AVDIIVKA, Ukrayna — Yaklaşık bir yıl boyunca rutubetli, karanlık bir bodrumda yaşamaktan solgun ve kirli olan genç ve ağlayan annesi, gümbür gümbür gelen topçu sesleriyle ortaya çıktılar ve onları güvenli bir yere götürecek olan, bekleyen zırhlı bir polis minibüsüne yöneldiler.
Rus kuvvetleri, Ukrayna’nın doğusunda, her gün mermilerin binaları delip geçtiği, arabaları parçaladığı ve kraterler bıraktığı harap durumdaki cephe hattı kasabası Avdiivka’dan uzakta değildi.
15 yaşındaki Oleksii Mazurin, kapşonlusunun altından görünen koyu, kıvırcık saçları hâlâ orada yaşayan son gençlerden biriydi. Polis şefi Roman Protsyk, Cuma günü tahliyesinden sonra 13 kişinin daha kaldığını söyledi.
Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden önce Avdiivka’da yaklaşık 25.000 kişi yaşıyordu. Protsyk, bombardımana rağmen yaklaşık 2 bin sivilin kaldığını söyledi.
Yetkililer aylardır çatışmaların yakınındaki bölgelerdeki sivilleri ülkenin daha güvenli bölgelerine tahliye etmeye çağırıyor. Ancak birçoğu çağrıya kulak verirken, diğerleri – çocuklu aileler de dahil olmak üzere – kararlılıkla reddetti.
Bu yüzden insanları ayrılmaya ikna etmeye çalışmak polise düştü. Beyaz Melekler olarak bilinen özel bir birim, ön cephedeki köy ve kasabalara gitmek için hayatlarını riske atıyor, kapıları çalıyor ve kalan birkaç sakini tahliye etmeleri için yalvarıyor.
Mart ayı başlarında hükümet, çocuklu ailelerin savaş alanlarından zorunlu olarak tahliye edilmesi için bir emir yayınladı. Talimata göre, çocuklara bir ebeveyn veya vasi eşlik etmelidir. Ancak şu anda yalnızca, çatışmaların aylardır şiddetlendiği, en çok etkilenen doğu şehri Bakhmut için geçerli.
“Zorunlu tahliye emri ne yazık ki sadece Bakhmut’ta yürürlükte. Beyaz Melekler polis memuru Gennadiy Yudin, Avdiivka’da bu yasa kabul edilmiyor” dedi. “Bütün ailelerin etrafında dolaşıyoruz. Onları uyarıyoruz, tahliye konusunda bilgilendiriyoruz.”
Bakhmut’ta durum o kadar tehlikeli ki, sivil tahliyeler son derece riskli.
Protsyk, “Bakhmut için artık çok geç olduğunu düşünüyorum,” dedi. “Burada, bölgemizde, … şimdi böyle bir karar alınırsa, güvenli olur.”
Ancak zorunlu tahliye emri olmadan polisin eli kolu bağlı. Yapabilecekleri tek şey ikna güçlerini kullanmaktır.
Oleksii’nin 37 yaşındaki annesi Svitlana Mazurina için nihayet ayrılma kararı zordu.
“Doğuştan beri bu kasabada yaşamak zor,” dedi. “Şimdi gidiyorum, bilmiyorum nereye, nereye kimsenin bana ihtiyacı yok. Nereden ve neyle başlayacağımı bilmiyorum.”
Mazurina, ortağı ve Oleksii ile yaklaşık bir yıldır binanın bodrum katında yaşıyordu ve bombalardan, bilinmeyen bir yere ve belirsiz bir geleceğe gitmekten daha az korkuyordu. Ortağı, askere alınmaktan korktuğunu söyleyerek yine de ayrılmıyor.
Mazurina, “Sadece çocuk için üzüldüğüm için kabul ettim,” dedi. “İyi yaşamasını istiyorum.”
Ve Avdiivka’da iyi yaşamak artık mümkün değil. Aslında yaşamak bir şans oyunudur.
Anne ve oğlunun tahliyesine dakikalar kala ve sadece birkaç sokak ötede başka bir apartman hava saldırısıyla vuruldu. Bombanın 15 katlı yapıda bıraktığı açık delikten alevler ve siyah duman yükselirken, apartman bloğunun tüm köşesi gitmiş, için için için için yanan moloz yığınına dönmüştü.
Yudin ve bir Beyaz Melekler polisi hasarı gözetlerken, gelen topların feryadı havayı deldi. Patlama, bombalanmış binaların ve parçalanmış ağaçların parçalanmış manzarasında yankılanırken yere daldılar. Ses kesilirken kendilerini toparladılar ve Mazurina’nın apartmanına doğru yola çıktılar.
Ancak sivilleri tahliye etmeye yönelik tüm girişimler başarılı olmuyor. Polis şefi Protsyk, ailelerin çocuklarını yetkililerden sakladığını veya polisi onları kaçırmaya çalışmakla suçladığını anlattı.
Yakınlardaki Netailove köyünde, ön cepheye o kadar yakın ki, köyün eteklerindeki tarlalarda silah sesleri duyuldu, polis bir gencin ailesini gitme zamanının geldiğine ikna etmeye çalıştı ve başarısız oldu.
Natalya gözlerinden akan yaşları silerek, “Her şeyi bırak, hayal bile edemiyorum,” dedi. “Sadece ölmek istiyorum. Evsiz yaşayamam.”
14 yaşındaki oğlu Maksim, babası Andreii gibi kalmak istediğini söyledi. Natalya tahliyeden yanaydı ama onları bırakmadı. Aile soyadlarını vermedi.
Polis tekrar tekrar onları ikna etmeye çalıştı: “Ya bir bomba evinizi yerle bir ederse? Ya yaralanırsan?”
Natalya cevap verdi: “Hızlı ölmek daha iyidir.”
Bir polis, “Ama çocuk yaşayacak ve yaşayacak. Bir çocuğun hayatı önemlidir.”
Argüman boşunaydı. Maksim, sabah soğuğundan korunmak için kapşonlusunu başına geçirmiş, evinin önünde duruyordu.
Patlayan top sesleriyle irkilmedi. Kimse yapmadı – bombardıman hayatlarının olağan arka planı haline geldi.
___
Avdiivka’dan Vasilisa Stepanenko katkıda bulundu.
___
AP’nin Ukrayna’daki savaşla ilgili haberini şu adreste takip edin:
Kaynak : https://abcnews.go.com/International/wireStory/ukraines-front-police-evacuate-holdout-families-98007079