Müslümanlar geçmişte ne yaptılar da ilerlediler?
Neden geri kaldık, sorusundan önce bu soruyu sorup cevabını bulmak daha anlamlı. Nasıl oldu da Müslümanlar tarihte bin yılı aşkın bir süre âleme nizam verdiler? Sonra ne değişti ki onlar da değişti? Bunun temel yasalarını bilemez miyiz?
Bütün oluşları yaratan Allah’tır ve O hiçbir şeyi sebepsiz yaratmaz. Her şeyi insan için yarattığını söylediğine göre, her şeyin sebebinin de insan olduğu anlaşılır.
‘Allah bir millete verdiklerini, onlar kendilerini değiştirmedikçe değiştirmez’ Ra’d, 11. Bu çift yönlü ifadeden anlaşılanlardan bazıları şunlardır: Allah’ın insanlara verdiği, onların niyet ve davranışlarının sonucudur, davranışları iyi ise iyiyi, kötü ise kötüyü verir. Onlar iyi hallerini sürdürdükçe Allah da iyilik vermeye devam eder, bu iyiliği onlardan almaz, niyet ve davranışlarını kötüye tebdil ederlerse Allah da onlara kötülük verir. İyilik almaya devam etmek istiyorlarsa iyi davranışlarını sürdürmeleri, kötülükten kurtulmak istiyorlarsa kötü davranışlarını terk etmeleri gerekir.
Müslümanın izzeti, onuru ve haysiyeti onun en değerli varlığıdır. Bunu kaybettiğinde o her şeyini kaybeder ve bu izzeti Allah’a itaatin dışında hiçbir şeyle kazanamaz. Bir mabuda itaat etmeyen, bin mabuda itaat eder.
‘Başkalarının yanında izzet mi arıyorsunuz? Oysa izzet bütünüyle Allah’ındır’ Nisâ, 139.