Fizyolojik ve davranışsal tepkilerin bir günlük zaman dilimi içinde tekrarlanmasına günlük döngü denir. Günlük döngünün çok düzenli olması, vücut içinde var olan bir biyolojik saatle kontrol edildiğini gösterir. Biyolojik saat biyolojik ritim olarak da adlandırılmaktadır.
Bireylerin bazı davranışları zamanla değişebilir. Ancak bazıları aylık, günlük veya yıllık döngülerle belirli zaman aralıklarında tekrarlanabilir. şahinler gündüz, baykuşlar ise gece avlanırlar. Kral penguenler her yıl sadece üreme dönemlerinde belli bölgelerde toplanırlar.
Bazı canlıların biyolojik saatinde aylık döngüler vardır. Örneğin insanlarda dişilerde görülen menstrual döngü aylık peryotlarda gerçekleşir. Yıllık döngü, her yılın soğuk aylarında kış uykusuna yatan hayvanlarda görülür.
Örnek SORU:
Aşağıda verilen davranışlardan hangisi, doğuştan gelen kalıtsal davranışlara örnek verilemez?
A) Yassı solucanlara elektrik şoku verilince, vücudun büzülmesi
B) Yumurtadan çıkan kertenkelelerin yüzmesi
C) Yeni doğan bebeğin hemen annesinden süt emmesi
D) Kedi ve köpeklerin sırtı ovulunca, tüylerinin kabarması
E) Örümceklerin, ağlarına düşen cansız maddelere karşı zamanla tepki göstermemesi
Çözüm ..
Yassı solucanların elektrik verilince büzülmesi, sırtı ovulan kedi ve köpeklerin tüylerinin kabarması ve yeni doğan çocuğun annesini emmesi bir refleks davranışıdır.
Bunun için sonradan kazanılamazlar. Yumurtadan çıkan kertenkelenin yüzmesi içgüdü davranışıdır ve öğrenilmez.
Ancak örümceklerin cansız cisimlere tepki vermemesi alışkanlık şeklinde öğrenmedir. Başlangıçta her türlü harekete karşı tepki veren örümcekler, daha sonra cansız olan cisimlere karşı tepki vermemeyi öğrenirler.
Cevap E
Biyolojik Saat (Ritim) – PDF