Kompresörün büyüklüğüne ve türüne karar verdikten sonra geriye tek bir soru kalır: yağlı hava kompresörü mü, yağsız hava kompresörü mü? Bu sorunun cevabı çok karışık olmamalı: seçiminiz basınçlı havanın kullanılacağı uygulamaya ve prosese dayalı olmalıdır.
Yağsız hava kompresörleri yarı iletkenler, ilaçlar ve kağıt gibi çok çeşitli hassas ürünlerin üretimi için kullanılır. Bu uygulamalarda en küçük miktarda yağ bulunması bile ürünleri ve hatta insanları olumsuz etkileyebilir. Class 0 ve "teknik açıdan yağsız" terimleri bir kompresörün belirli standartları karşıladığı anlamına gelir. Bu terimler birbiriyle benzer olmasına rağmen dikkate alınmaması halinde istenmeyen sonuçlar doğurabilecek bazı temel farklar da söz konusudur.
Durumun daha iyi anlaşılması için "Yağsız" teriminin anlamına daha yakından bakalım. Yağsız ve yağ içermez terimleri sıkıştırma odasında hiçbir yağlayıcı kullanmayan kompresörleri tanımlamak için kullanılır. İlk iki terim bir kompresör türünü tanımlarken, Class 0 ve "teknik açıdan yağsız" terimleri sıkıştırma sonrasında havanın ne kadar temiz olduğunu ifade eder. Bu ikisi arasında önemli farklar vardır. Bunları makalenin ilerleyen kısımlarında ele alacağız.
Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) özel, endüstriyel ve ticari amaçlar için dünya çapında standartlar belirler. Basınçlı hava için de özel ISO standartları mevcuttur. Elde edilen havanın saflığına (partikül boyutunun fonksiyonu olarak metre küp başına partikül sayısıyla belirlenir) bağlı olarak kompresörler ISO Class 0-5 arasında sınıflandırılabilir. ISO basınçlı hava saflık standartlarının orijinal versiyonu (1991) "filtre üreticileri tarafından filtre üreticileri için" düzenlenmiştir. Yağ konsantrasyonu için beş sınıf tanımlayan standarda göre Class 1 en iyi sınıftır.
ISO Class 1 - Teknik Açıdan Yağsız Hava
Class 1, 1 bar(a) 14,5 psia ve 20°C (68°F) koşullarında 0,01 mg/m3 değerinde yağ konsantrasyonu tanımlar ve bu kriterlere uyum için bazen "teknik açıdan yağsız çözüm" terimi kullanılır. Ancak bu standartlar 2001'de yenilenmiş ve 2010'da tekrar güncellenmiştir. Güncel standartta toplam yağ içeriği (aerosol, sıvı ve buhar) için bir sınır getirilmiş ve yağ buharının ölçümü için özel bir standart uygulamaya konmuştur.
ISO Class 0 - Yağsız Hava
Daha katı kalite gereklilikleri için yeni bir sınıf (Class 0) eklenmiştir. ISO Class 0 en temiz seçenektir. Yüzde 100 yağsız havayı garanti etmektedir. Filtreli yağlamalı kompresörlere "teknik açıdan yağsız" adı verilerek hava kalitesinin yağsız kompresöre göre çok daha iyi olduğuna yönelik olarak sektörde bazı yanlış iddialar ortaya atılmıştır. Bunlar tamamen gerçek dışıdır ve Class 0 gerektiren durumlarda bunların kullanılması hassas ürünlere ve/veya ekipmanlara düzeltilemeyecek hasarlar verebilmektedir.
Yağsız kompresör seçerken "teknik açıdan yağsız" yerine Class 0 yağsız kompresör seçtiğinizden emin olun. Bunların başlangıç fiyatı genelde yüksek olmakla birlikte hassas uygulamalarda kullanılmaları çok daha güvenlidir. Class 0 ile son kullanıcı ekipmanınıza hiçbir şekilde kir bulaşmayacağından emin olabilir ve varlıklarınızın korunduğunu bilirsiniz. Yağsız veya yağlamalı hava kompresörü seçerken bir basınçlı hava uzmanından tavsiye almak her zaman faydalı olacaktır.