Öncelikle merhabalar.
Aşağıya birkaç kaynak vereceğim, biraz daha detaylı ve daha çok şey öğrenebilmek için oraya bakabilirsiniz.
Yirminci yüzyıldan önce evrenin statik olduğu düşüncesi hâkimdi. Ancak 1920’lerde Edwin Hubble tarafından yapılan gözlemler, evrenin genişlemekte olduğunu gösterdi.
1927’de E. Hubble ölçebildiği gökadaların uzaklıklarını ve hızlarını çizdiğinde birbirlerine orantılı olduğunu buldu ve bu sonucu PNAS dergisinde yayınladı.
Bu grafiğe Hubble Diyagramı, hız ile uzaklık arasındaki ilişkiye Hubble Kanunu adı verilir. (Kaynaklarda grafik mevcuttur.)
Sorduğunuz soruya basit olarak ''Balon Anolojisi'' örneği verilebilir. (Fotoğrafı kaynaklarda bulunmakta)
Balon analojisinde gösterilen şey, gökadaların genişlemeyeceği, sadece aralarındaki mesafelerin değişeceği yönündedir. Sorunuza ise şahsi cevabım olarak şunu diyebilirim:
Bir haritayı, herhangi bir ölçekte küçülttüğünüzde veya büyüttüğünüzde, iki şehrin, ülkenin vs. arasındaki uzaklık artar. Tabii ki evren açısından bakmak farklı olduğu için, gökadalar, evrene ayak uyduruyor diyebiliriz :) Bu dediğimi harita üzerinde denediğinizde daha iyi anlayacaksınız. Tabii ki bu çok daha ayrıntılıdır ama sizin sorunuzun cevabına bu yeterlidir diye düşünüyorum.
Fakat bu sene NASA'nın yayımladığı (kaynakta mevcut) bir makale bulunmakta. Bir kısmını çevireyim:
Kozmolojinin temel fikirlerinden biri, yeterince büyük mesafelere bakarsanız her yöne her yöne aynı görünmesidir. NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi ve ESA’nın XMM-Newton'undan alınan verileri kullanan yeni bir çalışma bu temel düşünceye meydan okuyor.
Bu yörüngedeki gözlemevlerinden X-ışını verilerini kullanan gökbilimciler, yüzlerce gökada kümesi, evrendeki yerçekimi ile bir arada tutulan en büyük yapılar ve görünür özelliklerinin gökyüzünde nasıl farklılaştığını inceledi.
Almanya'da Bonn Üniversitesi'nden Konstantinos Migkas, “Kozmolojinin temel direklerinden biri - tüm evrenin tarihinin ve kaderinin incelenmesi - evrenin her yönden aynı olduğu anlamına gelen 'izotropik' olması,” dedi. “Çalışmalarımız bu sütunda çatlaklar olabileceğini gösteriyor.”
Gökbilimciler genellikle Büyük Patlama'dan sonra evrenin sürekli genişlediğine katılırlar. Yaygın bir benzetme, bu genişlemenin bir kuru üzüm ekmeği gibi olmasıdır. Ekmek pişerken, gökadalar ve galaksi kümeleri gibi kozmik nesneleri temsil eden kuru üzümlerin tümü, tüm somun (alanı temsil eden) genişledikçe birbirinden uzaklaşır. Eşit bir karışımla, genişleme izotropik bir evrende olması gerektiği gibi her yöne eşit olmalıdır. Ancak bu yeni sonuçlar bu tabloya uymayabilir.
Astrofizik Merkezi'nden ortak yazar Gerrit Schellenberger, “Küme gözlemlerimize dayanarak, evrenin ne kadar hızlı büyüdüğüne bağlı olarak, hangi yöne baktığımız konusunda farklılıklar bulabiliriz” dedi. Cambridge, Massachusetts'te Harvard ve Smithsonian (CfA). “Bu, bugün kozmolojide kullandığımız en temel dayanaklardan biri ile çelişecekti.”
Anlayacağınız, bilimin dinamikliği bizi farklı ve güzel yerlere götürebiliyor. Ve bu makaleye göre, genişleme yönü açısından haklılık payınız olabilir :)
Saygılar ...