Pankreas Kanseri
Pankreas kanseri- Kapsamlı özet pankreas kanserinin semptomlarını ve tedavisini kapsamaktadır.
Pankreas kanseri midenizin alt kısmının arka tarafında yatay olarak uzanan karın bölgenizdeki bir organ olan pankreas dokularında başlar. Pankreasınız sindirime yardımcı olan enzimleri ve şekr metabolizmasını düzenleyen hormonları salgılar.
Pankreas kanseri genellikle erken teşhis edilse bile zor bir prognoza sahiptir. Pankreas kanseri tipik olarak hızlı yayılır ve nadiren erken safhalarında teşhis edilir, bu nedenle de kanserden dolayı ölümlerin başlıca sebebidir. Bulgu ve semptomlar, pankreas kanseri oldukça ilerlemiş ve ameliyatla alınmasının mümkün olmadığı bir safhaya gelmeden görülmeyebilir.
Belirtileri
Pankreas kanseri bulgu ve semptomları hastalık ilerleyene kadar ortaya çıkmaz. Bulgu ve semptomlar ortaya çıktığında, şunları içerebilir:
-Sırtınıza vuran üst batın ağrısı
-Cildinizde ve gözlerinizin beyaz kısımlarında sararma (sarılık)
-İştah kaybı
-Kilo kaybı
-Depresyon
-Kan pıhtıları
Ne zaman doktora gitmelisiniz
Beklenmedik şekilde kilo kaybı, batın ağrısı, sarılık ya da sizi rahatsız eden başka bulgu ve semptomlar gözlemliyorsanız, doktorunuza görünün. Kanserden başka diğer hastalıklar ve durumlar benzer bulgu ve semptomlara sahip olabilir, bu yüzden doktorunuz pankreas kanserinin yanı sıra bu hastalıklar için de inceleme yapabilir.
Nedenleri
Pankreas kanserinin nedenleri tam olarak bilinmiyor.
Pankreasınızı tanıma
Pankreas yaklaşık 15 cm uzunluğundadır ya da yatık vaziyette duran bir armuda benzer. Pankreas sindirim sisteminizin hayati bir parçasıdır. Vücudunuzun şekeri işlemesine yardım etmek için insülin de dâhil olmak üzere hormonlar salgılar. Vücudunuzun yiyecekleri sindirmesini sağlamak için mide özsuyu üretir.
Pankreas kanseri nasıl oluşur?
Pankreas kanseri, pankreasınızdaki hücrelerin DNA’sının mutasyona uğramasıyla meydana gelir. Bu mutasyonlar hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyümesine ve normal hücreler öldükten sonra yaşamaya devam etmelerine neden olur. Bu birikmiş hücreler tümörü oluşturabilir.
Çoğu pankreas kanseri, pankreas kanallarında sıralanan hücrelerde başlar. Kanserin bu türü pankreatik adenokanser ya da pankreatik eksokrin kanser olarak adlandırılır.
Kanser nadiren pankreasın hormon üretme hücrelerinde meydana gelir. Kanserin bu türü islet hücre kanseri ya da pankreatik endokrin kanseri olarak adlandırılır.
Randevunuza hazırlık
Sizi endişelendiren bulgu ve semptomlar varsa aile doktorunuza ya da bir pratisyen hekime görünmekle başlayın. Doktorunuz bulgu ve semptomlarınızı araştırmak için tahliller ve bir takım prosedürler isteyebilir. Doktorunuz pankreas kanseri olduğunuza karar verirse, aşağıdaki doktorlara yönlendirilebilirsiniz :
-Kanser tedavisi yapan bir doktor (onkolojist)
-Kanser tedavisinde radyasyon kullanan bir doktor (radyasyon onkolojisti)
-Sindirim organını kapsayan operasyonlarda uzmanlaşan bir cerrah
-Sindirim hastalıklarını teşhis ve tedavi eden bir doktor (gastroenterolog)
Randevularınız kısa ve konuşulacak çok fazla konu olacağı için iyi hazırlanmak önemlidir. Nasıl hazırlanmanız ve doktorunuzdan neler beklemeniz gerektiğine ilişkin bilgileri burada bulabilirsiniz.
Ne yapabilirsiniz
- Randevu öncesi gereken kısıtlamaları öğrenin. Randevunuzu alırken, diyet sınırlaması gibi önceden ihtiyacınız olan bir şey olup olmadığını sorun.
-Gözlemlediğiniz semptomları not edin. Randevu aldığınız nedenle alakalı görünmeyen durumları da ekleyin.
- Önemli kişisel bilgileri not edin. Önemli durumları ve hayatınızda meydana gelen son değişiklikleri ekleyin.
- İlaçlarınızın listesini yapın. Aldığınız vitamin ve takviyelerin yanı sıra bütün ilaçların listesini yapın.
- Bir aile ferdinizin veya arkadaşınızın sizinle gelmesini isteyin. Bazen bir randevu esnasında verilen tüm bilgileri hatırlamak zor olabilir. Size eşlik eden biri sizin kaçırdığınız veya unuttuğunuz bir şeyi hatırlayabilir.
- Doktorunuza sorulacak soruları yazın.
Doktorunuzla geçireceğiniz zaman kısıtlı olduğu için liste hazırlamak yararlı olacaktır. Zamanın yetmemesi ihtimaline karşı sorularınızı en önemli olandan en önemsiz olana doğru sıralayın. Pankreas kanserine ilişkin sorabileceğiniz bazı temel sorular şu şekildedir:
-Pankreas kanserim var mı?
-Kanserim hangi aşamada?
-İlave testler yaptırmam gerekiyor mu?
-Kanserim tedavi edilebilir mi?
-Tedavi seçeneklerim neler?
-Tedavilerin potansiyel riskleri neler?
-Benim için en iyisi olduğunu düşündüğünüz bir tedavi yöntemi var mı?
-Benim durumumdaki bir arkadaşa ya da aile ferdine ne gibi tavsiyelerde bulunurdunuz?
-Bu semptom ve işaretleri gözlemliyorum. Daha rahat hissetmem için ne yapılabilir?
-Bir uzmana görünmeli miyim? Maliyeti nedir ve sigortam bunu karşılar mı?
-Klinik çalışmaya uygun muyum?
- Yanımda eve götürebileceğim herhangi bir broşür veya basılı materyal var mı? Hangi internet sitelerini önerirsiniz?
Bu sorulara ek olarak aklınıza gelebilecek başka soruları sormaktan çekinmeyin.
Doktorunuzdan ne beklemelisiniz
Doktorunuz size muhtemelen aşağıdakiler dâhil olmak üzere bir dizi soru soracaktır:
- Semptomları yaşamaya ne zaman başladınız?
- Semptomlarınız sürekli mi ara sıra mı oluyor?
- Semptomlarınızın şiddeti nedir?
- Semptomlarınıza iyi gelen şeyler nelerdir?
- Semptomlarınızı kötüleştiren durumlar nelerdir?
Tedavi ve ilaçlar
Pankreas kanseri tedavisi, yaşınız, genel sağlık durumunuz ve kişisel tercihlerinizin yanı sıra kanserin konumu ve evresine bağlıdır. Pankreas kanseri tedavisinin ilk amacı, mümkün olduğu kadar kanseri yok etmektir. Böyle bir seçenek olmadığında, pankreas kanserinin büyümesini ya da daha fazla zarar vermesini engellemeye odaklanılabilir. Pankreas kanseri ilerlemişse ve tedaviler fayda etmiyorsa, doktorunuz semptomları hafifletmek ve sizi mümkün olduğunca rahatlatmak için yardımcı olacaktır.
Ameliyat
Pankreas kanseriniz pankreasınıza yayılmışsa ameliyat bir seçenek olabilir. Pankreas kanseri olan hastalarda uygulanan operasyonlar şunları içerir :
-Pankreas başındaki tümörler için ameliyat. Pankreas kanseriniz pankreasınızın baş kısmında bulunuyorsa, Whipple operasyonu olarak bilinen bir operasyonu düşünebilirsiniz. Whipple operasyonu, ince bağırsağın bir kısmı (duodenum), safra kesesi ve safra kanalının bir kısmının yanı sıra pankreas başını almayı içerir. Midenizin bir kısmı da alınabilir. Cerrahınız, pankreasınızın, midenizin ve bağırsaklarınızın kalan kısımlarını yiyecek sindirimine olanak sağlaması için tekrar bağlar.
Whipple operasyonu enfeksiyon ve kanama riski taşır. Ameliyattan sonra, bazı hastalar, mide boşalma (geç mide boşalması) güçlüğü çekiyorsa mide bulantısı ve kusma sorunları yaşayabilir. Whipple operasyonundan sonra iyileşme uzun sürebilir. Birkaç gün hastanede kalabilirsiniz ve daha sonra evde birkaç hafta içinde iyileşirsiniz.
-Kuyruk ve gövde bölümündeki tümörler için ameliyat. Pankreas kuyruğunu ya da kuyruk veya gövdenin bir bölümünü almak için yapılan ameliyat distal pankreatektomi olarak adlandırılır. Doktorunuz ayrıca dalağınızı da alabilir. Ameliyat kanama ve enfeksiyon riski taşır.
Araştırma, pankreas kanseri ameliyatının, deneyimli cerrahlar tarafından yapıldığında çok az komplikasyona neden olduğunu gösteriyor. Doktorunuzun pankreas kanseri ameliyatı deneyimini sormaya çekinmeyin. Şüpheleriniz varsa, ikinci bir seçenek edinin.
Radyasyon Tedavisi
Radyasyon tedavisi, kanseri yok etmek için X-rayler ve protonlar gibi yüksek enerjili ışınlar kullanır. Kemoterapiyle birlikte, kanser ameliyatından önce ya da sonra radyasyon tedavisi olabilirsiniz. Ya da doktorunuz kanseriniz cerrahi yöntemlerle tedavi edilemiyorsa radyasyon ve kemoterapi tedavilerini birlikte önerebilir.
Radyasyon tedavisi genellikle vücudunuzdaki özel noktalara radyasyon (dış ışın radyasyonu) yayan ve etrafınızda dönen bir makineyle yapılır. Özel tıp merkezlerinde, radyasyon tedavisi ameliyat sırasında yapılabilir (intraoperatif radyasyon).
Kemoterapi
Kemoterapide, kanserli hücreleri öldürmek için ilaçlar kullanılır. Kemoterapi damardan enjekte edilebilir ya da ağızdan alınabilir. Sadece bir kemoterapi ilacı alabilirsiniz ya da kemoterapi ilaçları karışımını alabilirsiniz.
Kemoterapi aynı zamanda radyasyon tedavisi ile birleştirilebilir (kemoradyasyon). Kemoradyasyon genellikle pankreastan öteye yayılan kanseri tedavi etmek için kullanılır. Bu kombinasyon, pankreas kanserinin yeniden oluşma riskini azaltmak için ameliyattan sonra da kullanılabilir.
İlerlemiş pankreas kanseri olan hastalarda, kemoterapi tek başına kullanılabilir ya da hedeflenen ilaç tedavisiyle birleştirilebilir.
Hedeflenen Tedavi
Hedeflenen tedavi kanserli hücrelerdeki spesifik anomalilerle mücadele eden ilaçlar kullanır. Hedeflenen ilaç erlotinip kanser hücrelerinin büyüme ve bölünmesini işaret eden kimyasalları engeller. Erlotinip genellikle ilerlemiş pankreas kanseri olan hastalarda kemoterapiyle birlikte kullanılır.
Klinik Çalışmalar
Klinik çalışmalar, yeni ilaçları, cerrahiye ya da radyasyon tedavisine getirilen yeni yaklaşımları ve gen tedavisi gibi yeni metotlar gibi yeni tedavi şekillerini test etmek için yapılan çalışmalardır. Üzerinde çalışılan tedavinin, mevcut tedavilerden güvenli ve etkili olduğu kanıtlanırsa, yeni bakım standardı olabilir.
Klinik çalışmalar ilaç garanti edemez ve ciddi ve beklenmeyen yan etkileri olabilir. Diğer taraftan, klinik kanser çalışmaları, mümkün olduğu kadar güvenli bir şekilde yürütülüp yürütülmediğinden emin olmak için federal hükümet tarafından yakından takip edilir.
Hangi klinik çalışmaların sizin için uygun olduğunu öğrenmek için doktorunuzla konuşun.
Alternatif tıp
Pankreas kanseri teşhisi koyulduysa, kanseri tedavi etmek için mevcut olan her tedaviyi denemek isteyebilirsiniz. Birçok insan, geleneksel tıp tedavi için küçük bir olasılık sunuyorsa, tamamlayıcı ve alternatif tıbba yöneliyor. Pankreas kanserini etkili biçimde tedavi etmek için tamamlayıcı ya da alternatif tedavi bulunmamaktadır.
Fakat tamamlayıcı ve alternatif tıp tedavileri kanserinizden ya da kanser tedavinizden dolayı gözlemlediğiniz bulgu ve semptomları azaltabilir. Seçenekler hakkında doktorunuzla konuşun.
Stresle başa çıkmak için alternatif tedaviler
Kanserli hastalar sık sık strese girer. Bazı araştırmalar diğer kanser hastalarına göre pankreas kanserli hastalarda stresin daha yaygın olduğunu göstermektedir. Stresli olduğunuzda, uyuma güçlüğü çekebilirsiniz ve kendinizi sürekli kanser hakkında düşünürken bulabilirsiniz. Üzgün ya da kızgın hissedebilirsiniz.
Hislerinizi doktorunuza anlatın. Uzmanlar hislerinizi sınıflandırmanıza ve başa çıkmak için yöntemler geliştirmenize yardımcı olabilir. Bazı vakalarda, ilaçlar yardımcı olabilir.
-Sanat terapisi
-Egzersiz
-Meditasyon
-Müzik tedavisi
-Rahatlama egzersizleri
- Ruhanilik
Tamamlayıcı ve alternatif tedavilerle ilgileniyorsanız doktorunuzla konuşun.
Korunma
Pankreas kanserini önlemek için kesin bir yol olmamasına rağmen, riskleri azaltma yönünde aşağıdakileri içeren adımlar atabilirsiniz:
-Sigara içmeyi bırakın. Sigara kullanıyorsanız, bırakın. Bırakmanıza yardımcı olacak, destek grupları, ilaçlar ve nikotin replasman terapisini içeren stratejiler hakkında doktorunuzla konuşun. Sigara içmiyorsanız başlamayın.
-Normal ağırlığınızı koruyun. Normal bir ağırlığa sahipseniz, korumaya çalışın. Kilo vermeniz gerekiyorsa, yavaş ve sabit bir kilo kaybı amaçlayın-haftalık 0,5 ya da 1 kg. Günlük egzersizlerinizi kilo vermenizi kolaylaştırması için küçük porsiyonlardaki sebze, meyve ve tam tahılla destekleyin.
-Sağlıklı bir diyet tercih edin. Meyve, sebze ve tahılla zenginleştirilmiş bir diyet kanser riskinizi azaltmanıza yardımcı olabilir.