Nasır, sadece Batı ve Ruslar tarafından değil, Mısır tarihçileri de dahil olmak üzere Arap tarihçilerinin kendileri tarafından en tartışmalı değerlendirmelere neden olan çok belirsiz bir rakam. Ancak, olabileceği gibi, Mısır'ı neredeyse on beş yıldır yöneten bu adam, aynı zamanda Ortadoğu'da soğuktan çok uzak olan ve bir yüzyıl sonra tamamen hatırlanacak olan Soğuk Savaş'ın çok zor yıllarında olağanüstü bir politikacıydı. doğumundan sonra.
Arap dünyasında, Gamal Abdel Nasser'ın figürü, laik milliyetçiliğin birçok destekçisi tarafından hâlâ saygı görüyor. Bir zamanlar Libya, Cezayir, Suriye, Yemen ve diğer birçok ülkedeki Arap milliyetçileri üzerinde belirleyici bir etkisi olan Nasır ve fikirleriydi. Libyalı lider Muammer Kaddafi, Nasır'ı öğretmeni olarak görüyordu. Şimdi bile, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki dini köktencilik fikirleri Arap laik milliyetçiliğini bir kenara ittiğinde, Nasır'ın hatırası birçok ülkede onurlandırılıyor. Mısır bir istisna değildir. Aslında, bu en büyük Arap ülkesinde hâlâ hâkim olan etkisini koruyan siyasi geleneğin kurucusu sayılabilecek Nasser.
Gamal Abdel Nasser Hussein (tam adı bu şekilde geliyor) Ocak ayında İskenderiye'de 15 1918'de doğdu. Yeni evliler ailesindeki ilk çocuktu - posta çalışanı Abdel Nasser ve karısı Fahima, 1917 yılında evlendi. Aile zengin değildi ve babanın hizmetinin doğası gereği sık sık yerden yere taşındı. 1923'te Nasser Sr. ailesiyle birlikte Hatatba kentine yerleşti ve 1924'te altı yaşındaki Gamal Kahire'deki amcasına gönderildi. 1928 yılında Gamal İskenderiye'ye, anneannesinin büyük babasına transfer edildi ve 1929'te Helwan'da bir yatılı okula alındı.
1930'te, on iki yaşındaki Gamal, sömürgeciliğe karşı siyasi bir gösteriye katıldı ve hatta geceyi karakolda geçirdi. Bu tutuklama, Gamal Abdel Nasır’ın bir Arap devrimcisi olarak yaşamının başlangıcı oldu. 1935'te genç öğrencilere bir gösteri yaptı ve dağılması sırasında hafifçe yaralandı. Gamal, gençliğinde ünlü milliyetçi liderlerin ve askeri liderlerin - Napolyon, Bismarck, Garibaldi - biyografilerini okumaktan hoşlanıyordu. Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatı ve görüşleri onun üzerinde büyük bir etkiye sahipti. Nasır, kaderini askeri bir kariyere bağlamaya karar verdi.
1937'te genç bir adam Kahire'deki Kraliyet Askeri Akademisine başvurdu, ancak siyasi güvenilmezliği nedeniyle bir eğitim kurumuna kabul edilmesine izin verilmedi. Sonra Nasır, Kahire Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi, ancak kısa süre sonra çalışmalarını orada bıraktı ve tekrar askeri akademiye girmeye çalıştı. Bu kez, genç adam Mısır Savaş Bakan Yardımcısı İbrahim Khayri Paşa tarafından desteklendi ve Nasser hala bir eğitim kurumuna kaydoldu. Temmuz ayında, teğmen Nasser rütbesiyle 1938 orduya bırakıldı ve Mankabat kasabasının garnizonunda hizmet vermeye başladı. 1941-1943 içinde O zamanlar Anglo-Mısır yönetimi altında olan Sudan'da görev yaptı ve 1943'te askeri akademinin öğretim görevlisi olarak Kahire'ye döndü.
Zaten hizmetinin başlangıcında Nasser, sağlam bir Arap milliyetçisiydi ve çevresine fikirleriyle sempati duyan küçük bir grup subay topladı. Bu grup, aynı zamanda Mısır'ın gelecekteki başkanı Anwar Sadat'ı da içeriyordu. II. Dünya Savaşı sırasında, Arap milliyetçileri ve Nasır istisna değildi, Hitler’in İngiliz İmparatorluğu’nun gücünü kıracağını ve böylece Arap ülkelerinin ulusal kurtuluş mücadelesine katkıda bulunacağını umarak Eksen ülkelerine duydukları sempatileri gizlemediler.
Bununla birlikte, İkinci Dünya Savaşı, Eksen ülkelerinin yenilgisiyle sona erdi. 1947-1949 içinde Mısır, Arap-İsrail savaşında yer aldı. Mısır ordusunun askeri harekat için hazırlıklı olmadığını fark eden Naser de öne çıktı. Savaş sırasında Nasser, program çalışmalarından biri olan Devrim Felsefesi üzerinde çalışmaya başladı. Önden dönerek Nasser, askeri akademide yeraltı faaliyetleri ile birleştirerek hizmet vermeye devam etti. 1949'te, başlangıçta 14 kişilerini içeren Özgür Memurlar Derneği kuruldu. Nasser, toplum başkanlığına seçildi.
Mısır devrimcilerinin daha fazla harekete geçmesi Süveyş Kanalı etrafındaki olaylarla ilişkilendirildi. 25 Ocak İsmailiye kentindeki 1952, İngiliz birlikleri ve Mısır polisi arasında çarpıştı, ülkede kamuoyunda öfkelenmeye neden olan 40 polisini öldürdü. Bu durumda, Nasser ve ortakları zamanın daha aktif bir şekilde hareket etmesine karar vermiştir.
Bununla birlikte, ilk başta, Teğmen Nasser, İngiliz sömürgecileriyle suç ortaklığı yapan devrimciler tarafından suçlanan kraliyet rejimine karşı devrime öncülük edebileceğini beklemiyordu. Bu nedenle, komplo başkanının rolü kara kuvvetlerinin komutanı Binbaşı General Mohammed Naguib'e gitti. Her ne kadar bir politikacı olarak, Naguib açıkça Nasır'a kaybediyorsa da, askeri hiyerarşideki askeri rütbe ve yerdeydi 22 - 23 Temmuz 1952, ordunun başkentteki kilit tesisleri kontrol altına aldı. Kral Farouk bir fahri sürgüne gönderildi ve bir yıl sonra, 16 Haziran 1953, Mısır resmen bir cumhuriyet ilan edildi. Binbaşı General Mohammed Nagugh, ülkenin cumhurbaşkanı oldu. Ülkedeki bütün güç, özel bir organın elinde idi - genel müdürü Nagugh ve genel başkan yardımcısı Teğmen Albay Nasır olan Devrim Komutanlığı.
Bununla birlikte, Naguib ve Nasser arasındaki değişen siyasi durumda, çelişkiler keskinleşti. Nasır daha radikal bir programla konuştu ve Arap devriminin daha da gelişmesine güvendi. Yılın Şubat 1954’inde Devrim Komutanlığı Naguib ile bir araya geldi, Mart’ta Nasser general destekçilerine karşı misilleme başlattı ve Kasım ayında 1954’te General Naguib nihayet ülkenin cumhurbaşkanı olarak görevinden alındı ve ev hapsinde tutuldu. Bu yüzden Mısır'daki güç, kendisini anında rakiplerinden koruyan, çeşitli türlerde muhalif örgütlerin temsilcilerini - köktencilerden Müslüman Kardeşler'in Komünist Partisinden Mısır Komünist Partisine kadar tutuklayanların elinde tutuyordu. Haziran ayında 1956, Gamal Abdel Nasser ülkenin cumhurbaşkanı seçildi.
Gamal Abdel Nasır’ın başkanlığının ilk yıllarındaki ana fikri, her şeyden önce, ülkenin gerçek egemenliğini sağlamak için Mısır devletini güçlendirmekti. Bu Nasır'ın önündeki en büyük engel, İngiltere'nin Süveyş Kanalı üzerindeki kontrolünün devam etmesine inanıyordu. 26 Temmuz 1956, Nasser, Süveyş Kanalı'nın kamulaştırılmasını ilan ettiğini ve yine İngiliz sömürgeciliği politikasını şiddetle eleştirdiğini belirten bir açıklama yaptı. Kanal, İsrail devletinin herhangi bir gemisine kapatıldı. Kanalın millileştirilmesinin sonucu, İsrail, İngiltere ve Fransa’nın 1959’te Mısır’la mücadelesiyle sonuçlanan Süveyş kriziydi. Çatışma, ABD ve SSCB'nin ortak çabalarıyla "söndü". İsrail müdahalesinin asıl başarısızlığı, hem Mısır'da hem de ötesinde, özellikle Arap dünyasında, Nasır'ın popülaritesinde benzeri görülmemiş bir büyüme sağlamıştır.
Pan-Arap görüşlerine yabancı olmayan Gamal Abdel Nasser, Arap dünyasının koşulsuz siyasi liderinin rolünü üstlendi. Bir dereceye kadar haklıydı çünkü 1950'in ikinci yarısında. Arap dünyasında Nasır'la rekabet edebilecek başka eşit derecede karizmatik politikacı yoktu. ABD, Suudi Arabistan Kralı'nı desteklemeye bir alternatif olarak denedi, ancak ikincisinin Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki milyonlarca dezavantajlı Arap arasındaki popülerliği söz konusu değildi. Nasser, aksine, Batılı sömürgeciliğe karşı çıkabilen ve Araplar ile İsrail arasındaki uzaklığa liderlik edebilen popüler bir lider olarak görülüyordu.
Mısır ve Suriye'nin UAR'da birleşmesi - Birleşik Arap Cumhuriyeti - Nasser adıyla büyük ölçüde bağlantılıydı. Birleşme girişimi, başlangıçta birleşik bir devlet oluşturmak istemeyen, Nasır'a baskı uygulayabilen Suriye tarafından geldi. Ancak, ikisi Mısır'dan, ikisi Suriye'den olmak üzere dört başkan yardımcısıyla birlikte UAR başkanı olan Nasır idi.
Arap milliyetçiliğinin destekçisi olan Nasser, Arap dünyasının geleceğini sosyalist sistemle bağlayan kendi Arap sosyalizmi versiyonuna bağlı kaldı. Nasır’ın ekonomik politikasının özü, başta yabancı sermayenin sahip olduğu işletmeler olmak üzere büyük ölçekli sanayinin ve stratejik öneme sahip sanayilerin millileştirilmesiydi. Nasır’ın sosyal programı çok ilericiydi, neden Mısır cumhurbaşkanının hala kibar bir kelime ile hatırlandığını hatırladım. Böylece, Nasser programı, asgari ücretin verilmesi, ücretsiz eğitim ve ücretsiz tıp oluşturulması, uygun fiyatlı konut inşaatı, işletmelerin işçilerine kar payı tahakkuku sağladı. Aynı zamanda, Nasser, büyük toprak sahiplerinin pozisyonlarını sınırlamayı ve köylülerin kiracılarının çıkarlarını korumayı amaçlayan bir tarımsal reform sürdürüyordu. Nasır, Mısır devletinin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, ülkedeki modern sanayinin gelişmesi, enerji santralleri, ulaşım ve sosyal altyapı tesislerinin inşasına büyük katkı sağladı.
Nasır döneminde Mısır gerçekten de değişmeye başladı ve 1952'tan önceki bir feodal monarşiden nispeten modern bir duruma dönüştü. Aynı zamanda, Nasser, İslami değerlerin önemini kabul ederek, dinin Mısırlıların yaşamı üzerindeki etkisini sınırlamaya çalıştığı halde, yüksek hızda bir sekülerleşme politikası izlemiştir. Baskıcı aparatın asıl darbesi, esas olarak Müslüman Kardeşler olmak üzere dini-köktenci örgütlere uygulandı.
Nasser, 1962’te egemen bir devlet olan Cezayir’in siyasi bağımsızlığına ulaşılmasına büyük katkı sağlamak da dahil olmak üzere Arap dünyasındaki ulusal kurtuluş hareketlerini büyük ölçüde destekledi. Aynı yıl, 1962, monarşi Yemen'de devrildi ve anti-monarşist devrim, Nasser’e duydukları sempatiyle tanınan Yemen ordusunun Genelkurmay Başkanı Albay Abdullah Al-Salyal tarafından yönetildi. Yoksul İmam, Kral Muhammed Al Badr, Suudi Arabistan tarafından desteklendiğinden ve devrimcilere karşı silahlı bir mücadeleye başlamasından bu yana Mısır, Yemen çatışmasına katıldı ve yalnızca 1967’te Yemen’de iç savaşa katılan Mısır birlikleri ülkeden ayrıldı.
İç politikada Nasser, Mısırlı komünistlerden şikayet etmemek ve bunlara karşı baskı yapmak olmasına rağmen, Sovyetler Birliği ile çok iyi ilişkiler kurmayı başardı. Nasser ile açıkça sempati duyan Nikita Kruşçev'in girişimi üzerine 1964'te Gamal Abdel Nasser, Sovyetler Birliği Kahramanı ünvanını aldı. Kahramanın Altın Yıldızı, o döneme en yakın alan mareşal Abdel Hakim Amer tarafından da kabul edildi. Kruşçev’in kararı, parti liderleri de dahil olmak üzere pek çok Sovyet vatandaşının köklü eleştirilerine neden oldu, çünkü ilk olarak, Nasser’in Sovyetler Birliği’nin yararı böyle yüksek bir ödül için çok önemli değildi ve ikincisi de Nasser gerçekten Mısırlı Komünistlerin dostu değildi Bunların çoğu Mısır hapishanelerinde çürüyor. Nasır’ın biyografisinde belirgin bir an yaşandı - Mısır cumhurbaşkanı, birçoğu yalnızca 1950’in başında Mısır’a sığınmakla kalmayıp aynı zamanda Mısır özel hizmetlerinde hizmet için danışman ve eğitmen olarak kabul edilen eski Nazi savaş suçlularını tercih etti. ordu ve polis.
Nasır'ın en ciddi siyasi yenilgisi, Haziran ayında 1967'taki Altı Gün Savaşı'ydı; bu sırada İsrail, Mısır, Suriye, Ürdün, Irak ve Cezayir'i kapsayan altı gün boyunca Arap ülkeleri koalisyonunu yendi. Naser, Eylül 14’in 1967’i Mısır ordusunun yenilgisinde intihar etti. Altı Gün Savaşı’nın başarısızlığına rağmen, Nasır, İsrail’le “yıpranma savaşı” olarak nitelendirilen silahlı çatışma sürecini sürdürdü. Düşük yoğunluklu dövüş 1967-1970'te devam etti. Sina Yarımadası'nın Mısır kontrolü altında geri dönmek için.
28 Eylül 1970, kalp krizi sonucu, Gamal Abdel Nasser, 52 yaşında öldü. Mısır cumhurbaşkanının zehirlenmesi hakkında ortak bir versiyon olmasına rağmen, şeker hastalığından muzdarip olduğunu ve sigaraya çok bağımlı olduğunu ve her iki kardeşinin de 60 yaşına gelmeden önce kalp hastalıklarından öldüğünü unutmayın. Ekim 1 1970'te düzenlenen Gamal Abdel Nasser'nin cenazesi, yaklaşık 5 milyon insanı bir araya getirdi. Bu şaşırtıcı değildi - Nasır'ın zamansız ölümü, Mısır devlet başkanının popülaritesiyle karşılaştırılabilir bir liderin olmadığı tüm Arap dünyasını derinden sarstı. “Araplar yetim kaldı” - Nasser öldüğü gün Orta Doğu ve Mağrip’in birçok ülkesinde gazeteler çıktı.