ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Janet Yellen, Temsilciler Meclisi'nde yaptığı yarıyıl sunumunda, politika faizini enflasyonun yüzde 2 hedefine yaklaştığına emin olmadan artırmayacakları taahhüdünü yineleyerek, Fed'in Demokratlar tarafından yönlendirildiği iddialarına ve denetimine yönelik tekliflere karşı çıktı.
Yellen, yaptığı sunumda ekonominin genel durumu ve uygulanan para politikası hakkında bilgiler verdi, Fed’in para politikasının ekonomideki iyileşmede büyük rol oynadığını ifade etti.
ABD'deki işsizlik oranının yüzde 6'dan yüzde 5,7'ye kadar gerilediğini anımsatan Yellen, son 8 ayda tam istihdam doğrultusunda büyük gelişme kaydedilmesine karşın ücretlerin ve işgücüne katılım oranının istenilen düzeye ulaşmadığını belirterek, "Özetle işgücü piyasasında kayda değer ilerleme sağlandı ancak halen iyileştirilmesi gerekenler var" dedi.
Yellen, öte yandan enflasyonun enerji fiyatlarındaki düşüş ve güçlenen dolarla Fed'i hedefinden uzaklaştırdığını kaydederek, bu gelişmelerin etkisinin geçici olduğu öngörüsünde bulundu. Faiz artırımının istihdam sektöründeki güçlenmenin devam etmesi ve enflasyonun orta vadede yüzde 2'ye yaklaştığından emin olunması halinde uygun olacağını dile getiren Yellen, Fed'in ayrıca uluslararası gelişmeleri yakından takip ettiğini bildirdi.
"Sözel yönlendirme değişecek"
Fed Başkanı Yellen, Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) faiz artışında sabırlı olmaya yönelik kararının, ekonomik şartların faiz artışına gelecek iki toplantı süresince hazır olmayacağı anlamına geldiğini ifade ederek, "Ekonomik şartlar, Komite'nin öngördüğü şekilde iyileşmeye devam ederse faiz artırımı toplantı bazında değerlendirilecek. Komite bundan önce sözel yönlendirmesini değiştirecek. Ancak sözlü yönlendirmedeki değişiklik Komite'nin faiz oranını mutlaka gelecek iki toplantıda artıracağı şeklinde okunmamalı. Değişiklik, şartların faiz artışına herhangi bir toplantıda başlanabilecek derecede iyileşme gösterdiği şeklinde yorumlanmalı" diye konuştu.
FOMC faiz artışında sabırlı olunması kararını geçen yıl Aralık toplantısında almıştı.
"Fed'in, siyasetin içinde olduğu iddiası"
Konuşmasının ardından Senatörlerin sorularını yanıtlayan Yellen, Demokratlarla Cumhuriyetçilerden iki kat fazla bir araya geldiği iddialarına, "Bunun tamamıyla hatalı bir tanımlama olduğunu düşünüyorum. Benim toplantı takvimim kamuya açık" diyerek karşı çıktı.
Yellen, ayrıca ABD Hazine Bakanı Jacob Lew ile her hafta basına kapalı gerçekleştirilen buluşmaları nedeniyle yoğun eleştiriye maruz kalırken, bu toplantılarda Fed'in para politikasına değinilmediğini savundu.
Fed'in resmi sitesinde yer alan takvimine göre, Yellen geçen yılın Aralık ayından Şubat başına kadar, 16 Demokrat ve 7 Cumhuriyetçi Kongre üyesiyle görüşürken, Lew ile 25 ve ABD Başkanı Barack Obama'yla da 2 iki kez bir araya geldi.
Fed'in para politikasının da siyasete alet edildiğini ileri süren New Jersey Senatörü Scott Garrett, Yellen'ın gelir eşitsizliğine yönelik açıklamaları ve Cumhuriyetçilerce önerilen yasa tekliflerine karşı lobi çalışmalarına değinerek, "Fed, halihazırda tamamen partizan siyasetin içinde ve bununla yönlendiriliyor" iddiasında bulundu.
ABD Başkanı Barack Obama ve Fed Başkanı Janet Yellen, özellikle ara seçim döneminde artan gelir eşitsizliğinin büyüyen bir sorun olduğuna yönelik açıklamalar yapmıştı.
Ülkedeki gelir eşitsizliğinin son 100 yılın en yüksek seviyesine çıktığını ve bu soruna yönelik açıklamalarının siyasi görüş niteliği taşımadığını savunan Yellen, "Benden önceki Fed başkanları da ülkemizi etkileyen önemli ekonomik sorunlar hakkında konuştu. Benim de aynısını yapma hakkım var" dedi.
Yellen, en son dün Kongre'de yaptığı sunumda gelir eşitsizliğinin kendisini en çok endişelendiren ekonomik sorun olduğunu belirtmişti.
"Mekanik bir yaklaşım pratik olmaz"
Merkez bankalarının siyasi baskılardan uzak ve özgür olduğunda görevini daha iyi yaptığının verilerle kanıtlanmış bir gerçek olduğunu öne süren Yellen, bankanın Kongre tarafından denetlenmesinin para politikasını siyasallaştıracağını savundu.
Buna ilaveten Fed'in belirli bir formüle ya da mekanik bir kurala göre işleyemeyeceğini düşündüğünü söyleyen Yellen, "Fed, kendini mekanik bir kurala zincirleyemez. Para politikasının mekanik bir kurala göre uygulanması pratik olmaz" ifadesini kullandı. Yellen, "Kongre'nin Fed'in düzenleyeceği operasyonları gözetim altına almasının ise bankanın bağımsızlığına zarar vermeyeceği" değerlendirmesini yaptı.
Kongre üyelerinin finans sektöründeki kırılganlıklar ve batmasına izin verilemeyecek kadar büyük bankalar, Dodd-Frank ve FOMC'nin işleyişi ile düşük faiz oranının getirdiği riskler konusundaki sorularını da yanıtlayan Fed Başkanı Yellen’ın, bu sunumda geçen yıla oranla daha çok zorlandığı yorumları yapıldı.