Neden Bazı Bankaların Elinde Çok, Bazılarının Elinde Az Döviz Var?
Geçen hafta Anka Ajansı’nın açıkladığı rakamlara göre, bazı bankaların döviz varlığı 300-400 milyon dolar civarında iken, bazılarınınki 13 milyon, 27 milyon, 83 milyon gibi düşük rakamlarda kalmış.
Döviz varlığı az bankalar ile, bazı özel sektör kuruluşlarının yöneticileri, döviz varlığı yüksek bankaları suçluyorlar: (Bu bankalar döviz spekülasyonu yapıyor, döviz kıtlığı yaratıyor, devalüasyonu zorlayıp rant sağlamak için çırpınıyor) diyorlar.
Eğer, piyasada sinirli miktarda döviz olsa ve bu sinirli dövize, belli bankalar el koyup, kasalarına hapis etse, ithamlara hak vermek mümkün olabilir.
Ülkeye döviz girişleri (bugün için) geçen yılki seviyelerde devam ettiğine göre, döviz mevcudu az bankalar, döviz bulamadıkları için bu duruma düşmemişlerdir. Bazı bankaların döviz mevcudunun az bazılarının çok olmasının (dövizin kıtlığı ile ilgili olmayan) sebepleri vardır:
(1) Bir bankanın döviz varlığını artırabilmesi için Türk Lirası kaynağının bol olması ve dövize kaynak ayırmanın, alternatif kullanımlara göre kârlı görünmesi şarttır.
(2) Türk Lirası kaynağı kit bankalar bırakınız döviz mevcutlarını artırmayı, ellerindeki dövizi satarak, Türk Lirası kaynak yaratmayı tercih ederler.
(3) Döviz mevcudu çok bankalar, ellerindeki dövizi satışa çıkarsalar, bunu döviz mevcudu az bankalar satın alamayacağından bu uygulama bir yarar sağlamaz.