İnsan hakları ihlalleri nedeniyle Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilmesine imkan tanıyan yasa değişiklikleri, 23.09.2012 tarihinde, yani önceki gün, 6216 sayılı Yasa’nın 76. maddesi gereğince yürürlüğe girmiş bulunuyor.
Böylece, 23.09.2012 tarihinden sonra kesinleşen nihaî karar ve işlemler yoluyla Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal ettiği iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmadan önce, Anayasa Mahkemesi’ne başvurmak zorunlu hale geldi diyebiliriz.
Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı, hukukumuza yeni giren bir imkan… Bu nedenle konu ile ilgili yasal dayanakları ve bilgi edinelibilecek bazı kaynakları kısaca derlemenin faydalı olabileceğini düşünüyorum:
Bireysel başvuru hakkı ile ilgili Anayasa hükümleri:
148/3: Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.
148/4: Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.
148/5: Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.
149/2: Siyasî partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılır, bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanır.
149/6: Anayasa Mahkemesi Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar dışında kalan işleri dosya üzerinde inceler. Ancak, bireysel başvurularda duruşma yapılmasına karar verilebilir.
Bireysel başvuru hakkı ile ilgili yasa hükümleri:
Bireysel başvuru ile ilgili bilgi kaynakları:
- UYAP Hukukî Yardım – Bireysel Başvuru Hakkı
- 66 Soruda Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru kitapçığı
Avukat, yazılım geliştirici. Amerika’da yaşıyor.