“Sorumlu yazar/ilgili yazar” (corresponding author) ve “ilk yazar” (first author) terimlerine aşinasınızdır, ancak bunların gerçekte ne anlama geldiğini biliyor musunuz?
Özellikle bir araştırmacının kariyerinin başlangıcında “sorumlu yazar, ilk yazar kimdir?” gibi bu terimlerin ne olduğu konusunda kafa karışıklığına sebep olabilmektedir.
Ancak açıklaması kolaydır: temelde, sorumlu yazar yayın sürecinde makale gönderiminde başı çeker, oysa ilk yazar aslında araştırmayı yapan ve makaleyi yazan kişidir.
Bilimsel makalelerde yazar sıralaması, araştırma grubuna en uygun sırayla düzenlenebilir, ancak başvurular sorumlu yazar tarafından yapılmalıdır.
Ayrıca, bir araştırma grubuna dahil olmadığınız ve kendi makalenizi bağımsız olarak yayınlamak istediğiniz de söz konusu olabilir, bu durumda aynı anda hem sorumlu yazar hem de ilk yazar olursunuz.
Sorumlu yazar
Sorumlu yazar, makale gönderme, hakem değerlendirmesi ve yayınlama sürecinde dergi ile iletişimden birincil sorumlu olan kişidir.
Sorumlu yazar, ayrıca yazarlık ayrıntılarını, etik komite onayı, klinik araştırma kayıt dokümantasyonu ve çıkar çatışması formlarını ve beyanlarını toplama gibi derginin tüm idari gerekliliklerinin uygun şekilde tamamlanmasını sağlar, ancak bu görevler, bir veya daha fazla ortak yazara devredilebilir.
Genel olarak, sorumlu yazarlar, bilimsel araştırma gönderme ve yayınlama sürecinde bir miktar – veya çok fazla deneyime sahip – kıdemli araştırmacılar veya grup liderleridir.
Makaleye sadece önemli ölçüde katkıda bulunmakla kalmaz, aynı zamanda yayın sürecinden sorunsuz ve başarılı bir şekilde geçmesini sağlama yeteneğine de sahip kişilerdir.
Sorumlu yazar, farklı araştırmacıların masaya farklı şeyler getirdiği ve son makalenin mantıksal, kapsamlı bir bütün olarak bir araya getirmek için tek bir birleştirici sese veya çabaya ihtiyaç duyduğu çok yazarlı makaleleri içeren ortak araştırma projelerinde kritik bir rol oynamaktadır.
Sorumlu yazarın yapması gereken nedir?
Sorumlu yazar, bir çalışmanın yayınlanmasının her aşamasında – yayından önce ve sonra – birkaç kritik yönden sorumludur.
İlk kez sorumlu bir yazarsanız, bu önemli görevde başarılı olmanıza yardımcı olacak şu 6 ipucu şunlardır;
1. Önemli son tarihlerin karşılandığından emin olmak
Makaleyle ilgili tüm iletişimlerden sorumlu olduğunuz için, katkılarını zamanında teslim ettiklerinden emin olmak için ortak yazarların ilerlemesini düzenli olarak kontrol etmeniz gerekebilir.
Bu, katkıda bulunanların farklı konumlara yayıldığı çok yazarlı makalelerde oldukça kritiktir. Katkıda bulunanlardan birinin gecikmesi, makalenin tesliminde gecikmeye neden olabilir. Bununla birlikte, kendinizi insanların yapmaları gereken şeye yönlendiren bir ekip lideri olarak değil, yayınlanacak makalenin bir zaman tutucusu ve koordinatörü olarak düşünmeniz gerekir.
Makalenin tüm yazarlarından beklenen katkılar başlangıçta netleştirilmeli ve üzerinde mutabık kalınmalıdır.
2. Gönderime hazır bir taslak hazırlamak
Dergiye gönderilen makalenin iyi yazıldığından ve iyi bir şekilde sunulduğundan emin olmalısınız.
Bu, tüm IMRAD bölümlerini (Giriş, Yöntemler, Sonuçlar, Tartışma ve Sonuç), başlık, anahtar sözcükler, özet, şekiller ve tablolar, metin alıntıları ve referans listesini içerir.
Hazırlanan bilimsel makale, her yazarın farklı bir bölüme katkıda bulunduğu birden fazla yazar içeriyorsa, tüm katkılarının uygun şekilde yansıtıldığından ve bilimsel makalenin birleşik bir bütün gibi okunduğundan ve farklı kişiler tarafından bir araya getirilmiş birbirinden kopuk sesler gibi olmadığından emin olmak sorumlu yazarın görevidir.
3. Gerekli belgeleri içeren bir paketi oluşturmak
Tüm yazarlardan her şeyi aldıktan sonra, dergi için bir gönderi paketi oluşturmanız gerekir. Derginin ihtiyaç duyduğu her şeyin bir listesi yapılmalı – onay formları, ilgili kurulun etik onayı, vb.
Makalenin hedef derginin talimatlarına göre hazırlandığından ve gönderim sırasında ihtiyacınız olan her şeye sahip olduğunuzdan emin olmanız gerekir.
Belirli araştırma türleri için, kayıtlı hastaların bilgilendirilmiş onamının ve etik kurul onayının çalışmadan önce alınması gerektiği unutmamalıdır; bunlar olmadan bilimsel makaleniz kabul edilmeyebilir. Sorumlu yazar olarak, bu protokolleri anlamanız ve ilgili belgelerin gönderim sırasında yerinde olduğundan emin olmanız beklenir.
4. Tüm yazar ayrıntılarını doğru almak
Bilimsel makalenizin tüm yazarlarının adlarının yanı sıra yazarların makalede listelenmesi gereken sırada olduğundan emin olun.
Yazarların sıralaması, daha sonra herhangi bir anlaşmazlık olmaması için tüm yazarlarla görüşüldükten sonra kesinleştirilmelidir. Buna sonradan sorun oluşturmaması için makale yazılmadan önceki bir aşamada karar vermeniz gerekebilir.
Tüm e-posta adreslerinin ve bağlantılarının doğru ve güncel olduğundan emin olun. Yazarlık detayları hakkında tüm yazarlardan yazılı, imzalı izin alabilir ve bunu gönderi paketinizle birlikte dergi ile paylaşabilirsiniz.
Çok yazarlı makaleler için bazı dergiler, her yazarın oynadığı rolü özetleyen bir yazar katkı beyanı isteyebilir. Hazırlanan bu beyan çalışmadaki tüm yazarlar tarafından onaylanması ve imzalanması gerekir. Sorumlu yazar olarak bu belgeyi doldurmanız ve dergiye göndermeniz gerekir.
5. Etik uygulamaların takip edilmesini sağlamak
Makalenin etik bir şekilde hazırlanmasını ve sunulmasını sağlamak sizin görevinizdir.
Siz (veya ortak yazarlarınız) intihal veya kendi kendine intihal, eşzamanlı gönderim veya çoğaltılmış yayın veya veri uydurma veya sahtecilik gibi herhangi bir yanlış uygulamayla suçlanmamalısınız. Bu büyük bir sorumluluktur ve etik açıdan herhangi bir sorun çıkmayacağından emin olmak için tüm yazarlarla koordineli çalışmanız gerekir.
6. Açık erişimde liderliği ele almak
Siz (ve ortak yazarlarınız) bir açık erişim (Open access) yolu seçtiyseniz, ilgili yazar olarak açık erişime öncülük etmeniz ve ilgili tüm formalitelerle ilgilenmeniz gerekir; makale işleme ücretlerinin ödemesini ve faturalandırılmasını yönetmek, fon verene özgü veya kuruma özgü başvuru gereksinimlerinin karşılandığından emin olmak, gerekirse makaleyi bir arşivde saklamak, vb.
Kısacası, araştırmayı (ve araştırmacıları) sunmaktan sorumlu kişidir.
Başarılı olmak için ve araştırmacıların itibarı da tehlikede olduğu için, sorumlu yazarların her zaman kaliteli bir metnin, bir ekibi ve hatta daha seviyeli bir okuyucu kitlesini etkilemenin ilk adımı olduğunu hatırlamaları gerekir.
Sorumlu yazar, yazı işleriyle ilgili sorulara zamanında yanıt vermek için gönderi ve hakem değerlendirmesi süreci boyunca hazır olmalı ve çalışmanın eleştirilerine yanıt vermek ve dergiden veri veya ek bilgi talepleriyle işbirliği yapmak için yayınlandıktan sonra hazır bulunmalıdır.
Bilimsel bir makalenin ilk yazarı kimdir?
İlk yazar genellikle esere en önemli fikirsel katkıyı yapan kişidir. Bu katkı, çalışmayı tasarlamayı, deneylerden verileri elde etmeyi ve analiz etmeyi ve asıl makaleyi yazmayı içerir.
İlk yazar olarak, gönderim ve yayın süreçlerinde geniş bir oyuncu grubunu etkilemeniz gerekecek. Ancak, her şeyden önce, eğer bir araştırma grubundaysanız, sorumlu yazarın dikkatini çekmeniz gerekecektir. Çalışmanıza hak ettiği ilgiyi ve sorumlu yazarınızdan beklediğiniz güveni vermenin en iyi yolu, hem bilimsel doğruluk hem de gramer açısından kusursuz bir makale sunmaktır.
İlk yazar olarak makalenizin yazılı kalitesinden emin değilseniz ve kariyerinizin buna bağlı olabileceğini düşünüyorsanız, profesyonel metin düzenleme hizmetlerinden yararlanabilirsiniz. Makaleniz yayınlanmadan önce bu tür hizmetlerden yararlanmak, çalışmanızın her aşamada kabul edilmesinde gerçek bir fark yaratabilirler.
İlk yazar olmanın önemi ise iş başvurularında, sonraki projelerinize finansman bulmak için başvuru yaptığınız proje önerilerinde, diğer makalelerde atıf olarak “İlk yazar adı vd. tarafından yapılan çalışmada…” şeklinde kullanılması gibi durumda öne çıkmaktadır.
İlk yazarın önemi çalışma alanına göre de değişebilmektedir. Örneğin, American Mathematical Society‘e göre matematik alanında, yazarlar alfabetik olarak listelenir. Açıklamada “çoğu matematiğin alanlarında, ortak kaliteli araştırmalar, bireylere ayrı ayrı atfedilemeyen fikir ve becerilerin paylaşılmasıdır.” şeklinde ifade edilmiştir.
Kaynak: Elsevier
Bilgi paylaştıkça çoğalır.