Hadi bir oyun oynayalım.
Aşağıdaki cümleyi yüksek sesle oku.
Peter Piper picked a peck of pickled peppers.
Söylerken zorlandın mı?
Kolay olmadığı bir gerçek!
Yukarıdaki gibi tekerlemeleri söylemeye çalışmak çok eğlencelidir ve İngilizce tekerlemeler, İngilizce telaffuz pratiği yapmanın en iyi yollarından biridir.
Pek çok tekerleme fazla bir anlam ifade etmez—bazılarında ise cümleler dahi tamamlanmayabilir. Ama bunlar içinde öğrenebileceğin harika İngilizce sesler ve bazı ilginç sözcük bilgileri de bulunur.
Aşağıda tekerlemeler ile İngilizce telaffuzunu nasıl geliştireceğini en sevdiğim 15 İngilizce tekerleme ile göreceksin.
İngilizce Tekerlemeler ile İngilizce Telaffuz Nasıl Çalışılır
- Tekrarla, tekrarla ve tekrarla. Söz konusu İngilizce tekerlemeler olduğunda tekrar anahtardır. Bir tekerlemeyi bir defa söyleyip onun İngilizce becerilerini geliştirmesini bekleyemezsin.
Bu eğlenceli kısa sözler özellikle telaffuzunu geliştirmek için kullanılabilir, dolayısıyla ilk denemede her şeyi doğru okuyacağın şüphelidir. Ayrıca, bu tekerlemelerdeki sesleri ne kadar çok tekrarlarsan onları hatırlamak da o kadar kolay olur.
- Tane tane okumaya odaklan. Birçokları tekerlemeleri bir hız oyunu olarak görür. Diğer bir deyişle, insanlar bu tekerlemeleri üst üste ne kadar hızlı söyleyebileceklerini görmek isterler. Bunu yapmak sadece eğlenmeye çalışıyorsan harika olur, ama İngilizce sesleri öğrenmeye çalışıyorsan hızı unutmalı ve tane tane okumaya odaklanmalısın.
Yani ağzının hareketlerine özellikle dikkat etmen ve yavaş olsa da her sözcükteki her bir sesi telaffuz etmen gerekir.
- Ağız pozisyonlarını çalış. İngilizce sesleri söylemeye çalışmadan önce ağzının hangi pozisyonda olması gerektiğini çalışmak faydalı olabilir.
Tüm diller birbirinden farklıdır ve ağzının daha önce konuşurken bazı pozisyonları hiç almamış olması nedeniyle belirli İngilizce seslerde zorlanman muhtemeldir.
En sevdiğim araçlardan biri de Rose Medikal Konuşma Terapisi Yazılımı ve Enstrümentasyonu sitesidir. Her bir ses için konuşurken hem ağız pozisyonlarını hem de dilinin nerede olması gerektiğini gösteren videolar sunuyorlar—ki bunlar son derece önemlidir.
Pronuncian.com ise seslerin söylendiğini dinleyebileceğin ve aynı zamanda ilgili ağız pozisyonlarının açıklamalarını okuyabileceğin diğer bir harika site.
Son olarak, eğer dinlemek ya da izlemek yerine okumayı tercih ediyorsan Nativlang.com İngilizce ses bilgisi ve ağız pozisyonları hakkında bol bol bilgi sunuyor.
- Isınmak için tekerlemeler kullan. İngilizce tekerlemeler geleneksel olarak aktörler, haber spikerleri ve hatta politikacılar tarafından konuşmaları öncesinde kullanılmıştır.
Bunun nedeni ise tekerlemelerin ağzını net ve doğru şekilde konuşmaya hazırlamasıdır. Başlıca sesleri çalışmak hem ağız kasları hem de ses tellerinin ısınmasını sağlar. Bir İngilizce sunum veya konuşma alıştırması öncesinde bu yöntemi kullanmanı tavsiye ederim.
- Zayıf noktaları belirle. Kullanacağın herhangi bir tekerleme harika bir telaffuz alıştırması olacaktır. Bununla birlikte, senin için hangi İngilizce seslerin en zorları olduğuna odaklanarak zamanını en iyi şekilde değerlendirebilirsin.
Bu sesleri not al ve aşağıdaki tekerlemeler listesinde özellikle bu seslerden bolca bulunduranları seç.
İngilizce Tekerlemeler Nereden Bulunur
İngilizce tekerlemeler içeren çok sayıda harika web sitesi bulmak mümkün ve burada en sevdiklerimden bazılarını paylaşacağım.
- Repeat After Us toplamda 105 tekerleme sunuyor ve bunların bazılarına ses kayıtlarının eşlik ediyor olması dil öğrencileri için harika bir artı.
- Belirli bir tipte tekerlemeler arıyorsan sana tekerlemeleri popüler, komik, şiirsel ve yetişkin içerikli gibi kategorilere ayıran Fun With Words sitesini tavsiye edebilirim.
- FluentU üzerinde “The Court Jester” adlı klasik Amerikan filminden bu örnekte olduğu gibi pek çok eğlenceli İngilizce tekerleme sunuyor. FluentU’nun harika yanı ise özgün İngilizce videolar izlerken bol miktarda öğrenme fırsatı bulabilecek olman.
Örneğin, interaktif altyazılarda herhangi bir sözcüğe tıkladığında FluentU sana anında bu sözcüğün tanımı, gramer bilgileri ve anadilde telaffuzunu sunar. Buna ek olarak, izlerken öğrendiklerini hatırlamana yardımcı olan kelime kartları ve eğlenceli testler de bulunuyor. Eksiksiz video kitaplığı başlangıçtan ileri seviyeye her seviye için videolar içeriyor. En iyisi ise iOS ve Android uygulamaları ile istediğin her zaman çalışabilecek olman.
- Beat by Beat Press 40 farklı tekerleme sunuyor.
- Tongue-twister.net ise uzun ve kısa seçeneklerle toplamda 593 farklı tekerleme ile ön plana çıkıyor.
- PunME 150 tekerleme ve espriler, bilmeceler ve kelime oyunları gibi diğer eğlenceli ve kullanışlı İngilizce kaynaklarla harika bir site.
İngilizce Telaffuzunu Geliştirmen için 15 İngilizce Tekerleme
Dull Dark Dock
To sit in solemn silence in a dull, dark dock
in a pestilential prison with a life-long lock,
awaiting the sensation of a short, sharp shock
from a cheap and chippy chopper with a big, black block.
Bu tekerleme tam anlamıyla d, l, s ve b ünsüz sesleri de dahil olmak üzere tekrarlanan seslerle doludur.
Ayrıca “short, sharp shock” sözcüklerindeki sh ve “cheap, chippy ve chopper” sözcüklerindeki ch sesleri gibi pratik şansı bulacağın daha karmaşık sesler de bulunuyor. Bu iki ses İngilizce dil öğrencileri tarafından sık sık birbiriyle aynı şekilde telaffuz edilir ve bu yanlıştır.
Sözcüklerin kendilerine geldiğimizde ise şu sözcüklere dikkatini ver:
Dull — mat ya da sıkıcı
Pestilential — enfeksiyon ya da hastalık yapan
Sensation — his
If a Woodchuck Could Chuck Wood
How much wood would a woodchuck chuck
if a woodchuck could chuck wood?
He would chuck, he would, as much as he could,
and chuck as much wood as a woodchuck would
if a woodchuck could chuck wood.
Burada, “woodchuck could chuck” içerisinde w sesinin yanı sıra yine ch sesiyle pratik yapıyoruz.
Ayrıca, “could,” “wood” ve “would” ile ünlü u sesini de çalışmış olacaksın. Gördüğün gibi bu ses İngilizcede farklı yazılım kombinasyonlarıyla oluşturulabilmektedir.
Anlamını bilmeyebileceğin bazı sözcükler şunlardır:
Woodchuck — köstebek (bir kemirgen)
Chuck — atmak
I Slit a Sheet
I slit a sheet, a sheet, I slit.
Upon a slitted sheet, I sit.
Bu tekerleme sana sl ünsüz kümesini ve “sheet” sözcüğündeki gibi sh sesini öğretecek. Ayrıca, “sheet” sözcüğündeki ee sesi ve “sit” ve “slit” sözcüklerindeki i sesi arasındaki farkı da çalışmış olacaksın.
Burada kafa karıştırabilecek bir sözcük görüyorum:
Slit — bir şeyde küçük, düz bir kesik açmak
Slitted sözcüğü ise bu sözcüğün sıfat halidir. Kesilmiş bir şeyi ifade eder.
Buna dikkat et! Aşağıda da duyacağın gibi bu tekerlemedeki “sh” ve “it” seslerini yanlışlıkla bir araya getirirsen kaba bir İngilizce sözcük ortaya çıkar!
Skunk on a Stump
A skunk sat on a stump and thunk the stump stunk,
but the stump thunk the skunk stunk.
Bu tekerleme st ve sk ünsüz kümelerini okumaya alışmak için idealdir.
Bu tekerlemede de sadece bir potansiyel olarak karmaşık sözcük bulunuyor:
Stump — bir ağaç kesildikten sonra yerde kalan kısmı; çotuk
Benevolent Elephants
Seventy-seven benevolent elephants.
Bu tekerleme v sesinde zorlananlar için gelsin.
Kullanılan sözcüklerin çoğu anlaşılır sözcükler ama biri kafanı karıştırabilir:
Benevolent — cömert, bencil olmayan
Cheese Trees
Through three cheese trees three free fleas flew.
While these fleas flew, freezy breeze blew.
Freezy breeze made these three trees freeze.
Freezy trees made these trees’ cheese freeze.
That’s what made these three free fleas sneeze.
Bu tekerleme bence ana dili İngilizce olanlar için dahi zor bir tekerleme.
Bariz bir şekilde fl ve fr ünsüz kümelerini ve z sesini çalışma fırsatı bulacaksın. Ayrıca, “these,” “three,” “that’s” ve “through” sözcüklerinde o zor th sesiyle de başa çıkman gerekecek.
Dahası, “fleas,” “freezy,” “cheese” ve “these” gibi sözcüklerle i sesi için pratik yapma fırsatı bulacaksın.
Şimdi bazı sözcüklere yakından bakalım:
Breeze — hafif rüzgar; meltem
Freeze — donmak
Noisy Noise
Any noise annoys an oyster, but a noisy noise annoys an oyster most.
Bu cümle, “noise, annoys ve oyster” sözcüklerinde olduğu gibi İngilizcedeki tuhaf oy sesini çalışmaya ihtiyaç duyan öğrenciler için ideal.
İngilizcede sıkça kullanılan şu sözcüğü öğrenmek isteyebilirsin:
Annoy — birisini sinirlendirmek ya da rahatsız etmek
Cupcakes
Cooks cook cupcakes quickly.
Bu kısa tekerleme, “cook,” sözcüğündeki k sesi ve “quickly” sözcüğündeki kw sesinde yardımcı olacak.
Sözcük bilgisi bakımından şu sözcüğü unutma:
Quickly — hızla
A Flea and a Fly
A flea and a fly flew up in a flue.
Said the flea, “Let us fly!”
Said the fly, “Let us flee!”
So they flew through a flaw in the flue.
Söylemesi en zor ünsüz kümelerinden biri olan fl bu tekerlemeyi İngilizce öğrencileri için harika bir tekerleme haline getiriyor.
Sözcüklere gelince, ilk bakışta anlamayacağın birçok sözcük olabilir:
Flee — kaçmak
Flea — pire
Flaw — kusur veya zayıflık
Flue — baca
Pad Kid Poured
Pad kid poured curd pulled cod.
Bu cümlede p ve k seslerini çalışabilirsin ve sözcüklerin başına geldikleri zaman bunların her ikisini de bir hava çıkışı takip eder.
Daha fazla alıştırma için bu tekerlemeyi söylerken elini ağzının önüne koymayı dene, bakalım p vek seslerini çıkarırken soluğunu hissedecek misin. Bu sesleri doğru çıkarıyorsan bunu hissetmen gerekir.
Sözcüklerin kendilerine geldiğimizde ise şu sözcüklere dikkatini ver:
Curd — bir süt ürünü; lor
Cod — bir balık türü
Sixth Sheep
Sixth sick Sheikh’s sixth sheep sick.
Bu tekerleme ana dili İngilizce olanlar için dahi oldukça zordur.
Bu tekerleme, s sesinin yanı sıra “sixth” sözcüğünde ks sesi, “sheep” sözcüğünde sh sesi ve “sixth” sözcüğünde th sesini çalışmak için iyi bir seçimdir.
Bu cümlede muhtemelen anlamını bilmediğin bir sözcük olabilir:
Sheikh — yaşlı bilgin ya da lider; şeyh
Aslında Sheikh sözcüğü özgün İngilizce dahi değildir. Arapçadan İngilizceye geçmiştir.
Bunun anadil seviyesinde dahi ne kadar zor olduğu bir dinle!
Two Tibble Twins
The two Tibble twins tied tiny twine
to twelve teachers’ tipping trek tents.
Bu tekerleme neredeyse sadece t ve tw seslerini kullanır, bu nedenle de bu seslerle başı dertte olan öğrenciler için idealdir. Ayrıca, “tied, tiny ve twine” sözcüklerinde uzun ay ünlü sesinin karşımıza çıktığını görüyoruz.
Yeni sözcüklere bir göz atalım:
Twins — ikizler
Twine — sicim
Trek tents — bir çadır markası
Betty Bought Some Butter
Betty bought some butter,
but the butter was bitter,
so Betty bought some better butter
to make the bitter butter better.
Bu tekerlemenin b sesini çalışmak için ideal olduğunu görmek zor değil, ama t ve r sesleri ile sorun yaşayanlar için de iyi bir egzersiz.
Sözcüklere gelince, içlerinden sadece birini bilmiyor olabilirsin:
Bitter — hiç de tatlı olmayan keskin bir tat
Eğer kendini hazır hissediyorsan, ana dili İngilizce olan bir kişi tarafından burada okunduğunu duyabileceğin daha uzun bir alternatifi de mevcut:
Green Grape Cakes
As he gobbled the cakes on his plate,
the greedy ape said as he ate,
the greener green grapes are,
the keener keen apes are
to gobble green grape cakes.
They’re great!
Bu tekerleme g, gr ve n seslerinin yanı sıra “greener ve green” sözcüklerindeki i ünlü sesini söylemek için iyi bir fırsat sunuyor.
Sana yabancı gelebilecek birçok sözcük olabilir:
Gobbled — hızla ve gürültüyle yedi
Greedy — açgözlü
Keen — azimli
Fanciful Franny
Frivolously fanciful Franny fried fresh fish furiously.
Bu son tekerleme, İngilizce öğrencileri tarafından sıkça yanlış telaffuz edilen fr vel seslerini içeriyor.
Bu tekerlemede de harika sözcükler yer alıyor:
Frivolously — ciddiyetsizce
Fanciful — hayalperest
Furiously — öfkeyle
Bu İngilizce tekerlemeleri öğrenmeye çalışırken eğlendiğini umuyorum. Alıştırma yapmaya devam!
Camille Turner, deneyimli bağımsız yazar ve bir ESL öğretmenidir.
Bu gönderiyi beğendiyseniz içimden bir his FluentU'ya bayılacağınızı söylüyor. FluentU, gerçek dünya videolarıyla İngilizce öğrenmenin en iyi yolu.