Polio (Çocuk Felci), hastalarda geniş bir yelpazede bulgulara neden olabilecek virüslerin yol açtığı bulaşıcı hastalıktır.
Belirtiler, paralitik olmayan Gribe benzer enfeksiyondan, birkaç saat içinde ortaya çıkabilecek ağır Felce kadar değişebilir.
Çocuk Felci Hastalığı Ne Zaman Ortaya Çıktı ?
Çocuk Felcinin geçmişi yaklaşık 6.000 yıl öncesine dayanıyor. Mısırlı Mumyalarda, muhtemelen Çocuk Felci enfeksiyonu nedeniyle ortaya çıkan, buruşmuş ve şekil bozukluğu olan organlar görüldü.
1789’da, ilk Çocuk Felci tanımı kaydedildi ve 1834 yılında ilk belgelenmiş salgın St. Helena adasında meydana geldi. Demir Akciğeri 1920’lerin sonlarında, Çocuk Felci’ne sahip kişilerin nefes almasına yardımcı olmak için geliştirildi.
Çocuk Felci’ne sahip en ünlü insanlardan biri ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’ti (1882-1945).
1958’de Dr. Albert Sabin‘in aşısı (canlı zayıflatılmış virüs) oral yoldan uygulandı.
Çocuk Felci Nasıl Bulaşır ?
Çocuk Felci virüsleri yalnızca İnsanlarda hayatta kaldıkları için yalnızca insan teması yoluyla bulaşmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Dünya genelindeki Çocuk Felcini ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Bu girişim, Dünya çapında Çocuk Felci enfeksiyonlarında % 99’luk bir azalma ile nispeten başarılı olmuştur.
Çocuk Felci Neden Olur ?
Çocuk Felci’ne küçük RNA virüsleri neden olur. Picornavirus ailesinin Enterovirüs grubunun üyesidirler.
Üç tip (1, 2 ve 3 tipi) Polio virüsleri vardır, I türü tüm paralitik enfeksiyonların yaklaşık % 85’inden sorumludur.
Çocuk Felci Nasıl Yayılır ?
Polio, Çiçek gibi yalnızca insanları enfekte eder. Polio kişiden kişiye temas yoluyla yayılır, virüs Boğaz ve Bağırsaklarda yaşar ve dışkılarla temas veya bir Hapşırık veya Öksürükte damlalarla yayılır.
Yiyecek veya sıvıları kontamine eden enfekte bir kişi tarafından da yayılabilir.
Ne yazık ki, bir kişi bulaşıcı olabilir ve herhangi bir semptom gelişmeden bile virüsü bulaştırabilir.
Çocuk Felci oranı düşük olmakla birlikte, aşıların kesildiği savaş bölgelerindeki insanlar Çocuk Felcine yakalanma riski altındadır (örneğin Afganistan ve Suriye).
Çocuk Felcine karşı en büyük risk faktörü aşılanmamışlık‘tır.
Bağışıklık yetersizliği olan kişiler (HIV, Kanser hastaları, Kemoterapi hastaları gibi)
Çok genç bireyler
Gebe kadınlar
Çocuk Felci hastaları için bakıcılar
Gezginler ve
Canlı Poliovirüslerle çalışan Laboratuar personeli’nde de risk yüksektir.
Çocuk Felci Belirtileri Nelerdir ?
Poliovirüslerle enfekte hastaların büyük çoğunluğunda semptomlar çok az veya hiç yoktur ve aslında, Poliovirüslerle enfekte olduklarını bilmezler.
Belirtileri gösteren hastalar iki ana grubun birine yerleştirilebilir; Paralitik olmayan Çocuk Felci (minor) ve paralitik Çocuk Felci (major).
Paralitik olmayan Çocuk Felci Belirtileri :
Ateş
Boğaz ağrısı
Baş ağrısı
Halsizlik ve
Kas sertliğinden (Boyun, Sırt) oluşan Gribe benzer belirtiler gelişir.
Bu belirtiler yaklaşık 10-20 gün sürer ve tamamen çözülür.
Felçli Polio Belirtileri :
Yaklaşık bir hafta boyunca paralitik olmayan Polio semptomlarını taklit etse de, ciddi kas ağrıları ve spazmları, refleks kaybı ve gevşek Felç semptomları görülmeye başlar.
Bazı bireylerde Felç çok hızlı (enfeksiyon oluştuktan sonraki birkaç saat içinde) gerçekleşebilir.
Bazen Felç yalnızca vücudun bir tarafındadır. Hastalar nefes almak için yardıma ihtiyaç duyar.
Çocuk Felci Nasıl Teşhis Edilir ?
Doktor hastanın öykü ve fizik muayenesinden Polio ön tanısı koyabilir.
Örneğin, aşı olmamış ve Çocuk Felci geçirmiş kişilerde, kas sertliği ve ekstremite hareketleri, nefes veya yutma ile ilgili zorluklar gibi belirtiler ön tanı koydurur.
Hastanın Mukus, Dışkı veya Beyin Omurilik Sıvısı’ndan Poliovirüs ekilerek kesin teşhis yapılır.
Buna ek olarak, Poliovirüs’e karşı antikorları saptayan serolojik testler de vardır.
Çocuk Felcinin Tedavisi Nasıldır ?
Çocuk Felcine neden olan virüs bir kişiye bulaştıktan sonra, Çocuk Felcini tedavi edecek herhangi bir tedavi bulunmamaktadır.
Zamanla oluşan deformiteleri önlemek için yatak istirahatı, ağrı kontrolü, iyi beslenme ve fizik tedavi gibi erken tanı ve destekleyici tedaviler, kas kaybından kaynaklanan uzun vadeli semptomları azaltmaya yardımcı olabilir.
Ne yazık ki, bazı hastalarda kapsamlı destek ve bakım gerekebilir.
Çocuk Felcinin Gidişatı Nasıldır ?
Polio virüsünün neden olduğu hasarın derecesine bağlıdır.
Çoğu hasta herhangi bir semptom olursa bile azına sahip olabilir ve mükemmel bir gidişata sahip olacaktır.
Bununla birlikte, hastalar Felç belirtileri göstermeye başladığında gidişat kötüleşir, özellikle nefes alma veya yutma güçlüğü olursa.
Daha şiddetli Çocuk Felci semptomları geliştiren birçok hastada ömür boyu sürecek olan özür veya ölüm görülebilmektedir.
Çocuk Felcini Önlemek Mümkün mü, Aşısı var mı ?
Aşılama ile Çocuk Felcini önlemek mümkün‘dür.
Aşılanan kişiler, özellikle küçük çocuklar, hastalığa karşı hayat boyu bağışıklık kurabilir.
Çocuk Felci Aşısı Nasıl Yapılır ?
Aktive edilmemiş Çocuk Felci aşısı, yaşları 4-6 arasında değişen bir artış ile 6-18 ay arasında verilmelidir.
Oral Çocuk Felci aşısı 6.ayını ve 18.ayını tamamlayan bebeklere her uygulamada 2 damla ağızdan verilmek sureti ile uygulanır.
İnaktif Çocuk Felci aşısı ise, 2, 4, 6 ve 18.ayını tamamlayan bebeklere toplam 4 defa olmak üzere Difteri, Tetanoz, Boğmaca ve Hepatit B aşılarıyla birlikte kullanılmak üzere 5’li karma aşı içerisinde koldan kas içi uygulanır.
İlköğretim 1.sınıfta olan çocuklara da 4’lü karma aşı içerisinde bir kere daha yine koldan kas içi yapılmaktadır. Böylece toplamda 5 kere yapılır.
Çocuk Felci Aşısının Yan Etkileri Nelerdir ?
Her aşıda olduğu gibi Polio aşısında da yan etkiler olabilir.
Oral Çocuk Felci Aşısı :
Ağır Bağışıklık Yetmezliği olanlarda, kanser tedavisi görenlerde uygulanmaması gerekir.
Aşıda bulunan virüsle Paralitik Polio hastalığı oluşma ihtimali milyonda birdir. Bu riskten ötürü oral uygulanan çocuk felci aşısı, iğne şeklinde uygulanan çocuk felci aşısı 2 doz yapıldıktan sonra verilir.
Kas içi İnaktif Çocuk Felci Aşısı :
Bilinen bir yan etkisi yoktur.