8 Mart 2021’de dünyada sayısız toplumcu feminist grup, eşitsizliği yeniden üreten ataerkilliğe ve onu cesaretlendiren vahşi kapitalizme karşı sokaklara dökülecek. Dünyanın dört bir yanındaki kadın grupları, vakıflar ve sendikalar 8 Mart’ta bir kez daha bir araya gelecek. İşsizliği, ücret eşitsizliğinin yanı sıra, kadın cinayetlerini, tacizi, her türlü eşitsizliği protesto edecekler.
Bir asırdan fazla bir süredir dünya çapında insanlar 8 Mart’ı kadınların günü olarak kutluyor.
- 8 Mart Nasıl başladı?
Clara Zetkin 1910 yılında Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nü ilan etti.
Kısa adıyla IWD olarak da bilinen Dünya Kadınlar Günü, aslında emek hareketinden doğdu büyüyerek Birleşmiş Milletler (BM) tarafından her yıl tanınan bir etkinlik haline geldi. Bu nedenle ilericiler Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlar.
Tohumları 1908’de, 15.000 kadın New York’ta daha kısa çalışma saatleri, daha iyi ücret ve oy kullanma hakkı talep ederek yürüdü. Bir yıl sonra ilk Ulusal Kadın Günü’nü ilan eden Amerika Sosyalist Partisi’ydi.
-Savaşımın zaman çizelgesi
1909: ABD Sosyalist Partisi tarafından yapılan açıklamaya göre, ilk Ulusal Kadınlar Günü 28 Şubat’ta ABD’de düzenlendi.
1910: Günü uluslararası yapma fikri Clara Zetkin’den geldi. Kopenhag’daki Uluslararası Çalışan Kadınlar Konferansı’nda teklifi yaptı. Orada 17 ülkeden 100 kadın önerisini oybirliğiyle kabul etti. Kopenhag’da toplanan Sosyalist Enternasyonal, kadın hakları hareketinin başarılarını sıraladı ve tüm kadınlara oy hakkını elde etmeye yardımcı olmak amacıyla Dünya Kadınlar Günü’nü ilan etti.
1911: Bir önceki yıl Kopenhag’da alınan karar sonucunda 19 Mart’ta, Dünya Kadınlar Günü ilk kez Almanya, Avusturya, Danimarka ve İsviçre’de 1 milyondan fazla kadın ve erkeğin katıldığı gösterilerle kutlandı. Oy kullanma ve kamu sektöründe çalışma hakkının yanı sıra mesleki eğitim ve ayrımcılık yapılmamasını talep ettiler.
1913-1914: I. Dünya Savaşı arifesinde ortaya çıkan barış hareketlerinin bir parçası olarak, Rus kadınlar ilk Dünya Kadınlar Günü’nü Şubat 1913’ün son Pazar gününde kutladılar. Avrupa’nın geri kalanında, kadınlar savaşı protesto etmek ve diğer kadınlarla dayanışmak amacıyla ertesi yıl 8 Mart öncesi ve sonrasında toplantılar düzenledi.
1917: Savaşta ölen 2 milyon Rus askerine tepki olarak, Rus kadınlar “ekmek ve barış” talebiyle greve gitmek için Şubat’ın son Pazar gününü kararlaştırdılar. Siyasi liderler grevi eleştirdiler, ancak kadınlar yılmadı. Dört gün sonra Çar kaçmak zorunda kaldı ve geçici hükümet kadınlara oy kullanma hakkı verdi. Bu tarihi Pazar, Daha sonra Rusya’da kullanılan Jülyen takvimine göre 23 Şubat veya diğer ülkelerde kullanılan Gregoryen takvimine göre 8 Mart’tı.
1975: BM 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü ilk kez kutladı.
1995: 189 hükümet tarafından imzalanan tarihi Pekin Bildirgesi ve Platformu, kadın haklarının gerçekleştirilmesini gündemine aldı.
Dünya Emekçi Kadınlar Günü, kadınların toplumda, siyasette ve ekonomide ne kadar ilerlediğini kutlamak için bir tarih haline eşitsizliğin devam ettiği konusunda farkındalık yaratmak için protestolar düzenleniyor.
– Dünya Kadınlar Günü’nü hangi renkler sembolize eder?
Mor, yeşil ve beyaz, Dünya Kadınlar Günü web sitesine göre IWD’nin renkleridir.
“Mor, adalet ve haysiyete işaret ediyor. Yeşil umudu sembolize eder. Beyaz, tartışmalı bir kavram olsa da saflığı temsil eder. Renkler 1908’de İngiltere’deki Kadınlar tarafından kabul edildi deniliyor.
-Kadınlar Günü nasıl kutlanıyor ve bu yıl sanal etkinlikler olacak mı?
Dünya Kadınlar Günü, 8 Mart civarındaki üç veya dört gün boyunca çiçek satışlarının iki katına çıktığı Rusya da dahil olmak üzere birçok ülkede ulusal bir bayramdır.
“Çin’de, devlet Konseyi’nin tavsiye ettiği gibi, birçok kadına 8 Mart’ta yarım gün izin veriliyor.
İtalya’da Dünya Kadınlar Günü veya la Festa della Donna, mimoza çiçeği verilmesiyle kutlanır. Bu geleneğin kökeni belirsizdir, ancak İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Roma’da başladığına inanılmaktadır.” (BBC ing)
ABD’de Mart ayı Kadın Tarihi Ayı’dır. Her yıl yayınlanan başkanlık bildirisi Amerikalı kadınların başarılarını onurlandırıyor.
Bu yıl koronavirüs nedeniyle biraz farklı kutlanacak. Dünya çapında daha fazla sanal etkinlik yapılması bekleniyor.
-Dünya emekçi Kadınlar Gününün 2021 teması nedir?
BM, 2021’i “Covid-19 dünyasında eşit bir geleceğe ulaşmak” olarak açıkladı.
BM Kadın İcra Direktörü Phumz ile Mlambo-Ngcuka şunları söyledi: “Tüm kadın ve kız çocuklarının, farklı kültürel, sosyal, ekonomik ve siyasi koşullarda aktif katılımına ihtiyacımız var. Kadınları karar almada eşit bileşen olarak görmek hepimize fayda sağlayan gerçek bir toplumsal değişimdir.
“Kadınlar için olumlu değişim yaratmaya yardımcı olacak bir platform” sağlamak için (BBC türkçe) tasarlandığı söylenen Dünya Kadınlar Günü web sitesi, değişimi #ChooseToChallenge temayı seçti.
– Neden 8 Mart’a ihtiyacımız var?
8 Mart kampanyasında belirtildiğine göre, Dünya Ekonomik Forumu’na atıfta bulunarak “Cinsiyet eşitliği neredeyse bir yüzyıl boyunca elde edilmeyecek,” ve “hiçbirimiz yaşamlarımızda cinsiyet eşitliğini göremeyeceğiz ve muhtemelen çocuklarımızın çoğu da göremeyecek” diyor.
Ayrıca pandemi çok zor bir dönemi başlattı. BM, koronavirüs salgınından dolayı kazanımların geri gidebileceğini açıkladı. Kapanma nedeniyle kadınlar daha fazla ev işleri ve aile bakımına yoğunlaştığından iş ve eğitim fırsatlarını kullanmada olumsuz etkileneceği belirtildi.
Koronavirüs endişelerine rağmen, 2020’de dünyanın dört bir yanında yürüyüşler yapıldı.
Pakistan genelinde, şiddetli tehditler ve yasal dilekçeler karşısında birçok şehirde yürüyüşler düzenlendi.
Ve Meksika’da yaklaşık 80.000 kişi ülkede artan kadına yönelik şiddeti vurgulamak için sokaklara döküldü, 60’tan fazla kişi yaralandı.
Son birkaç yılda kadın hareketi eşi görülmemiş bir boyuta ulaştı.
Kamala Harris’in ilk kadın, ilk siyahi ve ilk Asyalı-Amerikalı ABD başkan yardımcısı olarak göreve başlaması. Finlandiya 2019’da beş kadın başkanlığında yeni bir koalisyon hükümeti kuruldu ve Sudan’da kadınların nasıl davranağını ve toplum içinde nasıl giyineceğini kontrol eden bir yasa yürürlükten kaldırıldı.
Ve 2017’de sosyal medyada bir hashtag ile başlayan, taciz ve cinsel saldırı deneyimlerine karşı #MeToo konuşmalarının etkisini kim unutabilir?
“Tüm bir yıl boyunca ne pandemi, ne baskılar tuttu kadınları evde! Haklarına, kazanımlara dönük saldırılara karşı her tehditte sokağa çıkan kadınlar çalışma yaşamının pandemiyle beraber daha da büyük bir sömürü çarkına dönmesine, bahanesi de boyutu da artan şiddete, geleceksizliğe, eşitsizliğe karşı meydanlarda, “Güvenceli İş, Şiddetsiz Yaşam ve Örgütlü Mücadele” demek için bir araya geliyor. Bu 8 Mart’ta ülkenin dört bir yanında, her yerdeyiz! Yaşasın 8 Mart. Yaşasın örgütlü mücadelemiz. “(Evrensel)