This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Zararlı Cemiyetler Azınlıkların Kurduğu Zararlı Cemiyetler Özellikleri Nelerdir? Mondros Mütarekesi’nden sonra, ordunun terhis edilmesi ve devlet otoritesinin kalmaması üzerine ortaya çıktı.Azınlıklar tarafından, işgalci emellerine hizmet eden kuruluşlardı.Anadolu hareketine ve Türklerin milli devletine karşıydılar.Bu cemiyetlerin hepsi Rum Patrikhanesi tarafından yönetiliyordu. İtilaf Devletlerince ekonomik ve siyasi açıdan destekleniyorlardı. Wilson İlkeleri’ne göre bulundukları yerlerin kendilerine verilmesini istiyorlardı. Mondros Mütarekesi’nin yedinci ve yirmi dördüncü maddelerini uygulatmak istiyorlardı. Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. maddesi şu şekildeydi : “İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde, herhangi bir bölgeyi işgal edebilecek.” Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 24. maddesi şu şekildeydi: Altı Vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, bu vilayetlerin herhangi bir kısmı işgal edilebilecek. Cemiyetler Mondros Mütarekesi’nden sonra Türk ordusunun terhisinden cesaret alan bazı azınlıklar, Milli Mücadele’ye karşı bir takım cemiyetler kurmuşlardı. Mavri Mira İstanbul’daki Rum Patrikhanesi tarafından kurulan bu cemiyet, Bizans İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak ve Ege Bölgesi’nde ilerleyen Yunan ordusuna yardımcı olmak amacını güdüyordu. Çalışma alanı; Bursa, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul ve Bandırma idi. Yunan Kızılhaç, Resmi Göçmenler Komisyonu, Rum okullarındaki izcilik kurumları, Mavri Mira’nın emrinde çalışıyordu. Trakya ve Yunan Komitesi Trakya’nın işgalinden doğan sorunları Yunanistan açısından çözmeye çalışan bir örgüttür. Buradaki milli direnişi ortadan kaldırmak ve tüm Doğu Trakya’nın Yunanistan’a verilmesini sağlamak temel amaçlarıydı. Pontus Rum Cemiyeti Yunanistan’ın milli örgütü olan ve Yunanistan’ın 1829′da bağımsız olmasını sağlayan Etnik-i Eterya Cemiyeti Trabzon ve dolaylarında bir Rum Pontus Devleti kurmak amacıyla Pontus
özyönetimi. Ermeni İntikam Alayları da. Fırka’nın temel amacı. Yahudi Cemiyetleri Yahudilerin çok büyük bir çoğunluğu bölücü çalışmalarda bulunmadı. bu yörelerdeki Rum azınlığı sayıca çoğaltma görevi verilmiştir. “İkdam” ve “Alemdar” gazeteleri partinin yayın organı oldu. Zaven Efendi tarafından kurulan bu cemiyetin adı. özel girişimi. bağımsızların ve gayr-i müslüm mebusların desteğiyle güçlendi. Hürriyet ve İtilaf Partisi Kasım 1911′de Trablusgarp Savaşı’nın yarattığı kaos döneminde Ahrar ve Mutedil Hürriyetperveran Fırkalarının birleşmesinden oluşmuştur. Bundan sonra parti sıkı bir muhalefete yöneldi. Derneğe İstanbul. Trabzon. Programında Osmanlcılığı. Marmara kıyıları ve İzmir gibi yörelerde düzeni bozma. Yunanistan’dan gelen özel görevlileri Rum göçmeni göstererek Doğu Karadeniz dolaylarına yerleştirme. 1913′deki Babıali Baskını’ndan sonra parti dağılmaya başladı. İttihat ve Terakki karşıtı olan bu fırka. Manda ve himaye taraftarıydılar. Milli Varlığa Düşman Cemiyetler Özellikleri Nelerdir? Milliyetçi amaçlara tamamen karşıydılar. Ulusal örgütlere karşı direniş göstermişlerdir. İttihat ve Terakki iktidarını yıkmaktı. . 1912 “sopalı seçimleri” ne kadar iktidarda kalan parti bu seçimde ancak 6 milletvekilini Meclis’e sokabildi. Trakya. Sinop’a dürgün edildi ve ordan Avrupa’ya kaçtı. idam edildi. Kordos Cemiyeti Yunanistan tarafından İstanbul’da “Rum Göçmenleri Merkez Komisyonu” adıyla kurduruldu. ancak “Makkabi Cemiyeti” ve “Alyans israilit Cemiyeti” işgalcilere destek verdi. Osmanlıcı ve hilafetçiydiler. Mahmut Şevket Paşa suikastından sonra bir kısım parti mensubu yargılandı. Fransızlardan aldıkları destek ile Adana ve dolaylarında faaliyet gösteriyorlardı. meşrutiyeti ve liberal iktisat’ı savunmaktaydı. Ermenilerin Kurduğu Cemiyetler Daha önceleri Ermenilerin kurmuş oldukları “Taşnaksütyun” ve “Hıncak” adlı gizli örgütler milli mücadeleye karşı çıktılar ve işgalcilerle işbirliği yaptılar. “Rum-Ermeni Birliği Komitesi” idi. Ermeni Patriği Zaven Efendi de Mavri Mira’ya benzer bir örgüt kurup Rumlarla işbirliği yaptı.Rum Cemiyeti’ni meydana getirdi. Başat Hürriyet ve İtilaf Fırkası etrafına toplanmışlardı. Anadolu hareketine karşıydılar.
Diğer Cemiyetler Bu cemiyetler Mondros Mütarekesi’nden sonra Osmanlı Devleti’nin bağımsız yaşayamayacağını düşünen. İşgallere karşı koymanın olanaksız olduğunu savunan bu cemiyete Damat Ferit de üye idi. Kürdistan Teali Cemiyeti Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra kurulan bu cemiyet Wilson İlkeleri’nden yararlanarak özerk bir Kürt devleti kurmak için mücadele etmiştir. İngiliz Muhibleri Cemiyeti Bu cemiyetin başkanı bir İngiliz din adamı olan Rahip Fru idi. Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası Bu cemiyet milli mücadeleye karşı çıkan Damat Ferit Hükümeti’ni desteklemiş. 25-02-2008. Anadolu’daki milli kurtuluş hareketine karşı en büyük tepkiyi göstermiştir. Hürriyet ve İtilaf Fırkası İttihat ve Terakki Partisi’ne düşman olarak çıkan bu cemiyet. Kurucularının Amerika Birleşik Devletleri’nin manda ve himayesi altına girmekten yana oldukları bilinmektedir. Wilson Prensipleri Cemiyeti Ülkeyi Milletler Cemiyeti içerisinde diğer devletlerle eşit haklara sahip bir varlık haline getirmek amacıyla kurulmuştur. padişah ve halifeye bağlı kalmakla vatanın kurtulacağını savunmuştur. Milli Mücadele’ye karşı manda ve himaye yanlısıydılar. 12:02 #2 . Bu parti (fırka) Damat Ferit tarafından özellikle milli direnişe karşı yönlendirilmiştir. bundan dolayı halifenin etrafında toplanmanın gerekliliğini savunmuşlardır. Teali-i İslam Cemiyeti İşgalcilerle mücadele edilemeyeceğini.
Mondros Mütarekesi ve Azınlıkların Faaliyetleri a) Rumların Faaliyetleri Mondros Mütarekesinin imzalanmasını müteakip Anadolu’nun muhtelif yerlerinde işgaller başladı. Etnik-i Eterya Cemiyeti Fener Rum Patrikhanesi ve Kiliseler Mavri Mira Cemiyeti Pontus Cemiyeti Trakya Komitesi Rum İzci Teşkilatı Rum Matbuat Cemiyeti Beyoğlu Rum Edebiye Cemiyeti Rum Ticariye Cemiyeti Asya-yı Suğra Cemiyeti Rum-Yunan Müdafaa-i Milliye Cemiyeti Rum-Yunan İttihad-ı Milliye Cemiyeti Yunan-Rum Sahib-i Ahmer Cemiyeti Yunan Bahriye İdaresi Yunan Ahz-ı Askeri Şubesi Yukarda adlarını verdiğimiz cemiyetlerin tamamı da Patrikhaneden maddî ve manevi destek alıyordu. Yunanlıların İzmir’i işgaliyle başlayan ilerleyişleri iç kısımlara doğru devam edecektir. Yunan askerlerinin Anadolu’ya ayak basmasıyla birlikte yıllarca içimizde yaşayan Osmanlı Devleti’nin tebaası olan Rumlar da Yunan askerleriyle birlikte. Bu cemiyetleri şöyle sıralayabiliriz. İngiltere ve diğer batılı devletlerin desteği ile Yunanlılar da İzmir’i işgal ettiler. Çünkü Rumları teşkilatlandıran ve Müslüman-Türk düşmanlığını onlara aşılayan başta Fener Patrikhanesi olmak üzere birçok Yunan-Rum cemiyetleri vardı. Cemiyetleri. Türklere karşı katliamlara başladılar. Fener Rum Patrikhanesi .sewd@lı --->: Milli Mücadele Sırasında Kurulmuş Yararlı/Zararlı Cemiyetler. maddi olarak Yunan Kızılhaçı ile Atina ve Selanik bankaları destekliyordu..
Cemiyet. Mondros Mütarekesinden sonra da Fener Patrikhanesi Türkler aleyhindeki çalışmalarına devam etti. Yunanistan devletini kurdurmuştur. cinayetlerini gizlemek için bu adı seçmişlerdir. Bu çalışmalarının meyvesini de. Mahmud zamanında Mora isyanını çıkartmak ve Etniki Eterya Cemiyetine verdiği destek sonunda Yunanistan’ın kurulmasıyla almıştır. Ama onlar.” Görüldüğü gibi Patrikhane “Megalo İdea”nın adeta bekçisi ve takipçisi olmuştur. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden itibaren siyasî faaliyetlerini artırarak “Megalo İdea” yani “Büyük Fikir” “Büyük Ülkü”yü gerçekleştirmek istemiştir. Luvaris kilisenin faaliyetini şu sözlerle açıklamaktadır: “Kilise muayyen ölçüde çöken ülkenin haklarının mirasçısı halinde yükseltildi. Mavri Mira Cemiyeti Rum-Yunan faaliyetlerinin başka bir ad ile ortaya çıkmasıdır. Daha doğrusu. Ayasofya’yı kiliseye çevirmek isteyen Rumlar. Cemiyet. Fener Rum Patrikhanesi. caminin çevresindeki müslümanlara ait ev ve arsaları yüksek fiyatla satın almaya başlayınca.Fener Rum Patrikhanesi. Matbuat Cemiyeti. suikastler işledi. Askerî ve siyasî kuruluşların birlikte çalışmaları sağlandı. Venizelos başbakanlığa geçmiş ve Adalar Denizini bir “Yunan Denizi” yapmak gayesiyle. Yunanlılar’ın Bizansla bir ilgisi yoktur. Türkleri katletmek için görevlendirildiler. İzcilik Cemiyeti Kadıköy. üçünü de Yunanlılar oluşturuyordu. Bu büyük fikir ise Bizans İmparatorluğu’nu diriltmek. Aslında. Büyük Yunanistan’ı kurmak idi. emlakini satmak isteyenlerin ev ve arsaları alındı. adalardaki RumYunan halkın ayaklanmaları için Patrikhane ile işbirliği yapmıştır. Yunanlı ilim adamlarından Prof. toplantılarını Yunan Konsolosluğunda yapıyordu. Rum İzcilik Cemiyetini geliştirdi. Patrik. Bir Türk askerî birliği de cami avlusuna yerleştirildi. Bunlar. bu devletin sınırlarının genişlemesi ve Osmanlı devletinden devamlı toprak alınması için çalışmalarına devam etmiş ve Yunanistan’ın emrinde çalışmıştır. Rum Matbuat Cemiyeti adı ile teşkilatlanan Rumlar. Hristiyan devletlerin desteğini almak için kendilerini Bizansın varisi olarak gösteriyorlardı. duruma Evkaf Nezaretince el konularak. Beyoğlu ve İstanbul olmak üzere beşyüzer kişilik gruplar halinde organize olarak başlarına Yunan subayları getirildi. II. Yunanistan bağımsız bir devlet haline geldikten sonra. İtilaf Devletlerini harekete geçirerek İstanbul hapishanelerindeki beşyüzden fazla Rum ve Ermeni’yi tahliye ettirdi. Hristiyanlar için Bizans İmparatorluğunun yerini aldı ve bununla imparatorun kıyafetini ve Bizans devlet alametlerini bu arada iki başlı kartalı da aldı. Girit’in Türklerden alınmasından sonra. verilen emirler doğrultusunda cinayetler. . Dr. Cemiyetin sekiz üyesinden beşini yerli Rumlar.
Özellikle Samsun ve çevresinde daha çok faaliyet gösteriyorlardı. Bafra ve diğer Karadeniz sahillerindeki Rumları silahlandıran cemiyet. Bütün cemiyetlerin destekçisi olan Fener Rum Patrikhanesi Pontus faaliyetlerini de destekliyordu. Ermenileri Osmanlı devletine karşı silahlandıran ve teşkilatlandıran kuruluşlar Taşnaksutyun ve Hınçak cemiyetleridir. Gümüşhane. Pontus adlı gazete ve dergi çıkarıyorlar. Amasya. Abdülhamid’e suikasttan banka soygunlarına kadar birçok olaylar çıkardılar. Fransa ve Rusya. Ege. Osmanlı tebaası Hristiyan azınlıkları örgütleyerek devlete karşı kullanmışlardır. müslüman halkı öldürtüyordu. Cemiyetin merkezi İstanbul idi.Cemiyet Yunanistan’dan her türlü yardımı almaktaydı. Ermenilerin Faaliyetleri Osmanlı Devleti’ni yıkmak isteyen İngiltere. kuracakları devletin haritasını bastırıyorlardı. I. İstanbul’un işgalinden sonra Pontusçuların katliamları arttı. Pontus Cemiyeti Karadeniz bölgesinden İç Anadolu’nun kuzeyine kadar olan sahada Pontus devleti kurmak amacıyla 1904’te kurulmuş bir Rum Cemiyetidir. Pontus Cemiyeti’nin organizesinde Amasya metropoliti Yermanos ve Samsun metropoliti Tekomanidis önemli rol oynamışlardır. Rumları silahlandırarak müslüman Türk halkını öldürtüyorlardı. Üsküdar tedhişçilik yaptıkları bölgelerdi. mallarını gasbettiler. Bu tarihten sonra. Samsun bölgelerinde binlerce Türkü öldürdüler. Marmara. Yozgat. Rum cemiyetleri yanında Ermeni cemiyetleri de kurdurmuşlardır. Batum’dan İstanbul boğazına kadar Karadeniz kıyıları ile Kastamonu. Rusya’dan getirdikleri Rum ve Ermenileri silahlandırarak muhtelif bölgelere gönderiyorlardı. Kırklareli. . Erzincan vilayetlerini içine alan bir Pontus Devleti kurulacak ve merkezi de Samsun olacaktı. Özellikle. Bu olaylar I. Kordos Komitesi Rumların silahlı örgütlerinden birisi de Kordos komitesidir. Çorum. Türklerin oturduğu kasaba ve köyleri yakıp yıkarak büyük zararlar veriyorlardı. bu silahlı çetelere yol kestiriyor. Kartal ve Pendik bölgesinde küçük yaştaki Türk çocuklarını öldürdükleri gibi. Tekirdağ. Pontuscu Rumların teşkilatlanmasında Merzifon Amerikan Koleji de önemli rol oynadı. Silahlı Rumlar. Haritaya göre. ırzlarına da tecavüz etmişlerdi. Tokat. II. Tokat. Amasya. Komitenin başkanı Yunanistan’lı bir Rum’du. Çarşamba. Dünya Harbi sırasında Osmanlı Devletinin içinde bulunduğu kötü durumu fırsat bilerek Samsun. Sivas. 1877ğ1878 Osmanlı-Rus harbinden sonra İngiltere’nin isteği ile Ermeni meselesi gündeme getirilmiş ve Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılması maddesi Berlin Andlaşması’na konulmuştu. Türklere ait köy ve kasabaları yağmalattırıyor. Ermeniler Osmanlı Devleti’ne karşı devamlı kullanıldılar. Çankırı.
Ruslar Doğu Anadolu’yu işgal edince. Ermeniler. Birçok binayı bombaladılar. Müslüman halkın binlercesi katledildiği gibi. Ordudaki Ermeni askerleri de silahlarıyla kaçarak Ermeni komitecilerine katıldılar. vahşetin önüne geçmek için Hükümet 14 Mayıs 1915’de “Tehcir Kanunu”nu çıkardı. Ermenilerin yaptıkları katliamları görmezlikten gelen ve adeta bir Ermeni gibi davranan Sadrazam Damad Ferid. Bu isyanlardan ilki Maraş ilimizin Zeytun (Süleymanlı) kasabasında çıkarıldı. Dünya Harbini sona erdiren anlaşmalar yapıldı. jandarmalara ve kışladaki askerlere saldırdılar. kadınların ırzlarına tecavüz ettiler. Sivas. Hamile kadınların karınlarından süngülerle çocukları çıkarıp parçaladılar. Şehir baştan başa yakıldı. Mütareke ile birlikte Sadrazamlık makamına Damat Ferit Paşa getirildi. Tümen ve Müstakil Mevki Komutanlarına yetkiler verildi. Ermeniler. Osmanlı Devleti de Mondros Mütarekesini imzaladı. Van’da olay çıkaran Ermeniler polislere.Dünya savaşı sırasında da devam etti. Ermenilerle buradaki mücadele yirmibeş gün devam etti. Ankara ve Trabzon’da sayısız olaylar çıkararak müslüman Türkleri öldürdüler. Diyarbakır. Şehirdeki mevcut polis ve jandarma Ermenilerin çıkardığı olayları önleyemedi ve 4. kurdukları silahlı çetelerle ve Osmanlı ordusundan kaçan Ermenilerle birçok olaylar çıkardılar. Çıkan çatışmada binbaşı Süleyman Bey olmak üzere yirmibeş askerimizi şehit ettiler. Bu kanunla Ordu. müslüman köylerini yakıp yıktılar. Ermenilerin yaptıkları bu zulmün. Ermeniler fırsattan istifade ederek. hükümet konağını işgal ederek jandarmaları öldürdüler. Kolordu. Bu arada I. göç ettirilme sırasında müslümanları öldürmeğe devam ettiler. Müslüman halkı katlettiler. Van şehrimiz tamamen bir kan deryasına döndü. Van şehrimiz Ermeniler tarafından Ruslara teslim edildi. 10 Nisan 1919’da idam edildi. Ermeniler Maraş bölgesi dışında Bitlis yöresinde de birçok olaylar çıkardılar. Elazığ. Asayişin sağlanması için bölge halkı başka yerlere göç ettirilecekti. Ermeni tehcirini (göçünü) “o vakitki Osmanlı Hükümetinin bir eser-i vahşeti” diye tasvir ettiğini söylemiştir. Ermenilere ve İtilaf Devletleri’ne hoş görünmek için önceki hükümetin verdiği emirleri yerine getiren ve Ermenilerin Boğazlıyan’dan çıkmalarını sağlayan Kaymakam Kemal Bey’i. Ermeni zulüm ve vahşeti her tarafta arttı. Şarki Karahisar’da müslüman mahalleleri ateşe vererek yaktılar. Dağlara çıkan Ermeni çeteleri. 8 Nisan 1919’da idam kararı verilen Kemal Bey. rezaleti yaptılar. müslüman halkın oturduğu mahalleleri ateşe verdiler. Bu kalanları da Van’da görevli Amerikalılar korumuşlardır. Ermeniler Van’da geçici bir hükümet teşkil ederek kuracakları Ermeni devletini 14 eyalete ayırdılar. Müslüman Türk kadınlarını ve kızlarını toplayarak binbir işkenceyi. Kürt Mustafa Paşa Divan-ı Harbinde idama mahkum ettirmek olmuştur. . Van’da 23 gün kanlı olaylar devam etti ve şehri tamamen işgal ettiler. Ermeniler Urfa’da da büyük olaylar meydana getirdiler. Ordudan yardım istendi. İttihatçı düşmanlığı ile tanınan Damad Ferid’in yaptığı işlerden ilki. Van’da 1500 kadar kadın ve çocuk kalmıştı. Ermenilerle Urfa’da çarpışma uzun müddet devam etti.
Kurulacak bir Ermeni devletinin savunulması. Ermeni isteklerini görüşen “Onlar Konseyi”nin üyelerinin bir kısmı Ermeni isteklerini çok abartılı buluyorlardı. Ermeni temsilcileri 26 Şubat 1919’da “Onlar Konseyi”nde Ermeni isteklerini açıkladılar. Sivas. Başkan vekilleri Babanzade Mustafa Zihni Paşa. Katipler: Babanzade Abdülaziz. Dahiliye Nezareti 19 Şubat 1919 tarih ve 74 sayılı kararla kurulma izni vermiştir. sonuçta öyle olacak. Molla Said. Sadece Fransa askerî kuvvet vereceğini söyledi. Amerikan Cumhurbaşkanı Wilson. Senato’nun tasvibi şartıyla Ermeni mandasını kabul edebileceğini söyleyerek Ermeni isteklerine destek verdi. Kâzım Karabekir Paşa Ermeniler üzerine sefer için görevlendirilecek ve 3 Aralık 1920’de Gümrü Andlaşmasıyla mesele halledilecektir. Damad Ferid’in. milli birlik ve beraberliğimizi bozucu. Elazığ. İngilizler ve İtalyanlar kuvvet veremeyeceklerini belirttiler. Ermeniler.” 6 Kasım 1917’de kurulan cemiyet Dahiliye Nezareti’ne 7 Aralık 1918 tarihinde bir yazıyla başvurmuş. Kilikya (Çukurova bölgesi) Trabzon’un bir kısmını da içine alan bir Ermenistan devleti kurulacaktı. yıllarca sürecek bir maddi yardım ve hangi devletin mandaterliğinde olacağı konuları üzerinde tam bir anlaşma sağlanamadı. cephanenin karşılanması. Ermeni patriği Zaven Efendi de 12 Şubat 1919’da Paris ve Londra’ya giderek Fransa ve İngiltere devlet adamlarıyla görüşerek bağımsız bir Ermeni devleti kurulması için yardım istemiştir. Ermenilerin isteklerinde direnmelerinde. müstakil bir devlet kurmak istediklerinden Damad Ferid’in bu teklifini de kabul etmemişlerdir. Ermeni zulüm ve vahşeti de ancak Türk askerinin süngüsüyle sona erdirilebilirdi ki. işgalci devletlerin destek ve yardımlarıyla Türkler tarafından kurulan cemiyetler de mevcuttur. Bu isteklere göre Vilayet-i Sitte denilen altı vilayetle birlikte (Erzurum. Baban ve Şemdinan aşiretlerinden İstanbul’da oturan Kürt aileler ve entellektüel aydınlardan kurucuları arısında. “Ayan azasından cemiyet başkanı Seyit Abdülkadir. “1908 yılında kurulan Osmanlılık idealine bağlı bir . Diyarbakır) Maraş. ordusuna verilecek silah. Başta kendisini. Ermenilere özerklik verileceğini söylemesi de etkili olmuştur. Van. Zararlı Cemiyetler Milli Mücadele’de azınlıkların kurduğu cemiyetlerin yanında milli çıkarlarımızla bağdaşmayan. a) Kürt Teali Cemiyeti Bedirhani. Bitlis. Seyit Abdullah ve Şefik Beylerden oluşmaktadır. Bediüzzaman (Said-i Nursi).Damad Ferid Paşa’nın acizliği ve ihaneti Ermenileri daha da cesaretlendirmiş ve Ermeni temsilcisi Bogos Nubar Paşa mütarekeden bir ay sonra 30 Kasım 1918’de İtilaf Devletlerine müracaatla müstakil bir Ermenistan devleti kurulmasını istemiştir. Bedirhani Emin Ali.
sonuç olarak “Kürdistan”a bir Kürt vali atanması ve belli sayıda Kürt görevlinin gönderilmesi fikrini benimsettiler. Kolordu komutanlığına. 4 Ağustos 1919’da Amerikan heyetiyle İstanbul’da Seyit Abdülkadir başkanlığında görüşen cemiyet üyeleri. Haydarizade İbrahim Efendi. İstanbul’da bulunan İngiliz. Kendilerini Kürt davasının tek temsilcisi sayan cemiyet üyeleri. Abuk Ahmet Paşa’dan oluşan grup. Kürtleri Türkler’den ayrı bir kavim sayarak birbirlerine düşman ilân etmeye çalışması Wilson ilkelerinden faydalanarak bağımsız bir Kürdistan kurmayı amaçlaması. Kürt Şerif Paşa’nın Paris’teki girişimlerini desteklediler. Türk milletinin aleyhinde çalışıp. Erzurum. Van vilayetlerinde şubeleri ve geniş manada faaliyetleri vardı. boş yere fırtına koparıp Türk halkından toprak isteyen Kürt Teali Cemiyeti üyeleri. Bu arada yapılan 1919 Meclis-i Mebusan seçimlerini de bir dernek değilmiş gibi “Anadolu’da Kuvayı Milliye’nin seçime faal bir surette müdahele ettiği gerekçesiyle veto edip katılmadı”. İngiliz Yüksek komiserliğinin Ali Bedirhani’ye güvenmemesi ve konunun Osmanlı Devletinin iç işlerine müdahele olacağı düşüncesiyle gerçekleşmedi. “Sen kendin yardımcı ol. “Barış Konferansına iki muhtıra ve bir Kürdistan haritası sunan Şerif Paşa. Türk toprakları üzerinde İtilaf Devletlerinin menfaatleri doğrultusunda propaganda yaparak Osmanlıyı içten yıkmak için ellerinden gelen gayreti göstererek Millî Mücadele’yi aksatma çalışmalarıyla zararlı hale geldiler. Amerika’dan Kürt milli haklarına yardımcı olmaları yönündeki isteklerine Amerikan Komiseri. bütün Türkler ve en çok Doğu Anadolu vilayetleri halkı tarafından şiddetle reddedildi. Amerikan komisyon üyelerini ziyaretle isteklerde bulundular. . Elazığ.” dedi. Fransız. Seyit Abdülkadir ve ekibinin. bir başka Kürt’ün Mardin valiliğine atanması işlemi. “Kürdistan eğer deniz sahilinde olsaydı harp gemilerinizle belki bu kararı tatbik edebilirdiniz. Mardin. Fakat Kürdistan dağlarına gemileriniz çıkamaz bu kararınız da uygulanamaz. “Kürdistan hudutlarının gösterildiği bir haritayı vererek denize de bir çıkışlarının bulunmasını istediler”. Amerikan Komiserinin Kürdistan’ın büyük bir kısmını içine alan Ermenistan Devleti’nin kurulmasına karar verildiğini söylemesi üzerine kızan Bediüzzaman Said Nursi cevaben. Hamdi Paşa’nın 10. Merkezi İstanbul’da bulunan cemiyetin Diyarbakır. Ali Bedirhani’nin Diyarbakır Valiliğine. Bitlis. “Jin” ve “Kürdistan” dergileri çıkararak. Allah da sana yardım eder” diyerek toplantıyı sona erdirdi. Mevlanzade Rifat.hayır cemiyeti görünümünde olan Kürt Teavün ve Terakki Cemiyetinin devamı gibi gösterdiyse de asıl amacı: mütarekenin yarattığı elverişli koşullardan yararlanarak bağımsız bir Kürt Devleti kurmaktı”. Doğu illerine Kürt memurların atanmasını isteyen kuruculardan Avni Paşa.
Siyasî hayatı sona doğru hızla ilerledi. Türk Devrim Tarihi’nde Teali-i İslâm (müslümanları yükseltme yüceltme) Derneği diye tanımladığı cemiyet İstanbul Süleymaniye Elmaruf mahallesi Kirazlı Mescit sokağı No 17’de 19 Şubat 1919 tarihinde (Cemiyet-i Müderrisin) adıyla kuruldu. bunun için Ermeni temsilci ile andlaşma yapıldığını söylemesi tepkilere neden oldu. hükümetinin kuruluşuyla son buldu. Kürt Teali Cemiyeti içindeki çekişmeler 1919’un son ayları ile 1920 yılı içinde hızlandı. Kürdistan’ın bağımsızlığından vazgeçen Seyit Abdülkadir. Bunun üzerine. “Kürt Tamimi Maarif Cemiyeti.M. b) İslâm Teali Cemiyeti Suna Kili’nin. Türklerden ayrı olarak düşünmeyip Paris Barış konferansında Ermeniler lehine aldığı kararlar Kürt toplumunda ikiliğe yol açtı. Kürtleri temsil edebileceği ve altı doğu vilayetinde Kürtlerin çoğunlukta bulunması nedeniyle bu iller için özerklik istendiğini.B. radikallerden oluşan ikinci grup hâlâ bağımsız Kürdistan hayaliyle yaşadılar. ancak Ermenilerin mi yoksa Kürtlerin mi çoğunlukta bulunduğunu İtilaf Devletlerince oluşturulacak bir kurulun yerinde araştıracağını. Katip. Kürt Talebe Hevi Cemiyeti ve Kürt Kadınları Teali Cemiyetiyle birlikte Milli Mücadele sonunda T. Osmanlı toprak bütünlüğü içinde bir Kürt otonomisi fikrini savunurken. Başkan Darülhilafetül-aliyye İptidai Dahil Medresesi Müdürü Umumisi İskilipli Mehmet Atıf Efendi. Seyit Abdülkadir’in İstanbul gazete sütunlarında yer alan “Kürtler bağımsızlık istemiyorlar” açıklaması teşkilatta bölünmeyi hızlandırdı. Cemiyet üyelerinden Arif Paşa başkanlığında oluşturulan heyet de destek vermek üzere Paris’e gönderildi. Başkan yardımcısı Sahn Medresesi Arap Edebiyatı Müdürü Konyalı Abdullah Atıf Efendi. Üyelerinin herbirinin kafasından ayrı bir ses çıkması cemiyetin kapanmasıyla ilgili bir kararında alınamayışına sebep oldu.” Paris Barış Konferansı’nın devam ettiği bir sırada.” İtilaf Devletleri’nin Kürtleri. Osmanlı hükümetinin de Haziran 1920’den itibaren cemiyet şubelerini kapatışı ve bazı üyelerini tutuklaması cemiyet içindeki huzursuzluğu artırdı. konferanstan çekilen Şerif Paşa’nın davranışını. Kurucuları.M. Destek verdiği.” Kürt aşiret ahalisi de Şerif Paşa’nın gereksiz vekilliğine karşı durdu. Seyit Abdülkadir Ermeniler lehine çıkacak bir kararın sebebi olabileceğini düşünerek 17 Mayıs 1920’de Paris’e konfrans delegelerine çektiği telgrafında. “Şerif Paşa’nın cemiyetlerinin delegesi olduğunu.Ermeni temsilci Bogos Nubar Paşa ile de bir andlaşma yaptı. “Kürtlerin Şerif Paşa’nın çekilmesiyle konferansta temsil edilmediğini bu nedenle konferansın alacağı kararların Kürtleri bağlamayacağı hatta kararların geçerli sayılmayacağını duyurdu. Meclis-i Mebusan’daki Kürdistanla ilgili tartışmalar. Seyit Abdülkadir’in bir gazeteciye. Süleymaniye Tarihi Edyan Müderrisi Bergamalı Mehmet Zeki Efendi idi. .
Robert Rew Frew gibi ünlüler vardı. Osmanlı Devleti’nin içine düştüğü kötü durumdan ve bunalımdan kurtulması için dinî esaslara dayalı olarak hilafet ve saltanatın nüfuzunu kuvvetlendirmekti. İstanbul’un en yoksul semtlerindeki Türk ailelerine hergün çok miktarda et dağıtarak işe başladı. Gazi Mustafa Kemal Nutuk’ta cemiyetin biri açık diğeri gizli iki amacının olduğunu belirtir ve devamla: “asıl faaliyeti gizli cehti olup. Cemiyet ayrıca. Yukarıdaki cümleden hareketle. ecnebi müdahelesini kolaylaştırmak gibi haince teşebbüsleri vardı” der.Konya’da şubesi bulunan cemiyetin amacı: Din ve devlet ayrılığına taraftar olmadan ilmî. Varlığını koruması. Hürriyet ve İtilaf Fırkası yanlısı gazetelerde muhtelif konularda çeşitli makale ve beyannameler yayınlayarak Milli Mücadeleyi baltaladılar. milli şuuru felce uğratmak. c) İngiliz Muhipleri Cemiyeti Milli birlik ve beraberliğimizi bozucu kuruluşların hepsinin birleştikleri nokta. “İngiliz Muhipler Cemiyeti” namıyla bir cemiyet teşekkül etmiştir”. “Düşmana karşı direnmenin yararsız olduğu görüşünde ve halifeye bağlılıktan başka bir şeyin memleketi kurtaramayacağı düşüncesinde idi. ahlakî ve sosyal yollarla siyasî hayata tesir etmek. Şehremini Cemil Paşa. Miralay Sadık-Gümülcineli İsmail grubu 22 Eylül 1921 . İngiliz casusluğu görevini de yürüten Muhipler Cemiyeti üyeleri. “Osmanlı Devleti artık egemen bir devlet halinde yaşayamaz. İngiliz ekonomik sermayesiyle güçlenen teşkilat. damadı Hazreti şehriyari Ahmet Zülküfül Paşa. desteklediği diğer yan kuruluşlarla Anadolu’da oluşan Kuvâ-yı Milliye’yi yok etmeye yönelik hareketini hızlandırdı. İngiliz David Lloyd George (1863ğ1945)’un Türkiye üzerindeki planlarını gerçekleştirmek için kurulan cemiyetin kurucuları arasında eski Dahiliye Nazırı Memduh Paşa. Marmara ve Ege bölgelerinde çıkan isyanlar dahil. 20 Mayıs 1919 salı günü kuruluş beyannamesi Dahiliye Nezareti’ne verilen İngiliz Muhipleri Cemiyeti’nin beyannamesinin sonunda şöyle deniyordu: İngiltere devleti fahimesinin muaveneti hayırhahanesiyle memalîk-i Osmaniyenin temin ve vahdeti hukuku için. ancak himaye altına girmesiyle mümkündür” görüşüdür. Mahkeme-i Temyiz reisi Ali Rüşdi Efendi. sabık Şurayı Devlet azası Said Molla ve İngiliz ajanı Rahip Dr.” Bu gaye etrafında çalışan cemiyet üyeleri Hürriyet ve İtilaf Fırkası safında. Hürriyet ve İtilaf Fırkası ile sıkı işbirliğinde olan teşkilatta ikilik ortaya çıktı. Konya-Bozkır ayaklanmaları ile Konya Delibaş Mehmet İsyanı hareketinde de büyük rolleri olan cemiyetin yayın organı “İstanbul” gazetesiydi. Frew’in talimatıyla. Anadolu millî hareketine karşı cephe almada birleştiler. memleket içinde teşkilat yaparak isyan ve ihtilal çıkarmak.
Basın yoluyla da mücadelede bulunmuştur İstihlası Vatan Cemiyeti İstihlası Vatan Cemiyeti Manisa’da kurulmuş olup Ege’de öncü müdafaa-i hukuk cemiyetlerinden biridir. Erzurum’da kurulmuştur. 25-02-2008. sewd@lı Kurtuluş Savaşı'nda milli varlığa yararlı cemiyetler Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Ağustos 1919 tarihinde. . doğuda müdafaa-i hukuk akımını temsil ederek Mustafa Kemal’in sevk ve idaresinde güçlenmiş. Fakat Millî kuvvetlerin Anadolu’ya hakim olmalarıyla siyaset sahnesinden silindiler.tarihinde bir kongre yapıp yeni idare heyeti oluşturduysa da Rahip Frew’in desteğindeki Mustafa Sabri-Said Molla grubu da noter huzurunda 19 Ekim 1921 tarihinde ikinci bir alternatif kongre yaptılar. İşgallere karşı silahla vatanı koruma amacı güden cemiyet. 12:09 #3 --->: Milli Mücadele Sırasında Kurulmuş Yararlı/Zararlı Cemiyetler. bütün memlekete yayılacak bir program hazırlamıştır. önce İstanbul’da kurulmuş olan Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyetine bağlı olarak açılmış. İzmir Müdafaa-i Hukuku Osmaniye Cemiyeti Vatanın maddi ve manevi yönlerden yükselmesini sağlamak ve Türklerin haklarını korumak amacı ile kurulmuştur.. daha sonra Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı ile İstanbul’dan ayrılmış. Alaşehir Kongresi’nden sonra faaliyetlerini İstanbul’a nakletmiş ve Milli Mücadele içinde yer alan kuruluşlarla anlaşarak Anadolu’ya silah ve cephane kaçırılmasına yardımcı olmuştur. Bu cemiyet. Daha sonra 19 Mart Kongresi ile İzmir Müdafaa-i Hukuku Osmaniye Cemiyeti ile birleşmiştir.
1868 . Fransa bu bölgeyi kendi kolonisi olarak 1 Ocak 1919 Fransız valisi Édouard Brémond (b. 18 Aralık 1918’de Tarsus.Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyeti Osmaniyesi 1918’de kurulmuş ve Trakya’nın işgaline karşı çıkmıştır. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin şubesi olmuştur. Düzenlediği iki kongrede silahlı savunma.M. Birinci Dünya Savaşı sonunda 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi hükümlerine dayanarak. Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti Karadeniz kıyıları üzerindeki yabancı emellerine tepki olarak ortaya çıkmıştır. 20 Aralık 1918’de Adana işgal edilmiştir. Antep. Güney Anadolu’yu denetimi altında tutacak olan Fransızlar 17 Aralık 1918’de Mersin’e çıkarma yaptılar. Kilikya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Adana Savunması veya Çukurova savunması Fransa nın Adana ilini ve ilçelerinde hakimiyet kurma ve Ermenilerin bu bölgeye yerleştirilmesi politikalarına karşı çıkan bir halk haraketi sonucu oluşmuşdur.d. Anadolu hareketinin etkisiyle adını Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti haline getirmiş ve. 1 Ocak 1919 başlayan işgal 9 Mart 1921 de T. Erzurum Kongresi’nden sonra Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin şubesi haline gelmiştir . yakınlarına dek ilerlemişlerdi. in Ankara Antlaşmasıyla sona ermişdir.M. Zamantı suyunu sınır kabuletmişler ve Bakırdağ Nahiyesini denetimleri altına alırlar. gibi kararlar almıştır. Maraş ve Kayseri’nin Develi Kazasının 20 km. . Eylül 1919’da gelindiğinde ana merkez Çukurova da olmak üzere Urfa. TBMM ile birleşme ve programını Müdafaa-i Hukuk programı ile denkleştirme. 1948) u atamış Bu valinin ermeni politikaları halk karşıtlığı doğurunca 4 Eylül 1920 da bu valiyi Eylül 1920 Julien Dufieux le depiştirmişdir.B. asker toplama. Bu yörede faaliyet gösteren Trabzon Havalisi Ademi Merkeziyet Cemiyeti ile mücadele eden bu teşkilat. Mersin’i işgal ettiler.
18 Aralık 1919 tarihli Erciyes gazetesinde şu beyannameyi yayınlamışlardı : "Sivas'ta Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesine. Daha sonra Ahmet Remzi Bey Sivas'a giderek. orada Mustafa Kemal Paşa ile görüşmüş ve neticede bu görüşmeden aldığı direktifle Kayseri'ye gelerek. Böylece Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Adana Heyet-i Merkeziyesi Kayseri'de faaliyete geçmişti.Hareket-i Milliye ve Redd-i İlhak Teşkilatları İzmir’in işgalinin yarattığı tepki içinde. burada Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni kurarak. Birinci Balıkesir. Norman'ın emir ve arzuları kanun ve adalet yerine kaimdir. Amerika. bulundukları yerlerin idari ve askeri işlerini ele almışlar ve milis teşkilatları oluşturarak Yunan işgaline karşı fiilen direnmişlerdir. 28 Nisan 1919'da Çukurova'da genel olarak işgalciler tarafından yapılan aramalarda evinde silah ele geçirilen Ahmet Remzi Yüreğir gıyabında idama mahkum edilmişti. Redd-i İşgal. Çukurova'nın işgalini ve işlenen cinayetleri protesto eden Adanalılar Kayseri'de Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Merkeziyesi namı altında. bütünleşen Müdafaa-i Hukuk fikri Sivas Kongresi ile genelleşmiş ve bütün memlekete yayılmıştır. Dersaadet'te Sadaret-i Uzmaya. cemiyetin tabelasını da bir otel odasına asmış ve aynı zamanda bu cemiyetin meşruluğunu da Kayseri valiliğine onaylatmıştır . İngiltere. Alaşehir ve İkinci Balıkesir Kongreleri ile organlaşan. Orada Fransız büyük memurlarından Bremond. Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti. bölgeyi savunmak için kurulmuş kuruluşlardır. bu olaydan önce Adana'dan ayrılmıştı. Oysa Ahmet Remzi. İtalya Siyasi Mümessillerine Kilikya'yı adalet tevziî ve asayiş temini vaadiyle işgal eden Fransızların oraya girdikleri günden beri adalet ve asayişin yüzü bile görülmemiştir. Ellerinde alet ittihaz . Fransa. İstihlası Vatan ve Heyet-i Milliye isimleri ile kurulan bu teşekküller. Redd-i İlhak. Ahmet Remzi Yüreğir tarafından Çukurova ve Adana'nın işgalden kurtarılması amacıyla kurulan müdaafa cemiyeti.
Sivas Kongresi'nden sonra kurulan bu cemiyetin faaliyetine başlaması üzerine İstanbul'da bulunan Kilikya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ise gayrı faal bir vaziyete düşmüştü. namus ve servet sahibi olduklarını her zaman isbata hazırdır. Kethüdazade İbrahim Bey'den meydana gelen bir yürütme kurulu oluşturmuştur . Adana ve civarında Ermenilerin. Toroslarda silahlı teşkilatın oluşmasına yardımcı olmuşlardı . Acaba bu zavallılar hangi âdil mahkemenin hükmüyle idam ediliyorlar? Adana vilayetinde Türk kanunlarının icra-yı hükm edeceğini ilân eden işgal kuvvetleri bu bîçarelerin idamında onu tatbik etmiş mi. hırsız çetesi olmayıp. Bu protesto da hiç yankı uyandırmamış. 1 Nisan 1920 tarihinde millî kuvvetlerin eline geçen Karaisalı'ya taşınarak faaliyetini burada sürdürmüştür . Cemiyetin teşkilatlanmasını burada şu şekilde devam ettirmiştir. Adana ve civarında Ermenilerin. artık Türklerin de bir hayat hakkına ve adalete müstahak olduklarının teslim edilmesini bekleriz. Fransızlardan arka alarak işledikleri cinayetlerin hesabı sorulamıyor. Diğer taraftan. İşte son günlerde hırsız çeteleriyle alâkadar diye ekserisi Ceyhan kazasından olmak üzere en namuslu ve servet sahibi zürra ağalardan yirmi beş kişi kurşuna dizilmiştir. adaletsizliği ve Adana Türklüğünü mahvetmek politikasını bütün mevcudiyetimizle medeniyet âlemine karşı protesto eder. önüne geçilmez bir hal almıştı. bölgenin her tarafında yerli halkın teşebbüsü ile millî . yoksa birkaç Ermeni'nin yalan şehâdeti ve Bremond. Emin Bey (Posta ve Telgraf Müdürü). bu cemiyet merkezini İstanbul'dan Adana'ya (Pozantı. Böylelikle cemiyet önce Kayseri. Remzi Bey (Niğdeli). hırsız çetesi diye Fransızların kurşuna dizdikleri Türklerin hakkı aranamıyordu . Adana Vilâyetinin merkezi durumundaydı) naklederek. Bunun üzerine. Daha sonra Kayseri'den Niğde'ye hareket eden Ahmet Remzi Bey. Adana'daki cinayetler. Ahmet Remzi Yüreğir Bey.ettikleri Ermenilerin şahâdet ve iftiralarıyla hergün birçok Türk'ün ya malı gasbedilir. Hulusi (Akdağ) Bey. Norman emriyle mi olmuştur? Bremond tarafından mühim bir icraat olarak tâ Fransa'ya kadar ilân edildiği üzere. Kabahati ise yalınız Türk olduğudur. yahut hürriyet-i şahsiyetlerinden mahrum edilerek. hapse konulduğu görülür. Böylece Adana Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin teşkilatlanmasını tamamladıktan sonra. buradaki Adana Müdafaa-i Hukuk ve İntibah Cemiyetleri ile birlikte. bu zavallılar. sonra Niğde olmak üzere faaliyetlerde bulunmuş daha sonra ise. Tevfik (Gülek) Bey. İşte bu haksızlığı. hırsız çetesi diye Fransızların kurşuna dizdikleri Türklerin hakkı aranamıyordu. Fransızlardan arka alarak işledikleri cinayetlerin hesabı sorulamıyor. Saadettin Beybaba Bey.
Türk milletinin kadını ile erkeği ile.) denilmekte ve normal kanuni işlemin yapılması bildirilmektedir. Milli Ordu’ya para ve mal yardımı kampanyaları açmış. . Niğde gibi merkezlerde şubeler açan Cemiyet. Milli Mücadeleye moral desteği sağlamıştır. Kastamonu. yaygın olarak Kuvâyı Milliye'nin kurulması ise. bütün olarak her türlü fedakarlığa katlanacaklarının en büyük simgesi olmuştur Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti İstiklâl Savaşımızda ve millî mücadele dâvalarında kuvvetli bir dayanak vazifesi görmüş olan millî teşkilatımızın adı. düşman işgallerini büyük bir duyarlılık ve dikkatle izleyerek İtilaf Devletlerine ve İstanbul Hükümetine karşı protestolar yayımlamış. Mustafa Kemal'in el yazısıyla verilen bu beyannamede (Anadolu ve Rumelide müteşekkil bilûmum Müdafaai Hukuku Milliye vesair millî ve vatanî millî cemiyetlerle. Erzincan. Vali Reşit Paşa’nın eşi Melek Reşit Hanım ve arkadaşları tarafından kurulmuştur. 11 Eylül 1919 da Kongre Başkanı Mustafa Kemal'in Sivas Vilâyet makamına verdiği dilekçe ile resmen faaliyete geçmiştir. Kayseri. Amasya. daha önce de temas ettiğimiz gibi güneyde Fransız işgaline karşı silahlı ilk direnme Dörtyol'da olmuştu. “Şarkî Anadolu Müdafaai Hukuk Cemiyeti” nin tüzüğü esas alınarak kurulan Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti. Bolu.müfrezeler kurulmaya ve düşman kuvvetlerine baskınlar yapılmaya başlanmıştır. vatanını kurtarmak ve bağımsızlığa kavuşmak için. Sivas Kongresi'nden sonra mümkün olmuştur. Bütün Güney cephesinde. Faaliyetleri ile. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti Sivas’ta. Anadolu’da Burdur. Raddi İlhak heyetlerinin Sivas'ta 3 Eylül 335 tarihinde akdettikleri umumî kongre kararıyla “Anadolu ve Rumeli Müdaai Hukuk Cemiyeti” namı menâfii Osmaniyeyi müdafaa etmek üzere birleşmiştir. Buna paralel olarak. 4 Eylül 1919 da toplanan Sivas Kongresinde bütün yurdun maddî ve manevî kuvvetlerine dayanan bir millî teşkilât kurulması kabul edilmiştir.
Kırmızı Osman. Böylece bu cemiyetin teşkilâtına dayanan Türk Millî Hükümeti gerçek anlamıyla kurulmuştur. Hamam Köyü Grup Komutanı Bayramoğlu Hacı Mehmet Öztorun Ceritler Grup Komutanı KurdoğluHulusi Bey Mansurlu Bölüğü Komutanı Abdussamet Samimi . Bunun üzerine bölgede teşkilat yapılması hakkında kararlar verilerek Kilikya mıntıkasına Topçu Binbaşı Kemal ve Yüzbaşı Osman Tufan. bu görüşmeler sonunda da İstanbul'da Osmanlı Meclisi Mebusanı'nın toplanması kararlaşmıştır. kısa zamanda memleketin düşman ayağı basmamış her köşesinde kurulmuş ve kökleşmiştir. fakat İstanbul'un yabancı devletler tarafından işgal edilmesi üzerine dağılmıştır. Mustafa Kemal'in 8 Nisan 1923 de dokuz umde adı altında yayınladığı beyannamede Halk Fırkası adı altında yeni bir siyasî teşkilâtın kurulacağını bildirmesi üzerine tarihî vazifesini bitirmiş ve Halk Fırkasının esasını meydana getirmiştir.Mustafa Kemal'in verdiği karar üzerine 12 Eylül 1919 dan itibaren kurtuluş dâvasına düşman olan Damat Ferit hükümeti ile bütün ilgiler kes 1 imiş ve cemiyetin teşkilâtı. buralara gönderilerek. teşkilat ve teşebbüse geçilmesi kararlaştırıldı. 1 Temmuz 1920 de İcra Vekilleri Hey'eti aldığı bir kararla hükümetle cemiyet teşkilâtının işbirliği etmesini bir esasa bağlamıştır. İstiklâl Savaşının kazanılması için Türk milletini bu dâva çevresinde kuvvetli bir şuur ve heyecanla birleştirmek hususunda en esaslı bir vasıta olan bu cemiyet. Kozan Müdafaa-i Hukuku Cemiyeti Kozan Müdafaa-i Hukuku Cemiyeti. bu teşkilâtın temsilcisi “Heyeti Temsiliye” ile görüşmelerde bulunmak üzere bir Nazırını Amasya'ya göndermiş. 30 Ekim 1919 Heyet-i Temsiliye. İstiklâlin korunması dâvasına inanmış Türk vatanseverlerinin katıldığı bu teşkilâtın gün geçtikçe kuvvetlenmesi üzerine padişah Vahdettin. Koyunevi Tabur Komutanı Sarıbahçeli Ahmet Ağa. Ağzıkaraca köyünden Musa Hoca Berber Bölüğü Komutanı Kurtlu Uşaklı Hacı Efendi. 28 Ocak 1920 günü yaptığı gizli bir toplantıda Misak-i Mil-lî'yi kabul etmiş. toplanarak. 23 Nisan 1920 de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi kurulunca. 7 Mart 1919'da Kozan'ın işgali ile kurulan müdaafa cemiyeti. Büyük Millet Meclisine geçmiştir. Heyeti Temsiliye'nin o güne kadar gördüğü birleştirici ve idare edici vazife. Kozan heyetinden Adana ve Kozan’ın durumu hakkında genel bir bilgi almıştır. Arslanlı Bölüğü Komutanı Topaizade Halil Efendi. Cemiyet üyelerinin katıldığı Meclisi Mebusan. büyük zafer kazanıldıktan sonra en önemli vazifesini tamamlamıştır.
Köreken Müfrezesi komutanı Bayatoğlu Ahmet Çavuş. Kamalı Hasan. Kuyuluk Bölüğü komutanı Üzeyir Hoca oğlu Hasan Efendi.Karacalar Bölüğü komutanı Yigenoğlu Ahmet Efendi. Gebenli Ali ve Cücen Ali Hoca. Kayhan Grup Komutanı Çolak Hacı Ağa . Andıl ve havalisi Müfreze Komutanı Hakkı Efendi (Turgut). Kamalı Mehmet. Döşeme müfrezesi Komutanı Yiğit Ağa (Kahraman Bey) ve Kadirlili mücahitler. Ferhatlılı Hamdi Ağca. Sıralif Grup Komutanı Karabucaklı Deli Hacı Ağa.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue reading from where you left off, or restart the preview.