Anksiyete, kendisini tehdit olarak algılanan durumlarda endişe verici ve tatsız bir heyecan olarak ifade eden temel bir duygudur. Bu, fiziksel bütünlük, benlik saygısı veya benlik imajı gibi beklenen tehditler tarafından tetiklenebilir.
Abartılı veya mantıklı gerekçelendirilemeyen korkuya anksiyete bozukluğu denir.
Kaygı Spektrumu
İdeal-tipik soyutlamalar olarak düşünülmesine rağmen, psikanaliz geleneğindeki korkunun bu yorumu, kavramsal olarak açıkça hastaya ve dolayısıyla bugün eleştirel olarak görülen tek taraflılığa eğilim ile bağlantılıdır.
Korku genellikle hoş olmayan, olumsuz bir duygu olarak tanımlanamaz. Bireysel risk deneyiminin derecesine ve kişisel yeterlilik değerlendirmesine bağlı olarak, korku, örneğin bir heyecan şeklinde son derece zevkli bir deneyim olarak da aranabilir ve deneyimlenebilir.
Kontrollü patolojik olmayan korku biçimleri, tehlikeli davranış ve uyarı sinyalleri için kontrol araçları olarak işleyen kendini koruma dürtüsü çerçevesinde vazgeçilmez bir temel ekipmantır.
Fiziksel Reaksiyonlar
Korkunun fiziksel belirtileri, fiziksel veya zihinsel bütünlüğü sağlamayı amaçlayan veya aşırı durumlarda (gerçek veya hayal edilen) tehlike durumunda hayatta kalmayı amaçlayan normal (yani patolojik olmayan) fiziksel reaksiyonlardır.
- Görsel ve işitsel sinirler daha hassas hale gelir
- Kas gerginliği artar, artan reaksiyon hızı
- Artan kalp atış hızı, artmış kan basıncı
- Sığ ve daha hızlı nefes alma
- Kaslarda enerji sağlanması
- Terleme, titreme ve baş dönmesi gibi fiziksel reaksiyonlar
- Korku hali sırasında mesane, bağırsak ve mide aktivitesi inhibe edilir.
- Bazı durumlarda bulantı ve nefes darlığı da görülür
- Diğer insanların korku duymasına ve bilinçaltı olarak insanları tetiklemesine neden olan ter moleküllerinin salgılanması
Bu bireysel tepkilere ek olarak, örneğin karakteristik yüz ifadesi veya dil yoluyla korku göstermek, koruma istemek için sosyal anlamlara sahiptir.
Korkunun fiziksel ifadeleri, gerçek bir tehdit veya panik atak olup olmadığına bakılmaksızın aynıdır.
Felsefi ve psikolojik korku tespitlerine dayanarak, somut korku ile olumsallık korkusu arasında bir ayrım yapılabilir. Somut korku, belirli bir tehdit altındaki nesneye odaklanır.
Sosyal kaygı koşulları
Korkunun sosyal koşulları hem sosyo-yapısal hem de kültürel etkileri içerir.
- Geçiş seviyesi: Konuların genel olarak nasıl değerlendirildiği, sosyal yapısal konuma (ör. Gelir, eğitim, yaş) ve kültürel koşullara (örneğin cinsiyet, din, menşe ülke) bağlıdır.
- Spesifik bilgi yapıları: Buna, deneyime (örneğin depremler, savaşlar) veya toplumda kültürel olarak geleneksel (örneğin Koro hastalığı) olan belirli durumlarla ilgili olarak bir toplumda dolaşan tehdit bilgileri gibi durumsal özellikler de eklenir.
- Duygusal etkiler: Duygular kendini güçlendirmeye ve genellemeye yol açabilir. Bunun olup olmadığı ve ne ölçüde gerçekleştiği, sosyal koşulların etkisine bağlıdır.
- Başa Çıkma: Örneğin durumu yeniden yorumlayarak korkunun üstesinden gelmeye çalışılabilir. Bununla birlikte, bu aynı zamanda – aslında bağlantısız durumları veya sosyal azınlıkları bir tehdit olarak inşa ederek diğer korkuların yaratılmasına da yol açabilir.
Tedavi Yöntemleri
- Gevşeme egzersizleri
- Nefes egzersizleri
- Antidepresif ve anksiyolitik ilaçlar
- Bilişsel-Davranışçı Terapi (Psikoterapi)
- Basamaklı maruz bırakma çalışması (Uzman Psikolog)
Tedavide kısa sürede, önemli ölçüde yol katedilebilir. Tedavi süresi, anksiyetenin şiddetine göre değişmektedir.