This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Zararlı Cemiyetler Azınlıkların Kurduğu Zararlı Cemiyetler Özellikleri Nelerdir? Mondros Mütarekesi’nden sonra, ordunun terhis edilmesi ve devlet otoritesinin kalmaması üzerine ortaya çıktı.Azınlıklar tarafından, işgalci emellerine hizmet eden kuruluşlardı.Anadolu hareketine ve Türklerin milli devletine karşıydılar.Bu cemiyetlerin hepsi Rum Patrikhanesi tarafından yönetiliyordu. İtilaf Devletlerince ekonomik ve siyasi açıdan destekleniyorlardı. Wilson İlkeleri’ne göre bulundukları yerlerin kendilerine verilmesini istiyorlardı. Mondros Mütarekesi’nin yedinci ve yirmi dördüncü maddelerini uygulatmak istiyorlardı. Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. maddesi şu şekildeydi : “İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde, herhangi bir bölgeyi işgal edebilecek.” Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 24. maddesi şu şekildeydi: Altı Vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, bu vilayetlerin herhangi bir kısmı işgal edilebilecek. Cemiyetler Mondros Mütarekesi’nden sonra Türk ordusunun terhisinden cesaret alan bazı azınlıklar, Milli Mücadele’ye karşı bir takım cemiyetler kurmuşlardı. Mavri Mira İstanbul’daki Rum Patrikhanesi tarafından kurulan bu cemiyet, Bizans İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak ve Ege Bölgesi’nde ilerleyen Yunan ordusuna yardımcı olmak amacını güdüyordu. Çalışma alanı; Bursa, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul ve Bandırma idi. Yunan Kızılhaç, Resmi Göçmenler Komisyonu, Rum okullarındaki izcilik kurumları, Mavri Mira’nın emrinde çalışıyordu. Trakya ve Yunan Komitesi Trakya’nın işgalinden doğan sorunları Yunanistan açısından çözmeye çalışan bir örgüttür. Buradaki milli direnişi ortadan kaldırmak ve tüm Doğu Trakya’nın Yunanistan’a verilmesini sağlamak temel amaçlarıydı. Pontus Rum Cemiyeti Yunanistan’ın milli örgütü olan ve Yunanistan’ın 1829′da bağımsız olmasını sağlayan Etnik-i Eterya Cemiyeti Trabzon ve dolaylarında bir Rum Pontus Devleti kurmak amacıyla Pontus
Derneğe İstanbul. Trakya. Başat Hürriyet ve İtilaf Fırkası etrafına toplanmışlardı. İttihat ve Terakki iktidarını yıkmaktı. Marmara kıyıları ve İzmir gibi yörelerde düzeni bozma. Bundan sonra parti sıkı bir muhalefete yöneldi. özyönetimi. Ermenilerin Kurduğu Cemiyetler Daha önceleri Ermenilerin kurmuş oldukları “Taşnaksütyun” ve “Hıncak” adlı gizli örgütler milli mücadeleye karşı çıktılar ve işgalcilerle işbirliği yaptılar. Hürriyet ve İtilaf Partisi Kasım 1911′de Trablusgarp Savaşı’nın yarattığı kaos döneminde Ahrar ve Mutedil Hürriyetperveran Fırkalarının birleşmesinden oluşmuştur. Ermeni İntikam Alayları da. Kordos Cemiyeti Yunanistan tarafından İstanbul’da “Rum Göçmenleri Merkez Komisyonu” adıyla kurduruldu. Zaven Efendi tarafından kurulan bu cemiyetin adı. bu yörelerdeki Rum azınlığı sayıca çoğaltma görevi verilmiştir. 1912 “sopalı seçimleri” ne kadar iktidarda kalan parti bu seçimde ancak 6 milletvekilini Meclis’e sokabildi. Osmanlıcı ve hilafetçiydiler. İttihat ve Terakki karşıtı olan bu fırka. Trabzon. Fırka’nın temel amacı. Programında Osmanlcılığı. 1913′deki Babıali Baskını’ndan sonra parti dağılmaya başladı. meşrutiyeti ve liberal iktisat’ı savunmaktaydı. Sinop’a dürgün edildi ve ordan Avrupa’ya kaçtı. Manda ve himaye taraftarıydılar.Rum Cemiyeti’ni meydana getirdi. “İkdam” ve “Alemdar” gazeteleri partinin yayın organı oldu. “Rum-Ermeni Birliği Komitesi” idi. özel girişimi. Milli Varlığa Düşman Cemiyetler Özellikleri Nelerdir? Milliyetçi amaçlara tamamen karşıydılar. bağımsızların ve gayr-i müslüm mebusların desteğiyle güçlendi. Mahmut Şevket Paşa suikastından sonra bir kısım parti mensubu yargılandı. Ermeni Patriği Zaven Efendi de Mavri Mira’ya benzer bir örgüt kurup Rumlarla işbirliği yaptı. idam edildi. Fransızlardan aldıkları destek ile Adana ve dolaylarında faaliyet gösteriyorlardı. Anadolu hareketine karşıydılar. Yunanistan’dan gelen özel görevlileri Rum göçmeni göstererek Doğu Karadeniz dolaylarına yerleştirme. Ulusal örgütlere karşı direniş göstermişlerdir. ancak “Makkabi Cemiyeti” ve “Alyans israilit Cemiyeti” işgalcilere destek verdi. Yahudi Cemiyetleri Yahudilerin çok büyük bir çoğunluğu bölücü çalışmalarda bulunmadı. .
Bu parti (fırka) Damat Ferit tarafından özellikle milli direnişe karşı yönlendirilmiştir. İşgallere karşı koymanın olanaksız olduğunu savunan bu cemiyete Damat Ferit de üye idi. Hürriyet ve İtilaf Fırkası İttihat ve Terakki Partisi’ne düşman olarak çıkan bu cemiyet. Kurucularının Amerika Birleşik Devletleri’nin manda ve himayesi altına girmekten yana oldukları bilinmektedir. Kürdistan Teali Cemiyeti Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra kurulan bu cemiyet Wilson İlkeleri’nden yararlanarak özerk bir Kürt devleti kurmak için mücadele etmiştir. 25-02-2008. bundan dolayı halifenin etrafında toplanmanın gerekliliğini savunmuşlardır. Wilson Prensipleri Cemiyeti Ülkeyi Milletler Cemiyeti içerisinde diğer devletlerle eşit haklara sahip bir varlık haline getirmek amacıyla kurulmuştur. Teali-i İslam Cemiyeti İşgalcilerle mücadele edilemeyeceğini. padişah ve halifeye bağlı kalmakla vatanın kurtulacağını savunmuştur. Anadolu’daki milli kurtuluş hareketine karşı en büyük tepkiyi göstermiştir. İngiliz Muhibleri Cemiyeti Bu cemiyetin başkanı bir İngiliz din adamı olan Rahip Fru idi. Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası Bu cemiyet milli mücadeleye karşı çıkan Damat Ferit Hükümeti’ni desteklemiş.Diğer Cemiyetler Bu cemiyetler Mondros Mütarekesi’nden sonra Osmanlı Devleti’nin bağımsız yaşayamayacağını düşünen. 12:02 #2 . Milli Mücadele’ye karşı manda ve himaye yanlısıydılar.
İngiltere ve diğer batılı devletlerin desteği ile Yunanlılar da İzmir’i işgal ettiler. Yunan askerlerinin Anadolu’ya ayak basmasıyla birlikte yıllarca içimizde yaşayan Osmanlı Devleti’nin tebaası olan Rumlar da Yunan askerleriyle birlikte. Çünkü Rumları teşkilatlandıran ve Müslüman-Türk düşmanlığını onlara aşılayan başta Fener Patrikhanesi olmak üzere birçok Yunan-Rum cemiyetleri vardı.. maddi olarak Yunan Kızılhaçı ile Atina ve Selanik bankaları destekliyordu. Yunanlıların İzmir’i işgaliyle başlayan ilerleyişleri iç kısımlara doğru devam edecektir. Mondros Mütarekesi ve Azınlıkların Faaliyetleri a) Rumların Faaliyetleri Mondros Mütarekesinin imzalanmasını müteakip Anadolu’nun muhtelif yerlerinde işgaller başladı. Türklere karşı katliamlara başladılar. Etnik-i Eterya Cemiyeti Fener Rum Patrikhanesi ve Kiliseler Mavri Mira Cemiyeti Pontus Cemiyeti Trakya Komitesi Rum İzci Teşkilatı Rum Matbuat Cemiyeti Beyoğlu Rum Edebiye Cemiyeti Rum Ticariye Cemiyeti Asya-yı Suğra Cemiyeti Rum-Yunan Müdafaa-i Milliye Cemiyeti Rum-Yunan İttihad-ı Milliye Cemiyeti Yunan-Rum Sahib-i Ahmer Cemiyeti Yunan Bahriye İdaresi Yunan Ahz-ı Askeri Şubesi Yukarda adlarını verdiğimiz cemiyetlerin tamamı da Patrikhaneden maddî ve manevi destek alıyordu. Cemiyetleri.sewd@lı --->: Milli Mücadele Sırasında Kurulmuş Yararlı/Zararlı Cemiyetler. Bu cemiyetleri şöyle sıralayabiliriz. Fener Rum Patrikhanesi .
” Görüldüğü gibi Patrikhane “Megalo İdea”nın adeta bekçisi ve takipçisi olmuştur. adalardaki RumYunan halkın ayaklanmaları için Patrikhane ile işbirliği yapmıştır. duruma Evkaf Nezaretince el konularak. Girit’in Türklerden alınmasından sonra. cinayetlerini gizlemek için bu adı seçmişlerdir. Mondros Mütarekesinden sonra da Fener Patrikhanesi Türkler aleyhindeki çalışmalarına devam etti. Rum Matbuat Cemiyeti adı ile teşkilatlanan Rumlar. . Yunanlılar’ın Bizansla bir ilgisi yoktur. Aslında. bu devletin sınırlarının genişlemesi ve Osmanlı devletinden devamlı toprak alınması için çalışmalarına devam etmiş ve Yunanistan’ın emrinde çalışmıştır. Cemiyet. verilen emirler doğrultusunda cinayetler. Bunlar. Rum İzcilik Cemiyetini geliştirdi. Fener Rum Patrikhanesi.Fener Rum Patrikhanesi. Hristiyan devletlerin desteğini almak için kendilerini Bizansın varisi olarak gösteriyorlardı. üçünü de Yunanlılar oluşturuyordu. II. Matbuat Cemiyeti. emlakini satmak isteyenlerin ev ve arsaları alındı. Mahmud zamanında Mora isyanını çıkartmak ve Etniki Eterya Cemiyetine verdiği destek sonunda Yunanistan’ın kurulmasıyla almıştır. Cemiyetin sekiz üyesinden beşini yerli Rumlar. Bu büyük fikir ise Bizans İmparatorluğu’nu diriltmek. Askerî ve siyasî kuruluşların birlikte çalışmaları sağlandı. Bu çalışmalarının meyvesini de. Ayasofya’yı kiliseye çevirmek isteyen Rumlar. İzcilik Cemiyeti Kadıköy. Cemiyet. caminin çevresindeki müslümanlara ait ev ve arsaları yüksek fiyatla satın almaya başlayınca. suikastler işledi. Hristiyanlar için Bizans İmparatorluğunun yerini aldı ve bununla imparatorun kıyafetini ve Bizans devlet alametlerini bu arada iki başlı kartalı da aldı. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden itibaren siyasî faaliyetlerini artırarak “Megalo İdea” yani “Büyük Fikir” “Büyük Ülkü”yü gerçekleştirmek istemiştir. Beyoğlu ve İstanbul olmak üzere beşyüzer kişilik gruplar halinde organize olarak başlarına Yunan subayları getirildi. Venizelos başbakanlığa geçmiş ve Adalar Denizini bir “Yunan Denizi” yapmak gayesiyle. Ama onlar. toplantılarını Yunan Konsolosluğunda yapıyordu. Yunanlı ilim adamlarından Prof. Büyük Yunanistan’ı kurmak idi. Luvaris kilisenin faaliyetini şu sözlerle açıklamaktadır: “Kilise muayyen ölçüde çöken ülkenin haklarının mirasçısı halinde yükseltildi. Daha doğrusu. Yunanistan bağımsız bir devlet haline geldikten sonra. Bir Türk askerî birliği de cami avlusuna yerleştirildi. Yunanistan devletini kurdurmuştur. Dr. Mavri Mira Cemiyeti Rum-Yunan faaliyetlerinin başka bir ad ile ortaya çıkmasıdır. İtilaf Devletlerini harekete geçirerek İstanbul hapishanelerindeki beşyüzden fazla Rum ve Ermeni’yi tahliye ettirdi. Patrik. Türkleri katletmek için görevlendirildiler.
Erzincan vilayetlerini içine alan bir Pontus Devleti kurulacak ve merkezi de Samsun olacaktı. II. Özellikle Samsun ve çevresinde daha çok faaliyet gösteriyorlardı. Üsküdar tedhişçilik yaptıkları bölgelerdi. Amasya. Pontus Cemiyeti’nin organizesinde Amasya metropoliti Yermanos ve Samsun metropoliti Tekomanidis önemli rol oynamışlardır. Silahlı Rumlar. Marmara. Ermeniler Osmanlı Devleti’ne karşı devamlı kullanıldılar. I. İstanbul’un işgalinden sonra Pontusçuların katliamları arttı. Türklere ait köy ve kasabaları yağmalattırıyor. Osmanlı tebaası Hristiyan azınlıkları örgütleyerek devlete karşı kullanmışlardır. Ermenileri Osmanlı devletine karşı silahlandıran ve teşkilatlandıran kuruluşlar Taşnaksutyun ve Hınçak cemiyetleridir. Amasya. Ege. Türklerin oturduğu kasaba ve köyleri yakıp yıkarak büyük zararlar veriyorlardı. Tokat. Çankırı.Cemiyet Yunanistan’dan her türlü yardımı almaktaydı. Bu tarihten sonra. Tokat. 1877ğ1878 Osmanlı-Rus harbinden sonra İngiltere’nin isteği ile Ermeni meselesi gündeme getirilmiş ve Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılması maddesi Berlin Andlaşması’na konulmuştu. ırzlarına da tecavüz etmişlerdi. Dünya Harbi sırasında Osmanlı Devletinin içinde bulunduğu kötü durumu fırsat bilerek Samsun. Kartal ve Pendik bölgesinde küçük yaştaki Türk çocuklarını öldürdükleri gibi. Pontuscu Rumların teşkilatlanmasında Merzifon Amerikan Koleji de önemli rol oynadı. müslüman halkı öldürtüyordu. Çorum. Sivas. Cemiyetin merkezi İstanbul idi. Rumları silahlandırarak müslüman Türk halkını öldürtüyorlardı. Bu olaylar I. Rusya’dan getirdikleri Rum ve Ermenileri silahlandırarak muhtelif bölgelere gönderiyorlardı. Komitenin başkanı Yunanistan’lı bir Rum’du. Fransa ve Rusya. Çarşamba. Abdülhamid’e suikasttan banka soygunlarına kadar birçok olaylar çıkardılar. Pontus Cemiyeti Karadeniz bölgesinden İç Anadolu’nun kuzeyine kadar olan sahada Pontus devleti kurmak amacıyla 1904’te kurulmuş bir Rum Cemiyetidir. Ermenilerin Faaliyetleri Osmanlı Devleti’ni yıkmak isteyen İngiltere. . kuracakları devletin haritasını bastırıyorlardı. Rum cemiyetleri yanında Ermeni cemiyetleri de kurdurmuşlardır. Bütün cemiyetlerin destekçisi olan Fener Rum Patrikhanesi Pontus faaliyetlerini de destekliyordu. Batum’dan İstanbul boğazına kadar Karadeniz kıyıları ile Kastamonu. Tekirdağ. Özellikle. Pontus adlı gazete ve dergi çıkarıyorlar. Kırklareli. Kordos Komitesi Rumların silahlı örgütlerinden birisi de Kordos komitesidir. Haritaya göre. mallarını gasbettiler. Gümüşhane. Samsun bölgelerinde binlerce Türkü öldürdüler. bu silahlı çetelere yol kestiriyor. Bafra ve diğer Karadeniz sahillerindeki Rumları silahlandıran cemiyet. Yozgat.
göç ettirilme sırasında müslümanları öldürmeğe devam ettiler. kadınların ırzlarına tecavüz ettiler.Dünya savaşı sırasında da devam etti. Elazığ. 8 Nisan 1919’da idam kararı verilen Kemal Bey. hükümet konağını işgal ederek jandarmaları öldürdüler. kurdukları silahlı çetelerle ve Osmanlı ordusundan kaçan Ermenilerle birçok olaylar çıkardılar. Ermeniler. jandarmalara ve kışladaki askerlere saldırdılar. Ermenilerin yaptıkları katliamları görmezlikten gelen ve adeta bir Ermeni gibi davranan Sadrazam Damad Ferid. Ermeni tehcirini (göçünü) “o vakitki Osmanlı Hükümetinin bir eser-i vahşeti” diye tasvir ettiğini söylemiştir. Ermeniler fırsattan istifade ederek. Ordudaki Ermeni askerleri de silahlarıyla kaçarak Ermeni komitecilerine katıldılar. Ermeniler. Ordudan yardım istendi. müslüman köylerini yakıp yıktılar. Şarki Karahisar’da müslüman mahalleleri ateşe vererek yaktılar. Osmanlı Devleti de Mondros Mütarekesini imzaladı. vahşetin önüne geçmek için Hükümet 14 Mayıs 1915’de “Tehcir Kanunu”nu çıkardı. Bu arada I. Çıkan çatışmada binbaşı Süleyman Bey olmak üzere yirmibeş askerimizi şehit ettiler. Van’da 23 gün kanlı olaylar devam etti ve şehri tamamen işgal ettiler. Kürt Mustafa Paşa Divan-ı Harbinde idama mahkum ettirmek olmuştur. Dünya Harbini sona erdiren anlaşmalar yapıldı. Hamile kadınların karınlarından süngülerle çocukları çıkarıp parçaladılar. 10 Nisan 1919’da idam edildi. Diyarbakır. . Şehirdeki mevcut polis ve jandarma Ermenilerin çıkardığı olayları önleyemedi ve 4. rezaleti yaptılar. Ankara ve Trabzon’da sayısız olaylar çıkararak müslüman Türkleri öldürdüler. Kolordu. Sivas. Şehir baştan başa yakıldı. Van şehrimiz tamamen bir kan deryasına döndü. Dağlara çıkan Ermeni çeteleri. Birçok binayı bombaladılar. Ermeni zulüm ve vahşeti her tarafta arttı. İttihatçı düşmanlığı ile tanınan Damad Ferid’in yaptığı işlerden ilki. Van şehrimiz Ermeniler tarafından Ruslara teslim edildi. Ermenilerle buradaki mücadele yirmibeş gün devam etti. Müslüman Türk kadınlarını ve kızlarını toplayarak binbir işkenceyi. Bu kalanları da Van’da görevli Amerikalılar korumuşlardır. Müslüman halkın binlercesi katledildiği gibi. Tümen ve Müstakil Mevki Komutanlarına yetkiler verildi. Müslüman halkı katlettiler. Ermenilerin yaptıkları bu zulmün. Ermeniler Van’da geçici bir hükümet teşkil ederek kuracakları Ermeni devletini 14 eyalete ayırdılar. müslüman halkın oturduğu mahalleleri ateşe verdiler. Ruslar Doğu Anadolu’yu işgal edince. Ermeniler Urfa’da da büyük olaylar meydana getirdiler. Van’da olay çıkaran Ermeniler polislere. Asayişin sağlanması için bölge halkı başka yerlere göç ettirilecekti. Mütareke ile birlikte Sadrazamlık makamına Damat Ferit Paşa getirildi. Van’da 1500 kadar kadın ve çocuk kalmıştı. Ermenilerle Urfa’da çarpışma uzun müddet devam etti. Ermenilere ve İtilaf Devletleri’ne hoş görünmek için önceki hükümetin verdiği emirleri yerine getiren ve Ermenilerin Boğazlıyan’dan çıkmalarını sağlayan Kaymakam Kemal Bey’i. Ermeniler Maraş bölgesi dışında Bitlis yöresinde de birçok olaylar çıkardılar. Bu isyanlardan ilki Maraş ilimizin Zeytun (Süleymanlı) kasabasında çıkarıldı. Bu kanunla Ordu.
İngilizler ve İtalyanlar kuvvet veremeyeceklerini belirttiler. Ermeni patriği Zaven Efendi de 12 Şubat 1919’da Paris ve Londra’ya giderek Fransa ve İngiltere devlet adamlarıyla görüşerek bağımsız bir Ermeni devleti kurulması için yardım istemiştir. Zararlı Cemiyetler Milli Mücadele’de azınlıkların kurduğu cemiyetlerin yanında milli çıkarlarımızla bağdaşmayan. Ermenilerin isteklerinde direnmelerinde. Başkan vekilleri Babanzade Mustafa Zihni Paşa. Baban ve Şemdinan aşiretlerinden İstanbul’da oturan Kürt aileler ve entellektüel aydınlardan kurucuları arısında. Ermeni isteklerini görüşen “Onlar Konseyi”nin üyelerinin bir kısmı Ermeni isteklerini çok abartılı buluyorlardı. Başta kendisini. sonuçta öyle olacak. Diyarbakır) Maraş. Katipler: Babanzade Abdülaziz. Bedirhani Emin Ali. Kilikya (Çukurova bölgesi) Trabzon’un bir kısmını da içine alan bir Ermenistan devleti kurulacaktı. Kurulacak bir Ermeni devletinin savunulması. Ermenilere özerklik verileceğini söylemesi de etkili olmuştur. yıllarca sürecek bir maddi yardım ve hangi devletin mandaterliğinde olacağı konuları üzerinde tam bir anlaşma sağlanamadı. cephanenin karşılanması. Elazığ. Amerikan Cumhurbaşkanı Wilson. işgalci devletlerin destek ve yardımlarıyla Türkler tarafından kurulan cemiyetler de mevcuttur.” 6 Kasım 1917’de kurulan cemiyet Dahiliye Nezareti’ne 7 Aralık 1918 tarihinde bir yazıyla başvurmuş. ordusuna verilecek silah. Bitlis. Bediüzzaman (Said-i Nursi). Kâzım Karabekir Paşa Ermeniler üzerine sefer için görevlendirilecek ve 3 Aralık 1920’de Gümrü Andlaşmasıyla mesele halledilecektir. Molla Said. Ermeniler.Damad Ferid Paşa’nın acizliği ve ihaneti Ermenileri daha da cesaretlendirmiş ve Ermeni temsilcisi Bogos Nubar Paşa mütarekeden bir ay sonra 30 Kasım 1918’de İtilaf Devletlerine müracaatla müstakil bir Ermenistan devleti kurulmasını istemiştir. Ermeni temsilcileri 26 Şubat 1919’da “Onlar Konseyi”nde Ermeni isteklerini açıkladılar. Senato’nun tasvibi şartıyla Ermeni mandasını kabul edebileceğini söyleyerek Ermeni isteklerine destek verdi. Van. “1908 yılında kurulan Osmanlılık idealine bağlı bir . müstakil bir devlet kurmak istediklerinden Damad Ferid’in bu teklifini de kabul etmemişlerdir. Bu isteklere göre Vilayet-i Sitte denilen altı vilayetle birlikte (Erzurum. Ermeni zulüm ve vahşeti de ancak Türk askerinin süngüsüyle sona erdirilebilirdi ki. a) Kürt Teali Cemiyeti Bedirhani. Sadece Fransa askerî kuvvet vereceğini söyledi. milli birlik ve beraberliğimizi bozucu. Dahiliye Nezareti 19 Şubat 1919 tarih ve 74 sayılı kararla kurulma izni vermiştir. Seyit Abdullah ve Şefik Beylerden oluşmaktadır. “Ayan azasından cemiyet başkanı Seyit Abdülkadir. Damad Ferid’in. Sivas.
Ali Bedirhani’nin Diyarbakır Valiliğine. Doğu illerine Kürt memurların atanmasını isteyen kuruculardan Avni Paşa. Amerika’dan Kürt milli haklarına yardımcı olmaları yönündeki isteklerine Amerikan Komiseri. . Erzurum. sonuç olarak “Kürdistan”a bir Kürt vali atanması ve belli sayıda Kürt görevlinin gönderilmesi fikrini benimsettiler. Bitlis. Kürt Şerif Paşa’nın Paris’teki girişimlerini desteklediler. Türk toprakları üzerinde İtilaf Devletlerinin menfaatleri doğrultusunda propaganda yaparak Osmanlıyı içten yıkmak için ellerinden gelen gayreti göstererek Millî Mücadele’yi aksatma çalışmalarıyla zararlı hale geldiler. Bu arada yapılan 1919 Meclis-i Mebusan seçimlerini de bir dernek değilmiş gibi “Anadolu’da Kuvayı Milliye’nin seçime faal bir surette müdahele ettiği gerekçesiyle veto edip katılmadı”. Kürtleri Türkler’den ayrı bir kavim sayarak birbirlerine düşman ilân etmeye çalışması Wilson ilkelerinden faydalanarak bağımsız bir Kürdistan kurmayı amaçlaması. Allah da sana yardım eder” diyerek toplantıyı sona erdirdi. “Barış Konferansına iki muhtıra ve bir Kürdistan haritası sunan Şerif Paşa. İstanbul’da bulunan İngiliz. Mevlanzade Rifat. Türk milletinin aleyhinde çalışıp. Kendilerini Kürt davasının tek temsilcisi sayan cemiyet üyeleri. İngiliz Yüksek komiserliğinin Ali Bedirhani’ye güvenmemesi ve konunun Osmanlı Devletinin iç işlerine müdahele olacağı düşüncesiyle gerçekleşmedi. “Jin” ve “Kürdistan” dergileri çıkararak. Mardin. Van vilayetlerinde şubeleri ve geniş manada faaliyetleri vardı. “Sen kendin yardımcı ol. Fransız. Hamdi Paşa’nın 10. Seyit Abdülkadir ve ekibinin. bir başka Kürt’ün Mardin valiliğine atanması işlemi.” dedi. Amerikan komisyon üyelerini ziyaretle isteklerde bulundular. bütün Türkler ve en çok Doğu Anadolu vilayetleri halkı tarafından şiddetle reddedildi.hayır cemiyeti görünümünde olan Kürt Teavün ve Terakki Cemiyetinin devamı gibi gösterdiyse de asıl amacı: mütarekenin yarattığı elverişli koşullardan yararlanarak bağımsız bir Kürt Devleti kurmaktı”. Elazığ. Kolordu komutanlığına. Abuk Ahmet Paşa’dan oluşan grup. Merkezi İstanbul’da bulunan cemiyetin Diyarbakır. Amerikan Komiserinin Kürdistan’ın büyük bir kısmını içine alan Ermenistan Devleti’nin kurulmasına karar verildiğini söylemesi üzerine kızan Bediüzzaman Said Nursi cevaben. boş yere fırtına koparıp Türk halkından toprak isteyen Kürt Teali Cemiyeti üyeleri. “Kürdistan hudutlarının gösterildiği bir haritayı vererek denize de bir çıkışlarının bulunmasını istediler”. Fakat Kürdistan dağlarına gemileriniz çıkamaz bu kararınız da uygulanamaz. 4 Ağustos 1919’da Amerikan heyetiyle İstanbul’da Seyit Abdülkadir başkanlığında görüşen cemiyet üyeleri. Haydarizade İbrahim Efendi. “Kürdistan eğer deniz sahilinde olsaydı harp gemilerinizle belki bu kararı tatbik edebilirdiniz.
konferanstan çekilen Şerif Paşa’nın davranışını.B.M. Cemiyet üyelerinden Arif Paşa başkanlığında oluşturulan heyet de destek vermek üzere Paris’e gönderildi. Başkan Darülhilafetül-aliyye İptidai Dahil Medresesi Müdürü Umumisi İskilipli Mehmet Atıf Efendi. Bunun üzerine. Süleymaniye Tarihi Edyan Müderrisi Bergamalı Mehmet Zeki Efendi idi. Destek verdiği. Kurucuları. “Kürt Tamimi Maarif Cemiyeti. bunun için Ermeni temsilci ile andlaşma yapıldığını söylemesi tepkilere neden oldu. Kürt Talebe Hevi Cemiyeti ve Kürt Kadınları Teali Cemiyetiyle birlikte Milli Mücadele sonunda T. Siyasî hayatı sona doğru hızla ilerledi. Osmanlı hükümetinin de Haziran 1920’den itibaren cemiyet şubelerini kapatışı ve bazı üyelerini tutuklaması cemiyet içindeki huzursuzluğu artırdı. Seyit Abdülkadir Ermeniler lehine çıkacak bir kararın sebebi olabileceğini düşünerek 17 Mayıs 1920’de Paris’e konfrans delegelerine çektiği telgrafında. hükümetinin kuruluşuyla son buldu. Başkan yardımcısı Sahn Medresesi Arap Edebiyatı Müdürü Konyalı Abdullah Atıf Efendi. ancak Ermenilerin mi yoksa Kürtlerin mi çoğunlukta bulunduğunu İtilaf Devletlerince oluşturulacak bir kurulun yerinde araştıracağını. Seyit Abdülkadir’in bir gazeteciye. Kürt Teali Cemiyeti içindeki çekişmeler 1919’un son ayları ile 1920 yılı içinde hızlandı.” İtilaf Devletleri’nin Kürtleri.Ermeni temsilci Bogos Nubar Paşa ile de bir andlaşma yaptı.” Paris Barış Konferansı’nın devam ettiği bir sırada. Üyelerinin herbirinin kafasından ayrı bir ses çıkması cemiyetin kapanmasıyla ilgili bir kararında alınamayışına sebep oldu.M. Seyit Abdülkadir’in İstanbul gazete sütunlarında yer alan “Kürtler bağımsızlık istemiyorlar” açıklaması teşkilatta bölünmeyi hızlandırdı. Katip. Kürdistan’ın bağımsızlığından vazgeçen Seyit Abdülkadir. Türk Devrim Tarihi’nde Teali-i İslâm (müslümanları yükseltme yüceltme) Derneği diye tanımladığı cemiyet İstanbul Süleymaniye Elmaruf mahallesi Kirazlı Mescit sokağı No 17’de 19 Şubat 1919 tarihinde (Cemiyet-i Müderrisin) adıyla kuruldu. . radikallerden oluşan ikinci grup hâlâ bağımsız Kürdistan hayaliyle yaşadılar. Meclis-i Mebusan’daki Kürdistanla ilgili tartışmalar. Kürtleri temsil edebileceği ve altı doğu vilayetinde Kürtlerin çoğunlukta bulunması nedeniyle bu iller için özerklik istendiğini. “Şerif Paşa’nın cemiyetlerinin delegesi olduğunu. b) İslâm Teali Cemiyeti Suna Kili’nin. Türklerden ayrı olarak düşünmeyip Paris Barış konferansında Ermeniler lehine aldığı kararlar Kürt toplumunda ikiliğe yol açtı. “Kürtlerin Şerif Paşa’nın çekilmesiyle konferansta temsil edilmediğini bu nedenle konferansın alacağı kararların Kürtleri bağlamayacağı hatta kararların geçerli sayılmayacağını duyurdu.” Kürt aşiret ahalisi de Şerif Paşa’nın gereksiz vekilliğine karşı durdu. Osmanlı toprak bütünlüğü içinde bir Kürt otonomisi fikrini savunurken.
Konya’da şubesi bulunan cemiyetin amacı: Din ve devlet ayrılığına taraftar olmadan ilmî. İngiliz David Lloyd George (1863ğ1945)’un Türkiye üzerindeki planlarını gerçekleştirmek için kurulan cemiyetin kurucuları arasında eski Dahiliye Nazırı Memduh Paşa. sabık Şurayı Devlet azası Said Molla ve İngiliz ajanı Rahip Dr. Miralay Sadık-Gümülcineli İsmail grubu 22 Eylül 1921 . Yukarıdaki cümleden hareketle. Anadolu millî hareketine karşı cephe almada birleştiler. İstanbul’un en yoksul semtlerindeki Türk ailelerine hergün çok miktarda et dağıtarak işe başladı. Şehremini Cemil Paşa. Mahkeme-i Temyiz reisi Ali Rüşdi Efendi. İngiliz ekonomik sermayesiyle güçlenen teşkilat. damadı Hazreti şehriyari Ahmet Zülküfül Paşa. “Düşmana karşı direnmenin yararsız olduğu görüşünde ve halifeye bağlılıktan başka bir şeyin memleketi kurtaramayacağı düşüncesinde idi. İngiliz casusluğu görevini de yürüten Muhipler Cemiyeti üyeleri. c) İngiliz Muhipleri Cemiyeti Milli birlik ve beraberliğimizi bozucu kuruluşların hepsinin birleştikleri nokta. 20 Mayıs 1919 salı günü kuruluş beyannamesi Dahiliye Nezareti’ne verilen İngiliz Muhipleri Cemiyeti’nin beyannamesinin sonunda şöyle deniyordu: İngiltere devleti fahimesinin muaveneti hayırhahanesiyle memalîk-i Osmaniyenin temin ve vahdeti hukuku için. milli şuuru felce uğratmak. “Osmanlı Devleti artık egemen bir devlet halinde yaşayamaz. Robert Rew Frew gibi ünlüler vardı. Hürriyet ve İtilaf Fırkası yanlısı gazetelerde muhtelif konularda çeşitli makale ve beyannameler yayınlayarak Milli Mücadeleyi baltaladılar.” Bu gaye etrafında çalışan cemiyet üyeleri Hürriyet ve İtilaf Fırkası safında. Varlığını koruması. memleket içinde teşkilat yaparak isyan ve ihtilal çıkarmak. Osmanlı Devleti’nin içine düştüğü kötü durumdan ve bunalımdan kurtulması için dinî esaslara dayalı olarak hilafet ve saltanatın nüfuzunu kuvvetlendirmekti. Hürriyet ve İtilaf Fırkası ile sıkı işbirliğinde olan teşkilatta ikilik ortaya çıktı. “İngiliz Muhipler Cemiyeti” namıyla bir cemiyet teşekkül etmiştir”. Marmara ve Ege bölgelerinde çıkan isyanlar dahil. Konya-Bozkır ayaklanmaları ile Konya Delibaş Mehmet İsyanı hareketinde de büyük rolleri olan cemiyetin yayın organı “İstanbul” gazetesiydi. desteklediği diğer yan kuruluşlarla Anadolu’da oluşan Kuvâ-yı Milliye’yi yok etmeye yönelik hareketini hızlandırdı. ahlakî ve sosyal yollarla siyasî hayata tesir etmek. Frew’in talimatıyla. ancak himaye altına girmesiyle mümkündür” görüşüdür. ecnebi müdahelesini kolaylaştırmak gibi haince teşebbüsleri vardı” der. Gazi Mustafa Kemal Nutuk’ta cemiyetin biri açık diğeri gizli iki amacının olduğunu belirtir ve devamla: “asıl faaliyeti gizli cehti olup. Cemiyet ayrıca.
doğuda müdafaa-i hukuk akımını temsil ederek Mustafa Kemal’in sevk ve idaresinde güçlenmiş. İşgallere karşı silahla vatanı koruma amacı güden cemiyet. Bu cemiyet. 25-02-2008. Basın yoluyla da mücadelede bulunmuştur İstihlası Vatan Cemiyeti İstihlası Vatan Cemiyeti Manisa’da kurulmuş olup Ege’de öncü müdafaa-i hukuk cemiyetlerinden biridir. Daha sonra 19 Mart Kongresi ile İzmir Müdafaa-i Hukuku Osmaniye Cemiyeti ile birleşmiştir. önce İstanbul’da kurulmuş olan Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyetine bağlı olarak açılmış. İzmir Müdafaa-i Hukuku Osmaniye Cemiyeti Vatanın maddi ve manevi yönlerden yükselmesini sağlamak ve Türklerin haklarını korumak amacı ile kurulmuştur. Alaşehir Kongresi’nden sonra faaliyetlerini İstanbul’a nakletmiş ve Milli Mücadele içinde yer alan kuruluşlarla anlaşarak Anadolu’ya silah ve cephane kaçırılmasına yardımcı olmuştur. Fakat Millî kuvvetlerin Anadolu’ya hakim olmalarıyla siyaset sahnesinden silindiler.. 12:09 #3 --->: Milli Mücadele Sırasında Kurulmuş Yararlı/Zararlı Cemiyetler. sewd@lı Kurtuluş Savaşı'nda milli varlığa yararlı cemiyetler Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Ağustos 1919 tarihinde. . daha sonra Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı ile İstanbul’dan ayrılmış.tarihinde bir kongre yapıp yeni idare heyeti oluşturduysa da Rahip Frew’in desteğindeki Mustafa Sabri-Said Molla grubu da noter huzurunda 19 Ekim 1921 tarihinde ikinci bir alternatif kongre yaptılar. Erzurum’da kurulmuştur. bütün memlekete yayılacak bir program hazırlamıştır.
TBMM ile birleşme ve programını Müdafaa-i Hukuk programı ile denkleştirme. yakınlarına dek ilerlemişlerdi. Erzurum Kongresi’nden sonra Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin şubesi haline gelmiştir .d. Fransa bu bölgeyi kendi kolonisi olarak 1 Ocak 1919 Fransız valisi Édouard Brémond (b. 18 Aralık 1918’de Tarsus. gibi kararlar almıştır. in Ankara Antlaşmasıyla sona ermişdir. Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti Karadeniz kıyıları üzerindeki yabancı emellerine tepki olarak ortaya çıkmıştır. 1868 . 1 Ocak 1919 başlayan işgal 9 Mart 1921 de T. Mersin’i işgal ettiler. Bu yörede faaliyet gösteren Trabzon Havalisi Ademi Merkeziyet Cemiyeti ile mücadele eden bu teşkilat. Eylül 1919’da gelindiğinde ana merkez Çukurova da olmak üzere Urfa. . Düzenlediği iki kongrede silahlı savunma. Antep. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin şubesi olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonunda 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi hükümlerine dayanarak.B. Maraş ve Kayseri’nin Develi Kazasının 20 km. 20 Aralık 1918’de Adana işgal edilmiştir.M. Kilikya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Adana Savunması veya Çukurova savunması Fransa nın Adana ilini ve ilçelerinde hakimiyet kurma ve Ermenilerin bu bölgeye yerleştirilmesi politikalarına karşı çıkan bir halk haraketi sonucu oluşmuşdur. Anadolu hareketinin etkisiyle adını Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti haline getirmiş ve. Zamantı suyunu sınır kabuletmişler ve Bakırdağ Nahiyesini denetimleri altına alırlar. Güney Anadolu’yu denetimi altında tutacak olan Fransızlar 17 Aralık 1918’de Mersin’e çıkarma yaptılar. 1948) u atamış Bu valinin ermeni politikaları halk karşıtlığı doğurunca 4 Eylül 1920 da bu valiyi Eylül 1920 Julien Dufieux le depiştirmişdir. asker toplama.Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyeti Osmaniyesi 1918’de kurulmuş ve Trakya’nın işgaline karşı çıkmıştır.M.
Alaşehir ve İkinci Balıkesir Kongreleri ile organlaşan. Oysa Ahmet Remzi. İtalya Siyasi Mümessillerine Kilikya'yı adalet tevziî ve asayiş temini vaadiyle işgal eden Fransızların oraya girdikleri günden beri adalet ve asayişin yüzü bile görülmemiştir. Orada Fransız büyük memurlarından Bremond. Dersaadet'te Sadaret-i Uzmaya. Birinci Balıkesir. cemiyetin tabelasını da bir otel odasına asmış ve aynı zamanda bu cemiyetin meşruluğunu da Kayseri valiliğine onaylatmıştır . Çukurova'nın işgalini ve işlenen cinayetleri protesto eden Adanalılar Kayseri'de Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Merkeziyesi namı altında. bütünleşen Müdafaa-i Hukuk fikri Sivas Kongresi ile genelleşmiş ve bütün memlekete yayılmıştır. Norman'ın emir ve arzuları kanun ve adalet yerine kaimdir. Redd-i İlhak. Ahmet Remzi Yüreğir tarafından Çukurova ve Adana'nın işgalden kurtarılması amacıyla kurulan müdaafa cemiyeti. burada Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni kurarak. Fransa. 18 Aralık 1919 tarihli Erciyes gazetesinde şu beyannameyi yayınlamışlardı : "Sivas'ta Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesine. bölgeyi savunmak için kurulmuş kuruluşlardır. 28 Nisan 1919'da Çukurova'da genel olarak işgalciler tarafından yapılan aramalarda evinde silah ele geçirilen Ahmet Remzi Yüreğir gıyabında idama mahkum edilmişti.Hareket-i Milliye ve Redd-i İlhak Teşkilatları İzmir’in işgalinin yarattığı tepki içinde. Ellerinde alet ittihaz . orada Mustafa Kemal Paşa ile görüşmüş ve neticede bu görüşmeden aldığı direktifle Kayseri'ye gelerek. Daha sonra Ahmet Remzi Bey Sivas'a giderek. İstihlası Vatan ve Heyet-i Milliye isimleri ile kurulan bu teşekküller. Böylece Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Adana Heyet-i Merkeziyesi Kayseri'de faaliyete geçmişti. İngiltere. bu olaydan önce Adana'dan ayrılmıştı. Amerika. Redd-i İşgal. Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti. bulundukları yerlerin idari ve askeri işlerini ele almışlar ve milis teşkilatları oluşturarak Yunan işgaline karşı fiilen direnmişlerdir.
Ahmet Remzi Yüreğir Bey. hırsız çetesi diye Fransızların kurşuna dizdikleri Türklerin hakkı aranamıyordu . bu cemiyet merkezini İstanbul'dan Adana'ya (Pozantı. Adana'daki cinayetler. Norman emriyle mi olmuştur? Bremond tarafından mühim bir icraat olarak tâ Fransa'ya kadar ilân edildiği üzere. yoksa birkaç Ermeni'nin yalan şehâdeti ve Bremond. buradaki Adana Müdafaa-i Hukuk ve İntibah Cemiyetleri ile birlikte. Emin Bey (Posta ve Telgraf Müdürü). Adana ve civarında Ermenilerin. bu zavallılar. Tevfik (Gülek) Bey. Bu protesto da hiç yankı uyandırmamış. Hulusi (Akdağ) Bey. yahut hürriyet-i şahsiyetlerinden mahrum edilerek. İşte bu haksızlığı. Böylece Adana Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin teşkilatlanmasını tamamladıktan sonra. Fransızlardan arka alarak işledikleri cinayetlerin hesabı sorulamıyor. Sivas Kongresi'nden sonra kurulan bu cemiyetin faaliyetine başlaması üzerine İstanbul'da bulunan Kilikya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ise gayrı faal bir vaziyete düşmüştü. hırsız çetesi diye Fransızların kurşuna dizdikleri Türklerin hakkı aranamıyordu. namus ve servet sahibi olduklarını her zaman isbata hazırdır. hapse konulduğu görülür. Cemiyetin teşkilatlanmasını burada şu şekilde devam ettirmiştir. Daha sonra Kayseri'den Niğde'ye hareket eden Ahmet Remzi Bey. Saadettin Beybaba Bey. Bunun üzerine. Böylelikle cemiyet önce Kayseri. İşte son günlerde hırsız çeteleriyle alâkadar diye ekserisi Ceyhan kazasından olmak üzere en namuslu ve servet sahibi zürra ağalardan yirmi beş kişi kurşuna dizilmiştir. adaletsizliği ve Adana Türklüğünü mahvetmek politikasını bütün mevcudiyetimizle medeniyet âlemine karşı protesto eder. bölgenin her tarafında yerli halkın teşebbüsü ile millî . Adana ve civarında Ermenilerin. 1 Nisan 1920 tarihinde millî kuvvetlerin eline geçen Karaisalı'ya taşınarak faaliyetini burada sürdürmüştür . hırsız çetesi olmayıp. Toroslarda silahlı teşkilatın oluşmasına yardımcı olmuşlardı .ettikleri Ermenilerin şahâdet ve iftiralarıyla hergün birçok Türk'ün ya malı gasbedilir. Kethüdazade İbrahim Bey'den meydana gelen bir yürütme kurulu oluşturmuştur . Diğer taraftan. Remzi Bey (Niğdeli). Kabahati ise yalınız Türk olduğudur. Fransızlardan arka alarak işledikleri cinayetlerin hesabı sorulamıyor. önüne geçilmez bir hal almıştı. artık Türklerin de bir hayat hakkına ve adalete müstahak olduklarının teslim edilmesini bekleriz. Acaba bu zavallılar hangi âdil mahkemenin hükmüyle idam ediliyorlar? Adana vilayetinde Türk kanunlarının icra-yı hükm edeceğini ilân eden işgal kuvvetleri bu bîçarelerin idamında onu tatbik etmiş mi. Adana Vilâyetinin merkezi durumundaydı) naklederek. sonra Niğde olmak üzere faaliyetlerde bulunmuş daha sonra ise.
düşman işgallerini büyük bir duyarlılık ve dikkatle izleyerek İtilaf Devletlerine ve İstanbul Hükümetine karşı protestolar yayımlamış. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti Sivas’ta. . Kastamonu. vatanını kurtarmak ve bağımsızlığa kavuşmak için. Bolu. Milli Mücadeleye moral desteği sağlamıştır. bütün olarak her türlü fedakarlığa katlanacaklarının en büyük simgesi olmuştur Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti İstiklâl Savaşımızda ve millî mücadele dâvalarında kuvvetli bir dayanak vazifesi görmüş olan millî teşkilatımızın adı. Buna paralel olarak. Mustafa Kemal'in el yazısıyla verilen bu beyannamede (Anadolu ve Rumelide müteşekkil bilûmum Müdafaai Hukuku Milliye vesair millî ve vatanî millî cemiyetlerle. Türk milletinin kadını ile erkeği ile. Amasya. 4 Eylül 1919 da toplanan Sivas Kongresinde bütün yurdun maddî ve manevî kuvvetlerine dayanan bir millî teşkilât kurulması kabul edilmiştir.müfrezeler kurulmaya ve düşman kuvvetlerine baskınlar yapılmaya başlanmıştır. Anadolu’da Burdur. Erzincan. Faaliyetleri ile. yaygın olarak Kuvâyı Milliye'nin kurulması ise. Sivas Kongresi'nden sonra mümkün olmuştur. 11 Eylül 1919 da Kongre Başkanı Mustafa Kemal'in Sivas Vilâyet makamına verdiği dilekçe ile resmen faaliyete geçmiştir. “Şarkî Anadolu Müdafaai Hukuk Cemiyeti” nin tüzüğü esas alınarak kurulan Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti. Vali Reşit Paşa’nın eşi Melek Reşit Hanım ve arkadaşları tarafından kurulmuştur.) denilmekte ve normal kanuni işlemin yapılması bildirilmektedir. Kayseri. Bütün Güney cephesinde. Milli Ordu’ya para ve mal yardımı kampanyaları açmış. Raddi İlhak heyetlerinin Sivas'ta 3 Eylül 335 tarihinde akdettikleri umumî kongre kararıyla “Anadolu ve Rumeli Müdaai Hukuk Cemiyeti” namı menâfii Osmaniyeyi müdafaa etmek üzere birleşmiştir. daha önce de temas ettiğimiz gibi güneyde Fransız işgaline karşı silahlı ilk direnme Dörtyol'da olmuştu. Niğde gibi merkezlerde şubeler açan Cemiyet.
Heyeti Temsiliye'nin o güne kadar gördüğü birleştirici ve idare edici vazife. İstiklâl Savaşının kazanılması için Türk milletini bu dâva çevresinde kuvvetli bir şuur ve heyecanla birleştirmek hususunda en esaslı bir vasıta olan bu cemiyet. 30 Ekim 1919 Heyet-i Temsiliye. Kozan Müdafaa-i Hukuku Cemiyeti Kozan Müdafaa-i Hukuku Cemiyeti. Kırmızı Osman. 7 Mart 1919'da Kozan'ın işgali ile kurulan müdaafa cemiyeti. Böylece bu cemiyetin teşkilâtına dayanan Türk Millî Hükümeti gerçek anlamıyla kurulmuştur. 28 Ocak 1920 günü yaptığı gizli bir toplantıda Misak-i Mil-lî'yi kabul etmiş. İstiklâlin korunması dâvasına inanmış Türk vatanseverlerinin katıldığı bu teşkilâtın gün geçtikçe kuvvetlenmesi üzerine padişah Vahdettin. Koyunevi Tabur Komutanı Sarıbahçeli Ahmet Ağa. Mustafa Kemal'in 8 Nisan 1923 de dokuz umde adı altında yayınladığı beyannamede Halk Fırkası adı altında yeni bir siyasî teşkilâtın kurulacağını bildirmesi üzerine tarihî vazifesini bitirmiş ve Halk Fırkasının esasını meydana getirmiştir. Arslanlı Bölüğü Komutanı Topaizade Halil Efendi. 23 Nisan 1920 de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi kurulunca. fakat İstanbul'un yabancı devletler tarafından işgal edilmesi üzerine dağılmıştır. toplanarak. 1 Temmuz 1920 de İcra Vekilleri Hey'eti aldığı bir kararla hükümetle cemiyet teşkilâtının işbirliği etmesini bir esasa bağlamıştır. Hamam Köyü Grup Komutanı Bayramoğlu Hacı Mehmet Öztorun Ceritler Grup Komutanı KurdoğluHulusi Bey Mansurlu Bölüğü Komutanı Abdussamet Samimi . Cemiyet üyelerinin katıldığı Meclisi Mebusan. teşkilat ve teşebbüse geçilmesi kararlaştırıldı. bu görüşmeler sonunda da İstanbul'da Osmanlı Meclisi Mebusanı'nın toplanması kararlaşmıştır.Mustafa Kemal'in verdiği karar üzerine 12 Eylül 1919 dan itibaren kurtuluş dâvasına düşman olan Damat Ferit hükümeti ile bütün ilgiler kes 1 imiş ve cemiyetin teşkilâtı. büyük zafer kazanıldıktan sonra en önemli vazifesini tamamlamıştır. bu teşkilâtın temsilcisi “Heyeti Temsiliye” ile görüşmelerde bulunmak üzere bir Nazırını Amasya'ya göndermiş. Büyük Millet Meclisine geçmiştir. kısa zamanda memleketin düşman ayağı basmamış her köşesinde kurulmuş ve kökleşmiştir. Kozan heyetinden Adana ve Kozan’ın durumu hakkında genel bir bilgi almıştır. Ağzıkaraca köyünden Musa Hoca Berber Bölüğü Komutanı Kurtlu Uşaklı Hacı Efendi. buralara gönderilerek. Bunun üzerine bölgede teşkilat yapılması hakkında kararlar verilerek Kilikya mıntıkasına Topçu Binbaşı Kemal ve Yüzbaşı Osman Tufan.
Kuyuluk Bölüğü komutanı Üzeyir Hoca oğlu Hasan Efendi. Ferhatlılı Hamdi Ağca. Kamalı Hasan. Döşeme müfrezesi Komutanı Yiğit Ağa (Kahraman Bey) ve Kadirlili mücahitler.Karacalar Bölüğü komutanı Yigenoğlu Ahmet Efendi. Andıl ve havalisi Müfreze Komutanı Hakkı Efendi (Turgut). Sıralif Grup Komutanı Karabucaklı Deli Hacı Ağa. Kayhan Grup Komutanı Çolak Hacı Ağa . Köreken Müfrezesi komutanı Bayatoğlu Ahmet Çavuş. Kamalı Mehmet. Gebenli Ali ve Cücen Ali Hoca.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?