Sırbistan Cumhuriyeti’nin kuzeyindeki Voyvodina’da iki höyükte kazı yapan Polonyalı arkeologlar, kırmızı hardal boyasıyla kaplı mezar ortaya çıkardılar.
Araştırma, Avrasya bozkırının en batı ucundaki Šajkaška bölgesinde (Vojvodina özerk bölgesi) 40 m çapında ve 3-4 m yüksekliğinde iki büyük höyükte gerçekleştirilmiştir. Her birinde iki büyük, ahşap mezar odası vardı.
Her iki mezar höyüğü de iki aşamada inşa edilmiştir. Başlangıçta – ilk ölenler yatırıldığında, çok daha küçüktü, MÖ 3-2.9 bin civarında. Yaklaşık 100-200 yıl sonra ikinci mezar kazıldığında, çapları ve yükseklikleri önemli ölçüde arttı.
Gömülenlerin olağandışı yüksekliği, cenazenin aslen göçebe bir topluluğun parçası olarak yaklaşık 5.000 yıl önce Voyvodina’ya giden yolu bulan güney Rusya veya Ukrayna’nın bozkırlarından geldiğini gösteriyor.
Polonya Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Etnoloji Enstitüsü (IAEPAN) tarafından ilk kez 2016-2018 yılları arasında kazılan iki büyük höyükte gömütler keşfedildi ve çalışmanın sonuçları yakın zamanda yayınlandı.
IAEPAN’dan kazıları yöneten Dr. Piotr Włodarczak, mezar eşyalarının eksikliğine dikkat çekti, ancak koyu sarı boyanın önemli cenaze törenleri için ‘kutsal bir renk’ olarak görüldüğünü öne sürüyor.
Hardal, doğal bir kil-toprak pigmenti, demir oksit ve değişen miktarlarda kil ve kum karışımıdır. Çok miktarda hematit veya susuz demir oksit ile karıştırıldığında kırmızımsı bir renk tonuna sahip bir pigment oluşturur.
Włodarczak, “Okranın ritüel kullanımı ve büyük höyüklere bireysel mezarların yerleştirilmesi, bunların Doğu Avrupa bozkır bölgelerinde yaşayan topluluklarla ilişkili olduğunu gösteriyor” dedi.
Geç Bakır Çağı ile Erken Tunç Çağı arkeolojik kültürü olan Yamnaya kültürü ile benzerlikler bulunabilir; bu kültür, ölülerini aşı boyasıyla örtülü olarak basit çukur odaları içeren tümülüslere (kurganlar) gömerdi.
Sırbistan’da gerçekleştirilen proje Ulusal Bilim Merkezi tarafından finanse edildi. Novi Sad’daki Voyvodina Müzesi ile işbirliği içinde yürütülmüştür.
Kapak Fotoğrafı: Dr. Piotr Włodarczak