|Doğru Sayısı||%%SCORE%%|
|Yanlış Sayısı||%%WRONG_ANSWERS%%|
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisinde belirlenebilir özellik ve belirlenmiş özellik çifti sırayla ve doğru olarak verilmiştir?
Sıcaklık - Soğukluk
Mor - Renk
Aziz Sancar - Biyokimyager
Sıcaklık - 30 C
Hız - 50 m
Soru 2
Yanımdaki merdI venin uzunluğu 4.5 metredir. önermesi, sözü edilen merdI ven nesne dizgesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
MerdI ven hakkında bir tümel-evetleme olgusunu
MerdI venin bir belirlenebilir özelliğini
MerdI ven hakkında bir tümel-koşullu olguyu
MerdI venin bir belirlenmiş özelliğini
MerdI venin temel bir özelliğini
Soru 3
Geçerli tümdengelimsel çıkarım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Yeni öncüllerin eklenmesi, çıkarımı geçersiz hale getirebilir.
Çıkarımın geçerliliği derecelidir.
Sonucun ifade ettiği bilgi, öncüllerde bulunmaz.
Tümdengelimsel çıkarım ya tamamen geçerlidir ya da tamamen geçersizdir.
Bilgi-artıran bir çıkarımdır.
Soru 4
Bilim insanlarının bilimin konusuna giren olgulara ilişkin bilimsel bilgi üretmek ve bu olguları açıklamak amacıyla yaptıkları işlemlerin tümüne ne ad verilir?
Özel bilim
Genel bilim
Tümevarım
Felsefe
Bilimsel yöntem
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi geçerli bir tümevarımsal çıkarımdır?
a1 bir metaldir. Metaller ısıtıldığında genleşir. Öyleyse a1 de ısıtıldığında genleşir.
Ece'nin ismi kısadır. Tüm kısa isimli insanlar ünlüdür. Öyleyse Ece bir ünlüdür.
a1 bir metaldir ve u1 yerinde ve t1 zamanında yeterince ısıtıldığında genleşiyor. a2 bir metaldir ve u2 yerinde ve t2 zamanında yeterince ısıtıldığında genleşiyor. Öyleyse tüm metaller yeterince ısıtıldığında genleşir.
Konfüçyus insandır. İnsanlar düşünür. Öyleyse, Konfüçyus düşünür.
a1 bir metaldir ve u1 yerinde ve t1 zamanında yeterince ısıtıldığında genleşiyor. Tüm metaller birbirinden farklı yer ve zamanlarda ısıtıldığında aynı biçimde davranır. Öyleyse, tüm metaller yeterince ısıtıldığında genleşir.
Soru 6
I. Önerme, ilgili bilim insanları topluluğunca kabul edilmelidir.
II. Önermenin kabul edilmesi gerekçelendirilmelidir.
III. Önerme doğru ya da yanlış olabilir.
IV. Önerme faydalı olmalıdır.
Yukarıdaki koşullardan hangileri, bir bilimsel önermenin bir olgunun bilgisini ifade edebilmesi için yerine getirmesi gereken koşullardandır?
I ve II
II ve III
II ve IV
I, II ve III
I, II, III ve IV
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir gözlemin koşullarından biri değildir?
Gözlemin sağlam ve güvenilir olması
Gözlemin nesnel olması
Gözlemin yalnız duyu organlarıyla yapılması
Gözlem verilerinin bilim insanları arasında iletilebilir olması
Gözlem verilerinin bilim insanları arasında paylaşılabilir olması
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi dönüştürme fonksiyonlarının türüne göre anılan ölçeklerden biri değildir?
Oran Ölçeği
Soyut Ölçek
Aralık Ölçeği
Sırasal Ölçek
Adlandırıcı Ölçek
Soru 9
Bir dairesel sıralama bağıntısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Yansımalı, bakışımlı ve geçişlidir.
Yansımalı, bakışımsız ve geçişlidir.
Yansımasız, bakışımsız ve geçişlidir.
Yansımasız, bakışımsız ama geçişli değildir.
Yansımalı, bakışımlı ama geçişli değildir.
Soru 10
Bilim felsefesinde gözleme ya da deneye konu olan nesne-dizgelerinin niceliklerine sayısal değer verme işlemine ne ad verilir?
Biçimsel işlem
Gözlem veya deney verisi
Sayısal değer fonksiyonu
Ölçme
Fiziksel işlem
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi gözlemin amacıdır?
Gözleme yol açan sorunun olanaklı yanıtlarından birinin doğruluk değeri olduğunu kanıtlamak
Gözleme yol açan sorunun olanaklı yanıtlarını ortaya koymak
Gözleme yol açan sorunun olanaklı yanıtlarının bilimsel değerini ortaya koymak
Gözleme yol açan sorunun olanaklı yanıtlarından birini doğrulayarak, bu yanıtı doğru kılan olgunun bilgisine ulaşmak
Gözleme yol açan sorunun olanaklı yanıtlarının eşdeğer olduğunu göstermek
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi geçişli (transitif) bir bağıntıdır?
İki sayıdan birincinin diğerinin toplamaya göre tersi olması ilişkisi
İki sayıdan birincinin diğerinden büyük olma ilişkisi
İki kişiden birincinin diğerinin annesi olması ilişkisi
İki renkten birincinin diğerine benzer olması ilişkisi
İki sayıdan birincinin diğerinin karesi olması ilişkisi
Soru 13
a taşı t1 zamanında 44.10 metre yüksekliğindeki kulenin tepesinden serbest düşmeye başlar ise, a taşı t1 zamanından 3 saniye sonra kulenin dibinde bulunur mu?
Yukarıdaki deney sorusu aşağıdaki genel soru biçimlerinden hangisini örnekler?
a nesne dizgesi t zamanında D1 nesne durumunda mıdır?
a nesne dizgesi t zamanında u yerinde F özelliğini taşır mı?
a nesne dizgesi t1 zamanında D1 nesne durumunda ise, a nesne dizgesi t2 zamanında D2 nesne-durumunda olur mu?
a nesne dizgesi t + 3 sn zamanında u yerinde F özelliğini taşır mı?
u yerinde ve [t1, t2] zaman aralığında D1 nesne-durumundan D2 nesne-durumuna geçen a nesne dizgesi var mıdır?
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi gözlem ile ilgili bir ontolojik sorudur?
Hangi türden bilimsel işlemler gözlem sayılabilir?
Gözlemsel bilgiyle gözlemsel olmayan bilgi arasında kesin bir fark var mıdır?
Gözlemsel bilgi, gözlemsel olmayan bilgiden bağımsız mıdır?
Gözlemsel bilginin doğrulanmasıyla gözlemsel olmayan bilginin pekiştirilmesi arasındaki farklar nelerdir?
Gözlemlenebilir şeyler varlık sayılabilir mi?
Soru 15
Bir önermenin bilgisel olasılığı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Önermenin kabul-edilebilirlik derecesini
Önermeyi doğrulayan olayın dünyada ne sıklıkla gerçekleşeceğini
Önermeyi doğrulayan olayın dünyada o ana kadar ne sıklıkla gerçekleştiğini
Önermenin tümdengelimsel olarak temellendirilip temellendirilemeyeceğini
Önermenin karşılık geldiği olayın dünyada gerçekleşip gerçekleşmediğini
Soru 16
(i) A durumu gerçek midir?
(ii) A durumu niye gerçektir?
Yukarıda verilen ve bilim felsefesinde “bilgi üretimine yol açan sorular” olarak adlandırılan sorularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A olanaklı bir düzenlilik ise, (ii) sorusu hipotez sınamaya yol açan sorudur.
(i) sorusu sınamaya yol açan sorudur.
(ii) sorusu açıklamaya yol açan niye sorusudur.
Adurumu yalınsa, (i) gözleme yol açan sorudur.
(i) sorusuna verilen olumlu yanıt, (ii) sorusuna öndayanak oluşturur.
Soru 17
Wesley C. Salmon nedensel olmayan süreçleri nasıl adlandırır?
Tümdengelimsel-süreç
Sözde-süreç
Tümevarımsal-süreç
Mucize-süreç
Kendinden-süreç
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi “A, çünkü B” açıklama - önermesinin, tümdengelimsel-yasacı bilimsel açıklama modelindeki doğru olma koşullarından biri değildir?
A” önermesinin, “B” önermesinden bir tümdengelimsel çıkarımla türetilmesi
“A” önermesinin doğru olması
“B” önermesinin bir tikel-evetleme önermesi olması
“B” önermesinin bilimsel yönteme dayanarak sınanmasının da olanaklı olması
“B” önermesinin olumsal bir önerme, yani “B” önermesinin doğru olmasının da yanlış olmasının da olanaklı olması
Soru 19
Açıklamaların birleştirici gücünün, ortak açıklayan-önermelerin azlığı değil, açıklamaların dayandığı çıkarım tiplerinin azlığı ve bu az sayıda çıkarım tipine ait çıkarımların toplam sonuçlarının sayısının büyük olması şeklinde tanımlandığı açıklama modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Kitcher'in Birleştirici Açıklama Modeli
Olasılıksa! Tümevarımsal-Yasacı Açıklama Modeli
Pragmatik Açıklama Modeli
Olasılıksa! Tümdengelimsel-Yasacı Açıklama Modeli
Friedman'ın Birleştirici Açıklama Modeli
Soru 20
Nedensel-Düzeneksel Açıklama Modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bilimsel açıklama yeni teknolojik gelişmelerin gerçekleşmesine yol açar.
Bilimsel açıklama paradigma değişikliğine neden olmak zorundadır.
Bilimsel açıklama çıkarıma değil, açıklanan-olgunun oluşmasına yol açan nedensel süreçler ve nedensel etkilemelere dayanır.
Önermeler arasında çıkarımsal bir ilişki kurulmuş olup, açıklanan-önermenin doğru olmasının açıklayan-önermenin doğru olmasına neden olduğu savunulur.
Bilimsel açıklama sadece deney düzenekleri kullanılarak yapılır.