GOETHE, Johann Wolfgang von (1749-1832)
Alman şair, tiyatro yazarı ve romancı. Alman edebiyatındaki Coşkunluk akımının (Sturm und Drang) ve Klasik Dönem’in Schiller’le birlikte en önemli temsilcisidir.
28 Ağustos 1749’da Frankfurt am Main’da doğdu, 22 Mart 1832’de Weimar’da öldü. Babası Johann
Kaspar Goethe varlıklı bir aileden geliyordu; annesi Elisabeth Textor ise bir memur ailesinin çocuğuydu. Goethe’nin Aydınlanma Dönemi’nin ideallerine göre yetişmesini isteyen babası, onun küçük yaşlarda Fransızca, Latince ve Eski Yunanca öğrenmesini sağladı. Avusturya ile birleşen Fransızlar 1759’da Frankfurt’u işgal etmişlerdi. Goetheler’in evi iki buçuk yıl süreyle Fransız komutanın karargâhı oldu. Güzel sanatlara ve özellikle resme meraklı olan komutanın ve evden eksik olmayan konukların varlığı, Goethe’nin daha çocuk yaşta görsel sanatlara karşı büyük bir ilgi duymasına yol açtı. O yıllarda kentte gösteriler yapan bir Fransız tiyatro topluluğunun oyunlarını sürekli izlediği için Fransız edebiyatım da küçük yaşta tanıdı.
1765’te Leipzig’e giderek üniversiteye girdi, babasının isteğine uyarak hukuk okumaya başladı. Bir yandan da edebiyat ve sanatla uğraşmayı sürdürdü. 1768’de hastalanarak Frankfurt’a döndü. Orada kaldığı iki yıl boyunca, annesinin yakınlarından Susanna Katherina von Klettenberg adlı dindar bir kadının etkisiyle dine ve mistisizme yöneldi, iyileştikten sonra öğrenimini sürdürmek amacıyla Strasbourg’a gitti. Burada geçirdiği 1770-1771 yıllarında Herder’le aralarında büyük bir dostluk kuruldu. Hukuk öğrenimini bitirdikten sonra staj yapmak amacıyla 1772’de Wetzlar’a gitti. 1775’te tanıştığı genç Weimar Dükü Kari August, Gocthe’yi Weimar’a çağırdı, onu kendine özel elçilik danışmanı atadı ve 1782’de “von” unvanını verdi.
Goethe 1786’da Roma’ya gitti. İtalya’da geçirdiği yıllar onun yaşamında büyük önem taşır. Burada çeşitli görsel sanat yapıtlarını yakından tanıma olanağı buldu. Daha sonra geçtiği Sicilya’da ise doğa bilimleriyle uğraştı. Özellikle botanik çalışmaları yaptı. İtalya’dan döndükten sonra soylular çevresinden olmayan Cristiane Vulpius’la evlendi. Bu evlilikten beş çocukları oldu, ancak içlerinden yalnız ilk oğulları August yaşadı.
Goethe 1794-1805 arasında Jena’da oturdu. Burada Schiller’le tanıştı. Aralarında sağlam bir dostluk oluştu. 1805’te Schiller ölünce Goethe büyük bir yalnızlığa düştü, daha sonra Weimar’a taşındı.
Goethe’nin sanat yaşamı, gösterdiği gelişmeye uygun olarak üç evrede değerlendirilir: Leipzig, Strasbourg, Frankfurt yıllarını kapsayan ve 1775’e değin süren “gençlik dönemi”, Weimar’da geçirdiği on yılı, İtalya yolculuğunu, Schiller’le olan dostluk yıllarını kapsayan 1775-1805 arasındaki “klasik, dönem” ve Schiller’in ölümünden kendi ölümüne değin süren 1805-1832 arasındaki “geç dönem” ya da “yaşlılık dönemi”.