Antarktika kaşifi Ernest Shackleton‘ı 1915’te buz tarafından ezilmeden ve batmadan evvel kıtanın kenarına taşıyan Endurance‘ın enkazı, Weddell Denizi yüzeyinin yaklaşık 3.000 metre altında, 100 yıldan fazla bir müddet sonra bulundu. Falklands Maritime Heritage Trust tarafından düzenlenen ve Endurance22 olarak isimlendirilen bir arama seferi, keşfi 8 Mart’ta bir basın açıklamasıyla duyurdu.
Gemi, 1915’te geminin kaptanlığını yapan Frank Worsley tarafından kaydedilen son pozisyonun yaklaşık 6,5 kilometre güneyinde bulundu.
Endurance22 grubu, Şubat ayı başlarında Güney Afrika’dan buzkıran Agulhas II ile yelken açtı. Takım, bir dizi otonom denizaltı aracı kullanarak deniz tabanında olağandışı özellikler aramaya başladı. Bu arayış sonucunda gemiyi buldular ve bulgularını kaydetmek için yüksek çözünürlüklü kameralar kullandılar.
Enkazın imajları, etkileyici bir formda sağlam olduğunu, her türlü deniz hayatı tarafından kolonize edildiğini, lakin önemli bir çürüme olmadığını gösteriyor. Weddell Denizi’ndeki buzlu şartların, ahşabı tahrip edebilecek rastgele bir organizmanın birikmesini büyük ölçüde engellediği düşünülüyor.
Endurance is Found pic.twitter.com/e8VxYhmUCb
— Endurance22 (@Endurance_22) March 9, 2022
Endurance22 keşif yöneticisi Mensun Bound, “Bu, şimdiye kadar gördüğüm en güzel ahşap gemi enkazı” dedi ve devam etti: “Deniz yatağında dik, gururlu, bozulmamış ve eksiksiz bir formda korunmuş olarak duruyor.“
Antarktika Antlaşması uyarınca, Endurance’ın enkazı Tarihi Yer ve Anıt olarak koruma altına alındı.
Geminin bulunmasının bu kadar uzun sürmesinin nedenlerinden biri, Weddell Denizi’nin, Endurance’ı batıran buzun birebiri olan kalın buzla kaplı olması. Çağdaş kutup buzkıranlarıyla bile, Endurance’ın battığı bölgeye girmek epey güç. Fakat bu yıl Antarktika’da rekor düzeyde düşük deniz buzu kapsamı görüldü. Weddell Denizi hala donuk vaziyetteydi ancak bu şartlar Agulhas II için bilhassa elverişliydi.
Endurance’ın Kıssası
Geminin batışı, Antarktika’nın en ünlü hayatta kalma öykülerinden birinin de ortaya çıkmasına sebep olmuştu. Endurance, Şubat 1915’te buzda sıkıştı ve 21 Kasım’da nihayet buza yenilene kadar kış ayları boyunca yerinde kaldı. Bu noktada, Shackleton ve 27 kişilik mürettebatı, boğulma riskiyle yüz yüze getiren deniz buzunda mahsur kaldı ve derme çatma kamplar kurdular.
Shackleton ve beş kişilik bir takım Güney Georgia adasına yanlışsız yola çıkmadan evvel, Antarktika Yarımadası kıyılarındaki Fil Adasına ulaşmayı başardı. Yaklaşık 1.300 kilometrelik seyahati tamamladılar ve adadaki bir balina avlama istasyonundan mahsur kalan mürettebat için yardım alabildiler. Öykü, Shackleton’ın liderliği ve can kaybı olmadığı gerçeğiyle ününü edindi.