Hemoroid Nedir?
Hemoroid anüste ya da alt rektumda bulunan şişmiş damarlardır. Yetişkinlerin yaklaşık yüzde 50’si hemoroid sorununu 50 yaşına kadar yaşamaktadır.
Hemoroid içte veya dışta olabilir. İç hemoroid anüs veya rektum içinde gelişir. Dış hemoroid anüs dışında gelişir. Hemoroid ayrıca (Mayasıl veya Basur)olarak da bilinir.
Dış hemoroid en yaygın ve en zahmetlisidir. Hemoroid ağrıya, şiddetli kaşıntıya ve oturma güçlüğüne neden olur. Neyse ki, tedavi edilebilen bir hastalıktır.
Hemoroid Belirtileri Nelerdir?
Hemoroid belirtileri şunlardır:
- anüs çevresinde aşırı kaşıntı
- anüs çevresinde tahriş ve ağrı
- anüsünüzün yakınındaki kaşıntılı veya ağrılı yumru veya şişme
- dışkı kaçağı
- ağrılı dışkı çıkarma
- kanlı dışkı çıkarma
Hemoroid ağrılı olmasına rağmen, yaşamı tehdit etmemekte ve çoğu zaman tedavi olmaksızın kendi kendilerine geçmektedirler. Sık sık bunlara sahipseniz, nadiren de olsa, kan kaybı nedeniyle zayıflık ve soluk cilt gibi anemi belirtileri geliştirebilirsiniz.
Uzmanlar, hemoroidin neden geliştiğinden emin değillerdir. Olası faktörler şunları içerir:
- dışkı çıkarma sırasında zorlanma
- kronik kabızlık komplikasyonları
- uzun süre oturma (Özellikle tuvalette)
- Bir aile hemoroid öyküsü
Risk Faktörleri
Hemoroid, ebeveynlerden çocuğa genetik olarak geçebilir, bu nedenle ebeveynlerinizde hemoroid varsa, bunları alma olasılığınız daha yüksektir. Sürekli ağır kaldırma, obez olma veya vücudunuzda başka sabit zorlanmalar hemoroid riskini artırabilir.
Oturmak için mola vermeden çok ayakta durmak hemoroidin gelişmesine neden olabilir. Sürekli anal cinsel ilişki ve ishal de hemoroid riskini artırabilir.
Hamile iseniz de hemoroid geliştirme olasılığınız daha yüksektir. Rahim büyüdüğünde, kolondaki damarın üzerine bastırarak şişkinliğe neden olur.
Hemoroid nasıl teşhis edilir?
Anüsünüzün görsel muayenesi hemoroidi teşhis etmek için yeterli olabilir. Teşhisi doğrulamak için, doktorunuz anüsteki anormallikleri kontrol etmek için farklı bir muayene yapabilir. Bu kontrol, dijital rektal muayene olarak bilinir. Bu muayene sırasında doktorunuz rektumunuza eldivenli ve yağlanmış bir parmak sokar. Anormal bir şey hissederlerse, sigmoidoskopi adı verilen ek bir test isteyebilirler.
Sigmoidoskopi, İç hemoroidi teşhis etmek için küçük bir kamera kullanarak doktorunuzun muayenesini içerir. Sigmoidoskop adı verilen bu küçük fiber optik kamera küçük bir tüpe sığar ve rektumunuza yerleştirilir. Bu testten doktorunuz, rektumun iç kısmının net bir görünümünü elde eder, böylece hemoroidi yakından kontrol edebilirler.
Hemoroid İçin Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Hemoroid tedavisi evde veya bir doktor ofisinde gerçekleşebilir.
Ağrıyı Giderme
Ağrıyı en aza indirmek için, her gün en az 10 dakika boyunca ılık su küvetine girin. Ayrıca dış hemoroid ağrılarını hafifletmek için ılık su torbası üzerinde de oturabilirsiniz. Ağrı dayanılmazsa, yanmayı ve kaşıntıyı hafifletmek için reçetesiz satılan bir fitil, merhem veya krem kullanın. Hemoroid fitillerini online olarak alabilir veya eczanelerden temin edebilirsiniz.
Lif Takviyeleri
Kabızsanız, dışkınızı yumuşatmaya yardımcı olmak için reçetesiz satılan bir lif takviyesi de kullanabilirsiniz. Bu tip iki yaygın takviye psilyum ve metilselülozdur.
Evde Yapılan İlaçlar
Hidrokortizon veya hemoroit kremi gibi reçetesiz topikal tedaviler, hemoroid rahatsızlığınızı azaltır. Anüsünüzü bir oturma banyosuna günde 10 ila 15 dakika sokmak da yardımcı olabilir.
Anüsünüzü her gün bir duş veya banyo sırasında sıcak su ile temizleyerek iyi hijyen uygulayın. Sabun kullanmayın, çünkü sabun hemoroidi kötüleştirebilir. Ayrıca dışkı yaptıktan sonra silerken kuru veya pürüzlü tuvalet kağıdı kullanmaktan kaçının.
Anüsünüzde soğuk kompres kullanmak hemoroid şişmesini azaltmaya yardımcı olabilir. Asetaminofen, ibuprofen veya aspirin gibi ağrı kesiciler de ağrı veya rahatsızlığı hafifletebilir.
Tıbbi Prosedürler
Evde tedaviler hemoroidinize yardımcı olmazsa, doktorunuz lastik bant ligasyonu almanızı tavsiye edebilir. Bu prosedür, doktorunuzun hemoroidin etrafına bir lastik bant yerleştirerek hemoroitte dolaşımı kesmesini içerir. Bu hemoroid için dolaşım kaybına neden olur, onu daraltır. Bu prosedür sadece bir tıp uzmanı tarafından yapılmalıdır. Bunu evde denemeyin.
Eğer lastik bant ligasyonu sizin durumunuzda bir seçenek değilse, doktorunuz enjeksiyon tedavisi veya skleroterapi yapabilir. Bu prosedürde, doktorunuz direkt olarak bir kan damarına kimyasal enjekte eder. Bu hemoroidin küçülmesine neden olur.
Hemoroidin Önlenmesi
Kötüleşmekte olan hemoroidi önlemek veya hemoroitten kaçınmak için, dışkı çıkarma sırasında gerilmekten kaçının. Ayrıca, su tüketimini artırmaya çalışın. Yeterli su içmek dışkınızın sertleşmesini engelleyebilir.
Hemoroidin gelişmesini önlemek için ihtiyaç duyduğunuz anda derhal tuvaleti kullanın. Kabızlığı önlemek için düzenli olarak egzersiz yapın ve özellikle beton veya fayans gibi sert yüzeylerde uzun süre beklemeyin.
Lifler bakımından zengin bir diyet uygulamanız, gelecekte hemoroid gelişimi riskini en aza indirebilir.
İyi diyet lifi kaynakları şunlardır:
- tam buğday
- Esmer pirinç
- yulaf ezmesi
- armut
- havuç
- karabuğday
- kepek
Diyet lifleri, dışkıyı yumuşatıp dışkı çıkışını daha kolay hale getiren, bağırsaklarda büyüme oluşturmaya yardımcı olur.
Hemoroid İle İlişkili Komplikasyonlar Nelerdir?
Hemoroit Komplikasyonları nadirdir, ancak şunları içerebilir:
- şişmiş damardaki kan pıhtıları
- kanama
- kan kaybından kaynaklanan demir eksikliği anemisi
Sonuç
Doğru tedavi ile büyük olasılıkla bir iyileşme yaşarsınız. Doktorunuzun talimatlarını izlemek, egzersiz yapmak ve uzun süre oturmadan kaçınmak da dâhil olmak üzere bir rejimi devam ettirmek, hemoroid semptomlarını azaltarak durumunuzu da düzeltebilir.