Her hamile kadının hayali, hamileliğini tamamlamak ve sağlıklı bir bebek dünyaya getirmektir. Erken doğumun olumsuz sonuçları iyi bilinmektedir. 40-42 haftalık hamilelikten sonra meydana gelen gecikmiş doğumlar nadirdir. Ancak çocuklar için de tehlikelidir.
Hamilelik süreci ne zaman geç sayılır?
Normalde hamilelik 40 hafta veya 280 gün sürer. Ancak bu gösterge kesin değildir ve bir kadının farklı gebeliklerinde bile farklılık gösterebilir.
Bazı hamile kadınlarda doğum 36-38 haftada gerçekleşir, ancak çocuk tamamen büyümüştür. Tam tersi olabilir: doğum 40-42 haftada gerçekleşir, ancak çocuğun hala patolojik semptomları yoktur.
Doğum normalde ne zaman başlamalı?
40 hafta sonra doğum başlamazsa, patolojik vakalar takvime göre değil, çiftin ve fetüsün durumuna göre teşhis edilir.
Gerçek (biyolojik) gecikme, gebelik süresi 42 haftayı geçmişse belirlenir. 40 ila 42 hafta arasında sadece “gecikme eğiliminden” bahsediyoruz. Bu dönemdeki doğumlar zamanında kabul edilir, bazen 40+ terimi kullanılır.
Şu anda, ana rol hamilelik dönemi tarafından değil, çiftin ve fetüsün durumu tarafından oynanır. Bazen çiftin “yaşlandığını” (27-32 hafta) daha erken tespit ederler. Bu gibi durumlarda, fetoplasental yetmezlikten bahsediyoruz.
Yaklaşık doğum zamanı, son adet döneminin ilk gününden itibaren hesaplanır. Çocuğun eylemleri ek bir referans noktası olarak alınır. Ayrıca adet döngüsünün süresini de hesaba katmak gerekir . Bu nedenle, döngü süresi 28 günü aşarsa, doğumun 40 hafta sonra gerçekleşme olasılığı artar.
Adet döngüsü 28 günden az olan kadınlarda doğum 36-38 hafta arasında gerçekleşebilir. Aynı zamanda adet döngüsünün düzenli olmadığı durumlarda hesaplamalarda hata olabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Hamilelikte gecikme nedenleri
40-42 haftadan sonra meydana gelen doğumlar, vakaların %8’inde meydana gelmekte ve yenidoğanların morbidite oranını %29’a çıkarmaktadır. Doğumu geciktiren birçok faktör vardır. Ana nedeni, üreme aktivitesinden sorumlu hormonların aktivitesinde bir azalma ile kendini gösteren hormonal dengesizliktir.
Hamileliğin seyrini olumsuz etkileyen başka faktörler de vardır:
- Cinsel organların fonksiyonel bozuklukları ( geç menarş , düzensiz adet döngüsü , cinsel çocukçuluk);
- Geçmiş bulaşıcı hastalıklar;
- Çocuklukta tümörlerin ( miyom , polip ) varlığı;
- Endokrin sistem hastalıkları (tiroid bezi patolojileri, diyabet, obezite);
- Cinsel organlarda inflamatuar süreçler;
- Yumurtalıkların işlev bozukluğu;
- Gecikmiş toksikoz;
- Önceki çoklu kürtajlar ;
- 35 yaşından sonra ilk hamileliği olan;
- Büyük fetüs veya pelvis;
- Kalıtsal faktör.
Doğumdaki gecikmenin nedeni, fetüsün gelişiminin patolojisi olabilir. Bu nedenle 40 haftadan sonra doğan çocuklarda merkezi sinir sistemi hastalıkları (hidrosefali, mikrosefali), genetik hastalıklar (Down sendromu), böbrek ve böbrek üstü bezi patolojileri sıklıkla tespit edilir.
Ana provoke edici faktörlerden biri zayıf fiziksel aktivitedir. Her şeyden önce bu, açılma tehlikesi nedeniyle sıkı bir yatak rejimi uygulamak zorunda kalan hamileler için geçerlidir. Psikolojik faktörler de reddedilmez.
Kararsız bir ruh hali olan, depresyon ve panik atak, kaygı ve nevroz eğilimli kadınlarda, korku nedeniyle bilinçaltı düzeyde doğum aktivitesi bloke edilebilir.
Gecikmiş teslimat belirtileri
Doğa, anne karnındaki çocuğun gelişimi ve güvenliği için ideal koşulları yaratmıştır. Ancak hamilelik döneminin sonuna yaklaştıkça amniyotik sıvı miktarı azalır ve bu da çocuğun gelişimini engeller.
Geç gebelik, aşağıdaki belirtilerle kendini gösterir:
- Karın hacminde 5-10 cm azalma;
- Vücut ağırlığında 1 kg’dan fazla azalma;
- Karın derisinin elastikiyetinde azalma;
- Uterusun hipertonusu, pelvik tabanın yüksekliğinde bir artış;
- Fetüste oksijen açlığı – kalp atışını yavaşlatmak veya hızlandırmak, hareketlerde azalma, kafatası kemiklerinin sertleşmesi, kasılmaların kasılması;
- Serviksin olgunlaşmamışlığı;
- Çiftin kur yapma – damarların sklerozu, koryonik yığınların deformasyonu;
- Meme uçlarından süt gelmesi.
Listelenen semptomların varlığı, hamilelik veya doğum gecikmesini teşhis etmek ve annenin bu durumunu patolojik ve tehlikeli olarak değerlendirmek için sebep verir. Genellikle, bu tür semptomlar, doğum 10 günden fazla geciktiğinde görülür.
Doğumu geciktirmenin tehlikesi nedir?
Komplikasyonların ana nedenlerinden biri amniyotik sıvıdaki azalmadır. Üreme aktivitesinin zayıflamasına yol açar. Doğum sırasında, suyun erken boşalması, plasentanın yırtılması, çeşitli yoğunluklarda kanama olabilir.
Çiftin yaşlanması, fetüsün gelişimi için gerekli tüm maddeleri almamasına neden olur. Böyle bir durum da hipoksiye yol açar . Doğum sırasında asfiksi (boğulma) ve çeşitli yaralanmalar (kafa içi kanama, uzuv kırıkları) riski artar. Oksijen eksikliği, fetüsün bronş-pulmoner sistemine zarar verir ve nörolojik bozukluklara neden olur.
Geç doğan çocuklar hipervijilanstan muzdariptirler, kötü uyurlar, durmadan ağlarlar, sık sık kusarlar ve zayıf kilo alırlar. Daha sonra içlerinde fiziksel ve zihinsel gerilik tespit edilir, epilepsi, vitamin eksikliği ve hiperaktivite gibi sorunlar ortaya çıkar.
Mekonyum aspirasyonu
İlk dışkının bronş sistemine düşmesi sonucu akciğerler ciddi şekilde hasar görür. Yenidoğanda solunum problemleri, hırıltı, göğüste şekil bozukluğu, huzursuzluk ortaya çıkar. Çocuğun ağzından ve burnundan içeriğin özel bir cihaz yardımıyla acilen üflenmesi gerekir. Daha sonra astım gelişme riski yüksektir.
Sarılık
Kandaki fazla bilirubin, cildin ve mukoza zarlarının ve ayrıca gözün sklerasının sararması ile kendini gösterir. Sarılık çoğu yenidoğanın özelliğidir, ancak bu durum genellikle 5-7 gün sonra geçer ve tedavi gerektirmez. Geç doğan çocuklarda fizyolojik sarılık patolojiye dönüşür. Saha pediatristi ve çocuk nöroloğu tarafından gözlem altında tutulmaları gerekmektedir.
Doğuş travması
40 haftadan sonra doğan çocukların yumuşak dokulara, kemiklere ve eklemlere, iç organlara, merkezi sinir sistemine zarar verme olasılığı yüksektir. En ciddi yaralanmalardan biri beyin hasarıdır.
Sonuç olarak, yutma ve emme refleksleri kaybolur, vücudun termoregülasyon sistemi bozulur, kusma, kasılmalar, uzuvların titremeleri sıklıkla görülür. Yüksek uyanıklık, sürekli ağlama karakteristiktir. Daha sonra, çocuk nevrotik bir durum, zihinsel gelişim geriliği, konvülsif nöbetler, otizm geliştirebilir.
Anne ve çocuk için özel bir tehlike, rahimde bir yara izi ile (önceki sezaryen sonrası meydana gelen) gecikmiş bir hamileliğin eşzamanlı ortaya çıkmasıdır. Bu durumda, bir takım tehlikeler ortaya çıkabilir: zamansız amniyotik sıvı akışı, emeğin zayıflığı, uterusun yırtılma tehlikesi, doğumdan sonra kanama, fetüsün asfiksi.
Gecikme ne kadar uzun olursa, yenidoğanın ölme riskinin o kadar yüksek olduğuna dikkat edilmelidir. Şiddetli gecikmelerde (44 haftadan sonra), ölüm oranı %7’ye bile ulaşmaktadır.
Geç doğan çocuk nasıl olur?
Aşağıdaki belirtiler geç doğan çocuklar için tipiktir:
- Buruşuk cilt, zayıf deri altı yağ dokusu;
- Uzun saç ve tırnaklar;
- Yüksek kemik yoğunluğu, emeğin kapanması;
- Boy (55-56 cm), iri başın olması.
Görünüm gecikme derecesine bağlı olarak değişebilir. Üç derece patoloji ayırt edilir:
1. derecede (doğumun 41. haftasında), çocuğun durumu genellikle tatmin edicidir, yüksek kalp hızı, kuru cilt, hiperaktivite not edilir. Çocuğun yüksekliği normu 1-2 cm aşıyor.
2. derece (42-43 haftada doğum). Genellikle, konvülsiyonlara dönüşen zor solunum hareketleriyle kendini gösteren solunum ve sinir sistemlerinin aktivitesinde rahatsızlıklar vardır. Çocukta tüm gecikme belirtileri açıkça görülüyor, boyun yüksekliği normu 2-3 cm aşıyor.
3. derece gecikme (44 haftadan sonra doğanlarda görülür). Çocuktaki tüm gecikme belirtileri açıkça görülebilir. Bu durumda çocuğun ölme olasılığı yüksektir.
Teşhis
Çoğu durumda, hamilelik döneminin kesin olarak belirlenmesi, gecikmeyi doğrulamak için yeterlidir. Son adet görme zamanı ve adet döngüsünün süresine ek olarak, uterusun büyüklüğüne, hormonal ve ultrason muayenelerinin sonuçlarına dikkat edilir.
Doğum tarihinin kolay belirlenmesi için web sitemize özel bir hesap makinesi yerleştirilmiştir.
Aslında gecikmenin teşhisi, bunu doğrulamak için değil, fetüsün ve çiftin durumunu değerlendirmek için önemlidir. Bu nedenle kadın doğum ve vajinal muayene yapılır. Karın hacmi ölçülür, kilo alımı izlenir, fetal hareketler değerlendirilir.
İkincisi önemlidir, çünkü amniyotik sıvı azaldığında bebeğin hareketleri azalır. Vajinal muayene, serviksin olgunluğunu ve çocuğun kafatasının sertlik derecesini belirler.
Modern tıpta aşağıdaki araçsal teşhis yöntemleri kullanılmaktadır:
- Rahimdeki kan damarlarının ve çiftin damarlarının Doppler incelemesi – çiftin aktivitelerindeki bozuklukların tespit edilmesini sağlar.
- Kardiyotokografi, rahim kasılmasını ve çocuğun kalp atışlarını izlemeye yardımcı olan bir muayene yöntemidir.
- Amniyosentez – bu muayene sırasında elde edilen amniyotik sıvının analizi, çocuğun hayati aktivitesine (mekonyum, protein) zararlı maddelerin tespit edilmesini sağlar. Sıvının yeşil rengi, içinde mekonyum varlığını gösterir ve böylece fetüsün hipoksisini doğrular.
Çareler
Doğum ertelenirse ne yapmalı? Gebeliğin takip döneminde daha önce gebeliği gecikmiş olan kadınlar risk grubuna dahil edilir ve 40-41. haftalarda kadın doğum hastanesine yatırılır.
Aşağıdaki durumlardan bazılarında sezaryen endikedir :
- Serviks olgunlaşmamışsa;
- Fetüsün pelvisinde;
- Önceki doğumlar çocuğun ölümüyle sonuçlandığında;
- Dar pelvis;
- Hamile kadın 30 yaşından büyükse ve uzun süredir kısırlık çekiyorsa;
- Plasental yetmezlik;
- Çocuklukta yara izi varsa;
- Göbek bağı çocuğun boynuna dolandığında.
Gebeliğin sonlarında daha sık görülen fetüs büyük olduğunda da sezaryen reçete edilir. Normal doğumlar anne ve çocuk için travmatik olması nedeniyle tehlikelidir.
Sezaryen endikasyonu yoksa ve fetüs gecikmiş doğum belirtileri gösteriyorsa – suni doğum yapılır. Doğumdan önce çiftin kan dolaşımını iyileştirmek, serviksi doğuma hazırlamak ve rahmin kasılma yeteneğini uyarmak için önlemler alınır.
Uterus ve duodenal damarlardaki kan dolaşımını iyileştirmek için ilaçlar reçete edilir. Bunlar Actovegin, Cavinton, Piracetam’ı içerir. Ayrıca fizyoterapötik prosedürler belirtilmiştir: rahim masajı, akupunktur vb.
Rahim ağzını doğum için hazırlamak önemlidir. Prostaglandinler yumuşatmak ve açmak için kullanılır. Jel ve vajinal tabletler şeklinde salınırlar. Ek olarak, prostaglandinlerin (Retinol, Essensiale-forte) doğal üretimini artıran ilaçlar reçete edilir.
Mifepriston almak
Bu ilaç öncelikle acil kontrasepsiyon için ve hamileliğin erken evrelerinde (6 haftaya kadar ) kullanılır . Vücuda girerek progesteronun etkisini bloke eder. İlaç tablet şeklinde serbest bırakılır. Bu ilaç ayrıca 38 haftadan sonra normal doğumu uyarmak için kullanılır.
Mifepriston, progesteron konsantrasyonunu azaltır ve uterus kontraktilitesini arındırarak üreme aktivitesini uyarır. Bu ilacın ciddi yan etkileri göz önüne alındığında sadece bir tıp kurumunda alınması gerektiğini belirtmek isterim!
Mifepriston gecikmiş doğumda ancak doğal doğum için herhangi bir kontrendikasyon yoksa kullanılır. İlacın kullanım kararı, hamile kadının birkaç uzman tarafından muayene edilmesinden sonra verilir.
Doğum sırasında fetüsün kalp aktivitesi izlenir ve intrauterin hipoksiyi önlemek için önleyici tedbirler alınır.
Önleme
Gebeliğin gecikmesini önlemeye yönelik özel önleyici tedbirler yoktur. Ancak bir kadının yakın akrabaları veya kendi önceki doğumları doğumu geciktirmişse, çocukta patolojilerin gelişmesini önlemek için önlemler almak gerekir.
Bu önlemler şunları içerir:
- Endokrin ve inflamatuar hastalıklar zamanında tespit edilmeli ve tedavi edilmelidir;
- Hamilelik planlamasına sorumlu bir şekilde yaklaşılmalı, kürtajlar hariç tutulmalıdır;
- İlk çocuk 35 yaşından önce doğmuş olmalıdır;
- Kadın kliniğinde erken dönemlerden (en geç 12 hafta) kayıtlı olmalıdır;
- Zararlı alışkanlıklardan kaçınmalıdır;
- Meyve ve sebzeden zengin besinler, laktik asit ürünleri yenmeli, yağlı, acı ve fast food ürünleri menüden çıkarılmalı;
- Adet döngüsünün seyrini doğru bir şekilde izleyerek son tarih doğru ayarlanmalıdır;
- Düzenli olarak doktora gitmeli ve onun tüm tavsiyelerine ve reçetelerine uymalısınız.