Hayatın sokaklarda aktığı şehirde dekolte dolaşan kadınlar
Kilise sıcak bakmadığı için etek giyemiyor, oğlan çocukları
silah taşıyor, Chavez, Ulusa Sesleniş'te kızının sorularını
yanıtlıyor, petrol gelirleri yoksullara dağıtılıyor, Chavez
kusursuz mu?
Soru net aslında. Ancak ben ne yazık ki bu soruya net bir yanıt
veremiyorum. Altıncı Dünya Sosyal Forumu ve İkinci Amerika
Sosyal Forumu 24-29 Ocak tarihleri arasında Davos'taki Dünya
Ekonomik Forumuyla eş zamanlı olarak gerçekleşti malum.
Forum Venezüella yoluyla Latin Amerika'ya geri döndü. Venezüella
ise Latin Amerika'daki sol rüzgarı başlatan ülkelerden biri
olması ve sosyalist bir başkanla yönetilmesi nedeniyle forum
için gelenleri şahane karşıladı aslını isterseniz.
Bütün devlet olanaklarının forum katılımcılarının hizmetine
sunulduğu, ana caddelerin kapatıldığı bir ortamdan söz ediyoruz.
Boliveryan cumhuriyet
Venezüella malum İspanyol sömürgesi olmaktan Simon Bolivar
sayesinde kurtulan altı Latin Amerika ülkesinden biri.
Dolayısıyla ülkenin bizim pek de bilmediğimiz tam adı şimdi
"Bolivaryen Venezüella Cumhuriyeti".
Sağcı yönetim zamanında Venezüella cumhuriyeti olan ülkenin adı
Chavez iktidarı ile birlikte Bolivaryen sıfatını da kazanmış.
Eteğe iyi gözle bakılmıyor
Venezüella'nın başkenti Ekvator'a yakın olmanın getirdiği iklim
elverişini sonuna kadar kullanıyor. Hayat tamamen sokaklarda
akıyor. Manikürden saç kesmeye, yemek yemeğe her şey sokakta
kurulan standlarda yapılıyor.
İklimin getirdiği bir kıyafet rahatlığı da var elbette. Ancak
kadınlar için durum biraz tuhaf. Caracas'ta kadınların
üzerlerinde de, dükkanlarda satılan kıyafetlerde de olağanüstü
dekolte göze çarpıyor.
Havanın sıcak olması bu durumu açıklıyor elbette. Üstelik de
gayet güzel kadınlardan söz ediyoruz. Dolayısıyla rahatsız eden
bir durum yok. Ancak aynı kadınlar belden yukarılarında oldukça
dekolte giyinebilirken etek ve şort asla giymiyorlar, belki de
giyemiyorlar.
Sokaklardaki bütün kadınlar sürekli pantolonlu. Sorduğumuzda
Venezüella'da kadınların etek giymesine iyi gözle bakılmadığını
öğreniyoruz. Katolik kilisesi kadınların kıyafetlerini toplumsal
normlara bağlamış özetle.
Dünya güzeli olma hayali
Caracas'ta ilginç bir diğer durum ise güzellik yarışması
okulları. Venezüella dünya güzellik yarışmalarındaki
birincilikleriyle bilinen bir ülke. Güzellik yarışmaları ülkede
bir endüstri haline gelmiş.
Caracas sokaklarında güzellik yarışması okulları yemek yenecek
yerlerden sonra en çok karşılaşılan iş kolu.
Kız çocukları daha 10'lu yaşlarının başlarından itibaren bu
okullarda zarafet, yürüme, konuşma ve genel kültür dersleri
alıyorlar ki 18 yaşına geldiklerinde yarışmaya hazır olsunlar.
Söz konusu okullar sayesinde Caracas sokaklarında hiç de
küçümsenmeyecek bir genç kadın kalabalığı hayatının kalanını
dünya güzeli olarak geçirmeyi hayal ederek dolaşıyor.
Nihayet çöken köprü
Sokaklara günün her saatinde kalabalık görmek mümkün ancak
asayişle ilgili bu kadar olumlu konuşmak ne yazık ki imkânsız.
Başkent Caracas suç oranını oldukça yüksek olduğu bir kent.
Bizim gitmemizden birkaç hafta önce onyıllardır çökmesi beklenen
ancak her yönetim tarafından geçiştirilen havaalanını şehre
bağlayan köprü bir gece vakti yıkılmış.
Böyle olunca onyıllardır kullanılmayan ve asayiş anlamında çok
da güvenli sayılmayan dağ yolu yeniden faaliyete geçmiş. Forum
için alınan güvenlik önlemlerinden önce iki hafta içinde onlarca
soygun gerçekleştiği anlatılıyordu.
Yoksulluk parası
Forum için alınan güvenlik demişken Chavez ve ülkedeki
yönetimden söz etmek gerekiyor. Uzun yıllardır varlık içinde
yokluk çeken yoksul ülke Chavez'in iktidarı ile birlikte petrol
gelirlerinden halka da pay ayrılmasıyla az buçuk rahat nefes
almış.
Yoksulluk parası adı altında Venezüella'nın gecekondu
mahallelerinde fevalalarında insanlara para dağıtılıyor.
Chavez vergi borçları nedeniyle devlete devredilen toprakları
kooperatiflere vermiş, işletmeleri üstlenen kooperatifler
tarlalarda üretim yapıyorlar.
Daha iyi yıllar...
Dünyanın en büyük dördüncü petrol ülkesi konumunda olan ülkede
petrole bağlanan ümit bu kadar da sınırlı değil.
Henüz yeni petrol çıkartılmaya başlanan ülkenin kaynaklarının
hem çok olması hem de daha yeni olduğu için uzun yıllar çıkacak
olmasının garantisi sosyalist bir başkan seçen yoksul halk için
de önümüzdeki yılların daha iyi olacağının bir işareti.
Ancak bütün bu iyi ilerlemeler beraberinde soru işaretlerini de
getiriyor elbette. Ben siyaset bilimci değilim, ekonomist ya da
analist hiç değilim ama sokakta gördüklerim açıkçası beni
ürküttü.
Boyunca silahlı çocuklar
Venezüella tam bir Chavez cumhuriyeti olmuş durumda. Asker
kökenli Chavez Latin Amerika'da yükselen sosyalizm rüzgarının
önde gelenlerinden biri ama militer yapısından anlaşılan bir
gram bile kaybetmemiş.
Chavez'le birlikte ülkede askerliğe eğilimi olanlar artmış.
Okullarda da anlaşılan yine Chavez ile birlikte yeni bir
düzenleme yapılmış ve askeri okullar 10 yaşından itibaren
öğrenci kabul etmeye başlamış.
Bu durum sokaktaki güvenlik görevlilerinin yaşını 10'ların
başına kadar indirmiş. Sokakta ellerinde boyları kadar silahlar
taşıyan oğlan çocukları dolaşıyor.
Her köşe başında asker
Söz konusu militarizm aslında kentin her yerine sinmiş durumda.
Kentte her köşe başında asker görmek, askerlikle ilgili bir
şeylere rastlamak mümkün. Askeriye aslen şehre sirayet etmiş.
Chavez ise bir başkumandan elbette. Aslında ben kendisini Orta
Asya cumhuriyetlerindeki liderlere benzettim biraz.
Şehrin her yanını kendi silueti ile donatmış, en kısası dört
saat süren konuşmalarını televizyonlardan canlı yayınlatan,
sokaklarda askeri kıyafetli oyuncak bebekleri satılan ve adına
Caracas caddelerinde bir daha ki seçimlerde 10 milyon oy alması
için kampanyalar yürütülen birisi Chavez.
Ulusa Sesleniş'te kızının sorularını yanıtlıyor
Kendisiyle ilgili anlatılan en tuhaf öykü ise haftalık ulusa
sesleniş konuşmaları. Söz konusu konuşmalarda kızını karşısına
alıyormuş ve kızının sorduğu sorulara yanıt veriyormuş Chavez.
Kızının yedi yaşında olduğunu hemen belirtelim.
Bolivar neden sağa bakıyor?
Bundan birkaç zaman önce kızı bir gün Venezüella bayrağından
açmış konuyu, "baba" demiş, "Venezüella bayrağında Simon Bolivar
neden sağa bakıyor? Sola bakması gerekmez mi?"
Venezüella bayrağındaki Simon Bolivar silueti Caracas'taki
Bolivar heykellerinde gördüğümüz atlı, ufka bakan Bolivar.
Chavez bu sorunun üzerine iddia odur ki "haklısın" demiş ve
Venezüella birkaç ay içinde bayrağındaki Bolivar'ın yerini
yıldızlara bırakmış. Bunu Chavez kendine bayrakta yer ayarlıyor
diye yorumlayanlar da var elbette.
Kusursuzluk!
Uzun lafın kısası Chavez yoksullar tarafından yoğun bir şekilde
destekleniyor, anti-Chavist diye anılan grubun da aslen ülkenin
burjuvaları olduğu iddia ediliyor.
Bunun doğru olduğunu varsaysak bile ülkede yaşanan bütün iyi
şeylerin yanından tatsız şeylerin de varolduğunu düşünmemiz
gerekiyor sanırım, her ülkede olduğu gibi...
Zira bir ülkenin başındaki birini sırf yoksulları savunuyor ve
hakları için mücadele ediyor diye kusursuz saymak saflık olur
sanırım. Çiğdem MATER
Kaynak: bianet.org/2006/02/03/74214.htm