Koronavirüs
Yerleşik sakinlere Sağlık ve Refah Kurumu tarafından oluşturulan aşılama takvimine göre koronavirüs aşıları yapılacaktır. Ciddi korona hastalığında yaş en önemli risk faktörüdür. Bu nedenle bölgede oturan sakinlerin aşılanmasına yaşlanan kişilerden başlandı. Ayrıca altta yatan hastalık nedeniyle risk grubunda bulunan 70 yaşın altındakiler bununla birlikte 65-69 yaş arası sakinler için aşılama başlatıldı. Risk grupları aşılandıktan sonra, diğer yetişkin nüfus ve 16 yaş üzerindekiler aşılanacaktır.
Finlandiya'da kullanımda olan korona aşıları iki doz halinde uygulanacaktır. Aşılar 12 hafta arayla uygulanacaktır. Aşılama takvimini, aşıların Finlandiya ve Orta Finlandiya bölgesine nasıl ve ne şekilde teslimatının yapılacağı konusu etkileyecektir. Halk sağlığı hizmetleri aşıların 2021 sonbaharına kadar süreceğini tahmin etmektedir.
Koronavirüs aşısı, koronavirüs hastalığı (Covid-19) ve hastalığın ciddi formlarına karşı koruma sağlamaktadır.
Kapsamlı aşılama ile koronavirüsün halk arasında yayılması önlenebilir. Koronavirüs aşısı herkes için ücretsiz olarak sunulacaktır. Aşı olmak daima gönüllülük esasına dayanır.
Korona aşıları sadece randevu alınmak suretiyle yapılacaktır.
Sağlık hizmetleri 65 yaşın üzerindeki sakinleri arayarak onlara aşı randevusu hizmeti sundu. 70 yaş üzerindeki bir kişi telefonla aranmadıysa, 014 266 1472 numaralı telefonu arayarak aşı zamanını sorgulayabilir. 65-69 yaş arası bir kişiye 18.5 tarihi bitimine kadar telefon edilmediyse, kişi 014 266 1472 numaralı korona danışmanlığını arayabilir.
Jyväskylä Belediyesinin yaşlılar için evde bakım hizmeti alan müşterileri evde bakım ziyaretleri esnasında aşılanacaktır.
Temel sağlık sorunları nedeniyle, risk grubunda yer alan 70 yaş altındakilere randevu sisteminin açılması ile ilgili olarak SMS ile bildirildi veya bildirilecektir. Grup 1. risk grubuna dahil olan 16-17 yaşındakiler telefonla aranarak onlara aşı randevusu verilecektir. Risk grupları aşılandıktan sonra, diğer yetişkin nüfus için randevular açılacaktır. Aşı sadece randevu alınarak yapılabilir.
Risk grupları:
1. Grup Ağır seyreden koronavirüs hastalığına karşı oldukça yatkın bir hastalığı veya durumu olan kişiler.
• Organ nakli veya kök hücre nakli
• Aktif olarak kanser tedavisi gören
• Ağır bağışıklık sistemi bozukluğu
• Ağır kronik böbrek hastalığı
• Ağır kronik akciğer hastalığı
• Tip 2 Diyabetin ilaçla tedavisi
• Down sendromu (yetişkinler)
2. Grup Ağır seyreden koronavirüs hastalığına oldukça yatkın bir hastalığı veya durumu olan kişiler.
• Sürekli ilaç tedavisi gerektiren astım rahatsızlığı
• Kalp yetmezliği dahil ağır kalp hastalığı (ancak, yüksek tansiyon hastalığı değil)
• Felç veya nefes almayı zorlaştıran diğer nörolojik hastalık veya durum
• Otoimmün hastalıkta bağışıklık sistemini baskılayan/zayıflatan ilaç tedavisi
• Ağır kronik karaciğer hastalığı
• Tip 1 diyabet veya adrenal yetmezlik
• Orta ve ağır uyku apnesi (saatte 15’in üzerinde solunum durmaları)
• Psikotik hastalık
• Vücut kitle indeksinin en az 40 olması halinde görülen ileri derecede obezite
Aşılama yeri randevu alınırken kararlaştırılacaktır. Yerler şunlardır:
• Vesangantie 24 adresinde 2. katta bulunan Killer yarış pisti tribün binası, asansör yoktur.
• Syöttäjänkatu 10 adresinde bulunan Kuokkala Sağlık Merkezi Tesisleri, mekana engelsiz erişim vardır.
• Hankasalmi Sağlık İstasyonu
• Korpilahti Sağlık İstasyonu ve
• Uurainen Sağlık İstasyonu
Aşı uygulama noktalarında işlem yapmak güvenlidir - aşı uygulama nok-tasına geldiğinizde şunları unutmayın:
• Ateş, öksürük, boğaz ağrısı, nefes darlığı, kas ağrıları veya keyifsizlik gibi koronavirüs hastalığına uygun semptomlarınız varsa, aşı olmaya gelmeyin.
• Aşı olmak için zamanında gelin.
• Maske veya yüz koruyucu siperliği takın.
• El hijyenine dikkat edin.
• Kimliğinizi kanıtlayan bir kimlik kartını yanınızda bulundurun.
• Diğerlerinden iki metreden fazla uzakta durun.
• Aşı sonrası en az 15 dakika süreyle bekleyin.
Koronavirüs hastalığı geçirdiyseniz, semptomların başlamasından sadece 3 ay sonra veya enfeksiyon teşhisi konulduktan sonra aşı yaptırmanızı öneririz.
Aşıların güvenliği
Koronavirüs aşıları, diğer tıbbi ürünlerle aynı kalite, güvenlik ve etkinlik kriterleri kullanılarak değerlendirildi ve aşıların güvenliği sürekli olarak izlenmektedir. Tüm aşılarda olduğu gibi korona aşılaması sonrasında yan etkiler görülebilir. Aşı reaksiyonlarının çoğu hafif ve geçicidir. Enjeksiyon yerinde kızarıklık, şişme ve ısı artışı olabilir. Aşıdan sonra daha seyrek olarak kısa süreli ateşin yanı sıra uzuv ve baş ağrıları görülebilir. Belirtiler ateş düşürücü ve steroidal olmayan anti-enflamatuar ilaçlar (NSAII) ile tedavi edilebilir. Aşı reaksiyonları ikinci dozdan sonra daha yaygındır.
Nadir durumlarda aşılar ciddi alerjik reaksiyonlara da neden olabilir. Bu nedenle, aşılama yerlerinde tedavi için gerekli tedbirler alınmıştır. Dünya çapında korona aşıların bu tür bazı reaksiyonlara neden olduğu bildirilmiştir.
Kullanılan aşılar
Şimdilik AB bölgesinde üç koronavirüs aşısı için satış izni onaylandı:
• Pfizer ve BioNTech tarafından geliştirilen koronavirüs aşısı
• Moderna tarafından geliştirilen koronavirüs aşısı
• AstraZeneca tarafından geliştirilen koronavirüs aşısının (65 yaş ve üstü kişilerde kullanılması)
Aşı yaptırdıktan sonra da maske takma ve güvenli mesafeye özen gös-terilmelidir.
Aşı yaptırdıktan sonrada güvenli mesafeye, maske takmaya ve bunun yanı sıra el hijyeni, öksürme/hapşırma gibi görgü kurallarına özen gösterilmelidir. Aşılardan sonra bütün Finlandiya düzeyinde hastalığa karşı korunma sağlanması ve salgının önüne geçilmesinden önce birkaç ay daha zamana ihtiyaç olacaktır.
Koronavirüs belirtileriniz varsa, test yaptırmak için başvuruda bulunun ve sağlık hizmetlerinin size vereceği talimatlara uyun.
Ek bilgiler:
Korona Aşı Danışma Hattı
• e-posta yoluyla email@example.com
• 014 266 1472 numaralı telefondan
Jyväskylä Belediyesi’nin korona aşısı sayfası: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona
Information about coronavirus and vaccines in different languages https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/muutkielet
Jyväskylä belediyesi korona sayfası: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona
Information on the Coronavirus in Jyväskylä in English https://www.jyvaskyla.fi/en/health-care-and-social-services/healthcare-services/information-coronavirus-jyvaskyla
Güncel bilgilere Finnish Institute of Health and Welfare (Sağlık ve Refah Kurumu, Terveyden ja hyvinvoinnin laitos THL) - İngilizce sayfalarından ulaşabilirsiniz: https://thl.fi/en/web/infectious-diseases-and-vaccinations/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates
Fin hükümetinin koronavirüs ile ilgili kararları hakkında İngilizce bilgiler https://valtioneuvosto.fi/en/information-on-coronavirus
Jyväskylä’de uygulanan korona tavsiyeleri ve kısıtlamaları kaldırılacaktır.
Jyväskylä’de uygulanan korona tavsiyeleri ve kısıtlamaları kaldırılacaktır. Birbirimizle tekrar buluşabilir, formda kalmak için egzersiz yapabilir, etkinliklere katılabilir veya kütüphaneleri ziyaret edebiliriz. Maske takmaya devam edin, ellerinizi yıkayın ve güvenli mesafeyi koruyun. Belirtileriniz hafif olsa dahi korona testine gidin. Koronayı birlikte yenelim ve sıranız geldiğinde aşı yaptırın.
Enfeksiyonları önleyin
- Ellerinizi en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkayın. Ellerinizi temiz bir kağıt havlu ile kurulayın. Ayrıca, el dezenfektanı kullanabilirsiniz.
- Ellerinizi iyice yıkamadığınız sürece gözlerinize, burnunuza veya ağzınıza dokunmayın.
- Hapşırır veya öksürürseniz, ağzınızı ve burnunuzu bir mendil ile kapatın ve mendili çöpe atın. Mendiliniz yoksa, dirsek içine öksürünüz, elinize öksürmekten kaçının.
- Diğer insanlarla aranızda en az 2 metre mesafe bırakınız.
- Eve misafir kabul etmeyin, kendiniz de misafirliğe gitmeyin.
- Eğer hastaysanız, evinizde kalın.
- Toplu taşıma araçlarında veya korona testine giderken, diğer kişilerle aranızda yeterince güvenli mesafeyi koruyamazsınız bir yüz maskesi takın.
Koronavirüs belirtileri
Koronavirüsün (COVID-19) neden olduğu hastalığın belirtileri şunları içermektedir: ateş, öksürük, nefes darlığı, yorgunluk, mide bulantısı, ishal, koku veya tatma alma duyusu bozuklukları.
Hastalık özellikle yaşlılar için ve örneğin; akciğer ve kalp hastalıkları gibi diğer hastalıkları olan kişiler için tehlikeli olabilir.
Hastalık belirtileriniz varsa, korona danışma hattı ile iletişime geçin.
Kendinizde hafif hastalık belirtileri hissediyorsanız, sağlık hizmetleri korona telefon hattını arayın. Tel: 014 266 0133. Pazartesiden cumaya saat 8 - 16, cumartesi ve pazar saat 9- 15 saatleri arası.
- Diğer zamanlarda 116 117 nöbetçi yardım numarasını arayın.
- Tercümana ihtiyacınız varsa, telefonda söyleyin.
- İşitme engellilerin randevu hizmeti ve test sonucunun bildirilmesi SMS ile 050303 7722 numaralı telefondan sağlanmaktadır.
Omaolo sayfası üzerinden belirtilerinizi değerlendirmeye yönelik anketi (Fince, İsveççe veya İngilizce) olarak doldurabilirsiniz. Çocuk söz konusu olduğunda, sağlık hizmetleri korona danışma hattını telefonla arayın (Tel: 014 266 0133). Omaolo internet sayfasından belirtilerin değerlendirilmesi yoluyla tahlil numunesi alınması için çevrimiçi randevu alabilirsiniz.
Sağlık hizmetleri personeli, tahlil numunesi almanın gerekli olup olmadığını telefonda değerlendirecektir. Telefonda size ne yapmanız gerektiği, ne zaman ve nereye tahlil numunesi vermek için gelebileceğiniz ile ilgili talimatlar hakkında bilgi verilecektir.
Korona test sonucu negatif ise SMS ile pozitif ise telefonla aranarak bildirilecektir
Korona testi yaptırdıysanız, tahlil numunesi alma işlemi ve sonucun açıklanmasına kadar evde kalın. Evinizin dışındaki kişilerle temasta bulunmaktan kaçının.
Korona testi negatif çıkarsa ve yaygın bir grip durumu söz konusu olursa, evde istirahat ederek başkalarına bulaştırmayın.
Korona testiniz (COVID-19) pozitifse, evde kalarak bir hemşirenin sizi aramasını bekleyin. Hemşire tarafından verilen talimatlara uyun.
Eğer hasta iseniz, markete gitmeyin.
Hastaysanız, markete veya eczaneye gitmeyin, sadece akrabalarınızdan veya
komşularınızdan yardım isteyin. Gıda marketleri ve eczanelerin ev adresine teslimat hizmeti vardır. Genede yardım almazsanız, aşağıdaki telefon numaralarına başvurunuz.
- Jyväskylä’da yaşayanlar:
- Yetişkinler Sosyal Hizmetleri (aikuissosiaalityö), mesai saatlerinde. Tel: 014 266 9664
- Yaşlılara OIVA Merkezi (OIVA-keskus) tarafından yardım edilmektedir. Tel: 014 266 180
- Erken destek hizmeti rehberliği, çocuklu ailelerin acil ihtiyaçlarında yardımcı olur. Pazartesi - persembe saat 9–14. Tel: 014 266 3501
- Aile danışmanlığı (perheneuvola) yardım. Pazartesi - cuma saat 8–15.30. Tel. 014 266 3590
- Hankasalmi’de oturanlar: Pazartesi'den Cuma'ya kadar 8-16 saatleri arasında 014 267 1490 telefon numarasından
- Uurainen’de oturanlar: Pazartesi'den Cuma'ya kadar 8-16 saatleri arasında 040 772 8543 telefon numarasından
Diğer zamanlarda, Jyväskylä, Hankasalmi ve Uurainen’de oturanlar acil sosyal servis aracılığıyla da Tel: 014 266 0149’den yardım alabilirler.
Yüz maskesi takın
12 yaş üzerindeki Jyväskylä sakinlerinin yüz maskesi takmaları önerildi.
Başkaları ile yeterince güvenli mesafeyi koruyamazsanız, örneğin;
- marketler, kütüphaneler, gençlik merkezleri, kiliseler, tiyatrolar veya konser salonları gibi halka açık iç mekanlarda
- halka açık etkinliklerde, açık hava turnuvalarında ve yakın temastan kaçınamayacağınız etkinliklerde
- Ortaöğretim ve Yükseköğretim Okullarında
- Toplu taşıma araçlarında
- Koronavirüs testi tahlil numunesi vermeye giderken
- Finlandiya’ya riskli bölgeden geldiğinizde maske takın.
Solunumunuzu aşırı derecede zorlaştırıyorsa veya maskeyi kullanmanızı engelleyen başka sağlık nedenleriniz varsa maskeyi kullanmayın.
Yüz maskesi dağıtım noktaları
Jyväskylä Belediyesi düşük gelirli sakinlerine yüz maskeleri dağıtmaktadır. Aksi takdirde, sakinler maskeleri kendileri alırlar. 12 yaş üzerinde olanlar için maske kullanımı önerilmektedir.
Maskeler aşağıdaki noktalarda dağıtılmaktadır:
- Hannikaisenkatu sosiaaliasema/sosyal hizmetler ofisi Hannikaisenkatu 37, pazartesiden cumaya 10-14 saatleri arasında açıktır.
- Kotoutumispalvelut/ Entegrasyon hizmetleri, Väinönkatu 1, Pazartesiden Cumaya 10-13 saatleri arasında
- Sağlık istasyonları:
- Kyllö, Palokka ja Sampoharju Salı ve Perşembe günleri 12-16 saatleri arasında
- Korpilahti, Säynätsalo ja Tikkakoski Salı ve Perşembe günleri 14-16 saatleri arasında
- Huhtasuo kylätoimisto/Köy ofisi, Nevakatu 1, Pazartesiden Perşembeye 9 - 15 ve Cuma günleri 9 - 13 saatleri arasında
- Kansalaistoiminnankeskus Mataran aula/Gloria, Matarankatu 6 A, Pazartesiden Perşembeye 9 - 16, Cuma günleri 9- 14 saatleri arasında.
Karantina veya tecrit altında iseniz
Hemşireden kendi dilinizde karantina ile ilgili talimatları isteyin. Talimatlara uymanız önemlidir. Daha fazla bilgi için karantina sayfasından: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/karanteeni
Sıranız geldiğinde aşınızı olunuz.
Telefonunuza Koronavilkku-uygulamasını indiriniz.
Koronavilkku, koronavirüse maruz kaldığınızda durumu değerlendirme yaparak bildiren bir uygulamadır. Koronavilkku uygulamasını https://koronavilkku.fi/ adresinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz.
Daha fazla bilgi için
Jyväskylä belediyesi korona sayfası: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona
Information on the Coronavirus in Jyväskylä in English
https://www.jyvaskyla.fi/en/health-care-and-social-services/healthcare-services/information-coronavirus-jyvaskyla
Information on the Coronavirus in Jyväskylä – other languages https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/muutkielet
Güncel bilgilere ilişkin İngilizce sayfalar: Finnish Institute of Health and Welfare (Terveyden ja hyvinvoinnin laitos THL): https://thl.fi/en/web/infectious-diseases-and-vaccinations/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates
Fin hükümetinin koronavirüs ile ilgili kararları hakkında İngilizce bilgiler https://valtioneuvosto.fi/en/information-on-coronavirus