Oyun oynamak çocuklar için nefes almak kadar doğal bir şeydir. Irkları, dilleri ne olursa olsun oyun onların doğal iletişim yoludur (Drewes, 2006). Çocuklar oyun aracılığıyla bilgi edinir ve oyun oynamak çocuğun sağlıklı gelişimi için bir gerekliliktir. Oyun oynamak, stresi azaltırken aynı zamanda çocukların duygusal açıdan gelişmelerine de yardımcı olur. Oyun oynamak eğlencelidir, çocukların streslerini ve kaygılarını kontrol edebilmelerine olanak sağlar.
Oyun oynamak çocuğun gelişimi için sadece temel değil aynı zamanda kritiktir. Oyun o kadar önemlidir ki 1989 tarihli Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Madde 31.1'de “Çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme, oynama ve yaşına uygun eğlencede (etkinliklerinde) bulunma ve kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkı” Birleşmiş Milletlerce (UN) desteklenir. Oyun, çocukların yetişkin-çocuk ilişkileri kurması ve dürtüsel kontrollerini sağlaması için kritik öneme sahip neden-sonuç odaklı düşünmeyi geliştirmesi, stresli deneyimlerin üstesinden gelmesi ve sosyal becerileri öğrenmesi için gelişimsel olarak en uygun ve en güçlü araçtır (Chaloner, 2001).
Oyun oynamak aynı zamanda sinir hücreleri arasındaki bağlantıların oluşumu yoluyla beyni uyararak gelişimi destekler. Bu süreç ince ve kaba motor becerilerin gelişimine yardımcı olur. Bununla birlikte oyun; çocuğun duygularla iletişim kurmasına, düşünmesine, yaratıcılığına ve problem çözmesine olanak sağlayarak çocuğun dil becerilerini ve buna bağlı olarak da sosyal yeteneklerini geliştirmesine yardımcı olur. Ek olarak oyun oynamak çocuğunuzun aile kurallarını, ondan ne beklenildiğini ve toplumda nasıl davranması gerektiğini öğrenmesine de katkı sağlar.
Ayrıca oyun oynamak çocukların problem çözme becerilerini geliştirerek yeni deneyimlerin ve kaygıların üstesinden gelebilmelerini sağlar ve bu noktada çocuğa güç ve kontrol hissi verir. Bunun sonucunda da çocuğun özgüven ve başarı hissini geliştirmesine yardımcı olur (Drewes, 2005).
Oyun ve oyun temelli müdahalelerle çocuklar sözsüz ve sembolik olarak iletişim kurabilir. Çoğu çocuk günlük hayattaki kaygılarının ve problemlerinin kendi kendilerine oyun oynayarak üstesinden gelmeye çalışsa da bazen bu noktada zorlanabilir ve işe yaramayabilir. Bu yüzden de problemleriyle başa çıkmak ve problemlerinin üstesinden gelmek için bir oyun terapistinin profesyonel yardımına ihtiyaç duyabilirler.
Oyun aynı zamanda, oyun terapistleri tarafından çocukların duygusal ve davranışsal problemlerine yardımcı olmak için de kullanılır. Oyuncaklar çocuğun kelimeleri olur ve dile gelirler (Landreth, 1991). Drewes’un da (2009) bahsettiği gibi çocukları tedavi etmede kullanılan oyun terapisinin tarihi 1930’lara, Hermione Hug-Hellmuth, Anna Freud, Melanie Klein’a kadar dayanır. Virginia Axline’ın (1947) Çocuk Merkezli Oyun Terapisi ve Susan Knell’in (1993) Bilişsel Davranışçı Oyun Terapisi gibi birçok yetişkin terapisi çocuklara uygulanmak için uyarlanmıştır. Çocuğun direkt olarak itiraf etmesi ya da terapistle konuşması zor olabilecek kaygı yaratan korkularının üstesinden oyun oynayarak gelebilmesi için oyun terapistleri oyun terapisini güvenli, duygusal olarak destekleyici, rahatlatıcı bir ortamda kullanırlar ve oyunun tedavi edici güçlerinden faydalanırlar.
Klinik Psikolog Dr. Didem Altay, Ph.D., CPsychol
DBE| Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi
DBE Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık Merkezi
Bizi Arayın Terapistlerimiz