Kafadan bacaklı mürekkebi, çoğu kafadan bacaklı türünün bir savunma mekanizması olarak suya saldığı koyu bir pigmenttir. Notilus ve cirrina (derin deniz ahtapotları) haricinde tüm kafadan bacaklılar,[1] bu mürekkebi salabilirler.
Mürekkep, solungaçların arasında konumlanmış olan mürekkep kesesinden salınır. Mürekkebin salınması, sifondan gelen su jetiyle beraber daha geniş bir alana yayılır. Mürekkebe koyu rengini, ana bileşenlerinden biri olan melanin verir. Her kafadan bacaklı türü farklı renklerde mürekkep üretir; genellikle, ahtapot siyah, kalamar mavi-siyah, ve mürekkep balığı kahverenginin tonlarında mürekkep üretir.
Denizde yaşayan bazı diğer yumuşakçaların da saldırıya karşı benzer tepkileri vardır. Buna Karındanbacaklılar sınıfına dahil olan deniz tavşanı da dahildir.