Türkiye bir yandan da, doğalgazda dışa bağımlılığı azaltmaya dönük kaynak çeşitliliği arayışını sürdürüyor. Rusya'dan Türkiye'ye Mavi Akım aracılığıyla 3,1 milyar metreküp düzeyinde akış sağlanıyor. Bu hattan gelen gaz miktarının önümüzdeki dönemde 16 milyar metreküpe çıkması öngörülüyor.
Ukrayna ve Bulgaristan üzerinden gelen batı hattına dönük ise iki ayrı alım anlaşması bulunuyor. Bunlardan 8 milyar metreküplük bölümün anlaşması 2021 yılında biterken, 6 milyar liralık bölümün anlaşması 2011 yılında tamamlanacak. Dolayısıyla Rusya'dan gelecek gaz miktarı 30 milyar metreküpü bulacak.
Bu rakam da Türkiye'nin 2010 yılında 43 milyar metreküp tahmin edilen doğalgaz talebinin yüzde 70'ine tekabül ediyor. Bir başka deyişle, Türkiye'nin doğalgaz ithalatında halen yüzde 65 olan Rusya'nın payı, Mavi Akım'daki kapasite artışıyla birlikte 2010 yılında yüzde 70'lere ulaşacak.
Türkiye kömür dumanları altında boğulurken sarıldığı doğalgazda dışa bağımlılığın stratejik sorunlarıyla uğraşırken, bir yandan da diğer Avrupa ülkeleri gibi kaynak çeşitliliği için çaba harcıyor.
Bir yandan Mısır'dan ülkeye doğalgaz getirme projesi üzerinde çalışan Türkiye, diğer yandan körfezin zengin doğalgaz kaynaklarını bölgenin tüm istikrarsızlıklarına rağmen kendine bağlamaya çalışıyor.
DOĞALGAZIN YÜZDE 65'İ ELEKTRİĞE GİDİYOR
Bu yıl itibariyle Türkiye'nin doğalgaz talep miktarının 29 milyar 526 milyon m3 olacağı tahmin ediliyor.
Türkiye'nin 2007 yılında yaklaşık 31,6, 2008 yılında 34,1, 2009 yılında 37,7, 2010 yılında 42,8, 2015 yılında 52,9, 2020 yılında da 61,8 milyar m3 doğalgaz talebinde bulunması öngörülüyor.
Doğalgazda ağırlıklı Rusya'ya bağlı Türkiye, geçen yıl Eylül ayı itibariyle aldığı toplam 19 milyar 52 milyon metreküplük doğalgaz ve sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) 9 milyar 422 milyon m3'ünü Rusya Federasyonu'ndan sağladı. Türkiye dış kaynaklardan 2004 yılında toplam 21,2, 2004 yılında da toplam 22,2 milyar cm3 doğalgaz almıştı.
Geçen yıl alınan 19,1 milyon metreküp doğalgazın 12,6 milyar m3'ü Rusya'dan (3,2 milyar m3'ü Mavi Akım), 2,9 milyar m3'ü İran'dan, 2,8 milyar m3'ü Cezayir'den, 711 milyon m3'ü Nijerya'dan, 55 milyon m3'ü de Turkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'ndan (TPAO) sağlandı.
Elektrik sektörüne 11,4 milyar m3, gübre sektörüne 369 milyon m3, konut sektörüne 3,6 milyar m3, sanayi sektörüne de 3,4 milyar m3 doğalgaz olmak üzere toplam 18,8 milyar m3 doğalgaz satıldı. Bu da satılan doğalgazın yüzde 65'inin elektriğe gittiği anlamına geliyor.
DOĞALGAZ HATLARINA DÖNÜK PROJELER
Türkiye'nin doğalgaz hatlarına dönük çalışmalarını yaptığı projeler ise şöyle:
-Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Türkiye ve Yunanistan arasında doğal gaz şebekelerinin enterkonneksiyonu ve Güney Avrupa Gaz Ringi'nin gerçekleştirilmesi kapsamında başlatılan Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı projesine göre, 750 milyon m3 ile başlayacak taşıma miktarının 2012 yılında 11 milyar m3'e ulaşması, bu miktarın 3 milyar m3'ünün Yunanistan'a, 8 milyar m3'ünün İtalya'ya taşınması planlanıyor. Hattın, 2006 yılında tamamlanması planlanıyor.
-Hazar Geçişli Türkmenistan-Türkiye-Avrupa Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Türkmenistan'da üretilecek doğal gazın Hazar geçişli bir boru hattı ile Türkiye'ye ve ülkemiz üzerinden Avrupa'ya taşınmasını amaçlıyor.
-Azerbaycan-Türkiye (Şahdeniz) Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Proje ile Azerbaycan gazının Gürcistan üzerinden Türkiye'ye taşınması amaçlanıyor. 15 yıl süreli Doğal Gaz Alım Anlaşması, alımların 2 milyar m? ile başlamasını ve plato periyotta 6,6 milyar m?/yıla ulaşmasını öngörüyor.
-Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı: Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi, Azerbaycan'da üretilen ham petrolün boru hattı ile Gürcistan üzerinden Ceyhan'daki bir deniz terminaline, buradan da tankerlerle dünya pazarlarına ulaştırılmasını amaçlıyor.
-Irak-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Etüdü: Bu Proje ile Irak'ta bulunan doğal gaz sahalarının geliştirilmesiyle üretilecek olan 10 milyar m3/yıl gazın, yapılacak bir doğal gaz boru hattı ile Türkiye'ye getirilmesi amaçlanıyor.
-Mısır-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Doğal gaz arz kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve doğal gaz arz açığının bir kısmının Mısır'dan sağlanacak gaz ile karşılanması amacıyla geliştirilen proje için taraflar, Mısır'dan Türkiye'ye Akdeniz geçişli bir hatla, yılda 4 milyar m3 doğal gaz ihracı konusunda niyet beyanında bulundu.
DOĞALGAZ YER ALTI DEPOLAMA PROJESİ
-Türkiye-Bulgaristan-Romanya-Macaristan Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (Nabucco Projesi): Projeksiyonlara göre, Türkiye üzerinden Avrupa'ya artan miktarlarda Hazar ve Ortadoğu gazı taşınacak, bu miktar 2010'lu yıllardan başlamak üzere özellikle 2020'lerde oldukça büyük miktarlara ulaşılacak. Bu kapsamda geliştirilen yeni bir proje ile Bulgaristan'dan başlayıp Romanya ve Macaristan güzergahını izleyerek Avusturya'ya ulaşılması planlanıyor.
-Doğu Karadeniz Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Poje kapsamında, Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı'ndan bir branşman alınarak, ana sistem, Gümüşhane ve Bayburt üzerinden, Rize'ye uzatılacak ve böylece doğal gaz bu güzergah boyunca da kullanıma sunulacak.
-Batı Karadeniz Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Proje ile Karadeniz Ereğli'den alınacak bir braşman ile Zonguldak, Devrek, Çaycuma ve Bartın'a uzatılarak, güzergahtaki sanayi bölgelerine ve yerleşim birimlerine doğal gaz arzı sağlanacak.
-Doğal gaz Yeraltı Depolama Projesi: Doğal gazın, mevsimsel, günlük ve saatlik taleplerini düzenlemek ve önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacak olan doğal gaz arz açığına çözüm getirmek amacıyla doğal gaz yeraltı depoları yapılacak.
Bu kapsamda, Tuz Gölü'ndeki tuz domlarının doğal gaz yeraltı deposu olarak kullanımı için geliştirilen ''Tuz Gölü Doğal Gaz Yeraltı Depolama Projesi'' ile TPAO'nun Kuzey Marmara ve Değirmenköy doğal gaz sahalarının, yeraltı depolama tesisi olarak kullanılması amacıyla, başlattığı çalışmalar devam ediyor.
Türkiye'nin Rusya Federasyonu (Batı ve Karadeniz) başta olmak üzere, Cezayir, Nijerya, İran, Türkmenistan, Azerbaycan ile doğalgaz alım anlaşmaları bulunuyor.