"Subtractive synthesis" terimi yüce ve teorik bir kavram olarak görünebilir. Bununla birlikte, bir synthesizer kullanarak müzik prodüksiyonuyla uğraştıysanız, büyük olasılıkla bu terime zaten aşinasınızdır.
Subtractive synthesis, analog synth döneminden kaynaklanan ancak sayısız dijital donanım synth'lerinde ve synth VST'lerinde devam eden, uzun zamandır hakim sentez türü olarak hüküm sürmektedir. Subtraktif sentez kavramlarını kavramak, özellikle synth dünyasında ayaklarınızı yeni ıslatırken göz korkutucu olabilir, ancak korkmayın, çünkü aslında göründüğü kadar korkutucu değildir.
Bu kılavuzda, synth'lerle daha güvenli bir şekilde yazabilmeniz, çalabilmeniz ve üretebilmeniz için subtractive synthesis'in kapsamlı bir dökümünü sunacağız.
Eksiltici Sentez nedir?
Eksiltici sentez sanatı, harmonik olarak yoğun bir dalga formuyla başlayarak ve daha sonra filtreler ve diğer işleme biçimleriyle rafine ederek müzikal sesler oluşturmayı gerektirir.
"Harmonik olarak yoğun" dalga formları derken, kare veya testere dalgaları gibi temel şekiller tarafından üretilen gür harmonik dalga formlarından bahsediyorum. Elektronik osilatörler bu temel dalgaları zahmetsizce üretebilse de, dinleyicileri kendi başlarına büyülemekte başarısız olurlar.
Daha fazla müzikal cazibe yaratmak istiyorsanız, bu dalga formlarının dokularını, frekans dağılımını ve dinamiklerini manipüle etmelisiniz.
Bunu yapmak için eksiltici sentez kullanıyoruz.
Eksiltici Sentez Nasıl Benzersizdir?
Eklemeli sentezden dalgalı senteze, FM sentezine ve ötesine kadar var olan birçok başka sentez türü vardır. En popüler sentez türlerinden birkaçına ve bunların çıkarıcı sentezden nasıl farklı olduklarına bakalım.
Son yıllarda, wavetable synthesis müzik prodüksiyon dünyasında çok önemli bir araç olarak ortaya çıkmıştır. Ses örneklerinden elde edilen osilatör dalgalarını biçimlendirerek benzersiz sesler üretme yeteneğiyle, bu teknik genellikle örnek tabanlı sentez olarak adlandırılır.
Temel bir dalga formuna dayanan subtractive synthesis'in aksine, wavetable synthesis, size dinamik bir hareket hissi veren, kaydırılabilen bir wavetable frame koleksiyonu kullanır.
Buna karşılık, FM sentezi olarak da bilinen bir diğer popüler sentez türü olan frekans modülasyonu sentezi, yeni bir frekans spektrumu oluşturmak için orijinal dalga formunun frekansının modülasyonunu içerir.
FM sentezi, küstah ve metalik olarak nitelendirilen sesler üretmesiyle ünlüdür. İşitsel bir örnek bulmakta zorlanıyorsanız, 2010'ların başında bro step türünde yaygın olan gür mid-basları düşünün.
Eksiltici Sentezleyicilerde Sinyal Akışının İncelikleri
Şimdi çılgın bir bilim adamı gibi düğmelerle oynamaya başlamadan önce (ki bunu yapmanızı şiddetle tavsiye ederim), sinyal yolundaki her bir bileşeni ve genel sese nasıl katkıda bulunduklarını tanıyalım.
Her şeyden önce, muhtemelen osilatörün işlemin arkasındaki beyin olduğunu biliyorsunuz ya da en azından duymuşsunuzdur. Osilatör olmadan, subtractive synth'iniz, yamanızın temelini oluşturmak için zengin bir dalga formu üretmenin hiçbir yoluna sahip olmazdı.
Daha sonra, amplifikatör, filtre, LFO ve zarf jeneratörü dahil olmak üzere salınımlı sesi daha ilginç hale getiren diğer parametrelerden bazılarına sahipsiniz. Bu modüller tipik bir subtractive synth'in yapı taşlarıdır ve her birinin oynayacak benzersiz bir rolü vardır.
Merak etmeyin, her birini ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Ve işleri daha da eğlenceli hale getirmek için, bu modüllerin her birinin art arda nasıl çalıştığını görsel olarak gösteren küçük bir diyagram hazırladık:
Yukarıdaki fotoğrafa baktığınızda, ilk fark edeceğiniz şey modülatör bölümüdür. Modülatörlerin LFO ya da envelope jeneratörleri olabileceğini anlamak önemlidir, ancak bunu biraz sonra açıklayacağız.
Unutulmaması gereken en önemli şey, subtraktif synth'lerin çoğunun bu düzeni takip etmesidir Ancak, synth tarihi meraklıları bunun her zaman böyle olmadığını bilirler.
Eskiden OG synth'ler, her biri kullanıcının manuel olarak takması gereken kablolarla birbirine bağlanan ayrı modüllerden oluşan patchwork'lerden oluşuyordu.
İşte dostlarım, modüler sentez dediğimiz şey budur.
Bu vahşi ve yünlü yöntem bugün Eurorack hayranları arasında hala popülerdir.
Modern modüler synth'lerle ilgili en güzel şey, hala öncekilerle aynı eksiltici mimariyi takip etmeleridir.
Elbette, en fazla esnekliği tek tek modülleri yamalayarak elde edeceksiniz, ancak çoğu müzisyenin alışkanlık yaratıkları olma eğiliminde olduğunu ve sinyal akışlarını her seferinde aynı şekilde ayarladığını fark eden birçok synth tasarımcısı vardı.
Bu düşünce sürecinin sonuçlarından biri, endüstrinin ilk hepsi bir arada synth'lerinden biri olan efsanevi Minimoog'u doğurdu. Bu noktadan sonra, günümüzün subtractive synth'lerinin çoğuna bakacak olursanız, hemen hemen aynı akışa sahip olduklarını görürsünüz.
Tabii ki bu buzdağının sadece görünen kısmı! Hepsinin ne işe yaradığını daha iyi kavramak için sinyal zincirinin her bir öğesini biraz daha derinlemesine inceleyelim.
Sentezdeki Farklı Unsurlar
Osilatörler
Sonunda bazı tatlı synth seslerini çevirmeye hazır olduğunuzda, başlayacağınız ilk şey osilatördür! Daha önce de söylediğimiz gibi, bu işlemin beynidir.
Sinyal akışının sadece başlangıcı olsa da, osilatörünüz için seçtiğiniz ayarların nihai yamanızın ses çıkarma şekli üzerinde önemli bir etkisi olacaktır.
Şimdi, piyasadaki synth osilatörlerinin çoğu size atlama noktası olarak kullanabileceğiniz farklı dalga formları sunacaktır. Bunlar dondurmanın farklı lezzetleri gibidir - klasikleriniz ve daha egzotik seçenekleriniz vardır.
Bir synth üzerinde bulmayı bekleyebileceğiniz en standart dalga biçimlerinden bazıları kare dalga, testere dişi dalgası ve üçgen dalgasıdır.
Sizi bir ton harmonik içerikle başlatanla başlayalım - kare dalga . Bir synthesizer'da bir kare dalga çalın ve temelinde bile, vızıldayan bir arı gibi ses çıkarır.
Parlak, uğultulu tonalitelerinin ötesinde, kare dalgaların kollarında başka ilginç numaralar da vardır.
Örneğin, bazı kare dalga osilatörleri, daha sonra darbe dalgası olarak adlandırılan kare modelin şeklini değiştirme yeteneğine sahiptir. Darbe genişliği modülasyonunu ayarlayarak, her türlü vahşi ve çılgın tonal sonuçlar elde edebilirsiniz.
Nabız dalgalarının değerleri şu anda biraz kafa karıştırıcı olabilir, bu yüzden geri dönelim.
Bunun yerine, şu anda harmonik hiyerarşide bir üst sırada yer alan testere dalgasını, diğer adıyla testere dişi dalgasını tartışacağız. Testere dişi dalgalar keskin noktalar ve ani değişimlerle karakterize edilir, bu da onlara belirgin bir uğultu sesi verir.
Ama işin asıl güzel tarafı şu: Bu keskin noktalar ve değişimler, gittikçe daha da sessizleşen bir harmonik frekans modeli yaratıyor. Testere dişi dalgasına, öncü synth melodileri oluşturmak için mükemmel olan dolu, zengin sesini veren şey budur.
Son olarak, harmonik dalga formlarının en yumuşak olanı olan üçgen dalg asına sahibiz.
Kare dalgalar gibi üçgen dalgalar da başlangıç frekansının tek harmoniklerini kullanır. Temel fark, bu harmoniklerin hacminin daha hızlı kaybolmasıdır, bu nedenle üçgen dalgalar sinüs dalgasına daha yakın ses çıkarır.
Tabii ki, onu belirli tuş, pad veya lead sesleri için mükemmel bir seçim yapan o vızıltı dokunuşunu hala elde edersiniz.
Bunları tüm synth'lerde bulamayacak olsanız da, bazı subtractive synthesizer'larda sinsi küçük sinüs dalgası osilatörleri vardır.
Güzel bir günde sakin ve huzurlu bir göl düşünün, nazik dalgalar her yöne düzgün bir şekilde yayılıyor. Bu, sentezdeki en saf ve en temel dalga formlarından biri olan sinüs dalgasıdır.
Sinüs dalgaları keskin şekil değişikliklerine sahip olmadığından, org ve flüt gibi nefesli enstrümanların sıcak ve nefesli tonlarını yeniden yaratmak için mükemmel olan yumuşak ve yumuşak sesler oluştururlar. Sinüs dalgaları, sonik boşlukları rahatlatıcı armonilerle dolduran gür, gelişen pedler oluşturmak için de aynı derecede harikadır.
Bununla birlikte, sahip olduğunuz synth'in sinüs dalgası yoksa, alçak geçiren bir filtre kullanarak her zaman bir üçgen dalgayı filtreleyebilirsiniz.
Şimdi, burada bir saniye benimle kalın, çünkü işler biraz daha karmaşıklaşmak üzere. Bunun nedeni, birçok subtractive synth'in birden fazla osilatörü sallamasıdır.
Bu genellikle çift osilatör mimarisinin harika yanı, olasılıkların sonsuz olmasıdır. Her osilatörün frekansını, şeklini ve detuning miktarını gönlünüzce değiştirebilirsiniz.
Ve işte asıl eğlence burada başlıyor, çünkü farklı frekanslar ve şekiller kullanan iki osilatörü harmanlamak, subtractive synthesis formatında daha zengin, daha dolgun ve daha karmaşık sesler oluşturmaya başlamanın yoludur.
Osilatör bölümünün en sonunda, genellikle osilatör sinyallerinizi synth'inizde bulunan bir gürültü kaynağı (daha kısa seslere atak eklemek için harikadır), harici bir ses girişi veya ana osilatörünüzden bir oktav daha düşük çalan bir alt osilatör gibi diğer ses kaynaklarıyla harmanlamanıza olanak tanıyan bir mikser bölümü bulacaksınız.
Filtre
Daha sonra filtre bölümüne geçelim.
Bunu genel sesiniz için süslü bir peynir rendesi gibi düşünün; hoş olmayan frekans parçalarını rendelemek için sinyalinizi Voltaj Kontrollü Filtreden (VCF) geçirirsiniz.
Synthesizer dünyasında bulmayı bekleyebileceğiniz çok sayıda filtre türü olsa da, çoğu synth iki temel filtreye dayanır - bir Yüksek Geçiş Filtresi (HPF) ve bir Düşük Geçiş Filtresi (LPF).
Alçak geçiren filtreniz, tüm yüksek frekanslı içeriği keserek yalnızca düşük frekansların gelmesine izin verir.
Bu, insanların düşük frekanslı bas sesleri yaratma yoludur.
Öte yandan, yüksek geçişli filtreler tüm düşük ve orta aralıklı frekansları devre dışı bırakarak daha yüksek frekansların parlamasına izin verir.
Synth'inizdeki cutoff düğmesini çevirdiğinizde, filtrenin devreye gireceği noktayı ayarlamış olursunuz.
Çoğu synth'de bulunan filtrelerin sesi sert bir şekilde kesmediğini belirtmek gerekir. Bunun yerine, filtrelenen frekansların sesini kademeli olarak düşüren hafif eğimler kullanırlar.
Bu eğimleri oktav başına desibel (dB/oct) cinsinden ölçeriz. dB sayısı ne kadar yüksekse, eğim o kadar dik ve filtre o kadar yoğun olur. Örneğin, synth'inizde -12 veya -24dB/oct filtre kesimi bulabilirsiniz, bu da eğim dikliği açısından tam ortadadır.
Kesme parametresine ek olarak, bir filtrenin bir diğer temel unsuru da rezonans parametresidir .
Tipik olarak, çoğu filtrede 'Q' düğmesi olarak da bilinen bir rezonans düğmesi bulunur. Geri besleme, kesme ile aynı frekans aralığındaki sesin filtreye geri gönderilmesiyle oluşturulur ve bir rezonans etkisine neden olur.
Geri besleme seviyesi aşırı yüksek değerlere ulaştığında, filtrenin kendi kendine salınımına neden olabilir ve bu da bir sinüs dalgası üretir. Rezonansın artırılmasıyla, kesme frekansı etrafındaki sesler daha belirgin hale gelir ve geleneksel wah-wah efektleri veya synth "squeals" gibi bir dizi yaratıcı uygulama sunar.
Amplifikasyon
Osilatör ve filtrenin ardından amplifikatör, eksiltici bir sentezleyicideki bir sonraki önemli yapı taşıdır. Ses sinyalini, ses arabirimi veya mikser gibi diğer ekipmanlarla etkili bir şekilde arabirim oluşturabilecek bir genliğe yükseltme amacına hizmet eder.
Bağlamı dışında konuştuğunuzda, amplifikatör kendi başına en heyecan verici özellik gibi görünmeyebilir. Ancak, onu güçlü bir ses tasarım aracı haline getiren şey, onu düzenleme ve manipüle etme yeteneğidir.
İşte bu noktada zarf jeneratörleri devreye giriyor.
Zarf Jeneratörleri
Subtraktif sentezde, zarf üreteçleri, synth yamanızda zamana dayalı değişiklikler elde etmenin hayati bir yoludur. Büyüleyici sesler yaratmak isteyenler için vazgeçilmezdirler.
Bir synth'de birden fazla zarf üreteci olsa da, en yaygın düzenleme bir zarf üretecinin filtreyi etkilemesini ve diğerinin amplifikatörü kontrol etmesini içerir.
Amplifikatörün anlaşılması nispeten kolay olan zarf jeneratörü ile başlayalım.
Zarf üretecinin synth'in amplifikatörü üzerindeki etkisi, sesin genel hacminin zarfın şekline göre dönüştürülmesine neden olur.
Synthesizer'ınızda bir tuşa bastığınızda, envelope generator dört farklı aşamayı kapsayan bir sekans başlatır:
- Hücum
- Çürümek
- Sürdürmek
- Serbest bırak.
Bu aşamaların genellikle ADSR olarak kısaltıldığını görürsünüz.
Sesinizi nasıl etkilediklerine yakından bakmak için bu aşamaların her birini inceleyelim.
Hücum
Atak parametresi, synth'inizin sesinin ilk aşamasını belirler ve daha kademeli bir solmaya mı yoksa hızlı, ani bir başlangıca mı sahip olduğunu belirler.
Atak süresi genellikle milisaniye cinsinden ölçülür ve bir sesin maksimum yoğunluğa ne kadar hızlı ulaşacağını düzenler.
Keskin ve vurmalı sesler için minimum atak süresi idealdir, oysa ruhani pedler ve ses manzaraları için daha uzun atak ayarları daha uygundur.
Çürümek
Çürüme parametresi, tuş bırakılana kadar sesinizin sürekli seviyesinde stabilize olması için gereken süreyi yönetir. Saldırıya benzer şekilde, çürüme süresi de genellikle milisaniye cinsinden ölçülür.
Çürüme süresi minimuma ayarlandığında, elde ettiğiniz ses tepe seviyesinden daha ani bir ses azalmasıdır. Bu, istenilen efekt için ses seviyesinde hızlı bir düşüşün gerekli olduğu trampet veya vuruşlar gibi son derece dinamik sesler üretmek için yaygın bir tekniktir.
Sürdürmek
Sustain parametresi, atak ve çürüme aşamaları tamamlandıktan sonra sesin çaldığı genel seviyeyi yönetir. Bu parametre desibel (dB) cinsinden ölçülür.
Daha düşük sustain değerleri, sesin ilk atağı ile devam eden "gövdesi" arasında daha belirgin bir kontrast yaratarak daha belirgin bir artikülasyon sağlar.
Serbest bırakma
Serbest bırakma parametresi, tuş bırakıldıktan sonra sesin sürekli seviyesinden sessizliğe düşmesinin ne kadar süreceğini belirler.
Daha uzun bırakma süreleri notalara takip eden, atmosferik bir kuyruk eklerken, daha kısa bırakma süreleri tuşları bıraktıktan hemen sonra daha ani bir ses düşüşü üretir.
Filtre Zarfları
Amplifikatörlere ek olarak, zarflar düşük frekanslı osilatörlere (LFO'lar) benzer şekilde başka herhangi bir parametreyi değiştirebilir. Filtreler sıklıkla kesme frekansının zaman içindeki modülasyonunu kontrol eden zarflara sahiptir.
ADSR parametreleri bu bağlamda benzer şekilde işlev görse de, ses üzerindeki etkileri farklıdır. Filtrenizdeki zarf kontrollerini deneyerek, ayarların değiştirilmesinin synth sesinin karakterini nasıl etkilediğini keşfedebilirsiniz.
LFO'lar
Subtraktif sentez sinyal akışının son kritik bileşeni düşük frekanslı osilatördür (LFO). Geleneksel bir osilatöre benzemekle birlikte, düşük frekanslı osilatörün benzersiz bir özelliği vardır.
Birincil sinyal jeneratörlerinizdeki osilatörler gibi, LFO'ların da dalga biçimi şekilleri vardır. Bununla birlikte, çok daha düşük frekanslarda çalışırlar, öyle ki çıkışlarını doğrudan dinlediğinizde tanınabilir bir müzik tonu üretmezler.
Duyulabilir bir ton üretmek yerine, LFO'lar synth sesinizde döngüsel modülasyon üreterek tekrar eden desenler oluşturur.
Bunu, synth'inizdeki bir düğmeyi her seferinde sabit bir hızda ileri geri çeviren fazladan bir eliniz varmış gibi düşünün.
Synth'inizde LFO'lar tarafından modüle edilebilen çok sayıda parametre vardır. Size olasılıklar hakkında bir fikir vermek için, ilginç efektler ürettiği bilinen bazı popüler yönlendirme seçeneklerini burada bulabilirsiniz:
Eksiltici Sentezin Yaratıcı Olanaklarını Keşfetmek
İlgili bileşenlerin sayısına rağmen, subtractive synthesis ile sesler oluşturmak keyifli ve içgüdüsel bir süreç olabilir.
Eksiltici bir synth sesi oluşturmanın temel adımlarını özetleyelim:
İlk olarak, başlangıç sesini oluşturmak için osilatörü seçin, ardından filtre ile frekans dengesini ayarlayın.
İkinci olarak, hareket eklemek için sesi LFO'larla modüle edin.
Son olarak, sesin zarfını ADSR ile şekillendirin.
İşte işin özü bu! Bu iş akışına aşina olduktan sonra, harika synth sesleri oluşturmak çocuk oyuncağı olacak.
Artık subtractive synthesis'in temellerini iyi bir şekilde kavradığınıza göre, DAW'ınıza geri dönün ve bazı özel yamalar tasarlamaya başlayın!