İlk kez 1901 yılında verilmeye başlanan Nobel Ödülleri, şimdiye dek 579 kez, toplamda 911 kişi ve kuruluşa verildi. Bazıları Nobel ödülünü birden fazla kez altığı için toplam 881 farklı kişi ve 23 farklı kuruluş bu ödülü almaya hak kazandı. Aşağıda bu yılın Nobel Ödülleri’ni kazananların adlarını ve ödülün neden bu kişilere verildiğini görebilirsiniz.
Nobel Fizik Ödülü
Rainer Weiss, Barry C. Barish ve Kip S. Thorne, LIGO dedektörüne ve kütleçekimsel dalgaların gözlemine yaptıkları katkılardan ötürü bu yılki Nobel Fizik Ödülü’ne layık görüldüler. Kütleçekimsel dalgalanmaların tespit edilmesi, evren üzerine tamamen yeni araştırmaların kapılarını açıyor. İlk kez Albert Einstein tarafından ortaya atılan kütleçekimsel dalgalanmalar, Einstein tarafından ‘ölçülemeyecek kadar küçük’ olarak nitelendirilmişti. LIGO dedektörü bu görüşü haksız çıkardı.
Nobel Kimya Ödülü
Jacques Dubochet, Joachim Frank ve Richard Henderson, çözeltideki biyomoleküllerin yüksek çözünürlüklü yapısının belirlenmesi için geliştirdikleri soğuk-elektron mikroskopisi ile Nobel Kimya Ödülü’nü kazandı. Joachim Frank, bu teknik sayesinde bozuk 2 boyutlu görüntülerin yerini keskin 3 boyutlu görüntülerin alacağını söyledi. Nobel Kimya Ödülü’nün kurul başkanı Sara Snogerup Linse, üç bilim adamının çalışmasıyla biokimyanın yeni bir çağa gireceğini ifade etti: “Yakında sır kalmayacak. Artık biyomolekülleri hücre içinde ve vücut sıvılarımızın her bir damlasında, en ince ayrıntısına kadar görebiliyoruz. Nasıl oluştuklarını, nasıl davrandıklarını ve nasıl bir bütün olarak çalıştıklarını anlayabiliyoruz. Biyo-kimya alanında bir devrimle karşı karşıyayız”
Nobel Tıp Ödülü
Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young, sirkadiyen ritmi (biyolojik saatimizi) kontrol eden moleküler mekanizmalar alanındaki keşifleri sebebiyle Nobel Tıp Ödülü’nün sahibi oldu. Günlük biyolojik ritmi kontrol eden bir geni ayrıştırmayı başaran bilimciler, bu genin gece boyunca hücrede biriken ve gündüz de çözünen bir proteini kodladığını gösterdi. Daha sonra, bu genden kodlanan başka protein bileşenleri de tespit eden bilimciler, böylece hücrelerin kendi içinde biyolojik saati nasıl çalıştırdığını açığa çıkardı.
Nobel Edebiyat Ödülü
Kazuo Ishiguro, romanlarındaki büyük duygusal güç sayesinde, dünya ile aramızda bulunduğuna inandığımız aidiyet hissinin altındaki derin boşluğu gün yüzüne çıkardığı için Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Japon kökenli İngiliz yazar Kazuo Ishiguro, Nobel Edebiyat Ödülü’nü ‘Günden Kalanlar’ isimli romanıyla kazandı. ‘Günden Kalanlar’, Şebnem Sunar’ın çevirisiyle Türkçe’ye kazandırılmıştı. Ishiguro’nun ‘Beni Asla Bırakma’ adlı kitabı sinemaya da aktarılmıştı.
Nobel Barış Ödülü
Nükleer Silahların Tamamen Ortadan Kaldırılması İçin Uluslararası Kampanya (ICAN), nükleer silah kullanımının yol açacağı insani sonuçların yıkıcı etkisine dikkat çektiği ve bu tarz silahların anlaşmalarla yasaklanması için gerçekleştirdiği çığır açan çalışmaları sebebiyle Nobel Barış Ödülü’nün sahibi oldu.
Nobel Ekonomi Ödülü ise 9 Ekim’de açıklanacak.
Kaynak: Nobel Ödülleri, BBC, NTV
Bu yılın Nobel Ödülleri'ni kazananlar şu şekilde:
- Fizik: Kütleçekimsel dalgalanmalar üzerine çalışmalarıyla; Rainer Weiss, Barry C. Barish ve Kip S. Thorne
- Kimya: Biyomolekülleri görüntüleme alanında geliştirdikleri yöntemle; Jacques Dubochet, Joachim Frank ve Richard Henderson
- Tıp: Biyolojik saatimiz üzerine yaptıkları buluşlarla; Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young.
- Edebiyat: 'Günden Kalanlar' adlı romanıyla Kazuo Ishiguro.
- Barış: Nükleer Silahların Tamamen Ortadan Kaldırılması İçin Uluslararası Kampanya (ICAN)