Tüm dünyada ile birlikte ülkemizde korona virüs nedeniyle oluşan bir sosyal izolasyon dönemi yaşanıyor. Sosyal izolasyon zamanları otizmli çocuklar için daha zor koşullarda geçebilir. Günlük rutinlerine sıkı sıkıya bağlı olmaları nedeniyle onları evlerinde tutmak zordur. Bu durum başta öfke krizlerinin ve uygun olmayan davranışların artmasına sebep olabilir.
Öncelikle evinizde günlük yaşantınıza dahil edeceğiniz yeni bir düzen kurmalısınız.
Çocuğun bakımından sorumlu kişilerin her birinin gösterdiği kararlılık toplamda ne kadar fazlaysa, çocuk da o kadar verimli zaman geçirir. Çocuğun hayatındaki herkese stratejilerinizi tek tek açıklayıp anlatmanız gerekmektedir; bu kişiler eşiniz, büyük anneler ve büyük babalardan biri, bebek bakıcınız, terapistleriniz ve öğretmenlerdir. Aklınızda tutmanız gerekenleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Çocuğunuza karşı daha olumlu olun. Her bir olumsuz veya yapıcı geribildirime karşılık, sekiz olumlu geribildirim kullanın.
- Kolay, devamını getirmeye istekli olduğu etkinleri tercih edin ve bu süreçte taleplerinizi aza indirgeyin.
- Çocuğa karşı daima nazik olun. Söz dinlemesini sağlamak için ona bağırmayın veya fiziksel güç kullanmayın.
- Özellikle talepte bulunduğunuz veya hayır dediğiniz zamanlarda, çocuğunuzun ismini kullanmamaya çalışın. Böylece ismini ‘hayr’ yüksek ses tonu ve zorlandığı taleplerinizle eşleştirmesin ki seslenildiğinde size tepki versin.
- Potansiyel isteklerini belirleyin ve bu istekleri çocuğunuza verildiğinde her defasında iki ya da üç kez adlandırma yaptığınızdan emin olun ki (adlandırmayı, konuşarak veya çocuğunuz henüz konuşmaya başlamadıysa, hem söyleyip hem işaret diliyle ifade ederek yapabilirsiniz), böylece konuşma becerilerini desteklemiş olursunuz.
- Gün boyunca bir-iki sözcüklü cümlecikleri biraz vurgulayarak, daha yavaş söyleyerek ve daha çok canlandırmalı bir ses tonu kullanarak söyleyin.
- Problem davranışlara tepkiniz, talebinizi geri çekmek veya problem davranış devam ediyorken çocuğun isteğine erişmesine izin vermek şeklinde olmasın. Çocuğunuza, konuşarak veya işaret ederek istediği şeyi elde etmeyi öğretin.
- Gün boyunca yanlışları düzeltin, yardımcı olun ve denemeleri tekrarlayın. Çocuğunuza cevap vermesi için yardım ederseniz veya dediği bir şeyi düzeltmek zorunda kalırsanız, daha bağımsız bir tepki alabilmek amacıyla ona aynı soruyu mutlaka bir kez daha sorun (toplamda iki kez sorulmuş olmalı).
Gün boyu, bu 8 öneriyi uygulamaya başlayın. Çok çabuk bir biçimde çocuğunuzda değişiklik görmeniz kuvvetle muhtemeldir. Çocuğunuzu daha mutlu ve daha söz dinler gördükçe, kendinizi daha iyi hissetmeye başlayacaksınız.