Ne Yapıyor olursanız olun, gün içinde konsantre olmanızı gerektiren anlar muhakkak oluyordur. Belki de, işyerinde odaklanmanızı gerektiren bir projeniz vardır (bir rapor yazma ya da önemli bir laboratuvar testi de olabilir). Ya da bir sınava, mesleki bir yeterliliğe veya kendi eğlenceniz için bir şeye çalışıyorsunuzdur.
Konsantre olamazsanız, sorun yaşarsınız:
- Saçma ve büyük bir olasılıkla pahalıya mal olan hatalar yapabilirsiniz.
- İşlerinizin gereğinden daha uzun sürdüğünü görürsünüz.
- Sizin için önemli olan işlerden bile vazgeçebilirsiniz.
Bazı insanlar odaklanmakta iyi olmadıklarını düşünürler; ancak bu doğru değildir. Hepimiz konsantrasyon becerimizi geliştirebiliriz.
İşte nasıl yapılacağı, beş basit aşama:
1. Aşama: Fiziksel Faktörlere Dikkat Edin
Konsantrasyon yeteneğiniz fiziksel durumunuzdan çok etkilenir. Eminim ki, kalitesiz bir uykudan ya da ağır bir yemekten sonra odaklanma sorunu yaşadığınızı farketmişsinizdir.
Yaşam tarzınızın, konsantrasyon yeteneğinizi desteklediğinden, baltalamadığından emin olun. Yani:
- Yeterince uyuyun. Çoğu insan için bu süre 7 – 8 saattir. Ama siz, 6 ya da 9 saat uyumanız gerektiğini de düşünebilirsiniz.
- Dengeli beslenin. Eğer aç gözlüyseniz, guruldayan karnınız dışında bir şeye konsantre olmanız oldukça zordur. Diğer taraftan, öğle yemeğinde yemeği fazla kaçırırsanız, öğlenden sonra işyerinde pek üretken olamazsınız.
- Tükettiğiniz alkol miktarına dikkat edin. Bir kadeh şarap veya bir kutu bira gün sonunda yorgunluğunuzu atmanıza yardımcı olabilir; ancak bunlar aynı zamanda, okumak istediğiniz bir kitaba harcayacağınız konsantrasyonu yok eder.
- Düzenli olarak egzersiz yapın. Kendinizi yorgun ya da odaklanmamış hissediyorsanız, sadece birkaç dakikalık bir aktivite (tempolu bir yürüyüş gibi) sizi yeniden canlandırabilir.
2. Aşama: Muhtemel Dikkat Çekici Unsurları Azaltın
Çevrenizdeki insanlar konsantre olmanızı neredeyse imkânsızlaştırıyorlar mı? Eğer iş yerinde ikide bir yanınıza uğrayan iş arkadaşlarınız varsa ya da aileniz/ev arkadaşlarınız sizi evde rahatsız ediyorlarsa konsantrasyonunuzun bozulmaması çok zordur. Tek bir ara, tekrar işinize dönene kadar birkaç dakika kaybetmeniz anlamına gelir
Rahatsız edici unsurları elinizden geldiğince uzaklaştırın.
- Eğer mümkünse çalışma odanızın kapısını kapalı tutun.
- İnsanların sizi muhabbet ederek oyalamalarının önüne geçmek için, bir şey dinlemezken bile kulaklık takın.
- Cep telefonunuzu kapatın. Bilgisayarınızdaki e-posta gelen kutusunu ve tüm sohbet programlarını kapatın.
… Eminim siz de birkaç tane daha bulabilirsiniz.
Eğer işte ya da evde odaklanmak sizin için çok zor oluyorsa yerinizi geçici olarak değiştirmeye ne dersiniz? Kitaplarınızı, belgelerinizi ve dizüstü bilgisayarınızı alın ve rahatsız edilmeden çalışabileceğiniz bir kafeye ya da kütüphaneye gidin.
3. Aşama: Aynı Anda Sadece Bir İşle Meşgul Olun
Birden fazla işi aynı anda yürütmek konsantrasyon için çok kötüdür. Aynı anda hem kitap okuyup hem televizyon izleyemez ya da bir belgeyi düzeltmeye çalışırken radyo dinleyemezsiniz. Böyle durumlarda işlerden hiçbirini tam olarak yapamazsınız.
Eğer yapılacaklar listeniz kabarıksa, aynı anda birden fazla işle uğraşmak uygun görünebilir. Ama unutmayın, eğer işlerinizi teker teker yaparsanız çok daha verimli olursunuz.
Aynı anda birden fazla iş yapma alışkanlığını yenmek biraz zaman alır. Ben işaretleme yöntemini kullanıyorum. Yapılacaklar listemi elime alıyorum ve yapmakta olduğum işe bir yıldız (*) koyuyorum. İki yıldız, yapılacak iş anlamına geliyor ve bu şekilde üç, dört diye devam ediyor. Bu yöntem, farklı işlerin etrafında dolaşmak yerine listemin küçük bir kısmına odaklanmamı sağlıyor.
4. Aşama: Yaptığınız İşe Aktif Olarak Bağlı Olun
Konsantre olmanız gerekirken zihninizin başka yerlerde olduğu oluyor mu? Belki de bir konferansa, sunuma ya da kitaba odaklanmanız gerekiyordur ama materyal (ya da onun sunuluş biçimi) ilgi çekici değildir.
Konsantrasyonunuzu yükseltmek için, yaptığınız iş ne olursa olsun kendinizi o işe verin. Sadece pasif olarak oturup, bir sunumu izleyip not almayın. Eğer bir belge okuyorsanız elinize bir tükenmez ya da fosforlu kalem alın ve önemli bölümleri işaretleyin. Hatta tanıdığınız biriyle birlikte çalışmayı, bir kitabın belirli bir bölümünü veya bir belgeyi onlara okuyup tartışmayı yöntemlerin en kolayı olarak görebilirsiniz.
5. Aşama: Alakasız Düşünceleri Uzaklaştırın
Konsantre olmayı ne kadar deneseniz de, bazı başıboş düşünceler zihninize girer. Örneğin:
- Bir kahve içsem iyi olur…
- Ahmet’e şu e-postayı göndermeyi unutmamalıyım…
- Acaba şu anda Facebook’ta neler oluyor?
- Tüm bu işlerin altından nasıl kalkacağım?
Bu düşüncelere mağlup olmak ya da saplanıp kalmak yerine, sadece onları uzaklaştırın. Kendinize; “Bununla daha sonra ilgilenirim.” deyin. X Projesi üzerinde çalışıyorum şu anda.
Eğer bir şeyi unutacağınızdan endişeleniyorsanız, onu not edin. “Ahmet’e e-posta gönder” şeklinde madde hazırlayıp bunu yapılacaklar listenize ekleyin ve yaptığınız işe devam edin. Eğer e-postanızı hemen açarsanız, gelen kutunuzdaki mesajlar nedeniyle dikkatiniz büyük bir ihtimalle dağılacaktır.
Hepsi bu! Konsantrasyonunuzu geliştirecek beş basit yöntem. Hangilerini bugün denediniz?
(Eğer konsantrasyonu artırmak veya sabitlemek için kendi yöntemleriniz varsa, onları aşağıdaki yorumlar kısmında paylaşın.)