Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin kısa süreli başbakanı, Kongo’nun Belçika ve ABD emperyalizmine karşı direniş ve bağımsızlık mücadelesinin lideri Patrice Lumumba’yı katledilişinin 57. yılında anıyoruz.
Yüz yıllardır emperyalistlerin kuşatmasında bir sömürge arka bahçe konumunda tutulan Kongo’nun bağımsızlık ve kurtuluş mücadelesi 1955 döneminde sendikacılık yapan Lumumba ile yeni bir aşamaya geçecektir. Kongo Ulusal Hareketi‘nin lideri Lumumba ve direnişçiler Haziran 1960’te ilk devrimci hükümeti kurarlar. Lumumba’nın başbakan, Joseph Kasavubu’nun devlet başkanı olduğu bu iktidar dönemi, Belçika ve ABD emperyalistlerin yoğun maddi ve silah yardımı ile desteklediği Katanga bölgesindeki olaylar yüzünden kısa sürede istikrarsızlık yaşadı. Belçika yanlısı Katanga bölgesi emperyalizmin ajanı konumundaki Tshombe’nin çıkışları ile Lumumbaların devrimci iktidarı için baş tehdit durumuna geldi.
Fırsat kollayan Birleşmiş Milletler bu süreçte ABD emperyalizminin güdümü ile süreçte Lumumba’nın ve devrimin tasfiyesi için büyük çaba sarfetti. Yeri geldi süreçleri ağırdan aldı. Yeri geldi görmezden geldi. Lumumba bir diğer ihaneti Jospeh Kasavubu tarafından yaşadı. Eylül döneminde Kasavubu’nun müdahelesi ile faşist cuntanın başındaki Joseph Mobutu iktidara el koydu ve Lumumba’yı hapishaneye gönderdi.
Uluslararası arenada Demokratik Kongo’yu ve Lumumba’yı destekleyen SSCB’nin çıkışları bu evrede BM tarafından her seferinde veto edildi. Lumumba gizli bir operasyonla devrimci arkadaşlarıyla birlikte 17 Ocak 1961’de kurşuna dizildi ve henüz 36 yaşındayken yaşamını yitirdi. İdam süreci halkla paylaşılmadı. Gelişmelerden 2 ay sonra kamuoyunun haberi oldu.
Lumumba’nın katledilişi ve devrimin bastırılmasının doğrudan ABD emperyalistleri CIA şefi Allen Dulles ve General Eisenhower‘ın ortak projesi olduğu ve bu operasyon için 100.000 dolarlık bir ödenek ayrıldığı seneler sonra CIA belgelerinde kamuoyuna ifşa olmuştur.
Pan-Afrikanizm ve Anti-Emperyalizm görüşlerini benimseyen, Gana’nın devrimci önderi Nkrumah’ın kararlı bir takipçisi olan Lumumba’yı arkadaşı Thomas Kanza şu şekilde tanımlamaktadır:
“Kısa politik kariyeri ve trajik ölümüne rağmen Lumumba tarihe ön kapıdan giren biriydi: Hem bir bayrak hem de bir sembol haline geldi. O özgür bir insan ve bağımsız bir düşünür olarak yaşadı. Yazdığı, söylediği ve yaptığı her şey, kurtuluş için mücadelen eden birinin ürünüdür. Küba için Castro, Mısır için Nasır, Gana için Nkrumah, Çin için Mao Zedung, Rusya için Lenin ne ise işte Lumumba da Kongo için odur.”