Devletin koruması olmasa idi kapitalist sistemin varlığını devam ettiremeyeceği tespiti K.Polanyi tarafından Büyük Dönüşüm'de çok güzel ortaya konulmuştur.Bu noktadan hareketle devletlerin geleceğini tartışmadan kapitalist sistemin 'kaçınılmaz sona yaklaştığını...' söylemek bence eksik bir analiz olur. Nitekim bugün eğer gümrük duvarları vb. korumacılık tedbirleri arttırılıyor ise devletlerin hala çok güçlü olduğunun kabulü gerekir. Yani ulus devletler çözülmediği gibi güçlenmiş durumdalar. Kapitalizm tarihinde devletlerin korumacılık uygulamadığı dönemler (özellikle ulusal ekonomilerin inşasının/geliştirilmesinin zorunlu olduğu zamanlar) olmuş ancak daha sonra anlaşılarak korumacılık kaldırılmışsa da hiç bir zaman gümrük oranları tüm mallar için sıfır olmamıştır. Bugün Trump'ın yapmaya çalıştığı korumacılığın eski tip korumacılıktan farklı, kısmi/popülist olduğunu, diğer ülkeler tarafından takip edilerek dünya çapında eski korumacılık dönemlerine dönüleceğini düşünmüyorum. İnsanın bu kısacık dünya tarihinde kendisinin ve diğer canlıların da dahil olduğu doğaya neler yaptığına ve hatta ileride diğer gezegenlere/evrene karşı neler yapabileceğini düşündüğümde ise 'hiyerarşik yapıların olmadığı, yatay toplumun ve eşitliğin olduğu dünya' fikri benim için bir ütopya olarak kalacaktır. Maalesef bu konuda kötümserim.