Immanuel Wallerstein
Sınıf mücadeleleri bitimsizdir, fakat nasıl yürütülecekleri, içinde bulundukları dünya-sistemin süregiden durumuna bağlıdır.
Dünya-sistemler üç zamansallığa sahiptir. Ortaya çıkarlar ve bunun nedeni açıklanmak zorundadır. İkinci olarak, istikrarlı yapılardır ve kendilerine temel teşkil eden kurallara göre işlerler. Ve üçüncüsü, göreli istikrarlarını borçlu oldukları kuralların etkin bir biçimde işlemesi son bulunca yapısal krize girerler.
Modern dünya-sistemde yaşıyoruz, ki bu kapitalist bir dünya-sistemdir. Hâlihazırda onun varoluşunun üçüncü aşamasındayız, bu, yapısal kriz aşamasıdır.
Önceki istikrarlı yapılar ya da normallik aşaması boyunca, bir sistem olarak kapitalizmi ortadan kaldırma hedefinin nasıl başarılabileceği hususunda sol içinde büyük bir tartışma yaşanmıştır. Bu tartışma hem işçi sınıfı veya proletarya tarafından yaratılan hareketlerin (sendikalar ya da sosyal demokrat partiler gibi) içinde hem de milliyetçi partiler veya ulusal kurtuluş hareketleri içinde meydana gelmiştir.
Bu büyük tartışmada her iki taraf da sadece ve sadece kendi stratejisinin başarılı olabileceğine inanıyordu. Her iki taraf da içinde başarılı göründükleri alanlar yarattılarsa da gerçekte başarılı olamadılar. Normale dönüşten kaçınmayı başaramayan kerameti kendinden menkul başarı hikâyelerinin en çarpıcı örnekleri, bir yanda Sovyet Birliği’nin çöküşü, diğer yanda Maoist Kültür Devrimi’nin çöküşü olmuştur.
Üç özellikle karakterize edilen 1968’deki dünya-devrim dönüm noktasıydı: Yaşanan dünya-sistemin tamamında benzer olaylar meydana geldiği için bir dünya-devrimdi. Tüm olaylarda hem devlet odaklı strateji hem de dönüştürücü kültürel strateji reddedildi. Meselenin “ya o ya öteki” olmak yerine “hem o hem de öteki” olduğunu söylüyorlardı.
Sonunda, 1968’in dünya-devrimi de başarısız oldu. Ancak, merkeziyetçi liberalizmin hegemonyasını ve onun bağımsız aktörler olarak mücadeleye geri dönmek için serbest bırakılan solu ve sağı gemleyen gücünü sona erdirdi.
İlkin, yeniden canlanan sağ üstün görünüyordu. Washington Konsensüsü’nü oluşturdu ve TINA (ya da başka bir alternatif yok –İngilizce there is no alternative, ed.) sloganını ortaya attı. Fakat gelir eşitsizliği ve toplumsal eşitsizlik öyle aşırı bir hal aldı ki sol geri dönerek ABD’nin hegemonyasını sürdürme ya da restore etme kabiliyetini sınırladı.
Solun başrole dönmesi de süratle sona erdi. Böylelikle yapısal krizin tanımlayıcı özelliklerinden biri olan vahşi bir çalkantı süreci başladı. Bir yapısal kriz zamanında, solun, hem en kısa vadede nüfusun yüzde 99’unun acısını dindirmek için hem de orta vadede herkesi kültürel olarak dönüştürmek için devlet gücünü ele geçirmeye yönelik bir politika izlemesi gerekiyor.
Görünüşte tutarsız bu yönelimler epey afallatıcı. Ancak, bunlar yapısal krizin kalan yıllarında sınıf mücadelesi yürütmenin yegâne yollarıdır. Eğer bunu yapabilirsek, kazanırız. Yapamasak, kaybederiz.
Çeviren: Erhan Kızıl (Mülkiye Eğitim Merkezi Çeviri Çalışma Grubu)
Kaynak: https://www.iwallerstein.com/how-to-fight-a-class-struggle/