Akaid ve Fıkıh KitaplarıÇeviri MAKALE 2016-09-20
Allah'a hamd, Rasûlü'ne salât ve selam olsun…
Akaid Kitapları
İlim talebesinin, öneminden dolayı akide kitaplarına üstün bir önem göstermesi gerekir. Çünkü akide, kalbin Allah'ın vacip kıldıklarının üzerine inandığı bir asıldır. Müslüman bir kimse için de asıl olan, itikadını Kitap ve Sünnetten almasıdır. Bundan dolayı Kitap ve Sünnete taalluk eden sözleri öncelememiz gerekmektedir.
Muhammed bin Abdulvahhab'ın Kitapları
İlim talebesi, öncelikle Şeyhu'l İslam Müceddid İmam Muhammed bin Abdulvahhab'ın kısa risaleleri ile okumalarına başlayabilir. Örneğin:
◆ Usulu's Selâse,
◆ Kavaidu'l Erba' ,
◆ Keşfu'ş Şubuhat,
◆ Kitabu't Tevhid'i okuyup bunların hakkında yazılan şerhler ve ders kayıtlarını takip edebilir.
İlim talebesinin hem bu kitapları hem de bu kitaplara yapılan yazılı ve sesli şerhleri veya ders kayıtlarını ders olarak işlemesi gerekir. Şeyh Muhammed bin Abdulvahhab'ın -Allah ona rahmet etsin- ele aldığı konuların öneminden dolayı Kitabu't Tevhid'in şerhleri oldukça fazladır. Bu şerhlerden bazıları şunlardır:
• Teysiru'l Azizi'l Hamid. (Kitabu't Tevhid üzerine yapılan meşhur şerhtir. Bu şerhi, Şeyhu'l İslam'ın torunu Şeyh Süleyman bin Abdullah yapmıştır. -Çeviren-)
• Fethu'l Mecid (Şeyh Abdurrahman bin Hasan'ın şerhidir. -Çeviren-)
• Kurratu Uyuni'l Muvahhidin (Şeyh Abdurrahman bin Hasan'ın Kitabu't Tevhid'e yaptığı haşiyesidir. -Çeviren-)
• İbtâlu't Tendid. (Şeyh Hammad bin Atik'in kısa şerhidir. -Çeviren-)
Ayrıca muasırların da yazılı ve sesli şerhleri vardır. Bunlar da ilim talebesine fayda sağlayabilir.
İbni Teymiyye ve İbni Kayyım'ın Kitapları
Şeyhu'l İslam İbni Teymiyye'nin kitapları öğrenci için önem arz etmektedir. Şeyhu'l İslam İbni Teymiyye'nin Vasıtiyye, Hameviyye, Tedmuriyye, Şerhu'l İsfehaniyye kitapları vardır. Ayrıca bunların üzerine yapılan şerhler ve talikler bulunmaktadır. Alimler okumak, ders yapmak ve açıklamak suretiyle bu kitaplara önem vermişlerdir.
1. Akidetu'l Vasıtiyye
Şeyhu'l İslam'ın kitaplarından Vasıtiyye gerçekten çok önemlidir. Vasıtiyye'nin çok fazla şerhi vardır.
Akidetu'l Vasıtiyye Şerhleri
• Et-Tenbihatu's Seniyye Alâ Akideti'l Vasıtiyye: Bu, Şeyh Abdulaziz bin Nasır bin Reşid'in kitabıdır ki bu en güzel ve önde gelen şerhlerdendir.
• Er-Ravdatu'n Nediyye Şerhu'l Akideti'l Vasıtiyye: Şeyh Zeyd El-Feyyad'ın gayet güzel bir şekilde kaleme alınan şerhidir. Bunu Şeyhu'l İslam'ın ve İbni Kayyım'ın farklı kitaplarından istifade ederek şerh etmiştir.
Ayrıca, son dönem ilim ehlinin de Vasıtiyye'ye yapmış olduğu birçok şerh vardır.
Kitabın şerhlerinin çok olmasının sebebi, müellifin kitaba gösterdiği ehemmiyetten ötürüdür. Müellif, selefin itikadını, akidenin önemli bablarında Kitap ve Sünnetteki naslardan en basit, en kolay ve üstün bir şekilde sunmuştur. Bunun yanı sıra kitapta Ehli Sünnet mezhebinin, diğer fırkaların arasında itidalli olduğunu açıklayarak, birbirine zıt iki uç taraftan bahsedip daha sonra Ehli Sünnetin bu iki uç tarafın ortasında bulunduğunu ortaya koymuştur.
— Hocam, bazıları da akidenin kolay anlaşılması için soru ve cevap şeklinde telif etmişlerdir. Bu konu hakkında ne dersiniz?
— Evet, bu bilinen bir şeydir. Şeyh İbni Selman'ın ve diğerlerinin soru ve cevap şeklinde kitapları vardır. Bu kitaplarda öğrencileri kendisine sorular sormuşlardır. Bu da bilinen bir metottur.
2. Hameviyye ve Tedmuriyye Risaleleri
Bu iki risale de Şeyhu'l İslam İbni Teymiyye'ye aittir. Her iki risale de önemlidir. Şeyhu'l İslam'ın bu kitaplarda bahsettiği kaideler, ilim talebesi için olmazsa olmazdır.
3. Şerhu'l İsfehaniyye ve Fetava'nın 1-9. Ciltleri
Bir de Şerhu'l İsfehaniyye kitabı, Mecmuu'l Fetava'nın birinci ciltten dokuzuncu cilde kadar olan kısımları da ilim talebesine gerekli olan kitaplardandır.
4. Minhacu's Sünne
Minhacu's Sünne de Şeyhu'l İslam'ın kapsamlı bir kitabıdır. İçerisinde Rafıziler'e Kitap ve Sünnetten istidlal ettiği en kuvvetli ibareler onların kitaplarından nakiller yapılarak sunulmaktadır. Ayrıca içerisinde ancak okuyanın kıymetini bileceği ilimler mevcuttur. Şu an elimizde bu kitaptan alınmış ve her dalda faydalar içeren eserler vardır.
5. Der'u Tearudi'l Akli ve'n Nakl ve Nakdu't Te'sis
Şeyhu'l İslam'ın Der'u Tearudi'l Akli ve'n Nakl ve Nakdu't Te'sis kitapları hayret verici eserleridir. Der'u Tearudi'l Akli ve'n Nakl kitabı on ciltten oluşan hacimli bir eserdir. Kitapta sarih akıl ile sahih naklin çatışmasının mümkün olmadığını kabul etmekte ve açıklamaktadır. Bazı insanlar bunu içinden çıkılmaz bir durum olarak kabul etmektedir. Bunun sebebi de aklındaki kir olup, bu kirin anlayışını etkilenmesinden kaynaklanmaktadır. Kitaba hizmet edilmiş, tahkik edilmiştir. Kitabın tahkikli baskısı vardır. Der'u Tearudi'l Akli ve'n Nakl ve Nakdu't Te'sis'i Şeyh Muhammed Reşad Salim, İmam Muhammed bin Suud İslam Üniversitesi'nin yönlendirmesi ile tahkik etmiştir.
Hafız İbnu'l Kayyım şöyle der:
'El-Akl ve'n Nakl kitabını oku,
İkinci bir benzeri yoktur onun.'
İbni Teymiyye'nin, Ebu Abdullah Er-Râzi'nin Esasu't Takdis isimli kitabına reddiye olarak yazdığı Nakdu't Te'sis Fî'r Reddi Alâ Esâsi't Te'sis isimli eseri de çok muazzam bir eserdir. Şeyhu'l İslam bu kitabı yazdığında bu kadar şöhret bulacağı düşünülmüyordu. Tam sekiz tane doktora çalışması onu tahkik etmiştir. Sekiz tane olan doktora çalışmasının her biri de dört-beş yıl sürmüştür. Dolayısıyla kitap tam kırk yılda tahkik edilmiştir.
'Et-Te'sis onun çelişkisini ortaya çıkarmıştır,
O Rabbani âlimin şaşılacak bir kitabıdır.
Hayret verici olan onların silahlarıyla
Onları en derin yerden vurmuştur.'
Onları, onların silahları, mantıkları, ümmetin başına bela olan kelam ilimleri ve onların kendi sözleri ile vurmuş ve çürütmüştür. O yüzden Şeyhu'l İslam'ın kitapları ilim talebesi için elzemdir. Şeyhu'l İslam'ın itikadı ve düşünceleri için 'İdrakının zayıflığı ve zihnindeki karışıklıktan kaynaklandığını' söylemişlerdir. Bunu sadece ona değil, aynı zamanda Şeyhu'l İslam Muhammed bin Abdulvahhab hakkında da söylemektedirler. Bugün bu iki imamı kötüleyenlere şahit olabilmekteyiz. Zaten ilahi sünnet bunu gerektirmektedir. Bu söylenenler tamamen hasetten, düşmanlıktan ileri gelmektedir. İnsan öyle bir varlıktır ki kendi ilahına dahi bu yapabilmektedir:
"Âdemoğlu dehre (zamana) söverek bana eziyet eder." (Buhari)
Ayrıca Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hakkında dahi insanlar ileri-geri konuşmuştur. (Buradan şu dersi de çıkarabiliriz: Davetçi, dava eri, hizmet ehli ve Allah'ın dinine kendisini adayan bir Müslüman kendisi hakkında konuşulduğunu duyduğunda bunlara aldırış etmemelidir. Allah'a ve Rasûlü'ne dahi eziyet eden olmuşsa insanların hepsini birden razı etmek olanaksızdır. Müslümana düşen Allah'ın rızası olan amellerini yapmalı, insanların söz veya fiil ile eziyetlerine aldırış ederek acziyete düşmemelidir. -Çeviren-)
Bu âlimler hakkında insanların konuşması tamamen haset, düşmanlık, kendi âlimlerini taklit ve onların satılık kalemler olmasından kaynaklanmaktadır. Kişinin bu tip sözlere aldırış etmemesi ve bütün eforu ile Ehli Sünnetin yolu ile meşgul olması gerekir.
İbni Kayyım'ın Kitapları (Yazar burada İbni Kayyım'ın sadece akide alanında değil, en faydalı kitaplarından da bahsetmiştir. -Çeviren-)
İbni Kayyım'ın kitapları da ilim talebesi için olmazsa olmazlardandır.
1. En-Nuniyye
En-Nuniyye isimli kitabı, selef akidesi konusunda son derece güzel bir kitaptır. İmam Muhammed bin Suud Üniversitesi'nde dört tane risalede tahkik edilmiştir.
2. Medaricu's Salikîn
Bu kitap da hastalıklı kalplerin ilaçları konusunda faydalı bir kitaptır. Basit hatalar bulunsa da faydalı bir kitap olduğu bir gerçektir. Şeyh Hamid El-Fakî de buna talikte bulunmuştur. İfadelerinde İbni Kayyım'a karşı söylenmemesi gereken sözlerle sert üslup da kullanmıştır. Bu ifadelerle de İbni Kayyım'ın masum olmadığını kastetmiştir. Şeyh, yaptığı tahkikiyle meşhur ve asıl olan kitaba açıklık getirmeye çabalamış ve kitabı ilim talebelerinin seviyesine getirmiştir. Kitapta göze çarpan basit hatalar ise, denizin içine batmış ve çok bir şey ifade etmeyen nesne misalidir.
3. İğasetu'l Lehfan min Masâidi'ş Şeytan
'İğasetu'l Lehfan min Masâidi'ş Şeytan' isimli kitap da İbni Kayyım'ın benzersiz bir kitabıdır. Bu da ilim talebesine gerekli olup, buna da gereken ehemmiyeti vermesi gerekir.
4. Bedâiu'l Fevâid
'Bedâiu'l Fevâid' isimli kitapta da İbni Kayyım her daldan faydaları toplamış ve ortaya koymuştur. Bu kitap da dört cilt hâlinde basılmıştır.
5. El-Fevâid
El-Fevâid isimli eseri de aynı şekilde içerisinde değerli bilgiler, incelikler ve çıkarımlar barındırır. İnsan, İbni Kayyım'ın naslardan çıkardıklarını okuyunca hayretler içerisinde kalmaktadır.
6. İ'lamu'l/A'lamu'l Muvakkıîn an Rabbi'l Âlemîn
İ'lamu'l Muvakkıîn an Rabbi'l Âlemîn de onun eseridir. Buna A'lamu'l Muvakkıîn veya İ'lamu'l Muvakkıîn denilmiştir. Kitabın ismindeki Muvakkıîn, Allah adına fetva veren müftüler demektir. (Yani Allah adına fetva veren, bildirimde bulunanlar, imzalayanlar demektir. -Çeviren-) Eğer İ'lamu'l Muvakkıîn denilirse; İbni Kayyım zaten kitabın içerisinde müftülerin fetva vermek için kendilerine gerekli olan şartlarını ve âdâplarını bildirmektedir. Eğer A'lamu'l Muvakkıîn denilirse de; yine İbni Kayyım içerisinde Nebi sallallahu aleyhi ve sellem zamanındaki sahabe döneminden kendi zamanına kadar fetva verenlerin (müftülerin) ileri gelenlerinden bahsetmiştir. (İbni Kayyım'ın kitabının ismindeki ilk harfe hemze koymamasının hikmeti de budur. İlk okuyuşa göre 'Allah adına fetva verenlerin bildirimde bulunması' demektir. İkinci okuyuşa göre ise 'Allah adına fetva verenlerin özellikleri' veya 'Allah adına fetva verenlerin ileri gelenleri' demektir. -Çeviren-)
7. Zadu'l Meâd fî Hedyi Hayri'l İbâd
'Zadu'l Meâd fî Hedyi Hayri'l İbâd' isimli kitabı da değerli bir eser olup, ilim talebesi için olmazsa olmazdır. Kitabı önemli kılan ise, İbni Kayyım'ın bu kitabını hiçbir hazırlığı olmadan seferde iken yazmış olmasıdır.
Selef'in İlk Dönemde Yazdığı Akaid Kitapları (Bu bölüm, Usulu'd Din Fakültesi Akide Bölümü Eğitim Kurulu Üyesi Dr. Nasır El-Huneyni'nin programa katılıp Akide kitaplarının yazılması hakkında bahsettikleridir. -Çeviren-)
Akide kitapları ile ilgili konuya geçmeden önce önemli bir meseleye dikkat çekmekte yarar var. Selef -Allah onlara rahmet etsin- bizlere gerçekten çok büyük bir miras bırakmıştır. Bu, hiçbir kültürün denk olamayacağı ve dünyada eşi benzeri olmayan bir mirastır. Şu anda dünyadaki var olan kütüphanelere baktığımız kadarıyla, el yazması eserlerin olmadığını söyleyebiliriz. Selef -Allah onlara rahmet etsin- bize ilme önem verdiklerini gösteren muazzam bir kültür bırakmışlardır. Herhangi bir toplum ilme tıpkı selefimiz gibi önem verirse, kültür anlamında diğerlerinden daha ileriye geçecekleri bir gerçektir.
Selefin -Allah onlara rahmet etsin- kendisinden sonra gelenlerle ve şu zamanda dahi olanlarla kuvvetli bir bağı vardır. Çünkü onlar sünneti yazmaya başladıklarında hem genel hem de tüm zamanları kapsayıcı bir şekilde yazmışlardır. Şeyh Abdulkerim'in de dediği gibi isnad üzere buna başlamışlardır.
Onları bunu yapmaya iten sebep ise iki şeydir: Birincisi, bu isnatları korumak gayeleriydi. İkincisi ise, itikad ve menhecleri bu isnadların/hadislerin Allah'ın katından gelen bir din olmasıydı. Onlar asla akaid ile ahkamın arasını ayırmamışlar ve Allah'ın din olarak belirlediği herşeyi bir din olarak kabul etmişlerdir.
Akaid kitapları, hadis kitapları ve diğer kitaplar arasındaki ayrım bidatlar ortaya çıkınca yapılmıştır. Hâl böyle olunca Selef de bunları mecburen sınıflandırmak zorunda kalmıştır. Kitap yazımının ilk aşamalarında da Kutub-i Sitte gibi sünnet kitaplarına ilaveler yapmışlardır. İtikad ve muhaliflere reddiye içeren bazı yerleri özel bab ve kitap hâline getirmişlerdir.
Bidat ehlinin gücü çoğaldığı zaman Selef de kitaplar yazmaya başlamışlardır. Özellikle de bidat ehli olan Mutezile hakkında çok fazla kitaplar yazmışlardır. Selef -Allah onlara rahmet etsin- fıkıhları, zekaları, basiretleri ve derin ilimleri ile bidatlara karşı acziyet göstermemiştir.
Selef'in her itikad kitabı hakkında kapsayıcı eserler yazdıklarını görmekteyiz. Bunlardan bazısı muhtasardır. Muhtasar risalelere,
◆ İmam Ahmed,
◆ İmam Buhari ve
◆ İmam Süfyan-ı Sevri'nin itikad hakkındaki risaleleri örnek verilebilir.
Bunların hepsi birer emanettir. Bu konuda dileyen Lalekâî'nin Şerhu Usuli İtikadi Ehli's Sünne isimli kitabının birinci cildine bakabilir.
Daha sonra bunu ilerletip genişlettiler ve bu konuda senedi olan hadislerle, delillerle ve reddiyelerle kapsayıcı eserler ortaya koydular. Örneğin:
◆ İmam Ahmed'in oğlu Abdullah, Kitabu's Sünne,
◆ İbni Ebi Âsım, Kitabu's Sünne.
Bunların hepsi ilk üç asrın ilk dönemindedir.
İbni Ebi Âsım'ın Kitabu's Sünne Eseri Hakkında
İbni Ebi Âsım'ın Kitabu's Sünne'si harika bir kitaptır. Araştırmacılardan hiç kimsenin bu kitap hakkında övgüde bulunduğunu görmedim. Ben İbni Ebi Âsım'ın Kitabu's Sünne'sini Buhari'nin kitabına benzetiyorum. İbni Ebi Âsım, kitabını tafsilatlı başlıklar hâlinde ayırmış içerisine fıkıh, istinbat (Naslardan hüküm çıkarma anlamında fıkıh usulü terimi.) ve bidat ehline şaşılacak bir şekilde reddiyeler yerleştirmiştir. Bunun yanında bazı babları İmam Buhari gibi başlıksız bırakmıştır. 'Bab:…' diyerek herhangi bir başlık koymamıştır. Bunları derlediğimde içerisindeki faydaların ve çıkarımların çok büyük olduğunu gördüm. Örneğin; İbni Abbas'tan gelen ve Peygamber'in sallallahu aleyhi ve sellem İbni Abbas'a söylediği ve kendisine tavsiyesi olan 'Ey delikanlı! Sana bir kaç söz öğreteceğim' hadisi sünnet kitaplarında ve diğer kitaplarda meşhurdur. İbni Ebi Asım, bu hadisi direkt bab'a bağlayarak 'Bab' demiş ve ardından bu hadisi nakletmiştir. Fakat İbni Abbas'tan değil, sadece Cafer bin Ebi Talib'ten nakletmiştir. Burada da hadisin başlı başına faide içerdiğine dikkat çekmiştir.
İmam İbni Ebi Asım -Allah ona rahmet etsin- hadis üzerinde ihtilaf olduğunda ya da hadis çok zayıf olduğunda onu müstakil bir bab olarak kitabın sonunda ele almıştır. Bunun haricinde de kıymetli faydalar bulunmaktadır.
Selef -Allah onlara rahmet etsin- daha sonra babların konusu ile ilgili ya da itikad kitapları hakkında geniş kitaplar yazmışlardır. Örneğin, İman Kitabı, İsim ve Sıfatlar Kitabı diye müstakil kitap yazmışlardır. Bunlara da şu eserleri örnek verebiliriz:
◆ Ebu Ubeyd el-Kasım bin Sellâm, Kitabu'l İman,
◆ İbni Ebi Şeybe, Kitabu'l İman,
◆ Ebu Ömer el-Adenî, Kitabu'l İman eserleri.
Bundan sonraki evrede ise bu kitapları çoğaltıp çeşitlendirmeye başladılar ve hadis babları olmaksızın belirli konularda ayrı kitap neşrettiler. Bunlar da sadece itikadın belirli bir konusunu kapsamaktadır.
◆ İbni Kudame, İsbatu Sıfati'l Uluvv kitabı
◆ Buhari, Halku Efâli'l İbâd kitabı da buna örnek olarak verilebilir. Buhari'nin bu kitabı, kader bablarının ele alındığı ayrı bir mesele olup, övülen, çok güzel bir eserdir. İçerisinde fıkhi çıkarımlar, muhaliflere reddiyeler ve benzer bir kitapta bulunmayan çok sayıda faydalar barındırmaktadır.
Reddiye Kitapları
Selef daha sonra muhaliflere reddiye olarak ayrı kitaplar yazmaya başlamıştır. Burada ilim talebesi için olmazsa olmaz iki tane muazzam eseri methetmek istiyorum. Bunlar:
◆ İmam Ahmed bin Hanbel'in, Er-Reddu Ale'l Cehmiyye,
◆ İmam Dârimi'nin, Er-Reddu Alâ Bişr el-Merisi kitaplarıdır.
İmam Ahmed'in Er-Reddu Ale'l Cehmiyye isimli kitabı muazzam bir eser olmasına rağmen üzülerek söylemek gerekir ki bu kitabın yayımlanması ve tahkiki/gözden geçirilmesi hakkında gereken önem gösterilmemiştir. Şeyhu'l İslam İbni Teymiyye -Allah ona rahmet etsin- çoğu kitabında bu eseri fazlasıyla övmüş, farklı yerlerde kitap hakkında fazlasıyla açıklamada bulunmuştur. Hatta yeri geldiğinde İmam Ahmed'in tek bir kelimesini uzun uzadıya şerh etmiştir. Bu kitap, Ehli Sünnet'te büyük bir merci olarak kabul edilir.
İmam Dârimi'nin Er-Reddu Alâ Bişr el-Merisi kitabı da Ehli Sünnet'in mercisi olan, hem eski dönemde hem de son dönemde asıl kabul edilen bir kitaptır. Bişr el-Merisi'ye yazılan bu eser öneminden dolayı bugüne kadar ulaşmıştır. Ayrıca kitap, Şeyhu'l İslam İbni Teymiye, İbni Kayyım ve alimlerin bir çoğu tarafından çok övülmüştür. İmam Dârimi -Allah ona rahmet etsin- kitabında bidat ehlinin kaidelerini tek tek ele almış, en kuvvetli delilleri seçerek güçlü reddiyeler vermiştir. Kitap, konunun özünü okuyucuya vermektedir.
Selef'in bu kıymetli eserleri, Allah için elde edilecek sevaba ulaşmak isteyen -ilim talebeleri ve kitap basımı yapanlar da dahil- herkes için sadık bir çağrı niteliğini taşımaktadır. Şunu da ifade edebilirim ki, Selef'in kitaplarına gereken önem gösterilmemiştir. Bu kitapların tahkik edilmeye ve güzel bir şekilde yayımlanmaya ihtiyacı vardır. Şeyhu'l İslam'ın ve İbni Kayyım'ın kitaplarını iyi bir şekilde yayımlamaya başlayan kimseleri tebrik ediyoruz. Fakat şunu da söylemek isterim ki, ilk dönem rivayet asrında yazılan ve önem gösterilmemiş olan Selef'in kitaplarının ortaya çıkarılması daha önemli ve önceliklidir. (Dr. Nasır'ın konuşması burada bitti.)
Kardeşimiz Dr. Nasır akide kitaplarına -özellikle de konuşmasının başında bahsettiği telif edilen eski akide kitaplarına- katkılarıyla bilinmektedir. Bu konuda söylemek istediklerimden bazısından bahsederek bizleri sevindirmiştir.
Dr. Nasır, İmam Ahmed ve İbni Ebi Âsım'ın Es-Sünnesi'nden, Hallal'ın Kitabu's Sünnesi'nden ve İmam Ahmed'in Er-Reddu Ale'l Cehmiyyeti ve'z Zenâdikâ isimli kitabından bahsetti. Fakat bu kitabın İmam Ahmed'e ait olduğunu inkar edenler vardır. Fakat ben Şeyhu'l İslam İbni Teymiyye'den yüzden fazla nakille bu kitabın İmam Ahmed'e ait olduğunu ispatlayabilirim. Bu kitap, ilim talebesinin kendisinden istifade edeceği faydalı bir eser olup, bu alanda asıl olan bir kitaptır. İçerisinde Bişr el-Merisi'ye verilen reddiyeye benzer, Cehmiyyelerin ve zındıkların şüphelerine cevap vermektedir.
Hiç kuşkusuz eski imamlara ait olan akide kitapları, bu alanda asıl olan kitaplardır. Son dönem alimleri bunları asıl hâle getirip, ihtiyaç duyulmayan isnadları da kaldırıp, düzenleyip yazarlarsa, bu çalışmalara katkıda bulunmuş olurlar.
İbni Huzeyme'nin 'Et-Tevhid' Kitabı
Bu kitaplardan bir tanesi de İbni Huzeyme'nin et-Tevhid kitabıdır. Bu kitap da, en değerli eserlerden bir tanesidir. Müellif, Ehli Sünnetin metotu üzerine açık, ayırıcı ve güzel bir üslup ile yazmıştır. Bahsettiği bir meseleyi sahih olarak kabul ettiği birçok hadis ile delillendirir ve bu hadislerin geliş yollarından da bahsetmektedir.
İki cilt olan bu kitap ihtisar edildiğinde yüz sayfaya kadar kısaltılabilir. Bunu muhtasar yapma işini kitabın muhakkiki kardeşimiz Dr. Abdulaziz eş-Şehvan'a sundum. Bu zor bir şey de değildir. Burada yapılacak çalışma, İbni Huzeyme'nin sözleri harfiyle alınacak, daha sonra o konu hakkında bulunan en kuvvetli olan hadis delil olarak getirilecek ve tek bir yol olarak kısaltılacaktır. Mesele de delili ile beraber olmuş olacaktır. İzlenilen bu yöntem ile kitabın yüz sayfayı geçmeyeceğini düşünüyorum. Aslında bu çalışma hoca olanlar bir tarafa, bir ilim talebesine dahi zor değildir.
İmam Acurri'nin 'Eş-Şeria' Kitabı
İtikad kitaplarından bir tanesi de Acurri'nin eş-Şeria isimli eseridir. İçerisinde isnadları ile beraber pek çok itikadi mesele bulunmaktadır. Bu da ilim talebesinin gerekli ehemmiyeti göstermesi gereken bir kitaptır.
Bu saydıklarımızın dışında itikad kitapları oldukça fazladır.
Özcan YILDIRIM,
Tevhid Dergisi İçin Çevirmiştir.