1 Soybağı Hukuku Prof. Dr. Halil Akkanat Doç. Dr. Emrehan İnal Doç. Dr. Bilgehan Çetiner Doç. Dr. Başak Baysal
2 İLKELER Çocuğun üstün menfaati (yüksek yararı) Çocuk yararının önceliği AY m. 17: Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesidir (BMÇHS): Türkiye, 20 Kasım 1989 da New York ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nda kabul edilen ve Türkiye Cumhuriyeti nin de te onaylayarak te Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesine taraftır. BMÇHS m. 3/I: «Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı temel düşüncedir».
3 Çocuğun Kökenini Öğrenme Hakkı BMÇHS m.7 1. Çocuk doğumdan hemen sonra derhal nüfus kütüğüne kaydedilecek ve doğumdan itibaren bir isim hakkına, bir vatandaşlık kazanma hakkına ve mümkün olduğu ölçüde ana-babasını bilme ve onlar tarafından bakılma hakkına sahip olacaktır. 2. Taraf Devletler, özellikle çocuğun tabiiyetsiz kalması söz konusu olduğunda kendi ulusal hukuklarına ve ilgili uluslar arası belgeler çerçevesinde üstlendikleri yükümlülüklerine uygun olarak bu hakların işlerlik kazanmasını taahhüt ederler.
4 Çocuğun Kökenini Öğrenme Hakkı Çocuğun mümkün olduğu ölçüde ana-babasını bilme ifadesi: İsviçre Federal Mahkemesi BGE 128 I 63 : Bu ifade çocuğun kökenini öğrenmesine, menfaatleri gereği karşı çıkan diğer kişilerle ilgili, onların menfaatlerini dikkate alınması gerekliliğine yönelik bir ifade değildir; bu ifade çocuğun bu hakkını fiilen kullanmasının mümkün olup olmadığına ilişkindir; başka bir deyişle çocuğun kökenini fiilen öğrenebilmesinin mümkün olmaması halini dikkate alarak kullanılmıştır.
5 Çocuğun Kökenini Öğrenme Hakkı BMÇHS m. 8: 1. Taraf Devletler, yasanın tanıdığı şekliyle çocuğun kimliğini; tabiiyeti, ismi ve aile bağları dahil, koruma hakkına saygı göstermeyi ve bu konuda yasa dışı müdahalelerde bulunmamayı taahhüt ederler. 2. Çocuğun kimliğinin unsurlarının bazılarından veya tümünden yasaya aykırı olarak yoksun bırakılması halinde, Taraf Devletler çocuğun kimliğine süratle yeniden kavuşturulması amacıyla gerekli yardım ve korumada bulunurlar.
6 Soybağının Kurulması MK m. 282 A. Genel olarak soybağının kurulması Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur. Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlât edinme yoluyla da kurulur. Kan Bağına Dayanan Soybağının Kurulması 1. Çocuğun annesi ile arasındaki soybağı: Doğum (Taşıyıcı anne tart.) 2. Babası ile arasındaki soybağı: ana ile evlilik-tanıma-hakim hükmü Evlat Edinme Yoluyla Soybağının Kurulması
7 Çocuk ile Anne Arasındaki Soybağının Kurulması MK m. 282/I : Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur. Türk Hukukunda heterolog yapay döllenme, taşıyıcı annelik, başkasına ait üreme hücreleri yoluyla yapay döllenme, üçüncü kişilerce sperm veya yumurta bağışı, bir kadından diğer bir kadına embriyo nakli tarihli sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Yönetmeliğine göre mümkün değildir. Yönetmelik m.1-çocuk sahibi olamayan evli çiftler-; m. 4/h Üremeye yardımcı tedavi (ÜYTE): Anne adayının yumurtası ile kocanın sperminin çeşitli yöntemlerle döllenmeye daha elverişli hale getirilerek, gerektiğinde vücut dışında döllenmesini sağlayıp, gametlerin veya embriyonun anne adayına transferini kapsayan ve modern tıpta bir tıbbi tedavi yöntemi olarak kabul edilen uygulama;
8 Taşıyıcı Annelik Ana ile soybağı (tart.): Bu tartışmada savunulan görüşler çocuğu karnında taşınıp doğrulması olgusu ile genetik bağ arasındaki tercihe göre değişmektedir: Genetik bağa üstünlük tanıyan görüş (Nomer): Çocuğu doğuran kadının anne olması aksi ispat edilebilir bir karinedir, yumurtanın çocuğa doğuran kadına ait olmadığının ispat edilmesi halinde anneliğin iptali mümkündür ve çocuk yumurtanın sahibi olan kadına bağlanabilir. Serozan ortak yaşarlığın çocuğu karnında taşıyan ve onunla bütünleşen kadınla olduğunu, kaldı ki genetik ananın saptanmasının da ağır bir hafiye işçiliği gerektirdiğini bu nedenle herkesçe seçilebilir gebelik ve doğum olgularıyla belirlenen analığın çocuğun soybağı statüsünün güvenilirliği ve kararlılığı açısından çok daha sağlam bir dayanak oluşturduğunu savunur. DİKKAT: Taşıyıcı annelik konusunda hukuki soybağı bakımından hangi görüş benimsenirse benimsensin, çocuğun yumurta sahibi kadın veya taşıyıcı anne ile ilgili bilgileri öğrenme hakkının varlığı kabul edilmelidir. Çocuğun kökenini öğrenme hakkı ise soybağı ile ilgili bu tartışmadan bağımsız değerlendirilmelidir!
9 BABA İLE SOYBAĞININ KURULMASI MK m. 282/II: «Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur». 1. Ana ile evlilik 2. Tanıma 3. Babalık davası
10 1. Ana ile Evlilik EVLİLİĞİN ÇOCUĞUN DOĞUMUNDAN ÖNCE GERÇEKLEŞMESİ Babalık Karinesi MK m. 285 f. 1: Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Babalık Karinesinin Çürütülmesi: Soybağının Reddi Davası İki olasılık: 1. Çocuk evlilikten sonra ana rahmine düşmüş (Karine çok güçlü) (MK m. 287) 2. Çocuk evlilikten önce ya da ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüş (MK m. 288) EVLİLİĞİN ÇOCUĞUN DOĞUMUNDAN SONRA GERÇEKLEŞMESİ (MK m. 292) Kendiliğinden soybağı kurulur! Bildirim yeterli ve gerekli. Sonradan evlenme ile soybağının kurulmasına itiraz: MK m. 294
11 1. Ana ile Evlilik EVLİLİĞİN ÇOCUĞUN DOĞUMUNDAN ÖNCE GERÇEKLEŞMESİ: Babalık Karinesi MK m. 285 f. 1: evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. 1. Sona erme: Ölüm/Boşanma/İptal (İsv.MK da sadece ölüm) 2. Gaiplik kararı var ama evliliğin feshi kararı yok: MK m. 285/III (tart.) 3. Evliliğin sona ermesiden 300 gün sonra doğum: Kural babalık karinesi işlemez ama ana evlilik sırasında gebe kaldığını ispatlarsa soybağı kurulur (MK m. 285/II). 4. MK m. 132 (bekleme süresi): Süre geçmeden yapılan evlilik geçerli, doğan çocuğun soybağı yine (ikinci) koca ile kurulur. emk da tart. vardı MK m. 290 açık hükme bağladı. (Çift evlilik? Tart. MK m. 290 kıyasen)
12 1. Ana ile Evlilik Babalık karinesinin çürütülmesi: Soybağının Reddi İki olasılık: 1. Çocuk evlilikten sonra ana rahmine düşmüş (Karine çok güçlü) (MK m. 287) 2. Çocuk evlilikten önce ya da ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüş (MK m. 288)
13 1. Ana ile Evlilik Babalık karinesinin çürütülmesi: Soybağının Reddi Çocuk evlilikten sonra ana rahmine düşmüş(karine çok güçlü) Çocuğun evlenmeden önce ya da ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmesi Cinsel ilişkinin imkansızlığının ispatı Çocuğun kocanın cinsel ilişkisinden olmasının imkansızlığı Sadece bu hususların ispatı yeter (ama babalık karinesi yeniden kurulabilir
14 1. Ana ile Evlilik Babalık karinesinin çürütülmesi: Soybağının Reddi MK m. 284 Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır: 1. Hâkim maddî olguları re'sen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder. 2. Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hâkimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hâkim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir. HMK m. 292 Soybağı tespiti için inceleme (1) Uyuşmazlığın çözümü bakımından zorunlu ve bilimsel verilere uygun olmak, ayrıca sağlık yönünden bir tehlike oluşturmamak şartıyla, herkes, soybağının tespiti amacıyla vücudundan kan veya doku alınmasına katlanmak zorundadır. Haklı bir sebep olmaksızın bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde, hâkim incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verir. (2) Üçüncü kişi tanıklıktan çekinme hakkı bulunduğunu ileri sürerek bu yükümlülükten kaçınamaz.
15 Soybağının Reddi Davası DAVACI: 1. Koca ve çocuk (Koca ve çocuğun dava hakkı birbirinden bağımsız) MK m.286 Koca, soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava ana ve çocuğa karşı açılır. Çocuk da dava hakkına sahiptir. Bu dava ana ve kocaya karşı açılır. 2. Diğer ilgililerin dava hakkı (Her durumda değil belli şartlarda! DİKKAT! Dava açma süresi geçmemiş olacak) MK m. 291 Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde kocanın altsoyu, anası, babası veya baba olduğunu iddia eden kişi, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir. Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, içinde soybağının reddi davasını açar. Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır. DAVALI: Koca davacı ise: Ana ve çocuk (MK m. 286/I) Çocuk davacı ise: Ana ve koca (MK m. 286/II) Diğer ilgililer: (MK m. 291/III kıyasen uygulama izni MK m. 286 kıyasen uygulanır) Kocanın ailesi ise ana ve çocuk; baba olduğunu iddia eden kişi ise ana, çocuk ve koca.
16 Soybağının Reddi Davası Hak düşürücü süre ve AYM kararları Koca: Öğrenme+1 sene (üst süre yok (doğum+5sene) AYM ) Çocuk: Ergin olduğu tarihten itibaren+1 yıl/ kayyım atama kararı+1 yıl (üst süre yok AYM 2013) Haklı sebeple süre uzar MK m. 289/III
17 Soybağının Reddi Davası Açma Hakkının Düşmesi a. Dava açma süresinin dolması b. Koca çocuğu açık veya örtülü olarak benimsemişse süre dolmasa da düşebilir: emk m. 246 (MK da yok) c. Soybağının reddi davasını açma süresi uzayabilir: MK 289/III
18 EVLİLİĞİN ÇOCUĞUN DOĞUMUNDAN SONRA GERÇEKLEŞMİŞ OLMASI MK m. 292: Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi hâlinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olur. Bildirim gerekli ama kurucu değil(mk m. 293) MK m. 294: Sonradan evlenme ile soybağının kurulmasına itiraz
19 2. TANIMA Yenilik doğuran işlem (ana ve çocuğun rızasına bağlı değil dikkat!) Şekil şartlarına uygun yapılmalı Geçerlilik Şartları: Eskiden çocuğun zina ürünü olması/evlenmeleri yasak kişilerin ilişkisinden meydana gelmesi tanıma engeliydi. Bunu AYM 1991 tarihli kararı ile iptal etti. 1. Ehliyet: Kişiye sıkı surette bağlı hak (temsil yasağı var). Sınırlı ehliyetsizler(mk 16/I ama MK m. 295/II) ÖBT ile de yapılabilir örneğin vasiyetname ile ancak o zaman vasiyetname yapabilme ehliyeti devreye girer MK Şekil: MK m. 295/I, Çocuğun bir başka erkek ile soybağının bulunmaması: Çocuk ile birden fazla erkek arasında soybağı bulunamaz.
20 2. TANIMA Tanımanın Geçersizliği: a. Tanımanın kesin hükümsüzlüğü Geçerlilik şartlarında eksiklik varsa tanıma kesin hükümsüz. b. Tanımanın irade sakatlığı sebebiyle iptali MK m. 297 (İptal davası ana ve çocuğa karşı açılıyor dikkat! ) c. Tanımanın ilgili kişiler tarafından açılacak iptal davası ile geçersiz hale getirilmesi MK m. 298/I İlk planda ana ve çocuk! (ana ve çocuk açmışsa MK m. 299 f. 2 ispat yükleri hafif). Hak düşürücü süre MK m. 300
21 2. TANIMA Hak düşürücü süre: MK m. 300 Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beşyıl geçmekle düşer. Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer. Yukarıdaki süreler geçtiği hâlde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.
22 3. Babalık Hükmü Madde 301- Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler. Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır. Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.
23 3. Babalık Hükmü Babalık hükmü için babalık karinesi: Madde 302- Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır. Bu sürenin dışında olsa bile fiilî gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur. Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.
24 3. Babalık Hükmü Babalık hükmünde babalık karinesinin çürütülmesi 1. Davalının çocuğun babası olmasının imkansızlığı 2. Bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisinkinden daha fazla olduğunu ispatlayarak:
25 3. Babalık Hükmü III. Hak düşürücü süreler Madde 303- Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer. (İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.) Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar. Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir. İptal edilen 2. fıkra:çocuğa doğumdan sonra kayyım atanmışsa, çocuk hakkında bir yıllık süre, atamanın kayyıma tebliği tarihinde; hiç kayyım atanmamışsa çocuğun ergin olduğu tarihte işlemeye başlar.
26 Babalık davasının sonucu ve ananın mali hakları Soybağı kurulur. - MK 304 ek bazı giderlerin de karşılanmasını öngörmüştür (babalık davasıyla birlikte ya da ayrı talep edilebilir) 1. Doğum giderleri 2. Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri 3. Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler
27 Küçüklerin Evlat Edinilmesi 1. En az bir yıl bakılmış ve eğitilmiş olması 2. Küçüğün yararı 3. Diğer çocukların yararlarının hakkaniyete aykırı zedelenmemesi yaş fark 5. Küçüğün Rızası (AEG varsa aranır) 6. Anne - babanın AÇIK ve KESİN ŞARTA BAĞLANMAZ rızası Rızanın aranmadığı haller MK m. 311: Kim ya da nerede olduğu bilinmiyor/ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun / özen yükümlülüğünü yerine getirmiyor. 7. Vesayet dairelerinin izni (küçük vesayet altında ise) DİKKAT! 8. Evlat edinme işleminde şartlar kişilerin evli olup olmamasına göre de değişir Evlat edinen, Evli ise, MK m. 306 Birlikte evlat edinme kural (Meğerki ayırtım gücü olmadığı için/ 2 yıldır nerede olduğu bilinmediği için/ 2 yıldır ayrı yaşadıkları için birlikte evlat edinme mümkün olmasın o zaman tek başına olabilir. Bunu 30 yaşını doldurmuş eş yapabiliyor). Şartlar : 5 yıldır evli olacaklar ya da 30 yaşında olacaklar. Üvey çocukların evlat edinilmesi: diğer eşin çocuğunu evlat ediniyorsa 2 yıl evlilik yeterli veya 30 yaş. Evli değilse, MK m yaş ve aeg sahibi olmak.
28 Ergin ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesi MK m Evlat edinenin altsoyunun açık izni (Altsoy varsa yasaktı yılında Medeni Kanun değiştirildi) 2. Evlat edinilen evli ise eşinin rızası 3. Evlat edinilenin özellikleri (MK 313) Bedensel veya zihinsel engel+ 5 yıl bakım ve gözetim veya Küçükken 5 yıl bakılmış/gözetilmiş veya Haklı sebepler + 5 yıl aile halinde birlikte yaşam + Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyasen (ana baba rızası hariç)
29 Evlat Edinme Kararının Sonuçları MK m. 314 En önemli sonuç: Soybağı kurulur. (Tam evlat edinme sistemi AMA MK m. 314/V ana/baba ile soybağı?) Ad-Soyad: MK m. 314 f.3-küçükse evlat edinenin soyadını alır. (Ayrıca dilerse yeni bir öz ad verir); ergin ise seçme hakkı var. Vatandaşlık: Küçük ise kazanır. Miras: Evlat edinilen ve alt soyu evlat edinene mirasçı olur. Ayrıca eski ailesine de mirasçı olur. Evlat edinen ve hısımları evlatlığa mirasçı olamazlar. Mirasçılık tek yönlü. Hısımlık :Evlat edinen - edinilen arasında kurulur. Evlat edinilenin altsoyu evlat edinene mirasçı olsa da hısım olmaz. Evlenme Yasağı: Birbirleriyle, altsoyları ile ve eşleri ile Velayet: Küçükse velayet hakkı evlat edinene geçer. Bakım yükümlülüğü de geçer. Ancak evlat edinenin malvarlığı yeterli değilse asıl anne babanınki de devam eder (ikincil). Nafaka : Yardım nafakası karşılıklı
30 Evlat Edinme İlişkisinin Sona Ermesi 1. Rıza eksikliği Aeg sahibi küçük MK m 308 f.2 Vesayet dairelerinin izni MK m. 308 d. 3 Anne baba MK m. 309 f.1 Ergin/kısıtlılar- Altsoy / Evlat edinilenin eşi MK m. 313 f.1,2. Dikkat! küçüğün menfaati bu durumdan etkilenmeyecek (MK m. 317) 2. Esasa ilişkin diğer eksikler:(deneme süresi, yaş, asgari yaş farkı vs.) MK m. 318 (noksanlıklar ortadan kalkmış veya çocuğun menfaatinin ağır biçimde zedelenmemesi)
31 SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ I. SOYBAĞININ VELAYET HAKKINA BAĞLI OLMAYAN HÜKÜMLERİ 1. Çocuğun soyadı 2. Karşılıklı yükümlülükler 3. Çocuk ile kişisel ilişki kurulması 4. Çocuğun bakımı ve eğitimi
32 SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ I. SOYBAĞININ VELAYET HAKKINA BAĞLI OLMAYAN HÜKÜMLERİ Soyadının Soybağı Yoluyla Kazanılması (Çocuğun Soyadı Meselesi) Ana babası evli çocuk MK 321 c.1 (+ MK m. 285/292) : Ailenin soyadını (kocanın soyadı) taşır. Ana babası evli olmayan çocuk Evlilik içi doğmuş çocuğun, evliliğin sona ermesinden sonraki soyadı : AYM bireysel başvuru 2015 (Anayasa Mahkemesinin 25/6/2015 Tarihli ve 2013/3434 Başvuru Numaralı Kararı) aile hayatına saygı hakkı ihlali (Annenin talebi velayeti kendisine ait olan çocuğun kendisine ait soyadını taşıması-kararın temeli Soyadı Kanunu m.4 hükmünü iptal eden AYM T. 2010/116 E., 2011/165 K.) Evlilik dışı doğmuş çocuk: evli değilse ananın ibaresi AYM kararı ile iptal edildi (AYM T., 2009/114 E., 2009/105 K.)
33 SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ I. SOYBAĞININ VELAYET HAKKINA BAĞLI OLMAYAN HÜKÜMLERİ 2. Karşılıklı Yükümlülükler MK m. 322 Karşılıklı yardımlaşma Saygı ve anlayış gösterme Ailenin onurun gözetme Cebri icra imkanı yok ama yükümlülüklere aykırılık mirasçılıktan çıkarma nedeni teşkil eder (MK 510)
34 SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ I. SOYBAĞININ VELAYET HAKKINA BAĞLI OLMAYAN HÜKÜMLERİ 3. Çocuk ile kişisel ilişki kurulması Ana ve baba ile MK m. 323 Ana ve babadan her biri, velâyeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir. MK m. 324 Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür. Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddî olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir. Üçüncü kişiler ile - MK m. 325 Olağanüstü hâller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir. Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.
35 SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ I. SOYBAĞININ VELAYET HAKKINA BAĞLI OLMAYAN HÜKÜMLERİ 4. Çocuğun Bakım ve Eğitimi MK m Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır. Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı hâlinde, hâkimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler. MK m Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.
36 SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ I. SOYBAĞININ VELAYET HAKKINA BAĞLI OLMAYAN HÜKÜMLERİ 4. Çocuğun Bakım ve Eğitimi İştirak Nafakası (MK m. 329) Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir. Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hâllerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir. Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.
37 İŞTİRAK NAFAKASI Nafaka miktarı durumun gereklerine özellikle çocuğun ihtiyaçları ve nafaka yükümlüsünün ekonomik durumuna göre. Kural olarak irat şeklinde belirlenir. Sermaye şeklinde belirlenmesine de engel yok. Durumun değişmesi: MK m Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır. Güvence verilmesi: MK m Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hâkim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.
38 İŞTİRAK NAFAKASI İŞTİRAK NAFAKASI TEDBİR NAFAKASI YOKSULLUK NAFAKASI Boşanma davasında Boşanma davasında Boşanma sonrasında + sonrasında + ayrılıkta YARDIM NAFAKASI Her zaman Çocuk Eş Eş Üst soy - alt soy/ Kardeş 1. Daha az kusur 2. Yoksulluk 1. Zaruret 2.Davalının mali gücü
39 II. SOYBAĞININ VELAYETE BAĞLI HÜKÜMLERİ VELAYET HAKKI MK m Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velâyeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velâyet ana ve babadan alınamaz. Hâkim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velâyeti altında kalırlar. MK m Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir. Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir. MK m Ana ve baba evli değilse velâyet anaya aittir. Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velâyet kendisinden alınmışsa hâkim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velâyeti babaya verir. MK m Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler. Kendi çocuğu üzerinde velâyeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.
40 VELAYETİN KAPSAMI MK m Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar. Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür. Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar. Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz. Çocuğun adını ana ve babası koyar.
41 VELAYETİN KAPSAMI II. Eğitim MK m Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlâkî ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar. Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel engelli olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve meslekî bir eğitim sağlarlar. III. Dinî eğitim MK m Çocuğun dinî eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir. Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir. Ergin, dinini seçmekte özgürdür.
42 Çocuğun temsili VELAYETİN KAPSAMI TEMSİL MK m Ana ve baba, velâyetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler. İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler. Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velâyetteki temsilde de uygulanır. MK m Velâyet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir. (Bkz. MK m. 451) Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur. Atıf: Vasinin kısıtlıyı temsil etmesine ilişkin hükümler (vesayet/denetim makamı izni yok!) Kural: Ana/babanın birlikte temsili (Dikkat! iyiniyetli Ü) Çocuk kendi malvarlığı ile sorumlu Çocuk ile ana ve babası arasındaki hukuki işlemler DİKKAT! MK m Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukukî işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hâkimin onayına bağlıdır.
43 VELAYETİN KAPSAMI TEMSİL Çocuğun aileyi temsil etmesi MK m Velâyet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukukî işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.
44 Çocuğun Korunması Koruma önlemleri aşamalı ve kademeli MK m. 346 MK m. 347 (Çocukların yerleştirilmesi) MK m. 348 (Velayetin kaldırılması)
45 Çocuğun Korunması MK m. 346 Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hâkim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır. MK m. 347 Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş hâlde kalırsa hâkim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir. Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hâkim aynı önlemleri alabilir. Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır. Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır. DİKKAT ANA BABANIN KUSURLU OLMASI GEREKMEZ! KUSURLU OLMALARI TEDBİRİN NİTELİĞİ BAKIMINDAN ETKİLİ OLABİLİR
46 Çocuğun Korunması Velayetin Kaldırılması MK m. 348 Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hâkim aşağıdaki hâllerde velâyetin kaldırılmasına karar verir: 1. Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi. 2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması. Velâyet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır. Kararda aksi belirtilmedikçe, velâyetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.
47 Çocuğun Korunması Velayetin kaldırılmasının sonuçları 1. Vasi atanır 2. Malları yönetme/kullanma (ergin ise kendisine ergin değilse vasi veya kayyıma devir) Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük m. 5 Ana ve babanın velayeti, çocuğun reşit olmasından dolayı son bulmuşsa, reşit olan çocuğun talebi halinde ana ve baba tarafından bir hesap cetveli de verilmek suretiyle malları kendisine teslim edilir. Velayet, vasi tayini sebebiyle sona ermiş ise, ana ve baba, velayeti haiz oldukları zamana ait hesap cetveli ile birlikte çocuğun mallarını vasiye teslim ederler. Evliliğin sona ermesi sebebiyle ana ve babadan birinin velayeti altında kalan çocuk reşit olduğunda veya kendisine vasi tayin edilmesinden dolayı velayet sona erdiğinde, çocuğa ait mallar, 4 üncü madde gereğince verilen deftere göre,veli tarafından reşit olan kimseye veya vasiye teslim ve eksiklikler tespit olunur. Hakim tarafından lüzum gösterilen hallerde vasi, veli aleyhine dava açar. 3. Bakım - eğitim masrafları 4. Diğer çocuklar (MK m. 348 f.3)
48 ÇOCUK MALLARI MK m. 352 Ana ve baba, velâyetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler. Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hâkim müdahale eder. MK m. 327 Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır. Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı hâlinde, hâkimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.
49 Çocuğun Malları ve Malların Korunması Çocuğun mallarının yönetilmesi Yönetim hakkı kapsamına çocuğun serbest malları dışında tüm malları girer! Çocuğun Serbest Malları (Ana ve babanın yönetim ve kullanma hakkına sahip olmadığı mallar) 1. Açıkça anne - babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirleri, 2. Faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere çocuğa yapılan kazandırmalar. 3. Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun anne - babanın yönetimi dışında bırakılan saklı payı, 4. Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısım veya kendi kişisel kazancı Yönetim hakkının sınırı MK m. 363 Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar. Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler. Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.
50 Çocuğun Malları ve Malların Korunması Çocuğun mallarının kullanılması ve sarf edilmesi Çocuğun mallarını kullanma hakları vardır. (MK m. 354) Çocuğun mallarının sarf edilmesi 1. Çocuk mallarının gelirleri (MK m. 355) Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; harcarlar. Hakkaniyete uyduğu ölçüde aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere de sarf edebilirler. Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır. 2. Çocuk mallarının gelirleri dışında kalan diğer malların sarfı (MK m. 356) Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir. Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.
51 YÖNETİLMESİ KULLANILMASI SARFEDİLMESİ Hem hak hem yükümlülük/hakim iznine gerek yok! Hangi mallar? Serbest mallar yönetim dışındadır! Serbest mallar: 1. Açıkça anne - babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirleri, 2. Faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere çocuğa yapılan kazandırmalar. 3. Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun anne - babanın yönetimi dışında bırakılan saklı payı, 4. Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısım veya kendi kişisel kazancı Yönetebildikleri malları kullanabilirler! Hangi mallar? Serbest mallar kullanım dışındadır! Serbest mallar: 1. Açıkça anne - babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirleri, 2. Faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere çocuğa yapılan kazandırmalar. 3. Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun anne - babanın yönetimi dışında bırakılan saklı payı, 4. Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısım veya kendi kişisel kazancı İkiye ayırmak gerekir: Çocuk mallarının gelirlerinin sarfı/ gelirler dışında kalan diğer malların sarfı 1. Çocuk mallarının gelirleri (MK m. 355) a. Öncelik: çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; harcama. b. Hakkaniyete uyduğu ölçüde aile ihtiyaçları. DİKKAT! Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır. 2. Çocuk mallarının gelirleri dışında kalan diğer malların kısmen sarfı (MK m. 356) Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilecek mallar: a. sermaye biçiminde ödemeler, b. tazminatlar ve benzeri edimler c. Para dışındaki diğer mallar: Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim izni ile! Velayet Süresince Geçerli Sona erme: MK m. 362/363 Velayet Süresince Geçerli Sona erme: MK m. 362/363 Velayet Süresince Geçerli Sona erme: MK m. 362/363 TÜKETİMDE İZİN ALMALILAR! MALVARLIĞININ ÖZÜNE
52 Çocuğun Mallarının Korunması Madde 360- Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hâkim, malların korunması için uygun önlemleri alır. Hâkim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir. Yönetimin ana ve babadan alınması Madde 361- Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hâkim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir. Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hâkim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir. Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hâkim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.
53 Yönetimin sona ermesi Malların devri Madde 362- Ana ve baba, velâyetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler. Ana ve babanın sorumluluğu Madde 363- Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar. Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler. Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.
54 Üç temel konu 1. Yardım Nafakası AİLE TOPLULUĞU (Geniş Anlamda Aile İlişkileri) 2. Ev Düzeni (Ev başkanının sorumluluğu-alt soyun denkleştirme alacağı) 3. Aile Malları (Aile vakfı-aile malları ortaklığı-aile Yurdu)
55 YARDIM NAFAKASI MK m Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır. Nafaka Yükümlüsü ve aynı zamanda nafaka istemeye hakkı olanlar 1. Üst soy ve alt soy kan hısımları Hangi derecede olurlarsa olsunlar yükümlüler. 2. Kardeşler Ancak refah halinde iseler.
56 YARDIM NAFAKASI Yardım Nafakasının Şartları 1. Yoksulluğa düşmek. 2. Yükümlünün mali gücü mevcut olmalı. Kardeş açısından refahta olması aranır. Yardım Nafakasının Sırası: Yükümlüler arasında sıra, mirasçılıktaki sıraya göre belirlenir. (MK m. 365 I) Yardım Nafakasının Miktarı MK 365 II: Üst sınır nafaka talebinde bulunanın geçinmesi için zorunlu miktar. Alt sınır nafaka borçlusunun ödeme gücü. İrat biçiminde ödenen nafakanın uyarlanması da mümkün (MK 365 V).
57 YARDIM NAFAKASI Yardım Nafakasının Özellikleri Mirasçıya geçmez Devredilemez Haciz edilemez Takas edilemez : BK 144 b.3 Önceden feragat edilemez
58 NAFAKALAR İŞTİRAK NAFAKASI TEDBİR NAFAKASI YOKSULLUK NAFAKASI Boşanma davasında Boşanma davasında Boşanma sonrasında + sonrasında + ayrılıkta YARDIM NAFAKASI Her zaman Çocuk Eş Eş Üst soy - alt soy/ Kardeş 1. Daha az kusur 2. Yoksulluk 1. Zaruret (yoksulluk) 2.Davalının mali gücü
59 EV DÜZENİ 1. Ev Başkanı ve Sorumluluğu(MK m ) Ev başkanlığına tabi bir ailenin şartları: a. Birden fazla kişinin bir arada yaşaması (MK m. 367 II-hısımlık şart değil!) b. Birlikte yaşayan bu kişilerin içlerinin birinin (ev başkanı) otoritesine tabi olarak yaşamayı kabullenmeleri Soru: Bir evi ortak kiralayan üç arkadaş? Karı-koca? MK 367 Aile hâlinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur. Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
60 EV DÜZENİ 1. Ev Başkanı ve Sorumluluğu(MK m ) MK m Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tâbidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir. Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dinî inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır. Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür. Sorumluluk MK m Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur. Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Zorunluluk hâlinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.
61 EV DÜZENİ 2. Altsoyun Denkleştirme Alacağı (MK m ) MK m Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler. Uyuşmazlık hâlinde hâkim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir. MK m Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü hâlinde isteyebilir. Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflâsı hâllerinde de isteyebilir. Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.
62 AİLE MALLARI Aile Vakfı Vakıfın özel bir türüdür ve tüzel kişiliği vardır. Diğer vakıflardan amaç unsuru bakımından ayrılır. Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri gibi amaçlar için kurulabilir. Bu vakıftan yararlanacaklar sadece aile bireyleri olabilir. BK m. 372/II: Aile fideikomisi yasağı Aile Malları Ortaklığı MK m. 373-Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler. Tüzel kişiliği yok! Elbirliği mülkiyeti (MK m. 379/I), borçlardan müteselsilen sorumluluk (MK m. 379/II). Aile Yurdu (Uygulaması yok-isv. MK da kaldırıldı)
63 VESAYET Madde 403- Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır. Bu Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır. Önemli Mevzuat: Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına Dair Tüzük Kimler? Gerçek kişiler (İstisna MK m 427 I b.4) Kısıtlanan ergin çocuklar için kural «velayet» (MK m. 419 III- MK 335 II) + MK m Velâyet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır.
64 VESAYET ORGANLARI I. Kamu vesayeti Madde 397- Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir. KAMUSAL VESAYET (MK m. 397) 1. Vesayet daireleri a. Vesayet makamı - Sulh h. m. b. Denetim makamı - Asliye h. m. 2. Vasi 3. Kayyım MK m Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır. Bu Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır. Esas olan kamusal vesayet özel vesayet istisna! (MK m. 398)
65 II. Özel vesayet 1. Koşulları AİLE VESAYETİ Madde 398- Vesayet altındaki kişinin menfaatinin haklı gösterdiği, özellikle bir işletmenin, bir ortaklığın veya benzeri işlerin sürdürülmesi gerektiği takdirde vesayet istisnaî olarak bir aileye verilebilir. Bu durumda vesayet makamının yetki, görev ve sorumluluğu kurulacak aile meclisine geçer. 2. Kurulması Madde 399- Özel vesayet, vesayet altına alınan kişinin fiil ehliyetine sahip iki yakın hısımının veya bir hısımı ile eşinin istemi üzerine denetim makamı tarafından kurulur. 3. Aile meclisi Madde 400- Aile meclisi, vesayet altındaki kişinin vasi olmaya ehil, denetim makamınca dört yıl için atanacak en az üç hısımından oluşur. Vesayet altına alınanın eşi de aile meclisine üye olabilir. 4. Güvence Madde 401- Aile meclisi üyeleri, görevlerini gereği gibi yerine getireceklerine dair güvence vermek zorundadırlar. Güvence sağlanmadan özel vesayet kurulamaz. 5. Sona ermesi Madde 402- Aile meclisi görevini yapmadığı veya vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirdiği takdirde, denetim makamı her zaman aile meclisini değiştirebileceği gibi özel vesayeti de sona erdirebilir.
66 VESAYETİ GEREKTİREN HÂLLER Küçüklük (Kural-velayet ama MK m. 404) Kısıtlama sebepleri: MK m Akıl hastalığı ve akıl zayıflığı (MK m. 405) - Savurganlık, alkol ya da uyuşturucu madde alışkanlığı, kötü yaşam tarzı, kötü yönetim - Bir yıl ya da daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkûmiyet - İlgilinin talebi
67 KISITLAMA USULÜ I. İlgilinin dinlenilmesi ve bilirkişi raporu Madde 409- Bir kimse dinlenilmeden savurganlığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimi veya isteği sebebiyle kısıtlanamaz. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir. Hâkim, karar vermeden önce, kurul raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir. II. İlân Madde 410-Kısıtlama kararı, kesinleşince hemen kısıtlının yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilân olunur. Kısıtlama, iyiniyetli üçüncü kişileri ilândan önce etkilemez. Ayırt etme gücüne sahip olmamanın sonuçlarına ilişkin hükümler saklıdır.
68 Kısıtlamanın Sonuçları Sınırlı ehliyetsizlik Vasi atanması Yerleşim yeri (bağlı bulundukları vesayet makamının bulunduğu yer+mk m. 412)
69 VASİ MK m Vesayet makamı, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atar. Birden fazla olabilir. Vasi ancak gerçek kişi olabilir, tam fiil ehliyeti gerekli. + Yeterlilik. MK m. 418 vasi olamayacak kişiler: 1. Kısıtlılar, 2. Kamu hizmetinden yasaklılar veya haysiyetsiz hayat sürenler, 3. Menfaati kendisine vasi atanacak kişinin menfaati ile önemli ölçüde çatışanlar veya onunla aralarında düşmanlık bulunanlar, 4. İlgili vesayet daireleri hâkimleri.
70 VASİ MK m Haklı sebepler engel olmadıkça, vesayet makamı, vesayet altına alınacak kişinin öncelikle eşini veya yakın hısımlarından birini, vasilik koşullarına sahip olmaları kaydıyla bu göreve atar. Bu atamada yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler göz önünde tutulur. MK m Haklı sebepler engel olmadıkça, vasiliğe, vesayet altına alınacak kişinin ya da ana veya babasının gösterdiği kimse atanır. Kural: Vasiliği kabul yükümlülüğü (MK m. 416)! Vasilikten kaçınma nedenleri MK m. 417: 1. Altmış yaşını doldurmuş olanlar, 2.Bedensel engelleri veya sürekli hastalıkları sebebiyle bu görevi güçlükle yapabilecek olanlar, 3. Dörtten çok çocuğun velisi olanlar, 4. Üzerinde vasilik görevi olanlar, 5. Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Bakanlar Kurulu üyeleri, hâkimlik ve savcılık mesleği mensupları.
71 VASİ B. Atama usulü I. Vasinin atanması Madde 419- Vesayet makamı, gecikmeksizin vasi atamakla yükümlüdür. Gerek duyulduğunda henüz ergin olmayanların da kısıtlanmasına karar verilebilir; ancak, kısıtlama kararı ergin olduktan sonra sonuç doğurur. Kısıtlanan ergin çocuklar kural olarak vesayet altına alınmayıp velâyet altında bırakılır. II. Geçici önlemler Madde 420- Vesayet işleri zorunlu kıldığı takdirde vesayet makamı, vasinin atanmasından önce de re'sen gerekli önlemleri alır; özellikle, kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırabilir ve ona bir temsilci atayabilir. Vesayet makamının kararı ilân olunur.
72 VASİ IV. Kaçınma ve itiraz 1. Usul MK m Vasiliğe atanan kişi, bu durumun kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. İlgili olan herkes, vasinin atandığını öğrendiği günden başlayarak on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir. Vesayet makamı, vasilikten kaçınma veya itiraz sebebini yerinde görürse yeni bir vasi atar; yerinde görmediği takdirde, bu konudaki görüşü ile birlikte gerekli kararı vermek üzere durumu denetim makamına bildirir. 2. Geçici görev MK m Vasiliğe atanan kimse, vasilikten kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, yerine bir başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. V. Görevin verilmesi3. Karar MK m Denetim makamı, vereceği kararı vasiliğe atanmış olan kimseye ve vesayet makamına bildirir. Vasiliğe atananın görevden alınması hâlinde vesayet makamı, hemen yeni bir vasi atar. Madde 425- Atama kararı kesinleşince vesayet makamı vasinin göreve başlaması için gerekli işlemleri yapar.
73 VASİ Görev süresi MK m. 456: Vasi, kural olarak iki yıl için atanır. Vesayet makamı, bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. Dört yıl dolunca vasi, vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. Vasinin ücreti MK m Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığından, olanak bulunmadığı takdirde Hazineden karşılanmak üzere kendisine bir ücret verilmesini isteyebilir. Ödenecek ücret, yönetimin gerektirdiği emek ve yönetilen malvarlığının geliri göz önünde tutulmak suretiyle her hesap dönemi için vesayet makamı tarafından belirlenir. + Tüzük hükümleri
74 VESAYETİN YÜRÜTÜLMESİ MK m. 403 I: Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Vasinin göreve başlaması ve görevleri: 1. Yönetilecek malvarlığının defterini tutmak ( MK m. 438) 2. Değerli şeyleri saklamak (MK m. 439) 3. Parayı işletmek ve menfaat gerektiriyorsa taşınırları paraya çevirmek (MK m. 440-MK m. 441) 4. Yatırımları «güvenli yatırıma» dönüştürmek (MK m. 442) 5. Taşınmazların satışı için izin istemek (menfaat gerektiriyorsa MK m.444)
75 ÖZEN Küçüklerde MK m Vesayet altındaki kişi küçük ise, vasi onun bakımı ve eğitimi için gereken önlemleri almakla yükümlüdür. Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, vasi bu konuda ana ve babanın yetkilerine sahiptir. Kısıtlılarda MK m.447- Vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür.
76 TEMSİL Vasi yasal temsilci! (MK m. 448) Yasak işlemler: (MK m. 449): Kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışlarda bulunmak Vasinin izni/onayı! MK m Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi, vasinin açık veya örtülü izni veya sonraki onamasıyla yükümlülük altına girebilir veya bir haktan vazgeçebilir. Yapılan işlem diğer tarafın belirlediği veya başvurusu üzerine hâkimin belirleyeceği uygun bir süre içinde onanmazsa, diğer taraf bununla bağlı olmaktan kurtulur. Onamamanın sonucu MK m Vasinin onamadığı işlemlerde taraflardan her biri verdiğini geri isteyebilir. Ancak, vesayet altındaki kişi, sadece kendi menfaatine harcanan veya geri isteme zamanında malvarlığında mevcut olan zenginleşme tutarıyla ya da iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmış olduğu miktarla sorumludur. Vesayet altındaki kişi, fiil ehliyetine sahip olduğu hususunda diğer tarafı yanıltmış ise, onun bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu olur.
77 TEMSİL Vesayet altındaki kişi bazı durumlarda tek başına hareket edebilir! Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar (MK m. 16) Karşılıksız kazandırmalar (MK m. 16) Serbest malların yönetimi (MK m. 455: Vesayet altındaki kişi, kendi tasarrufuna bırakılmış olan mallar ile vasinin izniyle çalışarak kazandığı malları serbestçe yönetir ve kullanır.) Vesayet makamı tarafından meslek veya sanatla uğramasına izin verilmesi: (MK m. 453: Vesayet altındaki kişiye vesayet makamı tarafından bir meslek veya sanatın yürütülmesi için izin verilmiş ise, o kişi bununla ilgili her türlü olağan işlemleri yapmaya yetkilidir ve bu tür işlemlerden dolayı bütün malvarlığı ile sorumludur.)
78 VESAYET DAİRELERİNİN GÖREVLERİ Şikayet ve itirazları incelemek : MK m Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi ve her ilgili, vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına şikâyette bulunabilir. Vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir. Vesayet makamının izni: (MK m. 462) 1. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması, 2. Olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi, 3. Olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri, 4. Ödünç verme ve alma, 5. Kambiyo taahhüdü altına girme, 6. Bir yıl veya daha uzun süreli ürün ve üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası sözleşmeleri yapılması, 7. Vesayet altındaki kişinin bir sanat veya meslekle uğraşması,8. Acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması,9. Mal rejimi sözleşmeleri, mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri yapılması, 10. Borç ödemeden aciz beyanı, 11. Vesayet altındaki kişi hakkında hayat sigortası yapılması,12. Çıraklık sözleşmesi yapılması,13. Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi, 14. Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi. Vesayet ve Denetim Makamının İzni: (MK m. 463) 1. Vesayet altındaki kişinin evlât edinmesi veya evlât edinilmesi, 2. Vesayet altındaki kişinin vatandaşlığa girmesi veya çıkması, 3. Bir işletmenin devralınması veya tasfiyesi, kişisel sorumluluğu gerektiren bir ortaklığa girilmesi veya önemli bir sermaye ile bir şirkete ortak olunması, 4. Ömür boyu aylık veya gelir bağlama veya ölünceye kadar bakma sözleşmeleri yapılması,5. Mirasın kabulü, reddi veya miras sözleşmesi yapılması, 6. Küçüğün ergin kılınması, 7. Vesayet altındaki kişi ile vasi arasında sözleşme yapılması. Rapor ve hesapları incelemek
79 Kendiliğinden sona erme: Küçüğün reşit olması/evlat edinilmesi/tekrar velayet altına girmesi Hapis halinin sona ermesi (MK m. 471) Vesayet altındaki kişinin ölümü/gaipliği Mahkeme kararı ile sona erme: VESAYETİN SONA ERMESİ MK m Diğer kısıtlılar üzerindeki vesayet, yetkili vesayet makamının kararıyla sona erer. Vesayeti gerektiren sebebin ortadan kalkması üzerine vesayet makamı vesayetin sona ermesine karar verir. Kısıtlı ve ilgililerden her biri, vesayetin kaldırılması isteminde bulunabilir. MK m Kısıtlama ilân edilmişse, kaldırılması da ilân olunur. Fiil ehliyetinin yeniden kazanılması, ilânın yapılmasına bağlı değildir. MK m Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı yüzünden kısıtlanmış olan kişi üzerindeki vesayetin kaldırılmasına, ancak kısıtlama sebebinin ortadan kalkmış olduğunun resmî sağlık kurulu raporu ile belirlenmesi hâlinde karar verilebilir. MK m Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kısıtlanmış olan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesi, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili olarak bir şikâyete meydan vermemiş olmasına bağlıdır. MK m Kendi isteğiyle kısıtlanmış olan kişi üzerindeki vesayetin kaldırılması, kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkmasına bağlıdır.
SEVGİ USTA VELAYET HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI VELAYET HUKUKU 1. Giriş...1 I. Konunun Tanıtımı...1 II. Kavramlarda Birlik Meselesi...14 III. Çalışmanın İnceleme Planı...18
MEDENİ KANUNUNDA ÇOCUK 4721 kanun numaralı Türk Medeni Kanunu 22 Kasım 2001 tarihinde kabul edilmiş ve 1 Ocak 2002 de yürürlüğe girmiştir. Bu kanunda çocukla ilgili maddeleri derleyen derneğimiz kamuoyu
Kanun No: 4721 Türk Medeni Kanunu Kabul Tarihi: 22.11.2001 R.G. Tarihi: 08.12.2001 R.G. No: 24607 I. Vesayet makamından Madde 462 - Aşağıdaki hallerde vesayet makamının izni gereklidir: 1 / 6 1. Taşınmazların
Sevgi USTA ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII KAYNAKÇA... XIX GİRİŞ I. KONUNUN TANITIMI... 1 II. KAVR AMLARDA BİRLİK SORUNU... 5 III. İNCELEME PLANI...
İÇİNDEKİLER Kısaltmalar Önsöz XVII XIX Giriş 1 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI VE EVLİLİK BİRLİĞİNDE EŞLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1. EVLENME KAVRAMI İLE EVLENMENİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ
Doç. Dr. Hayrunnisa ÖZDEMİR Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi & Av. Ahmet Cemal RUHİ ÇOCUK HUKUKU (Ders Kitabı) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII İÇİNDEKİLER... IX Birinci
Doç. Dr. Hayrunnisa ÖZDEMİR Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi & Av. Ahmet Cemal RUHİ ÇOCUK HUKUKU ve ÇOCUK HAKLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX
ASLI AÇIKGÖZ DAR ANLAMDA VESAYETİ GEREKTİREN HÂLLER VE VESAYET ALTINA ALMANIN İŞLEM EHLİYETİ BAKIMINDAN SONUÇLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR LİSTESİ...XIII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM
ANKARA BAROSU AVUKAT - İŞ SAHİBİ ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ 0.0.0 -..0 0 Ankara Barosu Yönetim Kurulu nun..0 gün ve / sayılı kararı ile kabul edilerek, meslektaşlarımıza tavsiye niteliğinde duyurulmasına
AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN Kanun No: 4787 Kabul Tarihi : 09/01/2003 Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2003 Resmi Gazete Sayısı: 24997 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 - Bu Kanunun
TÜRK MEDENİ KANUNU Kanun Numarası : 4721 Kabul Tarihi : 22/11/2001 Yayımlandığı R.Gazete Tarihi : 8/12/2001 Sayı : 24607 Yayımlandığı Düstur : Tertip:5 Cilt, 41 II. Resmî belgelerle ispat Madde 7 - Resmî
İÇİNDEKİLER Giriş... 1 KISIM I CEVAPLI ÖRNEKLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL ESASLAR 1. Mesele Çözümü: İyiniyet - Dürüstlük kuralı - Aynî hak kazanılması - Nisbî hak - Dürüstlük kuralına dayanan borç... 7 2. Karar
T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2014/3-686 K. 2016/18 T. 20.1.2016 TEDBİR NAFAKASI İSTEMİ (Tarafların Gerçekleşen Ekonomik ve Sosyal Durumları İle Günün Ekonomik Koşullarına Göre Takdir Edilen Nafaka
TASARRUFUN İPTALİ DAVALARI İİK. nun 277. vd maddelerinde düzenlenmiştir. Her ne kadar İİK. nun 277/1 maddesinde İptal davasından maksat 278, 279 ve 280. maddelerde yazılı tasarrufların butlanına hükmetmektir.
İçindekiler... 7 Kısaltmalar...11 Genel Bibliyografya...13 I. Miras Hukukunun Anlamı ve Konusu... 15 II.Miras Hukukunun Temel Kavramları... 16 1.Mirasbırakan... 16 2.Miras veya Tereke... 17 3.Mirasçı...
İsviçre de Eşcinsel Hayat Ortaklığının Düzenlenişi 927 İSVİÇRE DE EŞCİNSEL HAYAT ORTAKLIĞININ DÜZENLENİŞİ The Regulation of Same-Sex life Partnership in Switzerland Prof. Dr. iur. Mustafa DURAL 1. Giriş
www.alanbilgisi.net MEDENİ HUKUK 2.BÖLÜM (Kişiler Hukuku) Hukukta kişi terimi, haklara ve borçlara sahip olabilen varlıkları ifade eder. Hak sahibi olan varlıklar birer kişidir ve kişi terimiyle hak ehliyeti
İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ V İÇİNDEKİLER VII KISALTMALAR XIII GİRİŞ 1 BÎRÎNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA SÖZLEŞMESİ 1. KAVRAM VE TANIM 3 I. KAVRAM 3 II. TANIM 6 2. ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA SÖZLEŞMESİNİN
SOYBAĞI VE EVLAT EDİNME İÇİNDEKİLER Soybağı Hukuku Kocanın Babalığı Tanıma Babalık Hükmü Evlat Edinme MEDENİ HUKUK II Yrd. Doç. Dr. Metin İKİZLER HEDEFLER Bu üniteyi çalış=ktan sonra; Soybağının ne anlama
Türk Vatandaşı Nasıl Olunur Türk Vatandaşlığının Doğumla Kazanılması Türk Vatandaşlığının Sonradan Kazanılması Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılması Türk Vatandaşlığının Evlat Edinilme İle Kazanılması
Prof. Dr. ŞÜKRAN ŞIPKA & Av. AYÇA ÖZDOĞAN YARGI KARARLARI IŞIĞINDA SORU VE CEVAPLARLA EŞLER ARASINDAKİ MALVARLIĞI DAVALARI YASAL MAL REJİMİNİN TEMEL KAVRAMLARI YASAL MAL REJİMİNİN TASFİYESİ TASFİYE İÇİNDE
MAL REJİMİ Evlilik birliği içerisinde eşlerin mallarının tabi olduğu rejim mal rejimidir. Eşler mal rejimini kendileri seçebilir ve evlilik süresince değiştirebilirler. Eşlerin açıkça mal rejimi seçimine
ANKARA BAROSU AVUKAT - İŞ SAHİBİ ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ (01.01.2008-31.12.2008) 2008 Ankara Barosu Yönetim Kurulu nun...12.2007 gün ve 12/... sayılı Kararı ile kabul edilerek, meslektaşlarımıza
HAZIRLAYAN: Av. Ümit Hürrem BÜLBÜL Haksız fiil sorumluluğu Şirketin yönetimi ve temsili ile yetkilendirilen kişinin, şirkete ilişkin görevlerini yerine getirmesi sırasında işlediği haksız fiilden şirket
GÜLŞAH VARDAR HAMAMCIOĞLU Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi TÜRK MEDENİ KANUNU NA GÖRE YERLEŞİM YERİ İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...ix İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1
ANKAR A BAROSU AVUK AT - İŞ SAHİBİ ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ 0.0.0-3..0 Ankara Barosu Yönetim Kurulu nun..03 gün ve 63/ sayılı kararı ile kabul edilerek, meslektaşlarımıza tavsiye niteliğinde duyurulmasına
TÜRKİYEDE OTURAN YABANCILARIN NÜFUS KAYITLARININ TUTULMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararı : 27/9/2006,11057 Dayandığı Kanunun Tarihi : 25/04/2006, No:5490 Yayımlandığı Resmî Gazete : 20 Ekim
01.07.2008-31.12.2008 DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ A- SULH HUKUK MAHKEMELERİNDE GÖRÜLEN DAVALAR 1 Kat Mülkiyeti Yasasından 3.150,00 YTL Kaynaklanan Uyuşmazlıklar 2 Mirasçılık
Evlilik İşlemleri Evlilik işlemleri ile ilgili merak edilenler, evlilik müracaatları, evlilik dosyasında bulunması gerekenler vs. burada anlatılmıştır. Evlilik Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler Evlenme
Dr. Ahmet NAR Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı TÜRK MİRAS HUKUKUNDA TENKİS İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR...XV GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM TENKİS KAVRAMI,
Aile Hukukumuzda Mal Rejimleri ve Eşin Yasal Miras Payı Doç. Dr. Faruk ACAR Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi AİLE HUKUKUMUZDA MAL REJİMLERİ VE EŞİN YASAL MİRAS
Yeni Borçlar Yasasında Hizmet Sözleşmesi 04.01.2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Borçlar Yasasına bakacak olursak yeni yasada hizmet
ANKAR A BAROSU AVUK AT - İŞ SAHİBİ ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ 01.01.2016-31.12.2016 2016 Ankara Barosu Yönetim Kurulu nun 23.12.2015 gün ve 73/26 sayılı kararı ile kabul edilerek, meslektaşlarımıza
01.01.201-31.12.201 DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ A- SULH HUKUK MAHKEMELERİNDE GÖRÜLEN DAVALAR 1 Kat Mülkiyeti Yasasından Kaynaklanan Uyuşmazlıklar 2 Mirasçılık belgesinin alınması
Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2010 T.C. Resmi Gazete Yayın Tarihi 24 Aralık 2009 PERŞEMBE Sayı : 27442 GENEL HÜKÜMLER Konu ve kapsam MADDE 1 (1) Bütün hukuki yardımlarda avukat
01.01.2016-31.12.2016 DÖNEMİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ A- SULH HUKUK MAHKEMELERİNDE GÖRÜLEN DAVALAR 1 Kat Mülkiyeti 4.700,00 Yasasından Kaynaklanan Uyuşmazlıklar 2 Mirasçılık belgesinin 2.500,00 alınması 3
İCRA VE İFLÂS KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 5311 Kabul Tarihi : 2.3.2005 MADDE 1.- 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 10/a maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki
İsmail ERCAN Avukatlar ve Hâkimler için TAKİP HUKUKU EL KİTABI İcra Hukuku İflas Hukuku İyi leştiṙme (Konkordato ve Yeniden Yapılandırma) Hukuku Alacaklıları Koruyucu Diğer Önlemler İÇİNDEKİLER Takip Hukukuna
Dr. Hediye BAHAR SAYIN Pay Sahibi Haklarının Korunması Kapsamında Anonim Şirket Yönetim Kurulu Kararlarının Butlanı İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR LİSTESİ... XIX Giriş...1 Birinci
Ulusal Düzeyde Çocuk Hukuku Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN Çocuk Hukuku Hukukun çocuklara özgü, çocuk haklarını düzenleyen dalıdır. Çocuk hukuku, özel hukuk, kamu hukuku, sosyal hukuk ve uluslararası hukukta
Sirküler Rapor 07.10.2011/ 114-1 MİRASÇILIK BELGESİ VERİLMESİ VE TERK EDEN EŞİN ORTAK KONUTA DAVET EDİLMESİ İŞLEMLERİNİN NOTERLER TARAFINDAN YAPILMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI
MEDENİ YARGIDA CENİNİN TARAF EHLİYETİ Halil İbrahim KOVAR A. CENİN KAVRAMI Cenini, genel olarak ana rahmine düşen ancak henüz doğmamış insan organizması olarak tanımlamak mümkündür. Tıp terminolojisinde
Borçlunun borcu için, borçluya yakınlığı ne olursa olsun 3. kişinin malvarlığına dahil unsurlar,haczedilemez. Bununla birlikte 3. kişilere ait bazı malların borçlunun olduğu kabul edilerek haczedilmesi
ANKAR A BAROSU AVUK AT - İŞ SAHİBİ ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ 0.0.0-3..0 Ankara Barosu Yönetim Kurulu nun 03..0 gün ve / sayılı kararı ile kabul edilerek, meslektaşlarımıza tavsiye niteliğinde duyurulmasına
2016 BAHAR ARA - A TİCARET HUKUKU A 1. 2. 3. 4. Tacirler arasında gerçekleşen aşağıdaki ihbar veya ihtarlardan hangisi Türk Ticaret Kanununun öngördüğü şekil şartına uygun değildir? Noter kanalıyla yapılan
MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN(MÜLGA) Kanun Numarası: 2675 Kabul Tarihi: 20/05/1982 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 22/05/1982 Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 17701 **12/11/2007
01.01.2017-31.12.2017 DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ A- SULH HUKUK MAHKEMELERİNDE GÖRÜLEN DAVALAR 1 Kat Mülkiyeti Yasasından Kaynaklanan Uyuşmazlıklar 4.900,00 2 Mirasçılık belgesinin
Yrd. Doç. Dr. SENDİ YAKUPPUR TAPU KÜTÜĞÜNE GÜVEN İLKESİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XV GİRİŞ...1 Birinci Bölüm TAPU KÜTÜĞÜNE GÜVEN İLKESI I. GENEL OLARAK...3 II. İLKENİN TAPU
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Yasası 4875 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU Kanun Numarası : 4875 Kabul Tarihi : 5/6/2003 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 17/6/2003
Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2007 13 Aralık 2006 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 26375 GENEL HÜKÜMLER Konu ve kapsam MADDE 1 (1) Bütün hukuki yardımlarda avukat ile iş sahipleri
İLK TÜRK { DEVLETLERİNDE HUKUK Hukuk Anlayışı Hukuk fertlerin bir arada barış ve güven içinde yaşamasını sağlamak amacıyla oluşturulan hak ve kanunların bütünüdür. Bir devletin uzun ömürlü olabilmesi için
NAFAKA, NAFAKA ÇEŞİTLERİ VE İŞTİRAK NAFAKASI Stj. Av. Cansu MARALAN ERYİĞİT HUKUK BÜROSU / ANKARA 24.11.2016 email@example.com Boşanma kararıyla birlikte evliliğin sona ermesinin yanında, başka sonuçlar
ANLAŞMALI BOŞANMA ÜZERİNE TEORİK VE PRATİK ÇALIŞMALAR Stj. Av. Mehmet ÖCAL BOŞANMA TANIM TANIM : Eşlerden birinin istemi üzerine, yargıcın bu istemi yerinde görerek, eşler arasındaki evlilik girmiş ilişkisine
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1. kısım, 1. bölüm, 4. bölüm 1. ayrım, 6. bölüm 1. ayrım HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası: 6100 Kanun Kabul Tarihi:12/01/2011 Resmi Gazete Tarihi: 04/02/2011
Türk Borçlar Kanunu nda Hizmet Sözleşmesi Doç. Dr. Kübra Doğan Yenisey İstanbul Bilgi Üniversitesi, Hukuk Fakültesi İsviçre Borçlar Kanunu, Yargıtay içtihadı Terminoloji : Hizmet Sözleşmesi Fesih Süreleri
Yrd. Doç. Dr. Mehmet ERDEM Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı ÖZEL HUKUKTA ZAMANAŞIMI İçindekiler Önsöz... vii İçindekiler...ix Kısaltmalar...xv Giriş...1 Birinci Bölüm
AİLE HUKUKU Aile içi şiddet ve kadınların yaşadığı şiddete karşı neler yapılabilir? Erkek şiddeti, kuşkusuz kadının evlilikte ve evinde uğradığı en yaygın haksızlıktır. Kadınlar aile içinde çoğu kez bu
01.01.2012-31.12.2012 DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ Malatya Barosu Yönetim Kurulu nun 22.03.2012/47 sayılı Kararı ile kabul edilerek tavsiye niteliğinde meslektaşlarımıza duyurulmasına
GİRİŞ I. AİLE HUKUKUNUN KONUSU 1 II. AİLE KAVRAMI 1 III. TOPLUMDA AİLENİN ÖNEMİ 2 IV. ANAYASA'DA AİLE HUKUKUNA İLİŞKİN ESASLAR 2 V. AİLE HUKUKUNUN ÖZELLİKLERİ 3 1. Genel olarak 3 a) İlişki tiplerinin sınırlı
Limited Şirketlerde Yönetim ve Yöneticilerin Sorumluluğu Prof. Dr. H. Ercüment Erdem Erdem & Erdem Ortak Avukatlık Bürosu Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi TTK Komisyonu Üyesi 12
Malpraktis ve Sağlık Hukuku Tüm yönleriyle MALPRAKTİS (Tıbbi Standartlar, Kalite Standartları, Hasta Hekim İlişkisi, Sözleşmesel Sorumluluk, Kusur Tespiti), Malpraktis ve Sigorta (Zorunlu Mesleki Sigorta
350 Türkiye Cumhuriyeti ile Avusturya Cumhuriyeti Arasında Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991
TÜRK YARGI SİSTEMİ HUKUK MAHKEMELERİ-I Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Hukuk sistemimizde, hukuk mahkemeleri, ceza mahkemeleriyle birlikte, en yeni şekliyle, 26 Eylül 2004 tarih
1- Aşağıda verilenlerden hangisi ticaret şirketlerine uygulanacak mevzuat hükümlerinden A) Şirket sözleşmesi hükümleri B) Ticari örf ve adet hukuku kuralları C) Tamamlayıcı ve yorumlayıcı hükümler D) Emredici
Prof. Dr. ALİ CEM BUDAK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Usul ve İcra-İflas Hukuku Anabilim Dalı İPOTEĞİN PARAYA ÇEVRİLMESİ YOLUYLA TAKİP ÜÇÜNCÜ BASKI (TIPKI BASIM) İÇİN ÖNSÖZ Şubat 2008 de
YENİ VAKIFLAR KANUNUNA VE VAKIFLAR YÖNETMELİĞİNE SİVİL DEĞERLENDİRME Tüzel Kişilik MADDE 4 Vakıflar, özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir. Yeni vakıfların kuruluşu, mal varlığı, şube ve temsilcilikleri
2243 İŞ MAHKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası : 5521 Kabul Tarihi : 30/1/1950 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 4/2/1950 Sayı : 7424 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa : 753 Madde 1 İş Kanununa
Hukuk Genel Kurulu 2015/3257 E., 2016/117 K. MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki soyadı değişikliği davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne
8 Kasım 2016 SALI Resmî Gazete Sayı : 29882 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: YÖNETMELİK ANALIK İZNİ VEYA ÜCRETSİZ İZİN SONRASI YAPILACAK KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMALAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM
Prof. Dr. Haluk Nami NOMER İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Doç. Dr. Mehmet Serkan ERGÜNE İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı EŞYA HUKUKU ZİLYETLİK
ZİYNET (ALTIN) EŞYASI İSPAT YÜKÜ. T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU ESAS NO : 2012/6-1849 KARAR NO : 2013/1006 KARAR TARİHİ:03.07.2013 Y A R G I T A Y İ L A M I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Gölcük 1. Asliye
410 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/21152 Karar No. 2012/20477 Tarihi: 12.06.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 DAVA ŞARTI GİDER AVANSININ
RESMİ GAZETEDE 26.06.2004 TARİH VE 25504 SAYI İLE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR. BAZI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun 5194 No. Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1.
İTİRAZIN İPTALİ DAVASINDA HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE Stj. Av. Belce BARIŞ ERYİĞİT HUKUK BÜROSU / ANKARA 24.05.2017 firstname.lastname@example.org İtirazın iptali davası; takip konusu yapılmış olan alacağa karşılık borçlu
HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI BİRİNCİ BÖLÜM HUKUK HAKKINDA GENEL BİLGİLER A. HUKUK B. TOPLUMSAL KURALLAR VE MÜEYYİDELERİ 1. Toplumsal Kuralların Gerekliliği 2. Toplumsal Kuralların Sınıflandırılması a. Görgü
EŞLER ARASINDAKİ MAL REJİMLERİ, EVLİLİK BİRLİĞİNDE EŞLERİN MALVARLIĞI EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİ Av.Ünzile Küçüköner 4721 sayılı yeni Türk Medeni Kanunu ile Aile Hukuku bölümünde önemli değişiklikler
İÇİNDEKİLER Önsöz III TÜRK MEDENİ HUKUKUNDA KORUMA AMACIYLA ÖZGÜRLÜĞÜN KISITLANMASI 1. Konunun Takdimi ve Önemi 1 I. Konunun Takdimi 1 II. Konunun Önemi 6 Birinci Bölüm KORUMA AMACIYLA ÖZGÜRLÜĞÜ KISITLANACAK
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü NÜFUS MEVZUATINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR Medeni Kanunun Aile Hukuku başlığını taşıyan ikinci kitabı üç kısma ayrılmıştır. A) EVLİLİK HUKUKU