24 Temmuz İngiltere Basın Özeti
İngiltere basının gündeminde bugün Rusya'ya yaptırım tehdidi, Ukrayna'daki ayrılıkçıların askeri donanımı ve İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları öne çıkıyor.
Ukrayna'nın doğusunda Rusya yanlısı ayrılıkçıların bölgesinde düşen Malezya Havayolları'na ait uçakla ilgili gelişmeler Rusya üzerindeki baskıları da artırıyor.
Son olarak yine aynı bölgede iki savaş uçağının düşürülmesi, ayrılıkçı grupların elindeki silah ve askeri teçhizatın da boyutlarının sorgulanmasına yol açtı.
Financial Times gazetesi, dün iki savaş uçağının düşürülmesinin ardından Rusya'nın ayrılıkçılara silah temin ettiğine ilişkin iddiaları baş sayfadan veriyor ve şu ifadeleri kullanıyor:
"Bu son olay uluslararası topluma bir gerçeği daha açıkça gösteriyor: ayrılıkçılar giderek genişleyen gelişmiş silah deposuna sahip. Ama asıl soru şu, bunlar nereden geliyor?"
Gazete, Ukrayna'nın silah deposuna ait açık kaynaklardan elde ettiği fotoğrafları bilgisayar programları aracılığıyla incelemeye aldığını belirtiyor ve Rusya'nın inkar etmesine rağmen Batılı istihbarat kaynaklarının silahların Moskova'dan geldiğinden neredeyse emin olduklarını yazıyor.
Financial Times, ABD'li istihbarat yetkililerin verilerine dayandırdığı haberinde Rusya'nın ayrılıkçılara temin ettiği teçhizat arasında, "T-64 savaş sanları, Grad füzeler, 2S9 Nona kundağı motorlu silahlar, BMP-2 piyade muharebe araçları, zırhlı personel araçları, yarı otomatik silahlar ve omuzdan atılan füzeler, mayınlar ve uçaksavarlar" olduğunu aktarıyor.
'İstihbarat savaşları'
Ukrayna'da düşen uçakla ilgili Financial Times'ta dikkat çeken bir diğer haber de ABD ve Rusya arasında olayla ilgili 'istihbarat savaşı' yaşandığıyla ilgili.
ABD'li istihbarat yetkililerin 'olaydan Rusya yanlılarını sorumlu tuttuklarına dair ellerindeki verileri paylaşmalarını' alışılmışın dışında bir durum olarak değerlendiren Financial Times, ABD'nin bu adımının Rusya'nın 'açıklamalarını yalanlama' amaçlı olduğunu yazıyor.
Gazete, ABD'li yetkililerin ellerindeki verilere güvenliklerini söylemelerine rağmen 2003 Irak Savaşı'ndaki istihbarat hatalarından dolayı 'halkın önünde böyle bir tartışmaya girmek istemediğini' belirtiyor.
Bir diğer endişe konusu da, ellerindeki verilerin tamamen açıklamasının ABD'nin Rusya'ya istihbarat kapasitesini de açığa çıkarması anlamına geleceğiyle ilgili.
Rusya istihbaratının da uçağın düşülmesinde kullanıldığı ifade edilen Buk-M1 füze rampasının Rusya yanlılarını değil, Ukrayna'nın kontrolündeki bölgelerde bulunduğuna dikkat çektiği haberde değinilen noktalardan.
Independent gazetesi de uçağın düşüşüyle ilgili tartışmalarda İngiltere Başbakanı Cameron'un Rusya'ya silah ihracatı yapıldığıyla ilgili baskı altında olduğunu belirtirken, Beyaz Saray istihbaratının Rusya yanlılarını kasten delilleri yok etmekle suçladığına da yer veriyor.
İngiltere hükümetinin de erişim sağladığı raporlarda, cesetlerin yerlerinin değiştirildiği, olay yerinde enkaza başka bir uçağın parçalarının getirildiği belirtiliyor.
'Cameron'a yaptırım baskısı'
Times gazetesi baş sayfa manşetini, Rusya'ya yaptırım uygulanması için İngiltere Başbakanı David Cameron üzerinde artan baskıya dair bir habere ayırmış.
Gazete, özellikle İngiltere'de yatırımları bulunan zengin Rus işadamlarına yaptırım uygulanması konusunda baskı yapıldığını belirtiyor ve şöyle devam ediyor:
"Milletvekilleri ve uzmanlar, Başbakan Cameron'u, ayrılıkçılara desteği nedeniyle Moskova'yı cezalandırmanın en iyi yolu olarak görülen Rusya Devlet Başkanı Putin rejimine yakın işadamlarına karşı harekete geçmesi konusunda uyardı."
"Uzmanlar, hedef alınması gereken isimler arasında Chelsea futbol kulübünün başkanı Roman Abramoviç, Arsenal kulübünde hisseleri olan Alisher Usmanov ve Mikhail Fridman'ı da sayıyor."
Times gazetesinin, Malezya uçağında ölenlerin cenazelerinin Hollanda'da törenle karşılandığına ilişkin haberleri verdiği sayfasında yine olası yaptırımlara ilişkin bir haber de dikkat çekiyor.
"Yaptırımlar sermayenin İngiltere'den uçması anlamına gelir" başlığıyla verilen haberde AB'nin Moskova'ya karşı yaptırım uygulama kararı alması durumunda İngiltere'nin de milyarlarca sterlin Rus yatırımını kaybedeceği yazıyor.
Piyasa uzmanlarının görüşlerinin aktarıldığı haberde, özellikle emlak sektörünün olumsuz etkilenebileceği belirtilirken "İngiltere bu yılın her ayı Rus işadamlarından ayda yaklaşık 2 milyar dolar gelir sağladı" deniyor.
Times'ın görüşüne başvurduğu bir uzman, yaptırım uygulanması durumunda Rus yatırımcıların yönlerini Kıbrıs'a, Dubai'ye ve Monaco'ya çevirebileceklerini söylüyor.
Guardian gazetesi de İngiltere Başbakanı Cameron üzerindeki yaptırım baskına geniş yer ayırıyor.
Cameron'un bir yandan Ruslara yaptırım uyarılarında bulunduğu belirtilirken diğer yandan da Başbakan'ın ticaret heyetinin işadamlarına gönderdiği açıklamada 'İngiltere'nin yatırımı çeken ve ticaret merkezi olan bir ülke olmaya devam ettiği' mesajı verdiği kaydediliyor.
Cameron'un Rusya-İngiltere ticaret Odası'nın başında olduğu belirtilen isim ise iktidar partisi milletvekili Charles Hendry. Hendry'nin Rus işadamlarıyla bağlantılarına dikkat çeken Guardian'ın haberine göre Cameron'un danışman kuruluşunun açıklamasında, düşen uçakla ilgili gelişmelerin ticarete darbe vurmasından endişe edildiği ifade ediliyor.
Gazete, "Danışmanlık konseyindeki bazı üyelerin Rus hükümetiyle eski veya hala devam eden bağları var. Onlardan biri 2011 yılına kadar Buk füze sistemleri geliştiren Rus savunma şirketi Almaz-Antey'de üst düzey yönetici olan İgor Aşurbeyli" diyor. Gazete ayrıca, geçen hafta ABD'nin bu şirketi yaptırım listesine aldığına dikkat çekiyor.
Guardian kuruldaki bir ismin de, Aralık ayında Surya rejimi ile petrol arama anlaşmasına imza atan Rusya eski Enerji Bakanı, SoyuzNefteGaz şirketi başkanı Yuri Şafranik olduğunu yazıyor.
Guardian'ın konuştuğu milletvekili Hendry ise, uzun bir süre önce bu danışmanlık kuruluna başkanlık etmesi için kendisine teklif götürüldüğünü fakat daha sonra askıya alındığını söylüyor ve isimleri geçen Rus işadamlarıyla hiç karşılaşmadığını dile getiriyor.
Gazete, konuyla ilgili başvurduğu Başbakanlık'tan herhangi bir açıklama gelmediğini belirtiyor.
Nato Rusya'ya karşı Avrupa'nın doğusunda üs arıyor
Diğer yandan Times gazetesinde dikkat çeken haberlerden biri de Nato'nun Avrupa'nın doğusunda yeni bir üs aradığıyla ilgili.
Haberde, "İngiltere ve Nato'daki müttefiklerinden, Avrupa'nın doğusundaki bir üssün, giderek büyüyen Rusya tehdidine karşı kullanılmak üzere dönüştürmeleri istenecek" deniyor.
Birkaç farklı Nato üssünün değerlendirmeye alındığı, öne çıkan üssün ise Polonya'daki Szczecin olduğu vurgulanıyor.
Gazete konuşan bir kaynak, üssün 7/24 faal olacağını ve ihtiyaç duyulması halinde birliklerin hemen müdahaleye hazır olacağını söylüyor.
Teklifin Nato'nun üst düzey komutanlarından General Philip Breedlove'dan geldiği belirtilirken, General'in üssü silah, cephanelik ve erzak tedariki için kullanma planları yaptığı ifade ediliyor.
İtalya, Almanya ve Fransa'nın Rusya'ya karşı sert adımlar atılmasına yanaşmadığını belirten Times gazetesi Nato tartışmalarının da Eylül ayındaki zirvede ele alınacağını ekliyor.
İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları da İngiltere'nin gündeminde.
İsrail'in Gazze saldırısı
Independent gazetesi dış haber sayfalarının manşetine BM'nin İsrail'e yaptığı 'savaş suçu' uyarısını taşıyor.
Financial Times ve Times da, Filistinlilerin İsrail saldırıları nedeniyle kaçacak yer bulamadıklarını yazıyor.
Daily Telegraph, İsrail'in dün yaptığı 'saldırıların genişleyeceği tehdidini' aktarıyor ve ateşkes çabaları için şu ifadeleri kullanıyor:
"Hamas, İsrail ve Mısır'ın ateşkes sağlanması için Gazze'ye yönelik tüm kısıtlamaların kaldırılmasını istiyor. Ama Filistin Yönetimi'nden yetkililer de Gazze sınırlarının yeniden açılması amacıyla ateşkes sağlanması için Hamas'ı ikna etmeye çalışıyor."
Daily Telegraph gazetesi Orta Doğu'daki savaşla ilgili iki farklı görüşten makale yayımlıyor.
İsrail açısından konuyu ele alan Yair Lapid imzalı makalenin başlığı şöyle: "Biz yaşamı kutsuyoruz, Hamas kendi gayeleri için çocukların öldürülmesini seçiyor."
Savaşı Gazze açısından değerlendiren makale de, Filistin Kurtuluş Örgütü Yönetim Kurulu üyesi Saeb Erekat imzalı. Makalenin başlığı da "Her bir Filistinli hedef haline dönüştü… Dünya müdahale etmeli."
İngiltere'de 'mikroplu kümes hayvanları'
İngiltere basının dikkat çeken manşetlerinden biri Guardian gazetesinin baş sayfasında.
Gazete, İngiltere'de kümes hayvanları endüstrisinde hijyen ve temizlik sorunları olduğuna ilişkin araştırmalarınn ardından ülkenin önde gelen üç süpermarket zincirinin de acil soruşturma açtığını yazıyor.
Gizli çekilen görüntüler ve fotoğraflardan elde edilen kanıtlarda, kümes hayvanlarına ölümcül mikroplar bulaşabileceğine dair tespitler yapıldığı belirtiliyor.
Guardian'ın haberinde kümes hayvanlarında görülen ölümcül bakterilerin pişme sürecinde öldüğü anlaşılsa da İngiltere de 280 bin kişinin tüketilen tavuklar nedeniyle hasta olduğu aktarılıyor.
Guardian'ın beş aylık araştırmaları sonucunda, İngiltere'nin en büyük iki kümes hayvanı üretici şirketi 2 Sisters Food ve Faccenda'da hijyenik şartların sağlanmadığı öne sürülüyor. Bu iki şirketin de ürünlerini ülkenin önde gelen süpermarket zincirlerine tedarik ettiği belirtiliyor.