... konulu sunumlar: "Kan Basıncı Ölçümü: Ofiste mi? Evde mi? Ambulatuvar mı? Prof. Dr. Tekin AKPOLAT RTS 3 Ekim 2012, ANTALYA."— Sunum transkripti:
1
Kan Basıncı Ölçümü: Ofiste mi? Evde mi? Ambulatuvar mı? Prof. Dr. Tekin AKPOLAT RTS 3 Ekim 2012, ANTALYA
2
Plan •Ofiste kan basıncı ölçümü, evde kan basıncı takibi ve ambulatuvar kan basıncı ölçümü nedir •Beyaz önlük hipertansiyonu, gizli hipertansiyon •Ofiste kan basıncı ölçümü, evde kan basıncı takibi ve ambulatuvar kan basıncı ölçümlerinin avantaj ve dezavantajları •Doğru kan basıncı ölçümü •Kan basıncı ölçümünde yenilikler (ofiste, evde, ambulatuvar) •Özet
3
•Ofiste kan basıncı ölçümü: Bir sağlık merkezinde hastanın kan basıncının ölçülmesidir. •Evde kan basıncı takibi: Hastanın kan basıncının evde kendisi veya bir yakını tarafından ölçülmesi ve kaydedilmesidir. •Ambulatuvar kan basıncı ölçümü: Hastaya bir alet bağlanarak belirli bir süre (genellikle 24 saat) ve önceden belirlenmiş aralıklarla (genellikle 30 dakika) kan basıncının ölçülmesidir.
4
Evde kan basıncı takibi 1 •Avrupa Hipertansiyon Birliği doktora gitmeden önce 1 hafta kan basıncı takibi önermektedir. 1 haftalık kan basıncı ölçümü yaparken dikkat edilmesi gereken noktalar: •Kan basıncı sabah ve akşam 1-2 dakika ara ile ikişer kez ölçülmelidir yani günde 4 ölçüm yapılmalıdır.
5
Evde kan basıncı takibi 2 •Kan basıncı ölçümü ilaç almadan ve yemek yemeden önce yapılmalıdır. •Aletin hafızası varsa doktora giderken tansiyon ölçüm aleti de götürülmelidir.
6
•Beyaz önlük (ofis) hipertansiyonu: Kan basıncının sağlık merkezinde yüksek çıkıp evde normal olmasıdır. •Masked (gizli) hipertansiyon: Kan basıncının sağlık merkezi dışında yüksek çıkıp sağlık merkezinde normal olmasıdır.
7
Ofiste kan basıncı ölçümü •En büyük avantajı ucuz olmasıdır. •Kardiyovasküler riski belirlemede ve tedavinin düzenlenmesinde yardımcıdır. •Ofiste kan basıncı ölçümü ile beyaz önlük hipertansiyonu ve gizli hipertansiyonu saptanamaz. •Ayrıca kullanıcı hatalarına açıktır.
8
Ambulatuvar kan basıncı ölçümü •Beyaz önlük hipertansiyonu ve gizli hipertansiyonu saptanabilir, diurnal ritm değerlendirilebilir. •Kardiyovasküler riski belirlemede yardımcıdır. •En büyük dezavantajı maliyetidir.
9
Evde kan basıncı takibi 1 •En büyük avantajı hastanın tedaviye uyumunu arttırmasıdır. •Hastanın veya yakınının eğitilmesi gerekir. •Beyaz önlük hipertansiyonu ve gizli hipertansiyonu saptanabilir ancak diurnal ritm değerlendirilemez. •Kardiyovasküler riski belirlemede ve tedavinin düzenlenmesinde yardımcıdır.
10
Evde kan basıncı takibi 2 •Doğru bir aletle yapılması gerekir. •Piyasada makul fiyatlarla çok sayıda kan basıncı ölçüm aleti mevcuttur ama piyasadaki aletlerin çoğu gerekli kriterlere sahip değildir. •Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği web sayfasından ülkemizde bulunan uluslararası standartlara sahip ev aletlerinin listesine ulaşılabilir (http://www.turkhipertansiyon.org)
12
Kan basıncı ölçümünde yenilikler (ofiste, evde, ambulatuvar) •Ofiste yapılan kan basıncı ölçümünün önemli dezavantajlarından birisi olan beyaz önlük hipertansiyonunu önlemek amacı ile sağlık personelinin aktif katkısı olmadan kan basıncını ölçen cihazlar geliştirilmiştir. •Evde kan basıncı ölçümü takibini iyileştirmek amacı ile telemonitorizasyon yaygınlaşmaktadır. •İngiltere’de yayınlanan 2011 hipertansiyon kılavuzu tanıda ambulatuvar kan basıncı ölçümünü önermektedir.
13
Güncel konular •Tarihçe ve günümüzde kan basıncı ölçümü •Tanıda ambulatuvar kan basıncı ölçümü •Atrial fibrilasyonda otomatik aletler •Ofiste kan basıncı ölçüm alternatifleri: Özel aletler, cıvalı kullanılmalı mı •Popüler çalışmalar •Doğru alet, doğru yöntem •Türkiye ev kan basıncı ölçüm aletleri çalışması
14
Tarihçe 1 •1733 yılında Reverend Stephen Hales tarafından bir atın crural arterinden invaziv bir şekilde direkt olarak ilk kez ölçülen kan basıncı teknolojik gelişmeler sayesinde deneysel olmaktan çıkıp günlük klinik uygulamanın rutin bir parçası haline gelmiştir.
15
Tarihçe 2 •Pratik uygulamada kan basıncı noninvaziv şekilde indirekt olarak ölçülmektedir. Bilim ve teknolojik gelişmeler sayesinde ucuz ve kabul edilebilir kan basıncı ölçüm aleti üretimi mümkün olmuş ve günümüzde evde kan basıncı ölçümü ve takibi hipertansif hasta yönetimini kolaylaştırmıştır.
16
Tarihçe 3 •İlk tasarlanan aletlerde sadece sistolik kan basıncını ölçmek mümkün iken teknolojik gelişmeler ile birlikte diyastolik kan basıncı da ölçülebilmiştir. Oskultatuvar yöntem kullanan cıvalı ve aneroid aletlere ilaveten değişik teknikler kullanan otomatik aletler geliştirilmiştir.
17
Kan Basıncı Ölçümü: Ofiste mi? Evde mi? Ambulatuvar mı? Hangi aletle Hangi koşullarda Ne amaçla
18
Kan basıncı nasıl ölçülebilir? •Ofis: Cıvalı, aneroit, osilometrik •Ofis: Sağlık personeli var veya yok •Evde: Otomatik (kol-bilek) •Evde: Telemonitorizasyon •Ambulatuvar: 14 saat, 24 saat
22
When using the following to confirm diagnosis, ensure: ABPM: •at least two measurements per hour during the person’s usual waking hours, average of at least 14 measurements to confirm diagnosis (135/85 ve üzeri hipertansiyon) HBPM: •two consecutive seated measurements, at least 1 minute apart •blood pressure is recorded twice a day for at least 4 days and preferably for a week •measurements on the first day are discarded – average value of all remaining is used. Diagnosis (2)
23
14 saat kan basıncı takibi (tanıda) •NICE 2011 kılavuzu tanı için öneriyor •14 saat, sabah 8-akşam 10 •Sınır 135/85 •Hasta reddederse evde kan basıncı takibi de kullanılabilir
28
Atrial fibrilasyon •Otomatik aletler SKB doğru ölçüyor, DKB doğru değil •Yaşlılarda sistolik kan basıncı yüksekliği daha sık, bu nedenle ev ölçümlerinde otomatik aletler tercih edilebilir •Ofiste ise otomatik alet kullanımı uygun değildir
35
CAMBO çalışması •Manuel ölçüm, 16 saat (06-22 arası) ambulatuvar ölçüm ve özel otomatik aletle ölçüm kıyaslanıyor •Özel otomatik alet osilometrik yöntem kullanıyor •Hasta bir odada, sağlık personeli aletle kan basıncını ölçüyor ve odayı terkediyor •Alet 2 dakika aralarla 5 ölçüm yapıyor •Beyaz önlük hipertansiyonunu pratik olarak ortadan kaldırıyor
46
Telemonitorizasyon •Bilgisayar, fax, bluetooth, cep telefonu veya elektronik posta yardımı ile ev ölçüm değerleri hekime ulaştırılabilir. •Uygun yazılım ile cep telefonları ile kan basıncı ölçümü yapmak mümkün hale gelmiştir.
61
Hangi aletler valide? http://www.dableducational.org http://www.bhsoc.org http://www.turkhipertansiyon.org/ HEM MARKA HEM MODEL ÖNEMLİ
62
Kol mu bilek mi? •Bilekten ölçen aletler popüler •Bilek çapı şişmanlıktan çok az etkilenir •Bilek kalp hizasında tutulmalı •3 spesifik kılavuz ve 2 ilgili web sayfası üst koldan ölçen cihazları öneriyor •Parmaktan ölçen valide bir alet yok
63
ÖZET •Kan basıncı ölçümü basit ama kuralları olan bir iştir. Gerekli hazırlığı yapmak için zaman ayrılmalıdır. •Her 3 kan basıncı ölçüm yönteminin avantaj ve dezavantajları vardır, seçilecek yöntem kan basıncı ölçümündeki amaca göre belirlenmelidir. •Kan basıncı ölçümü bireyselleştirilmelidir
64
Bireyselleştirme (Ofis KB ölçümüne alternatif durumlar) •Yüksek-normal ofis KB değeri •İnme •Şeker hastalığı •Sol ventrikül hipertrofisi •Kronik böbrek hastalığı •Diğer kardiyovasküler risk faktörleri