Çocuklarda ses kısıklığı epey yaygındır ve birçok durumda, sesin uzun vadeli kullanımına bağlı olarak ses tellerinde şişme yahut tahriş nedeniyle ortaya çıkar.
Ses kısıklığı sık sık meydana gelirse, bu durumu ağırlaştıran ses tellerinde şişliklerin (nodüller yahut polipler) ortaya çıkmasına neden olabilir. Nodüller, tehlikeli bir kısır döngüyü tetikleyebilir, çocuk konuşmak için daha fazla zorlanır, bu da durumu daha da kötüleştirir.
Çocuklukta ses kısıklığının başka yaygın nedenleri şunlardır:
– Larenjit,
– Yabancı cisimler,
– Gırtlak ve boğazda travma.
Bazı durumlarda, doğumdan itibaren boğuk bir ağlama sesi ortaya çıkabilir ve bu durum gırtlaktaki muhtemel morfolojik anormalliklerin göstergesi olabilir. Bu nedenle, gelişimin en erken evrelerinden itibaren dikkate alınması kıymetlidir:
Bebek yahut çocuk boğuk bir sesle ağlıyorsa, çocuk daima düşük bir ses tonuna sahipse kesinlikle altındaki neden araştırılmalıdır.
Ses kısıklığının altında yatan nedeni teşhis etmek için ateş, öksürük, nefes almada zorluk, boğaz ağrısı ve burun tıkanıklığı gibi öbür semptomların varlığını da göz önünde bulundurmak değerlidir.
Ses kısıklığının nedenleri
Ses kısıklıkları akut ses kısıklığı (hızlı başlangıç, az ya da çok kısa süreli) ve kronik ses kısıklığı (zaman içinde uzun süreli) olarak ikiye ayrılır.
Ses tellerini zorladıktan sonra, örneğin bağırdıktan sonra seste ani azalma meydana gelebilir, lakin bu durum ekseriyetle süratli bir biçimde düzelir.
Çocuklarda ses kısıklığına en sık yol açan başka durumlar teneffüs yolu enfeksiyonları yahut sinüs enfeksiyonu, bağırmak yahut çok yüksek sesle konuşmak, dumana maruz kalmak yahut kuru hava solumaktır.
Çocuklar ayrıyeten kirlilik ve alerjilerden kaynaklanan ses sıkıntıları yaşayabilir. Bazen mide asidi, asit reflü durumunda boğaza kadar çıkabilir ve çocuklarda ve bebeklerde ses değişikliklerine neden olabilir.
Ses kısıklığının ortaya çıkmasında sıklıkla rol oynayan öteki durumlar şunlardır:
Larenjit
Üç yaşın altındaki çocuklarda yaygın olarak görülen ve çoklukla muhakkak bir kalıcı hasar olmaksızın düzelen gırtlak hastalıklarıdır. Ekseriyetle geceleri ortaya çıkan semptomlar öksürük, ani nefes alma zorluğu, boğulma hissi, bazen hafif ateş ve ses kısıklığıdır.
Bu hastalıktan şüpheleniliyorsa, çabucak bir doktora başvurmak gerekir. Ayrıyeten soğuk algınlığı yahut grip üzere teneffüs yollarının öteki iltihapları ve enfeksiyonları da bu duruma neden olur
Yabancı cisimlerin solunması
Yabancı cisimlerin solunması, objelerin çocuk tarafından ezkaza ağza sokulması yahut lokmaların teneffüs yoluna ulaşarak bir tıkanıklığa neden olmasıyla oluşur. Bu durum karşısında organizma öksürerek reaksiyon verir ve yabancı cisimleri dışarı atmak için bir savunma düzeneği uygular. Kişi öksürür, nefes alır, lakin ses tonu çok düşüktür yahut konuşamaz. Bununla birlikte, hava yollarının büsbütün tıkanması durumunda, çocuk siyanotik hale gelir (cilt ve mukoza zarları mavimsi görünür) ve öksüremez yahut nefes alamaz.
Tıkanma kısmi ise ve çocuk öksürüyorsa, nefes alıyorsa yahut ses kısıklığı varsa onu öksürmeye, sakin kalmaya ve durumun düzelmesini beklemeye teşvik etmek değerlidir.
Öte yandan, tıkanıklık büsbütün ise ve kişi nefes almıyorsa, siyanotik hale geliyorsa, derhal acil yardım istenmesi ve tıkanıklığı açma hareketleri yapılarak müdahale edilmesi tavsiye edilir.
Larenks travması
Bu kategori, farklı şiddet düzeylerinde kendini gösteren farklı nedenlerle tetiklenen bir dizi klinik tablodan oluşur. Travma sonrası oluşan ödeme bağlı olarak ses değişiklikleri yahut teneffüs zahmeti ile kendini gösteren lezyonlardır.
Ses kısıklığı ve nefes almada zorluk ile birlikte ağrılı yutkunma ile ortaya çıkarlar.
Boğaz etrafındaki kırıklar, çeşitli kazalarla ortaya çıkabilir. Bu durumda çocukta öksürük, nefes almada zorluk, kulak ağrısı, ses bozuklukları, kırmızımsı balgam üzere olacaktır.
Kronik ses kısıklığı
Uzun müddetli iltihaplanma, kimi durumlarda cerrahi olarak çıkarılması gerekebilecek ses tellerinde nodüllerin yahut poliplerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Çocuklarda kronik ses kısıklığının öteki nedenleri şunlardır:
– Mide asitlerinin kronik olarak yükselmesi ses tellerinin iltihaplanmasına neden olabilir. Bu durum ses kısıklığı ve kuru öksürük üzere belirtileri ortaya çıkarabilir.
– Ses teli felci.
– Kronik sinüzit yahut alerjiler.
– Hipotiroidizm.
– Ses tellerinde HPV papillom varlığı.
– Radyoterapi (gırtlak kanseri durumunda).
Çocuklarda ses kısıklığına karşı 8 öneri
İlk tanısal yaklaşım, çocuğun ses bozukluğu ve tıbbi geçmişiyle ilgili detayları tespit etmek için birinci olarak bir çocuk doktoruan başvurmaktır. Sorunun mühleti ve ciddiyeti, mevcut ve alakalı semptomlar ve hayat stili alışkanlıkları incelenmelidir.
Doktor daha sonra boğaz muayenesi, laringoskopi (ses tellerini ve teneffüs sırasındaki hareketlerini görmeyi sağlayan bir muayene) ve muhtemelen kan testleri yapacaktır.
Bozukluk çocukta kalıcı bir biçimde ortaya çıkarsa (kronik ses kısıklığı), birtakım belirtilerin varlığını dikkate almak kıymetlidir:
– Boğuk ses tınısı. Çocuğun, kolay bir soğuk algınlığı üzere teneffüs yolu hastalığı olmasa bile boğuk yahut cızırtılı bir ses tonu vardır.
– Kas gerginliği. Diyalog sırasında çocuk, konuşmada zorluğa neden olan bir kas gerginliği yaşar.
– Damarlarda genişleme. Görüşmeler sırasında dış şah damarda çok genişleme görülebilir.
– Nefes darlığı. Konuşma yahut cümle tamamlanmadan çocuğun nefesi kesilir.
– Ses yorgunluğu. Ekseriyetle sesin alçalması ile biten güçlü bir ses yorgunluğu vardır.
– Sesin tonu tek tip değildir.
Bu durumda, çocuk hekimi ile görüşmek kıymetlidir. Bunlar haricinde çocuğunuza şu 8 ipcuyula yardımcı olabilirsiniz:
– Çocuğunuza konuşması gerektiğinde fısıldayarak değil, olağan konuşmayı öğretin. Fısıldamak sese yük olabilir.
– Konuşmak için çocuğun sesini zorlamasını gerektiren kalabalık yerlere gitmekten kaçının.
– Çocuğun yatak odasında ve en sık kaldığı odalarda hava nemini ayarlamaya çalışın. Havanın kuru olması ses kısıklığını daha da kötüleştirebilir.
– Çocuğa bol su içmesini söyleyin.
– Sigara dumanına ve kirli havaya maruz kalmamasını sağlayın.
– Boğazını kaşımaktan kaçınmasını isteyin.
– Konuşurken gereğince nefes almasını söyleyin.
– Sesini dinlendirmesini söyleyin.