ntv.com.tr 06.08.2020 - 16:59
ABD’li araştırmacılar, kalsiyum bakımından zengin yıldız patlamalarının evrenin kalsiyumunun yarısını ürettiğini belirtti.
Çalışmaya göre, bu nadir gerçekleşen yıldız olayları insanların kemiklerinde ve dişlerinde bulunan minerallerinde temel kaynağı. Bununla birlikte gökbilimciler yakın zamanda SN 2019ehk adı verilen süpernovayı Dünya'dan 55 milyon ışıkyılı uzaklıkta gözlemledi. Billim insanları, bu süpernova'nın şimdiye kadar gözlemlenen en fazla kalsiyumu yaydığını söyledi.
Süpernova, enerjisi biten büyük yıldızların şiddetle patlaması durumuna deniliyor. Bir süpernovanın parlaklığı Güneş'in parlaklığının yüz milyon katı kadar olabiliyor. Bir süpernovanıVnparlaklığını yitirmesi ise haftalar ya da aylar sürebiliyor.
Çalışmaya öncülük eden ABD'nin Illinois eyaletinde Evanston şehrinde bulunan NorthWestern Üniversitesi’nden Wynn Jacobson-Galan, “Bu olaylar o kadar azdır ki, kalsiyumdan zengin süpernova hakkında çok az şey biliyoruz. SN2019K yıldızının sona ulaşmadan önceki aylerdaki gözlemleyerek, daha önce keşfedilmemiş sonuçlar elde ettik” ifadelerini kullandı.
SN2019K, Dünya’dan 55 milyon ışıkyılı uzaklıkta bulunan sarmal gökada Messier 100'ü izlerken Joel Shepherd adlı gökbilimci tarafından tespit edildi. Turuncu bir nokta olarak ortaya çıkan patlama, daha sonra diğer astoronomi bilimcilerini harekete geçirdi.
Yıldızlar patlamadan önce de kalsiyum üretiyorlar, ancak helyum ile yandıklarından çevreye düşük miktarda yayıyorlar. Ancak, süpernovalar saniyeler içinde çok büyük miktarlarda kalsiyum üretebiliyor.
Northwestern Weinberg Sanat ve Bilim Koleji'nde fizik ve astronomi profesörü olan Raffaella Margutti, süpernovanın kalsiyum üretmesinin nedenin 'Patlama soğumak için enerjisini vermek istiyor ve kalsiyum emisyonu bunu yapmanın etkili bir yoludur” dedi. Jacobson-Galan ise bu durumun, patlamanın yarattığı sıcak madde topunun çevresiyle dengeye ulaşmaya çalışmasından kaynaklandığını söyledi.