Taganrog uzun süre işgal edildi
Besergenovka'ya yapılan baskın, Taganrog yeraltı savaşçılarının Nazi işgalcilerine ve onların suçlularına karşı umutsuz, kahramanca mücadelesinin bölümlerinden yalnızca biriydi. Rostov bölgesinde, aynı adı taşıyan Azak Denizi körfezinin kıyısında bulunan Taganrog şehri, bir liman ve nispeten büyük bir yerleşim yeri olarak stratejik öneme sahipti. Kızıl Ordu düşman kuvvetlerinin üstün askeri-teknik terimlerle yenilgi ve Taganrog yanı sıra diğer Sovyet şehirlerden, doğu çekildi zaman yaz 1941 yıl boyunca, "çekinceleri vardı seferber erkek binlerce gönüllülerle ön kademesi, gönderilen “Ancak memleketini savunmak için batıya gidip gitmeyeceğinden şüphe etme. Ancak, genel olarak, şehir, bombalama altında bile, kendi hayatını yaşamaya devam etti. İşletmeler işe yaradı, çocuklar okula gittiler, doktorlar ve öğretmenler, işçiler ve mühendisler görevlerini düzenli olarak yaptılar.
- işgal altındaki Taganrog sokaklarında Alman askerleri. arasında 1942
Eylül ayında 1941, Taganrog'da bir kuşatma durumu ilan edildi. Kafkasya'ya koşan Naziler, bu güzel güney kentine daha da yaklaştı. İşgalciler, Taganrog yakınlarındaki büyük bir köy olan Varenovka'ya girdikten sonra, komşu Rostov-on-Don'daki insan ve servetin tahliye edilmesinin yolu kesildi. Ekim 17 1941, dört saat süren şiddetli bir savaştan sonra, Wehrmacht birlikleri, Kızıl Ordu Savaşçı Alayı tarafından düzenlenen savunma pozisyonlarından geçti ve şehre girdi. Taganrog'un merkezi, rahat küçük binaları ve yeşil sokakları ile işgalcilerin elindeydi. Körfezden ayrılan Naziler, büyük gemilerin Taganrog limanından ayrılmasını kapsayan tekne bölümüne topçu ateşi açtı. Yüzlerce Sovyet denizcisi öldü. Nazi Taganrog'u işgal etmeye başladı. Taganrog Rumen ordu birimlerinde dörde ayrılmış Alman birimlere ek olarak, hainler ve ceza ve marjinal ayaktakımı her türlü işe de Rus yardımcı polisin bir parçası olarak, Naziler ile ittifak vardı.
Diğer Sovyet şehirlerinde ve Nazilerin gücüne giren köylerde olduğu gibi işgalcilerin sivil nüfusa karşı acımasızlıkları Taganrog'da başladı. Her şeyden önce, Nazi uygulayıcıları "Yahudi ve Çingene sorununu" çözmeye başladılar. Eğer Ekim 1941 Rostov-on-Don Naziler bir hafta uzatmak başardık ve bu nedenle sivil halka ve Sovyet vatandaşlarının taahhüt toplu katliam tam ölçekli imha organize etmek zaman yoktu Taganrog sadece 1942, şehrin yeniden işgali sırasında, işgalciler iyice güçlendirilmiş ve 1941 sonbaharında sivil nüfusu yok etmeye başladı.
Ekim 30 1941, Vladimirskaya Meydanı'ndaki (şimdi - Barış Meydanı) montaj noktalarından gelen Naziler, iki binden fazla Yahudi olan Taganrog'un yakınındaki Petrushino köyü yakınlarında bir ışın haline geldi. Buna karşılık, birkaç yüz Çingene'den oluşan bir sütun, kırsal alandan aynı yüzeye sürüldü. Taşrada sivillerin kitlesel bir imhası düzenlendi ve ardından buna “Ölümün Tabanı” adı verildi. Taganrog ve çevresinin barışçıl sakinlerinin imhasının doğrudan organizasyonu, SS Kurt Kristman başkanlığındaki SS 10 komuta ekibine verildi. 1942’te, bu özel bölge emri Zmievskaya Gully’deki Rostov-na-Don’taki binlerce Sovyet vatandaşını imha edecek. Çok uzak olmayan Taganrog'dan, Sonder Komutanı ekibine atanan yardımcı polis savaşçıları, makineli tüfeklerle bir Çingene kollektif çiftliğini vurdu. Kadınlar, çocuklar, yaşlı insanlar - hepsi öldü ve Naziler kusursuz bir katliamdan sonra evleri ve toplu çiftlik yerlerini yaktılar.
Almanların Kızıl Ordu’yu iki kez ve iki kez götürdüğü komşu Rostov-on-Don’un aksine, Taganrog neredeyse iki yıl işgalcilerin egemenliği altında yaşadı. Bütün bunlar kentte uzun süredir Nazi işgalcilerine en azından bir miktar zarar vermeye çalışan cesur yeraltı işçilerinin faaliyetlerini durdurmadı. Yeraltı işçileri Alman askeri birimlerine ve yerel polise karşı sabotaj gerçekleştirdi, ulaştırma altyapısını tahrip etti, Alman silah ve mühimmatlı depoları havaya uçurdu. Böylece, 19 Kasım Taganrog merkezinde 1941 kırıcı bir patlama sesi çıkardı. Büyük Ekim Sosyalist Devriminin yıldönümünü kutlayan, işçi komutanlığının ofisinin bulunduğu üç katlı evi baltalayan yeraltı işçileriydi. 147 Nazileri öldürdü - askeri, jandarmalar, askeri ve sivil yöneticiler. Buna karşılık, Nazi işgal makamları, kentin barışçıl nüfusuna karşı her türlü baskı tehdidinde bulunduğu komutan Taganrog tarafından temyizde bulundu.
Taganrog yeraltı yarattı, Almanlar, Komünistler ve Komsomol üyeleri tarafından ele geçirilen diğer şehirlerde olduğu gibi. Şehrin Taitler'de işletilen merkezi liderliği olan güçlü bir yeraltı örgütü Hitler’in birlikleri tarafından ele geçirilmesinden iki ay sonra. Organizasyona, savaştan önce Matveyev-Kurgan bölgesel yürütme komitesi sekreteri olan Vasily Ilyich Afonov (1910-1943) başkanlık etti. yürütme kurulu sekreteri, şehir ortamında faaliyet gösteren gizli bir organizasyon oluşturmak için daha kolaydı Taganrog, gelmek için başka seçeneği yoktu bu yüzden Matveyev-Kurgan bölgesinde, Afonov kendi partizan bir grup oluşturmak için çalıştı, ama onun dağıtım tüm kuruluş ve maddi kaynakları olmasaydı . Yeraltı komiseri, Taganrog Komsomol belediye komitesi sekreteri görevini görevden önce yapan Semyon (Nikolai) Morozov'du.
Yoldaş Morozov - yeraltı demir çubuk
Taganrog yeraltının gerçek bir “ruhu” olan Semen Grigorievich Morozov, Taganrog'da 12 yılının Eylül 1914'inde doğdu. Kök Taganrozets, bir demiryolunun oğluydu, ancak yedi yıllık planın bitiminden sonra pedagojik faaliyet yolunu seçti. 2 okul numarasındaki genç doğa bilimci istasyonunda çalıştı, 16 okul numarasının kıdemli lideriydi. 1938 Sn Morozov yılında Rostov-on-Don yüksek komünist tarımsal okuldan mezun ve bazı seferinde Üst İlçesi, Rostov Bölgesinde Komsomol bölge komitesinin ajitasyon ve propaganda dairesi başkanı geçirdi. Buna paralel olarak, Komsomol sekreteri yerel bir okulda coğrafyada bir ders verdi. 1939'te Bay Morozov, Öncü Sarayı ve Okul Çocukları'nda müdür yardımcısı olarak çalıştığı Taganrog'a geri döndü. Buna paralel olarak, Taganrog Öğretmen Eğitim Enstitüsü'nde okuyan Morozov, Komsomol şehir komitesinin ajitasyon ve propaganda bölümüne başkanlık etti.
Yirmi yedi yaşındaki Morozov, aralarında otoriteye sahip olduğu genç Taganrozlularla ortak bir dil bulmak daha kolaydı. II. Dünya Savaşı başladıktan sonra, takma adı "Nikolai" altında ün kazanan Semyon Morozov, Komsomol Taganrog şehir komitesinin ilk sekreteri seçildi. Şehirde kaldı, yasadışı duruma gitti ve Taganrog'un eteklerinde bir sığınağa yerleşti. Parti bölgesel komitesinin ilk başta Morozov'u yeraltının başına koymak istemediği dikkat çekici. Hayır, güvendiler ve hatta çok güvendiler Semyon Grigorievich, ama Taganrog'da halka açık, tanınmış bir insandı. Sosyal aktivitelere katıldığı genç yaştan itibaren öncü bir liderdi, Komsomol sekreteri Komsomol organizatörü. Morozova, neredeyse tüm Taganrog gençliğini ve çok sayıda üst düzey Taganrozlu sakinini tanıyordu. Bu nedenle Morozov'u yeraltını yönlendirmek için terk etmek, aslında yüzünü bütün şehri tanıyan bir kişinin yerine koymak anlamına geliyordu. Ancak, sonunda, Taganrog yeraltının komiseri olan Morozov'du - belki de daha uygun bir aday bulamadılar. Morozov, ideolojik, ahlaki nitelikleri, korkusuzluğu ile kazandı. Ve son ama en az değil, - Morozov gençler arasında yaygın bağlantıları var, şehir Komsomol aktivistler yani bunlardan biri biliyordu ve kolayca şehirde anti-faşist direnişin geniş bir ağ oluşturmak biliyordu.
Morozov son öğrencilerini kuruma aldı - savaştan birkaç yıl önce bir Öncü lideri olarak çalıştı. Şimdi onu lider olarak hatırlayan öncüler büyüdü ve 17-18 çağındaki genç erkekler ve kadınlar haline geldi. 1941'un sonunda, Morozov şehri, iki yüzden fazla genç sakin tarafından yemin edilen Taganrog yeraltı işçileri örgütünü bir araya getirmeyi başardı. Yemin, “Sovyet hükümetinin savaşçılarının Alman işgalcilere karşı saflarına katılırken, bana verilen görevlerin yerine getirilmesinde cesur ve korkusuz olacağına yemin ederim; Ben uyanık olacağım ve konuşkan olmayacağım; Bana verilen talimat ve emirleri kayıtsız şartsız yerine getireceğim. Bu yemin etmemi istersem evrensel bir horlama ve ölüm olabilir. ” Yeraltı ayrılan en korkusuz eylemcilerin arasında - Yuri çok uzakta bulunan Pazon Anatoly Nazarenko, Loew Kostikov Nikolay Kuznetsov, Peter ve kız kardeşi Turubara Cennet ve Val Ala Varfolomeeva, Raya Valya Khlopova Nonna Trofimova Anastasia Vozyka Nina Zhdanova Eugene Sharov düşer.
Taganrog Askeri Tarih Müzesi Araştırmacısı Valentina Ivanovna Ratnik, basına verdiği röportajda “temeli, hücreleri, bugünün tüm bu kavramlarını” vurguladı. Sonra hiçbir şey yoktu. Ardından Morozov, Komsomol ve öncü çalışmalarından iyi tanıdığı iki ya da üç kişiyle tanıştı. Bunlar caddeden gelen ilk insanlar değildi ... Morozov Kostikov'u iyi tanıyordu. Turubarovs'u iyi tanıyordu. Bunlar, kentsel gençliğin liderleri olan kentsel Komsomol'ün çekirdeğini oluşturan adamlardı. Daha sonra Komsomol bütün sınıflarına geldi. Sonra Komsomol katılmak nedenle bazı askeri-yurtsever çalışmalarında, sınıflarında, kendi okullarında ... Bu onuru en iyi, dedikleri gibi, olmuş olanlar, savaştan önce gayri lideri layık, şeref büyük oldu. Araştırmacı Taganrog tarihsel ve edebi müze Valentina Savaşçısı // http://fire-of-war.ru ile söyleşi - onları hatırlamak Labutina J. Will Vatan değinildiği şekilde Ve tabii ki, Morozov (" onları iyi biliyordu.? /podpolie/p0753.htm).
Yeraltı silahsız başladı
Savaş yollarının başında, Taganrog yeraltında gerekli teçhizatın bulunmaması dikkat çekicidir. veya оружияradyo istasyonu yoktu, sokak lambası yoktu, hatta kol saati bile yoktu. Radyo kendilerini topladı. Örgütün ilk askeri silahı, Morozov'un kişisel olarak Nazilerin kamyonundan çektiği, askerlerin dikkatinin dağıldığı andan yararlanarak bir parabellumdu. Örgütün yetişkin yapısı temel olarak öğretmenler ve gençler tarafından temsil edildi - lise öğrencileri tarafından. Morozov’un organizasyonu, özerk bir şekilde işletilen, ancak Taganrog yeraltındaki merkezleriyle sürekli temas halinde olan 27 gruplarını birleştirdi. Toplam yeraltı örgütü sayısı 500-600 kişiye ulaştı. Gruplardan biri bir fizik öğretmeni V.I. Sharolapov. Bağlı yeraltı karargahı, yalnızca 13 yaşında olan Louise Yost idi.
Balıkçılar evinde Turubarovyh'te grup toplantıları yapıldı. Sovyet yurtseverlerin bu harika ailesi, Ispolkomovsky şeridinde, 107'te bir evde yaşıyordu. Yaşlı Peter Kuzmich Turubarov'du (1918-1943). Onları fabrikada çalıştı. Tamirci olarak Dimitrov, zamanı geldiğinde, orduya, SSCB NKVD'nin sınır birliklerine gitti. Sovyet sınırındaki Alman saldırısı sırasında yargılandı ve ele geçirildi. Esaretten kaçmaya çalışırken, Peter Naziler tarafından ele geçirildi. Ancak ikinci kaçış girişimi yine de başarılı oldu - cesur sınır muhafızları zaten Alman işgalcilerin yetkisi altındaki Taganrog'a ulaşmayı başardı. Memleketinde Peter Turubarov derhal yeraltı örgütü mücadelesine katıldı. Silah toplama ve kışkırtıcı şişe hazırlama görevini üstlendiği bir gruba liderlik etti. Peter'in kız kardeşi Valentina Kuzminichna Turubarova'nın (1919-1943) davranışı daha az kahramanca değildi. Kardeşi gibi, savaştan önce fabrikada çalıştı. Dimitrova - tasarımcı. Tuubarov ailesinden en genç kız - on altı yaşındaki Raisa Kuzminichna Turubarova (1926-1943) de yeraltı örgütüne katıldı. Savaştan önce, 29 okulunda, milyonlarca Sovyet erkek ve kız çocuğu gibi - meslektaşları Komsomol'daydı. Yeraltı organizasyonunda Raya Turubarova birçok önemli görevi yerine getirdi.
Morozov'un yarattığı yeraltı örgütünün aktivistleri, mümkün olan tüm faaliyet alanlarında çalıştı. En önemli yön, düşmanın askeri ve sivil hedeflerine karşı sabotaj yapmaktı. Taganrog'un işgali sırasında, yeraltı işçileri, 68'in “don adamları”, bir zamanlar Wehrmacht askeri sahasını ve personel iletişimini engelledi. Alman sitelerinde çok sayıda kundaklama ve patlama yapıldı. Bu yüzden, Aralık ayında, 1941, Gidropress tesisinde, yeraltı işçileri, kırk araba ve yolcuların motosikletleriyle bir garaj yaktı. Liman depoları ateşe verildi, komutanın ofisi havaya uçuruldu. Haziran ayında, yeraltı savaşçılarının 1942'i Nazilerin askeri birliğini taşıyan bir trenin enkazını düzenledi. İşgal güçlerinin birkaç düzinesi asker ve subayı öldürüldü. "Taganrog" istasyonunda iki kez mühimmat baltalandı. Aralık ayında, Mayakovka köyündeki Nazi garnizonu bir yeraltı savaşçısı tarafından yarıda kesildi. Baskın sırasında dört makineli tüfek ele geçirildi ve büyük bir Sovyet savaş esiri grubu serbest bırakıldı. Besergenovka'ya Yılbaşı Gecesi 1942'e yapılan saldırı hakkında, daha önce yukarıda bahsetmiştik.
Yerden K. Athonov makineyi devre dışı bıraktı, hasarlı ve başarısız düşmanın yardımı ile tanklar. Başka bir tesiste, yeraltı işçileri düzinelerce otomobilin motorlarını nitrik asitle ıslatıp motorlu taşıtları devre dışı bıraktı. Yeraltı işçileri bir demiryolu deposunda çalışıyordu. Ancak depo çalışmalarını kontrol eden Hitlerit subayı, genç adamların - işçilerin aks kutularına kum döktüğünden şüphelendi. Nazi yeraltında gözaltına almaya çalıştı, ancak adamlar kafatasını balyozla kesti ve cesedi motorun ateş kutusundaki yaktı. Yeraltı hava kılavuzları olarak da çalıştı - el fenerleri yardımıyla Sovyet uçaklarına ve авиация iyi hava saldırıları ile üç kez düşman mühimmat depolarını yok etti.
Altyapıya ve düşmanın askeri birliklerine karşı sabotajın yanı sıra, şehir nüfusu ve savaş esirleri arasında ajitasyon ve propaganda da önemli bir faaliyetti. Her şeyden önce, geçici ve kısa sürede Sovyet ordusunun kentinde Nazilerin gelişi işgalcilere arasında doğrudan silahlı çatışma daha az önemli görünüyordu Taganrog gelen faşistleri mağlup ve Sovyet gücü geri ki, o zaman Sovyet kol, zaferi insanların inancını kaydeder. Neredeyse Taganrog işgalinin başlangıcından itibaren, bir yeraltı örgütünün merkezi broşürler üretmeye ve dağıtmaya başladı. Daha sonra, yeraltı gazetesi "Sevgili Anavatan'dan Vesti" ortaya çıktı. Yeraltı işçilerinin ev yapımı bir radyo alıcısı bulunduğundan, Sovinformburo raporlarını alma ve daha sonra onları yazdırdıktan sonra Taganrog sakinleri arasında dağıtma fırsatını buldular. 4 Mart 1942 “Molot” gazetesinde Taganrog yeraltı savaşçılarından bir mektup basıldı. Adı “Silah bırakmayacağız! (Taganrog şehrinin gençliğinin düşmanı arkasından bir mektup) ". Temyiz, “Kızıl Ordu'nun saflarında olan sevgili babalar ve kardeşler! Size sıcak, savaşçı selamlar ve silah bırakmayacağımız haberleri gönderiyoruz ve faşistlerin hiçbir vahşeti, nefret dolu tecavüzcülere karşı zafere savaşma isteğimizi kırmayacak ”dedi. Faşist, Sovyet başkentinin yıkılışı hakkında yalan söyleyen yeraltı işçileri şöyle dedi: “Moskova zarar görmedi. Kremlin yıldızları hala yanıyor, ateşli ışıklarını geniş ve büyük Anavatanımızın her köşesine atıyor. ”
Yeraltı işçilerinin meşgul ve daha az belirgin, ancak antifaşist direniş organizasyonu için daha az önemli, iş. Bu yüzden, doktor Nina İvanovna Kozubko aktif olarak organizasyonda çalıştı. Almanların Almanya'ya çalacağı genç erkek ve kız çocuklarına hastalıklarla ilgili hayali sertifikalar verdi. Bu çok önemliydi, çünkü Almanlar, çoğu konsültasyon öncesi genç olan Taganrog'dan on beş bin kişiyi kaçırdı. Bu arada, şehirden gençlerin böyle çok sayıda hırsızlık saldırı başında Taganrog Almanlar maddi varlıklar ve kurtarılanlar gençler şehri terk koyamadık ile kaçış Rostov yolları ve trenler kesmeyi başardın gerçeği de dahil olmak üzere, mümkün olmuştur. Sonuç olarak, genç Sovyet vatandaşları kendilerini işgal altındaki Taganrog'da buldular ve Almanya'ya sürgün edilecek genç ve sağlıklı kölelere ihtiyaç duyan faşistler bundan hemen faydalandılar.
Onbeşinci okulun kahramanları - grup Tolstova
Morozov'un yeraltı örgütlenmesinden bağımsız olarak, bir grup genç Sovyet yurtsever, 15 No'lu ortaokuldan Komsomol üyelerini harekete geçirdi. Anatoly Tolstov, Vladimir Stukanov, Nikolai Simankov, Gennady Lyzlov, Viktor Kizryakov, Vladimir Chernyavsky, Vadim Lokhtin, Yuri Fisenko'dan oluşuyordu. Grubun gayrı resmi lideri Anatoly Tolstov'du. Komsomol'ün diğer üyelerinden farklı olarak, savaştan önce, kıdemli öğrencileri seçen savaş taburunda eğitildi. Tolya Tolstov arkadaşlarını ve tanıdıklarını topladı ve sonra yeraltı çalışmasına geçti. Gençler, cephane depoları, topçu bataryaları da dahil olmak üzere Alman ve Romen stratejik objelerinin yerini keşfediyorlardı. Tüm keşfedilen nesneler özel bir haritaya uygulandı. Komsomol üyeleri, tereddütlü bir Alman veya Romen askerinin silahlarını çalmak için her fırsatı kullanmaya çalıştı. Kamptan kaçan savaş esirleri genç yeraltı çalışanı Volodya Chernyavsky'nin evinde saklandı. Ardından, sahili çok iyi tanıyan bir balıkçı olan Volodya’nın babası, kaçan savaş esirlerini, Sovyet birliklerinin çoktan yerleştirildiği Taganrog Körfezi’nin diğer tarafına gönderdi. Bir Alman hastanesinde hemşire olarak çalışan Yuri Fisenko'nun annesi ve yengeci sayesinde, yeraltındaki genç insanlar ilaçları alıp savaş esirlerine götürdüler.
Ancak, 15 okulu olan bir grup öğrenci, Morozov örgütü olmadığı sürece yoktu. Bu, deneyim eksikliği ve hazırlıksızlıktan kaynaklanıyordu ve genç vatanseverlere karşı yaş-maksimizm sıkça oynadı. Aralık 1941'in başlarında, işgalden iki ay sonra Anatoly Tolstov ve Vladimir Stukanev tutuklandı. Ocak ayının başında, 1942 Viktor Kizyakov ve diğer okul çocuklarını vurdu. Nikolai Simankov şans eseri "uykuya daldı". Avludaki evin tavan arasında çalınan silahları tuttu. Orada bir Alman makineli tüfek yanlışlıkla annesine getiren bir komşu çocuğu keşfetti. Ertesi gün Kohl, teyzesi ve komşusu tutuklandı. Kohl, Gestapo tarafından tanınmayacak şekilde dövüldü.
"Beyler sadece bir dil herkes kendi kontrolünde artık bir duruma getiren kişi başlatmak için birçok yol vardır, Sonuçta ... çocukları hala aslında herhangi bir indirim olmadan, Almanca zindanlarında işkence. Örneğin, bir kişi tamamen gerçeklik duygusunu kaybettiğinde, zorla kaçak içki döktüler, böyle bir duruma lehimlendiler. Ve uzman güvenlik hizmetleri devlet kişilerde, farkında olmadan söylemek en korkuyorlar adlarla tam olarak adlandırılabilir ... Ama bildiğim kadarıyla bildiğimiz gibi, çocuklardan hiçbiri yoldaşlarını, "ihanet olmadığını söyledi - öğretmen Lyudmila Byrdin, Gençlik Başkanı anlattı Kulüp "Patriot" (Labutina J. .. Çok çocuktular, ama hiçbiri yoldaşlarına ihanet etmediler // http://fire-of-war.ru/podpolie/p0753.htm). Tolstov ve Stukanev'in tutuklanmasından sonra, diğer çocuklar Taganrog'u deniz yoluyla terk etmeye karar verdiler. Bir balıkçı Chernyavsky kıdemli için umut. Ancak Cherniavskys'e giderken genç erkekler zaten bir pusu bekliyordu. Simankov kaçmayı ve kaçmayı başardı. Eve dönerken annesini gözyaşlarında gördü. Almanların geldiğini ve bir şart yarattığını söyledi - ya Kolya teslim oldu ya da Kolya'nın annesini ve altı yaşındaki erkek kardeşini vurdular. Nikolai Simankov teslim olmak için Gestapo'ya gitti ... Genç yaşına rağmen çok zor bir seçim yapmak zorunda kaldı.
Ölüm karanlığında ceza
Morozov'un organizasyonuna gelince, orantısız şekilde daha uzun tutuldu. Doğal olarak, Hitlerite Gestapo, korkusuz yeraltı savaşçılarını aramak ve yakalamak için büyük çaba harcadı. Provokatörlerin olası girişinden kaçınmak için, yeraltı örgütü ağ aktivitesine göre, eylemcilerin kendi aralarında en az aşina olması ile organize edildi. Örgütün bir parçası olan grupların liderleri yeraltı liderleriyle temasa geçti. Ve yine de provokatörler organizasyona dahil edildi. Macar émigré Sergei Weiss'ın oğlunun da üye olduğu Taganrog yeraltındaki istihbarat ve karşı istihbarattan özel bir grup sorumluydu. Daha yirmi yaşındaydı, ancak öncüler sarayında model bir uçağa liderlik etmek için gaz kaynakçısı olarak çalışmayı başardı. 1942’te, Weiss Almanya’da çalışmak için kaçırıldı, ancak kaçmayı ve Morozov’un yeraltı örgütüne katılarak Taganrog’a geri dönmeyi başardı. Rostov Devlet Üniversitesi Fizik ve Matematik Fakültesinde yirmi iki yaşındaki bir öğrenci olan Yuri Pason, aynı zamanda eski bir Kızıl Ordu adamıydı, Pason, savaşın ilk günlerinde askere alındı, yaralandı ve Taganrog'a geri döndü. Burada işgalle karşılaştı ve Morozov yeraltı örgütüne katıldı.
Hitler kılık değiştirmiş Weiss ve Pazon, Hitler gestapo için çalışan haini idam ettiler. Ancak şehir, küçük bir parasal ödül için, Nazilere Taganrog'un kurtuluşu için kahramanca savaşan kendi vatandaşlarına vermeye hazır olan topçular tarafından ele geçirildi. Nazilerin Komsomol’un ihbarı için on ruble, bir komünist için yirmi beş ruble ve partizan ya da yeraltı işçileri için yüz ruble ödediği bilinmektedir. Bu kanlı paranın alınması için ahlaki bir engel görmeyen pislikler vardı ve vicdan azabı olmadan Sovyet vatanseverlerini Hitler cezaevlerine teslim ettiler. Bu nedenle, yeraltı örgütünün neredeyse iki yıl boyunca dayanmayı başarması şaşırtıcı - Taganrog, Nazi birlikleri tarafından işgal edilirken.
Düzenlenen yeraltına ek olarak, Naziler, herhangi bir yeraltı grubunda olmayan Taganrog sakinlerinin çoğuna karşı çıkıyordu - şimdi söyleyeceği gibi. Ölümcül riske rağmen (maruz kalma durumunda, ceza neredeyse kaçınılmazdı), çok saygın ve cesur tagganrozhtsy, savaş esirlerini, Yahudileri, komünistleri faşist broşürleri yıkıp yıkmakla meşguldü. Böylece, 4 V. okul numarasının bir öğrencisi, şehirde faşizm karşıtı broşürleri dağıttığı için vuruldu. Gençlere ek olarak, yetişkinler, hatta yaşlılar bile direnişe katıldı. Savaş mahkumlarını ve Yahudileri yaşamlarına sakladılar, birçok insanın hayatını kurtardılar. Bu sıradan Sovyet vatandaşları çoğunlukla savaştan sonra emir ve madalya almadılar, ancak onlar için en iyi ödül, kurtardıkları insanların ve bir bütün olarak ülkenin bütün yurtseverlerinin gönlünde iyi bir anıydı.
14 Şubat 1943, Nazi işgalcilerinden Rostov-on-Don'dan kurtarıldı. Taganrozlu halkı da hızlı bir tahliye bekliyorlardı. Belki de bu yüzden Taganrog yeraltındaki üyelerin uyanıklığı biraz azaldı. Nazilerin yer altı işçilerinin izini sürmeyi nasıl başardıkları hala bilinmiyor. Şubat ayının ortalarında, Taganrog'daki 1943, bir yeraltı örgütünün üyelerinin ve sempatizanlarının toplu tutuklamalarına başladı. Peter Turubarov tutuklama sırasında kendini vurdu. 18 Şubat 1943, Nikolai Morozov'un kendisini tutukladı. Korkunç bir işkenceye maruz kaldı - çelik bir mengene ile sıkıldı, başı telefon kablosundan kırıldı. Komsomol'un korkusuz sekreteri bir kelime söylemedi. 23 Şubat 1943 Yoldaş Morozov ve yoldaşlarından bir grup 18 Taganrog Körfezi kıyısında vuruldu. İşkence ve acımasız alaycılıktan sonra, kız kardeşler Valentina ve Raisa Turubarov da vuruldu. Taganrog'un yeraltındaki kahramanları Petrushino kasabası yakınlarındaki toplu bir mezara gömüldü. Sovyet vatanseverlerinin infazının uygulayıcıları, geçmişte Sovyet vatandaşlarıydı - Nazilerin hizmetine girmişti. Almanlar, uygulayıcılara ikinci sınıfın "Doğu halklarının hizmetkarları" emirlerini verdi. Polisin alt saflarına bir şişe votka verildi. Bu nedenle, eski Sovyet vatandaşları - Ruslar, Ukraynalılar, Kazaklar, diğer ulusların temsilcileri - dünün şişe ve madalyası olan vatandaşlarına ateş etti.
Bununla birlikte, yeraltı örgütünün liderinin ve lider aktivistlerinin idaresi bile, Taganrog'un yeraltındaki faaliyetlerinin sona ermesine yol açmamıştır. Nazilerin aleyhine baskı, broşürlerin yayılması, sabotaj eylemleri devam etti. Komutanın işgal altındaki Taganrog ofisi, Gestapo, yardımcı polis - hepsi yeraltındaki kahramanları aramak için öldürüldü. Sonunda, Gestapo, Taganrog yeraltındaki katılımcıların hemen hemen tamamını veren hainlerin organizasyonuna girmeyi başardı. 1943 Mayıs-Haziran aylarında, Taganrog'da yeraltı işçilerinin ve yeraltı gruplarıyla bağlantısı olduğundan şüphelenilen vatandaşların kitlesel tutuklamaları başladı. Naziler, aralarında çok sayıda kadın ve genç olan 200 taganrozhtsy'den daha fazla tutukladı.
12 Haziran 1943: Petrushino köyü yakınlarında, 120 yeraltı savaşçılarını yönetti. Bunlar arasında, farklı yaş ve sosyal statüdeki insanlar vardı - altmış dört yaşındaki F.R. Pertseva, oğlu F.P. Pertsev, I.V. Pertseva, A.V. Pertseva, K.P. Susenko, Stepan Mostovenko, Nina Zhdanova, Nina Kozubko, karı koca Yu A. ve T. I. Kaminsky, genç nesil Georgy Pason'un temsilcileri, Sergey Weiss, Nikolai Kuznetsov, Anatoly Nazarenko, Viktor Shevchenko, Alla Varfolomeeva, Valentina Khlopova, Raya Bırak, Lida Liholetova, Nonna Trofimova, Maria Kuschenko, ülkelerinin diğer büyük yurtseverleri. Bir ışın ile vurulmuş olan Nazarenko'nun biti idam sırasında 13 yılıydı. Bu korkusuz, erken yaşta ergen, sadece okulda okumakla kalmıyor, aynı zamanda Taganrogskaya Pravda gazetesinde edebiyat subayı olarak çalışıyor ve kampanya materyallerinin yazarı ve distribütörü olarak bir yeraltı organizasyonuna katılıyordu. Tolik Nazarenko, bir Alman subayından önemli bir plan çaldıktan hemen sonra bir hain tarafından ihanete uğradı. Taganrog'un serbest bırakılmasından hemen önce, tahliye etmek için acele eden Naziler, bodrum katında tutulan tüm mahkumları öldürmeye karar verdi. Rus yardımcı polisi Taganrog Boris Stoyanov'un kişisel emriyle vuruldular. Son yeraltı üyelerinin ve akrabalarının idamından sonra, Stoyanov ve ona bağlı bir grup polis, arşivleri yok etmek için polis binasına ateş açtı ve geri çekilen Alman birlikleri ile birlikte Taganrog'u terk etti.
Ancak, Naziler tarafından ele geçirilen Sovyet vatanseverlerinin infaz ve işkencelerine rağmen, bazı yeraltı savaşçı grupları, Nazi işgalcilerine Taganrog işgalinin son gününe kadar direnmeye devam etti ve Kızıl Ordu'yu özgürleştiren askerlerle tanışmaktan memnuniyet duydu. Y. Likhonos ve A. Afonov, Taganrog deposu, istasyon, elektrik santralinin yayılmasında yer aldı, çünkü işgal altındayken, Nazilerin bıraktıkları mayınların Kızıl Ordu askerleri için “hediye” olduğu konusunda güvenilir bilgi aldılar. Nazi birimlerini mağlup eden 130 inci ve 416 inci piyade bölümlerinin bir kısmı, 30 saat 1943 dakika içinde Taganrog 7 Ağustos 30 bölgesine girdi. Taganrog'un kurtarılmasından sonra, kente işgal nedeniyle oluşan hasar hesaplandı. 782 milyon ruble olarak tahmin edildi - şehirde 858 tamamen yıkılan binalar vardı, bunların arasında 15 okulları, 7 hastaneleri, 302 konut binaları, Taganrog şehrinin Öncüleri Evi vardı. İşgal sırasında Taganrog'un nüfusu 189 bin kişiden 90 bin insana düşürüldü. Tabii ki, sivil nüfusun ölümlerinin ölçeği, muazzam olmalarına rağmen yüz bin kişiye ulaşamadı. Nüfusun azalması, kent sakinlerinin önemli bir kısmının topraklarını terk ettiği, yetişkin erkeklerin öne çıktığı ve on beş bin kişinin Almanya'ya sürüldüğü gerçeğinden kaynaklanıyordu.
Taganrog kahramanlarının hatırası
8 Mayıs 1965, Büyük Zaferin yirminci yıldönümünün şerefine, SSCB Yüksek Sovyeti'nin Presidium'u, Taganrog yeraltı hareketi lideri Semen Grigorievich Morozov'un Sovyetler Birliği Kahramanı'nın unvanını kazanmasını sağladı. Peter, Valentine ve Raisa Turubarov daha sonra Kızıl Bayrak Nişanı ile ödüllendirildi. Aynı 1965 yılında, Taganrog'daki Stakhanov kasabasının 8 hattına Turubarovyh Caddesi adı verildi ve evlerine bir anma platosu yerleştirildi. Toplamda, 1965, 126 çalışanlarına verilen emir ve madalyaları aldı - Taganrog yeraltına katıldı. “Cesaret için” ve “Askeri Haklar İçin” madalyaları, işgalcilerle mücadelede hayatlarını veren Tolstov grubundan okul çocukları tarafından da alındı. Taganrog'un yeraltı kahramanlarının ve işgalcilerin ellerinde ölen sivillerin anısına, 1973'da, Petrushino köyü yakınlarındaki “Ölüm Işınına” bir heykeltıraş V.M. ve V.P. Grachev.
Yukarıda da belirtildiği gibi yeraltının bazı kahraman üyeleri hayatta kalmayı başardı. Böylece, yeraltındaki Antonina Brintseva (1912-1998) üyesi, şehirden ön cepheden kaçmayı başardı ve irtibat bürosunun komutanı olarak Kızıl Ordu’da görev yapmaya devam etti ve savaştan sonra eğitim faaliyetlerinde bulundu. Uzun bir süre, 1946'ten 1974'e kadar, Taganrog House of Pioneers'a başkanlık etti, iyi ve uzun bir yaşam sürdü ve 1998 yaşında 86 yılında öldü. Bu arada, 1920'in ikinci yarısında. Genç Bryntseva, Taganrog’daki ilk öncü hücrelerin organizatörü oldu ve daha sonra 10'uncu Birlik Leninist Genç Komünist Birliği 10. Kongresi'ne delege seçildi.
Rus literatüründe, Taganrog'un yeraltındaki hatırası, 1970'ta “Taganrog Heroes” adlı belgesel hikayesini yayınlayan yazar Heinrich Hoffmann tarafından ölümsüzleştirildi. Ünlü Sovyet yazarı Alexander Fadeev'in Taganrog'un serbest bırakılmasından sonra 1943'a geri döndüğü bilinmektedir. Taganrog'un Nazi işgalcilerle yeraltındaki mücadelesi hakkında yazacaktı. Ancak o zaman organizasyonun başarısızlığının tüm nüansları henüz açıklığa kavuşmamıştı ve yeraltı işçileri arasında hainlerin olduğu konusunda şüpheler vardı, Fadeev Krasnodon'a gitti ve Krasnodon yeraltı hakkında efsanevi "Genç Muhafız" yazdı. Neredeyse otuz yıl sonra Hoffmann kitabı yayınlandı. Bu arada, Heinrich Borisovich Hoffman (1922-1995), bir yazar olarak şöhretle Fadeev'den aşağı olmasına rağmen, Büyük Vatanseverlik Savaşı'na katılan bir katılımcıydı - savaş hava alayının hava filosu tarafından savaşı sona erdiren bir savaş pilotu. 1962'ten önce, Bay Hoffman “Atış” görevli subay dersleri verdi, sonra havacılık albay rütbesinde rezervine gitti.
Polisin kaderi
Taganrog'un yeraltında düşman tarafından ifşa edilmesi ve imhasına doğrudan katılan kişiler için, kaderleri de bilinmektedir. İşgal sırasında yardımcı polis Taganrog, hain Boris Stoyanov'u yönetti. Almanların geri çekilmesinden sonra, General Vlasov'un ROA'sında hizmet vermeye devam etti, kaptan rütbesine yükseldi. İtalya dağlarında İtalyan partizanlara karşı operasyonlara katıldı, İngilizler tarafından yakalandı ve Sovyet karşı istihbaratına teslim edildi. Boris Stoyanov ölüme mahkum edildi ve idam edildi. Provokatör Nikolai Kondakov savaştan sonra tutuklandı ve ayrıca ölüm cezasına çarptırıldı. Sovyet adaletinden yeraltının açığa çıkmasında önemli rol oynayan diğer polislere kaçmak mümkündü. Yardımcı polislerin siyasi bölümünün başı, Sivil yıl boyunca “Beyazlar” da hizmet veren ve savaş sırasında Nazileri koklayan Alexander Petrov, Almanya'da yaşadı. Müfettiş Alexander Kovalev de Almanya'da yaşadı, ardından Kanada'ya gitti. Başka bir araştırmacı Aleksey Ryauzov da savaştan sonra ABD'de Miami'ye yerleşti.
Использованы фотоматериалы сайта: https://sites.google.com/site/istoriceskijtaganrog/home/istoria-razvitia-1/podrobnosti/vov-17-10-41---30-08-43