Babil, bir diğer adıyla Babylon..
Babil, milattan önce 2000 yılında kurulmuş ve yaklaşık 1200 sene hükümdarlığını öyle böyle korumuş bir devletti.
En önemli hükümdarı olan Hammu-rabi, hepimizin ismine çok aşina olduğu bir hükümdar. Onun ismini bu kadar ezberlememize neden olan şey ise hayatı, idaresi altındaki şehir hayatı, aldığı kararlar ve yönetim biçiminden çok onun kanunları.
Babil'deki yaşantıyı öğrenmemizi sağlayan en kapsamlı kaynak, Hammu-rabi Kanunları olduğu için neler içerdiğini doğru bir şekilde biliyoruz. Kanunlar senaryolu varsayımlar şeklinde hüküm bildiriyorlar.
Örneğin, birisini başka birini öldürdüğü iddiasıyla suçluyorsunuz. Fakat işiniz rast gitmiyor ve bu iddianızı kanıtlayamıyorsunuz. Babil'de olduğunuz ve Hammu-rabi hükümdarlığı altında yaşadığınız için idam cezasına çarptırılıyorsunuz. Çünkü iddianızı ispatlayamadınız.
Babil'de üç sınıf mevcut. Bunlar asiller, özgür halk ve köleler.
Fakat köle olmak kader değil çünkü köleler özgürlüğünü satın alabilirler. Asillerle evlenebilirler. Ayrıca kölelerin bir asilden çocuğu olursa çocuk özgür sayılır.
Lex talionis yani 'dişe diş, göze göz' kavramı Babil'de doğdu. Açıkça belli olduğu gibi, yaptığınızın aynısına maruz kalacaksınız; fakat bu sadece asilin mağdur olması halinde kesin kes geçerli. Eğer mağdur asil değilse, kefaret uygulaması da mümkün. Yine, asiller için bir avantaj.
İllüstrasyon: Nuremberg Chronicle
Babil'de aile yapısından bahsedecek olursak,
- Erkeğin çok eşi olabilir. Lakin eşlerinden sadece biri hukuki haklara sahip olabilir.
- Aile modeli, baba erkildir. Miras hakları da bu doğrultudadır.
- Evlenirken kadın başlık parası getirir.
- Erkek eşini kısır olduğu gerekçesiyle boşamak isterse hem başlık parasını iade eder hem de misli kadar gümüş verir.
- Eğer kadın bir hastalığa yakalanırsa eşi evde özel bir oda inşa edip ona ömür boyu bakmak zorundadır.
- Eğer erkek bir ahlaksızlık yapar yahut eşini küçük düşürürse, kadın evlenirken getirdiği başlık parasını alarak kocasını boşama hakkında sahiptir.
- Zina suçu iki kişinin de ölümüyle sonuçlanır.
Bonus: Babil sanki hiç yakılıp yıkılmamış gibi yapabileceğiniz bir gezinti:
Eski Çağda Bilim dersinde öğrencisi olarak bu bilgileri öğrenmemi sağlayan Taha Yasin Arslan hocama bu içerik aracılığı ile tekrar teşekkürlerimi sunuyorum.
Antik Çağ ile ilgili göz atmak isteyebileceğiniz bir diğer içerik: