Bu sorun aslında çok yönlü bir soru çünkü yorum sorusu. Benim yorumuma göre ne önündeyiz ne de gerisinde. Nasıl mı?
Şöyle:
Tamamı ile bakış açımız ile cevabın değişebileceği bir soru. Eğer ki bizden kat ve kat üst bir medeniyet bize bakarsa onlara göre halen daha büyük filtreyi geçememişizdir. Çünkü onların büyük filtre anlayışı daha farklıdır. Ancak bizden kat ve kat geride olan bir medeniyete göre ise biz büyük filtreyi geçmişizdir. Çünkü onların büyük filtre tanımı çok daha ilkel olacaktır.
Ne ilerisinde nede gerisindeyiz, tamamen bakış açımıza bağlı.