Overview
Selanik şehrinin üst kısmının (upper town) kuzey doğusunda, Eptapirgiou sokağında kayalı ve yokuşlu bir yerde bulunan Vladaton manastırı pek çok Bizans manastırı arasından günümüze kadar kalan tek manastırdır ve hala kullanılmaktadır. Manastırın kuruşulu İstanbul (Konstantinopol) Patrikanesi tarafından 14. yüzyılın ortalarında gerçekleştirilmiştir. Manastırın sahipleri, Aziz Grigorios Palamas’ın öğrencisi ve arkadaşları, iyi eğitim almış ve inançlı hristiyanlar olan rahip Dorotheos ve rahip Markos Vlatis kardeşlerdir. Manastır İsaya adanmıştır ve günümüzde her yıl 6 Ağustosta (Metamorfosi tu Sotiros) yortusunu kutlar. Türk egemenliği esnasında çok kısa bir süre Türklerin eline geçti ve camiye dönüştürüldü. Fakat çok sürmeden tekrar manastır yapıldı. 1446 yılında sultanın özel fermanıyla manastır özel haklara sahip oldu ve zaman zaman Selanik içinde ve dışında kiliseler himayesine aldı (Panagia Lagudiani, Aziz Nikolaos Orfanos, Aziz Athanasios). Bu olay ekonomik durumunun iyi, manastırın zengin olduğunu gösterir.
Vladaton manastırı katedralı, 14. yüzyıla ait, türünün hala var olmaya devam eden tek örneği, haç şeklinde ahşap tavanlı sekiz çaplı kubbesi ve ortasında bir geçidi olan ve kuzey ve güney taraflarından iki küçük kilise ile bağlanan bir yapıdır. Kuzey ve güney taraflarına sonradan ilaveler yapıldığını da belirtmeliyiz, tahminen 1801 yılında. Ayrıca 1907 yılında güney kısmına açık bir geçit ve batı kısmına bir küçük bir öngeçit yapıldı. Manastırın içinde 1360 ve1380 yılları arasında yapılmış olan duvar resimleri vardır. Tutku ve zerafet bu resimleri iyi tanımlayan özellikleridir. Manastırın içinde 12. yüzyıl ve 19. yüzyıl arasındaki zaman zarfına ait olan birçok ikona muhafaza edilir. Manastırın katedralinde 1926 yapılan İgumenio, 1937 yılında yapılan küçük kilise Kimiseos tis Theotokou ve 1968’de Patrikane tarafından yaptırılan papazların araştırma merkezi gibi bazı yeni ilave yapılar vardır.