The New York Times'dan Justin Wolfers, ekonomi alanında çalışan kadınların erkek meslektaşlarından daha az önemli görüldüklerine dair bir takım gözlemlerini paylaştı. Wolfers'ın tespitine göre, ekonomi alanında yayınlanan bir araştırmanın başyazarı bir kadın dahi olsa, konu hakkında çıkan gazete haberlerinde ikinci yazar konumundaki erkek meslektaşları öne çıkarılıyor ve asıl aktör konumundaki kadın geri plana itilerek önemsizleştiriliyor. Wolfers, yazısında çok sayıda örnek ile bu yaygın refleksin sebeplerini sorguluyor.
Ekonomi tartışmalarında erkeklerin baskın oluşu bu alanda çalışan kadınların katkılarını ne şekilde değerlendireceğimizi de biçimlendiriyor. En basiti ise, güçlü birliktelikler oluşturabilmiş ekonomist çiftlerin çalışmalarını değerlendirmek olsa gerek.
Bir gazeteci klişesidir; Bir defa karşılaşılan örnek, iki defa karşılaşılan tesadüf, üçüncüsünde ise trend olur. Aynı mantığı kadın ekonomistleri ne şekilde değerlendireceğimiz konusunda uygulamaya çalışıyorum.
Adam Davidson'un 'The New York Times' için kaleme aldığı, Lawrence Katz'ın birkaç sene önce Claudia Goldin ile beraber hazırladığı makale hakkında çıkan yazısıyla başlayalım. Profesör Lawrence, söz konusu makale kaleme alındığında alanında uzman bir eğitmen ve Harvard'da profesördü. Amerikan Ekonomi Birliği'ne geçmişte başkanlık yapmış, Amerika'nın en önemli ekonomi tarihçilerinden biriydi. Buna rağmen makalenin asıl yazarı Profesör Goldin olarak belirtilmiş, Lawrence yardımcı yazar konumunda görünmekteydi. Akademik alanda bu önemli bir gelişme olsa da, gazeteciler bu detaya pek az dikkat gösterdiler. Davidson yazısında Profesör Katz'ın ekonomi alanındaki çalışmaları ve konumunu uzun uzadıya referans verirken, sıra Claudia Goldin'e geldiğinde hanımefendinin sadece ismini anmakla yetinmişti.
Ekonomi alanında isimlerin alfabetik sırayla ilerlemesi adettendir. Bu kural sadece iki yazardan birisi asıl ötekisi ise yardımcı konumunda olduğunda farklı işler. Bununla birlikte makalenin kesinlikle ''Katz ve Goldin'' olarak imzalanmadığını belirtmeliyiz. Davidson daha sonra hatasını düzeltmek için yeni bir yazı kaleme alarak Goldin'den özür dilemek durumunda kaldı.
İkinci örneğimiz Ralph Nader, son zamanlarda sürdürülen para politikaları hakkında görüş alışverişinde bulunmak üzere ABD Merkez Bankası'nın başkanı Janet Yellen'a açık mektup yazmaya karar verir. Bir noktada resmi üslubunu yitiren Nader, ''Bu konuyu Nobel ödüllü kocanız George Akerlof ile karşılıklı konuşmanızı ve neler yapılabileceği hakkında fikir almanızı öneririm'' tavsiyesinde bulunabilecek kadar geri kafalı davranarak fazlasıyla ''ileri'' gitmişti.
NOBEL ÖDÜLLÜ EKONOMİST
Merkez Bankası'nın başında olan ve dünyanın sayılı ekonomistlerinden biri sayılan bir hanımefendinin neden para politikaları konusunda kocasının fikirlerine ihtiyaç duyması gerektiği konusu yeterince açık değil. Kaldı ki, birilerinin tavsiyesine ihtiyaç duyacak olsa, kendisi için çalışan yüzlerce ekonomi doktoru dururken son ihtiyaç duyacağı kocasının görüşleri olsa gerek. Her ne kadar eşi olan beyefendi George Akerlof parlak bir ekonomi teorisyeni ve benim favori ekonomistim olsa da, kendisi de mesele para politikaları olunca, Merkez Bankası başkanı olan eşinin kendisine danışmasını eminim gereksiz bulacaktır.
Janet Yellen, FED'in başında ve George Akerlof, Nobel ekonomi ödüllü bir ekonomist. Ekonomi alanında bir diğer güçlü çift.
Bir başka örnek vermek gerekirse, politik tartışmalarda yeni bir başlık açarak orta yaş beyaz-Amerikan vatandaşlarının öteki ülkeleri geçmekte olan artan ölüm oranları hakkında çalışmalarını yayınlayan Anne Case ve Angus Deaton'dan bahsedebiliriz. Çiftin birlikte yürüttükleri çalışmanın yanısıra evli oldukları da bilinir. Çalışma her ikisinin ortak katkıları ve gayretleri ile ortaya çıkmış olsa da, The New York Times Sunday yazarlarından Ross Douthat konu hakkında kaleme aldığı yazısında çifti ''Nobel ödüllü Angus Deaton ve eşi, Anne Case'' olarak anmayı tercih etmiştir.
Anne Case, sadece bir eş ve araştırmacı olarak anılmayı hak etmenin çok daha ötesinde niteliklere sahiptir. Hanımefendi bir ekonomist ve Princeton üniversitesinde kamu işleri profesörü, aynı zamanda kendi jenerasyonunda önemli bir sağlık ekonomistidir. Ekonometrik Birliği'nin bir üyesidir. Ölüm oranları üzerine yapılan araştırmanın da başyazarıdır.
Bay Plotz ve Douthat hazırlanan makalelerin ve çalışmaların yazar sıralamalarını karıştırmışlardı. The Financial Times'ın ekonomi sayfasının köşeyazarı Martin Sandbu aynı hatayı tekrar edenlerden. Bu listeye bir de ''Deaton-Case analizleri'' yazısı ile The New York Times'dan Gina Kolata'yı ekleyebilirsiniz. Bu tip bir eğilimi belki de gazetecilere özgü bir ''heyecan'' arayışı olarak görebiliriz. Nobel ödüllü Deaton'un adını öne çıkartarak yazının haber değerini arttırmayı düşünmüş olabilirler. Peki ya bir gazeteciden çok ekonomist yönü ağır basan, uzun yıllar Case ve Deaton ile Princeton Üniversitesi'nde meslektaşlık yapmış bulunan Paul Krugman'ın aynı hatayı The New York Times'da tekrar etmesine ne demeliyiz?
Kadınların ekonomi alanında henüz yeterince kendilerini göstermediklerini düşünsek de, bu yapılan hataların düşüncesizce olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Daha fazlasını öğrenmek için hevesli davranarak işbirliği içerisindeki bu çiftlerin erkek olanlarına ulaşarak benzer hataların daha önce tekrar edip etmediğini, ya da kendilerinin daha düşük statüdeki ikinci yazar olarak anılmalarına tanık olup olmadıklarını sorduğumda Katz'dan bu tip hataların nadiren gerçekleştiği yanıtını aldım. Fakat bu sadece onun görüşüydü. Adlarının anıldığı herhangi bir ortamda Goldin'den daha düşük statüde anıldığını sanmıyorum.
DAHA AZ ÖNEM VERİLİYOR
Akerlof'un yanıtı kendisinin asla daha düşük seviyedeki araştırmacı olarak anılmadığı yönünde oldu. Deaton ise, kendisinin isim sıralamasında alt sıraya düşürüldüğünü hiç anımsamadığını söyleyerek, bu durumun bilim alanında çalışan kadınlar için iyi olmadığını ve ortadaki problemin yeterince anlaşılır ve gerçek göründüğünü ekledi.
Bu tablo kadınlara ekonomi alanında daha az önem verildiğinin aleni bir ispatı niteliğinde. Bir an için gözlerinizi kapatın ve gözünüzün önünde bir ekonomistin resmini canlandırmaya çalışın. Gözünüzün önünde canlanan tablodaki ekonomist, orta yaşlarında, beyaz tenli, kendisine güven dolu görünen bir erkek mi? Yukarıda saydığımız hataların ortaya çıkmasına sebep olan da, bir ekonomistin neye benzediğine dair olan yaygın reflekslerimiz sebebiyle olabilir.
Kesinlikle bu konuyla oldukca ilgiliyim. Ben de bir ekonomist ile ortaklık boyutunda bir işbirliği içerisindeyim ve listeye bir hikaye de ben ekleyebilirim. Anne-Marie Slaughter, The Atlantic'te geniş kitlelerce okunan bir makale yayınladı ve şu soruyu sordu; ''Neden kadınlar halen her şeye sahip olamıyor?'' Benden daha başarılı olduğunu düşündüğüm ortağım Betsey Stevenson, ortak çalışmamızın makalenin içeriğinde geçmiş olmasından son derece mutluydu. Fakat üzücü olan, Slaughter hanımefendi ortağımı yazarlar sıralamasında daha alt sırada göstermeyi tercih etmişti. Fakat işin aslı ortağım Betsey, ekonomist olarak görev aldığı Birleşik Devletler İşgücü Departmanı'nda sürdürdüğü çalışmalar ile bana nazaran çok daha etkili ve büyük bir ayakizi bırakmayı başarmış bir insandır.
Şakayla karışık şunu belirtmek istiyorum. ''Neden kadınlar her şeye sahip olamıyorlar?'' sorusuna istinaden... Çünkü feminist hemcinsleri dahi onların isimlerini doğru sırada anmayı öğrenemedikleri için olabilir mi?
Kaynak: New York Times
Çeviri: Şivan Okçuoğlu
Odatv.com