Maddenin Kaç Hali Vardır
Her zaman maddenin kaç hali vardır sorusuna üç diyerek cevap veririz: katı, sıvı ve gaz. Şaşıracaksınız ama aslında maddenin on beş hali vardır ve sürekli artmaktadır.
Biliyoruz ki sıvı katı ile gaz arasındaki haldir. Katı hal, maddenin belirli bir şekle ve hacme sahip olmasıdır. Gazların ise şekli ve hacmi yoktur. Plazma hal de gaz gibidir. Bunun dışına maddenin daha birçok hali vardır.
İşte maddenin halleri:
- Katı
- Amorf katı
- Sıvı
- Gaz
- Plazma (iyonlaşmış gaz)
Dünya dışında evrendeki maddenin yüzde 99'unu plazma hali oluşturur.
- Süper akışkan
- Süper katı
- Dejenere katı
- Nötronyum
- Güçlü simetrik madde
- Zayıf simetrik madde
- Kuarkgluon plazma
- Fermiyonik yoğunlaştırma
- Bose-Einstein yoğunlaştırması
- Acayip madde
Bu yazıda Bose-Einstein yoğunlaştırmasını inceleyeceğiz.
Bose-Einstein yoğunlaştırması, bir elementi mutlak sıfırın çok az üzerinde olacak kadar düşük bir sıcaklığa gelinceye kadar soğutulunca ortaya çıkar. Bu gerçekleştiğinde çok farklı şeyler gözlemlenmeye başlar. Bose-Einstein yoğunlaştırmasını bir kaba koyarsanız yükselerek taşacaktır. Bu, kendi enerjisini azaltmak için gerçekleştirdiği bir girişimdir ama zaten olabilecek en düşük seviyededir.
Satyendra Nath Bose'un çalışmasını inceleyen Einstein, 1925'te Bose-Einstein yoğunlaştırmasını öngördü ancak fiili olarak imal edilmesi için 1995 yılını beklemek gerekti. ABD'de gerçekleşen bu çalışmanın yaratıcılarına 2001 Nobel Ödülü verilmiştir. Ayrıca Einstein'ın 2005'te elyazması ortaya çıkarıldı.
NeOldu.com / Özel Haber