... konulu sunumlar: "Sağlıklı Yaşam Ve Egzersiz"— Sunum transkripti:
1 Sağlıklı Yaşam Ve Egzersiz YAŞAM BOYU SPORYAŞAM BOYU SPORYAŞAM BOYU SPORSağlıklı Yaşam Ve Egzersiz
2 Ortalama yaşam süresinden Beklentiler ( M.Ö 3000-M.S. 1991) Eskiçağ Demir ve Bronz dönemi Yunanistan M.Ö M.S. 10018 yılİlkçağ Roma22 yılOrtaçağ İngiltere M.S. 140033 yılPolonya34 yılİngiltere ve Galler41 yılAmerika49 yılAmerika 194667 yılAmerika 197873 yılAmerika 199075 yıl
3 SAĞLIGIN TANIMI NEDİR ?Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi.Dünya Sağlık Örgütü (WHO), sağlığı “sadece hastalıklardan ve mikroplardan koruma değil, bir bütün olarak fiziki, ruhi ve sosyal açıdan iyi olma hali” olarak açıklar.Yaşadığımız çağa göre ise; duygusal, ruhsal, zihinsel (entelektüel), toplumsal, mesleki ve fiziksel olarak sağlıklı olma hali olarak açıklanabilir.
5 SAĞLIKLI VE UZUN ÖMÜRLÜ OLMANIN REÇETESİ Düzenli Yaşam Alışkanlıkları (Sağlıklı davranış) %51Fiziksel çevre %20Kalıtımsal özellikler %20Enfeksiyon ve sağlık tedavi servislerinin niteliği %9
6 Düzenli Yaşam Alışkanlıkları Düzenli yaşam alışkanlıklarının ölüm riskine etkisi %51 dir.7000 kişi üzerinde 5.5 yıl süren araştırma sonuçlarıdır;Her gün düzenli kahvaltı yapmak,Düzenli yemek yeme alışkanlığını kazanmak(Günde 3 öğün ve düzenli),Uyku düzenine dikkat etmek,Normal vücut ağırlığına sahip olmak,Yiyeceklerde yağ, tuz ve şekeri azaltmak,Haftada en az üç gün düzenli ve yeterli spor yapmak,Stresle başa çıkmayı öğrenmek,Sigara ve alkol kullanımından uzak durmak,Aile ve seks yaşamı düzenli olmak,Düzenli sağlık kontrolünden geçmek olarak sıralanmıştır.
7 Düzenli Yaşam Alışkanlıkları Düzenli yaşam alışkanlıklarının tamamına sahip olanlarla, hiçbirine sahip olmayanlar arasında 30 – 40 yıllık bir fark olduğu bulunmuştur.30 – 40 YIL
8 Fiziksel ÇevreFiziksel çevre bozukluğunun %20 oranında sağlık ve ölümle ilişkili olduğu düşünülmektedir.Yaşadığımız, çalıştığımız ve oynadığımız çevreler fiziksel çevremizi oluşturur ve sağlığımızla direkt ilgilidir.Kapalı ve açık alandaki hava kirliliği,Aşırı gürültü,Sigaralı ortam,Ağır metallere maruz kalmak, elektronik aletlerle sık sık temasta bulunmak,Yiyecek ve suyun temiz olmaması
9 Kalıtımsal (Genetik)Kalıtımsal özelliklerin ölüm riskine etkisi %20 dir.Bazen hastalıklardan korunabilmemiz kalıtımsal faktörlere bağlı olarak sınırlı olabilir.Örneğin, kalp rahatsızlığı, şeker hastalığı gibi.Ancak; düzenli beslenme, düzenli ve yeterli spor yapmak ve vücut ağırlığımızı kontrol etme gibi düzenli yaşam alışkanlıkları, kalıtıma bağlı bazı hastalıklara yakalanma riskini azaltacaktır.
10 Enfeksiyon ve Sağlık Tedavi Servislerinin Niteliği Ölüm riskine etkisi %9 olarak bildirilmiştir.Bu oran Türkiye gibi ülkelerde daha büyük oranda olduğu tahmin edilmektedir.Hastane yetersizliği,Hastanelerdeki teçhizatların yetersizliği,
11 YAŞLANMAYA KARŞI SAVAŞ Yaşlanmanın hızlı oluşmasına yaşam tarzı önemli rol oynar.İmmün,hormonal vesinir sistemininyaşlanması durdurulursa daima genç kalınma reçetesinin elde edileceğini savunmuşlardır.
12 Hormon ve Vitaminlerin Yaşlanmayı Geciktirmedeki Etkileri Hormonlar ve VitaminlerFonksiyonlarıBüyüme Hormonuİmmün sisteminin korunmasına yardımcı olur, genç kas gücünü inşa eder.DHEASinir sistemi, immün sistem, stres bozuklukları, kanser ve kardiyovasküler hastalıklara karşı koruyucudur.MelatoninVücudun rahat uykuya dalmasını, yorgunlukktan korunmayı sağlar, ayrıca anti-kanserojen etkileri vardır.ALCEnerjiyi uyaran bir bileşimdir, kalp kaslarını, düşünsel kavramayı güçlendirir. Yaşlanmayı yavaşlatır, mitokondriahücrelerinin güç kaynağıdır.CO Enzim Q10Kardiyovasküler sistemi korur.Enerji verici ve kanseri önleyicidir.Alfa Lipoic AcidAntioksidanttır. Yaşlanmayı azaltır.Sistein ve ProsisteinYaşam süresini uzatır. Proteinlerin doğru yapılanmasını sağlar.LaycopeneYaşlanmayı önler.Vitamın EBağışıklık fonksiyonunun artmasını sağlar.Vitamın B5Yaşam süresini uzatır.Vitamın B6Yaşam süresini uzatır. Kalp krizi ve inme için koruyucu bir etmendir.SelenyumKanser tedavisinde kullanılır.HydergineHafızayı ve öğrenmeyi artırır.PiracetamHafızayı güçlendirir. Dikkat, konsantrasyonu ve yaratıcılığı artırır ve bilgiyi işleme yeteneğini kullanmada yardımcıolur. Beynin içindeki elektriksel aktiviteyi ayarlayarak, beynin sağlıklı kalmasını düzenlediği görülmüştür.DeprenylParkinson ve Alzheimer hastalıklarının olumsuz etkilerini en aza indirir. Yaşlanmayı yavaşlatır. Beynin nöronlarınınörotoksinlerden korur, antioksidan enzimlerin seviyelerini artırıp, dopamin azaltıcı enzimlerin seviyesini düşürür.
13 TÜRKİYE’DE YAŞAM BOYU SPOR FELSEFESİ Türkiye de Yaşam Boyu Spor fikrinin ortaya çıkışı Atatürk ile olmuştur.Atatürk “sosyal açıdan spor hareketlerini düzenlemekle görevli olanlar Türk çocuklarının spor hayatını yükseltmeyi düşünürken, sadece gösteriş için ve kazanmak emeliyle herhangi bir müsabakada bir spor politikası oluşturmazlar, asıl amaç her yaştaki Türk için beden eğitimini sağlamaktır” demiştir.Her yaştaki Türk için beden eğitiminin sağlanması düşüncesi, günümüzün “Yaşam Boyu Spor” anlayışının, çok önceleri Atatürk tarafından ifade edilmiş olduğunu göstermektedir.Daha sonra kalkınma planları içinde yer verilmiştir.Gençlik ve Spor Bakanlığı,TRT,Günümüzde ise; Üniversiteler ve yerel yönetimler Yaşam Boyu Spor felsefesiyle bilinçli olarak sporu kitlelere ulaşmasında rol oynamışlardır.
14 Yaşam Boyu Sporun Gelişimindeki Etkenler EĞİTİM-YATIRIMDEVLET VE YASAL BİÇİMEĞİTİMYATIRIMLARYAYGIN EĞİTİMKİTLE İLETİŞİM EĞİTİMKURUM VE KURULUŞLARDAKİ EĞİTİMFARKLI YAŞ GRUPLARI- HAMİLE VE ÖZÜRLÜLERE YÖNELİK EĞİTİMÖRGÜN EĞİTİMHİZMET İÇİ EĞİTİMBİLİMSEL ARAŞTIRMAYAYINLARVETESTLER(STANDART GELİŞİM)BİREYSEL VEYA KURUM VE KURULUŞ EĞİTİM VE SPOR YATIRIMLARIEĞİTİM VE YATIRIMTESİSE YATIRIMSAĞLIK GİDERLERİDEVLETİN SPOR POLİTİKASIYAŞAM BİÇİMİ BİLİNÇLENMEYÖNETİCİLE-RİN TUTUMUSAĞLIK EGZERSİZ-SPOR İMKANLARIOKUL VEYA İŞYERİ ORGANİZAS-YONLARIARAÇ GEREÇ TESİS DURUMUAYRILAN BÜTÇESPOR MALZEME FİYATLARIBELEDİYELER İLE KURUM VE KURULUŞLARA AYRILAN BÜTÇEBİR BÜTÜN OLARAK SPORA TEŞVİKTEKİ KOLAYLIKLARHALKIN HOŞNUTLUĞU VE BİLİNÇLİLİĞİBESLENME VESAĞLIKGELİŞİM İÇİN GÜNLÜK UYULMASI GEREKEN TEŞVİKLERİÇKİ-SİGARA VE ALKOLE KARŞI BİLİNÇLİLİKTEMİZ BİR ÇEVREDİĞER ETMENLERÖRNEĞİN REKLAMDÜZENLİ HAYAT TARZI, KİŞİSEL HİJYEN
15 Yaşam Boyu Spor Eğitiminin Kalitesi TESİS- ARAÇVEGEREÇLERSAĞLIKLI VE UZUN YAŞAM İÇİNTOPLUMSAL VEBİREYSEL HEDEFLERE ULAŞMAYÖNETİCİLERİNTUTUMUKATILIMCILARINGÜDÜLENMESİBİLİMSELARAŞTIRMAVE YAYINLARÖĞRENCİLERİNLİDERLERİNKALİTESİKİTLEİLETİŞİMARAÇLARIORGANİZASYONLARTOPLUMUNBİLİNCİEĞİTİM POLİTİKASIYAYGINÖRGÜN EĞİTİMDEVLET POLİTİKASIYATIRIM POLİTİKASISONUÇ:
16 TÜRKİYE’DE ÖLÜM SEBEPLERİ VE ORANLARI NELERDİR? Türkiye’ de ölümlerin yaş gruplarına göre dağılımına bakıldığında gelişmiş ülkelerden en büyük fark bebek ölümlerinde görülmektedir.40-45 yaşından itibaren ölüm oranlarında hızlı bir artış görülür.Erkeklerin ölümleri kadınlara göre daha genç kuşakta yoğunlaşmaktadır.Türkiye’de illere göre ölüm oranları İstanbul %21, Ankara %8, İzmir %7 şeklindedir.Ülkemizde kalp dolaşım sistemi rahatsızlığı ölüm oranı %38’dir.Erkeklerde bu oran %39,6 iken bayanlarda %34’tür.1998 yılı istatistiğine göre tüm illerde 50 ölüm nedeninin başında kalp dolaşım sistemi gelmektedir.
17 TÜRKİYE’DE ÖLÜM SEBEPLERİ VE ORANLARI NELERDİR? Türkiye’deki ölüm sebeplerinin başında kalp ve dolaşım sistemi rahatsızlıklarının gelmesinde en önemli etkenler;Halkın hastalıklara karşı bilinçli bir eğitiminin olmaması,Ekonomik sebeplerden dolayı ucuz ve kalitesiz yiyeceklerin tercih edilmesi,Kötü çevre koşulları ve yaşam şekli,Stresli yaşam tarzı,Bilinçsiz ve kötü beslenme alışkanlıkları,İş güvencesinin bulunmaması,Çocukluk çağından itibaren hareketsiz ve stresli bir hayat tarzı,Gelecekle ilgili kaygılar.
19 Hareketsizlikle Vücudumuzda oluşan Problemler Vücut kompozisyonuŞişmanlıkVücut yağlarının artmasıKas kütlesinin azalmasıGörünüş bozukluğuKas iskelet problemleriErken kemik erimesiBel ve sırt ağrılarıKalpte oluşan problemlerArtherosiklorosisArter damarlarının yağlanması veya tıkanmasıKalp kasının zayıflamasıKalp kasında sertleşme ve yumuşaklıkAkciğer kapasitesinde azalmaAkciğer kapasitesinde zayıflamaDayanıklılığın azalmasıHipertansiyonLDL ve kollestrolde artışÇabuk yorulmaKas ve kemik problemleriŞeker hastalığıKarbonhidrat emilimindeki problemlerPsiko-sosyal bozuklukSinir sisteminde gerginlikSindirim sistemi bozukluğuUyku bozukluğuBağışklık sisteminin zayıflamasıstressHAREKETSİZLİKLE OLUŞAN PROBLEMLER
20 YAŞAM BOYU EGZERSİZİN SAĞLIĞIMIZA ETKİLERİ AZALAN DEĞERLERKalp krizi riskindeKalp krizi geçirmiş kişilerin tekrardan geçirme riskindeHipertansiyon (yüksek tansiyon) riskinde,Bayanlarda hamilelikten kaynaklanan (sırt ağrıları, vs) rahatsızlıklarda,Sebebi bilinmeyen veya stresten kaynaklanan baş ağrılarında azalma veya giderilmesinde,Çok sıkı bir diyet uygulamadan kiloda,Dinlenme kalp atımında,Osteoarisden dolayı oluşan eklem dejenerasyonunda,Kanser risklerinde (kolon, prostat, göğüs, gibi),Bel ve sırttaki kaslardan kaynaklanan ağrılarda,Yağlanma riskinde,Solunum kasları güçlenirken, istirahat solunumunda,Bayanlarda menstural semptomlarda,Spordan hemen sonra iştahda,Yaşlanmanın geciktirilmesinde,Kandaki kolesterol seviyesindeLDL lipoproteinler azalır
21 “Düzenli ve kontrollü yapılan spor hiçbir zaman tehlikeli değildir”.
22 YAŞAM BOYU EGZERSİZİN SAĞLIĞIMIZA ETKİLERİ ARTAN DEĞERLERGenel sağlıkta,Düzenli, sağlıklı uykuda,Muhtelif enfeksiyonlara karşı vücudun direncinde,Maksimal O2 tüketiminde,Kemiklerin yoğunluğundaSıcağa ve soğuğa karşı dirençte,Diyabet hastalığı var ise de kan şekerini kontrol altına almada,Vücut yağ kaybını fazlalaştırarak, kas kütlesinin dayanaklığında, kuvvetinde,Kanda ve kaslardaki laktik asit birikimlerinin geç oluşmasında ve birikimin erken dağılmasında,Deriye kan akışının artmasına, dolayısı ile derinin beslenmesinde,Akciğerlerden kana O2 diffüzyonunda,Kan akışkanlığında,Bağışıklık sistemini güçlenmesinde,Glikoz toleransında,Sakatlıklara karşı direncinde,Cinsel istek ve performansında,Vücut postürünün düzgünlüğünde,Fazla kalori kullanılmasında,Fiziki görünümün olumlu olmasında,Eklem elastikiyetini geliştirilmesinde,Denge ve koordinasyonunuzu geliştirilmesinde,Metabolizmanın daha düzenli çalışmasına, kan plazma hacminin artmasında yardımcı olurHDL lipoproteinler yükselir.
23 Egzersizi Düzenli Yapmada Değişen Sosyolojik ve Psikolojik Değerler SOSYOLOJİK VE PSİKOLOJİK YARARLAR-İş veriminin artmasına,-Hastalık yüzünden çalışılmayan gün sayısının azalmasına,-Daha enerjik hissetmesi ve tembellikten uzaklaşmaya,-Sağlam, canlı hareketli, egzersiz yapmaya hevesli bir kişi haline gelmeye,-Öz saygının geliştirilmesine,-Organizmayı beden ve ruhsal streslerin yıpratıcı etkisinden korumaya,-Hayata daha mutlu bakmaya, endişelerden uzaklaşma,-Asabi ve hiperaktif yapıyı sakinleştirmeye,-Kendine güveninin artmasına,-Düzenli uyku ritmine sahip olmaya,-İnsanlarla çabuk arkadaşlık kurmaya ve paylaşma, yardımlaşma duygularını geliştirmeye yardımcı olur.