2 PARAGRAF:Bir düşünceyi tam olarak anlatabilmek içinbir araya getirilen cümleler topluluğudur.A)PARAGRAFIN ANLAM YÖNÜ:1- Parçanın Konusu:-Üzerinde yazı yazılabilecek her şey konuolduğundan konuya bir sınır çizilemez.-Konu birkaç kelimeyle ifade edilebilecek niteliktedir-Konu,”şu şöyledir,bu böyledir”şeklinde bir yargı bildirmez.-Konu cümleleri genelde tamamlanmamış olup sonunda birnoktalama işareti bulundurmazlar.Konuyla İlgili Çıkabilecek Sorular;-Bu paragrafın konusu nedir?-Bu şiirin konusu aşağıdakilerden hangisidir?-Parçada neden söz edilmektedir?-Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden yakınılmaktadır?-Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisine cevap olaraksöylenmiştir?
3 Parçanın Konusu Bulunurken Şunlara Dikkat Edilmelidir; -Her bir cümlede,anlatılanlar bir iki kelimeyletespit edilmelidir,-Parçadaki cümlelerin içerisindeki asıl kavramlarbelirlenmelidir,-Parçada en çok tekrar edilen kelimeler üzerindeyoğunlaşılmalıdır,-İlk cümlelere dikkat edilmelidir,zira konu ilkcümlelerde verilebilinir,-Konu bazen parçada anlatılan öykü,bir fıkrayada bir durum olabilir,-Konu belirlerken,belirlenen ifadenin parçanıntamamını kapsar nitelikte olmasına dikkat edilmelidir,ancak bu yapılırken genellemeye gidilmemeli, mümkünolduğunca parçayı da kapsayıcı şekilde konu daraltılmalıdır.
4 2)Parçanın Başlığı:-Başlık ilgi çekici ve düşündürücüdür, -Konu hakkında bilgi verir,-Ana düşünceyi çağrıştırır,-Parçanın bütünü okunduğunda daha iyi kavranır.3)Parçanın Ana Düşüncesi:-Ana düşünce bir yargı bildirir,-Parça okunduğunda herkesin vardığı ortak düşüncedir,-Parçayı kapsar nitelikte genel bir yargıdır,-Parça tek cümle ile özetlenecek olsa bu ana fikir cümlesi olur.Ana Fikri Bulmak İçin Sorulacak Sorular;(aşağıda verilenaçıklamalara göre;)-Yazar bu parçayı hangi amaçla yazmıştır?-Bize ne demek istemiştir?
5 Ana fikri bulmak için;-Öncelikle konu bulunmalıdır,-Yazarın konuyu ele alış amacının ana düşünceyioluşturduğu unutulmamalı,-Parçadaki bağlayıcı kavramlar varsa belirlenmeli;çünkü” kısacası,sonuçta,oysa,bence,özetle,aslında”gibi ifadelerden sonra ana fikir gelebilir,-Örnek verilmişse örnekten önceki yargının anadüşünceyi verebileceği hatırdan çıkarılmamalı,-Parçada yararlanılan benzetme,tanık göstermecümlelerinde ana fikir bulunabilineceği dikkatealınmalı,-İki nokta(;) işaretinden sonra gelen açıklamacümlelerinde ana fikir bulunabilineceği bilinmelidir.
6 4)Parçanın Yardımcı Düşünceleri: -Yardımcı düşüncelerin sayısı birden fazladır,-Yardımcı düşüncelerden hiçbiri parçayı tam olarak kapsamaz,-Yardımcı düşünceler ana düşüncelerin sınırını çizer,-Yardımcı düşünceler ana düşüncenin anlaşılmasını sağlayıcı niteliktedir,-Sorularda bizden parçada yer almayan yardımcı düşünceyi bulmamız istenir.Dolayısıyla bu sorular genelde olumsuz şekildedir.
8 5)Karakter:Parçayı yazan veya yazarın huy,hareket,düşünce gibi özelliklerine denir. Karakterle ilgili sınavda gelebilecek soru tipleri;-Parçanın yazarı,şairi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?/söylenir?-...diyen bir insan için hangisi söylenebilir? /Söylenemez?-Aşağıdakilerden hangisi paragraftaki kişinin bir özelliği değildir?-Şair nasıl bir ruh hali içindedir?
9 Bu Tip Sorular Çözülürken; -parçanın konusu ana düşüncesi ve parçanın yazarına hakim duygu veya duygular belirlenmelidir öncelikle,-parçanın yazarı veya şairin düşünceleri belirlenmelidir,-anlatılanlardan yola çıkılarak nasıl bir insan olduğu ana hatlarıyla belirlenmelidir,-parçanın yazarı veya şairiyle ilgili parçada tasvirler varsa bunlar da belirlenmeli.kişinin görünüşü,ruh hali hakkında ipucu verebilir çünkü .-yazarın veya şairin nasıl bir düşünce veya duygunun etkisinde kaldığı belirlenmelidir.
10 parçalarda son veya ilk cümlede bulunabilir. İPUÇLARISınavlarda çoğunluklakonusuyla ilgili “şiirinteması nedir?”şeklindesorulmaktadır.(tema:konu)Parçanın anadüşüncesibütününü kapsarAna düşünce sorularışiirle ilgili olabilirde,öğrendiğini şiir üstünde de kullan.Ana fikirparçalarda son veya ilk cümlede bulunabilir.
11 İPUÇLARINA DEVAM... Bazen de parçada anlatılanlar seçeneklerde atasözüyle karşılanır.Parçadakileri o atasözü kapsar.Olumsuz sorular bazen deparçadan yolaçıkılarak sorulur.Parçanın yardımcıdüşünceleriyle ilgilisorular şiirde karşımızaçıkabilir.
12 Parçaya göre iyi bir yazının asıl özelliği aşağıdakilerden hangisidir? CEVAPLI TESTİyi bir yazının temel özelliği nedir,diye soruyorlar.Bence bir yazıyı iyi yapan ne anlaşılır oluşu,ne desürükleyici oluşudur.Yazıyı yazı yapan kendine hasolması,başkasına benzememesi;yani yeni,farklı vealışılmışın dışında olmasıdır.Parçaya göre iyi bir yazının asıl özelliğiaşağıdakilerden hangisidir?A)Doğallık B)AkıcılıkC)Özgünlük D)Açıklık1)
13 Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz? 2)Ön yargı insana özgü tabii bir zihin faaliyeti olduğundan,ön yargının doğrudan zararlı olduğunu söyleyemeyiz.Hattafaydalı da olabilir,ancak bir koşulla “ön” olarak kaldığımüddetçe.Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?A)İnsanların ön yargılı olması doğaldır.B)Ön yargıyı çürüten yargılar olmadığı sürece insanlariçin iyidir.C)Ön yargı yararlı da zararlı da olabilir.D)Ön yargılı insanlar çevrelerinde pek sevilmezler.
14 Paragrafta vurgulanan düşünceyi en iyi özetleyen 3)İnsan çoğu zaman benliğinde bulunanumursamazlıktan dolayı öğütlere kulak asmaz.Örneğin;bir genç,ana babasını;bir öğrenciöğretmeni çoğu zaman dinlemez.oysa konuda,başına gelen acı olaydan ders almakta gecikmez.Çünkü bundan zarar görmüştür.Paragrafta vurgulanan düşünceyi en iyi özetleyenatasözü aşağıdakilerden hangisidir?A)Başa gelen çekilirB)Su testisi su yolunda kırılır.C)Bir musibet bin nasihatten iyidir.D)Son pişmanlık neye yarar.
15 4) Şiirin teması nedir? Burada güneş, Orada yağmur, Güneşte de güzel dünya,Yağmurda da,Şükürler olsun Allah’ımŞükürler sana,Verdiğin hayat pırıl pırılŞiirin teması nedir?A)Doğa sevgisiB)Mutluluk özlemiC)Allah sevgisiD)Yaşama sevgisi
16 Yukarıdaki cümlelerle bir paragraf oluşturulursa, sıralama nasıl olur? 5)1.Bu hayallerle oyalanırken parka geldiğimi fark ettim.2.Sisli bir güz sabahı evden çıktım.3.Yol boyunca yaz günlerinin sere serpeliği geçti aklımdan.4.Parktaki güvercinler sanki yaza özlem şarkısı söylüyordu.Yukarıdaki cümlelerle bir paragraf oluşturulursa,sıralama nasıl olur?A)B)C)B)Test bitti. Cevapları arka sayfadan alabilirsiniz.