1Eyl
Ağız Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Kanser, çevrelediği dokuyu istila eden ve zarar veren hücrelerin kontrol edilemeyen büyümesi olarak tanımlanır. Ağız kanseri, ağızda geçmeyen bir büyüme veya yara olarak ortaya çıkar.
Dudak, dil, yanak, ağız tabanı, sert ve yumuşak damak, sinüsler ve yutak (boğaz) kanserlerini içeren ağız kanseri, erken teşhis ve tedavi edilmezse yaşamı tehdit edebilir.
Öncelikle doktorunuz veya diş hekiminiz fiziki muayene yapacaktır. Bu, ağzınızın çatısını ve tabanını, boğazınızın arkasını, dilinizi ve yanaklarınızı ve boynunuzdaki lenf düğümlerini yakından incelemeyi içerir. Doktorunuz semptomlarınızı neden yaşadığınızı belirleyemezse, bir kulak, burun ve boğaz uzmanına yönlendirilebilirsiniz.
Doktorunuz herhangi bir tümör, büyüme veya şüpheli lezyon bulursa fırça biyopsisi veya doku biyopsisi yapılacaktır. Fırça biyopsisi, tümörden hücreleri bir slayt üzerine fırçalayarak toplayan ağrısız bir testtir. Doku biyopsisi, doku parçasının çıkarılmasını içerir, böylece kanserli hücreler için mikroskop altında incelenebilir.
Ek olarak, doktorunuz aşağıdaki testlerden birini veya birkaçını yapabilir;
- Kanser hücrelerinin çene, göğüs veya akciğere yayılıp yayılmadığını görmek için röntgen ışınları
- Ağzınızdaki, boğazınızdaki, boynunuzdaki, akciğerlerinizdeki veya vücudunuzun başka yerlerindeki tümörü ortaya çıkarmak için BT taraması
- Kanserin lenf düğümlerine veya diğer organlara gidip gitmediğini belirlemek için PET taraması
- Baş ve boyun daha doğru bir görüntüsünü göstermek ve kanserin derecesini veya aşamasını belirlemek için bir MR taraması.
- Burun geçişlerini, sinüsleri, iç boğazı, nefes borusunu ve trakeayı incelemek için endoskopi
Genel olarak ağız kanseri olan tüm insanların yüzde 60’ı beş yıl veya daha uzun süre hayatta kalacaktır. Teşhis aşaması ne kadar erken olursa, tedaviden sonra hayatta kalma şansı o kadar yüksek olur. Aslında, evre 1 ve 2 ağız kanseri olanlarda beş yıllık genel sağ kalım oranı tipik olarak yüzde 70 ila 90’dır. Bu, zamanında teşhis ve tedaviyi daha da önemli hale getirir.
Ağız Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?
Ağız kanseri tedavisi, teşhis sırasındaki kanserin türü, yeri ve evresine bağlı olarak değişecektir. Erken evrelerin tedavisi genellikle tümörü ve kanserli lenf düğümlerini çıkarmak için ameliyat içerir. Ayrıca ağız ve boyun çevresindeki diğer dokular da çıkarılabilir.
Radyasyon tedavisi
Radyasyon tedavisi başka bir seçenektir. Bu, iki ila sekiz hafta boyunca haftada beş gün, günde bir veya iki kez tümöre radyasyon ışınları hedefler. İleri evrelerin tedavisi genellikle kemoterapi ve radyasyon terapisinin bir kombinasyonunu içerir.
Kemoterapi tedavisi
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldüren ilaçlarla yapılan bir tedavidir. İlaç size ağızdan veya intravenöz yolla verilir. Bazıları hastanede yatmayı gerektirse de çoğu insan ayakta tedavi bazında kemoterapi alır.
Hedefe yönelik tedavi
Hedefe yönelik terapi, başka bir tedavi şeklidir. Kanserin hem erken hem de ileri evrelerinde etkili olabilir. Hedeflenen tedavi ilaçları, kanser hücrelerindeki spesifik proteinlere bağlanacak ve büyümelerine müdahale edecektir.
Beslenme
Beslenme, ağız kanseri tedavisinin önemli bir parçasıdır. Birçok tedavi, yemek yemeyi ve yutmayı zorlaştırır veya acı vererek iştahsızlık ve kilo kaybına neden olur. Bir beslenme uzmanından tavsiye almak, ağzınıza ve boğazınıza nazik davranacak ve vücudunuza iyileşmesi için ihtiyaç duyduğu kalori, vitamin ve mineralleri sağlayacak bir yemek menüsü planlamanıza yardımcı olur.
Kimler Risk Altında?
Ağız kanseri için en büyük risk altında olanlar;
- Sigara, puro, pipo gibi tütün ürünleri kullananlar
- Elektronik sigara kullananlar
- Aşırı miktarda alkol tüketenler
- Zayıf bağışıklık sistemine sahip olanlar
Yıllar boyunca yalnızca 40 yaşın üzerindekiler yüksek risk alanına dahil edildi ancak ağız kanseri artık gençleri daha sık etkiliyor. Bu değişim, kısmen, genç nesillerdeki artan HPV 16 vakaları ve bir zamanlar sigaraya güvenli bir alternatif olarak lanse edilen, ancak sigara içmek kadar tehlikeli olabilecek elektronik sigara kullanımının yaygınlığından kaynaklanıyor olabilir.
Semptomlar Neler?
- Zor veya ağrılı çiğneme ve yutma
- Çenenizi veya dilinizi hareket ettirmekte zorluk
- Kalıcı boğaz ağrısı veya boğazınıza bir şey sıkışmış hissi
- Ağızda kanayan ve iyileşmeyen yaralar
- Yanakta veya ağızın iç yüzeyinde yumru veya kalınlaşma
- Boyunda yumru
- Diş etleriniz, diliniz, bademcikleriniz veya ağzınızın iç yüzeyinde beyaz veya kırmızı lekeler
- Dilde veya ağzınızın başka bir yerinde uyuşma
- Şişlik nedeni ile tam oturmayan protezler
- Gevşek veya ağrılı dişler
- Kilo kaybı
- Kronik ağız kokusu
Ağız Kanseri Tedavisi Sonrası Yeniden Yapılanma ve Rehabilitasyon
İlerlemiş ağız kanseri teşhisi konan kişilerin, iyileşme sırasında yeme ve konuşmaya yardımcı olmak için muhtemelen rekonstrüktif cerrahiye ve biraz rehabilitasyona ihtiyacı olacaktır. Rekonstrüksiyon, ağız veya yüzdeki eksik kemik ve dokuları onarmak için diş implantlarını veya greftleri içerebilir. Eksik doku veya dişlerin yerine yapay damaklar kullanılır. İleri evre kanser vakaları için rehabilitasyon gereklidir. Ameliyattan çıktığınız anda maksimum iyileşme düzeyine ulaşana kadar konuşma terapisi sağlanabilir.
Görünüm
Ağız kanserlerinin görünümü, teşhis sırasındaki kanserin spesifik tipine ve aşamasına bağlıdır. Aynı zamanda genel sağlığınıza, yaşınıza ve tedaviye toleransınıza ve cevabınıza da bağlıdır. Erken teşhis kritiktir çünkü 1. ve 2. aşama kanserleri tedavi etmek daha az dahil olabilir ve başarılı tedavi şansı daha yüksek olabilir. Tedaviden sonra doktorunuz iyileştiğinizden emin olmak için sık sık kontrol yaptırmanızı isteyecektir. Kontrolleriniz genellikle fiziksel muayeneler, kan testleri, x ışınları ve BT taramalarından oluşacaktır.