Bu dönemde çocuklar daha soyut kavramları anlamaya başlarlar, örneğin; “alt” ve “üst” ya da “büyük” ve “küçük” arasındaki farklar gibi.
Ayrıca yönerge takibi alabilmeye daha müsaitlerdir, örneğin; “Topu al ve bana at” gibi.
Üstelik 2 veya 3 kelimelik cümleleri daha sık kullanırlar; örneğin; “Baba top al”, “Anne nerede?” gibi. Onlara daha yakın olanlar çoğu zaman ne demek istediklerini anlarlar.
Çocuklar 3 yaş civarı sesleri daha da anlaşılır şekilde telaffuz ederler.
Bu yaşta, çocuklar kitaplardaki kısa hikayeleri daha iyi kavrarlar. Hikayeyi okudukça onlara yönelttiğimiz basit sorulara cevap verebilirler, örneğin; “Buradaki kim?”, “Baba ne yapıyor?” gibi.
Onlar için yapabilecekleriniz
Çocuğunuzun söylediklerini sizin için önemli olduğunu ona gösterin ve kurduğu cümleleri uzatarak veya söylediklerini tekrar ederek ona yeni cümle modelleri sunun.
Onunla sohbet etmek kelime haznesini geliştirmesine, aynı zamanda etrafındaki her şeyin rolünü anlamasına ve kendi dünyasını oluşturmasına yardımcı olur, örneğin; bir diş fırçası gösterin ve ona “Bu bir diş fırçası. Bununla dişlerini fırçalayabilirsin. Böylece dişlerin temiz kalır.” diyebilirsiniz.
Aile fotoğraflarınıza birlikte bakabilirsiniz ve ona basit cümleler kurarak gösterilenleri tanıtabilirsiniz; “Bu Ayşe’nin doğum günüydü.” Bunu yaparak dünyasını ve bu dünyadaki yerini anlamasına yardımcı olacaksınız.
Ailenizle ilgili videolar izleyip, ona videodaki bir olay hakkında sorular sorabilirsiniz, onun da size sorular sormasına izin verebilirsiniz. Bu onun yorumlama yeteneğini geliştirecektir.
Çocuğunuz tek başına oynarken onu dinleyin; konuşuyor mu? Onun küçük monologları size düşünceleri, hissettikleri ve ne hakkında konuşmayı sevdiğini anlamanız açısından yardımcı olacaktır.
Unutmayın her çocuğun kendine ait bir gelişimi vardır. Dil gelişiminde de bu geçerlidir. Bazı becerileri erken gelişmekle birlikte bazıları da geç gelişebilir. Eğer çocuğunuzun dil gelişimi hakkında herhangi bir şüpheniz var ise uzmanlardan yardım alabilirsiniz.
Kaynaklar:
- BEAUCHEMIN, Maryse, Sylvie MARTIN et Suzanne MÉNARD. Sounds and Sentences Learning : a treasure to be discover – L’apprentissage des sons et des phrases : un trésor à découvrir. Cité de la Santé de Laval, Laval, 1999.
- DAVIAULT, Diane. Emergence and Development of Language in children – L’émergence et le développement du langage chez l’enfant. Chenelière Éducation, Montréal, 2011.
- PEPPER, Jan et Elaine WEITZMAN. Dual Speaking : a practical guide for parents whose children have a delay in acquisition of language – Parler, un jeu à deux : un guide pratique pour les parents d’enfants présentant des retards dans l’acquisition du langage. The Hanen Program, Toronto, 2004.
- Editions « naitre et grandir », Québec.
Aysu Karaca – Uzman Nöropsikolog