Araç çok yakıyorsa nedenleri ve çözümleri..
Eskimiş (Yıpranmış) Oksijen Sensörleri
Oksijen sensörleri, egzoz gazındaki oksijen miktarını ölçer ve “motora alınan havanın ne kadarı yanmış, ne kadarı yanmadan egzoz gazından dışarı atılmış?” hesaplar. Bu durumu ECU’ya bildirir. ECU bu bilgiler doğrultusunda hava / yakıt karışımını düzenler. Oksijen sensörleri eskidikçe hava / yakıt karışımındaki değişikliklere daha az tepki verirler. Doğal olarak daha düşük uyarı sinyali üretirler. ECU, motorun aslında ekstra yakıta ihtiyacı yokken, daha fazla yakıt gönderir. Sonunda yakıt tüketimi artar ve zengin bir karışım ortaya çıkar.
Okisjen sensörlerinin tepkisini ölçmek için arıza tespit cihazı veya dijital osiloskop aletleri kullanılır. Aracınız 150-200 bin kilometreden fazla yol yapmışsa ve çok yakmaya başlamışsa bu sensörlerden şüphelenebilirsiniz.
Uzun Dönem Yakıt Tüketim (LTFT) testi de yapabilirsiniz. Eğer sonuç negatif ise motorun zengin çalıştığı anlamına gelir. Bu, motorun fazla yaktığını teyit eder, ancak motorun neden zengin çalıştığını söylemez. Sebebi oksijen sensörlerinden kaynaklanabilir.
Motor Soğutma Suyu Sıcaklık Sensörü
Bu sensör, motorun içinde dolaşan soğutma sıvısının çalışma sıcaklığını ölçer. Sensör arızalıysa veya suyun ısısını normalden daha düşük okursa, ECU yakıt göndermeye devam eder. Çünkü, soğuk bir motorun durmasını önlemek için daha zengin bir yakıt karışımı gereklidir. Motor zaten sıcak olduğu halde karışım zengin kalırsa, yakıt tüketimi artar.
Bu sensörü kontrol etmenin en hızlı yolu bir arıza tespit cihazına bağlamaktır. Motor soğukken, soğutma sıvısı sensörünün değerlerini, hava sıcaklık sensörü değerleri ile karşılaştırın. Her iki sensörün de aynı değerleri göstermesi gerekir. Ardından motoru çalıştırın. Soğutma sıvısı sensörünün kademeli olarak artması gerekir. Sensör okumuyor ya da normal çalışma sıcaklığına erişmiyorsa, problem büyük ihtimalle sensör ya da motor soğukken kapatmayan arızalı bir termostattır.
Bir sonraki adım, ohmmetre ile sensörün direnç okumasını kontrol etmek olacaktır. Okunan değerler belirli bir sıcaklıkta belirtilen özellikler ile uyuşmuyorsa sensör arızalıdır ve değiştirilmesi gerekir. Sensör iyi okuyorsa muhtemelen arıza termostattan kaynaklanıyordur.
Arızalı Termostat
Termostat motorun çalışma sıcaklığını kontrol eder ve soğuk bir motorun hızla ısınmasına yardımcı olur. Genellikle üst radyatör hortumunun motora bağlandığı bir mahfazada bulunur. Motor soğukken, suyun önünü kapatarak devirdaim etmesini önler. Böylece motor sağlıklı çalışma sıcaklığına bir an evvel ulaşır. Termostat kapatmaz ya da tereddütlü çalışırsa soğutma sıvısı motorun içinde dolaşmaya devam edecek, bu da motorun çabucak ısınmasını önleyecektir. Motor hiçbir zaman ideal çalışma sıcaklığına erişemez. Bu durum ECU’nun daha fazla yakıt göndermesine ve aracın fazla yakmasına sebep olur.
Termostatın durumunu, motor ısınırken üst radyatör hortumunu kontrol ederek anlayabilirsiniz. Soğuk motoru çalıştırdığınızda hortumda sıvı akışı hissederseniz termostat açık kalmıştır ve değiştirilmesi gerekir.
Motor Teklemesi
Herhangi bir nedenden dolayı bir motor tekliyorsa, aşırı yakıt tüketimi oluşur. Tekleme, yıpranmış veya kirli bujiler, arızalı buji kabloları, zayıf ateşleme bobinleri veya soketlerle ilgili ateşleme problemlerinden kaynaklanabilir. Kirli veya arızalı yakıt enjektörleri, emme manifoldundaki vakum kaçakları veya düşük yakıt basıncı da teklemeye neden olabilir. Ayrıca, bir veya daha fazla silindirdeki sıkıştırma kayıpları da tekleme nedenidir.
1996 ve üstü OBDII teknolojisine sahip araçlar, emisyon problemi yaşatacak bir tekleme sorunu ile karşılaştığında “Motor Arıza Lambası”nı yakarak sürücüyü uyarır. Ayrıca bir hata kodu oluşturarak bunu sistem belleğinde saklar. (Motorun teklemesi belirlenen eşiğin altındaysa arıza lambasını yakmaz ve hata kodu vermez.) Fabrika arıza tespit cihazları veya profesyonel düzeyde arıza tespit cihazları ile her silindirin ateşleme oranlarına bakılması gerekir. Bu sayede, ECU henüz bir hata kodu üretmese dahi arızanın hangi silindirden kaynaklandığı görülebilir.
“Motor Arıza Lambası” yanmışsa, ECU her silindire özgü bir hata kodu üretir. Örneğin P0301 hata kodu 1 numaralı silindirde problem olduğunu gösterir. Bu silindire ait buji, soket ve varsa ateşleme bobininin kontrol edilmesi gerekir. Ateşleme bileşenlerinde bir problem görünmüyorsa sorun muhtemelen tıkalı veya arızalı bir yakıt enjektörüdür.
P0300 “rastgele tekleme” hata kodu alırsanız, en olası nedeni emme manifoldu vakum kaçakları, EGR valfi kaçağı veya düşük yakıt basıncı nedeniyle oluşan fakir yakıt karışımıdır.
Emme Manifoldu veya EGR Valfi Kaçağı
Emme manifoldu contasında, manifoldun kendisinde veya hortum bağlantılarında bir hava kaçağı varsa bu hava / yakıt karışımını, ateşlemeyi etkiler ve motorun fazla yakıt tüketmesine neden olur. Aynı şekilde, motor soğukken veya rölantide kapanmayan bir EGR valfi, egzoz gazlarının emme manifolduna geri sızmasına izin verir. Bu durum da aracın fazla yakmasına sebep olur.
Vakum kaçaklarını kontrol etmeniz ve EGR valfini temizlemeniz gerekir. Vakum kaçakları, motor rölantide iken emme manifoldunun kenarlarına gaz kelebeği temizleme spreyi püskürterek bulunabilir. Buradaki kaçaklar genellikle manifold contasının değiştirilmesi ile giderilir. Manifold üzerinde çatlak, delik varsa manifoldun değiştirilmesi gerekir. Daha ekonomik bir tamir yöntemi, çatlağa yüksek sıcaklıkta bir epoksi yapıştırıcı uygulamak ve sızıntıyı kapatmasını ummaktır.
Not: En küçük bir sızıntı dahi hava / yakıt karışım oranını bozarak sorunlara neden olur. Profesyonel teknisyenler küçük sızıntıları bulmak için “duman makinesi” adı verilen bir kaçak dedektörü kullanırlar. Motor kapalı iken cihaz manifolda takılır. Herhangi bir kaçak varsa duman sızıntısı görülür.
Aşınmış ve Kirlenmiş Bujiler
Aşınmış ve kirlenmiş bujiler, yanlış ateşleme yaparak motorun fazla yakıt tüketmesine sebep olur. Platinyum ve iridyum bujiler yaklaşık 150.000 km. ömre sahiptir. Ancak kısa mesafeler ve şehir içinde yapılan dur-kalklar bujilerin zamanından önce bitmesine neden olur. Ayrıca yağ yakan bir motor da bujileri kirletebilir.
Bujileri sökün ve kontrol edin. Fişleri kirliyse temizleyin. Eğer bitmişse tüm bujileri yenileyin.
Kirli Yakıt Enjektörleri
Yakıt kalıntıları, yakıt enjektörleri içerisinde birikebilir. Böylece enjektörler normal yakıt püskürtmelerini yapamaz. Bu durum fakir karışıma ve aracın fazla yakmasına sebep olur.
Yakıt deponuza kaliteli (ucuz olmayanlardan) bir yakıt enjeksiyonu temizleme katkısı eklemeyi deneyebilirsiniz. Enjektörlerin temizlenmesi için bir kaç depo uygulama yapmanız gerekebilir. Eğer işe yaramazsa, enjektörleri profesyonel enjektör temizleme makineleri ile temizletmeniz gerekir ve genellikle sorunu çözer. Eğer aşırı tıkalı ise temizlemek işe yaramayabilir. Bu durumda enjektörlerin yenilenmesi gerekir.
Zayıf/Düşük Sıkıştırma
Uzun yollar katetmiş (150-200 bin km.) bir motor çok yakabilir. Çünkü motorunuz, eskiden olduğu sıkıştırma kapasitesine sahip değildir. Kilometreler arttıkça, piston, segman ve supaplardaki aşınmalar da artar. Bu durum, motorun sıkıştırma kapasitesini düşürerek motorun daha fazla yakmasına sebep olur.
Zayıf sıkıştırma olduğundan şüpheleniyorsanız motora kompresyon testi yaptırın. Eğer düşük çıkarsa revizyon dışında yapılabilecek başka bir onarım şekli yoktur.
Yanlış Yağ Viskozitesi
Motorunuz için doğru viskoziteyi kullanmak motor performansını arttırır, motorun aşınmasını azaltır ve yakıt verimliliğini arttırır. Yüksek viskoziteli bir motor yağı kullanıyorsanız yakıt tasarrufunuz azalabilir. (Viskoziteye bağlı olarak %5-10 arasında)
Kirli Hava Filtresi
Hava filtreniz kirli ise, motorun hava almasını engelleyecek ve yakıt tüketimini arttıracaktır. Filtreyi çıkarın ve kontrol edin, kirli ise yenisiyle değiştirin.
Tıkalı Konvertör veya Egzoz Kısıtlaması
Egzoz sisteminde meydana gelen herhangi bir aksaklık motorun gücünü düşürerek, yakıt tüketimini arttırır. Egzoz borularında ezilme, kıvrılma olup olmadığını dışardan görebilirsiniz. Ancak tıkalı konvertör, susturucu elyaflarının dağılması gibi iç sorunlardan şüphe ediyorsanız egzoz sistemini kontrol ettirmeniz gerekir.
Emme manifolduna bir vakum ölçer bağlanarak egzoz tıkanıklıkları kontrol edilebilir. Rölantide, motor yüksek ve sabit bir vakum değeri göstermelidir. (18 inç veya daha yüksek) Okunan değer bundan daha düşükse yada yavaş yavaş düşerse egzoz tıkanıklığı var demektir.
Debriyaj Kaçırması ve Şanzıman
Manuel vitesli araçların debriyajı kaçırıyor veya otomatik şanzımanlı araçlarda tork konvertörü arızalanmışsa motorda güç kayıpları yaşanır ve araç fazla yakmaya başlar.
İnik Lastikler
Maksimum yakıt tasarrufu elde etmek için, lastikler aracınız için tavsiye edilen basınca kadar şişirilmelidir. Çoğu binek otomobil lastiği 32 ila 34 PSI basınca kadar şişirilir. İnik bir lastik, dönme direncini ve lastik aşınmasını artırır. Ayrıca yakıt ekonomisinde yüzde 5 ila 10’luk bir kayba neden olur. Lastikler soğuk durumdayken doğru bir gösterge ile kontrol edin ve gerekiyorsa önerilen basınca kadar şişirin.
Frenlerde Sürtünme
Tamamen boşa çıkmayan bir park freni, yada balataların, kaliperin disklere sürtünmesi motorun yakıt tüketimini olumsuz yönde etkiler. Bu tür sorunların hızlı kontrolünü hafif eğimli bir yolda yapabilirsiniz. Aracınız boşta iken hemen harekete geçmiyorsa frenlerle ilgili bir sorununuz var demektir.
Bagajdaki Ivır Zıvırlar
Daha fazla yük, daha fazla yakıt anlamına gelir. Ağırlığı taşımak güç gerektirir. Bu nedenle, aracınızın bagajında çok fazla gereksiz ağırlık taşıyorsanız, tasarruf sağlayamazsınız.
Kötü Sürüş Teknikleri
Muhtemelen bu, yakıt tüketimini arttıran en yaygın sorundur. Agresif veya korkak sürüş teknikleri motorun daha fazla yakmasına sebep olur. Her zaman gaz pedalına basarken, pedalın altında bir yumurta olduğunu düşünün. Bu sayede depodaki yakıtınız ile çok daha fazla kilometre katetmiş olursunuz.