Zenginlerin para harcama(ma) alışkanlıkları
Churchill parasının büyük kısmını puroları için harcardı, ABD ülke gelirinin önemli bölümünü savunma sanayisine harcıyor. Liderler, sıradan insanlar, devletler herkesin bir harcama alışkanlığı var. Genelde en çok okunan haberler de zenginlerin kıyamet gibi yaptığı bu harcamalar oluyor. Halbuki bunun tam tersini yapan bir kitle de var!
Zengin demişken hatırlatmak lazım. Konu zengin kişilerin harcama alışkanlıkları olduğunda her zaman haber değeri yüksektir. Ama mesele hepimizin vergileri ile yaşayan devletler olduğunda ki, aslında dünyanın en zenginleri onlar, olaya farklı bir açıdan bakılıyor.
Devletlerin para harcama alışkanlıklarına “mali disiplin” denirken aynı işi devlet lideri yani bir insan yaptığında “alışkanlık” oluyor. Aslına bakarsanız ikisi de aynı!! Devlet mali durumuna çeki düzen verdiğinde yani disipline ettiğinde aslında belirli bir yolda hareket etmek üzere kendisini eğitiyor.
Ama bunu o kadar uzun bir süre yapıyor ki; sonunda adet haline geliyor. Bir başka deyişle alışkanlık… Yani "disiplinli" bir mali politikası olan bir devlet görünümü aslında alışkanlıkları olan bir devlettir. Devletler öyle olmasalar da, alışkanlıkları sayesinde "disiplinli" gibi görünürler. Oysa bu disiplin değildir.
İnsanların da devletlerden pek farkı yok. Söz konusu para harcamaya geldiğinde kimisi tasarrufu tercih ediyor. Kimisi har vurup harman savurmayı. Örneğin Churchill parasız kaldığı dönemlerde bile en kalitelisinden puro almayı ihmal etmezmiş. Ancak öyle zenginler de var ki, para harcamamayı disiplin haline getrmiş. Gelin bakalım…
Zuckerberg, Buffet gibi zenginler hep sade bir hayatı tercih ediyor. Örneğin Beyonce… Mücevhere ne kadar para harcıyor biliyor musunuz? Hiç… Takılarının tamamı denebilecek miktarı tasarım firmalarının hediyelerinden ibaret. İkea’nın kurucusu ve dünyanın en zenginleri listesindeki Kampard öğle yemeklerini İkea mağazalarında yiyor. Micheal Bloomberg’in on yılda sadece iki iş ayakkabısı eskittiği söyleniyor. Demek ki, alışkanlıklar sadece harcama üzerine kurulmuyor. Zenginler listesinin çoğunluğu tasarrufu, harcamanın önüne yerleştirmiş. Peki, devletler? Bunun kararını da halklar vermeli.