Sahnelerin geçiş isimleri, yazılı metni yani senaryoyu görsel hale getirirken iki farklı sahnenin kurgu ekibi tarafından nasıl birleştirileceğini tasvir etmek için kullanılır. Yazar hayal gücünde nasıl bir geçiş olduğunu düşünüyorsa kurgu ekibi buna uygun şekilde iki farklı sahneyi birbirine bağlar. Bu bağlama yöntemi günümüzde dijital olarak kurgu programlarıyla gerçekleştiriliyor. Eskiden şerit halindeki filmler elle kesilerek yapışkanla birleştiriliyordu. İşte yaygın olarak kullanılan geçiş çeşitleri:
Başlıklar
- FADE IN (KARANLIKTAN AÇILIŞ) Nedir?
- FADE OUT (KARANLIĞA KAPANIŞ) Nedir?
- FADE TO (KARARTIYLA GEÇİŞ) Nedir?
- KESME (CUTING) Nedir?
- DISSOLVE (SOLARAK veya ERİYEREK GEÇİŞ) Nedir?
- JUMP CUT TO (ATLAMALI KESME) Nedir?
- MATCH CUT TO (EŞLEŞMELİ KESME) Nedir?
- MATCH DISSOLVE TO (EŞLEŞMELİ SOLARAK KESME) Nedir?
- SMASH CUT TO (FELAKETTEN GEÇİŞ) Nedir?
- FADE TO BLACK (SİYAHA KARARMA) Nedir?
- FLASH CUT TO (FLAŞ ETKİSİ) Nedir?
- FREEZE FRAME (DONUK KARE) Nedir?
- IRIS CUT (ŞEKİL ODAKLI GEÇİŞ) Nedir?
FADE IN (KARANLIKTAN AÇILIŞ) Nedir?
Sahne açılışının karanlıktan normal seyrine doğru açılma şeklini ifade eder. Bu geçiş genel olarak yapımdaki ilk sahnede kullanılır.
FADE OUT (KARANLIĞA KAPANIŞ) Nedir?
Sahne seyrinin, karanlığa doğru kapanma şeklini ifade eder. Genel olarak bir yapımın final sahnesi için kullanılır.
FADE TO (KARARTIYLA GEÇİŞ) Nedir?
İki sahnenin karartıyla geçiş şeklini ifade eder. İki sahne arasına bir karanlık girerek sahneler birbirine bağlanır. Bu geçiş genel olarak uzun bir zamanın geçtiğini belirtmek amacıyla kullanılıyor.
KESME (CUTING) Nedir?
KESME (CUT TO), en standart sahne geçişidir. Sahneler arası geçiş, bir efekt veya bir nitelik gözetmeden birbirine bağlanır. Bir diğer kullanım amacı kamera kadrajları veya kamera konumu değiştirme şeklinde olmaktadır. Cutting’de sahnenin mekanı sabit kalarak sadece açılar veya kadrajlar değişebilir.
DISSOLVE (SOLARAK veya ERİYEREK GEÇİŞ) Nedir?
DISSOLVE (SOLARAK GEÇİŞ), iki sahneyi bir birine bağlarken, ekrana gelen sahne saydam bir halden opak hale gelerek ekranda belirme şeklini ifade eder. Bu geçiş genel olarak bir drama etkisi oluşturmak için kullanılır.
JUMP CUT TO (ATLAMALI KESME) Nedir?
JUMP CUT TO (ATLAMALI KESME), devam eden bir sahne planının ara kesintilere uğratılarak bir zaman atlaması etkisi belirtmek için kullanılır. Aslında zaman atlaması dışında, hızlanma veya bir mesaj iletme amacıyla da kullanılmaktadır. Bu geçiş türünde genellikle sahne değişmez.
MATCH CUT TO (EŞLEŞMELİ KESME) Nedir?
MATCH CUT TO (EŞLEŞMELİ KESME), iki sahnedeki benzer noktaları kullanarak sahneleri birbirine bağlamayı ifade eder. Bu geçiş türünde benzer pikseller veya objeler eşleştirilerek sahneler arası geçiş sağlanır.
MATCH DISSOLVE TO (EŞLEŞMELİ SOLARAK KESME) Nedir?
MATCH DISSOLVE TO (EŞLEŞMELİ SOLARAK KESME), iki benzer sahneyi eşleştirerek birbirine bağlarken, solma efekti uygulanarak sahne geçişi sağlanır.
SMASH CUT TO (FELAKETTEN GEÇİŞ) Nedir?
MASH CUT TO (FELAKETTEN GEÇİŞ), olumsuz öğeler içeren bir sahneden, nispeten olumlu öğeler içeren bir sahneye geçiş şeklini ifade eder. Bu geçişte, özel nitelikli bir efekt yoktur. Ancak, senaryo yazarken bu şekilde bir bitiş varsa, sahneler buna göre planlanmalıdır. En çok kullanılan şekli bir kabus sahnesinden, gerçek dünyaya geçiş sahnelerindedir.
FADE TO BLACK (SİYAHA KARARMA) Nedir?
FADE TO BLACK (SİYAHA KARARMA), bir sahnenin bitişinde, ekranın kararak sahnenin bitme şeklini ifade eder. Genel olarak, sahne geçişi yerine final sahnesi için kullanılır. Yani kararma sonrası yeni bir sahne gelmez.
FLASH CUT TO (FLAŞ ETKİSİ) Nedir?
FLASH CUT TO (FLAŞ ETKİSİ), bir sahne ilerleyişinde yaklaşık olarak 1 saniyelik yeni bir sahnenin gösterilme şeklini ifade eder. Bu sahne tamamen şok etkisi yaratmak amacıyla kullanılır. Yani, gösterilen sahnedeki detayların net şekilde görülmesi beklenmez. Bu nedenle sadece korkutmak veya şok yaratmak amaçlı kullanılmaktadır.
FREEZE FRAME (DONUK KARE) Nedir?
Bir sahnenin ilerleyişinde, sahnedeki bir karenin durarak plan boyunca ekranda kalması durumunu ifade eder. Sahnedeki bir görüntü karesi ekranda durarak bir fotoğraf haline gelir. Bu geçiş genel olarak, film ve dizilerin finalinde kullanılarak credits bölümünün devam etmesiyle ilerler. Ayrıca, bir sahne ilerleyişinde gerçekten olumsuz bir eylem varsa, film yaş kitlesini düşürmek amacıyla şiddet sahnelerini kesmek için de kullanılıyor. Bir diğer kullanım şekliyse, yüksek prodüksiyona mal olacak pahalı sahnelerin çekilmesi yerine, ima yoluyla freeze frame kullanılabilir.
IRIS CUT (ŞEKİL ODAKLI GEÇİŞ) Nedir?
Bir şekil referans alınarak, sahnenin kapanması veya açılması durumunu ifade eder. Genel olarak eğlence odaklı yapımlarda kullanılır. Çoğunlukla daire veya elips şeklinde sahnenin açılıp kapanmasıyla gerçekleşir. En sık kullanım şekli dizi ve filmlerin final sahnesinde görülür.