Evet, başlıkta bir sorun yok…
Sizler, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) denilen tüketici enflasyonunu ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) denilen üretici enflasyonunu biliyorsunuz ama bunların dışında da çeşit çeşit enflasyonumuz var.
Malum, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Kasım ayı resmi enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre, yıllık resmi enflasyon yüzde 10,56 olarak ifade edildi.
Elbette ki bu resmi tüketici enflasyonu… Bu bir…
Asgari ücret ve memur maaşlarına zamlar bu enflasyon baz alınarak belirleniyor.
Buna "çalışanların maaş artışı enflasyonu" da diyebiliriz.
Yeni Ekonomi Programı'nda 2019 yılı sonu resmi enflasyonun yüzde 12 olacağı tahmin edildi.
Elbette ki asgari ücretli için bu oran genellikle taban değil, tavan fiyat olarak uygulanıyor. Aynen tarım ürünlerinde taban fiyat olarak belirlenen, ama pratikte tavan fiyat olan fiyat uygulaması gibi…
TÜİK'e göre, Kasım ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında tüketici enflasyonu yüzde 15,87 oldu. Bu ikinci enflasyon…
Bu enflasyona göre kira artışları belirleniyor.
Buna "kira artışı enflasyonu" da diyebiliriz.
Maliye'nin, yıllık vergi ve ceza artışlarını ifade eden "yeniden değerleme oranı", 2020 yılı için yüzde 22,58 olarak ilan edildi. Bu da Maliye'nin pratik uygulamada kabul ettiği enflasyon rakamı…
Bu üçüncü enflasyon…
Buna "vergi ve ceza enflasyonu" da diyebiliriz.
Tüketici enflasyonunda bir de "halkın enflasyonu" var. Bu da dört…
Yani vatandaşlarımızın gıda fiyatlarında yüzde 40'lar seviyesinde, elektrik ve doğalgaz faturalarında yüzde 50'ler seviyesinde, faiz ödemelerinde yeri geldiğinde yüzde 100'ler seviyesinde maruz kaldığı, icralık olduğu gerçek enflasyon…
Hani şu 1999'da 11,5 çeyrek altın alabildiğimiz asgari ücreti, bugün sadece 4,5 çeyrek altın alabilecek kadar eriten, resmi rakamlarla gizlenen gerçek enflasyon…
Beşinci enflasyon ise üreticilerin maruz kaldığı enflasyon… TÜİK, üretici enflasyonunu yılık yüzde 4,26; 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında da yüzde 19,68 olarak açıkladı.
Esasen üreticilerin yaşadıkları gerçek enflasyonu da hesaba katarsak, belki de 5 değil, 10 farklı enflasyon tanımı da yapılabilir.
Üreticiler sadece finansman maliyeti olarak bile minimum yüzde 35-40 faiz giderine maruz kaldığı bir atmosferde yıllık yüzde 4,26'lık bir üretici enflasyonu pek de akla mantığa uygun değil…
Enflasyonla mücadele kapsamında, fiyatları zorla baskılamak için böyle bir rakam oluşturulduğu gayet açık… Ama nereye kadar?
Üreticiyi baskılıyorsun, zarar ediyor; tüketiciyi baskılıyorsun geliri eriyor.
Üreticiler için bu baskılama işten çıkarmaları, konkordatoları, iflasları arttırıyor.
Tüketiciler için bu baskılama borçları, icraları ve toplu intiharları arttırıyor.
418 maddeden oluşturulan enflasyon sepetleriyle, eksilerin artıları götüreceği şekilde belirlenen ürünlerle masabaşında yapılan enflasyon hesaplaması üreticiyi de, tüketiciyi de, kısaca topyekün milleti bitiyor.
Bu kısırdöngü tablo, siyasilerimizin yıllardır ısrarla ve inatla uyguladığı sistemi çökmüş olan kapitalist ekonomi anlayışının doğal bir neticesidir.
Halbuki, uygulandığı takdirde enflasyonun bir sorun olmaktan çıkacağı, sürekli sıfır olacağı yepyeni bir ekonomik sistem var, neden görmemekte inat ediyoruz?
Enflasyonu hem üretici, hem de tüketici için sıfır yapacak olan adım, elbette ki üretim tüketim dengesinin sağlanmasıdır.
Tüm ekonomistler bilir ki, üretimin tüketimin dengeli olduğu konum enflasyonun sıfır olduğu konumdur ve bu konumda faizler de sıfırdır.
Diğer bir ifadeyle, faizlerin sıfır olmadığı bir konumda asla enflasyon sıfır olamaz, ekonomik denge sağlanamaz. Bu kapitalist ekonomi kitaplarında da anlatılan bir konudur.
Ama Kapitalizm, faizi sisteminin merkezine aldığı için böyle bir ekonomik neticeye ulaşılamayacağını kabul eder.
Faizlerin sıfır olduğu, üreticinin sıfır faizli finansmanla desteklendiği, tüketicinin ise cebine devlet eliyle sosyal devlet projeleri gereği ekstra bir gelirin konulduğu bir ekonomide üretim tüketim dengesi sağlanır ve enflasyon diye bir hastalık da kalmaz.
İşte bu formülün bugün dünyadaki adı Milli Ekonomi Modeli'dir.
BRICS devletlerini dünyanın lideri yapan bu eşsiz Modelin sahibi Prof. Dr. Haydar Baş, içimizden biri ama peşinden koştuğumuz yabancılar kadar bile değerini bilmiyoruz.
Artık kendi sebep olduğumuz olumsuzluklardan şikâyet etmek yerine, çözümün dünyadaki tek adresinde buluşmalıyız.