Cockburn: Ruhani İran'daki protestolar karşısında büyük bir ikilem içinde
03-01-2018
BBC TÜRKÇE
2 Ocak 2018
İngiltere'de
internet üzerinden yayın yapan Independent gazetesinin deneyimli Orta
Doğu muhabiri Patrick Cocburn, İran'daki protestoları ele aldığı
analizinde, gösterilerin Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'yi büyük bir ikilime
ittiğini belirtti.
Cockburn'e göre Ruhani, bir yandan,
protestolar karşısında güçlü görünme baskısı altında ancak gösterilerin
sert bir şekilde bastırılması ise sokağa desteği artırabilir ve Batı'nın
eline, İran'a yüklenmek için koz verebilir.
Cockburn yazısının
başında, gösterilerin ülkedeki sertlik yanlısı muhafazakârların
kalelerinden Meşhed'de başladığına dikkat çekti ve protestoları şahin
kanatın başlatmış olabileceğini belirtti:
"Bu muhafazakârlar,
geçen yıl küçük bir farkla yeniden seçilen, ılımlı olarak görülen
Ruhani'yi zayıflatmak için gösterileri başlatmış veya bunlara müsamaha
göstermiş olabilir. Eğer öyleyse, gösteriler hızlı bir şekilde
muhafazakârların kontrolünden çıktı demektir."
Gösterilerin hükümet için ne derece bir tehdit
içerdiğini söylemek için erken olduğunu belirten Cockburn, benzeri
krizlerde olduğu gibi burada da güvenilir haber eksikliği sorunu
yaşandığını yazdı.
Yazar, geçmişte, Batı'daki diaspora gruplarının bu tür protestolarla ilgili abartılı ve uydurma haberler yaydığını hatırlattı.
"Ruhani
ve yönetimi, şu ana kadar protestolara sükûnet çağrısı yaparak,
yatıştırıcı bir şekilde yaklaşarak cevap verdi. İnsanların protesto
hakları olduğunu ancak mala, mülke zarar verme ya da şiddete karışma
hakkının olmadığını söyledi.
"Hükümet açık olarak, gösterilerin dineceğini
umuyor. Ancak şu ana kadar bunun tam tersi yaşanıyor gibi görünüyor.
Gözaltına alınanların sayısı hâlâ düşük. Ancak Ruhani, zayıf görünmemek
için baskı altında olmalı.
"Sonunda gösterileri sert bir şekilde
bastırabilir ama iyi bir şekilde duyurusu yapılan baskı, İran'daki
gösterilere desteği artırabilir ve ABD ile Batı Avrupalıları, Yemen gibi
ülkelerde göstermedikleri tarzdaki bir hevesle, ülkedeki insan
haklarını korumaya itebilir.
"Protestoların kanlı bir şekilde
bastırılması ayrıca, Batı Avrupalıları, Trump'ın İran'a yönelik
saldırgan tutumuna doğru itebilir ve ölümcül bir şekilde nükleer silah
anlaşmasının altını oyabilir.
"Bu da, Ruhani'nin dış dünyaya
yönelik daha uzlaşmacı tutumu ve ülke içindeki daha liberal
politikalarının başarısız olduğunu söyleyebilecek şahinlerin elini
güçlendirebilir."