Penisilin Direncini Belirlemenin Yolları
Bakteriler dönüşerek bu antibiyotiğin olağan etkilerine direnme yeteneğine sahip hale geldiklerinde, penisilin direncinden bahsedilir. Sağlık sistemi için önemli bir halk sağlığı sorunudur.
Penisilin direnci, daha geniş bir etki spektrumuna sahip türevlerin ve beta-laktamazların geliştirilmesine yol açmıştır. Bakteriler, penisilin grubundaki antibiyotiklerin etkisizliğinden sorumlu olan bu enzimi üretir.
Komplikasyon korkusu nedeniyle bu ilaçların sıklıkla gelişigüzel kullanımı, mikroorganizmaların daha fazla direnç geliştirmesine neden olur. Orta kulak iltihabı olan hastalarda izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlarının yaklaşık %25’inde penisiline direnç oluşur. Bu direnci Haemophilus influenza suşlarının yaklaşık %33’ü ile paylaşırlar.
Penisilin ve diğer antibiyotiklere karşı direnç sorunu birçok ülkeyi akılcı antibiyotik kullanımına yönelik politikalar geliştirmeye yöneltmiştir. Bu nedenle mevzuat ve yönergelerin ötesinde önemli olan, hem hekimlerin hem de hastaların antibiyotikleri gelişigüzel kullanamayacaklarını anlamalarıdır.
Penisilin ve etki şekli
Penisilinin, beta-laktam antibiyotikler olarak adlandırılan bir antibiyotik alt sınıfı olduğunu söyleyerek başlayalım. Bunlar beta-laktam halkası adı verilen kimyasal bir yapı içerir.
Bunları birinci vakada gram pozitif ve bazı gram negatif streptokoklar olarak sınıflandırılan bakterilerin neden olduğu enfeksiyonları ve ikinci vakada meningokok enfeksiyonlarını tedavi etmek için kullanıyoruz. Penisilin, onları koruyan hücre duvarını zayıflatarak bakterileri öldürür.
Bununla birlikte, bazı bakteriler beta-laktam antibiyotikleri inaktive edebilen enzimler üretir. Bunu önlemek için, eğer enfeksiyon bu tip bakterilerden kaynaklanıyorsa, penisilinler bu enzimlerin etkisini engelleyen ilaçlarla birlikte verilir.
Penisilinler, özellikle iltihaplanma olduğunda çoğu dokuda hızla dağılır. Hepsi en azından kısmen idrarla elimine edilir ve çoğu idrarda yüksek konsantrasyonlara ulaşır.
Penisilin direnci nasıl oluşur?
Bu, bakterilerin dönüştüğü ve antibiyotiğin etkilerine direnebildiği zaman olur. Bu bakteriler, dirençli olmayan bakterilere göre tedavisi daha zor olan çeşitli enfeksiyonlara yol açabilir.
Yukarıda da söylediğimiz gibi, fazla antibiyotik dirence yol açabilir. Hassas bakteriler onları her aldığınızda ölür, ancak bazıları direnebilir, büyüyebilir, çoğalabilir ve diğer hayvanlara yayılabilir.
En yaygın dirençli bakteriler Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus aureus ve Streptococcus pneumoniae’dir. Bu nedenle, penisiline ve diğer antibiyotiklere direnç, sağlık bakım maliyetlerinin artmasına ve mortalitenin artmasına da neden olabilir.
Bu yazı da ilginizi çekebilir: Alerjik Reaksiyonların Nedenleri ve Alerji Belirtileri
Penisilin direncini önlemek için önlemler
Penisilin ve diğer antibiyotiklere karşı direnci önlemeye yardımcı olacak bazı öneriler:
- Onları soğuk algınlığı veya grip gibi viral enfeksiyonları tedavi etmek için kullanmayın, virüsler üzerinde işe yaramazlar.
- Doktorunuzun antibiyotik yazması için ısrar etmeyin.
- Onları alırken dozaj ve tedavi süresi ile ilgili talimatlara uyun.
- Kendinizi daha iyi hissetseniz bile, belirtilen süre boyunca bunları almaya devam edin; tedaviyi çok erken bırakırsanız bazı bakteriler hayatta kalabilir ve sizi yeniden enfekte edebilir.
- Antibiyotikleri daha sonraya saklamayın ve başkasınınkini kullanmayın.
- Enfeksiyonları önlemek için el yıkama ve hijyenik yemek hazırlama gibi günlük alışkanlıklar uygulayın.
Küresel Antimikrobiyal Direnç Gözetim Sistemi
İngilizce adı “Global Antimicrobial Resistance Surveillance System (AMR Surveillance System)” olan ve GLASS olarak bilinen bu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sistemi şu anda 52 ülkeyi kapsamaktadır. Bunlardan 25’i yüksek gelirli, 20’si orta gelirli ve 7’si düşük gelirli ülkelerdir. Bu yeni sistem, 22 ülkede bakteriyel enfeksiyon şüphesi olan 500.000 kişiden alınan örneklerde yaygın olarak antibiyotik direncinin varlığını ortaya çıkardı.
Ayrıca WHO tarafından antibiyotik direncine ilişkin yayınlanan veriler, ciddi bakteriyel enfeksiyonlara karşı direnç düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Hem yüksek gelirli hem de düşük gelirli ülkelerde görülürler.
İlginizi çekebilir: Penisilin: Kullanım Alanları ve Yan Etkileri
Sonuç
Antibiyotikler bakteriyel enfeksiyonlara karşı harikadır ve doğru kullanıldığında hayat kurtarabilir. Bununla birlikte, penisiline ve diğer antibiyotiklere karşı artan bir direnç sorunu vardır.
Son olarak, bu oldukça etkili bir antibiyotiktir, üretilmesi ucuzdur ve onu dünyanın hemen her yerinde bulabilirsiniz. Artan bakteri direnci nedeniyle kullanamamak çok üzücü olurdu.