Başlangıçta, silahlı çatışma çerçevesinde bu aşağılamalara maruz kalan 35.000’den fazla kurbandan oluşan bir evrenle, Barış İçin Özel Yargı Yetkisi (JEP) bu çarşamba günü son şubesinin açıldığını duyurdu Cinsiyete dayalı şiddetin soruşturulacağı ve cezalandırılacağı makro dava, 11, cinsel yönelim, ifade ve/veya farklı cinsiyet kimliği nedeniyle önyargıdan kaynaklanan, cinsel ve üremeye yönelik şiddeti ve suçları içerir.
(Ayrıca okuyun: JEP, silahlı çatışmalarda cinsel şiddeti araştırmak için makro dava açtı).
Makro vaka şunu açıklığa kavuşturarak başlar: Halihazırda farklı silahlı aktörlerin saldırısına uğrayan 35.178 mağdur tespit edildi. Bunlar gerçeklerin eksik bildirilmesidir. Dahası, bu suçların tümü JEP’in yetki alanına giremez, çünkü en fazla sayıda eylem JEP tarafından yargılanmayan paramiliter gruplara (yüzde 33) atfedilir ve onu nesli tükenmiş FARC (yüzde 5,82) takip eder. Yüzde 0.0’ı) ve Devlet ajanları (yüzde 3.14) ve kayıtların yüzde 30’unda sorumlu olduğu iddia edilen silahlı aktörün kimliğinin belirtilmediği görülüyor.
Dolayısıyla bu davadaki en büyük zorluklardan biri mağdurların katılımını garanti altına almak olacaktır; bu nedenle Oda, sivil toplum kuruluşlarına raporlarını genişletmeleri ve aslında 2017’den sonra açılan davaya katılmaları çağrısında bulundu. Mağdurlardan ve kadın örgütlerinden ısrarcı talepler var.
(İlginizi çekebilir: Kuruluşlar JEP’te cinsel şiddete ilişkin davanın açıldığını vurguladı).
Hatta yeni soruşturmayla ilgili olarak, 2014’ten bu yana silahlı çatışma bağlamında cinsel şiddetin farklı muamelesi için çalışan beş kuruluşu bir araya getiren 5 Anahtar İttifakı, JEP’in kararının tarihi olduğunu vurguladı ve şunları söyledi: “ toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin analizinde ulusal ve uluslararası hukukta Kolombiya ve JEP’i referans olarak yerleştiren ilerlemeyi temsil ediyor.”
Şimdilik, 1957-2016 yılları arasında tüm silahlı aktörler tarafından işlenen bu suçların 35.178 mağdurunun tespit edildiği gruplandırma aşamasında yüzde 89,2’sinin kadın olduğu, mağdurların ise yüzde 89,2’sinin kadın olduğu tespit edildi. Yüzde 35’i çocuk ve ergenlik döneminde şiddete maruz kaldı.
Bir diğer ön bulgu ise, kayıtların yüzde 78’inde mağdurların etnik kökenine ilişkin veri bulunmamasına rağmen, mağdurların siyah, Afrika kökenli, Raizal veya Palenquera, yerli ve Romanlardan oluştuğu olayların belgelenmiş olması.
(Sizi danışmaya davet ediyoruz: AUC’nin sınırdaki mağdurları ortadan kaldırmak için kullanacağı fırınları araştırıyorlar).
Bu nedenle Çarşamba günü, davanın sunumu sırasında, bu yeni dosyanın soruşturmacılarından biri olan Yargıç Lily Rueda, bu makro davanın açılmasıyla birlikte JEP’in “bu şiddetin neden olduğu ayrımcı unsurlara özel olarak odaklandığını” belirtti. Tarihsel olarak kadınları, kız çocuklarını ve cinsel yönelime sahip kişileri etkileyen yapısal ayrımcılığı yansıtan ve çoğaltan savaş dinamiklerinde, farklı cinsiyet kimlikleri ve ifadeleri”.
Üç şekilde araştırma yapın
Soruşturmayı yürüten JEP Tanıma Odası, bu suçların meydana geldiği farklı bağlamları dikkate alarak makro davayı üç alt davaya ayırdı.
Yargıç Julieta Lemaitre’nin görev yaptığı ilk davada, sivillere yönelik toplumsal cinsiyete dayalı şiddet, FARC’ın eski üyeleri. Bu anlamda gerillanın işlediği suçlar araştırılacak ancak örgüte karşı yürütülen diğer makro davalarda bu konular ele alınmıyor.
İki kalıp vardır; bunlardan biri cinsel yönelim, kimlik ve/veya farklı cinsiyet ifadelerinden kaynaklanan suçlardır ve bu konuda Mahkeme halihazırda raporların yüzde 33’ünün esas olarak gey erkeklere, lezbiyen kadınlara ve translara karşı işlenen suçları gösterdiğini tespit etmiştir. En sık görülen suç zorla yerinden edilme (hikâyelerin yüzde 67’si), bunu cinsel şiddet (yüzde 20) takip ediyor, ancak cinayetler, zorla kaybetmeler ve zorla çalıştırma da konuşuluyor.
(Okuyabilirsiniz: 30 suçla suçlanan Luis Fernando Almario’ya karşı JEP davasında yeni bir gelişme).
Yayını takip edin #Canlı bu kararı açıklayan basın toplantısından https://t.co/ojstMeOpGh
— Barış için Özel Yargı Yetkisi (@JEP_Colombia) 27 Eylül 2023
İkinci kalıp, sivil nüfustaki kız çocuklarına, gençlere ve yetişkin kadınlara karşı işlenen cinsiyet saikli suçları kapsıyor ve analiz edilen hikâyelerin yüzde 67’si, açık bir ifadeyle “kadın oldukları için” işlenen suçlara karşılık geliyor.
İkinci bir alt vakada Kamu Gücü mensupları tarafından sivillere karşı uygulanan cinsiyete dayalı şiddet analiz edilecek. Bu davada davayı Yargıç Óscar Parra üstlenecek ve şimdilik toplumsal cinsiyete dayalı ve önyargıya dayalı şiddet raporlarının yüzde 44’ünün Devlet görevlileri tarafından gerçekleştirildiği biliniyor. Bu alt davada da birinci alt davada olduğu gibi aynı iki kalıp, yani kişilere karşı işlenen suçlar tespit edilmiştir. LGBTIQ+ ve sırf kadın olmalarından dolayı kadınlara karşı işlenen suçlar.
(Daha fazla not: Petro’nun ilk yılında barış yavaş ilerliyor, ancak karada ilerleme var: rapor).
Son olarak üçüncü alt davanın soruşturması, FARC ve Kamu Gücü saflarında cinsel, toplumsal cinsiyet ve üremeye yönelik şiddeti analiz edecek olan Yargıç Rueda’nın ellerine bırakıldı. Yani FARC ve devlet kurumu üyelerinin kendi üyelerine karşı işlediği suçlar.
Kamu Kuvvetleri saflarında yaşanan şiddet örneğinde, şu an için mağdurların çoğunluğunun 18-23 yaş arası genç erkekler olduğu ve çoğunun askerlik görevini yerine getirdiği tespit edildi. FARC içindeki suçlara gelince, mağdurlar çoğunlukla 18 ila 29 yaşları arasındaki genç kadınlardı; ve bu uygulamalara en çok katılan gerilla yapılarının Doğu Bloku ve Merkezi Ortak Komuta.
JEP yargıcı Lily Rueda, ‘Mağdurların eksik kaydedilmesi her durumda bir sorundur’
Cinsel şiddet davasının açılması yıllar önce mağdurlardan gelen bir talepti, neden bu kadar uzun sürdü?
Analiz edebilmek için bilgi toplama süreci basit bir iş değildir. Yargı mercii raporları almayı Ekim 2022’de tamamladı, ardından şiddetin sınıflandırılması ve çalışma metodolojilerinin belirlenmesi gerekiyor. Bu çok büyük bir çabaydı.
35.178 kurbandan oluşan bir evrenden başlıyorsunuz, ancak eksik kayıt var, gerçekten kaç kişi olabilir?
Bu rakam, silahlı çatışmadaki tüm aktörlerin toplumsal cinsiyete dayalı şiddetine ilişkin ilk anlık görüntüye karşılık geliyor. Bu, çatışmadaki bu tür şiddetin boyutunu gösteriyor. Eksik raporlama her durumda bir sorun ve zorluktur, ancak bu tür olaylarda daha da vurgulanmaktadır, ancak tam olarak kaç olayın gerçekleştiğini hiçbir zaman bilemeyeceğiz, bu nedenle elimizdekilerin niteliksel analizine odaklanacağız. Rakamların olanları hiçbir zaman tam olarak yansıtmayacağını bilmek.
Soruşturmanın neden üç alt davaya bölünmesine karar verildi?
Bu şiddeti neyin kolaylaştırdığını ve neden meydana geldiğini açıklamamıza olanak tanıyan alt bağlamların bazı özelliklerini analiz etmek; çünkü genel olarak, paylaştıkları genel bir bağlam olmasına rağmen, bu alt vakaların farklı aktörleri ve mağdurları vardır. Yapısal ayrımcılığın unsurlarını belirleme ve tekrarlanmamayı garanti etme öncülünden yola çıkarak bu konuyu ele almak için farklı metodolojileri değerlendirdik. Metodolojilerimizin yeniden mağdur olmayacağına inanıyorum.
[email protected]
X’te: @JusticiaET