DICER1 sendromu nedir?
DICER1 sendromu, akciğerlerde, böbreklerde, yumurtalıklarda, tiroidde ve vücuttaki diğer birçok yerde tümör geliştirme riski ile ilişkili kalıtsal aktarılan genetik bir bozukluktur. Nadir görülür. Bu büyümeler benign (iyi huylu) veya malign (kanserli) olabilir.
DICER1 sendromu ayrıca "DICER1 ile ilişkili bozukluklar" ve "DICER1-pleuropulmoner blastom ailesel tümör yatkınlığı sendromu" olarak da bilinir
DICER1 sendromlu bireylerde aşağıdaki hastalıkların gelişme riski yüksektir:
- Pleuropulmoner blastom, erken teşhis edilmez ve tedavi edilmezse yayılan invaziv bir tümöre dönüşebilen kistik bir akciğer tümörüdür. Bu akciğer tümörleri sıklıkla doğumda veya yaşamın ilk birkaç ayında teşhis edilir. Bu tümörler nadiren 7 yaşından sonra gelişir. Bu, bebekleri ve okul öncesi yaştaki çocukları etkileyen en yaygın DICER1 ile ilişkili tümör türüdür.
- Multinodüler guatr (MNG) ve daha az yaygın olarak farklılaşmış tiroid kanseri. MNG, tiroid boyunca birden fazla nodülün bulunduğu kanserli olmayan bir tiroid durumudur. Gelişebilecek tiroid kanseri türleri arasında foliküler ve papiller tiroid kanseri bulunur.
- Kistik nefroma, kanserli olmayan bir böbrek tümörü ve daha az yaygın olarak, Wilms tümörü veya böbreğin anaplastik sarkomu.
- Over (kadın yumurtalık) tümörleri, en sık Sertoli-Leydig hücre tümörü.
- Rahim serviksinin embriyonel rabdomiyosarkomu (ve daha az yaygın olarak, diğer yerler).
Daha az yaygın olarak, DICER1 sendromlu çocuklarda şunlar gelişebilir:
- Pineoblastom ve hipofiz blastom gibi bazı beyin tümörü tipleri
- Burun kondromesenşimal hamartomu, bir tür burun tümörü
- Siliyer cisim medulloepithelioma, bir tür göz tümörü
DICER1 sendromunun belirtileri nelerdir?
DICER1 sendromunun belirtileri arasında akciğerler, böbrekler, tiroid ve yumurtalıklarda (kadınlar için) anormal büyüme bulunur.
Akciğer lezyonları prenatal ultrasonda tanımlanabilir veya bir bebek doğduktan ve nefes almakta zorlandığı tespit edildikten sonra teşhis edilebilir. Tiroid tümörleri boynun alt üçte birinde şikayete neden olmayan bir “yumru” (nodül) olarak bulunur. Yumurtalık tümörleri, akne, yetişkin bir erkek deseninde (yüz, göğüs, karın) artan vücut kılları ve erkeklik hormonu testosteron üretiminin artmasına ikincil düzensiz dönemler ile ortaya çıkar.
Beyindeki tümörler artan kortizol üretimine (Cushing sendromu) bağlı olarak artan kilo, halsizlik ve morarma ile ortaya çıkabilir. Vücudun diğer bölgelerindeki tümörler tarih, fizik muayene, laboratuvar ve radyolojik değerlendirmeye göre fark edilebilir.
DICER1 sendromunun nedenleri
DICER1 sendromu, mutasyon olarak bilinen, DNA kodunda bir anormallik sonucu meydana gelir. Bu mutasyonun meydana geldiği DICER1 gen bölgesinin rolü, diğer genlerin ifade edilmesini düzenlemektir. DICER1 mutasyona uğradığında, tümör baskılayıcı genlerin de çalışması bozulur.
Yumurta ve sperm hücreleri hariç, vücudumuzun her hücresi normal olarak DICER1 geninin iki çalışma kopyasına sahiptir. DICER1 sendromu olan bireylerde, her bir hücre doğru çalışan sadece bir DICER1 gen kopyasına sahiptir. Hasarlı gen, diğer kopya genin de düzgün çalışmasını engeller. Bu haliyle DICER1 sendromu, otozomal dominant kalıtsal bir hastalıktır.
Mutasyonlu DICER1 geninin, gelecekteki çocuklara geçme şansı %50'dir. Değiştirilmiş gen kopyasını devralan çocuklarda DICER1 sendromu vardır; bununla birlikte, hepsi tipik olarak sendromla ilişkili tümörleri geliştirmeyecektir (bu "değişken penetrasyon" olarak adlandırılır). Bu varyasyon nedeniyle, siz veya bir aile üyesinin DICER1 mutasyonuna sahip olduğu bulunursa, bilgili bir doktor ve genetik danışman bulmak son derece önemlidir.
Hastaların % 80 kadarı bu mutasyonu kalıtsal olarak DICER1 hastası anne veya babadan devralır. %20 kadarında ise DICER1 mutasyonu babanın sperminde veya annenin yumurtasında veya gelişen fetüsün bir hücresinde DICER1 geninde “yeni” bir mutasyonun ortaya çıkmasından kaynaklanır. Bu bireyler ailelerinde mutasyona uğramış geni taşıyan ilk kişi olsa da, gelecekteki çocuklarının her birinin aynı genetik değişikliği miras alma şansı yüzde 50 olacaktır.
DICER1 sendromunun testi nasıldır ve tanısı nasıl konur?
Şunlara dayanarak DICER1 sendromundan şüphelenir ve testleri yapılır:
- Pleuropulmoner blastom, kistik nefroma, multinodüler guatr ve yumurtalıklarda (Sertoli-Leydig hücre tümörleri) ve beyin (hipofiz blastom ve pineoblastom) gibi diğer tümörlerin varlığı
- Bireyin aile öyküsü, yukarıda bahsedilen kanser türleriyle teşhis edilen diğer aile üyelerini gösterir
- Pleuropulmoner blastom (PPB) tanısı konan kişilerin yüzde 70'inin bir DICER1 gen mutasyonuna sahip olacağı tahmin edilmektedir
Çocuğunuzun DICER1 sendromuna sahip olabileceğine dair herhangi bir belirti varsa, çocuğunuzu tam olarak değerlendirmek ve bakımları için en iyi planı sağlamak için kalıtsal kanser sendromları ve çocuk onkolojisinde deneyimli uzmanlara sahip bir tesise yönlendirilmelidir.
Bir doktor veya genetik danışman, hangi aile üyelerinin kanser türlerini ve başlangıç yaşını dikkate alarak hangi aile üyelerinin belirli tümörler veya kanser geliştirdiğini gösteren bir soyağacı - çok kuşaklı bir aile ağacı - inşa edecektir.
Klinik özelliklerin ve / veya tümörlerin örüntüsü bir DICER1 mutasyonunu düşündürüyorsa, doktor veya genetik danışman genetik test yapılmasını önerecektir. Çocuğunuzun kanının bir örneği toplanacak, daha sonra DNA'ları izole edilecek ve bir DICER1 geninde herhangi bir değişikilik veya silme (kayıp) olup olmadığını belirlemek için analiz edilecektir.
DICER1 genetik test sonuçları, hastanın yaşamı boyunca ve diğer aile üyeleri için ek tümör taraması yapılmasının gerekip gerekmediğini belirlemek için değerli bilgiler sağlayabilir.
Aynı aile içinde bile etkilenen her bir kişide aynı DICER1 mutasyonunun farklı şekilde ortaya çıkabileceğini belirtmek önemlidir. Örneğin, DICER1 geni ile bir kardeş çok sayıda tümör geliştirebilirken, aynı mutasyona sahip bir kardeş, ömürleri boyunca hiçbir zaman bir tümör geliştiremez. Bu farklılıklara katkıda bulunan muhtemelen diğer genetik ve çevresel faktörler vardır, ancak şu anda bu faktörler bilinmemektedir.
DICER1 takip ve tedavisi nasıldır?
DICER1 sendromlu hastalar için takip ve tedavide kullanılan testler şunları içermelidir:
- Göğüs bölgesi görüntüleme: Çocuk 3-6 aylıkken toraks (göğüs bölgesi) BT (bilgisayarlı tomografi) uygulanmalıdır. Sonuçlar normalse, 2.5-3 yaşları arasında ikinci bir toraks BT'si yapılmalı ve çocuk 8 yaşına kadar altı ayda bir akciğer röntgeni yapılmalıdır; daha sonra çocuk 12 yaşına gelene kadar her 12 ayda bir takip sıklığı azaltılır.
- Tiroid muayenesi ve tiroid ultrasonu: 8 yaşına kadar tiroid ultrasonu yapılmalıdır ve ilk ultrason normalse, çocuğun fiziksel muayenesinin sonuçlarına göre her iki ila üç yılda bir devam edilmeli. Pleuropulmoner blastom için kemoterapi ile tedavi edilen hastalarda, tedaviden sonraki ilk beş yıl için yılda bir tiroid ultrasonu alınmalı ve daha sonra ultrason normalse her iki ila üç yılda bir azaltılmalıdır.
- Böbrek ultrasonu: 8 yaşına kadar her altı ayda bir karın ultrasonu yapılmalıdır; daha sonra çocuk 12 yaşına gelene kadar her 12 ayda bir.
- Pelvik (kasık bölgesi) ultrason: Pelvik ultrason, erken çocukluktan başlayıp yetişkinliğe kadar devam ederek yılda bir veya iki kez yapılmalıdır (genellikle 40 yaşına kadar).
- Diğer tümörler için tarama değerlendirmeleri klinik belirti ve şikayetlere dayanmaktadır.
- Çocukta baş ağrısı, kusma, azalmış veya çift görme, yukarı doğru bakışta zorluk, erken ergenlik veya Cushing sendromu teşhisi konulursa beyin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yapılır.
- Çocuğun burun tıkanıklığı varsa baş ve boyun görüntüleme yapılır.
DICER1 sendromu tedavisi
DICER1 sendromunun tedavisi yoktur. Bunun yerine, DICER1 sendromlu çoğu birey için tıbbi bakımın odak noktası, klinisyenlerin tümörleri en erken, en tedavi edilebilir aşamalarında keşfetmelerini sağlamak için kanser gözetimi ve taramalarıdır.
Tümör geliştiren bireylerin tedavisi, DICER1 ile ilişkili tümörlerin yeri, evresi ve tipine dayanır ve şunları içerebilir:
- Tümörleri veya büyümeleri çıkarmak için cerrahi
- Kemoterapi
- Radyoterapi
DICER1 sendromlu kişiler nasıl takip edilmeli?
DICER1 sendromlu bireyler sürekli izleme almalıdır. Hastalar genç erişkinliğe ulaştığında (20'li yaşların başında) yetişkin tümör yatkınlık programına geçerler.
Çocuk sahibi olma isteği
DICER1 sendromlu bireyler yetişkinliğe dönüştükçe, kendi ailelerini kurmayı düşünebilirler.
DICER1 sendromlu bir ebeveynden doğan çocukların her birinin DICER1 genindeki genetik anormalliği miras alma şansı yüzde 50'dir; ancak, erken teşhis ve gözetim ile çocuklar sağlıklı, mutlu ve üretken hayatlara öncülük edebilirler. İlgilenen aileler için, DICER1 geninde bu değişikliği gelecek çocuklara aktarmak istemeyen bireylerde üreme seçenekleri bulunmaktadır.
Bilinen DICER1 gen mutasyonları olan ailelerde, pleuropulmoner blastom için erken tarama, DICER1 gen mutasyonunu miras alan bebeklerin sağlığının ve hayatta kalmasının iyileştirilmesi ile ilişkilendirilmiştir.
Prenatal (doğum öncesi) tanı
DNA, gelişmekte olan bebeğin hücrelerinden iki prosedürden biri ( koryon villus örneklemesi [CVS] veya amniyosentez ) yoluyla izole edilir ve DICER1 genindeki değişiklikler açısından analiz edilir. Uygun bir danışma ile, bir ebeveyn daha sonra hamileliğin sona erdirilmesine veya hamileliği taşımaya karar verebilir.
İmplantasyon öncesi genetik tanı (PGD)
İn vitro fertilizasyon kullanan çiftlerin gebe kalmaları için embriyolar, rahim içine aktarılmadan önce genetik bozukluklar açısından test edilebilir. Sadece DICER1 geninin iki çalışma kopyasını taşıyan sağlıklı embriyolar implante edilir.
DICER1 sendromu için uzun vadeli planlama
DICER1 sendromlu hastalar için uzun vadeli görünüm oldukça değişkendir ve bu sendrom hakkında çok şey bilinmemektedir.
DICER1 sendromlu bireyler ve aileler gönüllü uluslararası kuruluşlara üye olmak için teşvik edilmelidir; bunlar, Ovarian and Testicular Stromal Tumor Registry veya International Pleuropulmonary Blastoma Registry olabilir. Bu kuruluşlar ve diğerleri bize bu sendromun davranışı ve riskleri hakkında bilgi sağlamaya devam ederken, ailelere DICER1 sendromu destek grubu topluluğuna katılma fırsatı da verir.
DICER1 sendromlu bireylerin genetik mutasyonlarını çocuklarına geçirme şansı yüzde 50'dir, bu nedenle aile planlaması dikkatle düşünülmelidir.