İsyan, aynı ortamda kâin bir küme kişinin (umumiyetle askeri personel yahut sefine mürettebatı, çıplak olsa bile) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi hasebiyle işlemlenen sutaşç. Eskiden biryoğun ülke, ayaklanmayı idam cezası kabilinden sıkı cezalarla cezalandırmıştır.[kök belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, leşkerî kalkışma türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a iltihak etmek talip İskender, kavgalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu kalkışma sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında sefine mürettebatının kalkışmaı ile hakkındalaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbhasılatü bile kenarda bıraktı.
Sosyal sorunların menşe evetğu isyanlara en esaslı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.