Evrendeki En Ölümcül Gezegenler
Ölümcül gezegenler çok yakın duran veya üzerinde gelişmeye çalışan herhangi bir yaratığı öldürmeye hazırdır. Bu listedeki gezegenlerin çoğu sadece çok sıcak veya soğuk değil. Asla yaşamı desteklemeyecek daha korkunç koşullara sahipler.
10.HD 189733b
2005’te, gökbilimciler, 63 ışıkyılı uzaklıktaki özel bir Dünya benzeri mavi renk tonu olan HD 189733b Jüpiter boyutunda bir exoplanet keşfetti. Bununla birlikte, Dünya’nın aksine, HD 189733b denizleri ve okyanusları nedeniyle mavi değildi. Bunun yerine, renk silikat yönünden zengin bulutlarından geldi.
HD 189733b da ölümcül. İlk sorun, saatte 8.700 kilometrelik (5.400 mil/saat) eksoplanet boyunca esen rüzgarlardır. Bu, çılgınca hızlı olan ses hızının yedi katı. Karşılaştırma için, meşhur Katrina Kasırgası’nın doruğa sürekli esen rüzgarları saatte 280 kilometre (175 mil) patladı. Sonra yağmur var. HD 189733b’nin silikat zengini bulutları, erimiş cam yağmurunun gökten düşmesine neden olur. Bu yağmur az önce konuştuğumuz süper hızlı rüzgarlar nedeniyle düz bir şekilde düşmüyor. Bunun yerine, bu garip yağış yanlara düşerler.
Bir şekilde bununla ilgili yolumuzu bulsak bile, yine de dış gezegen üzerindeki yüksek sıcaklıklar ile ilgilenmemiz gerekir. HD 189733b, yıldıza o kadar yakın ki gülünç derecede sıcak. Bunu daha iyi bir perspektifle ifade etmek gerekirse, HD 189733b, sadece 2.2 Dünya günlerinde yıldızı çevresinde bir devrim gerçekleştirecek kadar güneşe yakındır. İlginç bir şekilde, bu dış gezegende bir gün aynı zamanda 2.2 Dünya günüdür.
Bir gezegen ve yıldızı arasındaki çekimsel etkileşim, gezegenimiz yıldızına Dünya’ya kilitlendiği gibi, yıldızına gelgit kilitli kaldığında, gezegenin aynı uzunlukta bir güne ve yıla sahip olmasına neden olabilir. Bu, gezegenin kendi ekseni üzerinde, yıldızının etrafında bir devrimi tamamlamak için harcadığı sürede döndüğü anlamına gelir. (Rotasyonlar gün ve gecelere, devrimler yıllara neden olur.)
Gelgit kilitli bir gezegen her zaman aynı tarafı güneşe doğru tutar. Bu nedenle, bir taraf kesintisiz gündüz, diğer taraf da sürekli geceye mahkum edilir.
9.CoRoT-7b
Şubat 2009’da, Konveksiyon, Dönme ve Gezegensel Geçişler (CoRoT) uydusunu işleten gökbilimciler Dünya’dan 480 ışıkyılı uzaklıktaki Monoceros takımyıldızında yeni bir dış gezegen keşfettiler. CoRoT-7b adını verdiler.
CoRoT-7b, Satürn büyüklüğünde sıcak bir Jüpiter olmasına rağmen, kendi güneş sistemimizin dışındaki dev, gazla dolu gezegenleri yıldızlarının etrafında sıkı bir yörüngeyle tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Hayatı destekleyebilecek kayalık bir yüzeye sahip olmasına rağmen, CoRoT-7b hayatın olması gereken yer değil.
Yeni başlayanlar için atmosferi kaya bulutları oluşturan minerallerle doludur. Bu bulutlar çakıl taşları ve gökten yağan küçük kayaları sanki yağmurmuş gibi gönderiyorlar. İnsanlar bu hayatta kalmayı başarabilseler bile, dış gezegenin çılgınca sıcak yüzey sıcaklığıyla yok olacaklardı.
Kendi Dünyamız, Güneşimizden CoRoT-7b’nin yıldızından 60 kat daha uzakta. Gündüz, CoRoT-7b gökyüzündeki yıldız, kendi Güneşimizin buradan Dünya’dan göründüğünden 360 kat daha büyük görünür. Gündüz hakkında konuşurken, CoRoT-7b ayrıca yıldızına da gelince kilitlenebilir. Bir gün ve bir yıl sadece 20.4 saat sürüyor.
Tahmin edebileceğiniz gibi, bu exoplanet’in yarısının kalıcı olarak yıldızına baktığı anlamına gelir. Bu tarafın yüzey sıcaklığı 1.980 santigrat derece (3.600 °F) ile 2.300 santigrat derece (4.220 °F) arasındadır, ki bu kayaları eritir. Gökbilimciler güneşe bakan taraftaki kayaların erimiş olduğuna inanır çünkü bu sıcaklıkta katı kalamazlar.
8.KELT-9b
Exoplanet KELT-9b, şimdiye kadar bulduğumuz en sıcak gezegen. Yıldızının sıcaklığı 9.700 derece santigrat (17.500 ° F) civarındadır; bu, Güneşimizin 5.480 derece Santigrat (9.900 ° F) yüzey sıcaklığının neredeyse iki katıdır. Exoplanet üzerindeki gündüz sıcaklığı hala delice sıcak olan 4.300 santigrat derece (7,800 ° F) civarındadır. Evrendeki yıldızların çoğu yaklaşmıyor bile.
Bunu okuduğunuzda, KELT-9b öylesine sıcak ki, hidrojen bakımından zengin atmosferi kaynar ve uzaya kaçar ve yıldızın etrafında dönerek exoplanet’in etrafında döndüğü KELT-9 yıldızının içine girer. Yıldız KELT-9 kocaman, Güneşimizin üç katına ulaşıyor. Exoplanet KELT-9b, Jüpiter’in boyutunun iki katı ve üç katı daha ağırdır.
Aşırı sıcaklıklara KELT-9 ve KELT-9b arasındaki nispeten kısa mesafe neden olur. Her ikisi de öylesine yakın ki exoplanet sadece 1,5 günde bir yörüngeyi tamamlıyor. Merkür, Güneş’ten KELT-9b’den KELT-9’dan 10 kat daha uzundur.
Gökbilimciler exoplanet KELT-9b’nin sadece 200 Dünya yılında KELT-9 yıldızını tüm atmosferini yitireceğine inanıyor. O zamana kadar KELT-9 o kadar büyüyecektir ki, exoplanet’e dokunabilir hale gelecektir. Ancak, gökbilimciler dış gezegenin yıldızın içine çarpacağını düşünmüyorlar.
7.WASP-121b
WASP-121b garip bir exoplanetir. Başlamak için, küresel değil, daha çok futbol topu gibi görünüyor. Amerikan futbol topu demek istiyoruz.Fakat WASP-121b’yi ölümcül yapan şey bu değil. Bunun yerine, sorun exoplanet’in yıldızına olan yakınlığıdır.
WASP-121b, yıldızlarına o kadar yakın ki, sıcaklıklar 2,540 santigrat derece (4.600 °F) civarındadır. Katı veya sıvı nesneler orada oluşamaz ve her şey sadece gaz halinde kalır. Buna demir ve magnezyum gazlarıyla dolu metalik atmosferi de dahildir. Daha da kötüsü, exoplanet bu atmosferi, KELT-9b gibi, yıldızına kaybediyor.
İlginç bir şekilde, yıldızına olan yakınlık, WASP-121b’nin biçimsiz olarak gerilmesinin aynı nedenidir. Yıldız, exoplanet üzerinde ağır bir çekim kuvveti uygulayabilir. WASP-121b çekişe dayanamaz çünkü zayıf bir çekim kuvveti vardır. Yine de, kısmen bükülmesine neden olmasına rağmen, kısmen direnç göstermeyi başarır.
6.Upsilon Andromedae b
Upsilon Andromedae b, Dünya’dan 44 ışıkyılı uzaklıktaki Upsilon Andromedae A yıldızı etrafında dönen garip bir exoplanettir. Exoplanet güneşe çok yakın, sadece 4.6 günde bir yörüngeyi tamamlıyor. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu, bir tarafı kalıcı olarak güneşe ve inanılmaz derecede sıcak bir tarafa geldiğinde gelgit kilitli olduğunu gösteriyor.
İlginç bir şekilde, en sıcak bölge olan “sıcak nokta” yıldızla yüzleşmiyor. Bunun yerine, asla güneş ışığı almayan tarafta yıldızla yüzleşiyor. Bu keşif astronomları şaşırtmıştı, çünkü yıldıza bakan taraf daha sıcak olmalıydı. Gökbilimciler burada işlerin biraz farklı olduğuna inanıyorlar çünkü rüzgar ısıtılmış havayı dış gezegenin diğer tarafına aktarıyor.
İşte bunun nasıl çalıştığına dair bir teori. Yıldız Upsilon Andromedae’den gelen ısı, güneşin karşısındaki exoplanet Upsilon Andromedae b’nin yanına çarparak havanın ısınmasına neden olur. Bu hava yeterince ısındığında, rüzgar onu dış gezegenin diğer ucuna taşır.
Aynı zamanda, rüzgar soğuk havayı karşı uçtan güneşe bakan tarafa taşır. Sonra süreç devam ediyor. Sürekli anahtar, güneşten korunan tarafın, sıcak bir hava akışına sahip olduğu ve güneşten bakan tarafın daha soğuk havaya sahip olduğu anlamına gelir.
5.OGLE-2005-BLG-390Lb
OGLE-2005-BLG-390Lb, Samanyolu’nun tam ortasına yerleştirilmiş, çok ince bir atmosfere sahip, kayalık bir dış gezegendir. Üç faktörü de astronomların keşfedildiğinde yaşam içerebileceğinden şüphelenmelerini sağladı. Bununla birlikte, artık bunun exoplanet’in süper düşük sıcaklığı nedeniyle olmadığına inanıyorlar.
OGLE-2005-BLG-390Lb’deki yüzey sıcaklığı, bildiğimiz gibi yaşamı desteklemeyecek kadar düşük olan yaklaşık -220 santigrat derecedir (-364 °F). Karşılaştırma için, bazı hesaplara göre, Dünya’da şimdiye kadar kaydedilen en düşük sıcaklık -97.8 santigrat derecedir (-144 °F). Sıcaklık, hiç güneş ışığı görmemiş, buz gibi soğuk bir Antarktika bölgesinde kaydedildi. Bu alanda nefes alma girişimi akciğerlerimizi tahrip eder ve anında ölüme neden olur.
4.TrES-2b
TrES-2b, oradaki en karanlık gezegendir. Öyle siyah ki, ikisi de yan yana yerleştirilirse kömür daha açık görünecek. TrES-2b, Jüpiter’in büyüklüğüdür ve Draco takımyıldızında 750 ışıkyılı uzaklıkta yer almaktadır. Yıldızı neredeyse güneşimiz gibi olan GSC 03549-02811’dir.
TrES-2b siyah renklidir çünkü atmosferi güneşten aldığı ışığın yüzde 99’unu emer. Gökbilimciler, exoplanetin çok az ışık yansıttığına inanmaktadır, çünkü atmosferi buharlaşmış sodyum ve potasyum veya gazlı titanyum oksitle doludur.
Bununla birlikte, siyah olmak, exoplanet’in havalı olduğu anlamına gelmez. Aslında, atmosferik sıcaklıkları 980 derecenin üzerine çıkar (1.800 ° F). Bu aşırı yüksek sıcaklık, exoplanetin bazı kısımlarının, yanan kömür veya elektrikli soba bobinleri gibi kırmızı bir ışıma yaymasına neden olur. Gökbilimciler ayrıca exoplanet’in yıldızına o kadar yakın olduğundan şüpheleniyorlar ve ikisi de gelgit kilitliydir.
3.OGLE-TR-56b
OGLE-TR-56b Gezegeni, Dünya’dan 5.000 ışık yılı uzaklıktaki Yay takımyıldızında yer almaktadır. Daha önce bahsettiğimiz “sıcak Jüpiterler” den biri. Sıcak Jüpiter’ler genellikle yıldız sistemlerinde daha uzağa kurulur ve daha sonra yıldızlarına yaklaşır.
OGLE-TR-56b Gezegeni zaten kendi yıldızına çok yaklaşmış durumda. O kadar yakın ki bir yıl 29 saat sürüyor ve exoplanet’in yüzey sıcaklığı 2.000 kelvin’e ulaşıyor. Orada, bulutlar sudan değil, buharlaşmış demirden yapılmış. Yağmur sıcak sıvı demir gibi yere düşer.
2.Venüs
Ölümcül gezegenler sadece güneş sistemimizin dışında yoklar. Yakında gizlenen bir tane var. Kuşkusuz, Venüs kükürt dioksit bakımından zengin bulutları sayesinde güneş sistemimizin en ölümcül gezegenidir. Bu bulutlar yararlı güneş ışığının gezegenin yüzeyine ulaşmasını önler ve ölümcül karbon dioksitin atmosferden çıkmasını önler.
Venüs’ün yüzeyi büyük miktarda ısı ve karbondioksit yayan volkanlarla doludur. Büyük karbondioksit birikimi Venüs’ü insanlar için zehirli kılar. Kalın bulutlar aynı zamanda sıcağı ve gazı hapseder ve gezegeni ölümcül hale getirir. Sıcaklıklar, 467 santigrat derece (872 ° F) düşmana ulaşıyor.
yüksek sıcaklıklar gezegenin her yerinde hatta kutuplarda bile sabit kalır. Diğer sıcak gezegenler kutuplarda daha serindir. Venüs ayrıca bu yüksek sıcaklığı yılın her günü korur. Geceler bile gündüzler kadar sıcak. Araştırmacılar, eğer bu bulutlara sahip olmasaydı Venüs’ün Merkür’e benzer olacağını düşünüyorlardı.
İlginçtir ki, aynı zamanda Dünya’da meydana gelenden oldukça farklı olmasına rağmen, Venüs’te yağmur ve kar yağar. Kar sıvı değil, galen ve bizmutinit metallerinden oluşur. Yağış ölümcül sülfürik asitten oluşur. Bununla birlikte, gezegendeki yüksek sıcaklık yağmurun yere asla temas etmediği anlamına gelir. Bunun yerine, başka bir bulut oluşturmak için orta yoldan buharlaşır.
1.Proksima b
Proxima b keşfedildiğinde umut verici görünüyordu. Dünya’dan 4.24 ışık yılı uzaklıkta kırmızı bir cüce yıldızı olan Proxima Centauri’yi yörüngeye çevirir. Exoplanet, su ve Dünya benzeri özelliklere sahip olduğunu düşünen gökbilimciler tarafından ilgilenildi. Ancak, daha sonra gökbilimciler yanlış olduklarını keşfettiler. Proxima b, Proxima Centauri’ye o kadar yakın ki, exoplanet 11.2 günde bir yörüngeyi tamamlıyor. Aynı zamanda gelgitle kilitlenir, bir tarafını ölümcül sıcak, diğer tarafını ölümcül derecede soğuk ve donmuş halde bırakır. İkisi arasında daha ılıman olan orta bir zemin var. Ancak, bu bölgenin Proxima Centauri nedeniyle yaşamı destekleme olasılığı düşük. Daha önce de belirttiğimiz gibi, Proxima Centauri kırmızı bir cücedir. Bu tür yıldızların bir özelliği, yıldızların etrafında dönen gezegenlere saldıran her iki-üç ayda bir güneş patlamalarını serbest bırakma eğilimleridir. Bu işaret fişekleri, gezegenlerin ozon katmanlarını yok ederek yıldızlardan gelen ultraviyole ışınlarına karşı hassas olmalarını sağlar. 24 Mart 2017’de Proxima Centauri’nin exoplanet Proxima b’ye doğru güneş patlaması yaptığını gördük. Parlama o kadar yoğundu ki, 10 saniye içinde yıldız 1.000 kat daha parlak hale geldi. Proxima b Dünya’ya güneş patlamalarından gelen radyasyonu 4.000 kez aldı. Bu exoplanet’te yaşayan her şey için kötü.