Temel Eserler
Ana Sayfa
Yazarlar
Eserler
Kategoriler
Anı
Biyografi
Deneme
Fıkra
Gezi
Hikaye
Masal
Roman
Söylev
Şiir
Tiyatro
Yardım
Hakkında
Hakkında
Beyaz Gemi
Cengiz AYTMATOV
( 25)
1) Orozkul romanda, bir an şehirde yaşadığını, çocuklarının olduğunu ve onların Rusça konuştuklarını hayal etmektedir.
Orozkul,’un çocuklarının Rusça konuştuklarını hayal etmesinin sebebi ne olabilir?
×
Cevap B
.
Orozkul’un eğitime büyük önem vermesi
İçinde yaşadığı Kırgız toplumunun kültür ve dilini benimsememesi
İkinci bir dilin insan için gerekli olduğuna inanması
Şehirdeki kültür hayatında Rusçanın önemli bir yer tutması
2)
“Boynuzlu Maral Ana” masalında düşman kabile, katliamdan kurtulan biri kız diğeri erkek iki Kırgız çocuğa ne yapmıştır?
×
Cevap A
.
Uçurumdan nehre atmak üzere bir kadına vermişlerdir.
Kendi törelerini öğretmek için bir kabile büyüğüne teslim etmişlerdir.
Bir sala koyup nehre bırakmışlardır.
Ormanın derinliklerinde bir mağaraya bırakmışlardır.
3)
“Sonunda bir gün Boynuzlu Maral Ana çocukları Isık-Göl'e ulaştırdı. Bir tepenin üzerine çıkıp hayran hayran baktılar. Her taraf karlı sıradağlarla, yeşil ormanlarla kaplıydı. Yeşil ormanla kaplı dağların arasından göz alabildiğine bir deniz uzanıyordu. Bu denizin koyu mavi yüzeyinde beyaz dalgalar koşuşuyordu. Rüzgâr bu dalgaları çok uzaklardan getiriyor, çok uzaklara götürüyordu. Isık-Göl'dü bu. Nereden başlıyordu? Nerede bitiyordu? Kimse bilemez. Bir ucunda güneş doğarken öbür ucu hâlâ karanlıktı. Kaç tane dağ vardı bu gölün çevresinde? Sayısız. Bu dağların ardında karlı dorukları göklere çıkan daha kaç tane dağ vardı? O da sayısız, hesapsız.
—İşte yeni yurdunuz burasıdır, dedi Boynuzlu Maral Ana. Artık burada yaşayacak, ekin ekecek, balık avlayacak, hayvan yetiştireceksiniz. Orada, barış ve huzur içinde, binlerce yıl yaşayın. Soyunuz, nesliniz çoğalsın, her tarafa yayılsın. Sizden gelenler sizin dilinizi hiç unutmasınlar.”
Aşağıdakilerden hangisi Maral Ana’nın Kırgız çocukları bıraktığı yerin özelliklerinden
değildir
?
×
Cevap B
.
Dağların arasında deniz olarak adlandırılan Isık-Göl’ün bulunması
Ekin ekecek düz alanların bulunmaması
Etrafının yüksek dağlarla çevrili olması
Balık avlamaya ve hayvan yetiştirmeye uygun olması
4)
Roman ve yazarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
söylenemez
?
×
Cevap D
.
Cengiz Aytmatov, Beyaz Gemi adlı romanıyla bir çocuğun yaşamındaki değerlerden yola çıkarak bir milleti var eden değerlere ulaşmak istemiştir.
Beyaz Gemi’de küçük bir çocuğun bireyselleşme süreci anlatılır.
Roman yüce birey arketipi (ilk örnek) olan Maral Ana üzerine kurulmuştur.
Roman olaylar dizgesi bağlamında ele alındığında oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir.
5)
“
Artık kartallar tek tek uçuyor, çok seyrek bağırıyorlardı. Çayın uğultusu da dinmişti. Yaz boyunca alıştığı genç yatağında büzülmüş, iyice incelmişti. Otlar artık büyümüyordu, kurumaya başlamışlardı. Dallarda asılı durmaktan yorulan yapraklar da düşüyordu yerlere.
”
Romandan alınan yukarıdaki metin için aşağıdakilerden hangisi
söylenemez
?
×
Cevap B
.
Kişileştirme sanatına başvurulduğu
Karşıtlıklardan yararlanıldığı
İşitme ve görme duyusuyla ilgili ayrıntılar kullanıldığı
Kişisel duygulara ve yorumlara yer verildiği
6)
Tomrukları sıkıştığı yerden çıkarmak için buz gibi suya girmeye çalışan kamyon şoförünü Mümin Dede:
“ Sen konuğumuzsun biz ise buradayız, bu iş bize düşer. Sen direksiyonun başına geç bakalım.”
diyerek engelliyor ve suya çizmelerini çıkararak kendisi giriyor.
Mümin Dede’nin bunu yapma sebebi ne olabilir?
×
Cevap B
.
Şoförün beceriksiz olması
Orozkul’un kendisini affedeceği umudu
Yarım bıraktığı işi tamamlamak istemesi
Koketay’ın bekçilere yakalanmadan bir an önce oradan gitmesini istemesi
7)
Maral Ana efsanesindeki Kırgız çocuklar ölümden nasıl kurtuluyor?
×
Cevap C
.
Topal Çopur ninenin ayağının kayıp uçuruma düşmesiyle
Topal Çopur ninenin bir gafletinden yararlanıp kaçarak
Maral Ana’nın Topal Çopur nineye yalvarması ve ricasıyla
Uçurumdan yuvarlanırken bir ağaca tutunarak
8)
“
Çocuk, birdenbire
boğazına bir şeylerin tıkandığını
hissetti.
”
cümlesindeki altı çizili bölümle çocukla ilgili olarak anlatılmak istenen nedir?
×
Cevap C
.
Aniden sinirlenmesi
Ağzındaki şekerin boğazına kaçması
Ağlamaklı olması
Mutluluktan ağlaması
9)
Kırgızlar ortak değerleri terk ettikleri, değerlerden uzaklaştıkları zaman ne olmuştur?
×
Cevap B
.
Orta Asya’da kuraklık olmuştur.
Maral Anaları onları bırakıp bilinmeyen yerlere gitmiştir.
Düşmanları Kırgız soyunu bitirmek için onlara savaş açmıştır.
Birbiri ardınca göçler yaşanmıştır.
10)
Orozkul’un:
“
Dediğine bak hele! Ne demek istiyor yani? Onun alakargaları rahatsız olmasın diye bir çam kesemeyeceğiz, dalına bile dokunamayacağız! Onların sahibi benim, buraların efendisi benim! Ona ne oluyor!
”
şeklinde belirtilen düşüncelerinden hareketle Orozkul için aşağıdakilerden hangisi
söylenemez
?
×
Cevap D
.
Sinirli
Tabiat düşmanı
Kendini beğenmiş
İyimser
11)
“Beyaz Gemi” romanı için aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir?
×
Cevap D
.
Çocuk herhangi bir sıkıntıyla karşılaştığında hayallerine sığınmaktadır
Mümin Dede romanda pasif iyiliği temsil etmektedir.
Çocuğun kötülüğü kabul etmeyişi onu anıtlaştırmaktadır.
Orozkul romanda aktif bir karakter değildir.
12) “
Bir adam dünyaya getirmek ve onu yetiştirmek çok uzun zaman ister. Ama onu
öldürmek çok kolaydır. Bir anda öldürürsün.
” bu sözler
“Boynuzlu Maral Ana”
masalında geçen hangi olay üzerine söylenmiştir?
×
Cevap C
.
Kırgız başbuğunun ölümü
Yaşanan salgın hastalık
Düşman kabilesinin silahsız Kırgızları öldürmesi
Geyiklerin acımasızca öldürülmesi
13)
Roman ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
×
Cevap B
.
Orozkul, tıpkı efsanede anlatıldığı gibi bir tükenişle karşı karşıya kalır ki bu tükeniş onun kısırlığıdır.
Orozkul, toplumun dinamiğini oluşturan değerleri çiğnediği için yüksek makam sahibi olamamakla cezalandırılmıştır.
Maral Ana Efsanesi, hem romanda anlatılan olayları tarihsel bir mekâna oturtması hem de yapılan yanlışların cezasını önceden haber vermesi açısından önemlidir.
Masalda Enesay nehri kıyısında yaşayan Kırgızların uğradığı soykırımdan arta kalan biri kız, diğeri erkek iki çocuğun Isık-Göl kıyısına yerleşerek yeniden Kırgız toplumunu oluşturmaları anlatılır.
14)
Çocuk evlerinin yakınındaki gölcükte yüzerken niçin gözlerini açıyor?
×
Cevap B
.
Suyun altını iyi görebilmek için
Balıklara imrendiği için
Balıkları görebilmek için
Kayalara çarpmamak için
15)
“
Çocuk uyuyamıyordu. Başı ağrıyor, aklı karışıyordu. Okulunu düşünüp üzülüyordu o. Şimdiye kadar bir gün bile kalmamıştı okuldan. Yarın okula, Celesay'a gidemezse neler olacağını bilemiyordu. Bir yandan da, Orozkul dedesini işten kovarsa halinin ne olacağını düşünüyordu. Nine dedesine cehennem azabı çektirirdi. Ne yaparlardı o zaman?
”
Bu parçanın anlatımında aşağıdaki anlatım tekniklerinden hangisi ağır basmaktadır?
×
Cevap A
.
Öyküleme
Tartışma
Betimleme
Açıklama
16)
“
Çocuğun
koltukları kabardı
. Sanki maşin-mağazayı oraya kendisi getirmişti satıcının geldiğini haber verdiği için mutluydu.
”
Altı çizili söz grubunun cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
×
Cevap A
.
Gururlanmak
Hoşgörmek
Sıkılmak
Böbürlenmek
17)
Maral Ana efsanesinde, katliamdan sağ kurtulan iki Kırgız çocuğunu öldürmekle görevlendirilen kişi kimdir?
×
Cevap B
.
Bir asker
Topal Çopur Nine
Gönüllü bir insan
Genç bir kadın
18)
Çocuğun başındaki kasket, dedesinin resmî korucu kasketiydi. Ama Mümin …………… için onu giymiyordu.
”
Romana göre boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
×
Cevap C
.
küçük geldiği
dalga geçildiği
utandığı
gereksiz gördüğü
19)
Roman kahramanlarının yaşadığı yer neresidir?
×
Cevap D
.
Isık-Göl kıyısı
Karavul Dağı
Celesay Vadisi
San-Taş Vadisi
20) Toplumun ortak değerlerini bilmek, kişinin bireyselleşme sürecini tamamlanmasını sağlayacaktır. Yüce birey örneğinin kişisel görünüşü olan Mümin Dede, çocuğa sürekli olarak masallar anlatarak, çobanların söylediği türküleri dinleterek çocuğun bireyselleşme sürecine katkıda bulunmaktadır.
Mümin Dede’nin çocuğa özellikle çoban türküleri dinletme amacı ne olabilir?
×
Cevap A
.
Kökensel mirasa ait değerlerin en saf taşıyıcılarının doğal yaşamın içerisinden gelen çobanlar olması
Çoban türküleri dinleyerek büyüyen çocukların doğa yaşamını sevmeleri
Bir milletin hayatındaki göç, deprem, savaş gibi önemli olaylara en güzel ağıtın çoban türkülerinde yakılması
Çoban türkülerindeki ezgilerin insanlara yaşama hevesi vermesi
21)
Aşağıdakilerden hangisi Mümin Dede’nin özelliklerindendir?
×
Cevap D
.
Ağırbaşlı
Sert
Deli dolu
Çalışkan
22)
Romanda tabiat manzaralarının ve törelerin geniş yer tutması hangi akımın etkisiyledir?
×
Cevap C
.
Natüralizm
Realizm
Romantizm
Klasisizm
23) Tomrukları nehre indirdikten sonra akarsuyun etkisiyle tomruğun taşların arasına saplanıp kalmasıyla her şeye sabreden Mümin hayatında ilk defa hiddetle sesini yükselterek Orozkul’un üzerine yürüyor ve onu tutup eğerden aşağı doğru çekiyor.
Aşağıdakilerden hangisi Kıvrak Mümin’in Orozkul’a bu şekilde davranmasının sebebi
olamaz
?
×
Cevap D
.
Orozkul’a haddini bildirmek istemesi
Orozkul’un yorulan ata kötü davranması
Mümin Dede’nin torununu okuldan alma saatinin gelmesi
Orozkul’un kendisine vurması ve kötü sözler söylemesi
24) Romanda anne ve babası tarafından dedesinin yanına bırakılan çocuk, öğrendiği doğruların yaşamdan ne kadar uzaklaşmış olduğunu gördükçe içe kapanır.
Bu içe kapanmanın neticesinde çocuğun zihninde oluşan düş nedir?
×
Cevap A
.
Balık olup beyaz gemiye ulaşma
Kuş olup annesine gitme
Gemi kaptanı olup engin denizlere açılma
Dağlarda yaşayan bir marala dönüşme
25)
Çocuğun çevresindeki cansız varlıklara kurt, yatan deve gibi çeşitli adlar takmasının sebebi ne olabilir?
×
Cevap D
.
Ormanda kaybolmak istememesi
Onlarla arkadaş olma isteği
Dedesinin anlattığı masallardan etkilenmesi
San-Taş Vadisi’nde oyun oynayabileceği bir çocuk olmaması
Değerlendir