"Radyoaktif" ötegezegenler yaşama daha elverişli olabilir"
Radyoaktif bozunmaya sahip gezegenlerin insan yaşamına ev sahipliği yapabilecek kadar sıcak olma ihtimali daha yüksek
Bilim insanları radyoaktif elementlerin, insanların nihayetinde yaşayabileceği ötegezegenlerin en önemli göstergesi olabileceğini keşfetti.
Genel olarak bilim insanları bir "Yaşanabilir Bölge" içinde var olan gezegenlere odaklandı. Bu, bir gezegenin ev sahibi yıldızının yörüngesinde, yüzeyinde sıvı su oluşması için çok sıcak veya çok soğuk olmadan dönebildiği bir alan.
Fakat tek önemli faktör bu değil; yaşamın gelişmesi için gerekli olan iklim türünü sürdürmek, bir gezegenin bir karbon döngüsüne güç vermek için yeterli ısıya sahip olmasını gerektirir.
Bunun ana kaynaklarından biri, bir gezegenin mantosunda (kabuk ve dış çekirdek arasındaki kaya tabakası) taşınımına güç verebilen toryum ve potasyumun radyoaktif bozunmasıdır.
Bu işlemin bir parçası olarak ortaya çıkan karbondioksit gazı daha sonra atmosfere ulaşır ve bu da gezegenin sıcak kalmasını sağlar.
Araştırma hakkında Astrophysical Journal Letters'da yayımlanan makalenin baş yazarı Dr. Cayman Unterborn, "Bu radyoaktif elementlerin iklimi düzenlemek için gerekli olduğunu biliyoruz ancak bu elementlerin bunu ne kadar süre yapabileceğini bilmiyoruz, çünkü zamanla bozunuyorlar" dedi.
Radyoaktif elementler Galaksi boyunca eşit olarak dağılmamıştır ve gezegenler yaşlandıkça ısıları da tükenebilir ve gaz boşaltma süreci sona erer. Gezegenler bu elementlerden Dünya'dan daha fazla veya daha azına sahip olabileceğinden, bu varyasyonun kayalık ötegezegenlerin ılıman, Dünya'dakine benzer iklimleri ne kadar süre destekleyebileceği üzerindeki etkisini anlamak istedik.
Bilim insanları daha genç, kayalık gezegenlerin Dünya'dakine benzer bu tür ılıman iklimleri destekleme ihtimalinin daha yüksek olduğuna inanıyor. Mevcut teknoloji bir ötegezegen yüzeyinin (ya da iç kısmının) bileşimini ölçemezken, ışığın bir yıldızın üst katmanlarındaki elementlerle nasıl etkileşime girdiğini ölçmek için kullanılabilir. Bu veriler, bilim insanlarının onun bileşimini tespit etmesini sağlar.
Unterborn, "Samanyolu tarihi boyunca gezegenlere gidecek bu elementlerin miktarını tahmin etmek için ev sahibi yıldızları kullanarak, gezegenlerin gücü tükenmeden önce ılıman bir iklimi desteklemek için yeterli volkanizmaya sahip olmasını ne kadar süre bekleyebileceğimizi hesapladık" dedi.
En kötümser koşullar altında, bu kritik yaşın Dünya kütleli bir gezegen için sadece 2 milyar yıl civarında olduğunu ve daha iyimser koşullar altında daha yüksek kütleli gezegenler için 5-6 milyar yıla ulaştığını tahmin ediyoruz. Uzun zamandır bildiğimiz birkaç gezegen arasında sadece çok azı, onları örneğin James Webb Uzay Teleskobu'yla gözlemlediğimizde, bugün yüzeyinde karbon gazı boşalması olduğunu rahatlıkla söyleyebileceğimiz kadar gençti.
Daha fazla deney, bilim insanlarının uzaylı yaşamını tespit etme ihtimaliyle yaşamı desteklemesi olası gezegenlerin parametrelerini ölçmelerine yardımcı olacak. "Mantle Degassing Lifetimes through Galactic Time and the Maximum Age Stagnant-lid Rocky Exoplanets Can Support Temperate Climates" başlıklı araştırma The Astrophysical Journal Letters adlı bilimsel dergide yayımlandı.
Kaynak: Independent Türkçe için çeviren: Sevgi Aydoğan