Anadolu Selçuklu Devleti kuruluş ve yükseliş dönemlerine ilişkin maddeler halinde bilgilerin yer aldığı yazımız.
ANADOLU SELÇUKLULARI DEVLETİ (1077 – 1308)
Kuruluşu
- Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusu Süleymanşah’tır.
- Süleymanşah, önce Konya çevresini ele geçirdi. Sonra Bizans’ın zayıf durumundan yararlanarak Marmara kıyılarına kadar ilerledi.
- İznik’i alarak başkent yaptı (1057).
- Hemen hiçbir karşı koymaya rastlamadan Kocaeli yarımadasını ele geçirip istanbul önlerine kadar geldi.
- Süleymanşah daha sonra Adana, Antakya ve Güneydoğu Anadolu’yu ele geçirdi.
- Anadolu’daki Türkmenleri birleştirdi. Omuzların daha büyük kitleler halinde Anadolu’ya gelmelerini sağladı.
- Süleymanşah, başarılarından gururlanarak Suriye’yi de almak istedi.
- Suriye Selçuklu Sultanı Tutuş ile yaptığı savaşta yenilince intihar etti (1086). Yerine oğlu I. Kılıç Arslan geçti.
I. Kılıç Arslan Dönemi
- I. Kılıç Aslan, önce Bizans imparatoru ile anlaşarak her iki devlet için tehlikeli olan Çaka Bey’i ortadan kaldırdı.
- Bu sırada başlayan Haçlı saldırılarına karşı konulduysa da başarılı olunamadı. İznik, Bizanslılara bırakıldı (1097). Başkent, Konya’ya nakledildi. Batı Anadolu ve Marmara yeniden Bizanslıların eline geçti.
- I. Kılıç Arslan, çok kalabalık Haçlı ordularına doğrudan karşı çıkmayıp daha çok yıpratma savaşları yaptı.
- Haçlı tehlikesini atlattıktan sonra Danişmentlilerle savaştı. Kayseri ve Ankara’yı aldı. İçte ve dışta güveni sağladı.
- I. Kılıç Arslan da babası gibi Suriye’ye yöneldi ve Musul’u aldı. Ancak, Büyük Selçuklularla yapılan savaşı kaybetti. Habur ırmağından geçerken boğularak öldü (1107).
I. Mesut Dönemi
- I. Kılıç Arslan’ın ölümünden sonra Anadolu birliği yeniden bozuldu. On yıl devam eden karışıklıklardan sonra I. Mesut (1116 -1155) iç birliği sağlamayı başardı. I. Mesut zamanı Bizanslılar ve Danişmentlilerle savaşla geçti.
- I. Mesut, 2. Haçlı Seferine çıkmış olan Haçlılarla da başarılı savaşlar yaptı. Batı kaynaklarında Anadolu, ilk kez onun döneminde Türkiye olarak anıldı.
Anadolu Selçuklu Devleti’nin Yükseliş Dönemi
- I. Mesut’un ölümünden sonra yerine oğlu II. Kılıç Arslan geçti.
- II. Kılıç Arslan ilk önce Bizansla anlaşarak batı sınırını güvence altına aldı. Daha sonra Anadolu’da siyasî birliği sağlamaya girişerek Sakarya’dan Fırat’a kadar uzanan toprakları yönetimine aldı.
Miryokefalon Savaşı (1076)
Nedeni
II. Haçlı Seferinin Anadolu Selçuklu Devleti üzerinde yaptığı sarsıntıdan yararlanmak isteyen Bizans împaratoru’nun Türkleri Anadoludan atmak istemesi
Sonuçları
- Bizanslılar ağır bir yenilgiye uğradı.
- İmparator, Batı Anadolu’daki Bizans istihkâmlarını yıkmak ve ağır bir tazminat vermek koşuluyla İstanbul’a dönebildi.
- Türklerin eline çok sayıda silah ve çok miktarda ganimet geçti.
- Bizanslılar Anadolu’dan umutlarını kestiler. Bizans, bu savaştan sonra artık saldırı yerine savunmaya geçti.
II. Kılıç Arslan bu zaferden sonra Danişmentlileri ortadan kaldırarak Malatya’yı aldı. öte yandan sınırlarını Ege denizi kıyılarına ulaştırdı.