Havuç gerçekten görüşümü daha iyi hale getiriyor mu? Makula dejenerasyonunu önlemek için ne yiyebilirim? Bilim insanları bu tür soruların, birinci basamak ortamında yaygın olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca uzmanlar herhangi bir eczane bir dizi takviye ile dolu olduğundan hastaların, hangi takviyelerin oküler sağlıklarına fayda sağlayacağını veya herhangi bir takviyeye ihtiyaç olup olmadığını merak etmekte haklı olduklarını belirtmişlerdir. Çoğu durumda, cevap o kadar basit değil, takviyeler genellikle genetik bir bileşene sahip olan oküler durumlarda değiştirilebilir bir risk faktörünü temsil etmektedir. Klinisyenlerin hastalara rehberlik etmesine yardımcı olmak için bu makale, takviyelerin ve diyet faktörlerinin rol oynayabileceği en yaygın oküler durumlara pratik bir genel bakış sağlamaktadır. Yaşa Bağlı Göz Hastalığı Çalışması (AREDS) ve Yaşa Bağlı Göz Hastalığı Çalışması 2 (AREDS2)’nin, kuru yaşa bağlı makula dejenerasyonunun (AMD) yaş tip AMD'ye ilerlemesi üzerindeki besin takviyesinin etkilerini araştıran en büyük ve en titiz klinik çalışmalardan ikisi olduğu bildirilmiştir.
Gözlemsel denemeler ayrıca diyet ve takviyelerin AMD'nin gelişimi ve ilerlemesi üzerindeki etkisini değerlendirmiştir. AMD'siz hastaların AREDS formülasyonunu almaktan fayda görmediği ve hafif veya sınırda AMD'si olan hastaların, AREDS veya AREDS2 formülasyonunu almaktan fayda görmediği bildirilmiştir. Hem AREDS hem de AREDS2 formülasyonlarının, orta veya ileri AMD'li hastalarda AMD ilerlemesi riskini biraz düşürdüğü gözlemlenmiştir. Araştırmacılar sigara içen hastaların, AREDS formülasyonundaki beta-karoteni önlemek için AREDS2 formülasyonunu almaları gerektiğini, bunun da akciğer kanseri riskini artırabileceğini belirtmişlerdir. Lutein, zeaksantin ve omega-3 yağ asitleri AREDS2 formülasyonuna dahil edilmesine karşın AMD ilerlemesi riskini azaltmadığı bildirilmiştir. Blue Mountains Eye Study, sebze ve diyetteki lutein ve zeaksantinin tüketiminin AMD için azalmış bir riskle ilişkili olduğunu bulmuştur. Orta veya ileri düzey AMD'si olan hastaların besin takviyesi olarak AREDS veya AREDS2 formülasyonunu almalarının teşvik edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Uzmanlar sigara içmenin, AMD'nin gelişmesi ve ilerlemesi için bir risk faktörü olduğunu ve önerilmediğini vurgulamışlardır. Ayrıca, mütevazı bir koruyucu etkiye sahip olduğu kanıtlandığı için fiziksel aktivitenin de teşvik edilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Bazı çalışmalarda balık, meyve, yapraklı yeşillikler ve kuruyemişlerden oluşan bir diyetin faydalı olduğu gösterilmiştir. AREDS ayrıca antioksidanların katarakt üzerindeki faydalarına da değinmiş olmasına karşın, bunun girişimsel bir yoldan ziyade gözlemsel bir yolla yapıldığı bildirilmiştir.
En basit stratejiler bazen en iyisi olabilir
Kesitsel Blue Mountains Eye Study, hasta anketi aracılığıyla katarakt ve takviyeler arasındaki ilişkiyi araştırmıştır. Doktorların Sağlık Çalışmasının, katarakt ve takviyeler arasındaki ilişkiyi de değerlendiren uzunlamasına bir çalışma olduğu belirtilmiştir. Beaver Dam Eye Study, 5 yıllık katarakt insidansı ve takviyeleri arasındaki ilişkiyi bildirmiştir. Sadece kadınları içeren bir gözlemsel çalışma, sağlıklı bir diyetin katarakt gelişimi için daha düşük bir riskle ilişkili olduğunu belirlemiştir. Lutein, zeaksantin ve B vitaminlerinin katarakt riskini azaltabileceğini bildirilmiştir. Büyük, randomize deneyler, C ve E vitaminleri, beta-karoten veya selenyum almanın hiçbir yararı olmadığını bulmuştur.
Araştırmacılar sonuçların, bir multivitaminin potansiyel faydası açısından karışık olduklarına dikkat çekmişlerdir. Güneş ışığına maruz kalma, kataraktların patogenezinde büyük olasılıkla bir rol oynamaktadır ancak bunların tam patogenezine ilişkin bilgi tam olarak anlaşılamamıştır. Katarakt ameliyatı, katarakt için tek tedavi yöntemi olmakla birlikte kataraktın ilerlemesini önlediği veya yavaşlattığı kanıtlanmamıştır. Pek çok takviyeye ilişkin kanıtlar sınırlı ve çelişkili olsa da, hiçbir süper yiyeceğin AMD, katarakt ve kuru göz hastalığı gibi oküler rahatsızlıkların gelişimini engellemediği açıktır. Uzmanlar, daha kesin kanıtlar elde edilinceye kadar, bazen en basit stratejilerin en iyisi olduğunu belirtmişlerdir.
Brianne N. Hobbs, OD, 'Eye Health' Supplements: Do the Benefits Justify the Cost?, Medscape, Oct 24, 2018.+ Tüm Referansları Göster