Yoğunluk
Konu Anlatımı
Yüzme ya da batmada tek başına kütle ya da hacim yeterli değildir. Maddelerin yüzmesi ya da batması yoğunluk ile ilgilidir. Aynı hacimdeki maddelerden, kütlesi fazla olana yoğun madde denir.
- Yoğunluğu sıvının yoğunluğundan büyük olan maddeler batar.
- Yoğunluğu sıvının yoğunluğundan küçük olan madde ise yüzer.
Yoğunluk: Maddenin birim hacminin kütlesine yoğunluk denir. Başka bir ifadeyle cismin kütlesinin hacmine oranıdır.
Kütle birimi gram(g), hacim birimi cm3 olarak alınırsa, yoğunluk birimi g/cm3 olur.
Kütle – Hacim grafiklerinde üstte olanın, Hacim – Kütle grafiklerinde altta olanın yoğunluğu büyüktür.
Yoğunluk kulesi
Bir cismin yoğunluğu içine konulduğu sıvının yoğunluğundan küçükse yüzer, büyükse batar.
Yoğunluk maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Farklı maddelerin yoğunlukları farklıdır.
Birbirine karışmayan sıvılar aynı kaba konduğunda, yoğunluğu büyük olan altta, yoğunluk küçük olan ise üstte kalır.
NOT: Su dolu şişeyi buzluğa koyduğumuzda belirli bir süre sonra şişe patlar. Bunun nedeni suyun donduğunda hacminin artmasıdır.
Su donduğunda hacmi artar ve yoğunluğu azalır. Suyu diğer maddelerden ayıran özelliklerden biri sıvıdan katı hâle geçtiğinde hacminin büyümesidir. Oysaki diğer maddelerin hacimleri, sıvıdan katı hâle geçtiğinde küçülür ve yoğunlukları artar. Suyun yoğunluğu 1 g/cm3 iken buzun yoğunluğu 0,9 g/cm3’tür.
Buz su üstünde yüzdüğü için denizlerin ve göllerin dip kısımları, yaşam için uygun sıcaklıkta kalır. Bu nedenle üzeri donmuş göllerin altında canlı yaşam devam eder. (Suyun yoğunluğunun en fazla olduğu sıcaklık +4 0C ‘dir.)
Hâl değiştiren maddenin yoğunluğu değişir.