Rum gazeteleri habere geniş yer verirken, Hristofyas'ın Ulusal Konsey üyelerini 7 Temmuz'daki Cenevre zirvesi öncesinde; Kıbrıs sorununda yaşanan gelişmelerle ilgili olarak bilgilendirdiği belirtildi.
Ulusal Konsey Hristofyas başkanlığındaki son toplantısını 19 Ocak'ta yapmıştı.
Rum gazetelerinden Simerini "Müzakereler Karanlık... Başkan Cenevre'ye B Planı Olmadan Gidiyor" başlıklarıyla yayımladığı haberinde, Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'ın dünkü toplantıda Ulusal Konsey üyelerine beş aylık gelişmeleri değerlendirdiğini yazdı.
Dünkü Ulusal Konsey toplantısının, Kıbrıs sorununun akıbetiyle ilgili iyimser olunması için sebep olduğu hissi yaratmadığı yorumunda bulunan gazete, ulusal konsey toplantısının akabinde, pusuda bekleyen elverişsiz gelişmelerle birlikte; müzakerelerin kötüden daha kötüye gittiğine dair izlenimin derinlere işlediğini savundu.
Hristofyas'ın, toplantıya katılan Rum siyasi parti liderlerine, birkaç aydır durumların hiç de iyi gitmediği itirafında bulunduğunu ifade eden gazete, Hristofyas'ın bunu Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'nun tavrına bağladığını aktardı.
"GELİŞMELER"
Gazete, Rum Yönetimi Başkanı Hristofyas'ın, dünkü Ulusal Konsey toplantısında, 2010 yılının Kasım ayında New York'ta gerçekleştirilen zirveden bu güne Kıbrıs sorununda kadar meydana gelen başlıca olaylara göz attığını belirtti.
İlk üçlü görüşmede, tarafların temel konuları tayin etmeleri gerekeceğine karar verildiğini ancak engeller ortaya çıktığını; çünkü Türk görüşlerinin felsefesinin iki devlet mantığına dayandığını ileri süren Hristofyas, bu yüzden Ocak ayında gerçekleşen zirveye kadar sadece Yönetim, Ekonomi ve AB başlıklarının ele alındığını söyledi.
Gazeteye göre Hristofyas, parti başkanlarına, BM Genel Sekreterinin Cenevre'de "müzakerelerin temelinin kendileri için de temel nokta olduğunu" vurguladığını ancak Derviş Eroğlu'nun referandumlarla sonuçlanmış olacak olan zaman takvimleri ve dörtlü konferans istediğini de iletti.
Hristofyas'ın Toprak, Mülkiyet ve TC kökenliler başlıklarının paralel şekilde ele alınmasını aynı zamanda Kuzey Kıbrıs'ta nüfus sayımı yapılmasını talep ettiğini yazan gazete, Hristofyas'ın Cumhurbaşkanı Eroğlu'dan "denetçiler olmadan nüfus sayımı yapabilecek bir devlet olduğu" yanıtını aldığını belirtti.
Gazete, Hristofyas'ın çok taraflı bir görüşme yapılması için şartların olgunlaşmadığı görüşünü ortaya koyduğunu ve Genel Sekreterin de bununla hem fikir olduğunu da belirtti.
Cenevre görüşmesinden sonra, İç Güvenlik ve Uluslararası Anlaşmalar gibi alanlarda kısmi ilerleme yaşandığını belirten Hristofyas, uluslararası anlaşmalarla ilgili olarak yeniden bir komite kurulduğunu, komitenin çalışmalarının da iyi gittiğini ekledi.
İç Güvenlik hususunda ise Hristofyas, Polis'teki oranının 60:40 olacağına karar verildiğini ancak Polis Genel Müdürü ile Polis Genel Müdür Yardımcısı'nın sahip olacakları yetkilerle ilgili olarak taraflar arasında ciddi anlaşmazlık var olmaya devam ettiğini ifade etti.
Hristofyas'ın söylediklerine dayanarak, Türk tarafının; Polis kurumundaki bu iki güçlü yetkilinin aynı yetkilere sahip olmasını önerdiğini yazan gazete, Rum tarafının bu görüşe katılmadığını belirtti.
Habere göre Hristofyas, Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun; dönüşümlü başkanlık ve çapraz oyla ilgili olarak ortaya koyduğu önerilerini kabul etmediğini de öne sürdü.
"SADECE TAZMİNAT"
Gazete, Hristofyas'ın dünkü toplantıda söylediklerine dayanarak, bir önceki Cenevre zirvesinde Genel Sekreter Ban'ın, sürece; mülkiyet başlığındaki dengenin bulunmasına yardımcı olabilecek BM uzmanları tahsis etmeyi önerdiğini ekledi.
Başkan Hristofyas'ın, sözü edilen uzmanların yardımcı role sahip olmaları (facilitators) koşuluyla; uzmanların yardımını kabul ettiğini yazan gazete, uzmanların karar alınması sürecine doğrudan müdahil olmalarının dolaylı hakemlik şeklinde algılanabileceğini belirtti.
BM uzmanlarının, Ocak zirvesinden kısa süre sonra işe koyulduklarını ve tarafların müzakere gruplarından üyelerle temaslarda bulunduklarını kaydeden gazete, Rum müzakere grubu üyelerinden Tumazos Çelepis ile Nikos Emiliyu'nun konuyla ilgili BM uzmanları gruplarından biriyle görüşmek için dün New York'a gitmelerinin söz konusu olduğunu anımsattı.
Gazeteye göre Başkan Hristofyas, siyasi parti başkanlarına "(uzmanların) muhafaza ettikleri tutumlarından dolayı; sürece sağladıkları kolaylıklarla ilgili olarak ciddi problem var olduğunun göründüğünü" söyledi.
Uzmanların, ideal formül olarak; azami ölçüde tazminat verilmesini önermekte olduklarının göründüğünü belirten gazete, uzmanların; Rum kesiminin birinci ve ikinci seçeneğini teşkil eden takas ve iade seçeneklerini bir kenara bıraktıklarını ifade etti.
Gazete "uzun lafın kısası", BM uzmanlarının; Mülkiyetin öncelikli olarak tazminatlarla çözülmesi gerekeceği hususunda Türklerle hem fikir olduklarını ekledi.
"MÜZAKERE ETMİYORUZ"
Gazeteye göre Hristofyas, müzakerelerde ortaya çıkan problemlerin, "müzakerelerin ilerlemesi için istek göstermeyen Derviş Eroğlu'nun uzlaşmaz tavrından kaynaklandığını" iddia etti.
Hristofyas Ulusal Konsey üyelerine; Kıbrıs sorununun çözümünün Ankara için mevcut aşamada öncelik teşkil etmediğinin uluslararası anlamda kabul görmüş bir şey olduğunu, bunun ise Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun müzakerelerdeki tutumunu kötü şekilde etkilemesi sonucuna sahip olduğunu iddiasını da aktardı.
Gazete, elde ettiği bilgilere dayanarak, Hristofyas'ın "Eroğlu kendisiyle tartışmaktan kaçındığı için, mevcut sürecin belge teatisi niteliği kazandığını söylediğini" de kaydetti.
Gazete, bu sebepten dolayı, tarafların bir konu üzerindeki görüşlerini yazılı veya sözlü olarak ortaya koyduklarını, Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun da konunun temsilcilere havale edilmesini istediğini öne sürdü.
Durumların aldığı bu şeklin, Hristofyas'ı memnun etmediğinin görüldüğünü yazan gazete, Hristofyas'ın konuların çoğunlukla müzakereciler düzeyinde ele alınmasını tercih edeceğini ifade etti.
DOWNER KONUSU
Ulusal Konsey'de EVRO.KO tarafından Downer konusunun da ortaya konulduğunu yazan gazete, esasında kimsenin Downer'in süreçte oynadığı rol ve kendisiyle ilgili yapılan tespitlere karşı koymadığını belirtti.
Gazeteye göre Hristofyas, Downer'in uzaklaştırılmasını istemeye niyetli olduğunu bir kez daha göstermedi.
"HAYIR DİYECEĞİM"
Gazeteye göre Hristofyas, parti başkanlarına, yaklaşan Cenevre görüşmesinin nasıl tekâmül edeceğine dair söylentilerin kendisinin görüşlerini etkilemediğini ve kendisinin Ulusal Konsey tarafından tayin edilen sınırlardan çıkmayacağını da söyledi.
Habere göre Hristofyas, sürece zaman takvimleri empoze edilmesine dair her türlü çabayı aynı zamanda doğrudan veya dolaylı hakemliğe dair herhangi bir faaliyeti engelleyeceğini sözlerine ekledi.
Hristofyas, Kıbrıs sorununun iç boyutlarının görüşülmesi tamamlanmadan; Kıbrıs sorunuyla ilgili uluslararası konferans gerçekleşmesini kabul etmesinin söz konusu olmadığını da dile getirdi.
Rum siyasi parti başkanlarının, bir B planı şekillendirilmesi gerektiğini Hristofyas'ın gündemine getirdiklerini yazan gazete, Hristofyas'ın böyle bir şeyi parti başkanlarıyla ele almaya çok da istekli görünmediğini belirtti.
Bazı partilerin, Güney Kıbrıs'ın AB dönem başkanlığından dönüm noktası olarak bahsetmesinin bizzat kendisinin sürece zaman takvimi koyduğu izlenimi yarattığı şeklindeki yorumlarına ise Hristofyas, kendisinin 1 Temmuz'dan önce çözüm gerçekleşmesi dileğinde bulunduğunu; bunu hiçbir şekilde Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin tamamen nihai veya bağlayıcı bir tarih olarak düşünmediğini ekledi.
EKOLOGLAR BELGE SUNDU... EVRO.KO MÜZAKERELERİN ÇÖKTÜĞÜNÜ SÖYLÜYOR
Toplantıdan sonra yaptığı açıklamada, Ulusal Konsey toplantısının endişelerini teyit ettiğini veya daha büyüttüğünü dile getiren EVRO.KO Başkanı Dimitris Şilluris, tüm çabanın çöktüğünü ve prosedürün değişmesi tehlikesi, zaman takvimlerine ilişkin baskılar, aynı zamanda başka tavizlerle karşı karşıya kaldıklarını iddia etti.
Gazeteye göre Şiluuris, bu açıklamasına, Rum Hükümeti sözcüsü Stefanos Stefanu'dan, "müzakereler devam etmektedir" yanıtı aldı.
Stefanu devamla, Hristofyas'ın dün gerçekleştirilen ulusal konsey toplantısını göz önüne alarak, Cenevre'ye hazır bir şekilde gideceğini söyledi.
Rum Ekologlar ve Çevreciler Hareketi ise, açıklamasında, Kuzey Kıbrıs'ta nüfus sayımı gerçekleştirilmesi konusu ile Türk askeri birliklerinin adadan ayrılmasını gözeten Cenevre zirvesiyle alakalı önerilerinden oluşan bir belge sunduklarını ifade etti.
"TALAT'TAN SONRA İLERLEME YAŞANMADI"
Alithia gazetesi ise "Kıbrıs Sorunuyla İlgili Ümit Olmaksızın Cenevre'ye... Hristofyas Ulusal Konsey'de; Talat'tan Sonra Müzakerelerde İlerleme Sağlamadık Dedi" başlıklarıyla verdiği haberinde, Kıbrıs sorununun dinamik çözümüyle ilgili olarak Cenevre görüşmesinin meydana getirmesi mümkün olan ümitlerin dün Ulusal Konseyde "söndüğünü" yazdı.
Hristofyas'ın Konsey üyelerine yaptığı bilgilendirmenin, iyimser olunmasına imkân bırakmadığını kaydeden gazete, Hristofyas'ın "ilerlemenin Talat'ın müzakerelerden ayrıldığı zamanlarda elde edilmiş olduğunu" söylediğini iletti.
Müzakerelerdeki sürtüşme noktalarının, oldukları yerde kaldığını hatta zenginleştiğini yazan gazete, bunlara şimdi de dış ilişkiler, daha da somut olarak KKTC'nin 1983 ve o tarihten bu yana imzaladığı uluslararası anlaşmalar konusunun eklendiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun, KKTC devletinin zamanında yaptığı anlaşmaların da çözüme dâhil edilmesini istediğini ifade eden gazete, bunun kabul edilemeyeceğinin Ulusal Konseyde dile getirildiğini belirtti.
Gazeteye göre Hristofyas, Orta Doğu ve Yunanistan'daki krizin aynı zamanda BM'nin Kıbrıs sorunundaki tavrının; Kıbrıs sorununun çözümünün lehine olmayan şartlar meydana getirdiğini dolayısıyla Türkiye'nin gerekli olan adımları atmak için sebep bulamadığı iddiasında bulundu.
Gazeteye göre, dünkü toplantıdan sonra ortak açıklama yayımlanmaması; toplantıda bir yandan birilerinin üzerinde görüş belirteceği öneriler ortaya çıkmadığına, diğer yandan ise bilindik anlaşmazlıkların olduğu yerde kaldığına işaret ediyor.
EDEK ile EVRO.KO'nun, yaptıkları konuşmalarda, Hristofyas'ın TC kökenliler ve dönüşümlü başkanlıkla ilgili önerilerini geri çekmesini yinelediklerini yazan gazete, DİKO'nun ise bir B planı hazırlanmasına dair bilindik önerisini ortaya koyduğunu ekledi.
EDEK Başkanı Omiru'nun, müzakerelere Avrupalı bir temsilci atanmasına dair görüşünü yinelediğini ifade eden gazete, Hristofyas'ın bunu reddetmeyip buna olumlu yaklaştığını kaydetti.
Fileleftheros ise "Durum Tamamen Olumsuz... Hristofyas'ın Çözümlemesi Cenevre Görüşmesiyle İlgili Beklentileri Yok Ediyor - Mülkiyet: BM Temsilcileri Masaya Tazminat Fırlattılar" başlıklarıyla verdiği haberinde, Türk tarafının sürüncemede bırakan taktiğinin; aynı zamanda BM temsilcilerinin ifade ettikleri bazı görüşlerin; Kıbrıs sorunundaki müzakerelerin gidişatıyla ilgili tamamen olumsuz bir imaj yarattığını ileri sürdü.
Gazete bu durumun Cenevre görüşmesiyle ilgili beklenti içine girilmesine müsaade etmediğini ekledi.
Gazete, Hristofyas'ın dünkü bilgilendirmesinden ortaya çıkan şeyin, Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun doğrudan müzakereden kaçındığını ve durumları uluslararası bir konferansa sevk etmeyi istediğini ispatladığını öne sürdü.
PARTİLER
Gazeteye göre, Rum Ana Muhalefet Partisi DİSİ'nin Başkanı Nikos Anastasiadis, açıklamasında, müzakerelerin uzun sürmeye ve sonuç vermemeye devam etmesi halinde, BM Genel Sekreterinin köprü kurucu önerilerle ortaya çıkması olasılığından bahsetti.
Genişletilmiş müzakerelere ve müzakerelerdeki AB temsilcisi konusuna yeniden değinen Anastasiadis, Avrupa Komisyonundan değil Avrupa Konseyinden bir kişinin atanmasının talep edilmesi gerektiğini söyledi.
AKEL Genel Sekreteri Andros Kiprianu ise, açıklamasında, uluslararası anlaşmalar konusunun Ulusal Konseyin alt komitesi tarafından görüşülmesini önerdi.
Rum tarafının önerilerinin geri çekilmesi hususunda ise Kiprianu, bunun Türk tarafına yardımcı olacağını söyledi ve "Eroğlu'nun bunları reddetmesine müsaade edilmesi gerektiğini" dile getirdi.
DİKO Başkanı Marios Karoyan ise, açıklamasında, o zamana kadar ilerleme yaşanmazsa; Cenevre'den sonra başka bir üçlü zirvenin kabul edilmesinin manası olmadığını ifade etti.
Gazeteye göre Karoyan, BM'nin ileriye götürmeye çalıştığı yol haritasının reddedilmesini de istedi.
EDEK Başkanı Omiru da açıklamasında, Rum tarafının; Güney Kıbrıs'ın AB dönem başkanlığının başlangıcının dönüm noktası olarak düşünülmesine izin vermesi gerektiğini söyledi.
"HRİSTOFYAS CENEVRE'YE ÖNERİLERLE GİDECEK"
Haravgi gazetesi ise "Cenevre İçin Hazır... Hristofyas Müzakereler Sürecine İvme Kazandırılması Amacıyla Cenevre'ye Önerilerle Gidecek" başlıklarıyla manşete çektiği haberinde, Rum tarafının Cenevre görüşmesine; Türk tarafını sorumluluklarıyla karşı karşıya getirecek önerilerle gideceğini yazdı.
Gazete bu önerilerden birinin, mülkiyet başlığının toprak ve TC kökenliler başlıklarıyla bağlanması olduğunu haber verdi ve bunun BM Genel Sekreteri tarafından bir önceki görüşmede benimsendiğini anımsattı.
Politis ise "Hiç Olmamış Gibi... Partiler Kendi Havasında, Başkan Kıbrıs Türk Tarafıyla İlgili Olarak Hayal Kırıklığı İçerisinde" başlıklarıyla verdiği haberinde, Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'ın "Kıbrıs Türk tarafı yüzünden aslında gerçekten müzakere yapılmadığı hususundaki hoşnutsuzluğunu gizlemediğini" yazdı.
Partilerin bilindik görüşlerinde hareket ettiklerini kaydeden gazete, Hristofyas'ın Cenevre'ye "valizlerinde karanlık ümitlerle seyahat edeceği" yorumunda bulundu ve Hristofyas'ın "tünelin sonunda ışık görmediğini" itiraf ettiğini savundu.
(İY/HA)
TAK