Karaciğer sirozu, karaciğerin kronik skarlaşma neticesinde bozulması ve normal işleyişinin durmasıyla ortaya çıkan hastalıktır. Sirozun önde gelen nedenleri aşırı alkolizm ve kronik hepatit C virüsü enfeksiyonudur. Yara dokusu karaciğerdeki kan akışını bloke ederek onun vücuttaki bakteri ve toksinleri yok etme yeteneğini akim bırakır. Hasar ayrıca karaciğerin besin, hormon ve bazı ilaçları işleme yeteneğini de bozar. Karaciğerdeki hasar ayrıca yüksek kan basıncına da neden olabilir. Siroz tedavi edilemez. Ama bu son derece önemli organın daha fazla zarar görmesini önlemek mümkündür.
Karaciğer Sirozu Belirtileri
- Boyun damarlarının şişmesi
- Kanlı ya da kırmızı renkte kusmuk
- Kolay morarma
- Sarı cilt
- Ereksiyon olamama
- Şişme
- İştahsızlık
- Deride kırmızılık
- Sarı gözler
Ne Beklemeli?
Sirozun tedavisi yoktur. Tedavi olarak karaciğere gelebilecek daha fazla hasarı durdurma ve durumun komplikasyonlarının iyileştirilmesi uygulanır. Alkolizm sirozun başlıca sebebidir. Alkolik karaciğer hastalığı olan insanlar alkol içmeye devam ederse, genellikle bu hastalıktan ölmektedirler. Eğer alkol almayı bırakırlarsa bazı hasarlar iyileştirilebilir ve daha uzun yaşayabilirler. Reçetesiz ilaçlar ve diyet takviyeleri dahil aldığınız tüm ilaçları doktorunuza söylemeniz önemlidir.
Ne kadar yaygın?
Karaciğer sirozu ABD’de ölüme sebebiyet veren 9. en önde gelen hastalıktır. ABD’deki ölümlerin %1.2’si karaciğer sirozundan kaynaklanmaktadır. Her sene yaklaşık 30.000 Amerikalı bu hastalıktan ölmektedir.
Risk Faktörleri
ABD’de, aşırı alkol tüketimi ve kronik hepatit C sirozun en sık nedenidir. Obezite, şeker hastalığı ve yüksek kolesterolün sebep olduğu alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı yeni bir lider risk faktörü haline gelmiştir.
Tedavisi
Siroz tedavisi, hastalığın nedenine ve komplikasyonların mevcut olup olmadığına bağlıdır. Tedavinin amacı karaciğerdeki skar dokusunun ilerlemesini yavaşlatmak veya hastalığın komplikasyonlarını tedavi etmek veya önlemektir.
- Siroza alkol neden oluyorsa, en önemli şey alkol almayı durdurmak olacaktır.
- Karaciğere toksik olabilecek ilaçlardan uzak durmak gerekir. Buna reçetesiz ilaçlar da dahil.
- Komplikasyonları olan siroz hastahaneye yatmayı gerektirebilir.
- Siroz ilerlemiş ise karaciğer nakli gerekebilir.
Kendine Bakım
Eğer siroz iseniz, hastalığın ilerlemesini durdurabilecek pek çok şeyi kendiniz de yapabilirsiniz:
- Alkol almayın.
- Reçetesiz ilaç, vitamin, bitkisel ilaç ve benzeri herhangi bir ilaç almadan önce doktorunuzla görüşün.
- Hepatit A ve Hepatit B aşısı olun.
- Siroz olan insanlara tehlike teşkil eden bakterileri barındıran çiğ istiridye veya diğer çiğ kabuklu deniz ürünleri yemekten uzak durun.
Doktora ne zaman gitmeli?
Yukarıda belirtilen semptomplardan herhangi birinin ortaya çıkması durumunda doktorunuzla görüşün.
Doktora ne sormalı?
- Karaciğerimdeki hasar ne kadar ilerlemiş?
- Daha fazla zararı önlemek için ne yapmalıyım?
- Bende sirozun ne gibi komplikasyonları var?
- Bu komplikasyonlar tedavi ve kontrol edilebilir mi?
- Karaciğer nakli için aday olur muyum?
- Hangi ilaçlardan uzak durmalıyım?
Teşhisi nasıl yapılır?
Tanı fiziki muayene, tıbbi geçmiş ve kan testleri dahil çeşitli testlere dayanmaktadır. Bir CT (bilgisayarlı tomografi) taraması, ultrason veya diğer görüntüleme testleri karaciğer durumunu değerlendirmek için kullanılabilir. Küçük bir iğne vasıtasıyla karaciğerden doku kaldırmak için biyopsi yapılabilir.
Daha kötü hale nasıl gelir?
Alkol ve obezite karaciğer hasarını arttırabilir. Ayrıca sirozlu biri ciddi karaciğer enfeksiyonuna yol açan bakterileri içeren çiğ deniz ürünleri yememeli.