Okul Türleri
İlkokul (Birincil Okul)
Önce bütün çocuklar dört yıl (Berlin ve Brandenburg eyaletlerinde altı yıl) ilkokula giderler. Genelde ikamet ettikleri yerin yakınındaki ilkokullara giderler. Bazı eyaletlerde ebeveynler çocuklarının ilkokulunu kendileri seçebilirler.
İlkokulun son sınıfında, daha sonra çocuğun hangi ileri düzeydeki okula gideceğine karar verilir. Bunun için ilkokulun öğretmenleri, ebeveynlerle görüşmeyle bağlantılı olması gereken bir tavsiyede bulunurlar (“geçiş tavsiyesi”). Çoğu eyalette ebeveynler çocuklarının ilkokuldan sonra hangi ileri düzeydeki okula gideceğine karar verebilirler. Tavsiye açısından ilkokul notları ve öğretmenlerin çocuklarla ilgili değerlendirmeleri belirleyicidir.
İleri Düzeydeki Okullar (Ortaokul ve Lise)
Almanya’da ortaokul ve lise düzeyinde okul sistemi çok çeşitlidir. Ebeveynlerin, çocuğun kendisi ve öğretmenleriyle birlikte hangi okulun çocuk için doğru seçim olduğuna karar vermeleri gerekmektedir. Eğitim müdürlükleri bununla ilgili bilgiler vermektedir.
Bazı eyaletlerde çocuğun ileri düzeyde bir okula deneme amaçlı gitmesi mümkündür. Düzenlemelere ilişkin toplu bakışı eğitim bakanları konferansının internet sitesinden almak mümkündür (sağ sütundaki linke bakınız).
İleri düzeyde okul türleri şunlardır:
Hauptschule (9. ya da 10. sınıfa kadar)
Realschule (10. sınıfa kadar)
Farklı düzeylerde eğitim veren okullar (buralardan Hauptschule ya da Realschule diplomaları alınabilir)
Gymnasium (12. ya da 13. sınıfa kadar)
Gesamtschule (Gymnasium üst basamağı olan ve olmayan okullar, bu okullardan tüm diplomalar alınabilir)
Birçok eyalette, Hauptschule ve Realschule’nin eğitim düzeylerinin organizasyon açısından birleştirildiği ileri düzeyde okul türleri vardır. Bu okullarda gençler hem Hauptschule, hem de Realschule diploması alabilirler:
Mittelschule (Sachsen, Bavyera)
Sekundarschule (Sachsen-Anhalt, Bremen, Berlin)
Regelschule (Thüringen)
Oberschule (Brandenburg, Niedersachsen)
Geliştirilmiş Realschule (Saarland)
Realschule artı ve bağlantılı ya da birleştirilmiş Hauptschule ve Realschule (Rheinland-Pfalz)
Entegre Hauptschule ve Realschule ya da Stadtteilschule (Hamburg)
Regionalschule (Rheinland-Pfalz, Mecklenburg-Vorpommern, Schleswig-Holstein)
Werkrealschule (Baden-Württemberg)
Gençler, Hauptschule ya da Realschule diplomasını aldıktan sonra genel yüksek okul olgunluk sınavına (Abitur-lise bitirme sınavı) ya da mesleğe bağlı yüksek okul sınavına (Fachabitur-mesleki lise bitirme sınavı) kadar lise düzeyinde bir okula devam edebilirler. Daha sonra bir üniversitede ya da yüksek okulda eğitim alabilirler. Ayrıca gençler Hauptschule ya da Realschule diplomasını aldıktan sonra meslek eğitimine başlayabilir ve meslek okuluna gidebilirler. Bir Realschule diploması, Hauptschule diplomasına göre daha fazla mesleğin yolunu açar.
Gymnasium’da veya Gymnasium düzeyindeki üst basamaklı okullarda eğitim 12. veya 13. yıldan sonra genel yüksek okul sınavı ile (Abitur) sona erer ve üniversiteler ve yüksek okullarda eğitim hakkını kazandırır. Mesleki yüksek okul sınavı meslek yüksek okullarında ve yüksek okullarda eğitim hakkını kazandırır.
Bazı eyaletlerde Realschule diploması alındıktan sonra meslek okullarında da genel yüksek okul sınavına girilebilmektedir.
Gereken performans yerine getirildiği takdirde okul süresi esnasında bir okul türünden diğerine geçmek prensip olarak mümkündür.
İpucu
Eyaletinizde hangi ileri düzeyde okullar olduğu, bu okullarda hangi diplomaların alınabildiği ve bu diplomalarla hangi eğitim yoluna devam edilebileceği hakkında bilgi edinin! Her eyaletin kültür ve eğitim bakanlığının kendine ait bir internet sayfası vardır, burada tüm eğitim kariyerleri açıklanmaktadır. Okul idaresi ve okulların kendileri de danışmanlık yapmaktadır. Çoğu okul (çoğunlukla ders yılının başında), ebeveynlerin ve çocukların seçenekler hakkında bilgi alabilecekleri bir “açık görüşme günü” düzenler.
Kontrol Listesi
Bölgelerdeki okulların sunduğu seçenekler çoğu zaman farklılıklar göstermektedir. Eğitim müdürlüğünden, internetten ya da diğer ebeveynlerden yakınınızdaki okullar hakkında bilgi alabilirsiniz. Aşağıdaki sorular, çocuğunuza bir okul seçerken size yardımcı olabilir.
Okul hangi diplomaların alınmasına imkan sağlıyor?
Okulun ek ders seçenekleri (örneğin yabancı diller) neler?
Çocuklara yönelik ek seçenekler var mı (örneğin kollar, spor kursları, müzik-kültür seçenekleri ya da tiyatro oyunculuğu)?
Ek teşvik seçenekleri var mı (örneğin dil teşviki, etüt)?
Öğrenme sorunları olan çocuklar nasıl destekleniyor?
Okuldaki mekanlar nasıl tasarlanmış?
Okulda tam gün ya da öğleden sonra bakım seçeneği sunuluyor mu?
Okulda sıcak bir öğle yemeği çıkarılıyor mu?
Veli toplantıları düzenleniyor mu ya da ebeveynlere yönelik başka seçenekler var mı?
Özel Destek Seçenekleri
Almanca dışında bir anadille büyüyen çocuklar ve gençler için anaokulunda ve okulda, Almanca olarak, kısmen de kendi anadillerinde özel dil teşviki seçenekleri sunulur. Şu anda tüm federal eyaletlerdeki anaokullarında ya da okula başlamadan önce, çocukların bireysel teşvik ihtiyacını belirlemek için dil testleri yapılıyor. Bunu, federal eyalete bağlı olarak çeşitli teşvik seçenekleri izliyor.
İpucu
Çocuğunuzun başarılı bir eğitim alması için iyi Almanca konuşması önemlidir. Bu nedenle dil teşviki seçeneklerinden yararlanın! Bazı federal eyaletlerde, teşvik ihtiyacının belirlendiği çocuklar için Almancayı teşvik seçeneklerine katılım zorunludur. Birçok eyalette okul türüne bağlı olarak bazı anadilleri (örneğin Türkçe, İtalyanca, Rusça, İspanyolca) yabancı dil olarak okulda öğrenmek de mümkündür. Almanca teşviki seçenekleri ve okulda anadil öğrenim imkanlarına ilişkin bilgileri doğrudan çocuğunuzun gittiği anaokulundan veya okuldan, göçmen danışmanlığından ve genç göçmenlere yönelik hizmetlerden edinebilirsiniz.
Okula devam ettikleri dönemde Almanya’ya gelen çocukların ve gençlerin özel bir desteğe ihtiyaçları vardır.Bunlar için normal okul sınıflarına geçmeden önce, özel yeterliliklere sahip öğretmenlerin eşlik ettiği teşvik ya da dil öğrenme sınıfları bulunuyor. Sizin çocuğunuza yönelik olarak hangi seçeneklerin sunulduğunu eğitim müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.
Bölgenizde Alabileceğiniz Bilgiler
İkamet ettiğiniz yerde buralardan daha fazla bilgi alabilirsiniz:
Eğitim müdürlüğü/Eğitim dairesi
Okullar/Okul İdaresi
Ebeveyn temsilciliği ve ebeveyn ağları
Yetişkin Göçmenlere Yönelik Göçmen Danışmanlığı
Genç Göçmenlere Yönelik Hizmetler
Göçmen organizasyonları