Amerikan siyasi hayatına damgasını vuran Malcolm X ve hayatı Amerika’da siyahilerin haklarını elde etmesi açısından bir sembol niteliğindedir. Malcolm X, Amerikan Müslüman siyasetçi ve insan hakları aktivistidir. Amerika’da bazıları tarafından beyaz Amerikalıları siyah Amerikalılara karşı işlediği suçlar için en sert bir şekilde eleştiren ve siyahların haklarını savunan cesur bir avukat olarak görülürken bazı kesimler onu ırkçılık ve şiddet hakkında vaaz vermekle suçladı. Tüm dünyanın yakından tanıdığı Malcolm X’i ölümünün 54. yılında yeniden tanıyalım..
Asıl adıyla Malcolm Little 19 Mayıs 1925’te Nebraska’da doğdu. Babası Reverend Little 4 kardeşini beyazların katliamlarında kaybetmişti. Kendisi de Ku Klux Klan tarafından öldürüldü. Babasının ölümünün ardından Malcolm ve 7 kardeşi bakımevlerine ve ailelere evlatlık olarak verilmiş ve hepsi birbirinden ayrılmıştır. Annesi ise akıl hastanesine yatırıldı.
Malcolm çalışkan bir öğrenci olarak eğitim hayatında devam ediyor ve bir avukat olmak istiyordu. Ancak bir öğretmeninin siyahi birinin avukat olmasının doğru bir tercih olmayacağını ve marangozluğu tercih etmesini söylemesi üzerine okulu bırakma kararı aldı.
Ardından çalışmaya başlar ve kendini Harlem’de bulur. Burada uyuşturucu, fuhuş, kumar ve hırsızlık gibi pek çok suça karıştıktan sonra 1946 yılında 20 yaşındayken yakalandı ve hırsızlık suçundan 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hapishane yıllarının onu iyi eğittiğini söyleyen Malcolm hapishane için şu sözleri söyler:
“Bir insanın düşünmeye ihtiyacı varsa gidebileceği en iyi yer bana sorulursa üniversiteden sonra hapishanedir.”
7 yıl sonra hapisten çıkar ve Harlem yerine Detroit’e kardeşinin yanına gider. Artık bir sokak serserisi değil, Amerika’da o günlerde hızla yükselen İslam dininin bir temsilcisi ve savunucusu olmuştur. Hapishanedeyken mektuplaşmaya başladığı Elijah Muhammed’in yönettiği Nation of Islam’a katılır. Little soyadını bir köle adı olarak kabul eder ve bu ismin üzerini çizmek için X soyadını kullanmaya başlar.
Malcolm X’in ön plana çıkması nedeniyle Elijah Muhammed ile arası açılır ve Malcolm, Elijah’ın hayatını sorgulamaya başlar. Malcolm X Nation of Islam hareketinden uzaklaşır ve 1964 yılında hareketten ayrılır. Aynı yıl hacca gider ve beyazları artık şeytan olarak görmemeye başlar. Siyahileri savunmaya devam etse de beyazlara karşı ırkçı tutumunu terk eder. Hacdan sonra El-Hacı Malik El-Şahbaz ismini alır.
1965 yılında Afro-Amerikan Birliği Organizasyonunu kurar. Aynı yıl New York’taki evi bombalanır ancak kendisi ve ailesine bir şey olmaz. Ancak bu saldırıdan 6 gün sonra Malcolm X kürsüde konuşma yaparken 6 kişi ona toplam 15 el ateş ederler. 21 Şubat 1965 günü kaldırıldığı hastanede hayatını kaybeder. Ölümünden sonra ona bu suikastı düzenleyen ekipten 3 kişinin Nation of Islam (NOI) üyesi olduğu ortaya çıkar.
Hayatı 1992 yılında Malcolm X filmiyle beyaz perdeye aktarılır. Yönetmenliğini Spike Lee’nin yaptığı filmde kendisini Denzel Washington canlandırmıştır.