Tungsten
Tungsten Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?
Özellikler
Tungsten veya wolfram, sembolü "W" ve atom numarası 74 olan kimyasal bir elementtir.[1], [2] Tungsten, bir geçiş metalidir ve yeryüzünde büyük bir oranla bileşik halde bulunan, nadir bir elementtir. Diğer geçiş metalleri gibi Tungsten de periyodik tablonun ortasında bulunur. Bu elementler, periyodik tabloda 2-13. gruplar ve 4-7. periyodlar arasında bulunurlar.
Geçiş metalleri çok benzer fiziksel ve kimyasal özelliklere sahiptir. Tungstenin alışılmadık özelliklerinden biri, 3.410°C (6.170°F) olan çok yüksek erime noktasıdır. Metaller arasında en yüksek erime noktasına sahiptir. Önemli özelliklerinden bir diğeri de çok yüksek sıcaklıklarda gücünü koruyabilmesidir. Bu özellikler, tungstenin birincil uygulaması olan alaşımların üretimini açıklar. Bir alaşım, iki veya daha fazla metalin eritilmesi ve karıştırılmasıyla elde edilir. Karışım, hem içindeki metallerin özelliklerini gösterir hem de farklı özellikler gösterir.
Fiziksel Özellikler
Tungsten, rengi çelik grisinden beyaza kadar değişim gösteren sert ve kırılgan bir katıdır. Erime noktası, tüm metaller arasında en yükseği olan 3.410°C (6.170°F) ve kaynama noktası yaklaşık 5.900°C (10.600°F) olarak belirlenmiştir. Yoğunluğu santimetre küp başına yaklaşık 19,3 gramdır. Tungsten, elektrik akımını çok iyi iletir.
Kimyasal özellikler
Tungsten, nispeten inaktif bir metaldir. Oda sıcaklığında oksijenle tepkimeye girmez; ancak 400°C'nin (700°F) üzerindeki sıcaklıklarda paslanır. Nitrik asit veya aqua regia (hidroklorik ve nitrik asitin karışımı) içerisinde çözünmesine rağmen, asitlerle çok kolay reaksiyona girmez.
Bulunma Sıklığı ve Üretimi
Yer kabuğundaki tungsten miktarının milyonda 1,5 parça veya 1 ton kaya başına yaklaşık 1,5 gram olduğu tahmin edilmektedir. Çin, dünyanın en büyük tungsten üreticisidir. 2016 yılında çıkarılan toplam tungstenin %80'inden fazlası Çin'de üretilmiştir ve Çin'deki tungsten yatakları dünya rezervlerinin yaklaşık üçte ikisini oluşturmaktadır. Geri kalanın çoğu Vietnam, Rusya, Kanada ve Bolivya'da üretilmektedir. Tungsten, yeryüzünde yaklaşık kalay kadar bol miktarda, molibden ve uranyumun yarısı kadar bulunur.
Uygulama ve Kullanım Alanları
Tungsten, akkor ampullerdeki filamentlerde, elektrik kontaklarında ve ark kaynağı elektrotlarında kullanılır. Tungsten, çelik gibi metallerle alaşım yapmak için kullanılır ve metallere büyük bir güç sağlar. Çimento karbür, tungsten için en önemli kullanımdır ve ana bileşeni tungsten karbürdür (WC). Tıbbi kullanım alanı olarak, X-ışını tüplerinde bir tungsten yayıcı bobin bulunur. X-ışınlarını görüntülemek için kullanılan ekranda ise, X-ışınlarını mavi görünür ışığa dönüştürmek için kalsiyum ve magnezyum tungstat fosforları ile oluşturulur. Tungsten ayrıca mikroçip teknolojisinde ve sıvı kristal ekranlarda kullanılır.
Tarihi
Yaklaşık 350 yıl önce, Çin'deki porselen üreticileri bir tungsten pigmenti aracılığıyla ürünlerine daha önce görülmemiş şeftali rengini dahil ettiler. Nitekim Avrupa'daki kimyagerlerin bu rengin bir elementten meydana gelmiş olduğunun farkına varması bir yüzyıl sonra olmuştur. 1779'da Peter Woulfe, İsveç'ten gelen bir minerali inceledi ve yeni bir metal içerdiği sonucuna vardı, ancak metali ayıramadı. Daha sonra 1781'de Wilhelm Scheele aynı konuyu araştırdı ve asidik bir beyaz oksidi izole etmeyi başardı ve yeni bir metalin oksidi olarak elde etti.
Tungstenin kesin olarak keşfi ise 1783'de, mineralojiyle ilgilenen ve İspanya'daki Vergara'daki Seminary'de bulunan Juan ve Fausto Elhuyar kardeşlerin, aynı asidik metal oksidi ısıtarak tungsten metaline indirgemeleri ile gerçekleşmiştir.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Etimolojisi
Metalin adı, "ağır taş" anlamına gelen İsveççe "tung sten" kalıbından gelmektedir.
Önlem ve Güven
Tungstenin Sağlık Üzerindeki Etkileri
- Tungstenin akut etkileri: Tungsten elementinin cilt ile teması halinde cildi ve gözler tahriş olabilir. Solunması akciğerlerde ve mukus zarında tahrişe neden olur. Gözlerle temasında ise sulanmaya ve kızarıklığa neden olur. Bu bileşik kullanırken daima koruyucu ekipman giyilmelidir.
- Tungstenin kronik etkileri: Bu ürünün bilinen kronik bir etkisi yoktur. Bu bileşiğe tekrarlanan veya uzun süreli maruz kalmanın herhangi bir tıbbi durumu kötüleştirdiği bilinmemektedir.
Tüm tungsten bileşikleri oldukça toksik olarak kabul edilmelidir. Tungsten metal tozu yangın ve patlama tehlikesi oluşturmaktadır.
Tungstenin Çevreye Etkileri
Hayvanlara uygulanan tungsten metal tozunun tamamen etkisiz olmadığı birçok çalışmada gösterilmiştir. Bir çalışma, tungsten ile oral veya intravenöz olarak tedavi edilen gine domuzlarının anoreksi, kolik, hareket koordinasyonu, titreme, nefes darlığı ve kilo kaybı yaşamış olduklarını göstermektedir.[3] Element için belirli bir ekotoksisite verisi mevcut değildir ve şimdilik, çevreye zararlı olmadığı düşünülmektedir.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Yapay seçilimi insanlar üzerinde uygulamak insanlık adına yararlı olur mu?
- Müzik kutusu dinlediğimde neden ağlayasım geliyor?
- Zaman neden ışık hızında hareket eder?
- 8
- 2
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Merriam-Webster. Definition Of Wolfram. Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: Merriam-Webster | Arşiv Bağlantısı
- Lexico Dictionaries. Wolfram. Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: Lexico Dictionaries | Arşiv Bağlantısı
- Lenntech. Tungsten (W) - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: Lenntech | Arşiv Bağlantısı
- Wikipedia. Chemical Element With Symbol W And Atomic Number 74. (17 Mayıs 2001). Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
- Royal Society of Chemistry. Tungsten - Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: Royal Society of Chemistry | Arşiv Bağlantısı
- Chemistry Explained. Tungsten, Chemical Element. Alındığı Tarih: 1 Şubat 2021. Alındığı Yer: Chemistry Explained | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/06/2022 15:33:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10081
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.