TBMM'nin kuruluşunun 100. Yılında tarihten kesitleri aktarmaya devam ediyoruz.
İşte 25 Mart'ta olanlar:
-Mustafa Kemal'in 1 3. Kolordu Kumandanı Cevdet Bey' den aldığı ve bugün Karabekir'e yazdığı bilgilere göre, İstanbul'un işgali, Diyarbakır bölgesinde Kürtçü akımları canlandırmış bulunuyor.
-Karabekir, sınır dışındaki bütün şura kuvvetlerinin cephelerindeki Ermenilere saldırmasını emretti. Zengibasar Şurası İslamları, Ermenilere bir gece baskını yaptı.
-Harbiye Bakanı Fevzi Paşa, Anadolu'daki kumandanlara ulaştırılması isteğiyle 14. Kolordu Komutanı Yusuf İzzet Paşa'ya yeni iki emir gönderdi. İngilizlerin şikayetini bildirerek Kuvayı Milliye'nin Lefke dolaylarında İngilizlere saldırmasına engel olunmasını emretti. Fevzi Paşa, İtilaf Devletleri mensuplarına gayet nazik davranılmasını isteyerek, savaşa sebep olacak davranışlardan önemle kaçınılmasını ihtar etti, ateşkes şartlarına uyulmasını istedi.
-Damat Ferit Paşa, Baltalimanı'ndaki köşkünde bütün gün, yeni hükümeti kurmak için Hürriyet ve İtilaf ileri gelenleri ve kabinesine almayı düşündüğü kişilerle toplantılar yaptı.
-İngiliz Haberalma raporuna göre, İstanbul'un işgal edildiğini haber veren Fransız Yüksek Komiseri'ne Padişah şunları söylemiş: "İtilaf temsilcileri ile her zaman işbirliği yapmak isterim. İşgalden üzüntü duydum ama işgalle ilgili bildiride yetkimle ilgili güvenceyi takdir ettim. Kemalistleri siz tutuklamasaydınız, ben tutuklayacaktım. "
-Sinan Bey (Tekelioğlu) önderliğinde Niğde çevresinde kurulan milli müfrezeler, Fransızlarla çarpışmak üzere Adana il sınırından içeriye girdiler.
-24. Tümen Kumandanı Mahmut Bey, Lefke köprüsünü geçen İngilizlere saldırdı. 5-6 yaralı ve ölü verdirerek 16 Mart'ta Şehzadebaşı Karakolu'nda İngilizlerce öldürülen Türk askerlerinin intikamını aldıklarını 20. Kolordu'ya bildirdi.
-Lloyd George, Avam Kamarası'nda yaptığı konuşmada, ABD'ye düşünmesi için zaman bıraktıklarını söyledi; Padişah ve Hükümeti'nin İstanbul'da bırakılması sebebi olarak, bunların İstanbul'da daha kolay denetlenebileceğini gösterdi. Ermeniler için daha fazla bir şey yüklenemeyeceklerini açıklayan Başbakan, Ermenilerin 40.000 kişilik bir ordu kurabileceğini ve kendilerini bizzat savunmaları gerektiğini, o zaman silah ve malzeme yardımı yapabileceklerini söyledi.
-Senato, kısa bir toplantı daha yaptı. Hayvan vergisinin dört misline çıkarılmasından şikayet eden bazı telgraflar okundu.
-Ziya Gökalp'in Malta'dan eşine mektubu: "Dünyanın kirişi kopmuştur..."
-Ahmet Emin Bey, teslim olmak için Moda İngiliz karakoluna gitti. Kendisine yarın gelmesi söylendi ..
-Albayrak' ta Müştak Sıtkı: Hala o kâbus: İslam'ın Hilafet makamı, Türk'ün makamı, Türk'ün saltanat merkezi, hala İngiliz korsanları elinde. "Ölmez bu vatan, farz-ı muhal ölse de hatta/Çekmez kürenin sireti o tabut-u cesimi" -Mustafa Kemal'in imzasıyla İslam alemine bildiri. -Ümanite'den: Lenin'in nutku.
-Peyamı Sabah: Sadaret makamı Damat Ferit'e teklif edildi.
-Alemdar: Felaketlerimizin en esaslı sebebi, hükümetlerin ordu elinde oyuncak olmalarıdır. Hükümet'in ilk yapacağı iş, orduyu zapturapt altına almaktır. Bu yapılmadıktan sonra neye başvurulursa vurulsun netice hiçtir. -İttihatçılar yine o ittihatçılardır. -Biga'da Kuvayı Gayri Milliye'nin hezimeti.
-Yenigün, bugün gene çıkmıyor
Hazırlayan: Kurtuluş Özgür Yıldız