Diffüz astrositom (diffuse astrocytoma), sinir sistemindeki destekleyici hücreler olan astrositlerden kaynaklandığı düşünülen yavaş büyüyen bir beyin tümörüdür. Diffüz astrositom ayrıca infiltratif astrositom ve derece (grade) 2 astrositom olarak da adlandırılmaktadır.
Diffüz astrositom, kötü tanımlanmış sınırları olan bir tümördür, küçük tümör hücre kümeleri, komşu sağlıklı dokulara girme ve sızma eğilimindedir. Bu nedenle, ameliyat sırasında bu tümörleri tamamen çıkarmak zor olabilir. Bu tümör tipleri beynin yarım küresinde (serebral hemisfer) ortaya çıkma eğilimindedir.
Diffüz astrositomlar, spesifik bir astrositom tipidir ve aynı zamanda glial hücrelerden kaynaklanan diffüz tümörler olan diffüz gliomların daha geniş kategorisine aittir. Bunun nedeni astrositlerin bir tür glial hücre olmasıdır. Bu nedenle diffüz astrositoma (grade 2) “düşük dereceli glioma” olarak da adlandırılabilir. 2. derece astrositomlar, tüm gliomaların yaklaşık % 25’ini oluşturur. (Bkz: Gliom beyin tümörü)
Diffüz Astrositom Ne Kadar Yaygındır?
Diffüz astrositom, glioblastomdan sonra yetişkinlerde tüm primer (birincil) beyin tümörlerinin yaklaşık % 2-5’ini oluşturan ikinci en yaygın gliomadır. 2017 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde tahmini 1.410 yeni vaka teşhis edilmiştir.
En yüksek insidans 30 ila 40 yaş arasındaki genç erişkinlerdedir (tüm vakaların % 25’i). Ortalama oluşum yaşı 34’tür. Diffüz astrositomlar çocuklarda nadir görülür.
Diffüz Astrositomun Belirtileri
Yaygın belirtiler şunlardır, ancak bunlarla sınırlı değildir:
- Baş ağrısı (genellikle bu tümörün en erken belirtileridir)
- Duygu değişiklikleri
- Görme ile ilgili problemler
- Nöbetler (tümörün sık görülen bulguları)
- Konuşma zorlukları
- Vücudun bir tarafında zayıflık (hemiparezi)
Ek semptomlar, tümörün büyüklüğüne ve konumuna bağlıdır ve bu da spesifik nörolojik fonksiyonları etkileyebilir. Örneğin, motor korteksin (vücut hareketini kontrol eden bölge) yakınındaki diffüz astrositom, vücudun bir tarafında yavaş yavaş ilerleyici zayıflığa neden olabilir.
Nasıl Teşhis Edilir?
Diffüz astrositomun tanısı, fiziksel ve nörolojik muayene, kişisel ve ailenin tıbbi geçmişi, son semptomlar ve ayrıntılı görüntüleme teknikleri de dahil olmak üzere çeşitli klinik testlere dayanarak konulur.
Diffüz Astrositom Tedavisi
Tümörün büyüklüğüne ve konumuna bağlı olarak, diffüz astrositomlu hastalar genellikle ameliyat ile tedavi edilir. Ayrıca tümörün büyüklüğüne, konumuna ve cerrahi olarak çıkarılma derecesine bağlı olarak cerrahiye ek olarak kemoterapi ve radyasyon tedavisi de önerilebilir.
Ameliyat
Ameliyat genellikle 2. derece astrositomlar için ilk tedavidir. Amaç, tümörün mümkün olduğu kadar çoğunu çıkarmaktır. Ne kadarının alınabileceği, tümörün beyinde nerede olduğuna bağlıdır.
Birincil amaç, kritik beyin fonksiyonunu koruyarak mümkün olduğunca tümörün çoğunu çıkarmaktır. Buna “maksimum güvenli rezeksiyon”denir.
Özellikle, beynin vücut hareketlerini, dili veya görüşü kontrol eden yakın bölgelerinde diffüz astrositomlar ortaya çıkabildiğinden, bu işlevleri korumak için özel önlemler alınabilir.
Radyasyon Tedavisi
Eğer nispeten uygun iseniz, birkaç hafta içinde radyoterapi almanız önerilen olabilir. Değilse, daha kısa süren bir radyasyon tedavisi uygun olabilir. Radyoterapi, üç yaşın altındaki çocuklarda çok nadiren kullanılır.
Kemoterapi
Kemoterapi önerildiğinde, kemoterapi ilaçları bazen bir implant içine konur ve ameliyat sırasında beyne yerleştirilir. İmplant yavaş yavaş 2-3 hafta içinde çözülür ve kemoterapi ilacını (genellikle karmustin) doğrudan beyne bırakır. Bu implantlar cerrahi ile çıkarılamayan hücreleri hedeflemek için kullanılır. Bu implantları Gliadel® gofretleri olarak da duyabilirsiniz.
Diffüz Astrositom Hastaları İçin Sonuçlar Nelerdir? (Prognoz)
Tipik olarak, tümörün cerrahi olarak tamamen çıkarılması, uzun süreli sağkalım için en iyi hasta sonuçlarını sunar. Bununla birlikte, diffüz astrositoma ameliyattan sonra tekrarlayabilir, bu nedenle hastalar hem tümör nüksü hem de daha yüksek dereceli bir tümöre ilerlemesi durumu için düzenli olarak izlenir.