ASTIM
Astım nedir ?
Astım, dünyada çocukluk çağının en sık rastlanan kronik hastalığıdır. Havayollarının kronik inflamatuar hastalığıdır. Atak sırasında bu havayolları tıkanır ve nefes alıp vermekte güçlük ortaya çıkar. Hastaların atak zamanları dışında genellikle şikayeti yoktur. Astım, tekrarlayan hışıltı (göğüsten gelen ıslık sesine benzer ses), nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi ve öksürük ile seyreder. Şikayetler gece veya sabah erken saatlerde daha sık görülür.
Hışıltısı olan bütün çocuklar astım mıdır ?
Hışıltısı olan bütün çocuklar astım değildir. Astım hastalarında atak sırasında hışıltı duyulur. Astım dışında tekrarlayan hışıltı sebepleri arasında kronik sinüzit, tekrarlayan viral alt solunum yolu enfeksiyonları, bronkopulmoner displazi, pirimer silier diskinezi, immün yetmezlikler, vs.. sayılabilir. Özellikle 3 yaşın altındaki çocuklarda tekrarlayan hışıltı ataklarının en sık sebebi viral alt solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Hastaların %60’ında bu şikayetler 3 yaşından sonra düzelir.
Benim çocuğum astım mıdır ?
- Sık tekrarlayan hışıltı atakları ve nefes darlığı
- Aktiviteyle artan öksürük veya hışıltı
- Viral enfeksiyon (nezle, üst solunum yolu enfeksiyonu) olmaksızın geceleri devam eden öksürük
- 3 yaşından sonra devam eden şikayetler
- Çocuğun nezle olduğu zaman göğüste hışıltı ve uzun süren öksürüğünün olması
- Astım ilaçlarıyla şikayetlerinin gerilemesi
- Aşağıdakilerin varlığında şikayetler ortaya çıkıyor veya kötüleşiyorsa:
- Aeroallerjenler (ev tozu akarları, hayvan tüyleri, mantarlar..)
- Polenler
- Egzersiz, aktivite
- Viral üst solunum yolu enfeksiyonları
- Sigara dumanı
- Duygusal stres
Yukarıdakilerden bir veya birkaçı varsa çocuk doktoruna veya çocuk alerji uzmanına başvurulması ve değerlendirilmesi gerekir.
Astıma sebep olan risk faktörleri nelerdir ?
Astım bazı genetik (ırsi) faktörler ve çevresel faktörlerin bir araya gelmesi ile oluşur. Genetik faktörler akrabalardan birinde alerjik bir rahatsızlık görülmesidir. En sık görülen çevresel faktörler ise:
- Alerjenler (ez tozu akarları, polenler, küf mantarları, hayvan tüyleri..)
- Besinler
- İlaçlar, katkı maddeleri
Astım kontrol edilebilir mi ?
Astım çoğunlukla kontrol edilebilir bir hastalıktır. Ailenin ve doktorun işbirliği ve iletişim içinde olması şarttır. Aileye astım atağının belirtileri anlatılmalı, akut atak tedavisi öğretilmelidir. Risk faktörlerinden kaçınılması gereği anlatılmalıdır. Korunmaya dikkat edilir ve tedavide doktor ile işbirliği içinde olunur ise astım kontrol edilebilir bir hastalıktır.
Dr. Gülben EFES