‘’Bir Ülke Nasıl Kurulur’’ vede ‘’Avrupa Birliği Bir Ülke midir’’ adlı yazılarımda da bahsettiğim gibi, bir ülkenin tanımı aslında düşündüğümüz kadar kolay değil. Bir ülkeyi ülke yapan birçok unsur vardır. Burada biraz Guam’dan bahsedelim.
Guam
‘’Guam Amerika’ya ait.’’ Fakat tam anlamıyla değil. Tam anlamıyla bir istisna. Amerika’nın başkentinden 12,771 kilometre uzakta. Bu durumda ‘’Neden Guam Amerika’nın bir parçası?’’ sorusu geliyor aklımıza.
1521 yılında Magellan bu adaya geldi fakat yerlileri gemisinde bulunan erzakları ve bazı silahları ondan aldı. Bu nedenle Magellan bu adaya ‘’The Island of Thieves’’ ismini vermiştir.
1565 yılında ise Miguel Lopez de Lagazpi ayak bastı vede artık adanın İspanya’ya ait olduğuna karar verdi. 300 yıl içinde İspanya Guam’a Hristiyanlık ve mısır getirdi. Bu zaman zarfı içinde belirli hastalıklarda getirerek 12,000 olan nüfusu 5,000 e çekti.
1898’in Şubat ayında USS Maine battı ve kanıt olmamasına rağmen Amerika İspanyayı suçladı ve bu sayede Amerikan-İspanyol savaşları başladı. 21 Haziran 1898 tarihinde Amerikan askerleri Guam’a ayak bastı. Kimse onlara karşı koymadığı için kendilerinin olduğuna karar Verdi. İspanya ve Amerika Paris Antlaşmasını imzaladıkları zaman bu resmileşmişti ve bu sayede Guam Amerikanın oldu.
Guam’ın Amerika’ya katkısı nedir?
GDP’si 6,4 Milyar Dolar olmakla birlikte Amerikan Federal Reserve yıllık 600 Milyon Dolar gönderiyor bu küçük Pasifik Adasına. Peki Amerika dünyanın diğer ucunda olan bu küçük adayı neden elinde tutmak için böylesine zahmetli bir iş yapıyor?
Tabiki de ordu için. Bazıları Guam’a ‘’Amerika’nın Batırılamaz Uçak Gemisi’’ diyorlar. Kuzey Kore ve Güney Çin Denizine olan yakınlığı yüzünden Amerika için çok önemli biryer. Guam Pyongyang’den sadece 3,402 kilometre uzaklıkta. Hawaii ile karşılaştırdığımız zaman ise Hawaii 7,670 kilometre uzaklıkta. Amerikan ordusu Guam’da 1 numaralı iş veren düzeyinde vede adanın %27 sinde bulunmakta.
Guam’ın posta servisi ise hala Amerikan Posta Servisi. Amerika’dan Guam’a posta göndermek $0.47 iken Kanada’ya $1.15 Guam’ı aramak yurt içi sayılıyor, para birimi USD.
Guam gerçekten de Amerika’nın bir parçası. En azından teoriye göre. Benzerlikler burada bitiyor.
Peki Guam’ın diğer eyaletlerden farkı nedir?
Guam’ın vatandaşları başkanlık seçimlerinde oy veremiyor. Kendilerine kural koyacak meclisin seçimlerinde bile oy kullanmaya hakları yok.
Guam Birleşmiş Milletlerin ‘’Non self-governing territories’’ listesinde. Bu ‘’Kendi devletine ait olmayan bölgeler’’ olarak çevriliyor. Bu durum ise Guam’ı bir koloni yapar. Evet. 21. yüz yılda bir koloni.
İki şaşırtıcı durum daha var.
Amerika’dan direk bir şekilde Guam’a uçtuğunuz zaman gümrükten geçmek zorundasınız vede Duty-Free alışveriş yapabiliyorsunuz.
Malezya, Hong Kong, Rusya ve Çin vatandaşları 45 günden fazla kalmamak şartıyla vizesiz gelebiliyor.