Grip Nedir? Nasıl Geçer? Belirtileri Nelerdir?
Grip, bir virüsün yol açtığı solunum yolu rahatsızlığıdır. Grip çok bulaşıcıdır ve genellikle virüs bulaşmış bir kişiden diğerine öksürük ve hapşırık ile yayılır.
“Grip bulaşır mı?” Virüs bulaşmış bir kişi ile temas kurarak (örneğin el sıkışarak) gribe yakalanabilirsiniz. Yetişkinlerde, belirtiler olmadan 1-2 gün önce bulaşıcıdır ve hasta olduktan sonra 7 güne kadar bulaşıcıdır. Bu, enfekte olduğunuzu bilmeden önce grip virüsünü yayabileceğiniz anlamına gelir. Sanayileşmiş ülkelerde grip sonucu ölümlerin çoğunluğu 65 yaş üstü kişilerde görülür. Bir ülkede çok sayıda kişiye grip bulaştığında grip salgını birkaç hafta sürebilir.
Grip Hakkında Hızlı Bilgiler:
Grip konusunda bazı temel hususlar aşağıda kısaca listelenmiştir. Daha ayrıntılı ve destekleyici bilgi ana makalede yer almaktadır.
- Antibiyotikler grip tedavisinde kullanılamaz.
- Uzmanlar, gribi önlemenin en iyi yolunun her yıl aşı yaptırmak olduğu konusunda hem fikirlerdir.
- Gribi aşısı, tavuk yumurtalarına karşı şiddetli bir alerjisi olanlar gibi belirli gruplar için uygun değildir.
Grip Belirtileri Nelerdir?
Gribi soğuk algınlığı ile karıştırmak yaygındır. Grip ve soğuk algınlığı belirtileri, akan ve tıkanmış burun, boğaz ağrısı ve öksürük içerebilir.
Ayrıca Bakınız: Soğuk Algınlığı Nedir?
Ağır, şiddetli soğuk algınlığı belirtilerinden farklı olarak ortaya çıkan bazı grip semptomları ve bulguları aşağıda belirtilmiştir:
- Yüksek ateş
- Soğuk terleme, titreme
- Baş ağrısı
- Ağrılı eklemler ve uzuvlar
- Yorgunluk, bitkin hissetmek
- Bulantı, kusma ve ishal gibi gastrointestinal semptomlar (çocuklar arasında yetişkinlerden çok daha yaygın)
Bu belirtiler yaklaşık bir hafta devam edebilir. Yorgunluk ve bitkinlik duygusu birkaç hafta devam edebilir.
Çoğu durumda grip ciddi bir rahatsızlık değildir, sadece kişiyi bitkin düşürür. Ancak bazı insanlarda ciddi komplikasyonlar olabilir. Bu durum çok yaşlılarda, çocuklarda ve bağışıklık sistemini zayıflatabilecek uzun süredir devam eden hastalıkları olan bireylerde daha olasıdır
Şiddetli grip komplikasyonları geçirme riski bazı insanlar için daha yüksektir. Grip komplikasyonları görülme olasılığı olan kişiler:
- 65 yaş üstü
- Bebekler ve çocuklar
- Gebe kadınlar
- Kalp veya kardiyovasküler hastalığı olan bireyler
- Astım veya bronşit gibi göğüs hastalıkları olanlar
- Böbrek hastalığı olan bireyler
- Diyabetli insanlar
- Steroid alan insanlar
- Kanser tedavisi gören bireyler
- Bağışıklık sistemi işlevini azaltan uzun süredir devam eden hastalıkları olanlar
Grip hastalığının neden olduğu komplikasyonlardan bazıları bakteriyel pnömoni, dehidrasyon ve konjestif kalp yetmezliği, astım veya şeker hastalığı gibi kronik tıbbi koşulların kötüleşmesini içerebilir. Çocuklar sinüs problemleri ve kulak enfeksiyonlarına yakalanabilir.
Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları, mevsimsel grip ve üst solunum yolları bulguları ile narkolepsi insidansının yüksek olduğunu bildirdiler. Narkolepsi, mesela işyerinde gibi uygun olmayan zamanlarda aşırı uyku hali ve uyku atakları ile karakterize nörolojik bir hastalıktır.
Grip Tedavisi
“Grip nasıl geçer?” Bir virüsün neden olduğu grip, bakteri kaynaklı başka hastalıklara neden olmazsa, antibiyotikler yardımcı olamaz. Baş ağrısı ve vücut ağrıları gibi belirtilerin bazıları ağrı kesiciler tarafından hafifletilebilir.
Aspirin gibi bazı ağrı kesiciler, 12 yaşın altındaki çocuklara verilmemelidir.
Gribe yakalanmış olan kişiler:
- Evde dinlenmeliler.
- Mümkün olduğunca diğer insanlarla temastan kaçınmalılar.
- Ilık ortamda durmalılar ve dinlenmeliler.
- Bol miktarda sıvı tüketmeliler.
- Alkolden kaçınmalılar.
- Sigara içmemeliler.
- Olabildiğince beslenmelerine dikkat etmeliler.
Yalnız yaşayan insanlar bir akrabasına, arkadaşına veya komşusuna grip olduğu konusunda bilgi vermeli ve birilerinin kendisini kontrol etmesini sağlamalıdır.
Doktor, eğer hasta olan birey zayıf ya da yaşlıysa, 4-5 gün sonra yüksek ateş devam ederse, semptomlar kötüleşirse ya da kişi kendini ciddi derecede hasta hissederse, nefes darlığı veya göğüs ağrısı olursa bilgilendirilmelidir.
Grip Nasıl Önlenir?
“Gribe ne iyi gelir?” Dünyadaki sağlık uzmanları ve devlet kurumları, grip virüsünün bulaşmasına karşı kendinizi korumanın en iyi yolunun her yıl aşı yaptırmak olduğunu söylüyor.
İki tip aşı vardır, grip aşısı ve burun sprey grip aşısı. Grip aşısı, genellikle koldan bir iğne ile uygulanır.
Nazal sprey grip aşısı, hastalığa neden olmayan canlı, zayıflamış grip virüsü ile yapılan bir aşıdır.
Bir grip aşısı, A (H3N2) virüsü, A (H1N2) virüsü ve B virüsü olmak üzere üç influenza virüsü içerecektir. Virüsler uyarlandığı ve değiştiği için, aşı içerenler de buna dahildir. Koruma, aşı aldıktan yaklaşık 2 hafta sonra başlar.
“Grip aşısı ne zaman yapılır?” Yıllık grip aşıları Eylül ayında başlamalıdır. Çünkü influenza mevsiminin zamanlaması ve süresi asla aynı değildir. Grip salgınları genellikle Ocak ayı civarında artış gösterir, ancak Ekim ayı başlarında ortaya çıkabilir.
“Grip aşısı kimlere yapılmaz?” Grip aşısı bazı insanlar için uygun değildir. Bazı bireyler, grip aşısı yaptırmadan önce doktorlarıyla görüşmelidirler:
- Tavuk yumurtalarına karşı şiddetli alerjisi olan kişiler
- Geçmişte grip aşısına şiddetli tepki gösteren kişiler
- Grip aşısı alındıktan sonra 6 hafta içinde Guillain-Barre Sendromu gelişen bireyler
- 6 aylıktan küçük çocuklar
- Ateşi orta ila şiddetli bir hastalık geçiren bireyler, aşı olmaları öncesinde düzelene kadar beklemelilerdir.
Grip Virüsleri Çeşitleri
İnfluenza A virüsü, influenza B virüsü ve influenza C virüsü türleri bulunur. A ve B tip virüsler, neredeyse her kışın Avrupa ve Amerika’yı vuran mevsimsel salgınlara neden olur. C tipi influenza virüsü hafif solunum yolu hastalığına neden olur ve salgınlardan sorumlu değildir.