Türkiye'de gün geçtikçe artan göçün ardından, ekonomik çalkantılar ve bazı toplumsal problemler de yaşanmaya başladı. Son yıllarda giderek artan mülteci sayısı ise milyonlara ulaştı. Sosyal Uyum Yardım Programı, 1,4 milyon mülteciye destek sağlıyor.
Burcu Özkan - Şu an Türkiye'de, Suriye'deki savaştan kaçarak gelenlerin sayısının 4 milyonu geçtiği biliniyor. Bu yoğun nüfus, beraberinde refah seviyesinde azalmalar ve toplumsal sorunları da kaçınılmaz hale getiriyor. Türkiye'deki mültecilere yönelik sorunları giderme, adaptasyon ve ekonomik yardım anlamında, BM Dünya Gıda Programı (WFP) ve Türk Kızılayı ortak çalışmasıyla yürütülen 'Sosyal Uyum Yardımı (SUY) Programı' mali destek sağlıyor.
Nakit transferi
BM Dünya Gıda Programı İletişim Müdürü Didem Akan İlhan, SUY Programı'nın Türkiye'de yaşayan mültecilere sağladığı yardımlar hakkında, "SUY, Türkiye'de yaşayan en muhtaç durumdaki 1,4 milyondan fazla mülteciye banka kartı aracılığıyla aylık yardım sağlayan çok amaçlı bir nakit transferi programı. AB tarafından finanse edilen bu program Türk Hükümeti ile işbirliği içinde BM Dünya Gıda Programı (WFP) ve Türk Kızılayı tarafından yürütülüyor. SUY, Türkiye'deki Mülteciler İçin Mali Yardım Aracı'nın bir parçası" dedi.
SUY Programının bugüne kadar ki en büyük AB insani yardım programı olduğuna dikkat çeken Akan İlhan, "Yardım alanlar; kira, faturalar, yiyecek gibi temel ihtiyaçlarını nasıl karşılayacaklarına kendileri karar veriyorlar" şeklinde konuştu.
Yerel ekonomiyi de destekler
"Türkiye'de uluslararası koruma veya geçici koruma altında yaşayan kayıtlı aileler SUY Programı'na başvurabilirler" diye konuşan İlhan, başvuru koşullarını ve içeriklerini şu şekilde açıkladı: "Sosyal Uyum Yardımı Programı; geniş aileler, yaşlılar, tek başına yaşayan kadınlar, tek ebeveynli haneler ve engelliler gibi en çok ihtiyaç içinde olan başvuru sahiplerini seçer. Geçerli bir çalışma izni ile istihdam edilenler veya Türkiye'de kayıtlı mal varlığı olanlar yardım almaya hak sahibi değiller. Yardıma hak kazanan her haneye banka kartı gibi bir kart verilir. Bu banka kartına, hanedeki her birey için her ay 120 TL yüklenir. Ağır engelli yararlanıcılar aylık bir ek ödeme alır. Nakit para; kişilere, ailelerinin önceliklerini ve ihtiyaçlarını belli bir bağımsızlık ve seçim özgürlüğü çerçevesinde karşılama olanağı sağlar. Yardım alan kadınların yüzde 75,4'ü nakit paranın nasıl kullanılacağıyla ilgili çoğu kararda söz sahibi. Türkiye'de piyasalar iyi işlediği için çok amaçlı nakit yardımı yararlanıcıların az miktardaki paralarını en iyi şekilde kullanmalarına imkan verir. Nakit para, aynı zamanda, maliyet etkin bir yardım türüdür. Ayrıca, nakit para kullanımı harcandığı yerel ekonomiyi destekler. Banka kartı, ATM'lerden para çekmek veya mağazalarda ödeme yapmak için kullanılabilir."
1 milyar euroluk katkı
İlhan, "Aralık 2016'da başlatılan program için AB fon sağlıyor. 1 milyar euroluk katkı 2019'un başına kadar fonlanmıştır. Bu sürenin Temmuz'a kadar uzatılması söz konusu. Sonrası için görüşmeler sürüyor. SUY Programı, mültecileri uzun vadede desteklemek için sürdürülebilir ve ulusal açıdan bütüncül bir sistem kuruyor. SUY Programı'nın özgün yaklaşımından ve ölçeğinden çıkarılan dersler, gelecekte başka bölgelerde yardım programlarının tasarlanmasına yardımcı olabilir. SUY Programı, Dünya İnsani Zirvesi'nde verilen Büyük Anlaşma (Grand Bargain) taahhütlerini hayata geçiriyor. Bu taahhütler, nakit paranın bir yardım aracı olarak daha geniş çaplı kullanılması ve ulusal yardım kuruluşlarına destek verilmesi" dedi.
Türkiye, diğer ülkelere göre daha fazla yardım ediyor
BM Dünya Gıda Programı İletişim Müdürü Didem Akan İlhan, SUY Programı'nın bundan sonraki hedeflerini şu şekilde sıraladı:
* Muhtaç durumdaki mültecilerin temel ihtiyaçlarını karşılamasına yardım etme;
* Ailelerin, çocuklarını okul yerine çalışmaya gönderme gibi baş etme stratejilerine başvurma oranlarını düşürme;
* Hanelerin borcunu azaltma ve ailelerin bağımsızlıklarını ve maddi durumlarının kontrolünü yeniden kazanmalarına yardımcı olma;
* Kriz durumlarına karşı ulusal müdahale kapasitesini iyileştirme.
Türkiye'nin yardım konusunda diğer ülkelere göre önde geldiğini vurgulayan İlhan, "Türk Hükümeti; diğer tüm ülkelere kıyasla çok daha fazla mülteciye ev sahipliği yapmakta ve onlara sağlık, eğitim, kamplarda konaklama gibi hizmetler sunmaktadır" dedi. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı(WFP)'nın farklı destekler de sağladığını söyleyen İlhan, "WFP'nin kamplarda yaşayan ailelere sunduğu gıda yardımı da var. WFP'nin Türkiye'nin güneydoğusundaki kamplarda 93 bin 295 sığınmacıya sağladığı destek devam etmekte. Sığınmacılar, kişi başı aylık 50 TL'nin yüklendiği e-kartlar aracılığıyla katılımcı marketlerinden gıda alışverişlerini yapabilmekte. Bunun yanı sıra Türkiye Devleti, ayrı bir kart ile hem gıda hem de gıda dışı ürün harcamaları için 50 TL'lik bir ek yardım sağlamaktadır" diye konuştu.