Aşk İnsanı Hasta Eder Mi?
Wolfgang Hars
Pisa Üniversitesi'nin araştırmacıları bu konuyu ele aldılar ve aşk acısının
bağımlılık hastalıklarına benzer sendromlara yol açtığını buldular.
Aşık olan insan, sinyalleri sinir hücreleri arasında
taşıyan bir ileti maddesi ve bir çeşit şanslı kurye olan serotonin salgılar.
Serotonin samimiyeti, güvenilirliği, güveni yükseltir, duygusal sarhoşluklar
yaratır, libidoyu harekete geçirir, seks arzusunu uyandırır ve orgazmı
kolaylaştırır. Serotonin'den oluşan hammaddenin adı Triptofan'dır.
Triptofan, insanların kendi kendine üretemediği bir amino asittir. Gıdayla
alınması gerekir. Serotonin ya da triptofan içeren gıdalar vardır. Muz,
ananas, çilek ya da ahududu gibi meyveler bu gıdalardan bazılarıdır.
Çikolatayla da serotonin üretimi harekete geçirilir. Bu, tipik bir stres
durumunda kendini yemeğe verme sonucunda genellikle daha iyi hissetmenin bir
açıklamasıdır.
İnsan vücudunda yaklaşık on miligram serotonin
mevcuttur. Bu değer düşünce, kişinin ruh hali bozulmaktadır. Sürekli
serotonin eksikliği hastalığa yol açabilir. Bu kişiler, sürekli aynı durumu
tekrar etmelerine sebep olan korku durumlarından ötürü acı çekerler. Örneğin
mikroplardan korkmak, kişiyi sürekli elini yıkama zorunluluğuna sevk eder.
Teşhisin adı Saplantı* Nevrozu'dur.
İtalyanlar, mutsuz aşıklarla saplantılı nevrozluların
serotonin değerlerini karşılaştırdılar. Şaşırtıcı sonuç: Değerler birbirine
çok benziyordu iki grup da serotonin eksikliğinden mustaripti. Saplantılı
nevrozlular ve mutsuz aşıklar, saatlerce bir durum ya da bir insanla
düşünsel olarak meşgul olabilirler. Her ikisinin de psikolojik dengeleri
bozulabilir.. Mutsuz aşıklar biraz çılgın gibi davranırlar. Biyokimyasal
açıdan bakıldığında onlar hastadırlar.
* Saplantı: İstenmeyen, bunaltıcı olan ve bastırmaya,
unutmaya yönelik çabalara rağmen istemsizce ve tekrar tekrar bilinç düzeyine
sızarak kendini gösteren inatçı bir düşünce, dürtü veya imaj. Kişi, bunları
aşırı, rahatsız edici, kendine yabancı şeyler olarak hisseder. Bir şarkının
sözleri ya da anlamsız ifadeler gibi iyi huylu olanların tersine, patolojik
saplantılar usdışı bir niteliğe sahiptir ve kişinin iş veya toplumsal
yaşamını engelleyecek ölçüde bilince ve davranışa egemen olabilir. Kaygıyı
dindirmeye yönelik olarak bu saplantılara zorlanmalı davranışlar eşlik
edebilir. Tipik saplantılar arasında kirlenme, başkalarına zarar verme veya
başkalarını öldürme korkuları sayılabilir. (Ed. n.)
En kötü durumda, bu durum bir yıla yakın sürer. Serotin
eksikliği, beyin için bir çeşit stres durumudur. Ancak bir süre sonra değer
tekrar dengesini bulur. Paralel olarak çıldırmış aşıkta da duygu azalması
görülür.
Eğer insan sürekli aşık olabilseydi, sürekli sarhoş
olan biri kadar boş bir hayat sürerdi. Araştırmacılar, aşk sallantısının en
fazla üç yıl sürebileceğini, daha sonra hormonların önüne bir sürgü
çektiğini söylemekteler.
Güvenilir bilimsel bir fikre göre aşk, beyni taşkına
uğratan ve duygusal merkezlerine akın eden, doğal Amfetamin'ler tarafından
uyandırılmaktadır.
Ancak bir zaman sonra beyin bu sabit yüksek gerilimi
koruyamaz hale gelir. Sinir uçları ya bağışıklık kazanır ya da körelir ve
yoğun duygular diner. Genelde bu coşku iki, üç yıl sürer.
Bu geçici çılgınlıktan sonra aşık bir çiftin kafasında
bir değişim gerçekleşiyor: Beyinleri kendilerini senkronize eder
birbirlerinin içine geçer ve" birbirlerini düzenlerler, hem duygusal hem
bedensel olarak.
Uçup giden uyarıyla heyecanlanma durgunlaştığında,
beyin başka kimyasal maddeleri, bedeni dinlendiren, doğal morfin benzeri
maddeleri, endorfinleri boşaltıyor.
Endorfinler beynin organizasyon yollarını taşırdığında,
aşkın ikinci evresini sempatiyi haber verir. Derin bir bağlılığın ön koşulu
ise bir önceki aşkın yol açtığı yıkımın sonudur.
Aşk insanın duygusal ve bedensel dengesinde önemli bir
rol oynadığı için, beyin öyle programlanır ki, yalnızlık acı verir. İnsan
daha çok büyük beyin kabuğu hangi uyarıların hassas sinir demetini
uyardığını öğrenir ve şu sonucu her zaman arar: Sevilen kişinin bedensel
yakınlığı ya da en azından sık sık telefonda duyulan sesi. Nucleus
accumbens, kendini korumak adına bu aralıksız mükafat stresine karşılık
verir ve ileti maddelerinin yerlerini, sayılarını yavaş yavaş azaltır.
Böylelikle bu sallantı azalır, ne kadar uzun ya da sık olacağı aşıklara göre
değişir.
Tarihsel anlamı: Erkeklerin ve kadınların, yeterince
uzun bir zaman cinsel ilişki yaşamak ve üremek için, birbirlerine
gönüllerinin akması gerekiyor.iz?