

Sovyet sanatçı Mihail Chemlakin, 1971 yılında konformizmi ve Sovyet realizmini sanatında benimsemeyişi nedeniyle, ülkesinde de sanatında büyük başarı kazanmış iken, yirmiyedi yaşında sürgüne gönderildi.
E-Kitap
Mihail Chemiakin:
MİTOLOJİDEN BİYONİK İNSANA...
Sovyet sanatçı Mihail Chemlakin, 1971 yılında konformizmi ve Sovyet realizmini sanatında benimsemeyişi nedeniyle, ülkesinde de sanatında büyük başarı kazanmış iken, yirmiyedi yaşında sürgüne gönderildi.
O yıl Paris?e giden sanatçı, ülkesinden uzakta ve sürgünde olmasının güçlüğüyle birlikte, sanatsal üretiminde özgürlüğe kavuştu.
1981 yılından itibaren New York?ta yaşamaya başlayan Chemlakin, ilk sergisini 1962 yılında Leningrad?da açtı. Takip eden yıllarda da Leningrad, Köln, Paris, Zürih, Tokyo, New York, Londra, Toronto, Brezilya gibi dünyanın önemli sanat merkezlerinde birçok sergi gerçekleştirdi.
Ülkesinden sürgüne gönderildikten onsekiz yıl sonra, geçtiğimiz yıl, nisan ayında Gorbaçov?un ?perestroyka? politikasının getirdiği olanakla ilk kez Sovyetler Birliği?ne gitti ve iki sergi gerçekleştirdi. Sergileri?de büyük bir ilgiyle karşılandı.
Ülkesine, tekrar onsekiz yıl önce Sovyet makamlarınca gönderildiği zaman giydiği, koyun derisi lime lime ceketiyle gitmesinin hatırlatılması üzerine, ?Düşüncelerim değişmedi, uzlaşmaz prensiplerim de. Onu kim değistirebilir ki...? açıklamasını getirdi. (Los Angeles Times -1 Nisan 1989) Chemiakin?in son sergisi ise şubat - mart aylarında, Howies / Surokko Galerisi?nde (Los Angeles) gerçekleşti.
Buraya gelmeden önce Chemiakin?in resimlerini doğrusu bilmiyordum. Bir pazar günü özel galerilerdeki sergileri görmek üzere Rodeo Caddesi?ndeki galerileri dolaşmaya karar verdiğimde tanıştım resimleriyle.
Sergiden etkilenince, daha fazla bilgi almak istediğimde, 1986 yılında yayımlanan ?Mihail Chemiakin, 1-2? birbirini tamamlayan iki kitabı, katalog ve broşürlerini hemen (galerinin sanat danışmanı Charles Sherman, daha sonra kartvizitini verdiğinde ögreniyorum) incelenmek üzere masanın üzerine çıkardı. Tanıştığımızda ise, basında yayımlanan dökümanlarının bir nüshasını iletti.
Ve böylece, onun son sergisinden, sanatsal yaşamının başlangıcına doğru bir geriye gidişle de, gerek sergisiyle gerekse o döneme kadar, çeşitli dönemlerinden örneklerin yayınlandığı kitaplarıyla iletişim ve söyleşi başlamıştı bile...
Sanatçının her zaman mitolojiden, primitivizme ve geleneksel kültürlerin yarattığı büyücü tiplemelerine kadar uzanan geniş bir yelpazede, ?sanatının başlangıcından? beri geçmişteki farklı kültürlerle diyalogda olduğunu, elimdeki kitap, katalog ve dokümanlardan anlıyorum.
Sergide yer alan bütün resimlerinde de, metafizik figür betimlemeleri, gerçekte portrelerin profilini ya da figürün sadece dış, konturlarını oluşturuyor. Ve bu metafizik figürler ve kompozisyonlar, yeniden kendi içinde bir başka metafizisme dönüşüyor.
Chemiakin?in sanatında, aynı zamanda çağdaş sanatın belli başlı özellikleri ön plana çıkıyor. Kübizmden gerçeküstücülüğe, soyuttan (iç planlarda) fantastik gerçekliğe, pastel yumuşak renklerden fovizme kadar tekniğin, rengin ve anlatımın getirdiği olanaklari, kendi resimsel diliyle, yeniden biçimlendiriyor.
Sanatçının özgünlüğü, belki de yeni metafizik değerler, tiplemeler ya da mitleri üretiyor olmasında...
Çünkü, bu kadar geçmiş kültürlerle ilişkisi net olan Chemiakin, aynı zamanda bu figürlerin iç organizmaların, donanımlarını, oluşumlarını, biyonik insanın iç donanımındaki teknik yoğunluğu, iç enerji dinamizmi ile birlikte veriyor.
İnsanın, insan olarak kendi değerlerini üretmeye başladığı primitif çağlardan, yine insanın kendi fonksiyonlarına yakın, bu kez teknik olarak bir robot halinde ?kendini? ürettiği günümüze kadar olan bağ, her bir resimde yeniden ortaya çıkıyor.
Fotoğraf sanatıyla da yakın ilişkileri olan Chemiakin, yayımlanan iki ciltlik kitabın ilk bölümünde, hem Chemiakin imzalı, Doretea Chemiakin fotoğrafı, aynı zamanda bu fotoğraftaki kompozisyondan yararlanarak yapılmış tual üzerine Doretea Chemiakin portresi, yer alıyor.
1958-64 yıllarını içeren fotoğrafları ve fotoğrafların kompozisyonlarından yararlanarak oluşturduğu resimleri, kitapta ?Still Lifes? ana başlığı ile tanıtılıyor.
1968 yılına ait ?Portrait of Rebekka? adlı resmi de, grafik sanatının etkilerini taşıyor. Renk ve kompozisyon olarak da, Gustav Climnt?te iletişim içerisinde.
1964-1969 yıllannda ise, bu kez sürrealist kompozisyonları tanıtılıyor. Chemiakin, sadece resmin anlatım olanakları içerisinde, farklı teknikleri ve anlatım olanaklarını araştırmakla kalmıyor, aynı zamanda sanatsal üretimini heykel, ?terracotta? ve rölyefle de sürdürüyor. Evet sanatçının çok farklı teknik ve anlatım olanaklarını bir arada kullanması, araştırması ve farklı dönemler içerisinde sergilemesiyle birlikte aynı zamanda da, belli bir biçimi ve içeriği, başka bir söyleyişle, aynı izleği de, en başından beri sürekli geliştiriyor, geliştirerek izliyor.
Ve Chemiakin?in karakteristik özgünlüğü de, bu izlekte, mitolojiden biyonik insana kadar uzanan bir içerikte netleşiyor ya da farklılığı ortaya çıkıyor.
2.65x1.52 boyutlarındaki (serginin yüzde sekseni bu ebatlardaki resimlerden oluşuyor) resimlerde, genelde fon ya da arka planda da, soğuk ve pastel renklere rağmen, ön plandaki figür ve kompozisyonlardaki yumuşak, canlı ve ekspresyonist renkler ise bir zıtlığı içinde taşıyor. Bu kontrast da figürü neredeyse gerçekliğe dönüştürüyor.
(Sanat Çevresi, Los Angeles, Nisan 1990)
*BÖLÜM 2: BALDESSARİ?DEN AKYAVAŞ'A...*
(c)Bircan ÜNVER, Sanatın Labirentlerinde... E-Kitap. Işık Binyılı - http://isikbinyili.org
© Ağustos 2008, IşıkBinyılı
© Ağustos 2008, IşıkBinyılı
Yazarın Diğer Yazıları
Bütün Yazıları »

