Ali Şir Nevai bu eserinde Türkçenin öneminden bahsederek Farsça şiir yazan sanatçıları ağır bir şekilde eleştirmiştir. Türkçeyle şiir yazmanın mümkün olduğunu ortaya koymak için yazdığı bu eserin temel amacı Farslara Türkçenin büyük bir dil olduğunu göstermektir.
Yukarıdaki parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Muhakemetü’l Lugateyn
Doğru Cevap: "D" Muhakemetü’l Lugateyn Soru Açıklaması
2.
Beş mesneviden oluşan eserlere “hamse” denir. Hamse sahibi olan sanatçılar eserlerini manzum biçimde oluşturmuşlardır. Fakat bu gelenekte büyük bir değişiklik yapan -----, hamsesini nesirle yazmış ve Türk edebiyatındaki ilk nesirle yazılan hamse sahibi olmuştur.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "A" Nergisi
Doğru Cevap: "A" Nergisi Soru Açıklaması
3.
Aşağıdakilerden hangisi süslü nesir türünde yazılmış bir eser değildir?
Doğru Cevap: "A" Kabusname – Mercimek Ahmet
Doğru Cevap: "A" Kabusname – Mercimek Ahmet Soru Açıklaması
4.
I. Seyahatname
II. Mir’atü’l-Memalik
III. Tuhfetü’l-Harameyn
Yukarıda numaralanmış eserlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Gezi türünde yazılmış eserler olmaları
Doğru Cevap: "D" Gezi türünde yazılmış eserler olmaları Soru Açıklaması
5.
I. Şiire yeni bir anlatım biçimi kazandıran şair, o güne kadar görülmemiş mazmunlara yer vermiştir.
II. Lale devrinin zevk ve eğlencelerini şiirlerinde işlemiştir.
III. Kasidelerinden çok mesnevi ve şarkılarında başarı göstermiştir.
IV. Tasavvufla ilgilenmemiş olan şair tamamen din dışı konulara yönelmiştir.
V. Sadece bir Divan’ı olan şair, şiirlerini İstanbul Türkçesiyle yazmaya çalışmıştır.
Yukarıda numaralanmış açıklamalardan hangisi “Nedim”e ait yanlış bir bilgi içermektedir?
Doğru Cevap: "C" III.
Doğru Cevap: "C" III. Soru Açıklaması
6.
I. Gerçek hayat ve insan olduğu gibi değil, idealize edilerek anlatılır. Şiirin anlaşılması için sözcüklerin ötesindeki anlamlara dikkat etmek gerekir.
II. Divan şiirinde söz ve anlam sanatlarına sıkça başvurulmuş, sanatlı anlatım ustalığın ölçüsü sayılmıştır.
III. Divan şiirinde konular oldukça sınırlıdır. İslam mitolojisi, klasik aşk öyküleri, kadın, şarap, dini konular ile felsefi düşünceler önemli yer tutar.
IV. Divan şiirinde kurallar pek önemsenmez. Önemli olan ele alınan bir konuyu en güzel şekilde ifade etmektir.
V. Şiirde kullanılan nazım birimi beyittir, ölçü ise aruz ölçüsüdür.
Yukarıdaki numaralanmış bilgilerden hangisi Divan şiiri için yanlış bir bilgi içermektedir?
Doğru Cevap: "D" IV.
Doğru Cevap: "D" IV. Soru Açıklaması
7.
Aşağıdakilerden hangisi “Mahallileşme Akımı”nın özelliklerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Mahallileşme akımı özellikle Nedim ve Hoca Dehhani’de görülür.
Doğru Cevap: "E" Mahallileşme akımı özellikle Nedim ve Hoca Dehhani’de görülür. Soru Açıklaması
Geçti cânânın firâkı cânıma Tîr-i cevri gibi girdi kanıma Nâleden bir kimse gelmez yanıma Söyle ey bâd-ı sabâ cânânıma
cânân: Sevgili
firâk: Ayrılık, ayrılık acısı.
tîr-i cevr: Eziyet oku.
nâle: İnleme, feryat.
bâd-ı sabâ: Sabah yeli.
Yukarıdaki şiir için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "C" 11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Doğru Cevap: "C" 11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır. Soru Açıklaması
12.
I. Peygamberimizin hayatını ve eserlerini anlatan eserlerdir.
II. Hz. Peygamberin fiziki ve ruhi özelliklerini anlatan eserlerdir.
III. Şehzadelerin doğumları dolayısıyla yapılan şenlikleri ve sünnet törenlerini anlatan eserlerdir.
IV. İçinde seçme yazıların bulunduğu el yazması defterlerdir.
V. Divan edebiyatında öğüt vermek amacıyla atasözlerin derlendiği kitaplardır.
Aşağıda verilen türlerden hangisinin yukarıda açıklaması yoktur?
Doğru Cevap: "E" Velayetname
Doğru Cevap: "E" Velayetname Soru Açıklaması
13.
XVI. yüzyılda Divan şiirinin dili Arapça ve Farsça kelimelerle iyice ağırlaşınca buna bir tepki olarak doğmuştur. Tepki gösterilmesi sonucu ortaya çıkan bu akıma ----- denmiştir. Bu akım sade Türkçe ile şiir yazma girişimidir. Akımın temsilcileri; Aydınlı Visali, Tatavlalı Mahremî ve Edirneli Nazmî’dir.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "A" Türkî-i Basit akımı
Doğru Cevap: "A" Türkî-i Basit akımı Soru Açıklaması
14.
Aşağıdakilerden hangisi Sebk-i Hindi (Hint Tarzı/Üslubu) akımının amaçlarından biri değildir?
Doğru Cevap: "C" Herkes tarafından anlaşılır bir şiir dili oluşturmak
Doğru Cevap: "C" Herkes tarafından anlaşılır bir şiir dili oluşturmak Soru Açıklaması
15.
İstanbul'un ilk kadısı Hızır Bey'in oğludur. Müderrislik (medrese hocalığı) ve çeşitli devlet görevleri yapmıştır. Matematik ve felsefe ile de uğraşmış, tasavvufa gönül vermiştir. Şiirleri de vardır. Ama o süslü nesrin ilk temsilcisi sayılır. En önemli eseri tasavvufi düşüncelerin işlendiği “Tazarruname”dir. “Maarifname” ve “Tezkiretü'l-Evliya” diğer önemli eserleridir.
Yukarıdaki parçada sözü edilen yazarımız aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Sinan Paşa
Doğru Cevap: "D" Sinan Paşa Soru Açıklaması
16.
Divan edebiyatı aşk, sevgili (Maşuk), seven (Âşık) ve rakip arasında gelişen bir hadisedir. Sevgili genelde güzelliğiyle kaprisiyle aşığa hüküm eder durumdadır. Hüküm ve iradeyi elinde tutan maşuk, aşık için daima bir sultan, hükümdar veya sahip sıfatındadır. Aşk ise onun karşısında bir kul, köle durumundadır. Konum farkı aynı kalmak şartıyla aşık, aşk derdiyle yatan bir hasta, sevgili ise dermanı kendinde bulunduran bir tabiptir. Veya aşık kendini maşukun zulüm ve kahrına bir kurban, onun öldürücü elinde bir şehit olarak tasavvur eder. Aşığına eziyet, cefa, naz, kahredici ilgisizlik ve vefasızlık Divan şiirindeki sevgilinin değişmez özellikleridir. Aşık ise bunlara isyan etmeden kabullenen her cefayı bir lütuf gibi karşılayan, aşkın yüksek bir ruh ve tevekkül terbiyesine ermiş bir aşık imajını verir. Bütün eziyet ve cefalara rağmen sevgiliden vazgeçmez.
Yukarıdaki parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmemiştir?
Doğru Cevap: "E" Maşukun aşığa naz yapmak için rakibini kullandığını ve bu yolla ona acı çektirmek istediğini
Doğru Cevap: "E" Maşukun aşığa naz yapmak için rakibini kullandığını ve bu yolla ona acı çektirmek istediğini Soru Açıklaması
17.
I. Din ve devlet büyüklerini övmek ya da yermek amacıyla yazılan şiirlerdir.
II. Fahriye ve tegazzül dışında diğer bölümlerinin olması sorunludur.
III. Uyak düzeni aa/ba/ca/da… şeklindedir.
IV. Aruzun değişik kalıplarıyla yazılabilir.
V. Kasidenin en önemli sanatçıları Nef’i, Baki, Fuzuli ve Nedim’dir.
Yukarıda numaralandırılmış bilgilerden kaç tanesi “kaside” için doğru bilgidir?
Doğru Cevap: "A" 5
Doğru Cevap: "A" 5 Soru Açıklaması
18.
I. Rubai - II. Tuyuğ
Yukarıda numaralanmış Divan edebiyatı nazım biçimlerinin ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "C" Tek dörtlükten oluşan nazım biçimleri olmaları
Doğru Cevap: "C" Tek dörtlükten oluşan nazım biçimleri olmaları Soru Açıklaması
19.
Aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatına Arap edebiyatından gelen bir nazım şekli değildir?
Doğru Cevap: "D" Mesnevi
Doğru Cevap: "D" Mesnevi Soru Açıklaması
20.
Aşağıda ayraç içinde verilen bilgilerden hangisinin açıklaması yanlıştır?
Doğru Cevap: "B" Allah’a yakarış bildiren kasidelerdir. (Tevhid)
Doğru Cevap: "B" Allah’a yakarış bildiren kasidelerdir. (Tevhid) Soru Açıklaması