BEŞİNCİ BÖLÜM
BAYRAK TÖRENI, BAYRAGA SAYGI VE YASAKLAR
Bayrak Töreni
Madde 22 - Bayrak, asagida yazili törenle çekilir ve indirilir:
Türk Silahli Kuvvetlerindeki Bayrak törenlerinde, bir subay ve astsubay komutasinda tüfekli bir kita, Bayragin çekilecegi veya çekili bulundugu diregin karsisinda veya yakininda, bando veya boru yahut silistre çalacak askerlerle birlikte cephe alir. Geregine göre, bir veya iki er, Bayragin direge çekilis veya indirilisi için hazir bulunur ve çekilmesinden sonra veya indirilmesinden önce Bayragi selamlar. Bando istiklal Marsini, boru veya silistre saygi marsini çalmaya basladigi anda, subay veya astsubay elle, kita tüfekle selam durur. Bu durum, Bayrak çekilinceye veya indirilinceye kadar sürer.
Küçük savas gemileriyle yardimci gemilerde Bayrak, silistre çalinarak çekilir ve indirilir. Bu törende asker çikarilmaz. Küçük askeri birliklerin bulundugu yerlerde ise, Bayrak, bir kita tarafindan selamlanarak çekilir ve indirilir.
Emrinde polis, jandarma gibi üniformali kuvvet bulunan dairelerde ve bu kuvvetlerin bulunduklari karakollarda, tören, Türk Silahli Kuvvetlerindeki gibi yapilir.
Emrinde üniformali kuvvet bulunmayan kurumlardaki ve yabanci ülkelerde bulunan resmi ve millî binalardaki törenlerde, Bayragi çeken veya indiren kimse, basi açik olarak bulunur, çektikten sonra veya indirmeden önce Bayragi selamlar.
Okullardaki Bayrak töreni, ( C) bendinde yazili oldugu gibi yapilir. Ögrenciler törene saygi durumu alarak katilirlar, su sirada, varsa, bando esliginde, yoksa, boru veya komutla Istiklal Marsi söylenir.
Türk bandrali ticaret gemilerinde tören, üç kisilik bir mürettebat çikarilmak ve üniformali olup olmadiklarina göre, (B) ve (C) bentlerinde, küçük araçlarda ise, (C) bendinde yazili esaslara göre yapilir.
Özel yerlerde ve konutlarda tören, Bayragi çekecek ve indirecek kimsenin, üniformali olup olmadigina göre, Bayragi selamlamasi suretiyle yapilir.
Bayraga saygi
Madde 23- Bayrak, çabuk çabuk çekilir ve yavas yavas indirilir.
Bayrak çekilmeden önce veya indirildikten sonra özel bir saygiyla tasinir.
Türk silahli kuvvetlerine ait gemilere girip çikanlar, direkte bulunan Bayragi yüzlerini dönerek selamlarlar.
Bayragin yariya çekilmesi
Madde 24- Bayrak, 10 Kasimda Türkiye'de ve Türkiye Cumhuriyetinin dis temsilciliklerinde, resmi ve milli binalarinda yariya çekilir.
Bayragin yariya çekilecegi diger haller ve zamanlar Disisleri Bakanliginin görüsü alinarak Basbakanlikça tesbit ve ilan edilir.
Bu hallerde Bayrak, önce tepeye kadar çekilir, sonra yariya indirilir.
Sürekli Bayrak çekilen yerlerde de, Bayrak yavas yavas yariya indirilir.
TBMM binasinin önündeki Bayrak hiçbir zaman, Anitkabirdeki Bayrak 10 Kasim disinda yariya indirilemez.
Bayrak çekilmeyecek ve konulmayacak yerler
Madde25-Yikik, terkedilmis, yapimi tamamlanmamis binalara, mutfak, tavla vb. yerlere, liman, göl ve nehirlerde çalisan 18 tonilatodan küçük yat ve salapuryalara, çamur, çöp dubasi vb. teknelere, 19 uncu maddede belirtilen binek tasitlari disindaki kara tasitlarina Bayrak çekilemez ve konulamaz.
Yasaklar
Madde 26-Bayrak, yirtik, sökük, yamali, delik, kirli, soluk, burusuk olarak veya tasidigi manevi degeri zedeleyecek biçimde kullanilamaz; 21 inci madde hükümleri disinda, ne maksatla olursa olsun, örtü olarak serilemez; oturulan veya ayakla basilan yerlere konulamaz; elbise ve üniforma olarak giyilemez. Bu yerlere, masalara, kürsülere vb. esya üzerine Bayragin sekli yapilamaz.
Hiç bir siyasi parti, kurulus, dernek, vakif tarafindan amblem, flama, sembol ve benzerlerinin ön ve arka yüzünde, Bayrak , esas ve fon olarak kullanilamaz.
Bayraga sözle, yaziyla veya hareketle veya herhangi bir sekilde hakaret edilemez, saygisizlikta bulunulamaz. Bayrak yirtilamaz, yakilamaz, yere atilamaz, gerekli itina gösterilmeden kullanilamaz.
ALTINCI BÖLÜM
Özel Bayraklar
Madde 27-Tanitici bayraklar disindaki özel bayraklar al zemin üzerine ay yildiz resmolunarak yapilir. Özel bayraklarla tanitici bayrak asagida gösterilmistir.
Cumhurbaskanligi forsu,
Flandra,
Sembolik bayraklar,
Özel isaretli bayraklar,
Kare bayraklar,
Gidon bayraklar,
Eksiz bayraklar,
Flamalar,
Tanitici bayraklar,
Cumhurbaskanligi forsu
Madde 28-Cumhurbaskanligi forsu, ekte gösterilen ölçülere uygun olarak yapilir. Forsun sol üst kösesinde yer alan günes ve yildizlar sari renktedir. Cumhurbaskaninin ikametgâhinda, ziyareti süresince bulundugu yerde, bayrak diregine çekilir, gece ve gündüz çekili kalir, makam odasinda çalisma masasinin sol gerisine konur, içinde bulundugu arabanin sol önünde, tepesinde ay yildiz bulunan kromajli direge çekilir.
Flandra
Madde 29-Flandra, boyu eninin 18 kati olan bayraktir. Bu bayraklar, savas gemileriyle yardimci gemilerde, tanitma isareti olmak üzere , yalniz denizde kullanilir.
Sembolik bayraklar
Madde 30-Sembolik bayraklar, küçültülerek kumas veya baska maddeler üzerine yapilan bayraklardir.
Özel isaretli bayraklar
Madde 31-Özel isaretli bayraklardan;
Kare bayraklar, eni boyuna esit olarak,
Gidon bayraklar, boyu eninin birbuçuk kati olan Bayragin, uçum yönünde eklenen ve kenarlari Bayrak enine esit olan karenin kösegenlerinin kesistigi noktayla uçum kenarinin iki ucu arasinda kalan üçgenin oyulmasiyla
Eksiz bayraklar, eni bir metre, boyu üç metre olan bayraga yüksekligi bir metre olan ikizkenar üçgen eklenmesiyle,
yapilir.
Flamalar
Madde 32-Flamalar, boyu eninin birbuçuk kati olan ve uçum yönünde birlesen kenarlari birbirine esit bulunan üçgen seklindeki bayraklardir.
Tanitici bayraklar
Madde 33-Tanitici bayraklar, boyu eninin birbuçuk kati olan ve üzerlerine, resmi ya da özel kurum ve kuruluslarin tescil edilmis amblemleri resmolunan bayraklardir.
Özel bayraklarin kullanilmasina dair diger esaslar
Madde 34-Sembolik bayraklar, özel isaretli bayraklar ve flamalar millî ve resmi bayramlarda, kurtulus ve Atatürk'ü anma günlerinde, yabanci devlet büyüklerinin Ülkemize yapacaklari ziyaretlerde kullanilir.
Sembolik bayraklar, ayrica, okullarin süslenmesinde kullanilabilecegi gibi, birinci fikrada sayilan günlerde, temel atma ve açilis törenleri, Devlet büyüklerinin yapacaklari Yurt gezileri vb. durumlarda, tabiî renkte veya kirmizi beyaz renklere boyanmis yahut ucuna bayrak uzunlugunda kirmizi beyaz kurdele ve seritler baglanmis çubuklara takilarak elde tasinabilir; iplere tek tek veya dizi halinde takilarak veya dogrudan sarkitilarak donanma amaciyla kullanilabilir.
Sembolik bayraklarin bu durumlar disinda kullanilmasi, mahallî mülkî amirinin müsaadesine baglidir.
Tanitici bayraklar, sadece, ait olduklari kurum ve kuruluslarin binalari önüne çekilebilir, bunlarin düzenledikleri tören ve toplantilarda kullanilabilir. Ayrica, bunlarin üst görevlilerinin makam odalarinda, çalisma masalarinin sol gerisine konulabilir. Bu bayraklarin çekildigi direklerin tepesine ay yildiz konulamaz.
Türkiye Kizilay Derneginin tanitici bayragi, saglik kuruluslarinin direklerine çekilebilir.
Bayragin tanitici bayraklarla birlikte çekilmesi
Madde 35-Tanitici bayrak çeken kuruluslarda en az iki direk bulunur. Bina ön yüzüne göre sagdaki direge Bayrak, soldaki direge tanitici bayrak çekilir.
Bu durumlarda , tanitici bayraklarin ebadi Bayrak ebadindan büyük, direkleri Bayrak direginden yüksek olamaz.
Bu gibi yerlere, ancak, Millî Bayram, genel tatil, hafta tatili, kurtulus ve Atatürk'ü anma günlerinde Bayrak çekilebilir.
Üç direk bulunan yerlerde Bayrak, ortadaki direge, üçten çok direk varsa bina ön yüzüne göre sagdaki direge çekilir.
Bu direklerin hepsine Bayrak çekilmesi halinde, bayraklarin ebadi esit olmalidir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Tescil ve Müsaade Islemleri
Tescile yetkili makamlar
Madde 36-Tanitici bayraklar ve forslar sekil, ölçü, renk vb. özellikleri yönünden incelenip tescil edilmedikçe kullanilamaz.
Tescile;
Türk Silahli Kuvvetlerine ait olanlar için, Genelkurmay Baskanligi,
Egitim kurumlari, spor kulüpleri, izci ve yavrukurt kuruluslari vb. kuruluslara ait olanlar için, Milli Egitim Gençlik ve Spor Bakanligi,
Bunlar disinda kalanlar için, Içisleri Bakanligi,
yetkilidir.
Türk Silahli Kuvvetlerine ait olanlar disinda kalan tanitici bayraklarin tescil ve müsaade islemlerinin nasil yapilacagi ilgili bakanliklar ve kuruluslarin görüsleri alinarak Içisleri ve Milli Egitim Gençlik ve Spor Bakanliklarinca yürürlüge konulacak yönetmeliklerde gösterilir.
1615 sayili Gümrük Kanununun 163 üncü maddesinde yer alan gümrük bayragi bu madde hükümlerinin disindadir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çesitli ve Son Hükümler
Donanma maksatli süsler
Madde 37-Donanma maksadiyla yapilan çesitli renk ve sekildeki süsler, bu Tüzük hükümlerine bagli degildir.
Eskimis bayraklarin yok edilmesi
Madde 38-Eskimis, solmus, yirtilmis ve kullanilmayacak duruma gelmis bayraklar, yok edilmek üzere Sümerbank kuruluslarina teslim edilir.
Kanuna ve Tüzüge aykiri fiillerin önlenmesi
Madde 39-Türk Bayragi Kanununa ve bu Tüzüge aykiri filler, yetkili makamlarca derhal önlenir.
Yürürlük
Madde 40-22/9/1983 günlü ve 2893 sayili Türk Bayragi Kanununun 2,3,6 ve 9 uncu maddelerine dayanilarak hazirlanmis ve Danistayca incelenmis olan bu Tüzük hükümleri Resmî Gazetede yayimi gününde yürürlüge girer.
Yürütme
Madde 41-Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
25/1/1985 TARIHLI VE 85/9034 SAYILI ANA TÜZÜGE ISLENEMEYEN HÜKÜMLER :
17/7/1995 tarihli ve 95/7075 sayili Tüzügün geçici maddesi:
Geçici Madde - Mevcut bayraklarin kullanimlarina eskiyinceye kadar devam olunabilir.