08/03/2012
Karadağ uluslararası alanda bağımsız medyasının otoriteden siyasi baskı gördüğü yönünde tazelenen eleştirilere maruz kalırken, bir gazeteci evinin önünde saldırıya uğradı.
Southeast European Times için Podgorica'dan Nedjeljko Rudoviç'in haberi -- 08/03/12
Olivera Lakiç, 7 Mart Çarşamba günü apartmanının önünde dayak yedi. Gazeteci geçtiğimiz yıl, tütün ürünlerinin yasadışı etiketlenmesi hakkında yazdığı bir yazı üzerine tehdit de edilmişti. [Facebook]
Podgorica merkezli Vijesti gazetesine bağlı bir araştırmacı gazeteci, geçen yıl kendisini tehdit eden iki kişinin davası sürerken 7 Mart Çarşamba günü evinin önünde hunharca saldırıya uğradı.
Saldırı, Karadağlı gazetecilere karşı yapılan bir dizi saldırının sonuncusu olarak, geçtiğimiz hafta siyasi ve ticari baskıları ülkedeki medya özgürlüğüne yönelik büyük bir tehdit şeklinde niteleyen bir rapor yayınlamış Viyana merkezli Güneydoğu Avrupa Medya Örgütü'nün (SEEMO) uluslararası ilgisini çekti.
Muhalif Dan gazetesine bağlı gazeteci ve Karadağ Gazeteciler Derneği üyesi Rajka Raicevi SETimes'a verdiği demeçte, "Olivera Lakiç'e yönelik fiziksel saldırı, Karadağ'ın özgür bir ülke olmadığının kanıtıdır. Burada, araştırmacı gazeteciliğin bedeli çok ağır. Hükümet gazetecileri korumakta güçsüz kalıyor." dedi.
SEEMO'ya göre Lakiç, tütün ürünlerinin yasadışı şekilde etiketlenmesiyle ilgili yaptığı bir haber üzerine Şubat 2011'de tehdit de edilmişti. O ve ailesine tehditler gönderilmişti ve iki kişi gazeteciyi tehdit etmekten yargılanıyor.
SEEMO Perşembe günü saldırıyı kınayan bir bildiri yayınladı.
SEEMO Genel Sekreteri Oliver Vujoviç, "Vijesti'ye karşı, gazetecileri ve mal varlığını hedef alan saldırıların sıklığı göz önüne alındığında, bu gazetenin doğrudan bir hedef olduğuna inanasım geliyor." diyerek şöyle devam etti: "Yetkilileri, Oliver Lakiç'i döven kişilerin yanı sıra önceki saldırıların da sorumlularını bulmaya çağırıyorum. Karadağ AB'ye üye olmayı hedefliyor. Bir demokraside, gazeteciler dövülmemeli veya tehdit edilmemeli ve failler bulunup kovuşturulmalıdır."
SEEMO'nun geçen hafta hazırladığı bir raporda, Karadağ'da gazetecilere düzenli bir baskı olduğu kaydediliyor.
Belgede örgüt, gazetecilere ve medya kuruluşlarına yönelik saldırıların faillerinin bulunup kovuşturulmasının, "hükümetin basın özgürlüğüne önem verdiğini kanıtlamak için" şart olduğunu ileri sürüyor.
"Diğer bir deyişle, demokrasi söyleminin yüzeysel olmadığını gösterecektir."
Mayıs 2004'te, Dan Yazı İşleri Müdürü Dusko Jovanoviç, "ifade özgürlüğü, bağımsız gazetecilik ve demokrasiye" yönelik bir saldırı olarak nitelendirilen bir olayda, Podgorica'da sokak ortasında vurularak öldürülmüştü.
SEEMO, Karadağ medyasının siyasi nüfuzun etkisi altında olduğunu söyledi. [Reuters]
2007'de, bağımsız Vijesti'nin Müdürü Zeljko İvanoviç ve gazeteciler Tufik Softiç ve Mladen Stojoviç dövüldü, Ağustos 2011'de ise Vijesti'nin araçları ateşe verildi. Olayların failleri bulunamadı.
Gazetecilerin öz düzenleyici kuruluşu NST'nin Başkanı Mirsad Rastoder SETimes'a verdiği demeçte, "SEEMO'nun raporu, Karadağ'da demokrasinin gelişimi ve medya özgürlüğünü düşünen ve gazetecilerin, haklarında açılan davalar ve kendilerine yönelik saldırılar gibi, katlandığı travmatik sonuçları gizleme niyeti olmayan kişiler için yapıcı." dedi.
Aralık 2010'da, İgor Luksiç başbakanlık görevini medyaya nüfuz etmekle suçlanan Milo Cukanoviç'ten devraldı.
Onun yönetiminde, parlamento geçen yıl iftirayı ceza gerektiren bir suç olmaktan çıkardı ve mahkemeler uluslararası uygulamaları tanımaya başladı.
Rastoder, "Umut verici bir ilerleme sergileyen yeni başbakan, gazetecilerle doğal bir iletişim kurdu ve farklı bir ilişki gösterdi. Fakat, daha önce olup bitenleri ciddi şekilde yeniden ele alma yönünde bariz bir isteklilik yok." dedi.
Başbakanın medya danışmanı Andrijana Vukotiç, hükümetin basın özgürlüğünü desteklemede isteklilik gösterdiğini iddia ediyor.
SETimes'a konuşan Vukotiç, "SEEMO'nun bulgularının geçerliliğini sorgulamıyorum. Aynı zamanda, gazetecilere ve medya varlıklarına yönelik saldırı olaylarını işleme koyma niyetimizin barizin ötesinde olduğunu düşünüyoruz. Bu alandaki genel durumun daha da iyileşmesi çok önemli." dedi.
Vukotiç gazetecileri, hükümete medya için daha iyi bir ortam hazırlama çabalarında yardım etmeye çağırdı.
Danışman, "En önemli şey, hükümetin gazeteciliği güçlendirme yönündeki istekliliği ve açıklığı. Bu, Karadağ'a Avrupa değer ve standartlarını tüm alanlarda uygulayan demokratik ve çağdaş bir devlet olarak itibar kazanmasında yardım ediyor." dedi.
Ancak Vijesti muhabiri Dragana Baboviç, Luksiç'in göreve gelmesinden bu yana sadece söylemin değiştiğini söyledi. Baboviç, Karadağ'ın genelde hükümetin sürekli olarak medyayı kontrol altında tutmaya çalıştığı bir ülke olarak tanındığını söyledi.
SETimes'a konuşan muhabir, "Cukanoviç'in aksine Luksiç, ilk aylarda politikalarını eleştiren gazetecilere saldırmadı. Medyayla 'arkadaşlığın' parti içindeki konumunu güçlendirmediğini farkedene kadar neredeyse tüm medyayla iyi bir iletişimi vardı." dedi.
Baboviç, "Hükümet başta gazeteciler olmak üzere basının konumunu iyileştirmeyi gerçekten istiyorsa, ... gazeteci katillerini ve onlara saldıranları ortaya çıkarmalı." dedi.
Gazeteci İvana Gudoviç gazetecilerin öldürülme ve dövülme emrini veren faillerin bulunup tutuklanmasındaki gecikme ve siyasi baskıların, Karadağ'da basın özgürlüğü önündeki başlıca engel olduğunu ileri sürdü.
Gudoviç, "SEEMO raporuyla hükümete, basın özgürlüğüne saygıda hâlâ somut sonuçlar yoksa, teorinin hiçbir anlamı olmadığı bir kez daha hatırlatıldı." dedi.