Yerel Medyadan Seçilmiş Güncel Yazıları, 27 Temmuz 2004
Özker Özgür
AnlamakTürkiye, Yunanistan ve Birleşik Kırallık Kıbrısın bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü garanti ettiler. Sonra döndüler, doğrudan veya dolaylı olarak işbirliği içinde Kıbrısın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünün canına okudular. Şimdi, üç garantörden ikisi Avrupa Birliğinin tam üyesidirler. Türkiye, üyelik görüşmeleri için başlama tarihi beklemektedir. Bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünü garanti ettikleri Kıbrıs da 1 Mayıs 2004 tarihinde Avrupa Birliğine tam üye olmuştur ancak bölünmüşlüğü sürmektedir.
ABnin yasama organı Avrupa Parlamentosunda, sosyalistler ve sosyal demokratlar ayrı bir grup oluşturmaktadırlar. Sosyalist Grup olarak adlandırılmaktadırlar. Sosyalist Grupa bağlı partiler Sosyalist Enternasyonale üyedirler.
Kıbrıs, bölünmüşlüğüne karşın bütünüyle Avrupa Birliğine üye olduğuna göre, Kıbrıstürk solu olarak Sosyalist Enternasyonalin tarihsel süreç içinde gerçirdiği evrimi bilmek zorundayız.
Dünya işçi sınıfı hareketinde üç enternasyonalden söz edilir.
İlk, yani 1. Enternasyonal, 25 Eylül 1864 tarihinde, Londrada kuruldu. Enternasyonal Fransa, Birleşik Kırallık, Almanya ve İtalyanın işçi delegelerinden oluşmuştu. Kendi kendini kapattığı 1876 yılına kadar, üç önemli isim, 1. Enternasyonali etkilemiştir:
1865te ölen Joseph Proudhon, 1876da ölen Aleksandroviç Bakunin ve 1883te ölen Karl Marx.
Karl Marx, açılış bildirisinde, Enternasyonalin amaçlarını şöyle sıralamıştı:
1- İşçilerin bir sınıf partisi olarak örgütlenmesi
2- Sosyal haklar için savaşım
3- İşçi kooperatiflerinin kurulması
4- Gizli diplomasi ile savaş
5- Burjuvazinin sınıf egemenliğine karşı koymak
1861-1864 yıllarında Avrupa yoğun işçi eylemlerine tanık oluyordu. Sendiklar işçilerin ekonomik hakları için çetin savaşım veriyorlardı. Ancak işçi sınıfı siyasal düzeyde örgütlü değildi.
1. Enternasyonal 1866da Cenevre, 1867de Lozan, 1868de Brüksel ve 1869da Baselde olmak üzere dört büyük kongre gerçekleştirdi.
Özgürlükçü Sosyalizm mi, Otoriter Sosyalizm mi?
1.Enternasonalin tartışma konusu buydu.
Marx ve arkadaşları otoriter sosyalizmin, Proudhon ve Bakunin özgürlükçü-bireyci kanadın sözcülüğünü yapıyorlardı.
Marxistler, bireyi mutlu etmek için önce toplumu mutlu etmek gerekir derken, diğerleri bireyin mutluluğunu toplumsal ve siyasal baskıların kalkmasına bağlıyorlardı.
Tartışmalar bu çerçevede sürerken, Enternasyonal, Londradan New Yorkaa taşındı ve 1876da kendi kendini kapattı.
1 Mayısı Dünya İşçiler Günü olarak kabul edip ilan eden 11. Enternasyonaldir.
1899da Pariste kuruldu.
1900de Brükselde çalışmaya başladı.
1.Dünya Savaşına kadar sekiz önemli kongre gerçekleştirdi.
Brüksel Enternasyonali olarak da anılan 11. Enternasyonalin Rusyada gerçekleşen Ekim 1917 Devrimi öncesi ve sonrası olmak üzere iki döneminden söz edilir.
Ekim Devrimi öncesine 1. Enternasyonalin havası egemendi. Sosyalist ve Sosyal Demokrat partilerin tavırları tartışılıyordu. Çoğulcu parlamenter demokrasilerde burjuva partileriyle koalisyonlara katılmanın doğruluğu veya yanlışlığı üzerinde duruluyordu.
11. Enternasyonal, işçi sınıfı adına yola çıkan partilerin yalnız olağanüstü durumlarda burjuva partileriyle koalisyona gidebileceklerine karar vermiş ancak bu kararını yaşama geçirememişti. Sosyal Demokrat partiler olağanüstü durumlar dışında da burjuva partileriyle koalisyona gittiler.
11. Enternasyonal, 1. Dünya savaşına karşı büyük bir kampanya başlatmıştı.
Ne yazık ki sosyalist ve sosyal demokrat partiler, 1. Dünya Savaşına karşı ortak proleter bir tavırda birleşemediler. Burjuva partileriyle birlikte savaşa sürüklendiler.
Bu fiyaskodan sonra, 11. Enternasyonalin, Ekim Devrimi ile birlikte ömrünü dolduracağı sanıldı.
11. Enternasyonal, Rusyadaki Ekim Devriminden sonra ömrünü doldurmadı. Oluşan koşullara ayak uydurarak yaşamını sürdürdü.
Ekim Devriminden sonra 111. Enternasyonal da toplandı. Diğer adı Moskova Enternasyonalidir. Ekim 1917 Devrimi, 1.Dünya Savaşının böldüğü 11. Enternasyonali tekrar böldü. Moskova Enternasyonalinin diğer adı Komünist Enternasyonal (Komintern) olduğu için Marxist partiler Sosyalist ve Komünist diye ikiye ayrıldılar.
11. Enternasyonalde kalanlar Sosyalist, Kominterne üye olanlar Komünist partiler olarak adlandırıldılar.
Brüksel, yani 11. Enternasyonal, klasik demokrasiye inanıyor, sosyalistlerin serbest seçimlerle iktidara gelerek devrimi gerçekleştirmelerini öngörüyordu.
Moskovaya göre ise burjuva demokrasisi yozlaşmıştı. Parti, işçi sınıfı adına iktidara el koyup burjuva partilerini dağıtmalıydı.
Amaçlanan proletarya diktatörlüğüydü.
111. Enternasyonal tarih sahnesinden çekilmiş bulunmaktadır.
Yineleyecek olursak, tarihte üç enternasyonal vardır:
Londra, Brüksel ve Moskova enternasyonalleri.
Londra Enternasyonali, Marxismi Kautsky üzerinden geliştirdi. Dönemin revizyonist tezlerime Bernstein sahip çıktı. Kominterne karşıydılar.
Neden karşıydılar?
Çünkü, onlara göre Marxism, sosyalizmi, endüstri sonrası toplum için öngörmekteydi. Durum bu olduğuna göre, sanayileşmemiş, işçi sınıfı henüz oluşmamış Rusyada iktidar işçi sınıfı adına Partinin olacak, bu da halk üzerinde bir bürokrasi diktatörlüğüne dönüşecekti.
Yine onlara göre sosyalizm, demokrasiyle birlikte sosyal adalet ve güvence demekti. Demokrasinin olmadığı yerde sosyal adalet ve güvence olsa bile sosyalizmden söz edilemezdi.
Moskova, yani 111. Enternasyonal, 11. Enternasyonali, kapitalist düzeni yıkmak yerine onu iyileştirmek (reforme etmek) istemekle suçluyordu. Kapitalizmin kurallarının geçerli olduğu koşullarda işçi sınıfı iktidara gelemez, emperyalist sistem sona erdirilemezdi.
Brüksel, yani 11.Enternasyonal, 20.yüzyılın başında devrimciydi. Düzeni değiştirmek istiyordu. Soğuk Savaş döneminde 11. Enternasyonale üye partiler, Washingtonun güdümüne girdiler. NATOcu oldular. Okadar ki Cazyirin kurtuluş savaşını, Fransada iktidara gelen Sosyalistler, Nasırın Süveyiş Harekatını da Birleşik Kırallıkta hükümette bulunan İşçi Partisi (Labour Party) bastırmak için kan döktüler.
Soğuk Savaş sona ermiştir.
İki kutuplu dünya yerini farklı bir dünyaya bırakmaktadır.
ABDnin uluslararası hukuku hiçe sayarak dünyaya hükmetmeye çalıştığı günümüz koşullarında 11. Enternasyonal ne yapmaktadır?
Sosyalist Enternasyonale üye Sosyalist ve Sosyal Demokrat partiler ABye üye ülkelerde etkili konumdadırlar.
Ulusötesi anamal (sermaye) IMF ve Dünya Bankası aracılığıyla işçi sınıfının 20.yüzyıl boyunca kan dökerek kazandığı haklarına karşı saldıya geçmiştir.
Sosyalist Enternasyonal bu saldırı karşısında edilgendir (pasiftir).
Kıbrısın da üye olduğu AB çatısı altında solun durumu budur. Geçmişten günümüze yaşanan süreci bilmek zorundayız ki şimdiyi anlayarak geleceği tasarlayabilelim...
Gelinen aşamada tüm dünya emekçilerini kucaklayacak yeni bir Enternasyonale gereksinme vardır. Anamalın küreselleşerek (globalleşerek) saldırıya geçmesine yanıt, emeğin küreselleşerek karşı saldırıya geçmesidir.
Dünyada üreten emekçilerdir. Uluslararası sosyal adaleti de barışı da onlar kuracaklardır. Savaşsız-sömürüsüz dünya emekçilerin omuzlarında yükselecektir.