

Amaç: Araştırma kentsel mekanlardaki farklı işlevlerdeki örtülerin retorik olarak okunmasını sağlayan bir analiz çerçevesi önerisi sunmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmanın yönteminde Çiçerodan gelen dört retorik kanonu bir analiz (okuma) çerçevesine dönüştürülmüştür. İcat etme kanonunda örtünün günümüzdeki değişimi kullanıcı mekan etkileşiminde kentsel bir durum olarak yorumlanır ve dildeki durum halleriyle örtüştürülür. Düzenleme kanonunda ise kentsel durum hallerine uygun 4 örtü sınıflaması yapılmıştır. Üslup kanonu, strüktürün biçimlenişi ve kaynaklandığı düşünceyi metafor, metonimi, hiperbol, parabol gibi üslup figürleri üzerinden inceler. Bellek kanonunda seçilen üslup figürünün biçimin kaynağı olma, konseptini aktarabilme, çağrışımsal ve hatırlanabilir olma gibi özellikleri incelenir. Bulgular: Araştırmada belirlenen örtü sınıfları için 4 adet mekânsal strüktür (Metropol Parasol, Fuji Anaokulu, Jay Pritzker Pavyonu ve Dels Encants Semt Pazarı) seçilmiştir. Seçilen bu örnekler oluşturulan retorik analiz yöntemine göre analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular günümüzün ihtişamlı örtülerinin gösterişli biçimlerinin, çok kapsamlı retorik figürlerden referans aldığını göstermektedir. Sonuç: Analiz göstermiştir ki, biçimlerin karmaşıklığının altında yatan sadece yapım sistemlerindeki teknolojik gelişme ve dijitalleşme değil, aynı zamanda tarih, bellek, doğa gibi pek çok ana kaynaktan referans alan tasarım düşüncesidir.
Anahtar Kelimeler: Retorik, Kent Meydanları, Metropol Parasol, Strüktür, Söylem Analizi, Ekfrasis
Doi: 10.17365/TMD.2022.TURKEY.26.07