Şu bilgi kesin: Dünyanın her yerinde kadınların ömrü erkeklerden daha uzun. Nedenlerini daha önce açıkladım. Tekrarda fayda var diyorsanız “HATIRLATMA” kutusunda bulabilirsiniz.
Peki başlıktaki sorunun yanıtı ne? Kocası ölen kadının ömrü beklenenden daha uzun mu oluyor? Bir başka deyişle erkekler kadınların “telomer törpüsü” olabilirler mi?
Bilmiyorum! Araştırdım. Net bir yanıt bulamadım ama şimdilik şu bilgiye ulaştım: Karısını kaybeden erkekler beklenenden daha kısa yaşıyor, kocasını kaybeden kadınların ömür süresinde ise herhangi bir kısalma söz konusu olmuyor.
HATIRLATMA
KADINLARIN ÖMÜR UZATAN 10 AVANTAJI
◊ Kadınlar, ileri yaşlarında bile (emekli de olsalar) ev işleri yapmaya ve neticede aktif kalmaya devam ediyorlar.
◊ Kadınların toksik madde, sigara, alkol ve uyuşturucu kullanma oranları erkeklerden daha düşük.
◊ Sosyal ilişkileri daha güçlü. Üstelik kadınlar ilişkilerinde erkeklerden daha içten, güvenilir, hoşgörülü, samimi, paylaşımcı ve verici.
◊ İş kazalarına daha az maruz kalmaları ve daha az trafik kazası yapmaları da bir avantaj.
◊ Kadınlar daha sık doktora gidiyorlar. Erkekler hastalıklarını ya gizliyor ya da reddediyorlar. Kadınlar sağlık sorunlarını sadece doktorlarla değil birbirleriyle de paylaşıyorlar. Bu da onlara daha iyi bir doktora ya da hastaneye ulaşma fırsatı veriyor.
◊ Kadınlar stresle baş etme konusunda erkeklerden daha becerikliler.
◊ Kadınlarda bağışıklık sistemi erkeklerden daha güçlü. Kronik inflamasyon olarak bilinen “paslanma ve iltihaplanma” süreçleri erkeklerden daha hafif ve yavaş ilerliyor. Östrojen hormonunun iltihaplanmayı kolaylaştıran bazı süreçleri baskıladığını düşündüren kanıtlar var. Bizi enfeksiyonlardan koruyan T lenfositleri de kadınlarda daha güçlü, daha fazla, dirençli ve çalışkan.
◊ Kadınların “periyodik hormonal değişimleri”nin ve doğurganlıklarının da bir avantaj olabileceği düşünülüyor.
◊ Erkeklerde telomer kısalması ve bozulmasının daha hızlı olduğunu düşündüren bazı kanıtlar elde edildi. Bu da erkeklerin daha hızlı yaşlanmasına sebep olabilir.
◊ Kadınlarda iki adet X kromozomunun olması, genetik hataların örtbas edilmesi fırsatı yaratıyor olabilir diye düşünenler de var.
OT SEVERLER DAHA MI ŞANSLI?
Sebze ağırlıklı beslenmenin daha az hastalandırdığı, kronik hastalıklardan korunmayı kolaylaştırarak ömür süresi ve yaşam kalitesini uzatabildiğini gösteren bazı deliller var.
Tümüyle bitkisel bazlı beslenen, eti (balık, tavuk, kırmızı et) tümüyle reddedip süte, süt ürünlerine, yumurtaya elini sürmeyen bazı dini inanç grubu üyelerinin yaşadığı Loma Linda kasabasında (Amerika) ortalama yaşam süresi beklenenden çok daha uzun. 90-100’ü geçen insanların sayısı oldukça fazla. Üstelik bunların çoğunda inme, kalp krizi, kanser gibi yaşlılık sorunlarına, bunama gibi problemlere pek rastlanmıyor.
Elimizdeki diğer veriler de bize şunu söylüyor. 50’li yaşlardan sonra bitki ağırlıklı beslenmek daha doğru. Protein ihtiyacını sadece hayvansal proteinlerden karşılamaya çalışmak ise mühim bir yanlış.
İNTERNET BELLEĞİ ZAYIFLATIR MI, GÜÇLENDİRİR Mİ?
Farklı fikirde olanlar var ama bence internet bellek düşmanı bir icat! Gülmeyin, kızmayın, şaşırmayın, nedeni şu: İnternet yüzünden bilgileri hafızamızda saklama iddiamız, çabamız azaldı. Bilgileri eskiden olduğu gibi belleğimizde değil de internette depoluyoruz.
Ayrıca her şeyi internetten çok kolay ve süratle bulabiliyor olmamız da bizi bellek tembeli yaptı. İnternet yüzünden algılarımızı bile sınırladık. Hayatın kendisine, olan bitene daha az dikkat ediyoruz.
Bilgiye ulaşmak için harcadığımız araştırma süresinin kısalması da mühim bir bellek tehdidi. Zaten bu nedenle de belleğimiz için “Google Etkisi” olarak tanımlanan bir durum da tartışılıyor.
BEYNİMiZ NEDEN BU KADAR GÜÇLÜ?
Beyniniz emin olun ki beklediğinizden ya da düşündüğünüzden çok daha fazla bir bellek depolama kapasitesine sahip. Hatta bu kapasitenin “sınırsız” olduğunu düşünenler bile var. Bana sorarsanız haklılar. Haklı olmaları için de pek çok neden var. Neler mi o nedenler?
Birinci neden sahip olduğu hücresel güç... İnsan beyni bir milyon civarında nöron (sinir hücresi) taşıyor. İkincisi bu hücreler arasındaki bağlantıların sayısı. Her bir nöron diğerleri ile yaklaşık 1000 civarında bağlantı oluşturuyor. Bu da toplamda bir trilyonun üzerinde bağlantı anlamına geliyor.
Üstelik siz öğrenmeye devam ettikçe bu bağlantıların sayısı ikiye üçe beşe katlanabiliyor. İşte bu nedenle depolayabileceğimiz, dolayısıyla hatırlayabileceğimiz bilginin sınırı yok!
İKİ MÜHİM TAVSİYE
BEDENİNİZ SİZ YAŞLANDIKÇA HIZLANSIN
Yaşlanmak doğal olarak bedensel bir yavaşlamayı da beraberinde getiriyor gibi. Ama yine de biz ne yapıp etmeli, yaşa bağlı bedensel yavaşlamanın da önüne geçmeliyiz. Bu, özellikle 50’li yaşlar sonrasında çok önemli.
Durmamalı, oturmamalı, hareket halinde olmalı, hareketli olma fırsatları yaratmalıyız. Bunun için de keyif aldığımız aktivite neyse onu yapmalı, aktiviteyi eğlence, keyif ve coşku ile harmanlamalı, buluşturmalıyız.
RUHUNUZ SİZ YAŞLANDIKÇA YAVAŞLASIN
Hızlanmak bedene iyi gelse de ruh için durum biraz farklı. Hızlanan ruh bedenden kopuyor, hayatı ıskalamaya, güzelliklere karşı miyoplaşmaya, çoğunluktan, toplumdan ve kendinden koptuğu için de yalnızlaşmaya başlıyor.
Neticede de depresyon, kaygı bozukluğu, güvensizlik, bunalım, öfke, hiddet atakları gibi tuzaklara daha kolay düşüyor.