Tara'da bir Rock Yıldızı
Kazılan bölümün genişletilmesi
Boliden Tara madeni, yeraltında ve Avrupa'nın en büyük çinko madeni. Dünyanın ise dokuzuncu en büyüğü. 1977 yılından beri çalışıyor ve yılda yaklaşık 2,6 milyon çinko ve kurşun konsantresi üretiyor. 17 milyon ton rezervi olduğu kanıtlanan ve kapsamlı bir keşif programının da yürütüldüğü Boliden Tara madenleri uzun yıllar boyunca çalışmayı planlıyor. Bu nedenle havalandırma sistemlerinin iyileştirilmesi gerekiyor.
5 numaralı kazılmış bölümdeki temiz hava girişini açma ve genişletme görevi ise baş yukarı sondaj taşeronu Bergteamet Europe AB'ye verildi. Bergteamet'in baş yukarı sondaj konusunda çok ciddi deneyimi bulunmaktadır. Şirket 1970'lerin ortalarında Skanska'da baş yukarı sondaj işlemi yapıldığından beri faaliyet göstermektedir. Bergteamet, Skankska baş yukarı sondaj alanını 2005 yılında satın aldı. Daha sonra NCC'nin baş yukarı sondaj bölümü şirkete dahil edildi. Yakın zamanda, merkezi Güney Afrika'da olan Master Drilling Bergteamet'in hisselerinin büyük kısmını satın aldı. Bergteamet'in merkezi ofisi Boliden, İsveç'te bulunuyor. Bu şirketler grubunun kökleri de bu kasabaya dayanıyor.
Bergteamet, baş yukarı sondaj işlemini tamamlamak için Atlas Copco Robbins 91RH-C baş yukarı sondaj makinesi, RXL kuyu genişletici ve MVKC6 kesicileri kullandı.
Robbins 91RH-C
Atlas Copco Robbins 91RH-C daha büyük baş yukarı sondaj işlemleri için tasarlanmış düşük profilli bir baş yukarı sondaj makinesidir. Hidrolik tahrik sistemi, zeminden yükleme borusu yükleyici ve yarı otomatik bağlantı özelliklerine sahiptir. Hem çalışanları hem de sondaj halatını yormaz. Çalışma kapasitesi 6700 kN baskı ve maksimum 450 kNm çalışma torku sağlar. 91RH-C'nin nominal kapasitesi 4,5 m çap ve 600 m uzunluk boyunca kaldırma işlemini mümkün kılar. Ancak doğru koşullar sağlandığında bundan çok daha fazlasını yapabilir.
RXL kuyu genişletici
RXL delik genişletme sistemi modüler ve çok amaçlıdır. Çap kapasitesi standart olarak 2,5 m ile 5,0 m arasındadır. Ara parçayı esneterek bu sistem ile 6,6 m'ye kadar çaplarda sondaj yapmak mümkün olmuştur. En esnek delik genişletme sistemlerimizden biridir ve tasarım sırasında kullanıcı dostu olmasına ve kolay kullanılmasına odaklanılmıştır.
MVKC6 veya 6 sıralı kesici
6 sıralı kesiciyi diğerlerinden farklı kılan, çift raylı olmasıdır. Kuyu genişleticinin tamamı tek bir kesici tipi ile donatılabilir. Kesiciler üzerinde başlıktaki aynı sırada bulunan uç dizileri aynı kaya boşluğu ile çalışır, iki kat yüksek devirle çalışan bir kuyu genişletici gibi davranır. Bu özellik, gelişmiş karbür ve 38 mm (1-1/2 inç) boşluk ile birlikte kesicinin yeterli yükleme kapasitesi olan tüm uygulamalarda üstün performans göstermesini sağlıyor. Avantajları şunlardır: daha uzun kesici kullanım ömrü, her kuyu genişletici turunda daha fazla penetrasyon ve kuyu genişleticiyi döndürmek için daha az tork ihtiyacı.
Pilot çalışması
Pilot çalışması sırasında Micon marka bir RVDS kılavuz aleti kullanıldı. Normalde böyle bir alet kullanıldığında pilot boyunca sapma %0,1'den az olmalıdır. Bu örnekte pilot deliği düzdü ve 780 m derinlikte hassas çalışıyordu, ardından alet arıza yapmaya başladı. Boliden kazılan kısmın tüm uzunluğu boyunca %1,5'tan az sapma istediği için pilot deliğin arızalı aleti kullanarak tamamlanmasına karar verildi. Yolun geri kalan kısmında pilot delikten 848 metre içeri girildiğinde bir metre sapma vardı.
Kazılan bölümün genişletilmesi
Kazma işleminin başlangıcında ilk yük kesici başına 8 tondan azdı; ancak Atlas Copco 91RH-C baş yukarı sondaj makinesi yine de 5 dev/dak'da ortalama 0,5 m/saat hızla genişletme yapabildi. Sondaj halatının ağırlığı azaltıldığında penetrasyon hızı arttı. Tüm kazılan kısım boyunca ortalama penetrasyon hızı 0,88 metre/saat'ti ve kesici başına ortalama 9 tondan biraz fazla yük vardı. 24 saatlik bir süre içinde elde edilen en büyük kuyu genişletme uzunluğu 26 metreydi. Daha sert olan kısımlarda ilerleme hızını korumak için yükleme miktarı kesici başına 15 tona çıkarıldı.
848 metrelik mesafe kısa bir sürede tamamlandı. Kazılan kısım 28 Kasım 2015 ile 9 Şubat 2016 tarihleri arasında genişletildi. Bu süreye Noel dönemindeki bir ara ve bir dişli kutusunun değişimi için geçen bekleme süresi dahildi.
Kuyu genişleticinin iç kesicilerinde uzun kaldırmanın izlerinin görülmesi dışında, kesici yapının geri kalan kısmı çok iyi görünüyordu ve kesici yapının ortalama %80 üzerinde ömrü kalmıştı. Kesilen malzemenin sürtünmesi nedeniyle bazı kesiciler üzerinde bir miktar matris aşınması vardı ancak genel olarak bakıldığında bu kesiciler büyük olasılıkla tekrar greslenip bu Rock yıldızı makinenin bir sonraki görevinde kullanılacak.
Epiroc, 1 Ocak 2018'e kadar "Atlas Copco" ticari markası altında faaliyet gösteriyordu.