Yaşam Süresi İdaresinde Ömür Kuramları
Genel olarak hayat zamanıyla alakalı meseleyi açıklamak için öne sürülen birkaç kuram vardır. Bşehrime göre, hayat vaktinin canlı bir organizmanın genetik yapısına bağımlı bir değişken olduğu vurgulanırken, oysa modern cemiyette etrafsal etkenlere ve hayat stiline bağlı olduğunu tekrarlanmaktadır. Bu evrede “hayat vaktinin” bütün olarak ne olduğunu açıklamak lüzumludur. Klasik bir insan görüşüde, insanlarda yeryüzündeki bir […]
Genel olarak hayat zamanıyla alakalı meseleyi açıklamak için öne sürülen birkaç kuram vardır. Bşehrime göre, hayat vaktinin canlı bir organizmanın genetik yapısına bağımlı bir değişken olduğu vurgulanırken, oysa modern cemiyette etrafsal etkenlere ve hayat stiline bağlı olduğunu tekrarlanmaktadır. Bu evrede “hayat vaktinin” bütün olarak ne olduğunu açıklamak lüzumludur.
Klasik bir insan görüşüde, insanlarda yeryüzündeki bir hayatın tanımlayıcılarını çok fazla düşünmeden, hayatı nasıl uzatacaklarını veya yeryüzünde nasıl daha uzun yaşayacaklarını düşüneceklerdir. Bazen insanlar dünyada ne kadar müddet ve kaç sene yaşayabileceklerini soruyorlar ve hatta bazı vaziyetlerde ömürlerini idaremelerine destekçi olabileceğine inandıkları bazı malzemelere ömürlerini bağlıyorlar.
Bu bağlamda ömür ancak birkaç etmen tarafından tanımlanabilir. Ancak insanlığın kavraması gereken bir şey, hayat süresi yönetimi sürecinin bütün olarak hamile kaldıktan sonra ve doğumla başladığıdır. Süreç doğumdan sonra bir ara verir ve daha sonra şahıs bağımsız olmaya başladığında ve bakımın en ehemmiyetli olduğu yaşlılıkta tekerrür başlar. Bu sebeple, hayat süresi büyük miktarda sıhhat uzmanları tarafından veya bir insan hayat müesseseyi tarafından yapılan şahsi bakıma ve harici bakıma bağlıdır. Belirtildiği gibi, kesintisiz bakım ve bir sıhhat ve esenlik vaziyetinin ya gençliği ve yaşlılığı sırasında araştırılması gereken bir süreçtir.
Yaşam süresi idaresine nasıl yanaşılabileceğini açıklayan belli bir kuram yoktur, ancak uzun vadede, her şey bedeni hem akılsal hem de fiziksel olarak beslediği, rastgele bir mahsulün kullanımıyla alakalı rastgele bir kontraendikasyona karşı tetikte olduğu ile alakalıdır. Buna şahsın hayat stili alışkanlıkları denilebilir.
Yaşam süresi yönetimi programlarının çoğu, bir cemiyetin ve bir şahsın sıhhat tarihi kayıtlarına çok bağlıdır, zira şahsi seviyede sıhhat yönetimi için esasları oluştururlar, böylece bakımın hayat süresi yönetimi açısından doğrultuları esas alınır. Yeniden de, genel olarak bilimsel ve hücre fizyolojisi kuramı vardır, burada hücre parçalanması, bir canlı cinsinin hayat vaktinin tabiatına daha fazla bağlıdır.
Bilimsel olarak, hücrelerin kaç defa arttığı ve ayrılındığı bir cinsin hayat müddetini tanımlar, ancak hakikat anlamda bir canlının ömrünü tanımlayan başka etmenler de vardır. Bu bakımdan, insanlar dahil tüm canlılar için geçerlidir; hakikatinde, insanlar ve hayvanlar bir olarak kategorize edilir, ancak ayrım düşünme stili ve şuurdur.
Yaşam süresi idaresinin bir veya iki etmen tarafından tetiklendiği ve hem ferdin hem de genel olarak cemiyetin hayat süresi yönetimi gereksiniminin sebeplerinden birinin şahsın sıhhat vaziyeti olduğu vurgulanmaktadır. İnsanların belli bir vaziyetten can verdiği öğreniliyorsa, sıhhatli olmalarına destekçi olmak için onlara doğru ilaç, malzeme ve diğer rastgele bir dayanağın verildiğinden emin olmak büyük ehemmiyet taşır ve tüm bunlar hayat boyu yönetimi gerektirir.
İnsan beslenmesi, başka bir deyişle gıda alımı, homeostazın niteliğini ve bedenimizin klasik işleyişini tanımlayan bağımsız bir etmendir. Yaşam stilimizin nasıl planlandığını sürdürmek, genellikle iyi bir hayat süresi idaresinin esasıdır. Bu bir sıhhat durumundan katlanır, ancak sıhhatli bir şahsın sıhhat vaziyetinin harikuladeliği mevzubahisi olduğunda, önleyici önlemler uzak bir hayat süresi yönetimi programı olarak hareket eder.
Motivasyon aynı zamanda hayat süresi yönetimi için de bir bileşendir; Hastayı eforlu olduğu mevzusunda bilgilendirme, böylece onlara gidişatın idarenebilir olduğunu ve aynı vaziyete sahip tek şahsın kendisi olmadığını ispatlama ve temin etme meylinde olmanız, hayat boyu idaresinin bir bileşenidir.
Yaşam vaktinin tanımlayıcıları ile alakalı olarak ortaya atılan birkaç kuram vardır. Bu suallerin kimileri yaşamımızı hakimiyet eden ana etkenleri içermektedir. Bu etkenlerden kimileri hayat stili etmenlerinden ve hayatın maneviyatı altında ortaya çıkan genetik, hücresel, epigenetik veya belki de manevi etmenden kaynaklanmaktadır. Bilimsel bilgi, varlığın bu cins sırrına henüz tatmin edici yanıtlar vermiş değildir. Ancak genel olarak bir insanın hayat zamanında büyük tesire sahip olan etkenlerin olduğu neticesine varılmıştır.
Yeryüzündeki bir ferdin hayatı, doğumdan vefata kadar bir hayli etmen tarafından tanımlanır. “Yaşam süresi” yönetimi sürecinde esas emel, bir ferdin vefat müddetini uzatmaktır. İnsanların yeryüzündeki günlerini artırmalarına destekçi olacak bir yol veya teknoloji hakkında kayıt olmadığı sarih olmalıdır, ancak iyi idarenen bir hayat müddetini tanımlayan sosyal ve ekonomik etmenler vardı.
Yaşam süresi yönetimi, değişik istikametler alabilen ve değişik sebeplerden kaynaklanabilen bir süreçtir; misalin, bir şahsın yaşamını riske atan bir tıbbi rahatsızlığı varsa ve bu cins tıbbi gidişatlar ve karmaşıklıklar doğuştan veya hayatın ortasında edinilmişse, hayat boyu yönetimi danışmanlık hizmetlerine lüzum vardır. Bu gidişatta, hayat süresi yönetimi lüzumlu olacak ve bir ferdin yaşamda kalması için özü olacaktır.
Yaşam süresi yönetimi, doğası gereği tıbbi ve sosyal kaliteyi olan bir cins programdır. Sevgi ve şefkat, zaferli bir gayeye erişmenin esas parçalarıdır. Hastanın beğenildiğini ve cesaretlendirildiğini sezmesi ve bir problemden geçtiği aslını unutması ve onunla yaşamayı bilmesi için şahsın çevresindeki insanların sevgi ve şefkat göstermesi lüzumludur. Böylelikle şahıs yarın ve diğer günleri göreceğini umar. Sosyal açıdan hayat boyu idaresinin ehemmiyetli bir parçasıdır. Diğer yandan, hayat süresi yönetimi lüzumu tıbbi bir vaziyetten kaynaklanıyorsa ve tıbbi müdahale gerektiriyorsa, sıhhat çalışanları şahsın veya hastanın uzun müddet yaşamasında ve tıbbi takviyeyle umutlanmasında ehemmiyetli bir rol oynarlar.
Bu, hayat süresi yönetimi sürecinin insanlara veya hastalara nasıl tanıtıldığına dair sadece bir genel bakıştır. Klasik akademik terimlerle, hayat süresi yönetimi de, uzun ömürlülüğün esas emelinin dünyadaki vefat oranlarını düşürmek ve 90-120 yaş gibi bir yaşa kadar sürdürmek olduğu süreci çoğaldırmasıyla aynıdır. Bugün itibariyle, küresel olarak yaşlı popülasyondaki bazı kronik hastalıklar için vefat oranları yüksektir.
Hastalığın doğası dışında, muhtelif milletler arasında vefat oranlarında değişiklikler vardır ve bunlar etrafsal etkenlerden sosyoekonomik etkenlere kadar muhtelif etkenlerden etkilenir. Sonunda, hayat boyu yönetimi sürecinde şahsi seviyede esas emel, bir ferdin hayatını çoğaldırmak ve şahsın mutlu bir hayat sürmesini sağlamaktır.
Bibliyografi:
https://vlacs.org/competencies/life-management-skills-health-2/
https://www.researchgate.net/publication/328232297_LIFE_MANAGEMENT
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu