Bu makaledeki ortak yazarlar Brian Bourquin, DVM. Müşterileri tarafından “Dr. B” olarak bilinen Brian Bourquin, biri South End/Bay Village’da, diğeri Brookline, Massachusetts’de olmak üzere iki yerde bulunan bir evcil hayvan bakım ve veteriner kliniği olan Boston Veteriner Kliniği’nin sahibidir. Boston Veteriner Kliniği sağlık ve önleyici bakım, hasta bakımı ve acil bakım, yumuşak doku operasyonları ve diş hekimliğini içeren temel veteriner bakımında uzmandır. Klinik ayrıca davranış, beslenme ve akupunktur ve terapötik lazer tedavileri kullanarak alternatif ağrı tedavileri konusunda özel hizmetler sunar. Boston Veteriner Kliniği AAHA (Amerikan Hayvan Hastanesi Derneği) onaylı bir kliniktir ve Boston’un ilk ve tek Fear Free sertifikalı kliniğidir. Brian 19 yıl üzerinde veterinerlik deneyimine sahiptir ve Veteriner Hekimlik derecesini Cornell Üniversitesi’nden almıştır.
Dişi köpeğini kısırlaştırmak bir sosyal sorumluluktur. Rahminin alınması, köpeğin rahim enfeksiyonu (pyometra) kapamayacağı anlamına gelir ve kısırlaştırma ikinci kızışmasından önce yapılırsa bunun yaşamın ilerleyen dönemlerinde meme kanseri oluşumuna karşı koruyucu bir etkisi olur. Ancak herhangi bir hayvanı ameliyat ettirmek sinir bozucu olabilir. Evcil hayvanına ameliyattan sonra sağladığın bakım, ameliyat sonrası komplikasyon yaşanma riskini azaltabilir ve iyileşme sürecini rahat hâle getirebilir.
Adımlar
Kısım 1
Kısım 1 / 6:Ameliyattan Sonra Köpeğini Klinikten Almak
-
1Köpeğinin ulaşımını ayarla. Ayağa kalkıp yürüyebilene kadar köpeğinin eve girmesine izin verilmeyecektir. Ancak bu, eve yürüyerek gitmesi gerektiği anlamına gelmez. Köpeğin küçükse kucağında taşı, büyükse bir ulaşım aracı ayarla.
- Veteriner, verilen yatıştırıcılardan dolayı hâlâ sersem görünüyorsa veya kendi başına yürüyemiyorsa köpeğini klinikte bir gece tutabilir.
-
2Bir arkadaşından seninle gelmesini iste. Köpeğini klinikten alırken bir arkadaşını yanında götür. Tüylü arkadaşını tekrar göreceğin için endişeliyken talimatları hatırlamak genellikle zordur. Arkadaşın, anın getirdiği telaşla unutabileceğin talimatları senin yerine dinleyebilir.
- Arkadaşın, köpeği araca bindirip indirirken kapıları açık tutabilir ve sana yardımcı olabilir.
-
3Kliniğe geldiğinde veterinere sorabilmen için tüm sorularını not al. Çoğu klinik, köpeğin ameliyat olduktan sonra ne yapacağını açıklayan kapsamlı, sözlü ve yazılı talimatlar verir. Kliniğe gelmeden önce, ameliyat sonrası bakımla ilgili olabilecek tüm sorularını yazman da iyi bir fikirdir.
Reklam
- Sorularını bir kâğıda yazmak ve veterinerinle birer birer gözden geçirmek, köpeğine bakmak için daha hazırlıklı hissetmene yardımcı olabilir.
Kısım 2
Kısım 2 / 6:Ameliyattan Hemen Sonra Köpeğine Bakmak
-
1Köpeğinin yaşadığı ortamı sakin ve sessiz tut. Köpeğini eve getirdiğinde, dinlenmesi ve iyileşmesi için biraz huzura ve sessizliğe ihtiyacı olacaktır. Ameliyatın gerçekleştiği günün akşamında bir yemek partisi verme; etrafta çok sayıda insan olması köpeğin için rahat bir ortam yaratmayacaktır.
- Ayrıca insanları köpeğini ziyaret etmeye davet etmeye isteğine de karşı koymalısın. Köpeğin bu insanları görmekten memnun olacak olsa da onların orada olması, köpeğinin dinlenmesi gerekirken ayağa kalkıp dolaşmak istemesine de neden olacaktır.
-
2Köpeğinin ameliyatından sonra 24 saat evde kal. Birçok insan, ameliyattan sonra günlerce köpeğiyle evde kalması gerekip gerekmediğini merak ediyor. Bu gerekli değildir ama köpeğinin yemek yediğinden, uyanık olduğundan, tuvalete gittiğinden ve çok fazla acı çekmediğinden emin olmak için ameliyattan sonraki ilk 24 saat evde olmak iyi bir fikirdir.[1] X Kaynağı araştır BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications.
- Bu ilk 24 saatlik süre içinde seni endişelendiren herhangi bir şey olursa tavsiye için her zaman veterinerini ara.
- Evden çıkmaktan başka seçeneğin yoksa güvenilir bir evcil hayvan bakıcısı bulmayı ve onu konuyla alakalı bilgilendirmeyi düşün.
-
3Ameliyattan sonra köpeğini hafif gıdalarla besle. Akşam, köpeğinin anestezisi etkisini yitirmeye başladıktan sonra onu besleyebilirsin. Ancak, ona normal porsiyonları yerine hafif bir yemek ver. Anestezi bazı köpeklerin midesinin bulanmasına neden olabilir ve tam bir öğün yemek köpeğinin kusmasına neden olabilir.
- Köpeğine biraz pilav veya makarna ile birlikte küçük bir parça pişmiş tavuk göğsü, tavşan eti, morina balığı veya hindi vermeyi düşün.
- Alternatif olarak, mide bulantısı yaşayan köpekler için hazırlanmış bir mama da alabilirsin.
-
4Ameliyattan sonraki gün köpeğini normal bir şekilde besle. Ertesi gün köpeğini yine normal bir şekilde besleyebilirsin. Ameliyat olmuş bir köpeğin iki ila üç gün boyunca dışkılamamasının normal olduğunu unutma.
-
5Ameliyattan sonraki günlerde köpeğini dört saatten fazla yalnız bırakmamaya çalış. Ameliyattan sonraki ilk üç ila dört gün boyunca köpeğini bir seferde dört saat yalnız bırakabilirsin. Bu dört saat onun uyumasına ve dinlenmesine izin verirken, yaşayabileceği sorunları tespit edemeyecek kadar uzak kalmamanı da sağlayacaktır.
- Hangi işaretleri araman gerektiğini öğrenmek için, acı çeken bir köpeğe yardım etmeyle ilgili bölüme bak.
-
6Dört veya beş gün sonra takip sürelerini kısalt. Bu noktada ciddi bir komplikasyon olmadığını varsayarsak köpeğin evde yalnız bırakıldığında bir sorun yaşamamalıdır. Bu noktadan sonra olay genel olarak, köpeğe ameliyattan 10-14 gün sonra dikişler alınana kadar iyileşmesi için zaman vermekten ibarettir.Reklam
Kısım 3
Kısım 3 / 6:Köpeğinin Yarayı Yalamasını Önlemek
-
1Köpeğinin bandajını 24 saat çıkarma. Bazı klinikler hastayı kesiği kapatan Primapore (yapışkan bir pansuman) ile eve gönderir. Bunu 24 saat çıkarmamak, kesiğin üzerinde, bakteri bulaşmasını önleyen bir mühür oluşmasını sağlar.
- Bazı klinikler çıkarırken köpeğin cildini tahriş olabileceği için artık Primapore kullanmamakta.
-
2Yarayı yalamasını önlemek için köpeğine yakalık al. Enfeksiyon oluşması ve dikişlerin atması riski yüksek olduğundan, köpeğinin veya başka bir hayvanın kesiği yalamasına izin verme. Bunu yapmasını önlemek için, aralarından seçim yapabileceğin çeşitli yakalıklar vardır. Bu yakalıklar çeşitli şekillerdedir ve Elizabeth döneminin fırfırlı yakalarına, abajura veya altı çıkarılmış bir kovaya benzer. Çoğu şeffaf plastikten yapılmıştır.
- Köpeğine uyan bir yakalık seç. Yakalığın dar ucu köpeğin boynuna oturur ve bu yakalığı tasma tutar. Yakalığın geniş ucu burnunun 5 ila 7,5 cm ötesine uzanmalıdır ki yakalık yarayla arasında bir engel oluştursun.
- Alternatif olarak, köpeğin başını döndürmesini önlemek için köpeğe şişirilebilir bir boyunluk alabilirsin. Bunlar can simitlerine çok benzer ve köpeğinin boynunun çapına uygundur.
-
3Başka köpeklerin varsa köpeğine eski bir tişört giydir. Birden fazla köpeğin varsa herhangi biri, iyileşen köpeğinin yarasını yalamaya çalışabilir. Bunun olmasını önlemek için, köpeğinin tüm vücudunu kesiğin yapıldığı yere kadar örtecek büyük bir tişört bul. Köpeğinin tişörtü 10 ila 14 gün boyunca giymesini sağla. Pamuklu tişörtler nefes alabilir olduklarından bu konuda işe yarar.[2] X Kaynağı araştır BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications. :
Reklam
- Tişörtü köpeğinin başına geçir ve ön bacaklarını tişörtün kollarına sok. Tişörtü kesiği kapatacak şekilde aşağı çek ve köpeğin etrafta dolaşabilmesi için tişörtü bağla. Tişört yeterince uzunsa alt kısma, köpeğinin arka bacaklarını geçirebileceğin iki delik de açabilirsin.
- Tişört kirlenirse temiz bir tane ile değiştir.
Kısım 4
Kısım 4 / 6:Köpeğinin Yarasına Bakmak
-
1Kesiği sabah akşam kontrol et. Kesiğe bak ama dokunma. İyileşen bir yaranın kuru olması, kesikten sıvı sızıntısı yapmaması gerekir. İyileşme sürecinin bir parçası olarak, yaranın kenarları hafifçe şişebilir; bu da kenarları bir araya getirmeye yardımcı olur.
-
2Enfeksiyon belirtileri ara. Yarada ısı, şişme veya akıntı belirtilerine karşı dikkatli ol. Kesikten sızan kan veya irin varsa derhal veterinere başvur. Kan çoğu zaman büyük bir iç kanamadan ziyade derinin altındaki yağ tabakasına sızıntı yapan küçük bir kan damarından gelir ancak ciddi bir şey olmadığından emin olmak için veterinerini ara.[3] X Kaynağı araştır BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications.
- Aynı şekilde, irin genellikle karın dışına çıkan bir enfeksiyondan ziyade derinin üzerinde veya hemen altındaki bir enfeksiyonun belirtisidir. Bununla birlikte, köpeğinin, yaranın bir an önce iyileşmesi adına enfeksiyonu yatıştırmak için antibiyotiklere ihtiyacı olabilir.
-
3Kesiği sadece kirlenirse yıka. Veteriner hekimin tarafından tavsiye edilmedikçe kesiğe dokunma. Ancak köpeğin dışarı çıkar ve karnı çamurlanırsa kesikteki kiri nazikçe yıkamak kabul edilebilir. Bunu yapmak için:
- Bir tuzlu su çözeltisi hazırla (bir tatlı kaşığı (5 ml) tuz, yarım litre (0,5 L) suya karıştırılarak kaynatılır, ardından cilde temas ettirilebilecek kadar soğutulur). Pamuk toplarını solüsyona batır, ardından kesikteki kiri temizlemek için yaranın üzerine hafifçe sür.
-
4Köpeğinin yatağının temiz olduğundan emin ol. Yara soyulmuşsa ve havaya maruz kalmışsa yaranın kirlenmemesi için köpeğinin temiz ve kuru bir yatakta uyuduğundan emin ol.Reklam
Kısım 5
Kısım 5 / 6:Köpeğinin İhtiyaç Duyduğu Kadar Dinlenmesini Sağlamak
-
1Dinlenmenin neden önemli olduğunu anla. Dinlenme ilkesi; kesiği gerebilecek, kan basıncını artırabilecek veya dikişleri attırabilecek her şeyden kaçınmaktır. İdeal bir dünyada dinlenmek sadece dinlenmektir; bolca yatakta uzanmak, merdiven çıkmamak, zıplamamak ve yürümemektir.
-
2Köpeğinin kendini zorlamasına izin verme. Bu; koşmamak, Frizbi veya yakalama oyunu oynamamak demektir. Ayrıca merdivenlerden inip çıkmak veya mobilyalara atlamak ve inmek de yok. Merdivenleri kapatabilmen için köpeğinin iyileşme süresi boyunca bir çocuğun merdiven güvenlik kapısını ödünç almayı düşün.
- Seninle uyumayı seven büyük bir köpeğin varsa yatağına ulaşmak için merdivenleri çıkmasına izin verme. Köpeğinin sağlığı konusunda endişelerin varsa alt katta, onun yanında kanepede uyuyabilirsin.
-
3Kendini rahatlatması gerektiğinde köpeğini dizginle. Köpeğini bahçeye tasma ile çıkar ve özgürce dolaşmasına izin verme; onu yönlendir. Köpeğini tasmalamak onu dizginlemene ve kovalamak istediği bir şey görürse kendine zarar vermesini önlemene yardımcı olabilir.
-
4Köpeğinin arabaya binip inmesine yardım et. Köpeğinin arabana atlayarak binip inmesine izin verme. Köpeğin büyükse, gerekirse onu klinikten alırken veya evinden başka bir yere götürürken bagaja koyup almana yardımcı olması için bir arkadaşını yanında götür.
-
5Tekrar yürüyüşe çıkarmaya başladığında köpeğini tasmalı tut. Köpeğin cozuttuysa, enerjisi yerinde zıplayacak veya kapılardan atlayarak geçecek kadar birikmişse kısa bir yürüyüşün uygun olup olmadığını kliniğe danış. Yürüyüş sırasında onu daima tasmalı tut.
- Ameliyattan üç ila dört gün sonra köpeğini yürüyüşe çıkarmayı düşünebilirsin. Yürüyüşü beş dakikayla sınırlı tutmaya çalış ve köpeğini düz bir zeminde yürüt.
-
6Köpeğinle sertçe oynama. Evde, iyileşmekte olan köpeğinle boğuşmak isteyen başka köpeklerin varsa üzerine atlamamaları için onları sürekli gözetim altında tut. Köpeğinle ip çekme oyunu ya da hareket gerektiren başka oyunlar oynama.
- Diğer köpeklerini kontrol altında tutamayacağından endişe ediyorsan iyileşmekte olan köpeğinin dikişleri alınana kadar bir arkadaşından bu köpeklere göz kulak olmasını istemeyi düşün.
-
7Köpeğin çok hiperaktifse veterinerinle konuş. Ne kadar uğraşırsan uğraş yavaş davranmayı kesinlikle reddeden hiperaktif bir köpeğin varsa bunu veteriner kliniğine bildir. Onu biraz yavaşlatmak için hafif bir sakinleştirici önerebilirler.Reklam
Kısım 6
Kısım 6 / 6:Köpeğinin Ağrılarıyla Başa Çıkmasına Yardımcı Olmak
-
1Veterinerin verdiği ağrı kesicileri köpeğine ver. Her büyük cerrahi işlemde olduğu gibi, hastanın ağrısının olmadığından emin olmak önemlidir. Çoğu klinik, ameliyat gününde bir ağrı kesici kombinasyonu (bir opioid ve bir steroid olmayan bir ağrı kesici) kullanır ve evde kullanmaya devam etmesi için köpeğini ağızdan alınan ağrı kesici ile eve gönderir.
- Bazı köpeklerin daha hassas olduğunu ve diğerlerinden daha fazla ağrı hissedeceğini unutma. Ağrının giderilmesi için gereken ortalama süre genellikle dört ila beş gündür, ancak köpeğinin daha fazla veya daha az zamana ihtiyacı olabilir.
- Veteriner tavsiyesi olmadan reçetesiz ağrı kesici kullanma.
-
2Köpeğinin acı çekip çekmediğine dair işaretler ara. Her köpek acıya farklı tepki verir; bazıları ses çıkarıp sızlanırken bazıları bir köşeye çekilip saklanmaya çalışır. Genel rahatsızlık belirtileri aşağıdaki gibidir:[4] X Kaynağı araştır BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications. :
- Huzursuzluk: Gezinme, yerinde duramama, oturup tekrar ayağa kalkma; bunların hepsi rahatsızlık belirtileri olabilir.
- Ses çıkarma: İnleme ve ağlama. Bu bazen bir acı belirtisinden çok dikkat çekme girişimidir. Ağladığında köpeğin üzerine titremekten kaçın; onu ödüllendirmeyeceğini öğrendiği hâlde sızlanmaya devam ederse muhtemelen acı çekiyordur.
- Vücut Duruşu: Acı çeken bir köpek, genellikle aşağıya eğilmiş kulakları, hüzünlü gözleri ve eğik başıyla "perişan" bir ifade takınır. Vücudu genellikle kamburdur ve en sevdiği pozisyonda yatamayabilir.
- Davranış: Bazı köpekler acı çektiklerinde davranışlarını değiştirirler, bunun bir örneği kıpır kıpır olmak ya da agresifleşmektir. Bazı köpekler acıdan saklanmaya çalışıyormuş gibi bir köşeye çekilirler.
- Yiyip içmemek: Bazı köpekler (özellikle Labradorlar) ne olursa olsun yer, bazıları da rahatsız olduklarında yemeyi keserler.
-
3Köpeğinin şiddetli bir ağrı çektiğini düşünüyorsan veterinerinle iletişime geç. Köpeğinin yeteri kadar ağrı kesici almadığını düşünüyorsan kliniğe başvur. Ağrı kontrolünü artırmak için, steroid olmayan anti-enflamatuar ilaç reçetesine eklenebilecek, tramadol gibi başka ağrı kesiciler de var.
-
4Ciddi belirtiler fark edersen veterineri ara. Çoğu veteriner, kontrol için ameliyattan sonraki üç ila on gün arasında randevu vermek ister. Ama bundan önce endişelenirsen tavsiye için her zaman veterinerle iletişime geç. Şunlar izlenecek işaretlerdendir:
Reklam
- Ameliyattan 48 saat sonra bile yiyip içmemek: Köpeğinin şimdiye kadar yemek yiyor olması gerekir; yemiyorsa acı çekiyor olabilir. Tavsiye istemek için bir gün daha bekleme.
- Yaradan akıntı: İyileşen bir yara genellikle kurudur. Akıntı varsa, özellikle kan veya irin varsa tavsiye al.
- Hastalık veya ishâl : Bazen uyuşturucu ilaçlar hassas hayvanlarda karın ağrısına neden olabilir, ancak yakın zamanda ameliyat olmuş bir evcil hayvanın midesinin bulandığını görürsen onu veterinere götür.
- Zayıflık, uyuşukluk veya karında şişme: Köpeğin zayıf görünüyorsa ve enerjisini geri kazanamıyorsa veya vücut biçimi değişiyorsa ve karnı şişkin görünüyorsa derhal veterinerden tavsiye al.
İpuçları
- Enerjik veya dinlenmemiş bir dişi köpeğin vücut duvarını esnetmesi ve dikişlerini attırması daha olasıdır. Bu, iltihaplanma olasılığını arttırır ve iltihaplanma nedeniyle bölgeye gelen hücreler daha sonra "dikiş reaksiyonu”na neden olur.
Referanslar
- ↑ BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications.
- ↑ BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications.
- ↑ BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications.
- ↑ BSAVA Textbook of Veterinary Nursing. Cooper, Mullineaux, and Turner. BSAVA Publications.