Sedef hastalığı önceden kestirilemeyen ataklar ve iyilik dönemleri ile genellikle uzun süreli bir seyir izlemektedir. Hastalığın belirtileri ve şiddeti kişiden kişiye ve hatta aynı kişide zaman içinde değişiklik gösterebilir. Genel olarak hastalığın şiddeti zaman içinde (ileri yaşlarda) azalma gösterir.
Sedef hastalığının tanısı klinik bulgularla konulabilmektedir. Tanı zorluğunda tutulan deriden küçük bir parça alınarak (deri biyopsisi) histopatolojik inceleme ile tanı kesinleştirilebilir.
Sedef hastalığı neden olur?
Sedef hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Hastalığın bağışıklık sistemi, genetik ve çevresel faktörlerin karşılıklı etkileşimi sonucu geliştiği düşünülür. Çoğu insanın düşündüğü gibi bulaşıcı değildir.
Sedef hastalığı yalnızca derinin hastalığı değildir
Hatta sedef hastalığı kalp ve damar hastalıkları, obezite (şişmanlık), iltihaplı bağırsak hastalıkları gibi ek hastalıkların habercisi olabilir.
Sedef hastalığına yatkın bireylerde aşağıdaki faktörler tetikleyici rol oynamaktadır:
1- Fiziksel travmalar, kaşıma, ovalama ya da yolma gibi aktiviteler, banyoda liflenme veya keselenme gibi uygulamalar sedefin artmasına yol açar.
2- Güneş ışınları, ılımlı dozlarda güneş ışını hastalık belirtilerini iyileştirirken, aşırı güneşlenme veya güneş yanıkları sedefi tetikler.
3- Enfeksiyonlar, özellikle streptokok nedenli boğaz enfeksiyonları bağışıklık sistemi aracılığıyla, genetik yatkınlığı olan bireylerde hastalığı başlatabilmekte veya yeni ataklara neden olabilir.
4- Ruhsal stres de sedefi tetikleyenler arasındadır. Bazı hastalardan sedef hastalığının başlangıcında veya yeni bir atak öncesinde yoğun ruhsal stres öyküsü alınabilmektedir.
5- Ağızdan veya damar yoluyla alınan kortizon, sıtma ilaçları, ruhsal hastalıklarda kullanılan lityum, tansiyon ilaçlarından beta blokerler, interferon, bazı ağrı kesici gibi ilaçların hastalığın gelişimine veya şiddetlenmesine yol açabilir.
6- Sigara ve aşırı alkol tüketimi bazı hastalarda sedef hastalığı ataklarına neden olabilir.
Kaşımayın, keselemeyin ve aşırı güneşlenmeyin
Prof. Dr. Erkan Alpsoy "hastalığı alevlendirebilecek her türlü uygulamadan, özellikle kaşıma, banyoda liflenme, kese ve aşırı güneşlenmeden mutlaka kaçınılmalıdır" diyor.
Sedef hastalığı eklemleri de etkileyebilir
Sedef hastalığı kabaca her 10 hastanın 2’sinde eklem şikayetlerine neden olabilir. Eklem yüzeyleri ile birlikte eklem bağları, kirişleri ve eklem zarlarını etkileyebilir. Şikayetler diz eklemi, kalça eklemi gibi sadece tek bir eklemde sınırlı olabilir. Hastaların önemli bir bölümünde romatoid artrit benzeri şekilde ve özellikle el eklemleri etkilenir. Eklemlerde ağrı, kızarıklık ve şişlik gözlenir.
Çözüm sadece modern tıp
Sedef hastalığı gibi uzun süreli seyir gösteren hastalıklarda alternatif tedavi arayışları gündeme gelebilmektedir. Çoğu kez çaresizlik duygusu içinde yeni bir umut olarak ve bilimsel olarak kanıtlanmış etkileri bulunmayan alternatif olduğu öne sürülen tedavilere sarılan hastalar sıklıkla büyük bir hayal kırıklığı yaşayabilmektedir.
Sedef hastalığının belirtileri siz de varsa veya sedef hastasıysanız mutlaka deri ve zührevi hastalıkları uzmanlarına başvurmanızı öneririz.