Klamidya Enfeksiyonu Hakkında Öğrenilmesi Gerekenler
Klamidya Nedir? Klamidya, cinsel yolla bulaşan bakterilerin neden olduğu yaygın bir enfeksiyondur ve kısaltılmış adı STI’dır. Bu enfeksiyona sahip olan şahıslar erken düzeylerde sıklıkla dış bulgulara sahip değillerdir. Kadınların takribî yüzde 90’ının ve CYBE olan erkeklerin yüzde 70’inin hiçbir semptomu yoktur. Ancak klamidya daha sonra sağlık meselelerine neden olabilir. Rehabilitasyon edilmeyen klamidya ciddi karmaşıklıklara neden […]
Klamidya Nedir?
Klamidya, cinsel yolla bulaşan bakterilerin neden olduğu yaygın bir enfeksiyondur ve kısaltılmış adı STI’dır. Bu enfeksiyona sahip olan şahıslar erken düzeylerde sıklıkla dış bulgulara sahip değillerdir. Kadınların takribî yüzde 90’ının ve CYBE olan erkeklerin yüzde 70’inin hiçbir semptomu yoktur. Ancak klamidya daha sonra sağlık meselelerine neden olabilir. Rehabilitasyon edilmeyen klamidya ciddi karmaşıklıklara neden olabilir, bu sebeple rastgele bir evham varsa kumpaslı taramalar yapılması ve hekimle veya sağlık uzmanıyla konuşulması ehemmiyetlidir.
Klamidya Görünümü
Bu enfeksiyon vajinal akıntıya neden olabilir ve bu akıntı iltihap veya sümüksü bir yapıya benzeyebilir. Klamidya semptomları, öteki CYBE semptomlarına eş olabilir. Bu enfeksiyonların sahip olabileceği görünen tesirleri kavramak için değişik CYBE sebeplerinin bulgularına bakılmalıdır.
Klamidya Sebepleri
Prezervatifsiz bir cinsel ilişki ve korunmasız bir oral seks, bir klamidya enfeksiyonunun bulaşmasının ana yoludur. Ancak nüfuz etmek için illa cinsel ilişkide bulunmak gerekmez. Beraber faize uzuvlarına değmek bakterileri bulaştırabilir. Ayrıca anal seks sırasında da bulaşabilir. Yeni doğan bebekler doğum sırasında annelerinden klamidya alabilirler. Doğum evveli testlerin çoğu, bir klamidya testi kapsar, ancak ilk doğum evveli tetkiki sırasında bir OB-GYN ile iki defa hakimiyet ettirmenin hasarı yoktur. Bir göz klamidya enfeksiyonu gözlerle ağız ya da genital temas yoluyla oluşabilir, ancak bu yaygın değildir. Klamidya enfeksiyonu ayrıca, bu enfeksiyonu geçirmiş biri tarafından dahi tekerrür yaşanabilir ve zaferli bir biçimde rehabilitasyon edilebilir.
Klamidya Enfeksiyonu Ne Kadar Yaygındır?
2017 senesinde, Hastalık Hakimiyet ve Tedbire Merkezlerine CDC 1,7 milyon hadiseden 3 milyon çıktığı bildirilmiştir. Bununla beraber, bir hayli hadise bildirilmemiştir, bu sebeple her sene asıl klamidya enfeksiyonlarının rakamı daha fazla olabilir. Erkekler ve kadınlar her ikisine de bulaşabilir, ancak kadınlarda daha fazla hadise olsa da resmi olarak bildirilmektedir. Enfeksiyon oranları genç kadınlar arasında azamidir, enfeksiyon oranı 15-24 yaş arası kadınlarda azami oranlarda görülmektedir.
İstatistiksel olarak, bir insanın birden fazla şahısla seks yapmış olması vaziyetinde bir CYBE geçirme ihtimali daha yüksektir. Öteki tehlike etmenleri arasında geçmişte bir CYBE olması veya şu anda bir enfeksiyonu taşıması yer alır, zira bu mukavemeti eksiltir. Cinsel atak eylemi, klamidya ve öteki CYBE’lere tutulma tehlikesini artırabilir. Birey oral seks de dâhil olmak üzere rastgele bir cinsel etkinliğe zorlandıysa, mümkün olan en kısa vakitte tarama yapmayı seçim etmelidir.
Erkeklerde Klamidya Bulguları
Bir Hayli erkek, klamidya semptomlarını fark etmez ve çoğu erkekte hiçbir bulgu yaşanmaz. Semptomlar görülürse, genellikle nakilden 1 ila 3 hafta sonra ortaya çıkmaktadır. Erkeklerde en sık görülen klamidya semptomlarından kimileri şunlardır:
• İdrar yaparken yanma hissi
• Penisden sarı veya yeşil akıntı
• Alt karında ağrı
• Testislerde ağrı
Ayrıca makat içerisinde bir klamidya enfeksiyonu olması da muhtemeldir. Bu vaziyette, ana semptomlar genellikle bu bölgeden akıntı, ağrı ve kanamadır. Enfeksiyon geçiren biriyle oral seks yapmak boğazda klamidya olma riskini çoğaldırır. Bulguları boğaz ağrısı, öksürük veya ateşi kapsayabilir. Boğazda bakteri taşımak ve bunu fark etmemek de muhtemeldir.
Kadınlarda klamidya bulguları
Klamidya, genellikle suskun enfeksiyon olarak öğrenilir. Bir kadın CYBE ile cinsel ilişki yaşarsa rastgele bir bulgu ortaya çıkmadan evvel birkaç hafta sürebilir. Kadınlarda en sık görülen klamidya semptomlarından kimileri şunlardır:
• Ağrılı cinsel ilişki disparoni
• Vajinal akıntı
• İdrar yaparken yanma hissi
• Alt karında ağrı
• Rahim ağzı irini servisit
• Periyotlar arasında kanama
Bazı kadınlarda enfeksiyon, pelvik inflamatuar hastalık PID olarak adlandırılan bir gidişata neden olabilen fallop tüplerine dağılabilir. PID tıbbi bir acil vaziyettir. PID bulguları şunlardır:
• Ateş
• Şiddetli pelvik ağrı
• Mide bulantısı
• Periyotlar arasında anormal vajinal kanama
Klamidya ayrıca rektumu enfekte edebilir. Kadınlar rektumda bir klamidya enfeksiyonu varsa semptomlarla karşılaşmayabilirler. Bununla beraber, bir rektal enfeksiyon bulguları ortaya çıkarsa, bunlar rektal ağrı, akıntı veya kanamayı kapsayabilir. Ek olarak, kadınlar enfeksiyonu olan biriyle oral seks yaparlarsa boğaz enfeksiyonu büyüyebilirler. Öğrenmeden kasılması mümkün olsa da, boğazındaki klamidya enfeksiyonunun semptomları öksürük, ateş ve boğaz ağrısını kapsar. Erkeklerde ve kadınlarda CYBE bulguları değişik olabilir, bu sebeple yukarıyadaki bulgulardan rastgele birini yaşanıyorsa bir sağlık uzmanıyla konuşmak ehemmiyetlidir.
Klamidya Rehabilitasyonu
Klamidya rehabilitasyonu basittir. Tabiatta bakteriyel olduğu için antibiyotik ile rehabilitasyon edilir. Azitromisin, genellikle tek ve büyük bir dozda reçete edilen bir antibiyotiktir. Doksisiklin, takribî bir hafta süresince günde iki defa alınması gereken bir antibiyotiktir. Bunun yanında öteki antibiyotikler de verilebilir. Hangi antibiyotik reçetelenmiş olursa olsun, enfeksiyonun tamamen arınıldığından emin olmak için dozaj direktifleri dikkatlice izlenmelidir. Rehabilitasyon tek doz ilaçlarda dahi iki hafta kadar sürebilir. Rehabilitasyon süresi süresince seks yapmamak ehemmiyetlidir. Evvelki bir enfeksiyon rehabilitasyon edilse dahi, tekerrür maruz kalınırsa klamidyayı arınmak ve rehabilitasyon etmek muhtemeldir. Klamidya iyileştirilebilir olsa da, korunmaya devam etmek ve tekerrürü önlemek ehemmiyetlidir.
Klamidya İçin Konut İlaçları
Klamidya bakteriyel bir enfeksiyona neden olur. Bu enfeksiyon cinsinin tek asıl rehabilitasyonu antibiyotiklerdir. Ancak bazı seçenek rehabilitasyonlar semptomları rahatlatmaya takviyeci olabilir. Rehabilitasyon edilmeyen klamidinin doğurganlık meseleleri ve kronik irin gibi uzun vadeli karmaşıklıklara yol açabileceğini andırmak ehemmiyetlidir. Konutta uygulanacak ilaçlar enfeksiyonun kendisini değil bulgularını rahatlatmak için verimli olabilir. Konutta uygulanabilecek ilaçlar şu biçimdedir:
• Altınmühür: Bu şifalı nebat inflamasyonu eksilterek enfeksiyon sırasında semptomları sınırlayabilir.
• Ekinezya: Bu nebat, yaygın soğuk algınlığından cilt yaralarına kadar bir hayli cinste enfeksiyonun üstesinden gelinmesine takviyeci olmak için bağışıklık sistemini kuvvetlendirmede yaygın olarak kullanılmaktadır. Klamidya semptomlarını eksiltmeye takviyeci olabilir.
Bu nebatlarda bulunan bileşikler, genel olarak iltihaplanma ve enfeksiyonu rahatlatmaya takviyeci olsa da, özellikle klamidya semptomları için tesirli olduklarını gösteren rastgele bir nitelik çalışması yoktur.
Klamidya Testi
Klamidya’dan şüphelenerek bir sağlık kuruluşuna müracat eden birine muhtemelen bulgular hakkında sualler sorulur. Eğer semptomlar mevcutsa, hekim fizik tetkik yapabilir. Bu, muhtemel bir enfeksiyonla ilişkili olabilecek akıntıları, yaraları veya olağandışı noktaları gözlemlemelerini sağlar. Klamidya için en tesirli tanı testi, kadınlarda vajinayı kültür testi almak ve erkeklerde idrarı test etmektir. Enfeksiyon makat veya boğazda olma olasılığı varsa, bu bölgeler de arınılabilir. Neticeler birkaç gün sürebilir. Test pozitifse, bir takip buluşması ve rehabilitasyon alternatifleri görüşülür. Bu enfeksiyondan şüphelenildiği anda bir sağlık kuruluşuna başvuru edildiğinde enfeksiyon muhtemelen kalıcı bir problem olmadan rehabilitasyon edilecektir. Bununla beraber, şahıslar rehabilitasyonu için çok uzun müddet beklerlerse ciddi tıbbi meseleler yaşayabilirler.
Rehabilitasyon Edilmemiş Klamidyada Kadın Karmaşıklıkları
Bazı kadınlar rahim, rahim ağzı ve yumurtalıklara hasar verebilecek bir enfeksiyon olan PID’yi geliştirir. PID sıklıkla sağlık kurumunda rehabilitasyon gerektiren ağrılı bir hastalıktır. Fallop tüpleri yaralanabileceği için klamidya rehabilitasyon edilmezse kadınlar da kısırlık olabilir. Enfeksiyonu olan hamile kadınlar doğum sırasında bakterileri bebeklerine geçirebilir ve bu da yeni doğanlarda göz enfeksiyonlarına ve zatürreeye neden olabilir.
Rehabilitasyon edilmemiş klamidyada erkek karmaşıklıkları
Klamidya rehabilitasyon edilmediğinde erkekler de karmaşıklıklar yaşayabilir. Testisleri bulunduğu yerde yakalayan boru olan epididimis iltihaplanır ve ağrıya neden olur. Bu epididimit olarak öğrenilir. Enfeksiyon ayrıca prostat bezine de dağılarak ateş, ağrılı ilişki ve alt sırtta rahatsızlığa neden olabilir. Bir başka muhtemel karmaşıklıkta erkek klamidyal üretrit’tir. Bunlar, rehabilitasyon edilmemiş klamidya’nın en sık görülen karmaşıklıklarından yalnızca birkaçıdır, bu surattan şipşak tıbbi dayanak alınması ehemmiyetlidir. Süratli rehabilitasyon gören çoğu birey uzun vadeli tıbbi meseleler yaşamaz.
Boğazda Klamidya
CYBE ayrıca oral seks sırasında iletilebilir ve dağılabilir. Ağız, dudak veya dille temas klamidyayı iletmek için yeterli olabilir. Oral seksten klamidya enfeksiyonu alan bir birey hiçbir bulgu yaşamaz. Vajinal veya anal klamidyal enfeksiyonlar gibi, semptomlar her zaman görünmez. Şayet boğazda klamidya bulguları varsa, alttaki şikâyetler yaşanabilir:
• Boğaz ağrısı
• Boğazda kuruluk
• Ateş
• Öksürme
Boğazda öteki CYBE’ler büyüyebilir. Boğazdaki her CYBE eşsiz semptomlara ve şikâyetlere neden olabilir.
Gözde klamidya
Bir klamidya enfeksiyonu genital bölgede en sık görülür, ancak makat, boğaz ve hatta gözler gibi daha az yaygın yerlerde ortaya çıkabilir. Bakteriyle doğrudan veya dolaylı temasla gözlerde oluşabilir. Misalin, gözlere eller deviremeden değilirse, enfeksiyon cinsel uzuvlardan göze geçebilir. Klamidyal konjonktivit olarak da öğrenilen bir klamidya göz enfeksiyonu varsa, alttaki bulgular ortaya çıkabilir:
• Kırmızılık
• Şişme
• Kaşıntı
• Tahriş
• Çapak veya akıntı
• Işığa duyarlılık fotofobi
Şayet rehabilitasyon edilmezse, gözdeki klamidya âmâlığa neden olabilir. Ancak basitçe rehabilitasyon edilir ve erken rehabilitasyon enfeksiyonun iyileştirilmesine ve karmaşıklıkların önlenmesine takviyeci olur. Gözdeki klamidya daha yaygın göz enfeksiyonları ile karıştırılabilir. Bulguları öğrenmek için klamidya ve öteki göz enfeksiyonları arasındaki farkları bilinmelidir.
Klamidya ve Bel Soğukluğu
Klamidya ve bel soğukluğu iki yaygın CYBE’dir. Her ikisine de vajinal, oral veya anal seks sırasında geçebilen bakteriler neden olur. Her iki STI’nin semptomlara neden olması mümkün değildir. Semptomlar alana kazançsa, klamidya hastaları enfeksiyondan sonraki birkaç hafta içinde ilk bulguları yaşarlar. Belsoğukluğu ile semptomlar ortaya çıkmadan evvel çok daha uzun olabilir. Her iki enfeksiyon da eş semptomları yaşanabilir. Bu semptomlar alttaki gibidir:
• İdrar yaparken ağrı veya yanma
• Penis, vajina veya makattan anormal bir akıntı
• Testislerde veya skrotumda şişme
• Rektal ağrı
• Rektumdan kanama
Ayrıca, iki enfeksiyon da rehabilitasyon edilmezse vazgeçilirse pelvik enflamatuar hastalığa ve faize meselelerine yol açabilir. Rehabilitasyon edilmeyen belsoğukluğu, bağırsak hareketleri gibi, rektumda kaşıntı, ağrı ve sancıya neden olabilir. Rehabilitasyon edilmemiş belsoğukluğu olan kadınlar, ilişki sırasında uzun süreli, ağır yarıyıllar ve ağrı da yaşayabilirler. Hem klamidya hem de bel soğukluğu antibiyotiklerle tesirli bir biçimde rehabilitasyon edilebilir. Her iki rahatsızlıkta hem rehabilitasyon edilebilir hem de süratli davranılırsa uzun vadeli meselelere neden olma olasılıkları düşüktür. Öteki birkaç ehemmiyetli fark, iki CYBE arasında ayrım yapılmasına takviyeci olur.
Klamidya Tedbire
Cinsel olarak etkin bir bireyin klamidyaya tutulmamasını sağlamanın en kesin yolu cinsel ilişki sırasında prezervatif kullanmaktır. Ayrıca tehlikesiz seks yapmak için alttakileri uygulaması önerilir;
• Her yeni ilişkide koruma kullanılmalı.
• Yeni partnerlede STI’lar için kumpaslı olarak test alınmalı.
• Bir partnerle CYBE taraması yapılana kadar oral seks yapmaktan veya oral seks sırasında koruma kullanmaktan sakınılmalıdır. Tehlikesiz seks herkesi enfeksiyonlardan, istenmeyen gebelikten ve öteki karmaşıklıklardan gözetebilir.