Vücudun çeşitli yerlerinde belirebilen kısa süre içinde kabaran ve kaybolan, kaşıntılı ve kızarık döküntüler. Kurdeşene tıp dilinde ürtiker ismi verilmektedir. Kurdeşen, allerjik hadiselerin deri üzerindeki bir tezahürüdür. Oldukça sık rastlanan bir hastalıktır.
Kurdeşenin çeşitli sebepleri vardır: Çuha çiçeği ve ısırgan otunun deriye teması, böcek ısırmaları, sıcak, soğuk, sürtünme tahrişi veya vurma, çarpma tazyiki, polenler tozlar ve buharların solunum yoluyla alınması, bazı ilâçlar, kan nakli, serum ve aşılar, bazı kimyevî maddeler, kanser hücrelerinin parçalanma ürünleri, iltihap yuvaları, mide-barsak bozuklukları, mantarlar ve özellikle tenya, solucan ve kıl kurdu gibi parazitler kurdeşene sebebiyet vermektedirler.
Sebep ne olursa olsun, meydana geliş mekanizmasında; derideki bâzı özel hücrelerden (mast hücreleri) histamin, bradikinin, seratonin gibi maddelerin salınıp, mahallî ödem gelişmesi yatmaktadır.
Döküntülerin rengi açık sarı, açık kırmızı veya alacalı olabilir. Kaşıntı ve yanma yanında hafif ateş müşahade edilebilir. Nadiren döküntüler ağız, dil ve gırtlakta da yerleşerek ses kısıklığına, nefes darlığına ve hatta ölüme bile yol açabilirler.
Tedavinin esası, kurdeşeni meydana getiren sebebi bulup ortadan kaldırmaktır. Kurdeşenli hastaya kuvvetli müshil verilerek barsaklar boşaltılır. Ses kısıklığı olan durumlarda adrenalin kullanılır. Diğer durumlarda antihistaminler verilir, döküntüler için de kaşıntı giderici losyon veya solüsyonlar tavsiye edilir. Ağır durumlarda kortizonlu iğneler zerkedilir.