WASHINGTON —
Kongre üyeleri, Obama yönetiminin uzun süredir üzerinde çalıştığı İran’ın nükleer programı ile ilgili uluslararası anlaşma konusunda bölünmüş durumda. Cumhuriyetçiler’in çoğu anlaşmayı tehlikeli buluyor. Ancak Demokratlar’ın çoğu ayrıntıları görmeden karar vermeyeceklerini söylüyor.
Başkan Obama’nın desteklediği, Viyana’da imzalanan anlaşma geçen hafta Kongre çevrelerinin ana konusu oldu. Senato çoğunluk lideri Mitch McConnell dahil, Cumhuriyetçiler anlaşmayı reddetmekte gecikmedi: “Bu müzakerelerin galibi İran olmuşa benziyor. 1000 santrifüj çalışmaya devam edecek. Uranyum zenginleştirme sonlandırılacağına üst sınır artıyor. Ayrıca serbestçe terörizmi destekleyebilmeleri için milyarlarca dolara sahip olacaklar.”
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Ed Royce da anlaşmayla ilgili kuşkularını dile getirdi: “Yönetim, 10-15 yıl sonra daha yumuşak ve nazik bir İran’la karşı karşıya kalacağımız varsayımıyla hareket ediyor.”
Toplantıdan sonra Dışişleri Eski Bakan Yardımcısı Nicholas Burns, Amerika’nın Sesi’ne anlaşmaya destek verdiğini söyledi: “Bence bu sorunun barışçı biçimde, diplomasiyle, şiddete başvurmadan çözülmesi çok iyi oldu.”
Başkan Obama da Kongre’yi anlaşmayı iptal etmemeleri konusunda uyardı: “Bu anlaşmanın başarıyla uygulamaya konmasını engelleyecek herhangi bir yasayı veto edeceğim.”
Bu sözler Chris Smith dahil Cumhuriyetçiler’i kızdırdı: “Bu daha birinci gün. Şimdiden vetodan bahsediyor. Bu kadar iyi bir anlaşma ise Kongre’yi ikna etmesi gerekir.”
Eski Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ise Demokratlar’daki genel havayı yansıttı: “Bu anlaşma, nükleer programı sınırlandırıyor. Ancak ihlaller konusunda kaygılıyız.”
Temsilciler Meclisi ve Senato, nükleer anlaşmayı oylamak için 60 güne sahip. Bu sürede anlaşmayı onaylayabilir, reddedebilir ya da hiç gündeme almayabilirler. Eğer anlaşma reddedilirse bu durumda Başkan Obama Kongre kararını veto edebilir. Bu durumda başkanın vetosunun üstesinden gelinebilmesi için Kongre’nin iki kanadında 3’te 2’lik çoğunluk elde edilmesi gerekiyor.