Para hacminin ne olduğunu ve bir ülkenin ödeme araçlarının nelerden oluştuğunu açıklayabilmek
Bir ülkede tedavül eden ödeme araçlarının tamamı o ülkenin para hacmini oluşturur. O ülkenin toplam para hacmi belirli bir zamanki faaliyetlerini finanse eder. Para hacmi kişilerin, özel işletmelerin ve kamu idarelerinin toplam ödeme araçlarını içerir.
Bir ülkenin ödeme araçları: 1. Esas paradan 2. Kaydi paradan 3. Para benzerlerinden oluşur.
Bunlardan esas para ve kaydi para tanı likittir ve zaman geçirilmeden doğrudan kullanılır. Para benzerleri ise hazine bonosu, devlet tahvili, özel tahviller, hisse senetleri, altın türü değerli kâğıt veya madenlerdir. Para hacmi içerisinde önemli yer tutarlar.
Bir ülkenin para hacmi, ekonomik faaliyetlerin durumuna göre yıldan yıla değişiklik gösterdiği gibi mevsimlik faktöre bağlı olarak da yıl içerisinde de değişiklik gösterir. Maaş ve ücret ödemeleri, dini bayramlar, tarımsal ürünlerin satın alınması gibi zamanlarda para hacmi değişikliğe uğrar ve ekonomik faaliyeti finanse edecek biçimde azalıp çoğalır.
Para hacmi kâğıt para, kaydi para ufaklık para ve para benzerleri gibi çok değişik unsurlardan meydana geldiği için heterojen bir yapıya sahiptir. Yıl içerisinde ve yıldan yıla para hacminde değişiklik olurken para hacmini oluşturan bu unsurların miktarlarında da değişmeler meydana gelir. Hatta toplam para hacmi değişmese para hacmini oluşturan unsurların miktarları değişebilir. Yani para hacmi değiştiğinde ya da sabit iken bile bu hacmi oluşturan unsurların büyüklükleri değişebilir. Örneğin harcama miktarı artarken kaydi para azalabilir ya da tersi olabilir. Burada önemli olan para hacminin toplam miktarıdır. Çünkü ekonomik faaliyetlerin finansmanı, bu faaliyetlerin genişlemesi veya daralması üzerinde para hacminin miktarı etkilidir.
Bir ülkenin ödeme araçları nelerden oluşur?