parçalanması neticesi ortaya çıkan parçaların, Dünya'nın yörüngesine savrulup dinozorları öldüren çarpışmanın kaynağını oluşturmasının tatmin edici bir izah olduğunu müdafaa etti.
Araştırmanın öncülüğünü yapan Harvard Üniversitesi astrofizik bölümü talebesi Amir Siraj, "Bugüne kadar, Chicxulub kraterinin orijini net yanıtı bulunamamış bir sual" derken, oluşturduğu modelin doğru büyüklükte, doğru hızda ve doğru istikamette yeterli sayıda parçacık oluşturabilecek "özel kuyruklu yıldızlar grubunu" incelediğini belirtti.
Siraj'a ve araştırmayı beraber yürüttüğü Harvard Üniversitesi'nden teorik fizikçi Dr. Avi Loeb'e göre, kuyruklu yıldız kuramı, "KT yok oluşu" olarak da bilinen ve Kretase dönemini bittirip Tersiyer dönemini başlatan yıkımla alakalı akıllarda kalan bir takım boşlukları dolduruyor.
Araştırmacılar, Dünya'ya çarpan cismin, Güneş Sistemi'nin yaşını hesaplamak için kullanılan ilkel asteroidlerde bulunan bir materyal olan karbonlu kondritlerden oluştuğuna konusunda ispat eder ortaya koyuyor.
2006'da Comet Wild 2 ismindeki kuyruklu yıldızdan alınan örneklerde benzer dokulara rastlandığını anımsadan araştırmacılar, bunun kuyruklu yıldızlarda yaygın bir vaziyet olabileceğini, Güney Afrika'daki Vredefort krateri ve Kazakistan'daki Zhamanshin kraterinin de kuyruklu yıldız parçalarının çarpması neticesi oluşmuş olabileceğini öne sürüyor.
Loeb, "Uzun dönem kuyruklu yıldızların bu kraterlerin derinliklerinde bulunan malzemeden başka bir deyişle karbonlu kondritlerden yapılmış olması, tezimizi destekliyor" diye konuştu.
“KUYRUKLU YILDIZIN PARÇALARI İZ BIRAKACAK KADAR BÜYÜK DEĞİL”
Arizona eyaletinin Tucson şehrinde bulunan Seyyare Bilimi Enstitüsü'nden Dr. Natalia Artemieva ise kuyruklu yıldızları işaret eden hipotezi reddedenlerden. Artemieva, yapılan çalışmada öngörülen 6,5 kilometre çapındaki kuyruklu yıldız parçalarının Chicxulub kraterini oluşturmak için çok küçük olduğunu müdafaa etti.
New York Times'a konuşan Artemieva, çarpmanın hemen peşinden biriken ve dünyanın değişik yerlerindeki jeolojik tabakalarda görülebilen iridyumun bariz bir şekilde artışına dikkat çekerek, “Bu parçaların ölçüleri sadece krater boyutuyla değil, bu arada global iridyum miktarıyla da meblağlı olmalı” diye konuştu. İridyum yükselmesinin göktaşı çarpması kaynaklı bir vaziyet olduğunu belirten Artemieva, bir kuyruklu yıldız parçasının ise aynı neticesi yaratmayacağını vurguladı.
Diğer yandan Boulder, Colorado'da bulunan Southwest Araştırma Enstitüsü'nde bir seyyare bilimci olan Bill Bottke, Siraj ve Loeb'in araştırmasını kast ederek "Çalışmalarının kendi hipotezlerine ters bir hayli istikameti olduğuna inanıyorum" diye konuştu. Bottke, bilhassa kuyruklu yıldızların ne sıklıkta Güneş tarafından parçalandığı ve bu tür olaylardan kaç adet tehlikeli parçacık çıkabileceğine konusunda öngörülerinin mübalağalı olduğunu da dile getirdi.
KT yok oluşuna neden olan cismin bir tür kuyruklu yıldız olduğuna inanmamakla beraber göktaşı izahının da net olmadığını vurgulayan Bottke, "Sebebin bir fuyruklu yıldız olmasını gönülden isteyenler için bir manevra alanı mevcut fakat ben bunu söylemenin sahiden zor olduğunu düşünüyorum" diye konuştu.
KUYRUKLU YILDIZ DİYENLER YALNIZCA SIRAJ VE LOEB DEĞİL
Diğer yandan Darthmouth Koleji'nden Dr. Mukul Sharma ve New Mexico Üniversitesi'nden Dr. Jason Moore da dinozorları öldürenin bir kuyruklu yıldız olabileceği kuramı üzerinde çalışanlardan. Sharma, "Modelleme doğruysa, bu yazı bizim 2013'ye ortaya attığımız 'büyük ve yavaş bir göktaşı değil, küçük ve hızlı bir kuyruklu yıldız' kuramını destekleyen bağımsız ispat eder sunuyor" diye konuştu.
Moore ise "Bir bilim insanının hipotezlerini daimi yine değerlendirmesi çok ehemmiyetli derken, mevzubahis yazının "kamuoyunda kabul gördüğü takdirde, var olan data kaynaklarını ve modelleri bir kuyruklu yıldız çarpması ihtimalini akılda tutarak yine değerlendirmek için motivasyon sağlayacağını" belirtti.
Siraj ve Loeb ise, kuyruklu yıldızlardan gelecekte ele geçirilecek yeni örneklerin, hipotezlerine daha fazla ışık tutacağına inanıyor. Vera C. Rubin Gözlemevi'ndeki gibi gelişmiş teleskoplar da bilim insanlarının kuyruklu yıldız, göktaşı ve Dünya'ya yakın nesneleri daha kapsamı geniş bir biçimde sınırlandırmasına yardımcı olacak
Bu gelişmeler, dinozorları yok eden nesnenin kaynağı hakkındaki kuramları sınırlandıracak ve belki de insanlığın aynı şeyleri bir sefer daha yaşamasına mani olacak. Noktayı Siraj'ın sözleriyle koymak gerekirse, "Sonunda tabiata ne kadar çok bakarsak, etrafımızdaki dünyayla alakalı temel soruları cevaplamaya o kadar yaklaşabiliriz. Geçmiş ve aynı vakitte gelecek ile ilgili… Bilimin güzelliği de burada."