A01 - Islak İşlem Makinaları
Ham deriden yarı mamul Wet Blue'ya kadar üretim için gerekli ekipmanlar.Ham deriden başlayan üretim süreci mekanik işlemlerle desteklenen düzenli bir seri kimyasal işlemlerle yürür; temel olarak ıslatma, su geri kazandırma amaçlı sama, kıl giderme amaçlı kireçlik, kireç giderme, sama, yağ giderme, piklaj ve tabaklama aşamalarını içerir. kireçlikten veya 'wet-blue'dan ıslak yarma aşamalarını takip eder. Boyutsal optimizasyon için üretim akışı mekanik işlemlerle kesilir; özel olarak, etleme(kavaleto), toladan veya ıslak (wet-blue) yarma ve traş. Bu şekilde korunabilen ve ticari değer kazanan ve daha sonra retanaj, yağlama ve boyamadan yarı bitmiş bir ürüne kadar(crust) işlenmeye açık stabil bir yarı mamul elde edilir.
Konservasyon için kullanılmış olan tuzun mekanik olarak uzaklaştırılmasına yarayan makina. Bu işlem sayesinde geri ıslatma aşamasında kullanılacak su miktarından tasarruf sağlanır. Makinalar içinde ham derilerin yüklendiği ve tuz fazlasının dönerek uzaklaştırıldığı elek şeklinde dolaptan oluşur.
Küçükbaş derilerin(koyun, keçi) ve kürk-süet ıslatması için kullanılan makinalar; Çelik, tahta, fayans veya fiberglastan yapılma bir tekneden oluşur. "Nazik" bir çalkalama için döner, kanatlı bir pervane ile ham deriler karıştırılır.
Derilerin solventli yağ gidermesi için kullanılan makinalar. Tekstil ürünleri için kullanılan solvent geri dönüşümlü sınai ölçek kurutemizleme cihazlarına benzer yapıdadır.
Betonyerlere benzer yapıda büyük miktarlarla çalışmaya müsait, deri ve ıslatma suyunun temasına ve karışmaya imkan veren açısal kanatlara sahip mikserler. Çalışılacak materyel makinanın bir ucundaki besleme hunisinden beslenir.
Dolaplar, değişik boyutlarda su sızdırmazlığına sahip, deri üretim prosesinin farklı aşamalarında içlerine derilerin yüklendiği silindirik yapıda konteynerlerdir.Alt işlenti; ıslatma, su geri kazandırma amaçlı sama, kıl giderme amaçlı kireçlik, kireç giderme, yağ giderme. Pikle ve tabaklama aşamalarının devamında da retanaj, yağlama ve boyama için kullanılırlar. Karıştırma sonucu gerçekleşen mekanik etki derilerin kimyasal maddeleri içlerine nüfuz ettirmelerini ve buna bağlı diğer proses tepkimelerini sağlar. Bu sistemler farklı materyeller kullanılarak imal edilebilirler: tahta, paslanmaz çelik, polipropilen, v.s. ve kontrol sistemleri yardımıyla tamamiyle otomatize olabilirler (örn: dönme, sıcaklıklar v.s.) .
Yünlü derilerin yün tarafına kıl giderici badana malzemesini sürmeye yarayan otomatik cihaz; uygulama derilerin üzerinde kaydığı bir banda kör bir bıçak yardımıyla sıvama yapan düzenekle gerçekleşir.
Badana edilmiş derilerin kılını almaya yarayan mekanik aygıt. Bu sistemler derilerin yüzeyine bir çekme kuvveti uygulayarak yünün uzaklaştırılmasını sağlayan döner merdanelerle donanımlıdır.
Koyun ve keçi derilerinin yününü uzaklaştırılmasını ve geri kazanılmasını sağlayan yüzeysel bir çekim uygulayan lastik merdaneli mekanik sistemler.
Kavaleto (etleme) prosesleri çalışılan malzeme açısından iki geçişli geri beslemeli veya tek geçişli kontinü işleyen makinalar aracılığıyla gerçekleştirilirler. Genellikle proses derinin bıçaklı birbirine yakın çift merdane arasına beslenmesi ile çalışır. Merdanelerden biri spiral şekilde monte edilmiş keskin bıçaklar ihtiva eder. Bu proses artık leşlerin uzaklaştırılması ve deri kalınlığının ayarlanmasına yarar.
Amaçlanan kalınlığa ulaşmak ve eş zamanlı olarak türediği deri ile aynı şekilde işlenebilecek bir yarı mamul(yarma) teminini mümkün kılan işlem; Üretim aşamasının herhangi bir anında uygulanabilir. Toladan yarma genellikle büyükbaş derilere uygulanır ve deri besleme işlemini kolaylaştıran aksamla uyumlu, silindirlere monte dairesel bıçak ve nakil bantlarıyla birbirine yakın mesafeye ayarlanmış olarak derilerin beslenmesini kolaylaştıracak sistemlere sahip donatılmış yarma makinalarıyla gerçekleştirilir. Makina donanımında bulunan, yarma kalınlığının ve besleme açılarının mikrometrik ayarlanması gibi işlemlerle çok büyük bir hassasiyetle kalınlık ayarlanabilir. Bunun yanında bıçakların aralıksız bilenmesi sürgüye monte taşla garanti altına alınmıştır.
Amaçlanan kalınlığa ulaşmak ve eş zamanlı olarak türediği deri ile aynı şekilde işlenebilecek bir yarı mamul(yarma) teminini mümkün kılan işlem; Üretim aşamasının herhangi bir anında uygulanabilir. Islak işlenti aşamasında (wet blue; wet white) tabaklanmış derilere uygulanır ve nakil bantlarıyla birbirine yakın mesafeye ayarlanmış olarak derilerin beslenmesini kolaylaştıracak sistemlere sahip donatılmış yarma makinalarıyla gerçekleştirilir.Makina donanımında bulunan, yarma kalınlığının ve besleme açılarının mikrometrik ayarlanması gibi işlemlerle çok büyük bir hassasiyetle kalınlık ayarlanabilir. Bunun yanında bıçakların aralıksız bilenmesi sürgüye monte taşla garanti altına alınmıştır.
Traş derinin kalınlığını ayarlamak amaçlı, gerek ıslak gerekse bitmiş deride uygulanan bir üretim işlemidir. Bu işlem için kullanılan makinalarda, derinin et tarafından çalışarak fazlalıkları döner merdaneler üzerine monte edilmiş keskin dairesel bıçaklarla uzaklaştırırken sırça tarafından merdanelerle destek alınır. Bıçaklar hareketli döner taşlarla sürekli bilenirler
Sıkma makinaları deri fabrikalarında derilerin suyunu sıkarak uzaklaştırmak için kullanılır. Deri elyafında bulunan işlenti banyosunun sıvısından arta kalan, emici maddelerle kaplanmış birbirine ters çalışan merdanelerin birlikte çalışmasıyla uygulanan basınç yardımıyla deriden uzaklaştırılırlar. Sıkma ileri-geri çalışan geleneksel olabildiği gibi tek geçişli kontinü de olabilir.
Bu proses bir seri yuvarlatılmış küt bıçaklarla (açkı) ve silindirlerle baskı merdanesi üzerinde yaratılan değişken basınçla derileri sıkıp basan ve bu suretle ciddi oranda su uzaklaştırarak derilerin emprenye edilebilmesine olanak sağlayacak bir şekilde çalışır; derileri mümkün mertebe yassılaştıran, açan, genişleten yatık hale getiren, pürüzlülüğünü gideren işlemdir.
Tav makinaları: işlevi, finisaj aşamalarında deriye gerekli olan nem içeriğini garanti altına almak üzere derileri nemlendirmektir. İşlem püskürtme nozulları ve derinin beslendiği taşıyıcı bantla oluşturulmuş mekanik bir sistemle otomatik olarak uygulanır.