Yukarıdan gelen ışık, mimarinin klasik bir temasıdır. Çatı pencereleri ve tavan pencerelerinin açıklık olarak uzun bir geçmişi vardır.
Üstten aydınlatma, yan aydınlatmadan birkaç önemli yönden farklılık gösterir. Dış görünümlerin yerini Pantheon, Roma gibi güneş gören iç yüzeylerin görünümleri almıştır. Özellikle düşük güneş açılarında, yan aydınlatmaya kıyasla daha az parlama potansiyeli vardır. Üstten aydınlatma ayrıca, yan aydınlatmaya göre birim açıklık alanı başına daha fazla ışık sağlar.
Üstten aydınlatma açıklıkları bina yönünden bağımsız olarak yönlendirilebilir ve ışığı tek katlı alana derinlemesine dağıtabilir. Bu, üstten aydınlatmayı çok verimli hale getirir. Örneğin, çatı açıklıkları, aynı boyuttaki yan aydınlatma açıklıklarının üç katı ışık seviyesi sağlayabilir. Açıklıkların ihtiyaç duyulan yerlere yerleştirilmesiyle, aşırı aydınlatma ve beraberinde ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme üzerinde olumsuz etki olmaksızın en iyi dağıtım elde edilebilir.
Şekil
Işık en iyi doğrudan kullanılır. Üstten aydınlatma için, duvarlar gibi dikey elemanlar tipik olarak en iyi ışık alan yüzeylerdir. Üstten aydınlatma ile duvarları aydınlatmanın kolaylığı, sanat eserlerini aydınlatmak için neden sıklıkla kullanıldığını açıklar. Bazı durumlarda, Kimbell Sanat Müzesi’nde olduğu gibi üst aydınlatmadan gelen ışık tavana geri yansıtılabilir.
Eğim ve Yatak
Eğim
Cam eğimini mevsimsel aydınlatma ihtiyaçlarına uyacak şekilde ayarlayın. İlgili ısı kazancı dış gölgelendirme ile düzenlenebilir. Yatay çatı pencereleri, güneş açıları yüksek olduğunda maksimum miktarda ışık ve ısı alırken, güneş açıları düşük olduğunda minimum miktarda alır. Çoğunda gökyüzü görülecektir, bu nedenle bulutlu gökyüzü koşulları için en iyisidir.
Rulman
Optimum ışık miktarı ve kalitesi için tavan pencerelerinin yatak yönünü ayarlayın. Dikey tavan pencereleri, yatak yönüne büyük ölçüde bağlı oldukları için pencere görevi görürler. Doğuya bakan pencereler sabah ışığını, batıya bakan pencereler ise öğleden sonra ışığını toplar. Güneye bakan tavan pencereleri, düşük güneş açılarından yüksek güneş açılarına göre daha fazla ışık toplar. Bu ışık sıcak renkte, yoğun ve değişkendir. Kuzeye bakan tavan pencereleri minimum gölgeleme gerektirir çünkü güneş ışığından daha fazla ışık toplarlar. Bu ışık soğuk renktedir ve çok az değişkenlik gösterir.
Doğal Işığa Tepki
Yüksek tavanların kullanılması da ışık dağılımını iyileştirebilir.
Açıklığa kadar eğimli tavan kullanmak dağılımı iyileştirebilir ve kontrastı azaltabilir.
Bir sonraki yazımız “Güneş Yakalayıcılar&Atria” için bizi takip edin.
Kaynaklar;
M. David Egan ve Victor W. Olgyay’dan Mimari Aydınlatma
Leave A Reply