Ey Türk gençliği! Birinci ödevin Türk bağımsızlığını, Türk Cumhuriyeti'ni, sonsuza dek korumak ve savunaktır. Varlığının ve geleceğinin biricik temeli budur. Bu temel, senin, en kıymetli hazinendir. Gelecekte, yurtiçinde ve dışında, seni bu kaynaktan mahrum etmek isteyecekkötücüller bulunacaktır. Bir gün, bağımsızlığını ve Cumhuriyeti'ni savunmak zorunda kalırsan, göreve atılmak için, içinde bulunduğun ortamın olanak ve koşullarını düşünmeyeceksin! Bu olanak ve koşullar çok elverişsiz olabilir. Bağımsızlığına ve Cumhuriyeti'ne kıymak isteyecek düşmanlar, bütün dünyada benzeri görülmedik bir yenginin temsilcisi olabilirler. Zorla ya da aldatıcı düzenlerle, sevgili yurdunun bütün kaleleri alınmış, bütün gemi yapım yerleri ele geçirilmiş, bütün orduları dağıtılmış ve yurdun her köşesine eylemli olarak girilmiş olabilir. Bütün bu durumlardan daha acı ve daha korkunç olmak üzere, yurdun içinde yönetim başında bulunanlar, aymazlık ve sapkınlık ve üstelik hainlik içinde bulunabilirler. Dahası, yönetim başında bulunan böyleleri, kişisel çıkarlarını, yurduna girip yayılmış olan düşmanların siyasal erekleriyle birleştirebilirler. Ulus, yoksulluk ve darlık içinde ezgin ve bitgin düşmüş olabilir. Ey Türk geleceğinin gençliği! İşte, bu ortam ve koşullarda bile vazifen, Türk bağımsızlığını ve Cumhuriyeti'ni kurtarmaktır! Gereksindiğin güç, damarlarındaki asil kanda vardır. (Arka Kapak) “Bu yapıtta, okula başladığım 1930'lu yıllarda; gördüklerimi, duyduklarımı, anımsadıklarımı sizlerle paylaşmak istedim. Usumda kalanlardan örnekler verdim. Olaylara eleştirel bir gözle baktım. Tarihsel dizgeye uymadım. Sonda söyleyeceklerimi başta söyledim. Batıdaki gelişmeleri, özellikle Aydınlanma Dönemi'nin oluşumunu anlatmaya çalıştım. Bizdeki dinsel yapıdan kaynaklanan engellemelerden örnekler verdim. Sonra Mustafa Kemal'in önderliğinde başlatılan Ulusal Kurtuluş Savaşı'nda yaşanan çeşitli olaylarla, ortaya çıkan güzelliklerin, çirkinliklerin ve de zorlukların bir bölümünü bir dizgeye koymayı denedim. Amacım Mustafa Kemal'i ve Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın getirdiği Aydınlanma Dönemi'nin büyüklüğünü, güzelliğini göstermek idi.
Bunu yaparken siz gençlere yardımcı olmak için, özellikle alıntıları, elverdiği ölçüde, yabancı sözcüklerden arındırarak, günümüz Türkçesiyle vermeye özen gösterdim. Yeri geldiğinde Atatürk ve Kurtuluş Savaşı üzerine yazılmış usta ozanların şiirlerinden yararlandım. Olayları onların gözüyle ve diliyle süsleyerek anlatmaya çalıştım. Yola böyle çıktım...“ (Tanıtım Yazısından)