Türkiye rating sonrası döviz girişi gerilimi yaşıyor, ABD ise seçimin ardından bütçe açığı ve borç sorununun nasıl ortadan kaldırılacağının kavgasına başladı. Yeni Kongre 13 Kasım'da toplandı, uzlaşma gündeme gelecek gibi.
Obama 2008'de ilk kez başkan seçildiğinde seçimden hemen sonra ABD'de borsa yere çakılmıştı. Bu kez de ABD borsaları yılın en büyük çakılmasını seçimin ertesi gün yüzde 2 düşerek yaşadı. Yatırımcılar 'fiscal cliff' adı takılan yüksek vergi ve büyük bütçe açığı riskinden korktuklarını beyan ediyorlardı. Hatırlanırsa Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında bütçe açığı ve borç sorununun nasıl çözüleceği konusunda anlaşma olmadığından 2011 yılı Ağustos ayında da ABD'nın ratingi ilk kez düşürülmüştü. Bugün de bu riskler var ve durum artık çok acil. Önümüzdeki iki ayda 700 milyar dolara yaklaşan vergi artışı ve harcama kesintisi otomatikman gündeme gelecek. 15 trilyon dolarlık GSYİH yüzde 5 kadarı olan, büyük, ani ve otomatik bir kemer sıkmanın yüzde 2 civarında büyüyen ABD ekonomisini yeniden resesyona sokacağı kesin gibi. ABD'nin bugünkü bütçe açığı yüzde 7 oranında ve sorun çözülse de 10 yıl sonra bile açık yüzde 5 civarında kalacak ve borçluluk oranı da yüzde 90 civarına artarak devam edecek. Dolayısıyla hükümet ve muhalefet anlaşmak ve sadece bugünü değil geleceği de kurtaracak bir mali reform yapmak mecburiyetinde.
CEZALARINI ÇEKSİNLER!
Bu hafta sonu atılan adımlar sonucu bir uzlaşma planı gündeme geliyor gibi. Yıl sonuna gelinirken Demokratların, George Bush döneminin vergi indirimlerini geçici olarak devam ettirmesi, savunma ve diğer harcama kısıntısını geçici olarak durdurması ve bunun karşılığında da Cumhuriyetçilerin yani muhalefetin yeni kamu borcu konusunda şu anda geçerli olan limiti yükseltmek yönünde esneklik göstermesi gerekiyor. Kısa vadede bu anlaşma yapılabilirse de önümüzdeki 2013 yılında bir yıl içinde kalıcı bir vergi ve harcama reformunun her iki tarafın desteği ve uzlaşmasıyla gündeme gelmesinin pazarlığı yapılıyor. Temel ilkesel anlaşmazlık da muhaliflerin zenginlere ve iş çevresine fatura çıkmasını engellemek istemesi ama hükümetin ise orta ve fakir sınıfa sosyal programlarla destek vermeye çalışması!
Cumhuriyetçiler göreve devam etmeyecek olan Hazine Bakanı Geithner yerine Obama'nın yakın arkadaşlarından Jack Lew'u atamamasını istiyor, Lew'u görüşmeleri kilitleyen kişi olarak görüyorlar.
Muhalefette ise Senato'daki muhalefet lideri Mitch Mc Connell'in hemen seçimden sonra 'Vatandaş Obama'nın hatalarına ve aşırılıklarına oy verdi!' diyerek adeta 'Cezalarını çeksinler!' demesi can sıkıyor, Demokratlar da onunla görüşmek istemiyorlar, daha uzlaşmacı olan Temsilciler Meclisi Parti sözcüsü John Boehmer'i kabulleniyorlar.
Öyle görünüyor ki Boehmer'in kısa vadede kavgayı durdurma ve kalıcı bir reform anlaşması yapılması yönünde yapıcı yaklaşım ve teklifleri bir uzlaşmanın gerçekleşmesi olasılığını yükseltiyor. Dün Obama tarafı ile Boehmer tarafı hakkında basına akseden haberlere göre uzlaşmaya çok yakınlaşılmış bulunuyor.