A Vitamini Zehirlenmesi Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi
Vücutta çok fazla A vitamini bulunduğunda, hipervitaminoz A veya A vitamini zehirlenmesi oluşur.
Bu durum akut veya kronik olabilir. Akut zehirlenme, kısa süre içinde, tipik olarak birkaç saat veya gün içinde, yüksek miktarda A vitamini tüketildikten sonra ortaya çıkar.
Kronik zehirlenme, vücutta uzun sürede çok miktarda A vitamini biriktiğinde ortaya çıkar.
Semptomlar görme bozukluğu, kemik ağrısı ve cilt değişikliklerini içerir. Kronik zehirlenme, karaciğerde hasara ve beyinde basınca neden olabilir.
Çoğu kişide A vitamini alımı azaltıldığında, durum düzelir.
A Vitamini Zehirlenmesi Nedenleri
Fazla miktarda A vitamini karaciğerde depolanır ve zamanla birikir. Çoğu insan, muhtemelen yüksek dozda megavitamin takviyeleri alarak A vitamini zehirlenmesi geliştirir.
Bir megavitamin tedavisi, hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla belirli vitaminlerden çok miktarda vitamin tüketilmesini içerir.
Akut A vitamini zehirlenmesi genellikle çocuklarda meydana geldiğinde kazara yutulmanın sonucudur.
Besinlerden A vitamini almak
A vitamini, çocuklarda ve yetişkinlerde göz sağlığı için önemlidir. Aynı zamanda kalbin, kulakların, gözlerin ve fetüsün uzuvlarının gelişimi için de önemlidir.
Vücudumuz, ihtiyaç duyduğu A vitamininin çoğunu sağlıklı besinlerden karşılar. A vitamini içeren yiyecekler şunlardır:
– Karaciğer
– Balık ve balık yağları
– Süt
– Yumurta
– Koyu renkli meyveler
– Lifli yeşil sebzeler
– Turuncu ve sarı sebzeler (tatlı patates, havuç)
– Domates ürünleri
– Bazı bitkisel yağlar
– Tahıl gibi güçlendirilmiş gıdalar (vitamin eklenmiş)
A Vitamini ihtiyacı nedir?
Sağlık (NIH) National Institutes’e göre, A vitamini için önerilen günlük alım şu şekildedir:
|0 ila 6 aylık||400 mikrogram (mcg)|
|7 ila 12 ay||500 mcg|
|1 ila 3 yaş||300 mcg|
|4 ila 8 yaş||400 mcg|
|9 ila 13 yaş||600 mcg|
|14 ila 18 yaş||Erkeklerde 900 mcg, kadınlarda 700 mcg|
|19+ yıl||Erkekler için 900, kadınlar için 700 mcg|
|19 yaşından büyükler / hamile kadınlar||770 mcg|
|19 yaşın üstü / Emziren anneler||1,300 mcg|
Birkaç ay boyunca önerilen günlük ihtiyaçtan daha fazlasını almak A vitamini zehirlenmesine neden olabilir. Bu durum bebeklerde ve çocuklarda daha hızlıdır çünkü vücutları daha küçüktür.
A Vitamini Zehirlenmesi Belirtileri
Semptomlar, zehirlenmenin akut veya kronik olup olmamasına göre değişir. Baş ağrısı ve kaşıntı, her ikisinde de yaygındır.
Akut A vitamini zehirlenmesi belirtileri şunlardır:
– Uyuşukluk
– Sinirlilik
– Karın ağrısı
– Mide bulantısı
– Kusma
– Beyin üzerinde artan basınç
Kronik A vitamini zehirlenmesi belirtileri şunlardır:
– Bulanık görme veya diğer görme değişiklikleri
– Kemiklerin şişmesi
– Kemik ağrısı
– İştahsızlık
– Baş dönmesi
– Mide bulantısı ve kusma
– Güneş ışığına duyarlılık
– Kuru cilt
– Kaşıntılı veya soyulmuş cilt
– Tırnakların kırılması
– Ağız köşesinde çatlaklar
– Ağız ülseri
– Sararmış cilt (sarılık)
– Saç kaybı
– Solunum yolu enfeksiyonu
– Zihinsel karışıklık
Bebeklerde ve çocuklarda semptomlar şunlardır:
– Kafatası kemiğinin yumuşaması
– Bebeğin kafatasının üstündeki yumuşak noktanın şişmesi (fontanel)
– Çift görme
– Şişkin gözbebekleri
– Koma
Hamile veya yakında hamile kalmayı planlayan bir kadının bebeklerindeki kusurlar, çok fazla A vitamininin sonucu olabilir.
Hamileyseniz, her gün birden fazla prenatal vitamin almayın. Doğum öncesi vitaminlerde yeterli A vitamini vardır.
Hamileyseniz, içinde çok yüksek miktarda A vitamini olan retinol cilt kremleri kullanmayın.
Bir fetusun gelişimi için doğru miktarda A vitamini önemlidir. Hamilelik sırasında aşırı A vitamini tüketiminin, bir bebeğin gözlerini, kafatasını, akciğerini ve kalbini etkileyebilecek doğum kusurlarına neden olduğu bilinmektedir.
A Vitamini Zehirlenmesi Komplikasyonları
Aşırı A vitamininin potansiyel komplikasyonları şunlardır:
– Karaciğer hasarı
– Osteoporoz (kemiklerin kırılgan, zayıf ve kırılmaya eğilimli olduğu bir durum)
– Vücutta aşırı kalsiyum birikimi
– Aşırı kalsiyum nedeniyle böbrek hasarı
A Vitamini Zehirlenmesi Nasıl Teşhis Edilir?
Doktor öncelikle semptomları ve tıbbi geçmişi öğrenmekle işe başlayacaktır. Yediklerinizi ve aldığınız takviyeleri de soracaktır.
Doktorunuz kanınızdaki A vitamini düzeylerini kontrol etmek için kan testi de isteyecektir.
A Vitamini Zehirlenmesi Tedavisi
Bu durumu tedavi etmenin en etkili yolu, yüksek doz A vitamini takviyesi almayı bırakmaktır. Çoğu insan birkaç hafta içinde tam bir iyileşme sağlar.
Böbrek veya karaciğer hasarı gibi A vitamini fazlalığından kaynaklanan herhangi bir komplikasyon bağımsız olarak tedavi edilecektir.
İyileşme, A vitamini toksisitesinin şiddetine ve ne kadar hızlı tedavi edildiğine bağlıdır.
Çoğu insan A vitamini takviyesi almayı bıraktıktan sonra tam iyileşme görülür. Böbrek veya karaciğer hasarı gibi komplikasyonlar geliştirenler için, bunların durumu, hasarın ciddiyetine bağlı olacaktır.
Herhangi bir takviye almaya başlamadan önce veya yeterli miktarda besin almama konusunda endişeleriniz varsa doktorunuzla konuşun.