Filistin’de, hem Batı Şeria'da hem de Gazze Şeridi'nde COVID-19 vakalarında artış yaşanıyor. Batı Şeria'da pandeminin başlamasından bu yana doğrulanan 43 binin üzerinde vakanın üçte birinden fazlası El Halil’de* (Hebron) kaydedildi. Ağustos 2020'den beri MSF, salgınla mücadelede yerel sağlık sistemini destekliyor.
El Halil şehrinde görevli MSF tıbbi danışmanı Helen Ottens-Patterson, "El Halil, birkaç aydır Filistin'deki salgının merkezi konumunda", diyor. "COVID-19 yeni bir hastalık ve özellikle insanların sağlık hizmetlerine erişiminin zaten sınırlı olduğu yerlerde daha büyük bir titizlikle ele alınması gerekiyor. MSF, on yıllardır çeşitli salgınlara, son aylarda da COVID-19 salgınına müdahale deneyimi edindi. El Halil'de 20 yılı aşkın süredir çalışıyoruz. Bu yeni zorluk karşısında yerel sağlık sistemini desteklemeye başlamamız beklenen bir karardı."
MSF’nin El Halil’deki salgın müdahalesi, yerel sağlık sistemini enfeksiyon önleme ve kontrolü konusunda destekleme ve şehirde COVID-19 hastalarının tedavi gördüğü başlıca hastanelerden biri olan Dura Hastanesi’ndeki yoğun bakım ünitesine teknik destek sağlamaya odaklanıyor. Temmuz ayı başlarında açılan COVID-19 birimine şimdiye kadar 550'den fazla hasta kabul edildi. Dura Hastanesi şu anda kapasitesini, ventilatörlü sekiz yoğun bakım yatağı da dâhil olmak üzere COVID-19 hastaları için 80 yatak olacak şekilde yükseltiyor. MSF, bu ay El Halil’de COVID-19 hastalarının kabul edildiği Alia Hastanesi’ne de teknik destek sağlamaya başladı.
Ottens-Patterson, "COVID-19 hastalarının durumu hızla kötüleşip şiddetli bir aşamadan kritik bir aşamaya geçebiliyor" diyor." O zaman uyarlanmış oksijen terapili yoğun bakım desteğine ihtiyaçları oluyor." Salgının başından bu yana Filistin'de bildirilen 300 ölümün neredeyse yarısı (141)* El Halil'de kaydedildi. Ottens-Patterson, "Ekibimiz ve müdahalemiz şu anda nispeten küçük olsa bile, MSF'nin bilgi birikimi ve desteğinin COVID-19 hastalarının endişe verici ölüm oranını azaltmaya yardımcı olacağını umuyoruz", diyor.
MSF, hem Dura Hastanesi’ne hem de Alia Hastanesi’ne enfeksiyon önleme ve kontrolü ve yoğun bakım konusunda uzmanlaşmış sağlık çalışanlarından oluşan bir ekip gönderdi. Bu ekip hastane çalışanlarına kişisel koruyucu ekipman kullanımı, bulaşıcı atık, temizlik işlemleri, oksijen tedavisi ve yatan hasta bakımı konusunda uygulamalı eğitim veriyor. Ottens-Patterson, "Hastane ekipleri, birlikte çalışmaya çok açık. Eğitimlere dair olumlu geri bildirimler alıyoruz. Bu işbirliği duygusu gerçekten motive edici", diyor.
Ancak, halihazırda COVID-19 pozitif hastalara tedavi sağlamak eğriyi yavaşlatmak için yeterli olmuyor. El Halil MSF proje koordinatörü Katharina Lange, "İnsanların enfekte olmaması için önleme çabalarını da desteklememiz gerekiyor" diyor. MSF ekipleri, El Halil'de salgından en çok etkilenen mahallelerde sağlığı geliştirme faaliyetleri yürütüyor ve karantinadaki kişilere ve ilk müdahale ekiplerine hijyen kitleri ve yeniden kullanılabilir yüz maskeleri dağıtıyor. Lange, "İnsanlar hastalanmadan ve çok geç olmadan önce kendilerini ve yakınlarını nasıl doğru bir şekilde koruyacaklarını bilmeli," diyor. MSF ayrıca Dura ve Alia hastanelerinde sağlığı geliştirme faaliyetlerine başlamayı planlıyor.
MSF, pandemi başladığından beri El Halil'deki ruh sağlığı faaliyetlerini de genişletti. Mart 2020'de MSF’den psikolojik danışmanlar, COVID-19 hastaları ve aileleri ile ön saflarda görevli sağlık çalışanlarına destek sağlamaya başladı. Bu, MSF'nin El Halil'de 2001 yılında başlayan, doğrudan veya dolaylı olarak şiddete (örneğin aileden birinin ölümü, ağır yaralanma, ev yıkımı, gözaltı ve ev içi şiddet) maruz kalan yetişkinler, gençler ve çocuklara yönelik uzun vadeli psikolojik destek programına ek olarak gerçekleşiyor. MSF psikososyal ekipleri El Halil’de bireysel ve grup ruh sağlığı danışmanlığı ve psikoterapi seansları düzenliyor. Lange, "İnsanların ruh sağlığını fiziksel sağlıklarıyla eşit ölçüde önemsiyoruz, bu nedenle COVID-19 müdahalemizde bütünlüklü bir yaklaşım gözetiyoruz" diyor. "Desteğimizi genişletmek için ihtiyaç halindeki başka sağlık tesisleriyle de iletişim halindeyiz."
*Batı Şeria'da 20 Eylül 2020'de 15.789'u El Halil'de olmak üzere toplam 43.088 vaka kaydedildi.
*Paylaşılan veriler 20 Eylül 2020'de kaydedilmiştir. Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü
Ana sayfa görseli: Eğitmen Nader Owidat, El Halil'de 19 köyden oluşan Masafer Yatta'da çocuklara sağlık eğitimi veriyor. @MSF
Sınır Tanımayan Doktorlar'ın (MSF) Filistin’deki faaliyetleri
Gazze'de travma ve yanık tedavisi sunmak için yatan hasta bölümleri ve klinikler yürütüyoruz. Büyük Dönüş Yürüyüşü'ndeki protestolar sırasında İsrail ordusu tarafından vurulan binlerce kişiye tedavi ve bakım sağlamak için 2018'de faaliyetlerimizi genişlettik. Büyük yaraların kapatılması ve kemikte oluşan kayıp ve hasarların onarılması sürecini başlatmak için plastik ve ortopedik cerrahi ile pansuman, fizyoterapi, sağlık eğitimi ve psikososyal destek sağlıyoruz. Batı Şeria'da; devam eden işgal, şiddet ve sosyoekonomik güvensizliğin halka ciddi zarar verdiği Nablus, Kalkilya ve El Halil şehirlerinde ruh sağlığı desteği programları yürütüyoruz.
İşgal altındaki Filistin topraklarında 1989’dan bu yana sürdürdüğümüz tıbbi insani yardım çalışmalarımızı özetleyen 2018 tarihli Türkçe ve Arapça yayınımıza buradan ulaşabilirsiniz.