“Her şeyi görmeyi, her şeyi bilmeyi, her şeyi öğrenmeyi özlüyorum!” diyerek sanata bakışını özetleyen sanatçı Marie Bashkirtseff’in çalışmalarına ve hayatına bir göz atmaya ne dersiniz?
Temel Gerçekler ve Fikirler:
- Bashkirtseff, 25 yaşında tüberkülozdan erken yaşta vefat etmeden önce üretken bir yaşam sürmekteydi. Yaşamı, hastalığına ve cinsiyet ayrımcılığına rağmen başarıları ile ilham vericidir. Daha sonraki yıllarında Vincent van Gogh gibi bir ivedilik duygusuyla yaşadı. Dünyayı yaratmaya, yaşamaya ve deneyimlemeye oldukça istekliydi. Daha fazla yaşasaydı neler yapabileceğini siz hayal edin!
- Akademik olarak başlı başına olağanüstü bir sanatçı olan Tony Robert-Fleury tarafından eğitildi. Fleury ve Bashkirtseff’in çalışmaları arasında, özellikle gerçekçilik kalitesinde, benzerlikler görebilirsiniz.
Bu olaydan yola çıkarak anlıyoruz ki kimden öğrendiğimiz muhtemelen o işi nasıl yaptığımızı etkileyecektir. Size ilham verenlerden öğrenin.
- Ayrıca Bashkirtseff prestijli Académie Julian’da okudu. Bu okul, cinsiyet ayrımcılığın yaygın olduğu dönemlerde, kadın sanatçıları ağırlayan sayılı sanat kurumlarından biriydi. Stüdyoda (aşağıda) Académie’deki hayatı tasvir ediyor.
Ayrıca sanat eleştirmeni John Russell’ın Académie hakkındaki bu eski New York Times makalesini buldum.
“Academie Julian’da (sanat okulu) olmak, neredeyse her durumda işe yaramış gibi görünen bir tür beyaz büyüye maruz kalmaktı. Orada öğrenilenler, sonsuza kadar mezunlar ile kaldı ve bu fırça – iskarpela kullanımı kadar yaşamın gidişatıyla da ilgiliydi.” (John Russell tarafından yaşam öğretilen Bir Sanat Okulu)
- 1880, 81, 82 ve 84’te Paris Salon’unda sergi düzenledi. Son gösterisinde ve vefat ettiği yılda, The Meeting için mansiyon ödülü aldı (bu yazının ilerleyen kısımlarında gösterilmiş ve tartışılmıştır).
- Eserlerinin çoğu II. Dünya Savaşı’nda yok edildi. Yalnızca 60 tane eseri kaldı ve bunların sadece birkaçı kamuya açık olarak belgelendi.
- Aynı zamanda verimli bir yazardı, 13 yaşından beri bir günlük tutuyordu.
Bir Kızın Günlüğü:
Bashkirtseff’in günlüğü başlı başına bir sanat eseridir ancak bunun tasarlanmış olup olmadığından emin değilim. Bu günlük, bir kızın ve hevesli bir sanatçının hayatına büyüleyici bir bakıştı. 13 yaşındayken başladı ve durmadı, binlerce el yazısıyla yazılmış sayfalarla sona erdi.
Günlük, 1887’de ölümünden birkaç yıl sonra düzenlenip yayınlandı ve anında bir etki yarattı. Hiç kimse böyle bir şey yayınlamamıştı. İşte Sonia Wilson’dan konuyla ilgili harika bir makale: “Ben Kendi Kahramanımım” Marie Bashkirtseff Şöhrete Giden Rotayı Nasıl Yeniden Yazdı.
Bugün, Gutenberg.org’daki bazı yazılarını ücretsiz olarak okuyabilir veya Ben Hepsinin En İlginç Kitabıyım‘ın bir kopyasını edinebilirsiniz. (iki cilt olduğunu unutmayın). Günlüğünden birkaç ilham verici alıntıyı seçtik:
“Kimse her şeyi benim kadar sevmez. Sanat, müzik, resim, kitaplar, insanlar, elbiseler, lüks, gürültü, sakin, kahkaha, üzüntü, melankoli, şakalar, aşk, soğuk, güneş, her mevsim ve hava, Rusya’nın ovaları, Napoli’nin yukarısındaki dağlar, kışın kar, sonbaharın yağmuru, ilkbaharın çılgınlıkları, yazın sakin günleri ve yıldızlarla ışıl ışıl geceler.”
“L’art! (sanat) Uzakta bu dört sihirli harf olmasaydı ölmüş olurdum. Ama sanat için başka kimseye ihtiyacım yok; Kendime güveniyorum ve başarısız olursam, bir hiçim ve artık yaşayamam ki. Sanat! Orayı çok uzakta büyük bir ışık olarak gördüğümde diğer her şeyi unutuyorum. Gözlerim bu ışığa sabitlenmiş olarak yürüyorum. Başlamak için biraz yaşlıyım, özellikle bir kadın için. Ama deneyeceğim.”
“Gerçekte hiçbir şey beklentide olduğu kadar iyi veya kötü değildir.”
“Olağanüstü bir kadın olmak için doğdum; ne şekilde ve nasıl olduğu pek önemli değil.…Ya ünlü olacağım ya da öleceğim.”
“Sanat… usta için olduğu kadar yeni başlayanlar için de bir mutluluk kaynağıdır. Kişi yaptığı işte her şeyi unutur.”
“Daha hızlı, daha hızlı, daha hızlı yaşamak istiyorum! … Her zaman yüksek baskı altında yaşama arzusunun kısa bir varoluşun kehaneti olmasından korkarım. Kim bilir?”
Gerçekçilik
Ressamlık hissini korurken çarpıcı gerçekçilikle resim yaptı. Şemsiye bunun için harika bir örnek.
Aşağıda kardeşi Paul Bashkirtseff’in bir resmi var. Sargent benzeri bir hisse kapılıyoruz. Lekesiz şekiller, sadeleştirilmiş değerler ve kendinden emin vuruşlar. Aynı zamanda ışık ve karanlık arasındaki güçlü kontrastla karakterize edilen bir ışık-gölge örneğidir.
Aşağıdaki portre de benzerdir. Yine, özellikle yüz çevresindeki sadeleştirilmiş değerlere dikkat edin. Değerdeki her ince değişikliği resmetmedi. Yüzün her düzlemi farklı olacak şekilde değerleri sadeleştirdi. Steve Huston her zaman bundan bahsediyor. “Farklı değer = farklı düzlem” Bu, resminizin yapı ve biçim duygusuna sahip olmasını sağlamak için güvenli bir kuraldır. Bu aynı zamanda boyama sürecini de basitleştirir.
Karamsar Sokaklar ve Sessiz Renkler
Bashkirtseff sert, çetin sokakları boyama konusunda özel bir yeteneğe sahipti.
Bir başka önemli gözlem, kompozisyonun yakınlığıdır. Resmin çoğu; çit direkleri, kayalık zemin, binalar ve çocuklar tarafından kaplanmıştır. Sadece bir parça gökyüzü var. Bu bize sanki orada oturuyormuşuz ve toplantıyı izliyormuşuz gibi sahneye dahil olma hissi veriyor.
Aşağıdaki buğulu tablo (Sisin İçinde) sanatçının birkaç saf şehir manzarasından biridir. Atmosferik ve karamsar. Sahne boyunca, her şey aynı ışık ve siste güneşlenen bir birlik duygusu var. Uzaktaki ateş ve siyah sokak direkleri, küçük ama güçlü aksanların harika örnekleridir. Sessiz çevreden dikkat çekiyorlar.
Diğer Resimler
Aşağıda Bashkirtseff’in birkaç başka resmi var. Maalesef fazla değiller. Çünkü ömrü kısaydı ve birçok resmi de yok edildi.
İlkbahar (aşağıda) Jules Bastien-Lepage’ın en sevdiği eserlerden biri olan Joan of Arc‘a benzer bir his veriyor. İşte konuya dair coşkulu bir inceleme:
“… Jeanne d’Arc (Jan Dark)… mükemmelliktir. Başı bir tarafa dönük, hiçliğe bakan, boynu kavisli ve büyük, berrak gözleri, kafa olağanüstü bir etki yaratır.” Marie Bashkirtseff (Sanat Üzerine Düşünceler aracılığıyla)
Avludaki Çocuklar (aşağıda) diğer işlerinden çok daha resimseldir. Şu nefis fırçaya ve çit direklerini tanımlayan güzel ışığa bakın.
Temel Çıkarımlar
- Resimleri dikkat çekici ama bizim en ilham verici bulduğumuz şey onun enerjisi ve yaşama olan coşkusu. Dünyayı yaşamaya, öğrenmeye ve deneyimlemeye hevesliydi. Zaman onun düşmanıydı.
- Kendinizi sadece resim yapmakla sınırlamayın. Onun yazarken yaptığı gibi, başka ortamlarda da sanatsal neşe bulabilirsiniz.
- Düşüncelerinizi keşfetmek ve belgelemek için bir günlük tutmayı düşünün. Bashkirtseff’in günlüğü, belki de kasıtsız olsa da, en ünlü eserlerinden biri haline geldi.
- Öğretmenleriniz muhtemelen nasıl resim yaptığınızı etkileyecektir. Size ilham verenlerden öğrenin.
- Çarpıcı gerçekçiliği, kaliteli eğitim ve öğretimin bir kanıtıdır. Çok az şey deneyimleyebilir ancak engeller teknoloji sayesinde yavaş yavaş azalmaktadır.