Rastgele erişimli bellek (random access memory) veya popüler adıyla RAM, PC'lerden akıllı telefonlara ve oyun konsollarına kadar tüm cihazlarda yer alan önemli bir bileşendir. RAM olmadan, herhangi bir sistemde hemen hemen her şeyi yapmak çok daha yavaş olurdu.
Yeterli miktarda RAM'e sahip olmamak çalıştırmaya çalıştığınız oyunun veya uygulamanın çalışmamasına veya işlerin daha yavaş ilerlemesine neden olabilecektir. Ancak RAM tam olarak nedir? Bunu öğrenmek önemlidir.
RAM nedir?
Özetle bir cihazın hem şu anda hem de çok yakında ihtiyaç duyduğu tüm bilgileri geçici olarak depolayan yüksek hızlı bir bileşendir. RAM içerisinde yer alan verilere erişim, daha yavaş olan ama uzun vadeli depolama sağlayan sabit disklerin aksine delicesine hızlıdır.
RAM aslında bir aygıtın kısa süreli belleğidir. İşletim sistemine özgü tüm hizmetler ve herhangi bir web tarayıcısı, görüntü düzenleyici veya oynadığınız oyun gibi bir cihazda çalışmakta olan her şeyi geçici olarak depolar.
RAM, her yeni bir tarayıcı sekmesi talep ettiğinizde CPU'nun aygıtın daha yavaş depolama sunan aygıtlarına doğru (HDD veya SSD) talepte bulunmasını engeller. Yıllarca süren sürücülerle ve gelişmelerle karşılaştırıldığında bunlar hala RAM'den yavaştırlar.
RAM içerisinde bulunan veriler, herhangi bir yetenekli bileşenden hemen hemen aynı hızda okunabilir. Cihaza fiziksel olarak bağlı olduğu için bağlantıda gerçek bir gecikme yaşanmaz. Bu açıdan veri depolama performansını koruması söz konusudur.
Ancak RAM her şeyi sonsuza kadar hatırlamaz. Değişken bir teknolojidir ve gücünü kaybettiğinde her şeyi unutur. Bu, cihazınızın her gün ortaya koyduğu yüksek hızlı görevin üstesinden gelmek için onu mükemmel hale getiren durumdur.
RAM türleri nelerdir?
RAM, bellek gibi her şeyi kapsayan bir terimdir. Birkaç farklı türü kapsar. RAM veya "bellek" tipik olarak dinamik rastgele erişimli belleğe (DRAM) veya modern sistemler için senkronize dinamik rastgele erişimli belleğe (SDRAM) karşılık gelir.
Terminolojinin teknik özelliklerinin ötesinde bir önemi yoktur. Ancak terimlerin görece karşılıklı olarak birbirinin yerine kullanılabileceğini bilmek yararıdır. Bugün satılan RAM türlerine bakılacak olursa bunu daha iyi anlamak mümkündür.
Bugün satılan en yaygın RAM türü DDR4'tür. Ancak eski sistemler DDR3 veya DDR2 kullanabilirler. Rakamlar basitçe RAM üretimini gösterir. Her bir ardışık nesil daha yüksek bant genişliği ile daha yüksek hızlar sunar. Her neslin ayrıca fiziksel değişiklikleri vardır.
Diğer bir yaygın terim VRAM veya video RAM şeklindedir. Bir zamanlar bağımsız bir teknoloji parçası olmasına rağmen, VRAM şu anda grafik kartındaki ayrılmış belleği belirtmek için kullanılır. Oyun konsolları için sistem belleğiyle de ilgilidir.
Her iki durumda da yalnızca GPU için ayrılmış bellekle ilgisi vardır. GDDR6 gibi nesil merkezli atama ile grafik DDR veya GDDR kritik bir bileşendir. Çoğu modern grafik kartı GDDR6 kullanır. Ancak bazı grafik kartlarında yüksek bant genişliği belleği olarak adlandırılan farklı bir VRAM vardır.
RAM ne kadar önemlidir?
RAM oldukça önemlidir. Tabletler ve akıllı telefonlar gibi daha küçük cihazlar, ileri teknoloji oyun masaüstü bilgisayarları kadar çok ihtiyaç duymasa bile az miktarda RAM yavaş performansa neden olabilecek bir şeydir.
Bununla birlikte büyük miktarlarda kurulum yapmak veya en yüksek MHz oranını kullanmak, bir cihazın son derece hızlı çalışacağı anlamına gelmez. RAM sadece denklemin bir parçasıdır. Bu nedenle seçim yaparken dikkatli olunmalıdır.
Bununla birlikte, yeterli miktarda RAM'e sahip olmak önemlidir. Konu bir bilgisayarın performansını iyileştirmek olduğunda ilgili maliyetleri göz önünde bulundurmak gerekir. Daha hızlı bir CPU veya grafik kartı tipik olarak genel hız üzerinde bellek yükseltmesinden daha önemli olacaktır.
Sabit sürücüyü SSD olarak değiştirmek de doğru yönde atılmış büyük bir adımdır. SSD geçişini yapmak, en yavaş depolama bileşenini önemli ölçüde hızlandıracaktır. SSD, bir bilgisayarın daha hızlı hissetmesine büyük katkı sağlayacak bir geçiştir.
Herhangi bir bilgi işlem cihazında olduğu gibi en yavaş bileşen genellikle performansı sınırlar. Bu, yapılandırmanın en kötü kısmı ise yavaş belleğin cihazı geride tutabileceği anlamına gelir. Özellikle yoğun bir şey yapmıyorsanız minimumun biraz ötesinde olmak yeterlidir.
RAM ve performans ilişkisi nedir?
Makinenizin performansının nasıl olduğunu tam olarak anlamak için RAM'in ne olduğunu bilmek çok önemlidir. Elbette, cihazınızın ihtiyaç duyduğu RAM miktarı konusunda temel bir fikre sahip olmanız gerekir. Tüm bileşenler performans için önemlidir ama RAM'in değeri başkadır.
Bilgisayarınızın yapısına bir bütün olarak bakarak başlamalısın. Donanım bileşenlerini çalıştırmak için gereken minimum RAM miktarını bulun ve ardından bunu sunulan RAM miktarıyla karşılaştırın. Temel modeller en başından itibaren bilgisayarı çalıştıracak yeterli miktarda RAM ile gelirler.