Batı Nil Virüsü Nedir?
Batı Nil Virüsü (BNV) #laviviridae ailesinin Flavivirusgenusuna ait, sivrisineklerle bulaşan bir patojendir. Ortalama 40-60 nm çapında, tek sarmallı 10.000-11,000 baz içeren pozitif RNA genomuna sahip zarflı bir virüstür. Haviviridae ailesinin Japon ensefaliti antijenik kompleksine aittir.
Batı Nil Virüsü Epidemiyolojisi:
BNV ilk olarak 1937 yılında Uganda'da Batı Nil bölgesinde bir kadında izole edilmiştir. Kuşlarda (kargalar ve güvercinler), ilk defa 1953 yılında Nil Deltasında tanımlanmıştır. BNVİnin 1997 yılından önce kuşlar için patojenik olmadığı bilinmekteyken, aynı dönemde İsrail'de virulansı daha fazla bir suşu, farklı türde kuşlarda ölümlere neden olmuştur.
İsrail ve Tunus'ta dolaşımda bulunan BNV, 1999 yılında New York'a geçiş göstermiş, ilerleyen yıllarda Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nde yayılan büyük ve dramatik bir salgına neden olmuştur. Hastalıkla ilgili en büyük salgınlar Yunanistan, İsrail, Romanya, Rusya ve ABD'de görülmüştür.
Hastalığa yönelik insan enfeksiyonları, dünya genelinde birçok ülkede 50 yıldan daha uzun süredir görülmektedir. Hastalık, çoğunlukla Afrika, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Amerika ve Batı Asya'da görülür. 2018 yılında Avrupa Bölgesinde ve komşu ülkelerinde vaka sayılarında artışlar görüldüğü bildirilmektedir.
2010 yılından ber Türkiye'de de vaka bildirimleri olmaktadır.Salgın bölgeleri başlıca kuş göç yolları üzerinde yer almaktadır.Hastalık genelde mevsimsel özellik göstermekte olup yaz boyunca ve sonbaharın erken dönemlerinde görülür.
Batı Nil Virüsü Bulaşma Yolları:
BNVi çin esas vektör sivrisineklerdir. Virüs kırkın üzerinde sivrisinek türünden izole edilmiş olmasına rağmen predominant cins Cwex'tir. Yabani kuşlar ana konaktır. Bazı kuş türlerinde uzun süre yüksek düzeyde viremi yapar. BNV'nin yaşam döngüsü sivrisineklerle kuşlar arasındadır. Kuşlardaki viremi dönemi sivrisineklerin virüsü almasında kritik bir öneme sahiptir. Virüs kuşlarda yüksek derecede patojenik seyreder ve toplu kuş ölümleri yerel yayılımın sıklıkla en önemli göstergesidir. Göçmen kuşlar ve sivrisinekler hastalığın dünya çapında yayılmasında etkilidir. Virüs insanlara ve atlara sivrisineklerin sokmasıyla bulaşır.
Ancak bunlarda enfeksiyon düşük viremi ile seyrettiğinden insanlar ve atlar diğer sivrisinekleri enfekte edemez, dolayısı ile kazara döngüye girerler ve son konak olurlar.
Hastalığın esas bulaşma yolu enfekte sivrisineklerin sokmasıdır. Bununla birlikte nadiren kan ürünlerinin transfüzyonu, organ transplantasyonu ve laboratuvar çalışanlarında perkütanöz inokülasyon yoluyla bulaşmalar bildirilmiştir. Transplasental yolla (anneden bebeğe geçiş) bulaşın olduğu bir vaka tespit edilmiştir.
Hastalığın endemik olduğu bölgelerin, dışarıda çalışan ve sivrisinek sokmasına maruz kalan işçiler, bahçıvanlar ve çiftçilerrisk altında sayılabilir. Bunun dışında BNV ile enfekte kuşlara nekropsi yapan veya enfekte kuşların atıklarına maruz kalan laboratuvar çalışanlarına ellerinde kesivarsa virüs bulaşabilir. Risk altındaki kişilere eğitim verilmeli ve şüpheli bir temas saptandığında hastaneye başvurmaları sağlanmalıdır.
Batı Nil Vürüsü Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?
Serolojik çalışmalar göz önünde bulundurulduğunda, BNV ile enfekte olan vakaların yaklaşık “680'inin asemtomatik seyrettiği, 9020'sinde ise semptomatikenfeksiyon geliştiği söylenebilir. Semptomatik vakaların yaklaşık 9690'ında Batı Nil Ateşi gelişirken, 9410'unda sinir sistemi tutulumu ile giden Batı Nil Nöro-İnvazif Hastalığı (BNNI) gelişmektedir. BNNUnın 9665'i ensefalit, 9030'u menenjit ve geri kalan 965-30'luk kesimi ise akut flask paralizi (AFP) ile seyreder. Yani toplam BNVile enfekte kişilerin 9o1”den azında sinir sistemi tutulumu olacağı söylenebilir. Nörolojik hastalık ve ölüm yaşlı hastalarda daha sık görülmektedir.
BNV enfeksiyonunun kuluçka(ikübasyon süresi) 3-14 gündür.
Başlıca belirtileri ise, ani başlayan ateş ile birlikte baş ağrısı, halsizlik, retroorbital ağrı, kas ağrıları, gastrointestinalsemptomlar (bulantı-kusma, karın ağrısı ve ishal) ve döküntü görülür. Ateş genellikle çok yüksek seyreder. Daha şiddetli vakalarda baş ağrısı ile birlikte görülen yüksek ateş, halsizlik, boyunu dik tutamama, uyuşukluk, zihinsel karışıklık, koma, kas titremeleri, konvulsiyonlar ve paralizi gelişebilir. Baş ağrısı, BNV için çoğu Zaman önde gelen bulgu olabilir.
BNV menenjiti genellikle ateş, baş ağrısı ve ense sertliğine yolaçar. Bilinç değişikliği fazla görülmez, olduğunda da ılımlıdır, bazen letarjiyle, nadiren konfüzyon veya komayla sonuçlanabilir. Santral Sinir Sistemi (SSS) tutulumu olduğunda baş ağrısından aseptik menenjit ve ensefalite kadar değişen klinik tablolar görülebilir.
Genellikle diğer benzeri viral sendromlardan ayırt edilemez.
Batı Nil Virüsü Tansı Nasıl Koyulur?
BNV, #avivirüs ailesindeki diğer virüslerle 9670 üzerinde sıklıkla antijenik yakınlık gösterir ve çapraz reaksiyon verebilir. bu nedenle diğer virüslerden ayırım için plak redüksiyon nötralizasyon testi (PNRT) ve özellikle BNV spesifik RNA sekanslarının kullanıldığı polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) gibi spesifik testler kullanılır. Hastalığın viremi dönemi kısa olduğundan daha çokantikor tayini ile tanı konulmaktadır.
Serolojik testler (ELİSA ve IFAT) kalitatif olarak değerlendirilir.
İlk serum numunesinde IgM antikor testlerinde “Aradeğer/Pozitif” sonuç tespit edilen vakalar için;konvalesan dönem serum örneklerinin değerlendirilmesi amacıyla ilk numune gönderiminden 7-10 günsonra ikinci serum numunesi gönderilir.
Enfeksiyonun akut döneminde serum veya BOS ömeklerinde PCR ile virüs tanımlanması ve doku örneklerinde (yaşayan vakalarda karaciğer, ölen vakalarda ise karaciğer, beyin ve medulla spinalis) virüs izolasyonu kesin tanı koydurucudur.
Hayatını kaybeden vakalarda ise biyopsi veya ölüm sonrası inceleme amacıyla alınacak örnekler ise incele için laboratuvara formalin içinde gönderilmelidir.
Batı Nil Virüsü Tedavisi Nasıldır?
Özel bir tedavisi bulunmamaktadır.Önerilen bir antiviral ilaç da bulunmamaktadır.Tedavi destekleyici şekilde olmalıdır.Yani hastada görülen belirti ve şikayetlere göre tedavi planlanmalıdır.Damardan sıvı verilmesi, solunum desteği ve ikincil enfeksiyon gelişmesine yönelik önleyici tedbirler alınmalıdır.
Bağışıklık sistemi zayıflamış yaşlı kişilerde, kanser hastalarında, çocuklar, hamileler ve HIV enfeksiyonu bulunan kişilerde hastalık daha ağır seyreder.Bu nedenle bu gruptaki hastaların tedavisi multidisipliner olmalıdır.
Batı Nil Virüsünden Nasıl Korunabiliriz?
BNV enfeksiyonu sivrisinekler ile bulaşır.Bu nedenle sivrisineklere temasın en aza indirilmesi gerekmektedir.Uzun kollu gömlek giymek,şort ve etek yerine pantalon giymek, sivrisinek kovucu matlar ve losyonlar korunmada etkilidir.