Namazın mekruhları: - (Sırru'l-Esrar 2.cilt)
|Namazın mekruhları:|
Namazın mekruhları da hülasatan şunlardır:
Namazda beden ve elbisesiyle oynamak veyahut elbisesiyle veya başka bir şey ile bir veya iki kere rüzgârlanmak mekruhtur. Peşpeşe üç sefer rüzgârlansa namazı bozulur. Parmak çıtlatmak mekruhtur. Parmak çıtlatmak namaz haricindede mekruhtur.
Zihnini, hatırını meşgul edecek bir halde namaza durmak, Mesela; Abdesti sıkışık iken namaza durmak; ortaya çok sevdiği bir yemek sofrası hazırlanmış iken namaza durmak. Çünkü namazda iken zihni daima bunlarla meşguldur.
Kılıksız, kıyafetsiz bir halde, başkasının yanına çıkamayacağı bir kıyafetle namaza durmak mekruhtur. Eğer başka elbisesi yoksa mekruh değildir.
Namazda parmaklarını birbirine geçirmek, namazda elini böğrüne koymak mekruhtur.
Kolu sıvanmış olduğu halde namaza durmak mekruhtur. Kadın, kolu sıvalı namaza durursa namazı sahih olmayıp fasid olur.
Özrü yok iken namazda bağdaş kurmak veya çömelmek, ayaklarının ikisini bir dikip öyle oturmak, ağız ve burunlarını örtmek mekruhtur.
Secdeye varırken esvabını, elbisesini önünden veya arkadan kaldırmak.
Paltosunu veyahut ceketini sırtına giymeyerek içine bürünüp durmaktır.
Kıraati, rükû’da tamamlamak, yani kıraati bitirmeden rükû’a eğilmektir.
İkinci rek'atta, ilk rek'atta okuduğu surenin veyahut ayetin üstündeki sure ve ayeti okumak. Bir rek'atın içinde olursa da böyledir. Mesela: Birinci rek'atta Fatiha'dan sonra iki sure okumak ister ve evvela kureyş suresini, okuduktan sonra da fil suresini okursa mekruhtur.
Birinci rekâtta Fatiha’dan sonra Kureyş suresini okuyup o rekâtı kıldıktan sonra ikinci rekâtta Fatiha’dan sonra fil suresini okursa yine mekruhtur. Okurken ister sure olsun, ister ayet olsun yukarıdan aşağıya sıra tertibi ile okumak lazımdır.
İki rek'atta okuduğu iki sure arasını bir sure ile ayırmak Mesela, birinci rek'atta Fatiha’dan sonra fil suresini, ikinci rekâtta Maun suresini okumak gibi. Şayet iki sure atlarsa mekruh olmaz. Bile bile ayet atlamak mekruhtur.
Kıyamda sağ eli sol eli üstüne, rükû’da ellerini dizi üstüne, otururken de uylukları üstüne koymamak.
Namazda gözlerini yummak, gözlerini yukarıya dikmek mekruhtur.
Yol üzerinde, mezar üstünde, hamam içinde, gübrelikte, pisliğe yakın bir yerde, sahibinin gönlü, rızası olmayan bir yerde namaz kılmak.
Canlı bir şeyin sureti üzerine secde etmek, ağaç vesaire gibi cansız suretler hariçtir.
Camide ön safta açık bir yer var iken arkaya namaza durmak.
Namaz kılacağı yerde Kıble tarafında, yan taraflarında canlı sureti, canlı resmi bulunmak. (Yerdeki suret, ayakta duran insanın göremeyeceği kadar küçük ise mekruh olmaz.)
Sevgili Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem efendimiz hadisi şeriflerinde:
لَا تَدْخُلُ الْمَلٰٓائِكَةُ بَيْتًا ف۪يهِ تَمَاث۪يلُ أَوْ تَصَاو۪يرُ
Kor halindeki ateşe karşı namaz kılmak mekruhtur. Önünde mum, kandil, lamba bulunmasında kerahet yoktur.
Namazda iken kaşınmak, terini silmek, eğer kaşınmadığı ve terini silmediği vakit kendisine zahmet verecek ve zihnini meşgul edecek olursa o zaman mekruh olmaz.
Önünden insan geçmesi ümit edilen bir yerde namaz kılarken önüne bir sütre koymamak mekruhtur. Sütre, hiç olmazsa bir arşın uzunluğunda bir ağaç veya başka bir şeydir. Önünden insan gelip geçebileceği zannedilen bir yerde namaza durmuş olan bir insanın, secde edeceği yerin biraz ilerisine bir şey dikmesi lazımdır. Dikmemek mekruhtur. Böyle bir yerde cemaatle namaz kılınacağı zaman imamın önüne sütre dikmek kâfidir.
Namazda iken etrafa bakınmak, bakarken göğsünü kıbleden çevirirse namazı bozulur.
Namazda özürsüz bir şeye dayanmak mekruhtur.
Namazda insan yüzüne karşı durmak, İnsan arkasını dönmüş ise mekruh değildir.
Namaz kıldıran imam arkasındaki birinci saftaki cemaat adamlarından aynen hocanın arkasında duran adam namaz kılıyor ise namazı bitirmemiş ise imam arkaya dönmesin çünkü hemen birinci saftaki adam kıyamda veyahut tahiyyatta namazda iken imam hemen dönerse o adam imamın tam yüzüne gelirse bu da münasip değil. Ama birinci safın arkasındakiler namazda olurlar ise ön saftaki imamın arkasındaki gibi olmaz. O zaman imam yüzünü cemaata dönebilir.
İmam kıbleden hemen arkasındaki adam namazı bitirmemiş ise kıbleden dönmek isterse tamamen cephesini yüzünü arkadaki namaz kılana dönmesin. Kıbleden az bir miktarda yüze karşı gelmeyecek şekilde dönebilir.
Hatta hazreti Ömer radıyallahu anhu bir adamın başka bir adamın yüzüne karşı namaz kılarken gördüğünde ikisini de kamçıyla döverek öyle yapmaktan men etmiştir.[3]
Namazda cemaatin imamdan evvel rükû ve secdeye varması, imamdan evvel rükû ve secdeden kalkması mekruhtur. İmamı takip etmek lazımdır.
Mümkün oldukça ayaklarını çorap ile kılmak müstehabtır. Fakat dağda, bayırda imkânı olmayanlar veya fakir çorabı hiç olmayanlarda olabilir. Onlar da zaruriyet karşısında çorapsız da kılabilir.[4]
Namazda, özür bulunmaksızın bağdaş kurmak da mekruhtur. Çünkü namazda özürsüz olarak bağdaş kurmak edebe aykırıdır, ama namaz dışında caizdir.
Namazda elbiseyi toplamak, yani secdeye giderken elbiseyi kaldırmak mekruhtur. Çünkü bu kaldırışta bir nevi büyüklenme vardır. Hâlbuki namazda tevazu lazımdır.
Namaz kılan kimsenin elbisesini başı üzerine veya omuzları üzerine koyduktan sonra, iki ucunu salıvermesi mekruhtur.
Namazda esnemek mekruhtur. Esneme geldiği zaman Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellemi kalbine getirse esneme gider. Kendini tutamazsa hiçbir imkânını bulamazsa sağ elinin dışını ağzına koymak lazımdır. Çünkü Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem bir hadisi şerifte:
إِنَّ اللّٰهَ تَعَالٰى يُحِبُّ الْعِطَاسَ وَ يَكْرَهُ التَّثٰٓاؤُبَ فَإِذَا تَثٰٓائَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرْدُدْهُ مَااسْتَطَعَ
“mahakkak ki Allahu Teâlâ aksırmayı sever, esnemeyi sevmez. Biriniz esnediği zaman gücünün yettiği kadar onu gidermeye çalışsın”[5] deyi buyurmuşlardır.
Namazda geğirmek de mekruhtur. Ancak zaruri haller müstesnadır. Namazda gözleri yummak mekruhtur.
Erkeklerin uzatmış oldukları saçlarını tepelerine toplayıp bir iple veya kurdele ile bağlamaları mekruhtur.
Baş açık olarak namaz kılmak da mekruhtur. Çünkü baş açık olarak namaz kılmak namaza ehemmiyet vermediğini gösterir.[6]
[1] Levamiu’l-Ukul Şerhu Ramuze’l-Ehadis c.5.s.3.
[2] Mülteka tercümesi Mevkûfat c.1.s.194.
[3] Mülteka Tercümesi Mevkûfat c.1.s.193.
[4] El Hac Muhammed Emin Efendi, Necâtü-l-Mü’minin s.40 (Osmanlıca Baskısı) Tarıkatı Mu-hammediye şerhinden
[5] Sahihi Buhari c.5.s.2298/5872 (Beyrut). Sahihi ibni Hıbban c.2.s.359/598 (Beyrut). İmamı Ahmed ibni Hanbel, Müsned c.2.s.428/9526 (Mısır).
[6] Halebî Sağir Tercümesi s.243–262 (Osmanlıca baskı). Mülteka Tercümesi Mevkûfat c.1.s.189–194.