Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde beş yılda bir yapılan Avrupa Parlamentosu (AP) seçimleri için geri sayım başladı.
AB genelinde vatandaşlar beş yıl görev yapacak 705 milletvekilini seçmek için 23-26 Mayıs tarihleri arasında sandık başına gidecek.
AP seçimleriyle ilgili akla gelen soruların cevaplarını derledik.
Seçim sistemi nasıl işliyor?
Farklı seçim mekanizmalarına sahip AB ülkelerinde nisbi temsil sisteminin değişik formları uygulanıyor.
Bazı ülkeler sabit bir aday listesi seçmiş partilere oy veriyor. Diğer ülkelerde oy verenlerin bir partiyi seçtiği ya da favori adaylarının kimler olduğunu belirttiği daha açık listeler mevcut.
Başka bir sistemde seçmenler istedikleri kadar aday seçiyor ve tercihlerine göre onları sıralıyor.
Seçimlere katılım oranları?
AP'de ilk seçimler 1979 yılında yapıldı. AB'nin ülkelerinin tümünde her beş yılda seçim yapılıyor. Ancak Avrupa projesine destek ve seçimlere katılım yıldan yıla azaldı.
Seçimlere katılım oranı 40 yılda yüzde 62'den yüzde 42'ye kadar geriledi. Belçika, Yunanistan ve Bulgaristan'da seçimlerde oy kullanmak zorunlu.
Ülkelerin milletvekili sayısı ne?
Üye ülkelerde 18 yaşından büyük her Avrupa Birliği vatandaşı oy hakkına sahip.
Milletvekilleri İtalya ve Belçika'da olduğu gibi bir coğrafi bölgeyi ya da Almanya, Fransa, Danimarka, Avusturya'da olduğu gibi tüm ülkeyi temsil ediyor. Bunun yanında büyük ülkeler seçim bölgeleri oluşturabiliyor.
Ülkeler nüfuslarına göre parlamentoda sandalye sayısına sahip oluyor.
83 milyon nüfusla AB’nin en kalabalık ülkesi olan Almanya, AP'de 96 milletvekiline sahipken; bu rakam AB’nin en küçük üyesi Malta'da sadece 6.
Beş yıllık dönem için seçilen vekiller zamanlarını Avrupa Parlamentosu'nun bulunduğu Strazburg ile Birliğin merkezi Brüksel arasında geçiriyor.
AP'nin görevleri?
AP, Avrupa Konseyi ile birlikte AB yasalarını kabul edip bütçesini onaylıyor.
Seçilen milletvekilleri parlamentoda ulusal kimliklerinden çok politik görüşlerine göre gruplanıyor.
Aralarında örneğin muhafazakarlar, sosyalistler, yeşiller ve 'Avrupa şüphecileri' yer alıyor.
Milletvekilleri Avrupa Komisyonu Başkanı'nın seçilmesinde rol oynuyor.
Seçimden sonra oluşacak en büyük siyasi grup, başkanın belirlenmesinde en güçlü yetkiye sahip.
AB'nin ana karar alıcı organı Avrupa Konseyi, seçim sonuçlarını dikkat alarak başkan adaylarını belirliyor
Avrupa Parlamentosu'nda yapılan oylamada milltevekillerinin çoğunluğunun desteğini alan aday Avrupa Komisyonu Başkanı oluyor.
Brexit seçimlere nasıl yansıyacak?
AP'deki milletvekili sayısı 2014-2019 yılları arasında 751'di. Bu rakam gelecek beş yıl için 705 olacak. Bu durumdan en çok yararlanan iki ülke Fransa ve İspanya olacak. Her iki ülke de parlamentoya 5'er vekil fazla gönderecek.
Eğer İngiltere AB'de kalma süresini uzatırsa bu değişebilir. Londra yönetimi 2 Temmuz 2019'dan fazla AB'de kalmak istediğini bildirirse adayların da Mayıs ayındaki seçime katılması gerekiyor.
Seçimi ne gölgeleyebilir?
AB ülkelerinin genelinde artan milliyetçiliğin ve popülizmin Avrupa şüphecilerinin AP'de daha fazla yer bulmasına yol açması bekleniyor. Bu durumun yasal süreci yavaşlatmasından ve karar alma mekanizmasını zorlaştırmasından endişe ediliyor.
İkinci olarak sandığa gitme oranlarının 1979'dan bu yana gösterdiği gerilemenin devam etmesi AB'nin seçimlerine eksi puan olarak yazılabilir.