"Ve âfâkî malûmat nefse geldiği vakit, enede bir musaddık görür." Afakî malumatın nefse gelmesi ne demektir. Nasıl musaddık görür ve eneyle münasebeti nedir?
Cum, 1-Kas-2019 - 15:13 tarihinde gönderildi
Değerli Kardeşimiz;
Söz konusu sûrede geçen "nefis" kelimesi, “insan, zat” mânasındadır. İnsanın edindiği bilgilerin kaynağı esas olarak ya enfüsî veya afakîdir.
İnsanın kendi varlığını bilmesi, organlarını, duygularını tanıması onun nefsine ait bilgilerdir. Haricî âlem hakkındaki bilgileri ise afakîdir. Nitekim, bu sûrede önce afakî âlemdeki mahluklara, yani güneşe, kamere, gündüze ve geceye, semaya ve arza kasem edilmiş, daha sonra bu afakî âlemden insana geçilerek nefse kasem edilmiştir.
"Afakî malumatın nefse gelmesi" denilince, haricî âleme ait hakikatların düşünülmesi anlaşılır. Bu düşünce ve onun sonucu olan “anlama, kavrama, inanma, hayret etme, şükretme” gibi meyveler hep enenin o bilgileri tasdik etmesiyle tahakkuk eder. Meselâ, insan önce her organına ve her duygusuna nice hikmetler konulduğunu düşünür, sonra kıyas yoluyla nefisten afaka geçerek âlemdeki mükemmel hikmetleri hayret ve şükürle mütalaa eder. Yani âlemdeki hikmet tecellileri insan tarafından da tasdik edilir, zira onun da her şeyi âlemdeki bütün eşya gibi hikmetlidir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör