Bir Mezardan Alınan DNA ile Dünyanın En Eski Soy Ağacı Çıkarıldı
5.700 yıllık bir mezarda, bir asır boyunca gömülü olan bir ailenin beş nesli bulundu. Buluntu, tarımın başlamasından kısa bir süre sonra Britanya’daki akrabalık ağlarına eşi görülmemiş bir bakış açısı sağlıyor. Cesetlerin yerleştirilmesi bile o sırada toplumun nasıl yapılandırıldığı hakkında çok şey ortaya koyuyor.
Bilim insanlarının DNA’larını başarılı bir şekilde sıralayabilmeleri için Hazleton Uzun Höyük, 35’i yeterince iyi korunmuş birçok bireyin kemiklerini ve dişlerini içeriyor. Nature dergisinde yayınlanan bulgular, bunlardan 27’sinin yakından ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Çoğu, en az dört kadından çocuğu olan, tek bir atadan geliyordu.
Genetikçi Dr Iñigo Olalde yaptığı açıklamada “Mezardaki mükemmel DNA koruması ve antik DNA kurtarma ve analizinde en son teknolojilerin kullanılması, şimdiye kadar yeniden oluşturulmuş en eski aile ağacını ortaya çıkarmamıza ve bu eski grupların sosyal yapısını derinlemesine anlamak için onu analiz etmemize olanak sağladı.” diyor. Höyük, her biri birçok gövde içeren kuzey ve güneyde L şeklinde odaları olan uzun bir omurgadan oluşuyor.
Dr Chris Fowler, “Bulguyu olağanüstü yapan şeylerden sadece biri, başlangıçta mezarın iki yarısının aynı ailenin iki kolundan birinden, ölülerin kalıntılarını yerleştirmek için kullanılmasıdır” dedi. “Bu daha büyük bir öneme sahiptir; çünkü diğer Neolitik mezarların mimari düzeninin bize bu mezarlarda akrabalığın nasıl işlediğini anlatabileceğini gösteriyor.”
Höyükte, ailenin atası olan babanın yanı sıra, dört kadın (bu kadınların üçünden çocuk yapmış), adamın altı çocuğu (ikisinin annesi ortada yok), yedi torunu, üç torununun torunu ve bir de torun torununun çocuğu bulunuyor. Höyükte, görünüşe göre aileden biriyle evli olan bir kadın ve üç “üvey oğul” var. Anneleri mezara gömülmüş, ancak bu erkek çocuklar ailenin erkek soyundan gelmemiş.
Baba, iki eşiyle birlikte höyüğün kuzey tarafına gömüldü. Kuzey tarafındaki bir mezarın herhangi bir ayrıcalıklı statü gösterip göstermediği belli değil, ancak çoğu erkek çocuk anneleriyle aynı tarafa gömüldü ve sonraki nesiller genellikle aynı şeyi izledi. İstisnalar var: ailenin çocukluk çağından çıkmamış iki kızı da ailelerinin yanına gömüldü. Bununla birlikte, bu soydan gelen yetişkin kadınlar burada bulunmuyor. Yazarlara göre bu, onların taşındıkları anlamına geliyor.
Kardeşlerden veya kuzenlerden alınan binlerce antik DNA örneği sıralanmış olmasına rağmen, çalışma şunu belirtiyor; “Bütün bireylerin tam ilişkilerinin, benzersiz bir şekilde karakterize edildiği çok kuşaklı aileler neredeyse hiç yoktu.” Bu keşif göze çarpıyor, ancak yakınlardaki diğer birçok uzun höyük ile, belki de bu sonuç değişir.
Süpriz bir şekilde, DNA’sı bulunamayan bir kadın, hem aile atasının bir oğlundan, hem de farklı bir anneden olan torunlarının birinden çocuk sahibi oldu. Höyüğün içinde, diğerleriyle akrabalık belirtisi göstermeyen beş erkek ve üç kadın var. Kadınlar aile üyeleriyle evlenmiş olabilir, ancak oğulları yoktu, ancak erkeklerin varlığı evlat edinmenin yaygın olduğunu gösteriyor.
Çalışma, “Antropolojik araştırmalar, akrabalığın, toplumları organize etmede merkezi bir role sahip olan aile bağları ve aidiyet ilişkilerinin, kültürler arasında önemli farklılıklar gösterdiğini açıkça ortaya koydu” diyor. Dr Ron Pinhasi, “Birkaç yıl öncesine kadar Neolitik akrabalık yapılarını bilebileceğimizi hayal etmek bile zordu, ancak bunun gibi büyük mezarlar işleri değiştirebiliyor.” dedi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL