Kuş Yuvalarının Özellikleri Nelerdir?
Hemen hemen bütün kuşlar yuva yaparlar. Öteki hayvanlar arasında kendilerine temelli bir yuva yapanlar pek azdır. Kuşların yuva yapmaktan maksatları yavrularını yetiştirmektir. Bir iki çeşit kuştan başka bütün kuşlar yavrularını devamlı bir bakımla yetiştirirler.
Kuş yuvalan çok çeşitlidir. Yuva yapımında kullanılan malzeme, yuvanın biçimi, büyüklüğü kuşun cinsine göre değişir. Kimi kuşlar birkaç çalı çırpıyı yere yığarak yuva yaparlar. Deniz kıyısında yaşıyan birtakım kuşların yuvası ise birkaç çakıl taşı ile biraz ottan ibarettir. Bazı kuşlar da yuva yapmazlar, kaya kovuklarına yumurtlarlar, yavrularını orada çıkarırlar, yavruları büyüyünceye kadar o kaya kovuğunu kendilerine yuva sayarlar.
Ağaç kovuklarını kendilerine yuva edinen kuşlar da vardır. Ağaçkakanlar kurumuş ağaçları oyarak kendilerine yuva yaparlar. Birçok kuşlar ise, uzun emeklerle, çok ustalıklı yuvalar yaparlar. Bunlar insanı şaşırtacak düzgünlükteki yuvalarını içgüdüleriyle kurarlar.
Kuşlardan çoğu yuvalarının çevresindeki belirli bir bölgeyi kendi yurtlan sayar. Bu bölge küçük de olabilir, büyük de. Bu, kuşların âdetlerine, yaşayışlarına bakar. Kuşlar yuvalarının çevresinde kendilerine yurt edindikleri bölgeye başka kuşları sokmazlar. Yabancı bir kuşun bu bölgeye girmek istemesi kavgaya yol açar. Deniz kıyısında yaşıyan kuşların yuvası birbirine çok yakındır, sınırları, kuşların yuvada otururken gagalarını en çok uzatabildikleri yere kadardır, onun dışına karışmazlar. Buna karşılık, kartalların yurt edindikleri bölgeler kilometrelerce uzağa kadar gider. Yuva yapmadan önce dişi kuş yurt edineceği bölgeyi seçer. Çok defa yuva yapmak için başka kuşlarla dövüşmek zorunda kalır.
Sarı asma kuşu: Yuvasını ince dalların ucundan sarkıtır.
Yaban ördeği: Su içinde sazların arasına takılıp kalmış saz parçalarının üzerine yuva yapar.
Flâman: Kumla çamuru karıştırarak bir tümsek hazırlar, bunun yumuşak tepesine yumurtalarını bırakır.
Terzi kuşu: Hindistan’da yaşayan bu kuş, büyük bir yaprağın iki ucunu ince bir otla dikerek yuvasını hazırlar.
Leylek: Yuvasını evlerin damlarına, bacalara yapar. Bu, bazı ülkelerde bir uğur sayılır.
Yer baykuşu: Toprak altında bir tünel kazar, yuvasını buraya yapar.
Guguk kuşu: Bu tembel kuş yumurtalarını başka kuşların yuvalarına bırakır. Bu yüzden başka kuşlar, yuvalarını birkaç katlı yapmak, kendi yumurtalarını korumak zorunda kalırlar.
Tarla kuşu: Yuvasını yerde yapar, görünmesin diye üzerini otlarla örter.
Kırlangıç: Çalı parçalarını salyası ile yapıştırıp çaydanlık biçiminde bir yuva yapar.
Kartal: Yuvasını dağ tepelerindeki yüksek ağaçlarda yapar.
Kaya Kırlangıcı: Yuvasını duvar örer gibi kilden yapar.