Dinamo metre nedir?
Güç, kuvvet ve enerji ölçmeye yarayan aygıtlara dinamometre denir. Dinamometrelerin mekanik ve elektronik çeşitleri bulunmaktadır. Mekanik dinamometreler ölçüm sonuçlarını Newton cinsinden verilir; ancak gelişmiş elektronik dinamometreler beygir gücü ve Watt gücü gibi çeşitli birimlere de dönüştürebilmektedir. Dinamometrede ölçülen değerler, Newton birimiyle (N) gösterilir. (1 Newton = 1/9,81 kg)
Dinamometre Nerelerde Hangi Amaçla Kullanılır?
Güç, kuvvet ve enerjinin ölçülmesi gereken her yerde kullanılır.
Bir cismin, bir yüzeye uyguladığı ağırlığı; itme, çekme, kaldırma, indirme yapmak için gerekli olan kuvvetin ölçülmesinde kullanılır.
Örnek: Bir masayı itmek için kullanılması gereken kuvveti bulabiliriz. Bir kitabı havaya kaldırmak için kullanılması gereken kuvveti bulabiliriz.
Bir otomobilin, otobüsün, kamyonun, helikopterin, geminin, uçağın, trenin, denizaltının vb. taşıtların motor gücünü ölçmek için kullanılır. İçinde motor bulunan bir asansörün, matkabın, şarjlı tornavidanın, elektrikli testerenin, su pompasının, su motorunun vb. araç, gereç ve aygıtların motor gücünü, Watt gücünü ölçmek için kullanılır.
Örnek 2: Bir binaya 4 kişilik asansör yapılacak. Asansörün ağırlığını ve insanların ağırlığını taşıyabilecek bir motora ihtiyaç duyulacaktır. Bu asansöre yeterli olacak bir motor dinamometre ölçümü sayesinde kolaylıkla belirlenecektir.
Örnek 3: Bir trenin hareket edebilmesi ve yük vagonlarını çekebilmesi için güçlü bir motora ihtiyacı vardır. Belirlenen ağırlığı çekebilecek bir motoru takılması gerekir. Buda dinamometre ile güçleri ölçülmüş, yeterli güçteki motorlardan seçilerek kolaylıkla halledilebilir.
Örnek 4: Bir matkap imal edilecek. Matkabın duvarı delebilmesi için içeresine uygun güçte bir motor konulmalıdır. Duvarı delmek için gerekli güç hesaplanır ve bu güce uygun motor takılarak matkap çalışır hala gelir.
Dinamometre olmasaydı ne olurdu?
Asansörü çekmek için kullanılacak motorun gücü hesaplanamazdı. Doğru motoru bulmak için asansöre birden çok motor takılır, deneme-yanılma yöntemiyle uygun motor bulunmaya çalışılırdı. Bu da iş, zaman ve para kaybı anlamına gelirdi.
Dinamometre, gerekli olan işe en uygun güçte kuvvet uygulanmasını sağlar. Deneme yapmaya gerek yoktur, çünkü kullanılması gereken güç önceden belirlenmiştir. Böylelikle harici iş kaybı, zaman kaybı ve para kaybı olmamış olur.
Yazar: Mehmet Özdemir / bilgimanya.com
Aşağıdaki şemayı inceleyerek, dinamometre yapımı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.