Martı Jonathan Livingston - Richard Bach ( PDFDrive )
İkinci Bölüm Cennet buymuş demek
diye düşündü ve hemen arkasından gülümsedi kendi
kendine. Henüz eşiğindeyken cenneti yorumlamaya kalkmak
pek de saygın bir tavır olmasa gerekti.
Işık saçan iki martıyla kenetlenip Yeryüzünden bulutların
üzerine yükseldiğinde, kendi bedeninin de onlarınki gibi
parlamaya başladığını görmüştü. İçinde daima dipdiri kalmış
olan genç Martı Jonathan oradaydı halâ, ama dış görünüşü
değişmişti. Bedeni yine bir martınınkini andırıyordu ama
şimdiden, eskisiyle kıyaslanamayacak kadar iyi uçuyordu.
Yeryüzündeki çabamın yarısıyla, oradaki başarılarımın iki
katını ekle edebilirim, diye düşündü.
Tüyleri pırıl pırıldı şimdi, kanatları yeni parlatılmış gümüş
levhaları andırıyordu. Büyük bir f hazla onları tanımaya, bu
yeni kanatların gücünü keşfetmeye koyuldu. Saatte ikiyüz elli
mile ulaşınca, düz uçuştaki azami hızına yaklaştığını
sezinledi. İki yüzyetmişüç mile çıkınca, bu hızı
aşamayacağını düşündü ve belli belirsiz düşkırıklığına
kapıldı. Yeni bedenin yapabilecekleri de sınırlıydı demek, ve
eski düz uçuş rekorunun hayli üzerinde olmasına karşın, bu
yeni sınırı aşmak yine de çok çaba gerektirecekti. Oysa,
cennette sınır olmamalıydı.
Bulutlar yarıldı, kılavuzları "iyi inişler Jonathan", deyip
gözden kayboldular.
Bir denizin üzerinden sarp kıyıya doğru yol alıyordu.
Birkaç martı yamaçlardan esen rüzgârlarla oynaşıyorlar,
birkaçı ise kuzeye doğru, ufkun üzerinde uçuyorlardı. Yeni
görüntüler, yeni dü— şünceler, yeni sorular... Neden bunca az
martı? Oysa Cennet martılarla dolup taşmalıydı! Ve ben,
neden birden bire bu kadar yorgunum? Cennetteki martıların
hiç yorulmamaları gerekirdi, ve hiç uyumamaları.
Nereden duymuştu bunu? Yeryüzündeki yaşantısı giderek
siliniyordu belleğinden. Yeryüzünde pek çok şey öğrenmişti
elbette ama ayrıntılar bulanıyordu, yiyecek için kapışmalar,
dıştalanmak gibi bir şeyler...
Kıyıdaki bir düzine martı onu karşılamaya geldiler, hiçbiri
bir şey söylemeksizin. Yalnızca benimsendiğini seziyordu ve
burasının yuvası olduğunu. Müthiş bir gün olmuştu onun için,
gündoğumunu bile artık anımsayamadığı bir gün.
Kıyıya inmek üzere alçaldı ve kanat çırparak yumuşacık
kondu kumların üzerine. Öbür martılar da indiler ama tek bir
tüylerini bile çırpmadan. Kendilerini rüzgâra verip parlak
kanatlarını germişler ve ayakları yere değdiği anda
durabilecek biçimde tüylerinin açısını değiştirivermişlerdi. Ne
güzel bir iniş, ne mükemmel bir denetimdi bu! Ama Jonathan
şimdi bunu deneyemeyecek kadar yorgun hissediyordu
kendini. Hâlâ tek bir sözcük bile söylenmemişken, kumların
üzerinde dururken öylece uyuyakaldı.
Sonraki günlerde Jonathan anladı ki, bu yeni yerde çok
şey vardı uçuş hakkında öğrenilecek, geride bıraktığı
yaşamdaki kadar çok şey. Yalnızca bir farkla. Burada, kendisi
gibi düşünen martılar vardı. Herbiri için, yaşamdaki en
önemli şey, en sevdikleri konuda, yani uçuşta kendini aşmak
ve yetkinliğe ulaşmaktı. Hepsi de olağanüstü kuşlardı, hergün
saatlerce uçuş denemeleri yapıyorlar ve ileri havacılık
tekniklerini sınıyorlardı.
Uzun bir süre, Jonathan kopup geldiği dünyayı unuttu.
Gözlerini uçuş şevkine kapatmış, kanatlarını yalnızca yiyecek
kavgası için kullanan sürü dünyası geride kalmıştı. Ama ara
sıra tek bir an için bile olsa anımsayıveriyordu.
Bir sabah, katlanmış kanatla takla çalışmasından sonra
eğitmeniyle kıyıda dinlenirken yeryüzü düştü aklına.
"Herkes nerede Sullivan?" diye sordu sessizce.
Çığlıklarla, anlamsız ötüşlerle değil, bu martıların kullandığı
telepati yöntemiyle iletişim kurmaya alışmıştı artık. "Neden
bu kadar azız? Garip! Benim geldiğim yerlerde..."
"Binlerce ve binlerce martı yaşardı, biliyorum" diyerek
başını salladı Sullivan. "Sana verebileceğim tek yanıt, senin
ancak milyonda bir raslanan bir martı olduğun. Çoğumuz
öylesine yavaş geliştik ki. Dünya değiştirdiğimizde,
vardığımız yer hemen hemen aynısıydı terkettiğimizin,
nereden geldiğimizi hemen unutarak ve geleceğe
aldırmayarak günü birlik yaşadık. Karın doyurmanın,
didişmenin sürü içinde iktidar hırsının ötesinde değerler
olduğunun bilincine varmak için kaç yaşamdan
geçtik dersin? Binlerce Jon, onbinlerce! Sonra da
yetkinlik denen şeyin varlığını öğrenmek için yüz yaşam ve
ona ulaşmak için bir yüz yaşam daha. Şimdi aynı kural bizim
için yine geçerli elbette: Gelecek ı ek i dünyamızı burada
öğrendiklerimizle kuran/. Bir şey öğrenmedik mi, geleceğimiz
şimdiki nin eşi olur. Hep aynı sınırlamalar, üstesinden
gelmemiz gereken kurşun gibi ağır bir tekdüzelik... hep
aynısı."
Sullivan kanatlarını gerip rüzgâra döndü "Ama sen, Jon,
sen bir yaşamda öylesine çok şey öğrendin ki, buraya
ulaşabilmek için binlerce yaşamdan geçmek zorunda
kalmadın."
Az sonra ikisi de yeniden uçuş denemelerine
başlamışlardı. İkili ters taklayı uygulamak hayli güçtü.
Taklanın yarısında, Jonathan başaşağı düşünmek zorunda
kalıyordu. Üstelik bu sırada kanatlarının eğimini değiştirmesi
ve eğitmenine anında uyum sağlaması gerekiyordu.
"Yeniden deneyelim", dedi Sullivan, defalarca. "Yeniden
deneyelim." "Yeniden... oldu, güzel!" Sonra dış takla
çalışmasına başladılar.
Bir akşam, gece uçuşuna çıkmayan martılar kumsalda
toplanmış, düşünüyorlardı. Jonathan, tüm cesaretini
toplayarak, yakında onların dünyasından ayrılacağı söylenen
Yaşlı Martıya yaklaştı.
Kayşılı bir sesle, "Chiang..." dedi.
Yaşlı martı sevgiyle baktı ona. "Evet yavrum..." Yıllar onu
güçten
düşüreceğine, büsbütün güçlendirmişti. Tüm martılardan
daha hızlı uçabiliyordu, diğerlerinin ancak yeni yeni
kavramaya başladığı hünerleri vardı.
Chiang, burası cennet filan değil, öyle değil mi?"
Ay ışığında gülümsedi Yaşlı: "Öğreniyorsun yine Martı
Jonathan", dedi.
"İyi ama bundan sonra ne olacak? Nereye gidiyoruz?
Cennet diye bir yer yok mu?"
"Hayır Jonathan, öyle bir yer yok. Cennet ne bir zamandır,
ne de bir mekan. Cennet yetkinliğin ta kendisidir." Sustu bir
an. "Sen çok hızlı bir uçucusun, değil mi?"
"Ben ... ben hızı severim", dedi Jonathan. Vasimin
farketmiş olmasına hem şaşırmış, hem de onur duymuştu
bundan.
"Yetkin hıza ulaştığında, cennete ulaşmış sayılırsın
Jonathan. Ve bu, ne saatte bin mildir, ne milyon mil, ne de
ışık hızı. Çünkü herhangi bir sayı sınırdır daima, oysa
yetkinlik sınır tanımaz. Yetkin hız cennettir yavrum."
Chiang apansız gözden kayboluverdi ve aynı anda onbeş
metre kadar ötede, su kıyısında belirdi.
Yeniden kayboldu ve saniyenin bindebirinden önce
Jonathan'ın omuz başındaydı. "Hoş bir oyun", dedi.
Şaşırmıştı Jonathan. Cennet hakkında sormak islediklerini
unuttu. "Nasıl yapıyorsun bunu? Nasıl bir duygu veriyor? Ne
kadar uzağa gidebilirsin böyle?''
"İstediğin herhangi bir yere ya da zamana gidebilirsin.
Ben, düşünebildiğim her yere ve her zamana gittim. "Denizin
ötelerine baktı. "Ne garip! Yolculuk uğruna yetkinliği
yadsıyan martılar, o yavaşlıkla hiçbir yere ulaşamıyorlar.
Yetkinlik uğruna yolculuktan cayanlarsa, anında her yere
gidebiliyorlar. Unutma Jonathan, cennet bir mekan ya da
zaman değildir, anlamsızdır mekan ve zaman. Cennet..."
"Bana böyle uçmasını öğretebilir misin?" Martı Jonathan,
yeni bir bilinmeyeni fethetme coşkusuyla titredi.
"Elbette, eğer öğrenmek istersen." "İsterim. Ne zaman
başlayabiliriz?" "İstersen hemen şimdi."
Gözlerinde garip bir ışık parlamıştı Jonar-han'm. "Böyle
uçmayı öğrenmek istiyorum. Ne yapmam gerektiğini söyle
bana."
Chiang onu büyük bir dikkatle izleyerek ağır ağır konuştu.
"Herhangi bir vere düşünce kadar hızlı uçabilmek için, oraya
şimdiden vardığına inandıımalısın kendini."
Chiang "a göre bu işin sırrı, Jonathan'ın kendini bir
metrelik kanat açıklığı olan bir bedenle ve harita üzerinde
izlenebilecek bir uçuş rotasıyla sınırlı gör memesi ydi. Sır,
gerçek
özünün,
henüz
sözlen-memiş
bir
sayı
mükemmeliyetiyle, /aman ve mekanın her yerinde aynı anda
yaşadığını bilmekti.
Jonathan günlerce, gündoğumundan önce başlayıp
geceyarılarından sonralara kadar inatla uğraştı. Ama, tüm
çabasına karşın, bir tüy boyu bile yol alamadı.
"İnanca boşver" diyordu Chiang tekrar tekrar. "Uçmak
için inanca ihtiyacın yoktu, uçuşu anlaman gerekiyordu. Bu
da aynı şey. Şimdi yeniden dene..."
Sonra bir gün Jonathan, kumsalda gözlerini kapamış ve
dikkatini tek bir noktaya toplamış durup dururken, birden bire
Chiang'ın
söylediğini
anlayı-verdi.
'Elbette!
Ben
sınırlandırılmamış, yetkin bir martıyım." Müthiş bir coşkuyla
sarsıldı.
"Güzel" dedi Chiang zafer dolu bir sesle.
Jonathan gözlerini açtı. Yaşlı martıyla birlikte bambaşka
bir kıyıda yapayalnızdı. Ağaçlar suya eğilmişti ve tepelerinde
çifte sarı güneşler dönüyordu.
"Sonunda öğrendin işte", dedi Chiang. "Ama kendini
denetlemek için biraz daha uğraşman gerek."
Şaşkınlıktan dili tutulmuştu Jonathan'ın. "Neredeyiz?"
Garip çevreden hiç etkilenmeyen Yaşlı, soruyu
önemsemedi.
"Besbelli ki herhangi bir gezegendeyiz, yeşil ı gökyüzü ve
güneş yerine çifte yıldızı olan bir gezegen."
Jonathan bir sevinç çığlığı attı. Yeryüzünden ayrılah,
çıkardığı ilk sesti bu: "BAŞARDIM!"
'Elbette basardın. Ne yaptığını bilirsen daima başarırsın.
Şimdi şu denetim sorununa dönersek..."
Döndüklerinde hava kararmıştı. Diğer martlar, altın
gözlerinde pırıldayan saygıyla baktılar Jo-nathan'a. Onun,
uzun süre dikilip durduğu yerden birden bire yok oluşunu
görmüşlerdi.
Jonathan onların kutlamalarını kısa kesti. 'Ben burada
yeniyim. Ve sizden öğrenmesi gereken benim."
"Bundan kuşku duyarım Jon" dedi yakınında duran
Sullivan. "Onbin yıldır gördüğüm tüm mar-ılar içinde
öğrenmekten en az korkansın sen." Sürüye sessizlik çöktü,
Jonathan övgülerden duy-İuğu utançla kıpırdandı.
"Dilersen, geçmişe ve geleceğe uçmanı sağlaya-ak olan
zaman denemelerine geçebiliriz", dedi
Chiang. "Ve o zaman, en zoruna, en güçlüsüne ve
hepsinden daha eğlencelisine başlamak için hazır olacaksın.
İyiliğin ve sevginin anlamını öğrenmek için uçuşa hazır hale
geleceksin."
Bir ay ya da bir ay gibi gelen bir süre geçti aradan,
Jonathan müthiş bir hızla öğreniyordu. Sıradan günlük
deneyimlerden de çabuk öğrenmişti daima ve şimdi, Yaşlı
Martının özel öğrencisi olarak, yeni düşünceleri tüylü bir
bilgisayar gibi yutuveriyordu.
Ama sonra Chiang yok oluverdi. Ayrılmadan önce sessiz
konuşuyordu
onlarla.
Öğrenmekten,
öğrendiklerini
uygulamaktan, tüm yaşamın ö/ü olan o görünmez yetkinliğe
ulaşmak için çabalamaktan asla caymamalarını öğütlüyordu.
Sonra, konuşurken, tüyleri giderek parlaklaşt: ve sonunda o
denli parladı ki, hiçbir martı ona bakamaz hale geldi.
"Jonathan, sevgi üzerinde çalışmayı sürdür." Son sözleri
oldu bunlar.
Yeniden görebildiklerinde, Chiang gitmişti.
Günler geçtikçe, Jonathan geride bıraktığı yeryüzünü
sıkça düşünmeye başladığını farketti. Oradayken, şimdi
bildiklerinin onda birini, hatta yüzde birini bilmiş olsaydı,
yaşam ne denli anlamlı olurdu kimbilir! Oralarda, sınırlarını
aşmaya çalışan, teknelerden atılan ekmek parçalarını
kapmanın ötesinde uçuşun anlamını kavramaya çaba-
layan bir martı var mıydı acaba? Belki de, Sürünün
yüzüne karşı gerçeği söylediği için Dışlanmış olan bile vardı.
İşte bunlar geçiyordu aklından kumsalda dinlenirken. Ve,
Jonathan iyilik derslerinde derinleşip sevginin doğasını
anlamaya çalıştıkça, Yeryüzüne dönme isteği güçlendi, çünkü,
yalnız geçmişine karşın, Martı Jonathan eğitmen olmak üzere
doğmuştu ve onun sevgisini gösterme biçimi, gördüğü
gerçeği, gerçeğe ulaşmak için yalnızca fırsat kollayan bir
martıyla paylaşmaktı.
Düşünce hızıyla uçmayı öğrenmiş ve şimdi bunu
başkalarına öğretmekte olan Sullivan, kuşkuluydu.
"Jon, sen bir zamanlar dışlanmıştın. Nasıl oluyor da eski
süründen
herhangi
birinin
seni
dinleyeceğini
düşünebiliyorsun? Bilirsin şu atasözünü ve doğrudur: En
yüksek uçan martı, en uzağı görendir. Senin geldiğin yerdeki
martılar, bağırıp çağırarak ve dövüşerek sahillerde
pinekliyorlar. Cennetten bin mil uzaktalar - Ve sen onlara
Cenneti göstermek istediğini söylüyorsun! Jon, onlar kendi
kanat uçlarını görmekten acizler! Burada kal. Buradaki
martılara, öğreteceklerini kavrayabilecek olanlara yardım et.
Sustu bir an, sonra sözlerini sürdürdü. Chiang kendi eski
dünyalarına dönmüş olsaydı...? nerelerde olurdun sen bugün?
Son nokta önemliydi ve Sullivan haklıydı. En yüksek
uçan martı en uzağı görendir.
Jonathan geriye dönmedi. Yeni gelen kuşların eğitimiyle
uğraştı. Bunların tümü, derslerini çabu-
cak kavrayan zeki martılardı. Ama eski duygusu yine de
canlanıyordu. Yeryüzünde de, öğrenmeye hevesli bir iki martı
olabileceğini düşünmeden edemiyordu. Kendisi dışlandığı
gün Chiang ona ulaşabilmiş olsaydı, şimdi çok daha bilgili
olmayacak mıydı?
"Sully, geri dönmeliyim", dedi sonunda. "Öğrenciler
başarılı. Yeni gelenleri yetiştirmede sana yardımcı olurlar."
İçini çekti Sullivan. Ama tartışmadı. "Seni çok
özleyeceğim Jonathan." Tüm söyleyebildiği buydu.
"Utan Sully!"diye serzenişte bulundu Jonat-han. "Aptallık
etme! Biz ne yapmaya çalışıyoruz? Eğer dostluğumuz zaman
ve mekan gibi şeylere bağlıysa, sonunda zamanı ve mekanı
yendiğimizde, kendi dostluğumuzu da yıkmış oluruz! Ama
mekanı yendiğimizde, geriye yalnızca Burası kalır. Zamanı
yendiğimizde, bize kalan yalnızca Şimdi'dir. Burayı ve
Şimdiyi paylaşacağımıza göre, nasıl düşünemezsin sık sık
birlikte olacağımızı?"
Martı Sullivan gülmekten kendini alamadı. "Deli kuş",
dedi sevgiyle. "Yerdeki birine bin mil ötesini göstermek
mümkünse, bunu Martı Jona-than Livingston'dan başka kim
yapabilir?" Sonra gözlerini kuma dikti. "Hoşçakal Jon,
dostum benim..."
"Hoşçakal Sully! Yine karşılaşacağız." Ve o anda,
bambaşka bir zamanın bir deniz kıyısındaki
koca martı sürülerinin görüntüsünü düşledi. Yaşadığı
pratik ona, yalnızca kemik ve tüylerden oluşmadığını,
özgürlüğün ve uçuşun sınır tanımayan yetkinliğini taşıdığını
öğretmişti.
Martı Fletcher Lynd çok gençti henüz ama şimdiden,
hiçbir kuşa hiçbir Sürünün bu denli acımasız ve bunca
adaletsiz davranmadığını biliyordu.
"Ne derlerse desinler" diye düşündü öfkeyle. Uzak
Kayalar'a doğru uçarken gözleri dolmuştu. "Uçmak, bir
yerlerden bir yerlere ulaşmak için kanat çırpmaktan ibaret
olamaz. Bunu bir ... bir sivrisinek bile yapabilir! Sırf eğlence
olsun diye Sürü Başının önünde biı takla atıverdim mi hemen
Dışlanmış oluyorum! Kör mü bunlar? Göremiyorlar mı?
Uçmayı,
gerçek
anlamda
öğrenmenin
yüceliğini
kavrayamıyorlar mı?"
"Ne düşünülürse düşünsünler. Onlara uçmanın ne
olduğunu göstereceğim. İstedikleri buysa, tümüyle Yasa Dışı
olacağım. Ve pişman edeceğim onları..."
Sonra bir ses duyuverdi kafasının içinde. Yumuşaktı bu
ses, ama onu öylesine şaşırttı ki, havada sendeleyip tökezledi.
"Onlara karşı sert olma Martı Fletcher. Seni dıştalamakla
onlar yalnızca kendilerini yıprattılar ve bunu bir gün
anlayacaklar. Bir gün gelecek, onlar da senin gözünle
görecekler. Bağışla onları ve anlamalarına yardımcı ol."
Kanadının iki üç santim ötesinde dünyanın en beyaz, en
parlak martısı, tek bir tüyünü kıpırdatmadan, Fletcher'in
neredeyse son hızında uçuyordu, hem de zahmetsizce
süzülerek.
Genç kuş allak bullak oluverdi o an.
"Ne oluyor? Çıldırıyor muyum? Öldüm mü yoksa? Nedir
bu?"
Ses, yumuşakça ve sakince, düşüncesinin arasına karışıp
sordu ona: "Martı Fletcher Lynd, uçmak istiyor musun?"
"EVET, UÇMAK İSTİYORUM!" Martı Fletcher ne denli
gururlu ya da incinmiş olursa olsun, bu olağanüstü yetkin
varlığa yalan söyleyemezdi.
"İstiyorum" dedi usulca.
"Öyleyse Fletch", dedi parlak yaratık sevgi dolu bir sesle,
"Düz uçuşla başlayalım işe..."