İsyan, aynı ortamda kâin bir kategori kişinin (ekseri askeri personel veya gemi mürettebatı, çıplak olsa birlikte) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi haysiyetiyle anlayışlenen suç. Eskiden birgeniş ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası kabilinden dürüşt cezalarla cezalandırmıştır.[kök belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî isyan türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a buyurmak talip İskender, koçaklamalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu isyan sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında gemi mürettebatının isyanı ile mukabillaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbmeyveü de kıranda bıraktı.
Içtimai sorunların saik olduğu isyanlara en kılıklı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.