Tüberküloz gelişimi (patofizyoloji)
Tüberküloz
Tüberküloz mikrobakterisinin kendine has özellikleri vardır:
- Lipidler ve balmumları yüksek hücre zarı
- Yavaş çarpma (her 20 saatte bir)
- Alkol ve asitlere karşı direnç
- Semptomlara neden olan gecikmiş aşırı duyarlılık reaksiyonu (vücudun bağışıklık reaksiyonu).
Ayrıca bu durumda kullanılan antibiyotiklerin çoğu tüberküloz mikrobakterilerine karşı etkili değildir.
Bakteri vücuda girer ve pulmoner alveollere girer.
Makrofajlar (bakterileri ve hücre atıklarını içine alan hücreler) harekete geçen ilk hücrelerdir:
- Gelen sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip kişiler , (makrofajlar ve polimorfonükleer lökositler itibaren) doğuştan gelen bir bağışıklık tepkisini olabilir. Bu, tüberküloz mikrobakterisini öldürür ve hasta kendiliğinden iyileşir.
- Çoğu durumda (bağışıklığı yeterli denek) tutma süreci gerçekleşir: bakteri uykuda veya hareketsiz kalır, ancak bağışıklık sistemi zayıflarsa etkinleştirilebilir.
- Bağışıklığı baskılanmış hastalarda (nadiren görülür, ancak AIDS hastalarında ortaya çıkabilir ), bağışıklık savunması yoktur, bu nedenle bulaşıcı tüberküloz doğrudan gelişir.
Granülom Granülom
, nekrozun (kaseöz nekroz olarak bilinir) olduğu ve aşağıdakilerle sınırlanan merkezi bir alandan oluşur:
-
- tek nükleuslu hücreler
- makrofajlar
- Dev epiteloid hücreler
- fibroblastlar
- lenfositler
Tüberkül (granülomatöz nodül), tüberküloz iltihabını çevreleyen bir oluşumdur .
Bu alanda bakteri, hastanın tüm yaşamı boyunca bile süresiz olarak yaşayabilir.
Bununla birlikte, örneğin aşağıdaki durumlarda hastada bağışıklık savunmasında bir azalma meydana gelirse hastalık aktive olur:
- SAYFA
- Kronik hastalıklar
- Kemoterapi
Nekroz ve granülom oluşumu
Aşama I
Nötrofilik granülositler ve makrofajlar bakterileri etkisiz bir şekilde içine alır.
Sonuçlar:
- Hücrelerin yok edilmesi
- Proteaz salınımı (proteinleri parçalayan enzim): hidrolaz, kollajenaz, elastaz
Aşama II
Tüberküloz mikrobakterisinin proteinleri peptitlere indirgenir.
Peptitler, lenfositlere antijen sunan dendritik hücreler tarafından alınır , yani vücudun savunma reaksiyonlarını aktive etmek için bağışıklık sisteminin belirli hücrelerine yabancı maddeler gösterirler.
Daha sonra lenfosit, sitokin salgıları ürettiği için en önemli hücre haline gelir :
- İyileşmeyi destekleyen IFN-y
- MIF (makrofaj göçü engelleyici faktör)
- Apoptoz sürecini (hücre ölümü) indükleyen TNF-alfa (tümör nekroz faktörü)
Granülomun Evrimi
Yumruda aşağıdakiler meydana gelebilir:
- Fibrozis veya skar dokusu oluşumu
- Kalsifikasyonların gelişimi
- Akışkanlaştırma, granülomun içeriği aşağıdakileri oluşturur:
- ülserler
- Fistüller (iki organ veya boşluk arasında anormal kanal oluşumu)
- mağaralar
Gizli tüberküloz ve aktif tüberküloz
Gizli enfeksiyonlar
Bakterileri soluyan herkes tüberküloz geliştirmez. Gelen sağlıklı bireyler , bakteri ve önler onların çarpma karşı bağışıklık sistemi savaşır. Bununla birlikte, bakteriler vücutta uyku halinde kalabilir.
Tüberkülin cilt testi veya Mantoux testi, bir kişinin tüberküloz bakterisine maruz kalıp kalmadığını gösterir.
Eğer testi pozitiftir ve hasta hiçbir belirti vardır , teşhistir latent tüberküloz enfeksiyonu .
Gizli TB’si olan kişiler bunu başkalarına yayamaz, ancak enfeksiyon aktif hale gelmek için ilerleyebilir.
Aktif enfeksiyon
Hastalık tipik semptomlarla kendini gösterir.
Akciğer tüberkülozu
Akciğer tüberkülozu akciğerlerden kaynaklanır ve vücudun diğer bölgelerine yayılır.
Aktif akciğer tüberkülozunun karakteristik semptomları şunlardır:
- En az 3 hafta öksürük (kanlı ve balgamlı veya balgamsız)
- Göğüs ağrısı
- Belirgin bir sebep olmadan kilo kaybı
- Yorgunluk
- Ateş
- Gece terlemeleri
- İştah kaybı
ekstrapulmoner tüberküloz
Ekstrapulmoner TB, enfeksiyon diğer organları etkilediğinde ortaya çıkar ve bu durumda tüberküloz tanımlanır:
- Kemik ve osteoartiküler
- Oküler
- Akciğer plevrasını etkileyen plevral
- Lenfatik veya tüberküloz lenfadenit, ekstrapulmoner tüberkülozun en sık görülen tipidir ve özellikle servikal ve submandibular lenf nodlarını etkiler.
- Meningeal, meninksleri (beyni ve omuriliği kaplayan zar) etkilediğinde
- Gastrointestinal, enfeksiyon bağırsak mukozasını etkiler (nadiren sanayileşmiş ülkelerde görülür)
- Peritoneal veya tüberküloz peritonit , karın organlarını koruyan zarı etkiler.
- Perikardiyal, enfeksiyon perikardı yani kalbin dış zarını etkiler.
- Deri (nadiren)
- Hepatik (karaciğerde tüberküloz apsesine neden olabilir)
- Genital, kadınlarda tüberküloz fallop tüplerini etkilerken erkeklerde prostat ve testisleri etkiler.
- Böbrek veya mesane
Ekstrapulmoner TB bulaşıcı değildir, çünkü bakteriler hava yoluyla bulaşma yoluyla yayılmaz. Bununla birlikte, bazen ekstrapulmoner TB’si olan kişiler de pulmoner TB alabilir.
Bu durumlarda, enfeksiyon bir kişiden diğerine temas yoluyla yayılabilir.
Ekstrapulmoner tüberküloz, bağışıklığı baskılanmış kişilerde daha sık görülür.