Erken kalkma veya geç yatma konusu her zaman çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Hatta bazı ünlü oyuncular veya iş insanları erken kalkmasıyla bilinir. Peki, erken kalkmak neden kişiden kişiye göre değişiyor? Kimler erken kalkıyor?
BBC'nin haberine göre iki kez Akademi Ödülü'ne aday gösterilen Hollywood yıldızı Mark Wahlberg her sabah 02.30'da kalkıyor akşamları ise 19.30'da yatıyor. Apple'ın CEO'su Tim Cook'un 03.45'te kalkıyor, Disney CEO'su Bob Iger ise her sabah 4.25'te egzersize başlıyormuş.
Bu isimler gibi birçok profesyonel iş insanına göre başarılı olmak için erken kalkmak şarttır. 02.30 gibi erken bir saatte kalkmak uzun bir gün ve az uyku olarak anlaşılabilir. Ama Wahlberg erken yatarak her gece 7 saatlik uykusunu garantiye alıyor.
UYUMAK NEDEN ÖNEMLİ?
Verimli olmak için yeterince uyumak çok önemli. Uykusuzluk hem sağlığı hem de kişinin bilişsel becerilerini olumsuz etkiler.
Washington Üniversitesi'nden Christopher Barnes ile Michigan Üniverstiesi'nden Gretchen Spreitzer bu konu üzerinde ayrıntılı araştırmalar yaptı. Şirketler çalışanlarının yeterince uyumasını sağlamalı mı gibi soruları incelediler.
Spreitzer'e göre, aktör Wahlberg gün içinde uyanık olduğu saatleri değiştirip güne daha erken başlayarak daha verimli olabilir.
"Bunun bazı avantajları var" diyor Spreitzer. "Bir disiplininiz oluyor ve kendinize daha fazla zaman ayırabiliyorsunuz. Aileniz ve arkadaşlarınız uyanmadan önce kendi yapacaklarınızı yapıyorsunuz."
Ancak akşam çok erken saatte yatmak kişinin sosyal ilişkilerini geliştirmesine engel olabilir. Sosyal ilişkiler ise ruh sağlığı için gereklidir.
ERKENCİ MİSİNİZ?
Peki, sabah güne çok erken başlamak herkesin yapısına uygun mudur?
İnsanın uyku düzenini belirleyen vücut saatidir. Bu saat düzenli aralıklarla vücudumuzda uyku ve uyanıklık zamanlarını tetikler. Çoğu insan her gün aynı saatte uyuyup uyanma eğilimi gösterir. Sürekli yaşadığımız ülkeden farklı bir zaman dilimine geçtiğimizde yaşadığımız jet lag ile vücudumuzun şoka uğraması bundandır.
Bu vücut saatine dayanarak araştırmacılar insanları iki ana gruba ayırıyor: Erkenciler (erken kalkıp erken yatanlar) ve akşamcılar (geç kalkıp geç yatanlar).
Barnes insanlar arasında farklıklar olduğunu, ama genel olarak çocuklukta erkenci, ilk gençlik döneminde akşamcı, yaşımız ilerledikçe yeniden erkenci rutine geri döndüğümüzü söylüyor.
Barnes, Wahlberg gibi doğal yoldan "süper erkenci" olan insanların çok nadir olduğuna inanıyor.
"Psikolojik ve davranışsal olarak kişi için en doğru olan şey doğal vücut saatine uyum gösterip yatıp kalkma zamanını ona göre belirlemektir."
Bunu gözetmeyip aşırıya kaçanlar farklı bir motivasyonla hareket ediyor demektir.