Macron için rahat bir marj, ancak aşırı sağ için sağlam bir kazanım !
Macron, 2002’den bu yana yeniden seçilen ilk Fransa Cumhurbaşkanı. Aşırı sağa karşı cumhuriyetçi cephe hala yaşıyor, ancak giderek zayıflıyor: Macron 2 milyon seçmen kaybetti ve oyların %58’ine ulaştı (%66’ya kıyasla). 2017’de) Le Pen, 2017’ye kıyasla 3 milyon ek seçmen kazandı ve aşırı sağ hareket için en yüksek seviyeye ulaştı: Oyların %41’i (2017’de %33); Aşırı sağın iktidara gelmesi riskine rağmen, seçmenlerin neredeyse üçte biri sandık başına gitmedi ve Fransa’daki seçim sistemi ve 2. tur oylama için güçlü bir “yorgunluk” gösterdi. Mélenchon seçmenlerinin %40’ından fazlası oy kullanmadı. Yüzde 42 Macron’a, yüzde 17 Le Pen’e oy verdi.
Haziran yasama seçimleri: “üçüncü tur”?
Bu seçimler Macron’un ülke içinde yönetme yeteneğini belirleyecek. Yasama seçim sistemi çok kısıtlayıcıdır ve Macron’a Parlamentoda çoğunluğu tutması için güçlü bir şans verir (orantılı oylama yok, ancak iki turlu bir oylama, yani ülke genelinde 577 mini başkanlık seçimi). Her ikisi de %5’in altında puan alan LR (EPP) ve PS (sosyalistler) bu seçimde yerel boyutun güçlü olması nedeniyle bazı milletvekillerini kurtarma şansına sahip. Bu, meclisin temsil edilebilirliğini daha da azaltma ve seçmenlerin bir kısmını siyasi sistemden uzaklaştırma riskini taşıyor.
Ancak ittifaklara ve seferberlik kapasitesine bağlı olarak, milletvekili seçimi “üçüncü tur” olarak değerlendirilebilir. Mélenchon zaten seçmenlere “solda güçlü bir çoğunluk vererek onu Başbakan olarak seçmeye” çağırdı. İlk tura hakim olan üç ana blok etrafında ittifak görüşmeleri başladı: Liberaller, Sol ve Aşırı Sağ. Ulusal meclisteki siyasi dengeyi değiştiren yeni bir dinamik ortaya çıkabilir. Ancak Macron’un çoğunluğunu tamamen kaybetmesi pek olası görünmüyor.
Fransa aşırı bölünmüş durumda ;
1. turdan sonra 50/50 veren kamuoyu yoklamalarına göre %58’in rahat bir marj olduğu söylenebilir. Evet, ancak bu, Fransız siyaseti ve toplumundaki güçlü ve endişe verici bölünmeleri gizliyor.
Coğrafi bölünmeler: “Küreselleşmenin kazananları” ile “kaybedenler”, iyi bağlantılı alanlar ve izole alanlar arasında net bir ayrım vardır. İhmal edilen kırsal alanlar, eski sanayi bölgeleri, banliyöler ve en dış bölgeler Le Pen için büyük oy kullandı. Bu alanların ortak noktası, düşük bağlantı düzeyine ve kentsel yayılma, yakıt fiyatları ve kamu hizmetlerine sınırlı erişim nedeniyle önemli olan kısıtlı giderlerle bağlantılı yaşam zorluklarına sahiptir. Sarı yelek hareketinin büyük bir bölümünün başladığı alanlardır (örneğin Fransa’nın Kuzey ve Doğu bölgeleri, Güney). İlk turda Mélenchon’a oy verdikten sonra, en dıştaki bölgeler çoğunlukla çekimser kaldı, ancak Le Pen çoğunda ilk sırada yer aldı.
Kentler, zengin ve iyi entegre olmuş kırsal alanlar Macron’a (ve ilk turda Mélenchon’a) oy verdi. Bu alanlar bölgenin geri kalanıyla iyi bağlantılıdır ve iyi bir altyapı, turizm, araştırma ve yatırımlardan yararlanmaktadır. Bu, Fransa’daki tüm şehirlerde, aynı zamanda Fransa’nın batı kesiminde, Alplerde ve güneye geçişte de geçerlidir.
Sosyal bölünmeler yönünden baktığımızda ; Macron, sosyal olarak gerici bir aday olarak algılandı, en düşük sosyal kategoriler çoğunlukla ona karşı oy kullandı. Eşitsizlikler ve enerji fiyatları, Başkanlık tartışmasının güçlü konularıydı ve Le Pen, orta sınıfları ve en savunmasız olanları savunmada çok güçlü görünüyordu.
Macron, oyları en yüksek sosyal kategorilerden ve en zenginlerden aldı: emekli, yüksek vasıflı işçiler ve çalışanlar, bağımsızlar vb seçmenden edinmiştir.
Le Pen, oyu en düşük sosyal kategorilerden aldı: İşçiler ve düşük vasıflı çalışanlar. Bazıları ilk turda Mélenchon’a oy verdi ve sosyal nedenlerle Le Pen’e oy vermeye karar verdi.
Yaş ayrımları: Macron, Le Pen’e karşı ikinci turda iklim oylamasının bir kısmını ve en genç nesilleri ele geçirmeyi başardı. Mélenchon’a oy verdiler ve Yaşlı ve genç kuşaklar (çekimser olmadıkları halde) Macron’a oy verdi. Orta yaş kuşakları Le Pen’e oy verdi.
Avrupa’da öğrenilecek dersler. Le Pen’in puanı, en savunmasız kişilere karşı onlarca yıllık eylemsizliğin ve Sarı Yelek hareketinin bir yankısının sonucudur. Bu aynı zamanda en yoksulların fosil yakıt bağımlılığını azaltan politikaların eksikliğinin de bir sonucudur. Avrupa toplumlarımızın çoğunda var olan sosyal sıkıntıyı (enerji fiyatları, yaşam maliyetiyle bağlantılı) ve öfkeyi (yani artan eşitsizlikleri) yakaladı. Gelecekte bu sosyal kategoriler/ihmal edilen alanlar üzerinde nasıl çalışacağımızı düşünmeliyiz ki, onların sorunlarının cevaplarını en doğru yerde bulamamalarını sağlamalıyız. Onları toplumun geri kalanıyla en iyi nasıl ilişkilendirebiliriz? Yeşil geçişten yararlanmaları nasıl sağlanır? Yeşil geçişin orta sınıflar için maliyetli olduğu anlatısını nasıl tersine çevirebiliriz? Sanırım Avrupa’nın geri kalanında da bazı yankıları var.
Macron’un gündemi: İklim mi dediniz?
Macron, Fransa’yı “büyük bir ekolojik ulus” yapmak istediğini açıkladı ve ikinci turda iklim konusunda memnun olmayan seçmenleri yakalamaya çalıştı. “Ekolojik planlamadan” sorumlu bir Başbakan ile iklim yönetiminde bir değişiklik olduğunu duyurdu. Başbakan, tüm sektörlerde yeşil geçiş üzerinde çalışmak ve iklimi bir sonraki hükümette yatay bir öncelik olarak koymak zorunda kalacak. Başbakan, diğer iki bakan tarafından desteklenecek: “Fransa’yı gaz, petrol ve kömürden uzaklaşan ilk büyük ulus yapma” misyonuyla “enerji planlamasından” sorumlu, “bölgesel ekolojik planlamadan” sorumlu olan diğeri, yerel temsilcilerle hareketlilik geçişini, yenilenebilir enerji dağıtımını vb. düzenlemek zorunda kalacak.
Bu durum , iklimin Hükümet’in önceliklerinin merkezinde yer alması anlamına gelebilir ve bu nedenle ekonomi ve finansın hükümet üzerindeki etkisini kazanabilir (Çevre Bakanlığı nerede olabilir?). Bu önemli olabilir, ancak abartılmamalıdır: Mevcut ENVI Bakanlığı zaten ulaşım, inşaat ve enerjiyi kapsadığı için kağıt üzerinde çok fazla güce sahip, ancak yine de ekonomi bakanlığına karşı kaybediyor. Başbakanın elinde durum farklı mı olacak? 2017’de Nicolas Hulot, Başbakanın hemen altındaydı ve Başbakan/Ekonomi Bakanı ikilisine karşı koyamadı, bu nedenle hükümet hiyerarşisi işi yapmak için yeterli değil. Başbakan’ın yeşil geçişten ziyade günlük acil durumlara odaklanması riski önemlidir.
Özünde, Macron yılda sera gazı emisyon azaltımını iki katına çıkarmak istiyor, bu da Fransa’nın AB ile %55 uyumlaştırılmasına yol açacaktır (şu anda %40 yerine 2030’da -%52). Fransa’nın mevcut hedefine ulaşmaktan uzak olması ve Macron’un hükümetinin iklim eylemsizliği nedeniyle Mahkeme tarafından iki kez kınanması nedeniyle büyük bir zorluk.
Programında önlemleri detaylandırmadı, ancak şunları bekleyebilirsiniz:
Kampanyadan önce duyurulan yeni nükleer program: 2040’a kadar 6 yeni EPR reaktörü ve daha sonra 8 ek reaktör; Açık deniz rüzgarında ve güneşte artış, ancak karada rüzgarda yavaşlama; Düşük emisyonlu araçlara erişim planlarını destekleyin, ancak bu, ICE arabaları için daha iddialı bir bitiş tarihi için bastıracağı anlamına gelmiyor.
Yılda 700 000 bina yenileme ivmesi, ancak derin bir yenileme olup olmadığını söylemeden. Hükümetteki mevcut uygulamalar, bazı rakamlar yapmak için küçük tadilatlara ağırlık vermektir.
Avrupa için ne anlama geliyor?
Macron, Merkel sonrası Avrupa’da nüfuz kazanacak ve egemen bir Avrupa için vizyonunu ve gündemini takip edecek. Fransa’daki ikinci turdan çok korkan diğer AB liderleri tarafından daha da fazla desteklenebilir ve ona bazı zaferler kazandırmaya hazır olabilir.
Macron, 9 Mayıs’ta AP’nin önünde yapacağı konuşmada gündemini çizecek. Avrupa’nın geleceğine ilişkin Konferans bağlamında önemli bir konuşmanın AB kurumlarının reformunu çizmesi bekleniyor. İkinci dönemine (yeni bir Sorbonne konuşması) başlamak için önemli bir an olacak. Fransa Başkanlığı’nın sona ermesi fırsatını kullanarak yeni AB lideri olarak görünmek istiyor. Ukrayna’daki savaş, AB’yi Fransa’nın daha egemen bir Avrupa anlatısına uyumlu hale getirmek için bir fırsat: enerji, savunma ve finans.
İlk ziyareti, Fransız-Alman gündemini güçlendirmek için Berlin’e olacak. Scholz, Macron’u desteklemek için bir “op-ed” aracılığıyla seçime müdahale etti. Benim düşüncem, Almanya’nın bir dahaki sefere aşırı sağın kazanacağını görmekten korktuğu ve Macron’un Avrupa gündemini daha fazla desteklemeye hazır olabileceği yönünde (bahse girerim).
Ancak Macron, yeniden seçilmesine soğuk tepki gösteren Macaristan ve Polonya gibi daha muhafazakar ülkeleri ikna etmekte zorlanacak. Onlarla yeni köprüler kurmak için büyük çaba sarf etmesi gerekecek. Ukrayna’daki savaş ve egemenlik anlatısı en azından Polonya’ya yardımcı olabilir.
Muhtemelen 30-31 Mayıs’ta enerji ve savunma konusunda yeni bir gayri resmi EUCO gerçekleşecek. REPower EU’nun yayınlanmasından birkaç gün sonra olacak. Ambargo, enerji egemenliği ve yeni bir “Yeni Nesil AB” gündemin bir parçası olacak.
Resmi olarak, Fransa Cumhurbaşkanlığı, F55’in tüm dosyalarını Konsey’de Haziran ayı sonuna kadar sonuçlandırabileceğine inanıyor.
Yeni kurulacak Hükümet bize ne ifade ediyor ?
Bu haftanın sonunda/önümüzdeki haftanın başında yeni bir hükümetin kurulması bekleniyor. Şu anki Çalışma Bakanı Elisabeth Borne’nin Fransa’nın bir sonraki Başbakanı olabileceğine dair söylentiler dolaşıyor ve bu, eski Çevre Bakanı olduğu için olumlu bir sinyal olacak. Yeşil geçiş, yeşil işler ve dönüşümler konusunda güçlü bir vizyonu var ve “ekolojik planlama” işine çok uygun görünüyor. AB Yeşil Anlaşması üzerinde çalışıyor ve Çevre Bakanlığı’ndayken bu anlatı için bastırıyordu. Sivil toplum kuruluşlarıyla iyi ilişkileri var. Mevcut Tarım Bakanı Julien Denormandie de olası bir isim. Yoğun çiftçiliğin güçlü bir destekçisi olduğu ve Çiftlikten Çatala stratejisini daha fazla üretmek için revize etmek istediği için bu çok olumsuz bir sinyal olacaktır. Mevcut ECB Direktörü Christine Lagarde çok uzakta değil. Merkez sağ, Avrupa yanlısı bir kadın olarak, Macron’un destek tabanını mükemmel bir şekilde temsil ederdi. Avrupa Bakanı Clément Beaune ve Ekonomi Bakanı Bruno Le Maire, Avrupa ve franco-alman boyutları için kilit kişiler oldukları için muhtemelen hükümette kalacaklar.
Fransanın demokrasi rüzgarını hep beraber izleyelim …