Seçmen şapka Hogwarts'ın kuruluşundan itibaren, yeni öğrencileri, yetenek ve becerilerine göre bölümlere ayıran sihirli ve oldukça eski görünümlü bir şapkadır. Okulun dört kurucusunu temsilen, özellikleri farklı dört ana binası vardır;
Seçmen şapka okulun ilk günü düzenlenen bir törende şarkısını okur ve yeni başlayan tüm öğrencilerin kafasına konur.Öğrencileri değerlendirdikten sonra ait oldukları binayı yüksek sesle söyler, bu değerlendirme yalnızca bir kez yapılır. Şapkanın kararını etkileyebilen tek kişi Harry Potter'dır, onun için Slytherin düşünülmesine rağmen onun isteğiyle Gryffindor'a yerleştirilmiştir. Ayrıca ikinci senesinde Harry Potter'a Sırlar odası canavarı Basilisk'i öldürecek olan Godric Griffindor'a ait kılıcı çıkartarak onu ölümden kurtarmıştır ve Neville Longbottom'ın Nagini'yi(Lord Voldemort'un yılanı ve aynı zamanda bir hortkuluk) öldürebilmesi de kılıcın şapkada belirmesiyle olmuştur.