Amerika’da eşit haklar hareketinin lideri Martin Luther King bugün anılıyor. Yarın yemin etmeye hazırlanan Barack Obama bir suikast sonucu öldürülen eşit haklar savunucusu siyah lideri andı.
Obama CNN televizyonuna verdiği demeçte, geçen Ağustos ayında Demokrat Parti’nin kurultayına hazırlanırken, Martin Luther King’in eşit haklar hareketinin simgesi haline gelen, “I have a Dream – Bir Rüyam Var” konuşmasının 45’inci yıldönümünde, boğazının düğümlendiğini söyledi.
Barack Obama Amerikan Kongresi’nin önünde, 200 yılı aşkın bir süre önce siyah kölelerin inşa ettiği merdivenlerde yemin edecek. Aynı bölgede, asırlar önce siyahlar köle olarak alınıp satılıyordu.
Obama ve ailesinin dün Washington’da katıldıkları kilise ayininden sonra genç bir siyah, yine Martin Luther King’in konuşmasından alınan, “Free at last, free at last, thank God Almighty, we are free at last” – “Nihayet özgürüm, nihayet özgürüm, Tanrı’ya şükürler olsun ki, nihayet özgürüz,” dizesini okudu.
Hayatını Eşitlik Mücadelesine Adamıştı
King yaşasaydı bugün 80
yaşında olacaktı. Bundan 50 yıl önce King, siyahların da beyazlarla
aynı haklara sahip olması için Amerika’nın dört bir yanında barışçı
gösteriler düzenlemişti.
Martin Luther King’in medeni haklar
alanında liderliği, 1955 yılında, Alabama eyaletinin Montgomery
kentinde belediye otobüslerinde ırk ayrımcılığına son verilmesi
girişimiyle başladı.
1963 yılının Ağustos ayında King’in eşit
haklar çağrısı, ulusal bir harekete dönüştü. O ay, Washington’daki
yürüyüşe 250 bin kişi katıldı. King’in başını çektiği grup, ırk
ayrımcılığına son verecek yasanın geçirilmesi için baskı yapıyordu.
Medeni
haklar hareketi, şiddetsiz protesto eylemleri ve King’in etkileyici
konuşmalarıyla hız kazandı ve tüm ülkenin eşitlik konusuna
odaklanmasını sağladı.
King’in Nobel Barış Ödülü’nü
kazandığı 1964 yılında Başkan Lyndon Johnson, Medeni Haklar Yasası’nı
imzaladı. Bir sonraki yıl da Oy Kullanma Hakkı Yasası yürürlüğe girdi.
Böylece kamusal alanda ırk ayrımcılığı politikası yasaklandı ve
siyahlara oy kullanma hakkı tanındı.
Martin Luther King, son
kampanyasını Tennessee eyaletinin Memphis kentinde, 1968’in Mart ve
Nisan aylarında yaptı. King, grev yapan temizlik işçilerinin protesto
yürüyüşünde başı çekiyordu. Ancak gençlerin mağazaları yağmalamaya
başlamasıyla gösteriye şiddet karıştı. Çok sarsılan King, Memphis’e
dönüp barışçı bir gösteri düzenleme sözü verdi. 4 Nisan 1968’deyse
Lorraine Moteli’nde suikast sonucu öldürüldü.
Ölümünden 40 yıl
sonra King’in, birçok hayali gerçekleşti. Bu hayallerin en büyüğüyse
Barack Obama’nın Amerika’nın ilk siyah başkanı olarak göreve başlaması
oldu.