>Bu makale Global Citizen adlı bir sitede James Hitchings-Hales‘ın kaleme aldığı makalenin çevirisidir ve 2016’da kaleme alınmıştır. <
Perakendeciler arasında Marks & Spencer ve Asos’un Türkiye’de Suriyeli çocuk mültecileri yasadışı olarak çalıştırdığı tespit edildi.
Gizli bir BBC soruşturması, Suriyeli çocuk mültecilerin Marks & Spencers için Türkiye’de saatte 1 sterlinden daha az bir ücretle kıyafet ürettiğini tespit etti. Panorama soruşturması, Türkiye’nin en büyük fabrikalarından birinde çalışan yedi Suriyeli mülteci buldu.
Zara, Mango, Next ve Asos gibi diğer perakende markalarının da ucuz işgücünden yararlandığı ve Türkiye asgari ücretinin çok altında ücret ödediği ortaya çıktı.
Soruşturma, Türkiye’deki büyük İngiliz perakende devlerinin etik dışı istihdam uygulamalarının çok sayıda zarar verici örneğini ortaya çıkardı. Bir atölyede mülteciler, Zara kot pantolonlarını yüz maskesi olmadan spreyle ağartıyor ve kendilerini tehlikeli kimyasallara maruz bırakıyorlardı. Bir diğerinde, 10 yaşındaki çocuklar Next için pijama yapıyorlardı.
Her perakendeci, yanlış uygulamadan uzaklaşmak için acele etti. Asos, sömürülen çocuklara maddi destek sağlamak için harekete geçerek onları iş yerine okula gönderiyor. Zara, fabrika çalışma koşullarındaki iyileştirmeleri zorlamaya başlarken, Next, giysilerin onlarla bir ilgisi olduğunu reddetti.
Marks & Spencers, fabrikada yasadışı olarak çalıştırıldığı tespit edilen herhangi bir mülteciye artık yasal olarak kalıcı istihdam sunuyor. Ancak bu, “İngiltere’ye gönderilmeden önce kıyafetleri ütülemek için günde 12 saatten fazla çalışan” 15 yaşındaki çocuğu halının altına süpürmüyor. Şirketler, kamu imajlarına verilen zararı sınırlamak için hızlı tepki verdiler. Ama daha ne kadar bilmiyoruz? Dünya çapındaki çok uluslu şirketlerde yerleşik bu yasadışı uygulamalar ne kadar kapsamlı?
Devamını Okuyun: İngiltere Modern Köleliği Bitirmek İçin Mücadeleyi Hızlandırıyor
Tarihi göz önüne alındığında, Marks & Spencers gibi bir şirketin bu skandala karışması hayal kırıklığı yaratıyor. Şirket, 1884 yılında Polonya’dan Rus İmparatorluğu’ndan kaçan Yahudi bir mülteci olan Michael Marks tarafından kuruldu. Kökenleri, sıkı bir şekilde, çatışmalardan kaçan bir hayata dayanmaktadır. Yine de tarihi 132 yıl ileri sardığımızda, itibarı kargaşa içinde.
Türkiye dünyanın en büyük mülteci nüfusuna sahip. Şu anda ülkede 3,1 milyondan fazla mülteci yaşıyor ve bunların büyük çoğunluğu Suriye’deki çatışmalardan kaçmıştı. Evlerinden yerlerinden edilen insanlardan, özellikle çocuklardan yararlanmak kolaydır ve çoğu zaman mülteciler, güvenlik açıklarını kullanarak onları zorla çalıştırma ve cinsel kaçakçılığa yönlendiren suç çeteleri tarafından hedef alınır.
Tartışmaların ortasında, İngiliz hükümeti dünya çapında zorla çalıştırma ve çocuk sömürüsüne karşı yeni önlemler açıkladı. Uluslararası Kalkınma Bakanlığı geçen hafta, göç yollarında cinsiyete dayalı şiddet riski altındaki kızlara ve kadınlara yardım da dahil olmak üzere modern kölelikle mücadele için finansmana öncelik verdi. İlginç bir şekilde, bu aynı zamanda tedarik zincirindeki işgücü uygulamalarının şeffaflığını artırmak için etkili özel yatırımcıları hedeflemeyi de içerir. Dünya çapında 45 milyon insan zorla çalıştırılmakta.
M&S ve diğer perakendecilere yönelik iddialar ciddi anlamda endişe verici. BBC soruşturmasına verdikleri yanıt hızlı ve çoğunlukla övgüye değer oldu. Ancak bu tür uygulamaların ilk etapta var olmasına izin verilmesi kabul edilebilir olmaktan uzaktır. İster suç çeteleri isterse kurumsal markalar tarafından işleniyor olsun, savunmasız mültecilerin sömürülmesiyle hepimiz mücadele etmeliyiz. Asla geçmesine izin verilmemelidir.