Egzersiz ve diyabet Dr. Ayfer Alikaşifoğlu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Endokrinoloji ÜnitesiSlide 2
Egzersizin etkileri Obeziteyi önler Insülin duyarlılığını artırır Iyi kolesterolü artırır Kötü kolesterolü azaltır Kan basıncı değişiklikler Kalp hastalığı riskini azaltır Strese karşı dayanıklılığı artırır …Slide 3
Egzersiz Her birey için faydalı Sağlıklı yaşam için hayatın bir parçası Yaş grubuna uygun Isteyerek yapılan EğlenceliSlide 4
EgzersizSlide 5
Diyabetli olmayanlarda egzersizin etkileriSlide 6
Normal koşullarda kan şekeri düzeyi oldukça dar ve sabit sınırlarda tutulur Dışardan alınan besinler Kan şekerinin kullanımını etkileyen mekanizmalar Karaciğerde glikojen yapımı ve yıkılmasıSlide 7
Vücuttaki enerji depoları Kas glikojeni Karaciğerdeki glikojenSlide 8
Erişkin erkek Vücuttaki enerji depoları Çocuklarda glikojen depoları daha az - Kas kütlesi ↓↓ - Vücut ağırlığı ↓↓ Kas glikojeni Karaciğerdeki glikojen 1100 kcal 400-500 kcalSlide 9
Egzersiz yapan kaslar stitch glukozu kullanır fix de dolaşımdan glukozu kas içine alırlar. Bu işlem insülin gerektirir. Kan glukoz konsantrasyonu düşerken insülin salınımı azalır. Karaciğerde glukoz yapımı artar.Slide 10
Egzersiz devam ederse insüline karşıt hormonlar artar glukagon, adrenalin noradrenalin büyüme hormonu kortizol Karaciğerde glukoz yapımı artar Trigliseridler serbest yağ asitlerine yıkılır Serbest yağ asitleri kaslarda enerji kaynağı olarak kullanılırSlide 11
Diyabetlilerde egzersizin etkileriSlide 12
Diyabetlilerde egzersiz sırasında insülin seviyesinde kendiliğinden azalma olmadığından alınan insülin miktarının düzenlenmesi gerekir Iyi - kötü kontrollü diyabetlilerde egzersizin kan şekeri üzerine etkileri farklıSlide 13
Iyi kontrollü diyabetlilerde Insülin düzeyi yeterlidir Bu grupta kan şekerinde düşme riski fazladır Kaslar dolaşımdan glukoz almaya devam eder Karaciğerde glukoz yapımı azalır Vücut ısısı arttığı için insülin absorbsiyonu artar (Enjeksiyon yeri ve zamanı önemli) Gerekli önlemler alınmazsa egzersize başlandıktan kısa süre sonra egzersizden hemen sonra HİPOGLİSEMİ egzersizden saatler sonraSlide 14
Kötü kontrollü diyabetlilerde Insülin eksikliği vardır Egzersiz parodoksal olarak kan şekerini artırır Insülin eksikliği kasların dolaşımdan glukoz alımını bozar Stress hormonlarının artışı nedeni ile karaciğerden dolaşıma glukoz geçişi artar Lipoliz artar, serbest yağ asitlerinden keton oluşumu hızlanır Hiperglisemi ve keton oluşumuSlide 15
Diyabetlilerde egzersizin uzun dönem etkileri Kan glukoz kontrasyonu değişiklikleri Kan basıncı değişiklikleri Iyi kolesterolde , kötü kolesterol , KVH riski Oksijen kullanımındaki değişikliklerSlide 16
Aerobik egzersiz Yürüyüş Koşu Bisiklet Dans Egzersiz süresi ve sıklığı Haftada en az 3 defa 30-45 dk Egzersizin öğünlerle-insülin planı ile ilişkisi Egzersizin önceden planlanması veya planlamadan yapılması EgzersizSlide 17
Genel prensipler Uygun egzersiz, egzersiz süresi ve egzersizin insülin enjeksiyonu-öğün ilişkisi izleyen doktor ile konuşulmalı 2. Egzersizden önce, egzersiz sırasında ve sonrasında sıvı alımına dikkat edilmeliSlide 18
Genel prensipler 3. Kan şekeri egzersizden önce, egzersiz esnasında ve sonra ölçülmelidir 4. Kullanılan insülin planına göre değişmekle birlikte egzersizin insülin enjeksiyonundan ne kadar sonra yapıldığı önemli 5. Planlanmış egzersizse insülin dozları azaltılmalı 6. Planlanmamış egzersiz yapılıyorsa kan şekeri değerine göre fazladan gıda alımı gerekliSlide 19
Insülin enjeksiyonu – öğün-egzersiz ilişkisi Yoğun insülin tedavisi alan diyabetli sayısı Kullanılan kısa ve hızlı etkili insülinin pik saatlerine dikkat etmek önemli Hızlı etkili insülin kullananlar daha avantajlı * Yemekten 1,5-2 saat sonra egzersiz hipoglisemi riskini azaltırSlide 20
Egzersiz planlı ise Bolus dozu azaltılması Gerekirse bazal dozun azaltılması Egzersiz plansız ise Egzersizden önce beslenmeSlide 21
Aktivite derecesi-süresi ve kan şekerine göre önerilerSlide 22
Egzersiz tipi ve vücut ağırlığına göre alınması gereken ek karbohidrat miktarlarıSlide 23
Insülin pompası ve egzersizSlide 24
Egzersiz sırasında kan şekerini typical aralıkta tutabilmek için insülin pompası kullananlar enjeksiyonla insülin yapanlara göre daha avantajlı Egzersiz esnasında pompa çıkarılabilir Bazal insülin hızı ve geçici bazal hız ayarlanabilmeSlide 25
Pompa kullananlarda egzersiz sırasında yapılması gerekenler Pompanın çıkarılması: ~ 1saat Bazal hızın azaltılması Pompadan ayrı kalma süresi uzarsa HiperglisemiSlide 26
Pompa ile egzersiz yapıldığı durumlar Egzersiz öğün bolusundan 2 saat sonra yapılıyorsa Bazal doz egzersiz 1 saat önce geçici olarak % 30-50 azaltılmalı Azaltma egzersiz süresini ve sonraki 90 dk\'yı içine alacak şekilde olmalı Egzersiz sonrası hipoglisemi riski azalırSlide 27
Pompa ile egzersiz yapıldığı durumlar Egzersiz öğün bolusundan sonraki 1,5 saat içinde yapılıyorsa bolus dozunda değişiklik yapmak gerekir Bolus dozu egzersizin süre ve derecesine göre gereksinim duyulacak karbohidrat miktarını çıkararak hesaplanır Bilinmesi gerekenler Kişiye özel KH/insülin oranı Aktivitenin ne kadar ek KH ihtiyacı gerektirdiği ÖRNEK: Her 10 gr KH için 1 Ü insülin kullanan bir diyabetli 30 gr KH gerektiren bir aktivite için 3 Ü daha az insüline ihtiyaç duyarSlide 28
Pompa ile egzersiz yapıldığı durumlar Egzersiz öğün bolusundan sonraki 1,5 saat içinde yapılıyorsa Egzersizin süre ve derecesine göre gereksinim duyulacak karbohidrat miktarı bilinmiyorsa Bolus dozu % 50 azaltılır Yakın kan şekeri izlemi gerekirSlide 29
Beden eğitimi Diyabetli çocuk ve gençler diyabetli olmayan yaşıtları ile beden eğitimine katılmalıdırlar Beden eğitiminden önce ~ 15 gr KH Birkaç kez dersten önce-sonra Kş ölçümleri yapılarak uygun planlama sağlanmalıdırSlide 30
Egzersiz için yapılacak değişiklikler her çocuk için özel Kişisel farklılıklar önemli Ilk defa yapılacak aktivitelerde egzersiz esnasında , hemen sonra ve devamında hipoglisemi açısından izlem gerekli
????????????????????? - ????????? ??????????????????????????????????????? (IFRS) ??????????? 11 ...
How the Web Functions. Jennifer Rexford Software engineering Office http://www.cs.princeton.edu/ ...
Duopoly once more. Here we take a gander at the Stackelberg pioneer/supporter model. The Cournot ...
Child murder. Abigail Hayworth, the writer of an article titled, "The Infant We Can't Ignore" in ...
Logic for Seniority George Carlin on age102. (Totally Splendid). On the off chance that YOU DON' ...
SCHOOL SUPPORT. Ben Matthews, Chief 807-3500 email@example.com. Course book Administratio ...
Chartism. www.educationforum.co.uk. Beginnings. Chartism began in 1836 with the development of t ...
SalesLogix v7.5 Sneak-Look. Goal of Presentation. The substance of this presentation has been in ...
Glycoproteins, Sialylation and the Ashwell Receptor . The glycan branches of glycoproteins regul ...
AASBO . Offers, Contracts, and Revelation. Thing Buys. What are items? What amount would I be a ...
FuBi!. Programmed Capacity Sending out for Systems administration and Scripting (!!!). Scott Bil ...