Ukraynalı ölüm işçileri: ‘Kalbinizden her şeyi alırsanız delirirsiniz’
LVIV, Ukrayna – Rus işgaliyle karşı karşıya kalan birçok Ukraynalı için günlük savaşlarda zafer umudu var: Bir asker düşmanlarını yenebilir. Kurtarıcı, hayatta kalan kişiyi mucizevi bir şekilde enkazdan çıkarabilir. Bir hekim bir hayat kurtarabilir.
Bununla birlikte, bu savaşın da derinden etkilendiği bir iş kolunda, keder tek kesin sonuç gibi görünüyor: ölülerle uğraşmak.
Mezarcılardan cenaze müdürlerine, cenaze müdürlerinden adli tabiplere kadar bu işçiler savaşın derin zihinsel yaralarını taşıyor ve onlarla iletişime geçebilecek birkaç kişi var.
Ukrayna’nın Lviv kentinde bir morg çalışanı olan Antoni, “Bugün kendimi formda hissediyorum. “Birisi bana gülünmesi gerektiğini bildiğim bir fıkra anlatsa bile gülemem. Duygularım çok zayıf.”
Ukrayna’nın nispeten güvenli batısındaki Lviv şehri, savaştan fiziksel olarak çok etkilenmedi, ancak ölüm hala orada. Yerel halk, daha doğudaki savaş alanlarında savaşırken ölen askerlerin cesetlerini gömüyor. Şimdi, Rus kuvvetleri tarafından işgal edilen memleketlerinden kaçan aileler, memleketlerinden uzakta ölen sevdiklerini aramak zorundadır.
Alandaki diğer işçilerle birlikte Anthony, Ukraynalıların savaşta öldürülenlere derin bir saygı duymasına rağmen, işçilerin ölüleri yönetenler etrafında bir damga olarak kaldığını söyleyerek sadece anonimlik istedi. Rusya 2014’te Kırım’ı ilhak ettiğinde orduya katıldı ve Ukrayna’nın gönüllü güçlerinde kaldı.
Bununla birlikte, Rusya Şubat ayında geniş çaplı bir işgal başlattığında, evde kalması emredildi: çalışmaları kritik altyapı olarak kabul edildi. Sık sık morgdaki askerlerin ölü yoldaşlarına bakmak için kendilerini çekemediklerini fark eder.
Burada kalmalı ve bunu yapmalıyız çünkü başka kimse yapamaz” dedi.
Ukrayna ve Rusya, başta karşı tarafın kayıpları olmak üzere, doğrulanmamış açıklamalarda bulunarak kayıplarının sayısını ciddi şekilde korudu. Ukrayna cumhurbaşkanının baş danışmanı geçtiğimiz günlerde her gün 100 ila 200 Ukrayna askerinin öldüğünü tahmin etti.
Artan rakamlar, Ukrayna’nın savaşın başında Rus kuvvetlerini başkent Kiev’den ittiğinden bu yana cephe hattının nasıl değiştiğini yansıtıyor. Çatışma doğuya doğru ilerledikçe, müstahkem savaşçıları amansız topçu saldırılarına karşı itiyor ve Moskova’nın üstünlüğü var gibi görünüyor.
Rus-Ukrayna savaşını daha iyi anlayın
“Ayda bir veya iki cenaze töreni düzenliyorduk. Artık ellerimiz kısa, ”diyor Antoni’nin birçok cenazesini hazırlayan mezar kazıcısı Mikhailo. “Her gün cenaze var – bazen birkaç kez. Ve hepsi çok genç.”
Anthony’nin sert bir dış derisi olmasına rağmen, vücuduna dikkat eder. Ezilmiş bacaklarını plastiğe sarıyor ve ezilmiş yüzlere pudra sürüyor. Askerlere, bir grup bağıştan alınan üniformalarda – bazen akrabalar tarafından seçilen özel bir takım elbise – tutkuyla giydiriyor.
Buraya pislik içinde, pislik içinde, kanla ve açık yaralarla geliyorlar” dedi. “Onları temizliyoruz, yeniden birleştiriyoruz ve doğru görünmelerini sağlıyoruz.”
Morgu yöneten Borys Ribun, çalışmanın savaş öncesine göre “psikolojik olarak daha karmaşık olduğunu” söyledi.
Ölüler, korkunç yaraları olan genç insanlar.
“Bazen vücut parçalarını bir araya getirmek gerçekten zor. Gerçekten acıtabilir, ”dedi gözyaşlarını tutarak. “Sadece o zaman dikkatimize geldi. Ailelerinin onları düzgün bir şekilde uğurlayabilmesi için elimizden geleni yapıyoruz” dedi.
Anthony, durumundan bağımsız olarak uzun zamandır cesetlere alıştı – plastik bir torbadaki bir adamın kalıntılarını ailesine geri getirebilse bile.
Ancak yakınlarını görmesi gerektiğini anlatırken elleri titriyor. Bir sabah bir kadın oğlunun cesedini görmek için morga girdiğinde sessizce geri çekildi. Kontrolsüz bir şekilde ağladı ve sonra yere düştü.
Anthony, “Neredeyse her şeye alışabilirsin, hemen hemen her şeye alışabilirsin” dedi. Ama buraya sevdiklerini görmeye gelen bu insanların duygularına alışmam imkansız” dedi.
Lychakiv mezarlığının dışında, Mikhailo ve meslektaşları sabah erkenden çalışmaya başlar ve şehir uyanır. Altı fit kazıyorlar, kaşlarını siliyorlar, zincirle sigara içiyorlar ve dinlenmek için durduklarında şaka yapıyorlar.
“Şaka yapmaya devam etmelisin – yapmalısın. Tüm bunları kalpten alırsanız delirirsiniz ”dedi Mikhailo.
Lviv’in 1786 tarihi mezarlığı yerel ünlülerle doludur ve Nazilere karşı savaşan Sovyet askerlerinin anıtını içerir. Şimdi mezarlığa getirilen ceset sayısına yer yok. Mezarlığın dışındaki çimenlik alanda 50’ye yakın taze mezar var.
Yeni arsa, plakaları başka bir nesil Ukraynalı savaşçıları anımsatan birkaç taş haçın gölgesinde duruyor: II. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında Sovyetler Birliği’ne karşı savaşanlar. Bu insanların kemikleri, 1990’ların başında Mikhail’in mezar kazıcısı olarak çalışmaya başladığı bir toplu mezardan çıkarıldı. Onları tekrar gömmek ilk görevlerinden biriydi.
Ukrayna’nın bağımsızlığının ilk günlerinde normal maaşla iş bulmak zordu. Mikhailo kısmen mezar kazıcısı olarak bir iş buldu, çünkü az ödemesine rağmen parası zamanında geldi.
“İlk başta kimseye mezarlıkta çalıştığımı söylemedim” dedi. “Utandım.”
Gözyaşlarını sildi ve işinin hâlâ bir anlamı olmadığını söyledi: “Bu işte gurur duyulacak pek bir şey yok.”
Cenazeleri yönetme ihtiyacının artması nedeniyle, Lviv hükümeti günlük cenazeleri yönetmek için belediye meclisinden bir yetkili atadı. Devlet destekli Belediye Ritüel Servisi, çatışmalarda öldürülen askerlere tabut ve çiçek sağlama masraflarının çoğunu üstleniyor.
“Hikayelerinin her biri benzersizdir. Onlar hakkında yazmamız gerekiyor – hepsi, ”diyor savaş patlak verdiğinde şirket için sadece altı ay çalışan 29 yaşındaki Elizabeth.
Birçok mezarda aileler sevdiklerinin anısını işaretler: sanatçının kazıyıcı. Genç video oyun konsolu. Yazarın saçına oyulmuş madalyon. Favori şeker çubuğu.
Bazı mezarlar çiçekli çayırlarla özenle dikilmiştir. Hemen hemen hepsinde gece kadar karanlık yanan mumlar var.
Morga geri dönen Anthony, kendisinin ve meslektaşlarının ceset üzerinde çalışmamayı seçtiği tek zamanın, ölen askerin arkadaş olduğu zaman olduğunu söyledi. Yas tutanların gözlerinde sık sık gördüğü aynı inançsızlıkla mücadele ettiğini söylemeye devam etti.
Burada çalışmak ona morglardan veya cenazelerden korkmamayı öğretti. Ama bu onun ölüm korkusunu azaltmadı.
Meslektaşı Mikhailo, “Ölümden korkmayan kimse yoktur” dedi. “Doktorlardan bilim adamlarına kadar herkesi gömdüm. Sonunda ölüm hepimizi alır.”