Batılılaşmanın temeli olan ekonomik nitelikler, aysberg örneği, halkın gözüne görünmemiş, ancak yüzeydeki belirtiler olan giyim-kuşam, kadın erkek ilişkileri, hayat tarzı ve öteki üstyapı kurumları halkın gözüne çarpmış ve fark edilmiş, halk bunlara tepki göstermiş, düşman olmuştur.
(…)
Tanzimat Türkiye'sinin Batılılaşması karşısında İslamcı düşünce akımları, bu nedenle güçlenmişti. İslamcı akım ekonomik sorunları görmemekle beraber, imparatorluğun çöküşüyle memleketin bünyesine giren yabancı fikir ve kurumlar arasındaki ilişkiyi fark etmiştir. İslamcılar çeşitli konularda Batıcılardan daha gerçekçi yorumlar yapabilmiştir.