04/01/2012
Nistru Nehri üzerindeki bir köprüde meydana gelen olay sonrasında, ayrılıkçı Transnistria bölgesinde yakılan protesto meşaleleri görülüyor.
Southeast European Times için Chisinau'dan Alina Radu'nun haberi -- 04/01/12
Protestocular Moldova'daki Rus Büyükelçiliği önünde gösteri yaptı. [Alina Radu/SETimes]
Yüzlerce kişi, 1 Ocak Pazar günü Moldovalı bir gencin öldürülmesini protesto etmek üzere Salı günü Transnistria'da toplandı. Parata köyünden olan 18 yaşındaki genç, bir Rus barış gücü askeri tarafından vuruldu ve bundan birkaç saat sonra Chisinau'daki bir hastanede hayatını kaybetti.
Protestocular Moldova hükümeti, AGİT ve uluslararasına hitaben bir mektup yazarak, Nistru Nehri bölgesindeki 15 barış gücü noktasının tamamının kaldırılmasını istedi. Öte yandan olay, Moldova'da güvenlikle ilgili on yıllardır süren bir tartışmayı da alevlendirdi.
Kurşunun kurbanı olan Vadim Pisari, askerler kendisine durmasını söylediklerinde arabayla bir köprüden geçiyordu. Pisari uyarıyı duymadı. Silahlar ateşlendi ve çocuk birkaç saat sonra öldü.
Moldova ve Transnistria bölgesinde uluslararası alanda tanınmış standartların uygulanması için çalışan bir STK olan Promo-Lex'in başkanı İon Manole, "Bir sivili durdurmak askeri güçlerin görevi değildi. Onlar sadece askeri araçlarla veya silah veya benzeri maddeler taşıyan araçlarla ilgilenmeli." dedi.
SETimes'a konuşan Manole, "Çocuğun üzerinde veya arabasında tehlikeli hiçbir şey yoktu, sadece evine dönüyordu." dedi.
STK, Moldova makamlarından barış gücü noktalarının etrafında yaşayan binlerce kişinin insan haklarını hesaba katmasını istedi.
"Bu, barış güçlerinin bu tür suçları ilk işleyişi değil." diyen Manole şöyle devam etti: "Pek çok taciz olayına dikkat çektik. Bu askeri gücün buradan kaldırılması insan hakları adına daha iyi olur."
1992 yılındaki Rusya-Moldova savaşı sonrasında, Moldova'nın Transnistria bölgesinde barış güçlerinden oluşan karışık bir misyonun korunması yönünde bir anlaşma imzalandı. Barış gücü misyonu, bölgeyi Moldova'nın geri kalanından ayıran Nistru Nehri üzerindeki köprülerde 15 adet istasyon kurdu.
Bugün, Transnistria dünyada hiçbir ülke tarafından tanınmayan ayrılıkçı bir enklav olmaya devam ediyor.
Barış gücü noktalarında Moldova, Rusya ve Transnistria'nın askeri güçleri bulunmasına karşın, bu güçlere Rus askerleri komuta ediyor.
Gencin öldürülmesinin ertesi günü, Moldova'daki Rus Büyükelçiliği'nin yanı sıra gencin vurulduğu köprünün üzerinde protesto gösterileri düzenlendi.
Parata kasabası Belediye Başkanı İurie Soltan SETimes'a yaptığı açıklamada, "Yerel mecliste, hükümet temsilcilerini de davet ettiğimiz acil bir toplantı yaptık." diyerek şöyle devam etti: "Onlardan ... kasabamızın yakınındaki barış gücü misyonunu kaldırmalarını istedik, zira bu artık barış gücü olmaktan çıkıp, vatandaşlarımıza yönelik bir saldırı haline dönüşmüş durumda."
Ancak Moldovalı barış gücü misyonunun başkanı Aurel Fondos, bu tür taleplerin gerçekçi olmadığını söylüyor.
SETimes'a konuşan Fondos, "Kurallar 1992'de belirlendi ve şu anda onları değiştiremeyiz." dedi.
Moldova makamları, genç Moldovalı'yı vuran askerin Rus askeri yetki alanında olması nedeniyle, Rusya'nın Chisinau Büyükelçisi'nden söz konusu suçu soruşturmasını istedi.
Moldova Başbakanı Vlad Filat Salı günü yaptığı açıklamada, "Hiçbir şey bir insanın ölmesini haklı çıkaramaz. Bu olayın soruşturulması için gereken bütün adımları atacağız." dedi.
Öte yandan, bölgede yaşayan vatandaşların yaşam kalitesinin artmasına yardımcı olmakla görevli hükümet yetkilileri, çetin engellerle karşılaştıklarını söylüyor.
Transnistria ile ilgili konularda önde gelen bir dairenin başkanı olan Gheorghe Balan, "Tarafımızdan atılacak her adımın Ruslar ve Transnistrialılar tarafından görüşülüp kabul edilmesi gerekiyor. Çoğu zaman da imkânsız hale geliyor." dedi.