Puma (Puma concolor) ince bir gövdesi, uzun arka bacakları, geri çekilebilir pençeleri ve tipik olarak ağzı açık sarımsı kahverengi, grimsi veya kırmızımsı bir palto ile karakterize çok büyük, Yeni Dünya vahşi bir kedidir (Felidae familyası). Ayrıca şöyle bilinir puma, dağ Aslanıveya panterbölgeye bağlı olarak, bu büyük, yalnız kedi, Batı Yarımküre'de (Iriarte ve ark. 1990), Kanada'daki Yukon'dan Güney Amerika'nın Güney And Dağları'na kadar uzanan en büyük vahşi karasal memelilere sahiptir. Aynı zamanda Yeni Dünyadaki, jaguardan sonra ve dünyanın dördüncü en ağır kedisi, kaplan, aslan ve jaguardan sonra, en küçük kedigillerle en yakından ilişkili olmasına rağmen.
Uyarlanabilir, genelci bir tür olan puma, her yeni Dünya habitat tipinde bulunur. Yetenekli bir sap ve tuzak avcısı olan puma, çok çeşitli bir av peşinde koşar. Birincil gıda kaynakları, özellikle menzilin kuzeyindeki geyik ve bighorn koyunları gibi evcil sığırları, atları ve koyunları içerir, ancak böcek ve kemirgenler kadar küçük türleri avlar. Besin zincirinin tepesinde bir avcı olarak, puma av türlerinin popülasyonlarını dengede tutmaya yardımcı olur.
Puma, takip için yoğun çalkantılı ve kayalık alanlarla yaşam alanlarını tercih eder, ancak açık alanlarda yaşayabilir. Bu münzevi bir kedidir ve genellikle insanlardan kaçınır. İnsanlara yapılan saldırılar nadirdir.
Avrupa’nın Amerika’nın sömürgeleştirilmesinden sonraki zulüm ve puma habitatının insani gelişimini sürdürmesi nedeniyle, popülasyonlar tarihsel aralığının birçok yerinde düşmüştür. Özellikle, puma Florida'da izole edilmiş bir alt popülasyon dışında, Kuzey Amerika'nın doğu bölgelerinde tükenmiştir; hayvan, eski doğu bölgesinin bazı kısımlarını yeniden kolonize ediyor olabilir. Geniş ürün yelpazesiyle puma, Amerika'nın yerli halklarının mitolojisinde ve çağdaş kültürde onlarca ortak isme ve çeşitli referanslara sahiptir.
Açıklama
Fiziksel özelliklerPumalar yerli kediyi andırsalar da, yetişkin bir insanla aynı boyuttadırlar.
Pumalar, biraz yuvarlak başlı ve dik kulaklı ince kedilerdir. Güçlü avları, boyunları ve çeneleri vardır, bu da büyük avları kavramalarını ve tutmalarını sağlar. Tüm kedilerde olduğu gibi, dört ayak üstünde, parmak uçlarında dijitta bir şekilde yürürler. Arka bacakları ön bacaklarından daha uzun ve daha güçlüdür, bu da sprint ve sıçramaya dayanıklılık verir, fakat uzun mesafe koşuları için dayanıklılık değildir. Ön pençelerinde beş tane geri çekilebilir pençeyle (biri bir çiğ lahana) ve dört tanesi arka pençelerinde büyük pençeleri vardır. Daha büyük ön ayaklar ve pençeler kavrama avına uyum sağlar (Wright ve Amirault-Langlais 2007).
Cougars, kedi ailesindeki orantılı olarak en büyük arka bacaklara sahiptir (Nowell ve Jackson 2006), büyük bir sıçrama ve kısa koşma kabiliyeti sağlar. Puma için 5,4 metre (18 fit) istisnai bir dikey sıçrama bildirilmiştir (SDZ 2008). Yatay atlama yeteneği, 6 ila 12 metre (20 ila 40 fit) arasında herhangi bir yerde önerilir. Puma saatte 55 km (saatte 35 mil) kadar hızlı koşabilir (CanGeo 2008), ancak en iyi uzun kovalamalardan ziyade kısa, güçlü sprintlere uyarlanır.Bir puma arka pençesi
Puma boyama düzdür (dolayısıyla Latin concolor) ancak bireyler arasında ve hatta kardeşler arasında büyük farklılıklar gösterebilir. Kat tipik olarak sarımsı kahverengidir, ancak çeneler, çene ve boğazı içeren gövde altı üzerinde daha hafif yamalar ile gümüş-gri ya da kırmızımsı arasında değişir. Bebekler lekelendi ve kuyruklarında mavi gözlü ve halkalarla doğdu (Nowell ve Jackson 2006); Yavrular soluktur ve koyu lekeler yanlarında kalmaktadır (Aralık 2008). Aksine fıkralarına rağmen ve melanistik (siyah) puma formlarının yaygın olduğunu belirten referans çalışmalarına rağmen (Grzimek ve ark. 2004), diğer yetkililer tamamen siyah rengin (melanizm) pumalarda belgelenmediğini iddia eder (Glenn 2006). .3 "Kara panter" tabiri, diğer türlerin melanistik bireylerini, özellikle de jaguarları ve leoparları (MB) ifade etmek için ortak olarak kullanılır.
Pumalar büyük kedilerdir. Kedi ailesi (Felidae) genellikle Pantherinae alt ailesinin "büyük kedileri" ve alt Felinae ailesinin "küçük kedileri" olarak bölünürken, puma Felinae alt ailesinin bir parçasıdır ve yine de bazıları kadar veya daha ağır olabilir "büyük kediler". Pumalar jaguarlar kadar büyük olabilir, fakat daha az kaslı ve güçlüdür; aralıklarının çakıştığı yerlerde, puma ortalamanın altında olma eğilimindedir. Puma, leopardan ortalama olarak daha ağırdır, fakat kaplan veya aslandan daha küçüktür. Yetişkin pumaları omuzlarında yaklaşık 60 ila 80 santimetre (2,0 ila 2,7 fit) durmaktadır. Yetişkin erkeklerin uzunluğu 2.4 metre (8 feet) uzunluğunda, burnundan kuyruğa, genel olarak türler için önerilen kuyruğa göre 1,5 ile 2,75 metre (5 ve 9 feet) arasında değişmektedir (TPW; Aralık 2008). Erkeklerin ortalama ağırlığı yaklaşık 53 ila 72 kilogramdır (115 ila 160 pound). Nadir durumlarda, bazıları 120 kilogramın (260 pound) üzerine ulaşabilir. Kadınların ortalama ağırlığı 34 ila 48 kilogram arasındadır (75 ila 105 pound (Nowell ve Jackson 2006). Puma boyutu ekvatora en küçük ve kutuplara doğru daha büyüktür (Iriarte ve ark. 1990).
"Büyük kedi" cinsinin üyelerinin aksine Panthera-kaplan (Panthera tigris)aslan (Panthera leo), jaguar (Panthera onca)ve leopar (Panthera pardus- puma kükremez, özel larinks ve hyoid aparatlarından yoksun Panthera (Weissengruber ve diğerleri 2002). Yerli kediler gibi, pumalar sivri uçlu tısyaları, hırıltıları ve mızrakları, ayrıca cıvıltıları ve ıslıkları seslendirir. Genellikle diğer hayvanların yanlış yorumlanmış çağrıları olsalar da, ortak isimlerinden bazılarına atıfta bulunarak çığlıklarıyla tanınırlar (ECF 2006).
Davranış ve diyetPumalar daha çok geyik ve diğer memelilerde beslenen pusu avcılarıdır.
Tüm kediler gibi, puma da diyetinde et gerektiren zorunlu bir etoburdur. (Bobcats gibi bazı kedi türleri, et diyetlerini meyve ile tamamlarlar). Diğer kedilerde olduğu gibi, pumaların dişleri de eti kesmek için uzun av köpekleri ve et kesmek için bıçak benzeri azı dişleri için diyetleri için çok uygundur (Voelker 1986).
Başarılı bir general yırtıcı hayvan olan puma, böceklerden büyük mermilere kadar yakalayabildiği her hayvanı yiyecektir. En önemli av türü, özellikle Kuzey Amerika'daki çeşitli geyik türleridir; katır geyiği, beyaz kuyruklu geyik, geyik ve hatta büyük geyikler kedi tarafından alınır. Bighorn koyunları, atlar ve sığır ve koyunlar gibi evcil hayvan türleri gibi diğer türler de pek çok alanda birincil besin maddesidir. Bir Kuzey Amerika araştırması araştırması av maddelerinin yüzde 68'inin özellikle geyik gibi ungulates olduğunu buldu. Yalnızca Florida panteri (bir puma alt türü), genellikle yabani domuzları ve armadilloları tercih ederek, farklılıklar göstermiştir (Iriarte ve ark. 1990). Yellowstone Milli Parkı'ndaki soruşturma, geyiklerin ardından katır geyiğinin puganın birincil hedefi olduğunu gösterdi; av üssü, parkın, puma kaynakları için rekabet ettiği gri kurtlarla paylaşılır (Akenson ve ark. 2007; Oakleaf ve ark. 2007). Alberta'da yapılan kış ölümleriyle ilgili bir başka çalışma (Kasım-Nisan), ungulate'lerin puma diyetinin% 99'undan fazlasını oluşturduğunu göstermiştir. Bazı pumaların nadiren bighorn koyunlarını öldürdüğü, bazılarının ise türlere yoğun olarak güvendiği için, bireysel av tanıma olduğu öğrenildi (Ross ve ark. 1993).
Orta ve Güney Amerika'daki puma aralığında, diyet içindeki geyik oranı azalmaktadır. Capibara gibi büyük kemirgenler dahil olmak üzere, küçük ila orta boy memeliler tercih edilir. Ungulates, bir ankette av maddelerinin sadece yüzde 35'ini, Kuzey Amerika'nın yaklaşık yarısını oluşturuyor. Av eşyalarının büyüklüğündeki düşüş için daha büyük jaguar ile rekabet önerilmiştir (İriarte ve ark. 1990). Pumaya ait diğer listelenen av türleri arasında fareler, kirpi ve yabani hayvanlar bulunur. Kuşlar ve küçük sürüngenler güneyde bazen avlanır, ancak bu Kuzey Amerika'da nadiren kaydedilir (Iriarte ve ark. 1990).
Sprint yapabilse de, puma tipik olarak bir tuzak avcısıdır. Avının arkasına güçlü bir sıçrama ve boğucu bir boyun ısırması yapmadan önce, fırça ve ağaçların arasından, çıkıntıların veya diğer kapalı noktaların arasından saplanır. Puma, küçük avının bir kısmının boynunu, hayvanı yere taşıyan güçlü bir ısırık ve momentumla kırabilir (Wrightv ve Amirault-Langlais. 2007). Öldürme tekniğini destekleyen esnek bir omurgasına sahiptir.
Öldürmelerin genellikle iki haftada bir büyük bir gariplikte olduğu tahmin ediliyor. Dönem gençleşen kadınlar için küçülür ve yavruların yaklaşık 15 ayda neredeyse olgunlaştığı her üç günde bir öldürme kadar kısa olabilir (Nowell ve Jackson 2006). Kedi genellikle bir öldürmeyi tercih edilen bir noktaya sürükler, fırçayla kaplar ve birkaç gün içinde beslenmeye geri döner. Genellikle, pumaya çöpçü olmadığı ve nadiren öldürmediği avları tüketeceği bildirilir; ancak inceleme için maruz kalan geyik karkasları, Kaliforniya'daki pumalar tarafından temizlendi ve bu da daha fırsatçı davranışlar gösterdi (Bauer ve ark. 2005).
Puma, köpek yarışçılarından kaçmasına izin veren tırmanma konusunda usta. Su ile güçlü bir şekilde ilişkili olmasa da yüzebilir (SDZ 2008).
Üreme ve yaşam döngüsü
Dişiler, bir buçuk ila üç yaş arasındaki cinsel olgunluğa erişirler. Genellikle üreme ömürleri boyunca her iki ila üç yılda bir ortalama bir çöpü (UDWR 1999); bu süre bir yıl kadar kısa olabilir (Nowell ve Jackson 2006). Dişiler 23 günlük bir döngünün yaklaşık 8 günü östrustadır; gebelik süresi yaklaşık 91 gündür (Nowell ve Jackson 2006). Dişiler bazen tek eşli olarak bildirilir (CanGeo 2008), ancak bu belirsizdir ve poliginezi daha yaygın olabilir. Kopülasyon kısa ama sık.Puma yavru kedi
Ebeveynliğe yalnızca kadınlar katılıyor. Dişi pumaların yavrularını şiddetle korudukları ve savunmalarında boz ayı kadar büyük olan hayvanlarla başarılı bir şekilde mücadele ettikleri görülmüştür. Çöp büyüklüğü bir ila altı yavru kedi arasında, tipik olarak iki veya üç arasındadır. Koruma sağlayan mağaralar ve diğer alkoller çöp olarak kullanılmaktadır. Doğuştan kör olan yavru kediler ilk önce tamamen annelerine bağımlıdır ve yaklaşık üç aylıkken sütten kesilmeye başlar. Büyüdükçe, anneleriyle birlikte yem alanlarına çıkmaya başlarlar, önce öldürme yerlerini ziyaret ederler ve altı ay sonra küçük avları kendi başlarına avlamaya başlarlar (UDWR 1999). Yavru kedi hayatta kalma oranları çöp başına bire birdir (Nowell ve Jackson 2006).
Alt yetişkinler, annelerini iki yaşlarında ve bazen daha erken yaşlarında kendi bölgelerini kurmaya çalışmak için terk eder; erkekler daha erken ayrılma eğilimindedir. Bir çalışma, çoğu zaman diğer pumalarla olan çatışmalar nedeniyle ("özel olmayan" çatışmalar), maternal aralıktan en uzak mesafedeki pumalar arasında yüksek morbidite olduğunu göstermiştir (UDWR 1999). New Mexico’da yapılan araştırmalar “erkeklerden önemli ölçüde dağılmış olan erkeklerin, puma dışı habitatların geniş yayılımlarını geçme ihtimalinin daha yüksek olduğunu ve muhtemelen habitat yamaları arasındaki nükleer gen akışından sorumlu olduklarını” göstermiştir (Sweanor ve diğerleri 2000).
Vahşi doğada yaşam beklentisi 8 ila 13 yıl arasında bildirilmektedir ve muhtemelen ortalama 8 ila 10 arasındadır; Vancouver Adası'ndaki avcılar tarafından en az 18 yaşında bir kadının öldüğü bildirildi (Novell ve Jackson 2006). Pumalar esaret altında 20 yıl yaşayabilir. Vahşi doğada ölüm nedenleri arasında engellilik ve hastalık, diğer pumalarla rekabet, açlık, kaza ve izin verildiğinde insan avı sayılabilir. Kedilerde endemik AIDS benzeri bir hastalık olan kedi immün yetmezlik virüsü, pumaya iyi adapte olmuştur (Biek ve ark. 2003).
Sosyal yapı ve ev içi
Neredeyse tüm kediler gibi, puma yalnız bir hayvandır. Sadece anneler ve kedi yavruları gruplar halinde yaşar, yetişkinler sadece eşleşmek üzere toplanırlar. Gizemli ve krep şeklinde, şafak ve alacakaranlıkta en hareketli olanı.
Puma bölgeseldir ve düşük nüfus yoğunluklarında devam eder.
Bölge büyüklükleri tahminleri büyük ölçüde değişir. Grzimek ve diğ. (2004), erkek aralığının en az 260 kilometrekare (100 mil kare) olduğunu ve genel olarak türlerin ev aralığının 32 ila 1,031 kilometre kare olduğunu bildirmektedir. İçindeki bir rapor Kanada Coğrafyası 150 ila 1000 kilometrekarelik (58 ila 386 metrekare) büyük erkek bölgelerinin kadın aralığının yarısı büyüklüğüne sahip olduğunu belirtmektedir (CanGeo 2008). Diğer araştırmalar, türler için 25 km² (10 sq mi) daha düşük, erkekler için 1300 km² (500 sq mi) daha yüksek bir üst sınır olduğunu göstermektedir (UDWR 1999). Amerika Birleşik Devletleri'nde, Teksas ve Kuzey Ovaları'nın Kara Tepeleri'nde 775 km²'nin (300 sq mi) üzerinde çok geniş bir aralık bildirilmiştir (Mahaffy 2004). Erkek aralıkları, kadınlarınkileri içerebilir veya üst üste binebilir, ancak en azından çalışıldığı yerde, pumalar arasındaki çatışmayı azaltmaya yarayan diğer erkeklerinkilerle değil. Dişilerin aralıkları birbirleriyle hafifçe örtüşebilir.
Kazıma izleri, idrar ve dışkı bölgeyi işaretlemek ve arkadaşları çekmek için kullanılır. Erkekler küçük bir yaprak ve ot yığınını birbirine kazıyabilir ve daha sonra bölgeyi işaretlemenin bir yolu olarak idrar yapabilir (SDZ 2008).
Ev çeşidi büyüklükleri ve genel puma bolluğu, araziye, bitki örtüsüne ve av bolluğuna bağlıdır (UDWR 1999). Örneğin San Andres Dağları'na bitişik bir kadın, yetersiz av bolluğunun gerektirdiği çok sayıda 215 km² (83 metrekare) ile bulundu (Sweanor ve ark. 2000). Araştırmalar, 100 km² (38 sq mi) başına 0.5 hayvandan 7'ye (Güney Amerika'da yapılan bir çalışmada) kadar Puma bolluğunu göstermiştir (Nowell ve Jackson 2006).
Erkekler kadınlardan daha fazla dağıldıkları ve doğrudan arkadaş ve bölge için rekabet ettikleri için, büyük olasılıkla çatışmaya gireceklerdir. Bir alt yetişkinin anne aralığını bırakmadığı durumlarda, örneğin babası tarafından öldürülebilir (Mahaffy 2004). Erkekler birbirleriyle karşılaştıklarında, tıslayıp tükürürler ve geri çekilmezse şiddet içeren çatışmalara girebilirler. Pumaya avlanma veya yer değiştirme, bölgeleri yıkarak ve genç, geçici hayvanları yerleşik bireylerle çatışmaya sokarak agresif karşılaşmaları artırabilir (WEG 2007).
Ekoloji
Dağılım ve yaşam alanı
Puma, Amerika’daki en geniş vahşi hayvan türüne sahiptir. Menzili, Kanada’nın kuzeyindeki Yukon’dan Güney And’a kadar 110 derece enlemde. Bobcat ve Kanada vaşağı ile birlikte Kanada'ya özgü olan sadece üç kedi türünden biridir (Wright ve Amirault-Langlais. 2007). Geniş dağılımı, uyumluluğundan neredeyse her habitat türüne dayanmaktadır: Tüm orman türlerinde ve alçak ve dağlık çöllerde bulunur. Çalışmalar, pumaya, yoğun iç fırçalı bölgeleri tercih ettiğini, ancak açık alanlarda çok az bitki örtüsü ile yaşayabildiğini göstermektedir (IUCN 2002). Tercih edilen habitatları arasında çökeltici kanyonlar, escarpments, jant kayaları ve yoğun fırça bulunmaktadır (SDZ 2008).Puma, Arizona-Sonora Çöl Müzesi, Tucson, Arizona'da fotoğraflandı.
Puma, Avrupa sömürgesinden sonraki iki yüzyılda Florida haricinde, doğusundaki Kuzey Amerika yelpazesinin çoğunda tükendi ve geri kalan kısımda ciddi tehditlerle karşı karşıya kaldı. Günümüzde, puma çoğu Batı Amerika eyaletinde, Kanada'nın Alberta ve Britanya Kolombiyası illerinde ve Kanada'nın Yukon Bölgesi'nde değişmektedir. Bazıları, özellikle Appalachian Dağları ve doğu Kanada'da küçük kalıntı popülasyonlarının (yaklaşık 50 kişi) var olabileceğine inanmaktadır. Doğu Kuzey Amerika’nın olası yeniden sömürgeleştirilmesine dair geniş tartışmalara konu olan raporlar var. DNA kanıtları, Kuzey Kuzey Amerika’daki varlığını ortaya koyarken, pürüzlü manzaraların birleşik haritası Orta Batı’daki Büyük Ova’dan Orta Kanada’ya kadar çok sayıda rapor gösteriyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin doğusundaki pumalar görülmeye devam ediyor. Maine, Vermont, New Hampshire ve Michigan'da yavrular görülüyor. Bununla birlikte, kesin olarak bilinen tek doğu popülasyonu, kritik olarak tehlikede olan Florida panteridir.
Rio Grande'nin güneyinde, Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN), Kosta Rika ve Panama hariç tüm Orta ve Güney Amerika ülkelerinde kedileri listelemektedir (IUCN 2002). Belirli eyalet ve eyalet istatistikleri Kuzey Amerika'da sıklıkla bulunsa da, güneyindeki kedi hakkında çok az şey bilinmektedir.
Puma'nın toplam üreme popülasyonunun IUCN tarafından düşüş eğilimi göstererek 50.000'den az olduğu tahmin edilmektedir (IUCN 2002). ABD eyalet düzeyindeki istatistikler genellikle daha iyimserdir; bu, puma popülasyonlarının geri teptiğini gösterir. Oregon’da, 2006’da 3 bin hedefi aşan sağlıklı bir nüfus bulunduğu bildirildi (ODFW 2006). Kaliforniya, kediyi aktif olarak korumaya çalıştı ve 4.000 ila 6.000 arasında benzer sayıda puma önerildi (CDFG 2007).
Ekolojik rol, avlanma ve rekabet
İnsanların yanı sıra, hiçbir hayvan vahşi doğada olgun pumalara avlanmaz. Bununla birlikte, kedi, kendi menzili boyunca apeks yırtıcı değildir. Kuzey menzilinde, puma gri kurt, kara ayısı ve boz ayı gibi diğer güçlü avcılarla etkileşime girer. Güneyde, puma daha büyük jaguar ile rekabet etmelidir. Florida'da, Amerikan timsahı ile karşılaşıyor.Bir puma ön pençe izi. Yetişkin bir pençe baskısı yaklaşık 10 cm (4 inç) uzunluğundadır (ESD 1991).
Yellowstone Milli Parkı ekosistemi, Kuzey Amerika'daki avcı-yırtıcı etkileşimlerini incelemek için verimli bir mikro kozmos sağlar. Üç büyük avcıdan, büyük boz ayı baskın görünmektedir, çoğu zaman, her zaman olmamakla birlikte, hem gri kurt paketini hem de puroyu öldürdüklerinden uzaklaştırabilir. Bir çalışma, kahverengi ya da siyah ayıların Yellowstone ve Glacier Ulusal Parklarındaki puma öldürmelerinin yüzde 24'ünü ziyaret ederek karkasların yüzde 10'unu kullandığını buldu (COSEWIC 2002).
Gri kurt ve puma, özellikle kış mevsiminde av için doğrudan yarışıyor. Gri kurttan ayrı olarak daha güçlü olmasına rağmen, soliter bir puma köpeklerin paket yapısına hâkim olabilir. Kurtlar öldürme çalabilir ve bazen de kediyi öldürebilir. Bir raporda bir dişi puma ve yavru kedilerini öldüren 14 kurttan oluşan büyük bir paket açıklanmaktadır. Tersine, yalnız kurtların dezavantajları vardır ve pumalar tarafından öldürüldüğü bildirilmiştir. Kurtlar, bölge ve av fırsatlarına hükmederek ve kedi davranışlarını bozarak puma popülasyon dinamiklerini ve dağılımını daha geniş ölçüde etkiler. Oregon’daki bir araştırmacı şöyle diyor: “Etrafta bir paket varken, pumalar öldürme etrafında rahat değil ya da yavru kedi yetiştiriyor Çoğu zaman büyük bir puma bir kurt öldürür, ancak paket olayı masayı değiştirir” (Cockle 2006). Bu arada, her iki tür de, bobcats ve coyotes gibi orta büyüklükteki avcıları öldürme kabiliyetine sahip ve sayıları bastırma eğilimindedir (Akenson, 2007).
Menzilinin güney kesiminde, puma ve jaguar örtüşen bölgeleri paylaşır (Hamdig 2006). Jaguar daha büyük av ve puma üst üste geldiklerinde küçülme eğilimindedir ve bu durum puma boyutunu azaltır (Iriarte et al. 1990). İki kedigilden, puma, daha geniş bir av nişinden ve daha küçük bir avdan en iyi şekilde faydalanabilir görünmektedir (Nuanaez ve ark. 2000).
Gıda zincirinin üstündeki veya yakınındaki herhangi bir yırtıcı hayvanda olduğu gibi, puma da av türlerinin popülasyonunu etkiler. Pumalarla avlanma, bir bölgedeki geyiklerin tür karışımındaki değişikliklerle ilişkilendirilmiştir. Örneğin, British Columbia’da yapılan bir çalışma, tercih edilen bir puma avı olan katır geyiği popülasyonunun azaldığını, beyaz kuyruklu geyiğe göre daha az sık avlanan popülasyonun arttığını gözlemledi (Robinson ve ark. 2002). Yoğun puma popülasyonunun bir bölgesine özgü nesli tükenmekte olan bir tür olan Vancouver Adası dağ sıçanı, puma ve gri kurt avlanmasından dolayı sayıları azalmış olarak görmüştür (Bryant ve Page 2005).
Adlandırma ve etimoloji
Puma, İngilizce’de çok sayıda isme sahiptir. puma ve dağ Aslanı popüler Diğer isimler kedigillerden jaguar benzeri bir hayvan, panter, ressam siyah kuyruk ucu yüzünden ve dağ çığlığı. Kuzey Amerika'da "panter" en çok Florida panter alt popülasyonuna atıfta bulunmak için kullanılır. Güney Amerika'da "panter", jaguarın hem lekeli hem de siyah renk morflarını ifade ederken, aynı zamanda Eski Dünya leoparına atıfta bulunmak için yaygın olarak kullanılır.
Puma, Kuzey ve Güney Amerika'daki geniş dağılımından dolayı en fazla isim alan hayvan için dünya rekorunu elinde tutuyor. Yalnızca İngilizce dilinde 40'tan fazla isme sahiptir (Guinness 2003, 49).
Portekizce'den "Puma" ödünç alınmış. çuçuarana, Fransızca yoluyla; Terim başlangıçta Tupi dilden türetilmiştir. Brezilya’da güncel bir form suçuarana. "Puma", İspanyolca aracılığıyla Peru'nun Quechua dilinden gelmektedir (Harper 2001a, 2001b).
Taksonomi ve evrim
Puma "küçük kedilerin" en büyüğüdür. Her ne kadar toplu özellikleri Pantherinae alt ailesindeki büyük kedilerinkine benzer olsa da, Felinae alt ailesine yerleştirilmiştir (Wozencraft, 2005). Felidae ailesinin yaklaşık 11 milyon yıl önce Asya'dan geldiğine inanılıyor. Felidler üzerinde yapılan taksonomik araştırmalar kısmi kalmıştır ve evrimsel geçmişleriyle ilgili bilinenlerin çoğu, mitokondriyal DNA analizine dayanmaktadır (Nicholas 2006), çünkü kediler fosil kayıtlarında yeterince temsil edilmemektedir (Johnson ve ark. 2006) ve önemli güven aralıkları vardır. önerilen tarihlerle.Büyük olmasına rağmen, puma küçük kedigiller ile yakından ilgilidir.
En son genomik çalışmasında Kedigiller, bugünün ortak atası leopardus, Lynx, Puma, Prionailurus, ve Felis Bering kara köprüsünden yaklaşık 8 ila 8,5 milyon yıl önce (mya) Amerika'ya göç etti. Soylar daha sonra bu sırayla ayrıldı (Johnson ve ark. 2006). Kuzey Amerika kökenli filitler daha sonra Panama'nın İsthmus'unun oluşumunu takiben Büyük Amerika Kavşağı'nın bir parçası olarak Güney Amerika'yı 3 mya'yı işgal etti. Puma başlangıçta ait olduğu düşünülüyordu. Felis, yerli kedi içeren cins, ancak şimdi yerleştirilir Puma jaguarundi ile birlikte, ağırlığının onda biri kadar olan bir kedi.
Çalışmalar, puma ve jaguarundi'nin Afrika ve Batı Asya'nın modern çitalarıyla en yakından ilişkili olduğunu göstermiştir (Johnson ve ark. 2006; Culver ve ark. 2000), ancak ilişki çözülmemiştir. Çita soyunun, bitkiden ayrıldığı öne sürülmüştür. Puma Amerika'daki soy ve Asya ve Afrika'ya geri döndü (Johnson ve ark. 2006; Culver ve ark. 2000), diğer araştırmalar Çita'nın Eski Dünya'nın kendisinde parçalandığını öne sürüyor (Ross ve ark. 2005). Amerika'ya küçük kedi göçünün ana hatları belirsizdir.
Son araştırmalar, Kuzey Amerika'daki puma popülasyonları arasında yüksek bir genetik benzerlik düzeyi olduğunu ortaya koymuş, bu da hepsinin küçük bir ata grubunun son zamanlarda soyundan gelebileceklerini göstermektedir. Culver ve diğ. (2000), orijinal Kuzey Amerika nüfusunun Puma concolor 10,000 yıl önce Pleistosen neslinin tükenmesi sırasında, diğer büyük memeliler, Smilodon, ayrıca kayboldu. Kuzey Amerika daha sonra bir grup Güney Amerikalı puma tarafından çoğaltılmıştır (Culver ve ark. 2000).
Altcins
1990'ların sonuna kadar, 32 kadar alt tür kaydedildi; Bununla birlikte, yakın zamanda yapılan bir mitokondrial DNA genetik incelemesi (Culver ve ark. 2000), bunların çoğunun moleküler düzeyde farklı olarak tanınmayacak kadar benzer olduğunu buldu. Araştırmanın ardından kanonik Dünyanın Memeli Türleri (3. baskı), beşi yalnızca Latin Amerika'da bulunan altı alt türü tanır (Wozencraft 2005):
- Arjantinli puma (Puma concolor cabrerae)
- önceki alt türler ve eş anlamlıları içerir hudsonii ve puma (Marcelli, 1922);
- Kosta Rika Puma (Puma concolor costaricensis)
- Doğu Güney Amerika Puma (Puma concolor anthonyi)
- önceki alt türler ve eş anlamlıları içerir acrocodia, borbensis, capricornensis, concolor (Pelzeln, 1883), greeni ve nigra;
- Kuzey Amerika Puma (Puma concolor couguar)
- önceki alt türler ve eş anlamlıları içerir arundivaga, aztecus, browni, calıfornıca, coryi, floridana, hippolestes, improcera, kaibabensis, mayensis, missoulensis, Olimpos, oregonensis, schorgeri, stanleyana, vancouverensis ve youngi;
- Kuzey Güney Amerika puma (Puma concolor concolor)
- önceki alt türler ve eş anlamlıları içerir bangsi, incarum, osgoodi, soasoaranna, soderstromii, sucuacuara ve wavula;
- Güney Güney Amerika puma (Puma concolor puma)
- önceki alt türler ve eş anlamlıları içerir araucanus, concolor (Eşcinsel, 1847), Patagonica, pearsoni ve puma (Trouessart, 1904)
Buradaki Kuzey Amerika pumasına dalarak ortaya çıkan Florida panterinin durumu belirsizliğini koruyor. Hala düzenli olarak alt tür olarak listeleniyor Puma concolor coryi Doğrudan koruma ile ilgili olanlar da dahil olmak üzere araştırma çalışmalarında (Conroy ve ark. 2006). Culver ve diğ. (2000) kendileri Florida panterindeki mikro uydu değişimini, muhtemelen yavrulamadan kaynaklamışlardır; Araştırmaya yanıt olarak, bir koruma ekibi "bilimsel topluluğun Culver ve arkadaşlarının sonuçlarını kabul etme derecesini ve taksonomideki önerilen değişikliğin şu anda çözülmediğini" öne sürüyor (FPRT 2006).
Koruma durumuPuma koruma, yaşam alanlarının korunmasına bağlıdır.
Dünya Koruma Birliği (IUCN) şu anda puma "tehdit altında" bir tür olarak listelenmektedir. Kedinin dağılımı hakkında daha fazla veri mevcut olduğunda Puma'nın durumunu "en az kaygılı" durumdan değiştirmiş, açık bırakarak "savunmasız" hale gelme ihtimalini açık bırakmıştır (IUCN 2002). Puma, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Ek I (CITES 2008) kapsamında düzenlenmiştir.
Mississippi'nin doğusunda, Amerika Birleşik Devletleri'nde kesin olarak bilinen tek puma nüfusu Florida panteridir. ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi, Tehlike Altındaki Türler Yasası kapsamında koruma sağlayarak, hem Doğu pumalarını hem de Florida panterini tarihsel olarak tanıdı. Bazı taksonomik otoriteler, Kuzey Amerika pumalarına her iki atamayı da çökertmiş, Doğu ya da Florida alt türleri tanınmamıştır (Wozencraft 2005), alt türler ise bazı koruma bilim adamları tarafından tanınmaya devam etmiştir (Conroy ve ark. 2006).
Puma, aynı zamanda menzilinin geri kalan kısmında da korunmaktadır. 1996 itibariyle, Arjantin, Brezilya, Bolivya, Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Fransız Guyanası, Guatemala, Honduras, Nikaragua, Panama, Paraguay, Surinam, Venezuela ve Uruguay'da puma avcılığı yasaklandı. (Kosta Rika ve Panama IUCN tarafından şu anki ülkeler arasında listelenmemiştir.) Kedinin Ekvador, El Salvador ve Guyana'da yasal bir koruması olmadığı bildirilmiştir (Nowell ve Jackson 2006). Düzenlenmiş puma avcılığı, ABD'de ve Kanada'da hala yaygındır, ancak Yukon'daki tüm avlardan korunurlar; Kaliforniya hariç, ABD’nin bütün eyaletlerinde Rocky Dağları’ndan Pasifik Okyanusu’na izin verilir. Cougars, hayvan "treed" oluncaya kadar genellikle köpek paketleri ile avlanır. Avcı olay yerine geldiğinde, kediyi uzak mesafeden ağaçtan vurur. Puma, bir bireyin kamu güvenliği tehdidi ilan ettiği durumlar gibi çok özel durumlar haricinde, Kaliforniya'da yasal olarak öldürülemez (CDFG 2007). Bununla birlikte, Balık ve Oyun Bölümü'nden elde edilen istatistikler, Kaliforniya'daki puma cinayetlerinin 1970'lerden bu yana artmakta olduğunu ve 2000'den 2006'ya kadar yılda ortalama 112 kedi öldürdüğünü ve 1970'lerde yılda 6'ya ulaştığını göstermektedir.
Türe karşı koruma tehditleri, zararlı bir hayvan olarak zulmü, habitatlarının bozulmasını ve parçalanmasını ve av bazlarının tükenmesini içerir. Habitat koridorları ve yeterli alan alanları, puma popülasyonlarının sürdürülebilirliği için kritik öneme sahiptir. Araştırma simülasyonları, hayvanın 2200 km² (850 sq mi) veya daha fazla alanda nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu göstermiştir. On yılda bir popülasyona giren bir ila dört yeni hayvan, habitat koridorlarının önemini ön plana çıkararak ısrarı belirgin bir şekilde artırmaktadır (Beier 1993).
İnsanlara saldırılarPuma uyarı mesajı
Kentsel alanların büyümesi nedeniyle, puma aralıkları gittikçe artan oranda insanların yaşadığı alanlarla örtüşmektedir. Puma avını tanıma öğrenilmiş bir davranış olduğu ve insanları genellikle av olarak tanımadıkları için insanlara saldırılar nadirdir (McKee 2003). Kedi insanlara alışkın olduğunda insanlara, hayvanlara ve evcil hayvanlara saldırılar meydana gelebilir. 1890'dan bu yana Kuzey Amerika'da yirmi ölümcül insana 1890'dan beri gerçekleşen olayların elli tanesi, 1991'den bu yana meydana gelen olayların elli tanesidir (AZGFD 2007). Yoğun nüfuslu Kaliforniya eyaleti, 1986’dan bu yana (1890’dan 1985’ten üçünden sonra), üç ölüm de dahil olmak üzere bir düzine saldırı gördü (CDFG 2007). Ataklar en çok ilkbahar ve yaz aylarında, çocuk pumalarının annelerini terk edip yeni topraklar aradıklarında görülür (GovBC 1991).
Pek çok avcıda olduğu gibi, bir puma viraj alırsa, kaçan bir insan kovalamak için içgüdüsünü uyarırsa veya bir kişi "ölü oynarsa" saldırabilir. Yoğun göz teması, yüksek sesle fakat sakin bir şekilde bağırarak ve daha büyük ve daha tehditkar görünmek için yapılacak diğer herhangi bir eylemle, hayvana yönelik tehdidin abartılması hayvanın geri çekilmesini sağlayabilir. Sopalarla ve kayalarla geri mücadele etmek, hatta çıplak ellerle mücadele etmek, saldıran bir pumaya yerinden çıkmak için sık sık etkilidir (McKee 2003; GovBC 1991).
Puma saldırdığında, dişlerini omurlar arasında ve omuriliğin arasına yerleştirmeye çalışırken karakteristik boyun ısırıklarını kullanırlar. Boyun, baş ve omurilik yaralanmaları yaygındır ve bazen ölümcül olur (McKee 2003). Çocuklar en büyük saldırı riski altındadır ve en azından bir karşılaşmada hayatta kalma olasılığı yüksektir. 1991'den önce yapılan saldırılara ilişkin ayrıntılı araştırmalar, tüm mağdurların yüzde 64'ünün (ve neredeyse tüm ölümlerin) çocuk olduğunu göstermiştir. Aynı çalışma, Britanya Kolombiyası'nda, özellikle de puma popülasyonlarının yoğun olduğu Vancouver Adası'nda meydana gelen saldırıların en yüksek oranını göstermiştir.
Mitolojide ve Kültürde
Puma'nın lütfu ve gücü, Amerika kıtasının yerli halklarının kültürlerinde büyük beğeni topladı. İnka şehri Cusco'nun bir puma şeklinde tasarlandığı bildirildi ve hayvanın adını hem İnka bölgelerine hem de insanlara verdi. Moche halkı puma'yı seramiklerinde sıklıkla temsil ediyordu (Berrin ve Larco Müzesi 1997). İnka'nın gök ve gök tanrısı Viracocha, hayvanlarla ilişkilendirilmiştir (Kulmar 2007).
Kuzey Amerika'da, pumaya ilişkin mitolojik açıklamalar, diğerleri arasında, Wisconsin ve Illinois'in (Blowsnake) ve Hotcâk dilinin ("Ho-Chunk" veya "Winnebago") öykülerinde ortaya çıkmıştır. Arizona'nın Apache ve Walapai'sine, pumaya ait olan hain ölümün habercisi oldu (USDA 2007).
Notlar
- C. W. C. Wozencraft, "Cougar", D.E. Dünyanın Memeli Türleri: Taksonomik ve Coğrafi Bir Referans. (Baltimore: Johns Hopkins Press, 1992, IS)
SharePinTweetSendSend