Mother Jones’da 2 Eylül tarihinde Kiera Butler, Tasneem Raja ve Maggie Severns imzası ile çıkan yazıyı Yeşil Gazete gönüllü çevirmenlerinden Arzu Gökdai‘nin çevirisi ile sunuyoruz
* * *
Çarşamba günü, Kuzey Kaliforniya hayvan barınağı Animal Place bir Embraer 120 turbo-prop içerisinde Hayward Kaliforniya’dan 1.150 yaşlı yumurta tavuğunu Elmira New York’a havayoluyla taşıyacak—evet, doğru okudunuz: havayoluyla taşıyacak.
Peki bunun maliyeti ne kadar olacak? 50,000 dolar.
Evet. Yani açıkça bu, tavuklara yardım paranızı harcamanın en verimli yolu değil. Bazı alternatifleri düşünmek çok vaktimi almadı: Örneğin 1.150 tavuğun tümünü eşleştirerek her bir çifte kendi evini satın alabilirsiniz. 367 tavuğu bir yıl boyunca fiyakalı organik yemle besleyebilirsiniz.* 157 kişiyi bir yıl boyunca en fiyakalı, en pohpohlanmış, en serbest dolaşımlı ve en organik yumurtayla besleyebilirsiniz. Heifer International derneği aracılığıyla gelişmekte olan ülkelerdeki 2.500 yetiştiriciye tavuk sürüleri satın alabilirsiniz.
Beni yanlış anlamayın, havayoluyla taşınacak bu tavukların daha iyi bir hayatı hak etmediğini düşünmüyorum. Bu hayvanlar Kaliforniya’daki gizli bir batarya tipi kafes yumurtası operasyonundan geliyor ve çoğu kişinin bildiği üzere bu kolay değil. Animal Place’den Marji Beach bana yumurta tavuklarının 18 ay civarında yumurta veriminin düştüğünü ve yumurta elde etme işleminin sürmesi için bu hayvanların elde tutulmasının ekonomik olarak daha fazla mümkün olmadığını söyledi. Sonuçta işletmeler her yıl binlerce ‘‘tükenmiş’’ hayvanı elden çıkarmak zorunda.
Bu tavuklara ne oluyor? Çoğu durumda tavuk bulyonunuz ve hatta kedinizin veya köpeğinizin maması bile olmuyorlar. Çünkü kesimhanelerin çoğu bunları kabul etmiyor, bunun nedeni de kemiklerinde kara dönüşecek çok az et var. Bunun yerine, yumurta üreticileri genellikle tükenmiş hayvanları yüksek konsantrasyondaki karbondioksit gazıyla öldürüyor. (Bu büyük ihtimalle hayvanları ülkenin bir ucundan diğer ucuna taşımaktan daha az tutuyor, fakat bu durum websitesi ziyaretçilerini devamlı olarak vejetaryen olmaya davet eden Animal Place’e pek hoş gelmiyor.)
Birkaç Mother Jones personeli ve ben harcanan tavuk problemini duyduğumuzda, merak ettik: Dünya tavuk peakine ulaştı mı? Amerikalıların yılda 79 milyar yumurta yediği gerçeğini göz önüne alırsak bu yumurta tavuklarının çok olmasından.Bu, tavukları süper market rafları, fast food sandviçleri ve nuggetlar için yapan sözde broyler işlemlerine bir şey söylememek için.
UC Davis Profesör ve kümes hayvanları uzmanı Dr. Rodrigo Gallardo‘ya göre; bu günlerde dünyanın neden daha çok tavuk eti ve yumurta yediğinin bazı sebepleri var. Gallardo: ” Birkaç yıl öncesini düşünürseniz, birçok insan dana veya domuz eti yediler, çünkü daha çok mevcuttu ve daha ucuzdu” diyor. Fakat zaman içinde tavuklar daha cazip bir seçenek oldu: Tavuklar yağsızlar, zaman içinde daha çok et üretmek için yetiştirildiler ve onları yetiştirmek, inek ve domuzlara göre daha az alan gerektiriyor.
Gallardo: “Yumurtalar hakkında düşündüğünüz zaman, ucuzdurlar, tüketimleri kolaydır, insanlar onu farklı şekillerde pişirebildiği için eğlencelidirler hatta ” diye açıklıyor. “Çocuklar onları her zaman sever ve yumurtalar hayvansal kaynaktan alabileceğiniz en ucuz proteinlerdir”.
Aslında dünyada ne kadar tavuk var ? Merak ettik. Bulduğumuz cevap çok olduğu ve arttığı. Burada, tavuk artış ölçüsünü anlamanızı sağlayacak bir kaç tablo mevcut:
Yeşil Gazete için çeviren: Arzu Gökdai
Yazının özgün hali
(Yeşil Gazete, Mother Jones)