Gastrin midedeki G hücreleri tarafından salgılanan bir hormondur. Bu hormon mideden (paryetal hücrelerden) asit salınımını uyarır. Değeri gün boyunca dalgalanmalar gösterse de sabah erken saatlerde en düşük seviyededir.
Gastrin Hormonu Normal Değeri Kaçtır?
- <100 pg/mL yani 100 pg/mL değerinin altında olmalıdır. Test mutlaka sabah aç karına yapılmalıdır.
Testi Amacı
- Gastrinoma (Zollinger-Ellison Sondromu) hastalığının araştırılmasında kullanılır. Gastrinomo pankreas veya onikiparmak bağırsağı seviyende gelişen bir tümördür. Bu tümör gastrin hormonu salgılar. Gastrinin aşırı üretilmesi mide asidinin de aşırı üretilmesini sağlar. Bu da inatçı mide ülserlerine neden olur.
- Mide asidinin yetersiz salgılandığı (aklorhidri) durumlarda ve pernisiyöz anemisinin(bir kansızlık türü) araştırılmasında kullanılır. Pernisiyöz anemi, B12 vitamini eksikliğine bağlı gelişen bir kansızlıktır. Bu kansızlığın sebebi midede vitaminin emilimi için gerekli olan proteine(intrensek faktör) karşı savunma hücrelerinin saldırmasıdır. Dolayısı ile diyette yeterince B12 vitamini alınsa bile yeterli miktarda emilemez.
Gastrin Yüksekliği Nedenleri
Gastrinin fonksiyonu midede asit salınımını arttırmaktır. Midedeki asit seviyesi düştüğünde bu hormon devreye girer ve asit üretimini uyarır. Tam tersi artmış mide asidi ise gastrinin salınımın azaltır. Gastrinin yüksekliği ile birlikte mide asidi normal, hafif yüksek veya yüksek olabilir. Bu durumlara neden olan hastalıklar farklıdır.
Gastrinle Birlikte Mide Asidinin de Arttığı Durumlar
- Gastrinoma
- Midedeki G hücrelerinde (gastrinin salgılandığı hücreler) aşırı çoğalma (hiperplazi).
- Mide ameliyatı sonrası
Gastrinin Yüksek, Mide Asidinin Normal Olduğu Durumlar
- Atrofik gastrit: Mide iç yüzü saran salgı bezleri ve hücrelerin gerilemesi, küçülmesi ile sonucu oluşan mide iltihabıdır.
- Pernisiyöz anemi
- Bazı mide kanserlerinde
- Midede asit salgısını uyaran vagus sinirinin ameliyat ile kesilmesi (ülser tedavisi amacıyla yapılır).
- Mide koruyucu (gastrik asit inhibitör) tedavisi alanlarda
Gastrinin Yüksek, Mide Asidinin Hafif Yüksek Olduğu Durumlar
- Şeker hastalığı
- İltihaplı romatizma hastalığı (Romatoid Artrit)
- Böbrek yetmezliği hastalığında. Kreatinin değerinin 3 mg/dL seviyesinin üzerinde olduğu böbrek yetmezliği hastalarının yarısında gastrin yüksekliği görülür.
- Feokromasitoma: Böbrek üstü bezlerinden köken alan ve tansiyon yüksekliği ile kendini gösteren bir tümör.
- Vitiligo hastalığı
- Mide çıkışında tıkanıklık olması
- Vagus sinirini kısmi kesisi (ülser tedavisi amacıyla)
Gastrin Düşüklüğü Nedenleri
Düşüklüğü daha az rastlanan bir durumdur.
- Tiroid bezinin yetersiz çalışması (hipotiroidi)
- Bazı antidepresanlar (trisiklikler) ve antikolinerjik ilaçlar
- Midede asit salgısını uyaran vagusun ameliyat ile kesilmesi ve bunun yanında midenin bir kısmının alınması (Vagotomi+antrektomi)
Gastrin yüksekliği her zaman bir hastalığa bağlı değildir. Yüksek proteinli beslenme gastrinin 2-5 kat yükselmesine neden olabilir.