Devletin düzeni ve devamlılığı için belli başlı sistemlerin bağımsız ve kusursuz olarak görev ve mesuliyetlarını yerine getirebilmesi gerekir. Yasama, yürütme ve yargı kavramlarının görevleri anayasada açıkça belirtilir. Birbirinden ayrı düşünülemeyecek yasama, yürütme ve yargı kavramlarını ve görevlerini haberimizde derledik…
YASAMA NEDİR?
Devleti oluşturan organlardan biri olan yasama organı yasaları yapmak ya da yasaları kaldırmakla yükümlüdür. Yasama organının oluşturduğu yasalar hukuk olarak tanımlanır. Yasama organının terim olarak karşılığı parlamento ya da meclistir.
YÜRÜTME NEDİR?
Devletin organlarından ikincisi olan yürütme organı, yasama organının oluşturduğu yasaları uygulamakla yükümlüdür. Yürütme organı aynı zamanda yönetim birimidir. Ülkenin yönetimi yürütme organından sorulur. Yürütme organının terim olarak karşılığı devlet başkanlarıdır.
YARGI NEDİR?
Devletin organlarından üçüncüsü ise Yargı organıdır. Yargı organının öncelikli görevi denetimdir. Yasama organı tarafından oluşturulan yasaların yürütme organı tarafından doğru uygulanıp uygulanmadığını yargı organı denetler. Yargı organının terim olarak karşılığı mahkemelerdir.
YASAMA ORGANI KİMLERDEN OLUŞUR?
Yasama organını tek meclisli ülkelerde seçimle halk tarafından seçilen Milletvekilleri oluşturur. Çift meclisle yönetilen ülkelerde ise meclisin yanında bir de senato vardır.
YÜRÜTME ORGANI KİMLERDEN OLUŞUR?
Yürütme organı devletin yönetim şekline göre ayrımlılık gösterir. Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu, Devlet Başkanı ya da Başkomutan yürütme organının temsilcileridir.
YARGI ORGANI KİMLERDEN OLUŞUR?
Yargı organı mahkemeleri kapsar. Yüce divan, İdari yargı, Anayasal Yargı, Sayıştay, Yüksek Mahkeme gibi birimler yargı oranını oluşturur.
YASAMA ORGANI GÖREVLERİ NELER?
- Yasama organının ilk görevi kanun koymak, kanun kaldırmak ve kanunları değiştirmektir.
- Yasama organı yürütme organını (bakanlar kurulu, bakanlar ve başkanlar) denetler.
- Bütçe görüşmelerini gerçekleştirir.
- Para basılıp basılmayacağına karar verir.
- Yürütme organına kanun hükmünde kararname çıkarabilme izni ve yetkisi verebilir.
- Olağanüstü durumlarda (savaş, kriz gibi) karar verir.
- Yargı organının kararları doğrultusunda verilen ölüm cezaları ile ilgili oylama yapabilir.
YÜRÜTME ORGANI GÖREVLERİ NELER?
- Yürütme organı kanunları eksiksiz ve her vatandaşa eşit olarak uygulamakla görevlidir.
- Cumhurbaşkanı yardımcılarını ve bakanları yürütmenin başı olan devlet başkanı(Cumhurbaşkanı) atar ya da göreven alır.
- Kamu yöneticilerini, Genelkurmay başkanını atamak ya da görevden almak,
- Üniversite yöneticileri olan rektörleri atamak ya da görevden almak yürütmenin görevidir.
- Uluslararası anlaşmaları imzalamak yürütmenin görevidir.
YARGI ORGANI GÖREVLERİ NELER?
- Yargı organını oluşturan birimlerin görev dağılımı ve bu görevlerden bulunacakların belirlenmesi yargı organının görevidir.
- Anayasa Mahkemesinin, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun, Askeri Yargıtay’ın üyelerini seçmek yargı organının görevidir.
- Ayrıca Danıştay üyelerinin dörtte birini, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını seçmek de yargının görevleri arasındadır.
- Anayasa Mahkemesi’nin denetimde sınırı yoktur dense yeridir. Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, bakanlar, mahkeme üyeleri, başsavcılar, Cumhuriyet Başsavcıvekili, Hakimler ve Savcılar Kurulu ve sayıştay üyeleri Anayasa Mahkemesi tarafından yargılanabilir.
- Mahkemeler bağımsızdır ve yasalar herkes için eşittir.