Takvim zamanı yıllara, aylara ve günlere ayıran yöntem. Takvim gün, ay ve yılların süreleri sırasıyla birbirini izleyen gündüz ve gecelerin toplamı, Ay’ın Dünya çevresinde bir tam dönüşü ve Güneş ile Dünya arasındaki uzaklığın sürekli değişiminden oluşan mevsimlerin tümü olarak belirlenir.
Tarihte ilk Güneş Takvimi’ni, Dünya çevresinde döndüğüne inandıkları Güneşin hareket ve konumlarına göre belirleyen eski Mısırlılar kullandılar. Bu takvime göre, yıllar 30’ar günlük 12 ayın sonuna eklenen 5 günle birlikte toplam 365 günden oluşuyordu. Daha sonraları Sümer Takvimi de buna benzer yöntemlerle düzenlenmişti.
Romalılar da Mısır Takvimi’nin değişik bir biçimini benimsediler.
İÖ 46’da Jül Sezar takvimdeki düzensizlikleri gidermek amacıyla Mısırlı gökbilimci Sosigenes’i Roma’ya çağırdı ve yeni bir Güneş Takvimi hazırlamasını istedi.
Bu düzenlenen yeni takvim 365 günlük üç yılı, 366 günlük bir artık yıl izliyordu. Bu artık yıldaki gün Şubat ayına eklendi. Yeni düzenleme ile Sezar’ın adı verilen “Jülyen Takvimi” ile çağdaş takvimin temeli atılmış oldu.
Ay Takvimleri: Bu takvim iki yeni ay arasındaki süreye göre düzenlenir. Ay’ın Dünya etrafında bir tam dönüşüne eşit olan süre ortalama 29.5 gündür. Bu da gerçek değere çok yakındır. Bu süre Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam dönüş süresi olan 365 günlük süreden 11 gün kadar daha kısa yani 354 günden oluşuyordu.
Bir Ay Takvimi olan İslam Takvimi Hz. Muhammet’in Mekke’den Medine’ye göç ettiği günün başlangıcı olan Hicri Takvim olarak bilinen takvimdir. İS. 622 yılının 15/16 Temmuz günü başlar. Hicri Takvim’de kullanılan takvimden 11 gün daha kısa olduğundan Ramazan ayı ve dinsel bayramlar her yıl 11 gün erken bir tarihe rastlar. Türkler İslamlığı kabul etmeden önce 12 hayvanlı bir takvim kullanıyorlardı. Güneş esasına göre yapılan bu takvim 12 ya da 60 yılda bir devir yapardı.
Selçuklular İslamlığı kabul ettikten sonra Hicri Takvimi kullanmaya başladılar. Onu izleyen Osmanlılar da aynı takvimi kullanmaya başladılar. Ancak Avrupa ile yapılan ticari ilişkilerde ve mali konularda zorluklar çıkınca 1678’de Gregoryen Takvimi’ne dayanan “Rumi Takvim” adlı bir takvimle birlikte kullanılmaya başlandı.
Cumhuriyet’in kurulmasından sonra girişilen bir dizi devrim içinde takvim de yerini aldı. 26 Aralık 1925’te çıkarılan 698 sayılı yasayla bugün kullanmakta olduğumuz ve Gregoryen Takvimini esas alan takvim kabul edildi, ve kullanılmaya başlandı.