İzmir'de "Hadis ve Rey Ekolü" Konuşuldu
Özlem Öz, sunumunda kısaca şunları anlattı:
Rey: Arapça bir kelime olan re'y sözlükte, görmek, görüş, düşünce ve düşünerek bir neticeye varmak anlamlarına gelmektedir. İslam hukukunun önemli bir kavramı olan re'y, aynı zamanda düşünce tarihinde de büyük bir yere sahiptir. İslam hukukçuları arasında kıyas kelimesi bazen re'y anlamında kullanılmıştır.
Hadis: İslam dininde, Hz. Muhammed'in değişik olaylar ve sorunlar karşısında inananları aydınlatmak, Kur'an'ın bazı ayetlerini daha açık bir dille ifade etmek için söylediği iddia edilen sözler bütünüdür.
Hz. Ömer dönemindeki fetihlerin ardından İslam farklı coğrafyalara, kültürlere yayılmıştı.
Ehl-i hadis (ahbarî ekol) Hicaz'da güçlendi. Ehl-i rey (usulî ekol) ise Irak/Kûfe'de güçlendi. Medineliler dış etkilere kapalı olarak, statik bir biçimde ve İslamî örflerle yaşıyorlardı. Kûfe'dekiler ise kozmopolit, farklı örf ve adetlerin olduğu bir ortamdaydılar. Rey burada bu yüzden gelişti. İki görüş arasındaki akıl – nakil eğilimi farklılığı ve aklî muhakemeye verilen önemim derecesindeki ayrım bu faktörlerden kaynaklanmıştır diyebiliriz.
Sahabe, 23 sene Rasûlullah (sav)'le birlikte bulunmuş olmanın sonucu, onun hangi konuda nasıl bir yol izleyeceğini az çok biliyor, Kur'an bütünlüğünü de esas alarak, o meseleye bir çözüm tayin edebiliyordu. Nihayetinde Peygamber (a.s) Yemen'e gönderirken, "ne ile hükmedeceksin?" sorusuna, "Allah'ın kitabı ile; onda bulamazsam Allah'ın elçisinin sünnetiyle; onda da bulamazsam reyimle ictihad ederim" cevabını veren Muaz bin Cebel(r.a) onlardan biriydi. Yine geç katıldığı farz namazının kalan rekatlarını namazın hemen ardından kalkarak tamamlaması ve Rasulullahın buna bir şey dememesi ve onaylaması da kendi re'yini kullanmasına bir örnektir. Hz. Ebubekir'in, zekat vermeyene savaş açması; içki içene kırk yerine seksen değnek vurulması; ezanın bir mahaldeki ahaliyi namaza toplamak amacıyla okunmasından dolayı yolculukta ezan okumamak; bireysel olarak kılınan teravihi cemaatle kılmaya başlamak gibi uygulamalar; aklın/reyin kullanımına örnek verilebilir.
Hadis Ehli, peygamberin hadislerini toplayıp buna göre hayatını düzenleyenlerden oluşuyordu. Ehl-i hadis, geleneğin savunucusu. Mesihin geri dönmesi mevzusu gibi durumların ilk çıkış noktası kimi rivayetlerin baz alınıp ardından da bazı ayetlere zorlama yorumlar getirerek bu rivayetleri gerçekmiş gibi gösterme çabasıdır.
Birçok hadisin Kur'an'ın açık hükümleriyle çeliştiği ve Peygamber (a.s)ın sünnetine ters düştüğü de bir gerçekti. Bu nedenle, mesela İmam Ebu Hanife gibi âlimler hadislere güvenmemişler, hadise rağmen kendi reyleriyle hüküm vermişlerdir. Fakat bu âlimler ictihatlarını tamamen kendi akıllarına değil, Kur'an'a ve Peygamber (a.s)ın sünnetine dayandırıyorlardı. Gelenekçiler ise onları, Kur'anı ve sünneti arkalarına atmakla itham ediyorlardı.
Rey ekolü, hadise, sünnete karşı bir hareket değil, çünkü bunu söyleyen hadisin, sünnetin kaynaklığını reddetmiyor. Hadis ekolü ise hadis – sünnet aynîliği görüşündedir.
Yapılan katkılarla ve soru-cevap bölümüyle program sona erdi.
Fazlı İnderin – HaksözHaber / İzmir
Fotoğraflar: Kenan Karınca
- Şam’ın Fethi Cephesi Sözcüsü Astana Toplantısını DeğerlendirdiŞam’ın Fethi Cephesi (Cebhetu’l Fethuş-Şam) sözcüsü Husam eş-Şafiî, Astana toplantısı hakkındaki görüşlerini Al Jazeera’ya değerlendirdi.
- İdlib Risk AltındaKızılay Başkanı Kınık, ateşkes kapsamı dışındaki grupların rejimle ve kendi aralarındaki çatışma riski nedeniyle İdlib'de yaşayanların diken üstünde olduğunu belirtti.
- ABD ile Rusya Arasındaki Siber SavaşABD ve Rusya arasındaki yeni krizin alanı siber dünya. Soğuk Savaşın bu yeni yansıma alanında hangi ülkenin ne yaptığını, krizin boyutlarını, uluslararası sisteme yansımaları…
- 'Suriyeli Kadınlarla İkinci Evlilik Sosyal Sorun'Al-Jazeera’den İrfan Bozan, Sosyolog Tuba Duman ile Türkiye’de yer yer görülen evli erkeklerin Suriyeli kadınlarla ikinci evlilik vakıası üzerine bir röportaj yapmış.
- Şeriatla Hükmetmeyen Kâfir Olur mu?Hayrettin Karaman, “Şeriatla Hükmetmeyenler Kafir Olur mu?” sorusunu analiz etmiş.
- Müslüman, Dünyayı Yorumlamakla Değil Değiştirmekle MükelleftirMüslüman, dünyayı yorumlamakla değil değiştirmekle mükelleftir. Keza yorumlamak kolay, değişim için gayret göstermek zor olandır.
- “Savaş Ölünce Değil, Düşmana Benzeyince Kaybedilir”Başkasına benzemeye çalışmak varoluşsal bir meseledir ve sonuçta kimliğin yok olmasına müncer olur.
- Cihada Herkesin Katılması Zorunlu mudur?Abdülhakim Beyazyüz, Cihad ve kıtal/savaş ile bağlantısı üzerine kaleme aldığı yazı dizisinin bu bölümünde "Cihad herkese zorunlu mudur?" sorusuna cevap arıyor.
- Tetikçi ve Müfteriler Krizi
- Yıldıray Oğur'a Turgay Oğur Üzerinden Linç Girişimi!
- Cemil Barlas Ahlaksızlığın Dibini Buldu: 3 Yaşındaki Çocuğa İşkence Teklifi
- Reina Saldırganı Yakalanınca Bu Defa Referandum Jesti Dediler
- Reina Saldırganı Abdülkadir Masharipov Esenyurt’ta Yakalandı
- Obama ne “Siyah” ne “Beyaz”, Ne Barack ne de Hüseyin idi
- Ahraru’ş-Şam: Sessizliğimiz Hazırlığımızdır (Video)
- Şeyh Raid Salah 9 Aylık Esaretten Sonra Özgürlüğüne Kavuştu
- Avusturya'da Başörtüsü Yasağı Protesto Edildi
- Orhan Okay Üzerine…
- Mao’ya “Şeytan” Diyen Yetkili Görevden Alındı!
- İstanbul Valisi: Reina Saldırganı Suçunu İtiraf Etti
- Obama ne “Siyah” ne “Beyaz”, Ne Barack ne de Hüseyin idi
- Yıldıray Oğur'a Turgay Oğur Üzerinden Linç Girişimi!
- Reina Saldırganı Yakalanınca Bu Defa Referandum Jesti Dediler
- Yasin Asma Kardeşimizden İbretlik Bir Yazı: Kim Milyoner Olmak İster?
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- İran Yeni Satın Aldığı Uçağı Airbus'u “Hacı” Yapacak
- Karlov’u Öldüren Altıntaş Kimsesizler Mezarlığına Defnedildi!
- KHK Marifetiyle İhraç Edilen Polis Memuru Metin Kaplan’ın Mektubu
- Direnişçiler Gap Ovası’ndaki Esed Mevzilerini Füze ile Vurdu!
- "Devletin Bekası" Sorunu Var mı?
- CHP Eyleme Çağırdı Kimse Kalkmadı
- Esed’in Ortağı İran 18 bin Afgan Militanı Suriye’de Savaştırıyor!