Tabiat Risalesi, İkinci Muhal'deki müşkilatın izahını yapar mısınız?
Değerli Kardeşimiz;
Önce söz konusu yeri aşağıya alıp, sonra izahını yapmaya çalışalım:
"İKİNCİ MUHAL"
"Eğer gayet intizamlı, mizanlı, san'atlı, hikmetli şu mevcudat, nihayetsiz kadîr, hakîm bir zâta verilmezse, belki tabiata isnad edilse, lâzım gelir ki, tabiat, herbir parça toprakta, Avrupa'nın umum matbaaları ve fabrikaları adedince makineleri, matbaaları bulundursun, tâ o parça toprak, menşe ve tezgâh olduğu hadsiz çiçekler ve meyvelerin yetişmelerine ve teşkillerine medar olabilsin."
"Çünkü, çiçekler için saksılık vazifesini gören bir kâse toprak, içine tohumları nöbetle atılan umum çiçeklerin birbirinden çok ayrı olan şekil ve heyetlerini teşkil ve tasvir edebilir bir kabiliyeti, bilfiil görülüyor."
"Eğer Kadîr-i Zülcelâle verilmezse, o vakit, o kâsedeki toprakta, herbir çiçek için mânevî, ayrı, tabiî bir makinesi bulunmazsa, bu hal vücuda gelemez. Çünkü tohumlar ise, nutfeler ve yumurtalar gibi, maddeleri birdir. Yani, müvellidülmâ, müvellidülhumuza, karbon, azotun intizamsız, şekilsiz, hamur gibi halitasından ibaret olmakla beraber; hava, su, hararet, ziya dahi, herbiri basit ve şuursuz ve herşeye karşı sel gibi bir tarzda gittiğinden, o hadsiz çiçeklerin teşkilleri ayrı ayrı ve gayet muntazam ve san'atlı olarak o topraktan çıkması, bilbedâhe ve bizzarure iktiza ediyor ki, o kâsede bulunan toprakta, mânen Avrupa kadar, mânevî ve küçük mikyasta matbaaları ve fabrikaları bulunsun. Tâ ki, bu kadar hayattar kumaşları ve binler ayrı ayrı nakışlı mensucatları dokuyabilsin."(1)
Bu müşkülatı, hayat üstünden şu şekilde izah edelim; Kainatı büyük bir fabrika olarak düşünür isek, bu fabrikanın en önemli mahsullerinden birisi hayattır. Zira hayat için kainattaki bütün çarkların ve unsurların, hayat etrafında dönmesi gerekir ki hayat teşekkül edebilsin.
Mesela, hayatın oluşmasında toprak, su, güneş, hava lazımdır; bunlardan birisi olmasa hayat olmaz. Demek kainatı istila eden dört ana unsur olmadan hayat hasıl olmaz.
Demek hayatı yaratan zatın bütün kainata ve kainat içindeki unsurlara hükmedip tasarruf etmesi gerekiyor; yoksa hayatı yaratması mümkün değildir.
Demek hayatı verebilecek zatta sonsuz ilim, irade, kudret gibi vasıfların olması gerekir. Bir çiçeğin hayat bulması için bütün kainat çarklarının işlemesi ve çalışması iktiza ediyor. Öyle ise çiçeği toprak yapıyor, diyebilmemiz için toprağın bütün kainatı bilir bir ilminin, görür bir gözünün, hükmü geçer bir kudretinin olduğunu kabul etmemiz gerekiyor ki bu aklın kabul edeceği bir şey değildir. Bir kase toprakta yetişen çiçeğin icadı bütün kainata bakıyor, öyle ise çiçeğin mucidi ancak kainatın Rabbi olan Allah olabilir. Zira onun ilim ve iradesi sonsuz ve hükmü bütün kainata geçiyor. Halbuki bir kase toprağa bu vasıfları izafe etmek müşkülatın muhal derecesidir. İşte buradaki müşkülat Allah’a ait vasıfların toprak, su gibi şeylere izafe edilmesidir.
Bu kısmın izahının yapıldığı ders için tıklayınız:
Eserlerin mükemmelliği sonsuz kudret gerektirir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü