16 Ağustos 1941'de 270 Nolu Yüksek Komuta Karargahı'nın emri imzalandı ve yürürlüğe girdi. Özünde, bu normatif belge, SSCB Halk Savunma Komiserliği'nin neredeyse bir yıl sonra ortaya çıkan ve söylenmeyen "geri adım değil" adını taşıyan ünlü 227. düzeninden çok daha sert ve daha korkunçtu. 227’de, hükümlerine göre oluşturulan ceza birimlerine girmek mümkün oldu. "Askerlerin teslim olma ve silahları düşmana bırakma sorumluluğu üzerine" emri bir önlemi ceza olarak tanımladı - oluşumun önünde ateş etmek ...
Bununla birlikte, Rus liberalleri, bir kural olarak, 1942'den gelen emirle "Stalin'in savaş sırasında yamyamlığının ana kanıtı" olarak neredeyse yıpranmış durumdadır ve elbette ondan önceki 270'ten bahsedilir, ancak ayrıntılara girmeden. Neden böyle, biraz sonra ele alacağız. Şimdilik, ana konuyu ana hatlarıyla açıklayacağım - Ağustos 1941'de kabul edilen emir, her şeyden önce sıradan askerlerle değil, Kızıl Ordu'nun komuta personeliyle ilgilidir.
Onunla ilgili hikaye ile, biz aslında, Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında düşman esaretine düşen Kızıl Ordu'nun üst düzey liderlerinin kaderi hakkında çok daha büyük, inanılmaz derecede kafa karıştırıcı, son derece trajik ve her zamanki gibi acımasızca çarpıtılmış bir konu üzerine konuşmaya başlayacağız. Kural olarak, Sovyet tarihçileri bu son derece acı verici konuya hiç değinmemeye çalıştılar. Evet, General Dmitry Karbyshev gibi, kesinlikle olağanüstü ve kesinlikle kesin kahramanlık örnekleri dışında. Yine de, Hitler'in infazcıları tarafından şehit edilen bu askeri lider, ele geçirilen oldukça önemli sayıda Sovyet generalinin yalnızca bir "kutbu" idi. Öte yandan, tahmin edebileceğiniz gibi, hain ve hain Vlasov. Ve "ikisinin arasında" olanlar? Bu insanlar kimdi, onlar hakkında neler biliniyor ve savaş sırasında ve sonrasında hikayeleri nasıl gelişti? Bu soruları analiz ederken, Kızıl Ordu'da Zaferden beş yıl sonra meydana gelen ve yine en üst düzey komutanları etkileyen gizemli ve uğursuz olaylara kaçınılmaz olarak değineceğiz. Sonra ne oldu ve neden? Zamanında tüm bu sorulara cevap bulmaya çalışacağız. Şimdilik, başladığımız yere geri dönelim.
Korkaklar ve asker kaçakları - yok etmek için!
Rus liberallerinin neden Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın “cesetlerle doldular” gibi iftira içeren versiyonlarına mükemmel bir şekilde uyan 270 Numaralı Siparişten neden bu kadar hoşnut olmadıklarını ayrıntılı ve somut bir şekilde açıklayarak başlayacağım. Gerçek şu ki, bu belge, alayların ve tümenlerin histerik ve acımasız komutanlarının “yeşil teğmenler” önderliğindeki “talihsiz askerler” kalabalığı tarafından nasıl “katliama götürdüklerine” dair özenle çizdikleri aşağılık tabloyu kırıyor. Bu talihsiz insanlar, kuşkusuz, yalnızca güvenli sığınaklarda ön saflarda oturan üst makamların aptallığı ve kana susamışlığı yüzünden anlamsız ve trajik bir şekilde öldü. Bu tür barbarlık, elbette, tüm Kızıl Ordu adamlarını ayrım gözetmeksizin sağdan sola vurmaya hevesli, peygamber çiçeği mavisi başlıklı manyaklar-uzmanlar eşliğinde meşe başlı ve fanatik komiserler tarafından güçlü ve esaslı bir şekilde teşvik edildi.
Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın benzer, gerçekten şizofrenik bir versiyonu (özellikle ilk dönemi) o kadar inatçı oldu ki, bugüne kadar sadece liberoid "tarihçiler" ve "gazeteciler" yazılarında değil, aynı zamanda yerli "film başyapıtlarının" çoğunda yürümeye devam ediyor. cömertçe devlet bütçesinden finanse edilen askeri tema. Belirli türden bir halk bunu reddetmek istemiyor ... Ama buna mecbur olacak! Az önce bahsettiğimiz 270 numaralı emir, "korkakların ve asker kaçaklarının" tabur ve alay komutanları olarak düşünülmesi gerektiğini söylediğinden (takımlar değil, bölükler değil!) Savaş sırasında ileri oluşumlarda bulunmayan, ancak "çatlaklarda saklananlar" ya da ofiste dağınıklık. " Bu tür "komutanlara" düz metin olarak "mevkilerinden ve mevkilerinden çıkarılmaları, rütbeye ve dosyaya aktarılmaları" ve "bazı durumlarda" - ve hattın önünde vurulmaları emredilir. Yine, herkesin akışa girmesine izin vermeyin, ancak belirli bir durumu anlayın ...
Ancak “korkaklık” gösteren, “amblemi yırtan”, savaş alanından kaçan ve teslim olanlarla ilgili hiçbir seçenek olamaz. "Korkaklar ve asker kaçakları yok edilmeli!" - bu siparişten gerçek bir alıntıdır. Aynı zamanda, sadece muharebe birliklerinin komutan albay ve generalleri değil, aynı zamanda “askeri ordu konseyleri üyeleri”, siyasi işçiler, özel daire başkanları ve bunların çalışanlarını kastettiği belirtiliyor. Yukarıda listelenen kategorilerden yalnızca birkaçı gerçekte "oturdu". Ancak 270 Numaralı Sipariş'ten sonra, bu tür eylemler mecazi olarak değil, kelimenin tam anlamıyla bir ölüm cezası haline geldi. Buna ek olarak, sorumluluk, kendi yüksek rütbelerini küçük düşüren aile üyelerine de uzanıyordu - vurulmadılar, sürgüne gönderildiler. Üstelik, "tüm Kızıl Ordu adamlarına, pozisyonları ve rütbeleri ne olursa olsun" doğrudan "herhangi bir yöntemle yok etme" emri verildi ... teslim olmayı "düşmanla son fırsata kadar savaşmaya" tercih eden askeri komutanlar! Liberal deliryumda değil, gerçekte böyleydi. Peki bu emir neydi? "Stalin'in zulmü"?
Her şeyden önce, Yüksek Komutanın imzasına ek olarak, belgede eski yardımcısı Molotov, Mareşal Voroshilov, Budyonny, Timoşenko, Shaposhnikov ve ayrıca o zaman bir ordu generali olan Zhukov'un imzaları da bulunuyordu. Evet, 270. aslında Kızıl Ordu'nun tüm askerlerini, özellerden cephe komutanlarına kadar, savaşta en ufak bir kazanma şansı olmasa bile, savaş alanında ölmeye, geri çekilmeye ve düşmana teslim olmamak için ölümüne savaşmaya mecbur etti. Fanatizm mi? Beni bağışlayın, ama bu durumda, her askerin "hayatını bağışlamadan" Anavatanı savunmaya yemin ettiği askeri yemin bu şekilde tanınmalıdır. Ve bu arada, acımasız düzenin imzalanması sırasında, Yüksek Komutanın oğlunun cephede kaybolmasının üzerinden tam olarak bir ay geçmişti. Aslında, Yakup'un "esaretinin" hikayesi bir Nazi sahtekarlığıydı, savaşta öldü, ama bu durumu değiştirmez. Böyle bir emri imzalayan Stalin bunu henüz bilmiyordu ama oğlunun ortadan kaybolduğunun kesinlikle farkındaydı.
Esaret yerine - alnına bir kurşun
Bu, 270 Nolu Emrin “tuzu” ydu, bir askerden polise kadar herkesi aynı seviyeye koydu. Yargılayıcı olmayanı ve dokunulmazlığı bilmeyen Stalinist dönemi ayıran, tam da bu sorumluluk eşitliğiydi. Cephede savaşan ülkenin en üst düzey liderliğinin ve partisinin (onlara sahip olan) neredeyse tüm temsilcilerinin çocukları, aynı Voroshilov'un yeğeni 1943'te öne çıkacak - ve kahramanca ölecek ... evrensel insani değerlere sahip olduğu ”, bu düzenin aslında en yüksek komuta personelinin temsilcilerinin düşmanın eline canlı canlı düşmesini doğrudan yasaklaması son derece sarsıcıdır. Komutanlara, direnişe devam etmek ve savaşta kahramanca ölmek, kendilerini yok etmeleri için talimat veren tek bir kelime yok, ama bu oldukça şeffaf bir şekilde kastediliyor.
Burada ne söyleyebilirsin Rus İmparatorluk Ordusu'nun subayları ve generalleri arasında sadece yakalama tehdidi ile değil, aynı zamanda kaybedilen bir savaştan sonra ateş etme geleneği çok yaygındı. General Samsonov örneği benzersiz olmaktan çok uzaktır ... Ancak, bir edebiyat kahramanın dediği gibi, "o zaman sorumluluk korkusundan değil, utançtan ateş ettiler." Daha sonraki bir zamana gelince, herhangi bir yüksek rütbeli komutan, her şeyden önce, düşman için en değerli gerçek bir bilgi deposudur. Sorgulamalar sırasında bir şey söyleyemez miyim? Sinizm için özür dilerim, ancak sinematik değil gerçek sorgulamaları hakkında en ufak bir fikri olmayanlar öyle düşünüyor. Her şey sadece uzmanların seviyesine bağlıdır, bu sorgulama yapılır. Nazilerin uzmanları tek kelimeyle mükemmeldi ... Evet, komutanlarımızın sonuna kadar sessiz kaldığı durumlar oldu. Ama ilginç olan - neredeyse her zaman, yaralı, bilinçsiz olarak yakalananlardı. En sık gönüllü olarak teslim olanlar er ya da geç "işbirliği yapmaya" başladılar.
Bir yönü daha vardı. Naziler hemen Kızıl Ordu'nun herhangi bir büyük komutanını propaganda amacıyla kullanmaya çalıştı. Dr. Joseph Goebbels bir alçak, olağanüstü bir alaycı ve fantastik bir yalancıydı, ancak işini mükemmel bir şekilde biliyordu. Üçüncü Reich'ın başlattığı ve hatalarını ayıkladığı propaganda makinesi, umutsuzca savaşan Kızıl Ordu'nun moralini bozmayı, direnme iradesini kırmayı ve birçok askeri ve komutanını teslim olmaya ikna etmeyi amaçlayan inanılmaz hacimlerde yanlış bilgileri dışarı attı. Goebbels'in astlarının pençelerine aynı amaçlar için kullanılabilecek gerçek bir şey düşerse, kıskaçlar gibi ona sıkıca sarılırlar. Ve bunu% 100 kullandılar. Yakalanan kırmızı komutanlar özellikle takdir edildi ve dedikleri gibi kapıldılar. Evet, bugün bir kişinin kasıtlı ve gönüllü olarak kendi hayatına son vermesini talep etmek çılgınca görünüyor.
Bununla birlikte, 1941'de komutan amblemi takan herkes yemin etti (ve bazıları, devrim öncesi geçmişleri göz önüne alındığında birden fazla kez) ve yaşam yolları olarak askeri işleri seçtiklerinde, er ya da geç kendilerini böyle bir şeyin önünde bulabileceklerini biliyorlardı. tercih. Bu arada, 270 numaralı siparişte, askerlik görevlerine ihanet eden ve esir alınan "birliklere kötü örnek teşkil eden" generallere oldukça özel isimler verildi. Bunlar arasında 28. Ordu komutanı Korgeneral Vladimir Kachalov, 12. Ordu komutanı Korgeneral Pavel Ponedelin ve 13. Tüfek Kolordusu komutanı Tümgeneral Nikolai Kirillov vardı. Bu son derece sert düzenin ilk "kurbanları" oldular, çünkü üçü de hain ve asker kaçağı olarak tanındı ve gıyaben ölüme mahkum edildi. Pekala, bu belirli insanların örneklerini kullanarak, durumu, 270'te ne kadar "yamyamlık" olduğunu ve kaç tane - savaşın acımasız gerçeklerini izleyerek ele alacağız.
"İdam edilen generalin eski defterine göz gezdirmek ..."
General Katchalov ile hemen bir rezervasyon yapalım, korkunç bir hata çıktı. Emir imzalandığında artık hayatta değildi. Dahası, esaret altında bir saat veya bir dakika değil bir gün geçirmedi - kuşatmadan geçmeye çalışırken, Roslavl bölgesindeki Starinki köyü yakınlarındaki bir savaşta öldü. Şüpheli nokta, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın sona ermesinden sonra, generalin kalıntılarının orada bulunan bir toplu mezarda bulunduğunda ortaya çıktı. Ardından bir raporda "kırdığımız bir tankta bir Rus komutanın cesedini bulduk" yazan bir Alman subayının sözleri eklendi. Ancak, Kachalov'un hainlere düşmesi nasıl oldu? Koşulların bir araya gelmesi ve son derece kötü bir durum - son dakikalarda, onu gördüklerinde, general tanka atladı ve düşmana doğru koştu. Aynı zamanda kendi manevrasının amacını veya anlamını kimseye açıklamaya başlamadı. Sonuç olarak, çok çirkin bir söz doğdu: "Tanımlanamayan niyetlerle bir tankı düşmana doğru sürdüm." Sonra birisi 4 Ağustos 1941'de generalin uçaklardan atılan ve "esir geçişi" olarak hizmet veren Alman broşürlerinden birini alıp cebine "Belki işe yarayacak ..." sözleriyle koyduğunu hatırladı. bir rulo kağıt var mıydı? İnanması zor. Bütün hikaye bir yalan mı? Mümkün olandan daha fazlası. Ancak, müfettişler ve hakimler farklı hissettiler. Öyle bir dönemdi ... Yoldaş Mekhlis, bu olayı kişisel olarak Stalin'e bildirdi - en hafif deyimiyle, ordudaki "halk düşmanlarını" bulmaya ve ifşa etmeye hevesli bir adam. Daha sonra, tabii ki Kachalov rehabilite edildi, ancak savaş yıllarında akrabaları, dedikleri gibi, tam olarak bir cesaret aldı ...
Ponedelin ve Kirillov ile durum tamamen farklı. Bu iki komutan, sözde "Uman felaketi" sırasında aynı zamanda Nazilerin elindeydi. Sadece esaret altında kalmaları değil, aynı zamanda Wehrmacht temsilcileriyle oldukça medeni iletişim, fotoğraflar da dahil olmak üzere birçok belgesel kanıtı var. İleriye baktığımda, bu fotoğraflarda her iki generalin de elbette çiçek açan ve hayattan sevinçli görünmediklerini, ancak dayak ya da uzun süreli açlık şeklinde kötü muameleye dair net izlerden yoksun olduklarını not ediyorum. Tıraşlı, kırpılmış, kıvrılmış, amblemlerle bile tamamen temiz ve düzgün bir üniforma giymiş. Ve etraflarındaki Almanlar iyi huylu, rahat görünüyorlar - bu nedenle Sovyet generallerinden tehlikeli bir sürpriz beklemiyorlar. Özellikle Ponedelin'e gelince, Almanları kendi kişisel günlüğüyle memnun etmeyi başardı (herhangi bir komutanın yakalanma riski varsa derhal yok etmesi gereken bir şey). Daha sonra, iddiaya göre bu günlük SMERSH çalışanlarının eline geçti. General sayfalarında hem Sovyet hükümetini hem de liderlerini ve sanayileşme ile kolektifleşmeyi azarladı ... Yine yalan mı?
Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın sona ermesi ve SSCB'ye dönmelerinin ardından vurulan Ponedelin ve Kirillov'un, Kruşçev döneminde tamamen masum olarak "doğrudan" rehabilite edildiğine hemen bir rezervasyon yapacağım. Sanki esaret altında saygın bir şekilde davrandılar, tüm işbirliği tekliflerini reddettiler. Kesinlikle sahte olmayan fotoğraflar bu konuda şüphe uyandırıyor. Dahası, bazı Rus askeri tarihçileri, ister profesyonelce olmasa da, ister General Ponedelin'in Letichevsky Kalesini teslim ettiğinde ve aynı "Uman çukurundaki" savaşlar sırasında düşman eylemlerinin basitçe eline geçerek, son derece garip olduğuna doğrudan işaret ediyorlar. Bir şey daha. Naziler, bu iki generalle aynı anda ve aynı yerde 6.Ordu komutanı Korgeneral İvan Muzychenko'yu da ele geçirdi. Aynı zamanda bacağından ciddi şekilde yaralandı ve bağımsız hareket edemedi. Böylece - 1945'te Sovyetler Birliği'ne de geri döndü, Muzychenko herhangi bir baskıya maruz kalmadı. Elbette kapsamlı bir soruşturmadan sonra partiye ve Kızıl Ordu kadrosuna iade edildi.
Kirillov ve Ponedelin de tutuklandı ve aniden mahkum edilmekten çok uzaktı - Alman esaretinden kurtulan bir dizi Sovyet generali gibi. Talihsizlik içindeki diğer yoldaşlarının kaderi tamamen farklı bir şekilde gelişti. Ancak bu, bir dahaki sefere tamamen farklı bir konuşma için bir konudur.