Tanım: Ön Asya olarak da isimlendirilen Yakın Doğu: Anadolu, İran, Irak, Suriye, Arabistan, Filistin ve Afri-ka'daki Mısır'ı da içine alan geniş bir alanı kapsamaktadır. 14. Yüzyılın Başlarında Yakın Doğuda Hüküm Süren Devletler 1. Türkiye Selçuklu Devleti 2. Anadolu Beylikleri 3. İlhanlı Devleti 4. Bizans İmparatorluğu 5. Altın Orda Devleti 6. Memlûk Devleti 7. Trabzon Rum İmparatorluğu
AVRUPA 14. yüzyıl başlarında siyasi birliklerini kuramayan Avrupa Devletleri, Feodalite (derebeylik) sistemi ile idare edilmektedir. Avrupa'da en güçlü devlet Kutsal Roma - Germen İmparatorluğu idi. Fransa ve İngiltere siyasi birliklerini kurmaya çalışmaktadırlar. İtalya; Siyasi birlik yolunda henüz adım atmamıştı. · Venedik Cumhuriyeti, · Ceneviz Cumhuriyeti, · Napoli Krallığı, · Papa Hükümeti, · Floransa Dukalığı, gibi küçük devletçiklerden oluşmakta idi. · İber yarımadasında Kastilya ve Aragon krallıkları ve Portekiz, · Doğu Avrupa'da Litvanya Dukalığı, Lehistan Krallğı ve Moskova kinezliği, · İspanya'da ise Beni Ahmer Devleti bulunmaktadır. BALKANLAR Balkanlarda bir kısım topraklara sahip olan Bizans,taht kavgaları ve iç isyanlar nedeni ile Balkanlarda denetimini kaybetmişti. Balkanların en güçlü devleti Sırp Krallığı idi. Onu Bulgar ve Macar Krallığı takip ediyordu. Bunların dışında Balkanlarda; · Arnavut Krallıkları · Eflak ve Boğdan Voyvodalıkları · Bosna ve Hersek prenslikleri, hakimiyetlerini sürdürmekte idiler.
Anadolu, İran, Mezopotamya, Filistin, Arabistan ve Mısır ve Ürdün’ü içine alan bölgeye Yakın Doğu, Ön Asya veya Orta Doğu denilmektedir. 14. Yüzyılın başlarında bölgede yer alan başlıca devletler; Türkiye Selçuklu Devleti, Trabzon Rum İmparatorluğu, İlhanlılar, Altın Orda, Memlûklar ve Bizans idi.
1)ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ: Türkiye Selçukluları Devleti, 1243 Kösedağ Savaşı’nda Baycu Noyan komutasındaki Moğollara yenilince eski gücünü kaybederek Moğollara bağımlı hale geldi. Anadolu Selçuklu Devleti'nin merkezi otoritesi zayıflamış, bu sebeple İç Anadolu bozkırlarında sembolik olarak varlıklarını sürdürmekte idi. II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in 1243 Kösedağ Savaşı’nda Moğollara yenilmesinden sonra, Anadolu’nun siyasi durumu oldukça değişmişti. Bu savaştan sonra Türkiye Selçuklu Devleti şeklen mevcut olmakla birlikte, asıl idare Anadolu’yu istila eden Moğolların elinde idi. Moğolların Anadolu’daki baskısı daha çok Orta ve Doğu Anadolu’da hissediliyordu. Bu bakımdan buralarda yaşayan Türkmenlerin büyük bir kısmı gözlerini batıya çevirmiş ve Batı Uc (Serhat) bölgelerinde büyük bir Türk nüfusu yığılmıştı. Bu sınır bölgeleri, daha 13.yüzyılın başından itibaren Moğol saldırılarından Anadolu’ya gelen Türkmenler için bir sığınak yeri olmuştu. Orta ve Doğu Anadolu’ya nispetle Moğolların daha uzak kalan bu bölgeler devleti karışıklıktan kurtaracak olan yeni bir siyasetin doğmasına müsait olan yerlerdi. Böyle bir hareketi sağlayacak olanlar ise şüphesiz Türkmen beyleri idiler. Nitekim, Anadolu’da idarenin gerçekte Moğolların eline geçmesiyle, Uc bölgelerinde fetihler yapan Türkmen beyleri ,Türkiye Selçuklu Devleti ile olan bağlarını yavaş yavaş koparmaya ve nüfuzları altındaki yerleri muntazam bir devlet haline getirmeye başladılar. Bunun sonucunda 13.yüzyılın sonlarına doğru Anadolu’nun çeşitli yerlerinde Türkmen beylikleri kurulmaya başlandı. Anadolu'da kurulan bu beylikler arasında, bilhassa Karaman Oğulları ile Germiyanoğulları büyük bir nüfuza sahipti. Böyle olmakla beraber, yeni bir siyasî gelişme için en elverişli ve sakin yerler, Batı Uç bölgeleri idi. Moğol tesir ve baskısından uzak kalan bu bölgelere, büyük nüfus kitlesi yanında, muhtelif meslek ve zümrelere mensup olanlar da göç ederek, dinî ve siyasî faaliyetlerine daha serbestçe devam etmekte idiler. Bunlar arasında Ahilik teşkilatına mensup olanlar ile Alp veya Alperen, Abdal veya Baba unvanı ile bilinenler önemli bir mevkie sahiptiler. Ahilik teşkilatına mensup olanlar içinde, sadece genç bekârlar ile esnaf ve sanatkârlar olmayıp, dinî ve siyasî fonksiyonu olan kimseler de vardı. Şehir ve kasabaların yanı sıra, köylere kadar da yayılan bu teşkilatın mensupları, siyasî otoritenin olmadığı yerlerde, emniyet ve asayişin sağlanması gibi vazifeleri dahi yerine getirmekte idiler. Alp veya Alperen unvanı ile bilinenler ise, daha çok Uç bölgelerinde kendilerini gazaya adamış olan kimselerdi. Kahraman, cengâver manasına gelen Alp unvanı, esasen İslâmiyet'ten önceki Türk dünyasında mevcuttu. Bu bakımdan bunlar, Türk kahramanlık geleneği ile İslâm dinini kaynaştırmışlardır. Alp unvanı, İslâmiyet'in tetiri altında bilahare yerini Gazi’ye bırakmıştır. Abdal veya Baba unvanı taşıyan kimselerin, daha çok Türkmen aşiretleri üzerinde tesiri vardı. Kendilerine Horasan Erenleri de denilen Anadolu Abdalları, gerektiğinde bizzat sefere katılmakta ve fethedilen yerlerde kurdukları zaviyelerle, oraların iskânında önemli bir rol oynamakta idiler. XIII. yüzyıl sonlarında Anadolu'daki bu teşkilatların kökleri, Türk ve İslâm dünyasının her tarafında vardı. Bu bakımdan bunlar, her tarafla temas halinde idiler. Hatta bu kimseler, Anadolu'da yeni bir nizamın ve adaletin temsilcisi olduklarından, fikirleri ordularla birlikte ve hatta onlardan önce fütuhata çıkıyor ve böylece o bölge daha evvel manen fethedilmiş oluyordu. Anadolu'nun Batı Uç bölgelerinde bu vasıfta kimselerin veya zümrelerin bulunması, yeni kurulacak bir devlet için temel şartların mevcut olması demekti. Bu şartlardan istifade edecek ve bu zümreleri yanına alacak beylik ise, Osmanlı Beyliği olacaktır.
1308'de Sultan II. Mesut'un ölümüyle Türkiye Selçuklu Devleti sona erdi. İlhanlılar, bundan sonra Anadolu'yu genel valiler aracılığıyla yönetmeye başlattılar. İlhanlıların etkili olamadığı sınır bölgelerinde yaşayan Türkmenler, birçok beylik kurdular. Böylece siyasi birlik bozulmuştur. Anadolu’da başlayan bu yeni döneme Anadolu Beylikleri dönemi denir.1336'da İlhanlılar Devleti'nin sona ermesiyle, Türkmen beylikleri bağımsız duruma geldiler. Bu beylikler, bir süre sonra, Türkiye Selçuklu Devleti'nin yerini almak amacıyla aralarında mücadeleye başladılar. Başlangıçta en güçlü beylikler Karaman oğulları, Candaroğulları ve Germiyanoğulları idi. Yıkılış sürecinde olan Anadolu Selçuklu Devleti ve Beylikler, İran'daki İlhanlılara bağlıydılar. Doğu Karadeniz’de Trabzon Rum Pontus devleti ve Adana ve G.D. Anadolu'da Memluklu devletinin üstünlüğü bulunmak*taydı. Anadolu Selçuklu devleti 1308’de yıkılmıştır.
2)İLHANLI DEVLETİ: Moğol İmparatorluğu parçalanmış, Rusya’da Altın orda, Orta Asya’da Çağatay, İran ve Anadolu'nun doğu taraflarında İlhanlılar hâkimiyet sürmekte idi. Ancak bunlar Müslüman ve Türk kültürünün etkisiyle tehlike olmaktan çıkmışlardır. İlhanlı devleti, Cengiz İmparatorluğunun parçalanmasıyla İran'da kurulan TÜRK-MOĞOL devletidir. İlhanlı Devleti; İran ve civarında, Moğol İmparatorluğu'nun parçalanmasından sonra 1256'da Cengiz Hanın torunu olan Hulâgü Han ta-rafından kuruldu. İlhanlılar Devleti, kısa zamanda İran, Irak ve Azerbaycan'a egemen oldu. Türkiye Selçuklu Devleti daha önce, 1243 Kösedağ Savaşı'nda Moğollara yenilmiş ve vergiye bağlanmıştı. Dönemin en güçlü devletlerindendir. Anadolu Beyliklerini vergiye bağlamışlardı. Hulâgü Han döneminde Anadolu, ikinci kez Moğol yönetimine girdi ve yüz yıla yakın bir süre İlhanlıların yönetiminde kaldı. İlhanlılar, Suriye ve Filistin'i işgalden sonra Mısır'a doğru ilerlemeye başladılar. Memlûklar tarafından 1260'da Ayn-ı Câlut savaşında yenilgiye uğratılan İlhanlılar, Suriye ve Filistin'den çekilmek zorunda kaldılar. Memlûk Sultanı Baybars, İlhanlıları 1277'de Elbistan Savaşı'nda yenilgiye uğrattı. Bu savaştan sonra Anadolu'da İlhanlı baskısı daha da arttı ve çok sayıda insan öldürüldü. İlhanlıların (Moğollar), önünden kaçan Türkmenler bu dönemde, Anadolu'ya sığınmışlar ve Anadolu'nun Türk nüfusunu arttırmışlardır. İlhanlılar, Gazan Mahmut Han zamanında İslâmiyet’e geçtiler. 1243'te Türkiye Selçuklu Devleti'nin İlhanlılarla yapılan Kösedağ Savaşı'nda yenilmesi üzerine Anadolu'da Moğol egemenliği başladı. Anadolu'ya atanan Moğol yerel valileri kimin sultan olacağı dâhil, devletin bütün işlerine karıştılar. Türkiye Selçuklu Sultanlığı'nın Anadolu'da hiç bir etkinliği kalmadı. Moğollar, Anadolu'nun zengin malî kaynaklarını sömürdüler. Bundan dolayı İlhanlı-Moğol egemenliği Türkiye Selçuklularının sağladığı güven ve refah döneminden sonra, Anadolu'da yaşayan Türkler için baskı ve yokluk dönemi olmuştur. Memlûklar ve Altın Orda devletleriyle yapılan savaşlar, taht kavgaları ve iç karışıklıklar sonucunda zayıflayan İlhanlılar, Ebu Said Bahadır Hanın ölümünden bir süre sonra 1336'da yıkıldı.
3)ANADOLU TÜRK BEYLİKLERİ: Karaman oğulları, Germiyan oğulları, Karesi oğulları, Aydın oğulları, Menteşe oğulları, Saruhan oğulları, Candar oğulları, Hamit oğulları ve Osmanlı beyliği kurulmuştu. Bu beylikler de başlangıçta İlhanlılara bağlıydılar. Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılmasıyla bu beylikler arasında Anadolu hâkimiyeti konusunda mücadele başladı. Karamanoğulları, Aydınoğulları, Germiyanoğulları ve Candaroğulları en güçlülerinden idi. 4)BİZANS: Bizans İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu’nun ikiye ayrılması sonucu 395’te kurulmuştu. 14.yüzyıl başlarında Bizans imparatorluğunun sınırları Anadolu’da Kocaeli yarımadası, Güney Marmara kıyıları ve Batı Anadolu’da bazı şehirler ile Balkanlarda Yunanistan, Trakya, Makedonya ve Ege adalarının bir kısmından ibaret idi. Bizans IV. Haçlı seferinin etkisiyle bir süre tarihten silinmiş, (1204–1263). Yeniden kurulmuş ancak merkezi otoritesini sağlayamamıştır. Sık sık Balkanlardaki Sırp, Bulgar, Leh, Macar gibi küçük krallıkların ve tekfur adı verilen beyliklerin saldırılarına uğruyordu. 13. yüzyıla girildiğinde sınırları küçülmüş, eski askeri ve ekonomik gücü kalmamıştı. Bizans sık sık taht kavgalarına sahne olmakta, tekfurlar merkezi dinle*memekte ve kendi aralarında mücadele etmekteydiler. Halk TEKFURLARIN (Vali) ağır vergileri altında eziliyordu. Ekonomik hayat, Venedikli ve Cenevizli tüc*carların elinde idi. Bizans elindeki güçsüz ordusunu da Balkanlar'dan gelecek Sırp ve Bulgar saldırılarına karşı kullanmaktadır. Anadolu'da (İzmir, İznik, İzmit, Bursa gibi) küçük bir toprak parçası elinde kalmıştır. a)Balkanlardaki krizi çözmeye çalışması Bizans’ın Anadolu’daki sınırlarını güvenliksiz bıraktı. b)Merkezde din, mezhep ve parti çatışmaları ile iç karışıklıklar yoğunlaşmıştı. Bunu fırsat bilen kasaba ve kentleri yöneten tekfurlar merkezi yönetimin zayıflığından istifa ederek kral gibi hareket ediyorlardı. Halktan aldıkları ağır vergilerle zevk ve eğlence içinde yaşıyorlardı. Halk doğal olarak bu yönetimden memnun değildi. c)Bizans ordu ve donanması, ülkesini koruyacak durumda değildi. d)Balkanlardan Bulgar ve Sırp, denizde de Venedik ve Ceneviz baskısı vardı.
5)TRABZON RUM İMPARATORLUĞU: IV. Haçlı seferi sonunda Haçlıların İstanbul’u işgal etmeleri üzerine Bizans'tan kaçanlar tarafından Trabzon ve çevresinde kurulmuştu (1204). Be devlet Anadolu’daki iç çekişmelere karışmıştı. 13. yüzyılda İlhanlı baskısı ve egemenliği altındaydı. 6)ALTINORDA DEVLETİ: Cengiz İmparatorluğu'nun parçalanmasıyla Karadeniz'in kuzeyinde kurulan Türk devletidir. Altın Orda Devleti: Karadeniz'in kuzeyinde bulunan Altın Orda Devleti Cengiz Hanın torunu Batu Han tarafından kuruldu (1227 veya 1241) . Berke Han zamanında Altın Orda ülkesinde yayılan İslâmiyet, Özbek Han zamanında resmî din olarak kabul edildi. Canibek Han döneminde ise İlhanlılara karşı başarılı savaşlar yapılmış, ülke toprak bakımından büyümüştür. Canibek hanın ölümünden sonra beyler arasındaki çatışmalar, devletin zayıflamasına yol açmıştır. Bu durumdan yararlanan Ak Orda Hanı Toktamış. Altın Orda Hanlığı'nı ele geçirdi (1380). Toktamış Han, Rusları yenilgiye uğrattı ve Altın Orda Devleti'ni önemli bir güç durumuna getirdi. Ancak, bir süre sonra Timur'u kendisine rakip görerek onunla mücadele etmeye kalkınca araları açıldı. Toktamış Han, Timur ile yaptığı savaşta yenilgiye uğradı. Bu yenilgiden sonra Altın Orda Devleti eski gücünü kaybetti. Bu durum Rusların işine yaradı. Ruslar, giderek güçlendiler ve topraklarını genişletmeye başladılar. Sonunda Altın Orda Devleti 1502'de yıkıldı. Devletin yıkılması küçük bir prenslik olan Moskova Knezliği’nin güçlenmesini sağladı. Daha sonra Rus Çarlığı adını alan bu prenslik, Osmanlıların en güçlü rakibi haline gelecektir. Rusya Kuzey Asya, Kafkasya ve Karadeniz’in kuzeyini ele geçirerek Asya’daki Türk bölgelerini egemenliği altına alacaktır.
7)AVRUPA: Haçlı seferleri etkinliğini kaybetmiş, Avrupa da derebeylik sistemi zayıflamıştır.14. yüzyıl başlarında Avrupa devletleri, henüz siyasal birliklerini gerçekleştirememişlerdi. Bütün Avrupa'da derebeylik (feodalite) rejimi hüküm sürmekteydi. Ancak, Fransa ve İngiltere, siyasal birliklerini kurma yolunda önemli adımlar atmışlardı. Bu yüzyılın başında Avrupa'nın en güçlü devleti, merkezi Viyana olan Kutsal Roma Germen İmparatorluğu idi. Batı Avrupa’da ise, İngiltere ve Fransa Krallıkları bulunuyordu. 14. yüzyıl başlarında İngiltere ve Fransa, Avrupa siyasî tarihinde önemli rol oynayan devletlerdendi. 1337 yılında İngiltere ile Fransa arasındaki Yüzyıl Savaşları, 14. yüzyılda Avrupa'da meydana gelen en önemli siyasal ve askerî olaydır. Başlangıçta İngilizlerin bazı başarılar elde ettiği bu savaşlar, Fransa'nın üstünlüğü ile sona erdi.14. yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkan diğer bir önemli olay, güçlü monarşik yönetimlerin kurulmaya başlanmış olmasıdır. Monarşik yönetimlerin kurulması, dinî iktidarı ve Hıristiyanlığın birleştirici gücünü sarstı. Papaya ve kiliseye karşı muhalefet hareketleri başladı. Siyasî birliğin bulunmadığı İtalya'da, Napoli Krallığı; Vatikan'daki Papalık yönetimi, Venedik ve Ceneviz cumhuriyetleri ile Floransa Dukalığı; İspanya’da Beni Ahmer Devleti (Gırnata), İber yarımadasında Kastilya ve Aragon Krallıkları ile Portekiz Doğu Avrupa'da ise Litvanya Dükalığı, Lehistan Krallığı, Macaristan krallığı ile Moskova knezliği bulunmaktaydı. Batı Avrupa’da ise, İngiltere ve Fransa Krallıkları bulunuyordu. 14. yüzyıl başlarında İngiltere ve Fransa, Avrupa siyasî tarihinde önemli rol oynayan devletlerdendi. 1337 yılında İngiltere ile Fransa arasındaki Yüzyıl Savaşları, 14. yüzyılda Avrupa'da meydana gelen en önemli siyasal ve askerî olaydır. Başlangıçta İngilizlerin bazı başarılar elde ettiği bu savaşlar, Fransa'nın üstünlüğü ile sona erdi. 14. yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkan diğer bir önemli olay, güçlü monarşik yönetimlerin kurulmaya başlanmış olmasıdır. Monarşik yönetimlerin kurulması, dinî iktidarı ve Hıristiyanlığın birleştirici gücünü sarstı. Papaya ve kiliseye karşı muhalefet hareketleri başladı. Lâtince olan İncil'in, ulusal dillere çevrilmesi gerektiği ileri sürülmeye başlandı. Bütün bu hareketler, gelecekte Reform hareketlerinin ortaya çıkmasına neden oldu.
BALKANLARIN DURUMU: Balkanlarda güçlü bir devlet yoktu. 13. yüzyılda Balkanlarda başlıca şu devlet ve beylikler vardı: a) Bizans İmparatorluğu b)Sırp c)Bulgar d)Macar Kralllığı e)Arnavutluk f)Bosna-Hersek Beyliği g)Eflak-Boğdan Voyvadalıkları h)Erdel beyliği
Balkanlar'da da merkezi bir otorite bulunmamaktadır. Bizans İmparatorluğu’nun zayıflaması üzerine Balkanlarda IX. yüzyıldan itibaren Bulgar Krallığı, Sırp Krallığı, Eflak Prensliği, Boğdan Prensliği, Arnavut Prensliği, Makedonya prensliği gibi çok sayıda devlet kurulmuştur. Osmanlı Devleti kurulduğu sırada bu devletler, birbirleriyle hem siyasi, hem de dini çatışmalar yaşıyorlardı Bu dönemde Balkanların en güçlü devleti Sırp Krallığı idi Balkanlarda güçlü bir devlet yoktu. Sırp Krallığı ile Bulgar Krallığı Bizans’ın boşalttığı alanda egemen olmak için mücadele ediyordu. Halk da Bizans halkında olduğu gibi bas*kıcı yönetim ve ağır vergiler altında ezilmekte ve Osmanlı'yı kurtarıcı olarak görmekteydi*ler. Balkanlarda görünürde bir dinsel birlik olmasına rağmen gerçekte Katolik Kilisesi ile Ortodoks Kilisesi arasında bölgeye egemen olma mücadelesi sürmekteydi. Katolik Kilisesi Ortodoks Kilisesinin güç kaybetmesinden yararlanarak Balkanlarda egemen olmak istiyordu. Latin Kökenli Eflak, Erdel ve Boğdan Krallıkları Katolik Mezhebine inanırken, Slav kökenli Arnavut, Sırp, Bulgar Krallıkları ile Yunan/Rum kökenli Mora Despotlukları ve Makedonya Prensliği Ortodoks Mezhebine inanmaktaydı. Balkanlı uluslar arasında toprak kazanmak ve mezhep çatışmaları nedeniyle savaşlar olmaktaydı. Bu devletler zayıflamış olan Bizans ile de savaşarak Bizans’ın Balkan topraklarını ele geçirmek istiyordu.
8)VENEDİK VE CENEVİZLİLER:Denizci olan bu İtalyan şehir devletlerinin Ticaret ve sömürgecilik yolu ile Ege, Akdeniz ve Karadeniz'de ticaret kolonileri vardı. Ticari faaliyetlerini bu dönemde de sürdürmüşlerdir. 9)MEMLUK DEVLETİ: Orta Doğunun en güçlü devleti Mısırdaki Memluk Sultanlığıdır. Sınırları Suriye, Hicaz ve Güneydoğu Anadolu topraklarına kadar uzanmış idi. Güçlü olmalarının sebepleri ise Baharat yoluna sahip olmaları ve Abbasi halifeliğinin Mısır’da bulunması.
Kayı boyu Söğüt’e geldiğinde Anadolu'da Beylikler dönemi başlamıştı.
Anadolu Selçuklu Devleti henüz yıkılmamış fakat İlhanlı Devleti'nin egemenliği altına girmişti.
IV. Haçlı seferi sırasında İstanbul'dan kaçan Rumlar Karadeniz Bölgesi'nde Trabzon Rum Devleti'ni kurmuştu.
Batı Anadolu ve Marmara Bölgesi Bizans hâkimiyetindeydi.
Moğol istilası nedeniyle Anadolu'ya Türkmen akını başlamıştı.
Türkmen göçleri sonunda Anadolu'daki Hıristiyan nüfus azaldı, Hıristiyanlar şehirlere yerleşti.
Türkmenler Selçuklu etkisinden kurtardıkları mistik liderleriyle tarikatlar kurmuştu.
Zanaat loncaları yani ahiler zamanla güçlenerek, halkı askeri ve siyasal kargaşaya karşı korumuştu.
Türkmenlerin çoğu köylere yerleşerek tarım ve hayvancılıkla uğraşmıştı.
Göçebe yaşamı sürdüren boylar daha çok Güney Anadolu'da, Toroslar'ın eteklerine ve Çukurova'ya yerleşmişti.
Ege, Marmara ve Doğu Karadeniz'de Rumlar, Kayseri ve Sivas'ta Moğollar, Çukurova ve Doğu Anadolu'da Ermeniler yaşamaktaydı.
Anadolu'nun Kuzey Doğu'sunda Altın ordu Devleti hüküm sürmekteydi.
Doğu Anadolu ve İran Bölgesi'nde İlhanlılar bulunmaktaydı.
Trakya Bölgesi ve Marmara'nın güneyi ile Batı Anadolu'da Bizans egemendi.
Yakın Doğu'da en önemli siyasi güç Memluk Devleti idi.
Balkanlar'da derebeylik rejimi ile yönetilen, Sırp Krallığı, Bulgar Krallığı, Arnavut Beyliği, Macar Krallığı, Eflak ve Boğdan Beylikleri, Mora Despotluğu, Bosna ve Hersek Beylikleri, Erdel Beyliği bulunmaktaydı.
YAKIN DOĞU Tanım: Ön Asya olarak da isimlendirilen Yakın Doğu: Anadolu, İran, Irak, Suriye, Arabistan, Filistin ve Afri-ka'daki Mısır'ı da içine alan geniş bir alanı kapsamaktadır.
14. Yüzyılın Başlarında Yakın Doğuda Hüküm Süren Devletler
1. Türkiye Selçuklu Devleti
2. Anadolu Beylikleri
3. İlhanlı Devleti
4. Bizans İmparatorluğu
5. Altın Orda Devleti
6. Memlûk Devleti
7. Trabzon Rum İmparatorluğu
1. Türkiye Selçuklu Devleti (1077-1308):Kösedağ Savaşı'nda (1243) Moğollar'a mağlup olan Türkiye Selçukluları sosyal, siyasal, ekonomik yönden tamamen Moğolların egemenliğine girdi. Türkiye Selçuklu Devleti'nin otoritesini kaybetmesi Anadolu'da yeni oluşumları beraberinde getirdi.
2. Anadolu Beylikleri: Anadolu'nun İlhanlıların denetimine girmesi ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin otoritesini kaybetmesi üzerine uçlara yerleştirilen Türkmen beyleri birçok beylik kurdular. Anadolu'da başlayan bu yeni düzene Anadolu Beylikleri Dönemi denir. Bu dönemde Anadolu tamamen Türkleşti ve Türk kültürü bölgeye yerleşti.
3. İlhanlı Devleti (1256 -1336): Cengiz (Moğol) İmparatorluğunun parçalanması sonucunda Hülagu Han tarafından İran'da kuruldu. Merkezi Tebriz olan devlet zamanla Kafkasya, Irak ve Anadolu'ya hakim oldu. ★ Ele geçirdikleri şehirleri yağmalayıp talan ettiler. ★ Ağır vergilerle halkı ezdiler. ★ İlhanlıların otoritesini kabul etmeyen Türkmen Beyleri Anadolu'da birçok beylik kurdular.
4. Bizans İmparatorluğu (395 - 1453): 14. yüzyılın başlarında Bizans'ın sınırları büyük ölçüde gerilemiş, bu sınırlar Balkanlarda Yunanistan, Trakya, Makedonya ve Ege adalarının bir kısmı Anadolu'da Kocaeli yarımadası, Güney Marmara kıyıları ve Batı Anadolu'da bazı şehirlerden ibaret kalmıştı. Bizans bir taraftan Anadolu'da Türkiye Selçuklu Devleti ve beyliklerle; Balkanlarda' Bulgar ve Sırplarla mücadele içerisinde idi. Bir taraftan da içindeki taht kavgaları, Bizans İmparatorluğunu askeri, siyasi, ekonomik anlamda zor duruma düşürmüştü.
5. Altın Orda Devleti (1227 -1502): Bu devlet Cengiz Han'ın torunu Batı Han tarafından Karadeniz'in kuzeyinde kuruldu. ★ 1260'lı yıllarda Balkanlar'da Sırp ve Bulgarları egemenliği altına aldı. ★ Kiev ve Moskova kinezliklerinin Karadenize inmesini engelledi. ★ Timur tarafından yıkılan Altın - Orda Devleti'nin ortadan kalkması, Osmanlılarla - Ruslar arasındaki tampon bölgeyi ortadan kaldırdı ve Ruslar'ın Güney ve Doğuya yayılmasının önünü açtı.
6. Memlûk Devleti (1250 - 1517): 14. yüzyılın en güçlü devletlerinden biri olan Memlükler, Mısır'da kuruldu. Sınırlarını Suriye, Lübnan, Filistin, Hicaz ve Güney Anadolu'ya kadar genişletti. Sultan Baybars Abbasi ailesine mensup Muntansır'ı halife ilan etti. Anadolu beyliklerinin daveti üzerine Anadolu'ya geldiyse de beylerden gerekli desteği görmeyince geri döndü.
Memlükler Haçlı prensliklerini ortadan kaldırmada etkin rol oynadılar ve Moğolları durduran tek güç oldular. (1260 Ayn-u Calut Savaşı)
7. Trabzon Rum İmparatorluğu (1204 - 1461): IV. Haçlı seferinden sonra İstanbul'dan giden Rumlar tarafından kuruldu. Selçuklularla birlikte İlhanlıların egemenliğine girdi. Fatih döneminde Osmanlı Devleti'nin egemenliğine girdi.
AVRUPA
14. yüzyıl başlarında siyasi birliklerini kuramayan Avrupa Devletleri, Feodalite (derebeylik) sistemi ile idare edilmektedir.
Avrupa'da en güçlü devlet Kutsal Roma - Germen İmparatorluğu idi.
Fransa ve ingiltere siyasi birliklerini kurmaya çalışmaktadırlar.
Fransa ve İngiltere arasında Yüzyıl Savaşları (1337 -1453) devam etmektedir.
Yüzyıl Savaşları Osmanlıların Avrupa'da ilerlemesini kolaylaştırmıştır.
İtalya; Siyasi birlik yolunda henüz adım atmamıştı.
* Venedik Cumhuriyeti,
* Ceneviz Cumhuriyeti,
* Napoli Krallığı,
* Papa Hükümeti,
* Floransa Dukalığı,
gibi küçük devletçiklerden oluşmakta idi.
* İber yarımadasında Kastilya ve Aragon krallıkları ve Portekiz,
Doğu Avrupa'da Litvanya Dukalığı, Lehistan Krallğı ve Moskova kinezliği,
İspanya'da ise Beni Ahmer Devleti bulunmaktadır.
BALKANLAR
Balkanlarda bir kısım topraklara sahip olan Bizans, taht kavgaları ve iç isyanlar nedeni ile Balkanlarda denetimini kaybetmişti.
Balkanların en güçlü devleti Sırp Krallığı idi. Onu Bulgar ve Macar Krallığı takip ediyordu.
Bunların dışında Balkanlarda;
Arnavut Krallıkları
Eflak ve Boğdan Voyvodalıkları
Bosna ve Hersek prenslikleri, hakimiyetlerini sürdürmekte idiler.
Balkanlarda dini ve siyasi birlik yoktu. Çok sayıda mezhep ve etnik grup mevcuttu. Katolik Ortodoks ve Bogomil adındaki hıristiyan mezheple*ri arasında çatışmalar yaşanmaktaydı.
Ziyaretçiler asagidaki kelimeleri arayarak bu sayfaya geldiler:
14.yy başlarında yakın doğu ve avrupa
,
balkanlar ve avrupa 10.sınıf
,
13. yüzyıl sonu ile 14. yüzyıl başlarında türkiye haritası
,
14.yüzyılın başında yakın doğu ve avrupa
,
balkanlar ve avrupa özeti
,
balkanlar ve avrupa
,
10.sınıf tarih 14.yüzyıl başlarında yakın doğu ve avrupa
,
14. yüzyılda yakın doğu ve avrupa
,
14. yy da balkanlar ve avrupanın durumu
,
14 yüzyılın başında yakın doğu ve avrupa özet
,
14.yy başlarında balkanlar ve avrupa
,
14. yüzyılda balkanların durumu,
10.sınıf tarih balkanlar ve avrupa,
14. yüzyılda balkanlar ve avrupa,
14.yüzyıl başlarında balkanlar,
14. yüzyıl başlarında balkanlar ve avrupa,
14. yy başlarında yakın doğu ve avrupa haritası,
14. y.y. da balkanlarda bulunan devletler,
14. yüzyılda balkanlarda bulunan devletler,
14.yy başlarında yakın doğu,
14. yüzyıl başlarında yakın doğu ve avrupa,
14. yüzyılda yakın doğu,
10.sınıf tarih yakın doğu ,
14. yüzyıl başlarında yakın doğu ve avrupa özet,
14 yy başlarında yakın doğu ve avrupa
Tarihbilinci.com
ismi verilen dosyaların kendilerini barındırmamaktadır Hak sahibinin talebi
durumunda ilgili konu derhal sitemizden kaldırılacaktır. Bu sitede
telif hakkına sahip olduğunuz bir çalışmanız varsa lütfen ilgili konunun linkini
de belirterek bize
yazınız.
Sitede verilen linklerin yasalara aykırı kullanımı karşısında
oluşabilecek her türlü zarar, sorumluluk ve sorundan Tarihbilinci.com sorumlu
değildir. Sitemiz ticari kaygılardan uzak, ücretsiz bir sitedir ve fedakar öğretmenler tarafından hazırlanmakta ve yönetilmektedir.