Türkiye'deki Mülteciler için AB Mali Yardım Programı: birinci yıllık raporu somut sonuçlara işaret ediyorTürkiye'deki Mülteciler için AB Mali Yardım Programı: birinci yıllık raporu somut sonuçlara işaret ediyor
Avrupa Komisyonu Basın Açıklaması
Brüksel, 02/ Mart 2017
Avrupa Komisyonu, uygulamaya geçirildiği Mart 2016'dan bir yıl sonra Türkiye'deki Mülteciler için Mali Yardım Programı'nda (FRIT) kaydedilen ilerlemeye ilişkin rapor yayımladı. O tarihten bu yana, Yardım Programı kapsamında toplam 1.5 milyar Avro tutarında 39 proje sözleşmesi imzalanmıştır. Başka bir deyişle bir yıldan az bir süre içerisinde Yardım Programının 3 milyar Avro'luk toplam bütçesinin yarısı projelendirilmiştir.
Konuyla ilgili açıklama yapan Avrupa Birliği Komşuluk Politikası ve Genişleme Müzakerelerinden sorumlu Komisyon Üyesi Johannes Hahn, şunları söyledi;
"Yardım Programının uygulamaya geçirildiği ilk yılda, projelerin istikrarlı bir hızda uygulanmasıyla beraber elde edilen önemli sonuçlarla gurur duyuyorum. Avrupa Birliği, temel koruma, eğitim ve sağlık hizmetleri dahil olmak üzere Türkiye'deki Suriyeli mülteciler ve ev sahibi toplumlara destek olma kararlılığını korumaktadır. Başta çocuk ve gençler olmak üzere en savunmasız durumdakilerin yanında yer almaya devam edeceğiz."
İnsani yardımda istikrarlı ilerleme …
Yardım Programının uygulamaya geçirilmesinden bu yana, 19 ortak kuruluşla beraber temel ihtiyaçlar, korunma, eğitim ve sağlık alanlarını kapsayan 28 insani yardım projesi hayata geçirilmiştir. Eylül 2016'da Avrupa Komisyonu, Yardım Programı'nın insani yardım bileşeninin en önemli projesi olan Acil Sosyal Güvenlik Ağı (ESSN) Türkiye'deki resmi makamlar ve Dünya Gıda Programı ile birlikte uygulamaya koymuştur. ESSN 348 milyon Avro tutarındaki bütçesiyle AB'nin en büyük insani yardım programıdır. En fazla ihtiyaç halindeki mültecilere debit kartlarının dağıtılmasıyla birlikte ESSN'nin yaygınlaşma süreci devam etmektedir. ESSN programından bugüne kadar 250 000'in üzerinde mülteci yararlanmış olup 2017'nin ilk yarısında en fazla ihtiyaç halindeki bir milyon mültecinin daha yararlanması beklenmektedir.
… eğitim, sağlık ve sosyo-ekonomik destek alanlarında elde edilen somut sonuçlarla devam ediyor
Yardım Programı Türkiye'deki mültecilerin uzun vadeli geçim kaynakları, sosyo-ekonomik ve eğitim ihtiyaçlarına yönelik destek vermeyi sürdürmektedir. Bu destekle çocukların ilkokul ve ortaokul eğitimi almaları ve okul binaları ve eğitim materyalleri dahil eğitim altyapısının geliştirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca kadınların cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı korunması ve cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetlerine erişimin iyileştirilmesiyle korunmasız durumdaki gruplara da destek sağlanmaktadır.
Avrupa Komisyonu Eylül 2016'da, Türkiye'deki Suriyeli mültecilerin ve ev sahibi toplumların desteklenmesi amacıyla eğitim ve sağlık alanlarında 600 milyon Avro tutarında doğrudan hibe sözleşmeleri imzalamıştır. İki hibe (eğitim ve sağlık için 300'er milyon Avro), yaklaşık yarım milyon Suriyeli çocuğun eğitime erişimini sağlamakta, 500'ü aşkın sağlık tesisisin kurulması yoluyla yaklaşık 2 milyon insanın birinci basamak sağlık hizmetlerine ulaşmasını mümkün kılmakta ve yaklaşık bir milyon kişiye rehabilite edici ruh sağlığı hizmetleri sunmaktadır. 5 200 Türkçe öğretmeni hâlihazırda işe alınmıştır ve 1800 okul müdürüne eğitim verilmiştir. Eğitim alanında FRIT kapsamında yapılan ilave müdahaleler arasında; 50 000 Suriyeli çocuğun faydalanacağı 70 yeni okulun yapımı ve teçhizatı için toplam 200 milyon avroluk sözleşmeler bulunmaktadır.
FRIT ayrıca, Türkiye'deki mültecilere yardım etmek için tabandan gelen bir dizi tedbiri desteklemeye devam etmiştir. Bu bağlamda, başta sosyo-ekonomik destek, eğitim ve yükseköğretim alanlarında olmak üzere, Suriye Krizine Müdahaleye yönelik AB Bölgesel Güven Fonu aracılığıyla beş projenin sözleşmesi yapılmıştır. AB Güven Fonu kapsamında ek bir proje paketi de hazırlık aşamasındadır. 2017 yılının ilk yarısında sosyo-ekonomik destek, belediye altyapısı ve sağlıkla ilgili altyapı alanlarında başka sözleşmelerin de imzalanması öngörülmektedir.
Arka Plan
FRIT, AB Konseyi'nin Türkiye'deki mültecilerin desteklenmesi için önemli ilave fonlar seferber edilmesi çağrısına yanıt olarak kuruldu. 2016-2017 yılları için toplam bütçesi 3 milyar Avro (AB bütçesinden 1 milyar Avro ve AB Üyesi Devletlerden 2 milyar Avro). Tüm Üye Devletler, vaat ettikleri 2 milyar Avro için katkı sertifikalarını gönderdiler.
Şimdiye dek toplam 1.5 milyar Avroluk 39 proje imzalanmış olup, bunlardan 750 milyon Avroluk tutar ödenmiştir. Somut insani yardım ve insani yardım dışındaki projelerin uygulanması için tahsis edilen tutar şu anda 2.2 milyar Avrodur.
FRIT, mülteci ve ev sahibi toplulukların ihtiyaçlarının kapsamlı ve koordineli bir şekilde ele alınmasını sağlamak üzere tasarlanmış ortak bir koordinasyon mekanizması sunmaktadır. FRIT finansmanı ülkedeki mültecileri desteklemekte olup, Türkiye'ye yönelik bir finansman teşkil etmemektedir. Destek, AB içinde ve dışında yaşanan mülteci krizine yönelik kapsamlı yaklaşımının bir parçası olarak, Türkiye'deki mültecilerin koşullarını iyileştirmeyi amaçlamaktadır.
Ayrıntılı bilgi için
Facility for Refugees in Turkey: annual implementation report
EU-Turkey Cooperation: A €3 billion Refugee Facility for Turkey
Facility for Refugees in Turkey: Commission proposes additional €1.4 billion in support
FACTSHEET: The Facility for Refugees in Turkey
FACTSHEET: Turkey: Refugee crisis
Implementing the EU-Turkey Agreement – Questions and Answers
Facility for Refugees in Turkey – Commission Reports on Progress in Fourth Steering Committee
Facility webpage