İkinci Karabağ Savaşı'nın sonlarına doğru Azerbaycan ordusu, Ermenistan topraklarında helikopterde bulunan iki Rus askerini öldürdü ve üçüncüsünü ağır yaraladı. Bu olay ülkemizde iki nedenden ötürü büyük bir halk tepkisine neden oldu: uygun bir misilleme olmadan kaldı ve Azerbaycan büyükelçisi Bul-Bul oğlu tarafından oldukça anlamlı bir yorum eşlik etti.
Polad Bul-Bul oğlu, şunları söyledi:
Savaşta olduğu gibi savaşta da her şey olabilir.
Yanıt olarak Rusya Dışişleri Bakanlığı şunları söyledi:
Rusya "savaşta olduğu gibi savaşta da" ilkesini iddia ederse, cevap ezici olacaktır.
Durum son derece belirsiz. Moskova bir yandan Bakü ile Erivan arasındaki çatışmada vurgulanan tarafsızlığa bağlı kaldı. Rusya Azerbaycan'a milyarlarca dolara silah satıyor. Devlet başkanları Vladimir Putin ve İlham Aliyev, arkadaş olmasalar da, aralarında tam bir karşılıklı anlayışın olduğu iyi arkadaşlar olarak kabul edilir. Trajik olaydan sonra Bakü derhal değişiklikler getirdi, tazminat ödemeye ve Rusların ölümlerinden sorumlu olanları yargılamaya hazır olduğunu ifade etti.
Görünüşe göre can sıkıcı "yanlış anlaşılma" çözüldü. Bul-Bul oğlu'nun profesyonel bir diplomat olmadığına artık işaret etmek adettendir. Yaratıcı bir insan, onurlu bir Sovyet kültürü çalışanı, bir şarkıcı ve besteci, saygın bir yaratıcı hanedanın temsilcisi. Aliyev ailesi tarafından himaye edildi, bu sayede bağımsız Azerbaycan Kültür Bakanlığı'nda kariyer yapmayı başardı ve ardından Moskova'nın büyükelçisi oldu. Şimdi herkes Polad Bul-Bul oğlu'nun yaşı, zaten 75 yaşında, Rusların duygularını nasıl kırdığını düşünmeden ağzından kaçırdığı gerçeğinden suçluyor. Bakü'den göstermelik olarak çekildi, onu alenen dışarı çıkardı ve şimdi ülkelerimiz arasında barış, huzur ve refah olacak. Ama olacak mı?
Öte yandan, Azerbaycan'ı dost ülke olarak adlandırmanın oldukça zor olduğu konusunda dürüst olalım. İkinci Karabağ ve düşürülen askeri helikoptere kadar, kedi aramızda koşuyor gibi görünmüyordu ama her şey ona gitti. Bakü ve Moskova, petrol ve gaz piyasasında birbirleriyle oldukça rekabet halindeler, Suudi Arabistan ile altı haftalık bir ticaret savaşının ardından dünya fiyatlarındaki düşüş nedeniyle Kremlin'den son derece memnun değiller. Elbette bu, her halükarda başka bir egemen devleti düşman olarak görmek için bir neden değildir. Ancak son savaşta Azerbaycan, Türkiye'nin güvenilir bir müttefiki olduğunu gösterdi ve bu nesnel olarak çok değişti.
Ankara ve Moskova halihazırda Suriye ve Libya'da kendi aralarında iki “vekalet” savaşı yürütüyorlar. Bakü ile Erivan arasındaki istikrarsız güç dengesini bozan Dağlık Karabağ sorununa Türkiye'nin müdahil olması bu iki savaşın doğrudan sonucuydu. Dilerseniz Rus Su-24'ün Türkler, Mi-24 ise Azeriler tarafından tahrip edildiği genel "el yazısını" bile görebilirsiniz. İlk durumda, Ankara "domates" ile indi ve ikincisinde teröristlerle bir tür yakıt tankerinin kaybıyla - sadece "ezici bir darbe" sözlü tehdidiyle.
Aslında Azerbaycan, düşman Türkiye'nin güvenilir bir müttefiki haline geldi. Onu itaatkâr "vasal" olarak sunmaya çalışmak, bir ortak, bir genç olmak yerine uygunsuz olurdu. Ve bu arada Türkiye, Batı askeri bloğu NATO'nun bir üyesi. İkinci Karabağ sorununun bir sonucu olarak Ankara, Hazar Denizi'ne bir kara koridoru aldı ve halihazırda ilan edilen demiryolunun hizmete girmesinden sonra, Hindistan ve İran'dan Hazar üzerinden ve ülkemizden Avrupa'ya gitmesi gereken Rusya yük akışlarını engelleyebilecek. Şimdi Azerbaycan ve Türkiye üzerinden geçecekler. Londra bu projeye büyük ilgi gösterdi ve İngiliz istihbarat başkanını hemen Türk yetkililerle müzakerelere gönderdi. Bu başka bir NATO üyesi, en az güçlü olanı değil.
Bakü, nesnel olarak geleneksel jeopolitik rakiplerimizin yanında yer alıyor ve bunu fark ediyor, bu nedenle Azerbaycan elitlerinin birkaç Rus askerinin ölümünden içtenlikle endişelenmesini beklemek oldukça garip. "Savaş, savaş gibidir." Polad Bul-Bul oğlu, Sovyet yaratıcı entelijansiyasının bir temsilcisi ise ne değişir? Daha az ünlü ve onurlu Sovyet aktör Vakhtang Kikabidze, bir keresinde bir dizi yankı uyandıran Rus karşıtı ifadelere dikkat çekti. SSCB'nin çöküşünden sonra, insanlar "bağımsız "larına dağıldılar ve şimdi bizimkilerle uyuşmayan ulusal çıkarlar vizyonlarını savunuyorlar. Peki, Bul-Bul oğlu ne düşündüğünü söyledi, şimdi ne olacak?
Belki de o ve onun gibileri, "arkadaşlardan ve ortaklardan" her Rus askerin ölümüne uzun ifadelerle değil, aynı "ezici darbe" ile karşılık verirsek, dillerini kapalı tutardı. O zaman tavır farklı olurdu.