AHD-İ CEDÎD
Kitâb-ı Mukaddes'in sadece hiristiyanlara ait olan ikinci kısmının adı.
- Ahd-i Cedid Genel Bilgiler
- Ahd-i Cedidin Bölümleri
- Ahd-i Cedid (Genel (Katolik) Mektuplar)
- Ahd-i Cedid (Vahiy)
- Ahd-i Cedid ve Müslümanlar
- Ahd-i Cedidin Vahiy ve İlhamı Meselesi
I- Genel Bilgiler
Kitâb-ı Mukaddes deyimi Ahd-i Atîk ile Ahd-i Cedîd'i ifade etmektedir. Ahd-i Atîk hem yahudi. hem de hıristiyanların kutsal kitabı olduğu halde Ahd-i Cedîd sadece hıristiyanlar tarafından kutsal kabul edilmektedir.
İsrâiloğulları Tann'nın kendileriyle yaptığı ahdi bozunca. Tanrı onlara Yeremya (31/31) vasıtasıyla yeni bir ahid vaad etmiştir. Hıristiyanlara göre ise bu yeni ahid Hz. İsa vasıtasıyla yapılmıştır. Bu son ahdin yazılı belgeleri kabul edilen metinlere de Ahd-i Cedîd (Yeni Ahid. Nouveau Testament. New Testament) adı verilmiştir. Ancak bu isim. milâttan sonra II. asrın sonlarına doğru kullanılmaya başlanmıştır. Ahd-i Cedîd'i teşkil eden kitapların sayısı. Trente Konsili'nde tesbit edilip kesinleşen şekliyle yirmi yedidir. Bu kitaplar İnciller (4). Resullerin İşleri, Pavlus'un (St Paul) Mektupları (14), Genel (Katolik) Mektuplar (7), Yuhanna'nın Vahyidir.
Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde İncil ve Havariler diye iki bölüme ayrılan Ahd-i Cedîd, günümüzde, Ahd-i Atîk'te olduğu gibi, üç kısma bölünmüştür:
1- Tarihî Kitaplar: Dört İncil ve Resullerin İşleri;
2- Tâlîmî Kitaplar: Pavlus'un Mektupları ile “Katolik” diye adlandırılan yedi mektup:
3- Peygamberlik: Yuhanna'nın Vahyi.
Hz. İsa Ârâmîce konuştuğu halde, başta İnciller olmak üzere, Ahd-i Cedîd kitaplarının hepsi Grekçe'dir. Sadece Matta İncili'nin Ârâmîce olduğu, fakat onun orijinal nüshasının kaybolduğu söylenmektedir.
Ahd-i Cedîd'i oluşturan yirmi yedi kitabın metnini ihtiva eden pek çok yazma vardır. Hepsi de Grekçe olan bu yazmaların hiçbiri Ahd-i Cedîd yazarlarına ait değildir. Orijinal nüshalar dayanıksız, kolayca tahrip edilebilen malzeme üzerine yazıldıkları ve şifahî malumatın dışındaki metinler ilk hıristiyan cemaatleri tarafından kutsal metin olarak düşünülmedikleri için muhafaza edilememiştir. En eskileri papirüs, diğerleri parşömen üzerine yazılmış olan ve Ahd-i Cedîd'in tamamını veya bir kısmını ihtiva eden bu yazmaların sayısı 5000'den fazladır ve her biri diğerlerinden farklıdır. Ahd-i Cedîd'e ait birçok papirüs vardır. Çoğu III. veya IV. asra ait olan bu papiruslar İnciller. Resullerin İşleri, Pavlus'un Mektupları ve Vahiy'den çeşitli parçalar ihtiva etmektedir (bk. L. Pirot, DBS, II, 259). Parşömen üzerine yazılmış nüshaların en eskileri IV. asra kadar çıkmaktadır. Bu tür yazmaların başlıcaları şunlardır:
1- Siniticus (X). İV. asrın sonuna aittir ve Ahd-i Cedîd'in tamamını ihtiva eder.
2- Vaticanus (B). İnciller'i, Resullerin İşleri'ni. Pavlus'un Mektuplan'nı (kısmen), Katolik Mektuplar'ı, ihtiva eder ve IV. asrın sonuna aittir.
3- Alexandrinus (A). V. asra aittir. Resullerin İşleri ile Mektuplar'ı ihtiva etmektedir.
4- Codex Bezae (D). VI. asra aittir. İnciller'i, Resullerin İşleri'ni ve oldukça eksik olarak Yuhanna'nın Üçüncü Mektubu'nu ihtiva eder. Latince ve Grekçe olarak iki ayrı dilde yazılmıştır. Latince metin Grekçe'nin tercümesi olmayıp bu iki metin arasında 2000'den fazla fark vardır.
Kitâb-ı Mukaddes metninin diğer edebî eserlere göre daha çok İstinsah ve tercüme edilmesinin sonucu olarak. metnin aktarılması sırasında, çok sayıda farklılık ve değişiklik ortaya çıkmıştır. O kadar ki Grekçe metnin veya eski tercümelerin tamamıyla aynı olan iki nüshası yoktur. Bu farklılıklar, ya herhangi bir kasıt olmaksızın yanlış görme veya duyma sonucunda ortaya çıkmıştır veya üslûptaki zarafeti ve netliği sağlamak, metinler arasındaki coğrafî, tarihî veya akîdevî birliği temin etmek için bilerek yapılmıştır. Nüshalar arası farklılıkların XVII. asrın sonuna doğru yaklaşık otuz bin olduğu tahmin edilmekte idi. Bugün ise bu rakam iki yüz elli bine çıkmıştır. Bu kadar varyant arasında asıl metne ulaşmanın mümkün olmadığı açıktır. Münekkitlerin ortak kanaatlerine göre Ahd-i Cedîd'in gerek tamamının gerekse içlerinden sadece birinin, doğru ve detaylı bir orijinal metnini bize ulaştıran hiçbir belge yoktur.
Ahd-i Cedîd'i teşkil eden kitaplar aynı zamanda ortaya çıkmış ve aynı tarihte yazılmış olmayıp Ahd-i Atîk'te olduğu gibi uzun süre şifahî olarak nakledilmiş, daha sonra yazıya geçirilmiştir. Ahd-i Cedîd külliyatı içinde en erken yazılanlar Pavlus'un Mektupları'dır. Daha sonra İnciller. en son olarak da Yuhannaya nisbet edilen yazılar kaleme alınıp bu koleksiyona dahil edilmiştir.
- Önceki
- Sonraki >>