BETONARME II
2017-2018 Güz Yarıyılı
Derste kullanılacak yönetmelikler:
Proje kontrolü ile bilgili ek bilgiler:
PROJE
NOT: Aşağıdaki bilgiler fikir verme amaçlıdır. Her öğretim döneminde, proje verileri ve taşıyıcı sistem özellikleri değiştiğinden kendi güncel verilerinize göre değerlendirmeniz ve değişiklikleri yapmanız gerekmektedir.
Bölüm I için ek açıklamalar:
Hesaplar ve Kalıp Planı Çiziminde bulunacaklar:
Çizimler ölçekli olarak eskiz kağıdına çizilmelidir.
Çizimde aks adları yazılacaktır. Soldan sağa olanları A-B-C-...., aşağıdan yukarıya olanları 1-2-3.... şeklinde adlandırabilirsiniz.
Tüm kirişlerin üzerine adı ve boyutu (K103 (25/60) gibi) yazılacaktır. Simetriden dolayı benzer olan kirişlere aynı ad verilebilir. Kiriş boyutlarının (genişlik ve yükseklik) belirlenmesi TS500 ve Deprem yönetmeliği koşullarına göre yapılacak ve hesap raporunda nasıl seçildiği belirtilecektir.
Kolonlar adlandırılmalıdır (S101, S102, S103 vb.). Notasyon S_Kat No_ 0_ Kolon No şeklindedir. Simetriden dolayı benzer olan kirişlere ve kolonlara aynı ad verilebilir.
Döşeme adları döşeme üzerinde uygun yerde gösterilecek ve döşeme adı ve yüksekliği belirtilecektir. (D101 ve h=140mm gibi). Tüm döşemeler için (merdiven bölümü dışında) aynı döşeme kalınlığı kullanılması uygundur.
Çizimde aks arası ölçüler ve toplam kenar uzunluk ölçüleri çizilecektir.
İstenirse simetriden yararlanarak yalnızca farklı donatılar çizilebilir.
Kalıp planı üzerindeki donatılar ölçekli çizilmelidir. Poz tablosundaki donatı şekli şematik olacaktır.
Donatıların toplam uzunluğu donatı üzerinde, her büküm noktası arasında kalan parçasının uzunluğu, toplam uzunluğu ve adedi çizim paftası üzerinde uygun bir boşluğa çizilecek poz tablosunda gösterilecektir. Toplam uzunluk 5cm'nin katı olacak şekilde boy ayarlanacaktır.
Donatıların komşu döşemelere geçen uzunluğu ve pliye kırım noktaları Betonarme Yapılar Z. Celep (2009 baskısı) Syf:374 ve 385'den belirlenebilir. Benzer şekil ders notlarında da bulunmaktadır. Buradan çıkan uzunluklar yuvarlatılabilir.
Donatıların her bir büküm noktası arasında kalan parça uzunlukları poz tablosunda gösterilmelidir.
Balkon dağıtma donatısı 12m'yi geçiyorsa bindirme boyu hesabı yapılarak ona uygun çizim yapılmalıdır.
Donatıların çiziminde çizim paftasına aşağıdan ve sağdan bakıldığı kabul edilmelidir. Donatının altta veya üstte olduğu bu bakış yönüne göre belirlenmektedir. Döşeme donatıları da S420 olduğundan kanca kullanımına gerek olmayacaktır. Bu durumda donatıların üzerine parantez içerisine donatının konumuna bağlı olarak alt veya üst yazılmalıdır.
Merdivene komşu olan döşemelerde ara kat sahanlığının olduğu döşemeye pliye geçişi mümkün olmayacağından bu döşemelerde iki farklı pliye gösterimi bulunmalıdır. (Örnek: Aşağıdaki çizimde 9 ve 11 pozlu donatılar.)
Çizimde düşeyde ve yatayda en az birer kesit ile toplamda iki kesit alınacak ve bu kesitlerin görünüşü çizimde gösterilecektir. Kesitin nereden alındığı planda gösterilmelidir.(A-A ve B-B kesitleri)
Çizimin sağ alt bölümünde antet oluşturulacaktır. Antette çizimin adı, kullanılan malzeme türleri gibi açıklayıcı bilgiler bulunmalıdır. Çizim ve poz tablosu yerleşimi yukarıdaki resimde gösterilmektedir. Örnek antet sayfası, proje föyünde verilmiştir.
Uygun yerlerde kot bilgilerinin şekil ile gösterilmesi gerekir. Aşağıdaki resimde merdiven sahanlıklarındaki +1.50, +3.00, kesitte +3.00 gösterimleri gibi.
Not: Aşağıda fikir vermesi amacıyla örnek bir çizim gösterilmektedir. Sizlerin projesi bu çizimdekinden geometri ve elemanlar bakımından farklılık gösterebilir.
Bölüm II için ek açıklamalar:
Bölüm II'nin tesliminde Bölüm I için eksik kalan bölümler tamamlanmış olmalıdır.
Kiriş ve kolon boyutlarında minimum değerler ilgili yönetmeliklerden alınmalıdır. Hesap raporunda ilgili maddelerin belirtilmesi uygundur.
Kolon boyutları belirlenirken aynı katta bulunan kolonların boyutları etkiyen eksenel kuvvetlerin farklı olmasından dolayı farklı olacaktır. Örneğin köşedeki bir kolon için gerekli kesit alanı ile kenar vaya içteki bir kolon için gerekli kesit alanı farklı olmaktadır. Bu kolonlar için farklı kesit boyutları seçilmelidir. Örnek:Projenizde B-3 aksındaki kolon ile A-2 aksındaki kolonlar farklı eksenel yük etkisinde olduğundan gerekli kesit alanları farklı olacaktır.
Birbirine yakın eksenel kuvvet değerlerine sahip kolonlarda benzer kesit boyutları seçilebilir.
Seçilen kolon boyutları oranının (h/b) 2'yi aşmaması önerilir. Örneğin aynı kesit alanına sahip olan 25X60 kolon yerine 30x50 kolon boyutu seçimi yapılması uygundur.
Kolon kesiti seçiminde iç, kenar ve köşe kolonlar için hesaplanan eksenel kuvvetlerin, ileriki hesaplarda belirlenenecek ve ek olarak gelecek eğilme momenti etkilerini de karşılamak amacıyla sırasıyla 1.3, 1.5 ve 1.7 katsayıları ile arttırılması uygundur.
Başlangıçta kolon boyutları belirli değildir. Başlangıçta kolon kendi ağırlıkları için minimum kesit boyutlarından biraz daha büyük kolon boyutları seçilerek veya güvenli tarafta kalacak şekilde 10kN gibi bir değer kullanılarak hesaba başlanabilir. Sonuçta kolon kesitleri belirlendikten sonra gerekirse kolon kendi ağırlıklarını yeniden hesaplanır.
İstenirse, aynı düşey konumda bulunan kolonlarda kesit boyutları 2 katta bir değiştirilebilir. Örneğin Zemin. katta seçilen kolon boyutu 1. katta katta aynen kullanılabilir.
Kolonların plandaki yerleşimlerinde şaşırtmalı bir yerleşim düzeni oluşturmak uygundur. Her iki doğrultudaki atalet momentlerinin toplamının birbirine yakın olması sağlanmaya çalışılmalıdır.
Merdivenin bulunduğu alandaki döşeme yükleri (sahanlık boyutları, merdiven plağı kalınlığı henüz bilinmiyor) belirli olmadığından Bölüm II hesapları yapılırken merdivenin bulunduğu yerde de plak döşeme varmış gibi yükler hesaplanabilir. Plak kalınlığı normal döşemeden daha fazla alınabilir. Hareketli yük değeri daha büyük alınmalıdır(Örneğin diğer döşemelerde q=2kN/m2 ise 3.5kN/m2, q=3.5kN/m2 ise 5 kN/m2 gibi).
Çözümü yapılan aks için hesaplamalarda kolonların atalet momentlerinin belirlenmesine dikkat edilmelidir. Hesaplanan çerçeve doğrultusuna paralel kolon boyutu h, dik kolon boyutu b olarak alınır. Örneğin yukarıdaki kalıp planında S105 kolonunun uzun kenarı 500mm, kısa kenarı 300mm olsun. C aksı kat çerçevesi çözülürken atalet momenti 500x300^3/12, 2 aksı kat çerçevesi çözülürken aynı kolonun atalet momenti 300x500^3/12 olarak hesaplanır.
Çözülen aksta ara kat sahanlığına rastlayan kiriş var ise bu kiriş kesiti yarım tablalı olarak değerlendirilmelidir.
Farklı elverişsiz yüklemeler için elde edilen eğilme momenti değerlerinin en büyük değerleri kullanılarak en elverişsiz moment diyagramı (zarf diyagram) çizilmelidir. Kesme kuvveti için bu işlemin yapılmasına gerek yoktur. Elverişsiz yüklemeler yapılırken herhangi bir kesitin eğilme momentini mutlak değerce maksimum yapan yükleme şeklinin bilinmesi gereklidir.
Elverişsiz yüklemelerin bir tanesi el ile çözülecektir. Diğer elverişsiz yüklemeler Excel'de Cross yöntemi tablosu oluşturarak veya SAP2000 vb. programlar ile çözülebilir. Cross çözümünde kiriş açıklık momentlerinin hesabı da gösterilmelidir. Elverişsiz yüklemelerinizi kontrol etmek için Cross_Kontrol excel dosyasını kullanabilirsiniz. (Dosyayı indirmek için tıklayınız.)
Elverişsiz yüklemelerin hangi kesiti en elverişsiz yaptığı kontrol edilmelidir.
Bölüm III için ek açıklamalar:
S(T1)=2.5 kabul ederek fiktif deprem kuvvetlerini (Ffi) hesaplayınız.
Bu değerleri kullanarak kat kesme kuvvetlerini belirleyiniz.
Muto yöntemi ile toplam yatay öteleme rijitliklerini hesaplayınız.
Fiktif yüklere göre yerdeğiştirmeleri hesaplayınız, (dfi)
Deprem Yönetmeliği (2.11) formülüne göre T1'i hesaplayınız.
S(T1) değeri değişiyorsa eşdeğer deprem yükü,kat kesme kuvvetlerini düzenleyiniz.
Muto yöntemi ile hesapladığınız iç kuvvetleri ve yerdeğiştirmeleri yeni duruma göre düzenleyiniz.
Deprem Yönetmeliği 2.10 Maddesine göre yerdeğiştirme kontrolünü yapınız. Koşul sağlanmazsa kolon boyutlarını büyütünüz. Koşul sağlanmazsa Bölüm II ve Bölüm III'de gereken yerler yeniden düzenlenmelidir.
Bölüm IV için ek açıklamalar:
Çizimler için aşağıdaki örnekleri esas alınız.
Kiriş açılımlarında elemanların üzerine kiriş adı ve boyutları yazılmalıdır. Etriye sıklaştırma bölgesi uzunlukları gösterilmelidir. Akstan aksa ve toplam uzunluklar yazılmalıdır.
(Kolon Yerleşim Çizimi)
Kolon Düşey Açılım Çizimi
Genel Açıklamalar:
Tüm donatı çizimlerinde donatı boyları yazılmalıdır.
Döşemelerde ve merdiven donatı çiziminde donatı türü S420 olması durumunda kanca kullanılmayacaktır.
Tekil ve sürekli temel için iki ayrı çizim yapılmalıdır. Bağ kirişleri ve donatıları çizimlerde gösterilmelidir.
Ana Sayfa