İstanbul'un iki önemli müzesinde 'lale devri' sergileniyor. Suna İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi'nde 'Sultanlar, Tüccarlar, Ressamlar: Türk Hollanda İlişkilerinin Başlangıcı' sergisi. Sakıp Sabancı Müzesi'nde ise 'Karalıkla Işığın Buluştuğu Yerde... Rembrandt ve Çağdaşları' sergisi.
Bu yıl, Türkiye-Hollanda ilişkilerinin 400'üncü yılı.
Neye göre mi 400 yıl?
Mart 1612'de Hollanda Birliği'ni oluşturan devletlerin kurduğu genç Cumhuriyet'in, Osmanlı İmparatorluğu'na elçi göndermesinin yıldönümü. Türkiye değil, Hollanda temelli bir başlangıç ve bu başlangıç iki ülke arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkilerin ilk adımı olarak kabul ediliyor.
İlk elçi Cornelis Haga'nın tayini Hollanda için 17'nci yüzyıldaki refah artışının en önemli etkeni olan Doğu ile ticaretin temeli olarak görülüyor.
Birkaç yıl sonra da Amsterdam'da, Dam Meydanı'ndaki Belediye Sarayı'nda Levant Ticaret Odası kuruluyor. Hollanda'nın ileri gelen tüccarlarının yönettiği odada, duvarlar Osmanlı İmparatorluğu'nun resim ve haritalarıyla donatılıyor.
Arasında bu resimlerin de bulunduğu Rijks Müzesi'nin eserlerinin bir bölümü şu an İstanbul'daki iki müzede.
Hollanda, 400'üncü yıl etkinliklerini çok önemsiyor. 15 Şubat 2007'de ilk defa bir Hollanda Kraliçesi Türkiye'ye gelmişti. İstanbul, Ankara ve Kayseri'ye giden Beatrix, 400'üncü yıl kutlamalarının da adımını o tarihte atmıştı.
Beatrix, Türkiye'ye gelmeden hemen önce de dört gazeteci Hollanda Dışişleri'nin davetlisi olarak bu ülkeye gitmiştik.
Neredeyse tüm kamu kuruluşlarında brifing alıp, sohbet ettik. (İzlenimlerimi eski gazetemde aktarmıştım.) Hollandalı yetkililer şu vurguyu yapıyordu: '17. yüzyıldaki ticaret potansiyelimize geri dönmeliyiz.'
Henüz Avrupa'da kriz sinyallerinin dahi olmadığı dönemde bulunulan bu temenni, şimdilerde çok daha önem kazanmış durumda. Hollanda hedefinde yürüyor da. Geçen yıl, Türkiye'ye gelen doğrudan yatırımın neredeyse yüzde 10'unu gerçekleştirdi. Ticaret hacmi ise henüz çok yetersiz, 7 milyar dolara ancak ulaştı.
Rembrandt'ı gizlice gezdik
Gazeteci olmanın ayrıcalığını yaşadım, kimse kusura bakmasın. Sanat bilgisine saygı duyduğum, Sabancı Müzesi'nin Müdürü Nazan Ölçer'in rehberliğinde gezdik, Rembrandt ve Çağdaşları sergisini.
22 Şubat'ta açılacak serginin hazırlıkları sürüyordu, biz gezerken. Nazan Hanım, 'Bazı duvarlar boş. Eserler yarın gelecek. 24 saat de dinlenmesi gerekiyor ki yeni mekana adapte olabilsinler. Bir ameliyat masası gibi, dev büyüteçli gözlüklerle incelenecekler. Taşınma sırasında çatlak oluşmuş mu, iplik düşmüş mü diye ve devir teslim yapılacak' diye başladı bize rehberlik yapmaya ve ekliyor:
'Aslında şu an serginin mutfağını geziyorsunuz, gizlice gezdik de diyebilirsiniz.'
Serginin ana sponsorları Sabancı Holding ve ING Bank, diğer sponsorlar da Philips, Unilever, Shell, Grand Hyatt, Park Hyatt, Maçka Palas, KLM Havayolu.
Sponsor kuruluşların yöneticileri de eşlik ediyor geziye. Nazan Hanım anlatıyor: 'Serginin öyküsü şehirle başlıyor. Hollanda'nın altın çağını anlatıyor.
Sanatçılar, fotoğrafçı gözüyle resmediyor. Resim o dönemde hayatın bir parçası, bugünün fotoğrafı gibi.'
Adında Rembrandt yazsa da Hollanda resminin en önemli 59 sanatçısının toplam 110 eseri yer alıyor sergide.
Türk insanı Hollanda sanatçıları arasında en çok Rembrandt'a aşina olduğu için.
Daha önce Rijks Müzesi'ni birkaç defa gezmiş biri olarak, bu iki muhteşem serginin İstanbul'da olması milliyetçi duygumu kabarttı. Ne yapayım benim milliyetçi duygularım da böyle durumlarda daha çok kabarıyor.