Eşini ve babasını kaybetmiş kadınlar için devlet maaş ödemeleri yapıyor. Ayrıca bu kadınların kendi gelirleri de olabiliyor. Kafaları karıştıran ise çift maaş.
KİMLER, NASIL YARARLANABİLİYOR?
En çok merak edilen mesele, bir kadının hem ölen kocasından hem de ölen babasından iki maaş alıp alamayacağı… Öncelikle söyleyelim, kocası ölen bir kadının çift maaş alma hakkı var. Kocası ölen bir kadın eğer emekli ise hem kendi emekli maaşını hem de kocasından kalanı alır. Yani çift maaş alır. Dul kadın çalışabilir. Hem kocasından hem de sigortalı olarak çalıştığı yerden maaş alır ve şartlar oluşursa emekli de olur. Gelelim hem kocadan hem babadan maaşa. Kız çocuk çalışmıyorsa, ölen anne-babasından aylık alıyor. Çalışmaya başlarsa, SSK ya da Bağ- Kurdan bağlanan aylık kesiliyor. Emekli Sandığından bağlanan aylık ise kız çocuğu SSKlı ya da Bağ-Kurlu olarak çalışıyorsa, kesilmiyor. Memur olursa kesiliyor. Çalışmayan bekâr kız çocuğunun da çift maaş alma imkânı bulunuyor. 1 Ekim 2008den itibaren, yetim kız çocuğunun ölen anne ve babasından iki maaş alma imkânı var. Yüksek olanın tamamını, diğerinin ise yarısını alıyor. Kız çocuğu, evlenince maaşı kesiliyor.
DAVA AÇALIM MI?
1 Ekim 2008de 5510 Sayılı Yasa yürürlüğe girmeden önce, dul kalan ve çalışmayan kadına kurumlar (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) farklı olmak şartıyla, hem kocadan hem babadan aylık veriliyordu. Ancak 1 Ekim 2008den sonra hem babadan hem kocadan çift maaş kalktı. Gelelim 2012deki Yargıtay kararına… Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2012/223 sayılı kararı ile hem babası hem kocası SSKlı olan bir kadına çift maaş verildi. Kız çocuklarına yetim aylığı bağlanabilmesi için SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamından gelir veya aylık almama şartı 06.08.2003de SSK mevzuatına girdi. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2011/2938 kararı, bu gerekçeyle her ikisi de SSKlı olan eş veya babadan birisinin 06.08.2003 öncesi ölmüş olması halinde, SGKdan çift aylık alınabileceğini ortaya koydu. Bu içtihat ile 02.08.2003ten önce hem ölen kocası hem de ölen babası Bağ-Kurlu olanların da çift maaş yolu açık. Çünkü aynı kural Bağ-Kur mevzuatına 02.08.2013 tarihinde getirildi. Hukukçular bu içtihatlarla dava açılabileceğini belirtiyor.
MİLYONLARIN GÖZÜ ANKARADA
Sosyal güvenlik alanında bazı değişiklikler yapılmasıyla ilgili yasa tasarısı şu an Başbakanlıkta. Tasarıdan milyonlarca insanın talepleri var: 4Cliler kadro bekliyor. İşçi kadrosundaki üniversite mezunları memurluk istiyor. 2005 sonrası memur olanlar bir derece, memurlar disiplin affı umuyor. İş ve meslek danışmanları (İMD) maaşlarında düzeltme bekliyor. Ayrıca dışarıdaki 7 bin İMD ise atanma bekliyor. Akademik personelin isteği ise zam.
EN AZ 900 GÜN
Dul maaşında, 01.10.2008den sonra Bağ- Kurlular ve Emekli Sandığına tabi olanlar için 1800 gün, SSKya bağlı olanlar için ise 900 gün prim ödeme aranmaktadır. Bundan önceki durumlarda eksik günler doğum ya da askerlik borçlanmasıyla tamamlanabilmekteydi. Ama şimdi kabul edilmiyor. Fakat bu konuda Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin kararı mevcut. O yüzden dava yoluyla borçlanarak eksik günlerin tamamlanabilme imkânı var. Bize göre de kanuna konulan her türlü borçlanma hariç 900 gün sözü hakkaniyetle uyuşmamaktadır.