Koca Yusuf, 1885 senesinin Ekim'inde Filibe'den gelen haberle yıkıldı: Bulgaristan Prensi Aleksandre, 25 Eylül 1885'de Filibe'ye giderek, Osmanlı Devleti'ne bağlı Filibe, Varna ve Burgaz sancaklarını içine alan Doğu Rumeli'yi, Balkanların kuzeyinde kurulan ve başşehri Sofya olan Bulgar Prensliği'ne ilhak ettiğini açıklamıştı.
Araya hemen büyük devletler girerek, Osmanlı Devleti'nin asker göndermesine mani olmuşlardı. Ancak, 93 Harbi'nde Rus askerini Kırcaali, Mestanlı ve Ropçaz'a sokmayan Rodoplu yiğitler, bu kararı tanımadıklarını, şimdi de Bulgar askerini bu bölgeye sokmayacaklarını açıklamışlardı. Bu kahramanların yönetim kadrosunda Yusuf’un çok yakından tanıdığı, Bulgar isyanında Yusuf’un komutanı olan Tosun Bey de vardı.
Yusuf, sevdikleriyle helalleştikten sonra hemen Rodoplara koştu, 1885-86 kışını burada geçirerek, Rodop kahramanlarıyla söz konusu bölgenin Bulgarlara geçmemesi için mücadele etti. Bu mücadeleler sonucunda, Rodop bölgesi Osmanlı Devleti'nde kaldı.
***
Aliço'nun güreşi bırakmasından sonra 1885-1894 arası, Yusuf ermeydanlarında rakipsiz kaldı. Onu zaman zaman Adalı Halil zorladı. 1890 yılı Kırkpınar güreşlerinde Adalı ile beş saate yakın güreş yaptı. Kavga çıkınca güreş yarıda kaldı, başpehlivan birincisi belli olmadı.
1892 yılında ise Koca Yusuf, Kırkpınar'da güreşmedi. Adalı, Kırkpınar birincisi oldu.
Filiz Nurullah, Kuru Rüstem, Küçük Yusuf, yeni yeni başa güreşmeye başlayan Razgıradlı Kara Ahmet gibi pehlivanlar, Yusuf’dan bir gömlek aşağıydı. Yusuf ile Kozyatağı'nda berabere kalan Hergeleci İbrahim'in ne hikmetse bir daha Yusuf ile güreşmesi mümkün olmamıştı. Bu yıllarda Kurtdereli Mehmet Pehlivan, yeni yeni başa soyunmaya başlamıştı. Adapazarı'ndaki bir güreşte Yusuf’a karşı güreşmişti. Fakat Yusuf, Kurtdereli'yi ezmedi, ona tavsiyelerde bulundu; ileride Osmanlı'nın en büyük pehlivanlarından olacağını haber verdi.
Güreş severler, Koca Yusuf’un karşısına zorlu bir pehlivan çıkarmak için ellerinden gelen gayreti gösteriyorlardı. 1890-1894 yılları arasında, Selanik ve çevresinde bir fırtına esiyor, önüne gelen devi deviriyordu. Bu dinmek bilmeyen fırtınanın ismi Mümin Hoca'ydı. Kendisi, Kavala'nın Zikoş Köyü'ndendi, medrese tahsilini tamamlamış, âlim bir kimseydi. Medrese tahsili sırasında, güreşe ilgisini devam ettirmiş ve usta bir pehlivan olmuştu. Mümin Hoca'nın dedesi ve babası gibi bütün kardeşleri de pehlivandı. Ama hiçbiri Mümin Hoca kadar, güreşe sevdalı değildi. Babası Sadık Pehlivan, Mümin Hoca'nın iri yapılı olmaması ve sol kolunun aynı yerden iki defa kırılıp yanlış kaynaması sebebiyle çolak olduğu için güreşmesine müsaade etmemişti. Ancak, Mümin Hoca, gizli gizli güreşip kendisini ispatlayınca, babası da güreşmesine ses çıkarmamıştı.
Mümin Hoca, 1890-94 yılları arasında yaptığı güreşlerde, Yarıcı Mustafa Pehlivan'ı Dimetoka'da iki defa, Adalı Halil'i Selanik ve Sarışaban'da üç defa yendi.
Bu güreşlerden sonra Mümin Hoca'nın şöhreti bütün Osmanlı mülküne yayıldı. Ve hem güreşin hem de dünyanın, Osmanlı'nın merkezi olan İstanbul'a geldi. Baba dostu ve daha önce büyük ortada güreş tutmuş, bilgili ve kültürlü Suyolcu Mehmet Efendi ile tanıştı, onun bilgi ve görgüsünden yararlandı. İstanbul'daki günlerinde hep onunla birlik oldu, Suyolcu ona ustalık ve arkadaşlık yaptı.
Mümin Hoca, İstanbul'a ilk gelişinde Ihlamur semtindeki Hacı Hüseyinbağı'nda Şumnulu Kuru Rüstem Pehlivan'ı, yine aynı yerde İstanbul'da yenmedik pehlivan bırakmayan Arap Said Pehlivan'ı yendi.
Kartal'da, Kurtdereli Mehmet Pehlivan ile yaptığı güreşte berabere kaldı. Erenköy'de, Erenköylü Osman Pehlivan'ı, Yalova'da Kurtdereli Mehmet Pehlivan'ı ve Bursa'nın Misi Köyü'nde Mihalıçlı Araboğlu İbrahim Pehlivan'ı yendi.
Bütün bu güreşlerden sonra Mümin Hoca, tam bir efsane oldu…
Koca Yusuf Yalnızca Güle Yenildi, Halil Delice, Babıali Kültür Yayıncılığı, İstanbul, Haziran 2005
En Çok Okunanlar
Bugün En Çok Okunanlar