Reuters haber ajansının özel haberine göre, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) sağladığı fon miktarı, koronavirüs salgını döneminde yüzde 25 oranında azaldı. Finansmandaki büyük düşüş, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı kesintilerden kaynaklanırken Vaşington’un, gelecekte DSÖ’ye vereceği desteği yeniden değerlendireceği belirtildi.
Biden döneminde artış bekleniyor
DSÖ’nün önümüzdeki iki yıllık bütçesindeki ABD fonlarının, Aralık 2021’de ABD Başkanı Joe Biden’ın yönetimi tarafından kararlaştırılan, 280 milyon dolar da dahil olmak üzere yeni taahhütler ile birlikte artması bekleniyor. Ancak Biden yönetiminin, Vaşington’un küresel örgüte gelecekte vereceği destek konusunda da şüpheler uyandırdığı belirtildi.
ABD’den yardım azaldı fakat toplam bütçede artış var
Reuters haber ajansı tarafından incelenen ve henüz kamuya açıklanmayan bir bütçe belgesinde yer alan geçici verilere göre DSÖ, 2020 ve 2021’de ABD’den 200 milyon dolar daha az yardım aldı. Ancak DSÖ, diğer bağışçılardan daha fazla fon toplamayı başardı ve bu da toplam bütçesinde bir artış sağladı.
Geçici verilere göre Vaşington, DSÖ’ye son iki yıllık bütçesi için 2018-2019’daki 893 milyon dolar yerine 672 milyon dolar ödedi.
Sonuç olarak, ABD’nin artık DSÖ’nün en büyük bağışçısı olmadığı, onun yerine Almanya’nın son iki yılda DSÖ’ye 1 milyar dolardan fazla yardım yaparak, en büyük bağışçı konumuna geldiği belirtildi.
Bill ve Melinda Gates Vakfı, 2020-2021’de çocuk felcini ortadan kaldırmak için harcadığı 584 milyon dolar ile DSÖ’nün en büyük üçüncü bağışçısı oldu.
Başkan olduğu dönemde Trump, DSÖ’yü Çin’e çok yakın olmak ile suçlamıştı ve ABD’yi DSÖ’den uzaklaştırmak için adımlar atmıştı. Biden yönetimi ise ABD’nin DSÖ’ye yeniden yaklaşmasını sağladı ve finansmanı yeniden sağlama sözü verdi.
ABD fonlarının yaklaşık üçte birinin, iki yılda bir yaklaşık 230 milyon dolar olarak ödenen zorunlu üyelik ücretleri olduğu belirtildi. Zorunlu üyelik ücretinin, DSÖ’ye harcamada esneklik sağladığı ve DSÖ’nün parayı en çok ihtiyaç duyulan yere yönlendirmesine izin verdiği aktarıldı. Ancak fonların çoğu, ABD hükümeti tarafından seçilen alanlara gitti.
DSÖ finansmanının en büyük kısmını, fonların nerede kullanılması gerektiğine karar veren devletlerden veya özel bağışçılardan gelen gönüllü katkılar oluşturuyor. Bu durum da, bağışların tamamı koronavirüs salgını ile mücadelede kullanılamayacağı için, DSÖ’nün fonların bir kısmının kullanımını ertelemesine yol açıyor.
Kaynak: Reuters
Derleyen: Berkcan Tuner