Realizm
Realizm Akımı Nedir Hakkında Kısaca Özet Bilgi
Realizm, gerçekliğin tarafsız, doğru ve objektif bir şekilde tasvir edilmesini hedefleyen bir edebi akımdır. Realizm akımı, sanatın işlevinin gerçekliği doğru bir şekilde yansıtmak olduğuna inanır. Bu nedenle, gerçekliğin ayrıntılarını, nesnelliğe dayalı bir şekilde tasvir etmeye çalışır. Realizm akımı, gerçek hayattan alınan olaylar, konular ve karakterlerle ilgilenir. Toplumsal gerçekliği, doğru bir şekilde ele alır ve politik mesajlar verir.
Realizmin temel özellikleri arasında, gerçek hayattan alınan karakterlerin ve olayların tarafsız bir şekilde ele alınması yer alır. Realist yazarlar, karakterlerinin ve olaylarının psikolojik yönlerini ayrıntılı bir şekilde işlerler. Realist yazarlar, toplumsal sorunları ve adaletsizlikleri tarafsız bir şekilde ele alır ve sosyal eleştiri yaparlar. Ayrıca, gerçekçi bir tutum benimserler ve gerçekliği en küçük ayrıntılarına kadar yansıtmaya çalışırlar.
Realizmin kaynakları arasında, İngiliz romanının gelişimi, Fransız toplumsal düşüncesi ve bilimsel gelişmeler yer alır. İngiliz romanı, gerçekçi bir tutum benimseyerek, toplumsal gerçekliği doğru bir şekilde ele almaya çalışır. Fransız toplumsal düşüncesi ise, insan davranışlarını açıklamaya yönelik pozitivist yaklaşımı benimser. Bilimsel gelişmeler, gerçekçi bir tutumun benimsenmesine yardımcı olmuş ve toplumsal gerçekliği doğru bir şekilde ele almaya yönelik bir yaklaşımı ortaya çıkarmıştır.
Realizm akımı, dünya edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Realist eserler, gerçek hayattan alınan karakterler, olaylar ve konularla ilgilendikleri için okuyucuların kolayca bağlantı kurabileceği ve empati kurabileceği eserlerdir. Realist yazarlar, gerçek hayatın karmaşıklığını, sosyal sorunları ve insan psikolojisini ele alan eserler yazarak, okuyucuları düşünmeye ve eleştirel düşünmeye teşvik ederler.
Sonuç olarak, realizm, gerçekliğin tarafsız ve objektif bir şekilde ele alınması anlayışına dayanan bir edebi akımdır.
Realizm Akımının Ortaya Çıkışı
Realizm akımı, 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan bir edebi akımdır. Bu akım, özellikle Fransa’da ortaya çıkmış ve kısa sürede dünya edebiyatında büyük bir etki yaratmıştır.
Realizm akımı, romantizme tepki olarak doğmuştur. Romantizm akımı, doğanın güzelliği, duygusal içerik ve öznel deneyim üzerine yoğunlaşırken, realizm akımı gerçekliğe, nesnellik ve objektifliğe vurgu yapar. Bu nedenle, realizm akımı, romantizmin aksine, gerçek hayattan alınan karakterler, olaylar ve konularla ilgilenir.
Bugün anladığımız manada bir edebî akım olarak 19. asrın ortalarına doğru Fransa’da romantizme ve klasisizme tepki gösteren aydınların çalışmalarıyla diğer cereyanlardan ayrılmıştır. Nasıl ki klasisizm daha çok tiyatro türünde kendini ifade edebilmişse ve romantizm daha çok bir şiir akımı gibi görünmüşse realizm de bir nesir hareketi olarak hikâye ve romanda ifadesini bulabilmiş bir edebî akımdır.
Realizm akımı, dünya görüşü olarak pozitivizmi benimser. Pozitivizm, bilimsel yöntemlerin ve mantığın tüm insan davranışlarını açıklama ve açıklama yeteneğine sahip olduğuna inanır. Bu nedenle, realizm yazarları gerçekçi bir tutumla, insan davranışları ve sosyal koşulları açıklamaya çalışırlar.
Realizmin ana felsefesi, gerçekliğin yansıtılmasıdır. Realist yazarlar, toplumsal gerçekliği, karakterleri ve olayları tarafsız bir şekilde ele alırlar. Toplumsal sorunlar, eşitsizlikler ve adaletsizlikler, gerçekçi bir şekilde tasvir edilir. Realist yazarlar, toplumun farklı kesimlerini ve sınıflarını yansıtmaya çalışır. Bu nedenle, realizm akımı, sosyal eleştiri ve politik mesajlarla da ilgilidir.
Realizm akımı, tarihsel, kültürel ve toplumsal açıdan doğru bir şekilde tasvir etmeye çalışır. Bu nedenle, gerçekçi bir tutum benimser ve gerçekliğin en küçük ayrıntılarını bile yakalamaya çalışır. Realist yazarlar, ayrıntılarla dolu bir anlatım kullanır ve karakterlerinin psikolojik portrelerini çizmeye çalışırlar.
Sonuç olarak, realizm akımı, romantizme tepki olarak doğan ve gerçek hayattan alınan konular, olaylar ve karakterlerle ilgilenen bir edebi akımdır. Gerçekçi bir tutum benimseyen realizm yazarları, toplumsal gerçekliği tarafsız bir şekilde ele alırlar ve politik mesajlar verirler. Gerçekliği en ayrıntılı şekilde yansıtmaya çalışan realizm akımı, dünya edebiyatında önemli bir yere sahiptir.
Avrupa’da ortaya çıkan Rönesans ve aydınlanma hareketleri, bilimde ve felsefedeki yeni görüşler, keşif ve icatlarla, insanların dikkatini, fenomen veya veri denilen maddi gerçeklik objesine çeker. Avrupa’da 14. ve 15. asırlarda başlayan İlmî hareketler 17. asırdan sonra çoğalmış, yeni buluşlar ve felsefi düşünce sistemleri ile birleşerek maddi gerçekliğin önemi git gide kabul edilmiştir. Klasisizm ve romantizm akımlarında edebî eserler neşredilmeye devam ederken yeni buluş ve düşünce sistemlerinin etkisiyle realizm vadisinde fikirler üretilmeye ve eserler yazılmaya başlamıştır.
Realizmin şiirdeki gelişmesi parnasizm akımı oluştururken gerçekliğin deneysel ve objektif gerçeklik yorumu natüralizmi hazırlamıştır. Sonradan sürrealizm, dadaizm, egzistansiyalizm (varoluşçuluk) gibi birçok akım, gerçekçilik anlayışından yola çıkarak kendi gerçeklerini edebiyat içinde anlatmaya ve uygulamaya başlamıştır. Demek ki realizm, önce sadece realist kulvarda gelişirken sonradan birçok akımın doğmasına ve gelişmesine sebep Olan, günümüzde de çok önemli bir edebî yorum kabul edilen edebî ekoldür.
Realizmin dünyada bilinen önemli temsilcileri:
- Honoré de Balzac,
- Gustave Flaubert,
- Stendhal,
- Fyodor Mıhaylovıç Dostoyevski,
- Guy de Maupassant,
- Lev Nikolayeviç Tolstoy,
- Maksim Gorki,
- Anton Çehov,
- Daniel Defoe,
- Charles Dickens,
- Jack London,
- Ernest Hemingway,
- Mark Twain,
- Ivan Sergeyeviç Turgenyev…
Fransız edebiyatından Balzac (Balzak), Flaubert, Stendhal (Stendal); Rus edebiyatından Dostoyevski, Tolstoy, Gogol; Amerikan edebiyatından Mark Twain (Mark Tveyn), Jack London (Cek Landın), Ernest Hemingway (Hemingvey); İngiliz edebiyatından Charles Dickens (Çarlz Dikınz) realizmin dünya edebiyatındaki temsilcilerindendir. Türk edebiyatında Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem, Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Refik Halit Karay, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Reşat Nuri Güntekin, Memduh Şevket Esendal bu akımın başlıca temsilcileridir.
Realizmin Özellikleri:
1. Realist Sanatçılar, anlattıklarında gözleme ve belgeye dayanır. Yazarlar bilgiyi anket yöntemiyle toplamışlar, sonradan yapıtlarında kullanacakları malzemeyi günlük gözlemler olarak not etmişlerdir.
2 .Realist sanatçılar, yapıtlarda kendi kişiliklerini gizlemişler, toplumu ve insanı bilim adamı nesnelliğiyle, iyi-kötü, güzel-çirkin demeden yansıtmışlardır.
3. Realizm Konuları gerçek yaşamdan alındığından, olağanüstü olay ve kişilere yer verilmez. Olay ve kişiler, günlük yaşamda yaşanma ya da görülme olasılığı olan nitelikler taşır. Bunlar yapıtlarda ayna ya da fotoğrafçı gerçekçiliği ile yansıtılır.
4. İnsanlar, yaşadıkları çevreyle birlikte ele alınmıştır. İnsan kişiliğinin oluşumunda çevrenin etkisi ve önemi belirtilmiştir. Doğa ve insan betimlemeleri ölçülüdür. Süs olsun diye yapılmamıştır.
5. Realist sanatçılar,”sanat için sanat” anlayışına sahiptir. Sanatı ve edebiyatı toplumu değiştirme, eğitim ve mücadele aracı olarak görmediler.
6. Realist yapıtlarda açık, yapmacıksız, söz sanatlarından uzak bir üslup kullanılmıştır. Sanatçılar biçim ve güzelliğine, kusursuzluğuna önem vermişlerdir,
Realizmin Önemli Sanatçıları ve Eserleri Tablosu:
|Yazarlar||Eserleri|
|Gustave Flaubert||Madame Bovary, Sentimental Education|
|Honoré de Balzac||La Comédie humaine, Père Goriot, Eugénie Grandet|
|Charles Dickens||Great Expectations, Oliver Twist|
|Fyodor Dostoevsky||Crime and Punishment, The Brothers Karamazov|
|Émile Zola||Nana, Germinal, Thérèse Raquin|
|Leo Tolstoy||War and Peace, Anna Karenina|
|Mark Twain||Adventures of Huckleberry Finn, The Adventures of Tom Sawyer|
|Henry James||The Portrait of a Lady, The Turn of the Screw|
|Thomas Hardy||Tess of the d’Urbervilles, Jude the Obscure|
|William Dean Howells||The Rise of Silas Lapham, A Modern Instance|
REALİZMİN TÜRK EDEBİYATINDAKİ ETKİSİ:
Realizm, Türk edebiyatına Batı’dan etkilerle 19. yüzyılın ikinci yarısında girmiştir. Tanzimat edebiyatı döneminde başlayan modernleşme hareketiyle birlikte, Osmanlı İmparatorluğu’nda da gerçekçi bir anlayış benimsenmiştir.
Bu akım, gerçek hayattan alınan kesitleri, toplumsal sorunları ve insan psikolojisini doğru bir şekilde yansıtmayı amaçlamaktadır. Tanzimat edebiyatı döneminde başlayan modernleşme hareketiyle birlikte, Osmanlı İmparatorluğu’nda da gerçekçi bir anlayış benimsenmiştir. Realizm, Türk edebiyatında Tanzimat’tan sonra etkili olmuş ve Servet-i Fünun döneminde doruk noktasına ulaşmıştır.
Tanzimat döneminde Türk edebiyatında gerçekçilik anlayışı, toplumun yaşam koşullarına ve değişimine uygun olarak şekillenmiştir. Tanzimat’ın aydınlanmacı ve batıcılık felsefesi doğrultusunda, gerçekçi anlayış benimsenmiştir.
Aşağıda, Türk edebiyatında realizmin yansımalarından bazıları sıralanmıştır:
Realizmin Türk Edebiyatındaki Temsilcileri: Recaizade Mahmut Ekrem‘in “Araba Sevdası”, Samipaşazade Sezai’nin “Sergüzeşt” romanları realist etkiyi taşıyan ilk romanlarıdır. Servet-i Fünun edebiyatında Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf realizmden etkilenmiştir. Servet’i Fünun döneminin bağımsız yazarları Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Ahmet Rasim realist etkiler taşır. Milli edebiyat dönemi ve Cumhuriyet edebiyatı döneminden Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edip Adıvar, Ömer Seyfettin, Reşat Nuri Güntekin, Memduh Şevket Esendal realist etkisiyle yazan diğer yazarlardır.
Namık Kemal: Türk edebiyatındaki realizmin öncülerinden olan Namık Kemal, eserlerinde toplumsal sorunları, günlük hayatın gerçeklerini ve insan psikolojisini işlemiştir. Vatan Yahut Silistre, İntibah, Cezmi, İstibdat ve İhtilal gibi eserleri gerçekçi anlayışın Türk edebiyatındaki örneklerindendir.
Ahmet Mithat Efendi: Ahmet Mithat, Tanzimat edebiyatının önde gelen yazarlarındandır. Gerçekçi anlayışı benimseyen yazar, eserlerinde toplumsal sorunları, eğitim, kadın hakları ve Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan değişimleri ele almıştır. Felatun Bey ve Rakım Efendi, Şeyhülislamın Karısı, Letaif-i Rivayat gibi eserleriyle tanınmıştır.
Samipaşazade Sezai: Tanzimat edebiyatının önemli yazarlarından olan Samipaşazade Sezai, gerçekçi bir anlayışla eserler yazmıştır. Eserlerinde, toplumun farklı kesimlerinden insanların yaşamlarını ve çatışmalarını ele almıştır. Sergüzeşt, Araba Sevdası, İlk Düşen Ak, İntibah-ı Kaside gibi eserleriyle tanınmıştır.
Recaizade Mahmut Ekrem: Recaizade, Tanzimat edebiyatının önemli yazarlarındandır. Realizm anlayışını benimsemiş olan Recaizade, eserlerinde gerçekçi bir üslup kullanmıştır. Şemsiye Mektebi, Araba Sevdası ve Zemzeme Mecmuası gibi eserleri gerçekçi anlayışın Türk edebiyatındaki örneklerindendir.
Halit Ziya Uşaklıgil: Halit Ziya Uşaklıgil, Türk edebiyatındaki realizmin önde gelen isimlerinden biridir. Eserlerinde gerçekçi bir üslup kullanmış, toplumun değişen yapısını, insan ilişkilerini, aile hayatını ele almıştır. Aşk-ı Memnu, Mai ve Siyah, Ferdi ve Şürekası, Bir Ölünün Defteri, Kırık Hayatlar gibi eserleri gerçekçi anlayışın Türk edebiyatındaki yansımasıdır.
Tüm Edebi Akımlar:
Sitenizde bilginin asıl önemli kısımlarının çok güzel bir şekilde verilmiş bana çok yardımcı oldu teşekkürler