Pekin’in tam kalbinde 3,5 km’lik kale duvarları ile çevrelenen Unesco listesindeki Yasak Şehir, Çin’in en büyük ve en iyi korunmuş eski binalar koleksiyonudur – her yıl aldığı 16 milyon ziyaretçinin rahatça gezebileceği kadar büyük. Yıkıcı ritüele batmış olan bu dünya dışı saray, Cumhuriyet 1911’de son Çin imparatorunu devirene kadar, 900’den fazla binayı hadım, hizmetkar ve cariye ile paylaşan iki imparatorluk hükümdarlığı hanedanının münzevi eviydi.
Ming imparatoru Yongle tarafından 1406 ve 1420 yılları arasında inşa edilen Yasak Şehir’in inşası, işçi ve zanaatkar taburlarının kullanıldığı devasa bir girişimdi. Değerli nanmu sütunlarıGüneybatı Çin’in ormanlarından başkente odun taşınırken, kışın taştan çıkarılan taş bloklar ustaca buzlu yolların üzerinden saraya taşınıyordu. Yasak Şehir, bir kez inşa edildiğinde, yıkıcı bir kurallar, protokol ve hurafelerle yönetiliyordu; Ming ve Qing(Çin) hanedanlarının 24 imparatoru, Çin’i kapalı dünyasından, genellikle düzensiz ve gelişigüzel bir şekilde, devrim onları sadece bir asır sonra süpürene kadar yönetti. Yaşına rağmen, gördüğünüz binaların çoğu 18. yüzyıl sonrası Çin hanedanı yapıları ve yenilemeleridir – yangın sürekli bir tehlikeydi, dolayısıyla her yerde muazzam pirinç su fıçıları var.
Yasak Şehre Giriş
İmparatorluk dönemlerinde davetsiz giriş cezası çok ağırdı, ancak ölümlüler yaklaşamazdı bile; İmparatorluk Şehri, Yasak Şehir’i , üzerinde Mao’nun portresinin asılı olduğu Cennetsel Barış Kapısı da dahil olmak üzere, çok iyi korunan dört kapı ile kesilmiş başka bir büyük duvar dizisi ile çevreledi . Bu günlerde turistler Meridian Kapısı’ndan giriyorKompleksin güney ucunda, bir zamanlar yalnızca imparator için ayrılmış devasa U şeklinde bir portal. Gonglar ve çanlar emperyal geliş ve gidişlerde ses çıkarırken, daha az ölümlüler daha küçük kapılar kullanırdı: Ordu batı kapısını, siviller doğu kapısını ve hizmetkârları kuzey kapısını kullanırdı. İmparator ayrıca Meridian Kapısı’ndaki ordularını gözden geçirirdi, mahkumlar hakkında hüküm verdi, yeni yıl takvimini duyururdu ve sorunlu bakanların kırbaçlanmasını denetlerdi.
Meridyen Kapısı’ndan, geniş bir avluya geçip, bir Tartar yayına benzeyecek şekilde şekillendirilmiş ve beş mermer köprüden oluşan Altın Akım’ı geçerek, ötesinde muhteşem Yüce Uyum Kapısı’na giderken avlu 100.000 kişilik bir imparatorluk seyircisini ağırlayabilirdi.
Yasak Şehri Anlatacak 10 Sayı
1. Yasak Şehir’in inşası 14 yıl sürdü (1406’dan 1420’ye).
2. 100.000’den fazla usta dahil olmak üzere 1.000.000’den fazla işçi tarafından inşa edildi .
3. 492 yıl boyunca (1420–1912) Çin’in imparatorluk sarayıydı.
4. 24 imparatorun eviydi – Ming hanedanının 14’ü ve Qing hanedanının 10’u
5. Bu kapsar 0,72 kilometrekarelik 15 hektar (38 dönüm) taban alanı olmak üzere (0.28 sq mi).
6. 980 bina üzerinde 8700 odalı, 70’in üzerinde saray bileşikleri.
7. Öyle uzun ki 961 metre genişliğinde güneyden kuzeye ve 753 metre.
8. 3.4 km (2 mil) uzunluğunda , 10 metre yüksekliğinde bir duvarla çevrilidir .
9. Çevresinde 52 metre genişliğinde hendeği vardır .
10. Yılda 16 milyon , günde maksimum 100.000 ziyaretçiyi ağırlıyor .
Saraydan müzeye
Yasak Şehir, Pekin’de yapılan üçüncü imparatorluk sarayı. İlki 12. yüzyılda Jin Hanedanlığı döneminde, ikincisi 13. yüzyılda Yuan Hanedanlığı döneminde inşa edilmiş.
Yasak Şehir ise on beşinci yüzyılda Ming Hanedanlığı döneminde imparator Yongle’un emriyle inşa edildi. Çin tarihinin en bilinen imparatorlarından olan Yongle, düşmanı Moğollara daha yakın olmak için başkenti Nanjing’den Pekin’e taşıdı. Pekin’in etrafında güçlü bir sur inşa ettirdi ve yeni sarayı Yasak Şehir’in inşasını başlattı. İnşaat, genç bir mimar olan Kuai Xiang’a verildi. Saray kompleksi çok düzenli ve simetrik olarak planlandı. Eski başkent Nanjing’teki imparatorluk sarayının modelini örnek alan tasarıma Konfüçyüs felsefesi, astronomik gelenekler ve Çin dinlerinin bir karışımını oluşturmak için de geleneksel inanç unsurları eklendi.
1406 yılında başlayan inşaat bir milyondan fazla işçinin çalışmasıyla sadece 14 yıl sürdü ve 1420 yılında tamamlandı. Yapımından kısa bir süre sonra da güvenliği artırmak için kuleler ve yeni kapılar eklendi.
Ming Hanedanlığı, Çin’de 1644 yılına dek hüküm sürdü. Ülke çapında yaşanan ayaklanmanın ardından Çin, Mançu kökenli imparator Shunzhi liderliğindeki Qing Hanedanlığı’nın yönetimine geçti.
Qing dönemi ile birlikte Yasak Şehir’de yeni bir dönem başlamış oldu. Şehre yeni binalar ve bahçeler eklendi. Bazı ana binaların adları değiştirildi, isim levhalarında Çin ve Mançu dilleri bir arada kullanıldı. Saray kompleksi günümüzdeki formunu bu dönemde kazandı.
Yasak Şehir, son Qing imparatoru olan Puyi’nin 1911-1912 devrimi sırasında tahttan indirilmesiyle Çin’in politik merkezi olmaktan uzaklaştı. Binalar onarıldı ve yüzyıllarca halka yasaklanmış olan şehir, 1925 yılından itibaren halka açıldı.
Dünya sıralamasında en çok ziyaret edilen müze unvanını taşıyan Yasak Şehir, 2016 ve 2017 yıllarında 17 milyona yakın ziyaretçiyi konuk etti. Müzede Çin tarihi, resimleri, imparatorluk hazineleri ile porselen, seramik ve bronz koleksiyonlar olmak üzere yaklaşık bir milyon değerli sanat eseri sergileniyor.
Yasak Şehir , 1911-12 Çin Devrimi ile Qing (Mançu) imparatorluk hükümetinin merkezi olmaktan çıktı . 15. yüzyıldan beri onarılan ve yeniden inşa edilen eski yapıların bir kısmı devrimin tahribatı ve Japonya ile savaş sırasında (1937–45) kaybedilmesine rağmen, site bir bütün olarak korunmuştur. Son Qing imparatoru Puyi’nin tahttan çekilmesinin ardından orada yaşamasına izin verildi, ancak 1924’te gizlice saraydan (ve Pekin’den) ayrıldı. 20. yüzyılın sonlarında saray binalarının birçoğu restore edildi. Günümüzde, şehrin kapsamlı restorasyonu için 2005 yılında başlatılan on altı yıllık proje ile Yasak Şehir’deki bütün binaların 1912 yılındaki haline uygun olarak tamir ve restorasyonu yapılıyor.
Bugün Yasak Şehir hala değişiyor. Modern bir müze ve tarihi bir mekan olarak müze, yapıları koruyarak ve saray bileşiklerinin iç kısımlarını restore ederek ve bazı durumlarda küçük saray binalarını ve koridorlarını imparatorluk koleksiyonlarının seçkin sanat eserleri için sergi galerilerine dönüştürerek bir denge kurar. Çoğu kişi için Yasak Şehir, Çin’in geçmişi için bir zaman kapsülü ve halkın bu eski kültürün tarihini ve güzelliğini öğrenmesi ve takdir etmesi için bir eğitim enstitüsüdür.
Kaynak
lonelyplanet.com/china/beijing/attractions/forbidden-city/a/poi-sig/368617/355905
chinahighlights.com/beijing/forbidden-city/
khanacademy.org/humanities/ap-art-history/south-east-se-asia/china-art/a/forbidden-city
kilsanblog.com/kentler-mimari-dokular/yasak-sehir-antik-dunyanin-en-buyuk-saray-kompleksi/