Akut Derin Ven Trombozu Tedavisinde Tromboliz
Cochrane derleme özeti
Arka plan
Derin ven trombozu (DVT) bacak venlerinde pıhtı oluşmasıdır. Bu pıhtı yerinden kopup akciğerlere gidebilir ve buradaki kan akınında ciddi tıkanmaya neden olabilir (pulmoner emboli, PE) Bacak damarındaki hasara bağlı olarak izleyen birkaç yıl içinde post trombotik sendrom (PTS) gelişebilir. Belirtiler bacakta ağrı, şişme, ciltte pigmentasyon ve bacak ülserleridir, hareket kaybına yol açar. Standart tedavi antikoagülanlardır. Bu ilaçlar daha fazla pıhtı oluşmasını ve PE’yi önlemek için kanın pıhtılaşmasını azaltır yine de PTS gelişebilir. Trombolizde oluşan pıhtı parçalanır. DVT için streptokinaz, ürokinaz ve doku plazminojen aktivatörü, kol ya da ayak damarlarından veya bazı olgularda kateter yardımıyla ve röntgen kontrolü altında doğrudan pıhtılaşma bölgesine verilir. Kanama komplikasyonları, felç veya beyin kanaması, her iki tedavide de görülen potansiyel zararlı etkilerdir.
Çalışma özellikleri ve önemli sonuçlar
Bu derlemenin sonuçları tromboliz veya antikoagülan tedavi almaya randomize edilen akut DVT’li (belirtilerden sonraki 21 gün içinde) toplam 1103 hasta ile yürütülen 17 kontrollü araştırmaya dayanıyor. Araştırmalar çoğunlukla ABD, İskandinavya, Almanya ve Birleşik Krallıkta yürütüldü. Tüm araştırmalara yaşlılar ağırlıklı olmak üzere 18 – 75 yaş arası kadın ve erkekler dâhil edildi.
2016 Şubatına kadar güncel olan derlememiz trombolizin standart antikoagülan tedaviye göre avantajları olabileceğini gösterdi. Tromboliz pıhtıyı etkili bir şekilde çözdü, bu yöntemle tam pıhtı çözülmesi standart antikoagülan tedaviden daha sık görüldü. Tutulan damardaki kan akımı da daha muhafaza edildi.
Üç araştırma (360 hasta) 6 aydan fazla sürdürüldü ve trombolizle tedavi edilen hastalarda daha az PTS gelişti. Standart tedavi grubunda PTS oranı %66 iken tromboliz grubunda %45 bulundu.
5 yıldan fazla süren iki araştırmada (211 katılımcı) da trombolizle tedavi edilen hastaların daha azında PTS gelişti.
Tromboliz yapılan hastalarda standart antikoagülasyona göre daha fazla kanama komplikasyonu görüldü (%8’e karşı %10). En çok kanama atağı ve ölümler eski çalışmalarda görüldü. Sıkı seçim kriterleri kullanımı, kateterle doğrudan pıhtı yerine veya başka venden kan yoluyla etkin bir şekilde verilen bu tedavinin güvenliğini iyileştirmiş görünüyor.
Kanıt kalitesi
GRADE değerlendirmesine göre, birçok araştırmada az sayıda katılımcı olması nedeniyle kanıtların orta kalitede olduğu yargısına varıldı. Ancak sonuçlar çalışmalar arasında tutarlıydı ve bu sonuçlara makul bir güvenimiz var.
Kaynak
Watson L, Broderick C, Armon MP. Thrombolysis for acute deep vein thrombosis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 11. Art. No.: CD002783. DOI: 10.1002/14651858.CD002783.pub4
Orijinal özet için: DVT’de Tromboliz
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin