Burao, Somaliland: Büyük beden kırmızı bir gömlek, Farhan Apti’nin yıpranmış vücudunu ve kalem gibi incecik kollarını kapatıyor. Ama onun zayıf çığlığı, şiddetli yetersiz beslenmenin dehşetini aktarmaya yetiyor.
16 aylık bebek, kuzey Somali’de özerk bir bölge olan Somaliland’daki Burao’daki bir hastanede büyükannesinin kollarında yatıyor.
BM’nin, Afrika Boynuzu’nu insani bir felaketle sarsacağı için bu ayın sonuna kadar yetersiz beslenmeyle karşı karşıya kalacağını söylediği 1,5 milyon Somalili çocuktan biri.
“Kıtlık kapıda” Birleşmiş Milletler acil yardım koordinatörü Martin Griffiths uyardı Geçen ay Somali ziyareti sırasında. Dünya “son bir uyarı alıyor” dedi.
Bölgenin 40 yıldaki en kötü kuraklığı krizi tetikliyor – yağmurlar ardı ardına dört sezon boyunca yağmadı ve hava durumu tahmincileri bunun beşte birine kadar uzayabileceğini tahmin ediyor. Kuraklığın etkileri, gıda ihracatındaki kesintiler ve Ukrayna’daki savaşın neden olduğu gıda fiyatlarındaki dalgalanmalar ile daha da arttı. Somali’nin buğday ithalatının yüzde 80’inden fazlası Ukrayna ve Rusya’dan geliyor.
Somali, Etiyopya ve Kenya’da milyonlarca insan yiyecek ve su aramak için hareket halinde. Farhan gibi küçük çocuklar, karışıklığın ortasında en savunmasız olanlar arasında. Besleyici gıda eksikliğinden zayıf düşen bir kızamık nöbeti geçirdi, ardından göğüs enfeksiyonu, ishal ve kusma geldi. Çocuk hastaneye ilk kabul edildiğinde damardan beslenmek zorunda kaldı.
Farhan’ın 40 yaşındaki büyükannesi Fardus Abdullahi, çektiği acılardan kuraklığı sorumlu tutuyor.
“Yiyecek bulmak artık zor, çok pahalı” diyor. “Köyde süt yok.”
Yakınlardaki bir hastane yatağında 17 aylık Amira Jimale sessizce yatıyor, kulaklarını tutuyor. Tıraş edilmiş kafasındaki ve yüzündeki deri, şiddetli yetersiz beslenmenin yaygın bir belirtisi olan dermatozla kaplı. Doğduğundan beri her iki bacağı felçli olan Amira, hastaneye kaldırıldığında sadece 5,5 kiloydu, bu da onun yaşındaki bir kıza göre normal ağırlığın yaklaşık yarısı kadardı.
Büyükannesi Arfi Jama, “Son 14 gecedir burada onun için endişeleniyorum” diyor.
Burao hastanesindeki yetersiz beslenen çocuklar için kalabalık koğuş, beyaz badanalı duvarları olan basit bir taş binadır. Duvardaki bir grafik, açlık krizinin büyüyen ölçeğini yansıtıyor – Ocak ayından bu yana yeni kabuller üç kat arttı.
BM Dünya Gıda Programı, Afrika Boynuzu bölgesinde bu yılın sonuna kadar 20 milyon kadar insanın açlık tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söylüyor.
World Vision yardım kuruluşundan bir ekiple acil durumda kalan Somalililerle buluşmak için seyahat ettim. Kötü yol altyapısı, etkilenen köylere ve kamplara ulaşmayı zorlaştırıyor. Uzun günleri kumlu yollarda, bazen dört tekerlekten çekişle zar zor gezerek geçirdik.
Somali’nin birçok yerinde güvenlik sorunu olduğu için konvoyumuza önde ve arkada silahlı bir refakatçi eşlik etti.
Somaliland’ı da ziyaret eden World Vision Australia’nın saha etki şefi Graham Strong, Afrika Boynuzu bölgesindeki acıların 25 yıllık insani yardım çalışmasında gördüğü en kötü durum olduğunu söylüyor.
“Hiç kusura bakmayın, Afrika’daki toplulukları saran açlık seviyeleri, yaşamımızın en büyük seviyeleridir” dedi.
Afrika Boynuzu’ndaki artan kuraklık sıklığı, iklim değişikliğinin milyonlarca çiftçinin bel bağladığı mevsimsel yağmurları etkilediğine dair endişeleri artırdı. Bu, 2011’den bu yana bölgedeki üçüncü büyük gıda acil durumu.
bu BM Afrika Boynuzu kuraklığının ciddiyeti, “bölgenin iklim değişikliği nedeniyle yoğunlaşması beklenen iklimle ilgili risklere karşı savunmasızlığının altını çiziyor” diyor.
2011 ve 2017 yıllarında kuraklık nedeniyle yerlerinden edilen birçok Somalili halen ülke içinde yerinden edilmiş kişiler için kamplarda yaşıyor. Şimdi yağmur yağmadığı için topraklarından ve geçim kaynaklarından sürülen yeni bir aile dalgası onlara katılıyor. Ama zaten yeterli yiyecek ve suyu olmayan köy ve kasabalara geliyorlar.
Somali’deki World Vision direktörü Kevin Mackey, ailelerin ve toplulukların kuraklık sırasında hayatta kalmak için kullandıkları geleneksel başa çıkma stratejilerinin tükendiğini söylüyor.
Mackey, “2021’in başından bu yana, bir milyon yeni insan yerinden edildi ve bu, Somali’deki ülke içinde yerinden edilenlerin sayısını neredeyse iki katına çıkardı” diyor.
Bunlardan biri, iki ay önce Somaliland’ın Etiyopya sınırına yakın Khaatumo köyünde ülke içinde yerinden edilmiş kişiler için bir kampa göç eden Nimo İbrahim. Kuraklıktan önce, Nimo’nun ailesinin 200’den fazla keçisi vardı, ancak sadece birkaçı kaldı.
Nimo ile, çocuklarına şiddetli güneşten daha iyi bir gölge sağlamak için kulübesinin çatısını örtmek için eski kumaş parçalarını bir brandaya dikerken tanıştım.
“Kuraklık bizi henüz bir halk olarak öldürmedi, ancak sahip olduğumuz her şeyi aldı” diyor.
Nimo’nun kocası iş aramak için Hargesia şehrine gitti ve onu ve dört çocuğunu geçici kampta bıraktı. Ailenin neredeyse tüm hayvanlarının gitmesiyle, pastoral hayata geri dönme olasılığını çok az görüyor.
“Artık bu kampta olacağız gibi görünüyor” diyor.
Koşullar, uzun süreli iç çatışmaların World Vision gibi yardım kuruluşlarının hayat kurtaran yardım sağlama kapasitesini sınırladığı güney ve orta Somali’nin bazı bölgelerinde özellikle kötü. bu BM uyardı yardım çabaları önemli ölçüde hızlandırılmadığı takdirde, Ekim ve Aralık ayları arasında Somali’nin Baidoa ve Burhakaba bölgelerinde kıtlık yaşanacağına dair “somut belirtiler” olduğunu söyledi.
Üç korkunç kritere ulaşıldığında kıtlık resmen ilan edilir: bir bölgedeki her beş haneden biri aşırı gıda kıtlığıyla karşı karşıyadır; nüfusun yüzde 30’undan fazlası akut olarak yetersiz beslenmelidir; ve her 10.000 kişiden en az iki kişi her gün ölüyor.
Son zamanlarda nispeten istikrarlı olan kuzey Somali’deki kendi kendini yöneten bölge olan Somaliland’da da kitlesel açlıkla ilgili endişeler artıyor. Somaliland’ın yaklaşık yüzde 80’i halihazırda “acil” düzeyde gıda güvensizliğine sahip olarak sınıflandırılıyor.
Somaliland Ulusal Afete Hazırlık ve Gıda Rezerv Kurumu (NADFOR) başkanı Faysal Ali Mohamed, mevsimsel yağmurlar çok yakında gelmezse, bu ayın sonlarında Somaliland’ın bazı bölgelerine kıtlık gelme olasılığı olduğu konusunda uyardı.
“Ülkemiz yarı kurak bir bölge” diyor. “Fakat yıllardır çoğu bölgede mevsimsel yağışlar başarısız oldu, bu yüzden durum çok, çok zor.”
Mohamed, Somaliland’ın yardım çabalarına verilen uluslararası desteğin şu ana kadar “çok küçük” olduğunu söyledi.
“Avustralya dahil uluslararası toplumun, topluluğumuzu desteklemek için doğrudan vereceğini umuyoruz.”
Somaliland’ın uzak Waraabeeye köyünden 19 yaşındaki iki çocuk annesi Barwayo Ali, risk altındakilerin tipik bir örneği. Yükselen enflasyon onu hazırladığı yemek miktarını azaltmaya zorladı. Süt artık mevcut değil ve bir yaşındaki oğlu Musab Muhamad artık yetersiz besleniyor.
“Her şey yükseldi” diyor. “Kızartma yağı gibi bazı ürünlerin fiyatı iki katına çıktı ve bu olduğunda eskisi kadar yiyecek alamıyorsunuz. Buradaki herkes kuraklık nedeniyle gelecek için endişeli.”
World Vision, Barwayo’nun köyünde bir mobil sağlık kliniği işletiyor. Oğlunun zayıf olduğu ve tedavi gördüğü belirlendi. Bu sağlık hizmetleri, bölgedeki ciddi yetersiz beslenme prevalansının nispeten düşük tutulmasına yardımcı olmuştur.
Korunmasız ailelere World Vision’dan nakit transferler de sağlanıyor, böylece yerel dükkanlardan yiyecek ve diğer erzakları satın alabiliyorlar. Birçok alıcı, alınan parayı akrabaları ve komşularıyla paylaşır. Bölgedeki kavrulmuş köylere kamyonlarla su götürülüyor.
Bu programların bir amacı, kuraklıktan etkilenen hanelerin ülke içinde yerinden edilmiş kişiler için bir kampa göç etmek yerine evlerinde kalmalarına izin vermektir. Aileler kamplara bir kez girdikten sonra, sürülerini yeniden beslemeleri ve pastoral üretime dönmeleri çok zordur.
Ancak insani yardım kuruluşları, kitlesel açlığı ve ölümü önlemek için Afrika Boynuzu’ndaki yardım çabalarının çarpıcı biçimde artırılması gerektiği konusunda uyarıyor.
Strong, Somali’nin şu anda “dünyanın öncelik listesinin başında olmadığını” ve ülkedeki acil durum programlarının önemli ölçüde yetersiz finanse edildiğini söylüyor.
“Bu krizin en kötüsü önümüzde, çok daha kötüsü, bu yüzden şimdi harekete geçmeliyiz” diyor.
Bu yılki küresel enflasyon artışı, tahıl, yakıt ve diğer acil durum malzemelerinin maliyetini artırarak insani yardım operasyonlarını engelledi. Dünyanın en büyük insani yardım kuruluşu olan BM’nin Dünya Gıda Programı, daha fazla insana ulaşabilmek için bazı yerlerde erzaklarda kesinti yapmak zorunda kaldı. “Bu, açları doyurmak için açlardan almakla eşdeğerdir” WFP diyor ki.
Geçen ay, Avustralya 15 milyon dolarlık acil yardım açıkladı Afrika Boynuzu bölgesindeki açlık krizine yanıt vermek için, ancak yardım kuruluşları çok daha fazlasının gerekli olduğunu söylüyor.
Strong, “Bu, tarihte bir felaket ihtiyacı olan bir an ve Avustralya’nın çocukların ölmesini engelleyebileceği bir an” diyor. “Daha önce yapmıştık. Tekrar yapabiliriz.”
STK’lardan oluşan bir konsorsiyum olan Help Fight Famine Alliance, hükümeti bu ayki federal bütçede açlık krizine yanıt vermek için 150 milyon dolar ayırmaya çağırıyor.
Beklendiği gibi, Somali’nin bazı bölgelerinde kıtlık ilan edilirse, uluslararası bağışçı ülkeler tarafından sağlanan fonların hızla artması muhtemeldir.
Ama bu birçokları için çok geç olacak. BM, Somali’nin en son 2011’de kıtlık yaşadığı sırada 133.000 çocuğun öldüğünü söylüyor. Ancak bazı tahminlere göre, yaklaşık yarısı kıtlık resmen ilan edilmeden önce öldü.
Matt Wade, Somaliland’dan rapor vermesi için World Vision Australia tarafından desteklendi. Bağış yapılabilir Dünya Vizyonu Avustralya, Avustralya Kızıl Haçı, BMMYK ve diğer uluslararası yardım kuruluşları.
Doğrudan yabancımızdan not alın muhabirler dünya çapında manşetlere çıkan şeyler hakkında. Haftalık What in the World bültenine buradan kaydolun.
Kaynak : https://www.smh.com.au/world/africa/the-hungriest-place-on-earth-20221004-p5bn51.html?ref=rss&utm_medium=rss&utm_source=rss_world