Empati Nedir? Empati Çeşitleri Nelerdir? Neden Empatiye İhtiyaç Duyarız? Terapide Empati Nasıl Kurulur?
Empati, bir başkasının düşüncelerini, duygularını ve durumunu, kendi bakış açısından değil kendi bakış açısından anlama deneyimidir. Empati, insanların daha şefkatli davranmaları için zorlanmak yerine, içeriden gelen prososyal ve yardımcı davranışları kolaylaştırır. Empati, en basit şekilde, diğer insanların duygu ve duygularının farkındalığıdır. Bu, duygusal zekanın kilit unsurlarından biridir, öz ve diğerleri arasındaki bağlantıdır, çünkü bireyler olarak başkalarının ‘’onu kendimiz gibi hissediyormuş’’ gibi yaşamalarına Empati adı verilir.
Empati, birileri için onların “duygularını anlamak” olarak düşünülebilen sempati dışında kalıyor . Empati, bunun yerine, bu kişiyle, hayal gücünü kullanarak onun duygularını ‘hissetmektir’. Empati, başkalarının duygularını paylaşma ve hissetme yeteneğidir. Her biri kendi beyin ağı ile ilişkili olan çoklu bileşenlerden oluşan bir yapıdır.
Empati üç kategoriye ayrılır;
1. Duygusal Empati
Bu, başkalarının duygularını paylaşma yeteneğidir. Duygusal Empati konusunda yüksek puan alan insanlar, örneğin korkunç bir film izlerken güçlü bir tepki gösterenlerdir. Başkalarını korkmuş veya acı içinde görürken kendilerini korkmuş hissediyor veya başkalarının acısını güçlü bir şekilde hissediyorlar. Bu Empati türü, başkalarıyla duygusal bağ kurmanıza yardımcı olur.
2. Bilişsel Empati
Bu, başkalarının duygularını anlama yeteneğidir. Buna iyi bir örnek olarak, danışanın duygularını rasyonel bir şekilde anlayan, ancak danışanın duygularını tepkisel anlamda paylaşmayan psikologdur.
3.Şefkatli Empati
(Aynı zamanda empatik kaygı olarak da bilinir) basitçe başkalarını anlama ve duygularını paylaşmanın ötesine geçer: aslında elimizden geldiğince yardım etmek için harekete geçmek için bizi harekete geçirir.
** Duygusal Düzenleme
Ek olarak bu, kişinin duygularını düzenleme yeteneği anlamına gelir. Örneğin, cerrahların bir hasta üzerinde çalışırken duygularını kontrol etmeleri gerekir.
Bu üç Empati dalının birlikte nasıl çalıştığını görmek için, bir arkadaşın yakın zamanda yakın bir aile üyesini kaybettiğini düşünün. Doğal tepkiniz sempati, üzücü veya üzüntü olabilir. Sempati sizi başsağlığı dile getirmek veya bir kart göndermek için harekete geçirebilir – ve arkadaşınız bu eylemleri takdir edebilir.
Fakat Empati göstermek daha fazla zaman ve emek gerektirir. Bilişsel Empati ile başlar: kişinin neler yaşadığını hayal etmek. Kimi kaybettiler? Bu kişiye ne kadar yakındılar? Acı ve kayıp duygularının yanı sıra, yaşamları şimdi nasıl değişecek?
Duygusal Empati, yalnızca arkadaşınızın duygularını anlamanıza değil, bir şekilde paylaşmanıza da yardımcı olacaktır. Derin üzüntü ve duygusal acı hissini bilen bir şeyle bağlantı kurmaya çalışıyorsunuz. Yakınını kaybettiğinde nasıl hissettiğini hatırlayabilir veya bu deneyimi yaşamamış olsaydın nasıl hissedeceğini hayal edebilirsin.
Sonunda, şefkatli Empati sizi harekete geçirir. Bir yemek verebilirsiniz, böylece arkadaşınızın yemek pişirmek için endişelenmesine gerek kalmaz. Gerekli telefon görüşmeleri yapmanıza ya da evin etrafında bazı işleri yapmanıza yardımcı olabilirsiniz. Belki onların şirketlerini korumalarına yardımcı olmak için gidebilirsiniz veya yalnız olmaları gerekiyorsa, çocukları toplayıp bir süre onlara bakabilirsiniz.
Bu Empatinin nasıl çalıştığına sadece bir örnektir, ancak her gün bu özelliği geliştirmek için yeni fırsatlar getirecektir. Aslında, başka biriyle paylaştığınız her etkileşim, olayları farklı bir bakış açısıyla görme, duygularını paylaşma ve yardım etme şansıdır.
NEDEN EMPATİYE İHTİYACIMIZ VAR?
Empati önemlidir, çünkü başkalarının nasıl hissettiğini anlamamıza yardımcı olur, böylece duruma uygun şekilde cevap verebiliriz. Tipik olarak sosyal davranışla ilişkilendirilir ve daha fazla Empatinin daha fazla yardımcı davranışa yol açtığını gösteren çok sayıda araştırma vardır.
Duyulmuş ve anlaşılmış hissetmek insani bir ihtiyaçtır. Herkesin anlaşılmış hissetmeye ihtiyacı var. Empati duygularımızla iletişim kurmamıza yardımcı olur ve kendimiz ve başkaları için duygusal bir anlayış kazandırır.
Anlaşıldığını hissetmek yalnızca temel bir insan ihtiyacı değil, aynı zamanda birbirimize nasıl bağlandığımız, yardım ettiğimiz ve desteklediğimizdir. Acı çeken birini tanımazsak, onları nasıl destekleyebiliriz? Kendi duygularımızla kabul edemez ve Empati kuramazsak, etrafımızdaki insanlara sunmak zordur. Ve bu nedenle Empati, birbirimiz için çok önemlidir.
Ne yazık ki Empati günlük hayatta iletişim kurduğumuz her insan da bulabileceğimiz bir özellik değildir. İnsani ihtiyacımız olan Empatiyi karşımızdakilerden alamadığımızda kendimizi yalnız, anlaşılamaz hissederiz. Psikolog veya terapistler bunun üzerine eğitim almış ve Empati yetenekleri yüksek kişilerdir. Gündelik hayatta ve gündelik ilişkilerde karşılanamayan Empati ihtiyacı, bir psikolog veya terapist ile karşılanabilir. Bu sayede terapide psikolog veya terapist aracılığı ile kendinizi daha anlaşılabilir ve yalnızlıktan kurtulmuş hissedebilirsiniz.
Siz sorunlarınızı ve yaşadığınız duygularınızı anlatırken karşınızda sizi tamamen anlamaya yönelik dinleyen bir psikolog veya terapist kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olacaktır.Devamı
ERGENLİKTE SIK GÖRÜLEN BAZI ÖNEMLİ SORUNLAR
Çocuk büyütürken ebeveynlerin sık karşılaştığı ortak sorunlar vardır. Bu sorunların çözümü için ortak tema SAKİN OLMAKTIR. Çünkü duygularımız olaylar üzerinde hakimiyeti sağladığında denge bozulabiliyor ve istenmeyen sonuçlarla karşılaşabiliyoruz.
‘’ Çocuğumun kötü arkadaşları var ’’
Ebeveynler bilirler ki arkadaş çevresi baskısı ergen için oldukça önemlidir. Bu yüzden birçok ebeveyn arkadaşlarının çocuklarını kötü etkilemesinden endişelenir. Endişenizi hafifletmek için;
- Ergen üzerinde gerçekten kötü bir etki olduğundan emin olun (arkadaşlarıyla tanışın, onlarla sohbet edin kötü bir şey yapma eğilimini gözlemleyin)
- Durumu çocuğunuzla tartışın (endişelerinizi açıklayın, olası tehlikeden haberdar edinve tartışmadan kaçının)
- Profesyonel yardım alın (olası çözümler işe yaramadıysa ve tehlike durumu varsa bir profesyonele başvurmanız gerekir.)
‘’ Çocuğum sigara içiyor’’
Ergenler erken yaşlarda zararlı maddelerin kullanımına karşı gerekli bilgilendirmeleri almalarına rağmen bundan vazgeçemiyorlar. Nedeni; arkadaş çevresi baskısı, gençlik isyanının bir parçası ve zararlı madde kullanımının kendilerini daha büyük gösterdiği düşüncesidir. Ergenlik çağında olan çocuğunuzun sigara içtiğinden şüpheleniyorsanız;
- Bu duruma nasıl baktığınızı bilmesini sağlayın (bu durumu onaylamadığınızı bilmesi gerekir, eğer sigara kullanıyorsanız bırakmanız hayati öneme sahiptir)
‘’ Sanırım çocuğum alkol/uyuşturucu kullanıyor ’’
Bu durum sigara içmeyle benzer bir durumdur ancak alkol veya uyuşturucu kullanılmasından şüphelenildiğinde aşırı tepki verilir. Ergenlik çağında olan çocuğunuzun bunların birini veya ikisini kullandığından şüpheleniyorsanız;
- Onlara güvendiğinizi bilmelerini sağlayın (onlara bu tür maddelerle karşılaşabileceklerini ama doğru kararı verme konusunda onlara güvendiğinizi belirtin)
- Örnek olun (eğer alkol kullanıyorsanız limitinizi bildiğinizi ve rahatlamak için içtiğinizi belirtebilirsiniz. Yetişkinler ve ergenler arasındaki farkı ortaya koymak önemlidir.)
- Suç durumunda ceza verin ( bu deneyimlerin gençlerde yaygın olduğunu fark etseniz bile bunu hoş görmek durumunda değilsiniz)
- Sorun devam ederse profesyonel yardım alın.
‘’ Çocuğum derslerine hiç çalışmıyor ’’
Ebeveynler akademik başarıyı çocuklarının gelecekleri için oldukça önemserler ancak ergenlik çağındaki çocuklar geleceğe yeteri kadar ilgili değillerdir.
- Çocuğunuzun yetenek seviyesinden emin olun (akademik seviyesini öğrenin, okul performansıyla yakından ilgilenin ve ödevler, notlar hakkında fazla endişelenmeyin onun gerçek yeteneklerini keşfedin)
- Organize olmaları için yardım edin ( öğrencilerin ders çalışmaları ve ödevlerini bitirmeleri için organize olmaları gerekir)
- Okuldan gelen şikayetleri dikkate alın ve ilgilenin
‘’ Çocuğumun elinden telefon düşmüyor ‘’
Ergenlerin zamanlarının çoğunu telefonda geçirmelerini görmek birçok ebeveyni rahatsız eder. Telefonlar onların arkadaşlarına giden bağlantılar olduklarından oldukça önemlidir. Bunu anlayarak ebeveynlerin, ergenlerin telefona verdikleri öncelik sırasında bazı anlaşmaların yapılması gerekir. Öncelikle;
- Sorunuzun ne kadar büyük olduğuna karar verin
- Ev ödevi veya ev işlerinin öncelikli olduğunu belirtin
‘’ Peki ya ergenler ve cinsellik? ‘’
Ebeveynler cinsellik konusunda ergenlerle konuşmakta zorlanabilirler. Ergenler cinsel hormonlarının gelişimiyle birlikte cinsellik konusunda bilgilendirilmelidirler.
- Ergenlik çağında olan çocuğunuza cinsellikle ilgili mümkün olduğunca doğru bilgiyi verin (çocuğunuzun bu konuda ne kadar bilgili olduğunu tahmin etmek doğru bir yaklaşım değildir)
- Olası tehlikeli durumlara karşı bilgilendirin
- Soğukkanlılığınızı koruyun ( çocuğunuzun cinsel faaliyetleri ile alakalı bir şey ile karşılaştığınızda soğukkanlılığınızı koruyun ve onunla cinsel faaliyetleri hakkında özel olarak konuşun, durum hakkında ne düşündüğünüzü açıkça belirtin)
HER KOŞULDA ÇOCUĞUNUZ İLE İLETİŞİMİ AÇIK TUTUN!!
Çocuğunuzla sürekli çatışmalar yaşıyorsanız açıkça bir sorunun olduğuna dair en önemli göstergedir. Bir çok ergen dönemsel gelişim ve etkileri nedeniyle kafa karışıklığı yaşayabilir, kendini ifade etmekte güçlük yaşayabilir, kafası karışık görünebilir.
Çocuğunuzun psikolojik olarak etkilendiğini, zorluk yaşadığını gözlemliyorsanız bu alanda çalışan bir psikologtan psikolojik destek görebilirsiniz. Psikologlar ergenlere yönelik detaylı çalışmalar yapmaktadırlar. İstanbul’da bir çok psikolog bu konuda size yardımcı olabilir.Devamı