Sümela Manastırı, Trabzon
Sümela Manastırı Tarihçesi / Tarihi
Sümela Manastırı'nın MS 365 ile 395 yılları arasında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Türkiye'de bu tarz kiliselere özellikle Kapadokya bölgesinde sıkça rastlanmaktadır. Sümela Manastırı'nın inşa tarihi ile manastır haline geçişi arasında kalan yaklaşık bin yıllık süreç hakkında pek fazla bir bilgiye ulaşılamamaktadır. Sümela Manastırı hakkında Karadeniz Rumları arasında oldukça yaygın bir efsane bulunmaktadır. Efsaneye göre Atinalı Barnabas ile Sophronios isimlerinde iki keşiş, aynı rüyayı görürler. Rüyada İsa'nın öğrencilerinden olan Aziz Luka'nın yaptığı üç Panagia simgesinden, Meryem'in bebek İsa'yı kollarında tuttuğu ikonun bulunduğu yer olarak Sümela görülmektedir. Bu rüyayla birlikle iki keşiş, birbirlerinden habersiz bir şekilde deniz yoluyla Trabzon'a gelirler. Burada karşılaşmalarının rüyayı birbirlerine anlatırlar ve ilk kilisenin temellerini de atarlar. Ayrıca manastırda yer alan fresklerde sıkça görünen ve özel bir önem atfedildiği anlaşılan Trabzon İmparatoru III. Aleksios'un (1349-1390) manastırın gerçek kurucusu olduğu düşünülmektedir.
Osmanlı Döneminde Sümela Manastırı
Türkmen akınlarının yoğunlaştığı 14.yüzyılda kentin savunmasında ileri karakol olarak kullanılan Sümela Manastırı, Osmanlı'nın fethinden sonra da yapı olarak korunmuştur. Yavuz Sultan Selim'in Trabzon'daki şehzadeliği döneminde manastıra iki büyük şamdan hediye ettiği bilinmektedir. Ayrıca Osmanlı padişahlarından Fatih Sultan Mehmed, II. Murat, I. Selim, II. Selim, III. Murad, İbrahim, IV. Mehmed, II. Süleyman ve III. Ahmed'in de manastırla ilgili birer fermanları bulunmaktadır. Osmanlı döneminde manastıra pek çok imtiyaz sağlanmıştır. Bu durum, Maçka ve kuzey Gümüşhane'de Hristiyan nüfusunun artmasına neden olmuştur.
Osmanlı Sonrasında Sümela Manastırı
Savaş sırasında 18 Nisan 1916 tarihinden 24 Şubat 1918 tarihine kadar bölge Rusların işgali altında kalmıştır. İşgal sırasında Maçka ve civarındaki diğer manastırlar gibi bağımsız bir Pontus devleti kurma amacındaki Rum milisleri, bölgeyi karargah olarak kullanmıştır. Nüfus mübadelesi ile bölgedeki Hristiyanlar Yunanistan'a gönderildikten sonra Sümela Manastırı önemini yitirmiştir. Kültür Bakanlığı tarafından yapılan restorasyon çalışmalarından sonra Sümela Manastırı'nın ünü artmış ve Trabzon'un en turistik yerlerinden biri haline gelmiştir. 2010 yılında Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin izin vermesiyle Hıristiyanlarca Meryem Ana'nın göğe yükseliş günü olarak kabul edilen ve kutsal sayılan 15 Ağustos günü 88 yıl aradan sonra ilk ayin düzenlenmiş, ayini Fener Rum Patriği Dimitri Bartholomeos yönetmiştir.
Sümela Manastırı Ziyaret Günleri ve Saatleri
Trabzon'un en çok gezilen yerlerinden biri olan Sümela Manastırı, haftanın her günü ziyarete açıktır. Yaz dönemi olan Mayıs ve Ağustos ayları arasındaki dönemde, manastırın ziyaret saatleri 09:00 ile 19:00 arasıdır. Kış döneminde ise manastır 09:00 - 17:00 saatleri arasında gezilebilmektedir.
Sümela Manastırı Giriş Ücreti Ne Kadar ?
Sümela Manastırı, MüzeKart uygulamasının olduğu yerlerden birisidir. Müze Kart sahiplerinin manastıra ücretsiz giriş hakkı bulunmaktadır. Normal bilet alacaklar ise Sümela Manastırı'na giriş için 8 TL ödemek zorundadır.
Sümela Manastırı'na Nasıl Gidilir ? Nerede ? Ulaşım
Altındere Milli Parkı'nın sınırları içerisinde yer alan Sümela Manastırı'nın Maçka'ya uzaklığı 16 kilometre, Trabzon il merkezine uzaklığı ise 42 kilometredir. Özel araç ile Sümela Manastırı'na gitmek için: Trabzon il merkezinden güneye doğru yaklaşık 26 kilometre kadar gittikten sonra Maçka ilçesine varıyorsunuz. Maçka ilçesinden 16 kilometre kadar doğuya giden asfalt yoldan ise manastırın bulunduğu Altındere Milli Parkı'na ulaşıyorsunuz. Aracınızı park ettikten sonra yaklaşık 250-300 metre kadar yürümeli ve Sümela Manastırı'nın bulunduğu yere tırmanın patika yolu izlemelisiniz.
Trabzon, Gümüşhane ve çevre illerden Sümela Manastırı'na tur düzenleyen firmalar bulunmaktadır. Şehir merkezlerinde yer alan bu firmalar ile iletişime geçerek turlara katılabilirsiniz.