Türkiye'de milletvekili seçimleri, genellikle 4 yılda bir düzenlenmektedir. Bu seçimlerde 550 milletvekili seçilmekte ve milletvekillerinin parti dağılımına göre hükümet kurulmaktadır. Hükümet, güvenoyu aldığı takdirde 4 yıl boyunca görev yapmaktadır. Ancak 16 Nisan'da yapılan bir referandumla milletvekili sayısı 550'den 600'e çıkarılmıştır. Böylece bazı durumlarda genel seçimler 4 yıldan daha kısa sürelerde de gerçekleşebilmektedir. Bu duruma "erken seçim" denir.
Erken Seçim Kararının Alınması ve Süreç
Meclis, erken seçime gitme kararı aldığında seçim tarihini de açıklamak zorundadır. Seçim, ilan edildikten en az 45 gün sonra ve en fazla 90 gün sonra gerçekleştirilebilir. TBMM Genel Kurulu, erken seçim kararını alabilmek için kurul üyelerinin yarıdan fazlasının oyunu gerektirir. Kararın ardından seçim takvimi belirlenir. Yüksek Seçim Kurulu (YSK), seçimlerle ilgili süreleri belirler ve seçim hazırlıklarını yapar. Bu kapsamda seçmen kütüklerinin yenilenmesi, siyasi partilerin belirlenmesi, adayların ilanı, il ve ilçe seçim kurullarının belirlenmesi, oy pusulalarının bastırılması gibi birçok önemli adım atılır. Aynı şekilde yurt dışında yaşayan vatandaşların oy kullanma tarih ve yöntemleri de belirlenebilir.
Erken Seçime Gidilme Nedenleri
Türkiye'de genel seçimlerin normal sürelerinden önce erkene alınmasının nedenleri çeşitli faktörlere dayanmaktadır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
Ekonomik Durum: Ülke ekonomisinin kötüye gitmesi ve yüksek enflasyon gibi ekonomik sorunlar, çeşitli toplum kesimlerinin hükümete karşı tepki göstermesine ve erken seçim taleplerinin artmasına neden olabilir.
Muhalif Baskı: Muhalefet partileri, sivil toplum örgütleri ve kamuoyu, iktidardaki parti veya partilere baskı yaparak erken seçim taleplerini dile getirebilir.
Siyasi Konjonktür: Mecliste çoğunluğa sahip olan bir parti, siyasi konjonktürün lehine işlediğini fark ettiğinde erken seçim kararı alabilir.
Lider Değişikliği: Genel seçimlere kısa bir süre kala parti liderini değiştiren ve mecliste çoğunluğu elinde tutan bir siyasi parti, liderin etkisinden kurtulmak ve yeni bir döneme hazırlanmak amacıyla erken seçime gidebilir.
Askeri Müdahaleler: Türkiye tarihinde askerler, iki kez ülkeyi tamamen kontrol altına alarak erken seçime götürmüştür.
Bu nedenlerden dolayı Türkiye'de erken seçim olasılığı her zaman gündemde olabilir.