“…
Birkaç saniye derin nefesler alın
Kısa bir ara verin (Mümkünse olan durumdan kendinizi ayırın)
İleriye dönük düşünmeyi öğrenin (Yarın bu durum ne kadar önemli olacak?)
…”
Duygusal zeka, en temel düzeyde a)duygularımızı tanımlama, b)başkalarının duygularını tanımlama c)bunlara göre tepki verme yeteneğimizi ifade eder. Öyleyse neden duygusal zekamızı ciddiye almalıyız? Stres açısından baktığımızda, araştırmalar yüksek duygusal zekanın düşük stres seviyesiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Dahası, duygusal zekanın ev ortamında olduğu kadar iş yerinde de kritik bir başarı faktörü olduğunu gösteren çok sayıda araştırma var. Örneğin, düşük duygusal zekaya sahip çalışanlara kıyasla yüksek duygusal zekaya sahip çalışanlar işlerinden daha memnun. Bu aynı zamanda işte daha iyi performans anlamına da gelir. Hatta bazı araştırmalar duygusal zeka ile ne kadar para kazandığımız arasında hayli yüksek bir ilişki olduğunu da gösteriyor!
İşte duygusal zekamızı geliştirmek ve stresimizi azaltmak için hemen başlayabileceğimiz 3 yol.
- Duygusal Okuryazarlık Alıştırmaları Yapın
Duygusal okuryazar olmak, kendi duygu ve duygularımızın kaynağını doğru yere yönlendirmemize yardımcı olur. Düşüncelerimizi üç kelimelik cümlelerle ifade ederek duygusal okuryazar olma alıştırması yapabiliriz (belki de en iyisi kendi içimizde yapmaktır, başkalarının duyabilmesi için yüksek sesle değil). Örneğin, bir iş arkadaşınız veya ailenizden birinin yapmasını istediğiniz bir işi tamamlaması çok uzun zaman alıyorsa, kendi kendinize düşünmek daha iyi olabilir (veya belki ona söylemek de isteyebilirsiniz) “Sen komiksin.!” Ancak bu duygu muhtemelen sizin etkinizi azaltacaktır. Daha da kötüsü, eğer “Sen” ifadesini sözlü olarak kullanırsanız muhtemelen karşı taraf savunmaya geçecektir. Öte yandan, bu düşünceyi kendinize “Sabırsız hissediyorum” olarak çevirirseniz, o zaman duygunun kökenine doğru bir şekilde inmiş olursunuz ve bu duyguyu daha iyi düzenleyebilirsiniz.
Duygusal okuryazarlığınızı arttırmak için şu ipuçlarını deneyin:
- Duygularınızı üç kelimelik bir cümleyle ifade edin.
- “Sen” yerine “Ben” kelimesini kullanın (Bu halihazırda olan duyguyu başka bir kişiye yüklemek yerine ona sahip olmanızı sağlar).
- Üç kelimelik cümlenizde duygu kelimeleri kullanın(Örneğin, kendimi yorgun, bitkin, üzgün, çaresiz vb. hissediyorum).
- Düşüncelerin duyguyu belirlediğini unutmayın.
2.Empati Geliştirin
Empati kurmak, başkalarının nasıl hissettiğini anladığımız anlamına gelir. Empati duyduğumuzu sergilemek önemlidir çünkü iş arkadaşlarımız veya aile bireyleri bizim empatik olduğumuzu anladıklarında, onlara adil ve saygılı davrandığımıza inanırlar. İş arkadaşlarınızla veya aile bireyleriyle etkileşimler söz konusu olduğunda empati geliştirmek için şu adımları atabilirsiniz:
- Başkalarını dinlemek ( karşınızdakinin sözünü kesme dürtüsüne direnmek).
- Tavsiye vermekte yavaş olmak ( bazen sadece dinlemek yeterlidir).
- Başkalarının bakış açılarını hesaba katmak ( eskilerin “kendinizi onların yerine koyun” atasözünde olduğu gibi)
3. Duygularınızı Kontrol Etme Konusunda Kendinizi Geliştirin
Duygusal okuryazarlık ve empati spesifik olsa da, duygusal kontrolün gelişmesi biraz daha komplikedir. Genel olarak duygusal kontrol, kontrolümüzün bizde olduğu zamanlarda herhangi bir şey için harekete geçmek anlamına gelir. Örneğin, iş yerinden bir arkadaşınız size sert-kaba davranırsa, onun davranışlarını kontrol edemezsiniz ama kendi davranışlarınızı kontrol edebilirsiniz. Kontrolünüzün olduğu unsurlardan biri nefes almanızdır- evet bu doğru, nefesinizi kontrol edebilirsiniz. Duygusal tepkilerinizi kontrol etmenin bir yolu olarak nefesinize odaklanmayı deneyin. Derin bir nefes aldığımızda oyunda hem psikolojik hem fizyolojik mekanizmalar vardır ve bu mekanizmalar o anki stresi azaltmamıza ve duygularımızı kontrol etmemize izin verir.
Bir stres faktörüyle karşılaştığınızda ileriye dönük düşünmeyi de deneyebilirsiniz. İleriye dönük düşünme kendi kendinize yaptığınız bir tekniktir: “Yarın…veya gelecek hafta bu ne kadar önemli olacak?” Evet iş arkadaşınız size kaba davranmış olabilir ancak onların kaba davranışları aynı şekilde kaba bir yanık gerektiriyor mu? Muhtemelen hayır. Vereceğiniz kaba bir yanıt yalnızca kendi itibarınıza zarar verecektir. Duygusal kontrolünüzü geliştirmek, olası böyle bir durumun etkisini azaltmaya yardımcı olacaktır.
Daha fazla duygusal kontrol geliştirmenin bir yolu olarak şu ipuçlarını deneyin:
- Birkaç saniye derin nefesler alın.
- Kısa bir ara verin ( mümkünse olan durumdan kendinizi ayırın)
- İleriye dönük düşünmeyi öğrenin ( Yarın bu durum ne kadar önemli olacak?).
Duygusal zeka geliştirmek zaman ve alıştırma gerektirir ve bu 3 ipucunu uygulamak bir gün sonra bizi duygusal zeka uzmanı yapmayacaktır. Ancak bu önerileri hemen uygulayabilir ve bir an önce olumlu sonuçları görmeye başlayabiliriz.