CHRİSTOPHER CAUDWELL
İspanya İç Savaşı’nda general Franco’nun faşist birliklerine karşı, dünyanın her yerinden 32 bin insan gelip savaşmıştı. Bunlardan biri de İngiliz eleştirmen, yazar ve şair Christopher St John Sprigg idi.
John Sprigg eserlerinde birçok mahlas kullanmıştı. Fakat herkes onu Christopher Caudwell adıyla bilir.
Christopher Caudwell kısa yaşamına çok şey sığdırmıştı.
Ölümünden sonra Marxsist düşünür George Thomson onun hakkında bir biyografi yazdı. Christopher Caudwell, 20 Ekim 1907’de Putney’de doğdu. Ealing’de Benedictine Papaz Okulu’nda eğitim gördü. On altı yaşında okulu bıraktı ve Yorkshire Observer’da üç yıl muhabirlik yaptı. Londra’ya döndü ve bir havacılık yayınları şirketinin yazarı ve yöneticisi oldu. 25 yaşına kadar havacılık üzerine beş ders kitabı, yedi polis romanı, şiirler, hikâyeler yayımladı. Teknolojiye de meraklıydı. Automobile Engineer’de yayımlanan, devamlı değiştirilebilen bir vites kutusu üstüne yazdığı makale uzmanların epey ilgisini çekti.
27 yaşında Marksizm’in klasikleriyle tanışan Caudwell, Marksizm’in bir estetik teorisi olmadığına inandığı için “Yanılsama ve Gerçeklik”i yazmaya başladı ve bu araştırmasını sürekli geliştirdi. “Ölen Bir Kültür Üzerine” adı altında birçok makale yazdı. Geceleri kendisi için çalışıyor, gündüzleri ise Komünist Partisi’nin Poplar yöresindeki örgütünde dok işçileri ile birlikte, onların yayınlarına yazıyor ve yayınları sokakta dağıtıyordu.
Caudwell, İspanya İç Savaşı başlayınca İngiltere’de başlatılan kampanyada aktif olarak çalıştı. Parti örgütünün Cumhuriyetçiler için aldığı ambülânsı götürmek üzere yola çıktı. Ambülansı Fransa üzerinden İspanya’ya götürüp teslim etti ve Uluslararası Gönüllüler Tugayı’na katıldı.
İspanya’dan gönderdiği bir mektupta şöyle yazıyordu: “Kendimi eski bir asker gibi hissetmeye başladım artık. Şimdilerde bizim grubun makineli tüfek öğretmeniyim. Grubun siyasal delegesiyim, duvar gazetesine yazı yazıyorum, bir başka siyasal görevim daha var; gördüğünüz gibi boş zamanımı oldukça iyi değerlendiriyorum.”
Christopher Caudwell 1936 yılında gönüllü taburunda birçok çatışmada bulunmuş ve 12 Şubat 1937’de, kanlı Jarama Vadisi Çarpışması’nın ilk günü vurulup ölmüştü. Öldüğünde 36 yaşındaydı.
Romanları ve havacılık üzerine yazdığı ders kitapları dışında Caudwell’in kitaplarının hepsi ölümünden sonra yayımlandı. “Ölen Bir Kültür Üzerine İncelemeler” ve “Yanılsama ve Gerçeklik” Türkçeye de çevrildi (Murat Belge’nin doktora tezi, “Marksist Estetik. Christopher Caudwell Üzerine Bir İnceleme” de onun eseri üzerinedir.)
Bir arkadaşı onun son çarpışmadaki durumunu şöyle anlatmış. İlk gün, John’un grubu bir tepe üzerinde mevzilenmiş. Topçular, uçak saldırıları ve düşman makinelileri tarafından yoğun ateş altındaymışlar. Franco adına savaşan Faslı birlikler tepeye dalga dalga saldırmışlar. John makineli tüfeğin başında canhıraş mücadele veriyormuş… Bölük komutanı çekilme emri vermiş. Grup geri çekilirken John makinelisiyle grubun en gerisinde onları kurumak için kalmış… Arkadaşı onu son gördüğünde Faslılar 30 metre kadar yakınmış… Arkadaşı bir hafta boyunca her önüne gelene onu sormuş ama o çarpışmadan sonra bir daha kimse onu görmemiş…
__
Kısa-Kısa