Anayasa Çeşitleri
Anayasa: Devletin yapısını ve niteliklerini düzenleyen, bireylerin temel haklarını hangi şartlarda kullanacağını belirleyen, değiştirilmesi ve kabul edilmesi diğer kanunlara göre daha zor olan en temel ve üstün yasadır.
Hukuk kaynakları (kanun, tüzük, yönetmelik, KHK) anayasaya uygun olmalıdır. Buna anayasanın üstünlüğü denir.
Ülkemizde 1982 Anayasa’sının 11. maddesinde bu ilke benimsenmiş ve kanun olarak anayasanın üstünlüğü kabul edilmiştir.
Bu kanunun gereği olarak da hiçbir kanun anayasaya aykırı olamaz.
1.Şekil Yönünden Anayasa Çeşitleri
Katı (Sert) Anayasa: Değiştirilmesi zor olan, kendini değiştirecek kanuna özel nitelikler veren ve bu kanunun kabul edilmesini zorlaştırılmış usullere bağlayan anayasalara denir.(1924,1961,1982) Anayasaları katı(sert) bir anayasalardır. Değiştirilmesi belli dönemlerde yada durumlarda yasaklanabilir.
Mutlak (Sert) Anayasa: Bu tür anayasada anayasanın hiçbir maddesi değiştirilemez.
Yumuşak Anayasa: Değiştirilmesi kolay olan, Anayasa değişikliğini yapacak kanuna bir şart öngörmeyen yasalardır.(1921 Anayasası)
2. Metine Bağlılık Yönünden Anayasa Çeşitleri
Yazılı Anayasa: Yetkili organlar tarafından düzenlenmiş ve bir anayasa da olması gereken konuların yazılı şekilde metine bağlanmış olan anayasalardır.
Yazısız (Teamül-Geleneksel) Anayasa: Yazılı olmayan, toplumca benimsenmiş kuralların herkes tarafından uyulması sonucu oluşan anayasalardır. Bir devletin geleneksel anayasasının olması anayasasında hiç yazılı belge olmadığı anlamına gelmez.
3. Çerçeve Anayasa
Kısa ve öz hükümleri içeren, genel hükümlerin düzenlendiği Anayasalardır.(ABD Anayasası, 1921 Anayasası)
4. Kazuistik (Geniş) Anayasa:
Uzun ve ayrıntılı hükümler içeren, maddeleri çok olan Anayasadır.(1982 Anayasası)
B) Kurulu İktidar – Kurucu İktidar
1) Kurulu İktidar: Anayasayı değiştiremeyen ve Anayasa ile devleti yöneten iktidardır.
2) Kurucu İktidar: Anayasayı değiştiren veya yeniden yapan iktidara kurucu iktidar denir. kendi arasında ikiye ayrılır:
a) Asli Kurucu İktidar: Yeni bir anayasa yapan veya kendinden önceki anayasayı tamamen kaldırarak ve kendi yöntemleri ile yeni bir anayasa yapan iktidara asli kurucu iktidar denir. Ülkedeki savaş,darbe,devrim vb. nedenlerden dolayı meydana gelebilir.(1921,1924,1961,1982 Anayasaları gibi.) En güçlü iktidar tipidir, hukuk dışıdır.
b) Tali Kurucu İktidar: Anayasanın özüne dokunmadan değişiklik yapan iktidar veya mecliste tali kurucu iktidar denir. Hukuki ve sınırlıdır.