Torasentez (Pataloji)
Torasentez neden yapılmaktadır?a. Göğüs boşluğunda toplanmış olan sıvıyı boşaltmak için.
b. Bir mikrobun bir plöreziye neden olup olmadığını ve mikrobu tespit etmek için.
c. Akciğer veya akciğer örtülerinde habis hücrelerin bulunup bulunmadığını belirlemek için.
Torasentez çok ağrıya neden olmakta mıdır?Çok az ağrı duyulmaktadır. İğne sokulmadan muhtemelen bir novokain enjeksiyonu yapılacaktır.
Torasentez nerede yapılmaktadır?Laboratuvarda, doktorun muayenehanesinde veya hastanede.
Parasentez neden yapılmaktadır?a. Karın bölgesi boşluğunda toplanabilmiş olan sıvıları boşaltmak için.
b. Peritonite neden olabilecek bakterilerin bulunup bulunmadığını tespit için.
c. Habis hücrelerin bulunup bulunmadığını tayin etmek için.
Kobay inokülasyonları ne için kullanılmaktadır?Veremin bir hastada bulunup bulunmadığını tespit edebilmek için bu hastanın vücudundan madde alınmakta ve kobaya enjekte edilmektedir.
Bir kobay inokülasyonu yapıldıktan ne kadar süre sonra kesin bir durum raporu alınabilecektir?Yaklaşık altı hafta sonra.
Belkemiğinden Su Alma
Belkemiğinden su almak nedir?Sırttan belkemiğine bir iğne batırılarak belkemiği sıvısının dışarıya alınması için uygulanan bir işlemdir.
Belkemiğinden su almak ne için yapılmaktadır?a. Belkemiği sıvılarında ve beyin örtülerinde enfeksiyon bulunup bulunmadığını tespit için.
b. Omurilik veya beyinde bulunabilecek bir tümörün belkemiği kanalında basınç yapmakta olup olmadığını tayin etmek için.
c. Beyinde veya omurilikte tümörlerin veya başka hastalıkların bulunup bulunmadığını tespit etmek için röntgen filmlerin alınmasından önce hava veya radio-opak maddelerin zerk edilmesi için.
Belkemiğinden su almak ağrıya neden olur mu?Hayır. Ancak, hafif bir rahatsızlığa neden olur; çünkü belkemiği kanalına iğne batırılmadan önce, bütün hassas olan yapılara novokain enjekte edilmektedir.
İrin Kültürleri
İrinden (cerahattan) neden dolayı kültürler yapılmaktadır?Vücuttan irin (cerafıat) alındıktan sonra, bu enfeksiyonu meydana getiren mikrobun tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu patoloji laboratuarı tarafından nasıl yapılmaktadır?Gerekli kültür ortamlarında bu mikropları geliştirmekle.
Enfeksiyona neden olan mikrobun özelliği, tatbik edilecek tedaviyi tespit edecektir. Değişik mikropların ilaçlara karşı olan hassasiyet ve direnişleri de değişiktir. Enfekte olan bir organizmadaki mikroplar ile mücadele edebilmek için, bu mikrobun hassas olduğu ilaçları kullanmak gerekir.
Dışkı Tahlili
Dışkı, hangi durumlar için tahlile gönderilmektedir?a. Dizanteri vb. ishal hastalıkları için.
b. Psiloz veya karın boşluğu hastalıkları için.
c. Başka yollarda nedeni bilinememiş olan anemiler için.
d. Parazit istilası olduğu şüphe uyandıran başka bütün durumlar için iki diskin etrafındaki koyu renk halkalar, burada kullanılan antibiyotikler bakterilerin gelişmesini önlediğini göstermektedir. Buradaki bakterilerin başka antibiyotiklere karşı hassas olmadıkları görülmektedir.
e. Bağırsak sisteminde kanama olan durumlarda.
f. Kolit ve kalınbağırsakla ilgili başka enfeksiyonlar için.
Taze alınmış bir dışkı örneğinin tahlil edilmesi önemli midir?
Evet. Örnek derhal laboratuara gönderilmelidir. Aksi taktirde dışkıdaki bakteriler, parazitler, enzimler, vb. kaybolmuş olacaktır.
Biyopsi
Biyopsi nedir?Bir doktor veya operatörün, dokuyu alması ve bunu çıplak gözle ve mikroskopla incelenmesi için bir patoloji laboratuarına göndermeleridir. Teşhise bu incelemeler sonucu varılacaktır. Dokunun alınması için bir makas veya bir bisturi kullanılmaktadır.
Biyopsiler genellikle nerede alınmaktadır?Hastanelerde veya doktor muayenehanesinde.
İğne biyopsisi ne demektir?Bu testte hasta kesime bir iğne sokulmakta ve buradan alman hücreler veya muhteviyat patolog tarafından incelenmektedir.
İğne biyopsisi normal biyopsi kadar emniyetli midir?Genellikle hayır; çünkü iğneyle alınabilecek doku miktarı, azlığından dolayı incelemeyi güçleştirecektir.
Ensizyon biyopsisi nedir?Bu testte hasta olan yere bir bisturi ile bir ensizyon yapılmakta ve bu kısmın bir parçası alınmaktadır. Bu parça patolog tarafından çıplak gözle ve mikroskopla incelenecek, patolog bu incelenmeden sonra teşhisini yapacaktır.
Ekstirpasyon (kesip alma) biyopsisi ne demektir?Bu usulde bütün hastalanmış kısım alınmakta ve mikroskobik inceleme için patologa gönderilmektedir.
Dondurulmuş kesit (frozen seksion) ne demektir?Bu testte hasta daha ameliyat masasında iken doku alınmakta ve derhal patologa mikroskobik muayene için teslim edilmektedir.
Dondurulmuş kesit testlerinde yanılma olabilir mi?Olabilir. Dokuların dondurulması ve derhal mikroskobik muayeneye verilmesi, normal olarak çok daha zaman alan dokuların hazırlanarak patoloji laboratuarında muayene edilmesi kadar emniyetli ve doğru olamamaktadır.
Dondurulmuş kesit testinin önem ve değeri nedir?Operatöre hasta olan kısmın habis olup olmadığını gösterebilecektir. Böylece operatör, hala masada yatmakta olan hastaya yapacağı ameliyatın ne kapsamda olması gerektiğini kararlaştırabilecektir.
Dondurulmuş kesitler ne zaman daha çok yararlı olmaktadır?Memede bir külçenin kanserli olup olmadığını tayinde.
Patolog ameliyat odasına geldiği zaman bir dokunun habis olup olmadığını derhal tespit edebilecek midir?Hayır. En ufak bir şüphesi bile varsa, daha şümullü olacak ameliyatın bir veya iki gün ertelenmesini tavsiye edecektir. Bu süre içerisinde mikroskop altında yapılacak incelemelerde daha doğru emniyetli bir rapor verebilecek durumda olacaktır.
Patoloji laboratuarları aşılar imal ederler mi?Hastanın kendisinden alınan bakterilerden hazırlanan özel aşılar laboratuarlarda yapılmaktadır. Öteki aşılar eczanelerden temin edilmektedir.
Otogen aşı nedir?Hastanın vücudundan taze olarak alınan ve süspansiyon sistemiyle öldürülmüş olan bu bakterilerden hazırlanmış bir aşıdır. Hastanın bu mikroplara karşı direnişini artırmak gayesiyle kullanılmaktadır.
Otogen aşılar hangi durumlarda hazırlanmaktadır?İnatla tekerrür eden enfeksiyonlarda, idrar yolları enfeksiyonları gibi ve tekerrür etmekte olan apse ve çıbanları olan hastalar için.
Balgam tahlilleri neden yapılmaktadır?a. Verem veya başka akciğer enfeksiyonlarının bulunup bulunmadığını tespit etmek için.
b. Bazı astım vakalarını araştırmak için.
c. Muhtemel bir akciğer kanseri halinde elde edilecek olan hücrelerin bulunup bulunmadığını tespit etmek için.
Balgam tahlili nasıl yapılmaktadır?Konsantre smirler yapılmakta ve bunlar patolog tarafından mikroskop altında incelenmektedir. Zararlı görülen bakterileri tecrit etmek için kültürler yapılmaktadır.
Papanikolau Testi
Papanicolau smiri nedir?Bu testte birçok organın yüzeyinden hücreler alınmakta ve kanser teşhisi için analiz edilmektedir. Genellikle bu hücreler kadınların serviksinden veya dölyolundan alınmaktadır. Sitoloji bilgi dalında İhtisas yapmış kişiler tarafından yapıldığı vakit bu testler son derece emniyetli olmaktadırlar. Genellikle «pap smir» olarak adlandırılan yayma preparatları ayrıca tükürük, idrar ve meme başlarından gelen salgı hücrelerinden de alınabilmektedir.
Papanicolau smirleri nasıl yapılmaktadır?Serviks veya dölyolu yüzeyinden fazla olan hücreler pamuk sarılı çubukla kazınarak alınmaktadır. Ayrıca tükürük, idrar ve meme başı ifrazatından hücreler de bir slayt üzerine yayılmakta ve bunların hepsi mikroskop altında incelenmektedir.
Bu rahatsız edici veya ağrı yapan bir işlem midir?Hiçbir rahatsızlığa neden olmamaktadır.
Serviksten veya dölyolundan smirleri kim almalıdır?Bir kadın-doğumcu, hastayı muayene eden herhangi bir doktor veya özel eğitim görmüş bir hemşire.
Bütün kadınlar Papanicolau testleri yaptırmalı mıdır?Evet. Günümüzde ergin olan bir kadının en az yılda bir kez bir Pap testi yaptırması tavsiye edilmektedir. Bu yolda tedavi olunacak kanserler çok erken teşhis edilebilecektir, «in situ» olarak adlandırılan ve erken teşhis edilen kanserlerin % 100'ü ameliyatla tedavi edilebilinmektedir.
Bakire olan bir kadına Pap testi yapılabilir mi?Evet, dölyoluna ucunda pamuk olan bir aplikatör sokmak testin yapılması için yeterli olmaktadır.
Mide Tahlilleri
Mide tahlili nedir?Midenin ifrazatı çıkarılmakta ve bunların unsurlarının tahlil edilmesine mide tahlili denir.
Mide tahlilinde neler aranmaktadır?a. Midenin iç zarını teşkil eden hücrelerin normal olarak ifraz etmesi gerekli olan hidroklorik asidin bulunup bulunmadığını.
b. Normal olarak midede bulunması gereken laktik asitin bulunup bulunmadığını.
c. Normal olarak midede bulunmaması gerekli olan kanın bulunup bulunmadığını.
d. Kanser hücrelerinin bulunup bulunmadığını tespit etmek. Mide kanseri olanlarda yapılan bazı özel testler mide özsuyunda bu hastalığın bulunduğu teşhis ve tespit edilebilecektir.
Mide tahlilleri hangi durumlarda en çok önem taşımaktadır?a. Anemi perhisyözde. Bu durumda hidroklorit asit eksikliği görülmektedir.
b. Midede veya onikiparmak bağırsağındaki ülserlerde. Bu gibi durumlarda çok kez aşırı ölçüde asit fazlalığına rastlanılır.
c. Mide tümörlerinde. Bu gibi hallerde mide muhteviyatın analiz edilmesiyle laktik asidin bulunuşu tespit edilebilecek ve bazı vakalarda kanser hücrelerinin bulunduğu bile görülebilecektir.
d. Veremde, balgamın dışarı çıkarılacağı yerde yutulmakta olduğu şüphesi uyanan vakalarda.
Mide tahlilleri nasıl yapılmaktadır?Burundan veya ağızdan yerleştirilen bir tüp mideye kadar indirilmektedir.
Bu test ağrıya neden olur mu? Hoş bir test değilse de, ağrıya neden olmamaktadır.
Bir mide tahlilinin yapılması ne kadar sürmektedir? Bu testin gayesine bağlı olacaktır. Bazı hallerde birkaç dakikada tamamlanabilecek olan bir test, başka vakalarda üç saat sürebilecektir.
Mide tahlili boş mideye mi yapılmalıdır?Evet.
Mide tahlilleri nerede yapılmaktadır?Genellikle tam teşekküllü laboratuarlarda. Bazı hallerde test hastanede yatmakta olan hastalara bu hastanelerde yapılmaktadır.
Mide tahlilleri yapılırken tehlikeli bir durum meydana gelebilir mi?Hiçbir tehlike olamaz.
Rh Testi
Rh testi nedir?Rh testi, kanda Rh faktörünün bulunup bulunmadığını gösteren bir testtir. Bir kişinin kan grubu tespit edildiği zaman bu test devamlı yapılmaktadır.
Bütün gebe olan kadınlar Rh testi yaptırmalı mıdırlar?Muhakkak ki evet.
Rh faktörü neden gebelikte önemli olmaktadır? Rh faktörü, gebelikte özellikle Rh negatif (Rh faktörleri olmayan) olup Rh pozitif faktörleri ile evli olan kadınlarda önemlidir. Bu kadınların taşımakta olan ceninde Rh pozitif faktörü olabilecektir. Normal olarak bu anneye bir zarar getirmeyecekse de, doğmamış olan bebeği etkileyebilecektir.
Eğer anne Rh negatif ise, bebeğe kan nakli yapmak gerekli olacak mıdır?Ancak anne Rh faktörüne karşı hassasiyet göstermişse ve anne tarafından üretilen antikorlar bebeği etkilemişse kan nakli gerekli olacaktır. Annenin Rh negatif oluşu, muhakkak surette bebeğin herhangi bir tedaviye tabi tutulmasını gerektirmeyecektir.
Eritroblastoz nedir? Yeni doğan bebeğin kanının Rh faktöründen büyük ölçüde harap olmasına neden olan faktör "eritroblastoz" olarak adlandırılmıştır.
Eritroblastoz tehlikeli bir faktör müdür? Evet. Acilen tedavi edilmediği takdirde bebeğin ölmesine neden olabilir.
Bir kadın Rh negatif ise, başka çocuk doğurmaktan kaçınmalı mıdır? Hayır. Rh negatif olan bir kadına doğum yaptıktan 72 saat içerisinde "Rhogam" olarak tanınan ve adlandırılan bir madde enjekte edilebilecektir. Bu enjeksiyon bundan sonra doğacak çocuğu Rh faktörü hastalığın gelişmesine karşı koruyacaktır.
Rh pozitif bir kocayla evli olan Rh negatif bir kadın, Rh negatif olan bir bebek doğurabilecek midir? Evet.
Rh pozitif olan bir kadın, başka kan faktörlerinden komplikasyonları olan bir bebek doğurabilecek midir?Evet. Kanda başka faktörler de düzensizliklere neden olabileceklerdir. Ancak, bunlar genellikle Rh faktörü kadar ciddi ve önemli komplikasyonlar olmayacaktır.
Daha doğmamış bir bebeğin Rh faktörü etkisi altında kalacağı nasıl öngörüle bilmektedir? Gebelik süresi içerisinde annenin kanı anti-Rh antikorları için tahlil edilebilecektir. Bu test sayesinde bebek doğacağı zaman meydana gelecek durum kısmen de olsa belirlenmiş olacaktır.
Antikor etütleri nedir?Bu testler vücudun antikorlar üretip üretmediğini tespit etmektedir.
Rh faktörüne hassas olan bir kişide antikorların tehlikesi nedir?Rh pozitif kanın enjekte olmasına veya karışmasına maruz kalmadıkları taktirde antikorların bu şekilde hassas olan bir kişiye zararları olmaz. Ancak, Rh pozitif kan ile karıştıkları takdirde bu antikorlar çok ciddi tepkilere yol açabilirler.
Rh faktörüne hassas olan bir kadın yeni bir evlilik yaparsa normal çocuk doğurabilecek midir?Evet, eğer yeni eşi Rh negatif ise veya kadındaki asıl hassasiyetini doğuran kan grubunun dışından bir kan grubu varsa.
Eritroblastoz olan bir bebek canlı doğarsa yaşayabilecek midir? Eğer hastalık bebeği asgari derecede etkilemişse, bu genellikle böyle olmaktadır; bu gibi bebekler çoğunlukla normal olarak gelişmektedirler.
Eritroblastoz bir bebekle bir mavi bebek arasında fark var mıdır? Evet. Mavi bir bebek kalıtımsal bozukluğu olan bir kalp veya akciğerlerle doğmaktadır. Eritroblastoz bir bebek ise, annesinin kandaki Rh faktörüne hassasiyetinden dolayı zor durumda bulunmaktadır.
Doğum yapacak annenin Rh faktörüne hassas olduğu bilindiği taktirde,bu anneden doğacak bebeklerde eritroblastoz gelişmesini önleme çareleri var mıdır?Günümüzde bu hastalığın gelişmesini önleyecek ilaç veya enjeksiyonlar bulunmamaktadır.
Rh negatif olan bir kadının ilk çocuğunda eritroblastoz olabilmekte midir?Bu nadir bir haldir; ancak anneye bundan önce Rh faktörüne karşı bir enjeksiyon ile hassasiyet kaspettirilmişse veya Rh faktörü bulunan bir kan nakli yapılmışsa, böyle bir durum meydana gelebilmektedir.
Eritroblastoz nasıl tedavi edilmektedir? Kan nakilleri ile; bebeğin Rh pozitif kanı, vericinin Rh negatif kanı ile değiştirilmektedir. Son zamanlarda yeni doğan bebekte eritroblastozun gelişmesini önlemek için yapılmakta olan "rahim içi" kan nakillerinin çok yararlı olduğu görülmüştür.
Gebelik Testleri
İdrarda gebelik testleri yapılmakta mıdır?Evet.
Gebelik testlerinin doğruluk ölçüsü nedir? Laboratuarlarda yapılan gebelik testlerinin % 95'i doğru çıkmakta olduğu görülmüştür.
Doktorun muayenesi, yapılmış olan gebelik testi ile çelişkili bir teşhise yol açmışsa, testin yeniden yapılmasında yarar var mıdır? Evet. Kesin bir karara varılmadan önce bazı hallerde gebelik idrar testinin birkaç kez tekrarlanması gerekmektedir.
Gebelik idrar testleri nasıl yapılmaktadır? İdrarın veya özünün bu iş için uygun fare, kurbağa, tavşan, vb. hayvanlara enjekte edilmesiyle. Hayvanların tepki gösterme süresi değişik olmaktadır. Günümüzde doğum doktorunun muayenehanesinde yapabileceği birçok güvenilir başka testler de vardır. Cam üzerine konan birkaç damla idrar ile yapılmakta olan bu testler genellikle hayvan enjeksiyon testleri kadar başarılı olmaktadır.
Bir gebelik testinin sonucu ne kadar zamanda temin edilebilir? Doktorun muayenehanesinde yapılacak olan slayt testinde sonuç birkaç dakika içerisinde alınabilecektir. Hayvanlar üzerinde yapılan testlerin sonuçları genellikle kırk sekiz saat içinde belli olacaktır.
Bir kadın gebe olduğundan şüphe edince, ne kadar süre sonra bu testler doğru sonuçlar verebilecektir? Bütün şüpheleri ortadan kaldırmak için, kadın gelmemiş olan adet halinden sonra on gün beklemeli ve ondan sonra test yaptırmalıdır.
Fallop tüplerinde bir gebelik gelişmişse yapılacak test her zaman müspet bir sonuç verecek midir?Hayır. Rahimde meydana gelmiş bir gebelik, doktorun elle yapacağı muayene, bu testlerden çok daha doğru bir teşhis olacaktır.
İdrar Tahlili
Eczaneler bir idrar tahlili yapmak için yeterli ekipmana sahip midirler?Hayır. Mümkün olduğu sürece idrar tahlilleri tam ekipmanlı olan bir patoloji laboratuarında yaptırılmalıdır. Bunlar çok önemli testlerdir ve tam ekipmanlı olmayan yerlerde yaptırılmamalıdır.
Analize verilecek idrarın toplanması için en uygun zaman hangisidir?Bazı özel testler dışında, idrarların toplanması için en uygun zaman sabah yapılacak ilk idrardır. İdrar temiz bir şişede toplanmalıdır.
Basit idrar analizlerinde ne gibi maddeler aranmaktadır?a. Albümin
b. Şeker
c. Asitler veya alkalinler.
d. Cerahat bulunup bulunmadığı.
e. Hem kırmızı ve hem de beyaz kan hücrelerinin bulunup bulunmadığı.
f. Sarılıkta olduğu gibi safra pigmentinin bulunup bulunmadığı.
g Hücre kümelerinin bulunup bulunmadığını (böbreklerde zedelenme olduğunu gösteren mikroskobik şekiller).
h. Bazı kimyasal maddelerin kristallerinin bulunup bulunmadığı.
Bu maddelerin idrarda bulunup bulunmadığından ne anlaşılmaktadır?İdrar tahlilleriyle böbreklerin ve idrar yolları sisteminin durumu hakkında önemli bilgiler elde edilmektedir. Bunun dışında şeker hastalığı, karaciğer hastalığı vb. önemli sayılacak işaretler de bu tahlillerde görülebilecektir.
İdrarda anormal maddelerin bulunması her zaman hastalık olduğunu mu gösterecektir? Her zaman değil. Bazen geçici buluşlara rastlanmaktadır. Bunun içindir ki bir hastalığa teşhis konmadan idrar tahlilleri birkaç kez tekrar edilmelidir.
İdrar analizlerinde elde edilen bilgilerin doğrulanması için aynı zamanda kan testlerinin de yapılması yararlı olur mu? Evet. İdrar tahlilleri yararlı testlerdir, ama her zaman kesin sonuçlar bu testlerle elde edilemez.
Kanser için özel olan tatmin edici idrar ve kan testleri var mıdır? Hayır.
Kan Kültürleri
Kan kültürlerinin yararları nedir?Kan akımında bakteri bulunduğu şüphesi uyanan hastalıklarda kan alınarak laboratuarda bunun kültürü yapılmakta ve bakterilerin bu kanda üreyip üremediği tespit edilmektedir.
Hangi tip hastalıklar kan kültürlerinde müspet olarak çıkacaktır?Kan zehirlenmesi vakaları (septisemi).
Kan kültürleri sarılık hastalıkları türlerini ayırt etmekte yararlı olmakta mıdırlar?Evet. Karaciğerden safranın gelmesini engelleyen sarılık ile, bir iltihaplanmadan veya karaciğerde bir hastalıktan ve kanın, büyük ölçüde harap olmasından meydana gelen sarılıklar arasında ayırt etme imkanları, kan testleriyle temin edilebilinmektedir.
Kan testleri, kanda bulunan kolesterol miktarını tayin etmekte yararlı olmakta mıdırlar?Evet. Bu testler çok önemli sayılmaktadır. Çünkü birçok araştırmacı vücutta fazla kolesterol bulunmasının arterlerin sertleşmesine yol açmakta olduğu nazariyesi üzerinde ısrarla durmaktadır.
Metabolizma hakkında bilgi verebilecek kan testleri var mıdır? Evet. Bu testlerden bir tanesi kanda proteine bağlı iyodun tespiti için kullanılmaktadır. Bu test tirpid guddesinin eksik veya fazla çalışmasını belirlemekte bazal metabolizma oranı testinden daha da doğru neticeler vermektedir.
Glikoz Tolerans Testi
Glikoz tolerans testi nedir?Aç bırakılmış hastaya ağızdan bir miktar glikoz (şeker) verilmekte ve sonra muhtelif aralarla teste tabi tutulmaktadır. Böylece kanda şeker miktarı ölçülmektedir. Temin edilen bilgi ile grafik çizilmekte ve bundan önemli bilgiler temin edilmektedir.
Bir glikoz tolerans testi grafiği (eğrisi) ne gösterecektir?a. Hastada şeker hastalığı olup olmadığını.
b. Hastanın kanında yetersiz şeker bulunduğunu (hiperinsul nizm).
c. Bazı başka hormon düzensizliklerde karakteristik değişiklikle
Şeker hastalarına yapılan kan testlerinde genellikle fazla miktar şeker bulunacak mıdır?Evet.
Kanın Kimyasal Bileşimi
Kanın kimyasal bileşimi nedir?Vücutta dolaşan muhtelif mineral ve kimyasal maddelerin ölçülmesi için toplardamardan alınan kanın teste tabi tutulmasıdır.
Kan kimyasal testi yapılırken teste tabi tutulan tabii kimyasal maddeler ve mineraller hangileridir?a. Albümin.
b. Kalsiyum.
c. Karbon dioksit muhtevası.
d. Klorür.
e. Kolesterol.
f. Kreatinin.
g. Globulin.
h. İkter indeksi.
i. None-proteik azot.
j. Fosfataz.
k. Fosfor.
1. Potasyum.
m. Sodyum.
n. Şeker.
o. Total protein.
p. Üre azotu.
r. Ürik asit.
Kan kimyası testleri hastalıkların olup olmadığını tespit etmekte yararlı mı olmaktadır?Evet. Bazı hallerde karakteristik bir kan testi yapılmadan teşhise varılamamaktadır.
Kan kimyasında veya kan testlerinde meydana çıkan karakteristik anormalliklerle teşhis edilip meydana çıkarılabilen hastalıklardan bazıları hangileridir?a. Şeker hastalığı.
b. Nefrit.
c. Üremi.
d. Guatr.
e. Bazı kemik hastalıkları.
f. Bazı tip sarılık hastalıkları.
g. Bazı karaciğer hastalıkları.
h. Birçok başka ciddi hastalıklar.
Kan kimyasında elde edilen bilgiler bu hastalıklar için takip edilecek tedavi metotlarının tespitinde yardımcı olmakta mıdır?Evet. Kanda bulunmakta olan bazı kimyasal maddelerin miktarı çok kez hangi tedavi metodunun uygulanmasının kararlaştırılmasında en lüzumlu faktörlerden birisi olmaktadır.
Bir hastanın yaşaması veya yaşamaması kanda bazı kimyasal maddelerin miktarına bağlı olabilir, mi?Muhakkak ki evet. Bazı kimyasal maddelerin fazlalığı veya azlığı hastayı önce şoka, sonra komaya sokabilecek ve durum ölümle sonuçlanabilecektir.
Kan kimyasal maddelerinin yerine suni maddeler kullanılabilir mi?Evet. Ciddi hastalıkların tedavisinde çok kullanılan bir metotla hastaya eksik olabilecek bazı kimyasal maddeler ağızdan, deri altına enjeksiyonla veya damardan doğrudan doğruya kan akımına verilmektedir.
Kan Nakli
Kan nakilleri ne zaman en çok yararlı olmaktadır? a. Hastalık veya yaralanma nedenlerinden ani ve akut bir kan kaybı olmuşsa.
b. Ciddi bir ameliyat yapılacağı zaman akut bir kan kaybı beklenmekte olduğu zamanlarda.
c. Hastanın kemik iliği yeniden kan üretmeye başlayıncaya kadar, hastaya geçici bir güç temini için mesela anemiye neden olmuş ve uzun süreli anormal derecede takatsiz bırakmış bir hastalıktan sonra.
Kan nakilleri bir doktorun kontrolü altında mı yapılmalıdır? Evet, muhakkak surette. Kan nakli; kanı, sağlıklı bir kişiden almak ve bir hastaya nakletmek demektir. Bu çok ciddi ve komplikasyonlar yaratabilecek bir işlemdir. Ancak uzmanlar kontrolünde yapılmalıdır.
Kan nakli yapılmadan önce kan gruplarını kim yapmalıdır?Hastanın kan grubu uzman teknisyenlerin görevlendirilmiş olduğu tam kalifiyeli bir laboratuarda tespit edilmelidir. Doğru kan tespiti yapılamaması ve hatalı "krosmeç" (verici ile alıcı kanından bir miktarının karşılaştırılması) durumlar önemli kazalara sebep olabilecektir.
Yanlış tip kan nakledilmesinden ne gibi komplikasyonlar meydana gelebilir? Yanlış kan verilmesinden titreme ve nöbet, sarılık ve hatta ölüm meydana gelebilecektir.
Bir kaza vukuunda kemiklerine daha çabuk bir şekilde kan nakledilebilmesi için, kişiler kan gruplarını bilmeli midirler? Evet. Kendi kan grubunun bilinmesi doğru bir iştir. Kan nakledilmeden önce bir kez daha kontrole tabi tutulmalıdır. Kan nakledilmeden önce, alıcının kanı vericininki ile muhakkak surette karşılaştırılmalıdır.
Gerekli kontroller altında yapıldıkları takdirde kan nakilleri emniyetli midir?Evet.
Kan nakillerinin bazı komplikasyonları hangileridir?a. Titreme ve nöbet. Bu genel bir komplikasyondur.
b. Ürtiker, astım, vb. alerjik tepkiler. Bu meydana geldiği zaman nakil ameliyesi genellikle durdurulmaktadır.
c. Sarılık. Bu hastalık nakil yapıldıktan üç veya dört ay sonrası meydana çıkabilir.
d. Yanlış tip veya mikroplu kan verilmesinden meydana gelen şok. Bu durum çok nadiren meydana gelen bir olaydır.
Bebeklere ve çocuklara da kan nakilleri yapılabilmekte midir?Evet.
Kan nakillerinde meydana gelen tepkileri zararsız hale getirecek yollar var mıdır?Evet Tepkilerin büyük çoğunluğu gerekli tıbbi tedavi metotları ile hafifletilebilecektir.
Kan değişimi ne demektir?Bu özel bir tip kan nakli usulüdür ve genellikle yeni doğan bebeklerde rastlanmakta olup, eritroblastoz diye adlandırılan bir hastalıkta kullanılmaktadır. Bu hastalığa neden olan kanın tümü veya büyük bir kısmı değiştirilmektedir. Bu tür kan nakli ancak ihtisas sahibi bir uzman tarafından yaptırılmalıdır.
Rahim içi kan nakli ne demektir? Son yıllarda cenin hala annesinin rahminde iken kendisine kan nakilleri yapma imkanları elde edilmiştir. Bu yola eritroblastoz (Rh faktörü hastalığı) şüphesi uyandığı zaman başvurulmaktadır. Fluoroskop X ışınları altında yapılan ve çok maharet isteyen bu metotta, annenin karın bölgesinden, sonra oradan aynı iğne rahim çeperinden sokulmakta ve sonunda cenine zerk edilmektedir. Böylece, eritroblastozun önlenmesi için kan, direkt olarak cenine nakledilmektedir.
Rahim içi kan nakilleri ne ölçüde başarılı olmuştur?Bu teknik henüz tecrübe safhasında olmakla beraber, şimdiye kadar bu metotla önlenen eritroblastoz vakalarının sayısı çok yüksektir.
Kan bankası nedir?Birçok hastane ve teşekküllerde vericilerden temin edilen kanların depo edildiği laboratuarlar vardır. Kan kullanılmadan üç haftalık bir süre muhafaza edilebilmektedir. Bu kan bankası usulü çok iyi bir metottur; çünkü bu sayede bütün acil vakalar için, her tip kan devamlı hazır bulundurulabilmektedir.
Kan Testleri
Tam bir kan sayımı nedir ve nasıl alınmaktadır?Bu test parmak ucunun veya kulak memesinin hafifçe delinmesiyle alman kanla yapılmaktadır. Bu gibi testler her saatte ve önceden hiçbir hazırlık olmadan yapılabilinmektedir. Tam bir kan sayımı hastada anemi veya vücudun bir gelişmiş enfeksiyonu olup olmadığını gösterecektir.
Damar bir kan testi yapılma için delindiği zaman, bu bir ağrıya neden olur mu?Eğer çok keskin bir iğne kullanılmaktaysa az bir ağrı yapacaktır.
Bir kan sayımı kansızlığı (anemi) nasıl göstermektedir? Kırmızı kan hücrelerin sayılmasıyla, hücrelerdeki hemoglobini kaydetmekle ve mikroskop altında muayene edilen kanın karakteristik belirtilerini tespit etmekle.
Bir patolog kan muayenesiyle muhtelif tip anemiler arasında ayırım yapabilmekte midir?Evet. Muhtelif tipte anemiler vardır ve her birinin tedavi metodu değişik olabilir.
Bir kan sayımı, enfeksiyonu nasıl göstermektedir?Beyaz kan hücrelerinin sayıda artmasıyla ve akut enfeksiyon hallerinde beyaz kan hücrelerinde meydana gelen biçim değişmeleriyle.
Beyaz kan hücrelerinin sayımı çok kez hastalığın ciddiyetini göstermekte yararlı olmakta mıdır ve muhtemel bir apandisitte olabileceği gibi ameliyat yapılmasının gerekli olup olmadığını gösterebilecek midir?
Evet. Bu, bir karara varabilmek için çok önemli bir test olarak kabul edilmektedir.
Hemoglobin nedir? Bütün vücuda oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerine demir muhtevalı renk veren maddedir.
Bademcikler alınmadan neden bir kan muayenesi yapılması gerekli olmaktadır?Dokuların kanama ve kanın pıhtılaşma eğilimleri bademcikler alınmadan tespit edilmelidir. Kanama zamanı ve pıhtılaşma zamanı olarak adlandırılan bu testler normal çıkarsa, anormal bir durumdan bir kanama olabileceği ihtimali anlaşılacağından, operatör ameliyata başvurabilecektir.
Anemi, kan nakilleri yoluyla başarılı bir şekilde tedavi edilebilir mi? Kan nakilleri, yetersizliği geçici bir süre için düzeltebilecektir. Ancak, aneminin asıl nedenini ortadan kaldıramayacakları için, kan nakilleri sürekli bir iyileşme getiremeyeceklerdir. Bu durumlarda yalnız bir istisna vardır; o da anemi aniden gelen bir kanamadan ileri gelmiş olması halindedir. Böyle bir halde anemi kan nakli ile tedavi edilebilecektir.
Kan ayımı ile bir çocukta kurşun zehirlenmesi olup olmadığı tespit edilebilecek midir?Muayyen bir ölçüye kadar evet. Mikroskobik muayenede kırmızı kan hücreleri genellikle anemi ve karakteristik bir maddeler halinde ayrılma özelliği göstereceklerdir. Bu hastalığa oyuncakların kurşun muhteviyatı olan boyalarla boyandıkları günlerde fazla rastlanmaktaydı. Çocuk, oyuncakları kemirerek ve kurşun zehirlenmesine yakalanmaktaydı. Günümüzde bile, işlerinde kurşun boyası kullananlar bu zehirlenmeye maruz kalmaktadırlar.
Heterofil antikor testi nedir?Enfeksiyöz mononükleoz hastalığının teşhisinde yararlı olmaktadır.
Çökelme (sedimantasyon) oranı nedir?Kolda bir damardan az bir miktar kan alındıktan sonra yapılan bir testtir. Alınan kan pıhtılaşmayı önleyici bir madde bulunan özel bir tüpe konmaktadır ve kan hücrelerin plasmadan ayrılmasına imkan sağlanmaktadır. Kan hücrelerinin tüpün dibine inmesine çökelme (sedimantasyon) oranı denmektedir. Bu yolda vücudun bir yerinde cerahatlanma olup olmadığı bir dereceye kadar tespit edilebilinmektedir. Çökelme oranı ne kadar yüksekse, iltihaplanma imkanı da o derece fazla ölçüde bulunmaktadır.
Çökelme oranı (sedimantasyon) ölçülmesi ne gibi hallerde doktor tarafından tavsiye edilecektir? Kadınların pelvisinde bazı iltihaplanmalarda veya kan sayımının beklenen bilgiyi vermemiş olduğu hallerde. Kan çabuk bir şekilde çökmekteyse bu bir iltihaplanmanın bulunduğuna işaret sayılmaktadır.
Seroloji testi nedir?Bu test frengi olup olmadığını tespit etmek için yapılmakta olan testlerden biri veya birden fazlasına verilen addır. Menfi bir test frengi olmadığını gösterecektir. Ancak, müspet çıkan bir test muhakkak surette frenginin var olduğunun işareti sayılmaz.
Frengi bulunup bulunmadığını gösterecek muhtelif kan testleri var mıdır?Evet. Bunların çoğunluğu, Wassermann testinin değişikliğe uğramış olan nevileridir. Genel hedefleri ve sonuçları Wassermann testinin aynıdır.
Karanlık alan incelenmesi nedir?Bu testte frengili olduğu tahmin edilen bir ülserden veya başka bir yaradan bir parça alınarak mikroskop altında muayene edilmektedir. Tipik spirallerin bulunması teşhisin yapılmasını sağlamaktadır. Bu testin yalnızca teknik bilgisi tam olan kişiler tarafından yapılması gerekir.
Frengi teşhisi yalnız kan testi ile mi yapılmaktadır?Hayır. Hastanın klinik tarihçesi, fiziki muayenesi ve diğer buluşlar kan muayenesi sonuçları kadar önemlidir.
Kemik iliği testi nedir?Göğüs kemiği veya başka bir kemiğe sokulan bir iğne ile az miktarda iliğin alınmakta olduğu bir testtir. Bu test sayesinde doktor, kan hücrelerinin imal edilmesinde bir anormalliğin mevcut olup olmadığını ve kanda normal olarak bulunması gereken hücrelerin bulunup bulunmadığını tespit edebilecektir.
Kemik iliği testi insanın canını acıtır mı?İğne sokulmadan önce lokal anestezi yapıldığı için ancak hafif bir ağrı duyulmaktadır.
Kemik iliği testi kan hastalıklarının bulunup bulunmadığını tespit etmekte ve muhtelif anemilerin teşhisinde yararlı ve önemli midir?
Evet. Çok önemli ve yararlı bir testtir; teşhiste şüphe görüldüğü zaman muhakkak surette yapılmalıdır.
Kemik iliği testi kimin tarafından yapılmalıdır?Patalog veya kan hastalıkları teşhisinde ihtisas sahibi olan bir doktor tarafından.
Laboratuar (Pataloji) Testleri , İşlemleri Ve Tedavileri
Patolog kime denir? Laboratuar çalışmalarında ihtisas yapmış ve diğer doktorlara teşhis ve tedavilerinde, çeşitli organlardan alınan parçaları çıplak gözle ya da mikroskopla incelemesi sonucu vardığı bulgularla yardımcı olan doktora patolog denir.
Bir patologun esas görevleri nedir?Hasta bir kişinin gerekli organlarından alınan doku parçalarını incelemek ve bazı hallerde otopsi yaparak ölüm nedenlerini tespit etmek.
Bir biyokimyacının esas görevleri nedir?İnsan vücudunda cereyan etmekte olan binlerce kimyasal işlem sonucunda ortaya çıkan kanda idrarda, dokularda vb. biriken çeşitli maddelerin varlıklarını ve miktarlarını tespit etmektir.
Biyokimya laboratuarları genellikle ne gibi testler yaparlar?a. Her çeşit kan testleri.
b. İdrar tahlili.
c. Dışkı analizi.
d. Tükürük analizi.
e. Mide ve onikiparmak bağırsağı muhteviyatı analizleri (gastril analizler.)
f. Kemik iliği analizi.
g. Kanın analitik kimya analizi.
h. Gezgin bakteriler için kan kültürleri.
ı. Gebelik ve başka iç salgılara ait testler.
i. Cerahat kültürleri.
j. Belkemiği sıvıları incelemeleri.
k. Akciğer veya karın bölgesi, diğer vücut boşluklarından alınan sıvı ya da maddelerin incelenmesi,
m.Hastalığın nedenini tespit etmek için hayvanların aşılanması,
n. Hastalığın habis olup olmadığını tespit için, vücuttan alınan hücrelerde sitolojik incelemelerin yapılması.
Bir test veya muhtelif testler yaptıracak olan kimselerin laboratuardan neden önceden randevu almak zorunluluğunda olmaktadırlar?Laboratuara gelmeden önce birkaç saat yemek yenilmemesi gibi bazı tedbirlerin alınması gerekebileceği için, önceden randevu alınması gerekli olmaktadır. Birçok test, önceden bunlar için nasıl hazırlanma gerektiği öğrenilmemiş olduğu için yapılamamaktadır.
Genellikle boş bir mide ile kan testlerinin yapılması tercih edilmeli midir?Evet, özellikle kanın analitik kimyası ile ilgili olan testler. Bu gibi hallerde kan testi yapılmadan önce on iki saat yemek yenmemelidir.
sagliksayfam.com