Deniz bir kez endişeli
Zamanımızın en güçlü güçlendirici roketi, Elon Musk şirketinden Falcon Heavy'dir: 63 kilogramı düşük referans yörüngesine, neredeyse 800 bin kilogramı jeo-transfer yörüngesine koyabilir ve Mars'a uçarken yük kapasitesi 27 tona ulaşabilir. Gelecek vaat eden Amerikan Uzay Fırlatma Sistemi, modifikasyona bağlı olarak 16 ila 95 tondan düşük bir referans yörüngesine fırlatılabilecek. Bu füzelerin her ikisi de, Amerika Birleşik Devletleri'nin gezegenimizin uydusuna insan uçuşları çerçevesinde kullandığı eski Saturn V için bu gösterge açısından daha düşük: roket hala insanlığın şimdiye kadar inşa ettiği en fazla yük kapasitesi olmaya devam ediyor.
Ancak, 60'larda, Soğuk Savaş tüm hızıyla devam ederken, bu bile yetersiz görünüyordu. Çok büyük bir uzay aracını, örneğin bir yörünge istasyonunu bir seferde yörüngeye gönderebilecek bir taşıyıcıya ihtiyacımız vardı. Ayrıca, o yıllarda bilim adamlarının silah sistemlerini yörüngeye yerleştirme olasılığı üzerinde çalıştıklarını da belirtmek önemlidir.
Böylece, 1962'de, süper ağır bir fırlatma aracı projesi olan Sea Dragon ortaya çıktı. Açık kaynaklardan gelen verilere göre, taşıyıcı 550 ton ağırlığındaki bir kargoyu alçak yörüngeye koyabilir. Proje bir bilim adamı olan Robert Truax tarafından yönetildi. Elbette, roketin boyutu en çılgın beklentileri aşacaktı: 150 metre uzunluğunda ve 23 çaplı Sea Dragon, tüm fırlatma araçlarının en büyüğü olacaktı. Uzak bir karşılaştırma bile, Saturn V'in gelecek vaat eden bir taşıyıcının arka planına karşı sadece bir cüce olduğunu anlamak için yeterlidir.
En ilginç şey, roketin denizden başlaması gerektiğiydi. Ve herhangi bir ön hazırlık yapmadan: Yüzen gemi yardımıyla fırlatma alanına kolayca teslim edilebilir ve fırlatılabilir. Fırlatma için, taşıyıcının tabanına çok büyük bir balast tankının takılması gerekiyordu: bu, roketin fırlatma anına kadar dik konumda tutulmasına izin verecektir. Bu pozisyonda roketin bir kısmının deniz yüzeyinin altında olması ve kargonun su yüzeyinin üzerinde yükselmesi de önemlidir. Bu nedenle ona neredeyse her gemiden ulaşmak kolaydı.
Bununla birlikte, seçilen programın ana nedeni başka yerde yatmaktadır. Her şey parayla ilgiliydi. Sea Dragon'un pahalı bir uzay üssüne veya ilgili altyapıya ihtiyacı yoktu. Ve o dönemde var olan kozmodromların hiçbiri, Dragon'un güçlü motorlarına dayanamaz ve erimezdi. Su ile her şey farklıdır: Sorun sadece bazı sistemlerin kendisine zarar verebilmesiydi.
Bundan kaçınmak için birçok önemli parçanın Deniz Ejderhasının üzerine yerleştirilmesi istendi. Genel olarak, tahminlere göre, önerilen fırlatma planını uygulama maliyetleri, "uzay" standartlarına göre çok küçük olan bir kilogram kargo için 60 ila 600 $ arasında değişebilir.
Tasarım, Big Dumb Booster konseptine veya "Büyük ilkel taşıyıcıya" dayanıyordu. Bir yapının hacminin üçüncü derece boyutlarla orantılı olması ve yüzey alanının sadece ikinci derece olması esasına dayanır. Basitçe söylemek gerekirse, roket olabildiğince düşük teknolojili olmalı (kelimenin tam anlamıyla) ve güçteki artış, sadece taşıyıcının boyutunu artırarak elde edilmeliydi. Kurtarmanın mümkün olduğu her yerde kurtarmak gerekiyordu.
İleriye bakıldığında, konseptin somut halini mevcut taşıyıcıların hiçbirinde bulamadığını söylemeye değer, ancak füzeleri olabildiğince basit ve ucuz yapma eğilimi şimdi açıkça görülüyor. Bu Falcon 9 ve gelecek vaat eden Rus "Irtysh" ve hatta Blue Origin'den yeni bir roket - New Glenn. Hepsi olabildiğince basit kabul edilebilir: Tek istisna, geri dönen ilk aşama. Ancak bu Irtysh'ı ilgilendirmez.
Teknik taraf
Kavramın temelleri açık, ancak taşıyıcının kendisi neydi? Teknik olarak, iki aşamalı bir roketti. İlk aşamayı gazyağı / sıvı oksijen yakıt buharı ile çalışan bir ağır hizmet motoruyla donatmak istediler. Yakıtla ilgili herhangi bir sorun olmamalıydı. Uçak gemisini kullanmak istedikleri görevdeki destek gemisinin elektroliz yoluyla suyu hidrojen ve oksijene ayrıştırması gerekiyordu.
İkinci aşama yakıt tankları sıvı hidrojen ile doldurulmuş ve her iki aşamanın oksitleyici tankları oksijen ile doldurulmuştur. Yakıt ikmalinden sonra, ilk etabın balast tankları suyla dolduruldu ve roket suya dikey olarak yerleştirildi. İlk aşama motoru çalıştırıldıktan sonra 80 saniye çalışmak zorunda kaldı: faaliyeti sırasında roket yaklaşık 40 kilometre yükseklik kazanmalıydı.
İkinci aşama da sıvı hidrojen ve sıvı oksijenle çalışan, 6 milyon kgf itme gücüne sahip süper güçlü bir motora dayanıyordu. İkinci aşama motorunun kapanması sırasında roket 230 kilometre yüksekliğe ulaştı. İlk aşamanın, fırlatma sahasından 300 kilometre aşağıya sıçraması gerekiyordu: bilim adamları, yeniden kullanım olasılığı üzerinde çalışıyorlardı.
Roket gövdesini yedi milimetre kalınlığında alaşımlı çelikten yapmak istediler; üretimi denizaltı gövdesinden daha zor değildi. Aslında roketin tersanede üretilmesi gerekiyordu: proje, kendisinden önceki görevi yerine getirebileceğine inanılan gemi inşa şirketi Todd Shipyards tarafından bile düşünüldü.
Ancak üretime başlama kararları mühendisler tarafından değil, yukarıda duran kişiler tarafından verilmektedir. Ve bir noktada, Deniz Ejderhasını uygulamak için çok pahalı buldular. Para eksikliği, Sea Dragon'a dahil olan tüm departmanın ve Mars'a insanlı uçuşlar için projelerin kapatılması gerektiğine neden oldu.
Bunda şaşırtıcı bir şey yok: 60'lı yılların ortalarında, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir adamı aya fırlatmak için hazırlıklar aktif olarak gerçekleştirildi. Tüm programlar için yeterli para olmayacaktı. Apollo programının toplam maliyeti hakkındaki bilgiler 1974 yılında ABD Kongresinde yapılan bir duruşmada açıklandı - ay programı ABD vergi mükelleflerine 25,4 milyar dolara mal oldu: uzmanlar, enflasyonu hesaba katarak, bu miktarın 2008'de yaklaşık 163 milyar dolara eşit olduğunu hesapladı. ...
Bir adamı uzaya fırlatmak için umut verici bir roket kullanılabilir mi? Teorik olarak evet. Ancak astronotları fırlatmak için Sea Dragon, ilk olarak gereksiz ve ikinci olarak yetersiz bir şekilde test edildi. Ne de olsa, o zamanki yer tabanlı kozmodromlardan uzay roketleri bir yıldan fazla bir süredir fırlatılmıştı ve bu, deniz kozmodromları hakkında söylenemezdi.
Genel olarak, bu kadar büyük ve güçlü bir roket için neredeyse hiç amaç ve hedef yoktu. Pek çok yönden Sea Dragon, 60'ların güneş sistemini insan fethi yanılsamasının vücut bulmuş haliydi. Ve sadece değil. Aynı sorun şu anda, gerekirse yılda birkaç fırlatma yapmak için gerekli olan diğer süper ağır vasıtalarla (tabii ki o kadar güçlü olmayan taşıyıcılarla) karşı karşıya.