Almanya Seferi nedir? Alman Seferi olarak da bilinen Almanya Seferi, 1532-1533 yılları arasında Osmanlı ordusunun Almanya’daki topraklara saldırmasıdır.
Bu yazımızda Almanya Seferi ne zaman, nerede, kimler arasında, nasıl gerçekleşti? Almanya Seferinin nedenleri nelerdir? Almanya Seferinin sonuçları nelerdir? Almanya Seferinin önemi nelerdir? Avusturya arşidükünün protokolde Osmanlı sadrazamına eşit sayılması ne anlama gelmektedir? sorularını yanıtladık. Ayrıca 1547 Tarihli Ahitname-i Hümayun hakkında bilgi verdik.
Bu Yazının İçindeki Başlıklar:
Almanya Seferi Nedir?
Ferdinand, Avusturya arşidüküdür ve ağabeyi olan Şarlken’e güvenip Macaristan üzerinden hak iddia etmiştir. Bunun üzerine Kanuni, 1532’de Şarklen’e karşı durmuştur. Şarklen, çoğu kişinin Alman Seferi diye bildiği bu seferde, Osmanlı ordusundan kimsenin karşısına çıkacak cesareti kendisinde bulamamıştır. Kanuni, bu askeri harekatla doğrudan Viyana’yı hedeflememiştir. Bu harekattaki asıl amacı Macar topraklarında olan Osmanlı egemenliğini güçlendirmek ve Şarlken’e zarar vermeden sadece onu korkutmaktı. Osmanlılar, bir sonraki adımda kendi şartlarıyla olacak şekilde Şarlken’i ve ordusunu bir savaşa mecbur etmişlerdir. Ama Şarklen, orduyu savunmak için kurduğundan Osmanlı ordusuna karşı gelemedi ve karşılarına çıkmadı. Osmanlılar, Almanya Seferi sonucunda Hırvatistan ve Slovenya’daki bazı kasaba ve şehirleri işgal etmişlerdir.
Almanya Seferi Nedenleri
- Kanuni’nin sefere çıkmasının asıl sebebi Ferdinand’ın Budin’i yeniden fethetmesi ve Kendisini Macar kralı olarak herkese tanıtmasıydı.
- Diğer amacı ise Kanuni, Orta Avrupa’ya hakim olan tek kuvvet olmak istemektedir.
- Şarlken, Kral Ferdinand’a destek veriyordu, bu nedenle Osmanlı İmparatorluğu’nu çok kötü bir duruma soktu.
- Kanuni Sultan Süleyman en başından beri Şarklen’in, Ferdinand’a olan yardımını engellemeye çalışıyordu.
- Bu yüzden Almanya Seferi’ni 1532’de başlattı. Kanuni’nin seferi başlatmasıyla birlikte ordular Almanya’nın sınırlarından içeri doğru savaşarak devam etmiştir. Bunun sonucunda da Şarlken savaşta olduğu için, Ferdinand’a destek verememiştir.
Macar Topraklarındaki Savaş
Yaklaşık olarak 120,000 asker, Osmanlı Ordusunu oluşturuyordu. Osmanlı ordusu Belgrad’ı geçtikten sonra Kırım ordusu da Osmanlı’ya katıldı. Böylece ordudaki asker sayısı artış göstermiş oldu ve Osmanlı ordusu çok basit bir şekilde Alman egemenliğinde olan Macaristan sınırları içerisine girdi. Sınır yakınlarında hiç Alman ordusu yoktu ve Almanlar, Osmanlılara karşı savaşmaktan korkuyorlardı ve istemiyorlardı. Kanuni ise kesin olan zaferin büyük bir savaşla olacağı düşüncesine sahipti. Kanuni, İmparator 5. Karl’ı meydan muharebesine davet etti ama Alman İmparatoru buna yanıt vermedi. Cevap vermemesi üzerine çok ağır laflar içeren mektuplar aldı fakat yine de cevap vermedi.
Kanuni, Alman ordusunu savaşa davet ettiği sıralarda bazı Alman kalelerini de işgal etmişti. Güns Kalesi, Kanije Kalesi gibi çok önemli kaleler Almanlar’ın elinden alındı. Kısa sürede Almanların elinde hiçbir Macaristan toprağı kalmayacak duruma geldi. Osmanlı orduları Almanların garnizonlarını da yıkmışlardı. Avrupa Devletleri, Almanya’nın bu durumuna oldukça endişelendiler. Osmanlı’nın yeniden Viyana’ya doğru yönelmesinden korkuyorlardı. Aradan belirli bir süre geçtikten sonra, Osmanlı ordusu, Avusturya topraklarına yönelerek taarruzu başlattılar.
Avusturya Topraklarındaki Savaş
Kanuni, Macaristan’daki zaferler sayesinde daha da güçlü hale gelmiştir. Diğer idareci kişilerin desteğiyle birlikte Avusturya’ya doğru taarruz için emir verdi. Osmanlılar, Viyana şehrinin ön kısımlarında 5. Karl’ın komutasında olan ordu ile savaşmayı düşünüyorlardı. Fakat hem Alman yönetimi hem de ordusu, Osmanlı ile meydan muharebesi yapmak istemiyordu. 1526 yılında olan Mohaç yenilgisi gibi bir yenilgiye uğramaktan çok korkuyorlardı. Alman ordusu gelmediği için Osmanlılar Avusturya yönünde ilerlemeye devam etti. Bazı kaleler işgal edildi. Almanlar için Viyana’dan sonraki en değerli ve önemli şehir Graz’dır ve Osmanlılar, Graz’ı kuşatma altına aldı. Aradan bir süre geçtikten sonra da Graz tamamen fethedilmiş oldu. Bu fethetme olayı Hristiyanlar arasında kaos yarattı. Avrupalıların korktuğu şey Osmanlıların daha da ilerleyip Avrupa’ya ulaştıklarında fethetmeleriydi. Bunun yanında Avrupalı devletler bir ittifakla birlikte Osmanlı’yla savaşa girmeyi de reddediyordu.
Almanya Seferi Neden Başarısız Oldu?
Avrupa Devletleri büyük bir endişe içindeydiler. Bu sırada Osmanlı ordusu Avusturya üzerinden ilerlemeye devam ediyordu. Fakat Anadolu’daki birliklerden Osmanlı’nın aleyhine olacak şekilde haberler geliyordu. Anadolu’da birtakım insanlar tarafından ayaklanma çıkarılmıştı ve gittikçe de yayılıyordu. İsyan, daha fazla yayılırsa çok kritik bir duruma girilecekti. Bu durumdan endişe duyan Kanuni yönetimi, seferin sona erdirilmesi gerektiğine karar verdi. Zaten Avrupa Devletleri barış için çokta hazırlardı. Haziran 1533 tarihinde Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti arasında İstanbul Antlaşması imzalanmıştı. Bu antlaşmaya göre Osmanlılar’ın işgal ettiği her bölgede söz hakları vardı. Almanlar, Macar topraklarından tamamen vazgeçecekti. Fethedilen çok önemli kareler Osmanlı’nın himayesi altına girecekti. Almanlar, her sene Osmanlılar’a karşı 30.000 duka altın ödemek zorundalardı. Bu yenilgi, Almanya halkını çok derinden bir yasa boğdu. Ama yine de Viyana kaybedilmediği için mutlu gibilerdi.
1533 İstanbul Antlaşması
Almanya Seferi’nin sonucunda Osmanlı Devleti, kendi istekleri doğrultusunda 1533’te İstanbul Antlaşması imzalamıştır. Bu antlaşma Osmanlı diplomasisinin başarılarından birisidir ve İstanbul Antlaşması’na göre Ferdinand, önceden Macaristan toprakları için iddia ettiği yerlerden vazgeçmiştir. Aynı zamanda da Osmanlı vasalı olarak Jan Zapolya’yı tanımıştır. Kanuni, Ferdinand için Macaristan’ın bazı topraklarındaki hakimiyetini kabullenmiş fakat Osmanlıların haklarını iddia ettiği bölgelerden biri olan Avusturya’nın vergi ödemesi için karar alınmıştır. Resmiyete bakıldığı zaman Ferdinand, Avusturya Arşidüküdür fakat Osmanlı sadrazamıyla eşit haklara sahip olduğu kabul edilmiştir. İstanbul Antlaşması, belirli bir süreye göre yapılmamıştır. Ferdinand, bu antlaşmaya ne kadar uyduysa antlaşma da o kadar süre yürürlükte kalmıştır.
Macar Kralı Zapolya öldükten sonra Ferdinand, Macaristan’ın bütün toprakları egemenliği altına almak için harekete geçmiştir. Kanuni, bu Macar meselesinin çok uzadığını fark edip bir an önce kesin bir şekilde son vermek istediği için, 1541’de tekrardan sefere çıkmıştır ve Alman ordularını ani bir saldırıyla yenmiştir. Kanuni’nin galibiyetinden sonra Budin’de, Beylerbeylik sistemi uygulamaya başlamıştır. Avusturya ve Osmanlı Devleti arasında 1547, 1566, 1562, 1568, 1576 yıllarında ekonomik, askeri ve siyasi antlaşmalar imzalanmıştır. 16. yüzyılda yapılan antlaşmaların hepsinde Osmanlı Devleti üstün olan taraftır. Aynı zamanda da antlaşma süresini ve şartlarını belirleyen de Osmanlı Devleti olmuştur. Avusturya da antlaşmada belirlenen tüm şartlara uymak zorunda kalmıştır.
Almanya Seferi Sonuçları
- Şarlken ve Ferdinand’ın bu sefere karşı durmaya cesaretleri yoktu. Bu yüzden sefer sonrasında Ferdinand, Kanuni ile barış sağlamak istemiştir.
- Seferin sonucu olarak Avusturya İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti arasında İstanbul Antlaşması imzalanmıştır. Sefer bir yıl sürdüğünden dolayı antlaşma 1533 yılında yapılmıştır.
- Antlaşmaya göre, Osmanlı Devleti, Avusturya İmparatorluğuna birçok yaptırım uygulamıştır.
- Macar topraklarını işgal eden Osmanlı Devleti Avusturya’ya imparator olarak Yanoş’u göndermiştir. İstanbul Antlaşması’ndaki maddelere göre Kral Ferdinand ve onun yerine geçen hükümdarlar, Macaristan’da Yanoş’u mutlaka tanıyacaktır.
- Resmiyette Avusturya İmparatoru ve Osmanlı Sadrazamı eşit hak ve rütbelere sahip sayılacaktır. Ferdinand’ın bu maddeyi kabul etmesi ve imzalaması, Kanuni’yi kendinden daha önemli ve üstün gördüğünün kanıtıdır.
- Almanya Seferi’nin sonucunda Osmanlı Devleti, çok büyük başarılara imza atmıştır. Aynı zamanda Avusturya İmparatorluğu’ndan daha üstün olduklarını da tüm dünyaya duyurmuşlardır.
- Almanya Seferi’nden sonra Avusturya her fırsatta Osmanlı Devleti’ne saldırmaya çalışmışlardır. Fakat hiçbirinde kayda değer bir başarı sergileyememişlerdir.