Beşinci Koalisyon Savaşı. Napolyon ve tamamen farklı bir Avusturya
A. Telenik. Eckmuhl yakınlarındaki Fransız süvarileri
Yeni bir savaşın arifesinde Avrupa'daki siyasi durum
Üçüncü ve Dördüncü Koalisyonların savaşlarında kazanılan inandırıcı zaferlere rağmen, Napolyon'un imparatorluğundaki durum parlak olarak adlandırılamazdı. İngiltere'yi mahvetmek ve onu barışa ikna etmek için tasarlanan kıta ablukası, Fransızlara ve özellikle Bonaparte'ın yeni tebaasına da zarar verdi. Abluka rejimi hemen her yerde ihlal edildi ve geriye kalan bağımsız Rusya ve İsveç buna uymadı.
İmparatorun büyük bir hatası, kendisine oldukça sadık olan İspanya'nın 1807'deki işgaliydi. Napolyon'un bu ülkedeki emirlerinin çoğu çok makuldü, örneğin, arkaik ortaçağ yasalarının kaldırılması, Engizisyonun kaldırılması, dükkan kısıtlamalarının ve iç geleneklerin kaldırılması, bir kamu mahkemesinin getirilmesi. Ancak İspanyolların yabancılar tarafından kayırılmak istememeleri Bonaparte'ı şaşırtacak şekilde "ilericiliğin" beyhudeliğini ve James Cook'un tezinin geçerliliğini bir kez daha kanıtladı.
2 Mayıs 1808'de Madrid'de, İspanyolların en kötü düşmanları İngilizler tarafından isteyerek desteklendiği sözde Pirene Savaşı'na bir önsöz işlevi gören Fransız karşıtı bir ayaklanma patlak verdi ("kişisel değil, sadece iş ”). Zaten Ağustos 1808'de İngiliz birlikleri Portekiz'e çıktı. Ancak Pierre Dupont'un 22 bine kadar kişinin bulunduğu kolordu 1808 Temmuz 22'de teslim olma haberi herkesi özellikle etkiledi. Ancak Dupont, Fransız ordusunun en iyi generallerinden biri ve hatta mareşal rütbesi adayı olarak kabul edildi.
Aynı yılın 14 Ağustos'unda General Verdier, Zaragoza'dan geri çekilmek zorunda kaldı. İspanyolları dört savaşta mağlup eden, Madrid'i yeniden işgal eden (2 Aralık 1808) ve Zaragoza'yı ikinci kez kuşatma altına alan Bonaparte, Pirene Savaşı'na kendisi gitmek zorunda kaldı.
Antoine Jean Gros. Madrid'in teslim olması
Ancak Bonaparte, Ocak 1809'da Paris'e döndü ve Pireneler'de işler daha da kötüye gitmeye başladı. Massena, Augereau, Ney, Saint-Cyr, Soult, Junot gibi önde gelen komutanlar bile gidişatı değiştiremedi. Yalnızca, daha sonra "İspanya'daki savaşın mareşali" olarak tanınan Suchet az çok etkili oldu. Ama o bu kuralın bir istisnasıydı.
Diğer mareşaller ve generaller, rakiplerine boyun eğmeyi reddederek sürekli birbirleriyle tartıştılar. Bu nedenle, 5 Mayıs 1811'de Massena, Fuentes de Onoro savaşında Wellington'un birliklerini yenemedi, çünkü belirleyici anda 10 emir subayı, General Lepic'i (Muhafızların komutanı) yasaklayan iyi gizlenmiş Mareşal Bessieres'i bulamadı. Süvari) kişisel emri olmadan savaşa katılmak için ona bağlı. Elbette mesele korkaklık değildi: Marbo, Bessières'in
Bu savaşın hayatındaki son savaş olduğu Massena'nın kendisi şunları söyledi:
Ve Soult, Portekiz kralı olma planları bile yaptı. Napolyon kişisel bir mektupta ona "eşek oynamayı bırakmasını" tavsiye etti ve ardından Soult'un kafasının kesilmesi gerektiğini söyledi, ancak ona dikkat etmemeye karar verdi - çünkü bu mareşali düşünerek, "sadece Austerlitz hatırlıyor. ”
Genel olarak, İspanya'da işler pek iyi gitmiyordu, birkaç büyük ordunun burada tutulması gerekiyordu ve çağdaşlar, 1808'den beri Napolyon'un "tek elle savaşabileceğini" söylediler. 1812'de İspanya'daki Fransız birliklerinin toplam sayısı, Borodino'da dönemin en büyük savaşına giren Bonaparte'ın Büyük Ordusu'nun asker ve subay sayısının 2 katıydı.
Almanya'daki durum da çok istikrarlı değildi. Küçük krallıklar, düklükler ve beyliklerden oluşan gevşek bir konfederasyon, gururla Alman Ulusunun Kutsal Roma İmparatorluğu olarak anılır.
1806'da Kutsal Roma İmparatorluğu
Austerlitz'den sonra II. Franz, bu "patchwork" imparatorluğun başkanı unvanını kaybetti - resmi tahttan çekilme 6 Ağustos 1806'da gerçekleşti. O andan itibaren, o ve halefleri kendilerini yalnızca Avusturya imparatorları olarak adlandırdılar (ve II. Franz, I. Franz olarak tanındı). Kutsal Roma İmparatorluğu, Napolyon'un kendisini koruyucusu olarak atadığı Ren Konfederasyonu'na dönüştürüldü.
1812'de Ren Konfederasyonu
Almanya'daki herkes böyle bir keyfilikten hoşlanmadı ve bu nedenle, Beşinci Koalisyon Savaşı'nın başlamasından sonra, Westphalia, Braunschweig ve Saksonya'da Fransız karşıtı ayaklanmalar başladı. Prusya Binbaşı Ferdinand Schil, alayı ve bir korucu şirketi ile keyfi olarak Berlin'den Avusturyalılara katılmak için ayrıldı, ancak zamanları yoktu - Regensburg yakınlarında çoktan yenildiler. Schil bağımsız hareket etmeye başladı ve kısa süre sonra Fransızlar tarafından işgal ettiği Stralsund şehrinin fırtınası sırasında öldü. Ve Tirol'de, eski hancı Andreas Gofer bir ayaklanma çıkardı ve çok başarılı davrandı: Fransız ve Bavyera birliklerini yendi, Innsbruck'u işgal etti.
Ancak Bonaparte bu sefer de yeni savaşı kazandı - ama büyük zorluklarla ve her zamanki parlaklığı olmadan.
Beşinci Fransız Karşıtı Koalisyon
Avusturyalıların Austerlitz'deki yenilginin ardından Bonaparte ile imzaladıkları ayrı bir barışın bedeli Venedik, Istria, Dalmaçya, Cattaro ve Friul'un kaybı oldu. Bununla birlikte, Londra Şehri bankacılarının çıkarları için ölmeye hazır Avrupa'da yeni askerler arayan İngilizler tarafından dikkatlice körüklenen Viyana imparatorluk sarayında intikamcı duygular çok güçlüydü.
Austerlitz zamanından beri Avusturya'da zamanın boşa gitmediğini söylemeliyim. 1806'da İmparator'un kardeşi ve dönemin en yetenekli Avusturyalı komutanı Arşidük Charles, Savaş Bakanı olarak atandı.
Karl Ludwig Johann Joseph Lavrentius, Avusturya Arşidükü ve Teschin Dükü, Töton Tarikatı'nın 54. Efendisi, T. Lawrence'ın portresinde
Onun inisiyatifiyle, Avusturya ordusu Fransız çizgisinde yeniden düzenlendi. Böylece, örneğin, ilk kez kolordu ortaya çıktı - bağımsız hareket edebilen küçük ordular olan bağımsız oluşumlar. Kendi topçu, süvari ve mühendislik birimlerine sahiptiler.
Napolyon ile savaş için Avusturyalılar, imparatorun kardeşleri Karl, Johann ve Ferdinand başkanlığındaki toplam 310 bin kişilik üç ordu kurdular.
Bonaparte'ın hazırlıkları
Avusturya ve İngiltere'nin Fransa'ya yönelik ittifakı, Bonaparte'ın gözünden kaçmadı. Ocak 1809'da Fransız imparatoru Paris'e döndü ve burada şunları ilan etti:
Mareşal Davout, emriyle Almanya'da konuşlanmış ve Bamberg'e taşınan birimlerden 45 kişilik bir ordu kurdu. Bernadotte, Sakson birliklerini Bohemya sınırlarına yakın bir yere yerleştirerek yönetti. Resmi "Anavatanın Kurtarıcısı" unvanına ve resmi olmayan - l'Enfant chéri de la Victoire (kelimenin tam anlamıyla "Zaferin Değerli Çocuğu" olarak çevrilmiştir) unvanına sahip olan Mareşal Masséna, kolordu Augsburg'a götürdü. Ve bu şehrin yakınındaki Oudinot'un birliklerini müttefik Baden'e bağlaması gerekiyordu.
İspanya'dan iki mareşal geri çağrıldı: Bonaparte'ın en iyi komutanlarından biri olan korkusuz Lannes ve gökten yıldızları olmayan ama iyi Almanca konuşan kampanyacı Lefebvre. General Montbrun ve Lassalle'nin süvari birlikleri de İspanya'dan geldi.
İtalya'da Napolyon, henüz 28 yaşındaki üvey oğlu Eugène Beauharnais'e Etienne Jacques Alexander Macdonald'ı "akıl hocası" olarak gönderdi. 44 yaşındaki bu general, 1784'te Fransa Kraliyetinde orduda hizmet vermeye başladı, ancak o sırada cumhuriyetçi inançlar, ABD'ye sürülen Moreau ile dostluk ve Bonaparte'la yaşadığı aşk nedeniyle gözden düştü. kız kardeşi Polina.
Jozef Poniatowski komutasındaki kukla Varşova Dükalığı'nın 18 kişilik ordusu Galiçya yakınlarında yoğunlaşmıştı.
Çatışma, 9 Nisan 1809'da Napolyon'un müttefiki olan Bavyera'ya saldıran Arşidük Charles'ın Alman ordusu tarafından başlatıldı. Bundan biraz sonra bahsedeceğiz ama şimdilik kısaca diğer cephelerde yaşananlardan bahsedeceğiz.
V koalisyonunun savaşı. 1809'da İtalya, Dalmaçya ve Tuna'daki seferlerin haritası
Arşidük Johann, Beauharnais ve Macdonald'a karşı
Arşidük Johann komutasındaki İtalyan ordusu en büyük ikinci orduydu. Onu iki kısma ayırmaya karar verildi: Jelachich liderliğindeki birincisinin Tirol'de faaliyet göstermesi gerekiyordu, ikincisi Giulai komutasındaki Dalmaçya'da görev aldı.
Sacile Muharebesi'nde (16 Nisan 1809) galip gelen Avusturyalılar için savaşın başlangıcı başarılı oldu.
Ama tek başarı buydu. MacDonald ve Beauharnais, Avusturya birliklerini İtalya ve İlirya'dan sürdü ve ardından ordularını savaşarak Macaristan'a getirdi. Burada Napolyon'un birliklerinin sağ kanadı olarak hareket etmeye başladı ve Wagram Savaşı'nda kendisini Fransız mevzilerinin merkezinde buldu.
Arşidük Ferdinand, Poniatowski ve Saltykov'a karşı
Arşidük Ferdinand'ın Galiçya ordusu, üçünün en küçüğüydü. Ana rakibi, Varşova Dükalığı'nın birlikleriydi.
Avusturyalılar Varşova'yı işgal etti, ancak Poniatowski batıya, Bonaparte'ın ordusuna doğru değil, savaşı sürdürdüğü Galiçya'ya çekildi. Erfurt Antlaşması'nın 10. paragrafına göre Rusya, Avusturya ile bu ülke arasında bir savaş çıkması durumunda Fransa'yı desteklemekle yükümlüydü. Ve bu nedenle, General S. Golitsyn'in Rus birlikleri beklenmedik bir şekilde Polonyalıların müttefiki oldu.
S. F. Golitsyn, bilinmeyen bir sanatçının portresinde, 1791, Müze-Rezervi "Dmitrovsky Kremlin"
Ancak Napolyon'un müttefiki olarak kabul edilen I. İskender, (Wagram savaşından 2 gün önce askerlik hizmetine dönen) Avusturya elçisi General Schwarzenberg'e "Avusturya'nın vurulmaması için tüm önlemleri alma" sözü verdi. Ve bu nedenle, Avusturyalılar Ruslarla yalnızca bir kez ve sonra yanlışlıkla - onları Polonyalılarla karıştırarak savaşa girdiler. Saltykov da Avusturyalıları özellikle rahatsız etmemeye çalıştı, böylece birliklerinin kayıpları üç kişiyi öldürdü, beşi yaralandı ve üç asker yakalandı. Ancak 41 kadar Avusturya askerini yakalamayı başardılar.
Bu arada, bu garip kampanya sonucunda Rusya, 400 bin nüfuslu Tarnopol bölgesini satın aldı - bunlar, Napolyon Fransa ile ittifakın faydalarıydı. İskender daha sonra Bonaparte'ın bu hediyesini Rusya'ya yabancı Polonya toprakları ile değiştirdim.
Bonaparte ve mareşallerine karşı Arşidük Charles ve Andreas Hofer
9 Nisan 1809'da, Inn Nehri'ni geçen Alman Arşidük Karl ordusu (Avusturyalıların en büyüğü), Fransa ile müttefik bir devlet olan Bavyera topraklarına girdi. Burada Avusturyalılar, yukarıda bahsedilen Gofer'in önderliğinde Fransız-Bavyera birliklerini yenen ve Innsbruck'u işgal eden Tirol dağcıları arasında destek buldular.
Napolyon, savaşın başladığı haberini 12 Nisan'da Paris Operası'nda iken aldı. Öykü sonra söylediği sözleri tuttu:
Bizi ilgilendiren R. Lefebvre'nin 1809 yılında yaptığı portrede Napolyon'u böyle görüyoruz.
Ancak, Napolyon'un yokluğunda kendisini başkomutanlık görevinde bulan seçkin bir kurmay subayı olan Mareşal Berthier, büyük ordulara komuta etme konusunda hiçbir deneyime sahip değildi. Böyle bir deneyime yeni sahip olan ve daha sonra orduya gelen imparatordan sert bir kınama aldığı birçok hata yapan Davout ile tartıştı. Ve sonra Arşidük Karl'ın birlikleri, sözde Beş Günlük Kampanya sırasında - Tengen, Abensberg (Ebersberg), Landshut, Eckmuhl ve Regensburg (Ratisbon) savaşlarında yenildi.
Louis Ersan. Landshut köprüsünde General Joges Mouton (Bonaparte'ın emir subayı)
Yere yakılan Abensberg savaşı özellikle herkesi şok etti. General Savary şunları hatırladı:
Vernet. Ebersberg Savaşı
Mareşal Davout, Avusturyalıların üstün güçlerine karşı savaşan birlikleri ana güçler yaklaşana kadar direnmeyi başaran Eckmül Savaşı'nda bir kez daha öne çıktı. Bu savaş için Davout, Napolyon'dan prenslik unvanını aldı ve hem dük (1808'de alındı) hem de prens unvanlarına sahip üç mareşalden biri oldu.
F. Peugeot tablosunda Regensburg'a saldırı
Regensburg yakınlarında top Bonaparte'ın ayak bileğine çarptı ve bir süre tek botla yürüdü. Bu bölüm Claude Gautreau'nun tablosunda sunulmuştur:
Sanatçı yanılıyordu: Aslında Bonaparte sol bacağından yaralandı.
Askerlerin şaşkınlığını görünce merdiveni alıp tek başına yürüyen Mareşal Lannes burada ölebilirdi ve şöyle dedi:
Charles Tevelin. Mareşal Lannes, Regensburg'a yapılan saldırıyı yönetiyor
Ancak yeniden el bombası olmaya karar veren Lann, yaverleri Yüzbaşı Marbo ve Labeduyer tarafından hızla durduruldu. Regensburg kalesinin duvarına tırmanan ilk Fransızlar arasında komutanları yerine saldırıyı yönetenler onlardı.
Bilinmeyen bir sanatçı tarafından bir portrede Marcellin Marbo
Marbo, farklı yıllarda Bernadotte, Augereau, Murat, Lannes ve Massena'nın emir subayı olarak hareket etti. Başkurt oku (Berezina yakınında) dahil 12 kez yaralandı, son yara Waterloo'da alındı. General rütbesine yükseldi ve Arthur Conan Doyle'un "dünyadaki askerler hakkında en iyi kitap" olarak adlandırdığı Baron de Marbeau'nun Anıları'nı yazdı. Marbo, Conan Doyle'un "The Exploits of Brigadier Gerard" ve "The Adventures of Brigadier Gerard" adlı kısa öykü koleksiyonlarının kahramanının prototipi oldu.
A. Laloise. Waterloo Muharebesi'nde XNUMX. Hussar'ların başında Albay Marbo
Resimlerden birinde Tuğgeneral Gerard
Ve Guerin'in bu portresinde, Regensburg'a yapılan saldırının bir başka kahramanını görüyoruz - Charles Huche Labeduyer:
Gelecekte, Waterloo Muharebesi sırasında Napolyon'un generali ve emir subayı olacak ve 1815'te Bourbonların ikinci dönüşünden sonra vurulacak.
Bu savaşlarda Arşidük Charles 45 bine kadar insanı kaybetti, ancak yenilmedi ve ordusu savaşa hazır kaldı. Ancak Bohemya'ya geri çekilmek zorunda kaldı ve ordusunun geri çekilmesi, Fransızların imparatorun başka bir kardeşi Maximilian tarafından savunulan Viyana'ya giden yolunu açtı. Mareşal Bessieres'in süvarileri 10 Mayıs 1809'da Avusturya'nın başkentine yaklaştı. Lann'in birlikleri arkalarında ilerledi.
Viyana Fırtınası 10 Mayıs 1809, XNUMX. yüzyıl Fransız renklendirilmiş gravürü Ulusal Kütüphane, Paris
Arşidük Karl üç gün gecikti: 16 Mayıs'ta Viyana'ya yaklaştı ve şehir 13'ünde teslim oldu. Ama bu savaşın sonu değildi. İleride Fransız ordusu için trajikti
Kolordunun diğer tarafına geçen Massena ve Lanna'nın duba köprüsünün çökmesi sonucu tüm Avusturya ordusu karşısında yalnız kaldığı Essling-Aspern savaşı.
Burada Mareşal Lannes ölümcül şekilde yaralandı ve Massena kendini en iyi yönden bir kez daha gösterdi. Bir sonraki makalede bunun hakkında konuşacağız.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.