Teknolojik gelişmelerle ilgili tahminler her zaman dikkat çekmiştir. Ama bazıları var ki yıllar içerisinde ne kadar yanlış oldukları anlaşıldı. Üstelik bu tahminler, düşünürlere ve devlet adamlarına ait.
“Maine ve Teksas arasında bir telgraf hattı inşa etmeye çalışıyorlar, bu çok güzel. Fakat Maine ve Teksas arasında iletişim kurmak için ne gibi bir sebep olabilir ki?” Bu sözü 1854 yılında söyleyen ABD’li düşünür Henry David Thoreau, dünya siyaset tarihinde büyük bir iz bırakan ‘Sivil İtaatsizlik’ kitabının yazarıdır. Kitap, yıllar sonra Gandhi ve Martin Luther King gibi fikir adamlarını çok etkilemişti. Ama görülen o ki Henry David Thoreau, telgrafın önemini pek iyi anlayamamıştı. O bu sözü sarf ettikten sonra telgraf teknolojisi gelişmeye son hız devam etti.
1866 yılında Amerika ve Avrupa kıtaları arasındaki ilk okyanus ötesi telgraf kabloları döşendi. 1895’te Nikola Tesla, kablosuz telgraf teknolojisini icat ederek yepyeni bir çığır açtı. 1935’te kullanılmaya başlanan teleks, bugün kullandığımız faksın bir benzeri. Teleksin bir adım sonrası ise modern dünyanın tüm iletişim sistemlerini değiştiren internet oldu. 1960 yılında APRPANET ile temelleri atılan internet teknolojisi, yıllar içinde üniversitelerde ve askerî birimlerde geliştirildi. 1980’de ilk özel internet servis sağlayıcıları ortaya çıktı, 1990’lı yıllarda popülerleşti. Bugün 2 milyar insan internet kullanıyor.
Televizyona ne gerek var!
“Televizyon teorik ve teknik olarak mümkün olsa bile ben onun ticari ve finansal açıdan imkânsız olduğunu düşünüyorum; onun geliştirilmesi için boşuna zaman harcamamak gerekir.” (Lee De Forest, Amerikalı bilim adamı ve mucit, 1926)
Lee De Forest’ın bu sözleri sarf etmesinden kısa bir süre sonra 1930’lu yılların başında ilk ticari televizyonlar üretildi. ABD’de ilk lisanslı siyah beyaz yayın 1 Temmuz 1941 yılında başladı. Bu tarihte ABD’de sadece 7 bin adet televizyon seti mevcuttu. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra televizyon satışlarında patlama oldu. 1950’de bu rakam 10 milyona çıktı. 1960’ta o güne kadarki toplam satışlar 67 milyona ulaştı. 1970’te ABD’deki evlerin yarısından fazlasında artık renkli televizyon vardı. 1996’ya gelindiğinde ilk HDTV standardı kabul edildi, bu tarihte dünya çapındaki televizyon seti sayısı 1 milyara ulaşmıştı. Türkiye’de ilk televizyon yayını 1968’de başladı. Günümüzde ise artık internet sayesinde televizyon setlerine ihtiyaç duyulmadan televizyon izlenebiliyor ve 3 boyutlu yayıncılığa geçişin planları yapılıyor. 2020’li yılların hayali ise Hologram TV yayıncılığı.
Telefonu kim kullanır ki?
“Telefon çok büyük bir icat ama bunu kim kullanır ki?” (Rutherford B. Hayes, 19. ABD Başkanı, 1877)
Annesi, karısı ve iki çocuğu sağır olan Graham Bell, uzun yıllar duyma ve konuşma üzerine araştırmalar yaptı. Bu araştırmalar ona 1876’da telefonu icat etmesinde yardımcı oldu. Telefonu ilk kez 1877’de ABD Başkanı Rutherford Hayes denedi. Washington’dan Pensilvanya’yı arayan Başkan Hayes, Bell’in icadını beğendi, fakat ‘Telefon çok büyük bir icat ama bunu kim kullanır ki?’ diyerek tarihe geçecek bir dar görüşlülük örneği sergiledi.
Başkan Hayes, icadın önemini anlayamamıştı ama telefon yavaş yavaş yaygınlık kazanıyordu. Aynı yıl Kaliforniya eyaletinin Nevada Country bölgesinde ilk uzun mesafeli telefon hattı çekildi. Bu hat bölgede maden arayan şirketlerin iletişim kurmasına yardımcı oluyordu. 1894-1904 yılları arasında ABD’de 6 binden fazla özel telefon şirketi faaliyet göstermeye başladı. Ülke genelinde 285 bin adet olan telefon sayısı 3,3 milyona yükseldi. 1935’te artık dünyanın birçok ülkesi ile telefon bağlantısı kurmak mümkündü. 1973’te Motorola, ilk cep telefonunu icat etti. 29 Temmuz 2007 yılında satışa sunulan iPhone, o güne kadar bilinen mobil telefon kavramını bambaşka bir boyuta taşıdı. 2010’da mobil telefon abonesi sayısı 4,6 milyara ulaştı.
DENİZ ERGÜREL – ZAMAN