Çinli İnsan Hakları Savunucuları Ağı (CHRD) Sözcüsü Leo Lan, Türkiye'ye, Pekin yönetimiyle Ankara arasında 2017'de imzalanan "Suçluların İadesi Anlaşması"nı onaylamaması çağrısında bulundu.
Sözcü Leo Lan, söz konusu anlaşmanın Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanması halinde Türkiye'de yaşayan Uygurların Çin'e iade edilme riskinin artacağı uyarısında bulundu.
Ankara'ya uluslararası geri göndermeme yükümlülüğünü hatırlatan Çinli sözcü, Doğu Türkistanlıların Çin'e iade edilmeleri halinde burada işkence ve gözaltına alınma tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceklerini söyledi.
Leo Lan, Guardian'a verdiği mülakatta, "Çin, belirli kişilerin Çin'e iadesini talep etmek için çok belirsiz (müphem) ve geniş tanımlı ulusal güvenlik suçlamalarını (taktiğini) kullanabilir." dedi.
Çin Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi, önceki gün, Çin ile Türkiye arasında 2017'de imzalanan fakat TBMM'nin henüz onaylamadığı "Suçluların İadesi Anlaşması"nı oylayarak kabul ettiğini duyurmuştu.
Londra Üniversitesi Çin Enstitüsü Başkanı Steve Tsang da kilit sorunun, Türkiye'nin, Pekin'in baskısına rağmen, uluslararası yönergelere ve şeffaflığa uygun olarak sınırları içindeki Uygurları korumayı taahhüt edip etmeyeceği olduğunu söyledi.
Tsang, SCMP'a verdiği demeçte, "Aksi takdirde, bu yeni anlaşma kapsamında iade edilmeye maruz kalabilecekleri için Türkiye'de yaşayan Uygurları güvenlikleri konusunda endişelendirecektir" dedi.
Dış basında çıkan haberlere göre Çin'in Covid-19 aşıları dahil iade anlaşmasının Pekin tarafından Türkiye'deki yatırımlarını artırmak için bir pazarlık kozu olarak kullanılabileceğini öne sürüyor.
"Türkiye Cumhuriyeti ile Çin Halk Cumhuriyeti Arasında Suçluların İadesi Anlaşması", Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2017'deki Çin ziyareti sırasında imzalandı. Anlaşma, dönemin Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ile Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi tarafından imzalandı.
Bu arada Çin'in anlaşmayı onaylamasının ardından Türkiye ve dünya genelindeki çok sayıda sosyal medya kullanıcısı UygurlarİadeEdilemez ve UygurlarıİadeEtme etiketiyle tepkilerini dile getirdi.
Türkiye'de 50 bin civarında Doğu Türkistanlı bulunduğu sanılıyor.