Hemoroid (basur) makat bölgesinde venöz yapıların deformasyonuyla oluşur. Baskı altındaki damarlar genişler ve genişleyen damarlar makat bölgesinden dışarıya doğru çıkar. Bu duruma hemoroid (basur) denir. Hemoroid (basur) halk arasında mayasıl olarak da bilinir. İç hemoroid ve dış hemoroid olmak üzere ikiye ayrılır. Hemoroid (basur) belirtileri söz konusu rahatsızlığın derecelerine göre değişir. Çünkü hemoroid (basur) 4 evreden oluşmaktadır;
Hemoroidin ilk evresi olan 1. Derecede belirgin bir şikâyet olmaz. Zaman zaman ıkınmayla birlikte makatta kanama şikâyeti olabilir. Tanı için anal muayene yeterli olmaz çünkü pakeler çok küçük olduğundan elle fark edilmeyebilir, rektoskopik muayene yapılmalıdır.
Eğer ilk evrede görülen kanama şikâyeti dikkate alınmazsa anal kanaldaki venöz yapı genişlemeye devam eder ve hemoroid (basur) 2. dereceye yükselir.2. derece hemoroidde şikâyetler artık daha da belirginleşir. Ikınmaya bağlı kanama, makatta kaşıntı ıslaklık hissi olur. Dışkılama esnasında makattan çıkan hemoroid pakeleri ayağa kalkınca tekrar içeri girer. Tanı için hastanın ıkınmasıyla yapılan anal muayene yeterlidir. Rektoskopi gerekirse yapılabilir.
2. evreden sonra şikâyetler dikkate alınmazsa 3 ve 4. Evreye geçiş daha hızlı olur. 3. derece hemoroidde şikâyetler artar ve artık hastanın yaşam kalitesini etkilemeye başlar. Kanama, makatta ağrı, kaşıntı; ıslaklık hissi oldukça belirginleşir. Hemoroid pakeleri makattan dışarı çıkar ve elle itilerek tekrar makat içerisine yerleştirilebilir. Ancak çok az zorlamayla bile tekrar çıkar. Tanı için anal muayene yeterlidir. Rektoskopi gerekirse yapılabilir. Acil müdahale gerektirir.
Hemoroidin son evresidir. Belirgin ağrı, yoğun kanama, kaşıntı, ıslaklık hissi şikâyetleri üst seviyededir. Artık hemoroid pakeleri tamamen dışarıdadır. Hasta oturmakta, yürümekte oldukça zorlanır. Var olan pakeler elle redükte edilemez. Tanı için anal muayene yeterlidir. Acil müdahale gerektirir.
Anal bölgenin yoğun venöz yapısı nedeniyle oluşan hemoroid pakelerinin içinde kan pıhtıları oluşabilir veya oluşan hemoroid pakeleri damarsal yapılar tarafından sıkılarak boğulabilir. Bu duruma tromboze hemoroid adı verilir. Genelde dış hemoroidlerde olmasına rağmen iç hemoroidlerde de görülebilen bir durumdur. Hastada ani başlayan çok şiddetli ağrılara neden olur. Bu ağrı atağı 2-3 içinde en yüksek seviyeye ulaşır ve yaklaşık 1 ay içinde azalar geçebilir. Ancak ağrının geçmesi var olan hemoroidin geçtiği anlamına gelmez. Eğer hemoroid için müdahale olunmazsa şikâyet tekrarlayabilir.
Günümüzde her 4 kişiden biri hemoroid rahatsızlığından muzdariptir. Hemoroid (basur) oluşumuna sebep olan etkenler arasında;
Hemoroid kendiliğinden tamamen geçebilen bir rahatsızlık değildir. İlk evrelerde uzman hekimin önerileriyle kullanacağınız birkaç basit ilaç ve beslenme alışkanlığınızda yapabileceğiniz ufak değişikliklerle problem çoğu zaman çözülebilir. Ancak İlk evrelerde ciddi belirti vermeyen bu rahatsızlık ihmal edildiği takdirde mutlaka ilerler. Bu yüzden mutlaka uzman bir hekime danışılmalı ve uygun gördüğü tedaviyle devam edilmelidir. Hemoroid basur tedavi yöntemi uzman hekim tarafından belirlenir. Çünkü tedavi yöntemi Hemoroidin evresine göre değişir. Bazen ilaçla tedavi edilebileceği gibi, ilerleyen vakalarda müdahale şarttır.
Klasik yöntemlerde kullanılan hemoroidektomi operasyonu ağır bir cerrahi müdahaledir. Hasta işlem sonra sonrası 1-2 gün hastanede kalır. İyileşme süreci 10-15 arasındadır ve bu süre içinde günlük yaşamını idame edemez. Operasyon sonrası ağrı 2 hafta boyunca azalarak geçer. Hasta için oldukça sıkıntılı bir süreç olan hemoroidektomi yönteminin dışında, günümüzde daha hızlı ve kolay olan lokal cerrahiler uygulanmaktadır ki avantajları oldukça fazladır. Hemoroid tedavisi için uygun olan bu lokal müdahalelerin birkaç çeşidi bulunmaktadır. Hangi yöntemin uygulanacağına uzman hekim muayenesi sonrası karar verilir. Gerekirse 1-2 yöntem aynı anda kullanılarak kombine tedaviler düzenlenebilir. Bu müdahalelerin en büyük avantajı klasik yöntemlere nazaran ağrının minimum olmasıdır. Hasta aynı gün içerisinde hem muayene olup hem de işlem olabileceği için iş gücü kaybı olmaz. İyileşme sürecinde sosyal-iş yaşamını rahatlıkla idame edebilir. İşlem esnasında hastaya narkoz uygulanmaz. Böylece narkoz ve narkozun tüm riskleri ekarte edilmiş olur.
Hemoroid (basur) şikâyeti modern tıp sayesinde kolaylıkla çözülebilen bir problem halini almıştır. Erken teşhis her rahatsızlık için önemlidir; bu yüzden belirtiler hafif de olsa ihmal edilmemeli uzman hekim eşiğinde tedaviye başlanmalıdır.
Basur belirtileri arasında en sık ve ilk görülen makatta kanama şikâyetidir. Makatta kanama şikâyeti her evrede görülür. Ancak kanamanın şiddeti basurun evresine göre değişir.1. evre hemoroidler zorlanmaya bağlı ara ara görülen kanama,2. Evreye geçişte her dışkılamada meydana gelir.