"Faraza, bazılarının altında büyük fenalıkları varsa da hücum edilmemek gerektir. Zîra, çok fenalık vardır ki, iyilik perdesi altında kaldıkça... Sahibi de perde-i hicap ve haya altında kendisinin ıslahına çalışır..." İzah eder misiniz?
- Açıklar mısınız, Bediüzzaman Hazretlerinin bu yaklaşımından nasıl ders çıkarabiliriz?
Değerli Kardeşimiz;
"Faraza, bazılarının altında büyük fenalıkları varsa da hücum edilmemek gerektir. Zîra, çok fenalık vardır ki, iyilik perdesi altında kaldıkça ve perde yırtılmadıkça ve ondan tegafül edildikçe mahdut ve mahsur kaldığı gibi, sahibi de perde-i hicap ve haya altında kendisinin ıslahına çalışır..."(1)
Bir kötülük gizli kalsa ve perde altında olsa, yayılması zorlaşır. Bu nedenle iyi görünüp kötü işler işleyenleri keşfettiğimiz zaman, bunların perdelerini kaldırmadığımızda, iyilik namına heraket etmelerini temin etmiş oluruz. Bu haklı tedbiri Sultan II. Abdulhamid Han da çokça almış ve çok kişiyi tekrar iyiliğe kazandırmıştır.
Mesela, cemaatin içine sürekli gelip giden birisi, farklı bir gaye ve maksat için bile gelse, onun hatasını ya da yaptığı çirkin şeyi yüzüne vurmak ya da onu ifşa etmek doğru olmaz. Zira hatası ortaya çıkan kişi, ya kaybedilir veya düşman olup tahribatını açıktan yapmaya başlar. Üstad Hazretleri "Siz onun kusurunu -casusluk- kati bilseniz de yüzüne vurup açığa çıkarmayın." manasını, “perdeyi yırtmayın” şeklinde ifade etmiştir. Bu metot, her yerde kullanılabilir. Evde, okulda, iş yerinde, memlekette vs...
Öğrencinin hatası, öğretmeni tarafından etrafa yayılması halinde, o öğrenci, ya okuldan kaçar, eğitimi aksatır veya gizli olarak yaptığı yanlış davranışını, artık açıktan açığa yapmaya başlar.
Pis şeylerin üstü örtülürse etrafı kirletmesi önlenir, ama alıp sağa sola bulaştırılırsa, o zaman pislik her tarafa tevessü eder, her tarafı batırmaya başlar.
İnsanların kalbinde ya da mahreminde işlemiş olduğu hata ve kusurlar, gizlilik perdesinde daha kolay ıslah edilebilir. Ama bu hata ve kusur alenilik kazanırsa, bu hata ve kusurun düzelme ve ıslah olma şansı azalır, hatta bazen imkansız bir hale gelir.
Birisi bize gizli bir düşmanlık besliyor, ama bunu açığa çıkarmaktan da ya korkuyor ya da utanıyor. Bizim bu düşmanlığı görmezden gelip gizli kalmasını temin etmemiz, açığa çıkarıp zararlı bir düşman yapmamızdan daha makul ve daha nafidir. Şayet perde yırtılır, yani o kimse açıktan düşmanlığını ilan ederse, artık zarar vermek için bir çekincesi kalmaz ve her fırsatta zarar vermek için fırsat kollar.
Bu prensip içtimai meselelerde de böyledir.
(1) bk. Münazarat.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü