Ebeveynler ve çocuklar arasında çok özel bir ilişki vardır. Bu ilişki esnasında çocuklar hayata dair birçok şeyi gözlemleme ve deneyimle fırsatı bulurlar. Aileler için de benzer bir durum söz konusudur, onlar da çocuklarını yetiştirirken birçok şeyi öğrenme ve uygulama şansını elde ederler. Ancak bazen aileler çocuklarına nasıl davranması gerektiğini, onlara bir takım şeyleri nasıl öğretmesi gerektiğini bilemeyebilirler. Disiplin de öğretmesi zor konuların başında gelir. Çünkü disiplin dediğimiz kavram oldukça soyut olduğu gibi, sıklıkla ceza kavramıyla da karıştırılabiliyor. Bunu engellemek için öncelikle iki kavram arasındaki farka bakalım:
Disiplin: Çocuğa sağlıklı ve olumlu şekilde düşünmesini ve davranmasını öğretmeye yardımcı olmaktır. Örneğin çocuğunuza, yalan söylemenin yanlış olduğunu, doğru olanın yalan söylememek olduğunu anlatmalısınız ve bu davranışı içselleştirmesi için ona yardımcı olmalısınız. Çocuğunuz böylece doğru davranışı içinden geldiği için yapar, cezadan kaçınmak için yapmaz.
Ceza: İstenmeyen davranışı durdurmak için ailenin çocuğa verdiği tepkidir, genellikle fiziksel veya sözel şiddet içerir. Çocuk cezayı dışarıdan gelen bir kontrol olarak gördüğü için kendi içsel kontrol mekanizmasını geliştirmez ve doğru davranışı sadece cezadan kaçınmak için gerçekleştirir, davranışın doğru olduğunu düşündüğü için değil.
Çoğunlukla uygulanan ceza yöntemleri:
Fiziksel: Çocuğu itmek, dövmek, sarsmak, tekmelemek ya da çocuğa çok daha ağır zararlar verebilecek diğer fiziksel saldırılarda bulunmakSözel: isim takmak, aşağılamak, utandırmak, küfür etmek ya da alay etmekÖdülleri geri çekmek: Çocuğa doğum günü partisi yapmamak, onu alışverişe götürmemek, sevdiği televizyon programını izlemesini engellemek, arkadaşları ile dışarı çıkmasını yasaklamak, hafta sonu için sahip olduğu izni iptal etmek gibi…Başka işler vererek cezalandırma: 1 hafta boyunca ev işi yapmasını istemek, arabayı yıkamasını ya da evin çöplerini dışarı atmasını zorunlu tutmak gibi…