Gelin bu kitabın [Türk Halk Edebiyatı, I. Kúnos] 29. sayfasındaki ilginç anekdota birlikte göz atalım:
"Mektepli olduğundan türküye mürküye ehemmiyet vermeyen, 'onlar saçma şeyler, cahillerin eğlencesidir, senin nene lazım...' diyen Fehmi efendi, geldiğim ilk gün iskelede bana Budin türküsünü söyleyen genci görünce:
'İşte senin iskeledeki kayıkçın, onu söylet, onun cırlamasını yaz' dedi.
Kayıkçı bizi görür görmez başlamasın mı türküye:
'Karadeniz dalgalandı
Orta yeri halkalandı
Kör olası Damat Paşa
Moskof ile ne laflaştı'
'Bunlar gibi daha başka türkülerin var mı?' diye sordum, çocuk sesini yavaşlatarak, 'Bir daha söylerim ama dikkat et ki başkaları işitmesin' dedi.
'Kanlı Tuna akar gider
Etrafını yıkar gider
Anlı şanlı Osman Paşa
Boyun eğmiş esir gider
Olur mu beyler olur mu
Yaver paşayı vurur mu
Padişahın zalimleri
Bu dünya size kalır mı'
Çocuk bunları söylerken daima etrafına bakınıyordu. Dostlarım da hayli telaş içinde idiler. Bu telaşa sebep ne olduğunu sorunca, çocuk yavaş bir sesle 'Böyle türküler yasaktır, sakın kimseye söyleme, ziyanı dokunursa ben karışmam ha!' dedi. Bu türkülerin nasıl doğduklarını merak etmiştim, 'İstanbul'da elbet bilenler vardır' deyince, 'Sakın ha! Orada bunları bilen kimse yoktur, bilseler bile bilmemezlikten gelirler' dediler. Bu tuhaf sözlere hayrette kalıp, 'Acaba niçin?' diye sordum. 'Sen İstanbul'un durumunu bilmiyorsun' dediler.
'İstanbul bütün Türk milletinin başkenti, bütün dünyanın güzellikte sultanı, milyonca Türk'ün meskeni, benim bildiğim bu kadardır' dedim.
'Gerçekten öyle ama, orada açık sözler yasak, açık fikirler yasak, duygular hapiste, düşünceler kafestedir. Nasihatımız olsun ki, İstanbul'a varacak olursan bunun gibi "millî şeyleri" hiç karıştırma, devlet işlerinden hiç söz açma, savaş türkülerini ne sor, ne ara...'"
...
Ve şimdi de bundan tam bir asır sonra, 1985'te kendi köyüm olan Müftükışla'da (Boğazlıyan) yaşadığım bir olay: Rahmetli dayım Hasan Ülkü'den türkü derliyorum; kavalı ile hem çalıyor hem söylüyor. Derken bir ara durdu, "Bak yeğenim, şimdi sana bir türkü söyleyeceğim fakat ikimizin arasında kalacak..." diyerek benden söz aldıktan sonra bozlak uslubuyla başladı okumaya:
"Ankara vilayet Yozgat da merkez
Ününden şanından korkuyor herkes
Tekgöz'ün altında yedin beş Çerkes
Ölenece beklen zindanı Çöllo
Karşıdan çıkınca Yozgat korkardı
Olanca müfreze dağa çıkardı
Çöllo martinini çifte takardı
Allah'ın aslanı sen misin Çöllo"
Bir zamanlar Yozgat, Kayseri, Kırşehir civarlarında meşhur olmuş, dağa çıkma sebebi bilinmeyen Çöllo adındaki eşkiyanın yiğitliğini anlatan ağıt/destanı dört kıta söyledikten sonra "Daha var ama bu kadar yeter" diyerek durdu. "Bunlar," dedi, "yasak türküler; aman ha sağda solda söyleyeyim falan deme. Böyle türküleri devlet sevmez. Devletin adamları bir duyarlarsa valla ikimizi de hapse atarlar..."
Her türlü duygu ve düşünceleriniz için bize buradan ulaşabilirsiniz.