Pulsarlardan hızlı radyo patlamalarına kadar, evren tuhaf nesnelerle doludur. Evreni radyo teleskoplarıyla gözlemlemek, on yıllar boyunca birçok tuhaflığı ortaya çıkardı. Özel bir korkak yapı, Odd Radio Circles (ORC'ler, Garip Radyo Çemberleri) olarak adlandırılanlardır. Yaklaşık bir milyon ışık yılı genişliğindeler ama yine de çok solukturlar ve görünmeleri zordur. Yeni gözlemler, bu ORC'ler hakkında yeni ayrıntılar sağladı.
Bilinen beş ORC vardır ve ekip özellikle ORC1C olarak adlandırılan birine odaklanmıştır. Royal Astronomical Society’nin Aylık Bildirimlerinde bildirilen gözlemler, bu kabukların hızlandırılmış elektronlardan gelen radyasyonla oluşturulduğunu ve çoklu yaylardan oluşan karmaşık bir iç yapıya sahip olduklarını gösterdi.
Üniversiteler Arası Veri Yoğun Astronomi Enstitüsü'nden ortak yazar Dr. Jordan Collier yaptığı açıklamada, "İnsanlar genellikle gözlemlerini açıklamak ve en iyi bilgimizle uyumlu olduğunu göstermek isterler. Benim için şu anki anlayışımıza meydan okuyan yeni bir şey keşfetmek çok daha heyecan verici." dedi.
Tuhaf radyo çemberleri izlenimi. Diğer galaksilerin ötesine geçen halkaların bugün gördüğümüz boyuta ulaşmasının 1 milyar yıl sürdüğü düşünülüyor.
Gözlemlere dayanarak, ekibin bu ORC'leri neyin yarattığına dair üç olası açıklaması var. Oluşumları, ORC1C içinde yer alan eliptik galaksinin merkezindeki iki süper kütleli kara deliğin çarpışmasıyla ilgili olabilir. Bir başka olasılık da, süper kütleli kara deliğin geçmişte aktif olarak bir malzeme jeti oluşturmasıdır. ORC, jet yönüne bakıldığında görülenin kalıntıları olacaktır. Son senaryo ise, galaksinin, güçlü yüklü parçacık rüzgarları üreten yıldız oluşumunda çarpıcı bir artış olan bir yıldız patlaması yaşamasıdır.
Bu senaryoların modelleri, uzayda görülen her şeyi açıklayamaz, ancak şu anda, yıldız patlaması hipotezi, verilere diğerlerinden biraz daha iyi uyan hipotezdir.
Baş yazar Profesör Ray Norris, "ORC'lerin, merkezinde oldukça aktif bir kara delik bulunan bir galaksiyi çevreleyen zayıf radyo emisyon halkaları olduğunu biliyoruz, ancak bunlara neyin neden olduğunu veya neden bu kadar nadir olduklarını henüz bilmiyoruz." dedi.
Gözlemler, Kilometre Kare Dizisinin (SKA) iki öncü gözlemevi ile mümkün oldu: Batı Avustralya'daki Wajarri Yamatji ülkesinde bulunan ASKAP ve Güney Afrika'nın Northern Cape eyaletinde bulunan MeerKAT. Her ikisini de kullanmak, bu yapıların yeni ayrıntılarını ortaya çıkardı ve SKA 2027'de çevrimiçi olduğunda evrenin ne kadar fazlasını göreceğimizi gösteriyor.
CSIRO'nun Avustralya Teleskop Ulusal Tesisi Baş Bilimcisi Profesör Elaine Sadler, "Neredeyse tüm astronomi projeleri, hem dahil olan ekipler hem de mevcut teknoloji ile uluslararası işbirliği ile daha iyi hale getiriliyor. ASKAP ve MeerKAT, uluslararası SKA projesinin öncüleridir. Tuhaf radyo çemberlerine dair gelişen anlayışımız, birlikte çalışan bu tamamlayıcı teleskoplar sayesinde mümkün oluyor.” dedi.
Kaynak: