Koma
Koma- Genellikle beyin travmasından kaynaklanan bu bilinçsizlik durumunun nedenleri ve semptomları
Koma – travmatik kafa hasarları, inme, beyin tümörü, ilaç veya alkol zehirlenmesi ve hatta diyabet veya enfeksiyon gibi altta yatan bir hastalık gibi – birçok farklı sorundan kaynaklanabilen uzun süreli bilinç kaybı durumudur.
Komanın tıbbi aciliyeti vardır. Hayatı ve beyin fonksiyonlarını korumak için çok hızlı müdahale gerekir. Doktorlar, komaya sebep olan etkeni bulup uygun bir şekilde tedavi etmeye başlamak için genellikle bir dizi kan testi ve bir beyin CT taraması isterler.
Komalar nadiren haftalarca sürer. Çok uzun süre bilinçsiz kalan insanlar kalıcı bir bitkisel hayata geçebilir. Komanın sebebine bağlı olarak bir yılsan uzun süre kalıcı bitkisel hayatta olan insanların uyanması oldukça nadirdir.
Belirtileri
Komanın yaygın bulgu ve semptomları şunlardır:
- Kapalı gözler
- Bulanık beyin sapı refleksleri, ışığa yanıt vermeme gibi
- Refleks hareketleri dışında, bacaklarda hareketsizlik
- Uyarılmalara yanıt vermeme, refleks hareketleri hariç
- Düzensiz solunum
Ne zaman doktora gitmelisiniz
Koma acil bir tıbbi durumdur. Acil servisi aramanız gerekir
Nedenleri
Sorunların çoğu tipi komaya neden olabilmektedir. Bazı örnekler şunlardır:
- Travmatik beyin yaralanmaları. Travmatik beyin yaralanmaları, genellikle trafik kazalarında şiddetli çarpma veya çarpışmadan dolayı, sıklıkla komaya neden olmaktadır.
- İnme. Kan akımının azalması veya tamamen kesilmesi inmeye neden olabilecek şekilde, arterleri bloke edebilir veya damarların patlamasına yol açarak komaya girmesine neden olabilir.
- Tümörler. Beyin ve beyin kökü tümörleri komaya neden olabilmektedir.
- Diyabet. Diyabet olan kişilerde, kan şekeri seviyesinin çok fazla yükselmesi (hiperglisemi) veya aşırı düşmesi (hipoglisemi) kişileri felç edebilir veya komaya sokabilir.
- Oksijen eksikliği. Boğulma veya kalp krizi sonrasında hayata döndürülen kişilerin, beyne oksijen gitmemesinden dolayı uyandırılması mümkün olmayabilir.
- Enfeksiyonlar. Ensefalit ve menenjit gibi enfeksiyonlar, beyinde (enflamasyon), omurilik veya beyni çevreleyen dokularda şişmelere neden olabilmektedir. Bu enfeksiyonların şiddetlerine bağlı olarak beyin hasarı veya koma oluşabilmektedir.
- Nöbetler. Devam eden nöbetler komaya yol açabilir.
- Toksinler. Toksinlere maruz kalma, karbon monoksit veya kurşun gibi toksinlere maruz kalma, beyin tahribatına ve komaya neden olmaktadır.
- Uyuşturucu ve alkol. Uyuşturucu ve alkolün doz aşımı komaya neden olabilmektedir.
Tedavi ve ilaçlar
Koma acil bir tıbbi durumdur. Doktorlar, etkilenen kişinin ilk olarak havayolunu kontrol ederler (solunum) ve solunum dolaşımını korumaya yardımcı olurlar. Doktorlar bu esnada, nefese yardımcı, kan transfüzyonu ve diğer destekleyici bakımı sağlarlar.
Acil durum personeli, kan testi sonuçlarını dahi beklemeden, diyabetik atağı veya beyni etkileyen bir enfeksiyon durumu oluşmamış dahi olsa, intravenöz glikoz veya antibiyotik uygulaması yapabilirler.
Tedavi, komanın durumuna bağlı olarak değişmektedir. Beyin şişmesine bağlı olarak, beyin üzerinde oluşan baskıyı hafifletmek için bazı işlemler ve ilaçların kullanılmasına gerek olabilir. Koma şayet aşırı dozda uyuşturucuya bağlı olarak oluştuysa, doktorlar durumu tedavi etmek için ilaçlar verecektir. Koma nöbetleri nedeniyle, doktorunuz nöbet kontrolü içinde bir ilaç verecektir.
Diğer tedaviler ise, diyabet veya karaciğer hastalığına bağlı altta yatan bir hastalığın göstergesi olan durumlara göre uygun olan ilaçlarla tedavi edilmesini içermektedir.
Bazen koma nedeni tamamen ters tepki verebilir ve etkilenen kişi normal işlevini geri kazanabilir. Etkilenen kişi, ağır beyin hasarını uğradıysa, kalıcı sakatlıklar yaşayabilir veya bilincini asla kazanamayabilir. Kişi kalıcı bir şekilde bitkisel hayata girebilir veya beyin ölümü gerçekleşebilir.