Amerikan Kongresi, Bush’un Irak’ın yeniden yapılandırılması için istediği 87 milyar dolarlık ek bütçeyi onayladı. Bu, ABD’nin Marshall Planı’ndan sonraki en büyük yardım paketi. Amerikan kamuoyu ise Irak konusunda endişeli ve Bush’a destek azalıyor...
Bütçenin onaylanması Bush’un zaferi olarak değerlendiriliyor
ABD Kongresi’nin üst kanadı Senato, daha önce Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen ve ağırlıklı olarak Irak’ın yeniden yapılandırılmasını öngören 87 milyar dolarlık ek bütçeyi onayladı.
Son günlerde ABD içinde dozu artan bir oranla eleştirilen Başkan George W. Bush, bu onayla önemli siyasi bir zafer elde etmiş oldu. Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluk ise Bush’un Cumhuriyetçi Partisi’nden oluşuyor. Kararın alınmasıyla Bush'un Cumhuriyetçi Parti'si içinde sert tartışmalar da sona ermiş oldu. Bazı Cumhuriyetçiler, Irak'ın yapılan yardımın bir kısmını petrol gelirleriyle geri ödemesi gerektiğini savunuyorlar.
Kongre, gelecek yılın büyük bölümünde Irak ve Afganistan'daki operasyonları finanse etmek için istediklerinin hemen hemen tümünü sağlayan ve daha önce Temsilciler Meclisi'nde de onaylanmış olan kararı Bush'a gönderdi. Kongre’nin her iki kanadının da kabul ettiği kararda, Irak’ın yeniden yapılandırılması için ABD’nin karşılamasını öngörülen 18.6 milyar dolarlık yardımın tamamı, Bush’un istediği gibi bağış olarak geçti.
Tasarı üzerindeki tartışmalar uzun sürdü
Tasarı Kongre’de ilk kez oylandığında, Temsilciler Meclisi Irak’a yardımı bağış olarak Irak’a verilmesini kabul etmiş, ancak Senato öngörülen rakamın yarısının kredi olarak verilmesini istemişti. Daha sonra bu iki farklı talep Uzlaştırma Komitesi metni teke indirildi.
İlk oylamada, Senato’nın kendisine çıkardığı engeli değerlendiren Bush, istediği şekilde çıkmaması yasayı veto edeceği tehdidinde bulunmuştu. Sonunda kabul edilen yasa uyarınca yasayı veto edeceği tehdidinde bulunmuştu. Sonnuda kabul edilen yasaya göre, 87 milyor doların 1 milyarlık kısmı Afganistan’daki harcamalar için kullanılacak. 87 milyar doların çok büyük bir kısmı ise Irak’taki askeri harcamalarda değerlendirilecek.
Kamuoyu endişeli
Diğer yandan Irak’ta giderek durum giderek kötüleşiyor. BM yardım çalışmalarını en aza indirdi ve ölen Amerikan askerlerine hergün yenileri ekleniyor. Siyasi Bilimler alanında ünlü Brookings Enstitüsü’nden Irak uzmanı Ken Pollock, Irak’ta yaşanan saldırıların ABD’deki kamuoyu üzerindeki etkisini, yarattığı askeri tehditten daha tehlikeli buluyor ve şu değerlendirmeyi yapıyor:
“Bu gibi taktik saldırılar gerilla savaşının sonucunu belirlemez. Belirleyici olan halktır, Irak halkının ve Amerikan kamuoyunun kalbinden geçenlerdir. Amerikalılar bu savaşın kazanılamayacağına inanır, kayıpların çok yüksek olduğunu düşünürse o zaman bu taktik saldırılar birden çok büyük anlam ifade eder.’’
Bush’a destek azalıyor
Irak’taki saldırılar etkisini göstermeye başladı. Son kamuoyu yoklamaları Amerikalılar’ın yüzde 51’inin Başkan Bush’un Irak politikasını yanlış bulduğunu gösteriyor. Amerikalı seçmenin bir yıl sonraki seçimlerde Bush yönetiminden intikam alması, muhalefetteki Demokratlar’ın da en büyük umudu. Bush yönetimi için zaman daralıyor. US News dergisi Genel Yayın Yönetmeni David Gergen Irak konusunda Amerikan halkının sabrının taşmasına az kaldığını düşünüyor:
“Saatli bomba işliyor buna şüphe yok. Amerikan halkı artık 60’lı yıllardaki Vietnam Savaşı döneminde olduğu gibi sabırlı değil. Benim öngörüme göre Irak’taki durumu yatıştırmak için üç ay, en fazla altı ay zamanımız var. Aksi takdirde acı bir karar almak gerekecek.”