Türkçe
karşılığı "felaket" olan Nekbe, Arap dilinde
"Yevmü-n-Nekbet" -felaket günü- olarak geçiyor. İsrail'in 15 Mayıs
1948'de Filistin topraklarını işgal etmesine verilen addır.
Filistinliler için zorunlu göç, yağma ve katliamların simgesi olan "Nekbe" (Büyük Felaket), tam 69 yıldır dinmeyen bir acıyı ifade ediyor.
Günümüze kadar uzanan bu süreçte Filistin topraklarının büyük bölümü işgal edildi, sistematik katliamlarla binlerce Filistinli öldürüldü, bir milyona yakın kişi vatanından sürdü, 675 köy yok edildi ve bazı kentler Yahudileştirildi.
Nekbe'den bu yana işgali genişleten İsrail, şu an 27 bin kilometrekarelik tarihi Filistin topraklarının yüzde 85'ine el koymuş durumda. Filistinliler ise bu alanın sadece yüzde 15'ini kullanabiliyor.
Yüz binlerce Filistinlinin yurtlarından sürülerek bir günde "mülteci" konumuna düştüğü günü Nekbe olarak adlandıran ilk kişi ise Arap ulusalcılığının en önemli teorisyenlerinden Suriyeli tarihçi Konstantin Zurayk olarak biliniyor.
Filistinlilerin
"Büyük Felaket" anlamına gelen "Nekbe" ismini verdiği 15
Mayıs günü, Filistin ve İsrail toplumlarının zihninde taban tabana zıt şekilde
algılanıyor.
İsrailliler için "bir devletin kuruluş" günü olan 15 Mayıs, Filistinliler için ise nüfuslarının yüzde 67'sine tekabül eden 957 bin kişinin yurtlarından zorla çıkarılması, kültürel ve sosyal dokunun yok edilmesiyle başlayan ve günümüze kadar devam eden felaketler silsilesi anlamına geliyor.
O tarihten bu yana nüfus artışıyla birlikte Filistinli mültecilerin sayısı dünya genelinde 5,9 milyona ulaştı. Bunların yaklaşık 5,3 milyonu Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı'na (UNRWA) kayıtlı durumda.
İsrail güçleri Nekbe'de Filistinlilere ait 675 köy ve kasabayı yok etti ve binlerce Filistinliyi öldürdü. Birçok tarihi Filistin şehri de Yahudileştirildi.
Nekbe'nin ilk tohumunun "Fransız General Napolyon Bonapart'ın fikriyle atıldı. Fransız General Napolyon Bonapart 1799 yılında Osmanlı idaresi altındaki Filistin'de bir Yahudi devleti kurulması fikrini gündeme getirdi. Sonraki süreçte dünyanın her yerinden Yahudilerin gruplar halinde Filistin'e göç etmesi sağlandı.
Osmanlı'nın tüm engel olma çabalarına rağmen Filistin'e Yahudi göçü devam etti. İngiliz General Edmund Allenby, Aralık 1917'de Kudüs'ü işgal ederek, Filistin'in Birinci Dünya Savaşı'nda yenilgiye uğrayan Osmanlı Devleti'ne bağlılığını sonlandırdı ve "Siyonistlere" hareket alanı açtı.
Bölgenin 1917'de İngiliz mandasına girmesiyle, İngiltere Dışişleri Bakanlığının 1917 yılında yayımladığı ve Yahudilerin Filistin'de devlet kurmasını öngören "Balfour Deklarasyonu" ile İngilizler, İsrail'in kurulmasına olan desteklerini ilan etti.
BM
Genel Kurulu'nda 29 Kasım 1947'de Filistin'in, Yahudi ve Filistin devleti
olarak bölünmesini öngören karar onaylandı. Karara başta Filistinliler olmak
üzere Arap ülkeleri karşı çıkarken, Siyonistler ise kararı memnuniyetle
karşıladı.
Filistin'de İngilizlerin manda yönetimi sona erer ermez, silahlı örgütler, 14 Mayıs 1948'de David Ben Gurion tarafından İsrail devletinin kurulduğunu duyurdu.
Bu tarihten sonra Yahudilerin "kendilerine ayrılmış" bölgelere yönelik göçleri büyük ölçüde arttı. Mısır, Suriye, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün tarafından oluşturulan Arap ordusuyla İsrail arasında meydana gelen savaş da söz konusu göçü önleyemedi.
Siyonistlerin, Filistin topraklarını "işgal gerekçeleri" arasında üç iddia öne çıkıyor.
Bu iddiaların ilki yazar Israel Zangwill'in "Topraksız bir halk için, halksız bir toprak" sözüyle ifade edilen "halksız topraklar" fikriydi. Filistin'in işgalini "haklı göstermeye" çalışan en büyük propagandalardan biri olarak sunulan bu iddiayla Filistinlilerin varlığı inkar edildi.
Siyonistlerin ikinci iddiası, 2 bin 70 yıl önce bu topraklarda "İsrail devleti"nin var olduğu şeklindeydi.
Üçüncü iddia ise "Filistinlilerin topraklarını satıp gönüllü olarak yurtlarını terk ettikleri" yönündeydi. Siyonistlerin defaatle öne sürdüğü ve uluslararası kamuoyunda kendisine taraftar bulan bu gerekçeyle, Filistinlilere yapılan katliamlar ve tehcirler görmezden gelindi. Oysa bu iddianın aksine İsrail devleti kurulduğunda, Yahudilerin bölgede sahip olduğu toprakların oranı yüzde 5'i geçmiyordu.
Modern Siyonizm fikrinin kurucusu Theodor Herzl'in başkanlığında 1897'de
İsviçre'de düzenlenen Pal Konferansı'nda, kurulacak yeni devletin esasları
belirlendi. Bu andan itibaren "Siyonizmin dini değil, milliyetçi fikirleri
benimseyen, emperyalist ve ırkçı yerleşime hizmet eden, sömürgeci bir siyasi
hareket olduğu" ifade ediliyor. Herzl, Yahudi devleti kurulması projesine
uluslararası onay almaya çalıştı. Dönemin Osmanlı Padişahı Sultan
2.Abdülhamit'i "Filistin'de Yahudiler için toprak elde etme"
konusunda ikna edemeyen Herzl, aradığı desteği İngiltere'den almayı başardı.
Herzl, 1902'de, "Bu devletin barbarlığın karşına dikilen uygarlığın ileri
karakolu olacağını" beyan etti. Herzl'in bu söylemi, gerçekte karşılığını
bulmadı. Aksine 1950'deki "Dönüş Yasası" ile göçmen olarak İsrail'e
gelen her Yahudi'ye vatandaşlık hakkı verildi ve Filistin toprakları, dünyanın
dört bir yanındaki Yahudiler için "vatan" ilan edildi.
Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki mülteci kamplarının yanı sıra başta
Suriye, Lübnan ve Ürdün olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde vatanlarından
uzakta hayat süren Filistinliler, yüzlerinin hala "çalınan cennet"
olarak tanımladıkları Filistin'e dönük olduğunu her fırsatta dile getiriyor.
Birleşmiş Milletler'in "evlerine geri dönmeyi ve komşularıyla huzur içinde
yaşamayı arzulayan mültecilerin, mümkün olan en yakın zamanda bu arzularını
gerçekleştirmelerine izin verilmeli ve geri dönmemeye karar verenlerin
arazileri için tazminat ödenmeli" şeklindeki 194 sayılı kararını ise
İsrail uygulamayı reddediyor.