Robert Bertram Serjeant
- Meslek : Akademisyen, Şarkiyatçı
- Doğum : 1915 - Edinburgh, İskoçya
- Ölüm : 23 Nisan 1993 - Denhead, İskoçya
- Eserleri : A Handlist of the Arabic, Persian and Hindustani MSS. of New College, The Arabs, Prose and Poetry from Hadramawt, The Saiyids of Hadramawt, The Portuguese of the South Arabian Coast. Hadrami Chronicles, Studies in Arabian History and Civilisation, A Misce
İskoçya’nın Edinburgh şehrinde doğan ünlü İngiliz şarkşyatçı Robert Bertram Serjeant, öğrenimini bu şehirde tamamladıktan sonra Cambridge Üniversitesi Trinity College’da C.A. Storey’in danışmanlığında İslam dokumacılığı konusunda doktorasını tamamladı. Yine aynı süreçte İngiliz kolonisi olan Yemen’in Aden şehrine giderek Arap lehçeleri üzerinde çalışmalara başladı. İlk defa Aden Himaye Yönetimi’ne bağlı hükümet muhafızları biriminde resmi bir işe giren Robert Bertram Serjeant, takip eden yıllarda BBC Arapça Servisi’nde görev aldı. II. Dünya savaşının ardından Londra Üniversitesi’ne bağlı School of Oriental and African Studies’te Arapça okutmanlığına tayin edildi.
Ertesi yıl School of Oriental and African Studies'te öğretim üyesi, 1955'te de profesör unvanıyla Modern Arapça Kürsüsü'nün başkanı olan Serjeant, Cambridge Üniversitesi'ne geçti ve bu dö- nemde öğretim üyeliğinin yanında Doğu Araştırmaları Enstitüsü'ne bağlı Ortadoğu Merkezi'nin, daha sonra da Pembroke College'ın müdürlüğünü üstlendi. Hayatını doğu araştırmalarına adayan bilim adamı Serjeant’ın kitap ve makalelerinin çoğu Güney Arabistan üzerine yaptığı incelemelerden oluşmaktadır. Serjeant’ın önemli görülen başlıca makaleleri bir araya getirilerek kitap halinde yayımlandı.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Sedat Şensoy, Robert Bertram Serjeant, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2009, cilt.36, sf.566-567
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Kızıl Elma
En eski kaynaklardan başlayarak Kızıl Elma tabirinin nereden geldiği açıkça belirtilmeksizin “erişilmesi istenen ülkü, elde edilmesi amaçlanan muhayyel yer” anlamında kullanıldığı görülmektedir. Orta Asya’da Oğuz Türkleri için Kızıl Elma, hangi yöne giderlerse gitsinler hedefleri ve kazandıkları zaferin adı haline gelir. Batı kaynaklarında asa ile birlikte hükümdarlık alameti olarak kullanıldığı belirtilen Kızıl Elma bazılarına göre İtalya’da Roma şehri, bazılarına göre de Roma’daki Saint Pierre Kilisesi’nin üzerinde bulunan ve denizden de görülebilen altın yaldızlı küre ya da bu kilisenin üstü kırmızı bakırla kaplanmış kubbesidir. Ancak bu ideal Osmanlılar’da biraz daha farklı bir anlam kazanır. Oğuzlar, Selçuklular ve Osmanlılar tarafından Roma ve Bizans imparatorluklarının hakimiyeti altındaki ülkelerin fethedilmesiyle Türkler’in cihan hakimiyetinin gerçekleşeceği düşüncesine varılması birbirini tamamlayıcı mahiyette ideallerdir. Bundan dolayı özellikle İstanbul’un fethi bir anlamda Kızıl Elma idealinin gerçekleşmesi şeklinde yorumlanmıştır. Kızıl Elma Osmanlı padişahlarınca da hükümdarlık alameti sayılmıştır. Topkapı Sarayı Müzesi’nde bulunan Osmanlı padişahları albümünde, Çelebi Sultan Mehmed’den III. Murad’a kadar sekiz padişahtan yedisinin elinde birer elma resmedilmiştir.
-
Zati
Zati Balıkesir’de baba mesleğini sürdürüp çizmecilikle uğraşırken şiir yazdı, ayrıca coşkun ruhu, rind ve kalender meşrebiyle meşk meclislerinde yer aldı. Kulakları iyi duymayan Zâtî bu yüzden şiir konusunda ancak asgari bilgilere sahipti; bu sebeple Müneccimzâde’den geçimini sağlayacağı remilcilik öğrendi. Hadım Ali Paşa’nın divan kâtibi şair Mesîhî ile tanışarak paşanın himayesine giren Zâtî, II. Bayezid’e nevruz ve bayramlarda sunduğu kasidelerle dikkat çekti. Nişancı Tâcîzâde Câfer Çelebi, Defterdar Pîrî Mehmed Paşa ve Ayasofya Medresesi’nde dânişmend Kadri Efendi gibi önde gelen şahsiyetlerin meclislerine devam etti ve burada şiirdeki yeteneğini gösterdi. Sultan Bayezid’in son zamanlarındaki siyasî karışıklıklarda Ali Paşa şehid olup Müeyyedzâde ve Tâcîzâde’nin azledilmesi üzerine hâmisiz kalan şair remilcilik yapmaya başladı. II. Selim’in tahta çıkışını tebrik eden iki kasidesi beğenilince kendisine Bursa ve Balıkesir’de iki köyün geliri bağlandı. Kanûnî’ye sunduğu şiirler beğenildi, elde ettiği câize ve sâlyânelerle rahata kavuştu. Son yıllarını Fatih Sarıgüzel Hamamı’na yakın evinde zaruret içinde geçirdi.
-
-
Şükrü Elçin
Günümüzde Yunanistan sınırları içinde bulunan Florina kasabasında doğan Halk edebiyatı araştırmacısı Şükrü Elçin, Lozan Antlaşması’ndan sonra ailesiyle beraber Yunanistan’dan getirilerek Manisa Turgutlu’ya yerleşti. Türkiye’ye gelince düzenli bir öğrenim gördü; ilk, orta ve lise tahsilini tamamladı. 1935’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi. 1939 yılında buradan ve Yüksek Öğretmen Okulu’ndan mezun oldu. Sivas ve Denizli liselerinde, Ankara Erkek Teknik Öğretmen Okulu’nda edebiyat öğretmenliği yaptı. Bu yıllarda Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Pertev Naili Boratav’ın danışmanlığında Kitâbî-Mensur, Realist İstanbul Halk Hikâyeleri adlı teziyle doktorasını tamamladı. Ardından iki yıllığına Paris’e gönderildi. Sorbon Üniversitesi Yüksek Tetkikler Okulu’nda André Varangac’ın folklorla ilgili derslerini takip etti. 1951’de yurda döndü. Ankara Kız Lisesi’nde iki aylık öğretmenlikten sonra Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Türk Kültür Eserleri Bürosu’nda sekreter olarak görevlendirildi. Bir süre Ankara Atatürk Lisesi ve Maarif Koleji’nde görev yaptı. 1958’de Gazi Eğitim Enstitüsü edebiyat öğretmenliğine tayin edildi. 1962’de Anadolu Köy Orta Oyunları (Köy Tiyatrosu) adlı teziyle doçent oldu.
-
Afrika Birliği
Adisababa Konferansı sonunda bağımsız otuz Afrika ülkesi tarafından kurulan Afrika Birliği Teşkilâtı’nın kuruluşunda Afrika’daki İslâm ülkeleri büyük role sahiptir. II. Dünya Savaşı’ndan sonra sömürgeciliğin tasfiyesi ile milletlerarası politika sahnesine çıkan genç devletlerin karşı karşıya bulundukları benzer problemler ve ortak tarihî geçmiş, bu devletler arasında iş birliği ve dayanışmanın geliştirilmesini mecburi hale getirdi. Habeşistan İmparatoru Hâile Selâsiye’nin gayretleri ile 22-25 Mayıs 1963’te Adisababa’da bir araya gelen otuz iki bağımsız Afrika ülkesinin devlet veya hükümet başkanları Afrika Birliği Teşkilâtı için kuruluş kararı aldılar ve Togo ile Fas’ın dışındaki bütün ülke temsilcileri teşkilâtın kuruluş yasasını imzaladılar. Bu yasada üye devletlerin eşitliği, birbirlerinin iç işlerine karışmamaları ve toprak bütünlüklerine saygı duymaları teşkilâtın temel prensipleri olarak belirlendi. Afrika kıtasında yer alan bütün bağımsız devletlerin teşkilâta üye olma hakları bulunmaktadır.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun