Ölüme bağlı tasarruf miras bırakan tarafından yapılır. Bu bağlamda aslında miras bırakan kişinin ölümünden sonraki talimatlarını içermektedir. Yani kişi ölümünden önce, ölümünden sonra yapılmasını istediği şeyleri, ölüme bağlı tasarruf ile gerçekleşmesini sağlayabilir. Ölüme bağlı tasarruflar bu niteliği doğrultusunda anında etki doğuran işlemler değildir. Lakin miras bırakan kişinin ölümü ile birlikte uygulanma alanı bulabileceklerdir.
4721 sayılı Kanun doğrultusunda ölüme bağlı tasarruflar iki tanedir. Bunlar;
-Vasiyetname,
-Miras Sözleşmesi, olarak karşımıza çıkar.
Ancak yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflar her halde geçerlilik kazanamamaktadır. Bu bağlamda Kanunda düzenlenmiş olan hükümsüzlük veya iptal hallerinden biri gerçekleştiği zaman ölüme bağlı tasarruf geçerli olmayacaktır. Ölüme bağlı tasarrufların Kanun gereği hükümsüzlüğü;
-Miras bırakan kişinin evliyken yapmış olduğu ölüme bağlı tasarruf, boşanma halinde eşi lehine yapmış olduğu ölüme bağlı tasarruflar,
-Miras bırakan tarafından lehine ölüme bağlı tasarruf yapılan kişinin, miras bırakandan önce ölmesi halinde,
-Miras bırakan tarafından lehine ölüme bağlı tasarruf yapılan kişinin, mirastan yoksunluk hallerinden birinin gerçekleşmesi,
Miras bırakan tarafından yapılan ölüme bağlı tasarrufun bir şarta bağlanmış olması ve bu bağlamda şartın gerçekleşmesi veya gerçekleşmemesi halinde, sayılan hallerde ölüme bağlı tasarruf Kanun gereği hükümsüz olacaktır. Bu bağlamda başka bir işlem yapılmasına gerek olmaksızın ölüme bağlı tasarruf doğrudan hükümsüz kalacaktır.
Ölüme bağlı tasarrufların iptali ise;
-Miras bırakan tarafından, tasarruf ehliyeti olmadığı sırada ölüme bağlı tasarruf yapılmışsa,
-Miras bırakanın, yanılma, aldatma, korkutma sonucu irade bozukluğu ile ölüme bağlı tasarruf yaptığı hallerde,
-Miras bırakan tarafından, ölüme bağlı tasarruf hukuka veya ahlaka aykırı bir şekilde yapılmışsa,
-Miras bırakan tarafından ölüme bağlı tasarruf kanunda öngörülen şekillere uyulmaksızın yapılmışsa, sayılan bu hallerde ölüme bağlı tasarrufun iptali istenebilir. Ölüme bağlı tasarruf iptali, ilgili kişilerin ölüme bağlı tasarrufun iptali istemiyle dava yoluyla istenebilir. Bu bağlamda Mahkemenin vereceği karar üzerine ölüme bağlı tasarrufun iptali sağlanabilir.
Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz.