Bibliyometriye Giriş
Bibliyometri terimi matematiksel ve istatistiksel yöntemlerin kitaplar ve diğer iletişim ortamlarına uygulanması olarak tanımlanmaktadır (Pritchard 1969:348). Bibliyometrik araştırmalarda belgelerin ya da yayınların belirli özellikleri çözümlenerek bilimsel iletişime ilişkin çeşitli bulgular elde edilmektedir. Osareh (1996:149) bibliyometrinin terim olarak yeni olmasına karşın, uygulama ve kullanımının 1890’lara kadar gittiğinden söz eder. Shapiro (1992:337) bibliyometrinin tarihini Osareh’in de belirttiğinden çok daha eskilere dayandırmaktadır. Sengupta (1992:92) Osareh’in savını desteklemekte ve içerik olarak ilk bibliyometrik çalışmanın Campbell tarafından 1896’da yayımlanan Theory of the National and International Bibliography adlı kaynak olduğunu iddia etmektedir. İlk bibliyometrik araştırmaların hangi tarihte yapıldığına ilişkin farklı görüşler öne sürülse de, şu bir gerçektir ki; bibliyometrik araştırmalara olan ilgi zaman içinde artmaktadır.
Araştırmacıların farklı nedenlerle bibliyometrik araştırmalara yöneldiği bilinmektedir. Bibliyometrik araştırmalarla bir yandan herhangi bir konudaki en verimli araştırmacılar belirlenirken, diğer yandan da bunlar arasındaki etkileşimin boyutları gözler önüne serilebilmektedir. Bibliyometrik araştırmalar, benzer bir yaklaşımla çeşitli konularda ülkeler arasında, kurumlar arasında ya da ekoller arasında karşılaştırmalar yapılmasına da olanak sağlamaktadır. Koehler (2001:120) bibliyometri ile uğraşan kişilerin en azından dört gruba ayrılabileceğini belirtmekte ve bu grupları;
- Atıf analizi üzerine çalışanlar,
- Ortak atıf (co-citation) analizi üzerine odaklananlar,
- Kişilerin, kurumların ya da ülkelerin verimliliği ile ilgilenenler,
- Kitap, makale, patent gibi bilgi ürünleri ile ilişkili çalışmalar yapanlar diye göstermektedir (Koehler 2001:120).
Bibliyometrik çalışmalar bilimsel yayınların etkinliği konusunda bilgi sahibi olunmasını sağlamaktadır.
…
Kategoriler:Bilgi yönetimi