Koruma biyologlarının uğraştığı ana sorun popülasyondur: ya bir türden çok fazla var ya da diğerinden yeterince yok. Hayvan ve bitki krallığındaki çeşitlilik nedeniyle, koruma çalışmalarının çoğu, “kötü” türleri öldürmenin ve “iyi” olanları üremeye teşvik etmenin en etkili yollarıyla ilgilidir. İşte bilim adamlarının diğer türlerin hayatlarını kontrol etmek için kullandıkları en ilginç fikirlerden birkaçı.
10 Panda Eğitim Kampı
Bazı tutsak panda yetiştirme programları, tutsak yetiştirilmiş panda Xiang Xiang’ın vahşi doğaya salıverilmesinden sadece bir yıl sonra öldürülmesi gibi kalp kırıklığıyla sonuçlandı. Panda eğitim kampı fikri burada devreye giriyor. Tao Tao, onu vahşi doğada yaşamaya hazırlamak amacıyla Wolong Doğa Koruma Alanı’nda yetiştirilen dev bir pandaydı.
Annesinin tırmanma gibi temel beceriler konusundaki eğitimine ek olarak, bilim adamları Tao Tao’yu fırtına, çamur kayması ve yırtıcı hayvanlar gibi tehlikelere hazırlamak için tatbikatlardan geçirdiler. En önemlisi, onunla sadece panda kostümleri ve kokuları giyerek etkileşime geçtiler, böylece insanlara alışmasın. Tao Tao 2012’de serbest bırakıldı ve 2017’de bir sağlık kontrolü için tekrar yakalandı ve burada vahşi doğada başarılı olduğu bildirildi. Wolong panda hayatta kalma okulu, her yıl birkaç panda yavrusu yetiştiriyor ve vahşi doğada kendilerine bakabileceklerinden emin olmak için onları sıkı tatbikatlardan geçiriyor.
9 Balık-Zaplayan Vakum Robotları
Roomba’nın yapımcılarından, olabildiğince çok aslan balığını zaplama görevinde olan dost canlısı bir deniz robotu olan Guardian geliyor. Aslan balığı, herhangi bir yerel yırtıcıdan çok daha fazla tür tükettiği Bahamalar gibi bölgelerde büyük bir tehdit haline gelen zehirli bir türdür. Aslan balığı zehrinden dolayı hiçbir yırtıcı hayvanla ilgilenmez, ancak doğru hazırlandığında insanlar tarafından yenebilir. Sorun şu ki, geleneksel balıkçılık yöntemleriyle yakalanmaları zor.
Guardian’ın devreye girdiği yer burasıdır. Guardian’ın şu anki versiyonu, aslan balıklarını sersemleten ve geri getirilebilmeleri için onları bir tutma tüpüne çektiği yüzeyin 500 fit altında yüzebilir. Benzer türleri yanlışlıkla zaplamadığından emin olmak için okyanusa fırlatıldığında hala bir uzaktan kumanda gerektiriyor, ancak gelecekteki yinelemeler muhtemelen Terminatör benzeri bir doğrulukla aslan balıklarını seçebilecek.
8 Dugong Drone Gözetleme
Dugonglar, habitatı Hint ve Batı Pasifik okyanuslarının kıyı ekosistemi için önemli olan denizayısının doğu akrabasıdır. Çok utangaç yaratıklar olduklarından, bilim adamlarının bu eşsiz ve tehdit altındaki türü geleneksel yöntemlerle izlemesi gerçekten zor oldu. Yakın zamana kadar en iyi seçenek deniz uçağıyla havadan araştırma yapmaktı, ancak bu tür uçuşlar tehlikeli ve maliyetli olabilir, özellikle de en yakın adadan yüzlerce kilometre uzakta gazınız bittiğinde.
Bu nedenle bilim adamları, uçakları kullanmaktan çok daha çevre dostu ve doğru olan bir uzaktan izleme yöntemi geliştirerek dronlara yöneldiler. Dronlar küçük teknelerden fırlatılır ve bir uçuşta binlerce görüntü toplar ve bu görüntüler, zamanın yaklaşık %70’ini doğru yapan bir dugong tespit algoritması tarafından analiz edilir. Bu, araştırmacıların birkaç gün içinde bu hassas türler için nüfus yoğunluğu haritalarını bir araya getirmelerini sağlayarak, onu inanılmaz derecede yararlı ve zaman kazandıran bir süreç haline getiriyor. Muhtemelen dron teknolojisinin kullanımı, garip komşunuzun onlarla yaptığı şeyden çok daha iyi.
7 Gizli Vinç
Vinçlerle takılmak istiyorsan, parçaya bakmalısın. Beyaz cüppeli insan suretleri ve turna şeklindeki el kuklaları ile boğmaca turnaları yetiştiren üreme programlarının arkasındaki fikir budur. İnsanlar tarafından büyütülen boğmaca turnaları, onları bakıcı olarak tanıyarak genellikle üzerlerine baskı yapar. Bu, turna çiftleşme yaşına geldiğinde ve insanları potansiyel eşler olarak gördüğünde ciddi bir kimlik krizine neden olabilir. Bariz çözüm, turnaları bizim de turna olduğumuzu düşünmeleri için kandırmaktır.
Boğmaca turnaları Kuzey Amerika’daki en uzun kuştur, bu yüzden bizi büyüklük açısından eşit görmeleri kolay. Kostümü tamamlamak için tek ihtiyacınız olan, bir kolun ucunda bir vinç kuklası olan baştan ayağa beyaz bir kaplamadır. Vinçlerin etrafındaki insan sesleri sınırlıdır ve civcivleri kendi türlerinin sesine alıştırmak için çağrılar yapılır. Bunun gibi koruma çabaları, boğmaca vincin neslinin tükenmesinin eşiğinden geri getirilmesine yardımcı oldu. 1940’larda sadece 16 vinç kalmıştı; bu sayı şimdi 800’ün üzerinde, çoğu vahşi.
6 Robot Korkuluk Balığı
Her balık kontrol projesi, bir vakum robotunda istilacı türlerin kaçırılmasını gerektirmez. Bazen tek yapman gereken onları biraz korkutmak. Bu, NYU’daki araştırmacılar tarafından geniş ağızlı bir bas gibi davranmak ve benzemek için inşa edilen bir silikon robotun arkasındaki fikirdi. Hedefi, sivrisinek popülasyonlarını kontrol etmek için birçok tatlı su ortamına getirilen ancak şimdi ekolojik bir tehdit haline gelen küçük bir tür olan sivrisinek balığıdır.
Bu korkuluk levreğinin ilk denemeleri, sivrisinek popülasyonlarında stres oluşturabildiğini ve hatta kilo vermelerine neden olduğunu gösterdi. Stres ve kilo kaybı üreme şanslarını düşürür ve bu da popülasyonu kontrol altına almaya yardımcı olur. Amaç, hem insani kaygılar nedeniyle hem de türler çok yaygın olduğu için, daha geniş ekosistemi etkilemeden onları büyük miktarlarda öldürmek zor olacak şekilde, sivrisinek popülasyonlarını öldürmek zorunda kalmadan azaltmaktır. Robot bas hala prototip aşamasında, ancak gelecekteki yinelemeler, gördükleri her sivrisinek balığını korkutmak için yüzmek için vahşi doğada serbest bırakılabilir.
5 Kıtalararası Muskox Treni
Bu, Amerikan vahşi yaşamının korunmasının ilk günlerinden bir gerileme. Muskoxen, aşırı avlanma ve iklim koşullarının son Alaska sürülerini yok ettiği 19. yüzyılın sonuna kadar Alaska’nın bazı bölgelerinde yaygındı. Bununla ilgili bir şey Amerika’nın yasa koyucularıyla doğru şekilde oturmadı, çünkü 1930’larda ABD Kongresi, Alaska’ya misk öküzünün yeniden sokulması için fon ayırdı. Bu çaba sayesinde bugün devletin muskox nüfusu beş binin üzerindedir.
Bunu şu şekilde başardılar: ilk olarak, bir grup Norveçli denizci Grönland’dan 34 misk öküzünü ele geçirdi ve onları New York’a giden bir buharlı gemiye bindikleri Norveç’e geri götürdü. Orada karantinada bir ay geçirdiler, güvendeydiler ama Büyük Elma’nın parıltısından ve ihtişamından hiçbirinin tadını çıkaramadılar. Sürü daha sonra Seattle’a giden bir trene ve oradan da Seward, Alaska’ya giden başka bir buharlı gemiye bindi. Alaska’daki Fairbanks’a başka bir trene bindiler ve onları Bering Denizi’ndeki Nunivak Adası’na götüren başka bir buharlı gemiye binmeden önce beş yıllık bir mola aldılar (ve yol boyunca neredeyse battı). Kuzey Kutbu kışlarına dayanacak şekilde tasarlanmış tüylü yün ve şimdi 8.000 millik yolculuğun ne kadar rahatsız edici olduğunu hayal edin. Yine de, orijinal sürünün çoğu hayatta kaldı ve Nunivak’taki nüfus şu anda 600 civarında. Ayrıca Alaska anakarasında bugüne kadar gelişen diğer birkaç sürüye de tohum verdi.
4 elektroejakülasyon
Suni tohumlama, tarımda ve korumada yaygındır, ancak bazı türler, el ile hasat diyelim. Atlar ve daha dost canlısı bazı boğalar, örnekleri eski moda bir şekilde bırakmaya ikna edilebilirler, ama ya aslan ya da kaplan gibi biraz daha agresif bir şeyden tohum almanız gerektiğinde? Çözümlerden biri, sahipleri çok yakın ve kişisel olmak istemeyen hayvanlarda en çok kullanılan elektroejakülasyondur. Yöntemler değişir, ancak temeller, sıfır ve maksimum voltaj arasında salınan, boşalmayı indüklemek için kas kasılmalarını uyaran bir rektal prob yerleştirmeyi içerir. Plastik borulu ve bakır telli evcil kediler üzerinde geliştirilen prototipler, Amur leoparları ve Sibirya kaplanları gibi daha büyük hayvanlar için yeniden biçimlendirildi. Singapur Hayvanat Bahçesi’nden yakın tarihli bir başarı öyküsü, adını tahmin etmeniz gereken yaşlı bir aslanın elektroejakülasyonundan Simba adında bir aslan yavrusu üretti. Simba, 20 yaşındaki Mufasa’nın ilk yavrusuydu ve ne yazık ki, şok edici prosedürden kurtulamadığı için sonuncusuydu. Yine de antiloplar tarafından çiğnenmekten daha iyi bir yol.
3 Kuş Boşalma Kask
Sirocco kakapo, Yeni Zelanda’dan insanları biraz fazla seven bir kuştur. Uçamayan gece papağanı, nesli tükenmek üzere olan ancak üreme çabaları nedeniyle geri gelen bir türden geliyor. Ne yazık ki Sirocco için, insanların etrafında büyüdü ve bakıcılarına damgasını vurdu, bu da kendi türüyle çiftleşmeye çok az ilgi duymasına neden oldu. Bununla birlikte, en önemlisi, zoolog Mark Cawardine’e bindiği ve cesurca bilim adamının kafatasından bebek yapmaya çalıştığı 2009 viral videosunda, insanlarla çiftleşmeye çalıştı.
İnsan kafalarına olan sevgisi, bilim adamlarının Sirocco’yu sperm toplamak için küçük çukurlarla kaplı bir parça kauçuk şapka olan bir “boşalma kaskı” icat etmesine neden oldu. Sorun şu ki, kākāpō uzun soluklu aşıklar, genellikle bitirmesi neredeyse bir saat sürüyor. Hiç kimse Sirocco’nun kafataslarını o kadar uzun süre kaşıkla kullanmasına izin verecek dayanıklılığa sahip değildi, bu yüzden kuş bekar kaldı. Boşalma başlığının kendisinin başarısız olmasına rağmen, Sirocco’nun tuhaf hikayesi, türünün kötü durumuna dünya çapında dikkat çekti, bu yüzden onu yine de bir koruma kazanımı olarak görüyoruz. Ünlü kuş şimdi yirmili yaşlarında ve bir adada tek başına yaşıyor, ara sıra eski sevgililerin başlarından gelen ziyaretleri kabul ediyor. Kask Wellington’daki Ulusal Müze’de sergileniyor.
2 Zehirli Kurbağa Sosis
Kamış kurbağaları, dünyadaki en kötü şöhretli istilacı türlerden biridir. Zehirli amfibilerin üzerinden geçen sürücülerin videoları, bu türün Avustralya’da ne kadar hor görüldüğüne dikkat çekti. En büyük endişelerden biri, kamış kurbağasını avlayan ancak bezlerindeki zehir tarafından öldürülebilen küçük bir keseli hayvan olan Quoll gibi hayvanlar üzerindeki etkileridir. Görünüşe göre kamış karakurbağaları vazgeçilemeyecek kadar lezzetliler, bu yüzden bilim adamları, kobaları karakurbağa etinin tadından uzaklaştırmak için bir yol geliştirdiler. İlk olarak, canlı kara kurbağaları dondurularak öldürülür, derisi yüzülür ve öğütülerek sosis haline getirilir, bu da herkesin bildiği kötü kokan bir süreçtir. Ardından, sosis üreticisi, hayvanlarda mide bulantısına neden olan Thibenzole adlı bir kimyasal ekler. Son olarak, lekeli kurbağa sosisleri, helikopterle Quoll ülkesine bırakılıyor. 2018’deki ilk düşüşün ardından ilk sonuçlar şüpheli olsa da, sosis stratejisi, Quoll’ları kamış kurbağalarından uzaklaştırıyor gibi görünüyor.
1 Kunduz Paraşütle Atlama
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra insanlar, yerel kunduzların yüzyıllardır çömeldiği ve görünürde bir Mini-Mart olmadan Idaho’daki Payette Gölü bölgesine taşınmaya başladı. Bir süre sonra kunduzlar insan yerleşimine karşı savaşmaya başladılar ve sulama sistemlerine ve meyve bahçelerine ciddi zararlar verdiler. İnsanların taşınmakla ilgilenmemeleri şaşırtıcı değil, bu yüzden kunduzları uzaklaştırmanın bir yolunu bulmak zorunda kaldılar. Idaho’nun dağlık arazisi, suyun dışında uzun süre ısıya dayanamayan kunduzlar için at ve kamyonla taşınmayı maliyetli ve tehlikeli hale getirdi.
Çözüm, askeri uçaklar ve fazladan paraşütler şeklinde geldi. Bir dizi denemeden sonra, vahşi yaşam yöneticileri bir kunduzu tutacak kadar sağlam ve yere değdiğinde yavaşça açılan bir kutu geliştirdiler. İlk testler, bilim adamları güvenli olduğundan emin olana kadar bir kunduz kutusunda bir uçaktan bir paraşütle defalarca düşürülen Geronimo adlı eski bir kunduz üzerinde yapıldı. Yine de yaşlı Geronimo için üzülme. Yeni bölgeye ilk uçuşunda öncelikli kaydı ve ona eşlik etmesi için üç kadından oluşan bir harem aldı. Toplamda yetmiş altı kunduz güvenli bir şekilde Idaho vahşi doğasına nakledildi, kutusu erken açılıp düşen sadece bir yaralı ile.