Boylam, Dünya yüzeyindeki bir noktanın doğusunda veya batısında ölçülen, Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın açısal mesafesidir.
Sıfır Derece Boylam Nerede?
Aksine enlem , boylam bu sistemde, sıfır derece olarak tayin edilecek ekvator başvurulacak kolay bir nokta yoktur. Kafa karışıklığını önlemek için, dünya ülkeleri , İngiltere, Greenwich’teki Kraliyet Gözlemevi’nden geçen Prime Meridian’ın bu referans noktası olarak hizmet edeceği ve sıfır derece olarak belirleneceği konusunda anlaştılar .
Bu atama nedeniyle, boylam, Başlangıç Meridyeni’nin batısında veya doğusunda derece olarak ölçülür. Örneğin, doğu Afrika’dan geçen çizgi olan 30 ° D, Başlangıç Meridyeni’nin 30 ° doğusundaki açısal bir mesafedir. Atlantik Okyanusu’nun ortasında bulunan 30 ° B, Başlangıç Meridyeni’nin 30 ° batısında açısal bir mesafedir.
Başlangıç Meridyeni’nin 180 derece doğusunda ve koordinatlar bazen “E” veya doğu belirtilmeden verilir. Bu kullanıldığında, pozitif bir değer, Başlangıç Meridyeni’nin doğusundaki koordinatları temsil eder. Ayrıca, Başlangıç Meridyeni’nin 180 derece batısında vardır ve bir koordinatta “W” veya batı ihmal edildiğinde -30 ° gibi negatif bir değer, Başlangıç Meridyeni’nin batısındaki koordinatları temsil eder. 180 ° çizgisi ne doğu ne de batıdır ve Uluslararası Tarih Çizgisine yaklaşır .
Bir haritada ( diyagram ), boylam çizgileri Kuzey Kutbundan Güney Kutbu’na uzanan dikey çizgilerdir ve enlem çizgilerine diktir. Her boylam çizgisi de ekvatoru geçer. Boylam çizgileri paralel olmadıkları için meridyenler olarak bilinirler. Paralellikler gibi, meridyenler de belirli bir çizgiyi adlandırır ve 0 ° çizgisinin doğu veya batı mesafesini belirtir. Meridyenler kutuplarda birleşir ve en uzak ekvatorda (yaklaşık 69 mil (111 km) uzakta).
Boylamın Gelişimi ve Tarihi
Yüzyıllar boyunca, denizciler ve kaşifler, navigasyonu kolaylaştırmak için boylamlarını belirlemek için çalıştılar. Enlem, güneşin eğimi veya bilinen yıldızların gökyüzündeki konumu gözlenerek ve ufuktan bunlara olan açısal uzaklık hesaplanarak kolaylıkla belirlendi. Boylam bu şekilde belirlenemedi çünkü Dünya’nın dönüşü yıldızların ve güneşin konumunu sürekli değiştiriyor.
Boylamı ölçmek için bir yöntem sunan ilk kişi kaşif Amerigo Vespucci idi . 1400’lerin sonlarında, aynı anda birkaç gece boyunca ayın ve Mars’ın konumlarını tahmin edilen konumlarıyla ölçmeye ve karşılaştırmaya başladı ( şema ). Vespucci ölçümlerinde bulunduğu yer, ay ve Mars arasındaki açıyı hesapladı. Bunu yaparak, Vespucci kaba bir boylam tahmini elde etti. Ancak bu yöntem, belirli bir astronomik olaya dayandığı için yaygın olarak kullanılmadı. Gözlemcilerin ayrıca belirli zamanı bilmeleri ve ay ile Mars’ın sabit bir görüntüleme platformunda konumlarını ölçmeleri gerekiyordu – her ikisi de denizde yapmak zordu.
1600’lerin başında, Galileo iki saatle ölçülebileceğini belirlediğinde boylamı ölçmek için yeni bir fikir geliştirildi. Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın Dünya’nın 360 ° tam dönüşünü 24 saat sürdüğünü söyledi. 360 ° ‘yi 24 saate bölerseniz, Dünya üzerindeki bir noktanın her saat 15 ° boylamda seyahat ettiğini bulduğunuzu buldu. Bu nedenle, denizde doğru bir saatle, iki saatin karşılaştırılması boylamı belirleyecektir. Saatlerden biri ana limanda, diğeri gemide olacaktı. Gemideki saatin her gün yerel öğlen saatine ayarlanması gerekir. Bu durumda zaman farkı, bir saat boylamda 15 ° ‘lik bir değişikliği temsil ettiği için kat edilen uzunlamasına farkı gösterir.
Kısa bir süre sonra, bir geminin dengesiz güvertesinde saati tam olarak söyleyebilen bir saat yapmak için birkaç girişimde bulunuldu. 1728’de saat ustası John Harrison sorun üzerinde çalışmaya başladı ve 1760’da, 4 Numaralı ilk deniz kronometresini üretti. 1761’de kronometre test edildi ve doğru olduğu belirlendi, bu da resmi olarak karada ve denizde boylamı ölçmeyi mümkün kıldı. .
Boylam Ölçümü
Günümüzde boylam, atomik saatler ve uydularla daha doğru ölçülmektedir. Dünya hala eşit olarak 360 ° boylama bölünmüştür; 180 °, Prime Meridian’ın doğusunda ve 180 ° batıdadır. Boylamsal koordinatlar derecelere, dakikalara ve saniyelere bölünür; 60 dakika bir dereceyi oluşturur ve 60 saniye bir dakikayı oluşturur. Örneğin, Pekin, Çin’in boylamı 116 ° 23’30 “E. 116 °, 116. meridyene yakın olduğunu belirtirken, dakika ve saniye, çizgiye ne kadar yakın olduğunu gösterir.” E “, bunun Prime Meridian’ın doğusundaki bu mesafe. Daha az yaygın olmasına rağmen, boylam ondalık derecelerde de yazılabilir . Pekin’in bu formattaki konumu 116.391 ° ‘dir.
Günümüzün boylamasına sisteminde 0 ° işareti olan Prime Meridian’ın yanı sıra International Date Line da önemli bir işarettir. Dünyanın karşı tarafındaki 180 ° meridyendir ve doğu ile batı yarım kürelerin buluştuğu yerdir. Aynı zamanda her günün resmi olarak başladığı yeri de işaretler. Uluslararası Tarih Çizgisi’nde, hattın batı tarafı, günün hangi saatinde olursa olsun, her zaman doğu tarafının bir gün ilerisindedir. Bunun nedeni, Dünya’nın kendi ekseni üzerinde doğuya dönmesidir.
Boylam ve Enlem
Boylam veya meridyen çizgileri, Güney Kutbundan Kuzey Kutbu’na uzanan dikey çizgilerdir . Enlem veya paralel çizgiler, batıdan doğuya uzanan yatay çizgilerdir. İkisi birbirine dik açılarda kesişir ve bir dizi koordinat olarak birleştirildiğinde, yerküre üzerindeki yerleri belirlemede son derece doğrudur. O kadar doğrudurlar ki şehirleri ve hatta binaları inç mesafe içinde bulabilirler. Örneğin, Hindistan, Agra’da bulunan Tac Mahal, 27 ° 10’29 “K, 78 ° 2’32” E koordinat setine sahiptir.