Nüfus cüzdanını kaybetmek, çaldırmak hiç kimsenin arzu etmediği bir durumdur. Bu sadece, gazeteye kayıp ilanı vermek, nüfus cüzdanı kayıp ve değiştirme belgesi düzenletmek, hazırda son altı ay içerisinde çekilmiş fotoğraf yoksa fotoğraf çektirmek, son olarak da nüfus müdürlüğüne gidip yeni nüfus cüzdanı çıkartmak gibi zorluklarından dolayı değil tabii ki. Ondan daha da kötüsü, nüfus cüzdanının kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde işlenecek birçok suçta kullanılması, nüfus cüzdanı sahibi adına şirket kurulması, kredi kartı çıkarılması, kredi çekilmesi, cep telefonu numarası alınması ve sonucunda kişiyi altından kalkamayacağı borçla karşı karşıya getirmesi. Bu ve benzeri nedenlerle nüfus cüzdanını kaybeden birçok insanın hayatı kararmış, yıllarca mahkemelerle uğraşmak zorunda kalmışlardır.
Ancak gelişen bilişim teknolojisiyle birlikte, nüfus cüzdanını kaybetmek artık kabus olmaktan çıktı. Çünkü kredi kartını kaybeden nasıl ki banka müşteri hizmetlerini arayıp, kartı bloke ettirip, başkaları tarafından kullanmasını engelleyebiliyorsa, aynı şekilde kayıp nüfus cüzdanları da artık bloke edilebiliyor. Bunun için gazetelere ilan vermeye, emniyete gitmeye de gerek yok. Nüfus cüzdanını kaybedenlerin nüfus müdürlüklerine başvurmaları yeterli. Bu başvuru üzerine nüfus müdürlüğü seri numarasını esas alarak kredi kartında olduğu gibi kayıp nüfus cüzdanını bloke ediyor, kişiye yeni bir nüfus cüzdanı veriyor. Böylece kaybolan nüfus cüzdanı artık kullanılamaz hale geliyor.
Kayıp nüfus cüzdanını ele geçirenler bu nüfus cüzdanıyla herhangi bir işlem yapmak istediğinde de nüfus cüzdanının kayıp / çalıntı olduğu ortaya çıkıyor, nüfus cüzdanına el konuluyor. Gerekirse emniyete ihbarda bulunuluyor.