şehrin bilinen en eski isminin uzak iskenderiye
olmasının nedeni, gerçekten de şehrin olabilecek en uzak noktada olmasından dolayı. büyük iskender
anadolu, ortadoğu, babil, mısır, persopolis, iran gibi önüne çıkan her yeri fethettikten sonra zaptedilmeleri pek de mümkün olmayan skythler (iskitler) ile massagetler
gibi göçebelerin yaşadığı fergana vadisi
'nin hemen girişinde bulunan iaksartes (sırderya
) ırmağını m.ö. 329'da, imparatorluğunun kuzey sınırı olarak ilan edip buraya alexandreia eskhate (uzak iskenderiye) isimli yeni bir şehir kurdurtmuş.
alexandreia'ın anlamı zaten malum. eskhate ise yunancada "en uzak" anlamına gelen "eschate" kelimesinden mülhem. eschate ya da eskhate ise sonradan xojand, khujand, khodjent, hocent, hucend ve leninabad
olmuş. bu sonuncusu ismi kafiyesiz olan üçüncü kardeş
sendromuna benzeyen bir hastalıkla malûl ne yazık ki.