Trablusgarp Savaşı sonraki on senesini daha savaşlarla geçirecek ve ülkenin kaderini ellerine alacak olan Osmanlı Devleti’nin genç subaylarına, savaş tecrübesi kazandırmış adeta bir staj görevi görmüştür. Başta Enver, Mustafa Kemal ve nicesi kendilerini ilk defa Trablusgarp’ta ispat etmişlerdir.
ÖNCESİ
Öncesinde İtalya Trablusgarb’ın işgalinin siyasi zeminini yarattı.
-Rusya ile ”Racconigi Antlaşması” yapıldı. Bu; ”İtalya’nın Trablus’u işgaline Rusya sessiz kalacak, Rusya’nın boğazları işgaline de İtalya sessiz kalacak” demekti.
-Birinci Dünya Savaşı öncesi gruplaşmalar da İtalya’nın lehine bir durum oldu. Şöyle ki İtalya Trablusgarp’ı alınca doğusunda İngiliz hakimiyetindeki Mısır, batısında ise Fransız hakimiyetindeki Tunus’a komşu olacaktı. İngiltere ve Fransa, İtalya’nın Almanya-Avusturya tarafında yer almaması için Kuzey Afrika’nın son Osmanlı toprağını kendileri almaktansa İtalya’ya bırakıyor, böylece aralarına da bir tampon bölge koymuş oluyorlardı.
SAVAŞ BAŞLIYOR
Trablusgarp’taki Osmanlı birliklerinin çoğu, kısa bir süre önce isyanlarıyla meşhur Yemen’e sevkedildiğinden Trablusgarp savunmasız durumdaydı. Osmanlı’nın Trablus’la arasında kara bağlantısı bulunmuyordu. Osmanlı donanması, İtalyan donanmasını geçip Kuzey Afrikaya asker de taşıyamazdı. İtalya için her şey olumluydu ve 1 Ekim 1911’de kıyılara asker çıkararak savaşı başlattı.
Osmanlı, Trablusgarp’a gönüllü genç subaylarını gizli kimliklerle gönderdi. Bunların içinde Enver (Paşa), Mustafa Kemal, Süleyman Askeri, Ali Fethi (Okyar), Nuri (Conker), Halil (Kut),Kuşçubaşı Eşref, Yakup Cemil gibi ilerde ülkenin kaderini ellerinde tutacak subaylar vardı.
Özellikle bölgede aktif olan sünusi tarikatının da Osmanlı’ya destek vermesiyle, bölgede yerel direniş birlikleri kuruldu. Bu direnişçilerin sayısı 20 bine kadar çıkıyordu.
Osmanlı subaylarından, daha önce balkanlarda görev yapanlar, özellikle Bulgar çeteleriyle savaştıkları için gayri nizami harbi iyi biliyorlardı. Balkanlarda Bulgar çetelerinin Osmanlıya yaptığı gerilla savaşını, bu sefer Osmanlı subayları, Trablusgarp’ta İtalyanlara karşı yaptılar. Sonunda İtalya ekonomik çıkarlar uğruna girdiği Trablus’a 100.000 asker yığmak zorunda hissetti ki bu hiç ekonomik değildi.
Savaş boyunca İtalya, Bingazi’den Trablusgarp’a neredeyse sahillerin tümüne çıkarma yaptıysa da sahilden içeri doğru birkaç kilometre bile ilerleyemedi. Trablus’tan sonuç alamayan İtalya,
Osmanlı Devletini zorlamak için donanmasının zayıflığından faydalanarak 12 adalara saldırdı. Bundan cesaretlenen balkan devletleri de Osmanlı’ya saldıracak, Balkan Savaşları başlayacaktı.
Balkan Savaşları ve Türkler İçin Önemi Nedir ? Makalemize de göz atabilirsiniz.
SAVAŞI BİTİREN SAVAŞ
Yaklaşık bir yıl süren Trablusgarp Savaşı, 1912’de Balkan Savaşları’nın başlamasıyla bitecekti. Osmanlı, Balkan Savaşları başlayınca İtalya ile Uşi Antlaşmasını imzaladı. Trablusgarb İtalya’ya bırakıldı. Oniki ada da Yunan donanmasına karşı savunamayacağımız için Balkan Savaşları bitimine kadar İtalya’da kalacaktı. (Tabiyki oniki ada bir daha Osmanlı’ya yada Türkiye’ye verilmedi.)
Bu anlaşmadan sonra Osmanlı subaylarının çoğu Balkan Savaşları’na katılmak için İstanbul’a dönmüştü.Lakin İtalya’nın Trablusgarp üzerinde tam hakimiyetini kurması sekiz senesini daha alacaktı.
TRABLUS SAVAŞI’NIN OSMANLI İÇİN ÖNEMİ
Trablusgarp Savaşı’nın herhalde en büyük önemi, sonraki on senesini daha savaşlarla geçirecek ve ülkenin kaderini ellerine alacak olan Osmanlı Devleti’nin genç subaylarına, hem savaş tecrübesi hemde öz güven kazandırmasıdır.