BENHindistan ulaşıyor potansiyeli? 2023 yılının üçüncü çeyreğine kadar olan dönemde ülke %8,4 oranında şaşırtıcı bir büyüme kaydetti. Önümüzdeki beş yıl içinde yılda %6,5 büyüyerek dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomisi haline gelmesi bekleniyor. Şimdiye kadar, çok iyi. Eleştirmenlerin işaret ettiği gibi sorun, Çin, Japonya ve Güney Kore’nin hızlı büyüme dönemlerinde yılda yaklaşık %10 büyümesidir. Hindistan’ın daha az etkileyici rakamları kısmen küreselleşmedeki yavaşlamayla açıklanabilir. Ancak San Diego’daki Kaliforniya Üniversitesi’nden Karthik Muralidharan’ın “Hindistan’ın Kalkınmasını Hızlandırmak” başlıklı yeni kitabı, daha hızlı kalkınmanın önündeki temel engelin “devlet kapasitesi” eksikliği olduğunu öne sürüyor.
Sayın Muralidharan bu kavramı hükümetin “etkililiği” olarak tanımlıyor. Kapasitesi olmayan bir ülkeye para yatırmak, arızaya yaklaşan bir arabaya yakıt eklemek gibidir: Bu sizi fazla ileri götürmez. Şu anda Hindistan devleti, açıkça tanımlanmış hedeflere ulaşarak “görev modunda” başarılı oluyor. Nisan ayında seçmenlerin bir başbakan seçmesi nedeniyle tarihin en büyük demokratik tatbikatını gerçekleştirmesi bekleniyor. Aynı zamanda yönetimin eğitim ve sağlık gibi sıradan, gündelik yönleriyle de mücadele ediyor. Kırsal kesimde beşinci sınıfa giden her beş çocuktan üçü ikinci sınıf düzeyinde okuyamıyor ve son beş yılda başarısızlık oranı daha da kötüleşti.
Sorunun bir kısmı Hindistan demokrasisinin erken gelişmişliğinden kaynaklanıyor. Ülkenin büyük ölçüde fakir olduğu 1950’de oy hakkı evrensel hale geldi. Vatandaşlar, paraları ve kapasiteleri gelmeden çok önce devletin temel ihtiyaçlarını karşılamasını talep etti. Örneğin Hindistan, gıda güvenliği programını 1960’larda başlattı, ancak Amerika’nın 1930’larda kendi programını başlattığı zamana göre kişi başına 15 kat daha zengindi.Bu bir model oluşturdu: Hindistan devleti çok şey yapıyor ama iyi değil yeterli.
Sayın Muralidharan 800 sayfalık eserinde düzeltmeler sunuyor. Kitap, Hint sisteminin nasıl çalıştığına ve geliştirilebileceğine dair ayrıntılarla dolu. Üç fikir öne çıkıyor. Bunlar devletin insanları nasıl yönetmesi, teknolojiyi nasıl kullanması ve federal sistemini nasıl geliştirmesi gerektiğiyle ilgilidir. Ve diğer hükümetlere ders veriyorlar.
Bay Muralidharan yüksek lisans öğrencisi olduğu 2002 yılından bu yana devamsızlık oranlarına ilişkin anketler yürütmektedir. Öğretmenlerin okulu muhtemelen öğrenciler kadar özledikleri ortaya çıktı: Zamanın yüzde 20 ila 30’unda devamsızlık yapıyorlar. Sorun maaş değil. 2017 yılında Yale Üniversitesi’nden Rohini Pande tarafından yapılan bir araştırma, 33 ülke arasında Hindistan’ın kamu sektörü çalışanlarına en yüksek maaş primini sunan ikinci ülke olduğunu ortaya çıkardı. Sorun daha ziyade yönetimle ilgili gibi görünüyor. Okul denetimi pozisyonları %20-40 gibi çok yüksek boşluk oranlarına sahiptir. Bay Muralidharan, bu tür rolleri doldurmanın daha fazla öğretmen işe almaktan on kat daha uygun maliyetli olacağını tahmin ediyor.
Bu tür sorunlar kamu hizmeti yönetimine garip bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Her yıl yaklaşık bir milyon Hintli yaklaşık 1.000 yer için başvuruda bulunuyor ve bu da onu tarihteki en seçici bürokrasilerden biri haline getiriyor. Ancak Hindistan’da 1000 kişi başına yalnızca 16 memur düşüyor; bu da dünyadaki en düşük oranlardan biri. Hintli yetkililer ortalama olarak her 15 ayda bir hükümetin farklı kademelerindeki pozisyonlarını değiştiriyor. Yeni emekli olanlardan birinin belirttiği gibi, bu, belirli bir alanda uygun uzmanlığı geliştirmek için çok az zamanları olduğu anlamına geliyor. Bu nedenle sorunlar çözülmüyor.
Daha iyi veriler faydalı olacaktır. Öğretmen devamsızlık oranlarını belirlemek için üniversite araştırması yapılmamalıdır. Eğitim başarısına ilişkin resmi rakamlar, bağımsız kuruluşlar tarafından toplananlardan çok daha olumlu bir tablo çiziyor. Okullar ve alt düzey bürokratların hile yapmaya teşvikleri var. Bu nedenle Bay Muralidharan, dijital veri toplamayı, denetimleri ve daha sıkı hesap verebilirliği öneriyor.
Kitap boyunca yinelenen bir tema, Hindistan’ın federal yapısına dikkat edilmesi gerektiğidir. Ülkede son derece çeşitli 28 eyalet bulunuyor ve bunlardan 15’i nüfus açısından dünyanın ilk beş ülkesi arasında yer alacak kadar büyük. Tarihsel olarak Hintli politikacılar, şirketlerin liderlere iyilik karşılığında rüşvet verdiği, liderlerin parayı aslında seçmenlere rüşvet vermeyi de içeren pahalı kampanyaları finanse etmek için kullandığı yolsuzluk döngülerinin kurbanı olmuşlardır. Bazı eyaletlerde bu döngü kırılmaya başlıyor. İşleri halletmeyi vaat eden kampanyalar, Hindistan başbakanı Narendra Modi’nin Gujarat eyaletini yönetirken şöhrete kavuşmasını sağlayan şeydi.
Ancak köy ve kasabalardan oluşan “üçüncü kademe” hükümetteki ilerleme daha az etkileyici oldu. 1978’den 1989’a kadar Çin’in lideri olan Deng Xiaoping, yerel yetkilileri ekonomik performanslarından dolayı ödüllendiren reformlar başlattı. Hindistan, özellikle devletlerin yerel yönetimlerine daha fazla kaynak ve güç vermesi halinde, benzer bir yöntemden yararlanabilir. Bay Muralidharan tarafından incelenen 18 benzer ülke arasında Hindistan, kamu maliyesi söz konusu olduğunda en az merkezi olmayan ülkeydi. Devlet harcamalarının yalnızca %3’ü yerel düzeyde gerçekleştirilirken, Çin’de bu oran %51’dir. 2000 yılında üç Hindistan eyaleti – Bihar, Madhya Pradesh ve Uttar Pradesh – ikiye bölündü. Aynı durum 2014 yılında Andhra Pradesh için de geçerliydi. Dört bölümün tamamı daha hızlı ekonomik büyümeye yol açtı.
Daha hızlı çizikler
Bay Muralidharan’ın kitabında çok daha fazlası var. Ancak personelde, verilerde ve federalizmde yapılacak değişiklikler, birlikte Hindistan’ın yönetimi ve dolayısıyla büyümesi için harikalar yaratabilecek bir dizi reformun başlangıcını temsil edecek. Aslında, Hindistan şehirleri ve eyaletleri arasındaki performanstaki basit farklılıklar, potansiyel faydaları göstermektedir. Büyük ve nispeten iyi yönetilen bir eyalet olan Karnataka, kişi başına ülkenin en fakir eyaleti olan Bihar’dan altı kat daha zengindir ve bu da Hindistan’ı dünyadaki coğrafi açıdan en eşitsiz ülkelerden biri haline getirmektedir. İç göç nispeten nadirdir, bu da gelirlerin daha hızlı artması için yoksul devletlerin birlikte hareket etmeleri gerektiği anlamına geliyor. Bay Muralidharan’ın tanımladığı değişikliklerin uygulanması zor olacak, ancak imkansız da değil. Ve eğer bazı eyaletler bu adımı atarsa, başkalarına da kendilerini örnek alma konusunda ilham verebilirler. ■
Ekonomi hakkındaki köşemiz Free Exchange’den daha fazlasını okuyun:
“Freakonomics” ekonomiyi dönüştürmekte neden başarısız oldu (21 Mart)
Nasıl NIMBYKarbon emisyonlarını artırıyor (14 Mart)
Ekonomistin Lüks Çanta Pazarı Rehberi (7 Mart)
Haftalık ücretsiz bültenimiz Essential India’ya abone olarak Hindistan kapsamımızdan haberdar olun.