Fenolik reçinelerin üretilmesi farklı adımlar içerir. Sübstitüsyon ve kondensasyon reasksiyonları (fenol ve formaldehit arasındaki) zamana ve mekâna göre farklılıklar göstermiştir. Aynı zamanda, farklı katalizörlere göre de farklılık gösterir. Aslında, hidroksimetil grupları veya Fenolik hidroksil grupları esterifikasyona uğrayabilir ve doymamış bileşimlerle reaksiyon verebilir. Reçine, distile edilmek suretiyle, konsantre çözelti verecek şekilde veya katı reçine elde edecek şekilde elde edilir.
Şekil.1 Fenolik reçine tesîsi. a) ürün tahliye vanası; b) Isıtıcılar; c) Karıştırıcı; d) boşaltma sistemi; e) Termometre; f ) Geri akış soğutucusu; g) Ana yoğunlaştırıcı; h) Üç yönlü vana; i) Geri akış ve ayırma kazanı; j) Sifonlu geri dönüş borusu; k) Toplama muhafazası
Fenolik reçinelerin büyük çeşitlilik göstermesine bağlı olarak, hidroksimetil fenol durumunda 20 oC’lerden, doğal reçinelerle modifiye edilmiş reçine durumlarında ise 280 oC’nin üstlerine kadar geniş bir sıcaklık aralığında üretilirler. Reaksiyon sulu çözeltilerde, organik çözücülerde veya eriyik içinde gerçekleşebilir. Reaksiyon bazen süblimasyondan kaçmak için basınç altında gerçekleşebilir. Örneğin, paraformaldehit veya sıcaklığı arttırmak için sıcaklık sık sık vakum ortamında olur. Fenolik reçine üretim tesisi Şekil.1’de görülebilir. Bu tesis şeması, bach prosesin her adımını göstermektedir. Fenol ve formaldehit arasındaki sübstitüsyon ve kondensasyon reaksiyonu çok yüksek değerde egzotermiktir. Novalaklarda metilen köprülerinin oluşma ısısı, -97,7 kj/mol’dür. Reaksiyon hızlı ve kuvvetlicedir. Bu nedenle, kondansatöre ulaşım, ani soğutma düzenekleri, dış borular çok güvenli olmalı ve soğutma kapasiteleri çok yüksekçe olmalıdır. Güvenli endüstriyel ürün elde edebilmek için, fenol reaktöre her zaman önce konulmalı ve daha sonra formaldehit eklenmelidir. Kondensatın artanı çıkartılmalıdır. Çalışma ortamı güzel havalandırılmalıdır.
Korozyona dayanıkla çelik, yapı malzemesi olarak kullanılmalıdır. Genel olarak, fenolik çok az miktarda ve farklı çeşitlerde üretilirler. Termosetler gibi bazı çeşitlerde veya ağaç zamkları üretiminde kullanılan resoller, buna zıt olarak büyük miktarlarda üretilirler ve bu yüzden sürekli sistemler çok daha fazla kullanılır. Üretim prosesi literatürde botu reaktörler veya sıra tank reaktörler kullanmayı tavsiye etmiştir.
Kanaklar:
1. Wolfgang, H., Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Phenolic Resins. Wiesbaden. Germany : Wiley VCH, 2004.