''Şark Meselesi'' veya ''Doğu Sorunu'', XVIII. yüzyılda milletlerarası bir kavram olarak neşv ü nema buldu. Ancak kökleri çok daha önceki yüzyıllara uzanmakta, tarih içerisinde farklı nitelikler sergilemektedir. Bu yüzden Şark Meselesi araştırmacılar tarafından farklı temellere dayandırılarak farklı zamanlarda başlatılır. Bugün için genel kabul görmüş şekliyle ''Şark Meselesi'', Batı ve Orta Avrupa’nın doğusundaki mücadele ve meseleler için kullanılıyor. Bu kavram Rusya için bir güney meselesi, Slavlar, Rumlar veya Araplar için bir bağımsızlık mücadelesi; Osmanlı İmparatorluğu için de bir var olma kavgasını ifade ediyordu.
Oyunun aktörleri veya aktörlerin rolleri değişmiş, kimine göre Şark, kimine göre Güney meselesi olarak adlandırılmış olsa da meselenin merkezinde Osmanlı İmparatorluğu bulunuyordu. Şark Meselesi olarak adlandırılan sorunun tarih içindeki macerası ise çok farklı bir seyir izledi. XIX. Yüzyıl, Şark Meselesi’nde köklü bir değişimi ifade ediyordu. Şark Meselesi, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir dünya gücü olduğu sırada ortaya çıkmamıştı.
İmparatorluğun XVII. yüzyıl sonlarında gücünü kaybetmesinden sonra, Avrupa’nın büyük güçlerinin bir diplomatik meselesi olarak ortaya çıkmıştı. Esas olarak Şark Meselesi, Osmanlılar Avrupa’dan atılırken topraklarını paylaşma meselesi ve Avrupa’nın büyük devletlerinin kendi aralarındaki güç dengesini korumak gayesiyle zayıflayan Osmanlılar’ın topraklarını bir denge unsuru olarak kullanmalarıydı.