Hoag cismi veya Hoag nesnesi karakteristik olmayan bir gökada, bilinen türüyle halkalı gökada. Bu nesnenin görünüşü ve onun narin yapısı, profesyonelleri büyülediği kadar amatör gökbilimcileri de etkiler. 1950 yılında Arthur Allen Hoag tarafından keşfedildikten sonra bu adı almış ve gezegenimsi bulutsu veya tuhaf gökada olarak tanımlanmıştır.
Yaklaşık 600 milyon ışık yılı uzaklıkta Yılan takımyıldızında bulunan, yaşlı sarı çekirdeği çevreleyen genç sıcak mavi yıldızların oluşturduğu mükemmel halkasıyla büyüleyici bir gökada. Açısı 6″ (yay saniye), gökadanın iç çekirdeği 17 ± 0.7 kIy (5.3 ± 0.2 kpc) çevresindeki halkanın iç kısmı açısı 28″ (yay saniye), 75 ± 3 kIy (24.8 ± 1.1 kpc) ve dış açı 45″ (yay saniye), 121 ± 4 kIy (39.9 ± 1.7 kpc) parsekdir. Samanyolu gökadasından biraz daha büyüktür.
Burada neler oluyor ve Hoag’ın nesnesini ikiye bölen ne? Gökbilimciler hala emin değiller; halka galaksiler bilinen tüm galaksilerin %0,1’inden daha azını oluşturur ve bu nedenle incelenmesi en kolay nesneler değildir. Hoag, galaksinin kendine özgü halka oluşumunun yalnızca yerçekimsel merceklenmenin neden olduğu optik bir yanılsama olduğunu öne sürdü (aşırı yüksek kütleli nesneler ışığı büküp büyüttüğünde ortaya çıkan bir etki). Daha sonra daha iyi teleskoplarla yapılan çalışmalar bu fikri çürüttü.
Bir başka popüler hipotez ise, Hoag’ın nesnesinin bir zamanlar daha yaygın, disk şeklindeki bir gökada olduğunu, ancak komşu bir gökada ile eski bir çarpışmanın diskin karnında bir delik açtığını ve yerçekimini kalıcı olarak çarpıttığını öne sürüyor. Son 3 milyar yılda böyle bir çarpışma meydana geldiyse, radyo teleskoplarından bakan gökbilimciler, kazadan kaynaklanan serpintilerin bir kısmını görebilmeliydi. Böyle bir kanıt bulunamadı.
Hoag’ın nesnesinin merkezinde kozmik bir çarpışma olduysa, o kadar uzun zaman önce olmuş ki tüm kanıtlar ortadan kaybolmuş olmalı. Çalışmak için yalnızca bir avuç bilinen diğer halka gökadalarla (hiçbiri burada bulunan mükemmel simetrik özellikleri göstermiyor), Hoag’ın nesnesi bir muamma içinde bir bilmeceye sarılmış bir gizem olmaya devam ediyor – bilirsiniz, bir turducken gibi.