Hans Holbein Hakkında Bilgi
Hans Holbein Hakkında Genel Bilgi
Hans Holbein (genç) (d. 1497[1] ö. 1543) Alman ressam. Titiz bir doğalcılıkla gerçekleştirdiği çizimleriyle ve özellikle İngiltere kralı VIII. Henry'nin saray çevresinden kişileri tarafsız bir gerçekçilikle yansıttığı portreleriyle tanınmıştır.
16.yüzyılın en büyük portrecilerinden biridir.[2]
Ailesinde birçok ünlü ressam vardı. Babası Hans Holbein (yaşlı) ve amcası Sigmund, geç gotik üslubta yaptıkları resimlerle tanınmışlardır.
Kardeşlerinden Ambrosius da ressam ve oymabaskı ustasıydı; ama olgunluk çağına erişemeden 1519'da ölmüştür. Holbein kardeşler ilk sanat eğitimlerini babalarından aldılar. 1515'te her ikisi de bağımsız olarak Basel'de çalışmaya başlamıştı. Dolayısıyla Holbein ailesi 16. yüzyıl Alman resminde ikinci kuşağı temsil ediyordu.
1526'da İngiltere'ye giden Alman ressam Hans Holbein henüz 29 yaşında olmasına karşın burada büyük başarı kazandı. Bu dönemde yaptığı en etkileyici resimler devlet adamı, yazar ve hümanist Thomas More'u tek başına ve ailesiyle birlikte gösteren iki portreydi. Bunlardan yalnızca kopyaları, bir de taslakları günümüze ulaşmış olan aile portresi kişilerin diz çökmüş durumda gösterilmediği ilk Kuzey Avrupa grup portresiydi. Bunun nedeni Holbein'ın dine saygısızlık etmesi değil, kişileri birer birey olarak yansıtma kaygısıydı.
Hans Holbein (1497-1543)
Hans Holbein, 1497 veya 1498de, o zamanlar uluslararası etkilere, özellikle İtalyan etkisine açık, parlak bir ticaret şehri, hareketli bir kültür ve sanat merkezi olan Augsburgda doğdu. Ünlü ressam Yaşlı Hans Holbein, oğlunu kendi atölyesine aldı. Babasının eserleri sayesinde Hans, klasik sanatın ihtişamıyla ve XV. yy. sonu Flaman resminin değişik özellikleriyle tanıştı. l510-1515e doğru Yaşlı Holbeinın atölyesinin gözden düşmesi, genç Holbeinı, doğduğu şehri terk etmek zorunda bıraktı. Ressam, kardeşi Ambrosius ile Basele yerleşti. Basel, o dönemde, matbaanın gelişimine bağlı olarak, sanatçılara daha büyük imkânlar tanıyordu. Holbein, 1516da Baselde, Erasmusun Deliliğe Övgü adlı eserinin kenar süslemelerini yaptı; böylece yazarın dikkatini çekti. Erasmus, kitabının resimlerini de Holbeindan istedi. Hümanistlerin çevresine girişi ve kişisel yetenekleri Holbeinın ticaretle uğraşan burjuvaziden resim siparişleri almasını sağladı. Ressam, Basel belediye başkanının ve karısının portrelerini yaptı.
Holbein, 1517den 1519a kadar çok büyük süsleme projeleri ile uğraştı: babasıyla birlikte Luzerndeki Hertenstein konağının dış cephe süslemeleri, İtalyan Rönesansından esinlenen bir üslup gerçekleştirdi. Bu dönemde İtalyaya bir yolculuk yaptığı sanılmaktadır. 1519da Basel ressamlar loncasına giren Holbein, özelikle dini konularda eserler yaptı; Oberried mihrap arkalığının iki kanadına resimlediği Çobanların Tapınması ve Müneccim Krallar Tapınması (1521-1522); Son Akşam Yemeği ve İsanın Kırbaçlanması (İsanın çektiği acıları anlatan, beş sahneden oluşan eserinden ilk tablo). Bir mihrabın alt bölümünü süsleyen Ölü İsa (1521-1522) hastalıklı bir görüntüye sahiptir. Dini tablodan çok, gerçek anlamda bir portre olan bu eser Holbeinın şaşırtıcı kompozisyonu ve cesur fırça vuruşlarıyla, Grünewaldın geliştirdiği Alman dışavurumculuğundan güçlü izler taşır. Neredeyse bilimsel bir kesinlik içere eserin verdiği anatomik gerçeklik izlenimi nesnellikten kaynaklanır. Bu nesnellik, erken İtalyan Rönesansınm din dışı eğiliminde doğmuştur. Holbeinın değişik kökenli etkileri karıştırma isteği, dönem eserlerinde belirgindir (mesela Gersier mihrap arkalığındaki Meryem, 1522). Ressamın portre anlayışı, Meryem ile Belediye Başkanı Meyerin Ailesi (1526) adlı tablosunda açıkça görülmektedir. Geleneksel bir Alman korosunu ele almasına rağmen bu tabi Holbeina, dil bir tasviri, klasik bir üslubun öne çıktığı dünyevi bir havayla işleme, üstelik daha sonra yeniden işleyeceği modelleri yaratma fırsatı verdi. Holbeinın dini tabloları, alışılagelmiş dini eserlerden daha gerçekçi ve dekoratiftir.
1523-1526 yıllan arasında Holbeinın Fransaya bir yolculuk yaptığı sanılmaktadır. Bu yolculuk sırasında Leonardo da Vincinin eserlerini tanıma imkanı bulan ressam, hiç şüphesiz bunlardan etkilenerek, 1526da Basel Katedralindeki orgun kapaklarını Meryem ve azizlerin tasvirleriyle süslemiştir. Holbein, özellikle vitraylar için dini konulu birçok çizim yapmış; bunlarda, büyük ustalığının bütün imkânlarını kullanmıştır. Henüz sanatında ağırlık kazanmamakla birlikte portre, Holbeinın bu dönemindeki eserlerinde yer almaya başladı. 1523te, sanatçının yaptığı üç Erasmus portresinden her biri, büyük hümanistin kişiliğinin bir yönünü gösterir. Günümüzde Landford Casdee korunan Erasmus portresi, Louvreda bulunan gerçeklikten un ikinci portrenin tersine, ruhsallığa duyarlılık katar. Baselde üçüncü portre, hümanist filozofu sessizce düşünceye dalmış olarak tasvir eden Bu üç portre, Holbeinın ününün Almanya sınırı dışına çıkmasını sağladı.
Portreci desinatör
Baselin kalkınması, Reforma bağlı ilk karışıklıklar sebebiyle yavaşlamış; sanatçılara verilen siparişler de azalmıştı. Bunun üzerine Holbein İngiltereye gitti. Thomas Morea Erasmusun tavsiye ettiği sanatçı, More sayesinde İngiliz hümanistlerinin çevresine girdi. Thomas Moreun Ailesi adlı resmi, Erasmus için çizdiği, açık ve aydınlık bir ortam izlenimi veren kopya sayesinde tanınmaktadır. Londraya bu ilk gidişinde kaldığı 18 ay boyunca Holbein, saray mensuplarının portrelerini yaptı: SirHenry Guilfort, Canterbury Başpiskoposu William Warham, kralın astronomu Niclaus Kratzer. Holbein, resim sanatının henüz pek gelişmediği İngilterede çok iyi karşılandı.
Ressam, 1528de Basele döndüğünde belediye binasının süslemelerini bitirdi. Karısını ve çocuklarını tasvir ettiği Sanatçının Ailesi (1528-1529) adlı eserinde, Leonardo da Vincinin sanatından etkilenen kompozisyon ve ışık, daha ölçülü bir gerçekçilikle yumuşatılmıştır. Holbein bu tabloda, resmine hakim olan iki eğilimi kusursuz bir biçimde birleştirerek, sanatının tam anlamıyla ustası olarak ortaya çıkar.
Siyasi ve dini hayat gittikçe ivme kazanmaktaydı: l529da her türlü dini resim yasaklandı; bağnazlık ve hoşgörüsüzlük Erasmusu Baselden kovdu. 1531de dini eserler yok edildi. 1532de Holbein tekrar İngiltereye gitti. Fakat Londrada da durum değişmişti: Holbeinın koruyucusu Thomas Moreun kralla arası açılmıştı. 1532den 1536ya kadar, Anne Boleynin Taç Giyişi İçin Zafer Takı (1533) gibi birkaç dekoratif eser dışında Holbein kendisine birçok portre yaptıran, Londraya yerleşmiş Alman tüccarlar için çalıştı. Tüccar Giszenin Portresi (1532) modeli, mesleğini yansıtan bir dekor içinde gösterir: iş aletleri (kuyumcu terazisi, paralar); eşyaların Giszenin işini simgeleyen ve toplumsal konumunu gösteren, müşterilerin de görmeyi beklediği bolluk ve çeşitliliği. Dirk Tybis (1533) bu tür tasvirlere bir değişiklik getirmiştir. Model, önden görünüşüyle, daha gösterişli bir izlenim vermesi için bütün mekânı kaplar. Tabloda, modelin mesleğini belirten eşyalar bulunur fakat dekor yoktur. Tuval düzeninin çizgisel niteliği ve portrenin Raffaello tarzında ustaca çizilmiş gölgesiz hatları, keskin bir tanımlama anlayışıyla birlikte, ayrıntıların sentezini ifade etmeye katkıda bulunur.
Fizyonominin ve modelin toplumsal konumunun verdiği gerçeklik duygusunun ötesinde Holbein, insan figürü yoluyla, kendi hümanizm anlayışını yansıtma çabasındadır.
Holbeinın Elçiler (1533) adlı büyük tuvalin başarısı, elde etmeyi çok istediği bir müşteri kitlesince tanınmasını sağladı.