-
başo'nun şiirini tanımlamak için genellikle sabi terimi kullanılır.bu, eskiye, zaman içinde silikleşene ve pek farkına varılmayana duyulan sevgi anlamına gelir.
"solmuş dala
karga kondu:
sonbaharda akşam zamanı. "
-
"utanmasın hiç
kuşlara mektup yazan
yalnızlığından."
üç mısrayla gözümden bir yaş süzdüren şair.
-
eski başkentte şiirinde, içinde olduğuna dışarıdan bakan, zamanı ve mekanı düşünce dünyasında aşmış şair.
kyo'dayım ya,
gene de kyo'yu özlüyorum-
ey zaman kuşu!
çünkü çoktan ayrılmıştır büyük şair, şu an içinde saplı olduğundan.
-
yolcu diye
benim adım çağrılsın
ilk kış yağışı
1687'de, yolculuğa çıkmakta olan başo için düzenlenen bir veda toplantısında, bir renga oluşturulurken, hokku olarak söylenmiş. güz sonu-kış başı olduğu anlaşılıyor. başo sonradan bu haikuyu 'oi no kobumi' toplamının başına koyarken bir öndeğini eklemiş:
"tanrı yoksunu ayın başında yola çıktığımda, gök kararsızdı; ben de rüzgarın üfürdüğü bir yapraktım, nereye gittiğini bilmeyen" (kelebek düşleri, çev.oruç aruoba)
-
haiku için birçok öğrenci yetiştirmiştir. başo'nun ilk öğrencisi kikaku, beraber dolaşırlarken bir yusufçuk görür ve hemen bir haiku kurar:
yusufçuk işte
kopar kanatlarını:
kırmızı biber!
başo ise müdahale eder ve bunun bir haiku olmadığını söyler. haiku demek için şöyle söylemelisin der:
kırmızı biber-
tak kanatlarını
yusufçuk işte!
-
başo'nun meşhur kurbağalı şiirine bir katkı da benden:
eski havuzda
kurbağa atlayınca
sudan çıkan ses
-
1689 yılında yaptığı 5,5 aylık yolculukta, honşu adasının o zamanlar çok bilinmeyen kuzey tarafını turlayan ve yaklaşık 2.000 km. kateden üstad. tokyo' dan kuzeydoğuya doğru başladığı yolculukta, bir süre sonra batıya dönmüş, natagiri geçidi adlı önemli bir geçitten geçerek adanın batı kıyılarına ulaşmış, daha sonra da güneybatıya doğru ada kıyılarını takip etmiş, yolculuğunu ogaki' de sonlandırmıştır. geçtiği yerlerden tekrar yürümek isteyenler için, bazı bölümlere ahşap yürüyüş parkurları yapılmış. national geographic' in şubat 2008 sayısında geçtiği yerlerin haritası ve olağanüstü güzel fotoğrafları eşliğinde bir kaç haikusu yayınlanmıştı. bu son yolculuğunda yazdığı haikuların yer aldığı eserinin adı "oku no hosomiçi" dir. "kuzeye giden ince yol" ya da "kuzeyin derinlerinin dar yolu" şeklinde çevrilmiş. geçtiği coğrafyaları haikularını okuyarak gezmek dünyada yapılacak en güzel şeylerden birisi olsa gerek.
http://www.nationalgeographic.com.tr/…u.aspx?konu=4
daha önce yaptığı dört yolculuğunda yazdığı haikuların yer aldığı eserler şöyle:
-1684-mezarsız (açıkta kalmış) bir iskeletin yolculuğu (notları)-----nozaraşi kiko
-1687-kaşima tapınağı yolculuğu (kaşima tapınağını ziyaret)------kaşima kiko
-1687-1688-yıpranmış bir çantanın yolculuğu (yolculukta yıpranmış bir çantanın notları)------oi no kubami
-1689-saraşina yolculuğu (saraşina köyünü ziyaret)-------saraşina kiko
coşkun yerli' nin ingilizce' den çevirdiği eserden başka türkçe yayınlanan önemli eser :
275 başo haikusunun yer aldığı, oruç aruoba' nın 364 sayfalık kapsamlı derlemesinin adı: kelebek düşleri (metis yayınları, 2008)
bu sabah
yeni giysimle
başka birisi
-
ilk fırsatta gece gündüz okumak istediğimdir;
'' sonbahar rüzgarı
açık kapıdan içeri girer --
keskin ve kızgın bir ses ''
-
"hadi gidelim
kar seyredelim
gömülene dek"
"iza yukamu
yukimi ni korobu
tokoro made"
-
"kurbağa" haiku'su sözlük yazarlarınca farklı farklı çevirilerle alıntılanan şair. bir de buradan alın bakalım;
kuytu bir göl
bir kurbağa zıplayıp daldı
sessizlikte fısıltılar.