- İçindekiler
- Nedir
- Doğum Lekeleri
- Pigment Doğum Lekeleri
- Maküler Lekeler
- Hemanjiyom
- Şarap Lekeleri
- Deri Pigmentasyonu Bozuklukları
Nedir
Nedir?
Deri, insanlar gibidir: Mükemmel değildir. Eğer her şey planlandığı gibi gitseydi, vücut yeterli deri pigmentini üretir ve kan damarları normal fonksiyonlarına devam ederdi.
Ama durum böyle değildir. Çok sayıda insanı etkileyen doğum lekeleri ve başka pigmentasyon bozuklukları vardır. Burada, en sık görülen bazı anomalilerden bahsettik.
Unutmayın: asla kendi kendinize teşhis koymayın! Eğer bu deri pigmentasyon anomalilerinden birine sahip olduğunuzu düşünüyorsanız, resmi bir tanı için bir doktora başvurun.
Doğum Lekeleri
Doğum Lekeleri
Tahmin edilebileceği gibi, bu tür anormal deri renklenmesi doğumda ya da doğumu takip eden birkaç hafta içinde ortaya çıkar. Birçok doğum lekesi kanserli değildir, ancak eğer çocuğunuz anormal renkli bir deriyle doğduysa ya da doğumdan hemen sonra doğum lekeleri oluştuysa çocuğunuzun muayene edilmesi gerekir. Aşağıda anlatılan bazı doğum lekeleri sağlık riski yaratabilir.
Pigment Doğum Lekeleri
Pigment Doğum Lekeleri
Derideki renk değişimi pürüzsüz ve düzdür. Bu lekeler bazı adlarla bilinir. Örneğin, çürük ya da mavimsi renkte ve genellikle kalçalarda görülen Moğol lekesi; sütlü kahve lekeleri şeklinde cilt lekeleri; ve tipik benler (aynı zamanda nevus adı da verilir). Benler, renk, şekil ya da büyüklük değişimleri ya da kanama ve kaşıntı açısından kontrol edilmelidir.
Maküler Lekeler
Maküler Lekeler
Bunlar, hafif kırmızı lekeler olarak vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkar, ama kabarık değildir. Maküler lekeler, vasküler (kan damarlarıyla ilgili) doğum lekesinin en yaygın türüdür. Bu lekeler iki şekilde olabilir:
- “Melek öpücüğü” (angel’s kisses) alında ve göz kapaklarında görülebilir, ama genellikle çocukluğun ilk dönemlerinde kaybolur.
- “Leylek ısırığı” (stork bites) ensede görülür ve yetişkinlik yıllarına kadar devam edebilir.
Bu lekeler genellikle hafif olduğu için tedavi gerekmez.
Hemanjiyom
Hemanjiyom
Hemanjiyomlar, çok sayıda küçük kan damarının bir araya gelmesiyle oluşur ve ciddiyeti açısından değişkenlik gösterir. Genellikle bu doğum izi sadece bir leke olabilir ya da tedavi edilene kadar gittikçe büyüyebilir. Hemanjiyomlar doğumdan sonra ilk yıl içinde çok hızlı büyüyebilir.
İki tür hemanjiyom vardır: Çilek tipi hemanjiyomlar hafifçe kabarık, kırmızı doğum izleridir ve vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir; kavernöz hemanjiyomlarsa daha derin doğum izleri olup mavimsi bir renktedir.
Birçok hemanjiyom kendi kendine kaybolur; yaklaşık olarak %50’si 5 yaş, %70’i 7 yaş ve %90’ı 9 yaş itibarıyla yok olur.
Hemanjiyomun tedavi edilmesinin nedenleri işlevlerle ilgili sorunlar (örneğin, görme, yeme, duyma ya da dışkılama), ülserleşme ya da ağrıdır. Hemanjiyomlar farklı yollarla tedavi edilebilir; her tedavi yönteminin kendine özgü riskleri vardır.
Enjekte edilebilen ya da ağız yoluyla alınabilen kortikosteroid ilaçlar, hemanjiyom tedavisi için bir seçenektir. Kortikosteroid tedavisiyle ilgili riskler yüksek tansiyon, yüksek kan şekeri, yetersiz gelişme ya da katarakttır. Eğer kortikosteroidler başarısız olursa, diğer ilaçlar bir seçenek olabilir.
Bazı hemanjiyomların büyümesini önlemek için bunlar lazerle de tedavi edilebilir. Bu tedaviyle ilgili riskler ülserleşme ve skarlaşmadır.
Bazı vakalarda, hemanjiyom ameliyatla da alınabilir. Diğer durumlarda, bu yöntemlerin bir arada uygulanması en faydalı tedavi şeklidir.
Şarap Lekeleri
Şarap Lekeleri
Şarap lekeleri kan damarlarının (kılcal damarlar) anormal gelişmesinden kaynaklanır ve hayat boyu kalır. Şarap lekesi (aynı zamanda nevüs flammeus olarak da bilinir) düz, pembe, kırmızı ya da mor bir izdir ve yüzde, gövdede, kollarda ya da bacaklarda görülür.
Eğer kişinin göz kapaklarında şarap lekesi varsa, bunun glokom (gözlerdeki basıncın artmasıyla ilgili bir göz hastalığı olup tedavi edilmediği takdirde körlüğe yol açabilir) riskini artırdığını düşünülür.
Doktorlar, şarap lekelerini tedavi etmek için radyasyon, dövme, dondurma, dermabrazyon ya da skleroterapi gibi birçok yöntem denemişlerdir. Günümüzde lazer tedavisi, derinin geri kalanına zarar vermeden kılcal damarları ortadan kaldıran tek yöntemdir.
Şarap lekeleri bazı tıbbi bozukluklarda görülebilir. Örneğin, Sturge-Weber Sendromunun belirtileri yüzde şarap lekeleri, görme sorunları, havaleler, zeka geriliği, hatta felçtir; Klippel-Trenaunay Sendromunun belirtileri çok sayıda şarap lekesi, varisli damarlar ve/veya kemik ve yumuşak dokunun aşırı büyümesidir. Bu sendromların her ikisi de çok nadir görülür.
Deri Pigmentasyonu Bozuklukları
Deri Pigmentasyonu Bozuklukları
Albinizm
Albinizm, kalıtımsal bir bozukluk olup melanin pigmentinin eksikliğinden kaynaklanır ve deride, saçta ya da gözlerde pigmentasyon olmamasına neden olur. Albinolarda, vücudun melanin üretmesini sınırlayan anormal bir gen vardır. Albinizm için hiçbir tedavi yoktur ve bu bozukluğa sahip kişiler daima güneş kremi kullanmalıdır; çünkü güneşten zarar görmeleri ve deri kanseri olmaları ihtimali çok daha fazladır. Bu bozukluk her ırkta görülebilir.
Melazma
Melazma (aynı zamanda kloazma olarak da bilinir) yanaklarda, burunda, alında ve çenede ten rengi ya da kahverengi beneklerle karakterizedir. Bu bozukluk genellikle “gebelik lekesi” olarak adlandırılsa da, erkeklerde de oluşabilir. Melazma gebelikten sonra kaybolabilir; ama eğer devam ederse bazı reçeteli kremler ve reçetesiz cilt bakım ürünleriyle tedavi edilebilir. Bu durumu kendiniz tedavi etmeye başlamadan önce tam bir teşhis için doktorunuza ya da dermatologunuza danışmayı unutmayın. Eğer melazmanız varsa, daima güneş kremi kullanın; çünkü güneş ışığı bu durumu daha da kötüleştirir.
Cilt Hasarının Bir Sonucu Olarak Pigmentasyon Kaybı
Eğer bir cilt enfeksiyonu geçirdiyseniz, cildinizde su toplama, yanma ya da başka bir hasar olduysa, etkilenen bölgede pigmentasyon kaybı yaşayabilirsiniz. Bu tür pigment kaybı çoğunlukla kalıcı değildir ve bu bölgeyi kapatmak için kozmetikler kullanılabilir.
Vitiligo
Vitiligo, melanositlerin (pigment üreten hücreler) hasar gördüğü bir pigmentasyon bozukluğudur. Bunun sonucunda, vücudun farklı bölgelerinde beyaz alanlar oluşur. Vitiligonun sebebi bilinmemektedir; ama bazı olası sebepleri fiziksel travma ya da diyabet gibi bazı hastalıklardır. Vitiligo hastalığı iyileşmez, ama bazı tedaviler vardır. Bunlardan biri, ultraviyole A ışını tedavisiyle birlikte kullanılan psoralenlerdir (ışığa duyarlı ilaçlar).