ARNAVUTLUK.
Başkenti Tiran olan bu küçük, dağlık ülke Adriya Denizi’nin doğu kıyısında, Yugoslavya ile Yunanistan arasında yer alır. Resmi adı Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti’dir. Issız, dağlık doğasını çok iyi yansıtan yerel adı, Kartallar Ülkesi anlamına gelen Shqiperi’dir. Topraklannın yaklaşık dörtte üçü 300 metreyi aşan yüksekliklerde yer alır. Kıyı boyunca bataklık bir ova ve birkaç liman vardır. Önemli limanlarından biri 2.500 yıl önce kurulmuş olan Dıraç, öbürü de dağlar ve Saseno Adası’yla çevrili bir körfezde bulunan Avlonya’dır (eski adı Vlora). İç kesimlerde dağlar, vadiler, ırmaklar ve göller vardır. En uzun ırmağı Drina, Arnavutluk Alpleri’nin güney etekleri boyunca 48 kilometrelik bir kanyon oluşturarak akar.
ARNAVUTLUK’A İLİŞKİN BİLGİLER
YÜZ ÖLÇÜMÜ: 28.748 km2.
NÜFUS: 3.087.000 (1987).
BAŞKENT: Tiran.
YÖNETİM BİÇİMİ: Cumhuriyet.
COĞRAFİ ÖZELLİKLER: Ülkenin büyük bir bölümü boş ve dağlık alanlardan oluşur. Yarısından azı tarıma elverişli topraklar ve otlaklardır.
ÖNEMLİ KENTLER: Tiran, İşkodra, Avlonya, Körice, Elbasan, Dıraç. BELLİ BAŞLI ÜRÜNLER: Dokuma, çimento, petrol, buğday, çavdar, arpa, tütün, zeytinyağı, canlı hayvan.
EĞİTİM: Bütün çocuklar için 8 yıllık ilköğretim zorunludur. Bazıları ortaöğretime ve teknik okullara devam eder.Dağlarda kış çok soğuk geçer, buna karşılık yazlan çok sıcak olabilir. Ülkenin bazı bölgelerinde çok sayıda ceviz, kestane ve badem ağacı yetişir. Ülkede krom, bakır, demir, doğal gaz ve petrol yatakları vardır.
Tarım ve Sanayi
Arnavutluk nüfusunun yarıdan fazlası yaşamını tarımdan kazanır. Ekili toprakların çoğu batı kıyısında ve iç bölgelerdeki birkaç vadidedir. Belli başlı tarım ürünleri mısır, buğday, çavdar, arpa, yulaf, pamuk, tütün, şekerpancarı, meyve ve sebzedir. Arnavutluk’ta ayrıca koyun, keçi, sığır, domuz ve at gibi hayvanlar da yetiştirilir.
Arnavutluk hükümeti, küçük özel çiftliklerin çoğunu toprak, tarım araçları ve hayvan varlığının ortaklaşa paylaşıldığı kolektif çiftliklerde birleştirmiştir. Ayrıca, hükümetin işlettiği devlet çiftlikleri de vardır.
1940’lardan bu yana büyük ilerleme olmasına karşın, Arnavutluk’ta sanayi gelişmiş değildir. Tiran ülkenin en büyük sanayi merkezidir. Çiftlik ve orman ürünlerinin işlenmesi önemli bir sanayi dalıdır. Başka bir önemli etkinlik de balıkçılıktır.
Başkent Tiran’da yaşayanların çoğu işlerine bisikletle gider.
Tarih
Arnavutluk halkının tarihi öbür Avrupa toplumlarının tarihi kadar uzun olmakla birlikte en az bilinenidir. Buraya nereden geldikleri konusunda kesin bir bilgi bulunmamasına karşın, hep burada, Balkan Yanmadası’nın batı kıyısındaki dağlarda yaşadıkları anlaşılmaktadır. Bir olasılıkla tarihin ilk dönemlerinden beri Avrupa’nın güneyinde yaşamış olan İllyrialılar’ın soyundan gelmektedirler.
Arnavutluk, tarihinin büyük bir bölümünü başka ülkelerin egemenliğinde yaşamıştır. 14. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar, 500 yılı aşkın bir süre Osmanlılar’a karşı savaştılar. 15. yüzyılda bu savaştaki önderlerinden biri, bugün bir ulusal kahraman olarak İskender Bey (Skan-derbeg) adıyla anılan Gjergj Kastrioti’ydi. Arnavutlar 1912’ye kadar Osmanlı egemenliği altında yaşadılar ve ancak 1921’den sonra dünyanın öteki devletlerince bağımsız bir devlet olarak tanındılar.
I. Dünya Savaşı’nda İtalya Arnavutluk’un güneyini, Avusturya da kuzeyini işgal etti. Bunun üzerine Arnavutlar 1920’de kendi hükümetlerini kurdular ve çok geçmeden bütün yabancı birlikler ülkeyi terk etti. Savaşan önderlerden biri kendini I. Zogo adıyla kral ilan etti. Zogo 1939’da İtalyanların Arnavutluk limanlarını askeri amaçlarla kullanma isteğini geri çevirdi. İtalyan birlikleri krallığı işgal ettiler; Zogo kaçmak zorunda kaldı. İtalyanlar Arnavutluk’u egemenlikleri altına aldılar. Arnavutluk, II. Dünya Savaşı’ nın sonunda İtalya’nın yenilgisi üzerine, Yugoslavya’nın yardımıyla, Enver Hoca’nın önderliğinde sosyalist bir cumhuriyet oldu.
Öbür sosyalist ülkeler, özellikle de SSCB, Arnavutluk sanayisini desteklemek amacıyla yardım etti; uzmanlar ve sanayi donanımı gönderdiler. Arnavutluk 1960’ta SSCB ile anlaşmazlığa düşmesi üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti ile yakın bağlar kurduysa da, 1978’de arası açıldı ve iyi ilişkileri sona erdi. Bundan sonra Arnavutluk, bazı Avrupa ülkeleriyle ticaretini artırmaya yöneldi.” ”