Uluslararası Af Örgütünün eski genel sekreterlerinden insan hakları savunucusu Martin Ennals onuruna verilen Uluslararası İnsan Hakları Savunucuları Ödülü'ne layık görülen Türkmenistan vatandaşı bağımsız gazeteci Soltan Açilova Türkmenistan'dan çıkamadı.
Kronika Türkmenistan haber servisinin gündeme getirdiği olay 17 Kasım 2023 tarihinde gerçekleşti. 21 Kasım 2023 Salı günü Cenevre'de gerçekleşek program için uçuşunu planlayan Açilova ve kızı, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'taki havalimanına gitti ancak uçağa binemedi.
GÖREVLİLER PASAPORTLARI KULLANILAMAZ HÂLE GETİRDİ
İddiaya göre, 74 yaşındaki Soltan Açilova ve kızı Maya Açilova, Aşkabat Havaalanı'nda detaylı bir şekilde arandı. Her ikisi de birkaç kez tarayıcıdan geçirildi ve Açilova'nın baston dahil tüm eşyaları ve bagajları tek tek elle aranarak incelendi. Kadınların uçağa binmesini engelleyen hiçbir neden bulunamadı. Ardından gazeteci ve kızı önünde pasaport kontrol görevlileri pasaportların tüm sayfalarını ıslak mendillerle ıslattıktan sonra belgelerin kullanılamaz durumda olduğunu açıkladılar. İnsan hakları savunucusunun, yetkililerle görüşme talepleri ise sonuçsuz kaldı.
ÖDÜL DIŞINDA ULUSLARARASI GÖRÜŞMELER YAPACAKTI
2021 yılında Soltan Açilova, “İnsan Hakları Savunucularına Yönelik Nobel Ödülü” olarak bilinen uluslararası Martin Ennals Ödülü'nün üç finalistinden biri oldu. Koronavirüs salgını sırasında hareket kısıtlamaları nedeniyle zamanında ödülünü alamayan Açilova, ancak şimdi Cenevre'ye gidecek ve Martin Ennals Vakfı ofisinden ödülünü alacaktı. Açilova ayrıca Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütü temsilcileri ve çeşitli üniversitelerden öğrencilerle de görüşmeyi planlanmıştı.
Soltan Açilova, bağımsız medyayla işbirliği yaparken kimliğini gizlemeyen ender Türkmen gazetecilerden biri. İnsan hakları savunucusu, Türkmenistan'da defalarca tehdit ve saldırılara maruz kaldı. 2019 yılında Achilova'nın yurt dışına seyahat etmesi devlet tarafından resmî olarak engellendi.