Burma’daki iç savaş, ortalama bir Rus tarafından çok az bilinir. Sadece uzmanlar ve amatör tarihçiler, evet, belki de “Rambo-4” filmini izleyen ve hatırlayanlar, aşağıda tartışılacak olan olaylar hakkında bir fikre sahiptir. Bu arada hepimiz için tarih Bu iç savaş, en çeşitli güçlerin çıkarlarının kesişme noktasında bulunan, belirli doğal kaynaklara sahip olan ve aynı zamanda siyasi ve sosyal istikrarla ayırt edilemeyen bir durumun kavrayabileceğinin bir örneğidir.
Yirminci yüzyılın ikinci yarısında, sözde sırasında “Soğuk savaş”, Çinhindi, askeri-politik faaliyet için önemli bir yer haline geldi. İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasından önce bile, Sovyetler Birliği'nin etkisi altında olan Avrupa güçlerinin Asya kolonilerinde komünist ve ulusal kurtuluş partileri ve hareketleri oluşmaya başladı. Güneydoğu Asya'da, Japon imparatorluk ordusu ile İngiliz, Avustralya, Amerikan birlikleri tarafından temsil edilen faşizm karşıtı koalisyon arasında kanlı bir çatışma karakterine sahip olan İkinci Dünya Savaşı'ndaki zafer, dünya çapında ulusal kurtuluş hareketlerinin konumlarının güçlendirilmesine yol açtı.
Doğal olarak, kazanan ruh hali Çinhindi’yi de etkiledi. Doğu kesiminde - Vietnam ve ardından Laos - ulusal kurtuluş hareketi nihayetinde komünistlerin zaferine, Amerikan askeri saldırganlığına, Amerikan birliklerine ve müttefiklerine karşı zaferine ve politik ve ekonomik seyrin belirli düzenlemeleriyle var olan sosyalist rejimlerin kurulmasıyla sona erdi. şimdiki zaman. Kamboçya "Polpotovsky deneyi" nde hayatta kaldı. Hiç kimsenin koloni statüsünde olmayan ve tarih boyunca devlet egemenliğini sürdüren Kraliyet Tayland, Amerika Birleşik Devletleri'nin sadık bir müttefiki oldu. Fakat Burma - en batı ve birçok yönden, Çin Yarımadası'nın en kapalı ülkesi - yıllarca, çeşitli güçlerin çıkar çatışması yeri haline geldi. Ülkenin topraklarında uzun bir iç savaşa neden olan, bazı merkezleri şu ana kadar elenmemiş.
1989'ten bu yana ülke, dışında popüler olan "Burma" ismini bıraktı ve son yirmi beş yıldır "Myanmar" olarak adlandırıldı. Ancak okurlarımızın rahatlığı için bu yazıda eski ve olağan adını kullanacağız. Savaş sonrası bağımsızlığının (İngiliz sömürgecilerinden) var olduğu yıllar, birbirini izleyen otoriter rejimlerin ve sürekli iç savaşın hükümeti yıllarıdır.
Birkaç düzine ülkenin ve kabile grubunun temsilcileri bu nispeten büyük eyalette (55 milyonda) yaşıyor. Ortalama Avrupalı veya Amerikalı için, hepsi “tek bir kişide” olmasına rağmen, aslında aralarında dilde, dinde, kültür ve yönetim özelliklerinde çok ciddi farklılıklar var. 1885'ten 1945'e veda Burma İngiliz tahtının kontrolü altında olan İngiliz siyasetçiler, ülkenin sayısız etnik grubunun çelişkileri arasında manevra yapmayı ve oldukça uygulanabilir bir yönetim sistemi kurmayı başardılar. 1942-1945’da Japonların Burma işgali ve daha sonra İngiliz koruyucusundan kurtarılması, önceki suçların ağırlaştırılmasını gerektirdi.
Savaş sonrası Burma, tarihine federal bir devlet olarak başladı - ağırlıklı olarak Burma (Myanmar) ve yedi ulusal devletin (Shan, Chin, Mon, Kaya, Karen, Kachin ve Arakan) yaşadığı yedi vilayeti içeren Burma Birliği. Doğal olarak, devletin bağımsız varlığının ilk günlerinden itibaren, içindeki siyasi durum istikrarsızlaştı. Katalizör, ayrılan İngiliz sömürgecilerin, ulusal azınlıkların yoğun olarak doldurduğu birkaç bölgeye devlet bağımsızlığı verme sözü verdi - Shan, Karen ve Kaya. Diğer devletlerin milletleri de birbirleriyle bağlantılıydı ve aynı zamanda Burma Burma'da ulusal haklarının ve çıkarlarının büyük ölçüde etkileneceği kendilerine de görünüyordu.
Savaş sonrası Burma'nın merkezi gücü, Anti-Faşist Halk Özgürlüğü Birliği'nden (bundan sonra - ALNS) “ulusal” sosyalistler tarafından temsil edildi. Savaş öncesi ulusal kurtuluş partileri ve toplumlarının (“Dobama Asiyon” ve diğerleri) geleneklerini miras alan bu örgüt, Marksist-Leninist kavramı yinelemeyen, ancak kendi ekonomik, sosyal ve politik yaşamını biçimlendirme modelini sunan “Birmanya sosyalizm” ilkelerine dayanıyordu. ülke.
ALNS'nin ilk lideri 1947 yılında teröristler tarafından öldürülen efsanevi Birmanya devrimcisi Aung San'dı ve Igor Mozheiko'nun “Olağanüstü İnsanların Yaşamı” dizisinde yayınlanan ve biyografiyle ilgili tanınmış bir Rus okuyucusu. On bir yıl boyunca, ALNS (1947'ten 1958'e kadar), Sovyetler Birliği ile olan arkadaşlığı sayesinde ortalama Rusça konuşan yaşlı adam tarafından iyi tanınan birkaç Burmalı politikacıdan biri olan U Nu tarafından yönetildi.
Kendisini iktidara getirdikten sonra, U Nu hükümeti Burma'nın müreffeh bir sosyalist ülkeye aşamalı olarak dönüşmesini hedefleyen bir ekonomik reform başlattı. Bununla birlikte, bu zamana kadar ülkedeki sosyal durum önemli ölçüde bozulmuştu; bu, Hindu kullanıcılarının avcı eylemlerinden dolayı Burma köylülerinin yoksullaşması da dahil olmak üzere suçlanacaktı. Ülkenin alt kısmındaki fakir köylüler arasında, daha radikal bir eylem programı sunan Burma Komünist Partisi, önemli bir etki kazandı. Zaten 1948 yılında, ülkenin bağımsızlığının ilan edilmesinden kısa bir süre sonra, hükümet güçleri ile Burma Komünist Partisi'nin silahlı çıkarmaları arasında çatışmalar başladı.
Bu zamana kadar Burma Komünist Partisi'nin iki kısma ayrıldığını belirtmek gerekir - sadece “Beyaz Bayrak” olarak da adlandırılan Komünist Parti ve Kızıl Bayrak Komünist Partisi. Bunların ikincisi daha radikal ve işgal edilemez konumlar olarak kabul edildi, ancak Burma makamları ile silahlı çatışmada Burma Komünist Partisi'nin her iki hizipinin de askeri oluşumlarına katıldı. Ülkenin batısındaki, Arakan eyaletinde ve Aşağı Burma'da yerleşik olan Troçkizmin muhalifleri tarafından suçlanan "Kızıl Bayrak" ın ve ardından devletin kuzey ve doğu eyaletlerinin Maoizm'e tekrar dönen Beyaz Bayrak etkinliğinin arenası haline geldiği ortaya çıktı.
Sovyetler Birliği ve uluslararası komünist hareketin sosyalistlerle komünistler arasındaki savaşı önlemeye yönelik tüm çabalarına rağmen, gittikçe daha şiddetli hale geliyordu. Bir kısmı Çin'e giden komünist hareketin bölünmesiyle önemli bir rol oynadı. Bariz nedenlerden dolayı, Güneydoğu Asya'da, Maoizm doktrinini benimseyen Çin Komünist Partisinin pozisyonları çok güçlü oldu. Tam da, Çin yanlısı oryantasyon nedeniyle Sovyetler Birliği'nin Burma Komünist Partisi'ne, Vietnam Komünistlerinin aldığı desteği sağlamadığı yönündeydi.
Komünistlerin iç savaştaki ilk başarısı büyük ölçüde Aşağı Burma’nın köylü nüfusu arasında gördükleri destekten kaynaklanıyordu. Köylüleri toprakla donatmaya ve Hintli tefecilerin sömürüsünün üstesinden gelmeye söz veren Komünistler, yalnızca kırsal nüfusun değil, aynı zamanda bütün gruplarda terkeden ve isyancılara giden birçok askerin de hükümet güçlerine seferber olma semptomunu çekti.
Ve yine de, 1950’lerin ortasıyla, komünistlerin faaliyetleri, büyük ölçüde örgütsel kargaşalar ve komünist liderlerin ülkedeki silahlı çatışmanın diğer kilit aktörleriyle müzakere edememeleri nedeniyle, temelde yavaş yavaş azalmaya başladı. Ulusal devletlerde etnik oluşumlar.
1962’te, General Ne Win Burma’da iktidara geldi. Burma Bağımsızlık Ordusu'nun emektarı olan Japonya'da İkinci Dünya Savaşı'nda askeri eğitim aldı ve “takinlerin” (Burma'nın bağımsızlığı için savaşçıları) daha sonra birlikte çalıştıklarını söyledi. Takin’in Japon karşıtı pozisyonlara geçişinden, II. Dünya Savaşı’nın sona ermesinden ve bağımsızlık ilanından sonra, Ne Win, 1958’te Başbakan olarak atanıp 1062’te darbeye başlayana kadar, egemen Burma’nın silahlı kuvvetlerinde üst düzey pozisyonlarda bulundu.
U Nu gibi, Vina Not'un politik platformu sosyalist ilkelere dayanıyordu, ancak öncekilerin aksine, general onları hayata geçiremedi. Tüm Burma endüstrisi millileştirildi, tarım kooperatifleri kuruldu, muhalefet partileri yasaklandı. Ülkenin yeni lideri, komünist isyancılara karşı kararlı önlemler aldı. Komünist Parti’nin silahlı birimleri birkaç ciddi yenilgiye uğradı ve sonrasında ülkenin ulusal azınlıkların yaşadığı uzak kuzey bölgelerine çekilmek zorunda kaldılar ve klasik gerilla savaşına girdiler.
Önemli görevlerde bulunan Ne Win'den farklı olarak, ulusal kurtuluş hareketindeki eşi ve eski yoldaşı olan II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra Takin Tan Tun sağır muhalefetine girdi. Burma Komünist Partisi'ne (Beyaz Bayrak) başkanlık eden ve ormanda yirmi yıl geçiren kişi, ülkenin merkezi hükümetine karşı savaş operasyonlarına önderlik etti. İngiliz araştırmacı Martin Smith, Aung Sana’nın Burma’daki ulusal kurtuluş hareketinin lideri lideri olan Takina Tan Tuna’yı, yalnızca organizatör ve lider olarak değil aynı zamanda teorik bir işçi olarak da vurgulamasının ardından ikinci sırada çağırıyor.
Takin Tan Tun ve destekçileri, Sovyetler Birliği'ni ve BDTU'yu Ne-Win'in yarı sömürgeci milliyetçi rejimini desteklemekle suçlayarak uluslararası komünist harekette Çin hattını desteklediler. Doğal olarak, Maocu Komünist Partinin eylemleri, bir bütün olarak Burma ve Batı Çinhindi'ndeki etkisinin bir şefini edinen Çin'e faydalı oldu. Aynı zamanda, Komünist Partinin yeniden düzenlenmesi, “revizyonistlerin” partisini temizlemek için bir siyasi eğitim okulu oluşturulması ve kendi “kültürel devriminin” yürütülmesiyle birlikte Çin usulüyle başladı. Bu “kültürel devrim” sonucunda liderleri de ilgilendiren partide büyük çaplı temizlik yapıldı. Aynı zamanda, Maoist kuralına göre, ceza infazlarının sayısı arkadaşları ve hatta “parti hattının hainlerinin” oğullarını ya da kardeşlerini ölüm cezasına çarptırdı.
1968'te, Takin Tan Tun militanlarından biri tarafından öldürüldü. Yurt içi tasfiye ve hükümet güçlerinin devam eden operasyonları da PBC kapsamında önemli bir azalmaya yol açmıştır. Ciddi kayıplara uğrayan parti, faaliyetlerini ulusal azınlıkların yaşadığı alanlarda, özellikle de Wa bölgesinde yoğunlaştırmak zorunda kaldı.
Komünist Partinin ideolojik çizgisi Maoist olarak kaldı. 1978'te, yeni parti lideri Takin Ba Thein Tin, Sovyet politikasını emperyalist, Vietnam'ı ise hegemonik olarak tanımladı ve tamamen Kamboçyalı Khmer Rouge'u destekledi. Köylerin asi potansiyeline dayanan “halk savaşı”, yüzleşmenin şu anki aşamasında komünistlerin ana taktik çizgisi olarak görülüyordu.
Çin’in politik seyri serbestleştiği için, birçok uydu - Güneydoğu Asya Komünist Partileri - ülkelerindeki gerçek konumlarını kaybediyorlardı. 1980’lerde takip eden Birmanya Komünist Partisi’nin zayıflaması, büyük ölçüde Çin’in yardımının azalmasından kaynaklanıyordu, ancak aynı zamanda, Birmanya’daki etnik ve sosyal ilişkilerin özellikleri, askeri operasyonları liderlerle tüfekler ile birleştiren merkezi liderliğin ustalık politikasının anlaşılmaması gerekiyordu. ulusal azınlıklar.
Şu anda, Burma'daki komünist partizanlar daha önce kullandıkları en ufak bir etkiye sahip değiller ve kesinlikle uzak olmayan Filipinler'deki benzer düşünceli insanlarla ölçek olarak karşılaştırılamıyorlar. Bununla birlikte, Burma ve İngiliz medyasının raporlarına göre, eğer belli sosyal gerekçeler varsa, Burma Komünist Partisi, savaş faaliyetine devam edebilmektedir.
Bu nedenle, birkaç yıl boyunca merkezi hükümetin temel sorunlarından biri olan Burma’daki komünist isyanın Çin’in kıdemli ortağının kötümserleşmesiyle etkinliğini azalttığını görüyoruz. Bugün, Çin hükümeti, komşu ülkelerdeki radikal oluşumları desteklemek yerine ekonomik kaldıraç kullanma eğilimindedir. Sovyetler Birliği’ne gelince, Burma’da, net bir siyasi fiyasko yaşadı. Sovyet ideolojisinin genişlemesi de dahil olmak üzere, askeri rejim oldukça kapatıldı ve Komünist Partinin faaliyetlerini kontrol ederek onu etkileme kabiliyeti, Birliğin kendisini U Nu'nun sosyalist hükümetinin desteğine döndürdüğü için 1940'ların sonunda kaybedildi.
Amerikalılar ve İngilizler, Burma siyasetinde etnik azınlıkların milliyetçi hareketlerinin faaliyetlerini stratejik çıkarlarını yerine getirmek için kullanarak daha uzak görüşlü oyuncular olduğu ortaya çıktı. Ancak bu, bundan başka bir hikaye.
Ilya Polonsky