Normal bir yetişkin dakikada 10 ila 20 defa gözünü kırpar. Bu sayı kitap okurken ya da bilgisayara bakarken azalmaktadır. Göz kapağının kapanıp açılmasındaki bu sıklığın artması göz seğirmesi olarak bilinir.
Göz seğirmesi, göz kapağı spazmları ve tikleri oldukça yaygındır. Göz seğirmesi genelde sadece sol gözde veya sadece sağ gözde görülür. Çoğunlukla gözün alt kapağı sorun oluşturur, ama üst kapak da seğirebilir. Çoğu göz seğirmesi kısa zamanlıdır, ama bazıları haftalar, aylar hatta çok istisnai durumlarda yıllar sürebilir.
Göz seğirmesine çözüm bulabilmek için altta yatan sebebi ya da sebepleri bulmak gerekir. Doktorların dilinde “miyokimi” adı verilen bu göz kapağındaki kas kasılmaları şu etkenlerle tetiklenebilir:
- Stres
- Yorgunluk
- Göz Yorgunluğu
- Kafein
- Alkol
- Göz kuruluğu
- Besin maddelerindeki eksiklik
- Alerjiler
- Uykuda Çeneyi ve Dişleri Sıkma
- Kornea Abrazyonu
Aniden başlayan göz seğirmelerinin neredeyse hepsi zararsızdır. Yani herhangi bir medikal probleme işaret etmez.
Bununla birlikte bu tür göz seğirmesini tedavi etmek zor olabilir. Göz seğirmesini durdurmanın yegâne yolu sebebin ne olduğunu bulmak ve onu çözmeye çalışmaktır.
Göz seğirmesinin daha ciddi formları nörolojik sebeplerden kaynaklanmaktadır. “Blefarospazm” ve “orofasiyal diskinezi” gibi bu hastalıklar daha az yaygındır ve bir göz doktoru tarafından teşhis edilip, tedavi edilmesi gerekir.
Göz Seğirmesinin Nedenleri
Göz seğirmesinin nedenleri şu 10 başlıkta toplanabilir:
1. Stres: Hepimiz bazı zamanlar stres altında oluruz. Bu gibi anlarda vücudumuz farklı yollardan tepki verir. Göz seğirmesi stresin bir işareti olabilir. Özellikle göz yorgunluğu gibi görme problemleriyle ilişkiliyse. Stres göz seğirmesinin en yaygın görülen sebebi. Stresi azaltmak göz seğirmesinin durmasını sağlayabilir.
2. Yorgunluk: Az uyku (stres veya başka bir sebeple olsun) göz kapağı spazmlarını tetikleyebilir. Dinlenmenize azami dikkat gösterin. Yeteri kadar uyumak bu konuda size yardımcı olabilir.
3. Göz Yorgunluğu: Gözlüğe veya gözlüğünüzü değiştirmeye ihtiyaç duyuyorsanız görmeyle ilişkili bir stres oluşabilir. Belki de gözleriniz çok çalışıyor ve göz kapağı seğirmelerini tetikliyor.
Bilgisayardan kaynaklanan göz yorgunluğu (computer eye strain) görmeyle ilişkili stresin en yaygın sebebidir. Bilgisayar, tablet veya akıllı telefonların aşırı kullanılmasından meydana gelir.
Eğer göz seğirmesi sürekli oluyorsa ve çok rahatsız ediciyse, göz muayenesi olmanız gerekir. Çünkü bu durum yeni bir gözlüğe ihtiyacınız olduğu anlamına gelebilir. Eğer bilgisayarla çok zaman geçiriyorsanız, göz doktoruna danışıp, bilgisayar gözlüklerinden de alabilirsiniz.
4. Kafein veya Alkol: Birçok uzman aşırı kafein veya alkol alımının göz seğirmesini tetiklediğine inanıyor. Çünkü bu içecekler beyni uyardığı gibi, kasları da uyarıyor. Eğer kafein (kahve, çay vs.) veya alkol kullanımını artırdıysanız, azaltmakta yarar var. Susadığınızda da yapay içecekler yerine kesinlikle suya yönelin.
5. Göz kuruluğu: Yaşlı popülasyonunun yarıdan fazlası yaşlanmaya bağlı göz kuruluğundan muzdarip. Göz kuruluğu ayrıca bilgisayarı fazla kullananlarda, bazı ilaçları (antidepresanlar, antihistaminler) alanlarda, lens takanlarda ve aşırı kafein veya alkol tüketenlerde yaygındır. Eğer yorgun ve stres altındaysanız, sizde de göz kuruluğu oluşabilir.
Göz kuruluğu değerlendirmesi için doktoru ziyaret etmek en iyisi, çünkü birçok etkili tedavi yöntemi mevcut.
6. Besin Maddelerindeki Eksiklik: Araştırmalara göre, magnezyum gibi bazı besin maddelerindeki eksiklik göz seğirmesini tetikliyor. Her ne kadar bu araştırmaların doğruluğu tam olarak kanıtlanmamış olsa da, besin maddelerindeki eksikliği göz seğirmesinin olası nedenlerinden çıkaramam. Magnezyum eksikliği basit bir kan testi ile anlaşılabilir.
Eğer besin maddelerindeki eksikliğin sizi etkilediğini düşünüyorsanız, hemen vitamin, mineral takviyesi almak yerine doktora danışmanızı öneririm.
7. Alerjiler: Göz alerjilerine sahip insanlarda kaşınma, şişme, gözde sulanma oluşabilir. Göz ovuşturulduğunda, göz kapağı dokularına ve gözyaşlarına histamin salgılanır. Burası önemli, çünkü bazı araştırmalar histaminin göz kapağı seğirmesine neden olduğunu göstermektedir.
Bu sorundan kurtulmak için, bazı doktorlar antihistamin göz damlaları tavsiye etmektedir. Ama hatırlayın, antihistaminler göz kuruluğuna sebep olabilir. En iyisi göz doktoruyla birlikte doğru şeyi yapmak için çalışmanız.
8. Uykuda Çeneyi ve Dişleri Sıkma: Birçok insan uyurken bilmeden çenelerini sıkar. Ki bu da göz seğirmesine neden olabilir. Eğer sabah kalktığınızda çenenizde ve dişlerinizde ağrı hissediyorsanız, doktorunuzu ziyaret edin. Size bruksizmden muzdarip olduğunuzu söyleyecektir. Kapsamlı bir diş muayenesinden sonra size bir gece koruyucu plağı yapılacak ve bunu yatarken takacaksınız.
9. Kornea Abrazyonu: Kornea abrazyonu gözün kornea tabakasındaki bir çiziktir. Kornea hem görme duyusu hem de gözü korumak için önemli bir yapıdır. Genelde göze bir şey kaçtıktan sonra gözü ovaladığınızda bu meydana gelir. Bu gibi durumlarda gözü kurcalamak yerine suyla yıkayın. Göz seğirmesinin ender de olsa sebeplerinden biri olan kornea abrazyonu genelde birkaç gün içinde gözün kendisi tarafından iyileştirilir.
10. Diğer Potansiyel Sebepler: Bazen göz seğirmesi daha büyük bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi), Parkinson hastalığı, Tourette sendromu ve nörolojik bir fonksiyon bozukluğu göz spazmlarına sebebiyet verebilir. Önceki olası sebepleri ortadan kaldırdınız ve hâlâ göz seğirmesi devam ediyorsa, doktorunuzu bir an önce görmelisiniz.
Göz Seğirmesi Tedavileri
Eğer kısa süreli göz seğirmesinden şikayetçiyseniz, muhtemelen bir tedaviye ihtiyacınız yoktur. Yukarıdaki maddelerde aradığınız çözümü bulmanız olası.
Nadir durumlarda, göz seğirmeleri durmaz. Henüz göz seğirmesi için sorunu tamamen ortadan kaldırabilecek bir tedavi metodu geliştirilememiş olsa da ciddiliği azaltılabilir.
Bu tip bazı göz seğirmeleri botoks ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. Göz kapağındaki kasılmaları durduran bu tedavi göz seğirmelerinin ciddileştiği durumlarda başvurulan bir yöntemdir. Eğer göz seğirmeleri yüzünüzün bir tarafını ya da gözünüzün tamamını etkileyerek görmeyi engelliyorsa doktorunuza danışın.
Bazı ilaçlar yoluyla semptomlar azaltılabilse de, genelde efektif olmadığından, ya da kısa süreli etkili olduğundan tercih edilmeyebilir. Çok nadir de olsa göz kapağındaki kasların ve sinirlerin bazılarını almak suretiyle yapılan bir ameliyat seçeneği de vardır. Bu ameliyat semptomları %75-%85 oranında azaltacaktır.