Egzama nedir?
Dermatit olarak da bilinen egzama, deride kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve hatta deride küçük kabarcıklar ile görülebilen kaşıntılı bir durumdur. Dermatitin neden olduğu kaşıntı, bizi son derece rahatsız edebilir, normal günlük yaşamımızı kesintiye uğratabilir ve iyi bir gece uykusundan almamıza engel olabilir.
Egzama Neden Olur?
Egzama genetik olma eğilimindedir- belirli genlerin cildimizi dış tetikleyicilere karşı çok daha hassas hale getirebileceği düşünülmektedir. Egzamalı kişilerin cildinin, cildi tahriş eden dış etkenlere daha fazla maruz kalmaya izin verebilecek bariyer işlevinin zayıf olduğu görülmektedir.
Bu Tetikleyicilerden Bazıları:
- Stres
- Kışın soğuk, kuru hava
- Isı, ter
- Cilt ile temas eden herhangi bir ürün veya kimyasal
- Yün gibi giysiler
Egzama Türleri
En yaygın egzama türü atopik dermatit olarak adlandırılır ve çocukların %10-20’sini ve yetişkinlerin %1-3’ünü etkiler. Genellikle “kızaran kaşıntı” olarak tanımlanan bu, aşırı derecede kaşıntılı cilt lekeleriyle başlar ve kaşınmayla birlikte kızarır, şişer, kurur ve bazen berrak sıvıyla ağarır. Bebeklerde genellikle yüzde ve kafa derisinde bulunurken, çocuklarda en sık dizin arkasında veya dirseğin iç kısmında görülür. Hepsi olmasa da bazı çocuklar, salgınların (ve ciddiyetlerinin) zamanla azalmasıyla durumlarını “büyür”. Atopik dermatitli yetişkinlerde göz kapakları, boyun, eller ve ayaklar dahil olmak üzere vücudun hemen hemen her yerinde bu tip bölgeler oluşabilir.
Bir diğer yaygın egzama türü de el egzamasıdır. Mikrop ve virüslerin bulaşmasını azaltmak için sık el yıkamayı veya dezenfekte etmeyi teşvik eden bir donemde, tüm bu yıkamalar cildimize zarar veriyor. Bazılarımız ise bazen ağrılı çatlamalara sahip bir çift kuru, kaşıntılı eller ile sorun yaşar. Çoğunlukla kış aylarında artan bu durum, özellikle sık sık el temizliğinin gerekli olduğu durumlarda, yani yıl boyunca bir sorun olabilir.
Egzama Tedavisi
Cildin nemlenmesi: Bu, tedavinin temel taşlarından biridir. Cilt kuru ve kaşıntılı olduğunda, nem eklemek ve cildin normal bariyer işlevini geri kazandırmak için adımlar şarttır. Özellikle cilt her türlü yıkandıktan sonra krem veya merhem şeklinde bir nemlendirici sık sık uygulanmalıdır.
Enflamasyonun azaltılması: Hem cildin iyileşmesini sağlamak hem de kaşıntıyı durdurmak için önemlidir. Steroid kremler gibi topikal ilaçlar, kaşıntıyı hızla gidermeye, iltihabı yatıştırmaya ve cildin normale dönmesine yardımcı olur. Dermatolojide uzun yıllardır kullanılan topikal steroidler, tavsiye edildiği şekilde ve cilt üzerinde sınırlı sürelerle kullanıldığında (bebekler için bile) güvenlidir. Eğer durum şiddetliyse bazen prednizon veya antihistaminikler gibi oral ilaçlara da ihtiyaç duyulur.
Önleme: Bir alevlenmeyi önlemek veya en aza indirmek için atılabilecek adımlar da vardır. Tetikleyiciler veya kusurlu alerjenler bilindiğinde, mümkün olduğunda bunlardan kaçınmak kesinlikle önemlidir. Atopik dermatitli çocuklarda özellikle banyodan sonra rutin nemlendirme önerilir. El dermatiti durumunda, el yıkamayı sınırlamak veya en azından daha yumuşak temizleyiciler kullanmak ve ardından nemlendirici uygulamak alevlenmeleri önlemeye yardımcı olur. Eller suya daldırıldığında (bulaşık yıkamak gibi) eldiven takmak da yararlıdır. Cildimiz kışın daha kuru olma eğiliminde olduğundan, çoğumuzun bu kuru kış kaşıntısının gelişmesini önlemek için sonbaharın sonlarında nemlendirici sürmeye başlamamız gerekir.
Egzama, kliniğimizde düzenli olarak gördüğümüz yaygın bir durumdur. Bunun bilinen bir tedavisi bulunmamakla birlikte, özenli cilt bakımı ve her bireyin ihtiyaçlarına göre hazırlanmış etkili tedavi ile hastanın yasam kalitesi artmaktadır.