DÖVÜLMÜŞAVRATOTU KÖKÜ
(Radix Tamı, R. Bryoniae nigrae)
Tamus communis L. (Dioscoreaceae) türünün kurutulmuş kök ve rizomlarıdır. Bu tür çok yıllık, otsu, tırmanıcı ve toprak altında bilek kalınlığında silindir biçiminde kökü bulunan bir bitkidir. Çiçekleri beyazımsı yeşil renkli. Meyva kırmızı renkli, 1 cm kadar çapında, üzeri tüysüz ve 2-3 tohumludur. Türkiyede Kuzey Anadolu bölgesi dağlarının ormanlarında bulunur. Genç sürgünler semt pazarlarında satılır.
Kökler nişasta, müsilaj ve saponin taşımaktadır. Dahilen kusturucu, müshil ve idrar arttırıcı olarak infusyon (% 2-3) halinde kullanılır. Haricen romatizma ağrılarına karşı kullanılır. Bunun için taze köklerden kesilen bir dilim ağrıyan yere kuvvetlice sürülür. Bu şekilde deride kızartı ve ağrılarda azalma meydana gelir. Bu etki drogun taşıdığı kalsiyum oksalat kristallerinin deride yaptığı tahriş sonucu meydana gelmektedir. Taze drogun dahilen kullanılması tehlikelidir. Dahilen ancak kurutulmuş drog kullanılır.
Batı Anadolu bölgesinde (Muğla) yapraklarının ezilmesi ile elde edilen usare, cilt lekelerini gideri-
ci olarak deriye sürülür.
Şeklen biraz benzerliği sebebiyle, bu drog bazen Adamotu kökü yerine satılmaktadır. Etki bakımından Adamotu kökünün etkisine benzer bir etkiye sahip değildir.
Diğer isimler: Karaasma.