Afganistan'daki son gelişmelere dair değerlendirmede bulunan gazeteci Taha Dağlı, Batılı ülkelerin Afganistan'ı laboratuvar gibi kullandığını kaydetti.
Taliban geldi, ABD çekildi, peki şimdi ne olacak?
Bütün dünya bu soruya yanıt arıyor.
Batı için bazı ülkeler, laboratuvardır.
Lübnan gibi mesela.
Stratejik açıdan çok önemli ama fakir bir ülke.
Yıllardır deneyler yapılır.
İç savaş, iç çatışmalar, mezhep kavgaları, onlarca farklı etnik grup arasında sık sık tetiklenen ayrışmalar, terör örgütleri, ekonomik krizler, siyasi krizler, Beyrut patlaması gibi hala ne olduğu tam olarak anlaşılamayan olaylar yaşanır, bu ülkelerde.
Afganistan da stratejik açıdan tüm dünya için çok önemlidir, Doğu ile Batı arasındaki ticaret güzergahının kilit noktasıdır, ABD, Rusya, Çin, İngiltere başta olmak üzere onlarca ülke için anlamı vardır.
Afganistan aynı zamanda bir laboratuvardır.
İç savaşlar, işgal, çatışmalar, siyasi krizler, terör örgütleri vs.
40 yıldır böyledir, Afganistan.
ABD’nin 20 yıllık işgal sürecinde Afganistan’ın nasıl laboratuvar olarak kullanıldığına dair iki somut örnek mevcuttur.
Biri Avustralyalı askerlerin, Afganistan’da işledikleri korkunç bir katliam.
Avustralyalı askerler esir aldıkları 39 sivili katlettiler.
Skandal ortaya çıktı, askerler ve komutanları kendilerini savundu, denildi ki, “bu askerler acemiydi, kan görmeye dayanamıyorlardı, 39 kişiyi acemiliklerini üzerlerinden atabilsinler, kan görmeye alışsınlar diye öldürdüler”.
Avustralya ordusunun resmi açıklamasıydı bu, yani insanların kobay olarak kullanıldığı bir deneyin, resmi olarak itirafı.
2008’de İsveç de yeni geliştirdiği savaş uçaklarının bombardıman kapasitesini ölçebilmek için Afganistan sahasını deney alanı olarak kullanmaya kalktı.
Bu skandal da Wikileaks kayıtlarında ortaya çıktı.
ABD 20 yıllık işgal sürecinde 83 milyar dolarlık silah verdi, Afganistan’a.
ABD çekildi, şimdi soruluyor, o silahlar ne olacak, diye?
Öncelikle ABD o silahların parasını uyuşturucu ya da diğer kaçakçılık yöntemleriyle elde edilen gelirlerden fazlasıyla almıştır, Afganistan yönetiminden. Ondan şüphe yok.
Yani ABD’nin para kaybı söz konusu değil.
Peki o silahlar Afgan ordusuna satılmıştı, şimdi o ordu yok, silahlar ne olacak?
Taliban, silahların bir kısmını ele geçirdi.
Hatta ABD silahlarıyla geçit törenleri bile yaptı.
Geri kalanları da ya Taliban veya başka örgütler ele geçirecektir, yakında görürüz.
Bir yerde başı boş halde ABD silahı varsa, onlar mutlaka yerini bulur.
Afganistan’ı yıllardır laboratuvar olarak kullanan güçler, bıraktıkları silahların da kimlerin eline geçeceğini ve o silahlarla neler yapılacağını, hesaplamamış, olamazlar.
Afganistan’da neler oluyor, sorusunun yanıtını tam olarak kimse bilmiyor.
Ama 20 yıllık filme bir ara verildiği kesin.
Şu an kartlar yeniden karılıyor, o süreci yaşıyoruz.
Sonra filmin ikinci perdesini izleyeceğiz.
Belki bir iç savaşla, belki yeni terör örgütleriyle yürütülen bölgesel vekalet savaşlarıyla.
Bir şeyler mutlaka olacak.
Afganistan ABD’nin “bizden bu kadar” deyip, arkasına bakmadan çekip, gideceği ve dahası Çin, Rusya ve İran’ın kucağına bırakacağı bir yer değil.
TAHA DAĞLI