Birisi size çocuk gelişiminde balığın beyin ve kalp sağlığını iyileştirebilecek, hazırlanması yalnızca birkaç dakika süren. Proteinle dolu bir yiyecek olduğunu söylese? Balık tüm bunları ve daha fazlasını yapma potansiyeline sahiptir, ancak birçok aile bu güçlü yiyeceğe yabancıdır. Çocuklar ve yetişkinler, balıkların kokusundan etkilenmiş olabilirler veya doğru balığa rastlamamış olabilirler. Bununla birlikte, ebeveynlerin balık yeme konusunda olumsuz bir tavrı varsa, çocuklar bundan etkilenebilir.
Bir balık, iki balık: Çocuklar ne kadar balık yemeli?
Balık, yüksek kaliteli protein, vitamin ve minerallere ek olarak, bir çocuğun gelişen beyni, sinir sistemi ve görmesi için gerekli olan dokosaheksaenoik asit (DHA) gibi harika bir sağlıklı yağ kaynağıdır. Yaşamın erken dönemlerinde balık tüketmenin astım ve egzama gibi alerjik hastalıkları önlemeye yardımcı olabileceğini öne süren bazı araştırmalar da var.
Bu besinsel faydaları kaçırmamak için çocuklar haftada 1-2 kez çeşitli balık ve kabuklu deniz hayvanlarından küçük porsiyonlar yemelidir.
Çocuğunuz akıllı olsun, gece uyusun istiyorsanız balık yedirin
PENNSYLVANIA ÜNIVERSITESI hemşirelik okulunun yeni yaptığı araştırmada düzenli olarak balık yiyen çocukların, bilişsel işlevleri ölçen standart bir IQ testinde neredeyse ortalama beş puan fazla aldığı ortaya çıktı. Balığı, tavuk parçaları ya da patates kızartması gibi geleneksel çocuk gelişiminde balık dostu yemeklere tercih eden çocukların geceleri daha kesintisiz uyuduğu da görüldü.
Çin’de 9 ve 11 yaşları arasında 541 kız ve erkek çocuk üzerinde yapılan araştırmada, anket yardımıyla çocukların bir ay içindeki balık tüketimi kaydedildi.
Bu araştırma Scientific Reports’ta yayımlandı. Sonuçlara göre, haftada bir kez balık yiyen öğrenciler, nadiren balık yiyen ya da hiç yemeyenlere kıyasla Wechsler Zekâ Ölçeği IQ testinde 4,8 ve daha yüksek puan aldılar. Okulun Penn News adlı yayınına yaptığı açıklamada, “Bu gelişmiş bir araştırma alanı değil. Daha yeni yeni ortaya çıkıyor” dedi araştırmanın başyazarı ve aynı zamanda Hemşirelik ve Kamu Sağlığı bölümünde doçent olan Jianhong Liu.“Biz bu araştırmada ek gıdalardan değil de temel besinlerden gelen omega 3’e baktık.” Balığı düzenli değil de ara sıra yiyen çocuklar. Sözlü ve sözsüz iletişimde daha yüksek beceriler sergilediler. Balığa burun kıvıranlardan ortalamada 3,3 daha yüksek IQ puanı aldılar. Balıkların bazılarında (hepsinde değil) bulunan omega 3 yağ asitleriyle daha iyi beyin işlevi arasındaki ilişki, yıllar boyunca sayısız deneyde gösterilmişti. Bu özellikle de balık çeşitliliği bakımından sıkıntısı olmayan ülkeler için iyi haber.
Miller Tıp Fakültesi’nde diyetisyen olan Sheah Rarback, Pennsylvania’da yürütülen bu araştırmanın sonuçlarına şüpheyle yaklaşıyor.
Dediğine göre, yediklerinin kaydını tutan ve IQ testine giren bu çocuklar üzerindeki araştırma. “Balık yersen akıllı olursun” türü bir sebep-sonuç ilişkisi ortaya koymuyor.“’Balık yemek zekâyı artırır’ derken dikkatli olmak lazım çünkü bu bir ilişkidir. Etkileyen başka faktörler de olabilir, o yüzden sebep-sonuç demek değildir” diyor Rarback. “Bunu demişken, balık hem çocuklar hem de yetişkinler için iyi, besleyici bir protein kaynağıdır” diye de ekliyor. “Muhtemelen omega 3 yağ asitlerine odaklanıyorlar. Bazı balıklarda omega 3 daha fazla ve bunlardan biri de çocukların bayıldığı ton balığı. Ton, harika bir protein kaynağı. Araştırmanın sonuçları Rarback’i şaşırtmamış. “Şaşırtıcı değil çünkü omega 3 yağ asitleri beyinde birikiyor ve beynin nörolojik işlevide rol oynuyor. O yüzden bu çalışmayı ilginç buluyorum. Çocuk gelişiminde balık ın önemini görüyoruz.
Yine unutmamalı ki sadece bir ilişkiye işaret ediyor, sebep-sonuç ilişkisine değil.
” Omega 3 yağ asidi bakımından zengin olan diğer balıklarsa somon ve sardalya. Çoğu çocuk ton balığını sevdiği için. Bu balığı kendi başına, sandviç içine ya da salatalarda yedirmek kolay. Somon burgerler de çocuklar için sağlıklı ve cazip bir seçenek olabilir. “Balık yağları aynı zamanda çok iyi birer iltihap önleyicidir. Birçok hastalığın da kökeninde iltihap yatıyor. O yüzden, balığı fazla yemekle kaybedeceğiniz bir şey yok. Ancak özellikle de beyinleri gelişme dönemi olan çocuklar için, cıva düzeyi daha düşük balıklar tercih edilmesi daha uygun.” Diye uyarıyor Rarback. Havada bulunan, kömürle çalışan termik santraller. Diğer sanayiler tarafından açığa çıkarılan metalik bir element olan cıva, yıllar boyu insan bedeninde birikerek. Nörolojik sorunlara yol açabiliyor. Amerikan Federal İlaç Yönetimi (FDA) verilerine göre bunlara bellek kaybı ve kişilik bozuklukları da dâhil. FDA, çocukların, hamile kadınların ve gebe kalmayı düşünenlerin en büyük risk grubunda olduğunu belirtiyor. Çünkü cıva, gelişmekte olan çocukların sinir sistemine
zarar verebiliyor.
Vücudunda en fazla cıva biriken balıklar kara levrek ve köpekbalığı gibi büyük avcılar. Çünkü yedikleri küçük balıklardaki tüm cıva da onlarda birikiyor.
“Cıva bakımından en az potansiyel içeren balıklarsa konserve beyaz ton balığı ve somon. Bu ikisi çocuklar için iyi seçenekler. Sardalya da öyle ama bu yaşıma geldim, daha hiç sardalya seven çocuk görmedim” diyor Rarback. “Ama her türden toksin için en düşük potansiyel sardalyada çünkü çok küçük bir balık. O yüzden de iyi.” Pennsylvania Üniversitesinde Kamu Sağlığı İnisiyatifi Merkezi’nin yöneticisi. Profesör Jennifer Pinto-Martinone, Penn News’a verdiği demeçte bu araştırmanın “Balık tüketiminin gerçekten olumlu faydaları olduğunu gösteren. Giderek artan çalışmalara eklendiğini, balık tüketiminin daha çok vurgulanan ve teşvik edilen bir şey olması gerektiğini” belirterek. “Çocuklar erken yaşta balık yemeye alışmalı” diye belirtti.
Birde bunları deneyin
Sağlık uzmanları, civa oranı düşük çeşitli balıkların dahil edilmesini önermektedir. Yetişkinler için haftada iki ila üç porsiyon ve çocuklar için haftada bir ila iki kez. Deniz ürünleri aile sofrasına yeni geldi ise, herkesin damak zevki için birkaç deneme yapabilirsiniz. Zaman geçtikçe çocuklar, farklı şekillerde sunulmuş balıklarla daha fazla ilgilenebilir. Çocuklar ayrıca mezgit veya dil balığı gibi hafif bir balıkla başlayabilir. Böylece balık yemeye daha açık olabilirler.
Büyük balıklar daha çok sağlığa zararlı madde içerebileceğinden, özellikle çocuklar küçük balıkları tüketmelidir. Başta hamsi ve sardalya olmak üzere somon, istavrit çocuklar tarafından tüketilmesi uygun olan balıklardır. Ancak ülkemizde genellikle donuk somon olduğu için HAMSİ ve SARDALYA’nın tüketilmesi daha uygun. Bu arada mümkün olduğunca çiftlik balıkları yerine deniz balıkları tercih edilmelidir. Çocuk gelişiminde balık ın etkilerini görüyorsunuz. Sağlıklı yaşam istiyor isek unutmayalım balık olmazsa olmaz 🙂
KAYNAKÇA
https://www.healthychildren.org/English/safety-prevention/all-around/Pages/Protecting-Your-Children-From-Contaminated-Fish.aspx
https://www.medipol.com.tr/