Doğal elma sirkesi yapmak için gerekeli malzemeler:
Cam kavanoz 5 litrelik
Elma 2 kg
Kaynak suyu 3 litre
Doğal tuz 1 çorba kaşığı
Bal/pekmez 1 çorba kaşığı
Sirke 1 çay bardağı
Sirke mayası çay tabağı büyüklüğünde bir parça(varsa)
Elmalar yıkanır, bıçakla birkaç parçaya bölünür, varsa ezik ve çürükleri ayıklanır. Kavanoza konur. Tuz ve bal eklenir. Sirke ve sirke mayası konur. Üzerinde 2-3 cm boşluk kalacak şekilde suyla doldurulur. Kavanozun ağzı, hava almasını sağlayacak tülbent ya da benzeri bir örtüyle kapatılır. Mümkün olduğunca sıcak ve kuru bir yere konur. 1-2 gün içinde fermantasyon başlar, köpürme ve gaz çıkışı olur. Ara sıra ağzı açılıp tahta bir kaşıkla karıştırılır. Köpürme ve gaz çıkışı bittiğinde kavanozun ağzı kapağıyla kapatılır ve karanlık bir yerde dinlenmeye alınır. Toplam süre 3 aya ulaştığında elma sirkeniz hazırdır.
Dikkat edilecek konular:
- Kullanılan tüm malzemenin doğal olmasına önem verin.
- Şeker kullanmayın, bal ya da şeker katılmadan yapılmış pekmez kullanın.
- Musluk (şebeke) suyu yerine kaynak suyu (şişe ya da damacanalarla satılan su) kullanın.
- Doğal tuz (kaya tuzu, salamura tuzu ya da mağara tuzu) kullanın, rafine tuzlar (sofra tuzları) kimyasal madde içerirler ve görev yapmazlar.
- Kullanacağınız sirke kendi yaptığınız ya da doğal olduğuna emin olduğunuz sirke olmalı. Marketlerde satılan sirkeler katkı maddesi içerirler, bakteri barındırmazlar.
- Sirke mayası ev yapımı sirkelerin üzerinde oluşan jöle kıvamında yapılardır. Sirke oluşumu için gerekli bakterileri içerirler. Bulabilirseniz kullanın, sirkeniz daha hızlı dönecektir(oluşacaktır).
- Fermantasyon aşamasında hemen her gün denetleyin, küf oluşumuna izin vermeyin. Küf nemli ortamlarda oluşur, yüzeyden temizleyin. Bunun için kağıt peçeteler kullanabilirsiniz. Peçeteyi sirkenin üzerine örtün ve küfün yapışmasını bekleyin, sonra alıp atın, küf bitene dek yineleyin. Kavanozu nem olmayan başka yere taşıyın.
- Fermantasyon için kavanozun hava alması (ağzının açık olması) sağlanmalı ama sinek oluşumuna da engel olunmalıdır. Bunun için en uygun malzeme tülbenttir, ince kadın çorabı da kullanılabilir. Böylece havadan gerekli bakteriler sirke malzemesine ulaşabilir. Fermantasyon sırasında oluşan köpük ve gaz çıkışı da sağlanmış olur. Taşma ve kavanozun kırılması önlenir.
- Ara sıra karıştırmak bakterilerin hareketlenmesine ve sirkenin oluşumuna yardımcı olur.
- Kavanozun ağzını kapatmak için gaz çıkışının bittiğinden emin olun. Bunu şöyle belirleyebilirsiniz: İlk günlerde elmalar suyun üstünde yüzüyorken, fermantasyon sona erip sirke oluşmaya başladığında dibe çökerler. Bu aşamada tülbendi alıp kapağını kapatarak karanlık bir yerde dinlendirebilirsiniz .
- Sirkenin tadını ara sıra denetleyerek istenen kıvama ulaşıp ulaşmadığını anlayabilirsiniz. Bir başka yolu da, sirkeden birkaç damlayı toprağa dökmektir. Sirkeyi döktüğünüzde köpürürse sirkeniz olmuş demektir.
- Sirkeyi tülbentle süzerek şişelere alabilirsiniz. Tortuyu engellemek içi 2-3 kez süzme işlemi yapın, sonrakilerde tülbendi 2 kat yaparak daha iyi bir süzme yapabilirsiniz.
- Süzmeden önce sirkenin üstünde sirke mantarı oluşmuşsa, onu alın kapalı bir kapta saklayın. Kurusa bile daha sonra sirke yapımlarında kullanabilirsiniz.
- İstediğinizden daha sert bir sirke elde ettiyseniz, kaynak suyu ekleyerek seyreltebilirsiniz.
Hüseyin Varış