Scrabble 2,3 veya 4 kişi oynanan bir kelime oyunudur. Amaç oyun tablosu üzerinde puan değerleri değişik harf taşlarını kullanarak bulmaca şeklinde birbirleriyle bitişik kelimeler yazmaktır.
Her oyuncu kendi harf taşlarının değerlerini ve tablodaki puan değer çarpımlı kareleri en avantajlı şekilde kullanarak en yüksek puanı alma amacını güder. Bir oyuncunun toplam sonuç puan değeri genelde 400 ile 700 arası olup, oyuncuların hünerine dayalı olarak daha çok olabilir.
Her oyuncu karışık bir şekilde torba içinde bulunan taşlardan birini çeker. Alfabenin başlangıcına en yakın harfi çeken oyuncu oyuna başlama hakkını kazanır. Çekilen taşlar tekrar torbaya konur. Her oyuncu 7 yeni taş çeker ve önündeki tahtaya yerleştirir. Oyunculardan biri puan yazıcı olarak seçilir.
1- Birinci oyuncu iki veya daha fazla harf taşını bir kelime yazacak şekilde birleştirerek soldan sağa veya yukarıdan aşağıya okunacak ve harflerden biri ortadaki yıldızlı pembe kareye gelecek şekilde yerleştirir.
2- Her oyuncu oyununu oynayıp puanını hesaplar, puan toplamını yazıcı onun adı altına yazar (Bkz.11). Oyuncu kullandığı kadar torbadan taş çekerek taş sayısını 7’ye tamamlar.
3- İlk oynayanın solundaki oyuncu ikinci oyunu oynar ve tablodaki harflere ekleme yaparak yeni kelimeler yazar. Her oynayanın solundaki oyuncunun oynamasıyla oyun sürer.
Her oyun sırasında oyuncu harflerini tek bir sıraya yatay veya dikey olarak yerleştirecektir. Çapraz veya tersten okunan kelimeler geçerli değildir. Oynanan harfler oynanmış bir veya daha çok harfle bulmaca şeklinde bitişik tam ve yeni bir veya daha çok, hepsi birbirleriyle bitişik kelime yaratmalıdır.
Oyuncu yazdığı her kelime için puan alır.
4- Yeni kelime yapılması:
a) Tablodaki bir kelimeye bir veya daha çok harf eklenerek,
b) Tablodaki bir kelimeye dik açı olarak ve kelimenin bir harfini yeni kelimenin bir harfi olarak kullanacak şekilde veya önceden yazılmış bir kelimeye bir harf ekleyerek yeni bir kelime yaratmak, 2 veya daha çok kelimeye köprü harflemek,
c) Bitişen harflerin de yeni kelimeler oluşturması şartıyla, yazılmış bir kelimeye bitişik paralel olarak harfler yerleştirilerek.
5- Oynanan harflerin yerleri değiştirilemez.
6- 2 Adet boş harf taşı istenen herhangi bir harf yerine kullanılabilir. Oyuncu kullandığı boş taşı hangi harf yerine kullandığını belirtir ve oyun süresince bu değişmez.
7- Bir oyuncu 0 puan alarak sırasını bir, birkaç veya tüm harf taşlarını değiştirmek için kullanabilir. Değiştireceği taşları ters çevirip kenara koyar, torbadan eşit sayıda taş çeker, değiştirdiği taşları torbaya koyar ve oyun sırasının tekrar kendisine gelmesini bekler.
Bir oyuncu tabloya harf koymak veya harf değiştirmek dışında, oynayabilecek durumda olsa bile isterse sırasını pas geçebilir. Ancak bütün oyuncular ard arda iki kere pas geçerlerse oyun bitmiş sayılır.
8- Geçerli Kelimeler:
Genel kural sözlükte yer alan kelimelerin yazılmasıdır. Büyük harfle başlayan özel isimler ve kısaltmalar kabul edilmez.
Kelimelere takı takmak da geçerli değildir. Sözlük ancak tartışma konusu bir kelimenin yazılışını veya var olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır. Yazılan kelime doğru değilse oyuncu harflerini geri alır ve sırasını kaybetmiş olur.
9- Bütün harfler torbadan çekildikten sonra bir oyuncu bütün harflerini kullandığında oyun biter. bütün oyuncular ard arda 2 kere pas geçince de oyun biter.
10- Puanları yazan kişi her oyuncunun her el aldığı puan toplamını yazar. Her harfin puan değeri taşların sağ alt köşesinde belirtilmiştir. Boş taşların puan değeri sıfırdır.
11- Her el yazılan kelimelerin tüm harflerinin puan değerleri, değer çarpımlı özel karelere yerleştirilen harflerin de çarpımlı puanlarının toplamları ile birlikte yazılır.
12- Harf Değeri Çarpımlı Kareler:
Açık mavi kareler üzerine yerleştirilen harflerin puan değeri 2 ile, koyu mavi karelerde ise 3 ile çarpılır.
13- Kelime Değeri Çarpımlı Kareler:
Bir kelimenin toplam puan değeri, eğer harflerinden biri pembe karelerden biri üzerinde gelirse 2 ile, kırmızı karelerden biri üzerine gelirse 3 ile çarpılır. Aynı kelimenin başka harfleri açık ve koyu mavi karelere gelmişse önce onların değerleri çarpılır ve toplam değer 2 veya 3 ile çarpılır. Eğer bir kelime 2 pembe veya 2 kırmızı kareyi kapsamışsa toplam harf puan değeri pembe kare durumunda 2 kere 2 (4), kırmızı kare durumunda ise 3 kere 3 (9)la çarpılır.
Ortadaki yıldızlı kare pembe bir kare olup ilk yazılan kelimenin puan değerini 2 ile çarpar.
14- Özel değerli karelerin çarpım değerleri oynanan ilk el için geçerli olup, üzerlerindeki harfler sonraki ellerde tekrar sayıldıklarında yalnızca salt değerleri geçerlidir.
15- Harfsiz boş taşlardan biri pembe veya kırmızı bir kareye geldiğinde kelimenin diğer harf değerlerinin toplamı 2 veya 3 ile çarpılır.
16- Aynı elde 2 veya daha çok kelime yazıldığında hepsinin puanı toplanarak yazılır. Ortak harfler varsa her kelimede çarpımlı puanlarıyla sayılır.
17- Bir oyuncu 7 harfini de bir elde kullanırsa, aldığı puana ek olarak 50 puan daha alır.
18- Oyun sonunda her oyuncunun elinde kalan harflerin puanları elde ettiği toplam puandan düşülür. Eğer oyun bir oyuncunun harflerini bitirmesiyle bitmişse bu oyuncunun toplam puanına diğerlerinin eksilen puanları eklenir.
Toplam kaç puanın iyi bir oyun skoru sayıldığı sorusuna yanıt olarak genelde tüm oyuncuların toplam puanı 500 ise iyi, 600 ise çok iyi, 700 ve yukarısı ise olağan üstü kabul edilmektedir. Dört kişilik bir oyunda kişisel toplam puan 125, iki kişilik bir oyunda 250 dolaylarında ise iyi kabul edilir.
Yalnız soldan sağa ve yukarıdan aşağı kelimeler yazınız.
Çapraz, ters veya aşağıdan yukarı yazılan kelimeler geçerli değildir.
Eksik, geçersiz ve yanlış kelimeler yazacak şekilde harfleri tablo üzerine yerleştirmeyiniz.
Kelimeler arasında bulmacalarda olduğu gibi boş bir kare bulunmalıdır. Ancak bir kelimeye harf eklenerek yeni bir kelime oluşturulabilir. Bir oyuncu bütün harfleri kullanırsa ve torbada da hiç harf kalmamışsa oyun biter. Bir oyuncu kelime yazamıyorsa puan almadan pas geçer ve oyun sırası diğer oyuncuya geçer. Bütün oyuncular puan almadan ard arda 2 kere pas geçerse oyun bitmiş olur.
Oyun sırasında kelime aramak için sözlük kullanılmaz. Yazılan bir kelimenin var olduğu şüpheliyse ancak o zaman sözlüğe bakılır.
Buraya kadar açıklanmış olan kurallar “Scrabble” oyununun genel kurallarıdır. Oyuncuların önceden birlikte kabul edecekleri, oyunu daha kolaylaştırıcı veya zorlaştırıcı kural değişiklikleri de yapılabilir.
Örnek:
– Boş harf taşını kullanıldığı harfi koyarak almak.
– Puan çarpım değerli karelerin tekrar çarpım değerli olarak kullanılması.
– Oyuncuların 7 harf taşından daha çok veya az sayıda taşla oynaması.
– Kelimelere takı takmak.
– Fiil çekimleri yazmak.
– Özel isim yazmak.
İki veya en çok dört kişilik oyun olmasına karşın “Scrabble” ı birçok kişi tek başına da oynayarak çok zevk almaktadır. Tek kişi olarak 2 türlü “Scrabble” oynanabilir:
1- Oyuncu yalnızca kendi önündeki harflerle ve taş çekerek oynar.
2- Oyuncu iki tahtaya harf dizip 2 kişi için ayrı ayrı harf çekerek 2 kişilik oyunu tek başına oynar.
Ayrıca bütün harfler torba dışında açık olarak dizilip ve sözlük de kullanılarak en yüksek puanları almak amacıyla da kişi tek başına oynayabilir.
Bu oyun türü Belçikalı Hyppolite Wouters tarafından geliştirilmiştir. Her oyuncu aynı harflerle oynar ve yalnızca kendisinin yazdığı kelimelerden puan alır. Bu tür oyunda şansın hiç rolü yoktur. Oyun oyuncu sayısıyla sınırlı olmayıp birçok oyuncuyla oynanabilir. Özellikle bu oyun Fransızca konuşulan ülkelerde çok revaçta olup bir oyuna 400 kişinin katıldığı olmuştur.
(İngilizce)
Scrabble Original
Scrabble de Luxe
Travel Scrabble
Magnetic Pocket Scrabble
Giant Scrabble
Braille Scrabble
“Official Scrabble Words”, İngilizce 2-9 harfli geçerli tüm kelimeler. Scrabble‘da tüm anlaşmazlıkların çözümü için gerekli. Chambers English Dictionary 1988 baskısından hazırlanmıştır.