Öğretmen güvenlik soruşturması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamına giren sözleşmeli, ücretli ve kadrolu öğretmen adaylarının mesleğe alınmadan önce geçirdikleri bir soruşturmadır. 7315 sayılı Güvenlik Araştırması Ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında hem güvenlik soruşturması hem de arşiv araştırması bir arada yapılır.
İÇİNDEKİLER
- GÜVENLİK SORUŞTURMASI NEDİR?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI NEDİR?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI NASIL YAPILIR?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASINDA ARAŞTIRILACAK HUSUSLAR NELERDİR?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI NE KADAR SÜRER?
- SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI SONUCU NASIL ÖĞRENİLİR?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASININ OLUMSUZ SONUÇLANMASINA NEDEN OLABİLECEK HALLER NELERDİR?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASININ OLUMSUZ SONUÇLANMASI HALİNDE HUKUKİ SÜREÇ
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI İPTAL SEBEPLERİ
- HARBİYE HUKUK BÜROSU OLARAK ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI UYUŞMAZLIKLARI HAKKINDA HİZMETLERİMİZ
- SIKÇA SORULAN SORULAR
- Öğretmen güvenlik soruşturmasında aileye bakılır mı?
- Öğretmen güvenlik soruşturmasında internet geçmişine bakılır mı?
- Öğretmen güvenlik soruşturmasında özel hayata bakılır mı?
- Öğretmen güvenlik soruşturmasında hangi yakınlara bakılır?
- Öğretmen güvenlik araştırması sonucu nereden öğrenilir?
- Öğretmen güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması kamuda çalışmaya engel midir?
- Olumsuz sonuçlanan öğretmen güvenlik soruşturmasına itiraz edilebilir mi?
- ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASINA DAİR EMSAL KARARLAR
GÜVENLİK SORUŞTURMASI NEDİR?
Güvenlik soruşturması, 7315 sayılı güvenlik araştırması ve arşiv araştırması kanunu kapsamında ilk kez veya yeniden memuriyete geçiş yapacak kişilere arşiv araştırmasının yanı sıra, görevin gerektirdiği bilgi birikimine sahip olup olmadığı ayrıca geçmişinin sabıka kaydının temiz olup olmadığının gerekli kurumlarla iletişime geçilip tespit edilmesidir.
7315 Sayılı Güvenlik araştırması ve Arşiv araştırması kapsamında Arşiv araştırmasında dikkate alınacak hususlar şunlardır:
- Kişinin adli sicil kaydı
- Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından mevcut zamanda aranıp aranmadığı
- Kişi hakkında bir kısıtlama olup olmadığı
- Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı olup olmadığı
- Kişi hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesinin bulunup bulunmadığı
- Kişi hakkında HAGB karanının bulunup bulunmadığının
- Kişinin kamu görevinden çıkarılıp çıkarılmadığı incelenir.
7315 Sayılı Güvenlik araştırması ve Arşiv araştırması kapsamında Güvenlik soruşturmasında dikkate alınacak hususlar şunlardır:
- Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat birimlerindeki olgusal verileri
- Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiği
- Terör örgütleriyle iltisaklı olup olmadığı incelenir.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI NEDİR?
Kaliteli ve eğitimli bir toplum oluşturmanın ilk yolu okullardan geçer, okullarda donanımlı ve nitelikli bireyler yetiştirmek de öğretmenlerin sorumluluğundadır. Bu sebepten ötürü ataması yapılacak öğretmen adaylarının büyük bir titizlikle incelenmesi gerekir. Bundan ötürü Öğretmenlik güvenlik soruşturması yapılması büyük önem arz eder.
Öğretmenlik güvenlik soruşturması, ilk defa ataması gerçekleştirilecek olan öğretmen adaylarının mevcut şartları karşılayıp karşılamadığına dair yapılan soruşturmadır.7315 sayılı Güvenlik araştırması öğretmenlere güvenlik araştırması ve arşiv araştırması zorunlu hale getirilmiştir. Öğretmenlik güvenlik soruşturmasına tabi olacak öğretmenler 657 sayılı devlet memurları kanunu kapsamındaki sözleşmeli, ücretli veya kadrolu atanacak öğretmenlerdir.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI NASIL YAPILIR?
Öncelikle öğretmen güvenlik soruşturması 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki sözleşmeli, ücretli veya kadrolu atanacak öğretmenleri kapsar. Yapılacak olan soruşturma kapsamına kişinin herhangi bir hısmı dahil edilemez. Öğretmenlik güvenlik soruşturması Milli Eğitim Bakanlığının oluşturacağı talep üzerine, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü veya mahalli mülki idare amirlikleri tarafından gerçekleştirilir. Gerçekleştirilecek soruşturmalar, 30 ve 60 iş günü içerisinde tamamlanır.
Öğretmen güvenlik soruşturması işleyişi sırasıyla şu şekildedir;
- Öğretmen adayının adli sicil kaydı talep edilir.
- Kişi hakkında istihbarat teşkilatlarının sahip olduğu fişleme raporları talep edilir.
- Öğretmenin yaşadığı çevre mahallinde araştırma ve bilgi toplama işlemi gerçekleştirilir.
Yetkili merciler yapılan güvenlik soruşturmasının sonuçlanmasının ardından bilgileri Milli Eğitim Bakanlığına iletir. Bakanlık elindeki bilgiler ışığında değerlendirme komisyonu ile aday öğretmenin güvenlik soruşturması hakkındaki kararını verir. Verilen bu karar öğretmene tebliğ edilir, olası bir olumsuz soruşturma sonucunun çıkması durumunda kararının nedeni ilgili öğretmen adayına söylenmez. Soruşturması olumsuz sonuçlanan adayın ataması yapılmaz. Araştırma ve soruşturma kesin olarak gizli yürütülür. Araştırma sonucu ilgili kişi dışında kimseye açıklanamaz.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASINDA ARAŞTIRILACAK HUSUSLAR NELERDİR?
- Adli sicil kaydı: İlgili adayın TCK’de belirtilen suçlara ilişkin herhangi bir kaydının bulunup bulunmadığı incelenir.
- Arşiv araştırması: İlgili adayın, devletin bütünlüğüne ve milli güvenliğine karşı olan herhangi bir yapı, oluşum veya gruplarla iltisaklı olup olmadığı araştırılır.
- Vatandaşlık durumu: İlgili adayın Türk vatandaşlığına dair durumu incelenir
- Siyasi parti üyeliği: İlgili adayın herhangi bir siyasi parti üyeliğinin olup olmadığı incelenir.
- Siyasi ve sosyal faaliyetler: İlgili adayın yasadışı veya bölücü bir faaliyete karışıp karışmadığı incelenir.
- Sağlık durumu: İlgili adayın sağlık sorunu olup olmadığı incelenir.
- Ailevi durumu: İlgili adayın ailesinin adli sicil kaydı incelenir.
- Maddi durumu: İlgili adayın aktif ve pasif tüm malvarlığı incelenir.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI NE KADAR SÜRER?
Öğretmenlik mesleği nitelikli bir toplumun inşası için çok önemli bir yere sahip olduğu için öğretmenlik güvenlik soruşturması meşakkatli bir süreçtir. Bundan dolayı öğretmen güvenlik soruşturması süresi en az 30 gün en fazla 60 gün gün sürmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken husus belirtilen sürelerin iş günü olarak hesaplanmasıdır. Bu bakımdan hafta sonları ve resmi tatiller bu süreye dahil değildir. Ayrıca öğretmen güvenlik soruşturması gerek kurumdan kaynaklı gerekse de resmi tatil sürelerinden dolayı 40 ile 80 gün arasına kadar uzayabilir.
SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI?
Öğretmen güvenlik soruşturması 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki sözleşmeli, ücretli veya kadrolu öğretmenleri kapsar. Sözleşmeli öğretmenlik aslında kadrolu öğretmenliğin bir nevi ön şartıdır. Mevcut düzenlemelere göre sözleşmeli öğretmenlik yapmadan kadrolu öğretmenlik yapma imkânı yoktur. Sözleşmeli öğretmenlere de öğretmen güvenlik soruşturması yapmak zorunludur, usul bakımından kadrolu öğretmenin öğretmen güvenlik soruşturmasından farkı yoktur. Yapılacak bu soruşturma neticesinde öğretmenin atamasına karar verilir.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI SONUCU NASIL ÖĞRENİLİR?
Öğretmen güvenlik soruşturmasının sonucunu öğrenmek için ilgili adayın bizzat herhangi bir yere başvuru yapıp sonucu öğrenme imkanı yoktur, araştırma sonuçları e-devletten de öğrenilemez. Sonucu öğrenmenin tek yolu Milli Eğitim Bakanlığının ilgili adaya göndereceği tebliğdir. Yetkili merciler yapılan güvenlik soruşturmasının sonuçlanmasının ardından bilgileri Milli Eğitim Bakanlığına iletir. Bakanlık elindeki bilgiler ışığında değerlendirme komisyonu ile aday öğretmenin güvenlik soruşturması hakkındaki kararını verir.
Verilen bu karar öğretmene tebliğ edilir. Ancak bazı durumlarda tebliğ ilgili adaya ulaşamayabilir. Bu durum karşısında ilgili adayın direkt olarak kuruma başvurma veya CİMER üzerinden resmi başvuru yapma şansı vardır. Bu başvuru sonuçlarına karşı 30 gün içerisinde dönüş sağlanmalıdır, eğer geri dönüş sağlanmazsa ilgili adayın idari dava açma hakkı vardır. Soruşturma sonrası gerçekleşecek olan atama sonucunu ilgili aday e-devlet üzerinden öğrenebilir.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASININ OLUMSUZ SONUÇLANMASINA NEDEN OLABİLECEK HALLER NELERDİR?
Öğretmen güvenlik soruşturması Milli Eğitim Bakanlığının oluşturacağı talep üzerine, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü veya mahalli mülki idare amirlikleri tarafından gerçekleştirilen uzun ve meşakkatli bir süreçtir. Bu nedenlerden dolayı olası her ihtimal düşünülerek detaylı bir inceleme yapılır. Bu incelemeler sonucunda öğretmen güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması azımsanmayacak derecede yüksektir. Olumsuz sonuçlanmaya neden olabilecek haller ise şunlardır;
- HAGB kararı nedeniyle
- İstihbari bilgi nedeniyle
- Erteleme kararı nedeniyle
- Bir mahkûmiyet hükmü nedeniyle
- Açık bir savcılık soruşturması nedeniyle veya devam eden bir yargılama nedeniyle
- Düşme kararı verilmiş bir dosya nedeniyle
- KYOK nedeniyle
Tüm bu sebeplerden ötürü güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanma ihtimali mevcuttur.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASININ OLUMSUZ SONUÇLANMASI HALİNDE HUKUKİ SÜREÇ
Öğretmen güvenlik soruşturmasının sonucuna karar verecek kurum en nihayetinde Milli Eğitim Bakanlığı yani idaredir. Hukuk devleti ilkesinin bir sonucu olarak Anayasa’nın 125. Maddesi uyarınca idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşılık yargı yolu açıktır. İlgili aday eğer öğretmen güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanırsa Anayasa madde 125’te mevcut olan maddeye dayanarak idareye dava açabilir. Böylelikle olumsuz işleme karşı 60 gün içerisinde yürütmeyi durdurma talebini de içeren iptal davası açılabilir. İptal davasının yanı sıra tam yargı davası da açılması mümkündür. Açılacak idari dava eğer atama gerçekleşmişse atamanın yapıldığı yer idare mahkemesine, atama gerçekleşmediyse Ankara İdare Mahkemesine açılmalıdır.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI İPTAL SEBEPLERİ
Öğretmen güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan ilgili aday sonuç kendisine tebliğ edildikten sonraki 60 gün içerisinde yürütmeyi durdurma kararını da içeren iptal davası açabilir. İdare mahkemesi dava açıldıktan sonra davalı idareden savunma talep eder. Davalı idare 30 gün içinde savunmasını yapar. İdare mahkemesi davalı idarenin savunmasından sonra yürütme durdurma kararını görüşür. Yürütme durdurma kararı verilmesi durumunda kişi mesleğine başlar. Fakat dava esastan devam eder. İdare mahkemesi, idari dava açıldıktan sonra davayla ilgili gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi, ilgili yerlerden isteyebilir. İlgili kurumlar bu belgeleri göndermek zorundadır.
Soruşturmaların iptal sebepleri ise çoğunlukla şu sebeplerdir:
- Sgk kaydı
- Bank Asya kaydı
- Hagb veya dava açılmasının ertelenmesi kararı
HARBİYE HUKUK BÜROSU OLARAK ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASI UYUŞMAZLIKLARI HAKKINDA HİZMETLERİMİZ
Harbiye Hukuk Bürosu olarak tecrübeli ve alanlarında uzman avukat kadromuzla müvekkillerimizin idare hukukundan doğan uyuşmazlıklarını en hızlı şekilde sonuçlandırmak ve menfaatlerini korumak bizim önceliğimizdir. İdare hukukunda meydana gelen olumsuz güvenlik soruşturması kararlarına karşı iptal davaları gibi pek çok alanda hizmet vermekte olup müvekkillerimize çok yönlü bir hukuki koruma ve uyuşmazlık çözümü sunmayı amaçlamaktayız.
İdare Hukuku Avukatı Olarak Verdiğimiz Hizmetler
- İdarenin hukuka aykırı işlem ve eylemlerine karşı iptal davalarının takibi
- Kamulaştırma davaları takibi
- İdari sözleşmelerden kaynaklanan davaların takibi
- İhalelere ilişkin dava takibi
- İdari para cezalarına itiraz ve idari işlemin iptali davası takibi
- Memurların tabi olduğu idari yaptırımlara karşı idari işlemin iptali ve tam yargı davalarının takibi
- Öğrencilerin tabi olduğu idari yaptırımlara karşı idari işlemin iptali ve tam yargı davalarının takibi
- İdarenin sorumluluğu ve tazminat davalarının takibi
- Karayolları Trafik davaları takibi
- İmar davalarının takibi
- Pasaport iptaline ilişkin idari davalar
- Meslekten ihraç
- Atama ve atamama işlemlerinden kaynaklanan idari davalar
- Öğrenim özrü nedeniyle atama talebine ilişkin idari davalar
- Manevi tazminat davaları
- Kamulaştırma davaları
İdare hukuku avukatı, İdare hukuku uyuşmazlıklarında avukatlık hizmeti almak her zaman en güvenilir yoldur. İdare hukuku davaları kendi özel usul ve esasları olan ve özel mahkemelerde görülen davalardır. Harbiye Hukuk Bürosu olarak tecrübeli ve uzman idare hukuku avukatı kadromuzla müvekkillerimizin idare hukuku davalarını ve uyuşmazlıklarını en hızlı şekilde sonuçlandırmak ve menfaatlerini korumak bizim önceliğimizdir.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Öğretmen güvenlik soruşturmasında aileye bakılır mı?
Cevap: Yapılacak olan güvenlik soruşturmasına ilgili adayın hiçbir hısmı dahil edilemez. Soruşturma sadece ilgili aday üzerinden yürütülür.
Öğretmen güvenlik soruşturmasında internet geçmişine bakılır mı?
Cevap: İnternet geçmişi, Whatsapp yazışmaları, telefon görüşmeleri, sosyal medya geçmişi vb. durumlar kişisel veri olup bunların mahkeme kararı olmaksızın elde edilmesi suç teşkil etmektedir. Bu sebeplerden ötürü arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasında internet geçmişinin kullanımı mümkün değildir.
Öğretmen güvenlik soruşturmasında özel hayata bakılır mı?
Cevap: Kural olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında kamu mercileri tarafından bireyin özel hayatı, iş ve sosyal yaşamıyla ilgili bilgilerinin alınması, kaydedilmesi ve kullanılması özel hayata saygı hakkına sınırlama niteliğindedir. Dolayısıyla bakılamaz.
Öğretmen güvenlik soruşturmasında hangi yakınlara bakılır?
Cevap: Öğretmen güvenlik soruşturmasında sadece ilgili aday incelenir. Dolayısıyla hiçbir yakını incelenmez.
Öğretmen güvenlik araştırması sonucu nereden öğrenilir?
Cevap: Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunuzu öğrenmek için çalışmak istediğiniz kurumun en merkezi organına dilekçe göndermek gerekir.
Öğretmen güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması kamuda çalışmaya engel midir?
Cevap: Olumsuz sonuçlanan soruşturma sonucuna itiraza rağmen karar iptal olmazsa ilgili adayın kamuda çalışma imkanı ortadan kalkar.
Olumsuz sonuçlanan öğretmen güvenlik soruşturmasına itiraz edilebilir mi?
Cevap: İlgili aday olumsuz sonuçlanmanın ardından 60 gün içerisinde idarenin işlemine itiraz edebilir.
ÖĞRETMEN GÜVENLİK SORUŞTURMASINA DAİR EMSAL KARARLAR
Danıştay 8. Daire, 05.04.2023 tarihli ve 2020/5325 E., 2023/1639 K. sayılı kararı
Davacı hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından davalı idareye gönderilen yazının incelenmesinden; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında olumsuz bilgiye rastlanmadığı, devletin güvenliğini tehlikeye düşürebilecek yasa dışı faaliyetlerde veya kurumun güvenliğini ihlal edebilecek tutum ve davranışlar içerisinde bulunduğunu ortaya koyan hukuken kabul edilebilir somut bir tespite yer verilmediği, herhangi bir suçtan hüküm giymediği, ablasının 2009 yılında PKK terör örgütü adına düzenlenen etkinliğe katıldığı, babasının 2001 yılında PKK terör örgütünün legal yapılanmasının düzenlemiş olduğu etkinliğe katıldığının bildirildiği görülmektedir.
Bu durumda; davacı hakkında yaptırılan güvenlik soruşturmasında, davacı ile ilgili herhangi bir olumsuz durumun tespit edilmediği, ablası ve babası hakkındaki bilgilerin de tek başına davacının PKK terör örgütü ile irtibatının veya iltisakının bulunduğu anlamına gelmeyeceği göz önüne alındığında, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu gerekçesiyle atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Danıştay 8. Daire, 30.03.2022 tarihli ve 2020/257 E., 2022/2182 K. sayılı kararı
4045 sayılı Kanun’un ilk halinde HAGB kararını güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli olanların görebileceğine ilişkin herhangi bir hüküm yer almamakta olup 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda ise söz konusu kararların ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenmesi halinde verilmek üzere kaydedileceği belirtilmektedir. Bu durumda 4045 sayılı Kanun’un ilk halinde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli olanların HAGB kararlarını görmeye yetkili olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
EMİR BERKAY İYİBİL