Çocukları parka götürdünüz, bütün gün eğlendiler, oynadılar ve eve dönerken dondurma almak için durmanızı istediler. Sizse reddettiniz ve çocuklar bağırdılar: Hiçbir istediğimiz olmuyor!
Yahut evi süpürdünüz, banyoyu temizlediniz, çöpleri attınız ve alışveriş yaptınız; çocuklardan da toz almalarını istediniz ve “Her şeyi biz yapmak zorunda mıyız?” diye söylendiler.
Neredeyse hepimizin çocuklarla ilgili bir kafamızı-duvara- vurma hikayemiz var. Her şeyi denedik ama hala bir şeyleri yanlış yapıyormuş gibi hissediyoruz.
Belki de çocuk aklının içgüdüsel ve mantıksız saçmalıkları hakkında daha fazla bilgi sahibi olursak, daha nazik ve kibar çocuklar yetiştirebiliriz. Peki bunu nasıl yapabiliriz?
1. Diğerlerini umursamayı öncelik haline getirmelerini sağlayın. Neden: Çocuklar kendi ihtiyaçları ile diğerlerinin ihtiyaçlarını dengelemeyi öğrenmeliler. Nasıl: Çocuklarınızı ahlaki sorumluluklara tabi tutun, söz verdiğinde yerine getirmek gibi. Deneyin: “Senin mutlu olman önemli” demek yerine “En önemli şey senin nazik olman” mesajı verin.
2. Önemsemeyi ve teşekkür etmeyi tecrübe edecekleri fırsatlar sağlayın. Neden: Araştırmalar gösteriyor ki, teşekkürlerini ifade eden insanlar daha şefkatli, yardımsever, mutlu ve sağlıklı. Nasıl: Bir arkadaşına ödevinde yardım etmek veya ev işlerine katkıda bulunmak gibi günlük tekrarlar. Deneyin: Çocuğunuzun ettiği her yardımı ödüllendirmeyin. Çocuklarımızdan yardım etmelerini beklemeliyiz.
3. Çocuğunuzun umursama çemberini genişletin. Neden: Çocuklar aile ve arkadaşları dışında insanları önemsemeyi öğrenmeliler, mesela sınıfa yeni gelen çocuğu. Nasıl: Çocuğunuzun gündelik hayatında muhatap olduğu kişileri göz önünde bulundurun. Deneyin: Garson ve otobüs şoförü gibi çocuğunuzun günlük hayatında muhatap olduğu herkese teşekkür ettiğinden emin olun.
4. Ahlaki açıdan rol model olun. Neden: Çocuklar ahlaki değerleri saygı duydukları büyüklerinden gözlem yoluyla öğrenirler. Nasıl: Dürüst olun, önemseyin, adil olun; hata ve kusurlarınızı kabul edin. Deneyin: Çocuğunuza ahlaki bir ikilem durumunda ne yapacağını sorun veya karşılaştığı ikilemleri anlattırın.
5. Yıkıcı hislerle baş etmelerinde rehber olun. Neden: Diğerlerini önemsemek çoğu zaman öfke, utanç veya olumsuz duygularla karışabilir. Nasıl: Bütün duyguların normal olduğunu ancak her duygunun sorunların çözümünde yardımcı olmadığını anlatın. Deneyin: Çocuğunuz sakinken ona durup burnundan derin nefes almayı ve ağzından nefesini yavaşça vermeyi ve 5’e kadar saymayı öğretin. Çocuğunuz sinirlendiğinde veya üzüldüğünde bu aşamaları onunla birlikte yapın.