Bulutların Dünya'nın her yerinde aynı bulutlar olduğunu düşünebilirsiniz, ancak bu tam olarak öyle değil.
Güney Yarımküre'deyseniz, oradaki bulutlar Kuzey Yarımküre'de bulunan bulutlardan farklı, daha bol ve daha yansıtıcıdır. Bu bilim insanlarının uzun süredir çok iyi bildiği, ancak tam olarak açıklayamadıkları bir gerçektir.
Yeni araştırmalar, bulutların iki yarım kürede neden farklı şekilde çalıştığına ve özellikle yukarı hava akımlarının (yoğunlaşmaya ve bulut oluşumuna yol açan sıcak havanın yukarı doğru hareketi) oynadığı role daha fazla ışık tutuyor.
Çalışma, Almanya'da Leipzig, Kıbrıs'ta Limasol ve Şili'de Punta Arenas'ı kapsayan üç yıllık LIDAR ve radar verilerini (2018-2021) kullandı.
Bölgeleri bu kadar özel yapan şey, bir bütün olarak Güney Yarımküre'ye olmaları ve büyük bir yüzdesinin karadan ziyade okyanus olmasıdır. Bu, daha temiz hava, bulut damlacıklarının donması için daha az aerosol parçacığı ve daha parlak bulutlar anlamına gelir.
Almanya'daki Leibniz Troposferik Araştırma Enstitüsü'nden (TROPOS) meteorolog Patric Seifert, "Güney Yarımküre'nin orta enlemlerinde bulutlar çok daha az buzlanır ve aynı sıcaklıklarda daha fazla sıvı su içerir" diyor. "Bu, gelen güneş ışığını ve ayrıca Dünya yüzeyinden yayılan termal radyasyonu kuzeyden farklı şekilde etkiledikleri anlamına geliyor."
Çalışma, farklılıkların en çok serbest troposferde, havanın yerel kirlilikten daha az etkilendiği yüksek irtifalarda toplandığını buldu. -24°C ve -8°C arasındaki sıcaklıklarda, Punta Arenas üzerindeki bulutlar, Leipzig üzerindeki bulutlardan ortalama yüzde 10 ila 40 daha az sıklıkla buz oluşturdu.
Bu, önceki araştırmalarla tam olarak örtüşüyor, ancak ekip aynı zamanda yeni bir şey keşfetti. Pasifik'ten batıya doğru esen rüzgarların And Dağları ile çarpışması sonucu oluşan yerçekimi dalgaları olarak adlandırılan hava yükselmeleri, özellikle hava daha da soğuk olduğunda önemli bir faktördür.
TROPOS'tan meteorolog Martin Radenz, "Bulutların içindeki yukarı ve aşağı rüzgarları ölçerek, bu dalgalardan etkilenen bulutları tespit edebildik ve onları genel istatistiklerden filtreleyebildik" diyor.
Bir sonraki soru, bunun Şili’ye özel olup olmadığı veya yerçekimi dalgalarının açık okyanus üzerinde bir etkisi olup olmadığıdır. Bulutlardaki fazla sıvı suyun ne kadarının yukarı doğru çekildiğini ve ne kadarının buz kristallerine indiğini anlamak için daha fazla ölçüm yapılması gerekecek.
Bu farklılıkların hepsi kendi başlarına çok ilgi çekici, ancak bir sorun var: Araştırmacılar, Güney Yarımküre'nin radyasyon dengesini temsil etmeye gelince, küresel iklim modellerinin yeterince doğru olmadığını söylüyor.
Mümkün olduğunca faydalı olmak için, zaten karmaşık iklim modellerinin bölgesel farklılıkları hesaba katması gerekir, bu ister Leipzig gibi yerleşik kentsel alanlarda, ister Punta Arenas gibi daha temiz havanın olduğu alanlarda veya Limasol gibi insan yapımı kirlilik ve doğal çöl karışımı olan alanlarda geçerlidir.
Araştırmacılar, keşfin bir kısmının şansa bağlı olduğunu bildiriyor. Küresel pandeminin getirdiği seyahat kısıtlamaları nedeniyle, izleme sistemlerini iki yıl daha yerinde tuttular ve bu da orman yangını dumanının sürüklenmesi gibi ekstra etkileri hesaba katmalarını sağladı.
Şili'deki Magallanes Üniversitesi'nden (UMAG) atmosfer bilimci Boris Barja, "DACAPO-PESO ile, Güney Yarımküre için uzun süredir var olan ölçümlerdeki bir boşluğu doldurduk" diyor. "Serbestçe elde edilebilen veriler artık mevcut iklim modellerini iyileştirmeye yardımcı olabilir."
Araştırma, Atmospheric Chemistry and Physics'te yayınlandı.