Migren şiddetli, tekrarlayan ve sancılı baş ağrılarıdır.
Bunlardan önce Migren’e duyusal uyarı işaretleri ve diğer semptomlar eşlik edebilir. Migrenlerin neden olduğu aşırı ağrılar saatler hatta günler sürebilir. Türkiye Migren Derneği’ne göre Türkiye nüfusunun yaklaşık %12’si, Migren hastalığından muzdariptir.
Migren, duyusal rahatsızlıkların bir aurasını takip edebilir, ardından başın bir tarafında sıklıkla görülen şiddetli bir baş ağrısı bunu izleyebilir. Migren, 15 ila 55 yaşları arasındaki insanları etkileme eğilimindedir.
Migren Belirtileri
Migren belirtileri baş ağrısından bir süre önce, baş ağrısından hemen önce, baş ağrısı sırasında ve baş ağrısından sonra başlayabilir. Tüm migrenler aynı olmasa da, tipik migren belirtileri şunları içerir:
- orta ila şiddetli ağrı, genellikle başın bir tarafıyla sınırlıdır, ancak başın her iki tarafında da meydana gelebilir,
- şiddetli, zonklayan veya nabız şeklinde atan ağrı,
- fiziksel aktivite sırasında veya fiziksel olarak zorlanırken artan ağrı,
- ağrı nedeniyle düzenli aktivite yapamama,
- hasta hissetme ve mide bulantısı, kusma,
- karanlık bir odada sessizce uzanırken hafif ve sese karşı artan hassasiyetli baş ağırısı.
Bazı insanlar terleme, sıcaklık değişiklikleri, mide ağrısı ve ishal gibi başka semptomlar yaşayabilirler.
Migren Neden Olur
Migrenlerin nedeni ve migren neden olur sorusunun cevabı henüz bilinmemektedir.
Beyindeki anormal aktiviteden kaynaklandığından şüphelenilir. Bu, beyin sinirlerinin iletişim düzeyini, beyindeki kimyasalları ve kan damarlarını etkileyebilir. Genetik olarak, birisini migrenlere neden olabilecek tetikleyicilere daha duyarlı hale getirebilir.
Ancak, aşağıdaki tetikleyicilerin migreni başlatma olasılığı vardır:
- Hormonal değişiklikler: Kadınlar, değişen hormon seviyelerinden dolayı adet dönemlerinde migren belirtileri yaşayabilir.
- Duygusal tetikleyiciler: Stres, bunaltı, anksiyete, heyecan ve şok migreni önemli ölçüde etkileyebilir.
- Fiziksel nedenler: Yorgunluk ve yetersiz uyku, omuz veya boyun gerginliği, zayıf duruş ve fiziksel aşırı zorlama migren ile ilişkilendirilmiştir. Düşük kan şekeri ve adet gecikmesi de tetikleyici olarak işlev görebilir.
- Beslenme şeklinde tetikleyiciler: Alkol ve kafein migreni tetiklemeye katkıda bulunabilir. Çikolata, peynir, narenciye ve katkı maddesi tiramin içeren gıdalar da dahil olmak üzere bazı spesifik gıdalar da bu etkiye sahip olabilir. Düzensiz yemek saatleri ve dehidrasyon da potansiyel tetikleyiciler olarak adlandırılmıştır.
- İlaçlar: Bazı uyku hapları, hormon replasman tedavisi (HRT) ilaçları ve kombine kontraseptif hapların tümü olası tetikleyiciler olarak adlandırılmıştır.
- Ortamdaki tetikleyiciler: Titreşen ekranlar, güçlü kokular, duman ve yüksek sesler migreni tetikleyebilir. Havalandırılmamış odalar, ani sıcaklık değişiklikleri ve parlak ışıklar diğer olası tetikleyicilerdir.
Migren Tedavisi
Şu anda migren için özel olarak geliştirilmiş bir tedavi yoktur. Tedavi, tam olarak gelişmiş şiddetli bir saldırıyı önlemeyi ve ortaya çıkan semptomları hafifletmeyi amaçlamaktadır.
Migren ataklarının görülme sıklığını azaltmaya yardımcı olabilecek yaşam tarzı değişiklikleri şunları içerir:
- yeterince uyumak,
- stresi azaltmak,
- bol su içmek,
- belirli yiyeceklerden kaçınmak,
- düzenli fiziksel egzersiz,
- Bazı insanlar ayrıca glutensiz gıdalar gibi özel diyetlerin yardımcı olabileceğini bildirmişlerdir.
Yukarıdaki değişiklikler migren semptomlarını veya sıklığını azaltmazsa, daha fazla tedavi almayı düşünebilirsiniz. Migren semptomlarının tedavisi genel olarak tetikleyicilerden kaçınmak, semptomları kontrol etmek üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Migren İlaçları
Migren tedavileri genellikle bir ilaç tedavisi ile yönetilir. Baş ağrılarına yönelik üretilmiş olan birçok farklı migren ilacı türü vardır.
Ağrı kesiciler, baş ağrısının gelişmesine izin vermek yerine migren başladığında erkenden alınmalıdır.
Migren tedavisinde etkili olan ilaçlar şunları içerir:
- naproksen
- ibuprofen
- asetaminofen
Kafein vb. diğer etken maddeleri içeren aspirin gibi diğer ağrı kesiciler, baş ağrısını durdurabilir veya ağrıyı önemli ölçüde azaltabilir.
Naproksen, asetaminofen ve kafeinli aspirin dahil olmak üzere birçok ağrı kesici eczanelerden kolaylıkla satın alınabilir. Yeni ilaç almadan önce daima bir doktorla konuşmalısınız.
Migren Türleri
İki ana migren türü vardır. Migren türlerinin sınıflandırılması, bireyin duyu yöntemlerinde herhangi bir rahatsızlık yaşayıp yaşamadığına bağlıdır. Bunlar auralar olarakta adlandırılır.
Auralı Migren
Migrenli birçok insan için auralar, bir baş ağrısının yakında geleceğini söyleyerek bir uyarı görevi görür. Bir auranın etkileri şunları içerebilir:
- kafa karıştırıcı düşünceler veya deneyimler
- garip, parlak veya yanıp sönen ışıkların algılanması
- görme alanındaki zikzak çizgiler
- görüşte kör noktalar veya boş lekeler
- kol veya bacaktaki iğne hissi
- konuşma zorluğu
- omuz, boyun veya uzuvlarda sertlik
- hoş olmayan kokular algılama
Auralı migrenler görmeyi etkilediğinde, hasta şeffaf olmayan nesneler gibi orada olmayan şeyleri görebilir. Ayrıca, nesnenin önündeki kısımlarını görmeyebilirler, hatta görüş alanlarının bir kısmı görünür, kaybolur ve sonra tekrar geri geliyor gibi hissedebilirler.
Bir aura yaşayan insanlar, görsel rahatsızlığı, çok parlak bir kamera flaşına maruz kalmanın ardından gelen duyuma benzer şekilde tanımlayabilir.
Aurasız Migren
Bu migrende, daha yaygın olarak bir kişi saldırıya yol açan herhangi bir duyusal rahatsızlık olmadan bir migren yaşayacaktır. Görülen tüm migren hastalıklarının toplam yüzde 70 ila 90’ının aurasız migren olduğu düşünülmektedir.
Diğer Çeşitler
Bilinen birçok migren türü bulunmaktadır, bunlar arasında en çok bilinen diğerleri şunlardır:
- Kronik migren: Bu, ayın 15 günü boyunca saldırıları tetikleyen migreni ifade eder.
- Menstrüel migren: Kadınlarda görülür, adet döneminin değişikliğinde göre hissedilen migren ataklarını ifade etmektedir.
- Hemiplejik migren: Vücudun bir tarafında zayıflık hissedilir, güçten düşülür.
- Abdominal migren: Bu, migren ataklarını bağırsak ve karın bölgesindeki düzensiz fonksiyonlarla ilişkilendiren bir sendromdur. Sıklıkla 14 yaşın altındaki çocuklarda görülmektedir,
- Beyin sapı auralı migren: Bu, etkilenen konuşma gibi ciddi nörolojik semptomları tetikleyebilen nadir bir migren türüdür.
Yaşanan herhangi bir baş ağrısında migren paterni tanımladıktan sonra bir doktorla konuşun. Tipini belirleyebilecek ve uygun tedaviyi reçete edebileceklerdir.