Myanmar'da cunta, 1'i eski milletvekili 4 kişiyi idam etti
İngiltere'nin önde gelen gazetelerinden The Guardian'ın ülkenin devlet medyasına dayandırdığı haberine göre, aralarında eski milletvekili Phyo Zeya Thaw ve "Jimmy" olarak bilinen önde gelen demokrasi aktivisti Kyaw Min Yu'nun da bulunduğu dört kişi Ocak ayında yapılan kapalı duruşmalarda idama mahkum edilmişti. Pazartesi günü cunta kontrolündeki Global New Light of Myanmar, infazların gerçekleştirildiğini duyurdu. Haberde, sözkonusu kişilerin "terör eylemleri" ile suçlandıkları belirtildi. Yerel basında yer alan haberlere göre idam edilen mahkumların aileleri Yangon'daki Insein Cezaevine giderek sevdiklerinin cenazelerini görmek istediler.
Devrik NLD hükümeti milletvekillerinden Phyo Zeya Thaw, ocak ayında çıkarıldığı mahkemede “terörizmi finanse etmek” suçundan hüküm giymişti. Askeri yönetim, 41 yaşındaki siyasetçiyi, “terör eylemi” olarak gördüğü Yangon’daki darbe karşıtı gösterilerin organize edilmesinde “kilit isim” olarak görüyordu.
İdam edilenler arasında bulunan demokrasi aktivisti Kyaw Min Yu, “terörle mücadele yasasını ihlal etmek" suçundan hüküm giymişti. Kyaw Min Yu, 1988’de askeri yönetime karşı ayaklanan ve çoğu hapse atılan “88 Kuşağı Öğrencileri” grubunun da liderleri arasındaydı.
Seçilmiş milletvekilleri, etnik azınlık temsilcileri ve aktivistler tarafından kurulan Ulusal Birlik Hükümeti'nin (NUG) İnsan Hakları Bakanı Aung Myo Min, infazın gerçekleştirilmiş olduğunu duymaktan son derece üzüntü duyduğunu söyledi. Aung Myo Min, "Katil Myanmar ordusunun ne kadar zalim olduğunu kanıtlamak için başka neye ihtiyacımız var?" dedi.
Ülkede infazlara tepki gösteren birçok kişi yas gösterisi olarak sosyal medyadaki profil fotoğraflarını siyah ve kırmızıya çevirdi.
2'si çocuk 76 kişi için idam kararı verildi
Myanmar'da faaliyet gösteren siyasi tutukluların durumlarını izleyen grup, Siyasi Tutuklulara Yardım Kuruluşuna (AAPP) göre, darbeden bu yana toplam 14 bin 847 kişi tutuklanırken, 11 bin 759 kişi halen gözaltında tutuluyor. Öte yandan kuruluşun açıkladığına göre, ülkedeki askeri darbeden bu yana ikisi çocuk 76 tutuklu hakkında idam kararı verilirken 41 kişi de gıyabında ölüm cezasına çarptırıldı. Ülkede darbeden bu yana 2000'den fazla kişi güvenlik güçleri tarafından öldürüldü.
'30 yıldır idam cezası uygulanmıyordu'
Birleşmiş Milletler'e (BM) göre pazartesi günü gerçekleştirildiği duyurulan infazlardan önce Myanmar'da 30 yıldır idam cezası uygulanmıyordu. Myanmar’da en son idam cezası 1976 yılında uygulanmıştı. 2014 yılında idama cezasına çarptırılan mahkumların cezaları ömür boyu hapse çevrilmişti. Ancak, 2021 yılında gerçekleştirilen askeri darbe sonrası onlarca insan yeniden idama mahkum edildi.
Avukatlarıyla iletişimleri engellendi
Haberde öte yandan aralarında eski milletvekili ve aktivistin de bulunduğu idam edilen 4 kişinin daha önce temyize gitmeye çalıştığı ancak ölüm cezalarının haziran ayında onaylandığı belirtildi. Gazete, infazları gerçekleştirilen 4 kişinin temyiz başvuruları sırasında uluslararası insan hakları hukukunu ihlal edecek şekilde avukatlarıyla iletişimlerinin engellendiğini de yazdı.
Kyaw Min Yu'nun ailesine yakın bir kaynak Guardian'a yaptığı açıklamada, Insein cezaevi müdür yardımcısından ölüm cezasının uygulandığına dair teyit aldıklarını söyledi. İnfazın ne zaman gerçekleştiğine dair herhangi bir bilgi verilmezken aile ise cenazeyi görmeyi talep ediyor.
Myanmar'daki askeri darbe
Myanmar ordusu, 2020'deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddialarının ortaya atılması ve ülkede siyasi gerilim yaşanmasının ardından 1 Şubat 2021'de yönetime el koymuştu. Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii başta olmak üzere pek çok yetkili ve iktidar partisi yöneticisini gözaltına almış ve bir yıllığına olağanüstü hal ilan etmişti.
Myanmar ordusunun darbe karşıtı protestocu ve isyancı gruplara silahlı müdahalesi sonucu bugüne kadar 1800'ün üzerinde kişi hayatını kaybetti. Darbeden bu yana yaklaşık 13 bin kişi gözaltına alınırken 10 binin üzerinde kişi ise halen içeride tutuluyor.
halktv.com.tr // Dış Haberler