Bakışım Nedir
Bakışım, simetri olarak da bilinir, kristalli katılardaki atomların yerleşme düzeninin temel özelliğidir. Her atom düzeninin, yapısındaki atomlar yer değiştirmemiş gibi gözükecek biçimde yön ve doğrultu değiştirebildiği belirli sayıda bakışım öğesi (simetri elemanı) vardır; bu öğelerden biri dönme, öbürleri de ötelenme, yansıma ve evirtimdir. Kristalleşmiş herhangi bir katıdaki bakışım öğeleri, katının biçimini doğrudan belirlediği gibi fiziksel özelliklerini de etkiler.
Ötelenmede, kristalin belli bir doğrultuda yer değiştirmesi sonucunda her atom özdeş komşu atomun yerini alacağından, atomlar hareket etmemiş gibi gözükür ve kristalin bakışımı bozulmaz. Dönme, kristali oluşturan atomların, kristalin içinden geçen bir bakışım ekseninin çevresinde dönmesidir; kristal, n’nin değeri 1, 2, 3, 4 ya da 6’ya eşit olmak koşuluyla 360İn derecelik (360.°, 180°, 120ı°, 90’° ya da 60°’) bir açıyla döndüğünde, ötelenme bakışımında olduğu gibi kristalin bakışımı bozulmaz. Yansımada, kristalin içinden geçen bir bakışım düzleminin (ayna düzlemi) iki yanındaki bölümleri yer değiştirir. Evirtim, kristaldeki atomlardan her birinin konumunu değiştiren bir bakışım öğesidir; evirtimden sonra, atomların kristal içindeki eski ve yeni yerleri bir evirtim çizgisinin üstünde yer alır. Dönme olayını bir yansıma (dönmeli yansıma) ya da evirtim (dönmeli evirtim) izlediğinde, kristal bakışımını koruyamayacağından, düzensiz dönme söz konusudur.
Kristaller bakışım öğelerine göre sınıflandırılabilir; bu sınıflandırma içinde 230 uzay grubu, 32 nokta grubu, 14 Bravais örgüsü ve 6 kristal sistemi tanımlanmıştır. Bir kristalin birim yapılarının kristal örgüsü içindeki yerlerini belirleyen şematik gösterimler düzenlenebilir ve birim yapının biçimine bakarak, kristalin altı kristal sisteminden hangisine girdiği belirlenebilir. Aynı biçimdeki birim yapıların köşelerinde, yüzlerinde ya da merkezlerinde, her biri bir atomu ya da atom grubunu temsil eden noktalar bulunabilir. Kristal örgüsünün ek gösterim öğeleri olan bu noktalar, var olan 6 kristal sistemi içinde ayrıca 14 Bravais örgüsü tanımlar; Bravais örgüleri de 32 kristal sınıfına ya da nokta grubuna bölünmüştür. Her nokta grubu, dönme, yansıma, evirtim ve düzensiz dönmelerin olası kombinasyonlanndan birine karşılık düşer; ötelenme öğelerinin de bu olası kombinasyonlara katılmasıyla 230 uzay grubu doğar.