Dorlar kimdir, nerede kurulmuştur, nerelerde yaşamışlardır. Dorlar hakkında kısa bilgi
Dorlar, eski Yunan’ın üç büyük etnik grubundan biridir. Kuzey Yunanistan kökenli olan bu halkın adı Helenanın oğlu Dorus’tan gelir. Efsaneye göre, Herakles’in varı yoğu, Miken (Mykenai) kral) Eurystheus tarafından elinden alınır. Oğulları daha sonra, yitirdiklerini ele geçirebilmek için Dorusun sülalesinden olan Tesalya (Thessalia) kralı ile bir anlaşma yaparlar.
Miken uygarlığının çöküşünden yararlanan Dorlar, I.Ö. 1 100’e doğru, yavaş yavaş Yunan yarımadasının güney bölgelerine yayıldılar ve Peloponnesos halklarını egemenlikleri altına aldılar; sonra, Ege adalarına ve Batı Anadolu topraklarına geçtiler. Uzun süre, Dorların yayılmaları ile yeni bir seramik üslubunun (geometri öncesi süsler) yaygınlaşması arasında bir ilişki kurulmuştur.
Güney Yunanistan’a en son gelen Dorlar, barışçıl yollarla İyonyalıları, özellikle de Akaları egemenlikleri altına aldılar; ancak, hem kendi aralarında, hem de kendilerine bağladıkları halklarla, yönetim ve yaşam biçimi açısından hep sürtüşmeler oldu.
Şehir devletlerini ilk olarak Dorlar yarattı. Bunlardan en ünlüsü İsparta’dır, ayrıca Argos, Korinthos, Megara’yı da saymak gerekir. Dorlar daha sonra Girit ve Rodos’ta, Anadolu’da (Knidos, Halikarnassos) adı altında kentler kurdular. Dorların kendilerine özgü bir dilleri, özgün bir müzikleri (korolar) vardı. Mimarlık alanında bütünüyle kendilerinin olan bir üslup geliştirdiler; bu üsluba, onların adından dolayı Dor üslubu dendi. Dor üslubunda ilk tapınak, İ.Ö. VI. yy’da Olym-pia’da yapılan Heraion’dur.
Dorların Yunan dünyasındaki önemi, özellikle İ.Ö. VI. ve V. yy’da oldukça büyüktür. Bu dönemde İsparta, Ege denizine egemen olmak amacıyla bütün güneydoğu Peloponnesos’u etkisi altına almıştı. Ama Dorların bu tutumları güçlü Atina’ya ters düştü ve sonunda Atina’nın boyunduruğuna giren Dor uygarlığı, önemini büyük ölçüde yitirdi.