Uygulamalı Davranış Analizi (UDA-ABA) farklı gelişen bireylerle özellikle de otizmli küçük çocuklarla en sık kullanılan yöntemdir. Fakat UDA'nın gerçekten ne olduğuna ilişkin yaygın yanlış anlamalar var. Birçok kişi, bu yöntemin sunduğu uygulama zenginliğini ve çocukların davranış ve yaşamlarını iyileştirmek için nasıl kullanılabileceğini anlamaktan ziyade, yöntemi dar bir uygulama grubuyla ilişkilendirir. Bu yazının amacı UDA'yı pratik anlamda tanımlamaktır. Temel özellikleri elbette ki uygulanabilir, davranışsal ve analitik olmasıdır.
ABA nasıl kullanılır? Yıllar geçtikçe, ABA'dan çeşitli uygulamalar gelişti. Bu uygulamalar, "üç dönemlik ihtimal" olarak adlandırılan bir şey üzerine kurulmuştur - öncül-davranış-sonuç. Özünde, bu davranış, çevredeki olaylara veya koşullara (örn. Öncüllere) yanıt olarak ortaya çıkar ve sonuçlarına (yani sonuçlara) bağlı olarak devam etmesi anlamına gelir. Örneğin, bir çocuk uzun veya zor işi yapmak istediğinde sızlandırabilir ve sızlanmak, çocuğun bitirmesi için çocuğun cajoles yapması nedeniyle tamamlanmasının ertelenmesine neden olabilir.
ABA uygulamaları tipik olarak aşağıdaki unsurları içerir:
1. Pozitif davranışları ödüllendirerek, olumlu sonuçlardan vazgeçerek veya davranışları caydırmak için ceza kullanma (örneğin, azarlama) yoluyla davranışın sonuçlarını yönetme.
2. Olumlu davranışı teşvik etmek ve sorun davranışını azaltmak için öncüllerin yeniden düzenlenmesi (örneğin, beklentileri açıklama, görevleri basitleştirme, seçenekler sunma)
3. Bireylerin sorun davranışlarına ihtiyaçlarını karşılamak için daha başarılı ve daha az bağımlı olmasını sağlayan öğretim becerileri
Aile olarak UDA uygulayan kişiden ne beklemeliyim?
Kullanılan belirli uygulamalara bakılmaksızın, UDA hizmetleri temel özelliklere uymalıdır. Bir aile üyesi olarak, eğitimcinin UDA'yı uygun bir şekilde uygulamak için uygun eğitim ve deneyime sahip olmalsını ve aşağıdaki işlevleri yerine getirmesini beklemelisiniz:
• Aile bireylerinin ya da bakımdan sorumlu kişilerin, hedef belirleme, değerlendirme,amaç belirleme, plan uygulama ve değerlendirme sürecinde bu aşamalara katılmasını sağlamak
• Gözlemlenebilir terimlerle çocuklar için endişe verici amaç ve davranışları tanımlanmak
• Çocuğun davranışını etkileyen öncül ve sonuçları belirlemek için kapsamlı bir değerlendirme yapmak
• Uygulanmış davranış analizi ilkelerine dayanan bireyselleştirilmiş davranışsal müdahaleler planlanmak ve bunlar için stratejiler belirlemek
i.Sorunları önleme / olumlu davranışı destekleme, pekiştirmek
ii. Çocuğa uygun değiştirme becerilerini öğretmek
iii. Davranışların sonuçlarını (örn., Tepkiler) yönetmeyi kazandırmak
• Aileye ya da bakan kişilere belirli yazılı öneriler verilmesi ve bunların gerektiğinde eğitimlerle desteklenmesi. Bu kişilerin anlatılanları ihtiyaçları olursa uygun şekilde uygulamalarını sağlamak.
• Çocuğun ilerlemesini objektif önlemler ve ölçütler kullanarak düzenli olarak değerlendirmek
Çocuğum için doğru olan nedir? UDA çok farklı şekillerde, çok farklı etiketler kullanarak uygulandığından, aileler için aşırı derecede kafa karıştırıcı olabilir.
Bilgilendirilmek için ebeveynler, öğretmenler UDA'yı bir bütün olarak anlamalıdır. Burada açıklanan yaklaşımların tümü UDA'dan türetilmiştir, ancak UDA sürekli kendini yenilemektedir çünkü insan davranışı bilimi, çocuklar ve aileler için daha etkili stratejiler yaratarak sürekli olarak gelişmektedir.
İşlevsel Davranış Değerlendirmesi (İDD)
ABA'nın temel unsuru, müdahalelerin bu ihtiyaçlara göre uyarlanabilmesi için kişinin davranışını etkileyen belirli işlevlerin veya sonuçların tanımlandığı bir süreçtir.