David Oistrakh 100 yaşında
Kendisine adanmış Şostakoviç ve Kaçaturyan keman konçertoları ile ünlenmiş, geçtiğimiz yüzyılın önemli keman ustaları ve pedagoglarından David Ositrakh bu yıl 100 yaşında
Rina ALTARAS
Odessada çocukluk yılları
Karadenizin kozmopolit liman şehri Odessa/Ukraynada 30 Eylül 1908de Yahudi tüccar ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen ünlü keman virtüozü ve pedagog David Ositrakh, keman ve viyola çalmaya beş yaşında başladı. Dönemin ve bölgenin önemli hocalarından Nathan Milsteinın da öğretmenliğini yapmış Piotr Stolyarsky onun ilk ve tek hocası oldu. Oistrakh ilk konserinde 1914 yılında Milsteinla sahneyi paylaştığında Milstein konservatuvardan mezun oluyordu. Oistrakh da konservatuvara girip (1923-1926) mezun oldu. Mezuniyet konser programı Bachın Chaconneu, Tartininin Şeytanın Tril sonatı, Rubinsteinın viyola sonatı ve Prokofievin re majör keman konçertosundan oluşuyordu. Glazunovun yönetiminde Glazunovun keman konçertosunu başarıyla çalması ona ertesi yıl Leningrad Filarmoni ile Çaykovski yorumlayabilmenin kapılarını açtı.
Moskova Konservatuvarı, ünlü olmaya doğru
1927 yılında bir yıl sonra eşi olacak piyanist Tamara Roterava ile Moskovaya taşındığında tanıştı. 1931 yılında babasının izinden yürüyecek olan İgor doğdu. 1934 yılından itibaren ise aralarında Ole Kagan, Gidon Kremer, Viktor Pikaisen, Ayla Erduranın da bulunduğu harika çocukları yetiştirdiği Moskova Konservatuvarında öğretmenliğe başladı.
Oistrakhın uluslararası ünlenmesi 1937 yılında Brükselde, şimdilerde Kraliçe Elisabeth yarışması olarak bilinen o zamanlar Eugene Ysaye yarışmasını kazanmasıyla oldu. Bu dönemde Jacques Thibaud ile tanışıp, onun etkisi altında kaldı.
Ve İkinci Dünya Savaşı kapıyı çaldığında Oistrakh, Kaçaturyanın kendisi için bestelediği keman konçertosunu ve Prokofievin iki keman sonatının ilk seslendirilişlerini gerçekleştiriyordu. 1942 yılında Stalin ödülüne layık görüldü. Savaşın son yıllarında ise Şostakoviç ile yakınlaşması daha sonra Oistrakh ile anılacak iki keman konçertosu ve sonatın doğmasıyla sonuçlandı. Bu noktada Oistrakhın kariyeri ufak bir detay hariç, doruktaydı. Oistrakh Sovyetler Birliğinin aşırı korumacı tavrı sebebiyle yurtdışına çıkamıyordu. Oistrakh Moskova Konservatuvarında öğretmeye devam etti, ta ki Naziler Sovyetler Birliğine girene kadar İşte o zaman David Ositrakh kemanını alıp savaş hattında askerlere ve işçilere çalmaya gitti.
Batıya merhaba
Savaştan sonra Oistrakha ülke dışına çıkma izni de verildi. 1949 yılında Batıda ilk konserini Helsinkide verdi. 1951de Floransanın Maggio Musicalesinde, 1953 yılında Fransada, 1954 yılında İngilterede ve hatta ABDde konserler verebildi. 1959 yılında Oistrakh için yeni bir kariyer başladı: orkestra şefliği. Bu kariyeri ona 1960 yılında Lenin Ödülünü getirdi. 1968 yılında 60. doğum yıldönümü büyük kutlamalarla gerçekleşti. Oistrakh Romanyanın Enescusu, ABDnin Jascha Heifetzi gibi zamanının önde gelen kemancıları ile eşdeğer sayılıyordu.
Oistrakh çok erken sayılabilecek bir zamanda 1964 yılında ilk kalp krizini geçirdi. Bu krizi atlatarak çılgınca çalışmaya devam etti. O artık Sovyetler Birliğinin başlıca kültür elçilerinden biriydi. Ancak Concertgebouw Orkestrasını bir Brahms döngüsünde yönettikten sonra bu sefer kalbine yenik düştü ve 1974 yılında Amsterdamda hayata veda etti.
Türkiye de Oistrakhı unutmadı. Gelmiş geçmiş en büyük kemancılardan David Oistrakh, 100. yılında bir video gösterimiyle ve öğrencisi Ayla Erduranın solistliğinde şef Cem Mansurun yönetimindeki Akbank Oda Orkestrası eşliğinde Kreisler, Dvorak ve Brahmsın olağanüstü yapıtlarında anıldı.
- Tebeşir İzi Kadıköyde
- Kudüs Hurması mı İsrail hurması mı?
- Güney California yangını Yahudi kurumların binalarını da yıktı
- Londralı 3 Yahudi taksici arabalarını Polonyalılara bağışladı
- ABDde Yahudi düşmanlığı 2017de %37 arttı
- Netanyahu: Başbakan, Dışişleri Bakanı ve Savunma Bakanı
- SSMde Duo Shira ikilisini kaçırmayın
- Fransız Yahudi izciler Tunus faaliyetine alınmadı
- Elinde para tomarları sallayan Yahudi imajı internetten kaldırıldı
- Mark Zuckerberg , Gizli Tel Aviv grubuna katıldı