PİYANO ÇALMA TEKNİK ÇALIŞMALARI
Teknik Çalışmalar Öğrencide teknik becerilerin geliştirilmesi, çocuğun psikolojisi, yaş özelliği ve zekâ türü gibi değişkenlere göre seçilen yaklaşım ve tekniklerle gerçekleştirilmelidir.
Örneğin Ömür, görsel zekânın baskın olduğu öğrenciler için şu teknikleri önermektedir: Eserin bütününü gözden geçirmesini ve eseri görsel olarak tanımasını sağlama, eseri çalıştırırken çeşitli şekiller, renkler ve belirli simgelerden yararlanma, eseri çalıştırırken öğrenciyi görsel kelimeler kullanarak teşvik etme, eseri çalıştırırken kafasında ne tür imgeler oluştuğunu öğrenciye sorma, öğrenciden eseri bir kişiye ya da bir olaya benzetmesini ve eseri çalışırken o kişiyle veya olayla bağdaştırmasını isteme”, “ileri düzey eseri olarak vals çalan öğrencinin, eserin dönemini hayal etmesine yardımcı olma.
Aynı çalışmada işitsel zekânın baskın olduğu öğrenciler için “eseri, baştan sona çalıp, dinlemesini sağlama”, “eserin sesli solfejini yaptırarak çalıştırma”, “eseri çalıştırırken sağ ve sol eldeki, partileri ayrı ayrı duyabilmesine yardımcı olma”, “eserdeki cümleleri ve dinamikleri, seslerle ve konuşma diliyle bağdaştırarak anlatma”; kinestetik öğrenciler için de “parmak ağırlığını ve tuş dibini daha iyi hissedebilmesi için eseri önce eldiven giydirerek çalıştırma”, “eserde uygulanması gereken teknikleri örneklerle öğretme”, “akor bağlantılarıyla ya da değişik el pozisyonlarıyla ilgili ipuçları vererek tuşe hâkimiyetini kolaylaştırma”, “öğrenciye eseri çalışırken neler hissettiğini, eserin ona hangi duyguları yaşattığını sorma”, eseri çalıştırırken teşvik için öğrencinin sırtını sıvazlama” “öğrenciden eseri, yaşadığı bir olayla bağdaştırmasını ve olayla ilgili duygularını yorumuna katmasını isteme” gibi teknikler önerilmektedir. Eğitim devamlı ve tutarlı olmalı; açıklık ilkesine dayanarak oluşturulmalı; daha net olarak öğretmen tarafından piyanoda çalınarak gösterilmelidir.
Bilindiği gibi öğrenme/öğretme etkinliği, amaç ve kazanımların belirlenmesiyle başlar. Teknik beceriyi geliştirme hedefi, öğrenciyi ona aktarılan bilgilerin ve kazandırılan becerilerin ondan nerede ve ne zaman talep edileceğini düşünmeye sürükler. Bu düşünce çalışma ile ilgili bir hedef oluşturur. Bu hedef ise öğrencinin ders dışında yaptığı çalışmalar ve öğretmen ile birlikte yapılan dersler için motivasyon oluşturur. Bundan sonra çalışmanın her aşamasına dikkat edilmelidir. (Teknik çalışmalar, gam, etüd vb.) Piyano sanatı var olduğundan beri öğretim ve piyanistik mükemmelleşme sürecinde pek çok teknik çalışma yöntemi kullanılmıştır.
Bu yöntemler kendi içeriklerine göre değişir. Teknik açıdan yararlı olan ve doğal olarak müzik anlamında önemli sayılan çalışmalarla beraber ince (üst düzey) teknik hedefler izleyen çalışmalar da sık sık görülür.
Bu konuda sıklıkla şu soru sorulmaktadır:
Özel teknik çalışmalar gerekli midir?
Piyanocuya tekniği öğretmek için alıştırma (etüd) ve piyes (pieces=müzik parçası) kullanmak daha yararlı olur mu? Bu soruların şöyle yanıtlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir:
1. Bir öğrenci için gerekmeyen bir alıştırma başka bir öğrenci için gerekli olabilir.
2. Teknik çalışmalar el hareketleri için çok yararlı olur ve elleri çalışır duruma getirir.
3 Teknik gelişim için özel olarak önerilmiş çalışmalarla bazı teknik beceriler piyese oranla daha kolay kazanılmaktadır.
4. Çalışmalar gerçekten teknik mükemmelliğe ve performans güvencine yardımcı olur.
5. Teknik çalışmalar, piyano eğitiminin en önemli etkinliklerinden biridir.. Bu çalışmalar piyanistin teknik becerisini geliştirerek daha üst düzeye çıkarmaya yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda bu düzeyde kalmasını da sağlar. “Çalışma” terimi, sözü analiz etme, düşünme ve öğrenme, prensiplere geçiş anlamlarını taşımaktadır.
Öğrencinin dikkati her zaman ses, çizgi ve ritme yoğunlaşmalı; çalışma sürecinde özellikle düzgün, melodik ve aynı zamanda yeteri kadar çeşitli renkteki sesler seçilmelidir. Örneği keman, viyolonsel, flüt vb. çalgıların ses renkleri kullanılabilmeli. Yalnız parmak dokunuşuna değil, aynı zamanda onun yüksekliğine de dikkat edilmelidir. Hiçbir zaman eli germemeli, omuzdan parmak uçlarına kadar el serbest bırakılmalıdır. Çeşitli tempolarda alıştırma yapılabilir.
Herkes öğrenenin yavaş tempoda başlaması gerekmez. Ancak zaman zaman yavaş tempoya dönmek gerekir. Çünkü yavaş tempo, her türlü çalışmanın mutlak “koruyucu” şartıdır. Bazı çalışmaları her el için ayrı ayrı yapmak yararlı olur. Bu, özellikle yeteri kadar teknik beceri kazanmamış öğrenciler için yararlıdır. Bunun yanı sıra sık sık “piyano sesiyle” yaşamak ve yeteri kadar piyano çalışmak gerekir.
AKORÖğrencide ilk deneyim, önce ilk parmağı bırakmadan bir pozisyon dışında tek hareketle sesleri birleştirmeyi başardığı zaman oluşur. Daha sonra zor pozisyonlara geçiş sırasında piyanocunun işi de zorlaşır. Bu, elin esnekliği ile ilgilidir. Bu durumda dikkatli olmak, öğrencinin teknik ilerleyişini hızlandırmamak gerekir. Öğrencinin kapasitesini aşan zor çalışmalar verilmemelidir. Bu, büyük ölçüde yanlışlara neden olabilir, yanlış piyano çalma örnekleri oluşturabilir ve daha da önemlisi öğrenciler çalışmak istemeyebilir.