Amerikalı Gilead Sciences şirketi tarafından üretilen HIV önleyici ilaç ‘Truvada’, ABD’li bilim insanlarının onayını aldı. Eleştirilen noktalara rağmen, ilacın AIDS ile mücadelede önemli bir adım olduğu düşünülüyor.
Çok sayıda sağlık yetkilisinin katıldığı 11 saat süren bir panelde, Antiviral İlaçlar Danışma Komitesi, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi'ne, HIV enfeksiyonlarına karşı Truvada adlı ilacı tavsiye etti. Panele katılan 22 bağımsız uzmanın çoğu, ilacın onaylanmasından yana görüş bildirdi.
Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi'ne yeni çıkan ilaçlarla ilgili görüş bildiren Antiviral İlaçlar Danışma Komitesi, 3 farklı grup için oy kullandı. 19'a 3 birden fazla cinsel partneri olan sağlıklı eşcinsel erkeklerin lehinde oy, 19'a 2 partneri HIV pozitif olan sağlıklı kişiler için bir çekimser oy, 12'ye 8 diğer riskli gruplar için iki çekimser oy kullanıldı.
Şirketin yaptığı klinik testler, Truvada ilacının sağlıklı eşcinsel erkeklerin ve partnerleri HIV pozitif olan heteroseksüel kişilerin, bağışıklık yetmezlik virüsüne (HIV) yakalanma riskini yüzde 44 ila 73 arasında azalttığını ortaya koyuyor. Truvada halihâzırda bazı ilaçlarla kombine edilerek HIV enfeksiyonları tedavisinde kullanılıyor.
6 ülkede araştırma
Truvada ilacının olumlu etkileri, HIV ve AIDS üzerine araştırmalar yürüten iPrEx tarafından "New England Journal of Medicine" uzmanlık dergisinde yayımlandı. Araştırma, 2007 Temmuz ayı ile 2009 Aralık ayı arasında Brazilya, Ekvador, Peru, Güney Afrika, Tayland ve ABD'deki HIV virüsü taşımayan 2 bin 499 eşcinsel erkek üzerinde yapıldı.
Araştırma sonuçlarına göre, Truvada'yı düzenli kullanan kişilerde yaklaşık yüzde 73 oranında daha az enfeksiyon tespit edildi. İlacı düzenli olarak kullanmayan kişilerde ise yüzde 44 daha az enfeksiyon saptandı.
İlaca yönelik eleştiriler
İlaç, her yıl 14 bin dolar (10 bin 800 euro) tutan maliyeti nedeniyle uzmanlar arasında tartışma yaratırken, aynı zamanda, ilacın etki bakımından mükemmel olmadığı eleştirisi yapılıyor. Ancak bir çok uzman, ilacın AIDS ile mücadelede önemli bir adım olduğu konusunda hemfikir.
Panele katılan hemşirelerden Karen Hughey de, Truvada'nın ishale ve böbrek yetmezliğine neden olabildiğini belirtiyor. İlacın her gün alınması gerektiğine dikkat çeken Hughey, tüm hastaların ilacı aksatmadan alacaklarına da ihtimal vermiyor.
Truvada, HIV pozitif olanlara uygun
New York'da bulunan North Shore Üniversite Hastanesi'ndeki AIDS Araştırma ve Tedavi Merkezi Tıp Direktörü Joseph McGowan, Truvada’nın herkes için değil ama yüksek risk taşıyan kişiler için faydalı olabileceğini düşünüyor.
Truvada'nın kullanımı şimdilik sadece HIV pozitif olan insanlar için yasal.
Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) panelin görüşünü kabul etmek mecburiyetinde değil. Ancak genelde panelin tavsiye ettiği ilaçları onaylıyor. FDA’nın ilacın kullanım alanının genişletilmesi ile ilgili kararını 15 Haziran'da vermesi bekleniyor.
© Deutsche Welle Türkçe
DW/AFP, GG/GA