Renkli karnavalları sever misiniz? Hadi bugün hep birlikte dünyanın en renkli ve en kalabalık karnavalı olan Rio Karnavalı'na gidelim.
Brezilya'nın Rio de Janeiro şehrinde düzenlenen dünyanın en ünlü karnavalı olan Rio Karnavalı'nın tarihi gezisine çıkmaya hazır mısınız? Karnavala yol açan ilk olaylar, ilkel kabilelerin tarım için gerçekleştirdiği şenliklere dayanmaktadır. Bu da ortalama MÖ 4000 yılına kadar uzanmaktadır diyebiliriz.
Rio Karnavalı Tarihçesi
Entrudo
Entrudo, Portekizliler tarafından, orta çağdan 19. yüzyılın sonuna kadar Brezilya'da hüküm süren bir karnaval oyunuydu. Bu oyunda işin eğlencesi, herkes etrafta dolaşıp birbirini ıslatırdı hem de büyük kovalarla! Fakat zaman zaman bu kovalar su ile değil çamur ve idrar gibi bazı ekstra bileşenlere sahip olabilmekteydi.
Entrudo, Avrupalı ve medeni imparatorluk seçkinleri tarafından hoş karşılanmamaktaydı. Fakat yoksullar ve köleleştirilmiş topluluklar için bir eğlenceydi. Gel zaman git zaman bu karnaval 1854'te resmen yasaklandı fakat topluluklar bu yasağa pek uymadı ve karnaval devam etti. Bunun yanı sıra 1882 yılında İmparator D. Pedro II'nin kendisi de şenliğe katıldı. 20.yüzyılın başına kadar bu karnaval böyle devam etti. 1882 yılından 1917 yılına kadar Brezilya karnavalı büyük bir evrim geçirdi. Entrudo yerini başka karnavallara bıraktı.
Rio Karnavalı Nedir?
Rio Karnavalı Brezilya’nın Rio şehrinde, paskalya tarihinden bir hafta önce kutlanmaya başlanmaktadır. Cuma'dan sonraki Salı'ya kadar, Lent'ten önceki gün Fat Salı olarak bilinen beş gün boyunca kutlamalar devam eder. Peki, nedir bu Lent gelin ona bir göz atalım.
Hristiyan kültüründe Lent, oruç anlamına gelmektedir. Karnaval terimi, ete veda anlamına gelen Carne Vale'den türetilmiştir. Paskalyadan önceki 40 günlük Lent'te insanlar et ve alkol gibi zevklerin tüketiminden kaçınmaktadır. Bu karnavalın amacı ise 40 günlük perhizden önce son bir hafta parti yapmaktır.
Rio Karnavalı ve Samba
Samba, 1917'den beri karnaval tarihi ile bağlantılıdır. Batı Afrika’da, kölelerin zor zamanlarda kendilerini müzikle teselli etmesiyle ortaya çıkmış ve Brezilya'ya kadar köleler aracılığıyla getirilmiştir. Kölelik kalktığından itibaren de kölelerin birçoğu Rio'ya taşınarak Samba müziği ve dansı ile ana merkez haline gelen Prace Onze ve Cidade Nova gibi yerlere taşınmışlardır. Sambanın popüler hale gelmesi ile birlikte dansçılar, müzisyenler ve besteciler yeteneklerini gösterebilmek adına topluluklar oluşturabilmek için bir araya gelmişlerdir. Bu topluluklar ile samba okulları ortaya çıkmıştır.
Samba okulları, 1932 yılında ilk kez resmigeçit gerçekleştirmiştir. Samba rekabeti günden güne büyüyerek Association of Schools of Samba City in Rio de Janeiro oluşumuna sebep olmuştur. Bu oluşum Rio Karnavalındaki samba geçitlerini organize etmektedir. Günümüzde birçok samba okulu bulunmaktadır. Bu okullar her yıl Rio Karnavalına hazırlanmak için büyük alt yapılarla donatılmaktadırlar.
Sambódromo Geçidi
Geçit törenleri 1984'te Sambódromo'un kurulmasına kadar Avenida Presidente Vargas'ta gerçekleşmiştir. Sonrasında Rio Karnavalı için inşa edilen ve tören alanı olan Sambódromo geçidi kurulmuştur. Bu geçit kurulduğu günden itibaren, geçit törenleri daha düzenli bir şekilde organize edilmeye başlanmıştır.
Her yıl samba okullarından binlerce dansçı ve müzisyen, yıl boyunca çalışarak ortaya çıkardığı bu zorlu çalışmayı göstermek üzere 85 dakika boyunca şovlarıyla, kostümleriyle ve samba dansları ile Sambódromo geçidinden geçmektedir.
Günümüzde Rio Karnavalı
Samba dans okullarının düzenlediği Rio Karnavalı, samba okullarının yaptığı başlıca gösteriler ile gerçekleşmektedir. On iki samba okulunun katılımıyla gerçekleşen bu karnavalda muhteşem ve göz kamaştırıcı kostümlerle samba okulundan gelen insanlar dansları, müzikleri ve kostümleriyle muhteşem şovlar ortaya koymaktadırlar. En iyi performanslarını sergileyen samba okulları, onları izlemeye gelen binlerce taraftarları ile desteklenmektedir. 40 kişiden oluşan jüri heyeti tarafından değerlendirilerek yarışmanın birincisi seçilen samba okulu büyük para ödülünün sahibi olmaktadır. Bunun yanı sıra, en iyi samba okulu unvanını da kazanmaktadır.
Karnavalın başladığı ilk Cuma günü ise belediye başkanı tarafından belirlenen bir kişiye yani King Momo'ya şehrin anahtarı verilir ve taçlandırılır. Karnavalların kralı olarak kabul edilen Kral Momo, karnavalın başlangıcını ifade etmektedir. Seçilen Momo'nun özelliklerinden biri tombul ve neşeli olmasıdır. Bu onların ata gelenekleridir ve ataları gibi neşeli ve tombul olmasını isterler. Bu sayede atalarını da anmış olmaktadırlar.
Rio Karnavalı ve Kostümler
Rio Karnavalını farklı kılan bir diğer şey ise tabi ki kostümleridir. Her yıl geçen yıldan farklı kostümler giyilmektedir. Bu kostümler samba okullarındaki üyeler tarafından aylarca emek verilerek titizlikle tasarlanmaktadır. Göz kamaştıran ve ışıl ışıl olan kostümlerin her birinin bir hikayesi de olmaktadır. Kostümlerde hayal gücünün sınırı yoktur!
Rio Karnavalı tek yetişkinler için değil, çocuklar için de oldukça eğlencelidir. Sambódromo Çocuklar Geçidi, gelecek samba profesyonellerinin yeteneklerini sergilediği kısımlardan da oluşur. Sokak partileri çocuklar için de birçok sürprizi barındırmaktadır.
Rio Karnavalının bir diğer yanı ise şehrin muhteşem sokak lezzetlerini denemektir. Gece gündüz eğlencenin devam ettiği sokaklarda şehrin popüler olan sokak lezzetleri köşe başlarında sizi bekliyor olacak, mutlaka deneyin!
Karnaval tarihi her yıl değişmektedir. Paskalyanın tarihi ay ile belirlenir ve genellikle 22 Mart ile 25 Nisan arasına denk gelmektedir. Kiliseye göre bu karnaval bir savurganlık fakat bu Rio'nun dünyadaki en büyük karnaval olması ve dünyanın her yerinde milyonlarca yerde televizyonda yayınlanan en büyük karnaval yayını olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Bunun yanı sıra dünyanın dört bir yanından bu karnavala katılan turistler sayesinde de ülkenin ekonomik olarak kalkındığı da bilinen bir gerçek.
Ayrıca samba okulları geçitlerde sınırlı sayıda katılımcıyı kabul etmektedir. Bu yüzden eğer aklınızda Rio Karnavalı'na katılmak var ise biletlerinizi almayı unutmayın!
Rio Karnavalı 2023'te ne zaman gerçekleşecek?
Bu sene 17 Şubat'ta başlayan Rio Karnavalı 25 Şubat'ta sona erdi.
Peki, sizin Rio Karnavalı hakkındaki düşünceleriniz neler? Yorumlarda bizimle paylaşabilirsiniz. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere :)