GİRİŞ ve AMAÇ: Multipl Skleroz, Merkezi Sinir Sistemini tutan, genellikle 20-40 yaş arasında başlayan ve devam eden bozulmalara neden olan ilerleyici bir hastalıktır. Hastalığın seviyesine göre; fiziksel, sosyal ve psikolojik etkiler görülmektedir. Yorgunluk MS hastalarında sık karşılaşılan bir semptomdur ve yaşam kalitesini de etkilemektedir. Hastalığın klinik ve radyolojik bulguları ile yorgunluk ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki belirsizliğini korumaktadır. Bu yüzden araştırmadaki amaç; yaş, duygudurum, fiziksel engellilik, laboratuvar bulguları gibi hastalık belirteçleri ile yorgunluk ve yaşam kalitesi arasındaki bağlantıların arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya 2010 McDonalds kriterlerini karşılayan, EDSS skoru 6,5in altında olan ve son 1 ay içerisinde atak geçirmemiş 100 hasta dâhil edildi. Laboratuvar bulgularının değerlendirilebilmesi için hastaların oligoklonal bant (OKB) ve otoimmun tiroid antikor sonuçları, radyolojik bulguların değerlendirilebilmesi için ise kranyal ve spinal MRI görüntü sonuçları çalışmaya dahil edildi. Duygudurum değerlendirmesi için Beck depresyon envanteri, yorgunluk için FIS (Fatigue Impact Scale) kullanılmıştır. MSe bağlı bilişsel ve fiziksel bozulmaların değerlendirilmesi için ise MSFC ve SF-36 testleri kullanılmıştır.
BULGULAR: Yorgunluk ile EDSS (p=0,041), 9 delik test (dominant el) (p=0,005) ve 25 adım yürüme (p=0,020) testleri arasında düşük ancak anlamlı düzeyde korelasyon bulunmuştur. Yorgunluk ve SF-36 skorları ile tiroid oto-antikorları ve OKB skorları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bunun yanında, yorgunluk ile hem kranyal (p=0,049) hem de spinal (p=0,025) MR sonuçları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Bu çalışmaya göre, MS hastalarında lezyon yükü ile yorgunluk arasında pozitif bir bağlantı vardır. Lezyon yükü arttıkça yorgunluk seviyesi de artmaktadır. Ancak, fiziksel işlevsellik, canlılık ve sosyal işlevsellik gibi özellikler ile OKB ve tiroid oto-antikorları arasından ilişki yoktur.
INTRODUCTION: Multiple Sclerosis is a progressive disease involving the CNS, usually starting between 20-40 years of age and causing recurrent dysfunction. According to the level of the disease; differences in physical, social and psychological effects are shown. Fatigue is a common symptom in MS patients and affects quality of life. The relationship between clinical and radiological findings and fatigue and quality of life remains unclear. Therefore, the purpose of the research is to evaluate the relationship between disease markers such as age, mood, physical disability, laboratory findings and fatigue and quality of life.
METHODS: The study included 100 patients who met the 2010 McDonald's criteria, had an EDSS score of less than 6.5 and had no episodes in the last month. Oligoclonal band (OCD) and autoimmune thyroid antibody results of the patients were evaluated in order to evaluate the laboratory findings, and cranial and spinal MRI imaging results were included in the study to evaluate the radiological findings. Beck depression inventory was used for mood assessment and Figue (Fatigue Impact Scale) was used for fatigue. MSFC and SF-36 tests were used to evaluate cognitive and physical impairment related to MS.
RESULTS: There was a low but significant correlation between fatigue and EDSS (p = 0.041), 9 hole test (dominant hand) (p = 0.005) and 25 step walking (p = 0.020) tests. There was no significant relationship between fatigue and SF-36 scores and thyroid auto-antibodies and OCD scores. In addition, there was a significant relationship between fatigue and cranial (p = 0.049) and spinal (p = 0.025) MR results.
DISCUSSION AND CONCLUSION: According to this study, there is a positive correlation between lesion burden and fatigue in MS patients. The higher the lesion load, the higher the fatigue level. However, there is no correlation between OCD and thyroid autoantibodies such as physical functioning, vitality and social functioning.