Laurens Janszoon Coster - Laurens Janszoon Coster
Laurens Janszoon Coster (c. 1370, Haarlem - c. 1440) veya Laurens Jansz Koster , Haarlem'den bir matbaanın sözde mucididir. İddiaya göre Johannes Gutenberg ile eş zamanlı olarak matbaayı icat etti ve Hollanda'da bazıları tarafından 20. yüzyıla kadar matbaayı ilk icat eden kişi olarak kabul edildi.
biyografi
Haarlem'in önemli bir vatandaşıydı ve Sint-Bavokerk'in sexton ( Koster ) pozisyonunu üstlendi . Çağdaş belgelerde bir değerlendirici (scabinus) ve şehir saymanı olarak bahsedilir. Muhtemelen 1439-1440'ta Haarlem'i ziyaret eden vebada öldü; dul eşinden sonraki yılda bahsedilir.
Laurens tarafından basılan bilinen hiçbir eser yoktur.
Junius hikayesi
Adriaen de Jonghe olarak da bilinen Hadrianus Junius , bu hikayeyi 1567 civarında , yalnızca 1588'de yayınlanan Batavia adlı kitabında yazdı ve Cornelis de Bie tarafından alıntılandı . Şimdi öncelikle Amblemata'sı ile tanınan Junius, 1550'de Haarlem'e taşındı ve kısa bir süre oradaki Latin Okulu'nun rektörü , şehir doktoru ve Hollanda Devletleri'nin tarih yazarı olarak (1565/66 itibariyle) birkaç kitap yazdı . Hikayesi, 1560 yılında Haarlem'de bir matbaa işine başlayan arkadaşı Dirck Volckertszoon Coornhert tarafından tekrarlandı. Daha sonra Samuel Ampzing ( Petrus Scriverius'un yardımıyla ) hikayeyi Lavre-Kranz Voor Lavrens Koster Van Haerlem, Eerste Vinder vande Boek-'te tekrarladı. Druckerye (1628) buluşun çizimleriyle birlikte. Junius'a göre, 1420'lerde bir zaman, Coster Haarlemmerhout'ta torunlarını eğlendirmek için ağaç kabuğundan mektuplar oyuyordu ve harflerin kum üzerinde iz bıraktığını gözlemledi. Akmayan yeni bir mürekkep türü icat etmeye başladı ve hareketli yazı kullanarak ilkel bir dizgi düzenlemesi ile buluşuna dayalı bir matbaa şirketi kurdu. Haarlemmerhout, 1426'da Kanca ve Morina Savaşları sırasında Kennemerler tarafından bir kuşatma sırasında yakıldığından , bu 1420'lerin başlarında olmalı. Önceleri tahta harfleri kullanarak daha sonra kurşun ve kalay hareketli tip kullandı. Şirketi zenginleşti ve büyüdü. Mektup kesici Johann Fust da dahil olmak üzere çeşitli asistanlarla birlikte Speculum Humanae Salvationis de dahil olmak üzere birçok kitap bastığı söyleniyor ve Laurens ölüme yaklaşırken gizlilik sözünü bozan ve mektubunu çalan bu mektup kesici Fust (genellikle Faust olarak yazılır ) idi. presleri ve daktiloları alıp Mainz'e götürdü ve burada kendi matbaa şirketini kurdu.
Ulrich Zell'in Öyküsü
Coster'ın mucit olabileceği iddiası için destek var. 1499 tarihli anonim Kölner Chronik'te , o zamanlar 60 ila 69 yaşları arasında olan Köln'den bir matbaa asistanı Ulrich Zell , matbaanın Mainz'de başladığını iddia etti . Bu ifadeyi, Hollanda'nın Latince dilbilgisi metinlerini ( Donatus ) basmak için kullandığı bilgisine dayandırdı . Bu vakayinamede ne Coster'dan ne de Haarlem'den bahsedilmektedir. Eğer doğruysa, bu, Coster'ın ölümünden yaklaşık on yıl sonra Johann Gutenberg'e işaret ediyor . Bununla birlikte, Hollandalı matbaacılar tarafından güvenli bir şekilde tarihli ilk kitap, Gutenberg'den çok sonra, 1471'e aittir. Her iki durumda da, Coster bir şekilde Haarlem'in yerel bir "kahramanı" ve Grote Markt'taki bir heykelden ayrı olarak adı şehrin birçok yerinde bulunabilir.
Bilinen en eski Haarlem yazıcı
1483 ve 1486 yılları arasında Jacob Bellaert Haarlem'de çalıştı. Kitapları sanatsal gravürleriyle biliniyordu. Haarlem, Gouda ve Delft, eski matbaa makinelerine sahip şehirlerdi. Bunun nedeni, bu şehirlerin, rakip kopyacı üretimin ( scriptoria ) gerçekleştiği güçlü dini kurumlara veya üniversitelere sahip olmamasıydı . Ancak Bellart , Nederduits dilindeki kitaplarının çok az alıcısı olduğu için pek başarılı olamadı . Bir kitaba parası yeten çoğu insan, egemen sınıfların ortak dili olduğu için, Fransızca olmasını istedi. Belki de Gutenberg lehine en güçlü kanıt, Mainz'in bugün elinde, Gouda'da yazılmış, ancak 1511'de Mainz'de basılmış olan Erasmus ' Lof der Zotheid'in (İngilizce çevirisi: Deliliğe Övgü ) ilk baskısına sahip olmasıdır . Hollanda'dan kesin olarak tarihlendirilen en eski basılı kitap 1473'e aittir. Meermanno-Westreenianum Müzesi'nin mülkiyetindedir ve Haarlem'de değil Utrecht'te basılmıştır.
300. yıl dönümü
1740 yılında Martin Holtzhey baskı ve Coster icadını 300 yıl anısına madalya üretti. Alegorik sahnenin tepesinde , Haarlem'in armasına ek olarak 4 adamın hanedan kalkanları görülebilir . Hepsi Haarlem'in belediye başkanlarıydı ve isimleri, Amsterdam Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nda da görev yapan Anthony van Styrum (1679-1756) idi. hizmet vroedschap 1743 yılında Haarlem'in, Jan van Dyck ve kendisi madalya koleksiyoncusuydu ve Cornelis Ascaniusu 'ndan van Sypesteyn (1694-1744), yaşamış Brederode . Bu madalya Haarlem'de hatıra madalyaları için tarihi bir emsal oluşturdu; Sypesteyn'in oğlu Cornelis Ascanius van Sypesteyn (1723-1788) daha sonra öğrenilen toplum Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen'in ve onun dalı olan "Oeconomische Tak" ın kurucu direktörü oldu ve Holtzhey'in oğlu Johann Georg'u her iki toplum için ödül madalyaları alması için tuttu.
400. yıl dönümü
1823'te Haarlem, Coster'ın icadının 400. yıldönümünü Haarlemmerhout'ta bir anıtla kutladı . Anıt, Latince yazıtlar ve Hollandaca bir anıt metinle süslenmiştir ve tepesinde sembolik "A" süslemeleri vardır. Kutlama, 1821'de Haarlem'in ilk kütüphanecisi olan ve Coster'ın şöhret iddiasıyla ilgili malzemeyi ya da Coster'ın ün kazanma iddiasıyla ilgili materyali almak için şehir babalarından bir komisyon alan Coster hayranı olan Abraham de Vries tarafından organize edildi . De Vries, efsaneye inanan ve anıt için belediye meclisinden fon alarak De Vries'e sponsor olan profesör ve belediye meclisi üyesi David Jacob van Lennep tarafından desteklendi. 1794'ten 1815'e kadar Hollanda'nın Fransız işgaline yol açan Flanders Seferi'nden sonraki dönemde , Haarlem'in ekonomisi ciddi şekilde bunalmıştı ve belediye meclisi yerel bir kahraman aradı. 1817'de Van Lennep (o sırada belediye meclisindeydi) ayrıca De Naald (Heemstede) anıtını yakındaki Heemstede'deki kendi evine yerleştirmişti.
Almanlar yıldönümü kutlamaları tarafından hakarete uğradılar ve ertesi yıl benzer bir yıldönümü kutlaması düzenlediler.
Joh. Enschede
St. Bavochurch'un arkasında Joh'un matbaa fabrikası . Enschedé , 1737'den 1940'a kadar Oprechte Haerlemsche Courant'ı basan ve 1810'dan itibaren banknotları ve daha sonra posta pullarını basan bir darphane haline gelen Enschedé'de bulunuyordu . Coornhert'in zamanında olduğu gibi, Coster efsanesini desteklemek Haarlem'in en önemli işlerinden biri için bir tanıtım dublörlüğü haline geldi ve Enschedé şirketi matbaa turları düzenleyerek buna uydu ve hatta 1904'te Klokhuisplein'de Museum Enschedé'yi açtı ( şimdi bir anıt plaketin yeri). Bugün, "Costeriana" hala Haarlem Halk Kütüphanesi , Museum Enschedé ve Teyler Müzesi koleksiyonlarında (randevu ile) görülebilir .
Dipnotlar
Referanslar
- Koster Efsanesi
- Deugd boven mücevher, Een geschiedenis van Haarlem, 1245–1995, Gineke van der Ree-Scholtens tarafından düzenlendi, 1995, ISBN 90-6550-504-0
- Juchhoff, Rudolf (1950), "Bleibt von den holländischen Ansprüchen auf die Erfindung der Typographie miydi?", Gutenberg-Jahrbuch : 128-133
- İlgili Medya Laurens Jansz. Coster Wikimedia Commons