Gut
Bu akut inflamatuar kristal artropati hiperürisemi sonucu eklem ve yumuşak dokularda ürat kristallerinin birikimine bağlı olarak oluşur. Birleşik Krallık popülasyonunun %0.3’ünü etkiler ve büyük oranda erkeklerle sınırlıdır (%90) ancak postmenapozal olarak bazı kadınlarda da gelişebilir. 20-60 yaşları arası herhangi bir zamanda görülebilir.
Etyoloji-Ürik asit normalde pürin metabolizması sonucu oluşur ve idrarla atılır. Artmış serum ürik asit konsantrasyonu (hiperürisemi) guta neden olabilir.
Hiperüriseminin esasta iki nedeni vardır:
• Azalmış ürik asit atılımı (en sık): Orijini bilinmemektedir, klinik olarak hiperlipidemi, böbrek yetmezliği, laktik asidoz (alkol, egzersiz, açlık, kusma) ve tiazid diüretiklerle ilişkilidir.
• Ürik asitin aşırı üretimi (en az sık): ya artmış hücre döngüsü (örneğin lösemi, kemoterapi, şiddetli psöria-sis, travma, cerrahi veya ciddi sistemik hastalık sonrası) ya da nadir konjenital pürin metabolizması enzim eksiklikleri sonucudur.
Ancak bilinmelidir ki yüksek kan ürik asit seviyesi olan hastaların çoğu hiçbir zaman gut veya komp-likasyonlarını geliştirmez. Ailevi bir yatkınlık vardır ve poligenetik geçiş gösterdiği düşünülmektedir.
Patogenez-Gut eklemleri, yumuşak dokuları ve böbrekleri şu şekilde etkiler:
Eklemler-Ürat kristalleri belli eklemlerde depolanır ve eklem kıkırdağı yüzeyinde altında dejeneratif değişikliklerin görüldüğü beyaz pudramsı bir birikim oluşturur. Kristal birikimi eklemde dayanılmaz ağrı, ödem ve kızarıklığa yol açan akut inflamatuar reaksiyonu stimüle eder. Mikroskopik olarak eklem sıvısında ürat kristallerini fagosite eden nötrofil polimorflar görülebilir.
Yumuşak dokular-Ürik asit kristalleri eklem çevresi yumuşak dokularda da birikir ve burada varlıkları bir yabancı cisim dev hücre reaksiyonu oluşturur.
Bu yumuşak doku kitleleri büyüyerek, özellikle de aurikula etrafında beyaz tebeşirimsi materyalden (tophi) oluşan ele gelen bir kitle oluştururlar.
Böbrek-Böbrekte biriken ürat kristalleri interstisiyel nefrit ve ürik asitten oluşan böbrek taşlarına neden olabilir. Lösemili hastalarda kemoterapi sonrası olan aşırı pürin salimimi sonucu renal tübüllere çöken ürat akut tübüler nekroz ve akut renal yetmezlik yapabilir.