Noktalama işaretleri konu anlatımı,
dil bilgisi kuralları gereğince, yazılardaki anlam kargaşasını ortadan kaldırmak için kullanılan işaretler bütünü demektir. Yazıyı yazarken ve okurken kolaylık sağlayan bu işaretleri yerinde kullanmak önemlidir. Yanlış yerlerde kullanılırsa cümle yapısı bozulacağı gibi, cümlenin tamamen yanlış anlaşılmasına da sebebiyet verebilir.
Noktalama İşaretleri ve Kullanım Yerleri
Nokta (.): Cümlenin bittiğini gösteren işarettir. Bazen kısaltmalardan sonra da kullanılmaktadır. Bunun dışında sayılardan sonra sıralama anlamı vermesi için, tarih aralarında ayırma işlevi görmesi için ve matematikte çarpma işlemini bildirmesi için kullanılmaktadır. Noktadan sonra başlayan cümle her zaman büyük harfle başlar. Okunuşta da noktadan sonra nefes alınır.
Virgül (,): Sıralı kelimeler arasına konulur. Ayrıca uzun cümlelerle yada anlam karışıklığı olabilecek yerlerde araya konulur. Virgülden sonra yarım nefeslik boşluk verilir ve virgülden sonraki kelime küçük harfle devam eder.
Noktalı Virgül (;): Cümle içinde bir konuyu açıklamadan önce yada, sıralı kelimeler yazılmadan kullanılır. Noktalı virgülden sonraki kelime küçük harfle başlamalıdır.
İki Nokta (:): Bir şeyin tanımı yada açıklaması yapılmadan önce kullanılır. Ayrıca ikili konuşmalardan bahsedilirken şahıs adının önüne konulur ve sonra kişinin söylediği söz eklenir. İki noktadan sonra başlayan cümle büyük harfle başlar.
Ünlem İşareti (!): Şaşırma, üzülme yada kızgınlık ifadesi olarak kullanılır. Ayrıca seslenme sözcüklerin sonra da kullanılabilir. Bu işaretten sonraki cümle büyük harfle başlamalıdır.
Tırnak İşareti (" "): Başka birine ait bir kelimeyi yada cümleyi söylerken o cümlenin başına ve sonuna bu işaret konulur. Alıntı olduğu belli olması için kullanılır. Bunun dışında önemli bir yer yada farklı bir kelime de tırnak işareti içine alınabilir.
Kesme İşareti ('): Özel isimler, ülke yada şehir isimleri hem büyük harfle başlarlar, hem de kesme işareti yardımıyla ayrılırlar.
Üç Nokta (...): Yarım kalan cümlelerden sonra ve sıralı kelimelerden sonra kullanılır. Devamı okuyucunun hayaline bırakılan yarım cümlelerde kullanılır. Üç noktadan sonraki cümle de büyük harfle başlamalıdır.
Parantez İşareti ( ): Bu işaret de cümle içinde açıklanan ve anlamı bozacağı düşünülen bir kelimeyi gizlemek için kullanılabilir. Önemli bilgileri, sembolleri ifade etmek için başına ve sonuna parantez açma kapama işaretleri konulur.
Soru işareti (?): Soru sorulan cümlelerin sonuna konulur. Bu işaretten sonra başlayan cümle büyük harfle başlamalıdır. Bilinmeyen sayı yada yer yerine de kullanılır.
Kısa Çizgi (-): Satır sonuna sığmayan kelimenin hece sonuna konulur. Ayrıca heceleme aralarında, iki sayı arasında ortalama yazımında kullanılabilir.
Eğik Çizgi (/): Gün, ay, yıl arasına, adres aralarına kesme işareti konulur. Ayrıca, fizik ve kimyada kullanılan birim oranları arasına ve matematikte bölme işareti olarak kullanılır.
Tek Tırnak İşareti (' '): Bu işaret ise, tırnak içinde yazılan bir cümle içinde yeniden tırnak işareti kullanılması gereken durumlarda konulur.