25.6.2015 - Bu Yazı 1832 Kez Okundu.
7 Haziran'da oluşan parlamentodan bir koalisyon hükümetinin çıkmasının zor olduğunu, seçimlerin yenilenmesi olasılığının giderek arttığını düşünüyorum.
Bu arada oy ve milletvekili dağılımı da kesinleşti. AKP yüzde 40,9-258 milletvekili, CHP yüzde 24,9-132 milletvekili, MHP yüzde 16,3-80 milletvekili, HDP yüzde 13,1-80 milletvekili kazandılar. HDP'nin MHP'den 3,2 yüzde puan daha az oy almasına rağmen aynı sayıda milletvekili kazanması oylarının bölgesel yoğunlaşmasının uygulanan D'Hondt seçim formülü ile birleşmesinden kaynaklandı. Bu formül seçim çevrelerinde birinci gelen partinin oy oranından daha fazla milletvekili kazanmasını sağlıyor.
Bu arada bir önceki genel seçim olan Haziran 2011 seçimlerine kıyasla partiler arasında seçmen transferlerinin nasıl tecelli ettiğine dair güvenilir bir araştırma Konda'nın raporunda yer aldı. İçlerinde eski öğrencim Onur Altındağ'ın da bulunduğu dört genç akademisyen tarafından yapılan bu araştırma 1990'lı yılların sonunda ABD'de geliştirilen ve çeşitli uygulama sınavlarından geçmiş bir yöntemle yapıldı. Ayrıntılı bilgiler Konda raporunda mevcut.
Seçmen transferlerine dair bilgiler muhtemel bir erken seçimde nasıl bir sonuç çıkabileceğine dair güvenilir öngörüde bulunmaya yardımcı oluyor. AKP erken seçimde oylarını 2,5-3 yüzde puan kadar artırabilirse yeniden tek başına iktidara gelir. Böyle bir öngörüde bulunursa koalisyon hükümeti kurmak için CHP'nin ya da MHP'nin taleplerini karşılamak için taviz konusunda kendini fazla zorlamayacaktır. Bu durumda erken seçim kaçınılmaz olur. Ama aksine erken seçimden çıkması beklenen oy dağılımının esasen değişmeyeceği öngörüsü AKP'de egemen olursa, o zaman erken seçim yapmak manasız hale gelir ve AKP'nin koalisyon için taviz verme olasılığı da o ölçüde artar.
Seçmen transferi araştırmasının önemi de bu bağlamda karşımıza çıkıyor. Bu transferlerde kritik olan AKP'nin hangi partiye ne kadar seçmen kaybettiği ve bu seçmenlerin ne ölçüde geri kazanılabilir olduğu. Haziran 2011'de AKP'ye oy veren seçmenlerin yüzde 8,5'i bu kez HDP'ye oy vermiş. 7 Haziran'da kullanılan oylar itibarıyla 3,7 yüzde puana karşılık geliyor. Ayrıca bu seçmenlerin ezici çoğunluğunun Kürtlerden oluştuğu görülüyor. Güneydoğu'da bu aşikâr. Ama büyük Batı kentlerinde yerleşik AKP seçmeni Kürtlerin de HDP'ye yöneldiği görülüyor.
Bu seçmenlerin ne kadarı yapılacak bir erken seçimde AKP'ye geri döner? Bu elbette söz konusu seçmenlerin tercih değiştirmelerinin nedenlerine bağlı. Bu konuda geniş bir görüş birliği olduğu söylenebilir. Muhafazakar Kürt seçmenlerin cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaptığı dini temelli ağır ithamlara rağmen HDP'ye oy vermelerinin AKP'nin Kürt sorununu küçümsemesinden ve çözüm sürecini askıya almasından, Suriye'de de Kürtlerin IŞİD katliamlarına karşı verdikleri var olma mücadelesine soğuk bakmasından kaynaklandığı anlaşılıyor. Bu seçmenlerin 4 ay sonrada yapılacak bir seçimde salt AKP hükümeti kurulsun diye AKP'ye geri dönmeleri pek olası görünmüyor.
Keza araştırmada aşağı yukarı aynı miktarda AKP seçmeninin Karadeniz'de ve Orta Anadolu'da MHP'ye kaydığı tespit ediliyor. Bu kayış elbette büyük ölçüde AKP tabanında çözüm sürecine karşı olan Türk milliyetçisi seçmenlerin eseri. AKP Kürt soruna yönelik yeni tavrını sürdürdüğü takdirde bu seçmenlerin bir bölümünün siyasal istikrarsızlıktan ürkerek AKP'ye geri dönme ihtimalleri bence küçümsenemez. Ama ne kadarı dönebilir? Metropol'ün yöneticisi Özer Sencar bu miktarın sınırlı olduğunu iddia ediyor: Nitekim, Metropol'ün dün yayınlanan erken seçim anketi. AKP'nin oy oranını yüzde 41,6 olarak öngörüyor. Bu oran mutlak çoğunluk için yetersiz. Peki AKP ne düşünüyor? Bunu henüz bilmiyoruz.
ZAMAN
Facebook Yorumları


ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

