

HERPES ZOSTER (Zona)
Etken Herpesvirus grubundan Varicella-zoster virus (VZV)'tur. Nörotrop ve dermatrop olan bu virus çocuk yaşlarda bulaşıp ömür boyu vücutta kalır. Primer infeksiyon suçiçeğidir. Suçiçeği iyileşince viruslar medulla spinaliste arka kökteki spinal ganglionlara yerleşirler. Çocuk su çiçeği geçirirken hangi dermatomda çok sayıda lezyon (aynı zamanda virus) varsa o spinal ganglionda en çok virus yerleşir ve ileride yalnızca en çok virus taşıyan gangliyon aktive olur.
Bazı olgularda bazı provakan faktörlerin işe karıştığı görülür. Bunlar içinde omurgaya travma, Röntgen ışınları, kronik infeksiyonlar (tbc, sy gibi), CO vs. zehirlenmeleri ve iç organ maligniteleri (en sık Hodgkin lenfoma) önemlidir. Ancak bu faktörler %50 olgudan azında görülür. Diğer grup idyopatik olarak kabul edilir.
Herpes zoster vücudun bir yarısına yerleşir. Önce dermatom üzerinde ağrı olur. En çok interkostal sinirler tutulduğundan gövdede yarım kuşak tarzında bir ağrı vardır. Daha sonra bu ağrıyan bölge üzerinde vezikül grupları şeklinde lezyonlar ortaya çıkar. Ağrı ilk ortaya çıkan ve son kaybolan bulgudur. Bazı hastalarda sinirde fibroz gelişir ve ağrı kalıcı olur. En sık görülen bu komplikasyona postherpetik nevralji adı verilir.
Herpes zoster tedavi edilmese de iyileşir. Ancak şiddetli ağrı nedeniyle tedavi verilmesi gerekir. Asiklovir ve türevleri kullanılır. Bu tedaviye ağrı başladıktan sonraki ilk beş gün içinde başlanmalıdır (daha geç başlanan tedavilerde asiklovir vermekle vermemek arasında fark olmaz). Ek olarak ağrı kesiciler, veziküller üzerine ıslak pansumanlar veya pudralar kullanılabilir.
Herpes zoster tedavisinde kullanılan sistemik ilaçlar aşağıda sıralanmıştır: