AYAKÜSTÜ VURUŞ
Ayaküstü vuruş; alçak seviyede genellikle gol vuruşları için ayağın üstüyle
topun merkez sayılan bölgesine yapılan sert vuruş tarzıdır. Ayaküstü vuruşun en
önemli özelliği, ayağın en sert bölgesiyle, sert, alçak ve düzgün doğrusal
açıyla hedefe atılabilmektir.
Bunu yapabilmek için, ayaküstüyle topun merkezi denilen yere vurulması gerekir.
Eğer topun merkez denilen orta bölgesinden aşağı vurulursa, top yükseklik
kazanır. Eğer topun sağ veya sol tarafına vurulursa, top falsolu şekilde yön
değiştirir.
Destek ayağınızı topun yanına (15 cm kadar) ve ayakucu topu vuracağınız yöne
doğru dönük larmalı. Destek ayağı topun ne çok arkasında ne de çok önünde
olmamalıdır. Eğer bu hata apılıyorsa, isabetli ve güçlü vuruş yapmanız mümkün
olmaz.
Vuruş sırasında, topun fazla yükseklik kazanmaması için, vücut top üstüne doğru
ve biraz ne eğik olmalı. Baş topun önüne doğru bakmalı ve vuruş ayağı dizi,
vuruş esnasında topun üzerinde olmalı. Vuruş ayağı kalçadan yumuşak bir salınım
hareketi yaparak, vuruş sırasında, diz ve bilekler mümkün olduğunca sabit
olmalı, top ayaküstüyle topun ortasına vurmalı.
Vuruştan sonra, ayak topun gidiş yönüne doğru hareketine devam etmelidir. Vuruş
sırasında kolların ritmik olarak açılması, vücut ve vuruş dengenizi korumanıza
yardımcı olur.
AYAKİÇİ ÜST VURUŞ
Bu vuruş, uzun mesafeli paslaşmalarda, korner atışlarında veya serbest atışlarda
kullanılır. Topa, çapraz veya yay şeklinde gelinerek vurulur. Destek ayağı topun
yanında veya yan arkasında durur. Vücudun belden yukarısı hafifiçe topun üzerine
eğik durumdadır. Topa ayağın üst-iç tarafı ile vurulur. Hareket kalça ve dizin
ritmik birlikte hareketi ile yapılır. Topa vurduktan sonra, vurma ayağı topu
gidiş yönüne doğru hareketine devam etmelidir.
AYAKDIŞI ÜST VURUŞ
Bu vuruş, uzun mesafeli paslaşmalarda veya serbest atışlarda tercih edilir. Topa
vuruş koşusu, şut yönüne göre çaprazdır. Ayak gergin, mümkün olduğunca sabit,
ayakbileği içe doğru dönük ve sabit olmalıdır. Vücudun belden üstü, destek
bacağının üstüne eğik vaziyettedir. Topun ayakla temas yeri, vuruş ayağı üstünün
dış tarafıdır.
VOLE VURUŞU
Topun havada yere değmeden ayaküstü ile kaleye vurulmasıdır. Bu vuruş sırasında
kalça döndürülür, vücut ağırlığı destek ayağı üzerindedir. Yanlardan kalça
seviyesinde gelen toplara vole vuruşu yapılabilir.
RÖVAŞATA VURUŞU
İki ayağında yerden kesilerek makaslama hareketi ile topun ayaküstüyle
başüstünden aşırtılarak vurulmasıdır. Rövaşata sırasında vücut geriye doğru
alınırken, makaslama yapılır ve topa vurulur ve eller yere temas ederek, yumuşak
bir düşüşle hareket bitirilir.
ŞUT
Şut futbolda en önemli becerilerden biridir. Çünkü, kazanmak için gol, gol atmak
için de şut atmalısınız. İsabetli şut atmak, her zaman sonuca ulaşma şansınızı
arttıracaktır. Amacınıza en kolay ulaşma yerleri, korner atışları ve kalecinin
beklemediği yerlerden isabetli ve sert şutlar atmaktır.
Sert şut atmak, isabetlilik kadar önemlidir. İsabetli atarsınız ama sert
atamadığınız şutları kaleci kolaylıkla kontrol edebilir; sert şut atarsınız ama
isabetli olmazsa, u da skor elde etmenize yaramaz. İyi bir şut atıcı olabilmek,
hem kuvvetli hem de isabetli şutlar atabilmekten geçer.
Uygulama - 1 : Kuvvetli ve isabetli şut atmayı öğrenmenin en iyi yolu,
duran veya areketli toplarla yapılan çalışmalardır. Şutun isabetliliğini
arttırmanın en iyi yolu, duvara rahatlıkla görülebilecek bir hedef çizmek ve
muhtelif uzaklıklardan bu hedefe herbir ayakla onlarca defa atış yapmaktır. Bu
çalışmayı hemen hemen her antrenman sırasında yapmalı ve isabetlilik oranı hesap
edilmelidir.
Uygulama - 2 : İsabetlilik oranı arttıkça, şut atma mesafesi de buna
bağlı arttırılmalıdır. Önceleri sabit duran toplarla şut çalışması yapılırken,
daha sonraları yerde seken ve yuvarlanan toplara da isabetli ve sert şut
çalışmaları yapılmalıdır.
En iyi şut atan oyuncular, yeteneklerinin yanısıra, bıkmadan usanmadan şut
çalışması yapanlardır. Sizde yeterince sıkı çalışırsanız, kuvvetli ve isabetli
şutlar atarak takımınıza gol kazandırır ve galip gelmeyi sağlayabilirsiniz.
Sizde takımın vazgeçilmez golcü oyuncusu olabilirsiniz.
PASLAŞMA VE PAS ÇEŞİTLERİ
Paslaşma, futbolda bilinçli skora gitmede, hem takım hem de bireysel olarak
kazanılması ereken en önemli becerilerden biridir. İyi bir pas atmadan önce,
topun nereye ve neden tılmasının bilinmesine ve en iyi pasın nerede alınmasının
da bilinmesine ihtiyaç vardır.
PAS ALMA
Takımda bir oyuncu topa sahip olduğu zaman, diğer aynı takım oyuncularının pas
almak için en uygun pozisyonu takip etmeleri çok önemlidir. Futbolda sonuca ve
skora gitmede vantaj sağlayacak pozisyonlarda pas almak, önemli bir beceridir.
İyi bir pas alabilmek ve takım adına avantaj sağlayabilmek için, diğer takım
oyuncularının markajından kaçınarak boş alanlar yaratmalı, takım arkadaşınızın
veya rakip takım oyuncularının arkasında kalınmadan pas alınmalıdır. Pas
atılacak oyuncunun hafif önüne doğru, zamanında ve isabetli atılmalıdır.
AYAK İÇİ PAS
Futbolda en sık kullanılan ve isabet oranı en yüksek pas çeşidi "Ayakiçi pas"
tır. Uygulama başarısı en fazla olan bir pas çeşididir. Destek ayağınızı topun
yanına koyun. uruş ayağıiçi geniş kısmıyla topun orta kısmına vurun. Vuruş
hareketi ritmik bir salınımla kalça ve dizden doğru yapılmalıdır. Vuruş
sırasında ayak bileği mümükün lduğunca sabit ve sıkı tutulmalı ve vuruş ayağı,
topun gidiş yönüne doğru hareketine evam etmelidir.
Uygulama - 1 : Ayakiçi pası geliştirmek için, duvar çalişması yararlı
olacaktır. unun için duvara bir hedef çizin. Hedefin 5 metre uzağından
ayakiçiyle yeterince sayıda pas yapmanız hem pas isabetliliğini hem de doğru
yapmanıza katkı sağlar. Sonra mesafeyi arttırarak bunu tekrar edebilirsiniz.
Uygulama - 2 : Ayakiçi pas çalışmasını eşli olarakta yapabilirsiniz.
Karşılıklı paslaşmalarla pas isabetliliğini ve doğru yapmanıza katkı sağlar. Bu
uygulamaları top sürerek yapabilirsiniz. Daha sonra havadan atılan topları
kontrol ederek, ayakiçi pas çalışmaları yapabilirsiniz.
AYAK DIŞI PAS
Destek ayağınızı topun yanına koyun. Vuruş ayağıdışıyla topun ortasına veya orta
altına ayakbileği mümkün olduğunca sert ve sabit tutularak vurulur. Vuruş
sırasında hareket kalça ve dizden ritmik bir salınımla yapılmalıdır. Ayakdışı
pas uygulaması genellikle sporcuların isabetlilik ve kuvvetli vurmada sorun
yaşardıkları bir pastır. Ayakdışı pasta isabetliliği ve uzun-sert atabilmek için
bol bol ayakdışı pas çalışmaları yapmak gerekir. Ayakiçi pas ççalışmalarında
uygulanılan yöntemler, aynı zamanda ayakdışı pas çalışmaları içinde
uygulanabilir.
KAFA VURUŞU
Her futbolcunun öğrenmesi gereken önemli becerilerden biride kafa vuruşudur.
Kafa vuruşu, hem gol atabilmede hem de yukarıdan yüksek gelen topları kontrol
etme, topun yönünü değiştirme ve takım arkadaşına pas vermede kullanılabilen
önemli bir beceridir.
Kafa vuruşu sırasında, gözlerinizin açık, ağzınız kapatılarak ve topa başın alın
kısmıyla vurulması gerekir. Kafa vuruşu sırasında, boyun mümkün olduğunca sıkı
tutulmalı, kollar yana açılarak vücut dengesi sağlanmalı ve vücut gücüde
kullanılarak, geriden öne bir hamle yapılarak vuruş yapılmalıdır. Topun sizin
kafanıza çarpması değil, sizin isteyerek, bilinçli şekilde topa kafayla vurması
gereklidir. Rakip oyuncuların ayakla vurabilecekleri ihtimaline karşı, bel
seviyesindeki toplara kafayla vurulması tehlikeli olabilir.
Uygulama - 1 : Topun bir ip veya buna benzer bir materyalle asılarak
oluşturulan bir düzenekte çalışmak, kafayla başarılı ve isabetli top vurma
becerisini geliştirir. Bu düzenek oluşturulurken, top kafanızdan yukarıda
olmalı, çalışma zıplayarak ve başınızın alın kısmıyla vuruşlar yapılmalıdır. Bu
çalışma takım arkdaşınız havadan top atmak şeklinde de çalışılabilir.
Uygulama - 2 : Eğer kafa vurmaktan korkuyor veya başarılı vuruşlar
yapamıyorsanız; afa vurma çalışmalarına futbol topu dışında, voleybol topu gibi
daha hafif toplarla aşlayabilir ve sonra daha sert toplar kullanarak, normal
futbol topuna geçiş yapabilir siniz.
TOP KONTROLU VE ÇEŞİTLERİ
Futbol oyununun iki temel unsurundan biri vuruşlar ve diğeride top kontroludur.
Topu her durum ve pozisyonda rahatlıkla kontrol edebilmek, aynı zamanda da
oyunuda kontrol altına almayı ve dolayısıyla skora gitmede de avantajı
beraberinde getirir.
Ayak Tabanıyla Top Kontrolu : Genellikle havadan veya yerden yuvarlanarak gelen
topların kontrolunda kullanılır. Top ayak tabanıyla yer arasında sıkıştırılarak
urdurulur. Destek bacağı hafif bükülü ve topun yan arkasında yer alır. Top
kontrol yak burnu hafifçe yukarıda, topuk yere daha yakın şekilde ve topun ayak
altından kaçmasına izin vermeyecek tarzda topu ayakla yer arasına bir çatı
vaziyetiyle takoz oyar gibi sıkıştırır. Top vücudumuzun hemen önünde kontrol
altına alınmalıdır.
Ayakiçi ile Top Kontrolu : Futbolda en sık kullanılan top kontrol şeklidir.
Yerden yuvarlanarak veya havadan yandan gelen topların kontrolunda kullanılır. u
kontrol sırasında vücut topa doğru dönmelidir. Yerden yuvarlanarak gelen topun
ontrolu sırasında, destek bacağı yanda ve top kontrol ayağı gelen topun
şiddetini azaltmak için ayak ritmik olarak geriye doğru çekilir, bu hareket
topun şiddetini yumuşatır ve top kolay kontrol edilebilir. Havadan yandan gelen
topların kontroluysa, op ayakiçi bölgesiyle yer arasına sıkıştırılarak, gidiş
yönüne doğru biraz kaydırılarak kontrol altına alınır. Kontroldan sonra, ya top
sürülerek götürülür veya takım arkadaşına direk pas yapılır.
Ayakdışı ile Top Kontrolu : Ayakdışıyla top kontrolu özellikle, top hafif yüksek
yandan gelerek oyuncunun önüne düşerse kullanılır. Özellikle rakip tarafından
baskı altındaki oyuncuların topu kontrol ederek, kaçırma isteklerinde kullanılan
bir kontrol şeklidir. Yine top, ayakdışı ve yer arasına takoz koyar gibi
sıkıştırılmak kaydıyla kontrol altına alınır. Kontrol sonrası ya top sürülür
veya takım arkadaşına pas yapılır.
Ayaküstü ile Kontrol : Vücudun önüne dikey şekilde yüksekten gelen topların
kontrol ltına alınmasında kullanılan bir kontrol şeklidir. Top yukarıdan dikey
şekilde gelirken estek bacağı hafif bükülü ve kontrol ayağı topun hızını kesmek
için, topu sanki aşağıya oğru frenleyerek çeker gibi hareket edilir.
Dizüstü ile Top Kontrolu : Dikey şekilde vücudun yakınına düşen topların
kontrolu dizüstü ile yapılır. Dizüstü kontrol, bacak kasığı ile diz arasında
kalan bölgeyle yapılır. Dizin ne kadar yukarı kaldırılması gerekliliği, topun
geliş şiddetine bağlıdır. Diz, hiçbir zaman bel seviyesinden yukarı
kaldırılmamalıdır. Gelen topun hızını azaltmak çin top dizüstüne temasla
birlikte, ayak aşağıya doğru ritmik bir hareket yapılmalıdır. Vücut hafif öne
doğru eğik vaziyette ve destek ayağı hafif bükülü olmalıdır.
Göğüs ile Top Kontrolu : Yüksekten veya göğüs seviyesinde yerden gelen topları
kontrol etmede kullanılır. Top göğüs kafesinin bulunduğu bölge ile yapılır. İki
türlü göğüs ontrolu vardır. Biri yüksekten gelen topların göğüsle kontrol
edilmesi, diğeri yerde eken ve göğüs seviyesindeki topların kontrol edilmesidir.
Yüksek Toplarda : Ayaklar omuz genişliğinde açık, dizler hafif bükülü, vücut
belden yukarısı hafif geriye doğru bükülü, göğüs şişik olmalıdır. Top göğüse
temasla birlikte, öğüs hafif içe doğru hareket ederken, kollar yana açık
vaziyette olmalıdır. Bu vücut engesinin sağlanmasını, göğüs alanının
genişlemesini, topun ele değmesini ve topun fazla ücuttan uzağa sekmeden
kontrolunu kolaylaşırır.
Yerden Seken Toplarda : Ayaklar omuz hizası kadar açık, vücut yüksek gelen
toplardaki gibi geriye değil; tersine belden yukarısı biraz öne doğru eğik
olmalıdır. Top göğüse emas sırasında vücut biraz daha öne doğru eğilmeli ve top
vücuttan uzaklaşması engellenmelidir. Uygulama - 1 : Göğüs kontrolunu
geliştirmek için, eşli olarak çalışmalar yapılabilir. şlerden biri, diğerine
yukarıdan göğüs seviyesine veya yerden sektirerek toplar atar. öylece yukarıda
anlatılan her iki göğüsle kontrol becerileri geliştirilir.
TOP SÜRME (DRIBLING)
Top sürme, topu kontrol altında tutarak, koşar vaziyette küçük kısa vuruşlarla
mesafe aydetmektir. Top sürme, yakında pas verecek takım arkadaşı olmadığında,
bir defans yuncusunu geçmede veya belli bir alanı katetmek amacıyla kullanılır.
Top sürmede dikkat edilmesi gereken noktalar; topun mümkün olduğunca oyuncuya
yakın olması, topa kısa ve yeterince kuvvetli vurulması, aksine yavaş vurulursa,
yeterli esafe katedemezsiniz, hızlı vurulursa; kontrolunuzda tutmakta zorlanır
ve rakibe topu kaptırabilirsiniz.
Top ayakiçi veya ayakdışıyla sürülebilir. Hızlı ve uzun bir mesafe katetmede
ayakdışıyla op sürme tercih edilmelidir. Bir defans oyuncusunu geçmede ise,
pozisyonun ve rakibin durumuna göre biri veya her ikiside tercih edilebilir.
Top sürme sırasında sürekli topa bakılmamalı, deyim yerindeyse, bir topa üç
etrafa akılmalıdır. Gövde hafif öne eğik olmalı ve top sürme, rakibin geldiği
tarafın tersi olan ayakla yapılmalı ve ani yön değişiklikleri tercih
edilmelidir. Bu hem topun çabuk kaybedilmesini engelleyecek hem de rakibinizi
aldatarak geçmeyi kolaylaştıracaktır.
TAÇ ATIŞI
Topun yan oyun alanından çıkması sonucu, karşı takım oyuncularının iki ellerini
kullanarak yine yan oyun alanı çizgileri dışında topu oyuna sokmalarıdır.
Durarak veya koşarak şeklinde iki tür taç atışı vardır. Aralarındaki tek fark,
topu fırlatma anına kadar olan farklılıktır. Birisinde olduğunuz yerden durarak
atılması, ikincisi ise, topla birlikte yan saha çizgileri üzerine kadar koşarak
gelinip, durarak topu fırlatmaktır. Taç atışı sırasında top, iki elle alt ve
yanlarından kavranır ve başüstü arkadan öne doğru getirilerek iki ayak yere
sabit olacak şekilde atılır. tış sırasında gövde geriye doğru esnetilerek, yani
top vücutttan güç alarak atılmalıdır.