İsyan, aynı ortamda bulunan bir zümre kişinin (genellikle askeri personel veya gemi mürettebatı, çıplak olsa bile) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi sebebiyle davranışlenen abç. Geçmişte birmebzul ülke, ayaklanmayı ölüm cezası cezası kabil demir cezalarla cezalandırmıştır.[bulak belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, leşkerî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a geçmek talip İskender, uğraşmalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında gemi mürettebatının başkaldırıı ile karşıtlaştı. İsyancılardan birini ölüm cezası etti, öbsemereü bile kıranda bıraktı.
Sosyal sorunların vesile evetğu isyanlara en hoş örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.