Roskosmos'ta olanlar bir anekdotun konusu olabilir. Dmitry Rogozin'in CEO olarak atanmasına ve ardından geliştirme önceliklerini tamamen değiştiren personel değişikliğine değdi. Daha önce kendini haklı çıkarmayan "Angara" yı "gömeceklerse", şimdi kanıtlanmış "Proton", istedikleri (ve teoride basamaklardan birini kaldırarak daha ucuz hale getirebilecekleri) bıçağın altına girdi. Daha önce ana umutlar Phoenix olarak da bilinen Soyuz-5 ile ilişkilendirildiyse, şimdi roketin bir kiracı olmadığı zaten açık. Her durumda, başladığı formda.
“Kapalı değil, sadece taslak tasarıma baktık ve mühendisler bunun Zenit'e çok benzediği izlenimine sahipler. Bunun neden yapıldığı açık - Baykonur'daki Zenit altyapısını kullanmak için. Şimdi başka teknik çözümlere bakıyoruz. Metan gibi yeni yakıtlarla çalışan motorlar, ”dedi Dmitry Rogozin Roscosmos Moskova konferansında.
Yukarıdakiler yalnızca dar bir uzmanlar için açık olacaktır, ancak çok iyi açıktır. Kısacası: roket "gitmedi", gerisi bahaneler. Temelde yeni bir motor için fırlatma aracını yeniden inşa edemezsiniz, aksi takdirde ABD, Atlas V'in ilk aşamasında Rus RD-180'i çoktan terk etmiş olurdu. Aslında böyle bir karar, yeni bir roket oluşturulmasını gerektirecek ve istediğiniz gibi adlandırılabilir: en azından "Soyuz-5", en azından "Soyuz-100", en azından "Phoenix-1000". Dahası, Rusya gerekli metan motorlarına sahip değil. Ve ne zaman ortaya çıkacakları ve hiç ortaya çıkıp çıkmayacakları bilinmemektedir.
Diğer bir deyişle, Rusya uzay endüstrisinin yakın zamana kadar ana umudu olan Soyuz-5 roketi uzun bir ömür emretti. Muhtemelen, Vladimir Solntsev (fırlatma aracının geliştiricisi RSC Energia'nın genel müdürü) bunu kısa süre önce istifasını açıklayan anladı. Kendi rızasıyla gittiğini söylüyorlar. Ancak bunu doğrulamak zor olacak.
Sonunda, tarihimizdeki en önemli şey. Rogozin, diğer şeylerin yanı sıra, Soyuz-5'in yeni versiyonunun Sea Launch projesi için uygun olmayacağını kaydetti. Ve bu en önemli alanlardan biridir. Her halükarda, birçok uzman, Deniz Fırlatma için fırlatma aracını kullanmak isteyen Vladislav Filev'in S5 Grubu şahsında Soyuz-7'i Rus özel kozmonotları için bir tür ışık ışını olarak gördü. Rus özel uzay sektörünün diğer büyük girişimciler karşısında başka bir umudu yok. Ancak birkaç ayrıntı.
Deniz başlangıcı değil
Sea Launch, Ukrayna-Rusya ve daha doğrusu Sovyet Zenith füzelerinin fırlatılması için türünün tek örneği bir yüzer uzay limanıdır. İki ana bileşeni vardır: Odyssey fırlatma platformu ve Deniz Fırlatma Komutanı. Fikir, roketi deniz yoluyla ekvatora ulaştırmaktır; burada, bir yükün yörüngeye fırlatılması için en iyi koşullar vardır: bu şekilde Dünya'nın dönüş hızından en iyi şekilde yararlanabilirsiniz.
90'lı yıllarda, Sea Launch Amerikan Boeing, Rus RSC Energia, Norveçli Kvaerner ve Ukraynalı tasarım bürosu Yuzhnoye ve Yuzhmash şirketi tarafından kuruldu. İkincisi, aslında, Sea Launch için roketler üretiyor.
Herkes başarıya inandı, ancak kısa süre sonra proje, herkesin kurtulmaktan mutlu olduğu ağır bir yük haline geldi. Tam olarak neyin yanlış gittiğini söylemek zor. Fiyatın çok cazip olmasına ve Zenit'in teknik olarak ticari siparişlerde aslan payına sahip olmasına rağmen, 1999'dan 2014'e kadar sadece 36 fırlatma yapıldı. Bu fazla değil. Örneğin, "Proton" un o zamanki popülaritesiyle karşılaştırılamaz. Ayrıca, Sea Launch'tan üç fırlatma başarısızlıkla sonuçlandı. En iyi istatistikler değil. Potansiyel müşteriler korkmuştu.
Genel olarak, başlangıçta, holding, denize tek bir çıkışta birkaç füze fırlatmak istedi - işe yaramadı. Geminin "yarısı boş" yuvarlanması gerekiyordu. Daha fazla tarih az ya da çok biliniyor: 2009'daki iflas davaları, hissedarlar arasında uzun süren yargılamalar ve son olarak, kompleksin 2016'da özel bir kişiye satışı. Bildiğimiz gibi, işadamı Vladislav Filev olduğu ortaya çıktı. Mart ayında, RSC Energia hissedarlarının bir toplantısında hissedarlar, yüzen uzay limanının satışını desteklediler. Belge, varlıkların satın alma fiyatının 6,28 milyar ruble olduğunu söylüyor. Genel olarak, proje özel ve tamamen Rus oldu. Dışarıdan iyi görünüyordu - son yıllarda pek çok uzman ciddi ciddi özel astronotik çağının başlangıcından bahsediyor. Öte yandan Filev'in "Rus Maskesi" olma hayalinin önündeki engeller çok ciddi. Ve şimdi Sea Launch liderleri hiçbir şeyden kurtulma riskini alıyor. Ve zaten, muhtemelen, ikincisinin karlı bir satışı olasılığı olmadan.
Özel tüccarlar vs Devlet
İşin garibi, ana engel Roscosmos'un kendisidir. Ve daha doğrusu, bürokrasi orada hüküm sürüyor (eğer içindeyse, tabii ki). 28 Nisan 2017 gibi erken bir tarihte, S7 Sea Launch Limited, on iki Zenit füzesinin üretimi için Ukraynalı Yuzhmash ile bir sözleşme imzaladı, bunun alternatifi şu anda Sea Launch için mevcut değil. Ve son zamanlarda, S7 Space'in genel müdürü Sergey Sopov, güncellenmiş Sea Launch'ın planlanan programların uygulanmasının ilk aşamalarında zaten karşılaştığı problemlerden bahsetti. Gerçek şu ki, yüzen kozmodromdan fırlatmalar için kullanılan şartlı Ukraynalı Zenit-3SL, esas olarak iyi bilinen Rus bileşenlerinden oluşuyor. Daha önce, S7 Group, tedarikleri için Rus hükümetinden daha önce garanti edilen izin için başvurdu. Teoride, her şey şirketler grubunun lehineydi, ancak Mayıs 2018'in başında Rus hükümeti cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra istifa etti ve ardından belgelerin onaylanması birçok düzeyde "sıkışmış" oldu.
Bunun neden olduğu konusunda süresiz olarak tartışılabilir. Açık olan bir şey var: Rusya yüzen kozmodromda Ukraynalı Zenit'i değil, tam olarak Soyuz-5'i görmek istiyor. Birincisinin fiilen reddedilmesi, kompleksin otoritesini Rus liderliğinin gözünde büyük ölçüde düşürdü. Özel sektörde bile Ukrayna işletmelerine olan bir başka bağımlılık Kremlin'in güvendiği şey değil. Genel olarak, yetkililerin komplekse yönelik mevcut tutumu, daha önce bahsetmiş olduğumuz Rogozin'in son açıklamaları tarafından iyi bir şekilde örneklenmektedir. “Sea Launch'ın kendi kaynağı var. Roketi geliştirirken Sea Launch kaynağı tüketilecek, bu yüzden böyle bir görev yok ”dedi ve Soyuz-5'in yüzen bir kozmodromdan fırlatılması çerçevesinde geleceği hakkında yorum yaptı.
Bundan sonra ne olacak? Rusya'daki özel uzay endüstrisinin gelişeceğine içtenlikle inanmak istiyorum. Ancak mevcut gerçeklerde, bu "onurlu" değil, "rağmen" gerçekleşebilir. Olumlu tarafı: 2019'da Sea Launch'tan hala bir roket fırlatma planları var ve Rusya'nın bileşenlerle tedarik etmesi durumunda en azından Zenits üretebilecek Yuzhmash var. S7, yılda dört kez başlamanın projenin geri dönüşünü sağlayacağına inanıyor. Bu çok iyimser görünüyor, ancak özel Deniz Fırlatmasının ticari beklentileri, tüm eksikliklerine rağmen, beceriksiz devlet tekeli Roscosmos'unkinden daha belirgindir. Kimin planları her seferinde liderlikle birlikte çarpıcı biçimde değişir. Ve kim hala hangi rokete ihtiyacı olduğunu bilmiyor.