Şili hükümetinin, Santiago Arturo Merino Benitez Havalimanı'na, Nobel ödüllü ünlü Şilili şair Pablo Neruda'nın ismini vermek istemesi, bazı insan hakları gruplarının tepkisini çekti.
Şiirlerinde sıradan Latin Amerikalıların yaşamlarını ve mücadelelerini anlatan Neruda, diktatörlüğe karşı direnişin sembolü olarak görülüyor.
Kolombiyalı ünlü yazar Gabriel Garcia Marquez, Neruda'yı, "20'nci yüzyılın en büyük ozanı" olarak nitelemişti.
BBC Türkçe’nin İngiliz Guardian’dan aktardığına haberine göre, Şili Parlamentosu Kültür Komisyonu, ülkenin en işlek havaalimanı olan Santiago Arturo Merino Benitez'in adının "Neruda Havalimanı" olarak değiştirilmesine ilişkin tasarıyı kabul etti. Düzenleme için tasarının Meclis Genel Kurulu'nda da kabul edilmesi gerekiyor.
“NERUDA HEPİMİZİN GURURU”
Tasarıya "Evet" oyu veren milletvekillerinden Carolina Marzan, "Neruda, hepimizin gururu. Ülkemize gelenler önce onun adını görecek" dedi.
Ancak Latin Amerika genelinde kürtajın serbest bırakılması için eylemler yapan "#NiUnaMenos (Bir (kadın) Bile Daha Az Değil" hareketi, kararı "uygunsuz" diye niteledi.
Karen Vergara Sanchez adlı bir aktivist, "Havalimanın adının değiştirilmesinin mantığı yok. Üstelik bu, kadınların tacizcilerini ve tecavüzcülerini deşifre etmeye başladığı bir dönemde yapılıyor" diye konuştu.
TARTIŞILAN İFADELER
Pablo Neruda’nın, 40 yıl önce yayımlanan hatıratında, 1929'da diplomat olarak gittiği Sri Lanka'da bir hizmetçiye tecavüzünü anlattığı ileri sürüldü.
BBC Türkçe haberinde “Neruda, kadın kendisini reddedince ‘Bileklerinden sıkıca kavrayıp yatak odama götürdüm. Bir insanla bir heykelin birlikteliği gibiydi. Hiç tepki vermiyordu, gözleri başından sonuna açıktı. Beni reddetmekte haklıydı’ diyor” ifadelerine yer verdi.
“ÜNLÜ BİR SANATÇI OLMASI TECAVÜZCÜ OLDUĞU GERÇEĞİNİ DEĞİŞTİRMEZ”
Karen Vergara Sanchez, Neruda'nın anılarında bu paragrafa gönderme yaparak "Onun gizemini daha yeni çözmeye başladık. Artık Neruda'yı idealize etmeye son vermemiz gerekiyor. Ünlü bir sanatçı olması, tecavüzcü olduğu gerçeğini değiştirmez" dedi.
Kadın hakları savuncusu yazar Isabel Allende ise Guardian gazetesine verdiği söyleşide konuyla ilgili olarak şunları söyledi:
"Birçok genç feminist gibi, ben de Neruda'nın hayatı ve kişiliğinin bazı yönlerinden iğreniyorum. Çok az insan, özellikle de güçlü ve nüfuzlu erkek hayranlık duyulacak davranışlara sahip. Neruda bir şekilde sorunlu bir adamdı. Ama eserlerinin değerli olduğu tartışılmaz."
BBC'NİN HABERİNE TEPKİ
BBC Türkçe’nin Neruda’nın kitabında “‘Bileklerinden sıkıca kavrayıp yatak odama götürdüm. Bir insanla bir heykelin birlikteliği gibiydi. Hiç tepki vermiyordu, gözleri başından sonuna açıktı. Beni reddetmekte haklıydı” ifadelerinin yer aldığını yazması tartışma yarattı.
Çevirmen Barış Yıldırım, kitapta böyle bir ifadenin yer almadığını belirtti. Kitabın Alan Yayıncılık'tan çıkan baskısında yer alan satırları paylaşan Yıldırım “Pablo Neruda ile ilgili anlatılan "tecavüz" öyküsü bu. Singapur'da kadınlarla ilişkisine dair bütün pasajı alıntılıyorum” dedi ve Neruda’nın şu satırlarını aktardı:
“Her şeyi göze alarak bir sabah onu bileğinden yakaladım ve yüzüne baktım. Onunla hangi dilde konuşacağımı bilmiyordum. Hiç karşı koymadan ve de gülümsemeden, peşimden geldi. Biraz sonra çırılçıplak yanımda yatıyordu. İnce belli, dolgun kalçaları ve iri göğüsleri ile binlerce yıllık Asya heykellerinden farkı yoktu. Bu bir erkeğin bir heykelle karşılaşmasıydı. Hareketsiz ve gözleri açık yatıyordu. Beni hiçe sayıyordu ve bunda haklıydı. Bu karşılaşma tekrarlanmadı.”
“AMA BBC'NİN VE DİĞER KAYNAKLARIN ÇARPITTIĞI GİBİ…”
Çevirmen Yıldırım, kitabın İspanyolca baskısını da paylaşarak şu ifadeleri kullandı:
“İlgili kısmın İspanyolca aslı, çeviri sahih. Bir adamın kendisini istemeyen bir kadınla birlikte olması. Ama BBC'nin ve diğer kaynakların çarpıttığı gibi ‘Bileklerinden sıkıca kavrayıp yatak odama götürdüm’ falan demiyor. Anti-komünizm ve yalan hep el ele yürür.
Tam çevirisi bu: ‘Bileklerinden sıkıca kavrayıp yüzüne baktım. Onunla konuşabilecek dilim yoktu. Hiç gülümsemeden kendisini yönlendirmeme izin verdi ve çok geçmeden yatağımın üstünde çıplak yatıyordu.’
Bu hoş bir şey değil Neruda da bunun farkında. Teknik olarak tecavüz müdür bilmiyorum. Ortak dilleri olmadığı için konuşamıyorlar, arzusunu kadının yüzüne bakarak belli ediyor, elinden tutup odasına götürüyor, kadının hevesli olmadığını da gülümsememesi ile tasvir ediyor.”
NERUDA KİMDİR
Neruda şairliğinin yanı sıra önemli bir siyasi aktivistti. İspanya'daki iç savaş sırasında binlerce Cumhuriyetçi mültecinin Şili'ye gitmesine yardım etti.
Solcu Salvador Allende hükümeti döneminde Fransa'ya büyükelçi olarak atanan şair, Augusto Pinochet'nin darbesinden kısa süre sonra şüpheli bir şekilde öldü.
Odatv.com
Belediye Başkanı canlı yayında isyan etti
Türk Hava Kurumu uçakları yangınlara neden müdahale etmedi. CHP'li Sertel Odatv'ye anlattı.
Türklere vatandaşlık verilmesini Belediye Başkanı ve eski vekil Odatv'ye değerlendirdi...