Ayas, sarayda sultanın bir rütbe, bir paye verdiği kimseler içinde en güvendiği, en gözde kişi idi. Bunun için Sultan’ın maddi ve manevi iltifatlarına mahzar oluyordu. Bu durum Ayas’la aynı rütbedeki vezirler ve diğer yüksek dereceli memurların kıskançlığına, Ayas hakkında ileri geri konuşmalarına sebep oluyordu. Ama Sultan Mahmut her şeyden haberdardı. Bir gün vezirlerinin, kumandanlarının katıldığı bir gezi düzenledi. Bu gezi sırasında yakınlarından geçmekte olan bir kervan Sultan Mahmut’a, Ayası’ın değerini kanıtlamak için aradığı fırsatı verdi. Sultan Mahmut, vezirlerinden birini çağırdı ve ona,
- Git, şu kervan nerden geliyormuş sor, dedi vezir gitti sordu ve döndü:
- Sultanım, bu kervan Çin’den geliyormuş.
- Peki nereye gidiyormuş?
- Onu sormadım efendim.
Sultan Mahmut bunun için bir başka veziri çağırdı ve ona,
- Git şu kervan nereye gidiyormuş öğren dedi.
Vezir öğrenip geldi:
- Sultanım Mısır’a gidiyormuş.
- Anlaşıldı, yükü neymiş?
- Onu öğrenmedim efendim.
Böyle kaç tane vezir denedi. Kervan hakkında tatminkâr bilgi edinemedi. Bunu üzerine mevcut vezir ve diğer yetkililere şöyle dedi:
Ayas’ı çekemediğinizi, hakkında ileri geri konuştuğunuzu, gözden düşürmeye çalıştığınızı biliyorum. Benim Ayas’a değer verişim sahip olduğu engin kabiliyetlerden, verilen her görevde gösterdiği ustalık ve beceriklilikten dolayıdır. Beşinizin, onunuzun birlikte üstesinden gelemediği bir işi tek başına hak edebilmesi sebebiyledir. En basiti şu kervan hakkında hanginizi göndersem yeterli bilgileri edinemediniz. Hâlbuki daha önce böyle bir konuda Ayas’ı denedim, bir seferde tekmil bilgiyi, akla gelebilecek tüm soruların cevabını öğrenip beni aydınlatmıştı. İşte benim Ayas’ı tutmamın, ona farklı muamele yapmamın sebebi budur.
GÜZEL SÖZLER
“Görev, içinde bulunduğumuz zamanın bizden istediği şeydir.” / Geothe
“Dünyanın en zor şeyleri şunlardır: Sır tutmak, kusur bağışlamak ve başkalarını değerlendirmek.” / Chillo