Sınav Stresi ve Sınav Kaygısı Nasıl Zarar Verir?
Sınav stresi ve sınav kaygısı öğrencilerin sınava hazırlanırken ve sınava girerken keyif almalarına engel olarak, tam tersi olan olumsuz duyguları (kaygı, endişe, korku, çaresizlik) yaşamalarına neden olmaktadır. Kaygı, endişe, korku ve çaresizlik içindeki bir öğrenci ne kadar başarılı olabilir? Bu tür olumsuz duygular içinde sınava hazırlanan ve sınava giren öğrencilerin başarı düzeyi, bunları hissetmeyen ve daha az hisseden hisseden öğrencilere göre daha düşüktür. Sınav stresi ve sınav kaygısı yüksek öğrencilerin bir bölümü ise sınav sonucunda belli başarılar gösterseler de, sınava hazırlık ve sınava girme durumu bir eziyete, son derece sıkıntılı, gergin bir sürece dönüşmektedir.
Sınav Kaygısı Normal Midir?
Kaygı da, diğer tüm duygularımız gibi normal, insani bir duygudur. Sınav kaygısı da normaldir. Sınav kaygısı hissetmek, bir hastalık değildir. Sınav kaygısının yaratabileceği en büyük problem, bir öğrencinin başarı düzeyini düşürmesi, ya da amaçladığı okuldan, işten ya da başka önemli ödüllerden mahrum kalmasına neden olmasıdır. Sınav kaygısı çok yükseldiğinde kişi anormal bedensel hisler ve duyumlar hissedebilmektedir.
Sınav Kaygısının Ne Kadarı Normal?
Aslında, sınav kaygısı bir öğrenciyi perişan edip onun sınav performansını bozmadığı sürece sıkıntı yaratmaz ve normal olarak değerlendirilebilir. Tam tersi olup da sınav kaygısı öğrenciyi perişan edip onun sınav başarısını bozduğunda ise, sınav kaygısının anormal kabul edilebilecek düzeyde olduğu söylenebilir. Buradaki temel kriterimiz sınav kaygısı ve sınav stresinin öğrencinin günlük yaşamında ve ders/sınav başarısında ne gibi bir etkiye sahip olduğudur.
Sınav Kaygısının Belirtileri Neler?
Sınav kaygısını her öğrenci kendine özgü biçimde yaşar. Bir öğrenci sadece kalp atışlarının hızlandığını ve bu durumda hissettiği kalp çarpıntısının verdiği rahatsızlığı hisseder. Bazı öğrenciler ise, bedenlerinin belli bir bölgesinde uyuşma hissettiklerini bildirirler. Bazıları sıcak basması ve terleme hissederken, bazıları da üşüme ve titreme hissederler. Bazı öğrencilerimiz sınav sırasında avuç içlerindeki yoğun terleme nedeniyle kalem tutmakta zorlandıklarını anlatırlar. Bazıları ise, kaygının bir etkisi olarak görmede bulanıklaşmadan yakınırlar. Bunların tümü kaygının bedensel belirtileri olup, başta da belirttiğimiz gibi her insan sınav kaygısını kendine özgü bedensel belirtilerle hisseder ve yaşar.
Sınav Stresi ve Sınav Kaygısı Nasıl Yenilir, Sınav Stresi Nasıl Atılır?
Sınav stresi nasıl atılır ve sınav kaygısı nasıl yenilir sorularını soran öğrencilere ilk önerimiz düzenli yürüyüşler yapmalarıdır. Çoğu öğrenci sınav kaygısını yenmek için daha çok ders çalışması gerektiğine inanırsa da, sınav kaygısını yenmek ders çalışmanın dışındaki bazı etkinliklerle sağlanabilmektedir. İkinci olarak, sınava hazırlanan öğrencilerin ders ve sınavları çok yoğun olsa da mutlaka sevdikleri, keyif aldıkları aktivitelere zaman ayırmalarını tavsiye ediyoruz. Düzenli yürüyüşler ve keyif alınan aktiviteler yapmak, sinir sistemlerimizdeki çok önemli bazı nöro kimyasalların ve hormonların üretilmesini sağlayarak mutluluk ve keyif hissetmemizi sağlamaktadır. Üçüncü olarak, öğrencilere hissettikleri sınav stresini ve sınav kaygısını bastırmaya çalışmamalarını öneriyoruz. Kendisiyle konuştuğunuz zaman iyi hissettiğiniz yakınlarınıza, arkadaşlarınıza anlatın. Anne babanıza anlatmak iyi geliyorsa onlarla da paylaşın. Sınava hazırlık sürecinde oluşan stresi ve kaygıyı yaratan olumsuz düşünceleri paylaşmak belli bir ölçüde sizi rahatlatacaktır.
“Ben sınavı kazanabilecek miyim?” ya da “Ya kazanamazsam ben ne yaparım” gibi düşüncelere dalıp gitmeden, size keyif veren etkinliklere mutlaka zaman ayırın. Anne babalar hoşlanmasalar da, sınava hazırlanan öğrencilerin internetle, müzikle ve arkadaşlarla zaman geçirmeleri onların sınav kaygısı ve sınav stresini azaltır. Bu arada, bunlara çok fazla zaman ayırmak da sınav kaygısını ve stresini yükselteceğinden, bu aktivitelerin zamanlaması da dikkatlice yapılmalıdır.
Sınav Kaygısı İle Başa çıkma Yolları
1.Sınav kaygısı ile etkili biçimde başa çıkma yollarının ilki, iyi çalışmaktır. Derslere iyi çalışın. Yüzeysel ve gelişigüzel çalışmak yerine kapsamlı ve derinlikli çalışmalar yapın. Abartılı ve dersin başından hiç kalkmadan saatlerce süren çalışmalar yerine, arada bir mola verip dinlenerek çalışmayı tercih edin. Aynı şekilde, ders çalışmayı son geceye bırakmayın. Son gece sabaha kadar uykusuz kalarak ders çalışmanın hiçbir yararını göremezsiniz o yüzden okul sınavlarında ve daha büyük sınavlarda, son gece sabahlama alışkanlığınız varsa bundan vazgeçin.
2. Sınav kaygısı ile etkili biçimde başa çıkma yollarının ikincisi, kendi ayağınıza çelme takmayı durdurmaktır. Sınavdan iyi bir puan almanıza yarayacak olan çalışma, test çözme gibi işlevsel davranışlarınızı ortadan kaldıran alışkanlıklarınızı durdurun. “Ben aslında dün çok iyi ders çalışabilirdim ama kuzenlerim dışarı çıkıp gezmek istediler ben de onlarla dışarı çıkıp gezdim. Bu yüzden yarına yetişmesi gereken testlerimin hiçbirini çözemedim”.
3. Sınav kaygısı ile etkili biçimde başa çıkma yollarının üçüncüsü, ders notlarınıza göz atarken, çalışırken ve test çözerken, ortaya çıkan dalıp gitmeleri durdurun. Dalıp gitmenin hiçbir yararı olmadığı gibi, uzun sürdüğünde zararlı olabilir. Dalıp gitmek, öğrenme düzeyini düşürür ve öğrencinin sınavda başarılı olabilmek için ihtiyaç duyduğu bilgileri alamamasına neden olur.
4.Sınav kaygısı ile etkili biçimde başa çıkma yollarının dördüncüsü ise, yaygın olarak kullanılan nefes egzersizi ve gevşeme egzersizleridir. Bu egzersizlere zaman ayırın. Derin nefes alıp vererek, gevşeme egzersizleri ve günlük düzenli yürüyüşler yaparak kendinizi sakinleştirin.
Sınav kaygısı ile başa çıkma yollarını ele aldığımız bu yazıyı şöyle noktalayalım:
Gerçekçi ve olumlu bir düşünce yapısı, sınav kaygısı ile başa çıkma yollarının uygulanmasında ihtiyaç duyulan önemli bir özelliktir.