LVIV, Ukrayna (AP) — Ukrayna’nın doğusundaki Donetsk bölgesindeki küçük evleri kulakları sağır eden bir patlamanın ardından iki çocuk havada asılı kalan yoğun dumanın arkasını görmek için gözlerini kıstı.
9 ve 10 yaşlarındaki ikili babalarına seslendi. Bunu sadece ürkütücü bir sessizlik izledi.
Sonra Olha Hinkina ve erkek kardeşi Andrii, kendilerine öğretildiği gibi sığınağa koştu. Boomlar durup duman dağıldığında, babalarını verandada buldular – bir Rus mermisi tarafından vurulduktan sonra hareketsiz ve kanlar içindeydi.
Şu anda Polonya sınırına yakın, daha güvenli batı şehri Lviv’de yaşayan Andrii, “Babam sabah yedide öldürüldü” dedi.
İki kardeş, savaş nedeniyle hayatları alt üst olan bir Ukraynalı çocuk kuşağına katılır. Rusya’nın geniş çaplı işgali onları sürekli bombardımana maruz bıraktı, milyonları evlerinden etti ve birçoğunu yetim bıraktı.
Yüzlerce çocuk öldürüldü. Hayatta kalanlar için, geniş kapsamlı travmanın onları ergenlik ve yetişkinliğe kadar takip edecek psikolojik yaralar bırakacağı kesindir.
Şiddetten kaçan çocuklarla çalışan psikolog Oleksandra Volokhova, “Çocuklar daha güvenli bir bölgeye kaçsalar bile bu, başlarına gelen her şeyi unuttukları anlamına gelmez” dedi.
Ukrayna başsavcılığından alınan rakamlara göre en az 483 çocuk hayatını kaybetti ve yaklaşık 1000 çocuk yaralandı.
Bu arada UNICEF, tahminen 1,5 milyon Ukraynalı çocuğun depresyon, kaygı, travma sonrası stres bozukluğu ve potansiyel olarak kalıcı etkileri olan diğer ruh sağlığı sorunları riski altında olduğunu söylüyor.
Ukrayna Ulusal Sosyal Servisi, yaklaşık 1.500 Ukraynalı çocuğun yetim kaldığını söyledi.
Ukraynalı yetkililere göre, en fazla sayıda çocuk ölümü, 462 çocuğun öldürüldüğü veya yaralandığı birçok savaşın merkez üssü olan Donetsk’ten geliyor.
Bu rakam, yine Donetsk eyaletinin bir parçası olan ve Ukraynalı yetkililerin ölü ve yaralıları takip etmekte zorlandıkları, Rus işgali altındaki Mariupol kentindeki kayıpları içermiyor.
Savaş onları parçalamadan önce Hinkin ailesi, bugün cepheden sadece 35 kilometre (22 mil) uzakta olan Torske köyünde yaşayan herkes gibiydi.
Ekim ayında babalarının ölümüyle çocuklar yetim kaldı. Anneleri savaştan yıllar önce öldü.
Altı ay sonra, kardeşler çetin sınavlarının en kötüsünü geride bırakıyor gibi görünüyor.
Polis ve gönüllüler, onları, hükümetin sosyal hizmetleri ve barınma ve danışmanlık sağlayan SOS Çocuk Köyleri adlı Ukraynalı bir yardım kuruluşu tarafından bakıldıkları batı Zakarpattia bölgesindeki daha güvenli bir bölgeye tahliye etti.
Hikayeleri, polisin babalarının cesedinin aile evinden çıkarıldığını gösteren geniş çapta izlenen bir videoyu yayınlamasının ardından Torske ve çevresinde tanındı.
“Köyü biliyorduk. Nerede yaşadıklarını biliyorduk. Yakındaki Lyman kasabasından 52 yaşındaki Nina Poliakova, “Bu insanları tanıyorduk” dedi.
Geçen yıl ailesiyle birlikte Lviv’e kaçmasına rağmen Poliakova, memleketinden gelen haberleri takip etmeye devam etti. Daha sonra, 16 yaşındaki üvey oğlu kalp rahatsızlığından aniden öldüğünde hayatını trajedi de vurdu.
Ayrıca, 2022 işgalinden yıllar önce Rus destekli ayrılıkçılarla düşmanlıkların başladığı işgal altındaki Horlivka kasabasından 2016 yılında kocasının yanına aldığı 16 yaşında bir evlatlık kızı var.
Keder içinde kalan Poliakova, bir gün çocuklara destek veren yerel bir merkezden bir telefon aldı. Arayan kişi, Hinkin kardeşlerle tanışmak isteyip istemediğini sordu.
İlk buluşmalarında daha çok Hinkin ailesinin evinden ve sahip oldukları evcil hayvanlardan bahsettiler. Andrii’nin en sevdiği aktivitelerden biri domuzları beslemekti.
Poliakova, iki çocuğu geniş ailesine kabul etmeye karar verdi.
Poliakova, “Ailemizde bu trajediyi yaşadık ve sonra kader bizi bir araya getirdi” dedi. “Şimdi birçok çocuk anne babasız, yalnız kaldı. Çocukların ilgiye, sevgiye ihtiyacı var. Kucaklanmaya ve teselli edilmeye çalışıyorlar.”
Kronik stres, panik atak ve TSSB semptomlarından muzdarip çocuklar için yardım arayan ebeveynlerin yaklaşık 700 talebini işleyen Çocukların Sesi adlı bir grup da dahil olmak üzere, çocukların savaş travmasının üstesinden gelmelerine yardımcı olmak için birçok vakıf ortaya çıktı.
Hayır kurumu tarafından yayınlanan bir rapora göre, savaş ilerledikçe savunmalar değişti. Geçen kış boyunca, ebeveynler çocuklarında ilgisizlik, saldırganlık ve kaygı, yüksek seslere duyarlılık ve anti-sosyal alışkanlıklar gibi davranış değişiklikleri fark ettikten sonra yardım aradılar.
Voices of Children başkanı Olena Rozvadovska, “Bir çocuğun ruhu, yetişkinlerinkinden daha esnektir ve zamanında ve kaliteli destekle, bir çocuğun travmatik olayların üstesinden daha kolay gelebileceğini anlıyoruz” dedi.
Poliakova, muharebe hatlarına bu kadar yakın aylarca yaşamanın kardeşler için zor olduğunu söyledi.
“Çok korktular” dedi. Olha, hava saldırısı sirenlerini her duyduğunda ağlar ve ona sarılırdı. Andrii gündüz nispeten sakindi ama gecenin ortasında çığlık atmaya başlıyordu.
Samimi Yürek olarak bilinen bir hayır kurumu, geçen yıl işgalin başlamasından bu yana çocuklar ve anneleri için kısa süreli iyileştirme kampları işletiyor. 8.000’den fazla kişi kamp hizmetlerinden yararlandı.
Poliakova, üç koruyucu çocuğunu oraya götürdü. Savaşta kaybettikleri çocukluğu yeniden canlandırmak istedi.
Kampta benzer deneyimler yaşayan diğer çocuklarla birlikte oynadılar ve çocukların duygularını ifade etmelerine yardımcı olmak için tasarlanmış sanat seanslarına, dans derslerine ve diğer etkinliklere katıldılar.
Savaştan harap olmuş Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia, Herson ve diğer bölgelerden gelen çocuklarla dolu kampta kahkaha ve oyun sesleri yankılanıyor. Birçoğu bombalamalara tanık oldu ve bir ebeveynin kaybını yaşadı. Bazıları savaşla ilgili yaralardan kurtuldu.
Bir sanat seansı sırasında çocuklara beyaz tişörtler verildi ve duygularını resim yaparak ifade etmeleri söylendi. Çoğu Ukrayna bayrağını mavi ve sarıya boyadı ve “Ukrayna’nın şerefine” ifadesini karaladı.
Olha Hinkina bir kalbi mavi ve sarıya boyadı.
Rozvadovska, “Çocuklar yüzeyde olanı yansıtır,” dedi. “Bayrağımızın renklerinin, cepheden günlük güncellemelerin, ayakta duran ordunun gururunun olduğu bir atmosferde büyüyorlar.”
Çocuklar için iyileşmenin yakın olduğunu da sözlerine ekledi. Hayatta kaldıkları için güçlenebilirler.
“Hayatta kalmalarına yardımcı olan deneyimi taşıyorlar” dedi. “Belki de onları daha esnek ve uyarlanabilir hale getirdi.”
Andrii Hinkin memleketini hatırladığında, bombaları, dumanı ya da gök gürültülü patlamaları hatırlamıyor. Orayı güzel bir köy olarak hatırlıyor.
En büyük hayalinin ne olduğu sorulduğunda çekingen bir şekilde yanıt verir. Büyümek istiyorum.
GÖRÜŞMEYE KATIL
Kaynak : https://www.thestar.com/news/world/europe/2023/05/26/scarred-by-war-ukrainian-children-carry-on-after-losing-parents-homes-and-innocence.html