Beypazarı’nda otobüsümüz bizi bırakıyor. Gezideki bayanlarda bir telaş bir telaş. Gümüşçü nerede diye soruyorlar rehbere. Rehber bizİ bir “gümüş sarayı”na sokuyor. Göz alabildiğince gümüş işçiliği göz kamaştırıyor. Bayanlar vitrinlere yapışmışken ben de etrafı kolaçan ediyorum.
Satılan yüzükleri parmaklara göre küçülten iki ustayı fark ediyorum. Biz erkekler etrafına yerleşiyoruz. Rica ediyoruz, bizim için bir telkari yapmalarını. Hem telkari yapıyorlar hem de bu işçiliği Mardinli ustalardan öğrendiklerini anlatıyorlar.
Gümüşü bu şekilde işlemenin milattan önce 3000’li yıllara dayandığı biliniyor. İşçiliğin anavatanı Ortadoğu. Aynı işçiliği, Orta Çağ’da Barok dönemde 800'lerin sonu 900'lerin başı arasında Sicilya ve Venedik'te görüyoruz. Ustalar gümüş telleri ellerine aldılar. Kendilerine has usulle örmeye başladılar. Usta, bu kürelerin kaynak ile örülmesine “granülleşme” dendiğini söylüyor. Telkari, tamamen elde yapılan bir işlem. Bu amaçla teller kendilerinin etrafında oval, yuvarlak vb. şekiller oluşturularak sarılıyor.
Telkari' nin sözcük anlamı tel ile yapılan sanat. Osmanlıca vav harfinin, uygulamada motif olarak sıkça kullanılmasından dolayı telkariye “vav işi” de deniyor. Telkari sanatının bir diğer anılma biçimide çift işi'dir. Bu ismin kaynağı ise, işin yapımı sırasında parçaların teker teker biraraya getirilmesinde kullanılan, cımbıza benzer ancak ucu daha ince olan ve 'çiff' olarak isimlendirilen alettir.