ileri
Endeksler
BASIN KANUNU
Kanun Numarası : 5680
Kabul Tarihi : 15/7/1950
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 24/7/1950 Sayı: 7564
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa: 2234
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı",
Cilt: 1 Sayfa: 351
*
* *
BİRİNCİ BÖLÜM
Umumi Hükümler
Madde 1 - Basın serbesttir.
Basılmış eserlerle bunların neşri bu kanunda yazılı hükümlere tabidir.
Madde 2 - Bu Kanun hükümlerine göre basılmış eserlerden maksat neşredilmek
üzere tabi aletleriyle basılan veya sair her türlü vasıtalarla çoğaltılan
yazılar ve resimler gibi eserlerdir.
Madde 3 - Gazetelere, haber ajansları neşriyatına ve belli aralıklarla
yayınlanan diğer bütün basılmış eserlere bu kanunda "mevkute" denir.
Basılmış eserlerin herkesin görebileceği veya girebileceği yerlerde göste-
rilmesi veya asılması veya dağıtılması veya dinletilmesi veya satılması veya
satışa arzı "neşir" sayılır.
Fiilin ayrıca suç teşkil etmesi hali müstesna olmak üzere, basın suçu neşir
ile vücut bulur.
Madde 4 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Her basılmış eserde o eserin yayın yeri, yılı ve tabiin, varsa naşirin adla-
rı ve işyerleri gösterilir.
İlan,tarife,sirküler ve emsali hakkında bu hüküm uygulanmaz. Mevkutelerde
ayrıca basıldığı tarih ile sahibinin ve yazı işlerini fiilen idare eden sorumlu
müdürün ve bunlar mütaaddit ise idare ettikleri kısım ile birlikte her birinin
adları gösterilir.
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)
İKİNCİ BÖLÜM
Mevkute Yayımı
Madde 5 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Her mevkutenin yazı işlerini fiilen idare eden sorumlu müdürü bulunur.
Yayının muhtelif kısımlarını idare için ayrı sorumlu müdürler bulundurula-
bilir. Bu takdirde her sorumlu müdür kendi idare ettiği kısımdan sorumlu olur.
Sorumlu müdür aşağıdaki şartları haiz olmalıdır:
1 - Türk vatandaşı ve lise tahsili görmüş olmak veya bu derecede tahsili
bulunduğu resmen tevsik edilmiş olmak,
2 - 21 yaşını bitirmiş bulunmak,
3 - Türkiye'de ikametgah sahibi olmak ve devamlı oturmak,
4 - Devlet memuru, asker veya ordu mensubu bulunmamak, (Mesleki ve ilmi
mevkuteler için bu şart aranmaz).
5 - Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,
6 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/1 md.) Ağır hapis, taksirli suçlar hariç ol-
mak üzere beş yıldan fazla hapis cezalarından biriyle veya yayın tehdidiyle para
ve menfaat temini, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, inancı kötüye kullan-
ma, yalan yere şahadet, yalan yere yemin etmek, iftira, suç tasnii, resmi merci-
leri iğfal, müstehcen ve hayasızca yayın, fuhşuyata tahrik, hileli iflas, zim-
met,ihtilas, irtikap, rüşvet, istimal ve istihlak kaçakçılığı suçu dışındaki
kaçakçılık suçlarından veya bu Kanunun ek birinci maddesinin ikinci fıkrasında
yer alan suçlar ile bu suçlara tahrik ve teşvikten hüküm giymemiş olmak,
7 - Geçici olarak kamu hizmetlerinden yasaklılık, genel emniyet gözetimi
altında bulundurulmak veya sürgün cezasına hükümlülük hallerinden bu ceza veya
tedbirler infaz edilmiş olmak.
Madde 6 - Mesul müdürlük ile teşrii meclis azalığı aynı şahıs üzerinde bir-
leşemez.
Madde 7 - (Değişik: 7/6/1956 - 6733/1 md.)
Mevkute sahibinin, bu kanunun 5 inci maddesinin 1 inci bendindeki lise tah-
sili şartı müstesna olmak üzere aynı bentte ve diğer bentlerinde yazılı vasıf ve
şartları haiz ve okur - yazar olması icabeder.
Mevkute sahibi mesul müdürlüğü deruhte eylediği takdirde 5 inci maddede
yazılı bütün vasıf ve şartları haiz olması gerekir.
Mevkute sahibi mesul müdürlüğü deruhte etmez veya mesul müdürlük için kanu-
nen aranan vasıf ve şartları haiz bulunmazsa bu takdirde mevkuteye bir mesul
müdür tayin etmek mecburiyetindedir.
Mevkuteyi neşreden cemiyet ise reisi; şirket veya bir teşebbüs ise en fazla
hisseye malik olan; bunların teaddüdü halinde biri; sermayenin tamamı bir şahsa
ait ise bu kimse veya sahip küçük ise kanuni mümessili bu kanun hükümlerince
verilecek beyannamede sahip olarak gösterilir ve bu sahipler de bu kanunda
yazılı hükümlere tabidirler.
(Değişik: 10/11/1983 - 2950/2 md.) Türkiye'de yabancı gerçek ve tüzelkişile-
rin mevkute çıkarması mahallin en büyük mülki amirinin mütalaası üzerine
İçişleri Bakanlığının müsaadesine bağlıdır. İçişleri Bakanlığı karar vermeden
önce, Dışişleri Bakanlığının görüşünü de alır.
(Ek: 10/11/1953 - 2950/2 md.) Türkiye'de faaliyet gösteren ve yukarıdaki
fıkra kapsamına girmeyen yabancı devletlerin diplomasi temsilcileri ve konsolos-
lukları ile bunlara bağlı kuruluşlar ve uluslararası teşkilatın mevkute ve mev-
kute tanımına girmeyen basılı diğer eserleri yayınlamalarına, meri mevzuat,
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve ikili anlaşmalar esasları
uyarınca Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığınca izin ve-
rilir.
Madde 8 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Mevkute çıkarılması izne bağlı değildir. Ancak, mevkutenin:
1 - Adını, yayın konusunu, ne vakitlerde çıkarılacağını ve idare yerini,
2 - Sahibinin ve varsa ayrı sorumlu müdür veya müdürlerinin veya kanuni tem-
silcilerin ad ve soyadlarını, uyruk ve ikametğahlarını gösterir bir beyanname
verilmesi mecburidir. Bu beyannameye tüzel kişi ise ortaklık mukavelesinin veya
tesis senedinin veya dernek tüzüğünün onaylı bir örneği eklenir.
Beyanname, mevkute sahibinin ve ayrı sorumlu müdür veya müdürleri varsa
onların da imzasını ihtiva eder.
Madde 9 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/3 md.)
Beyanname ve ekleri mevkute nerede çıkarılacaksa o yerin en büyük mülki
amirliğine verilir.
Beyanname mülki amirliğe doğrudan doğruya verilebileceği gibi noter aracılı-
ğı ile de tebliğ olunabilir. Mülki amirlik verilen beyannameyi kabule ve
mukabilinde bir alındı belgesi vermeye mecburdur. Beyanname noter aracılığı ile
tebliğ olunduğu takdirde, tebliğ şerhi alındı belgesi yerine geçer.
8 inci maddede yazılı hususları tamamen veya kısmen ihtiva etmeyen veya
kanuni nitelik ve şartları haiz olmayan kimseleri sahip veya sorumlu müdür ola-
rak gösteren beyannameler verilmemiş sayılır ve keyfiyet beş gün içinde ilgiliye
tebliğ edilir.
Beyanname verilmeden yayın yapılması veya beyanname verilip de yukarıdaki
fıkra uyarınca verilmemiş sayılması veya beyannamedeki bilgi ve belgelerin doğru
olmadığının anlaşılması hallerinde, mülki amirlikçe Cumhuriyet savcılığı aracı-
lığıyla, yayının durdurulması için asliye ceza mahkemesine başvurulur. Asliye
ceza mahkemesi, en geç kırksekiz saat içinde yayının durdurulup durdurulmayaca-
ğı hususunda kararını verir.
Madde 10- Beyanname muhteviyatında vukua gelecek değişiklikler beş gün
içinde dokuzuncu maddede yazılı mercie aynı usulle bildirilir.
Mesul müdür değiştiği takdirde yeni mesul müdürün imzasını taşıyan bir vesi-
kanın beş gün içinde aynı mercie verilmesi lazımdır.
Bu müddet zarfında bu kanuna göre mesul müdürlere terettüp eden mesuliyet
yazı işlerini fiilen idare edene aittir.
ileri