Hunyadi Yanoş
Aslında tarih kitaplarımız Osmanlı Devleti'nin kuruluşu sırasındaki bu tarz figürleri biraz karikatürize ederek, basitleştirerek anlatıp Osmanlı'yı aşırı övmesi doğru bir tarih anlatımı olmamıştır.
Burada bize basit bir şahsiyet olarak anlatılan Hunyadi Yanoş aslında dönemin önemli bir komutanı ve devlet adamıdır. Macar Komutanı ve Erdel Voyvodasıdır. Hristiyan dünyasının kahramanı ve Osmanlı'nın Balkanlardaki ilerleyişini durduran adamıdır. Belki tam durduramadıysa bile ilerleyişi uzun süre yavaşlatmıştır.
Hunyadi Yanoş, Balkanlarda Osmanlı ordusunu bir çok muharebede yenmiştir. Bunları kısaca özetlersek, Mezid Bey komutasında bir akıncı kuvveti 18 Mart 1442 yılında Transilvanya'ya girmiş buradaki kaleleri kuşatırken Hunyadi Yanoş'un yardıma gelmesi üzerine yenilmiş kendisi ve oğlu öldüğü gibi 20 bin şehid verilmiştir. Esirler de vahşice öldürülmüştür. Tarihe Hermanştad yenilgisi olarak geçer. Tabi onlar için bir zaferdir. Bu başarı Hunyadi'nin Avrupadaki şöhretini artırmıştır.
Bu yenilginin intikamını almak amacıyla Osmanlı Devleti Rumeli Beylerbeyi komutasında bir ordu gönderdi. Mağrur davranan komutanımız Vazağ bölgesinde Hunyadinin saldırısına uğrayıp büyük bir yenilgi aldı.
Bu iki yenilgi Türkler aleyhine Avrupa'da bir haçlı seferinin başlamasına yol açtı. Birleşik haçlı ordusu Osmanlı topraklarına 3 Kasım 1443'te girdi ve yapılan Morava savaşını Osmanlılar kaybedip dört bin esir ve iki bin şehid verdi. Haçlılar Bulgaristan'ı aldılar.
Sultan ll. Murat Balkanlarda düşmanı İzladi geçidi önünde karşıladı. 24 Aralık 1443 yılında yapılan İzladi Muharebesini Osmanlılar kaybetti. İlerleyen düşman Yalvaç Ovasında Osmanlı Ordusunu bir daha yendi. Tabi bu arada Haçlılarla ittifak etmiş olan Karamanoğulları da arkadan Osmanlı Ordusunu vuruyordu. Osmanlı ordusu Balkanlar ve Anadolu'dan taarruz altına alınmıştı.
ll. Murad, haçlılarla ve Karamanoğullarıyla aynı anda savaşamayacağını düşünerek barış istedi. 12 Haziran 1444'de Edirne-Segedin Antlaşması yapıldı. Osmanlı Devletinin ilk kez toprak kaybettiği antlaşmadır. Balkan topraklarını boşaltmak zorunda kaldık. Hunyadi Yanoş ve Balkan Meclisi barış teklifimizi 12 Temmuz 1444'de kabul ettiler. ll. Murad, bu yenilgilerden dolayı psikolojisi bozuldu ve tahtı 12 yaşındaki oğlu Mehmed'e bıraktı.
Not: Haçlılar daha sonra bu antlaşmayı bozduklarından ll. Murad tekrar tahta geçecek ve Varna savaşında haçlıları yenecektir.
Macar Krallığına getirilen Hunyadi Yanoş, Varna savaşının intikamını almak için tekrar saldırıya geçince ll. Kosova Savaşı yenilgisini tadacaktır.
1456 yılında Fatih Belgrat'ı kuşattı. Hunyadi Yanoş Belgrat'a yardıma geldi ve Osmanlı Ordusunu yenince kuşatma kaldırıldı. Belgrat ancak Kanuni Döneminde alınabildi. Ama bu zafer Hunyadi'ye yaramadı. Belgrat'ta çıkan salgın hastalıktan dolayı öldü.