Eleştiriye Karşı Akil Duruş Yakalayın ( Kişisel Gelişim Yazıları ) Ali ÜNAL
Birinin yaptıklarını veya davranışlarını eleştirmenin kendisi amaç değildir; yapıcı eleştirinin bir hedefi vardır. Bu hedef, bir işin yapılma tarzını değiştirmek veya birinin performansının belli bir yönünü değiştirmek ya da davranışlarını değiştirmesini sağlamaktır.
Diğer bir deyişle, niyetiniz geçmişteki hatalara veya eksikliklere söylenmek değil, gelecekte gelişmeye yol açacak değişikliklere duyulan gereksinimi vurgulamaktır. Eleştirilerinizi özgül kılmak ve gerçeklere dayandırmak, karşıdaki kişinin eleştirinizi kişisel bir saldırı olarak almamasını güvenceye alır.
Burada tarz önemlidir. ‘Geçen yıl ki bütçe raporu için yazman gereken özeti gerçekten yüzüne gözüne bulaştırdın’ veya ‘Diğer bölümden sana gelen tekliflere karşı tutumun gerçekten yanlış’ gibi kişisel ifadelerden kaçının.
Bu türden genellemeler pratik anlamda yararsız oldukları gibi, karşıdaki kişiye yapması gereken özgül değişiklikleri de açıkça gösteremezler ve kolayca kişisel bir saldırı şekilinde alınabilirler. Biraz sonra tarzın önemi üzerine bir şeyler daha söyleyeceğiz.
Yapıcı eleştiride bulunma amacınıza ulaşmak için, ne gibi değişikliklerin gerekli olacağını ve karşınızdaki kişinin bunları nasıl ve/veya ne zaman gerçekleştirebileceğini tartışmalısınız. Bu, diğer kişinin yanıtlarını dikkatle dinlemeyi gerektirir.
Karşınızdaki, yanıtlarıyla eleştirinizin içeriğini anladığını belli ediyor mu? Etmiyorsa, esas noktaları tekrarlamak ve açıklığa kavuşturmanız gerekebilir. Bu arada, sık sık aktarmaya çalıştığınız şeyin anlamını karşıdakinin de aynı şekilde anlayıp anlamadığını kontrol edin. Diğer sözcüklerle, aktif olarak dinleyin!
Aktif dinleme, aynı zamanda karşıdaki insanı duyduğunuzu, onun size söylediklerini anladığınızı belirtmek için en uygun yöntemdir.
Ali ÜNAL