Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Kuzey Kutup Denizi iletişiminin korunması Kuzey'in ana görevlerinden biriydi. filo. Ayrı dönemlerde çözmek için ana kuvvetleri tahsis etti.
Kuzey Kutbu deniz yolları, ülkemizin kuzey bölgelerinde, demiryollarının ve karayollarının olmadığı yerlerde çok önemliydi. Endüstriyel ve endüstriyel ürünlerin yanı sıra çok sayıda değerli hammadde türü, Sibirya'nın yüksek su nehirleri boyunca Kuzey Kutup Denizi'ne gitti. Limanlarından Beyaz Deniz'e çeşitli kargo akışı gönderilmiştir: kömür, cevher, kereste, kürk ve diğerleri Deniz iletişimi, yerleşim birimleri, kutup istasyonları, uzak adalar ve Pasifik ile Kuzey filoları arasındaki kuvvetler tarafından bir manevra gerçekleştirmiştir.
Çok büyük bir uzunlukları vardı: Arkhangelsk Limanı'ndan Yugorsky Shar Boğazı - 650 millerine, Dikson Adası - 1170'e ve Vilkitsky Boğazı - 1600 millerine kadar olan mesafe. 7-8 deniz yolunun çoğu aylarca buzda kaldı. Sık sık fırtınalar, kuvvetli akımlar (en fazla 4 düğümü), yetersiz bilgi ve tiyatronun yetersiz donanımının yanı sıra düşmanın maruz bıraktığı mayınlar da kısa Arctic navigasyonunda gemilerin navigasyonu için büyük zorluklar yarattı.
Alman komutanlığı, uçağımızın ulaşımımızı aksatması için çeşitli güçleri çekti, ancak en büyük tehdit denizaltılardı. Ağustos 1941'de Kuzey Deniz Filosu'nun bir parçası olarak Beyaz Deniz Filosu kuruldu. Ana görevi Kuzey Kutbu'nda denizcilik iletişimi sağlamaktı. Filo, bir muhrip ve devriye gemileri bölümü, bir mayın müfrezesi bölümü, bir trol tugayı, Beyaz Deniz kıyı savunma sektörü ve diğer birimlerden oluşuyordu. 1942'de filoda 40'a kadar devriye ve mayın tarama gemisi ve neredeyse yüz farklı tekne vardı, havacılık bir grup keşif ve denizaltı karşıtı uçak.
Ana ulaşım koruma yöntemi eskort edildi. Geçiş konvoyları temel olarak günlük savaş faaliyetleri düzeninde gerçekleştirilir. Sadece kısa sürede çok sayıda nakliyat veya buz kırıcıyı nakletmenin gerekli olduğu durumlarda operasyonlar gerçekleştirildi. Onlara olan ihtiyaç, Ekim 1941’in Ana Donanma Direktifi’nin direktifine göre, Kuzey Filosu’nun 14 nakliyelerini, 35 buz kırıcılarını ve birkaç küçük gemiyi Arktik’ten Beyaz Deniz’e çekmek zorunda kaldığı Ekim 5’te ortaya çıktı. Operasyon (Ekim 9 - Aralık 27), yıkıcılara 2, 5 nöbetçi gemileri ve 10 mayın bekleyicilerini eşlik eden konvoylara tahsis eden Beyaz Deniz Filosunu içeriyordu. Hazırlıkta geçiş bölgesini kapsayan gemiler ve kurtarma gemileri ile Beyaz Deniz filosunun bölgesinde yer alan tüm kıyı ve hava kuvvetleri getirildi. Operasyon süresince, Kuzey Filosunun komutanı Amiral Yardımcısı A.G. Golovko, filoyu destroyerler, diğer gemiler ve silahlarla güçlendirdi.
Hızla kötüleşen buz durumu nedeniyle gemilerin geri çekilmesi için son tarihler ve düşmanın, Beyaz Deniz'in Gorel'ına yaklaşımlar konusundaki kuvvetli eylemleri nedeniyle, aşamalar halinde aktarılmaları planlandı: Kara Deniz - Yugorsky Top Boğazı; Boğazı Yugorsky Shar - Bugrino; Bugrino - Arkhangelsk. Yugorsky Shar'dan önce, taşımacılık bağımsız bir şekilde ilerledi ya da güvenlik gemileri tarafından korunuyordu. Boğazdan Bugrino baskınına (Kolguev Adası), 3-4 gemi ve 1-2 koruma mayın mayınlarından oluşan gruplar tarafından çevrildiler. Alman hava keşiflerinin göz ardı ettiği ve görmediği Raid Bugrino, en tehlikeli bölgeleri Beyaz Deniz'e geçen konvoyların oluşumunda ana nokta oldu. Konvoyların geçiş organizasyonu aşağıdaki gibiydi. Bir sonraki 3-4 grubunun gelmesiyle Bugrino'ya taşınan escort gemileri buraya geldi. İşte bir konvoy kuruldu, ardından Arkhangelsk.
Konvoyların geçişini sağlamak için, havadan keşif, düşman denizaltılarını ve mayınlarını araştırmak ve ana panayırların trolünü yapmak. Operasyon sırasında, gemiler, her biri iki ila dört gün süren, 21 denizaltıları araştırdı. Beyaz Deniz Filosunun ve Arkhangelsk Askeri Bölgesi'nin havacılığı bir keşif gerçekleştirdi ve 84 denizaltılarını aradı. Konvoyların Beyaz Deniz'in Gorlo'sundaki havadan kaplanmasını sağlamak için savaşçılar 22 uçağı yaptılar. Örtü gemileri, kurtarma gemileri, Beyaz Deniz filosunun kuvvetleri alarmdaydı.
Düşman bu dönemde aktif olarak hareket etti. Operasyon sırasında denizaltıları 36 kez tespit edildi. Konvoylarımızın yolunda, düşman denizaltılarının yanı sıra, uçaklar da işletildi. Sistematik keşif gerçekleştirdi ve limanları ve gemileri bombaladı. Bu yüzden, Kasım ayında 2, dokuz Ju-88, Iokangu'ya 34 bombaları attı, baskın sırasında devriye gemisine zarar verdi, Kasım ayında 13'ta Nazi uçakları devriyeye bir çift devriye aracına saldırdı.
Düşmanın muhalefetine rağmen, Beyaz Deniz filosunun komutanının güçlerini merkez bürosu üzerinden yürüttüğü operasyon, Sovyet gemileri ve gemileri için herhangi bir kayıp olmadan başarıldı.
1942'ten önce, Kuzey Filosu ve Beyaz Deniz Filosu, 639 gemilerinin iç iletişiminin güvenliğini sağladı. 180 bin kişi ve 212 bin ton kargo taşıdılar. Kayıplarımız sadece 3 gemisiydi.
Deniz taşımacılığını koruma konusunda tecrübe kazanmış olan 1941 yılında, Kuzey Filosu ertesi yıl daha büyük bir operasyon gerçekleştirdi, 40 civarında Arctic'ten gemi gerçekleştirdi ve Dixon'tan Pasifik Filosunun Polar Filosuna transfer edilmesini sağladı (Bakü'nün Zekâsı ve Zedelenmiş (Bakü lideri)) . Bu amaçla, Özel Amaçlı Bir Sefer (EON-18) oluşturuldu. O zamana kadar Kuzey Denizi Tiyatrosu'ndaki durum oldukça karmaşıktı. Hitler'in denizaltıları Kara Deniz'e yelken açtı ve Ağustos ayında Alman komutanlığı, özellikle konvoylarımızı engellemek için ağır kruvazör Amiral Scheer'i Kuzey Kutbu'na gönderdi. Düşmanın kilit alanlarında mayın tarlaları koymak.
Eylül 19 ile Aralık 5 1942 arasında gerçekleştirilen operasyonun genel liderliği, Kuzey Filosu Komutanı Yardımcısı Amiral A.G. Golovko. EON-18'un kapağı başladı, gemiler Dixon'ı Yugorsky Ball Boğazı'nda bıraktıkları andan itibaren ve Kola Körfezi'ne yaklaşırken, gemiler destroyer bölümü tarafından karşılandı ve Polar'a taşındı. Hava başarılı kablolara da katkıda bulundu: 9 ve 7 nokta fırtınaları, düşman denizaltılarının hareketlerini engelledi.
EON-18’in ardından, batıdaki nakil gemileri ve buzkıranlar vardı ve kutup navigasyonunu tamamladı. Zorlu buz koşullarında, büyük bir mayın tarlasında, 10 taşımaları ve 32 buz kırıcıları, 6 savaş gemileri ve 3 hidrografik kaplarından oluşan 1 konvoyları işlem sırasında gerçekleştirildi. Madenlerden gelen kayıplar batık nakliyeye, devriye gemisine ve hasarlı buz kırıcıya bağlıydı. 1942 sırasında, White Sea-Arctic iletişimi, 79 taşımacılığının genel bileşimi ile birlikte 162 konvoylarında gerçekleştirildi.
Büyük yurtiçi nakliyat sağlamak amacıyla gerçekleştirilen konvoy işlemleri oldukça iyi organize edildi. Kuzey Filosu, büyük deniz iletişimlerinde iç deniz iletişimini başarıyla savundu. Savaşın ilk döneminde, 1336 taşımacılığının navigasyonunun güvenliğini sağladı. Düşman yalnızca 8 gemileri batırdı, yani toplam gemi sayısının% 1'inden azdı.
1943'te nakliye koruma operasyonları daha da geliştirildi. Bunların en önemlileri yaz aylarında buzdağlarının Kuzey Kutbu'na çekilmesi ve sonbaharda Beyaz Deniz'e geri dönmeleriydi. Bunlardan ilki Haziran 17 ile Temmuz 5 arasındaydı. Amaç, Alman denizaltılarının Kara Denizi'ndeki görünüşünü önceden boşaltmak, hala buz varken içine girmek ve böylece daha fazla konvoy etme ihtiyacından kaçınmaktı. Kuzey Filosunun komutanının operasyonu, Beyaz Filosunun üzerine yerleştirildi, beş avcı, iki mayın gemisi, iki tekne ve Kuzey Filosunun altı uçağı Pe-3 tarafından güçlendirildi.
Geçiş aynı kuvvetlerin güvenliğinde iki konvoy tarafından gerçekleştirilmesi planlandı. Filo Genel Müdürlüğü bir operasyon planı, etkileşim tablosu ve diğer belgeleri geliştirmiştir. Buz kırıcılarının batı düşmanından deniz düşmanı tarafından muhtemel bir saldırıya uğraması denizaltı tugasına ve ana üs su alanının korunmasına verilmiştir. Düşman denizaltılarının ve yüzer mayınların imhası için gemiler denizaltı karşıtı ve ana üslerin mayın savunması olarak tasarlandı. Filonun hava kuvvetleri, denizde bir düşman ortaya çıkması durumunda gemilerin hareketlerini desteklemek ve aynı zamanda eskort operasyonunun yürütülmesine karşı koyma çabalarını felç etmek zorunda kaldı.
Beyaz Deniz filosunun Beyaz Deniz-Kuzey Kutup Denizi rota alanlarını koruyacağı ve geçiş boyunca doğrudan buz kırıcıyı koruyacağı sanılıyordu. 2 ve Haziran ayının 6 tarafından verilen muharebe emirlerinde, tüm alt üyelere atanan filo komutanı, Beyaz Deniz-Kara Kapısı iletişim alanında savunma örgütleme görevlerini zorlar. Filo hava grubunun (komutan Albay NK Loginov) keşif yapması, beyaz denizde ve konvoyların güzergahı boyunca Barents Denizi'nin güneydoğu bölgesinde denizaltıları ve mayınları araması gerekiyordu. Beyaz Denizde denizaltı arayışı, ana filo tabanının su alanının korunmasına ve trol teknesi Beyaz Deniz'de ve Cape Kanin Nos'tan Kara Kapısı'na kadar olan önerilen rotaların izini sürmek üzere atandı.
Beyaz Deniz filosunun komutanı tarafından verilen ilk konvoy "BA-4" (3 buz kırıcı, 2 destroyer, 2 devriye gemisi, mayın tarama gemisi ve maden avcısı), Arka Amiral S.G. Kucherov, Haziran 17'te Arkhangelsk'ten ayrıldı. Havadan savaşçılarla kaplıydı. Denizaltı karşıtı uçaklar, denizaltıları aradı. Beyaz Deniz Boğazında, koruma, Bakü lideri, iki destroyer ve iki av teknesi ile güçlendirildi ve bu, rotanın en tehlikeli bölümünde 10 eskort gemilerinin bulunmasını mümkün kıldı. Cape Kanin Nos civarında, MBR-2 uçağı ve yıkıcılar bir Alman denizaltısını keşfetti ve onlara saldırdı. Eskort gemileri, buz kırıcılarına Kara Deniz'in en ucuna kadar eşlik etti. Aynı şekilde, geçiş aynı zamanda ikinci konvoya da - BA-7 (Bakü liderini korumak için iki buzkıran, üç yıkıcı, bir mayın tarama gemisi ve iki av teknesi) düzenlenmiştir. Konvoyların çoğu sisle kaplandı, böylece uçaklar uçaksavar ve denizaltı karşıtı savunma yapamadılar.
Böylece, buz kırıcıları Kuzey Kutbu'na götürme operasyonu başarıyla gerçekleştirildi. Filo komutası buz koşullarını ustalıkla gemilerin güvenli geçişi için kullandı. Daha dikkatli planlama, hassas yönetim, güçlü güvenlik ve operasyonel koruma ile öncekilerden farklıydı. Daha önce eskort aşaması yapıldıysa, bu sefer en tehlikeli bölümlerde arttırılmış eskortla kısmi konvoy uygulandı.
Yıl sonunda, Kuzey Filosu, 11’tan Ekim 1943’teki Devlet Savunma Komitesi’nin kararına uygun olarak, buz kırıcıları Arctic’ten çıkarmak için AB-55 Operasyonunu yürütmüş olmalıydı. Kara Deniz'de kısa bir süre önce birkaç gemi batmış olan, düşman tarafından mayınlı alanlardan, denizaltılarının aktif operasyon bölgesinden geçmek gerekiyordu.
Görevin önemi göz önüne alındığında, Ekim 11 ile Kasım 18 arasında gerçekleşen operasyonun genel emri, filo merkezinin görev gücü ile Arkhangelsk'te bulunan Kuzey Filosu komutanı tarafından üstlenildi. Konvoyun denizdeki doğrudan komutanlığı Tiksi Koyu'na uçakla gelen ve buzdağlarından birinde bayrağını yükselten Beyaz Deniz Filosunun komutanına atandı.
Yürüme merkezi tarafından geliştirilen sipariş ve talimatlar, buz kırıcıların geçişinin güvenliğini sağlayacak önlem ve yöntemler sağladı. Bu belgelere göre, Tiksi'den Kara Kapılara kadar olan konvoyu, dip mayınlarının döşenmesi dışında kalan ve denizaltı saldırılarının önlenebileceği buzun derinliklerinde izleyecektik. Bu alanda, buzkıranlar iki devriye gemisini ve bir mayın katmanını koruyacaktı. Kara Gates'de, 4-5 destroyeri eskorta katılacaktı.
22 ekim sabahında, buzulcular Tiksi koyunu terk ettiler ve Esupaya Burnu'na (Severnaya Zemlya adalarına) eşlik etmeden Cape Neupokoeva'ya gitti. Vilkitsky Boğazı'ndan Kara Deniz'e çıkışta Dezhnev devriye gemisi ve Murman minzag tarafından karşılandılar. Gemilerin Kara - Kara Kapısının - tehlikeli denizaltıların aktif olduğu Beyaz Deniz Boğazının - en tehlikeli kısmına transferini sağlamak için, gardiyan ilk önce dört mayın tarlası ve Kara Kapı'dan bir yıkıcı tugay (lider ve beş yıkıcı) tarafından güçlendirildi.
Düşmanın güçlü muhalefetine rağmen, 18 kasım sabahındaki konvoy, 2600 millerini geçtikten sonra Severodvinsk'e kayıp ve zarar vermeden geldi. Yürüyüşün başarısı, iyi düzenlenmesiyle, o zamana kadar Kuzey Denizi denizaltılarının tespit edilmesini sağlayan, hidroakustik ekipmanlarla donatılmış, yeterli sayıda eskort gemisi sayesinde başarıldı.
Operasyonun özelliği, gizliliği sağlayan radyo iletişiminin ustaca kullanılmasıydı. Geçiş sırasında konvoyun komutanı, yalnızca telsiz telsizlerini "aracı" olarak kullanan düşük güç vericisi ve hatta yabancı arama işaretleri olan üç radyogramı yayınladı.
Kuzey Kutbu'ndaki 1943 yılında toplam 110 nakliyesi bulunan toplam 170 konvoyu yapıldı. AB-15 denilen Kuzey Kutup iletişiminin korunması için yapılan son büyük operasyon, 1944 Ekim ayında buzdağlarının Kuzey Kutbu'ndan çekilmesiydi.
Artan tehlike (Hitler'in Kara Denizinde işletilen denizaltılarının 6'i) nedeniyle daha büyük güvenlik kuvvetleri konuşlandırıldı. Doğrudan Kara Deniz'deki buz kenarından başladı ve su altı tehdidi arttıkça kademeli olarak arttı. Tüm güvenlik sorunları daha ayrıntılı olarak geliştirilmiştir. 6 kurtarma gemileri nodal noktalarına yerleştirildi. Gerekli kamuflaj önlemleri öngörülmüştür. Gemiler geceleri ışıksız geçti. Barents Denizi'ndeki geçitte radyo sessizliği gözlendi. Konvoy sıklıkla rotayı değiştirdi.
İşlem aşağıdaki gibi gerçekleştirildi. Ekim 20 mayın gemisi ve devriye gemisi Arka Amiral VP genel komutası altında Bogolepov, Dixon'ı buzullarla buluşmak ve onları Arkhangelsk'e geçiş için hazırlamak üzere terk etti. Toplantı, Ekim 23'te Yalnızlık adası yakınında gerçekleşti.
Kasım 17'te, Kara Deniz'deki buzun kenarında, bir yıkıcı, 5 mayın tarama gemileri ve 5 büyük avcılarından oluşan ilk eskort dekolmanı ile buz kırıcılar karşılandı. Denizaltı saldırılarını önlemek için, gözleme buzunda anti-denizaltı emri haline getirildi.
Konvoy temiz suya girdikten hemen sonra, “Aktif” (Yok Edici) Komutanının 3'inin kaptanı X M. Gonchar) yok edici denizaltına saldırdı. Akşam karanlığında konvoy rotasını değiştirdi ve düşmandan ayrıldı. Kasım ayının öğleden sonra 18, Karsky Kapısı yaklaşırken, denizaltılar tekrar keşfedildi. Güvenlik gemileri konvoyun içlerine girmelerine izin vermedi. Tüm 11 denizaltı tespitlerinde, buz kırıcılar manevra yaptı ve hızı 18 düğümlerine yükseltti.
Kasım ayındaki Kara Kapı 19'in çıkışında, konvoyun ikinci eskort dekolmanı ile bir araya gelmesi - "Bakü" lideri ve 6 destroyerleri - bir dış hat oluşturan güvenliği güçlendirdi. Lider, Beyaz Deniz Filosu Komutanı, Amiral Yardımcısı Yu. A. Panteleev, askeri konsey üyesi, Arka Amiral V.Ye. Ananich ve yürüyüş merkezi. İki buzkıranın eşliğinde en tehlikeli geçiş bölgesinde, 20 gemileri vardı. Tüm filomuzdaki savaş için en güçlü acil muhafızdı.
9-nokta fırtınasında, denizaltıların devam eden saldırılarını önleyen bir geçiş daha yaşandı. Kasım 29’te AB-15 konvoyu Severodvinsk’e zararsız geldi. Bu operasyonun başarısı, güçlü koruma, kuvvetlerin eksiksiz hazırlanması ve hassas kontrol ile sağlanmıştır.
1944'ta, Beyaz, Barents ve Kara denizlerindeki iç iletişim, Kuzey Filosu, 407 bin kişi ve 707 bin ton yük taşıyan toplam 349,1 nakliyesi ile 386,8 konvoyları gerçekleştirdi.
Böylece, Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında, Kuzey Filosu Kutup iletişimini korumak için operasyonlar yürütme konusunda önemli deneyimler kazanmıştır. Filo merkezi, verilen görevlerin en iyi şekilde yerine getirilmesi, düşmanın muhtemel muhalefeti, geçiş alanının fiziki ve coğrafi koşulları için her türlü seçeneği dikkatlice analiz etti ve operasyon için bir çözüm hazırladı. Komutan karar verdikten sonra, karargah, bir operasyon planı, kuvvetler ve diğer belgelerin etkileşim tablosu oluşturdu. Bir savaş direktifinde filo komutanı Beyaz Deniz filosuna ve operasyon için diğer birimlere görevler verdi. Bundan sonra, filo ve oluşumların merkezinde planlama başladı.
Kuzey Kutbu konvoylarının kablo tesisatıyla ilgili işlemler Beyaz Deniz Filosunun bölgesinde gerçekleştirildi, bu nedenle uygulamalarının sorumluluğunu üstlendi. Filo komutanı üs ve oluşumlar için görevler verdi. Muharebe emri, kuvvetlerin kullanımı, muharebe talimatı, iletişim ile ilgili belgeler gibi planlanmış bir tablo ile desteklenmiştir.
Planlama ile eşzamanlı olarak kuvvetlerin hazırlanması ve yeniden konuşlandırılması yapıldı. Onların eylemleri aşağıdaki gibiydi. Operasyon başlamadan önce, düşmanın hava keşifleri yoğunlaştı. Konvoyu Norveç kıyılarındaki büyük yüzey gemilerinin muhtemel grevlerinden korumak için denizaltı pozisyonlarını işgal ettiler. Filo havacılığı, gemilerdeki ve hava limanlarındaki grevleri yoğunlaştırdı. Yüzey gemileri (yok ediciler, torpido botları) ve operasyonel kapak kuvvetlerinden oluşan bir grup saldırı uçağı derhal çıkış veya kalkış için uyarıldı. Konvoy geçiş alanlarının savunması yoğunlaştırıldı: keşif yoğunlaştırıldı, ilave devriyeler yapıldı, denizaltılar için uçak arandı ve bazen gemileri yüzeylendi, fairway'leri kontrol altına aldı ve konvoy geçidi güzergahı boyunca önerilen kursları ve yüzen mayınların tespiti ve imhası yapıldı.
Denizaltılar konvoya asıl tehdit oluşturduğundan, geçiş yolundaki ana düzen denizaltı karşıtıydı. 1944'in bir hatta bazen iki çizgide dairesel bir yay oluşturmasına izin verilen gemi sayısındaki artış. Konvoyların acil antisubmarin savunması için, uçak 1943 yılından itibaren kullanılmaya başlandı ve denizaltıları takip etmek ve yok etmek için özel gemi arama ve grev grupları kuruldu.
Düşman havacılık operasyonlarından tehlikeli bölgelerde konvoylar kendilerini 6-8 uçak gruplarını konvoya devriye gezen ya da havaalanında görev yapan savaşçılarla kapladılar.
Kılık değiştirmeye çok dikkat edildi. Bu amaçla havadan bakılmayan konvoy oluşum noktaları seçildi. Operasyon için ayrılan kuvvetler gizli olarak dağıtıldı. Konvoy geçiş yolları değişiyordu, geceleri mahkemenin tehlikeli bölgeleri geçti. Radyo sessizliği kesinlikle gözlendi.
Operasyonun genel yönetimi genellikle filo komutanı tarafından yapıldı. Denizdeki kuvvetlerin doğrudan emri filo komutanına verildi. Kural olarak, geçiş için gerekli belgeleri geliştiren, nakliyelerin hazır olduklarını, savaş organizasyonlarını kontrol eden ve komuta ve kontrol sağlayan konvoyun yürüyen merkezi kuruldu.
İşbirliği yapmak için tüm belgeler dikkatlice incelendi ve sanatçılar tarafından okudu, gemi ve nakliye kaptanlarının komutanlarına ve ayrıca grup egzersizlerine ön talimat verildi. Kutup mesajlarının korunması için özel konvoy operasyonlarının uygulanması iyi sonuçlar verdi. Kuvvetlerin dikkatli bir şekilde planlanması ve eğitimi, bir dizi destekleyici tedbir, taşımacılığın doğrudan muhafazasının güçlendirilmesi, 1943 - 1944'te olduğu gibi, düşmanın karşı çıkmadığı durumlarda bile, düşmanların güçlü bir muhalefetine rağmen net bir kuvvetler etkileşiminin düzenlenmesi.
Savaş sırasında, operasyonlardaki güçlerin örgütlenmesinin ölçeği ve gelişimi arttı, etkileşimleri arttı. Operasyonlarda en sık kullanılan eskort metotları vardı (en tehlikeli bölümlerde daha fazla güvenlik ile aşamalı veya kısmi eskort vb.). Operasyonların başarılı sonucu iletişimdeki farklı filo kuvvetlerinin aktif operasyonlarından ve askeri havacılığın üslerde ve uçaklarda bulunan gemilere karşı saldırılarının etkisinden büyük ölçüde etkilenmiştir.
Kaynaklar:
Kozlov I., Shlomin V. İletişimlerinin korunmasında. Kızıl Bayrak Kuzey Filosu. M.: Voenizdat, 1983. C. 86-108.
Werner B. II. Dünya Savaşı'nda Kuzey Filosu. M.: Voenizdat, 1984. C. 198-202.
Bacak N. Kuzey Kutbunun Kutupsal iletişimlerin korunması operasyonları // Askeritarihsel dergisi. 1976. No.5. S. 20-24.
Kovalev S. Üçüncü Reich’in Kuzey Kutbu gölgeleri. M: Veche, 2010. C. 176-177.