Son Dakika
Bize emir veremezsin! Dünya devleri Amerikan dayatmasını umursamıyor
ABD'nin Ukrayna'daki işgali kullanarak tüm dünyayı Rusya'ya karşı hizaya getirme çabası ters tepti. Brezilya, Meksika, Güney Afrika, Hindistan, Rusya, Vietnam, Türkiye ve daha pek çok ülke ABD'nin yaptırım dayatmalarını umursamıyor.
ABD, Ukrayna krizinin baş aktörü Rusya'ya tüm dünyanın yaptırım uygulaması gerektiğini dayatıyor ama bu dayatmalar birkaç sadık müttefik dışında karşılık bulamıyor. Washington merkezli emrivaki tavra direnen ülkelerin başında Brezilya, Meksika, Güney Afrika, Hindistan, Çin ve Türkiye geliyor. Şimdi buna Almanya ile Fransa da eklenmek üzere.
Konuya ilişkin çarpıcı bir makale kaleme alan Amerikalı ünlü gazeteci Stephen Kinzer, Responsible Statecraft adlı analiz-haber sitesinde şunları yazdı:
Stephen Kinzer
Amerikalılar 'özgürlük mücadelesi' olduğuna inandığı bir savaşta Ukrayna için hararetle tezahürat yapıyor. ABD, bu tutkusunu dünyanın geri kalanının paylaştığını varsayıyor ancak ABD'nin duygularını sadece Avrupa, Kanada ve Doğu Asya'daki birkaç müttefiki paylaşıyor. Dünyanın diğer ülkelerindeki pek çok insan için Rusya-Ukrayna çatışması hiçbir çıkarlarının olmadığı anlamsız bir 'batı' savaşından başka bir şey değil.
Latin Amerika'nın en büyük iki ülkesi Meksika ve Brezilya, Rusya'ya yaptırım uygulamayı ve ticareti kısıtlamayı reddetti. Afrika kıtasının büyük ekonomik gücü olan Güney Afrika da aynısını yaptı. Ancak Asya kıtası, Ukrayna yanlısı bloğa karşı direnişin en yaygın görüldüğü yer. İşte bu durum Washington'u alarma geçirmeye yetti.
ABD'nin dayatmalarına karşı Çin ve Hindistan en güçlü muhalifler olarak göze çarpıyor. Her iki ülke de Rusya'yı kınayan son Birleşmiş Milletler oylamasında çekimser kaldı ve her ikisi de ABD destekli yaptırımları reddediyor. Çin'i cezalandırmak için yapılabilecek çok fazla bir şey yok ancak Hindistan daha savunmasız görünebilir.
BM oylamasından kısa bir süre sonra ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, "insan hakları ihlallerindeki artış da dahil olmak üzere Hindistan'daki bazı gelişmeleri izlemeye başladıklarını" açıkladı. Ardından Joe Biden'ın baş ekonomi danışmanı Brian Deese, stratejik uyumunu yeniden gözden geçirmezse 'önemli ve uzun vadeli sonuçlarla karşılaşacağı' konusunda Hindistan'ı tehdit etti.
İMRAN HAN: BİZ SİZİN KÖLENİZ MİYİZ!
İmran Han
200 milyon nüfuslu nükleer bir güç olan Pakistan, BM oylamasında çekimser kalmaktan fazlasını yaptı. ABD, Başbakan İmran Han'dan Rusya karşıtı koalisyona katılmasını istediğinde "Biz sizin köleniz miyiz ki ne derseniz onu yapacağız?" şeklinde alaylı bir cevap aldı. Bu sözler, Pentagon'a "Pakistan topraklarından Afganistan'a herhangi bir üs, herhangi bir eyleme kesinlikle izin verilmeyecek" demesinden kısa bir süre sonra geldi. Vladimir Putin'in Ukrayna işgalini başlattığı gün İmran Han onunla Kremlin'deydi.
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Donald Lu, Sri Lanka ve Pakistanlı yetkililerle telefonda görüşerek onlara baskı yaptı ve durumdan ötürü 'hayal kırıklığı yaşadığını' ifade etti. 9 Nisan'da İmran Han, partisinden bazı milletvekillerinin taraf değiştirip muhalefete katılmasıyla görevden alındı.
Washington, 650 bin nüfuslu Solomon Adaları'nın Çin'le imzaladığı yeni güvenlik anlaşmasından da paniğe kapıldı. Beyaz Saray, Çin'in Solomon Adaları'na yerleşmesi durumunda buna göre yanıt verileceğini bildirdi. ABD'nin bu tehditleri Başbakan Manasseh Sogavare'nin tepkisini çekti.
VİETNAM, SUUDİ ARABİSTAN, BAE...
Muhammed bin Selman
Diğer Asya ülkeleri de ABD etki alanından uzaklaşıyor. Vietnam, Rusya'yı kınayan BM oylamasına katılmadı ve ardından Rus ordusuyla bir dizi ortak tatbikat ilan etti. Bu yılki G20 zirvesine ev sahipliği yapacak dünyanın dördüncü büyük ülkesi Endonezya ise ABD ve Avrupa'nın tecrit etmeye çalıştığı Vladimir Putin'i ağırlamaya hazırlanıyor.
Kıtanın diğer ucunda, Suudi Arabistan Prensi Muhammed bin Selman ise artan petrol üretimi hakkında Joe Biden ile konuşmayı reddettikten sonra Putin ile uzun bir görüşme yaptı, sonrasında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'i ülkesine davet etti. Birleşik Arap Emirlikleri de Rusya'yı kınamayı reddediyor çünkü bir başkanlık danışmanına göre 'taraf tutmak yalnızca daha fazla şiddete yol açıyor'.
BU YÜZYILI ŞEKİLLENDİRECEK GÜÇ ASYA'DIR
Irak ve Afganistan'ı işgal eden, Libya'ya saldıran, CIA merkezli adam kaçırma ve gizli hapishanelerde işkence skandallarına gömülmüş durumda bulunan ABD'nin, 'kurallara dayalı düzeni destekleyin' çağrılarının içi boş. ABD Başkanı Joe Biden, Putin'in savaş suçundan yargılanması gerektiğini kaydediyor ama Biden'ın ülkesi, Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taraf değil. Ayrıca Hollanda'yı işgal etmekle tehdit etmiş bir ülkeden söz ediyoruz.
Önümüzdeki yüzyılı Avrupa değil Asya'daki kuvvetler şekillendirecek. Birçok Asya ülkesi, çıkarlarının kıtanın devleri Rusya ve Çin'inkilerle uyumlu olduğunu düşünüyor. Artık eskisi kadar kolay sindirilemezler. Oysa ABD, tehditlerin ve uyarıların onları er geç hizaya getireceğine bahse giriyor. Bu bakış tam tersi sonuç doğurabilir; bu ülkeler ABD'den daha da uzaklaşabilir.