Sonsuz Gökyüzünün Altında
Kırgızistan göçebeleriyle bir hafta
Henry Wismayer tarafından
Her ne zaman Kırgızistan'ı düşünürsem, göl kıyısındaki bir yürüyüşte tanıştığım bir çocuğu - sonsuz bir gökyüzünün altında minyatür bir süvari olarak hayal ediyorum. Ömür boyu açık havada çalışan bir kişinin sert bir şekilde ısırdığı bakışlara sahipti ve geniş yanakları soğuk tarafından kırmızıya çarpmıştı.
Deri bir kırbaç sağ elinde titriyordu; Solunda onunla birlikte sıçrayan köpek yavrusu için bağlı bir ip vardı. O sadece iki metre uzunluğunda ve uzun yıllardı, ama ata binen at tamamen emrindeydi.
Bir zamanlar eski İpek Yolu'nu kuran tüccarların karavanlarının toynaklarına benzeyen bir göçebe toprağı için Kırgızistan, modern gezgin tarafından dikkat çekici bir şekilde gözardı edilmiştir.
Elbette, nedenleri var: Kazakistan ve Çin arasında karaya oturmuş, Pamir ve Tien Shan dağları arasında ezilmiş, yedi yıl boyunca Sovyet mozaiğindeki önemsiz bir kama, çoğu insanın bir haritada tek başına bulabilmek için hecelemek için mücadele edebileceği bir yer. .
Ancak bu esrarengiz Orta Asya devletinin farkına varılması için sebep var. 2010'da baş döndürücü, baş döndürücü bir devrimden bu yana, turizm her geçen yıl artmaktadır. 2016 tarihli bir raporda, Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi, Kırgızistan'ı önümüzdeki birkaç yıl içinde turizmde bir artış göstermesi muhtemel ülke olarak sıraladı.
Cazibe nedir? Muhtemelen Bişkek değil, ülkenin başkentine vardığımı sanmıştım. Komşu Özbekistan’dan farklı görkemli hanat kalelerinin yanı sıra, Kırgızistan’ın kasabaları, yedi yıl süren Sovyet egemenliğine bir engeldir - bloklu, Ruslaşmış ve çürüyen.
Fakat hapishanelerde daha yaşlı ve daha romantik bir Kırgızistan olduğunu, göçebe yaşamının dünyanın en muhteşem manzaralarının arasında yaşadığı Orta Asya bozkırlarına çıkan yüksek yazlık meralarda bulunduğunu biliyordum.
Böylece, Bişkek'in yıpranmış siluetinin yukarısına çıkan, güneye doğru giden ortak bir taksiye sıkılmış, uçsuz bucaksız Kochkor kasabasına 140 mil uzaklıktaki, sonra da coğrafi ve kültürel kalp alanlarından, şehvetli Ala-too Dağları'na doğru bir yolculuk yaptı. Kırgız halkının.
Amacım, deniz seviyesinden 10,000 fit yükseklikte bir dağ gölü olan Song Kol'du ve koyun keçesi kubbelerinin tek bir Kırgız deneyimi vaat ettiği bir yerdi.
Şimdi öğleden sonra geç saatlerde ve soğuk, soluksuz bir çiseleme beni evsahibimin bozoyu - Kırgızistan’ın yurtdışı versiyonuna attı. Ağız dolusu altın dişleri olan sert bir ana baba olan Juma gibi koyun derisi yığınında oturuyorum, bana yumuşak bir alkollü fermente süt sütü alkollü bir içecek olan köfte ve kakao bardaklarından geliyor. Plaintive Kırgız balads teneke gibi bir radyo setinden dışarı sızmak.
Yurt’ın içi kompakt ama düzenli. Eşiğin solunda Juma’nın alanı - soba, bazı tencere tavaları - sol taraf erkekler için, işlemeli halıların önünde asılı av teçhizatı var. Girişe bakan şeref yeri misafirlere ayrılmıştır ve burada, yağmurun altında oturuyorum, kapıdan geçen pastoral bir slayt gösterisini izliyorum: endişe verici bir şekilde baltayı çeken bir çocuk; artıklar için keskin bir köpek yavrusu; atlara valfleri açan genç bir binici.
Bu, tanıklık etmek için Kırgızistan’a geldiğim zamansız bir tablodur. Bu bozoy, Song Kol’un kuzey sınırında, Kırgızistan Topluma Dayalı Turizm Birliği’ne (genellikle TCMB’ye kısaltılmış olan) bağlı olan bir kümelenmeden biri. Pahalı ve düzenlenmesi kolay, aynı zamanda güven verici bir şekilde etiktir: harcadığınız paranın çoğu ev sahibi toplulukların ceplerinde kalır.
Basit bir şilte üzerinde uyuyarak, arazinin sağladığı şeyi yiyerek, önümüzdeki birkaç günü ovaların eşsiz misafirperverliğinin tadını çıkararak geçireceğim. Ancak, daha önemlisi, TCMB, çoğu Sovyet döneminde hapishaneleri terk eden - Juma’lar gibi ailelerin, onların atalarının göçebe yaşamalarını zorlaştırması için fırsat sunuyor.
Sonuç, en iyi etik turizmdir: sizi kırılgan bir yabancı kültüre sokmadan. Bu arada, öğreniyorum, dolarlarım, Juma gibi insanlara, geleneksel kültürlerini unutanları bekleyen kimseyi bekleyen utanç verici utanç konusunda uyaran uyarıda bulunan derin bir kökeni olan mankoort hayaletine meydan okumalarına yardım ediyor.
“Ölümden daha kötü bir kader!” Diye bağırıyor, 23 yaşındaki eski bir rehber olan Miku Anarbekovich, Kochkor'dan bana eşlik etti. Hatta bir geri dönüşçü bile olsa, Bişkek telekom şirketi ile TCMB için çalışmaktan vazgeçti. Biz geldiğimizden beri zevk aldığı revire bakılırsa, pişman olduğu bir karar değildir.
“Dağlar” Sanki daha önce iç çekişmiş gibi duyuyordum, bir slogan atıyormuş gibi “bir işyerinden çok daha iyi”.
İkinci gün şafak vakti Song Kol şanlıysa: 12 mil genişliğinde dalgalanan bir parça, altın çayırlarla çevrili. Her yöne, ufukta karla kaplı pürüzleri olan buruşukluk, düşük bulutla buharlaşır.
Günü diğer yurts hakkında burun ağzıyla ve yüce ortamda canlandırarak geçiriyorum. Öğleden sonra, Juma’nın cüretkar torunu Arjen - dünün balta avı ağrılarından biri - beni çocukluğumla tanıştırıyor. Öğlen yemeği için hindilerle uğraşıyoruz ve kısrak sütünden yapılan tuzlu bir atıştırmalık kurutmak için ellerimizde yapışkan bir peyniri yuvarlıyoruz.
Dünkü sert hava koşulları, birkaç ailenin toplanıp daha düşük yerlere gitmelerini sağladı. Sökülen yurular artık otlaklara yönelmekte, benekli kubbeleri düzensiz keçe ve kavak kereste sıralarına indirgenmiştir. Kazıkların bir kısmı, yurttaşın en üst kısmı olan bir tunduk, o kadar da bir ulusal yaşam motifi ile süslenmiş ki, birinin görüntüsü Kırgızistan’ın ulusal bayrağını süslüyor.
“Dört at ya da iki deve,” diyor. Bu hareketli evin ne kadar basit bir şekilde taşınabileceğini etkilemek isteyen aydınlık bir başörtüsünde gülümseyen, ay yüzlü bir kadın.
Kış yaklaşırken göle yakında donacak - o kadar kalın ki, Miku bana tam yüklü bir kamyonu bir kıyıdan diğerine sürmenin mümkün olacağını söyledi. Ve ıssız sahil şeridinde, sadece yurtlar dikilmiş ölü otların gölgeleri olan jetler, bu topluluğun burada olduğunu göstermek için kalacak.
Bu tür bir geçiş ile nitelendirilen bir yaşam tarzını gözlemlemeye geldikten sonra, yakında harekete geçeceğimiz de doğru görünüyor.
Ertesi sabah, Juma ve ailesi ile ılık vedalar alışverişinde bulundum ve Miku ile göl kıyısındaki iddiasız bir trekkingle yola çıktım;
İki gün boyunca, aralarında bir başka TCMB yurt dışında aşırı gece, sayısız toynak tarafından bastırılan yollar boyunca kuzey-batı yönüne gidiyoruz. Kıyıdan ayrılmadan önce, buz tepelerinin dorukta sallanan tepelerden sallanan bir manzaraya yol açtığı noktada gölü sekiz kilometre boyunca ettin.
TCMB köyünden uzaktaki hapishane, dünyevi bir Valhalla gibi geniş ve boştur.
Yalnız bir karakolun yanında, bebek süvari ile karşılaştığımda, varlığı çok dingin - yani Orta Asya klişesine yakışır - bir rüya gibi geliyor.
“İki yaşında!” Annesiyle konuştuktan sonra Miku'yu dışladı. Çocuk merakla küçümseme arasında bir yere baktığımda gözlerime bakıyor, sonra küçük topuklu ayakkabılarını kazılarına sokuyor ve devam ediyor, yanında duran köpek yavrusu.
Kalimche'in asma vadisine vardığımızda güneş ufukta alçaktır. Adı halı, yüksek yaz aylarında, Bin Yıllık At Oyunları Festivali için Song Kol'a indiğinde bu kırlar kır çiçekleriyle doludur.
Kayalar çıkıntısının yanındaki bir dalışta, son yurt dışına çıkıyoruz.
Ev sahibimiz Asamat, modern bir insan olarak tanımlanamazdı. Karısı biraz kıkırdamak toplamak için kısa bir süre dışarı çıktığında, yanlışlıkla bir yaşındaki kızlarının yurtdışında dışkılamalarına izin vermez. Annesi geri döndüğünde, sonuçları bir kömür sızıntısı ile dışarı atmaya çalışıyor. Ama misafirperverliği sıcak, doyurucu yemek ve yarın daha önce hiç yapmadığım bir şey yapacağımı neredeyse unutuyorum.
Ertesi günün başlarında, Asamat'tan kiraladığım obstinate nag olarak, ikinci istenmeyen canterini attığında, zihinsel bir notu yazarım: ileride küçük çocuklara at binmeyi bırak.
Ama pastel yamaçlardan çıkıp tozlu Kyzart köyüne giderken ve kendimizi diğer uygun olmayan Kırgızistanlı yerleşik hayatla yeniden tanıştırırken, geride bıraktığımız gerçek ülke olduğu için, eyerde bir güne dayandığım için mutlu hissediyorum .
“Mankoort,” diyor Miku, tozlu yollarda başını sallar, yol kenarında sallanan trajik bir sarhoş olan çöp. Yine de bazıları için, en azından eski yollar devam ediyor.
Henry Wismayer emekliliğe yakın bir seyahat yazarı. Alkış günün saatine bağlı olarak kahve ya da viski içmek için kesilecektir.