Hermansky Pudlak Sendromu Nedir? Bilinmesi Gerekenler
Hermansky Pudlak sendromu (HPS), görme bozukluğuyla birlikte azalmış pigmentasyon (albinizm) ve uzun süreli kanamayla birlikte kan trombosit fonksiyon bozukluğundan oluşan nadir, kalıtsal bir hastalıktır.
Haber Merkezi / Bazı bireylerde akciğer fibrozu, inflamatuar barsak hastalığı, bağışıklık yetersizliği veya vücudun çeşitli dokularında yağ benzeri bir maddenin (ceroid lipofuscin) anormal depolanması vardır.
HPS’nin ilk belirtileri genellikle kolay morarma, diş eti kanaması, burun kanaması ve ameliyat veya kaza sonrası aşırı kanamayı içerir. Hermansky-Pudlak sendromunun klasik semptomları arasında ciltte, saçta ve gözlerde renk eksikliği (pigmentasyon) (okülokutanöz albinizm) ve uzun süreli kanamaya yol açan kan trombositlerinin fonksiyon bozukluğu (depolama havuzunda yetersiz trombositler) yer alır.
HPS’li bir kişinin derisinin, saçının ve gözlerinin rengi çok soluktan neredeyse normale kadar değişebilir. Görme keskinliği genellikle 20/100 veya daha kötü (yani yasal olarak kör) olmak üzere, görme yeteneği neredeyse her zaman bozulmuştur. Kandaki trombosit anormalliği, özellikle kadınlarda adet döneminde, travma veya ameliyat sırasında aşırı kanamaya neden olabilir. Kanama hayatı tehdit edici hale gelebilir ve kan sulandırıcı ilaçlar kanamayı daha da kötüleştirebilir.
HPS’li bireylerin yaklaşık altıda birinde ağrı ve kanlı ishalle birlikte inflamatuar barsak hastalığı gelişir. Tip 1, tip 2 veya tip 4 HPS’li bireyler (aşağıya bakın), pulmoner fibroz adı verilen ve otuzlu, kırklı veya ellili yaşlarda ölüme yol açabilen bir akciğer hastalığı geliştirirler. Ek olarak, HPS tip 2 ve tip 10 hastalarında, hafif tekrarlayan bakteriyel ve viral enfeksiyonlardan hemofagositik lenfohistiyositoz (HLH) adı verilen yaşamı tehdit eden bir duruma kadar farklı şiddetlerde ortaya çıkabilen bir immün yetmezlik bulunabilir.
Yağ benzeri seroid lipofusin birikimleri akciğerler, kolon, kalp ve böbrekler gibi birçok organın hücrelerinde meydana gelebilir. Bunun tek başına semptomlara neden olduğu bilinmemektedir.
HPS, 11 farklı gendeki değişikliklerden (varyantlar veya mutasyonlar) kaynaklanır. HPS1, AP3B1, HPS3, HPS4, HPS5, HPS6, BLOC1S8, BLOC1S3, BLOC1S6, AP3D1 veya BLOC1S5 genlerindeki varyantlar sırasıyla HPS tip 1 ila 11’den sorumludur. Araştırmalar, belirli hücrelerdeki lizozom benzeri keseciklerin oluşumundaki veya hareketindeki bir anormalliğin, hastalığın gelişiminden sorumlu olabileceğini düşündürmektedir.
HPS otozomal resesif bir düzende kalıtsaldır. Resesif bozukluklarda, kişi her iki ebeveynden de kusurlu bir gen miras almadıkça bu durum ortaya çıkmaz. Bir kişiye hastalık için bir normal gen ve bir de hastalık geni verilirse, kişi hastalığın taşıyıcısı olacak ancak semptom göstermeyecektir. Her iki ebeveyn de resesif bozukluk taşıyıcısıysa, hastalığın çocuğa bulaşma riski yüzde 25’tir; Bir çocuğun hastalık için taşıyıcı olma riski yüzde 50’dir ve bir çocuğun iki normal geni miras alması yüzde 25 oranındadır. Risk her hamilelikte aynıdır.
Hipopigmentasyon (açık saç ve ten rengi), karakteristik göz bulguları ve kanama atakları öyküsü (morarma, burun kanaması, diş eti kanaması, küçük yaralar veya cerrahi prosedürden sonra uzun süreli kanama) kombinasyonunun varlığı, HPS tanısının değerlendirilmesine yol açabilir.
Elektron mikroskobu altında kan trombositlerinin karakteristik görünümünü gösteren özel bir test tanıyla tutarlıdır. HPS tanısı ve HPS alt tipi sonuçta HPS genlerinden ( HPS1, AP3B1, HPS3, HPS4, HPS5, HPS6, BLOC1S8, BLOC1S3, BLOC1S6, AP3D1 veya BLOC1S5 ) birindeki mutasyonların moleküler genetik testlerle tanımlanmasıyla belirlenir. Bu testler mevcuttur klinik temelde.
Uzun süreli güneşe maruz kalmaktan korunma, HPS’li kişiler için kritik öneme sahiptir çünkü ciltleri güneşe duyarlıdır ve güneşe bağlı cilt hasarı (cilt kanseri, güneş keratozları ve melanositik nevüsler) açısından risk altındadırlar.
HPS’li bireylerde aşırı kanama, bazı hastalarda etkili olduğu gösterilen desmopressin (DDAVP) gibi kan pıhtılaşmasını destekleyen ilaçlarla tedavi edilebilir. Diğer ajanlar arasında aminokaproik asit, traneksamik asit ve rekombinant faktör yedi yer alır. Daha ciddi kanamalarda trombosit transfüzyonlarından da yararlanılabilir ve mümkünse doku uyumlu trombositlerin kullanılması tavsiye edilir. Aşırı adet kanaması (menoraji) olan kadınlar, oral kontraseptifler, rahim içi araç (RİA) ve bazen de tedavi edilemeyen vakalar için cerrahi prosedürlerle tedavi edilebilir.
HPS’li bireyler kanamayı artırabilecek belirli ilaç sınıflarından kaçınmalıdır. Aspirin ve ibuprofen (steroidal olmayan antiinflamatuar ilaçlar), heparin ve kumadin gibi ilaçlar kanama riskini artırabilir. Hematologlar, diğer sağlayıcılar, okullar ve bireyin işyeriyle paylaşılabilecek ilaç yönetimi stratejilerinin ana hatlarını çizen bir kanama yönetimi planı oluşturabilir. Tıbbi kimlik takılarının kullanılması da faydalıdır.
HPS ile ilişkili inflamatuar bağırsak hastalığı tipik olarak kolite neden olur ancak aynı zamanda üst bağırsak sistemini ve hatta diğer organları da etkileyebilir. Kortikosteroidler, bazı aminosalisilatlar ve anti-TNF-α ilaçları gibi biyolojik ajanlar faydalıdır. Tedavi edilemeyen vakalarda cerrahi bağırsak rezeksiyonu tedavi edici olabilir.
HPS tip 1, 2 veya 4’e sahip olup pulmoner fibroz gelişen bireyler, sonunda akciğer nakline ihtiyaç duyabilir. Bu kişiler için, transfüzyon gerektiğinde doku uyumlu trombositler en iyi seçimdir, ancak genel olarak trombosit transfüzyonları dikkatli kullanılmalıdır çünkü çoklu transfüzyonlar, greftin reddedilmesine yol açan antikorları indükleyebilir.
HPS ile ilişkili pulmoner fibrozis için onaylanmış bir anti-fibrotik ilaç yoktur. Bakım, sigara dumanından ve diğer akciğer toksinlerinden kaçınarak, akciğer enfeksiyonlarının erken tedavisiyle, solunum yolu patojen aşıları konusunda güncel bilgi sahibi olarak ve düzenli bir egzersiz programının sürdürülmesiyle akciğer fonksiyonunu korumak için tasarlanmıştır.
Albinizmden kaynaklanan göz sorunlarına bağlı olarak işlevsellik zorlukları yaygındır ve yaşamın erken dönemlerinde başlar. Az gören göz doktorları, uyarlanabilir lensler, reçeteli güneş gözlükleri ve görmeyi artıran diğer yardımcıları reçete edebilir. Bireyselleştirilmiş eğitim programları, öğrencilerin eğitmene yakın oturmasını, az gören bilgisayar monitörlerine erişmesini ve belgelerin daha büyük yazı tipinde yazdırılmasını sağlayabilir. Son olarak şaşılık (şaşılık) bazı bireyleri etkiler ve çeşitli yöntemlerle tedavi edilebilir.
HPS tip 2 veya 10’lu bireylerde immün yetmezliğin altında yatan nötropeni enfeksiyon riski oluşturur. Bu durum granülosit koloni uyarıcı faktöre (G-CSF) duyarlı olabilir ve önleyici stratejilerle birlikte kullanılabilir. Doktorlar, diğer doktorlar, aileler ve okullarla paylaşılabilecek enfeksiyon önleme ve tedavi planlarının oluşturulmasına yardımcı olabilir. Diğer tedaviler semptomatik ve destekleyicidir.