Kadınların yüzde 10’luk bölümünün yaşadığı Polikistik over senromunun ne olduğu, hangi sebeplerle ortaya çıktığı ve başka hastalıklara yol açıp açmayacağı merak ediliyor. Peki, PCOS tedavi edilebilir mi?
Polikistik Over Sendromu nedir?
Polikistik over senromu (PCOS), kadınlarda yumurtalıklar içerisinde bulunan ve genellikle iyi huylu birçok kist şeklinde ortaya çıkarak, kişide aşırı tüylenme, adet düzensizliği, sivilceye neden olan hastalıktır. Her 10 kadından birinde görülebilen polikistik over sendromu (PKOS), genetik olduğu düşünülen bir yumurtlama problemidir.
PCOS belirtileri nelerdir? Polikistik Over Sendromu nasıl anlaşılır?
Polikistik over sendromunun belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Semptomlar zamanla değişebilir ve sıklıkla açık bir tetikleyici olmadan ortaya çıkabilir.
Olası semptomlar şunları içerir:
- Uzun, aralıklı ve düzensiz regl dönemi
- Kısırlık
- Sivilce veya yağlı cilt
- Yüzde veya vücutta aşırı kıllanma
- Erkek tipi kellik veya saç incelmesi
- Özellikle göbek çevresinde kilo alımı.
PCOS’lu kişilerin aşağıdakiler de dahil olmak üzere başka sağlık koşullarına sahip olma olasılığı daha yüksektir:
- 2 tip diyabet
- Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
- yüksek kolestorol
- Malp hastalığı
- Endometrial kanser
PCOS ayrıca kaygıya ve depresyona neden olabilir. Kısırlık, obezite ve istenmeyen tüylerin büyümesi gibi bazı belirtiler sosyal sorunlara yol açabilir. Bu durum aile, ilişkiler, iş ve topluma katılım gibi diğer yaşam alanlarını etkileyebilir.
Polikistik Over Sendromu neden olur?
PCOS önemli bir halk sağlığı sorunudur ve üreme çağındaki kadınları etkileyen en yaygın hormonal bozukluklardan biridir. Bu durum, üreme çağındaki kadınların tahmini olarak %8-13’ünü etkilemektedir ve vakaların %70’e kadarı teşhis edilememektedir.
PCOS prevalansı bazı etnik kökenler arasında daha yüksektir ve bu gruplar, özellikle metabolik problemlerle bağlantılı olarak sıklıkla daha fazla komplikasyonla karşılaşmaktadır.
PCOS’un biyolojik ve psikolojik etkileri, özellikle de obezite, vücut görümü ve kısırlıkla ilgili olanlar, zihinsel sağlık sorunlarına ve sosyal damgalanmaya yol açabilir.
Polikistik Over Sendromu’nun kesin sebebi net değildir. Polikistik Over Sendromu yaşayan kadınların çoğunda insülin direnci vardır. Bu vücudun insülini iyi ve doğru kullanmadığı anlamına gelir. İnsülin seviyeleri vücutta birikir ve daha yüksek androjen seviyelerine sebep olur. Bu ise insülin direnci ve kilo artışını hızlandırır. Öte yandan obezite de insülin direnci arttırır ve PCOS semptomları kötüleşebilir.
Polikistik Over Sendromu’nun genetik olabileceği de ifade edilmektedir.
PCOS nelere sebep olur?
PCOS’lu kadınların bazı ciddi sağlık sorunları geliştirme olasılığı daha yüksektir. Bunlar arasında tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, kalp ve kan damarlarıyla ilgili sorunlar ve rahim kanseri yer alır. PKOS’lu kadınlar sıklıkla hamile kalma (doğurganlık) konusunda sorunlar yaşarlar.
Polikistik Over Sendromu nasıl geçer?
PKOS tedavisi bir dizi faktöre bağlıdır. Bunlar yaşınızı, belirtilerinizin şiddetini ve genel sağlığınızı içerebilir. Tedavi türü gelecekte hamile kalmak isteyip istemediğinize de bağlı olabilir.
Hamile kalmayı planlıyorsanız tedaviniz şunları içerebilir:
bir diyet ve daha fazla fiziksel aktivite, kilo vermenize ve semptomlarınızı azaltmanıza yardımcı olabilir. Ayrıca vücudunuzun insülini daha verimli kullanmasına, kan şekeri seviyelerini düşürmesine ve yumurtlamanıza yardımcı olabilirler.
İlaçlar yumurtalıkların yumurtaları normal şekilde salmasına yardımcı olabilir. Bu ilaçların da bazı riskleri vardır. Çoklu doğum (ikiz veya daha fazla) şansını artırabilirler. Ve yumurtalıkların aşırı uyarılmasına neden olabilirler. Bu, yumurtalıkların çok fazla hormon salgıladığı zamandır. Karın şişkinliği ve pelvik ağrı gibi semptomlara neden olabilir.
Hamile kalmayı planlamıyorsanız tedaviniz şunları içerebilir:
Doğum kontrol hapları: Bunlar adet döngülerini kontrol etmeye, androjen seviyelerini düşürmeye ve sivilceleri azaltmaya yardımcı olur.
Diyabet ilacı: Bu genellikle PCOS’ta insülin direncini azaltmak için kullanılır. Ayrıca androjen seviyelerinin azaltılmasına, saç büyümesinin yavaşlamasına ve daha düzenli yumurtlamanıza yardımcı olabilir.
Diyet ve aktivitede değişiklik: Sağlıklı bir diyet ve daha fazla fiziksel aktivite, kilo vermenize ve semptomlarınızı azaltmanıza yardımcı olabilir. Ayrıca vücudunuzun insülini daha verimli kullanmasına, kan şekeri seviyelerini düşürmesine ve yumurtlamanıza yardımcı olabilirler.
Diğer semptomları tedavi etmek için kullanılan ilaçlar: Bazı ilaçlar tüylenme veya sivilceyi azaltmaya yardımcı olabilir.
Polikistik Over Sendromu olan hamile kalır mı?
Polikistik over sendromu yumurtlamayı engellediği ya da düzensiz hale getirdiği için hamile kalma olasılığını düşürmektedir. Tüp bebek tedavisi gören hastaların yaklaşık %15-20’si polikistik over sendromuna sahip hastalardan oluşmaktadır. Bazı durumlarda hasta tedavi olmadan da hamile kalabilmektedir.
Polikistik over ve polikistik over sendromu arasındaki fark nedir?
Polikistik over ile polikistik over sendromu arasındaki fark çok kolay bir şekilde izah edilir. Polikistik over, kişinin adet görememesi ya da uzun aralıklarla adet görmesi gibi düzensizliklerle kendini belli eden bir durumdur.
Polikistik over sendromunda ise kanda “androjen” adı verilen bir hormonun artışı gözlemlenir. Bu artışa bağlı olarak ciltte sivilcelenme, yağlanma, lekelenme, cilt dokusunun kararması gibi etkiler fark edilir. Yanı sıra saç dökülmesi ve vücudun özellikle yüz bölgesinde tüylenme de belirir.