GURVITCH, Georges (1894-1965)
Rus asıllı Fransız sosyolog. Hukuk ve bilgi sosyolojisi alanındaki çalışmaları ile tanınmıştır.
2 Kasım 1894’te Novorossisk’te doğdu, 10 Aralık 1965’te Paris’te öldü. 1920’de Sovyetler Birliği’n-den ayrıldı. 1929’da Fransız vatandaşlığına geçti. Bir süre Sorbonne Üniversitesi’nde ders verdi. II.Dünya Savaşı yıllarında ABD’de bulundu. Fransa’ya döndükten sonra 1946’da Centre d’Etudes Sociologique’i (Sosyolojik İncelemeler Merkezi) kurdu. Aynı yıl, Les Cahiers Internationaux de Sociologie (Uluslararası Sosyoloji Defterleri) adiı dergiyi yayımlamaya başladı. 1953’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde “Sosyal Belirlenimciliğin Çeşitleri ve İnsan Özgürlüğü” başlığı altında altı konferans verdi.
Gurvitch, çalışmalarında, felsefe ile sosyoloji arasında işbirliğinin kaçınılmazlığını savunmuştur. Felsefe alanında J.Fichte’den, sosyoloji alanında ise J.J.Rousseau, J.Proudhon, E.Durkheim ve M. Weber’ den etkilenmiştir. Toplumsal yapı çözümlemelerine ağırlık veren Yapısalcı Okul’un önde gelen temsilcilerinden olmakla birlikte bazı çalışmalarında, bireysel bilinci, toplumsal ilişkilerin temeline koyar. Bu nedenle kimi zaman, kişi ve gruplar arası etkileşime önem veren Mikrososyoloji Okulu’ndan sayılmıştır.
Gurvıtch’in 1938’de yayımlanan Essais de socio-logie (“Sosyoloji Denemeleri”) ve 1950’de yayımlanan La vocation actuelle de la sociologie (“Sosyolojinin Bugünkü Yönelimi”) adlı kitaplarında, toplumsal yapıya ilişkin çözümlemeleri yer alır. Toplumsal gerçeğin yatay olarak toplumsal tiplerden, dikey olarak da bir takım katlardan oluştuğunu ileri sürer. Toplumsal tipleri, yatay olarak toplumsal bağlaşma biçimleri, kısmi zümre tipleri ve topyekün toplum tipleri olarak üçe ayırmıştır. Toplumsal bağlaşma biçimleri, toplumsal gerçeğin en küçük ve en hareketli öğesidir. Kısmi zümre tipleri aile, sendika, köy, kooperatif gibi toplumsal bağlaşma biçimlerinin, topyekün toplum tipleri ise zümrelerin bütünüdür.