(Bu yazı BBC Rusya editörü Steve Rosenberg tarafından kaleme alınmıştır.)
Batılı liderler, özellikle Şubat ayındaki işgalden sonra, Başkan Putin de dahil olmak üzere üst düzey Rus yetkililerin Ukrayna üzerindeki nükleer tehditlerin ölçeğiyle ilgili endişelerini dile getirdiler.
Moskova, bu tür söylem ve tehditleri alevlendirdiği suçlamalarına nasıl tepki veriyor?
Rusya’nın en güçlü yetkililerinden biri olan SVR Dış İstihbarat Servisi başkanı Sergei Naryshkin’den uluslararası eleştirilere yanıt vermesini istedim.
Bol miktarda Rus nükleer tehdidi ve retoriği olmasına rağmen, tüm bunları reddetti.
Bay Naryshkin okları Batı’ya çevirdi.
Bay Naryshkin’e sordum: “Rusya’nın Ukrayna’da nükleer silah kullanmayacağını veya kirli bomba patlatmak veya bir barajı havaya uçurmak gibi diğer kışkırtıcı eylemlere girişmeyeceğini kesin olarak belirtir misiniz?”
Rusya’nın casus şefi soruyu doğrudan yanıtlamadı. Sergei Naryshkin, “Elbette, Batı’nın nükleer silah kullanma olasılığı konusundaki söyleminden çok endişeliyiz” dedi.
Naryshkin, “Dün Rusya’nın savunma bakanı Türkiye, ABD ve Fransa’dan meslektaşlarıyla telefonda görüştü. Onlara Ukrayna liderliğinin sözde ‘kirli nükleer bomba’ kullanma konusundaki olası planlarını anlattı.”
“Ama bu iddiayı destekleyecek hiçbir kanıt yok,” dedim.
Pazar günü İngiltere, ABD ve Fransız hükümetleri, Rus hükümetinin iddialarına ilişkin ortak bir bildiri yayınladı. Kiev’e karşı “Rusya’nın bariz bir şekilde asılsız iddiaları” olarak adlandırdıkları iddiaları reddederek, “Dünya, bu iddiayı tırmandırmak için bir bahane olarak kullanmaya yönelik her türlü girişimi görecektir. Ayrıca Rusya’nın tansiyonu yükseltmeye yönelik bahanelerini de reddediyoruz.”
Rus Ordusu Müzesi’ndeki bir serginin açılışında Sergei Naryshkin ile konuşuyordum.
Çarpıcı bir deneyim – sizi dünyanın nükleer kıyametin eşiğinde olduğu bir zamana geri götüren bir sergi.
Küba Füze Krizinin 60. yıl dönümü. Duvarda Sovyet lideri Nikita Kruşçev ve ABD Başkanı John F Kennedy’nin dev bir fotoğrafı var. Moskova’nın Küba’ya gönderdiği ve Kennedy Beyaz Saray’ın Kremlin’den kaldırılmasını istediği Sovyet füzelerinin görüntüleri var.
Vladimir Putin’in Rusya’sının gözünde Küba Füze Krizi’nden alınacak dersler nelerdir?
Sergei Naryshkin bana, “Küba Füze krizinin dersi, siyasi liderlerin küresel sorunları çözmek için uzlaşmaya varmak için içsel gücü bulması gerektiğidir” dedi.
Kennedy ve Kruşçev’in potansiyel olarak yıkıcı bir krizi sona erdirmek için taviz verdiği doğrudur. Kruşçev Küba’dan nükleer füzeleri çekti; Kennedy, Amerikan füzelerini Türkiye’den kaldırma sözü verdi.
Ancak altmış yıl sonra, Rusya’nın şu anki lideri Vladimir Putin’in uzlaşmaya hazır olduğuna dair hiçbir işaret yok. Bir kez daha olası bir nükleer çatışma endişesi var.
Yine de Ukrayna’daki savaş, Küba Füze Krizinden çok farklı.
Şubat ayında Kremlin lideri komşu bir ülkeyi, egemen bir devleti işgal etti; savaş sekiz aydır sürüyor. Savaş alanındaki büyük aksiliklere rağmen, Başkan Putin hala hem Ukrayna’ya hem de Batı’ya karşı bir tür zafer elde etmeye kararlı görünüyor.
ÇEVİREN: ABDULKADİR BEKDEMİR