Bazı toplumlarda bir insanın birden fazla eşle evlenmesi, o toplumların normalidir. Bir erkeğin birden fazla kadınla evlendiği birçok topluma rastlanırken, bir kadının birden fazla erkekle evlendiği toplumlara az da olsa rastlanılmaktadır.
Poliandri, bir kadının birden fazla erkekle evlenmesidir. Bu evliliğin iki türü vardır: Birincisinde kadının evlendiği kocalarının hepsi kardeştir. Buna fraternal poliandri deniyor. Kadın hamile kaldığında çocuğun kimden olduğunun bir önemi olmuyor. Çünkü biyolojik olarak babalık önemsenmiyor. Çocuk annesinin kocası olan bütün erkeklere baba diyor. İkinci türünde ise kocaların kardeşliği söz konusu değil.
Poliandri, çok az sayıda toplumda görülür ve bu toplumlar genellikle geçim kaynaklarının yetersiz olduğu az sayıda insanın yaşadığı toplumlardır. Bu durum antropologlar tarafında kadın sayısının azlığıyla açıklandığı gibi, erkek kardeşlere ait ticari zenginliğin tek elde toplanabilmesi kaygısı ile de açıklanmaktadır.
Poliandri, Polinezya’da Marquesan Adası’nda yaşayanlarda, Tibetlilerde ve Hindistan’da Todolarda görülüyor. Bu toplumlar, avcılık toplayıcılık yapan ya da tarımla ve hayvancılıkla uğraşan küçük topluluklar. Todalar Güney Hindistan’da dağlık bir bölgede yaşıyorlar ve sayıları da 300 aileyi geçmiyor. Marquesan adası sakinlerinde ikinci tip görülürken, Todalarda fraternal poliandri görülüyor.
Bu evlilik türünü ilginç bulanlara daha ilginç bir örnek de var: Grup evliliği. Birden fazla erkeğin birden fazla kadınla evlendiği bu evlilik türü sadece tek bir toplumda tespit edilmiş. Amerikalı antropolog George Peter Murdock tarafından rapor edilen 250 toplum içinde sadece Brezilya sınırları içinde yaşayan Kainkang kabilesi üyelerinden çok azı böyle bir evliliği tercih etmiş.
Kaynaklar:
Kudret Emiroğlu & Suavi Aydın, “Antroploji Sözlüğü”, Bilim Sanat Yayınları, İstanbul, Ankara, 2009.