Londra’daki iki Michelin yıldızlı restoran Le Gavroche, öğle yemeği servisini geçici olarak durdurdu. Yönetim, kısmen Brexit sonrası kısıtlamaların göç üzerindeki etkilerine atıfta bulunarak, yeterli kalifiye personel bulmakla ilgili sorunları suçladı. Restoran yalnız değil. İşe Alım ve İstihdam Konfederasyonu anketine göre, İngiltere’deki işletmeler Mayıs ayında 23 yılın en hızlı işe alım oranını bildirdi.
Atlantik genelinde, şirketler de aynı şekilde işçi bulmakta zorlanıyor. Ulusal Bağımsız İşletmeler Federasyonu’nun aylık iş raporuna yanıt veren küçük işletmelerin yaklaşık yarısı, dolduramayacakları açık bir işe sahip olduklarını söyledi – yaklaşık yarım yüzyıldır en büyük oran. Cuma günü yayınlanan istihdam rakamları, ücret artışının hızlandığını öne sürdü.
Yüzyılların en kötü ekonomik krizi gibi görünen bu krizden çok kısa bir süre sonra işgücü kıtlığı yaşanması iyi bir sorundur. Aşılar ve benzeri görülmemiş hükümet desteği olmadan, dünya bunun yerine kitlesel işsizlikle karşı karşıya kalabilir. Ekonomistler o zaman “aşırı ısınma” değil, kalıcı deflasyondan endişe duyacaklardır. Pek çok ülkede, ücretler, pandemi vurduğunda 2008 mali krizinin öncesindeki seviyelerini zar zor geri kazanmıştı; bu sefer daha hızlı bir geri dönüş oldukça büyük bir başarı olurdu.
Bununla birlikte, yatırımcıların ve politika yapıcıların, işgücü piyasasının nasıl geliştiğini dikkatle izlemeleri gerekmektedir. Politika desteğini çok erken geri çekmek iyi işlerini geri alabilir, ancak kalıcı işgücü kıtlığı ve daha yüksek ücret artışı, daha yüksek enflasyona ve nihayetinde faiz oranlarına yol açabilir.
Henüz endişelenmenize gerek yok. Bu eksikliklerin bazıları geçici olacaktır. Geçen yılki karantinaların, işletmelerin kapılarını bir kerede kapatmasıyla işsizlikte dramatik bir artışa yol açması gibi, yeniden açılma, işgücü talebinde ani bir artışa yol açtı. İşletmelerin ve personelin birbirini bulması zaman alacaktır.
Eksiklikler, koronavirüs desteğinin kalıcı etkilerini de yansıtabilir; birçok ABD eyaletinde işsizlik yardımlarında geçici bir artış olması, maaşların devam eden ücretten daha yüksek olduğu anlamına gelir. Avrupa’da izin programları, bazı işçilerin benzer şekilde yeni bir iş bulmak için daha az aciliyet hissetmeleri anlamına geliyor. Ancak bu programlar yakında sona erecek.
İşçiler ve mevcut işler arasındaki uyumsuzluklar daha endişe vericidir ve daha uzun süreli olabilir. İstihdam edilen toplam işçi sayısı, ekonomilerin kilitlendiği zamanın hala altında, ancak süreç işgücü piyasalarını dönüştürdü. Şimdi genişleyen ve işe alınan sektörler, işçileri işten çıkaran sektörlerle aynı olmayabilir. Konaklama sektöründeki işlerini bırakanların çoğu o zamandan beri süpermarketlerde veya teslimat şoförü olarak iş buldu.
ABD hükümeti de pazarlık gücünü işçilere kaydırmak ve sermayeye kıyasla emeğin göreli gücünü artırmak istiyor. İşlere göre işçi kıtlığının sağlanması, daha yüksek ücretlere ve işçiler için daha iyi koşullara yol açmanın yanı sıra işletmeleri emek tasarrufu sağlayan teknoloji ve eğitime yatırım yapmaya teşvik etmeyi amaçlayan açık bir politika hedefidir. İngiltere’de daha sıkı göç kontrolleri için baskı yapanlardan bazıları benzer amaçlara sahip olabilir.
Daha hızlı üretkenlik artışı, artan ücret faturalarının mutlaka enflasyon yoluyla tüketicilere yansıtılmaması anlamına gelir. Burada da cesaret verici kanıtlar var: İngiltere’de teknoloji yatırımına yapılan harcamalar pandemi öncesine göre daha yüksek. Evden çalışma ve diğer dijitalleştirme çabaları, üretkenlik artışını artırmaya yardımcı olabilir.
Le Gavroche’daki öğle yemeği servisi için yemek yiyenlere yardımcı olması pek olası değil. Şimdilik onlar da tıpkı merkez bankacıları gibi beklemek zorunda kalacaklar.