DAK Abaza halkının tarihine ve etnografyasına adanmış Иарбан? Иаба? Ианба? (Ne? Nerde? Ne zaman?) adlı bir bilgi yarışması organize etti.
Yedi aylık hazırlık, 20 oyuncu, altı tur, 25 soru, cevaplar için 40 sayfa açıklama, beş ülkeden beş video sorusu, "kara kutu" için 14 öğe, beş etnograf-danışman, sorular için Abhazya'ya özel olarak getirilen iki öğe, iki sunucu - hepsi bu oyun günüyle ilgiliydi.
Ama buna değmişti! Bu büyük çaplı etkinliğin tüm katılımcıları ve misafirlerinin onu uzun süre hatırlayacakları kesindi. Dünya Abaza Kongresi tarafından Suhum’da, Abaza halkının tarihine ve etnografyasına adanmış Иарбан? Иаба? Ианба? (Ne? Nerde? Ne zaman? Anlamına gelen) bir bilgi yarışması organize edildi.
Oyunla ve Abaza kültürüyle büyülenmek
Proje yaratıcılarının da tasarlandığı gibi yarışma, dünyanın, Abaza halkı hakkında daha fazla şey öğrenmesine yardımcı olmak için Abhaz-Abaza ulusal kültürü hakkındaki bilgileri yaygınlaştırmayı amaçlıyor. Bu fikri gerçekleştirmek için Dünya Abaza Kongresi, bilgi kulübü "Dyune" ile birlikte bilgi yarışmasının tamamen yeni bir formatını geliştirdi. Kendi mantığı ile tematik turlar oluşturma, oyun dinamiklerinin gelişim özellikleri ve hatta gösterinin unsurları bile kendine hastı. Tüm bu bulgular ana amaca hizmet ediyor - sadece heyecan verici bir oyunla değil, aynı zamanda Abaza halkının tarihi, folklor mirası, gelenek ve görenekleriyle mümkün olduğunca çok insanı büyülemek. Çekimler Abhaz Devlet Televizyon ve Radyo Kurumu’nun (ADTRK) stüdyosunda gerçekleşti. Nihayetinde yarışmanın elde edilen dinamik videosu, Abhazya dışında da- daha doğrusu - öncelikle - mümkün olan en geniş kitleye ulaşmayı sağlayacak.
"Kalpler daha hızlı atıyor"
Temmuz ayının ikisi, belirlenen saat yaklaştıkça ADTRK stüdyosu giderek daha kalabalık hale geldi. Ekip üyeleri oyun masalarında yerlerini aldı.
Proje sahasında oyun başlamadan önce hareketlilik var: herkes heyecanla görevlerini yönetmenle gözden geçiriyor, devasa kameralara sahip operatörler "stratejik yüksekliklere" geçiyorlar, organizatörler son hazırlıkları tamamlıyor; herkes meşgul, AT stüdyosunun teknik personeli, sahne asistanları, editörler ve Kongre personeli her biri ortak amaca hizmet eden kendi görevinin peşinde... Son sözler ve onaylar DAK ekip üyelerine ait.
Çekim alanı özel tasarım ile dekore edilmişti. Projenin kurumsal kimliği, stüdyo alanının tasarımı için eskizler ve hatta “Иарбан? Иаба? Ианба?" projesinin kendisine özel olarak genç tasarımcı Arina Çkadua tarafından geliştirildi.
Yarışmanın televizyon versiyonu, genç ama çok deneyimli bir yönetmen olan Daut Logua tarafından yönetiliyor. Özgeçmişinde birçok interaktif proje çekme deneyimi var. Daut, kendisini bekleyen yaklaşık sekiz saatlik bir çekim ve bir ödül töreni ile uzun ve sıkı çalışmaya hazırlık. Ve bu - sadece takımlar "çekişmeye" kalmazlarsa tutacak bir tahmin. Bu terim, iki veya daha fazla takımın finale eşit puanla ulaştığı durumu kapsıyor. Böyle bir durum söz konusu olduğunda ise, oyunun kazanan takımını belirleyecek bir dizi ek soru girilmesi gerekecek.
Şimdi her şey başlamaya hazır, Daut mikrofona komut veriyor: "Son on dakika!" O anda, oyunculardan biri şakayla karışık bir şekilde itiraf ediyor: "kalbim heyecandan daha hızlı atıyor."
Başlangıçta sadece bir fikir vardı
Tüm bu "profesyonel işleri" izlerken insan ister istemez düşünüyor: Oyunu televizyonda ve videodan izleyecek olanlar için perde arkasında kaç farklı detay, ciddi çalışma ve deneyim olduğu ne kadarda muamma. Neredeyse aynı şey yarışmanın kendisi için de söylenebilir: harika bir fikrin hayata geçmiş bir düzenlemesini gördüğünüzde, bunun biri onu bulup uygulayana kadar daha önce var olmadığına inanamazsınız.
«Иарбан? Иаба? Ианба?» adlı bilgi yarışmasının fikri DAK Kadın Kolları Başkanı Geta Ardzınba’nın aklına yaklaşık bir sene önce gelmiş. Kongre ekibi bunu o kadar beğendi ki, DAK Üst Kurulu özellikle bunu tartışmak için toplandı, ancak uygulanması biraz zaman aldı. Yine de Geta projeyi geliştirmeye devam etti ve zamanla somut bir hal aldı. Hedefe gelince, en başından beri değişmedi: Abhaz ve Abazaların tarihinden, etnografyasından, kültüründen mümkün olduğunca çok gerçeği dinamik, parlak ve popüler bir formatta anlatmak. Abhazya'da yaşayan tüm milletlerin ilgisini çekecek büyük ölçekli bir proje yapmak, ülke dışındaki izleyici kitlesinden de bir etki almak. Kongre, gelişimci gençlerle yeni iletişim kanalları aramanın ve bulmanın, onları ulusal tarihle tanıştırmanın ve Abaza halkının birliği fikrini yaygınlaştırmanın ne kadar önemli olduğunu çok iyi biliyor. Böylesine büyük ölçekli bir proje, DAK'ın ana fikirlerini paylaşan ortaklara, "gözlerinde kıvılcım olan" insanlara ihtiyaç duyuyordu.
Neyse ki, böyle insanları uzun süre aramak zorunda kalmadılar.
Abhazya'da entelektüel bir sanat kulübü olan "Dyune" faaliyet gösteriyor. Üyelerinin çabalarıyla; "Ne? Nerede? Ne zaman? ”,“ Zeka Çemberi ”,“Kendi Oyunum” gibi Abhazya'nın bilgi yarışmalarının şampiyonluğu ivme kazandı.
«Иарбан? Иаба? Ианба?» yarışmasının organize edilmesinde de DAK’ın en büyük ortağı “Dyuna” kulübü oldu. Kulüp takımları, Kongre'nin bilgi yarışmasının katılımcıları oldular.
Zor ve basit
Aylarca süren (yediden fazla) hazırlıklardan bahseden, fikrin sahibi, DAK Kadın Kolları Başkanı, ilk aşamada Kongre'nin yarışmayı hangi dilde yürüteceği sorusuyla karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor.
Geta Ardzınba, “Uzun süre düşündük. Yüksek Konsey üyelerinden bazıları, oyunun yalnızca Abhaz dilinde yürütülmesi gerektiğini aktif olarak savundular. Fakat «Иарбан? Иаба? Ианба?» projesinin hedef ve amacının, Abhaz ve Abazaların geleneksel kültürünü, milliyetine bakılmaksızın ülkenin tüm sakinlerine anlatmak ve en önemlisi, tüm yayını dünyaya yaymak olduğunu göz önünde bulundurunca, yarışmayı Rusça yürütmenin daha doğru olduğunu anladık. Artı - "Dyune" kulübünün, uzun yıllardır turnuvalara katılan, bir dakika içinde burada ve şimdi doğru cevap fikrini üretebilen deneyimli oyuncuları yarışmamıza dahil olmuşlardı. Bu ekipler sadece etnik Abhazlardan oluşmuyor, projede hem Ruslar hem de Ermeniler de yer alıyordu”, diye açıkladı.
Başkan, hazırlık sürecinde, izleyiciyi konunun içine çeken cevaplar için sorular ve açıklamaların oluşturulmasına çok zaman harcandığını vurguladı. Abhazya'nın çeşitli zeka oyunları şampiyonası için yıllardır sorular hazırlayan ünlü aydın Gudisa Mamatsev bu süreçte projede yer aldı. Etnografya konuların ilk kez bu kadar çok soru içeriğinde ele alındığına da dikkat çekildi.
Geta Ardzınba, “Abaza halkının kültürü hakkında mümkün olduğunca çok bilgi vermek bizim için önemli olduğundan, her soru için arka plan bilgisi hazırladık. Tanınmış Abhaz bilim adamları Vyaçeslav Çirikba, Marina Bartsıts, Ruslan Gojba'nın yanı sıra Abhazya'nın tanınmış gelenek koruyucuları, sanatçı Batal Capua ve demircilik ustası Timur Dzidzaria bu süreçte uzman olarak yanımızda yer aldılar”, diye belirtti.
Projeye katılımı hakkında yorum yapan Gudisa Mamatsev, birkaç aydır sorunlar üzerinde çalıştığını kaydetti. Bu çalışma sırasında kendisi Abhaz-Abaza akrabalığı, Abaza ve Abhazların ortak gelenekleri ve kültürü hakkında çok şey öğrendiğini belirtiyor.
Mamatsev, “Konu spesifik olduğu için tarihçilere, filologlara ve etnograflara danıştım. En zor olanda, soruyu, nihayetinde ilginç, bilgilendirici ve tamamen zor olmayacak şekilde hazırlamaktır. Öyle olup olmadığını - elbette oyuncular ve seyirciler değerlendirecektir”, diye konuştu.
"Gençler için tezahürat yapacağız"
Entelektüel sanat kulübü "Dyune" başkanı Asya Sanosyan, Kongre'nin «Иарбан? Иаба? Ианба?» yarışmasına katılım teklifini kulübün tereddüt etmeden olumlu cevapladığını belirtti.
Sanosyan, “Zevkle olumlu yanıt verdik tabii ki! Ülkemizdeki entelektüel olaylara katkısı olacak herkesi desteklemeye hazırız. Projenin gerçekleşmesi için yeterince oyuncu ve bu oyunda yer almaya istekli güçlü takımlar vardı. Tüm takımlar arasından kulübümüzü yeterince iyi temsil edebilecekleri seçmek zorundaydım”, diye anlatıyor.
DAK Bilgilendirme Portalı’mızın sorularını yanıtlayan Asya Sanosyan, sürekli takımlara dönerek oyuncuların heyecanını onlarla paylaştı.
Sanosyan, “Atmosfer çok samimi aynı zamanda da gergin. Gençler birkaç aydır hazırlanıyorlar. Literatürleri okuduk. Umarım bu, bugünkü oyunda onlara yardımcı olur. Biz onları destekleyeceğiz”, diye noktaladı sözlerini.
"Bir dakika hazırlık"
Oyunun başlamasına sadece birkaç dakika kalmıştı, ancak bu, oyun başlamadan önce bazı katılımcılarla konuşmamıza engel olmadı.
“Beyaz Yakalar” takımın kaptanı Anjelika Vartikyan, oyuncuların hafta içi yoğun olması nedeniyle hazırlık için çok az zaman olduğunu itiraf etti.
“Mevcut bilgimize güveniyoruz. Moraller yüksek. Bizim için esas olan katılımdır. Herkese bol şans, böyle bir etkinliği düzenlediği için Dünya Abaza Kongresi'ne de özel teşekkürlerimizi sunuyoruz”, diyerek takımına yöneldi.
"Teo-Ajanları" takımının oyuncusu Said Arşba, tüm takımlara iyi şanslar, ancak kendi takımına "biraz daha fazla" şans diliyorum dedi.
Said, “Yarışma öncesi biraz heyecanlıyım. İlk defa böyle bir formatta yarışacağız. Uzun zaman önce oyuna hazırlanmaya başladık, hafta sonu bir araya gelip kendimiz oynadık. Hazırlık yaparak Abhazya tarihinin farklı dönemlerini kendi aramızda ayırdık ve öğrendik. Birçok takım bize tanıdık geliyor, Abhazya şampiyonasında sık sık karşılaştık. Takımlar güçlü, herkese bol şans diliyoruz ama kendimiz için biraz daha fazlasını”, diyor gülümseyerek.
Abhaz-Abaza halkının tarihi çok zengin olduğu için bu tür oyunların düzenlenmesinin önemli olduğuna inanıyor ve bu tür projelerin gençleri cezp ettiğine inanıyor.
Muhtemelen o gün en çok heyecanlananların başında oyunda yeni olan Aslan Arşba vardı. Aslan, “Ne Zaman David” ekibini temsil ediyordu.
Aslan, “Tüm oyuncular tarihimizi biliyor, ayrıca yarışma formatı, normal okul formatının dışında tarihle, geleneklerle tanışma fırsatı sağlıyor. Sorular mantık soruları. Herkesin oyunu takip etmesi ilginç olacak”, dedi.
DAK Bilgilendirme Portalı muhabiri ile Aslan'ın röportajını, yönetmenin - “Son bir dakika” uyarısında bulunan gür sesi böldü.
Ve - "60, 59, 58, 57 ..." geri sayım saniyelere girdi. Bu yazın ana bilgi yarışması başladı. Bunu kongremizin organize etmesinden özellikle gurur duyuyoruz. Yarışma en iyi şekilde tamamlandı. Zor ve birçok duyguyu aynı anda içeriyordu. Heyecan ve neşe doluydu, kahkahalar ve üzüntü belirten ünlemler duyuldu. Yarışma sadece organizatörlerin bildiği ve hatta herkesi şaşırtan birçok sürpriz sundu. Ama bu çok yakında, «Иарбан? Иаба? Ианба?» yarışmasının Abhaz devlet televizyonu ekranlarında yayınlandıktan sonra anlatacağımız ayrı ve heyecan verici bir hikâye.