Belirli Web Sitelerine Erişimi Yasaklama/Engelleme
Av. Ali Yurtsever yüksek öğrenim
I. GENEL BAKIŞ
Türkiye'nin internete ilk girişi 1993 yılında, Türkiye'nin bugün internet dediğimiz küresel ağa ilk dahil olduğu yıl oldu. İlk yıllar, ülkenin çok sayıda kullanıcıyı idare edecek zayıf altyapısı ve ayrıca internet bağlantısına sahip olmanın yüksek maliyeti nedeniyle çok sınırlı bir kabul ve kullanım gördü. Bu nedenle Türkiye 2000'li yılların başına kadar herhangi bir internet yayınına müdahale etmedi, düzenlemedi veya engellemedi. 2000'li yılların başlarından sonra ise internetin benimsenmesi ve kullanılması yaygınlaşmaya başlamış, kullanıcı sayısı ve yayın sayısı önemli ölçüde artmıştır. Kullanım ve yayınlardaki bu artış, sahada bir tür düzenleme ihtiyacını zorunlu kıldı, aksi takdirde her şey olduğu yerde herkes için ücretsiz olacaktı.
Türkiye, internette hukuksuz ve araf bir durumun önüne geçmek için, yasama dergisinde yayınlanan 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçların Önlenmesine Dair Kanun (Kanun) adlı yeni bir kanun kabul etti. 23 Mayıs 2007 tarihli ve 26530 tarihlidir. Kanun, kabulünün ardından 2008, 2014 ve 2015 yıllarında ve daha yakın zamanda ve son olarak 24 Kasım 2016'da birçok kez değiştirilmiştir (en son değişiklik, Yargıtay'ın 2017 sonunda verdiği iptal kararıdır). ).
II.KİŞİSEL HAKLARIN İHLALLERİNİN VE ERİŞİMİN ENGELLENMESİNİN ÖNLENMESİ
Kanun, web sitelerinin yasaklanmasının tanımlarını ve teşkilat yapısını, katalog suçlarını ve yasal çerçeveyi ve birkaç prosedürü ortaya koymaktadır. İlk olarak telekom sektörünün düzenleyici otoritesi olarak kurulan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), Kanun'un öngördüğü yasal çerçeveyi uygulamakla yetkilendirildi. Buna göre, BTK'nın esasen yasal telefon dinleme yapmak üzere kurulmuş olan Telekomünikasyon ve Haberleşme Başkanlığı (TİB) adlı bir birimi, Kanun'un tüm hükümlerini uygulamak da dahil olmak üzere internetle ilgili konulardan sorumlu merci haline getirilmiştir.
Önleyici tedbirlerin gerekçelerine gelince, Kanun'un 8, 8/A, 9 ve 9/A maddelerinde internet yayınları yoluyla işlenen suçların önlenmesi ve bu suçlardan kaynaklanan hak ihlalleriyle mücadele yöntemleri ve araçları düzenlenmektedir. Bu tür suç ve ihlallerle mücadelede temel yöntem ve araç, 8. madde uyarınca web sitelerine erişimin engellenmesi ve 9. madde uyarınca zararlı içeriklerin kaldırılmasıdır.
a) 8. Maddeye Dayalı Yasaklamalar/Engellemeler
Bu noktada belirtmek gerekir ki, Madde 8 ve 9, erişim engelleme ve içerik kaldırma amacıyla farklı kriterler ortaya koymakta ve farklı katalog suçlarını listelemektedir. Ayrıca 8. maddede belirtilen bu katalog suçları için TİB'in, Türkiye dışında barındırıldığında, DNS kurcalama veya IP engelleme yoluyla belirli bir URL'yi veya tüm web sitesini tek taraflı olarak engelleme/yasaklama yetkisine sahip olduğunu belirtmek önemlidir. mahkeme kararı için. Buna göre Kanun'un 8. Maddesinde bir internet sitesine erişimin engellenmesine gerekçe olarak aşağıdaki katalog suçları sıralanmıştır (tümü 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (Ceza Kanunu) ilgili maddelerine atıfta bulunularak):
- İntihara tahrik (Madde 84)
- Çocukların cinsel istismarı (Madde 103),
- Narkotik Madde Kullanımının Kolaylaştırılması (Madde 190)
- Sağlığa zararlı maddelerin sağlanması (Madde 194)
- Müstehcenlik (Madde 226)
- Fuhuş (Madde 227)
- Kumarın Kolaylaştırılması (Madde 228)
- Atatürk'e Karşı İşlenen Suçlar
- Bahis/kumar
b) 9. Maddeye Dayanan Yasaklamalar/Engellemeler
8. maddeden farklı olarak 9. madde katalog suçlarının kapsamlı bir listesini ortaya koymamakta, internet ortamında yapılan yayınların bir başkasının kişilik haklarını ihlal etmesi halinde (kişisel bilgilerin, iletişim numaralarının ve e-postanın izinsiz kullanılması ve yayınlanması gibi) belirtmektedir. iftira, iftira ve iftira vb. sayılabilecek adres, fotoğraf veya yayınlar), zarar gören taraf bu tür içeriğin kaldırılmasını ve/veya belirli URL'ye veya alanın tamamına erişimin yasaklanmasını Suçlu'dan talep edebilir. Barış Adliyesi. 9. Madde ayrıca, zarar gören tarafın zararlı içeriğin doğrudan içerik sağlayıcıdan veya barındırma hizmeti sağlayıcısından kaldırılmasını talep etmesine izin verir, ancak bu yalnızca bir seçenek olarak sunulur ve zorunlu değildir. Bu nedenle zarar gören taraf, doğrudan Sulh Ceza Hâkiminden (hakim) ilgili internet sitesinin yasaklanmasını/engellenmesini talep edebilir.
III. YASAKLAMA/BLOK YÖNTEMLERİ
Kanun'un 2/o Maddesi, erişim yasaklama/bloklama için farklı yöntemleri ortaya koymaktadır. Bu maddeye göre, herhangi bir web sitesinde 8. veya 9. madde hükümlerine aykırı olarak zararlı bir içeriğin yayınlanması durumunda alan adı, IP adresi veya spesifik URL engellenebilir. Ancak, ifade özgürlüğü hakkının ihlal edilmesini önlemek için genel kural, yalnızca zararlı içeriğin yayınlandığı belirli URL'yi engellemek ve yalnızca zararlı içeriğin başka türlü kaldırılamıyorsa alan adını bir bütün olarak engellemektir.
Ayrıca, yukarıda belirtildiği gibi Sulh Ceza Hâkimliği'ne bir şikayette bulunulması durumunda, hakimlerin, içerik sağlayıcının savunmasını dinlemeden ilgili web sitelerini yasaklama/bloke etme kararı verebileceklerini de belirtmek gerekir. Bu nedenle, hakimler, bu tür iddiaların doğruluğunu ve Sözleşme'nin 8. veya 9. maddelerinde belirtilen hakları ihlal edip etmediğini kontrol ve doğrulamakla birlikte, yalnızca davacının iddialarına dayanarak davanın esası hakkında karar vermeye yetkilidir. Yasa.
IV. SONUÇ
Yukarıda belirtildiği gibi, Türkiye'deki yeni düzenlemeler, bu sitelerdeki yayınların Kanun'un 8. ve/veya 9. maddelerinde belirtilen hükümlere aykırı olması halinde belirli internet sitelerine erişimin yasaklanmasına/engellenmesine izin vermektedir. Bu maddede belirtilen hükümler adil ve dengeli görünse de, BTK ve TİB'in denetim eksikliği ve herhangi bir web sitesini kapatma yetkilerinin olmaması, bu düzenleyici sistemin kötüye kullanılmasına izin vermekte ve sayısız sitenin haksız olarak engellenmesine/yasaklanmasına neden olmaktadır. Türkiye'deki web siteleri. Bu tür suistimaller bir yana, düzenleyici sistem, üçüncü şahısların kişisel hakları ihlal edildiğinde belirli bir web sitesine erişimi kapatmalarına izin verir ve bu, çevrimiçi hakların korunmasına yönelik olumlu bir adım olarak kabul edilebilir. Ayrıca, mahkemelerin yanıt verme süresi, özellikle Türk yargı sistemindeki diğer davalara kıyasla oldukça hızlıdır.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus, hiçbir hükümde veya başka bir düzenlemede belirtilmese de “http” ve “https” protokollerini kullanan web sitelerinin engellenmesinde bir fark olmasıdır. Http protokollerini kullanan web siteleri için, BTK ve TİB, tüm etki alanını veya IP adresini yasaklamaya gerek kalmadan belirli bir URL'yi doğrudan bloke edebilir/yasaklayabilir. Oysa “https” protokolünü kullanan web siteleri için aynı şey yapılamaz. Bu nedenle, “https” protokolü kullanılarak bir web sitesinde yayınlanan zararlı bir içeriğe erişimin engellenmesi için tek seçenek alan adının bir bütün olarak engellenmesidir ki bu da ifade özgürlüğünün ihlaline neden olabilir. içerik, tüm web sitesi içinde tek bir URL bağlantısıyla sınırlandırılabilir ve bir alan adının engellenmesi, zararlı içerik içermeyen diğer tüm URL'lere erişimi engeller (bunun bir örneği, Türkiye'deki Wikipedia örneğidir).