"Bütün telefoncular ve ayrı ayrı umum telgrafçılar ve radyo ile konuşanlar kadar mânevî şahsiyetleri ve kabiliyetleri bulunsun ve onların umum dillerini bilsin ve aynı zamanda başka zerrelere de bildirsin, neşretsin." izah eder misiniz?
Sal, 19-Ağu-2014 - 07:44 tarihinde gönderildi
Üstad'ın bu uzun cümlesi yerine "zerreler emr-i ilahi ile yirmi dokuz harfi naklediyorlar." yazılsaydı, daha doğru ve bilimsel olmaz mıydı?
Değerli Kardeşimiz;
"Aynen öyle de, emir ve iradenin bir arşı olan havanın, rüzgârın herbir parçası ve bir nefes ve tırnak kadar olan (...) 'Hu' lâfzındaki havada, küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcut telefonların, telgrafların, radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, santralları, âhize ve nâkileleri bulunsun ve o hadsiz işleri beraber ve bir anda yapabilsin; veyahut o (...) 'Hu'deki havanın, belki unsur-u havanın herbir parçasının herbir zerresi, bütün telefoncular ve ayrı ayrı umum telgrafçılar ve radyo ile konuşanlar kadar mânevî şahsiyetleri ve kabiliyetleri bulunsun ve onların umum dillerini bilsin ve aynı zamanda başka zerrelere de bildirsin, neşretsin."(1)
Üstad'ın kullanmış olduğu ifadeler daha beliğ ve çok manaları içeren bir fihriste niteliğinde iken,sizin tavsiye ettiğiniz ifadeler kuru bilimsel ifadelerdir. İnsanların geneli mütefennin olmadığı için, fenni ifadeler yerine beliğ ve çok manaları ihtiva eden ifadeleri kullanmak daha yerinde ve daha etkilidir.
İnsanların ekserisi avam olduğu için, gayeyi ispat için getirilen delillerin avamın anlayacağı basitlik ve sadelik içinde olması gerekir. Yoksa gaye zahir iken gayeyi ispat etmek için getirilen deliller hafi ve karmaşık olursa faydadan çok zarar vermiş olunur.
Tevhide getirilen deliller zahir ve açık olmak zorunda, bilimsel olması gerekmez. Mesela, kâinatta intizamın ispat edilmesi için ille de nötron ve protondan bahsetmek gerekmiyor. Güneşin her gün aynı şekilde doğması, yıldızların yerli yerinde olmaları, çiçeklerin o güzel yüzleri de intizama yeterince işaret ediyor.
İnsan ve bir çiçeğin bünyesinde çalışan zerrelerin hareket keyfiyetinden çok, onların hareketinden çıkan neticeler ve azim maslahatlar esastır. Yani o zerrenin her adımına sayısız fayda ve hikmetler takılmış. Şuursuz ve iradesiz bir zerrenin, bu sayısız fayda ve hikmetleri bilerek takip etmesi veya teşekkülüne mühendislik yapması mümkün ve kabil değildir, esas olan budur. Yoksa o zerrenin hareket keyfiyeti bilimin alanıdır ve herkes bunu bilmekle mükellef değildir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör