Kuyruklu yıldızların özellikleri
Dünyada en çok ilgi çeken nesnelerden bir tanesidir. Belli zamanlar gökyüzünde beyaz bir ışığın arkasında kuyruk şeklinde ilerlemesi ve kaybolması sonucunda Kuyruklu Yıldız ismini almıştır.
Kuyruklu yıldızlar dünyamız çevresinden veya yakınından çok uzun zaman aralığında geçtiğinden fırsatı kaçıran bazı kişiler ömürlerinde belki de hiç göremeyebilirler. Örneğin Halley kuyruklu yıldızı 75 ila 76 yılda bir geçtiğinden Halley Kuyruklu yıldızını bir kez kaçıran bir kişi ancak 75-76 yıl sonra görebilme imkânı bulabilmektedir.
Kuyruklu yıldızlar bir gök cismi olup çok eski zamanlardan günümüze değin varlığı bilinen gök cisimleridir.
Günümüz itibariyle aşağı yukarı 1000 tanenin üzerindeki kuyruklu yıldızın yörüngeleri aşağı yukarı hesaplanmıştır. Bu kuyruklu yıldızlardan periyodik olarak adlandırılan yani yörünge döngüleri 200 yılın altında olan yıldızların sayısının 180-190 civarında olduğu belirlenmiştir. Yani bir geçtiği yerden ancak 200 yıldan daha az bir süre sonra geçen kuyruklu yıldızlara periyodik kuyruklu yıldız adı verilmektedir. Ayrıca bazı kuyruklu yıldızlar Güneş etrafındaki döngü süresine göre 200 yıl altındakilere kısa periyotlu 200 yıl üstündekilere ise uzun periyotlu kuyruklu yıldızlar olarak adlandırılmışlardır. Bilinen en az periyoda sahip kuyruklu yıldızın periyodunun 3 yıl 4 ay olduğu tespit edilmiştir.
Bir kuyruklu yıldızın görülebilmesi için güneşe yeterince yakın olması gerekmektedir. Bazılarının yörüngeleri ise güneş sisteminin dışında kaldığından ancak birkaç binyılda bir kez görülebilirler. Güneşe yakın olmasındaki kastımız kuyrukluyıldız güneşe yakın ise yörüngesi kısa olacağından daha çok sıklıkla görülür. Fakat yörüngesi güneş sisteminin dışına taşan kuyruklu yıldızlar neredeyse binlerce yılda bir kez görülebilmektedir. Örneğin en ünlü kuyruklu yıldız olan Halley Kuyruklu yıldızı orta periyotlu bir kuyruklu yıldız olması sebebiyle ortalama 75 yılda bir kez görülmektedir. Eğer uzun periyotlu bir yıldız olsa idi belki de binlerce yılda bir kez anca görülebilecekti.
Dünyadan en son olarak gözlenen kuyruklu yıldız 2002 yılında görülen İkeya Seki isimli kuyruklu yıldızdır. Hale-Bopp adı verilen kuyruklu yıldız ise 1997 yılında gözükmüştür.
Halley kuyruklu yıldızı en son 1986 yılında görülmüş olup ancak sonraki görülme zamanının hesaplamalara göre 2061 yılı olduğu belirlenmiştir. Eğer bu zamana kadar yaşar isek Halley Kuyruklu Yıldızını görme şansımız olacaktır. 1986 yılından sonra doğan insanların bu yıldızı 2 kez görme şansı neredeyse imkânsızdır. Görebilirler ise 2061 yılında göreceklerdir. Bunu kaçırmaları halinde bir daha görme şansını bulacaklarını zannetmiyoruz.
Kuyruklu yıldızlar belirli bir süre sonunda kuyruklu yıldız olma özelliğini kaybederek astroidlere benzerler. Çünkü güneşin çevresinde dolaşırken bir müddet sonra buz ve gazlarının tamamını yitirirler. Bunları yitirmelerinden dolayı kuyruklu yıldız olma özelliğini kaybederler. Bu gibi kuyruklu yıldızlara ölü kuyrukluyıldız adı verilir. Hatta güneş sisteminde bulunan bazı astroidlerin ölü kuyruklu yıldızlar olduğu bilinmektedir.
Kuyruklu yıldızların tamamının belli bölümleri bulunmaktadır. Bilim insanlarımız kuyruklu yıldızları belli bölümlere ayırmışlardır.
1-Nüve Kısmı: Çekirdek kısmıdır. Su buzu ve diğer donmuş gazlar ile kozmik toz ve diğer katı cisimlerden oluşan bölümdür.
2-Koma kısmı: Çekirdek kısmından buharlaşan su, karbondioksit ve diğer nötr gazlardan oluşan yoğun bulutlu kısımdır. Nüve kısmının üzerini çevreleyen ışık topu şeklindeki yerdir.
3-Hidrojen bulutu kısmı: bu kısım kuyruklu yıldızın en büyük bölümlerinden bir tanesi olup, son derece seyrek nötr hidrojenden oluşan bölümdür.
4-Toz kuyruk kısmı: Kuyruklu yıldızların çıplak gözle en net görülebilen kısmıdır. Aşağı yukarı 10 milyon kilometrelik bir uzunluğa sahiptir. Çekirdekten kopan gazlarla taşınan mikroskobik toz partiküllerinden oluşmuş dumandır.
5-İyon kuyruk kısmı: Kuyruklu yıldızın en büyük ve en uzun bölümünü oluşturan kısmıdır. Uzunluğu yüz milyonlarca kilometreden oluşmaktadır. İyonize olmuş gazlardan oluşmuş kuyruk kısmıdır.
Yararlanılan kaynaklar;
bilimgenc.tubitak.gov.tr
wikipedia.org
termal.gov.tr (termal kaymakamlığı resmi web sitesi)