Yalnızca bir kez izleyebildi
Atatürk'ün milli mücadeleyi başlatmak için Samsun'a ayak bastığı tarih, O'nun aynı zamanda doğum günüm" dediği gündü. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, "Doğum Günüm" dediği 19 Mayıs'ta düzenlenen kutlamaları, "Jimnastik Şenliği" adı altında yalnızca bir kez izleyebildi.
Atatürk'ün milli mücadeleyi başlatmak için Samsun'a ayak bastığı tarih, O'nun aynı zamanda doğum günüm" dediği gündü. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, "Doğum Günüm" dediği 19 Mayıs'ta düzenlenen kutlamaları, "Jimnastik Şenliği" adı altında yalnızca bir kez izleyebildi.


GAZİ GÜNÜ ADIYLA KUTLANDI
Gençlik ve Spor Bayramı ilk defa 1926 yılında Gazi Günü adı altında Samsun'da kutlanmış, 24 Mayıs 1935'te Atatürk Günü adı altında resmiyet kazanmıştır. Beşiktaş'ın girişimleriyle Fenerbahçe Stadı'nda kutlanan bu ilk 19 Mayıs, Galatasaray ve Fenerbahçeli yüzlerce sporcunun da katılımıyla bir spor günü haline gelmiştir. Bu organizasyondan bir süre sonra gerçekleşen Spor Kongresi'nde söz alan Beşiktaş Kurucu Üyesi Ahmet Fetgeri Aşeni kutlanan Atatürk Günü'nün tüm gençliğe mal edilebilmesi için "19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı" adı altında her yıl yapılmasını teklif etmiştir. Kongrede oylanan bu öneri kabul edilmiş ve Atatürk'ün de onayıyla yasalaşmıştır. 20 Haziran 1938 tarihli kanunla "Gençlik ve Spor Bayramı" olarak kutlanan bu ulusal bayramın adı 12 Eylül Darbesi'nden sonra "Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı" adını almıştır.
İLK RESMİ BAYRAM 1939'DA
İlk resmi 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı ise Ulu Önder Atatürk'ün ebediyete intikalinden sonra 1939 yılında kutlandı.
Atatürk'ün, Milli Mücadele'nin başlaması dolayısıyla kendi doğum günü olarak ilan ettiği '19 Mayıs'ta, Samsun'da 'muazzam tarihi bir gün' olarak yerel törenler düzenleniyordu.
20. Asır mecmuasının 19 Mayıs 1953 tarihli sayısındaki yazıya göre, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a ayak bastığı o gün, kent baştan başa donanır, dükkanlar kapanır, Samsunlular akın akın Belediye Meydanı'nda toplanır, törenleri izlerlerdi. Gece de her yan "pırıl pırıl" aydınlatılır, milli oyunlar oynanır, konferanslar, "müsamereler" verilir, Gazi saygıyla anılırdı.
Samsun'un bu 'uğurlu günü' kutlama törenleri, her yıl artarak 1936 yılına kadar sürdü. Bu yılda Mustafa Kemal'in Samsun'a ayak bastığı kıyıya 'Gazi Heykeli' dikilince, kutlamalar, artık 'bütün şehri ve limanı yerinden oynatan' bir duruma dönüştü.
'19 MAYIS 1936' SABAHI
20. Asır mecmuasının söz konusu sayısında, Anıt çevresindeki '19 Mayıs 1936' sabahı şöyle anlatılıyor:
"Sabah anıt önünde, Gazi'nin büstünü taşıyan bir motor önde olduğu halde, birçok donanmış ve hıncahınç insan dolu motorlar açıktan hareketle, havai fişekleri, top ve bando sesleri ve alkışlar ortasında Gazi iskelesine doğru gelirler. Burada karaya çıkılır ve bekleşen on binlerce insanla birlikte, iskeleye gerilmiş siyah perde yırtılır, nutuklar irat edilir ve önde Büst olmak üzere, evvela heykelin önünde İstiklal Marşı ile durulur, çelenkler konur, sonra belediye, parti (CHP) ve halk evine gidilir, nutuklar dinlenir; gece de karada ve denizde şenlikler, fener alayları yapılır. Belediye salonunda da (Şükran Balosu) verilirdi."
MİLLETE MAL EDİLDİ
19 Mayıs'ın yurt çapında bir 'Bayram'a dönüşmesinin öyküsü ise Selim Sırrı (Tarcan) Bey'in girişimiyle 1928 yılında ilk kez İstanbul'da düzenlenen 'Jimnastik Şenlikleri'ne dayanıyor.
"Bir nevi mektepler bayramı" şeklindeki bu şenliklerde kızlarla erkekler ayrı ayrı sahaya çıkıyorlardı. Bu şenlikler, 1936'da 19 Mayıs'a denk getirildi ve “millete mal edilerek” gençlik bayramı niteliğini kazandı.
İstanbul'da bulunmasından ötürü bu şenliğe katılamayan Atatürk, ertesi gün Anadolu Ajansı aracılığıyla "19 Mayıs gününün yıldönümü münasebetiyle vatandaşların yüksek duygularını bildiren yazılara ve bugünü kutlamak için yapılan spor bayramında gençliğin gösterdiği heyecan ve bağlılığa" teşekkür etti. Atatürk, 1937 yılında da Ankara Stadyumunda yapılan törende milletin sevgi ve bağlılık duygularını ileten İçişleri Bakanı ve CHP Genel Sekreteri Şükrü Kaya'ya teşekkür telgrafı gönderecekti.
İngiltere Kralı VI. George da Atatürk'e doğum yıldönümü dolayısıyla kutlama telgrafı göndermişti.
İLK GÖSTERİLERİ HASTA OLMASINA KARŞIN İZLEDİ
Atatürk, 1938 yılında Ankara (19 Mayıs) Stadyumu'nda, "Gençlik ve Spor Bayramı" olarak ilk kez yapılan gösterileri hasta olmasına karşın izledi.
Atatürk, gençlerin spor gösterilerini izlerken yanında konuğu Yugoslav generali Nediç vardı. Şair Mithat Cemal (Kutay) o 19 Mayıs'ı, Atatürk'ün çok beğendiği şu dörtlükle dile getirmişti: Bazı biçaredir sıfırlardan / En müselsel asırların sayısı. / Bazı bir günde bir asır vardır: / Mesela Türk'ün 19 Mayıs'ı.
19 Mayıs aynı yıl 20 Haziran'da Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanuna ek yapılarak, resmen bayram ilan edildi. Böylece Cumhuriyetin ilk yıllarından, resmen bayram ilan edildiği tarihe kadar, Mayıs ayının üçüncü cuma günü kutlanan 'idman bayramı' ya da 'jimnastik şenlikleri, Atatürk döneminde kabul edilen milli bayramların sonuncusu oldu.
Ancak, 10 Kasım 1938'de yaşama gözlerini yuman Atatürk, resmen ilk kez 1939'da kutlanan Gençlik ve Spor Bayramı'nı izleyemedi.
Bayramın adı 1980 yılından sonra yapılan düzenlemeyle de "19 Mayıs Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı" olarak değiştirildi.
(AA)
|ÖNCEKİ HABER||SONRAKİ HABER|


Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Bu haber henüz yorumlanmamış...