Kırkbeş altmışbeş yaş arasındaki kadınların %40’ı idrar kaçırmaktadır. Kişinin yaşı, medikal anamnezi, tedaviden beklentileri ve inkontinans tipine göre tedavi planlanır. Anamnez, fizik muayene, mental, fonksiyonel ve çevresel faktörlerin değerlendirilmesi gerekir. İnkontinansın başlangıcı, sıklığı, şiddeti belirlenmelidir. İşeme cetvelleri işeme zamanı ve paternini göstermekte faydalıdır. Sorulması gereken anahtar sorular şunlardır:
- Beklenmeyen bir anda idrar kaçırır mısınız?
- Güldüğünüzde, öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda, ağır kaldırırken, yürürken idrar kaçırır mısınız?
- Banyo veya tuvalete giderken yolda idrar kaçırır mısınız?
- Gece yatağı ıslatır mısınız?
- Banyoya sık gitmenizin nedeni altınızı ıslatmanız mı?
- İdrar toplamak için ped veya abzorban ürünler kullanır mısınız?
İdrar semptomları problemin nedenine yönelik muhtemel ipuçları verir. İdrar retansiyonu altta yatan ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir. İdrar retansiyonu olan bir hasta alt karın ağrısından şikayet edebilir ve aşırı idrar yapma arzusunda olabilir ve mesanesini tam boşaltamamış hissine kapılabilir. Nörolojik yaralanma (omurilik yaralanmaları) olan hastalarda minimal veya hiç ağrı olmayabilir.
İlgili idrar semptomları ve alışkanlıkları yönünden kişi sorgulanmalıdır. Semptomlar tıkayıcı veya irritatif olarak sınıflanır. Tıkanma semptomları, damlama, aralıklı işeme, işeme hızında bozukluk, işeyememe ve tam boşaltamama hissidir. İrritatif semptomlar ise gece idrara kalkma, idrara sıkışma, sık idrara çıkma, dizüridir. İrritatif semptomlar davranış ve ilaç tedavileri ile kontrol edilebilir. Enfeksiyonu dışlamak için idrar tahlili istenmelidir. Eksternal genitalia, vajen ve pelvik organlar muayene edilmelidir. İrritatif semptomları olan kadınlarda uretral veya vulvar eritem olabilir. Pelvik organ prolapsusu inkontinans yapabilir. Valsalva ile stres inkontinansı olan kadınlar idrar kaçırabilir.
Fizik muayenede, mesane ve bağırsak fonksiyonları değerlendirilmelidir. Yaşlı kadınlarda klasik fizik muayeneden uyarlamalar yapmak gerekir. Karın muayenesi ve barsakları dinlemeyi dikkatli yapmak gerekir. Urogenital muayenede perine, vulva, vajen incelemesi iyi ışık altında yapılmalıdır. Mesane dolu ise stres manevraları ile idrar kaçışının miktarı belirlenmelidir. Parmaklarla muayene ile pelvik taban kaslarının gücü belirlenmelidir. Pelvik organ sarkması değerlendirilmelidir. Anal refleks bakılmalı, rektal sarkma varlığı incelenmeli, makaddan muayenede anal sfinkter kas tonusu değerlendirilmelidir. Mesane günlüğü önemli bilgi vermektedir. Mesane günlüğü gerekli tanı belirteçlerini kaydeder:
- işeme zamanı ve miktarı ve idrar kaçırma dönemleri
- idrar kaçırma dönemleri ile birlikte görülen veya tetikleyen durumlar
- idrar yapma isteği varlığı
- sıvı alımı
- gündüz ve gece işemelerinin sayısı ve dağılımı
- günde kullanılan ped sayısı ve tipi
- bağırsak paterni