Soru: 05.01.1953 doğumluyum. 1974 yılında SSK sigortalılığına başladım. 1998-2009 yılları arasında ara ara toplamda 2 bin 156 Bağ-Kur günüm var. 623 günü 2008 ve sonrasında olmak üzere toplam 1002 SSK günüm var. Nasıl ve ne zaman emekli olabilirim? K.KORKMAZ
Cevap: Bizim gibi ülkelerde 60 yaşını aşmış bir vatandaş olarak emekliliği düşünmeniz çok normal. Ama sigortalılık geçmişinize bakınca bu konuda en küçük bir planlama düşünme emaresi görmediğini söylemek zorundayım. Yurdum vatandaşına çok çarpıcı bir örneği teşkil ediyorsunuz.
Tıpkı sizin gibi yurdumun birçok vatandaşı da genellikle bu konularda gerçek bir uzman eliyle bir planlama yapmak istemez de kahve köşelerinde duyduklarından ilham almaya çalışır. Bu tür plansızlıklarda da SGK duvarlarına toslamak kaçınılmazdır. Evet bu şekilde bekleyerek hiçbir zaman emekli olamazsınız. Emekli olmak için ya 5400 günü tamamlayarak Bağ-Kur'dan emekli olacak, ya da 637 gün daha bilfiil SSK sigortalısı olarak çalışarak SSK'lılıktan emekli olacaksınız. İkinci ihtimal sizin için daha elverişli olacaktır.
Somut hesap
Gelin bir de başka cepheden bakalım. Siz 5 bin günle 1999'da yani 15 yıl önce emekli olabilirdiniz, ama bunu geçelim, 55 yaşında, yani bundan tam altı yıl önce de 3 bin 600 günle emekli olabilirdiniz. Çalışmasanız bile bunun için gerekli SSK primini 2008 Ekim'e kadar isteğe bağlı SSK sigortalısı olarak da tamamlayabilirdiniz. Söz gelimi 2000'den sonraki bu Bağ-Kur ve SSK sürelerinizi 2000'den önce geçirmiş olmanın yanında bu 637 günlük yani 21 aylık süreyi isteğe bağlı SSK süresi olarak ödemiş olsaydınız, emekliliğiniz için eksik olan bu 637 günlük prim ödemesi için bugünün parasıyla bile hesaplansa 7 bin TL kadar bir bedel ödemeniz gerekirdi. Peki bunun karşılığında kârınız ne olurdu? Geçmiş bu 64 ayda toplamda yine bugünün parasıyla en az 70 bin TL aylık almış olurdunuz. Peki can alıcı soruyu soruyorum, 70 alacağınız bir yere 7 koymaz mıydınız? Elbette aklı olan herkes gibi siz de koyardınız. Peki neden koymadınız? Onun da cevabı belli. En iyi en optimal sonuç için ne yapmanız gerektiğini bilmiyordunuz da ondan. Yoksa bilseniz ne yapar eder, bulur buluşturur ve bu planı uygulardınız.
Soruyu biraz daha açalım. Bu işi profesyonelce yaptığımızdan biliyoruz. Sizin 10-15 sene önce alınabilecek önlemlerden bihaber yaşadığınız süreci milyonlarca kişi şu anda yaşıyor, ama maalesef farkında değiller. Söz gelimi sizin durumunuzda en azından 7'ye karşı 70 kazandıracak plana benzer herkesin kendi durumuna özgü planları danışmanlık hizmetiyle veriyoruz. Ama “350 TL danışmanlık ücreti mi olur?” diyen, evet 350 TL'sinin cebinde kalmasını sağlıyor belki ama karşılığında onbinleri kaybetmiş olabiliyor. Danışmanlık alan, düşündüğü yahut düşünmediği perspektiflerden uzman gözüyle ortaya konan tablo önüne serilince bu farkı görüyor ama danışmanlık ücretine takılanlar bundan yoksun kalıyorlar. Dahası nelerden yoksun kaldıklarını ya öğrenemiyor ya da öğrendiklerinde iş işten geçmiş oluyor.
Danışacak kişi de önemli
Hemen belirteyim, uzman derken gerçek uzmanı bilmek, bulmak lazım. Hemen bir örnek vereyim, geçen hafta SSK emeklilik yaşı 43, Emekli Sandığı emeklilik yaşı 48 olan bir müşterim geldi. En son 15.01.2010'dan itibaren Emekli Sandığı iştirakçisi olan bu müşterim SGK önlerinde yuvalanmış kendini takipçi-uzman diye tanıtan birinin verdiği bilgiyle 20.06.2013'te istifa edip SSK'dan emekliliğe başvuruyor. Tam yedi ay sonra cevap olumsuz olarak gelince bize başvuruyor. Yasal uygulama nedeniyle Emekli Sandığı'nda gün hesabı yapılmadığını, ay hesabı yapıldığını, göreve başlarken ilk aybaşına kadar geçen bir aydan eksik sürelerden Emekli Sandığı kesintisi yapılmadığını, buna karşın sonraki aybaşı gelmeden görevden ayrılanlarda ise Emekli Sandığı kesintisinin tam bir aylık yapıldığını dolayısıyla 20.06.2013'te istifa ederken 14.07.2013'e kadar hizmetinin devam ettiğinden 3,5 yıllık süre dolduğundan bihaber boşu boşuna memuriyetinden olduğunu öğreniyor. Oysa zamanında gerçek bir uzmana danışsa ya SSK'lılıktan o tarihte emekli olacak veya gereksizce memuriyetinden olmayacaktı. Neyse ki gelinen noktada dahi bu müşterimize de içinde bulunduğu durumdan çıkacak çözümü sunduk.
Nereden ne aylık?
¼ derece ve kademeli ve 2200 ek göstergeli olan müşterimiz SSK ve Emekli Sandığı emeklilik tarihlerini tam olarak öğrenmenin yanında Emekli Sandığı süreleri dahil SSK'dan bağlanacak aylığın bugünkü rakamlara göre 1190 TL, buna karşın Emekli Sandığı'ndan bağlanacak aylığın ise 1557 TL olacağını da öğreniyor. Yani ofisimizden içinde bulunduğu duruma tam olarak vakıf olarak ayrılıyor.
Zaten çalışma yaşamında birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi çalışmış kişilerin emekli olacağı kurumu seçme ve buna göre adım atmasında hangi kurumdan ne aylıkla emekli olabileceği hususu da kuşkusuz büyük önem taşıyor. Bu bağlamda danışmanlık alacağınız kişinin birbirinden çok farklı kriterler uygulanan hem SSK hem Bağ-Kur hem de Emekli Sandığı emekli aylık bağlama hesabını bilmesi gerekiyor ki sağlıklı ışık tutabilsin.
Çoğu alan gibi çağdaş hukuk ve normları uygulama bakımından gelişmiş bir ülke olmadığımızdan kaynaklı mütemadiyen değişen kanun ve kurallar nedeniyle maalesef bireyler kendi başlarına sosyal güvenlik ve iş yaşamı haklarını, bu hakları nasıl kullanabileceklerini tam olarak bilemiyorlar. Emekliliğin bir tablodan bakıp yaşın bu, günün bu, sigortalılık süren bu demekten ibaret olduğu sananlar ise maalesef aldanıyor.
(Kaynak: Alitezel.com | 03.02.2014)