Popüler bir görüşe göre, yaratıcılık beynin sağ hemisferinin bir ürünüdür - yenilikçi insanlar "sağ beyin düşünürleri" olarak kabul edilirken "sol beyin düşünürleri" nin analitik ve mantıklı oldukları düşünülmektedir. Bu fikre kuşkuyla bakan nörologlar, bu fikri destekleyecek yeterli kanıt olmadığını ve insan yaratıcılığı kadar karmaşık bir becerinin her iki hemisfere bağlı olduğunu savundular. Drexel Üniversitesi'nin Yaratıcılık Araştırma Laboratuvarı'ndan yeni bir beyin görüntüleme çalışması, doğaçlama sırasında caz müzisyenlerinin beyin aktivitelerini inceleyerek bu tartışmaya ışık tutuyor.
Deneyim ve Düşünme Süreci İlişkisi
Yakın zamanda NeuroImage dergisinde yayınlanan bu çalışma, deneyimsiz müzisyenler doğaçlama yaparken yaratıcılığın sağ hemisfere bağlı olduğunu gösterdi. Öte yandan deneyimli müzisyenler doğaçlama yaparken sol hemisfer daha etkindir. Bu, bir kişinin tanımadığı bir durumla karşılaştığında yaratıcılığın "sağ beyin yeteneği" olduğunu, ancak kişinin deneyimli olması durumunda yaratıcılığın iyi öğrenilmiş sol hemisfer rutinlerinden yararlandığını gösterir.
Beyin aktivitesinin deneyime bağlı olarak değişimi göz önüne alındığında, bu araştırma insanları kendi alanlarında yaratıcı olmalarına ve yeni yöntemler geliştirmelerine katkıda bulunabilir. Örneğin, bir kişi bir uzman olduğunda performansı, öncelikle kişinin bilinçli olarak değiştirmesinin zor olduğu, diğer davranışlarına kıyasla farkında olmadığı, otomatik işleyen süreçler tarafından üretilir.
Buna karşılık acemilerin performansları bilinçli ve kontrol altında olma eğilimindedir. Buna bağlı olarak da, bir eğitimci veya uzman tarafından verilen talimatlara göre davranışlarında daha fazla değişiklik yapabilirler. Beyin aktivitesi kayıtları, bir sanatçının bilinçli kontrolü serbest bırakmaya ve bilinçsiz, zihnine iyice yerleşmiş rutin davranışlara güvenme eğiliminde olduğu noktayı ortaya çıkarabilir. Bilinçli kontrolü erken bırakmak, sanatçının kötü alışkanlıkları veya optimal olmayan tekniklerde takılıp kalmasına neden olabilir.
Araştırmacılar, bazıları çok deneyimli ve bazıları daha az deneyimli olan 32 caz müzisyeninden yüksek yoğunluklu elektroensefalogramları (EEG'ler) kaydetti. Her müzisyen, programlı davul, bas ve piyano eşliğinde altı caz şarkısına doğaçlama yaptı. Daha sonra kaydedilen 192 caz doğaçlaması (32 katılımcı - katılımcı başına altı caz şarkısı) daha sonra dört caz müzik uzmanı ve öğretmenine her bir şarkıyı yaratıcılık ve diğer nitelikler açısından derecelendirmeleri maksadıyla dinletildi.
Araştırmacılar, yüksek puan alan performanslar sırasında kaydedilen EEG'leri, daha az yaratıcı olduğu belirtilen performanslar sırasında kaydedilen EEG'lerle karşılaştırdı. Daha az yaratıcı performanslara kıyasla yüksek puanlı performanslar için, beynin arka sol hemisferde daha fazla aktivite vardı; daha düşük puanlara sahip performanslar için sağ hemisferde, çoğunlukla frontal alanlarda daha fazla aktivite vardı.
Bu yeni çalışma, çok deneyimli müzisyenler ve az deneyimli meslektaşları için yaratıcı müzikal doğaçlamayı destekleyen beyin alanlarını inceledi ve sol ve sağ hemisferlerin yaratıcılıktaki rolleri tartışmasını ele aldı. Dahası, yaratıcılığın tanımı ve yorumlanması konuları gibi önemli bir konuyu gündeme getiriyor.
Drexel University. "Where in the brain does creativity come from? Evidence from jazz musicians." ScienceDaily. ScienceDaily, 31 March 2020.