Gebelikte Antibiyotik Kullanılmasındaki Temel Esaslar
GEBELİKTE ANTİBİYOTİKLERİN KULLANILMASINDA TEMEL ESASLAR
Gebelikte meydana gelen normal değişimler antibiyotik kullanımını da direk veya dolaylı olarak etkiler.
Gebelikteki bazı fizyolojik değişiklikler antibiyotiklerin biyoyararlanımını azaltır.
Oral ilaç emilimi, gastrointestinal motilite ve mide boşalmasının değişmesiyle birlikte farklılıklar gösterebilir.
Kan hacmi %50 kadar genişlediğinden ilaç dağılım hacmi de genişler. Böbrekten atılım gebelikte böbrek kan akımının ve ghmerül filtrasyonunun artması sonucu artar.
Artan progesteron düzeyleri bazı ilaçların karaciğer metabolizmasını etkiler.
Bunlar dikkate alınarak gebelik esnasında antibiyotik dozları düşürülebilir. Antibiyotikler bütün vücut kısımlarına dağılır.
Konsantrasyon “gradyenti”, düşük molekül ağırlığı, proteine düşük oranda bağlanma antibiyotiklerin plasenta ve süte geçişini artırır.
Antibiyotiklerin gebelikte kullanımında nasıl bir yol izlenir?
Antibiyotiklerin fetüs üzerindeki etkilerini esas alarak ABD Gıda ve İlaç Kurumu (FDA) tercihi belirleyen öneriler yapmıştır.
A,B,C,D ve X risk grubu belirlenmiştir (Tablo 3). A: Risk yok, yeterli çalışma ile doğrulanmış B: Hayvan çalışmaları yeterli, risk yok
C: Hayvan çalışmalarında toksisite var, insan çalışmaları yetersiz, kullanım faydası > risk
D: İnsan için risk bulguları var, ama fayda zarardan fazla olabilir; X: İnsanda fetüs anormallikleri saptanmış; risk>fayda.