

ŞARON-BUSH
ANLAŞMASINA TEPKİLER
Erhan ÜSTÜNDAĞ
(derleyen)
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı George Bush, önceki gün
(Çarşamba) yaptığı bir açıklama ile İsrail Başbakanı Ariel Şaron'un
hazırladığı planı desteklediğini söyledi.
Plan, İsrail'in Gazze'deki bütün Yahudi yerleşimlerini kaldırmasını
fakat Batı Şeria'daki en büyük altı yerleşimin kalmasını öngörüyor.
Gazze'deki yerleşimlerde toplam 7 bin 500 İsrailli, 1 milyon 300 bin
Filistinliyle iç içe yaşıyor. Öte yandan Batı Şeria'daki altı yerleşimde
92 bin 500 İsrailli yaşıyor. Batı Şeria'daki toplam İsrailli sayısı 240
bin.
Batı Şeria ve Gazze'deki Yahudi yerleşimlerinin tümü, uluslar arası
hukuk açısından yasadışı.
Bush, yaptığı açıklamada Filistinli mültecilerin "İsrail'e değil,
kurulacak olan Filistin devletine dönmelerinin daha gerçekçi olduğunu"
da söyledi.
Mülteci sorunu Filistin ile İsrail arasındaki en önemli konulardan biri.
Bush'un 2002'de hazırladığı "Yol Haritası"nda bu sorun, iki taraf
arasında en son noktada çözülmek üzere erteleniyordu.
Plana
tepkiler
Ariel Şaron'un açıkladığı plan ve Bush'un plana verdiği destek üzerine
şu sözler söylendi:
* ABD Başkanı George Bush: Bu plan cesur ve tarihsel bir adım.
Birleşik Devletler kendi ayakları üzerinde durabilen bağımsız bir
Filistin devletinin kurulmasını destekliyor.
* İngiltere Başbakanı Tony Blair: Bu plan bölgede barış ortamının
sağlanması yolunda önemli bir adım. Filistinliler de, özellikle güvenlik
konusunda üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmeli.
* İsrail Başbakanı Ariel Şaron: Bush'un plana destek vermesi bizi
planı uygulama konusunda cesaretlendirdi. Bu planla İsrail'in güvenliği
ve ekonomisi gelişecek; İsraillilerle Filistinliler arasındaki sürtüşme
azalacak.
* Yaser Arafat: Filistinliler özgürlük, ulusal bağımsızlık ve
başkenti kutsal Kudüs olan Filistin Devleti'nden vazgeçmeyecekler.
İsrail'in işlediği suçlar karşılığını daha fazla direniş olarak bulacak.
Direniş, İsrailli işgalciler Filistin toprağını terk edene kadar
sürecek.
* Filistin Başbakanı Ahmet Kuray: Anlaşılıyor ki, Başkan Bush
Filistinliler adına karar alma yetkisini kendinde görüyor; bu hiçbir
şekilde kabul edilemez.
* Filistinli müzakereci Saeb Erekat: Sanki Teksas'taki bir toprak
parçasını Çine veriyorlar.
* Filistin Parlementosu'ndan Ziyad Ebu-Ömer: Eğer Bush en önemli
iki noktada, mülteciler ve Yahudi yerleşimleri konularında bir karara
vardıysa, İsrail ve bizim aramızda müzakere edecek ne kalıyor ki?
* Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan: Yapılacak tüm
planlar Birleşmiş Milletler kararları göz önüne alınarak hazırlanmalı.
* Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek: Bu tip tek taraflı kararlar
yalnızca daha fazla probleme yol açabilir. Filistinlilere bir şey empoze
edilmeye çalışılırsa doğal olarak bunu reddedeceklerdir.
* Avrupa Birliği sözcüsü Brian Cowen: Avrupa Birliği taraflar
anlaşmadığı sürece 1967 öncesi sınırlarda bir değişikliği kabul
etmeyecektir. Mülteciler konusu iki tarafın da anlaştığı adil ve
gerçekçi bir biçimde çözülmelidir.(EÜ/BB)