

Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýndan:
TÜRK GIDA KODEKSÝ BEBEK FORMÜLLERÝ TEBLÝÐÝ
(TEBLÝÐ NO: 2014/31)
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliðin amacý; saðlýklý bebeklerin tüketimine yönelik bebek formüllerinin,
tekniðine uygun ve hijyenik þekilde üretim, hazýrlama, iþleme, etiketleme, muhafaza, depolama, taþýma ve piyasaya arzý ile ilgili þartlarý ve ürün özelliklerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Teblið, özel beslenme amacýyla, yaþamlarýnýn ilk aylarý boyunca bebeklerin beslenmesinde kullanýmý uygun olan bebek formüllerini ve bebek sütünü kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Teblið,
a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Yönetmeliðine dayanýlarak,
b) 2006/141/EC
sayýlý Bebek Formülleri, Devam Formülleri ve 1999/21/EC sayýlý Direktifte Deðiþiklik Hakkýnda Komisyon Direktifine paralel olarak,
hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliðde geçen;
a) Bakanlýk: Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýný,
b) Bebek: On
iki ayýn altýndaki yaþ grubunu,
c) Bebek Formülü: Bebeklerin yaþamlarýnýn ilk aylarý boyunca, uygun tamamlayýcý beslenme ile tanýþýncaya kadar özel beslenme ihtiyaçlarýný karþýlayan ürünleri,
ç) Pestisit kalýntýsý: Bebek formüllerinde, bir bitki koruma ürününün metabolitlerini ve parçalanma ürünlerini veya reaksiyonu sonucu oluþan ürünlerini de kapsayan kalýntýlarý,
ifade eder.
Ürün özellikleri
MADDE 5 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki ürünlerin özellikleri aþaðýda verilmiþtir:
a) Bu Teblið kapsamýndaki ürünler, anne sütü ile beslenemeyen normal saðlýklý bebeklerin özel beslenme gereksinimlerini karþýlamak amacýyla üretilir.
b) Bu Teblið kapsamý dýþýndaki hiçbir ürün, saðlýklý bebeklerin yaþamlarýnýn ilk aylarýnda beslenmeleri için uygun olduklarý izlenimi verecek þekilde piyasaya arz edilmez.
c) Bebek formülü, Ek-1’in 2 nci maddesinde yer
alan protein kaynaklarýndan ve doðumdan itibaren bebeklerin özel beslenmesi için uygunluðu genel kabul görmüþ bilimsel verilerle kanýtlanmýþ diðer gýda bileþenlerinden üretilir. Bu bileþenlerin uygunluðu bilimsel çerçevede Bakanlýkça belirlenir.
ç) Bebek formüllerinin temel bileþimi Ek-1’e uygun olur. Ek-1’in 2.1 inci maddesinde yer
alan inek sütü veya keçi sütü proteinlerinden üretilmiþ ve protein içeriði 0,45 g/100 kJ (1,8
g/100 kcal) ile 0,5 g/100 kJ
(2 g/100 kcal) arasýndaki bebek formüllerinin bebeklerin özel beslenme amacýna uygunluðu, bilimsel çerçevede Bakanlýkça deðerlendirilir.
Ek-1’in 2.2 nci
maddesinde yer alan protein hidrolizatlarýndan
üretilmiþ ve protein içeriði 0,45 g/100 kJ (1,8
g/100 kcal) ile 0,56 g/100 kJ
(2,25 g/100 kcal) arasýndaki bebek formüllerinin bebeklerin özel beslenme amacýna uygunluðu, bilimsel çerçevede Bakanlýkça deðerlendirilir. Bunlar Ek-7’deki deðerlere uygun olur.
d) Bebek formüllerindeki faydalanýlabilen her bir esansiyel
ve yarý esansiyel amino asit miktarlarý Ek-2’de verilen anne sütü proteinine eþit veya daha fazla olur.
e) Bu Teblið kapsamýnda yer alan tüketime hazýr ürünler dýþýnda, bebek formüllerinin kullanýma hazýr hale getirilmesinde sadece su kullanýlýr.
f) Bebek formüllerinin üretiminde aþaðýdaki besin ögelerine
ihtiyacý karþýlamak amacýyla yalnýzca Ek-3’te listelenen;
1) Vitaminler,
2) Mineral
maddeler,
3) Amino asitler ve diðer azot içeren bileþikler,
4) Diðer besin ögeleri,
kullanýlabilir.
g) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünler;
1) Bebeklerin
saðlýðýna zarar verecek miktarda herhangi bir madde içermez,
2) Her bir pestisit kalýntý seviyesi Ek-4’te yer alan pestisitlere
ait kalýntýlar hariç, en fazla 0,01 mg/kg olur.
3) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünlerin üretiminde kullanýlacak tarýmsal ürünlerde Ek-5’te belirtilen pestisitler
kullanýlmaz. Ancak tarýmsal üretimde kullanýlmadýðý halde analiz sonucunda belirlendiði takdirde, kalýntý limitinin 0,003 mg/kg’ý
aþmamasý durumunda bu pestisitler
kullanýlmamýþ olarak deðerlendirilir.
(2) 5 inci
maddenin birinci fýkrasýnýn (g) bendinin (2)
ve (3) numaralý alt bentlerinde belirtilen limitler, üretici tarafýndan verilen kullaným talimatýna göre hazýrlanan veya doðrudan tüketime hazýr olarak satýþa sunulan bebek formüllerine uygulanýr.
(3) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünlerde, 26/3/2010 tarihli
ve 27533 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Biyogüvenlik
Kanunu gereðince genetik yapýsý deðiþtirilmiþ organizma (GDO) ve ürünlerinin kullanýlmasý yasaktýr.
Katký
maddeleri
MADDE 6 – (1) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünlerde kullanýlan katký maddeleri, 30/6/2013
tarihli ve 28693 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Gýda Katký Maddeleri Yönetmeliðinde yer alan hükümlere uygun olur. Bu ürünlerde, ham maddeden veya diðer bileþenlerden taþýnan ancak bebek formüllerinde kullanýmýna izin verilmeyen katký maddeleri bulunmaz.
Aroma vericiler ve aroma
verme özelliði taþýyan gýda bileþenleri
MADDE 7 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki ürünlerde aroma vericiler ve
aroma verme özelliði taþýyan gýda bileþenleri kullanýlmaz.
Bulaþanlar
MADDE 8 – (1) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünlerdeki bulaþanlarýn miktarlarý, 29/12/2011 tarihli ve 28157
üçüncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Bulaþanlar Yönetmeliðinde yer alan hükümlere uygun olur.
Hijyen
MADDE 9 – (1) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünler, 17/12/2011 tarihli
ve 28145 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Gýda Hijyeni Yönetmeliði ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliðinde yer alan hükümlere uygun olur.
Veteriner ilaçlarý tolerans
düzeyleri
MADDE 10 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki ürünlerde bulunabilecek veteriner ilaçlarý kalýntý düzeyleri, 4/5/2012 tarihli
ve 28282 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Hayvansal Gýdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin
Sýnýflandýrýlmasý ve Maksimum Kalýntý Limitleri Yönetmeliðinde yer alan hükümlere uygun olur.
Ambalajlama
MADDE 11 – (1) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünlerin ambalajlarý, 29/12/2011 tarihli ve
28157 üçüncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliðinde yer alan hükümlere uygun olur.
Etiketleme
MADDE 12 – (1) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünler, 29/12/2011 tarihli
ve 28157 üçüncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliðinde yer alan hükümlere uygun olur.
(2) Türk Gýda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliðindeki kurallarýn yanýnda Anne Sütü Muadillerinin Pazarlanmasýyla Ýlgili Uluslararasý Yasa (Mama Kodu) çerçevesinde belirlenen aþaðýda belirtilen kurallara da uyulur:
a) Bebek formülleri eðer tamamen inek sütü veya keçi sütü proteinlerinden üretilirse "bebek sütü" ifadesi,
b) Ürünün, doðum sonrasýnda anne sütüyle beslenemeyen bebeklerin özel beslenmesi için uygun olduðuna dair ifade,
c) Tüketime hazýr ürünün 100 mL’sinin içerdiði protein, yað ve karbonhidrat ile yararlanýlabilen enerjinin kcal ve
kJ olarak sayýsal deðerleri, Ek-1’de belirtilen her bir mineral ve vitamin ile ilave
edilmesi halinde kolin, inositol ve karnitinin ortalama sayýsal deðerleri,
ç) Ürünün uygun hazýrlama ve saklama talimatý,
d) Ürünün uygun olmayan hazýrlama, saklama þeklinin saðlýða zararlý olacaðýna dair uyarý,
etikette yer alýr.
e) Tüketime hazýr ürünün 100 mL’sinde 12 nci maddenin ikinci fýkrasýnýn (c) bendi kapsamýnda yer almayan ancak Ek-3’te yer alan besin ögelerinin
ortalama sayýsal deðerleri etikette yer alabilir.
f) Bebek formüllerinin etiketi, anne sütüyle beslenmeyi engellemeyecek ve ürünün uygun kullanýmý hakkýnda gerekli bilgiyi saðlayacak þekilde düzenlenir. Ürün etiketinde "insana özdeþ", "anne gibi", "adapte"
veya benzeri kelimelerin kullanýmý yasaktýr.
g) "Uyarý" veya eþdeðer bir baþlýk altýnda;
1) Anne sütüyle beslemenin üstün olduðu,
2) Bebek formülünün sadece anne sütü ile beslemenin mümkün olmadýðý durumlarda ve yetkili saðlýk çalýþanýnýn önerisi üzerine kullanýlmasý gereken bir ürün olduðu,
etikette ayrýca belirtilir.
ð) Ambalaj ve/veya etiket üzerinde bebek resimleri, her türlü fotoðraf, çizgi ve resim dahil bebek
formüllerinin kullanýmýný özendiren bir yazý/resim bulunmaz. Bu kýsýtlamalar ürünün þekli ve görünüþü için de geçerlidir. Ancak, ürünün bebek formülü olduðunun kolayca anlaþýlmasýný saðlayan ve hazýrlama þeklini gösteren grafikler etikette yer alabilir.
h) Bebek formüllerinin etiketinde Ek-6’daki koþullarý saðlamak þartýyla sadece bu ekte bulunan beslenme ve saðlýk beyanlarý yer alabilir.
ý) Bebek formülleri, tüketicilerin bu tip ürünleri açýkça birbirinden ayýrt edilebilmesini mümkün kýlacak ve böylece bebek formülleri ve Türk Gýda Kodeksi Devam Formülleri Tebliðinde tanýmlanan devam formülleri arasýnda herhangi bir karýþýklýk riskini önleyecek þekilde etiketlenir.
i) 12 nci maddenin ikinci fýkrasýnýn (f), (g), (ð), (h) ve (ý) bentlerinde yer alan ifadelere ayný zamanda;
1) Ürünün tanýtýmýnda; özellikle bebek formüllerinin þekli, görüntüsü veya ambalajý, kullanýlan ambalaj materyali ve son tüketiciye satýþ veya daðýtým noktasýndaki sergilenme þeklinde,
2) Reklamýnda,
uyulur.
j) Bebek formüllerinin tanýtýmý bilimsel yayýnlar ile bebek bakýmýna özgün yayýnlarla sýnýrlýdýr. Bu tanýtým 12 nci maddenin ikinci
fýkrasýnýn (f), (g), (ð), (h) ve (ý) bentlerine uygun olarak yapýlýr ve sadece bilimsel bilgiler ile ürünün doðasýndan kaynaklanan doðru bilgileri içerir. Bu tanýtýmlarda, biberonla beslemenin emzirmeye eþit veya daha üstün olduðunu ima edecek veya buna yol açacak bir ifade yer almaz.
k) Ürünlerin piyasaya arzýnda; tanýtým, örnek daðýtma ya da satýþ anýnda bebek formüllerinin satýþýný teþvik edici direkt olarak tüketiciye yönelik ikna edici özel görseller, indirim kuponlarý, ödüller, özel satýþlar, zararýna ve baðlý satýþlar gibi herhangi diðer promosyonlarý
yapmak yasaktýr.
l) Bebek formülü üretici ve daðýtýcýlarýnýn; genel halka veya gebe kadýnlara, annelere veya onlarýn aile fertlerine, ücretsiz veya düþük ücretli ürünler, örnekler veya diðer promosyon hediyeleri,
doðrudan veya saðlýk sistemi ve saðlýk çalýþanlarý yoluyla dolaylý olarak saðlamasý yasaktýr.
Taþýma ve
depolama
MADDE 13 – (1) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünlerin taþýnmasý ve depolanmasý, Türk Gýda Kodeksi Yönetmeliðinin gýdalarýn taþýnmasý ve depolanmasý ile ilgili hükümlerine uygun olur.
Numune alma ve analiz metotlarý
MADDE 14 – (1) Bu Teblið kapsamýnda yer alan ürünlerden Türk Gýda Kodeksi Yönetmeliðinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alýnýr ve ulusal veya uluslararasý kabul görmüþ analiz metotlarý uygulanýr.
Özel hükümler
MADDE 15 – (1) Bu Tebliðdeki hükümlere uymayan gýdalar bebek formülü olarak satýþa sunulmaz veya tanýtýlmaz. Ayrýca;
a) Bebeklerin
beslenmesiyle ilgili olarak bebek sahibi anne, gebe kadýnlar ve bu alanla ilgili kiþileri bilgilendirmek için;
1) Emzirmenin
yararlarý ve üstünlüðü,
2) Annenin
beslenmesi, emzirmeye hazýrlanmasý, emzirmenin saðlanmasý ve sürdürülmesi,
3) Biberonla kýsmi beslemenin emzirme üzerine olasý olumsuz etkisi,
4) Emzirmeme
kararý verildiðinde tekrar emzirmeye geri dönüþün zorluðu,
5) Gerekli
durumlarda bebek formüllerinin uygun kullanýmý
ile ilgili yazýlý veya görsel bilgi ve eðitim materyali saðlanýr.
b) Üreticiler ve daðýtýcýlar tarafýndan bilgilendirme veya eðitim amaçlý araç gereçlerin veya materyallerin baðýþý sadece gerekli durumlarda ilgili birimlerin talebi
üzerine ve Saðlýk Bakanlýðýnýn yazýlý izni veya belirlediði talimatlar doðrultusunda yapýlabilir. Bu araç gereç veya materyaller baðýþ yapan firmanýn isim ve logosunu taþýyabilir. Ancak, bebek formüllerinin tescilli bir markasýný ifade edemez ve sadece saðlýk hizmetleri sistemi yoluyla daðýtýlabilir.
c) Kurum ve
kuruluþlar tarafýndan kurum içi kullanýmý veya dýþarýya daðýtýmý için bebek formüllerinin baðýþý veya düþük ücretle satýþý, sadece bu ürünlerle beslenen bebeklere ve gerek duyulduðu sürece yapýlmak üzere bu kurum ve kuruluþlar tarafýndan yapýlabilir veya daðýtýlabilir.
Ýdari yaptýrým
MADDE 16 – (1) Bu Tebliðe aykýrý davrananlar hakkýnda 11/6/2010 tarihli ve
5996 sayýlý Veteriner Hizmetleri, Bitki Saðlýðý, Gýda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptýrým uygulanýr.
Yürürlükten kaldýrýlan teblið
MADDE 17 – (1) Bu Tebliðin yayým tarihinden itibaren, 4/9/2008
tarihli ve 26987 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Bebek Formülleri Tebliði yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Geçiþ hükümleri
GEÇÝCÝ MADDE 1 – (1) Bu Tebliðin yayýmý tarihinden önce faaliyet gösteren gýda iþletmecileri 1/8/2015 tarihine
kadar bu Teblið hükümlerine uyum saðlarlar.
(2) Bu Tebliðin yayýmý tarihinden önce faaliyet gösteren gýda iþletmecileri, bu Teblið hükümlerine uyum saðlayana kadar 4/9/2008
tarihli ve 26987 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Bebek Formülleri Tebliði hükümlerine uyarlar.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu Teblið yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu Teblið hükümlerini Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný yürütür.
Teblið Ekleri