A.B.D nin 49.eyaleti.
Amerika kıtasının kuzeybatısında yer alan ve birçok bakımdan ilgi çekici bir konumu bulunan Alaska, dağlık olması ve ikliminin sertliği yüzünden insanların yaşamına elverişsiz sayılırken, güney yanının Büyük Okyanus’a açılması, stratejik önemi ve yeralü gelir kaynaklan (özellikle petrol) sayesinde. Kuzey Kutbu bölgeleri arasında en kalabalık, aynı zamanda da en çekici bölge halinp gelmiştir.
COĞRAFYA
Alaska’nın yüzey şekilleri, aşağı yukarı birbirine koşut uzanan üç kesimden oluşur: İki sıradağ; bu dağları ayıran, üstünde Yukon ir-
m ağının aktığı bir iç yayla. Güneyde Alaska dağları, Amerika sıradağlarının son uzantılarım oluştururlar. İkinci Zaman’da kıvrılmış eski ka- yaçlan. Kuzey Amerika’nın en yüksek n (A ta sı dan Mac Kinley doruğunu (6 193 m) ve Hayes doruğunu (4 187 m) oluşturarak kuzeye doğru uzanırlar; güneybatıda incelip kıvrılarak Büyük Okyanus’ta 1000 km’yi aşkın bir yol boyunca sı-ralanan Aleut tftkımftHnlnnnı oluştururlar; güneydoğuda, volkanik doruklar ile uzantıları okyanusa ulaşan uçsuz bucaksız bir içbuzuhın bir arada bulunduğu Vrangel tepelerinin ve büyük Malaspina buzulunun yam sıra uzanırlar.
Bu durum, Alek- sandr takımadalarının koruduğu ııaın boğazla birbirine bağlanmış çok sayıda fiyordu dan, girintili çıkıntılı bir kıyı oluşturur. En kuzeyde, Brooks sıradağları (en yüksek noktası Michelson doruğu, 2 816 m), alçak ve bataklık kıyı ovasına doğru bir dağeteği bölgesiyle alçalır. Kıyı ovası, Kuzey Buz denizi altında geniş bir kıta ae hanlığı biçiminde uzanır (burada, Prudhoe körfezinde, geniş petrol yatakları bulunmuştur). Orta kesimde Yukan yaylası, Yukon ırmağı ve kollan (Porcupine, Tasana ve Koyukuk) tarafından kesilir. Çok yüksek olmayan yayla, Yukon ırmağının bir deltayla sana ermeden önce geniş dolambaçlarla aktığı bfi- yiik bir ovanın yam sıra. Be ring denizine doğru alçalır. İklim, özellikle, Kuzey kutup bölgesi içinde yer alan kuzey kesiminde çok serttir; uzun ve sert kışlar boyunca, deniz buzullan ve donmuş topraklar üstünden soğuk rüzgârlar eser; yaz mevsimin-den ancak temmuz ve ağustos aylan için söz edüebilir ve her yer tundralarla kaplanır. Yukon bölgesinde de durum pek farklı değildir. Yalnızca, Alaska sıradağları ile kutup havalarından konman ve okyanus etkilerine açık güney kıyısının iklimleri- yumuşakça ve yağışlıdır; kozalaklı ağaçların yetiştiği bu kesimlerde, yerleşim merkezlerinin çoğu da toplanmıştır.
TARİH
l.ö. 35 000 yıllarında Asya’dan gelen Amerika kızılderilileri nin ataları, Alaska yoluyla Amerika’ya geçtiler. Ama, Alaska’nın gerçekten keşfedil* mesi. Büyük Petro için bu bölgelerde seferler yapan DanimarkalI Bering’in ikinci araştırma yolculuğu sırasında gerçekleştirildi (1741). Yeni sömürgeden yararlanmak amacıyla 1799’da kurulan Rus-Amerikan şirketinden pek başarılı sonuçlar elde edilemeyince. Çar Alek- sandr Q, Alaska’yı 1867’de A.B.D’ ne sattı. O tarihten sonra bölgeye önce tuzakla avcılık yapanlar. 1898’ den sonra altın arayıcıları, altın damarları tüketilince bakır işçileri ve ormancılar, son alarak da petrol arayıcıları akın ettiler. Yörenin iktisadi kalkınması, İkinci Dünya’ savaşında iyice hışlandı? Pearl Harbor baskınından sonra A.B.D. ve Kanada, Alaska’yı, Japonların saldırılarından korumak için stratejik yollar açmaya, Kuzey Amerika’yı Sibirya* ya bağlayan havayolu üstünde havaalanlan kurmaya karar verdi.