Gudvangen, 2005 yılından beri UNESCO’nun Dünya Mirası listesinin bir parçası olan eski bir Viking köyü. Köy nefes kesen vadiler ve fiyortlara ev sahipliği yapıyor. Gudvangen‘a düzenlenen turlarda feribot gezileri ve tarihi geziler de mevcut. Köy aynı zamanda müze olarak ziyaretçilere sunulduğu için burada hala Viking yaşam şartları aynı şekilde yaşatılmaya özen gösteriliyor. Bu nedenle gezmeye gittiğinizde kendinizi müze geziyor gibi değil de, Viking köyünde yaşıyormuş gibi hissediyorsunuz. Bu amaçla köyde yaşayan insanlar bu kültürü yaşatmaya çabalıyorlar.
Gudvangen “su kenarındaki tanrıların yeri” anlamına geliyor ve karla kaplı dağ zirveleri ile çevrili fiyortlara baktığınızda nedenini anlayabiliyorsunuz. Köy, Nærøyfjord‘un sonunda yer almakta. Gundvangen Viking döneminde önemli bir pazar yeri ve iletişim merkeziydi. 12. yüzyıldaki “kara veba” sırasında Gudvangen‘in tüm sakinleri öldü ve hayatın tekrar normale dönmesi birkaç yüz yıl aldı.
Gudvangen, Nærøyfjord’un tam başında, Nærøydalen vadisinin batı kesimindeki Stalheim’dan fiyordun daha ilerisindeki Dyrdal’a kadar uzanan bir mesafeyi kapsayan bir konumda yer almaktadır. Köy; Ramsøy, Gudvangen, Skjerpi, Hemri, Hylland ve Solbjørgo çiftliklerini içerir. 1800’lü yıllardan beri köy, iskele, konaklama tesisleri, posta istasyonu ve ticaretle inşa edilmiş alanıyla tanınmıştır.
Gudvangen’daki En Eski Çiftlik
Alanın büyük bir kısmı, büyük Nærøydalselvi nehrinin her iki yanındaki bir vadi tabanından oluşmaktadır. Yıllık güneş saati sayısını ve su baskını riskini dikkate alırsak, bu alan eski zamanlarda yerleşim için ideal bir yer olmayacaktır. Ramsøy çiftliği durumunda, bu, fiyordun başına doğru en iyi manzaraya sahip, manzaradaki bir terasta yer almaktadır. Bu nedenle, en eski bulgunun, daha genç Taş Devri’nden kalma, siyah bazalttan yapılmış batı tipi bir balta olan bu yerden gelmesi tesadüf değildir.
Posta Yolu ve Turizm
Vali Hannibal Sehested 1947’de Bergen ve Oslo arasındaki posta yolunu kurduğunda, hem Lærdal’da hem de Filefjell dağ geçidinin yanı sıra Gudvangen ile Voss arasında yeni yollar inşa edildi. Bu, Gudvangen‘ın doğu ve batı Norveç arasındaki iletişimde önemli bir yer haline geldiği anlamına geliyordu. 1734’te kral, orada bir hanı ve bir ticaret karakolunu işletmek için ayrıcalık tanıdı ve kısa bir süre sonra Gudvangen, Arnehus’un Dyrdal’da eskiden sahip olduğu rolün yerini aldı. Bergen ile Voss arasındaki demiryolu hattı 1883’te trafiğe açıldığında Gudvangen üzerinden trafik önemli ölçüde arttı. Sonuç olarak, Gudvangen‘da turizm hızla gelişti. Gemiler turistleri Kuzey Denizi üzerinden Bergen’e ve oradan da yerel vapurlarla fiyortlara getirdi, ancak yolcu gemileri de Norveç fiyortlarını kullanıyordu. Gudvangen‘da Stalheim, Voss ve Hardanger’a giden yolcuları taşımak için 200’den fazla at ve araba sıralanabilir. Birçok çiftçi bundan iyi para kazandı.
Gudvangen’de Geleneksel Mimari
19. yüzyılda çok sayıda turist, Gudvangen‘ın merkezinde çok sayıda otel ve başka binanın inşa edildiği anlamına geliyordu. Bu yoğun inşaat dönemi, burada sözde İsviçre tarzının hakim olduğu, oldukça tekdüze bir 19. yüzyıl yapı tarzına yol açmıştır. 1800’lü yıllarda turizm açısından yaşanan dönüşümün açık bir göstergesi, merkezin bugün ilçede kültürel bir ortam olarak görülmesidir.
Günümüzde Gudvangen Köyü
Gudvangen, bugün yaklaşık 90 nüfusu ile gelişen bir köydür. Geleneksel çiftçilik faaliyetlerine ek olarak, bölge sakinleri ticaret ve sanayide geçimini sağlamakta, ancak yine de her şeyden önce turizmden gelmektedir. Otellere, hediyelik eşya dükkanlarına ve kamp alanlarına ek olarak, bir Viking Pazarı’nın yıllık etkinliğiyle öne çıkan bir Viking Köyü kurulmuştur. Viking projesiyle bağlantılı olarak, Sunnmøre’deki Fjørtoft’ta bulunan bir Viking gemisinin ücretsiz yeniden inşası yapıldı. Gemi Viking kulübü tarafından fiyort gezileri için kullanılıyor ve turistler için bir aktivite olarak da kullanılabilir.
Turizmin yanı sıra Gudvangen ve Mjølfjell arasındaki bölgedeki anortozit yataklarında büyük bir ekonomik potansiyel vardır. Anortozit alüminyum oksit (alümina) içerir ve boksite alternatif bir alüminyum hammadde olarak kullanılabilir. Anortozit ayrıca dinamit, gübre, boyama ve kağıt endüstrilerinde de kullanılır. 20. yüzyılın başlarından beri biliniyor ve uzun süredir büyük ölçekli bir madencilik operasyonu için planlar yapılıyor. 2005 yılında, çoğunlukla yalıtım malzemesi (mineral yün) üretiminde kullanılmak üzere 200.000 tona yakın kaya çıkarılmış ve ihraç edilmiştir.
Gudvangen’da Neler Yapılabilir?
Bu bölgeyi keşfetmeyi planlıyorsanız, bu Viking Köyü’nü ziyaret etmenizi öneririz. Yaz aylarında ziyaret ediyorsanız ve kano yapmaktan hoşlanıyorsanız, fiyordun daha erişilemez kısımlarından bazılarına rehberlik eden geziler de var.
Viking Köyü, ziyaretçilerin yaşayan Njardarheimr köyü aracılığıyla Vikinglerin tarihini ve yaşamlarını deneyimlemelerini sağlar. Viking döneminde Gudvangen‘da 600’den fazla insan yaşıyordu (bugün orada 100’den az kişi yaşıyor), bu nedenle bin yıldan fazla süredir burayı ev olarak gören Vikingler için bölgedeki yaşamı öğrenme fırsatını değerlendirin. Yetişkinleri ve çocukları meşgul edecek pek çok aktivite vardır ve köy tüm yıl boyunca açıktır.
1-Viking Yaşamı Müzesi’ni gezin
Yerel rehberlerin eşlik ettiği müzede Viking yaşam tarzının her türlü ayrıntısını deneyimleyeceksiniz. Odun ateşinde ısırgan otları sayesinde yemek pişirebilir, balta fırlatma ve okçuluk öğrenebilir, savaş aletlerini ve kalkanları inceleyebilirsiniz. Hatta onlar gibi savaş kıyafelerini giyip kuşanarak fotoğraf çektirebilirsiniz.
2-Viking Pazarı ve Vadisi
Viking Pazarı, her yıl Gudvangen‘da gerçekleşiyor ve muhteşem bir Viking yaşam kutlaması sunuyor. Pazarda çocuklar ve yetişkinler için pek çok aktivite ve deneyim hazırlanmıştır. Pazardan kasıt aslında bir tür festival. Ziyaretçiler, tüm festival boyunca Vikingler dünyasına dahil oluyor; dövüş, okçuluk, tiyatro, konserler, Viking gemisi, ateş gösterileri, hikaye anlatımı, tarihi balo oyunları, Viking güreşleri ve diğer animasyonları deneyimliyor.
Her yaz geleneksel Viking Pazarı’nın yapıldığı bölgede kalıcı bir Viking Vadisi inşa edilir. Viking Vadisi unutulmaz deneyimler, öğrenme ve eğlenceli aktiviteler için bir yerdir. Tarihi unsurlara uygun olarak geçmişi canlandıran insanlarla etkileşim kurabileceğiniz bir yer.
3-Kano yapın ya da Hidrobisiklet deneyimi yaşayın
Kano turları sizi UNESCO Dünya Mirası Alanındaki ünlü Nærøyfjord’un yalnızca teknelerle veya kanolarla erişilebilen daha dar, uzak şubeler dahil en muhteşem kısımlarına götürür. Tüm Fjord Norveç’te en güzel ve dramatik manzarayı deneyimleyebilirsiniz.
Hidrobisikletler, Nærøyfjord’u kendi ritminizde ve tamamen çevre dostu bir şekilde keşfetmenin en iyi yoludur. 30 dakikadan 12 saate kadar kiralamayı seçebilirsiniz.
4-Büyülü Beyaz Mağara turuna katılın
Gudvangen‘da yapılacak en popüler şeylerden biri, sizi Aurora (Kuzey ışığı), renkler ve seslerle aydınlatan, heyecan verici gölgelerle dolu bir mağara labirentinden geçiren Büyülü Beyaz Mağara’da bir turdur. Ayrıca yeşil bir göle sahip büyük bir dağ odası, bir taş bar ve yemek alanı keşfedeceksiniz. Gerçekten türünün tek örneği bir deneyim. Sıradan gidiş-dönüş 30 dakika ile 45 dakika arasında sürer.
Mağara labirentindeki tur, dileyenlere kask ve ceketlerin verildiği karşılama salonunda başlıyor. Kısmen akan su ve küçük göllerin bulunduğu doğal beyaz dağ duvarları, doğru aydınlatma kullanımıyla oldukça inanılmaz yansımalar ve efektler verir.
5-Norveç Fiyortları’nın tadını çıkarın
Norveç’te yapılacaklar listenizin başında fiyortlar yer almalı. National Geographic, Norveç fiyortlarını dünya çapında 115 destinasyon listesinde bir numaralı bozulmamış seyahat noktası olarak listeliyor!
Nærøyfjord, dik dağ kenarları ve basamaklı şelalelerle çevrili dar bir fiyorttur. UNESCO Dünya Mirası sit alanıdır ve dünyanın en güzel fiyort manzaralarından biri olarak kabul edilmektedir.
Fiyort boyunca çalışan iki tür gemi vardır; klasik yolcu feribotları ve yeni premium yolcu gemileri. Ve bu gemiler çevre dostudur. Yaz aylarında ziyaret ediyorsanız, gemi biletlerinizi önceden ayırtmanız gerekir. Kışın ise biletlerin olup olmadığını kontrol ederseniz bir sorun yaşamazsınız.
Gudvangen ve Flåm arasındaki feribot gezisi sırasında yaşanacak çok şey var. Gudvangen’den 5 kilometre uzaklıkta Bakka denilen küçük bir yer. Bu yerde küçük bir kilise ve arka planda Bakkanosi Dağı ile birkaç çiftlik var. Fiyordun diğer tarafında Viking mezarlarının bulunduğu Holmo’yu görebilirsiniz. İç fiyordun ilerisinde Styvi’ye varılır. Styvi’de görülmeye değer bir çiftlik müzesi bulabilirsiniz.
6-Dağlarda yürüyüş yapın
Gudvangen, birkaç dağ yürüyüşü için iyi bir başlangıç noktasıdır ve bazı yerlerde dağın kenarına kadar gidebilir ve yaklaşık 1000 metre yükseklikten fiyortun aşağısını görebilirsiniz.
Bakka’dan (Gudvangen‘a 5 km uzaklıkta) Rimstigen adlı dik dağda yukarı çıkan bir patika var. Bu yol çok dik ve normal hızda yaklaşık 2 saat yukarı çıkıyorsunuz. En tepede, aşağıdaki fiyorda inen muhteşem bir manzara var. Ayrıca fiyort boyunca ve nehrin yukarısındaki patikalarda yürüyebilirsiniz.
7-Flåm Demiryolu’yla seyahat edin
Flåm Demiryolu, Myrdal ve Flåm arasında harika bir tren yolculuğu. Flåm Demiryolu’nun hükümet tarafından 1908’de inşa edilmesi planlandı, ancak inşaat 2. Dünya Savaşı sırasında 1941’den önce tamamlanmadı. Muhteşem demiryolu güzergahı, 20 km’lik bir demiryolu şeridinde 863,6 metrelik yükseklik farkı ile mühendislik sanatının inanılmaz bir başyapıtıdır. 2005 yılında Flåm Demiryolu, Norveç’te en çok ziyaret edilen 5. turistik yerdi.
Buraya kadar gelmişken Flåm Demiryolu Müzesi’ni de görmek isteyebilirsiniz. Müze Flåm’da, Gudvangen’a arabayla yaklaşık 15 dakika uzaklıkta yer almaktadır. Eski istasyon binasında, bugünkü tren yolu istasyonuna 100 metre mesafede yer almaktadır. Bu müzede Flåm Demiryolunun tarihi, teknolojik gelişme, Flåm’daki günlük yaşam ve genel olarak Norveç demiryolları hakkında bilgi edinebilirsiniz.
8-Lærdal Tüneli
Lærdal tüneli Gudvangen’dan arabayla yaklaşık 30 dakika uzaklıkta, 24509 metre uzunluğuyla dünyanın en uzun karayolu tünelidir. Tünel, Oslo ile Bergen arasındaki ana yol olan E16’nın bir parçasıdır. Tünel 27 Kasım 2000’de açıldı. Tünelin içinde sürücülerin uzun tünelde uyuyakalmamaları için aydınlatılan üç büyük salon var.
9-Aurlandsvegen
Uzun Lærdal tünelinden geçmek istemiyorsanız, alternatif olarak dağın üzerinden geçebilirsiniz. Bu doğal bir rota ve Aurland’dan yaklaşık 6 km uzaklıkta Stegastein adlı bir manzara noktasına ulaşırsınız. Burada, muhteşem Aurland Fiyordu’nun 640 metre üzerinde, nefes kesen bir manzara sunan 33 metre uzunluğunda ve 4,2 metre genişliğinde bir platform var. Bu yapı, ulusal bir mimari yarışmada birincilik ödülünü kazandı ve görülmeye değer.
10-Undredal
Undredal, Gudvangen‘dan arabayla yaklaşık 15 dakika uzaklıkta küçük bir vadidir. 1988’e kadar Undredal’a sadece feribotla gidebiliyordunuz, ancak şimdi iyi bir karayolu bağlantısı var. Undredal’da Norveç’teki en küçük çıta kilisesini ve yerel peynirin üretildiği ünlü Undredal Stølysteri’yi ziyaret edebilirsiniz. Her yıl Undredal’daki insanlar Geitostfestivalen (keçi peyniri festivali) adında kendi festivallerini düzenlerler.
11-Gudvangen Deniz Ürünleri Restaurantı’nda Norveç deniz ürünlerini tadın
Gudvangen Deniz Ürünleri Restoranı fiyortun, dağların ve geçen teknelerin muhteşem manzarasına sahip fiyordun hemen yanında yer almaktadır. Restoranda Batı sahilinden lezzetli deniz ürünlerinden taze yapılmış yemekler hazırlanıyor. Norveç, en inanılmaz deniz ürünlerinden bazılarına ev sahipliği yapmaktadır, bu nedenle, bu muhteşem konumda olağanüstü bir yemek deneyimi yaşayabilirsiniz.
Restaurant her gün 14.00-21.00 arası açıktır. (COVID-19 nedeniyle 15 Mayıs 2021 tarihine kadar geçici olarak kapalıdır)
12- Viking Lokantası’nda sadece Vikinglerin yemeklerinden tadabilirsiniz
Ülkenin zengin tarihi ve iyi konumlandırılmış konumu sayesinde, Norveç çok çeşitli geleneksel yemekler geliştirmiştir. Viking lokantasında tarihi Viking yemeklerini deneyebilirsiniz.
Viking lokantası, her gün 11.00-23.00 saatleri arasında açıktır. (COVID-19 nedeniyle 15 Mayıs 2021 tarihine kadar geçici olarak kapalıdır)
Gudvangen’a Ulaşım:
Gudvangen, Avrupa’ya E16 karayolu üzerinden bağlanır. Güneybatıda, bu otoyol Voss’a gider ve kuzeydoğuda Flam, Undredal ve Aurlandsvangen’e doğru Gudvangentunnelen’e (Gudvanga Tüneli, uzunluk yaklaşık 11,5 km) girer.
Yerel turistik yerler arasında nefes kesici manzaralı vadiler ve fiyortlar, turistik feribot gezileri (hem Gudvangen’dan hem de Flam’dan gidiş-dönüş olarak mevcuttur), fiyort gezisi turları (Naeroyfjord üzerinden tekneyle) ve tarihi yerleri ziyaret sayılabilir. Ro-Ro feribotları (otomobil ve yolcu gemileri) Gudvangen‘ı doğrudan Flam ve Kaupanger’e (Sognefjorden’in kuzey sahilinde) bağlar.
Ayrıca Bergen’den Gudvangen‘a seyahat etmek için 2 keyifli seçenek daha vardır.
- Bergen’de bir araba kiralamak ve Bergen’den Gudvangen‘a kadar 150 km’yi sürmek (2 saatin biraz üzerinde bir sürüş)
- Bergen’den Oslo hattına Bergen’den Voss’a giden bir trene binin ve ardından Nettbus ile Voss’tan Gudvangen‘a atlayın.
Gudvangen’da Konaklama
Gudvangen‘da sadece 2 konaklama seçeneği vardır:
- Bütçeniz varsa, her ikisi de mükemmel değerlendirmeleri olan kamp veya ekonomik otel seçeneklerini düşünün.
- Alternatif olarak Gudvangen Fjordtell ve Apartments, tavan pencereleri ve yataklarda gizlenen örtüler ile oldukça benzersiz bir seçenek sunmaktadır. Bu seçeneği Gudvangen‘dayken gerçek bir Viking hissi ile olağanüstü bir konumda kalmak için tavsiye ederiz.
Kaynak: Nielsen, Mona. Plan for vern av kulturminner i Aurland kommune. Del 1. Materielle kulturminner. Aurland kommune. Kulturetaten. 1990.
Ohnstad. Åsmund. Aurland bygdebok. Undredal og Nærøy. Gard og ætt. Aurland sogelag. 2006.