İçindekiler
Strep A, A grubu beta hemolitik streptokokların/AGBHS ( Streptococcus pyogenes) neden olduğu Beta olarak da adlandırılan üst solunum yolu enfeksiyonudur (ÜSYE).
Strep A enfeksiyonuna sahip kişiler her zaman belirti göstermeyebilir fakat hastalığı bulaştırabilirler. Sıklıkla çocuklarda enfeksiyon oluşturmakla birlikte yetişkinler de enfekte olabilmektedir. Bu nedenle çevrenizde hastalık bulguları varlığından şüphe edildiğinde hastalıktan korunmak için önlem alınmalıdır. Strep A enfeksiyonlarının çoğunluğu, ciddi değildir ve antibiyotiklerle tedavi edilebilir; ancak nadiren kalbe (romatizmal ateş olarak bilinen bir durum) veya böbreklere (glomerülonefrit olarak bilinir) zarar verebilecek ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Strep A enfeksiyonun belirtileri nelerdir?
- Yüksek ateş
- Boğaz ağrısı
- Bademciklerde şişme ve kızarma
- Burun akıntısı ve mukus
- Lenf bezlerinin şişmesi
- Vücutta yaygın ağrı gibi grip benzeri semptomlar
- Şiddetli baş ağrısı
- Nadiren vücutta döküntü ve kaşıntı
- Özellikle küçük çocuklarda bulantı ve kusma
Belirtiler genellikle enfeksiyonun şiddetine, bağışıklık sisteminin durumuna ve bireysel faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Kimler risk altındadır?
A grubu streptokok bakterisi her insanda hastalığa sebep olabilir, ancak en fazla risk altında olan kişiler şöyle sıralanmaktadır:
- 15 yaşa kadar olan dönemdeki çocuklar
- 65 yaş üstü bireyler
- Bağışıklık sistemi zayıf olanlar
- Kronik hastalığı bulunanlar (diyabet, kanser, kronik kalp hastalığı vb.)
- Hijyen kurallarına dikkat etmeyenler
Strep A enfeksiyonu bulaşıcı mıdır?
Strep A enfeksiyonu oldukça bulaşıcıdır. Streptokok bakterileri, bir kişiden diğerine yakın temas yoluyla kolayca yayılabilir. Enfekte bir kişiden öksürme veya hapşırma sırasında salgılanan damlacıklarla bulaşır. Bunun yanı sıra, enfekte kişinin kullanmış olduğu eşyalar veya yüzeyler de bakterilerin yayılmasına katkıda bulunabilir.
Strep A tanısı nasıl konur?
Üst solunum yolu enfeksiyonlarının çoğu virüs kaynaklı olmakla birlikte, Strep A özellikle çocuklarda boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, tonsilit, kızıl hastalığı, selülit, impetigo denilen cilt hastalıkları, zatürre, böbrek iltihapları, kalp romatizması, akut romatizmal ateş ve toksik şok sendromuna neden olabilmektedir. Bu nedenle boğaz ağrısı ve ateş şikayeti ile başvuran hastalarda “Hızlı Strep A Antijen Testi” ile beraber boğaz kültürü alınmalıdır. Her iki test, için numune, boğaza ve bademciklere pamuklu bir çubuk ile temas edilerek alınır.
Hızlı Strep A Antijen testi:
Boğaz sürüntüsü örneğinden, AGBS’ı hızlı teşhis eden antijen testidir. Testin avantajı 1 saat içinde sonuçlanabilmesidir. Test pozitif çıkarsa, doktorunuz uygun gördüğünde size tedaviyi başlatacaktır. Kişi, hasta olmasına karşın hızlı Strep A antijen testinde negatif sonuç çıkabilir. Bu testten doğru sonuç alınabilmesi için boğaz kültürü ile beraber yapılması en sağlıklı sonuçları verir.
Boğaz kültürü:
Teşhis için en iyi yöntemdir. Boğaz kültürü testi 24-48 saat içinde sonuçlanmaktadır. Test sonucunda “Boğaz kültüründe A grubu beta hemolitik streptokok üredi” ibaresi varsa vakit kaybedilmeden antibiyotik tedavisine başlanmalıdır.
Enfeksiyon iyileştikten sonra bile bir süre boğaz kültüründe sonuçlar normal olmayabilir. Antistreptolizin testi de yapılarak kişinin hala A grup beta hemolitik streptokok enfeksiyonuna bağlı antikorlarının etkisini gösterip göstermediği belirlenebilir.
Strep A enfeksiyonu nasıl önlenir?
Strep A enfeksiyonunu önlemek için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
- Strep A enfeksiyonu olan kişilerle yakın teması mümkün olduğunca sınırlamaya çalışın. Özellikle boğaz ağrısı olan kişilerle temas etmekten kaçının.
- Strep A enfeksiyonuna karşı spesifik bir aşı bulunmamaktadır. Ancak, grip aşısı ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarına karşı aşılar yaptırmak bağışıklık sistemini güçlendirebilir ve enfeksiyon riskini azaltabilir.
- Ellerinizi düzenli olarak ve temiz su ve sabunla yıkayın. Özellikle tuvalet kullanımından sonra, öksürdükten veya hapşırdıktan sonra, yiyecek hazırladıktan veya hayvanlarla temas ettikten sonra ellerinizi yıkamak önemlidir.
- Alkol bazlı el dezenfektanlarını kullanarak ellerinizi temizleyebilirsiniz. Özellikle su ve sabunun olmadığı durumlarda el dezenfektanları etkili bir seçenektir.
- Kişisel eşyalarınızı başkalarıyla ortak kullanmaktan kaçının. Bardaklar, tabaklar, çatal-bıçak gibi eşyaları başkalarıyla paylaşmamaya özen gösterin.
- Ev ve iş yerlerinde hijyene dikkat edin. Yüzeyleri düzenli olarak temizleyin ve dezenfekte edin. Özellikle ortak kullanılan alanlarda hijyenik koşullara özen gösterin.
- Öksürdüğünüz veya hapşırdığınız zaman ağzınızı ve burnunuzu bir mendil veya dirseğinizle kapatın.
- Testler doktorunuzun rehberliğinde ve gerektiğinde uygulanır. Doğru tanı ve uygun tedavi için bir sağlık uzmanına danışmanız önemlidir.