Perşembe, Ağustos 01, 2013
Akdeniz'den Akdeniz'e
Sete, güney Fransa'da küçük bir sahil şehri. 43 bin nüfusu var. İlginç bir coğrafi yapısı var. Karaya bağlı bir ada gibi, çevresi Akdeniz ve kanallarla çevrili. Sete'liler şehirlerini Venedik'e benzetiyorlar ama bana Cunda adasını çağrıştırdı. Yeşille içiçeliği ile Büyükada'ya da benzetebiliriz. Kısaca güzel bir tatil beldesi. Temmuz, ağustos aylarında turist akınına uğruyor.
Şiirseverler için Sete Paul Valery'nin doğum yeri olmasıyla önemli. Valery çocukluk çağlarını Sete'de geçirmiş. Mezarı da Sete'de. Mezarlığın arkasındaki empresyonizm ağırlıklı koleksiyonu ile dikkati çeken müzeye de Paul Valery'nin adı verilmiş. Müzede bir salon Valery'e ayrılmış. Sete'de birçok kurumda adı yaşatılıyor. Lisesi de kırtasiyecisi de Valery'nin adını gururla taşıyor.
Sete sadece doğal güzellikleriyle değil sanat etkinlikleriyle de turist çekiyor. Her yıl 10 sanat festivali yapılıyor. En önemlilerinden biri de "Voix Vives Akdeniz'den Akdeniz'e Şiir Festivali”. Şehirde dört de sanat müzesi var.
19-27 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilen festivale 39 ülkeden 100 şair, 50 müzisyen ve sanatçı katıldı. Her gün sabah dokuzdan gece bire kadar şiir okundu. Parkta, çadırda, sandalda, yelkenlide, limanda, kilise avlusunda, gizli bahçelerde, sokak ortasında şiir okundu. Şiir için sokaklar kapatılmış, sokaklara konuk şairlerden dizelerin yazılı olduğu pankartlar asılmıştı.
Festivalin simgesi şezlong. Şezlongda hatta hamakta yatarak şiir dinlemek mümkün. 10 gün boyunca 38 ayrı mekanda her gün 72 etkinlik gerçekleştirildi. Her etkinlik izleyici buldu. Çevre illere tatile gelen turistlerin de festivali izlediği belirtiliyor. Akdeniz'in her ülkesinden şiirle müziği buluşturan önemli şarkıcı ve gruplar konser veriyor. Şairlerle müzisyenler birlikte sahne alıyor.
Festival Maithe Valles-Bled yönetiminde tamamı kadınlardan oluşan bir kadro ile gerçekleştiriliyor. Ünlü şair Salah Stetie'nin başkanlık ettiği uluslararası koordinasyon komitesinde de Türkiye'yi Özdemir İnce temsil ediyor. Her yıl Türkiye'den en az iki şair festivale davet ediliyor. Bu yıl ben ve Müesser Yeniay davetliydik. Ama Türkiye’den sesler bizden ibaret değildi. Öğle sıcağında kilise avlusunda Türk şiirini anlatırken arkamızdan güzel ve tanıdık melodiler yükseliyordu. Alt sokakta büyük saz üstadı merhum Talip Özkan'ın öğrencisi Maksoud (Max) Greze saz çalıyordu. Geceyarısı şiir okumama da ud sanatçısı Muhammed Zeftari Türk Müziği'nden şarkılarla eşlik etti. Duyma ve işitme engelliler için şiirlerimin çevirilerinin okunduğu etkinlikte şair ve sahne sanatçısı Levent Beşkardeş'le tanıştık. Kendisi de engelli olan Beşkardeş işaret diliyle şiirler yazıyor, işaret diline şiirler çeviriyor.
Festival kapsamında Fransa’nın önemli şiir yayıncılarının katıldığı bir şiir kitapları fuarı da düzenleniyor. Festival vesilesiyle beş şairin, Jorge Boccenera, Rola Hasan, Noni Benagas, Hadzem Hajdarevic ve benim kitaplarımız Al Manar yayınevinden çıktı.
Festivalin ana destekçisi belediye. AB, Fransız Kültür Bakanlığı ve birçok kurum ama en önemlisi şehir halkı destek veriyor.
Maithe Valles-Bled şiiri, festivali tüm Akdeniz'e yayma amacında. El Cedide'de, Cenova’da ve Toledo'da festivalin kardeşleri yapılıyor. Türkiye'de de bir "Akdeniz'den Akdeniz'e Şiir Festivali" yapılabileceğini söylüyor. Festivali en çok Ayvalık’a yakıştırıyorum.
31.07.2013