Köprülü Hamdi Bey
Bu hafta Kuvayı Milliye kahramanı Köprülü Hamdi Bey’in şehit edilişinin 96.yıldönümü idi.Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz Köprülü Hamdi Bey üzerine olacak.Önce Köprülü’yü tanıyalım.Köprülü 1888 yılında Vardar’a bağlı Köprülü kasabasında doğdu.Babası Kolağası İbrahim Bey’dir.Küçük yaşta yetim kaldı.Kendisini dayısı Cemalettin Bey yetiştirdi.İlk eğitimini Köprülü’de,orta eğitimini Üsküp’te yaptı.Sonra İstanbul’da Mülkiye’yi bitirdi.Çalışma hayatına Kosova’da maiyet memuru olarak başladı.1912 yılındaki […]
Bu hafta Kuvayı Milliye kahramanı Köprülü Hamdi Bey’in şehit edilişinin 96.yıldönümü idi.Bundan dolayı bu haftaki sohbet konumuz Köprülü Hamdi Bey üzerine olacak.Önce Köprülü’yü tanıyalım.Köprülü 1888 yılında Vardar’a bağlı Köprülü kasabasında doğdu.Babası Kolağası İbrahim Bey’dir.Küçük yaşta yetim kaldı.Kendisini dayısı Cemalettin Bey yetiştirdi.İlk eğitimini Köprülü’de,orta eğitimini Üsküp’te yaptı.Sonra İstanbul’da Mülkiye’yi bitirdi.Çalışma hayatına Kosova’da maiyet memuru olarak başladı.1912 yılındaki Balkan savaşına Yedeksubay olarak katıldı.Kumanova cephesi çökünce yanındaki adamlarla çarpışarak Edirne’ye Şükrü Paşa’nın yanına geldi.Edirne 1913 yılında kurtarılınca önce Edirne polis müdürlüğü idari bölüm başkanlığına,sonra Demirköy kaymakamlığına atandı.Burada Bulgar komitecilerle savaştı.1915 yılında Malkara’ya tayin oldu.1916 yılında Keşan ve sonra Sındırgı’ya tayin oldu.13.Temmuz.1917 tarihinde Edremit kaymakamı oldu.Edremit’te kaymakamken 1.Dünya savaşının sonu geliyordu.Ülke savaştan çok yorulmuştu.Edremit’te gençlere sahip çıkmak için Edremit İdman Yurdu’nu kurdu.Edremitli gençlere burada spor yaptırarak onları kötü alışkanlıklardan korudu.Edremit İdman Yurdu daha sonraları Edremitspor olmuştur.Bugünkü Edremitspor’un stadı onun adını taşır.Şehit Hamdi Bey Stadı.Uzun savaş yılları nedeniyle pek çok şehit verildiğinden ülkede pek çok yetim çocuk vardı.Edremit’te yetim şehit çocuklarını korumak için Çocuk Esirgeme Kurumunu kurarak bu yetimlere sahip çıktı.1918 yılında Mondros Ateşkes anlaşması imzalanıp savaş sona erdiğinde Edremit’te görevine devam ediyordu.Fakat İstanbul’da hükümet değişmiş ve İttihatçılar ülkeden kaçmışlardı.Hükümeti Hürriyet ve İtilaf fırkası kurmuştu.Bu hükümet 6.Nisan.1919 tarihinde İttihatçı diye Köprülü Hamdi Bey’i görevden aldı ve yerine başka bir kaymakam atadı.Hakkında tutuklama kararı çıkardı.Bu tutuklama kararından yakını olan Balıkesir mutasarrıfı Tunalı Hilmi sayesinde kurtuldu ve Burhaniye’ye gitti.
Bu arada Ayvalık’ta 172.Alay komutanı Ali Çetinkaya Yunan ordusuna karşı hazırlanıyordu. Ali Çetinkaya ile anlaşarak Ayvalık cephesini kurdu.Edremit’te yurtseverlerle birleşerek Reddi İlhak Cemiyetini kurdu ve Edremit pazaryerinde büyük bir miting gerçekleştirdi.Ali Çetinkaya ile daha sonra anlaşmazlığa düşünce başında bulunduğu Milis Alayı komutanlığını Pelitköylü Mehmet Cavit Bey’e bırakarak ayrıldı.Daha sonra Balıkesir kongrelerine Edremit delegesi olarak katıldı.Balıkesir’de görevli olan 61.Tümen komutanı Kazım Özalp ile işbirliği yaptı.Ağustos-1919’da Balıkesir Heyeti Merkeziye üyeliğine seçildi.
Bu arada Gelibolu’da bulunan Akbaş cephaneliğinin silahlarının Rusya’daki Beyaz orduya verildiği istihbaratı alınmıştı. Bu istihbaratı alan Ulu Önder Mustafa Kemal Ankara’dan bu silahların alınması emrini Kazım Özalp’a verdi.Kazım Özalp görevi Köprülü Hamdi Bey’e tebliğ etti.Köprülü Hamdi Bey başta Edremitli,Burhaniyeli,Havranlı,Yeniceli,Kalkımlı,Çanlı,Bayramiçli,Bigalı ve Lapsekili yurtseverleri toplayarak Lapseki’ye geldi.26.Ocak.1920 gecesi toplanan kayıklarla boğazı geçerek Akbaş cephaneliğini bastı.Silahları ve cephaneleri kayıklarla ve İstanbul’dan görevlendirilen Bolayır romörkörü ile Lapseki’ye taşıdılar.Lapseki’den hayvanlara ve arabalara yüklenen silahlar Kuvayı Milliye’ye ulaştırmak için yola çıkarıldı.Durum ertesi sabah öğrenilince İstanbul hükümeti Ahmet Anzavur’u müdahale için görevlendirdi.İngilizler telaşa düşerek Bandırma’ya asker çıkardılar.Kendisi ise silahların bir an önce yerine varması için çalışmalara başladı.Silahlar Yenice’ye getirilerek bir cami içine depolandı.Ahmet Anzavur Biga’ya gelerek çalışmalarına başladı.Köprülü Hamdi Bey ile yanındaki arkadaşı Kani Bey ise o sıralar Biga çevresinde daha işlerini bitirmemişlerdi.17.Şubat.1920 tarihinde Biga’nın İnova köyü çevresinde Anzavur kuvvetleri tarafından yakalandı.Anzavur tarafından şehit edildi.Kani Bey’de şehit edildi.Cesetler Biga meydanında teşhir edildi.Daha sonra 14.Kolordu komutanı Yusuf İzzet Paşa tarafından naaşlar alınarak Biga’nın yakındaki tepede bulunun şehitliğe defnedildiler.Şehitlikte Çanakkale cephesinde yaralanıp Biga asker hastanesinde şehit olan askerler yatmaktadır.
Bu yıl Biga’nın en büyük mahallesi olan Hamdibey Mahallesi meydanına bir heykelini dikildi. Edremit Hamdibey Meydanında onu anma törenleri düzenlendi. Bir heykeli de Edremit’ te adını taşıyan meydandadır.Adına Edremit’te bir okul vardır.Kalkım’ın Naibli beldesi onun adını alarak Hamdibey’e dönmüştür.Atatürk’te yazdığı Nutuk’ta ondan söz eder ve yaptığı kahramanlığı över.Köprülü Hamdi Bey Edremit’in gururudur.Onu tüm gençlerimizin iyi tanıması gerekir.Ruhları şad olsun.Saygılarımla.