İshal, özellikle yaşamın ilk 5 yılında yetişkinlerden çok daha sık etkilenen çocuklar arasında çok yaygın bir rahatsızlıktır. Bunu belirleyen nedenler çok farklıdır; ancak çoğu durumda kısa süreli akut ishal ataklarına yol açan bağırsak bakteri florasının dengesinde, az çok belirgin olan geçici değişikliklerdir .
İlişkili gastrointestinal semptomlar önemli rahatsızlığa yol açabilse de, akut ishal genellikle çocukların genel sağlığı için sorun yaratmaz ve çoğu zaman spesifik ilaç tedavisine ihtiyaç duymadan birkaç gün içinde kendi kendine düzelir ; Ancak özellikle küçük çocuklarda ve birkaç gün süren ve/veya şiddetli dehidrasyona ve önemli ölçüde halsizliğe neden olabilen bulantı ve kusmaya eşlik eden sulu akıntılarda sorun gözden kaçırılmamalıdır.
İshal özellikle çocuklarda gözden kaçırılmaması gereken ve mutlaka çocuk doktoruna danışılması gereken bir semptomdur.
Çocuklarda İshal Belirtileri Nelerdir?
Tanım olarak ishal, genellikle günde 3 veya daha fazla olan alışılmış akıntıların sayısındaki artış ve az veya çok sulu olabilen, bozuk biçimli, parçalar içeren dışkının kıvamında ve görünümünde değişiklik ile karakterizedir. Sindirilmemiş gıdaların normalden farklı bir renk alması veya bazen kan izleri göstermesi olarak açıklanabilir.
Akut ishal durumunda , bağırsak hareketlerinin artan sıklığı genellikle 1 ila 3 gün sürer ve daha sonra normal standartlara döner.
Bağırsak rahatsızlıkları 2 haftadan fazla, ancak 4’ten az sürerse, kalıcı ishalden söz ederiz, sorun daha uzun süreler boyunca, hatta aralıklı olarak devam ederse, kronik ishal vardır diyebiliriz.
Bağırsak geçişinin hızlanmasına ve akıntının artmasına ek olarak, çocuğun ishali , ishalin şiddetine (hafif, orta veya şiddetli) ve onu belirleyen nedene göre değişen diğer semptomlarla ilişkilendirilebilir .
En yaygın olanları karın ağrısı , karın krampları ve şişkinlik, tuvalete gitme aciliyeti veya dışkı tutamama, şişkinlik , gaz, iştahsızlık , bulantı ve kusma, genel halsizliktir. İshale bakteri veya bağırsak virüsünün neden olduğu enfeksiyonlar neden oluyorsa, titreme ile birlikte yüksek ateş de mevcut olabilir.
Dışkı ve çocuğun ortaya koyduğu diğer semptomların kıvamının ve görünümünün değerlendirilmesi önemlidir; çünkü ebeveynler tarafından bunların doğru bir şekilde tanımlanması, doktoru gastrointestinal bozuklukların altında yatan olası hastalıkların teşhisine yönlendirebilir. Bu bağlamda, 1-2 günden uzun sürmeyen hafif akut ishal dışında, semptomların nedenlerini netleştirmek ve nasıl başa çıkılacağı konusunda kesin sonuçlar elde etmek için çocuk doktoruna danışmanın her zaman en doğrusu olduğu unutulmamalıdır.
Çocuk ishalinin uygun şekilde yönetilmesi , bozukluğun iki ana komplikasyonunu önlemek için önemlidir:
- Sulu dışkı, sıvı ve elektrolit (mineral tuzları) kaybından kaynaklanan dehidrasyon
- Nispi kilo kaybı ile besinlerin emilim bozukluğu .
Bebeklerde ve çocuklarda tıbbi müdahale gerektiren başlıca dehidrasyon belirtileri şunlardır:
- Sürekli susuzluk
- Ağız kuruluğu
- Alışılmış idrarın hacminde azalma (küçük çocuklarda üç saatten fazla bebek bezi kuruluğu) ve/veya koyu renkli idrar
- Ağlama sırasında gözyaşı olmaması
- Yumuşak/turjit cilt
- Azalmış enerji
Çocuklarda İshalin Nedenleri Nelerdir?
Çocuklarda ishalin nedenleri çok farklı olabilir.
Sadece anne sütü ile beslenen yenidoğanlar ve bebekler, hem intolerans gösterme olasılıkları çok daha düşük olduğundan hem de süt doğrudan annenin göğsünden alınırsa, potansiyel olarak zararlı mikroplarla bulaşma riski olduğundan, ishal riskine daha az maruz kalırlar.
Öte yandan, bebek formülleriyle beslenen veya sütten kesme aşamasındaki bebekler, belirli bileşenlere karşı gıda intoleransına bağlı ishal atakları yaşayabilir. Bu durumlarda, kullanılan süt formülünü farklı bileşenlere sahip, ancak benzer beslenme özelliklerine sahip bir alternatifle değiştirme konusunu çocuk doktoru ile görüşmek gerekebilir.
Ebeveynleriyle aynı yiyecekleri yemeye başlayan çocuklarda, ishalin en yaygın nedenleri şunlardır:
- Gıda intoleransları, özellikle tahıllardaki glütene veya sütte bulunan laktoza , ayrıca sorbitol, ksilitol ve maltitol gibi yapay tatlandırıcılara karşı
- İnek sütü, soya, yumurta, balık, kabuklu deniz ürünleri, bazı meyve türleri vb. gibi belirli gıdalara alerji.
- Bağırsak virüsleri (özellikle rotavirüs, norovirüs, astrovirüs ve enterik adenovirüs) veya bakterilere (örneğin, Escherichia coli , Salmonella spp ., Shigella spp ., Campylobacter, Listeria monocytogenes gibi ) bağlı enfeksiyonlar
- Bağırsak parazitleri tarafından kolonizasyon (esas olarak Giardia lamblia / duodenalis veya Cryptosporidium enteritis gibi protozoalar veya Entamoeba histolytica gibi amipler ).
Ek olarak, küçük çocukların ellerini ve nesnelerini sık sık ağızlarına koyarak ishale neden olabilecek bakteri ve virüsleri gastrointestinal sisteme sokma riski daha yüksektir.
Yetersiz sağlık ve hijyen standartlarıyla karakterize edilen yerlere seyahat ederken hem çocukları hem de yetişkinleri sıklıkla etkileyen “ gezgin ishali ” nin kökeninde de bağırsak enfeksiyonları yatmaktadır.
Kural olarak, “gezgin ishali” 2-4 gün süren hafif ila orta derecede akut ishaldir, ancak bazen daha uzun sürebilir ve asla ihmal edilmemelidir, çünkü yoğun ve/veya uzun süreli ise yüksek dehidrasyon riski ortaya çıkarır (özellikle sıcak ve kuru iklime sahip yerlerde bulunur) ve önemli ölçüde zayıflamaya neden olabilir.
Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde iyi bilinen bir diğer ishal nedeni ağız yoluyla antibiyotik tedavisidir . Bu durumda diyare, normal koşullar altında, bağırsağın işlevselliğini ve metabolizmasını düzenlemeye yardımcı olan ve aynı zamanda onu potansiyel olarak zararlı bakterilerin çoğalmasından koruyan koruyucu bağırsak bakteri florasının güçlü istikrarsızlaşmasıyla indüklenir .
Antibiyotikler , hedefledikleri enfeksiyona neden olan bakterileri öldürmenin (örneğin, solunum yolu enfeksiyonu veya bakteriyel otit) yanı sıra, sağlıklı bağırsak florasının bir kısmını da öldürerek, bağırsaktaki sıvıların ve besinlerin emiliminde değişikliklere neden olur ve hızlanır. transit gereğinden fazla. Ek olarak, bazı antibiyotikler, özellikle uzun süreli veya yüksek dozlarda alındığında , özellikle küçük çocuklarda, savaşılması özellikle zor bir bakteri olan Clostridium difficile tarafından bağırsak enfeksiyonlarının başlamasına yardımcı olabilir .
Gastrointestinal enfeksiyonlar veya antibiyotik veya diğer ilaçların (özellikle magnezyum içeren antasitler) kullanımı ile ilişkili olmayan tekrarlayan ishal atakları, irritabl bağırsak sendromu (IBS) gibi gastrointestinal sistem bozukluklarının veya hastalıklarının varlığına da bağlı olabilir.
Çocuklarda ishale Ne iyi gelir?
Bebeklerde ve küçük çocuklarda ishal , özellikle ateş veya başka semptomlar da varsa, her zaman çocuk doktorunun yardımıyla yönetilmelidir .
Her durumda, dehidrasyonu önlemek için bağırsak hareketleriyle kaybedilen sıvıları yenilemek esastır . Bu nedenle, çocuğunuza meyve suyu, papatya, sıvı yoğurt veya hafif sebze suları gibi gün boyunca sık sık içmesi için su veya diğer içecekleri (yapay tatlandırıcılar eklenmeden) sunmanız önemlidir. Ek olarak, spesifik rehidrasyon solüsyonları da alınabilir.
İshalle mücadele için tek başına veya hastaneyi ziyaretten ve herhangi bir testten sonra doktor tarafından reçete edilen herhangi bir ilaç tedavisine ek olarak kullanılacak basit, güvenli ve kanıtlanmış etkili bir müdahale, semptomların başlangıcından itibaren ve yaklaşık iki saat boyunca probiyotik alımı ile haftalar veya her durumda, bağırsak bozukluklarının tamamen çözülmesine kadar devam edilir.
Probiyotikler, bağırsaklara canlı ve hayati bir şekilde ulaşabilen ve bağırsak bakteri florasının dengesini geliştirebilen faydalı mikroorganizmalardır . Bunlar özellikle, bazıları laktozu laktik aside dönüştürme yeteneklerinden dolayı laktik fermentler olarak adlandırılan bakterilerdir.
Birkaç klinik çalışma, tek başına veya bağırsaktaki etkilerini destekleyen prebiyotik liflerle (özellikle, frukto-oligosakkaritler, birlikte alınan laktik fermentlerin (laktobasil ve bifidobakteriler), koruyucu bakteri florasının dengesinin daha hızlı bir şekilde yenilenmesini desteklediğini göstermiştir.
Bu sonuçlar, hem bakteriyel veya viral enfeksiyonlara bağlı ishalli çocuklarda hem de başka nitelikteki kalıcı ishali olan çocuklarda ve ayrıca oral antibiyotik tedavisinin neden olduğu ishal durumunda elde edilmiştir.
Faydalı bakterilerin bağırsağa hızla ulaşmasını sağlamak ve dengeleyici ve koruyucu etkisini göstermesi için, probiyotiklerin çocuk doktorunun tavsiyesi doğrultusunda günde bir veya iki kez aç karnına veya öğün aralarında alınması önerilir.
Ağız yoluyla bir antibiyotik tedavisi sırasında probiyotikler kullanılıyorsa, ilaçların onlara zarar vermemesi için laktik fermentlerin antibiyotiklerden en az 2 veya 3 saat sonra alınması gerekir.
Çocuklarda ishal nasıl önlenir?
Beslenmenin kalitesi, bağırsak mukozasını dolduran bakteri florasının dengesini ve gastrointestinal sistemin genel sağlığını belirlemede önemli bir rol oynar . Bu nedenle, çocukların ishalini önleme söz konusu olduğunda bile, dikkat edilmesi gereken ilk husus, sağlıklı, dengeli ve taze gıdalar (meyve, sebze, baklagiller, tahıllar, ekmek, balık ve beyaz etler) açısından zengin olması gereken beslenmedir. basit bir şekilde (buharda, ızgarada, fırında veya haşlamada, ancak her zaman az yağlı, tercihen sızma zeytinyağı ile) ve kolayca sindirilebilir.
Yiyeceklere temas; ancak eller su ve sabunla, temiz mutfak eşyaları ile iyice yıkandıktan ve (gerekirse) iyice durulandıktan sonra dokunulmalıdır . Ayrıca, hem çiğ hem de pişmiş olarak, zararlı bakterilerin bulaşmasını önlemek, besleyici özelliklerinden tam olarak yararlanmak ve tadını sonuna kadar çıkarmak için doğru ve kısa süre saklanmalıdırlar .
Ebeveynlerden biri bulaşıcı ishalden etkilenirse, tüm aile için enfeksiyon riskini azaltmak için diğerinin yemekleri pişirmesi gerekir.
Su, süt veya meyve suları gibi asla çok düşük sıcaklıkta alınmaması gereken içeceklere de dikkat etmek gerekir.
Gazlı içeceklerin tüketimi en aza indirilmelidir, çünkü birçok şeker içermelerine ek olarak, özellikle küçük çocuklarda mide ve bağırsaklar tarafından zayıf bir şekilde tolere edilebilirler.
Bunun yanı sıra, bilinen gıda intoleransları veya alerjilerin varlığında alerjik reaksiyona bağlı ishal atakları ve diğer semptomları yaşamamak için risk altındaki gıdalardan kaçınmak iyidir.
Probiyotikler (özellikle laktik fermentler), yalnızca antibiyotiğe bağlı ishal ile mücadele etmek için değil, aynı zamanda onu önlemek için de geçerli bir yardımcı olabilir . Bu durumda probiyotik kullanımına birkaç gün önceden veya antibiyotik tedavisi ile birlikte başlanabilir, laktik fermentleri antibiyotiklerden en az 2-3 saat sonra ve aç karnına almayı unutmamak gerekir.
Enfeksiyöz rotavirüs ishalinin (viral gastroenterit) önlenmesi için bebeklere yaşamın altıncı haftasından itibaren uygulanabilecek özel bir aşı da vardır.