“Bir iki üç dört.”
Sonra ortağım Saad Abedine bana işaret etti ve bir minibüsün camlarından dışarı baktık.
“Beş? Altı mı?”
“Sanırım dikkatli olmak daha iyi. Beş diyelim.”
Bu Ukrayna şehrinin caddesinde yürümeye devam ettim ve saymaya devam ettim: Altı. Ayarlamak. Sekiz. Biz. On.
O gün Bucha şehrinde, Sokakta yatan en az 10 ceset saydım.
Minibüsteki bir, muhtemelen iki ceset yakılmıştı. Kararmış deriden kemikler dışarı çıktı ve minibüsün içindeki cesetler erimiş gibi görünüyordu.
Sessizce yürüdük. Korkunç sahneleri kamerama kaydettim ve cesetlerin nerede ve ne durumda olduğunu not aldım.
Ruslar, Mart ayında birkaç hafta önce şehirden ayrılan bir insan konvoyunu bombalamıştı. Cesetleri düştükleri yerde bıraktılar.
Kurbanlardan bazıları yürüyordu. Bir minibüs ve bisikletinin yanında yatan bir adamın cesedi vardı. Bombalamanın patlayıcı dalgası cesetlerin bükülmesine ve kırılmasına neden oldu. Minibüsün içindekiler yakıldı. Dışarıdaki cesetler donmaya yakın bir sıcaklıkta tutuldu.
Bir yanım sokakta hasta olmak istedi ama bir yanım ölülere saygımdan beni durdurdu.
Bu raporu çekmek kariyerimin en zor anlarından biriydi ve sonsuza kadar benimle kalacak.
Şiddetli ölümle başa çıkmanın bir yolu, şüphesiz benim için, ölülere çok yakından bakmamaktır.
Bu, Bucha’da imkansızdı. Ölüler kaydedilmeyi hak etti.
Hikayelerini anlatmayı hak ettiler.
Ekibim ve benim tanık olduğum şey bir savaş suçuydu. Kaçan sivillerin bombalanmasına başka ne denebilir?
Sonraki iki hafta boyunca bu model tekrarlandı. bir Bucha, bir Irpin, bir Hostomel. Hepimizin hayalleri ve umutlarıyla yaşayan ailelerle dolu küçük banliyö köyleri.
Bir gün toplu mezar gördük. Başka bir gün ormanda bir cesetle karşılaştık. Bir çocuk yaz kampında, bodrum katı bir Rus infaz odasına dönüştürülmüştü. Kan duvara sıçramıştı. Cesetler artık orada olmadığında bile ölüm kokusu bizi boğdu.
Ruslar bütün bunları yalanladı.
Ölüm sahnelerini sahnelemek için Kiev’i suçladılar. Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcı Kerim Han Ukrayna’nın tamamının artık bir suç mahalli olduğunu söyledi.
Ölülere yönelik soruşturmaların uluslararası düzeyde yargılanması yıllar alacak.
bir sondaya ihtiyacın var
Rusya’nın 30 Mart’ta kuzey Kiev’den çekilmesini takip eden haftalarda biz, diğer haber kuruluşları ve kendimiz tanık oldukları ve yayınladıkları, müfettişler Bosna’daki savaşın video görüntülerinin yanı sıra adli olarak ayıracak.
Bunun olması gerekiyor.
Araştırma çok önemlidir ve yayınladığımız şey bunun sadece çok küçük bir parçası olacaktır.
Bu gerçekle biraz rahatım. Umarım uluslararası bir soruşturma kovuşturmalara yol açar.
Umarım. Herhangi bir kovuşturma olduğundan emin değilim.
O ilk gün Bucha’da olay yerinden ayrıldığımızda, sessizce, kafamdan tekrar saydım: “Bir, iki, üç, dört.”
Cesetleri saydım. Akrabalar kaybedilen canları sayacak.
Ölülerin bir akrabasıyla tanışıp tanışamayacağımı bilmiyorum. İstediğimden emin değilim.
Ne söylersin?
Ölüleri ne saydım? Aralarında yürüdüğümü ve onlara numara verdiğimi mi? Adlarını koyamadığım için mi?
Bu konuşmayı kaldırabileceğimden emin değilim.
O günü takip eden aylarda ve ölümlere ve savaş suçlarına tanık olduğum günlerde kendimi en düşünceli anlarıma güvenirken buluyorum. “Bir iki üç dört beş mi? Diyelim ki beş, altı. Yedi. Sekiz. Dokuz. On.”