Ağaç Halkalarının Önemi
Ağaç halkası deyip de geçmemek lazım. Ağaç halkaları incelendiğinde sadece ağaçların yaşını değil, iklim tarihimiz ve geleceğimiz hakkında öğrenebileceğimiz çok şey var. Bu özellik ışık tuttuğu değerli bilgiler sebebiyle ağaçların faydalarından biri olarak karşımıza çıkıyor.
Ağaçların yıllık büyüme halkalarını inceleyen (Dendrokronoloji) bilim insanları yani dendrolog (ağaç bilimci) eski hazineleri keşfeden arkeologlar gibidir. Büyük keşifler peşinde olmasalar da, onlarda insanlık için farklı hazineleri bulmaktalar.
Arkansas Üniversitesi Ağaç Halkaları Laboratuvarı Müdürü David Stahle, pek çok ağacın her yıl yeni, tanımlanabilir bir halka geliştirdiğini söylüyor ve ekliyor:
Doğru koşullar altında, her halkanın genişliği, değişen sıcaklık veya yağışla doğrudan ilişkilidir. Bir bölgedeki ağaçların davranışı ile bu parametrelerden biri arasındaki ilişkiyi kurduktan sonra, dendrologlar, bilimsel araçların ve hatta el yazısının ortaya çıkmasından çok uzun zaman önce iklim koşullarını tahmin edebilirler. Ağaç halkalarını sayarak ve ölçerek, kuraklığın muhtemel başlama ve bitme zamanı hakkında bilgi edinmekte mümkündür.
Ağaç halkaları ve NASA yaklaşımı
NASA‘nın iklim üzerine çalışmalarının yer aldığı bir yazıda ise;
Pencereden bakarsanız, şu anda yağmurlu mu yoksa güneşli mi olduğunu söyleyebilirsiniz, ancak bu bölgenizin iklimi hakkında çok fazla bir şey ifade etmiyor; size sadece hava durumu ile ilgili bir şeyler söylüyordur. Fakat, arka bahçenizdeki o büyük ağaç, on yıllardır ayrıntılı bir iklim kaydı tutmaktadır.
Ağaçlar yüzlerce, hatta bazen binlerce yıl yaşayabilir. Bu uzun ömür boyunca, bir ağaç çeşitli çevresel koşullarla karşılaşabilir: bol yağışlı yıllar, kurak yıllar, soğuk yıllar, sıcak yıllar, erken donlar, orman yangınları ve daha da fazlası.
Bir ağaç kütüğünü daha önce gördüyseniz, kütüğün orta kısmında bir dizi eş merkezli halka olduğunu fark etmişsinizdir. Bu halkalar bize ağacın kaç yaşında olduğunu ve ağacın hayatının her yılında nasıl bir hava olduğunu söyleyebilirler. Açık renkli halkalar ilkbahar ve yaz aylarını, koyu renkli halkalar yaz sonunda ve sonbaharı temsil eder. Bir açık renkli halka artı bir koyu renkli halka ağacın ömrünün bir yılına eşittir.
Ağaçlar, yağmur ve sıcaklık gibi yerel iklim koşullarına duyarlı olduklarından, bilim insanlarına geçmişte o bölgenin yerel iklimi hakkında bazı bilgiler verir. Örneğin, ağaç halkaları genellikle ılık ve yağışlı yıllarda daha da büyür ve ılıman ve kurak olduğunda yıllar içinde daha incedir. Ağaç kuraklık gibi stresli koşullar yaşadıysa, ağaç o yıllarda zorlukla büyüyebilir.