Önceki yazılarımda Anayasa yapma ve değiştirme hakkında yazılar yazmıştım. Bu yazıların kaynağı anayasa teorisiydi. Kitapların yazmadığı bir konu 15 Temmuz ile birlikte ortaya çıktı.
Eğer darbe gerçekleşseydi, iktidarı ele geçiren güç, (benim bu konuda itirazlarım olsa da) anayasa öğretisine göre anayasa yapma hakkına sahip olacaktı. Bu hak, bir yandan 1982 Anayasasının yok sayılma hakkını, bir diğer yandan yeni bir anayasa yapma hakkını içerecekti.
Bu noktada, anayasa yapma hakkı, 1982 Anayasasının hükümlerini dikkate almadan anayasa yapabilmekken; burada ne Meclis'te nitelikli çoğunluk aranacaktı ne de diğer usullere uyma. Sadece 1982'de olduğu gibi halk oyu aranabilecekti. Bu bile şüpheliydi.
Darbe gerçekleşseydi, Meclis olmayacaktı. Milletvekilleri dağılacaktı. Karar alma mekanizması, darbeyi yapanların belirleyecekleri kişilerden ve organlardan oluşacaktı.
Yeni bir Anayasa kabul edilinceye kadar, 1982 Anayasasının yok sayıldığı ilan edilecekti. Geçici bir metin ilan edilecekti. Darbecilerin sınırsız ve sorgulanamaz güçlerinin olması mümkündü. Ancak darbe engellendi.
Benim görüşüm ise, asli kurucu iktidar olarak adlandırılan darbe iktidarlarının, aslında halkın baskı altında olduğu bir dönemde halka başvurması nedeniyle, bu anayasanın halk tarafından kabul edilse bile, hukuki yönden en azından irade fesadı hallerinden sayılmasıydı. Bu görüşümde şu an için de bir değişim yok.
Kısaca; gerçekleşen darbe bireylerin davranışlarını ve düşüncelerini muhakkak etkilemektedir. Bu durumda, bireylerin özgür iradelerini yansıtmaları güçtür. Bu nedenle, darbe sonrası halk oylaması yapılsa bile, kabul edilen anayasa hukuki yönden çok ta sıhhatli bir anayasa değildir.
Peki ya, darbe püskürtüldü. Şimdi ne olacak.
Anayasa teorisi, yalnızca darbe yapılması üzerine kurulmuş. Darbeyi yapan, anayasayı yapar. Hatta teori yönünden, halk oyuna sunulur ifadesi bile yer almıyor, anayasa yapma ifadesi yer alıyor.
Bu noktada, teori yanlı kalıyor. Son olay bunu ortaya koydu. Darbe yapanları, teori hak sahibi kılmışken, darbe püskürtenleri açıklamamış görünüyor.
Açıklamamış olmak sorunu çözmüyor, tabii.
Darbeyi püskürtenler, en az darbeyi gerçekleştirebilenler kadar güçlüdür. O zaman, darbe yapanlar anayasa yapma hakkına sahipken, darbe püskürtenler neden bu hakka sahip olmasın?
Anayasa hukuku kitapları yanlış yazmamıştır, sanırım. Yanlış yazmadılarsa, darbeyi yapanlar asli kurucu iktidar sahibidir, ancak ya darbeyi püskürtenlerin iktidarı hangisidir?
Anayasa hukuku kitapları ve anayasa hukukçuları, sadece darbe yapanları açıklamış olamaz, değil mi? Demokrasi diyoruz ya, demokrat bir anayasa hukukçusu neden darbe püskürtenleri açıklamamış olsun.
Bakın bu yazıyı, başka bir yerde bulamazsınız. Neden bu konu tartışılmıyor. Teorinin, sadece darbe yapanlar açısından oluşturulmuş olması beklenmemelidir.
Allah'ın selamı üzerinize olsun.