Kadın Sağlığı Konusunda Ergenlik Döneminde Merak Edilen Sorular ve Yanıtları
· Adet kanamaları hangi sıklıkla olur?
Adet kanaması ayda bir olur. 25-30 gün arasında süren adet siklusları normaldir. Adet kanaması 3-7 gün sürer. İlk günlerde daha fazla olan kanama giderek azalır. Adet kanamalarının başladığı dönemlerde bu kanamalar her ay aynı şiddette olmayabilir. Bir ay daha fazla, diğer ay çok daha hafif olabilir.
· Adet kanamaları düzensizse?
Adet kanamaları vücut ağırlığından yapılan diyetten, heyecandan, stresten, egzersizlerden ve hastalıklardan etkilenerek düzensizleşebilir. İlk dönemlerde adet günlerinin uzunluğu değişir. İlk 1-2 yıl düzensiz adet görülmesi normaldir.
· Adet siklusları çok uzunsa?
Bazı genç kızlar yılda sadece 3-4 kez adet görebilir. Stres, ağır egzersiz, ani kilo kaybı ve diyet nedeni ile adet siklusları bu kadar uzun sürebilir. Bunun dışında hormonal dengesizlikler de bu sürenin uzamasına yol açar. Polikistik over sendromu adı verilen kilo fazlalığı, aşırı tüylenme ve adet düzensizliklerinin görüldüğü durumda da yılda sadece 3-4 kez adet görülür.
· Adet siklusları çok kısaysa?
Stres, bazı tip egzersizler veya hayatımızdaki diğer değişiklikler nedeni ile adet siklusları 21 günden kısa sürebilir. Bu durumda hekiminize başvurarak kontrolden geçmeniz gerekir. Fazla kanama anemiye (kansızlık) neden olur. Kansız olan kişiler demir içeren besinlerden daha fazla yemeli veya demir hapları kullanmalıdır. Adet sikluslarının kaç günde bir olduğunu, kanamanızın kaç gün sürdüğünü, kanama miktarını ve kramp gibi şikayetlerinizi not ederseniz hekiminize başvurduğunuzda bu bilgiler size yardımcı olur.
· Bir ay adet kanaması olmaması önemli midir?
Vücudunuzdaki bazı değişikliklerden dolayı stres, hastalık, kilo kaybı gibi nedenlere bağlı olarak arada birkaç ay adet görmeyebilirsiniz. Cinsel hayatı aktif olan kişilerde ise adet görülmemesi ilk önce gebeliği düşündürür. Birkaç ay adet kanaması olmadığında hekime başvurulması gerekir.
· Hala menstruasyon başlamadıysa, adet görmediyseniz?
Adet kanamaları 9-16 yaşlar arasında başlar. Spor yapan genç kızlarda veya çok zayıf olan kızlarda menarş (ilk adet) gecikebilir. Gelişmenin başladığı dönemlerde kilo veren genç kızlarda menarş gecikir.
On beş yaşınıza gelmenize rağmen hala adet kanamanız başlamadıysa hekiminize başvurup kontrolden geçmeniz gerekir. Hekiminiz genital organlarınızı kontrol eder. Bazı kızlarda vajenin girişinde bulunan zarda normalde bulunması gereken ve adet kanının dışarı aktığı açıklık bulunmaz. Çok nadir vakalarda ise vajen ve/veya rahim gelişmemiş olabilir.
· Adet kanaması sırasında ne gibi ürünler kullanılmalı?
En sık kullanılan ürünler pedlerdir. Bunlar, iç çamaşırınıza yerleştirdiğiniz emiciliği fazla materyallerdir. Bunlar adet kanını emerek pedin iç katlarına alır. Bir diğer yöntem ise tampon kullanımıdır. Bu ülkemizde çok yaygın kullanılmayan bir üründür. Genç kızlar için olan ve vaginanın girişindeki zara zarar vermeyen tipleri de vardır. Cinsel hayatı aktif olan kişiler tamponu daha rahat kullanır. Tampon kullanırken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar vardır. Tamponun bilinçsiz kullanımı toksik şok sendromu adı verilen önemli bir sağlık sorununa neden olabilir. Tampon kullanan kişilerin bunu 4-6 saatte bir mutlaka değiştirmeleri gerekir.
· PMS Nedir?
Premenstrual sendrom birçok kadının ve genç kızın karşılaştığı bir durumdur. Adet kanamasından 1-2 hafta önce başlayarak duygusal değişiklikler, göğüslerde ağrı, hassasiyet, vücutta şişlik, sivilcelenme, yorgunluk vBulletin. gibi belirtilere neden olur. Bu yakınmalar adet kanamasının başlaması ile geçer. PMS yumurtlama döneminden sonra görülür. Östrojen ve progesteron beraberce bu bulgulara neden olabilir. Şeker, kafein, tuz gibi belli başlı yiyeceklerin tüketimini azaltmak ve yeteri kadar dinlenmek önemlidir.