İslâm dininin emirleri, yani şeriat, iman, amel ve ahlak olarak üçe ayrılır. İşte şeriatin amel denilen kısmını, yani insanların yapması gereken hususları bildiren ilim dalına fıkıh ilmi denir. Fıkıh, lugatta bilmek, anlamak, ıstılahta ise beden ile yapılacak şer'î hükümleri bildiren ilim dalıdır. İmam-ı A'zam Ebû Hanîfe, fıkhı, kişinin lehine ve aleyhine olan şeyleri bilmesidir, şeklinde tarif etmektedir. Daha sonra gelen fakihler bunu fıkıh, şeriatin, yani İslâmiyetin amelî meselelerini bilmektir şeklinde tarif etmişlerdir, ki Mecelle'nin ilk maddesinde böyledir.