?ngiliz gazeteci Dan Wootton twitter'da Amerikal? televizyoncu Larry Kingin halefi olarak görülen Piers Morgan?n CNNdeki program?n?n ask?ya al?nd???n? yaz?nca ortal?k kar??t?.
- Hata
ET?KETLER:Twitter Gazetecili?i
?ddiay? gören ?ngiliz Channel 4 sunucusu Jon Snow iddian?n do?rulu?unu ara?t?rmadan, iletiyi oldu?u gibi retweet etti ve i?ler kontrolden ç?kt?. Dedikodu, twitterda büyük bir h?zla yay?ld?, büyük yank? uyand?rd?. Bir süre dedikodunun yay?ld??? Dan Wootton hesab?n?n sahte oldu?u ortaya ç?ksa da Snowun bir gazeteci olarak emin olmad??? bir haberi duyurmas? tart??ma yaratt?. Olay sonras?nda bir gazetecinin yazabilece?i bir iletinin sonuçlar?n?n neler olabilece?i görüldü ve gazetecilerin twitter? nas?l kullanmalar? gerekti?i konusu gündeme geldi.
Reuters çal??an? Felix Salmon haber siteleri alt?nda yaz?lmad?kça twitterda yaz?lanlar?n gazeteciyi ba?lamayaca??n?, gazetecilerin sosyal payla??m a?lar?nda normal birer vatanda? gibi arkada?lar? ile konu?urcas?na yazmaya haklar? oldu?unu savundu. Fakat ço?unluk Snowun bu iletinin yalan oldu?unu anlamas? için sadece Dan Wootton ad?na aç?lan sahte hesapta önceden yaz?lm?? iletilere bakmas?n?n yeterli oldu?unu söyleyerek, hiçbir ara?t?rmaya gitmeden oldu?u gibi iletiyi payla?mas?n? ele?tirdi. Örne?in teknoloji yazar?, gazeteci Dan Gillmor ise konuyla ilgili tweetinde Bir Twitter gerçe?i: Burada dedikodular?n havada uçu?tu?u bir gerçek. E?er sansasyonel tweetler konusunda ?üpheniz varsa, bir yanl?? yap?yorsunuz demektir diye yazd?. Eski ABC çal??an? ve Columbia ÜniversitesiProfesörü Richard Wald ise gazetecilerin sosyal payla??m a?lar?nda ne yazd?klar?na dikkat etmeleri gerekti?ini belirterek, Gazeteciler internet üzerinde yay?n yapmadan önce olay?n do?ru oldu?unu birkaç kaynaktan onaylatmal?d?r diye konu?tu.
Obama da twitter gazetecili?i kurban?
Twitter?n gazeteciler taraf?ndan nas?l kullan?lmas? gerekti?ine dair ilk tart??malar ABD Ba?kan? Barack Obaman?n ?ark?c? Kanye Weste bir röportaj s?ras?nda ahmak demesinin twitter üzerinde bir gazeteci taraf?ndan payla??lmas?yla ba?lam??t?. CNBCye kay?t d??? konu?an Obama, Westin ?ark?c? Taylor Swifte gerçekle?tirdi?i kaba tutumla ilgili ahmak yorumunu yapt?. Konu?maya ?ahit olan bir ABC televizyonu muhabiri olay? twitter hesab? üzerinden payla??nca, büyük tepki çekti. Olay?n tepkiler üzerine ABC sözcüsü, Yap?lan yanl??t?. CNBC ve Beyaz Saraydan özür diliyoruz. Bu olay?n tekrarlanmayaca??na dair garanti veriyoruz aç?klamas?nda bulundu. 2009da ya?anan bu olay sonras?nda ABD twitter ve gazetecili?in bir arada kullan?m?n?n etik olup olmad???n? tart??maya ba?lad?. Baz? gazeteciler meslekta?lar?n? ele?tirirken, Poynter Enstitüsü gazetecilik eti?i uzman? Kelly McBride, Önünde mikrofon aç?kken oturuyorsan bunun herhangi bir yerde yay?nlanabilece?i ihtimalini haz?r olmal?s?n. Ba?kan da olsan bunu bilmen gerekir. Söyledi?in ?ey internette yer alabilir dedi.
Haber kayna?? twitter olan var
ABDnin Minneapolis eyaletindeki WCCO-TV çal??an? gazeteci Jason DeRushg da twitter? 2007 y?l?ndan bu yana kullan?yor. DeRushg twitterdaki takipçilerine akl?na tak?lan sorular? yöneltip haber yap?yor.
Bloomberg iki y?l önce yasaklad?
Bloombergde çal??an gazetecilerin May?s 2009dan al?nan bir kararla kanala ait haberleri twitter benzeri sosyal payla??m sitelerinde payla?malar? yasakland?. Kanal yönetimi Çal??anlar internetteki haber siteleri üzerinde, sosyal payla??m siteleri ve bloglar üzerinde haber payla?amaz karar?n? alarak, tüm çal??anlar?n?n bu kurala uymas?n? istedi.
Kamusal alan tarifi de?i?meli
PROF. DR. ORHAN TEKEL?O?LU (Bahçe?ehir Üniversitesi ?leti?im Fakültesi Dekan?): Sosyal medya dedi?imiz mecra kamusal alan. Art?k kamusal alan tarifinin geni?lemesi laz?m. Herkes yazd?klar?n?z? okuyabiliyor. Herkesin aç?kça okuyabilece?i bir yere koydu?unuz zamansorumlulu?u da payla??yorsunuz. Hukuki sorumluluk da elbette bunun içinde. Biri hakk?nda be? para etmez yazmam, ayn? ?eyi birine kahvede söylememe benzemiyor. Doktorlar?n mesela reklam yapmas? yasak. Ama biri ç?k?yor bir ameliyat? ne kadara yapt???n? yaz?yor. O zaman reklam yasa??n? ihlal ediyor. Payla?t?klar?n?z ki?isel olabilir ama ç?kt???n?z alan ki?isel de?il. Hiç tan?nmam?? biri bile olsan?z, tan?mad???n?z ba?ka biri hakk?nda iftira atsan?z yine bunun hukuksal sorumlulu?u var.
Gazeteci etik ilkelere uymal?
F?KRET ?LK?Z (AVUKAT): Yaz?l? bas?nda oldu?u gibi sosyal medyada da her meslek grubu kendi etik ilkelerine uymal?d?r. Ba?ka bir mecra olmas? nedeniyle kimse yarg?dan muaf de?ildir. Elektronik ortamdaki yay?nlarda da ki?iler meslek ilkelerine uygun davranmal?d?r. Ama bu mutlaka cezaland?r?lmas? anlam?na gelmiyor. E?er bir ?ah?s kendi meslek ilkelerine uygun davranmas?na ra?men, bir suç meydana gelirse Türk Ceza Kanununun (TCK) ya da özel ceza kanunlar?n?n genel hükümleri uygulanabilir. TCKn?n 6. maddesinde bas?n-yay?n fiilinden ne anla??lmas? gerekti?i tan?mlanm??t?r. Bu tan?m içerisine internet ortam?nda yap?lan yay?nlar da girmektedir. Dolay?s?yla birinci kural meslek etik ilkelerine uygunluk, ikinci kural ise hukuka uygun davranmakt?r. Buradaki mesele ?udur: ?nternet dünyan?n buldu?u en önemli özgürlük alan?d?r ve bu alan korunmal?d?r. ?nternet ortam? ifade özgürlü?ünün en geni? kullan?labilece?i mecrad?r. Ancak burada da meslek etik ilkelerinin ve hukukun gözetilmesi gerekir.
Gazeteci kimli?i devam eder
HALUK ?AH?N (GAZETEC?): Sosyal medya ortam?nda gazeteci ile gazeteci olmayanlar? birbirinden ay?rmak gerekiyor. ?ngilterede bir mahkeme gazetecinin gazetecilik kimli?inin sosyal medyada da devam etti?ine dair bir karar vermi?ti. Bu yüzden gazetecinin bu mecrada da kendi mesleki filtre vedenetim mekanizmalar?n? kullanmas? gerekiyor. Payla??lan bilgi sadece bir söylentiden ibaret ise bunun belirtilmesi gerekiyor. Yani gazetecinin sorumlulu?u sosyal medyada da devam etmektedir. Gazetecilik dolay?s?yla kazand??? inan?rl??? sosyal medyada kötüye kullanmaya hakk? yok. Buna kar??l?k s?radan yurtta? için ayn? ?eyi söyleyemeyiz. Yanl?? bir bilgi ile ba?ka insanlara zarar vermi? bir gazeteciye mesleki yapt?r?mlar?n uygulanmas? gerekir. Ancak bir yurtta?a kar?? yaln?zca hukuki yapt?r?mlar uygulanabilir. Gazetecilik d???nda di?er meslek grubundaki ki?iler de ayn? ?ekilde sosyal medya ortam?nda mesleki etik ilkelerine uygun davranmal?d?r.