Faiz, genel olarak bir sermaye geliridir.
Üretime katılan sermayenin bu fonksiyona karşılık aldığı paydır ya da sermayenin kullanılması için ödenen paradır.
Sermaye yatıran veya veren bir kimsenin alacaklı olduğu düşünülürse, faiz hukuken; alacaklının borçlusundan İstemeye hakkı olduğu bir çeşit karşılıktır. Faiz, esas alacağa bağlı olan bir haktır. Çünki ana para bulunmadıkça faiz de doğmaz.
Faiz, öz sermaye ve yabancı sermaye faizi olarak iki çeşittir
a) öz sermaye faizi Bir kimsenin kendi işletmesine koyduğu sermayenin çalıştırılmasından elde ettiği kâr İçinde sermaye faizi de vardır. Burada iş sahibi ve sermaye sahibi aynı kişidir.
b) Yabancı sermaye faizi (Ödünç faizi)
Sermayenin kullanılmasını başka bir kimseye bırakmaktan meydana çıkar. Bu şekildeki faiz, ödünç veya borç bir para alındığı takdirde ödenir. Buna ödünç faizi adı verilir.
Bundan başka, faizin çeşitli şekilleri de vardır. Örneğin; asli faiz, ödünç faizi, gerçek (reel) faiz, sabit faiz, değişen faiz, itibari (nominal) faiz, gayrisafi faiz, safi faiz ve kanuni faiz gibi.
Ayrıca faizi doğuş şekline göre de üçe ayırmak mümkündür
1 Temerrüt faizi (Gecikme faizi)
Borçlunun, ödemeden kaçınması veya temerrüdü üzerine işleyen faizdir. Çoğunlukla tasfiyeye uğrayan alacaklar için gerçekleştirilen faizler bu niteliktedir. Nisbeti % 10 dur.
2 Kanuni faiz Bir kimsenin faiz vermeye mecbur olup da miktarı ne sözleşme ile ne de kanunla belirtilmemişs bu faiz de % 10 hesabiyle ödenir.
3 Sözleşmeye bağlı faiz (Akdi faiz)
Tarafların sözleşme ile tesbit ettikleri faizdir. Fakat faiz belirlenmemişse adi işlemlerde faiz yürütülmez, ticari işlemlerde ise faiz şartı olmasa da faiz verilmek gerekir.
Faiz hadlerinin farklılığı, kredi işlemlerinin kısa, orta ve uzun olmasına, kredi tiplerine ve piyasa şekilleri (sermaye piyasası, para piyasası) ne bağlıdır.
Basit faiz, verilen ödünç miktarı üzerinden hesaplanırken, bileşik faiz (mürekkep faiz) tahakkuk etmiş faizlerin İlk ödünç verilen miktara eklenmesiyle hesap edilir. Aynı zamanda bu, faize faiz yürütülmesi demektir. Örneğin; % 5 haddi ile verilen sermaye 20 yılda bir misli olurken, bileşik faizde bu süre aşağı yukarı 14 yıla iner.