Ana arı kolonide düzen ve sürekliliği sağlar. Kovan içinde normal koşullarda bir tane bulunur. Ana arı döllenmiş yumurtadan oluşan dişi bireydir. Yumurtlama yeteneği en üst düzeydedir. Buna karşın yavrularına bakma ve besleme yeteneğine sahip değildir. Ana arının beslenme, bakım ve temizliklerini işçi arılar yaparlar. Vücut yapısı ince ve uzun, rengi işçi ve erkek arılara oranla daha açık, parlak ve canlıdır. Vücut uzunluğuna göre kanatları kısa olduğundan uçma yeteneği azdır. Ana arılar yaşamları boyunca sadece çiftleşme ve koloninin oğul vermesi sırasında uçarlar. Ana arılarda polen sepeti, bal mumu salgı ve koku salgı bezleri gelişmemiştir. Kolonide yumurtlayan ana arı varsa işler yolunda demektir. Bu durumda işçi arılar kovandaki tüm işleri titizlikle yürütürler. İşçi arılar ana arının varlığını, ana arıların çene altı bezinden salgıladığı feromonların varlığı ile anlarlar. Genç ana arı yüksek konsantrasyonda feromon salgılar ve daha çok ilgi görürler. Ana arının feromonları, çevresindeki işçi arılar tarafından duyarga teması ve besin alışverişi ile koloniye dağılmaktadır.
Kolonide ana arı öldüğü veya kaybolduğu zaman işler aksar. Ana arının yokluğunu anlayan işçi arılar petek gözlerindeki yumurta veya 0-3 günlük larvalardan yeni ana arı yetiştirmeye başlarlar. Uygun yumurta veya larva yoksa bazı işçi arılar yumurtalıklarını geliştirerek dölsüz yumurta üretirler. Dölsüz yumurtalardan erkek arı oluşur. Bu tip kolonilere yalancı analı koloni denir. Ana arılar 3-5 yıl yaşabilmelerine karşın en verimli oldukları dönem ilk 2 yıldır.