Güneş ve ay dünyadan bakıldığında aynı boyutta görünür. Bunun çok basit bir sebebi vardır. Güneşin çevresi 1.400.000 km, ayın çevresi ise 4500 km'dir. Yani Güneş, Ay'dan yaklaşık 400 kat daha büyüktür. Ancak Güneş dünyadan 150.000.000 km uzakta bulunurken Ay 384.000 km uzaktadır. Yani Güneş Ay'dan yaklaşık 400 kat daha uzaktadır. Güneş daha uzakta olduğu için Ay ondan küçük de olsa dünyadan aynı boyutta görünürler.
Ayın Evreleri
Güneş hep aynı kalsa da ay sürekli şekil değiştirir. Burada Juliet'in sözleri gelir akla: "Ay üzerine yemin etmeye kalkma lütfen. Her gece gökyüzünde şeklini değiştiren kararsız aya benzer sonra senin aşkın da."
Ay'ın bu değişimlerine evre denir. Ay'ın görebildiğimiz parçası, güneş ışığıyla aydınlanan parçasıdır. Ayın evreleri neden oluşur? Ay, Dünya çevresinde dolanırken güneş ışınlarını farklı açılardan alır ve biz bu yüzden onu farklı şekillerde görürüz. Ay'ın dünya çevresindeki turu yaklaşık bir ay sürdüğünden dolayı evleri de bu periyotla tekrarlanır. Evrelerin ilk yarısına ay büyüyor denir; evrelerin ikinci yarısına ay küçülüyor denir. Bu dönüş zamanlarının aynı olmasının asıl nedeni Ay'ın dünya etrafında dönüşünün Dünya'nın Ay'a uyguladığı çekim kuvveti ile kontrol edilmesindendir. Bu olaya dönen yörünge çifti denir.
Ay'ın Görünmeyen Yüzü
Ay'ın kendi ekseni etrafında bir tur dönmesi Dünya etrafında bir tur dönmesi ile aynı zamanda gerçekleşir. Yani Ay'ın bir yüzü hep bize dönük kalır, diğer yüzü ise görünmez. Bu saklı kısmı sadece 1959 yılında ayın arka tarafına geçen bir uzay aracı sayesinde görebildik.
Isı ve Işık Kaynağı Güneş
Helyum ve hidrojen gazlarından oluşan Güneş'in en dış katmanı o kadar parlaktır ki 1.5 milyon km uzaktan bile Dünya'yı aydınlatır.
Ay ve Güneş Tutulmaları
Dünya ve Ay, zaman zaman birbirleriyle Güneş'in arasına girerler. Bu olaya tutulma denir çünkü arada kalan diğerine gelen Güneş ışığını tutar.
Ay Tutulması: Ay, Dünya'nın arkasında dolanıp gölgesine girdiğinde Ay Tutulması olur. Birkaç saat sürer. İnsanlar merakla ay tutulmasını izlerler. Eğer dolunay sırasında oluşan bir tutulmayı izlerseniz Ay'ın yüzey,nde bir karanlık gölge görürsünüz. Bu Dünya'nın gölgesidir.
Güneş Tutulması: Ay, Dünya ile Güneş arasına girer ve Dünya üzerinde birkaç km genişliğinde bir gölge oluşturur. Tam güneş tutulmasının izlenme şansı düşüktür çünkü küçük bir bölgeden görülür ve yalnızca birkaç dakika sürer.
Ay Tutulması Hikâyesi
- Tutulma kehanetleri ile yerlileri korkutan Avrupalı kaşiflerin hikâyeleri günümüzde de anlatılır.
- Eski çağlarda Çinliler'in ay tutulması hikâyesi, Ay'ın üç ayaklı dev bir kurbağa tarafından yutulduğuna dair bir inanış şeklindedir. Çinliler, bu olayı M.Ö. 1360 yıllarında da astronomik olarak kayda geçmişlerdir.
NeOldu.com / Özel Haber