II. Dünya Savaşı 1939-1945
Sebepler ve Siyasi Gelişmeleri
• 1925’te imzalanan ve Almanya’nın etrafındaki devletlere saldırmayacağını taahhüt ettiği Lokarno Antlaşmasını takiben Türkiye’nin de 1929’da katıldığı 1928 Kellog Paktı barışı tam anlamıyla sağlayamamıştı.
• Almanya’da 1933’te Adolf Hitlerin Nazi partisi iktidara geçince yayılmacı siyasetine hız vermeye başladı.
• İtalya’da Benito Musolini’nin iktidara gelmesinden sonra yayılmacı siyaset izlemesi Avrupa’da endişe ile karşılanmaya başlandı.
• Doğu Asya’da Çin’in yayılmacı siyaset izleyerek Japonya’nın şiddetli protestolara aldırmadan Mançurya’yı işgal etmesiyle Asya’da güvenliğin bozulmasına neden olmuştur.
• Versay Antlaşmasına aykırı olmasına rağmen 1936’da Ren Havzasını silahlandırması İngiltere ve Fransa’yı endişelendirmiştir. Ayrıca Almanya ve İtalya, İspanya’daki faşizmi savunan Franco’ya silah sağlaması uçak temin etmesi muhtemel savaşın kaçınılmaz olduğunu gösteriyordu.
Savaşın Gelişimi
• 1937’de Japonya, Mançurya nedeniyle Çin’e saldırdı. 1938’de Almanya Avusturya’yı ilhak etti. 1938 yılının Eylül ayında Almanya, Çekoslovakya’yı işgal etti. Çekoslovakya direnç göstermedi. Almanlar 1939’da Polonya’ya saldırıya geçince İngiltere ve Fransa savaşa dâhil oldu.
• Almanya’dan çekinen Rusya kendine tampon bölgeler oluşturmak için Estonya, Letonya, Litvanya’yı işgal etti. 1940’da Rusya Finlandiya’yı işgal etti.
• 1940’da İtalya Almanya’nın yanında savaşa girdiğini açıkladı.1941’de Yugoslavya ve Yunanistan Alman egemenliğine girdi.
• İngiltere ve Fransa’yı yenen Almanya ortadoğuya ulaşabilmek, Kafkas petrollerini ele geçirmek için Rusya’ya saldırdı. Rusya Almanya ile yaptığı savaşta 20 milyon kayıp verdi. (En fazla kayıp) 1944’te Rusya Almanları püskürtmeyi başardı. Rusya Polonya ve Romanya’yı işgal etti.
• Japon uçaklarının Pearl Harbor’da ABD gemilerini batırması üzerine ABD savaşa katılma kararı aldı. ABD 8 gemiden 6’sını kaybetti. (8 Aralık 1941)
• Japonlar, Çin Hindi, Tayland ve Birmanya’yı işgal etti. Avustralya’ya hava saldırıları düzenledi.
• Avrupa’daki deniz savaşlarında Almanya’nın savaş gemisi yoktu. Deniz altı gemileriyle 23351 ticaret gemisi batırmayı başardılar. Buna karşılık 782 denizaltısı batırıldı.
• Afrika’da 100 bin kişilik İngiliz ve ABD askeri Fas ve Cezayir’den ilerleyip Mihver Devletlerin güçlerini çökertti. Müttefikler İtalya’ya ait Sicilya’yı işgal ettiler. (Temmuz 1943) Bir süre sonra İtalya savaş dışına itildi. Roma düştü.
• Avustralya ve Yeni Zelanda destekli ABD güçleri Japonlara ağır kayıplar verdi.
• 6 Haziran 1944 Normandiya çıkarması ile müttefikler Almanya’yı püskürttü. Almanlar ağır kayıplar verdi. 30 Nisan 1945’te Hitler intihar etti.
• ABD Japonya’yı savaş dışı bırakmak için Atom Bombası kullandı. Hiroşima’da 200 Nagazaki’de 80 bin insan hayatını kaybetti. Japonya teslim oldu.
• II. Dünya Savaşı 1945 Yalta Konferansında sonlandırılmıştır. San Francisco Konferansında BM kurulmuştur.
II. Dünya Savaşının Sonuçları
• Savaşta 40 milyon sivil hayatını kaybetmiştir.
• Müttefik Devletleri adına hareket eden Sovyet Rusya Yunanistan hariç balkan devletlerini ve Ortadoğu’yu işgal etmiştir.
• İngiltere sömürge imparatorluğu olma özelliğini kaybetmiştir.
• Sömürgeci devletlere karşı ulusal bağımsızlık hareketleri başlamıştır.
• Japonya işgal ettiği Mançurya’yı Çin’e geri vermiştir.
• 1948’de Ortadoğu’da İsrail Devleti kurulacaktır.
• Türkiye Çok partili hayata geçiş yapmıştır. Türkiye’nin uyguladığı II. Beş yıllık Kalkınma Planı başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
• ABD süper güç olarak dünya sahnesinde boy göstermiştir.
• Almanya doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrıldı. Doğu Almanya Rusya’nın etkisi altında kaldı. Nazi liderleri Nürnberg’de yargılandı.
• Dünya kutuplaşmaya başladı. Komünizm birliğini sağlamak isteyen Rusya Varşova Paktını kurdu. Buna Karşı ABD NATO’yu (Kuzey Atlantik Paktı) oluşturdu. Soğuk Savaş Dönemi başladı. Türkiye Kore Savaşına katıldıktan sonra NATO’ya üye oldu.
• AB fikri oluşmaya başladı.