Rahim ağzı (serviks) kanseri taraması, (Pap testi ve/veya insan papilloma virüsü testi ile) rahim ağzı kanserinden kaçınmanın önemli bir parçasıdır. Tarama testinizin sonuçları anormal ise, sonucu doğrulamak ve anormalliğin ciddiyetini belirlemek için daha fazla test yapılması gerekir. Kolposkopi bu durumda genellikle önerilen testtir. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanınızın mikroskobik büyütme kullanarak rahim ağzınıza bakmasına olanak tanır. Bu sırada biyopsiler de yapılması mümkündür. Kolposkopi (yani serviksin görselleştirilmesi) ve gerekli hallerde biyopsiler (kolposkopi sırasında şüpheli alanlardan patoloji laboratuvarında inceleme için küçük bir dokunun alınması) aynı anda yapılmaktadır.
Anormal servikal tarama testi olan tüm kadınların tedaviye ihtiyacı olmayacaktır. Biyopsi ile/biyopsi olmadan yapılan kolposkopi, anormalliğin tedavisine gerek olup olmadığını ve takip gerekip gerekmediği belirlemeye yardımcı olur.
Ayrıca farklı durumlar için de kullanılır.
- Servikste genital siğiller
- Servisit (iltihaplı bir serviks)
- Polipler gibi iyi huylu (kanser değil) büyümeler
- Ağrı
- İlişki sonrası kanama
Bazen tedavi sonucunu kontrol etmek için de kullanılmaktadır.
Kolposkopiye hazırlık
- Randevunuzdan 24 saat öncesinde vajinaya hiçbir şey (örneğin kremler, tampon) koymanız, vajinal duş almanız ve cinsel beraberlik olması önerilmemektedir.
- Adet döngünüz sırasında herhangi bir gün kolposkopi yapılabilir. Ancak randevunuzun olduğu gün şiddetli vajinal kanamanız varsa, yeniden planlamanız gerekip gerekmediğini sormak için hekiminizle iletişime geçmeniz gerekmektedir. İdeal olan daha net görüntü elde etmek için adet bitimi yapılmasıdır.
- Kan pıhtılaşmasını önlemek için herhangi bir ilaç (aspirin, varfarin, heparin, klopidogrel) alıyorsanız, önceden hekiminize haber vermelisiniz. Kolposkopi sırasında biyopsi alınırsa bu ilaçlar kanamayı arttıracağı için dikkatli olmak gerekmektedir.
- Gebeyseniz veya gebelik şüpheniz varsa hekiminize bildirin. Kolposkopi gebelik sırasında güvenlidir; ancak gebelikte genellikle rahim ağzından biyopsi alınmaz.
Kolposkopik görüntüleme prosedürü
- Kolposkopi, kadın hastalıkları ve doğum alanında uzmanlık eğitimi almış bir doktor tarafından yapılmalıdır. Görüntüleme, yaklaşık 5 ila 10 dakika sürer ve minimum rahatsızlığa neden olur.
- Kolposkopi, muayene masasına yatarken rutin pelvik muayeneye benzer şekilde yapılmaktadır. Hekiminiz, vajinanızı açmak ve rahim ağzınıza bakmak için spekulum adı verilen bir alet kullanacaktır. Hekim işlem öncesi daha önce alınmadıysa Pap smear testi alacak ve ardından kolposkop kullanarak rahim ağzınıza bakacaktır. Kolposkop, bir stant üzerindeki mikroskop gibidir ve size temas etmez. İşlem esnasında kliniğin alt yapısı buna uygunsa rahim ağzınınız görüntüsü bir ekrana aktarılır.
- Rahim ağzının görüntüsü için netlik ayarları yapıldıktan sonra asetik asit adı verilen bir çözelti uygulanır. Bu solüsyon, anormal değişikliklerin olduğu alanların beyaz renge boyamasını sağlayarak kolposkopla görülmelerini kolaylaştırır. Bu çözelti kullanıldığında, soğukluk veya hafif bir yanma hissi hissedebilirsiniz, ancak acıtmaz.
- Şüpheli alanlar saptanırsa hekiminizin, rahim ağzından veya vajinadan küçük bir parça anormal doku (biyopsi) alması mümkündür. Biyopsi yaptırmak, kanser veya kansere dönüşme potansiyeli olan hücreleri araştırır ancak biyopsi alınması bu hücrelere sahip olduğunuz anlamına gelmez. Biyopsi, sadece hafif bir rahatsızlığa veya kramplara neden olduğu için biyopsi öncesinde anestezi (uyuşturucu ilaç) genellikle gerekmez. Doku örneği, bir laboratuvara gönderilecek ve patologlar tarafından mikroskopla incelenecektir.
- Bazı kadınların iç serviks biyopsisine de ihtiyacı vardır; buna endoservikal küretaj (ECC) denir. Gebe kadınlarda ECC işlemi tercih edilmez. ECC, çoğu kadında hızla geçen, kramplı tarzı pelvik ağrıya neden olur.
- Biyopsi sonrası çok sık olmamakla birlikte rahim ağzında, yüzeyel kanama olması mümkündür. Çoğu zaman bir spanç yardımı ile kanama durdurulurken yoğun kanama, varlığında koter ile yakılabilir. Bu işlem rahatsızlık verse de ciddi ağrı yapmaz.
Kolposkopi sonrası sizi neler bekliyor?
- Rahim ağzınızdan -yani serviksinizden- biyopsi alındıysa, kolposkopi sonrası bir miktar vajinal kanama normaldir. Bu birkaç gün içinde kanamanız azalarak biter.
- Kolposkopi yaptırdıktan hemen sonra işe veya okula dönmekte bir sakınca yoktur. Bazı kadınlarda hafif ağrı veya kramp olur, ancak bu genellikle birkaç saat içinde geçer.
- İşlemden sonraki 48 saat içinde vajinaya bir şey (kremler, duşlar, tamponlar) koymamanız ve seks yapmamanız gerekir.
- Biyopsi alındıysa, hekiminize sonuçlarınızın ne zaman hazır olacağını sorun. Genellikle 7-14 gün içinde patoloji sonuçları çıkar. Çoğu durumda, ileri testler ve tedavi biyopsi sonuçlarına bağlı olacaktır. Test sonucuna göre ileri tedavi yöntemlerini burada okuyabilirsiniz.
- Hekiminizden sonuçlar için haber almadıysanız biyopsi sonuçlarının normal olduğunu varsaymayın: Arayın ve sonuçları sorun. Çoğu kadının altı ay içinde bir takip testine (rahim ağzı kanseri taramasını (Pap smear) ve/veya kolposkopiyi tekrarına) ihtiyacı olacaktır.
Kolposkopi sonrası aşağıdakilerden herhangi birine sahipseniz hekiminizi arayın:
- Ağır vajinal kanama (büyük bir pedin 1-2 saat içinde ıslanması)
- Yedi günden uzun süren vajinal kanama
- Kötü kokulu vajinal akıntı; kahverengi/siyah, öğütülmüş kahve şeklinde akıntının ilk birkaç gün normal olduğunu unutmayın
- Ağrı kesici ile iyileşmeyen pelvik ağrı veya kramplar
- 38 °C'den yüksek ateş