Dış haberler • Cumartesi 25 Şubat 2023, 07:43
Enkazdan dokuz günlük habercilik: Bu hikaye peşimi bırakmıyor
Bu makale otomatik bir çeviri hizmeti kullanılarak Hollandacadan çevrilmiştir. Orijinal Hollandaca makale editörlerimiz tarafından yazılmıştır. Bu makaledeki otomatik çeviri nedeniyle oluşabilecek hatalardan editörler sorumlu değildir.
Türkiye muhabiri Mitra Nazar, ülkeyi 7,8 büyüklüğünde bir deprem vurduğunda İstanbul'daydı. Takip eden günlerde, daha fazla depremin yaşandığı felaket bölgesinden haberler yaptı. Bu makale, yaşadıklarının ve aklında kalanların kişisel bir değerlendirmesidir.
İşte orada duruyor. Gözleri su dolu, uzun boylu bir Türk. Elinde bir çift kahverengi çocuk ayakkabısı. Yeni gibi ve sert kış havasına uygun. Ayakkabıları enkazda bulmuş. İçinde çocukların uyuduğu, 6 Şubat'a kadar bir apartman olan binanın enkazında. Kimse canlı çıkamamış. Ayakkabılar muhtemelen o çocuklardan birine aitti.
"Onları etrafta gördüm," diyor adam. "Onları küçük oğlum için alacağım, tam onun boyunda". Adam ailesini kurtarmayı başarmış; çocuğu hâlâ hayatta. Şimdi bir çadırda uyuyorlar ve küçük oğlunun ayakları üşüyor. Ayakkabıları almak zorunda kalmak ona acı veriyor, utandığını söylüyor. "Bunu istemiyorum ama başka seçeneğim yok".
Dokuz uzun gün boyunca deprem bölgesinde NOS için rapor verdim. Gördüklerimin çok azını unutacağım. Ama bu hikaye beni terk etmeyecek. Hayatta kalanların çaresizliği ve enkaz altında kalan ölülerin acı dolu sessizliği. Her şey çocuk ayakkabıları taşıyan adamda bir araya geliyor. Ayakkabıları ve ruhunu kolunun altına alıp uzaklaşıyor.
Ayakkabıları bulduğu apartmandan geriye kalanlara bakıyorum. Çatı zeminin üzerinde ama hafif bir açıyla yukarı kalkıyor. Her yerde ev eşyaları var. Bir şilte, battaniyeler, banyodaki eşyalar. Oyuncaklar. Daha dün gece buradaki molozların altından sesler duymuşlar. Artık yok, diyor yanında oturan kadınlar. Ağlıyorlar ve Kürtçe şarkılar söylüyorlar. Yardımın çok geç geldiği ailelerinin çocuklarının yasını tutuyorlar.
Bir dış haberler muhabiri olarak insani acılarla başa çıkma konusunda deneyimlisinizdir, ancak hiç kimse bu kadar büyük bir olaya hazırlıklı olamaz. Sayısız savaşı takip etmiş olan meslektaşlarım Adıyaman, Antakya, Kahramanmaraş gibi şehirlerde buradaki kadar büyük bir yıkım görmediklerini söylüyorlar.
Zaman zaman kendimi, bir anda ne kadar çok insanın artık orada olmadığını kavramaya zorluyorum. Ne kadar çok hayat aniden sona erdi. Neredeyse 50,000 insan hayatı. Utrechtse Heuvelrug belediyesinin tüm nüfusu. Muhtemelen çok daha fazlası.
Ekibimle birlikte bölgeye ulaştığımda hala büyük bir panik vardı. Durduğumuz yerlerde henüz yardım gelmemişti. Sosyal medyada, enkaz altında hala hayatta olan insanların feryatlarını okuduk. Aile üyeleri adresler paylaşıyor ("burada insanlar hala hayatta!") ve yardım istiyordu ("bu adres için kim bir vinç ayarlayabilir?").
Kazma Öfkesi
Şehirlerin içinden geçmek kıyamet gibi ve bazı yerlerde uğursuz hissettirdi. Sanki oraya varan ilk yabancılar bizmişiz gibi. Artçı sarsıntıları hissettik. Henüz yıkılmamış olan kule bloklarının yanından geçerken nefesimizi tuttuk. Binalar birer silaha dönüşmüştü. Her an saldırabilirlerdi. Devrilebilirlerdi.
Beş katlı bir apartmandan geriye kalanların tepesinde iki yaşlı adam görüyoruz. Zemine kadar beş kat, on aile orada uyuyordu. Adamlardan biri kızının orada yattığını görmüş. O ölmüş, ama belki diğerleri hâlâ hayattadır? Öfkeyle kazıyorlar. Birinde çekiç var. Diğerleri çıplak elle kazmak zorunda.
Bu görüntüler karşısında fazla söze gerek olmadığını biliyorum. Bu adamların yüzlerindeki ifade, kazdıkları öfke, Hollandalı haber izleyicilerinin güvenli oturma odalarını istila etmek için yeterli. Aynı şey birkaç gün sonra tanık olduklarımız için de geçerli: Adıyaman'da toplu mezarların açılması.
Doğal şiddet ayrımcılık yapmaz. Bu derin kutuplaşmış ülkede, birdenbire hiçbir ayrım kalmadı. Türkler, Kürtler, Aleviler, Suriyeli mülteciler, zenginler, fakirler. Kimsenin canı bağışlanmadı.
Umutsuzluğun nasıl öfkeye dönüştüğünü gördüm. Çünkü yardım birçok insan için çok geç gelmişti. Yolsuzluğa, güvensiz binalara da öfke. "Devlet nerede?" çığlığı geri dönmüştü. Ama aynı zamanda umudu da gördüm. Halk arasında eşi benzeri görülmemiş bir dayanışma vardı. Bu ülkedeki insanların en iyi yanlarını nasıl gösterdiklerini. Sıradan hayatın nasıl durduğunu ve herkesin bir şeyler yaptığını. Çünkü 'kardeşlerinin' onlara ihtiyacı var.
Kaybın yasını tutmak
Bu felaket tarihe 2023'ün Büyük Depremi olarak geçecek. Ve Türkiye uzun bir süre daha ağlayacak. Çok sayıda can kaybının yasını tutacak.
Ancak travma burada durmayacak. Yer hareket etmeye devam ediyor. Daha fazla sarsıntı, başka bir deprem. Hiçbir yer güvenli hissettirmiyor. Bir sonraki felaket nereye vuracak? Milyonlarca insan bu soruyla meşgul.
Evim dediğim büyülü şehir İstanbul, kolektif bir sinir krizi yaşıyor. Birbirine yakın kötü binalar, inşaat yönetmelikleri üzerinde çok az kontrol ve şehri çevreleyen iki büyük fay hattı.
Arkadaşlarım artık açıkça taşraya taşınmaktan bahsediyor. Kendine güvenen komşum artık uyumaya cesaret edemiyor. Bir meslektaşım kabuslar görüyor. Evlere ve apartman bloklarına bir daha asla aynı şekilde bakmıyorlar. Yukarı bakıyorlar ve sadece şunu düşünüyorlar: Bu bina yıkılacak mı yoksa ayakta mı kalacak? Ve: bir daha nasıl huzur içinde uyuyabiliriz?
Feragatname
Bu sayfa NOS tarafından yayınlanan Hollandaca haberlerin otomatik çevirilerini içermektedir. NOS, Hollanda’nın haber, etkinlik ve spor programlarını üreten ve TV, radyo platformlarında ve internette aktif şekilde yayın yapan kamu yayın kuruluşudur.
Bu çevirinin kaynağı olan makaleler NOS editörleri tarafından yazılmıştır. Çevirilerdeki hatalardan editörlerimiz sorumlu değildir.
Bu platform ve çevirileri hakkındaki görüşlerinizi paylaşarak bu platformu ve gelecekteki deneyleri iyileştirmemize yardımcı olmak ister misiniz? Bir kullanıcı olarak deneyiminiz hakkında kısa bir anket için burayı tıklayın.
Bu çevirinin kaynağı olan makaleler NOS editörleri tarafından yazılmıştır. Çevirilerdeki hatalardan editörlerimiz sorumlu değildir.
Bu platform ve çevirileri hakkındaki görüşlerinizi paylaşarak bu platformu ve gelecekteki deneyleri iyileştirmemize yardımcı olmak ister misiniz? Bir kullanıcı olarak deneyiminiz hakkında kısa bir anket için burayı tıklayın.