Akciğer iltihabı, akciğer dokularında ortaya çıkan mikroorganizmaların neden olduğu bir iltihap çeşididir. Genelde bir akciğer enfeksiyonu hava keselerinin ve akciğerlerdeki küçük hava yollarının iltihap kapmasına neden olur. Akciğerler düzenli bir şekilde çalışamaz ve havadan kana yeterli oksijen aktaramaz hale gelir.
Akciğer iltihaplanmasına neden olan enfeksiyonlar bakteri, virüs ya da mantar kaynaklı olabilir. Çoğu enfeksiyon sonbahar ya da kış aylarında görülür.
Akciğer İltihabı Belirtileri
- Öksürük – başlangıçta kuru olur ve daha sonra yeşil/sarı renkli balgama dönüşür.
- Ateşlenme ve hararet
- Nefes alma problemleri ve hızlı nefes alma
- Göğüs kafesinde ağrı
- Titreme ve gece terlemeleri
- İştah kaybı
- Özellikle yaşlılarda sersemlik ve dengesizlik
- Kas ağrıları
Bu belirtiler her zaman akciğer iltihabının sonucu olarak ortaya çıkmayabilir. Bu belirtilerden herhangi birini taşıyorsanız bir an önce doktora görünmeniz gerekir. Belirtiler şiddetli ise acilen doktor çağrılmalıdır. Akciğer iltihabı bazen oksijen almayı güçleştirerek vücut için çok tehlikeli olabilir. Bunun sonucu parmak altlarında ve dudaklarda morarmalar ortaya çıkabilir.
Akciğer İltihabının Nedenleri
Akciğer iltihaplanmasına neden olan mikroorganizmayı tespit etmek her zaman mümkün olmayabilir. Hastalanmadan önce de söz konusu mikrop vücutta yer alabilir. Akciğer iltihaplanmasının en yaygın nedeni S.pnemoniae adlı bir bakteridir. İltihaba neden olan diğer yaygın bir bakteri ise B-tipi Haemophilus influenze adlı bir bakteridir.
Staphylococcus aureus adlı bir bakteri ise hastanelerde yaygın olarak bulunur ve yatan hastalarda akciğer iltihaplanmasına neden olabilir. Mycoplasma pneumoniae adlı bir bakteri ise her dört yılda bir salgın hastalıklara neden olur ve çoğunlukla çocukları tehdit eder.
Akciğer iltihaplanmasının diğer nedenleri şunlardır:
- Grip ve su çiçeği virüsü
- Zararlı maddeleri soluma; kirli hava, zararlı kimyasal gazlar, sigara dumanı
Ayrıca aşağıdaki durumlara sahip kişiler yüksek akciğer iltihaplanması riski altındadır:
- Zayıf kişiler
- 65 yaş üzeri kişiler ve çocuklar
- Sigara içenler (sigara akciğerlere hasar vererek, enfeksiyona hassas hale getirir.)
- Uzun süreli akciğer, kalp, karaciğer ve böbrek rahatsızlıkları olanlar
- Şeker hastası olanlar
- Çok fazla alkol tüketenler
- Kanser ya da lösemi olanlar ya da kemoterapi alanlar
- Zayıf bağışıklık sistemi olanlar
Akciğer İltihabının Teşhisi
Doktor hastaya belirtiler hakkında sorular sorar ve muayene eder. Göğüs kafesi üzerinden steteskop yardımıyla hastanın nefes seslerini ölçer. Ayrıca şu testler yapılır:
- Enfeksiyonun nerede ve ne şiddette olduğunu anlamak için göğüs kafesi üzerinden röntgen çekilir.
- Parmak ucuna sıkıştırılan bir cihazla kandaki oksijen miktarı ölçülür.
- Kan testleri yapılır.
- Balgamdan bir örnek alınarak incelenmek üzere laboratuvara gönderilir.
- İdrar testi yapılır.
Akciğer İltihabı Tedavisi
1) İlaçlar
Doktor tarafından yazılan antibiyotiğin çeşidi iltihaba neden olan bakteri çeşidine göre değişir. Eğer doktor enfeksiyona hangi bakterinin neden olduğu tespit edilemezse doktor geniş aralıkta bakteriler için etkili olabilen antibiyotikler yazar.
Antibiyotikler yaklaşık 5-7 gün düzenli olarak alınmalıdır. Antibiyotiklere başladıktan sonra 48 saat içinde daha iyi hissedilmezse doktora danışmak gerekir. Bu enfeksiyona neden olan bakterinin dirençli olmasından kaynaklanır. Böyle bir durumda doktor farklı bir antibiyotik yazar.
Akciğer iltihabına virüs neden oluyorsa antibiyotikler işe yaramaz. Bu durumda vücut virüsle savaşmak için kendi antikorlarını üreterek hastalığın üstesinden gelir.
2) Hastanede Tedavi
Hastalık daha şiddetli ise doktor hastanın tedaviyi hastanede sürdürmesini isteyebilir. Damar yoluyla antibiyotik tedavisi uygulanır. Ayrıca oksijen almada zorluk çekiliyorsa yapay bir oksijen aletiyle oksijen takviyesi de yapılır.
3) Kişisel Bakım
Akciğer iltihabı olan kişiler sigaradan uzak durmalı, yeterli sıvı almalı ve yeterli dinlenmelidir. Balgam sorunu varsa ara ara derin nefesler alınmalıdır. Yüksek ateş varsa doktora da danışılarak ateş düşürücü ilaçlar alınabilir.