Kanser hormon tedavisi, büyümek için hormonları kullanan kanserin büyümesini yavaşlatan veya durduran bir kanser tedavisidir . Hormon tedavisi hormonal tedavi, hormon tedavisi veya endokrin tedavisi olarak da adlandırılır.
Hormon tedavisi için kullanılır:
- Kanser tedavisi. Hormon tedavisi, kanserin büyümesi için geri dönmesi veya durması veya yavaşlatması olasılığını azaltabilir.
- Kanser semptomlarını kolaylaştırır. Hormon tedavisi, prostat kanseri olan ve cerrahi ya da radyasyon tedavisine sahip olmayan erkeklerde semptomları azaltmak ya da önlemek için kullanılabilir.
Kanser hormon tedavisi, vücudun hormon üretme yeteneğini ve hormonların vücutta nasıl davrandığını engelleyen iki geniş gruba ayrılır.
Kanser Hormon Tedavisini Kim Aldı?
Hormon tedavisi, büyümek için hormonları kullanan prostat ve meme kanserini tedavi etmek için kullanılır. Hormon tedavisi çoğu zaman diğer kanser tedavileriyle birlikte kullanılır. İhtiyacınız olan tedavi türleri, kanser türüne bağlıdır, eğer yayılmışsa ve ne kadar uzaksa, eğer büyümek için hormon kullanırsa ve başka sağlık problemleriniz varsa.
Kanser Hormon Tedavisi Diğer Kanser Tedavileriyle Nasıl Kullanılır?
Diğer tedavilerle kullanıldığında hormon tedavisi şunları yapabilir:
- Ameliyat veya radyasyon tedavisi öncesi bir tümör yapın. Buna neo-adjuvan tedavi denir.
- Ana tedaviden sonra kanserin geri gelme riskini azaltın. Buna adjuvan tedavi denir.
- Vücudunuzun diğer bölümlerine dönen veya yayılan kanser hücrelerini yok edin.
Kanser Hormon terapisi, vücudunuzun hormon üretme yeteneğini bloke ettiği veya hormonların nasıl davrandığına müdahale ettiği için istenmeyen yan etkilere neden olabilir. Sahip olduğunuz yan etkiler, aldığınız hormon tedavisinin türüne ve vücudunuzun buna nasıl tepki vereceğine bağlı olacaktır. İnsanlar aynı tedaviye farklı cevap verirler, bu yüzden herkes aynı yan etkilere sahip olmaz. Bir erkek ya da kadın iseniz bazı yan etkiler de değişir.
Prostat kanseri için hormon tedavisi alan erkekler için bazı yaygın yan etkiler şunlardır:
- Sıcak basmaları
- İlgilenme veya cinsel ilişkiye girme kaybı
- Zayıflamış kemikler
- İshal
- Mide bulantısı
- Büyütülmüş ve yumuşak göğüsler
- yorgunlukMeme kanseri için hormon tedavisi alan kadınlar için bazı yaygın yan etkiler şunlardır:
- Sıcak basmaları
- Vajinal kuruluk
- Menopoza henüz ulaşmamışsanız, dönemlerinizdeki değişiklikler
- Cinsiyete olan ilginin kaybı
- Mide bulantısı
- Mood değişiklikleri
- yorgunluk
LÖSEMİ TEDAVİSİ
Lösemi halk adında bilinen diğer isimleriyle ilik kanseri ya da kan kanseri günümüzde özellikle çocuklarımızın hayatını mahveden bir hastalıktır. Fakat doğru tedavi yöntemi ve ebeveynlerimizin yeterli özeni göstermesiyle atlatılamayacak bir durum da yoktur bu yüzden korkulmaması gereken bir hastalıktır. İlk aşama olarak hastalıktan korkmayarak, hastanın moral ve motivasyonunu yüksek tutmalıyız. Aynı zamanda kendi motivasyonumuzu da yüksek tutup hastaya bu hastalığın yenilemeyecek bir durum olmadığını göstermemiz gerekiyor.
Löseminin birçok farklı tipi ve hastalarda faklı şekilde nüksedişi vardır. Bu aşamada ilk olarak hastalık vücuda girdiğinden itibaren etkisini yavaş yavaş göstermeye başlar ve ilk olarak vücut hastalığa ve virüse karşı alternatif geliştirmeye çalışır. Akabinde vücut yeterli gelemediği için yenilenen ve olgunlaşan hücre sayıları eşitlendiğinde hastalık yavaş yavaş belirtilerini göstermeye başlayacaktır.
Tedavi Safhası
Löseminin birçok çeşidi olmasına rağmen tedavi yöntemleri çok kısıtlı fakat etkilidir. Sadece lösemi çeşidine göre tedavinin safhaları ya da dozları değişmektedir. Bu bağlamda zaten hasta ilk olarak lösemi şikayetiyle değil de normal hastalıklarda yavaş yavaş kendini gösteren belirtilerin lösemi hastalığında birden açığa çıkması ve hastanın modunu birden düşürmesi ile acile giderler. Akabinde burada lösemi tanısı koyulup tedavi sürecine ve işlemlerine başlanılır. Löseminin belirtileri güçten düşme, deride dökülmeler ve ani kızarıklıklar ve morluklar gibi çok doğal belirtilerdir.
Tedavi safhasına geçildiğinde ilk olarak yapılan testler sonucunda lösemi iyi huylu mu yoksa kötü huylumu ona bakılır akabinde tedavi aşamaları incelenir. İyi huylu lösemi virüsü bulunan hastalarda sadece kemoterapi tedavisi ya da yüksek dozda kemoterapi tedavisi yeterli olacaktır. Fakat virüsümüz kötü huylu ise tekrar nüksetme veya kemoterapi ile yenilemeyecek olması bilindiğinden kök hücre tedavisi ya da ilik naklini gerektirecek durumlar oluşabilmektedir.
Bu gibi durumlarda bütün sorumluluk doktorlarda olup, doğru tanının hastaya konulması gerekmektedir. Akabinde başlanılan tedaviler ışığında löseminin bazı tiplerinde 5-6 aylık bir tedavi yeterli olacaktır. Bazı çeşitlerinde ise lösemi tedavisi daha uzun sürmekte olup tedaviden sonra 1-2 yıl süre ile gelişime bağlı olarak düşük dozda kemoterapi uygulanmalıdır.
Lösemi tedavisi oldukça zor bir süreçtir ancak hastalık erken teşhis edildiyse çok kısa bir süre içerisinde tedavi başarıyla sonuçlanır. Lösemi tedavisinde hastalığın çeşidi çok önemlidir. Bu nedenle öncelikle hangi lösemi türü olduğu araştırılmalıdır.
Lösemi Türleri Nelerdir?
Lösemi türlerine baktığımızda karşımıza temel olarak 4 çeşit çıkmaktadır. Bunların ilki akul lenfositil lösemidir. Bu türde lenfoblast olarak adlandırılan kan hücrelerinin sayısında ciddi bir artış olmaktadır. ALL türü çoğunlukta küçük yaş gruplarında yani çocuklarda görülmektedir. Çocuklarda lösemi tedavisi yetişkinlere göre bazı evrelerinde farklılık gösterebilmektedir. Diğer bir tür olan akut myeloid lösemi ise myeloblastların artması nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Kansızlığın gelişmesine neden olan bu lösemi türünün de tedavisi vardır. Kronik lenfositik lösemi olarak adlandırılan diğer lösemi türünde hastalar yıllarca yaşayabilmektedir çünkü hastalık oldukça yavaş ilerler. Temel olarak akut lenfositik lösemi ile benzer özellikler taşımaktadır. Aynı şekilde kronik myeloid lösemi de yavaş ilerleyen bir lösemi türü olarak bilinmektedir.
Lösemi Tedavisi Nasıl Olur?
Girişte de belirttiğimiz gibi lösemi tedavisi, löseminin tipine bağlı olarak gerçekleşmektedir. Lösemi tedavilerinin amacı genel olarak tam remisyonu sağlamaktır ve buna göre aşamalar belirlenir. Tam remisyon, tedavi sonrasında hastanın kanserden tamamen kurtulması ve normal hayatına devam etmesi anlamına gelmektedir.
Akut lösemi hastalıklarında tedavi sürecine hızlı bir şekilde başlanması gerekmektedir zira hastalık çok hızlı bir şekilde yayılmaktadır. Tedavinin ilk bölümü indüksiyon tedavisi olarak bilinir ve hastanın hastanede kalması gerekmektedir ve tedaviye ilaçlar eşlik etmektedir. İlaç tedavisine doktorun uygun gördüğü ilaç ya da ilaçlar ile başlanmaktadır. Bu bölümde hastanın durumuna göre kemoterapiye başlanabilmektedir. Hastanın yaşının küçük olması, ilaç tedavisine en hızlı yanıtı vermesini sağlamaktadır. Yani yetişkinlerde lösemi tedavisi çocuklara göre daha zor olmaktadır.
Lösemi tedavisinde kemoterapiden yanıt alınamazsa kemik iliği nakli tedavisine başvurulur. Bunun için hastanın kardeşlerinden kök hücre nakli yapılmaktadır. Eğer hastanın kardeşi yoksa dokuları uygun olan donörlerden de kök hücre nakli mümkün olabilmektedir. Ancak genellikle lösemi tedavilerinde hastalık çok ileri düzeyde değilse kemoterapiden %85 oranda başarı elde edilmektedir. Son çare olarak da kök hücre nakli uygun görülür.
Kök hücre transplantları, bazı kanserleri tedavi etmek için kullanılan çok yüksek dozda kemoterapi veya radyasyon terapisi ile imha edilmiş kişilerde kan oluşturan kök hücreleri restore eden prosedürlerdir.
Kan oluşturucu kök hücreler önemlidir çünkü farklı kan hücrelerine dönüşürler . Ana kan hücreleri şunlardır:
- Bağışıklık sisteminizin bir parçası olan ve vücudunuzun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olan beyaz kan hücreleri
- Vücudunuzda oksijen taşıyan kırmızı kan hücreleri
- Kan pıhtılarına yardımcı olan trombositler
Sağlıklı olmak için üç tür kan hücresine ihtiyacınız var.
Kök Hücre Transplantları Çeşitleri
Bir kök hücre nakli sırasında, damarınızdaki bir iğne yoluyla sağlıklı kan oluşturan kök hücreleri alırsınız. Kan dolaşımına girdikten sonra, kök hücreler kemik iliğine giderler , burada tedaviyle yok edilen hücrelerin yerini alırlar. Transplantlarda kullanılan kan oluşturan kök hücreler, kemik iliğinden, kan dolaşımından veya göbek kordundan gelebilir. Transplantlar olabilir:
- Otolog, yani kök hücreler sizden geliyor, hasta
- Allojenik, yani kök hücreler başka birinden gelir. Bağışçı bir akraba olabilir ama aynı zamanda ilgili olmayan biri olabilir.
- Syngenik, yani kök hücreler aynı ikizinizden geliyor, eğer varsa
Olası yan etkileri azaltmak ve allojeneik kök hücre transplantları işe yaraması olasılığını arttırmak için, donörün kanı oluşturan kök hücreleri, belirli şekillerde sizinkilerle uyuşmalıdır. Kan oluşturan kök hücrelerin nasıl eşleştiği hakkında daha fazla bilgi için doktorunuza da danışabilirsiniz.
Kök Hücre Transplantları Kansere Karşı Nasıl Çalışır?
Kök hücre nakilleri genellikle doğrudan kansere karşı etkili değildir. Bunun yerine, çok yüksek dozda radyasyon tedavisi, kemoterapi veya her ikisi ile tedavi edildikten sonra kök hücreler üretme becerinizi kurtarmanıza yardımcı olurlar .
Bununla birlikte, multipl miyelomda ve bazı lösemi tiplerinde , kök hücre nakli doğrudan kansere karşı çalışabilir. Bu, allojeneik transplantasyonlardan sonra ortaya çıkabilen graft-versus-tümör adı verilen bir etki nedeniyle gerçekleşir. Graft-versus-tumor, donörünüzün (greft) beyaz kan hücreleri, yüksek doz tedavilerinden sonra vücudunuzda (tümör) kalan kanser hücrelerine saldırdığında ortaya çıkar. Bu etki tedavilerin başarısını artırır.Böylece kök hücre transplantları konusunda da daha net bir şekilde hareket edilmiş olacaktır. Elbette yine doktorun vermiş olduğu kararlar doğrultusunda hareket edilmesi gerekmektedir.