Yağ bezeleri ya da kısaca lipom, vücudun çeşitli bölgelerinde oluşabilen bir tür yumuşak doku tümörüdür.
Yağ bezesi (lipom) nedir?
Yağ bezesi ya da tıbbi terimiyle "lipom", vücutta yağ hücrelerinin aşırı büyümesiyle oluşan yumuşak ama genellikle ağrısız bir kitledir. Nadir de olsa tümor gibi zararlı bir oluşum olma ihtimalleri vardır. Lipomlar genellikle deri altında, yağ dokusunun altında bulunur, ancak bazen iç organlarda da ortaya çıkabilirler ki bu da başka rahatsızlıkların semptomu olarak izlenebilir.
Lipomlar genellikle iyi huylu oluşumlar olarak kabul edilir ve nadiren kanserli bir duruma dönüşürler. Boyutları değişebilir, bazıları nohut büyüklüğünde olabilirken, diğerleri elma büyüklüğünde veya daha büyük olabilir. Lipomlar çoğunlukla estetik kaygılar nedeniyle tedavi edilir, ancak büyümeye neden olabilecek vaşka rahatsızlıklar varsa bunların tedavisinin bir parçası olarak da alınabilir.
Çoğu lipom semptomsuzdur ve genellikle tesadüfen fark edilir. Ancak, bir lipom aşırı büyürse, çevredeki dokulara baskı yapabilir ve bu durum ağrı veya rahatsızlık hissine neden olabilir. Bu gibi durumlarda, lipomun cerrahi olarak çıkarılması önerilebilir.
Yağ bezesi neden olur?
Yağ bezeleri ya da kısaca lipom, vücudun çeşitli bölgelerinde oluşabilen bir tür yumuşak doku tümörüdür demiştik. Lipomların kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, birkaç olası faktör oluşmalarında rol oynayabilir. Genetik yatkınlık, lipom gelişiminde önemli bir faktör olarak kabul edilir; yani ailesinde lipom öyküsü olan kişilerde lipom gelişme riski daha yüksektir. Ayrıca, obezite de lipom oluşumunu tetikleyebilir. Lipomlar, vücutta bulunan yağ hücrelerinin aşırı büyümesiyle oluştuğundan, vücutta yağ hücrelerinin artışına neden olan faktörler lipom gelişimine katkıda bulunabilir. Bu faktörler arasında hormonal değişiklikler, yaralanmalar veya travmalar, belirli ilaçlar, endokrin bozukluklar ve bazı genetik sendromlar yer alabilir. Ancak, kesin olarak bilinen tek bir sebep bulunmamaktadır.
Yağ bezesinin belirtileri nelerdir?
Yağ bezelerinin oluşumunda aşağıda sıraladığımız belirtiler gözlemlenebilir:
-
Yumuşak, hareketli bir kitle veya şişlik hissi.
-
Deri altında veya cilt altında bulunan kitle.
-
Boyutları değişebilir, küçük nohut büyüklüğünden büyük elma büyüklüğüne kadar değişebilir.
-
Cilt renginde değişiklik olmaksızın cilt altında yerleşim gösterir.
-
Çoğunlukla estetik kaygılar nedeniyle fark edilir.
-
Büyüme nedeniyle çevredeki dokulara baskı yapabilir ve nadiren ağrı veya rahatsızlık hissi verebilir.
Ancak, lipomlar genellikle semptomsuzdur ve çoğunlukla tesadüfen fark edilir.
Yağ bezesi için ne zaman doktora gidilmeli?
Yağ bezesi genellikle zararsız olsa da, bazı durumlarda doktora başvurmayı gerektirebilir. Öncelikle, şişlik hızla büyüyorsa veya aniden belirgin bir büyüme göstermeye başlıyorsa, bu durum ciddi bir inceleme gerektirebilir. Hızlı büyüyen lipomlar, altında yatan başka bir sağlık sorununun işareti olabilir ve doktorunuzun size uygun bir tedavi planı belirlemesi önemlidir. Ayrıca, lipom ağrılı hale gelirse veya etrafındaki dokulara baskı yaparak rahatsızlık verirse, bu durumda doktora başvurmak önemlidir. Ağrılı bir lipom, etrafındaki dokulara zarar verebilir ve tedavi edilmesi gerekebilir.
Bir diğer durum da, lipomunuz cilt altında değil, iç organlarınızda veya sinirlerinizde bulunuyorsa. İç organlarda veya sinirlerde bulunan lipomlar genellikle belirgin belirti veya semptomlara neden olmazlar, ancak nadir durumlarda komplikasyonlara yol açabilirler. Bu nedenle, iç organlarınızda veya sinirlerinizde bir lipomunuz olduğunu düşünüyorsanız, derhal bir doktora başvurmanız önemlidir.
Son olarak, lipomunuzda herhangi bir değişiklik fark ederseniz veya şüpheli bir semptom gelişirse, bu durumda doktora gitmek önemlidir. Örneğin, lipomunuzda renk değişikliği, kanama, sertleşme veya çevresinde iltihaplanma gibi belirtiler fark ederseniz, bunlar ciddi bir inceleme gerektirebilir ve doktorunuza başvurmanız önemlidir. Herhangi bir şüpheli semptom veya değişiklik, lipomunuzun durumu hakkında daha fazla bilgi edinmenizi ve uygun tedaviyi almanızı sağlayabilir.
Yağ bezesi nasıl teşhis edilir?
Yağ bezesi genellikle fiziksel muayene ile teşhis edilir. Doktor, lipomunuzun yerini, boyutunu, şeklini ve kıvamını değerlendirecek ve semptomları hakkında sorular soracaktır. Muayene sırasında, lipom genellikle yumuşak, hareketli ve ağrısız olarak hissedilir. Bu özellikler lipomun tanınmasına yardımcı olur.
Bazı durumlarda, doktor lipomun doğrulanması veya diğer olası nedenlerin dışlanması için ek testler isteyebilir. Bunlar arasında ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi görüntüleme testleri yer alabilir. Bu testler, lipomun boyutunu, konumunu ve çevredeki dokularla ilişkisini daha iyi görselleştirmeye yardımcı olabilir.
Nadiren, doktor lipomun kanserli olup olmadığını belirlemek için biyopsi yapabilir. Bu işlem, lipomdan küçük bir doku örneği alınması ve laboratuvarda incelenmesi anlamına gelir. Ancak, lipomlar genellikle iyi huylu olduğu için, çoğu durumda biyopsi gerekli değildir.
Sonuç olarak, lipom genellikle fiziksel muayene ile teşhis edilir. Ancak, doktorunuz ek testler isteyebilir veya lipomunuzda değişiklikler fark ederse, daha fazla inceleme yapılması gerekebilir.
Yağ bezesi nasıl tedavi edilir?
Yağ bezesi genellikle tedavi gerektirmeyen zararsız bir durumdur ve birçok durumda doktorlar müdahale etmeden takip etmeyi tercih ederler. Ancak, lipomun boyutu, konumu veya semptomlarının şiddeti durumunda cerrahi müdahale düşünülebilir. Cerrahi olarak çıkarılması, genellikle basit bir prosedür olup lipomun tamamen çıkarılmasını sağlar. Bu işlem, estetik kaygılar, semptomların rahatlatılması veya lipomun büyümesinin engellenmesi gibi nedenlerle yapılabilir.