Uzak Doğu, Rusya için stratejik olarak önemli bir bölge, büyüme için eşsiz bir şans, Pasifik bölgesine bir giriş noktası vb. Bu tür ifadeler, bölgesel bir forum veya hükümet toplantısı olsun, tematik bir olaya her zaman eşlik etmemektedir. Ancak Uzak Doğu'nun gelişiminin öneminin evrensel olarak anlaşılmasına rağmen, gelişme henüz gözlenmedi. Neden öyleyse - daha düşük seviyelerde varıyoruz.
Bakanlık başarısız
Uzak Doğu'nun sosyo-ekonomik kalkınmasını hızlandırmak (DV), Vladimir Putin'in hükümet için Mayıs 2012'ta belirlediği görevlerden biriydi. Ayrıca, Doğu Sibirya ve Uzak Doğu’nun kalkınması için bir devlet kuruluşu kurmayı teklif etti, ancak bunun yerine FEFD’nin cumhurbaşkanı elçisi Viktor İshayev’in başkanlık ettiği yeni bir bakanlık kuruldu.
O zamandan bu yana bir yıldan fazla bir süre geçti, ancak bakanlığın çalışmalarının sonuçları etkileyici değil. Birçoğu genellikle bu departmanı sürdürmenin tavsiye edilebilirliğini sorgular.
Doğu Kalkınma Bakanlığı'nın ilk yılını özetleyen İshaev, "Uzakdoğu ve Baykal Bölgenin Sosyal ve Ekonomik Gelişimi" adlı yılın 2025'una Kadar Baykal Bölgenin Sosyal ve Ekonomik Gelişimi adlı devlet programının geliştirilmesi olarak adlandırdı.
“Neredeyse iki yıl içinde diğer bölümler bu başkanlık talimatını yerine getiremese de, üç ay içinde kısa sürede bir devlet programı oluşturduk. Sonuç olarak, hem bilişim açısından hem de içine yerleştirilen yatırım hacimleri açısından temelde yeni bir stratejik program elde edildi.
Ancak, bu program Putin tarafından eleştirildi. Gerçek şu ki, 2025 trilyon rublenin miktarının, 3,8'ten önce içine yatırıldığı, ancak Maliye Bakanlığı'nın yılın 296'una yalnızca 2020 milyar rubleni gönülsüzce onayladığı bildirildi. Sebep, açgözlülüğün açgözlülüğünde çok değil, sadece bütçe dahilinde hareket edebilmesi ve önümüzdeki 3 yıldan daha fazla bir süre için planlamamış olmamız. Uzak Doğu Bakanlığı tarafından mümkün olan en kısa sürede geliştirilen programın, gerçeklikle uğraşmaksızın, net olmayan bir amaç haline geldiği ortaya çıktı. Ayrıca, cumhurbaşkanı yeni bakanlığı "çalışmadaki başarısızlıklar" ve sorumluluğu Bölgesel Kalkınma Bakanlığı'na kaydırması için eleştirdi.
Program revize edilmek üzere gönderildi ve bir kez daha Putin, bir devlet şirketi oluşturma fikrine geri dönmeyi teklif etti, ancak hükümet tarafından bir daha duyulmadı.
Neden çalışmıyor
Aslında, Uzak Doğu Bakanlığı'nın programı bölge için faydalı birçok proje içeriyor. Uygulamalarına duyulan ihtiyaç hakkında soru yok, kimse ortaya çıkmıyor. İşte bunlardan bazıları:
- yüksek voltajlı bir ana hat hattı olan Nizhneangarsk-Chara'nın inşası;
- Irkutsk bölgesinden Buryatia'dan Transbaikalia'ya kadar yüksek gerilim hattının inşası;
- Amur Nehri boyunca çift raylı bir demiryolu köprüsünün inşası ve bitişik demiryolu hattı Birobidzhan'ın yeniden inşası - Nizhneleninskoe;
- Uzak Doğu'da "Yakutistan" havayoluna dayalı bölgesel hava taşımacılığının geliştirilmesi;
- Yakutistan'ın güneyinde Taezhnogo GOK için bir demiryolu ve altyapı inşaatı;
- Inaglinsky kömür kompleksinin nesnelerinin güç beslemesi için 7,5 km enerji hattı inşaatı ve 110 kV'de bir trafo merkezi vb.
Önerilen toplam 90 projesi, bunlara 20 önceliği var. Dava yalnızca bu trilyonların uygulanmamasına dayanıyor.
Uzak Doğu Bakanlığı'nın kurulmasına paralel olarak, Uzak Doğu ve Baykal Bölge için Kalkınma Fonu'nun% 100'in VEB'ye ait olduğunu ve anonim şirket olarak örgütlendiğini hatırlayın. Plana göre, Bakanlığın projeleri için fon kaynağı olması gerekiyordu.
Ancak, kuruluş yılı boyunca Fon, Uzak Doğu'ya asla tek bir kuruş ayırmadı. Gerçek şu ki, yüksek verim ilkesine dayanıyor. Yani, para sadece yüksek karlılık ve güvenilirliğe sahip projeler için tahsis edilir. Hala böyle bir şey yok.
Ishayev, Vakfın çalışmalarını, sıradan bir ticari bankadan farklı olmadığını belirterek eleştirirken, Uzak Doğu projeleri, bölgenin özelliklerini dikkate alarak daha düşük bir oranla finanse edilmek zorunda kaldı.
“Burada hayat farklı - burada her şey daha pahalı. Ekonominin koşulları daha karmaşık. Buradaki üretim maliyeti, merkezi Rusya’da olduğundan çok daha yüksek.
Elektrik maliyeti yüksek, nakliye maliyetleri daha pahalı, kış daha uzun, sıcaklıklar kışın düşük olduğu için pazarda rekabet etmemiz zor. Bu nedenle, örneğin, Uzak Doğu'daki işletmelerdeki ortalama kârlılık% 12'tir. Aynı zamanda, bankalardaki paranın değeri% 15'tir. ”
Nitekim, yatırımcılar Fon ile ilgilenmiyor. Şu anda, büyük harf kullanımı yalnızca 15 milyar ruble. Hiç kimse kâr etmeyen uzun vadeli projelere yatırım yapmak istemez.
Hükümet bu sorunu kabul ediyor. Bu nedenle, Ekonomik Kalkınma Bakanlığı başkanı Andrei Belousov, fonun 233 milyar ruble ile aktifleştirilmesine rağmen, bunun yatırım faizinde bir artışa yol açmayacağını söyledi. Bu durumda kârlılık% 7 düzeyinde olacak ve özel sektörün çıkarları için en az% 13 olmalıdır.
Bir devlet programı varsa, kilit sorunun çözülmeye devam ettiği - bunun finansmanı olduğu ortaya çıktı.
"Halka açık şirket" veya devlet kuruluşu?
Kimse Uzak Doğu'nun ne pahasına kurulacağına dair net bir anlayışa sahip değil. Özel yatırımcı devlete de yatırım yapmak için acele etmiyor. Çıkış olarak, Başbakan Dmitry Medvedev dün Uzak Doğu Kalkınma Fonu'nun statüsünü değiştirmeyi önerdi:
“Artık ana finansal araç, fon değil aslında bir fon değil, anonim şirkettir. Başbakan, yeni bir şekilde işe yarayacak olan sözde bir kamu şirketi yaratma fikri var ”dedi.
Aynı zamanda, halka açık bir şirketin, devletin talimatlarıyla özel görevleri çözmek için devlet tarafından oluşturulan bir yapı olduğunu vurguladı, ancak aynı zamanda ticari prensipler üzerinde de çalışıyor. Ona göre, analog büyük ölçüde Anglo-Sakson yasası ülkelerinin uygulamalarından alınmıştır ve Rusya'da henüz böyle bir şirket yoktur.
Başbakan Yardımcısı Shuvalov, Medvedev'e Haziran 26 'ten uygun bir öneri hazırlama sözü verdi.
Böyle bir “halka açık şirketin” Fonun mevcut haliyle temelden nasıl farklı olacağı açıklanmamıştır. Güya OAO'dan daha fazla takdir yetkisine sahip olacak, ancak bunun işi daha verimli hale getireceği açık değil.
Temel olarak farklı bir yaklaşım Putin tarafından şiddetle öneriliyor, ancak hükümet tarafından aynı derecede agresif bir şekilde göz ardı ediliyor.
“Benim düşünceme göre, devlet kurumuna gerek yok, devlet kurumları hem yönetsel hem de ticari ilkelerde kendi içlerinde birleşiyorlar. Ve sadece işi teşvik etmemiz gerekiyor, ”dedi, pazarın kendi kendini düzenleme konusundaki inancıyla tanınan Dmitry Medvedev.
Devlet kurumunun şekli, opaklığı nedeniyle, sözde gelen sürekli bir eleştiri nesnesidir. liberal ekonomistler. Aslında, en önemli endüstrileri krizden çıkarmak için özel olarak bu tür bir form oluşturulmuştur - ve bu nedenle, genellikle piyasa ilkeleriyle çelişen en geniş güçlere sahiptir.
Burada, pratikte devlet şirketlerinin ve başarısızlıklarının işletilmesinde başarılı örneklere sahip olduğumuz belirtilmelidir. Örneğin, Rosnano başarılarla övünemez ve bir bütün olarak Rosatom görevi ile baş edebilir.
Bununla birlikte, asıl soru cevapsız kalmaya devam ediyor - Uzak Doğu'daki tüm harika projelerin uygulanması için para kazanılacak yerler. Yönetim şeklindeki bir değişiklik buna cevap vermelidir. Putin'in seçeneği, devlete ait şirketlerin birlikte finanse edilmesine zorlama unsurları içeren zorlu bir kriz yönetimini içeriyor. Medvedevskoe NPO, özel yatırımcıları “açıklık ve şeffaflığın arttırılması” yoluyla çekmeyi ve açık bir şekilde anlamsız göründüğünü içermektedir.
Belki de Putin ve Medvedev'deki Uzak Doğu sorunlarının çözümü için temelde farklı bir yaklaşım, derinliklerinin temelde farklı vizyonları ile açıklanmaktadır. Her durumda, Uzak Doğu nasıl ve ne pahasına geliştirileceğine karar verilinceye kadar biraz daha beklemek zorunda kalacak.