Suriye'nin güneyindeki Dera kentinde bir grup öğrencinin 15 Mart 2011'de okul duvarına, "Ey doktor (Beşşar Esed) şimdi sıra sana geldi" yazmasıyla başlayan halk ayaklanmasının iç savaşa dönüşmesi üzerine evlerine terk ederek Lübnan'a sığınan bir milyonu aşkın Suriyeli, burada uzun yıllardan beri çadır kamplarda hayata tutunmaya çalışıyor.
Lübnan'ın farklı bölgelerinde kurulan çadır kamplarda altyapı ve temel ihtiyaçlardan yoksun durumdaki Suriyeliler, çetin kış şartlarıyla birlikte ülkedeki ekonomik krizin getirdiği işsizlikten ve insani yardımların azalmasından şikayet ediyor.
Beka bölgesindeki Kub İlyas Çadır Kampı'nın sakinleri, ülkelerindeki iç savaş 11'nci yıla girerken yaşadıkları sıkıntıları ve hayallerini AA muhabirine anlattı.
- "Yiyecek içeceklerimizi bile temin edemiyoruz"
Kampın sakinlerinden 44 yaşındaki Mutasam el-Ceburi, Esed rejimi güçlerinin bombardımanı altında olduğu dönemde Halep'ten büyük zorluklarla kaçarak ailesiyle Lübnan'a sığındığını belirtti.
Ceburi, "Suriye devriminden 10 yıl sonra hala mülteci hayatı yaşıyoruz, aklın hayal edemeyeceği kadar kötü koşullarda yaşıyoruz. Burada çok zor bir krizdeyiz, yiyecek içeceklerimizi bile temin edemiyoruz." diye konuştu.
Suriyeli mültecilerden 50 yaşındaki Muhsin el-Ali de zor şartlar altında verdikleri hayat mücadelesini, "Sadece sıramız gelmediği için yaşıyoruz." sözleriyle özetledi.
Lübnan'a seyahat için gelmediklerini dile getiren Ali, "10 yıldır yaşadığımız sığınma ve gurbetin ardından çok kötü durumdayız. Lübnan'a turist olarak gelmedik, Suriye'deki kriz ve suçlardan kaçtık. Ama dönüş umudu hala var." ifadelerini kullandı.
Suriye'nin Rakka kentinden kaçan Yahya Çavuş (47) ise ülkesine dönmenin mümkün olmadığını aktararak, "Suriye'de yaşadığım bölgede hala güven yok, burada ise trajik durumdayız." diye konuştu.
- "Suriye ve Lübnan'da 10 yılı çilelerle geçirdik"
60 yaşındaki mülteci Abdullah el-Hariri de yaşadıkları zorlukları şöyle anlattı:
"Suriye ve Lübnan'da 10 yılı çilelerle geçirdik. Suriye'ye dönmek mümkün değil, Suriye'deki ekonomik kriz Lübnan'dan daha kötü, ayrıca orada güvenlik yok."
Esed rejiminin bombalarından kaçanlardan 43 yaşındaki Munir el-Kays, çadır kamplardaki hayat koşullarının son derece kötüleştiğine dikkati çekerek, "Durumumuz iyi değil, ülkemize dönmeye karar vermemiz halinde ise şu anda yaşadığımız durumun çok daha kötüsüyle karşılaşırız." ifadelerini kullandı.
"Suriye'de hayat yok." diyen Suriyeli kadın mülteci Umm Salim ise Halep'ten göç ettirildikten sonra hiç kimsenin kendilerinin durumuyla ilgilenmediğinden şikayet etti.
Yıllardan beri çadır kamplarda hayatını sürdüren mültecilerden Cemal ed-Deravi, günlük hayatlarını sürdürecek parayı bile kazanamadıklarını söyledi.
Deravi, Suriye'ye dönüp dönmeyeceği sorusunu, "Şartlar değişirse dönmeyi düşünüyorum, yani gerçekten güvenli dönüş ve Birleşmiş Milletlerin (BM) yardımları olması halinde olabilir." diye cevapladı.
Rakka'dan Lübnan'a kaçan 77 yaşındaki Suriyeli mülteci ise ülkesinde devrimin başladığı günden bu yana 10 yıldır "Suriye ve Lübnan'da yıkım gördüklerini" söyledi.
- Lübnan'daki her 10 Suriyeli aileden 9'u aşırı yoksulluk içinde yaşıyor
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, Dünya Gıda Programı ve BM Çocuklara Yardım Fonunun (UNICEF), Lübnan'daki ekonomik kriz ve Suriyeli mültecilere ilişkin 19 Aralık 2020'de yayımladığı araştırmada, ülkedeki her 10 Suriyeli aileden 9'unun aşırı yoksulluk içinde yaşadığı belirtilmişti.
Tarihin en büyük ekonomik krizinin yaşandığı Lübnan'da yetkililer, 2018'den beri Suriyeli mültecilere ülkelerine gönüllü olarak dönmeleri çağrısı yapıyor.
Lübnanlı yetkililer, mültecilerin ülkedeki sınırlı kaynakların kullanımını zora soktuğunu ve uluslararası toplumun mülteciler konusunda desteğinin eksik olduğunu ifade ediyor.