Dmitri Ivanoviç Mendeleev
, Rus
kimyager ve mucit. Kimya biliminde genelleme amaçlı kullanılan ve bu bilime katkıları çok büyük olan "Periyodik Tablo
"nun ilk yaratıcısıdır. Bu tablo sayesinde o dönemde henüz keşfedilmemiş elementler ve özellikleri hakkında öngörülerde bulunabilmiştir.
8 Şubat 1834'te, Tobolsk, Sibirya'da dünyaya geldi. 17 kardeşin en küçüğü oan Dmitri, babasının ölümünün ardından annesi tarafından daha iyi bir eğitim alması için batı'ya götürüldü. 1849 yılında aile St. Petersburg'a taşındı ve Mendeleyev, Main Pedagogical Institude'e girdi. Bu okuldan mezun olduktan sonra tüberkiloza yakalandı ve Karadeniz'in kuzey kıyısında bulunan Kırım Yarımadası'na taşınmak zorunda kaldı. Burada devam ettiği Simferopol Lisesi'nde bilim şefi oldu ve tamamen iyileştikten sonra, 1857'de, St. Petersburg'a geri döndü.
1859 ve 1861 yılları arasında sıvıların kılcallığı ve spektroskop ile ilgili araştırmalar yürüttü. 1861 yılında spektroskop ile ilgili ilk kitabını yayınladı ve dikkatleri üzerine çekti. 1862 yılında, Feozva Nikitichna ile evlendi ve bir yıl sonra, 1863'te, St. Petersburg Technological Institude ve St. Petersburg Üniversitesi'nde kimya profesörü oldu. Bu okullardaki görevini dört yıl boyunca devam ettirdi ve ardından uluslararası bir araştırma merkezinde çalışmalarını sürdürmeye başladı.
Fransa ve Almanya'da yaptığı incelemelerle, Avogadro Hipotezi üzerine yapılan tartışmalara dahil oldu. Daha sonra Pennsylvania'ya giderek, burada açılan ilk petrol kuyusunu gördü. Rusya'ya dönüşü ile beraber yeni bir ticari damıtma yöntemi geliştirdi ve Rusya'nın ilk petrol rafinerisinin kurulmasına katkıda bulundu.
St. Petersburg Üniversitesi'nde görev yaptığı sırada, elementlerin düzenliliklerini araştırmak için yaptığı sıralama ile, "Periyodik Cetvel"i oluşturdu. Bu cetvelde, elementler arası geçişleri inceleyerek, henüz keşfedilmemiş birçok elementin varlığına dair ipuçları yakaladı ve bu elementlerin muhtemel özelliklerini belirlemeyi başardı. Doğada var olduğunu söylediği elementlerin bazıları birkaç yıl içinde bulundu ve böylece periyodik tablonun önemi iyice ortaya çıktı.
İzomorfizm hakkında yaptığı çalışmalar sayesinde jeokimyanın gelişmesine önayak olan Mendeleyev aynı zamanda, geliştirdiği hidrat teorisi ile de önemli bir fizikokimyacı olduğunu kanıtladı.
1907 yılında, St. Petersburg'ta yakalandığı grip yüzünden hayatını kaybeden Mendeleyev, periyodik tabloyu oluşturduğu sırada henüz sadece 63 element biliniyordu. Ölümünden sonra bu sayı 86 oldu ve çalışmalarının önemi bir kez daha anlaşıldı. Mendeleyev adı Ay'daki bir kratere ve periyodik tablonun 101 numaralı elementine verilerek, bu isim onurlandırıldı.