Mutluluğa Giden Kestirme Yol
Rehberlik
Sana imkansızmış gibi gelebilir ama aslında bu basit rehberi izleyerek mutlu bir yaşam sürmek mümkün.
Yeterince mutlu olmadığını hissettiğin hiç oldu mu? Şu senaryoyu düşün: Kağıt üstünde/Instagram'da güzel bir hayatın var. İşin iyi, evin güzel, sosyal çevren geniş. Hayatında yanlış giden hiçbir şey bulamıyorsun. Buna rağmen, bir şeylerin eksik olduğunu hissediyorsun.
Tanınmış psikolog Dr. Martin Seligman, bu senaryoda gerçekten mutlu olmayıp aslında kendini hayatın akışına bıraktığını söylüyor. Sadece keyif veren olaylara odaklanmanın (yeni bir giysi veya telefon almak gibi) ya da deneyimler yaşayıp başarılara ulaşmanın (yarışı kazanmak veya sömestri tam not ortalamasıyla bitirmek gibi) kendini bir süreliğine mutlu hissetmeni sağlayacağını ancak mutluluğun geçici olduğunu belirtiyor.
Seligman'a göre gerçek mutluluk, hayatı tatmin olarak yaşamaktan gelir. İlgini çeken şeyleri bulmak, sana önemli gelen aktivite ve ilişkilere zaman ayırmak, hayatını amaçsızca yaşamanı önler. Seni duygusal açıdan tatmin edecek şey de budur.
"Bu bir yolculuktur. Ne kadar başarılı olduğunun ölçüsü yoktur."
Psikolog Dr. Melissa Green
Lisanslı Klinik Psikolog
Mutluluğa Giden 3 Adım
Hayat amacını bulma ve buna göre yaşama fikri gözünü korkutabilir. Bu hedefi, nirvanaya ulaşıp ardından 7/24 mutlu olacağın tek bir zafer anı gibi düşünmemelisin. Lisanslı klinik psikolog Dr. Melissa Green, "Bu bir yolculuktur. Ne kadar başarılı olduğunun ölçüsü yoktur. Hedefine ulaşmanı sağlayacak tek bir büyük hareket yoktur." diyor.
Çok önemli bir konu daha var: Gerçek mutluluğa ulaşmak için çalışmak, büyük bir girişim değildir. Hayatını altüst etmen, malını mülkünü dağıtman ve her sabah bir saat (veya beş saat) meditasyon yapman gerekmez. Seligman'ın teorisinin söylediği bu temel adımları uygulamak, başlamak için yeterli olacaktır.
1. Hayatına küçük mutluluklar ekle (kontrollü şekilde).
Nasıl işler: Green, keyif veren şeyler yapmanın moraline iyi gelebileceğini söylüyor ve bunu, ruh halini etkileyen dopamin adlı nörotransmitterlerin salgılanmasına bağlıyor. Örneğin, yardım almadan barfiks çekmeyi öğrenebilir, sabah kahveni dışarıda içebilir ya da koleksiyonuna yeni bir bitki ekleyebilirsin.
Aslında yukarıda örneklerini verdiğimiz keyif veya mutluluk verici küçük anlar, kendini iyi hissetmeni sağlamak söz konusu olunca önemli bir terfi almak veya evlenmek gibi büyük anlardan daha kalıcı bir etkiye sahiptir. Green, "Bu yüzden küçük mutlulukların değerini bilmek gerekir." diyor.
Dene: Keyif veren şeylerin peşinden koşma kısmında iyi olduğunu düşünüyoruz. Green, işin sırrının sürekli arayış halinde olmamak olduğunu, aksi takdirde elindekilerin seni tatmin etmeyeceğini vurguluyor. Let's Talk adlı podcast'in sunucusu olan özel psikolog Dr. Aaron Weiner, seni tatmin eden ana (veya tek) şey aldığın komisyon, daha büyük bir TV veya gideceğin parti ise kendine odaklanmanın zamanının geldiğini söylüyor. Sıradaki adım buna yardımcı olabilir…
2. İlgini çeken aktiviteler bul.
Nasıl işler: Yemek yemek ve alışveriş yapmak keyifli olmasına rağmen, etkileşimli bir aktivite yapmak seni daha mutlu eder. Etkileşimli aktiviteleri yaparken dış dünyayla bağın kopar (uzun bir koşuda odaklandığını, mükemmel bir kitabın seni içine çektiğini ve yoga sırasında konsantre olduğunu düşün). Joy From Fear kitabının yazarı klinik psikolog Dr. Carla Marie Manly, böyle bir durumda sana nasıl hissettiğin sorulursa "mutlu" yanıtını vermekten çok huzurlu olduğunu söyleyeceğini belirtiyor. Bir akış halinde olursun ve kendini tamamen verdiğin için beynin konuşmayı bırakır.
Dene: Kendini ne zaman bir işe kaptırdığının farkında olduğunu düşünüyoruz (o işten keyif de almalısın, yani Zoom toplantıları sayılmaz). Ama eskiden yaptığın şeyler önemini yitirdiyse veya artık ilgini çekmiyorsa başa dönmenin zamanı gelmiş demektir. Manly, "[Aktivitenin ortasındayken] daha fazlasını istediğini söylüyorsan o aktivite ilgini çekiyor demektir." diyor.
Önce güçlü yanlarına hitap eden aktiviteleri bulmaya çalış. Manly, "Bir aktiviteye ne kadar çok yatırım yaptığını düşünürsen ona o kadar çok ilgi duyarsın." diyor. Öğrenmeyi seviyorsan yeni bir spor yapmayı dene. Oturma odanı ormana mı çevirdin? Bir kolektif tarım topluluğuna katıl ve kendi alanında sebze yetiştir. Gördüğün güzel şeyleri fotoğraflamadan duramıyor musun? Sana yakın müzeleri gez ya da fotoğrafçılık kursuna yazıl.
Yapacağın aktiviteyi bulmakta zorlanıyorsan başkalarından fikir almayı da deneyebilirsin. Green, ilgini çeken veya seni mutlu eden aktiviteleri partnerine veya arkadaşına sormanı öneriyor. Bir başka alternatif de günlük tutmak: Her gün konsantre olduğunu, anlamlı bir şey yaşadığını veya iyi olduğunu düşündüğün üç anı yaz. Sonra bunun nedeni üzerine düşün. Araştırmalar sırf bu aktivitenin bile kendini mutlu hissetmeni sağlayabileceğini gösteriyor. Üstelik zaman içinde, değer verdiğin aktiviteleri bulmana da yardımcı olabilir.
3. Başkalarına yardım et.
Nasıl işler: Seligman'a göre gerçek tatmin hissini dünyada bir amacın olduğu duygusu sağlar. Senin için önemli olan büyük değerlere uyarak ve bir amaç doğrultusunda yaşıyorsan hayatından tatmin olursun. Nezaket, minnettarlık, adalet ve cesaret, bu değerlere örnek olarak verilebilir.
Anlamı ise fark yaratan eylemlerde bulunduğun duygusu verir. Weiner, "Kalbinde sevgiyle hareket etmek ve başkalarına aktif şekilde yardımcı olmak, hayatımıza anlam ve mutluluk katmak için kullanabileceğimiz en emin yollardan biridir." diyor. Bir başka yol da inandığın bir fikri veya hareketi desteklemektir. Weiner, "Tüm bunların ortak noktası, senden daha büyük bir şeye katkıda bulunmaktır." diyor.
Dene: Hayata anlam katmanın sayısız yolu vardır. Gönüllü çalışmalar yapmak, seni tatmin eden bir işte çalışmak, siyasi bir hareketi desteklemek ve hatta manevi dünyayı keşfetmek, bunlardan yalnızca birkaçıdır. Weiner, işin sırrının değerlerinle ve iyi yaptığın işlerle paralel olan eylemleri bulmak olduğunu söylüyor.
Weiner, iş hayatında temel değerleri (iş yerinde çeşitlilik ve eşitlik veya karbon ayak izini azaltma kararlılığı gibi) seninkilerle örtüşen ve inandığın bir hedef doğrultusunda çalışmana izin veren bir şirket bulmanı, özel hayatında ise enerjini stratejik bir şekilde harcamanı ve arzunu canlı tutacak önemli aktiviteler yapmanı söylüyor.
Çevreye değer veren doğal bir lidersen semt parkını temizleme etkinliği veya yaban hayatı için para toplama amaçlı bir yarış düzenleyebilirsin. İnsanlarla konuşmayı ve farklı bakış açılarını öğrenmeyi seviyor musun? Weiner, ihtiyacı olanlara yemek dağıtan bir derneğe girmeni ya da ev ev dolaşarak önem verdiğin bir konuyla ilgili farkındalığı artırmayı amaçlayan bir kampanyaya katılmanı tavsiye ediyor.
Bunlar, şu anda bulunduğun noktaya kıyasla büyük adımlar gibi görünebilir. Öyle olsa bile bir şeye evet de: Dambıllarınla çalışmaya daha çok zaman ayır, yeni bir hobi edin ya da bir yardım çalışmasına gönüllü ol. Bundan pişman olma ihtimalin çok düşük, mutlu olma ihtimalin çok yüksektir.
Yazan: Marygrace Taylor
Çizen: Kezia Gabriella