2Aile Özellikleri Sıcak, Destekleyeci, Tutarlı, Dengeli, Düzenli aile ortamı
3İHMALÇocuğa, barınak, yiyecek, giyecek, eğitim, denetim, tıbbibakım, fiziksel, bilişsel ve duygusal yetilerinin gelişimi için gerekli olan gereksinimlerinin karşılanmasında yaşa uygun olan bakımın verilmemesi olarak tanımlanır.En yaygın, kötüye kullanım şeklidir.
4İhmalin Göstergeleri-I Tıbbi bakım ve hijyen koşullarının yerine getirilmemesi,Eksik ya da kötü beslenme,Büyüme geriliği ( Bu gerilik organik bir nedene bağlanamıyorsa),Sık sık kazaya uğruyorsa, ailesi çocuk hakkında soruları yanıtlayamıyorsa yada bilmiyorsa,
5İhmalin Göstergeleri-II İletişim kurmada güçlüğü var ise (Uyaran eksikliğine bağlı olarak)Zihinsel gelişme geriliği ve öğrenme güçlüğü var ise (Yetersiz beslenme ve uyaran eksikliğine bağlı olarak)Sağlık kurumuna başvurmakta gecikiliyor ya da baş vurulmuyorsa,Tedavi, bakım ve koruma önerilerine uyulmuyorsa,Yeterli derecede denetlenmiyorsa,Terkedilmiş ve evden kovulmuş ise ihmal var diyebiliriz.
6Fiziksel İstismarFiziksel istismar, İstismarın en çok tanınan şeklidir.‘Bir kaza olmaksızın, fiziksel travma ya da yaralanmalarla sonuçlan herhangi bir davranış biçimi’ olarak tanımlanır.
7Fiziksel istimar yaralanmaları Çimdikleme, ısırma, vurma, tekmeleme, yakma herhangi başka bir şekilde çocuğun bedenine zarar vermektir.Bu yaralanmaların bir kısmı, çocuk oyun oynarken, kaza ile olmuş olabilir, ancak yaraların yeri, yaralanmanın sıklığı istismardan şüphelenmeye yönlendirmelidir.
8Fiziksel İstismarın Sonuçları KISA DÖNEMDE GÖRÜLENLER:Morluklar,yaralar,kırıklar.
9UZUN DÖNEMDE GÖRÜLENLER: Düşük benlik saygısıSaldırganlıkBazen yasal olmayan davranışlarÖfke ve intikam duygularıKendine yönelik zarar verici davranışlarKaygı, korkuOkul sorunları ve başarısızlıkMutsuzluk ya da depresyonun diğer belirtileriMadde bağımlılığıEvden kaçma
10Duygusal İstismarDuygusal istismar sistemli bir şekilde çocuğun aşağılanması ya da görmezlikten gelinmesi gibi onun sağlıklı gelişmesini ciddi bir biçimde olumsuz etkileyen davranış kalıpları olarak kabul edilir.En sık görülen ancak en zor anlaşılan istismar biçimidir.Duygusal istismar, ihmal, fiziksel istismar ve cinsel istismar gibi tüm istismar türlerine eşlik eder.
11Duygusal İstismarın Türleri ReddetmeUmursamama (Aldırmazlık)YıldırmaYoksun bırakmaSözel olarak saldırganlıkAşırı baskıDavranış bozukluklarına göz yumma
12Cinsel İstismarÇocuğun, bir erişkinin cinsel gereksinim ya da isteklerinin doyumu için cinsel nesne olarak kullanılması ya da kullanılmasına göz yumulmasıdır.
13Cinsel İstismara Uğrayan Çocuklarda Ortaya Çıkabilecek Belirtiler Cinsel içerikli konulara aşırı ilgi ya da bunlardan aşırı kaçınmaUyku sorunları, kabuslarDepresyon ya da aile/arkadaş ilişkilerinde içe kapanmaTahrik edici davranışlarBedeninin kirli ya da zarar gördüğü şeklindeki söylemler, ya da genital organlarında bir sorun olduğu düşünceleriOkul devamsızlığı ya da kurallara uymamaÇizim, oyun ve fantazilerinde cinsel saldırganlık öğeleriAşırı sinirlilik, agresyonİntihar düşünceleri / girişimleri
14Cinsel İstismarın Belirtileri DUYGUSALDAVRANIŞSALSOSYALsorunlar bağlamında ortaya çıkar.
15Neden Bazı Çocuklarda Belirti Görülmez ? Yaşantı belirti çıkaracak düzeyde olmayabilir.Bu çocuklar istirmara ilişkin güçlüklerle başedebilecek güçte, korunma düzeyi yüksek çocuklar olabilir.Henüz klinisyenler ve araştırmacılar istismarın neden olabileceği sorunları nasıl ortaya çıkarabileceklerini tam olarak bilmiyor olabilirler.Çocuklar ‘kaçınma savunma düzeyini’ kullanarak, istismara ilişkin çatışma ve sıkıntılarını başarılı bir şekilde bastırabilir ve bu yol kısa süreli de olsa işlevsel olmuş olabilir.
16Etkilenme Derecesini Etkileyen Ara Değişkenler Bireysel özelliklerAile çevresiToplumun özellikleriÇocuğun olaya ilişkin düşünceleri
17Yeniden İstismara Uğrama Olasılığı Araştırmalar, cinsel istismara uğramış bireylerin daha sonra yeniden istismara uğrama olasılıklarının yüksek olduğunu göstermektedir.Bunun nedenleri;Bireylerin yaşadığı cinsel davranış o zaman diliminde, kendi davranış repertuarına uymayan bir davranıştır.Yeterlilik duygusunun azalması ve kendini değersiz hissetmesi,Çaresizliğin öğrenilmesi.
18İstismarı Önleme Adımları Öğretin (Bedeninin özel olduğunu)Dinleyin (özellikle bir şeyleri anlatmakta zorlanıyorsa)Zaman ayırın ve ilgileninTanıyın (Arkadaşlarını, bakıcıları, oynadığı alanları....)İzleyin (İstismarı önleme programlarını)(başlatın)Konuşun (İstismar hakkında)Danışın (Çocuğunuzun ya da başka çocukların istismarından şüpheleniyorsanız)
19Neler Yapılabilir ?Çocuklar size bir şey söylemek istediğinde, ONLARI DİNLEYİN.Çocukların başkaları hakkında anlattıklarını CİDDİYE ALIN.Çocuğunuz okulda başka çocuklar tarafından hırpalanıyor ,alay ediliyor ya da farklı davranılıyor ise bunu DİKKATE ALIN.
20Neler Yapılabilir ?Çocuğunuzun etrafındaki güvenebileceğiniz büyüklerin çocuğunuzla ilgilenmesini İSTEYİN,Çocuğunuzu güvenmediğiniz akraba, yetişkin ya da arkadaşlarla YALNIZ BIRAKMAYIN.
21Neler Yapılabilir ?Aşırı tepki vermeyin. Sakin ve durumu tepkisel olmadan ele alın. Çocuklar böylece sizin geri bildiriminize GÜVENEBİLSİN.Cezalandırmayın, bağırmayın,Bilgilendirin.
22Anne – Babalara Öneriler Olağan davranınÇocuğunuza inanınÇocuğu suçlamayınSuçlanacak olan yetişkindirDoğru yerden yardım isteyinÇocuğunuza güvende olduğu duygusu verinMeraklı olmayınOlanları tamamen unutmaya çalışmayınOlayların iyi taraflarını anlatma fırsatı verinAşırı koruyucu olmayın, kısıtlamayınEskisi gibi sevgi gösterinCinsel istismar konusunda eğitinDiğer çocuklarınızı ihmal etmeyin
23Yapılmayacaklar – Yapılacaklar Öğüt vermeKonuyu değiştirmeÖnemsiz detayları sormaSorunu entellektüelize etmeDuygusal davranmaOnun yerine karar vermeKaçamak baştansavıcı olmaHerşeyi kendi başına halletmeİlişki oluşturunDikkatli dinleyinDuygularla başa çıkınKonuşmaya teşvik edinSakin olunKendi kararlarını vermesine yardım edinGüvenilir ve doğal olunKendi karar vermesine yardım edin
24Yapılmayacaklar - Yapılacaklar “Neden-Niçin” soruları sormaOna acımaEspirilerle şımartmaResmi, soğuk duyarsız olmaSözünü kesmeYargılamaGörüşmeyi kısa kesme“Nasıl-Ne” sorularıOnunla birlikte hissedinEspiriyi uygun kullanınSıcak, duyarlı, doğal olunİletişimi açık bırakınBirey olduğunu unutmayınKapınızın her zaman açık olduğunu hissettirin
25Çok Önemli *****Çocuğun çeşitli kişiler tarafından tekrar tekrar sorgulanmasını azaltın. İstismarın bir başka türüne aracı olmayın.
26Ailelerin Çocuklarını Cinsel İstismardan Korumaları İçin Yapılması Gerekenler
27Anne baba olarak, cinsel istismar konusunda bilgili ve bilinçli olmak Çocuğun, anne baba tarafından cinsel istismar konusunda bilgilendirilmesiÇocuğun cinsel gelişiminin yakından takip edilmesiÇocukla açık iletişim kurulmasıÇocuğa ilgi ve şefkat gösterilmesi, güven ve sevginin belirtilmesinden kaçınılmaması,
28HAYIR ! !Bu beden senindir ve senin iznin olmadan bedenine kimse dokunamaz. Hiç kimsenin seni, kendine dokundurtmaya da hakkı yoktur. Birisinin senden özel yerlerine dokunmanı istemesi ya da seninkilere dokunması saklayacağın bir sır değildir. Anlatmama sözü vermiş olsan bile, anlatırsan başına çok kötü şeyler geleceği söylenmiş olsa bile, böyle bir şey olursa anlatmalısın. Mutlaka söylemelisin. Sır saklaman gerektiği doğrudur. Ama bu bir sır değildir. Çünkü bu sana yapılan çok kötü bir davranıştır.