Yumurtlama (ovülasyon), basitçe dişilerin yumurtalığında olgunlaşan yumurtanın fallop tüplerine bırakılmasıdır. Her kadın, belirli bir yumurta rezervi ile doğar. Ergenliğe girildiğinde, ilk yumurta olgunlaşarak rahme doğru yolculuk etmeye başlar. Bundan sonra artık her ay, her adet döngüsünde, bir yumurta fallop tüplerine ulaşır ve eğer bu sırada yumurta sperm ile buluşup döllenirse, döllenmiş olan yumurta rahim içerisine ulaşır, buraya tutunarak gelişmeye başlar ve gebelik gerçekleşir. Eğer yumurta döllenmezse, yine yolculuk rahim içerisine doğru devam eder ve gebelik için her ay yeniden oluşturulan rahim içi dokularla beraber bu yumurta da adet kanaması olarak vajinadan dışarı atılır.
Her adet döngüsünde, östrojen ve progesteron başta olmak üzere üreme hormonları birlikte çalışarak yumurtalıkları uyarırlar. Bu uyarıya karşılık, yumurtalıklarda foliküller oluşmaya başlar ve her folikülde, bir olgunlaşmamış yumurta (oosit) büyümeye başlar.
Döngünün başlangıcında birkaç oosit gelişmeye başlayabilir ama genellikle sadece bir dominant yumurta harekete geçer. Eğer iki yumurta tüplere ulaşırsa ve bu sırada döllenirlerse, çift yumurta ikiz gebeliği meydana gelebilir.
Yumurtlama dönemi ne zaman olur?
Yumurtlama, genellikle adet döngüsünün 11 ila 21. günleri arasında gerçekleşir. Ancak her kadının döngü uzunluğu ve hormonal döngüsü farklı olduğundan, sadece gününe bakarak tam olarak hangi günde yumurtlamanın gerçekleşeceğini söylemek mümkün olmayacaktır. Yumurtlamanın adet kanaması başladıktan sonraki 14. günde gerçekleştiğini duymuş olabilirsiniz, ancak 28 günde bir adet gören kadınların bile yalnızca %10'unun 14. günde yumurtladığı bilinmektedir.
Yumurtlamanın tam olarak hangi günde gerçekleştiği ve hamile kalmak için en uygun günün hangisi olduğu, ancak jinekolojik muayene ile kesinleştirilebilir. Bunun dışında, hangi günlerin yumurtlama günleri olabileceğini ve hamile kalmak için en uygun günleri hesaplamak için de bazı yöntemler kullanılabilir.
Adet döngüsünün hangi evresinde hamile kalınabilir?
Sperm hücreleri, kadın üreme sistemine ulaştıktan sonra burada 4-5 gün boyunca canlı kalabilirler. Ancak yumurta, yalnızca 24 saat boyunca döllenebilir haldedir. Gebeliğin oluşması için, yumurtanın yumurtlamadan sonraki 12 saat içerisinde döllenmesi gerekir. Bu da demek oluyor ki, yumurtlamadan önce korunmasız cinsel ilişkiye girmek, yumurtanın döllenme şansını artıracaktır. 6 gün kadar süren ve "doğurganlık penceresi" adı verilen bu süreç, hamile kalmak için en uygun zamanlardır.
Yumurtlama dönemi belirtileri nelerdir?
Yumurtlama döneminde olup olmadığınızı anlamak için bazı işaretleri takip edebilirsiniz:
1- Servikal mukus: Vajinal akıntı şeklinde kendini gösteren servikal mukus, doğurganlık döneminde belirgin şekilde yoğunlaşır. Normalde duru ve zayıf bir yapıda olan bu akıntı, yumurtlama dönemine girildiğinde spermin vajinadan yumurtaya kadar rahatlıkla ulaşabilmesini kolaylaştırmak için, daha kaygan ve yoğun bir kıvam alır.
2- Pelvik ağrı: Bazı kadınlar yumurtlama döneminde alt karın bölgesinde hafif bir sızı şeklinde yumurtlama ağrısı deneyimleyebilirler.
3- Vücut ısısı: Yumurtlama döneminde bazal vücut sıcaklığı 0,5 derece kadar artabilir. Yumurtanın döllenmeye hazır olduğunu ve 24 saat boyunca vücutta canlı kalacağını gösteren bu belirtiyi takip etmek için, her gün sabah uyanır uyanmaz vücut ısınızı ölçüp not etmelisiniz. Vücut ısınızın bir miktar yükseldiği günler, yumurtlama günlerinizdir.
4- Genel hassasiyet: Her zaman olmasa da bazı kadınlar, yumurtlama döneminde daha hassas hissedebilirler. koku ve tatlara karşı daha duyarlı olunabilir, memelerde hassasiyet ve karın bölgesinde şişlik görülebilir.
5- Libidoda artış: Hamile kalmaya hazır olduğunuz günlerde genellikle hormonların da etkisiyle cinsel isteğinizde artış görülebilir.