705 Proje Savaşçısı Denizaltı
Teknenin dış konturları TsAGI'da işlendi, Leningrad Merkez Araştırma Enstitüsü'nün havzalarındaki birçok model üzerinde test edildi. Krylov. Teknik mükemmellik ve bir savaş gemisi için önemli olan pek çok yenilik dışında, denizaltı da olağanüstü derecede güzeldi.
1990'a gelindiğinde, 705'inci projenin (biri hariç) tüm nükleer denizaltıları hizmet dışı bırakıldı filo, tasarlandıkları süreden önemli ölçüde daha az hizmet vermiştir. İkincisi, K-123, hizmetini 1997'de sonlandırdı.
Yarış tekne
Fotoğraf: 705 projesinin denizaltıları, kontürleri ve güç / güç oranı nedeniyle dinamikti ve manevra kabiliyetine sahipti. Tekne bir dakika içinde tam hıza çıkabildi ve 42 saniyede tam hızda tam dönüş yaptı. Koşullu düşmanın denizaltının “kuyruğunda asılı” saatler geçirebilirdi (teknenin Kuzey Atlantik'teki NATO denizaltısını 20 saatlerce takip ettiği gerçek bir durum vardı). Üstelik, bot kendi yönünde ateşlenen torpilden bile kurtulabilir!
1959 yılında, Leningrad SKB-143 (şimdi Malachit) projesi tarafından tasarlanan Leningrad nükleer denizaltı Leninsky Komsomol'un, aynı öncünün uzmanı olan denize açıldığı zaman SKB A. B. Petrov, “Küçük hızlı denizaltı savaşçısı” oluşturulmasını önerdi. Bu fikir çok ilgiliydi: denizaltıları avlamak için bu tür teknelere ihtiyaç vardı - nükleer savaş başlıkları olan balistik füzelerin taşıyıcıları, daha sonra aktif olarak potansiyel bir düşman stoklarına inşa edilmeye başlandı. 23 Haziran 1960, Merkez Komitesi ve Bakanlar Kurulu, 705 ("Lira") numarası verilen projeyi onayladı. NATO’da bu tekne “Alfa” (Alfa) olarak tanındı. Akademisyenler A.P. Aleksandrov, V.A. Trapeznikov, A.G.Iosifyan projenin bilimsel liderleri oldu ve Mikhail Georgievich Rusanov, geminin baş tasarımcısı oldu. Çok zor bir kaderi olan yetenekli bir adamdı: Yedi yıl bir cehennemde ve serbest bırakıldıktan sonra - Leningrad'a giriş yasağı. Deneyimli bir gemi yapım mühendisi Malaya Vishera'daki düğme yapımcısında çalıştı ve sadece 1956'ta SKB-143'ta Leningrad'a geri dönebildi. 645 projesinin nükleer denizaltı şefi tasarımcı yardımcısı ile başladı (bu deneyim Rusanov için çok faydalı oldu).
Titan ile savaş
Yeni denizaltının amacı, temel gereklilikleri belirledi - yüksek hız ve manevra kabiliyeti, mükemmel sonar, güçlü silahlar. İlk iki gereksinimi sağlamak için, teknenin çok küçük boyutlara ve ağırlığa, gövdenin en yüksek hidrodinamik özelliklerine ve güçlü bir elektrik santraline sınırlı boyutlara sahip olması gerekiyordu. Bunu standart olmayan çözümler olmadan yapmak imkansızdı. Gemi gövdesi için ana malzemenin yanı sıra mekanizmalarının, boru hatlarının ve bağlantı parçalarının birçoğunun yanı sıra, titanyum seçildi - metal aynı zamanda çelikten neredeyse iki kat daha hafif ve daha güçlüdür ve aynı zamanda kesinlikle korozyona dayanıklı ve düşük manyetiktir. Bununla birlikte, oldukça kaprislidir: sadece inert bir gazla kaynaklanır - argon - kesmek zordur, yüksek sürtünme katsayısına sahiptir. Ek olarak, titanyum diğer metallerden (çelik, alüminyum, pirinç, bronz) parçalar ile doğrudan temas halinde kullanılamaz: deniz suyunda, diğer metallerden korozyona neden olan parçalara neden olan elektrokimyasal bir çift oluşturur. Özel yüksek dereceli alaşımlı çelik ve bronz dereceleri geliştirmek gerekiyordu ve Metalurji ve Kaynak Merkez Araştırma Enstitüsü (Prometheus) ve Gemi İnşa Teknolojileri Merkez Araştırma Enstitüsü uzmanları bu titanyum püf noktalarını aşmayı başardılar. Sonuç olarak, su altında yer değiştirme 3000 t altında küçük bir gemi gövdesi yaratıldı (müşteri - Donanma - 2000 t'yi sınırlandırmak için ısrar etti).
Sovyet gemi inşasının zaten titanyumdan yapılmış denizaltılar yaratma tecrübesi olduğunu söylemeliyim. 1965'te, Severodvinsk'te, 661 denizaltısının, titanyum bir gövdeye sahip tek bir denizaltı inşa edildi. “Altın Balık” olarak bilinen bu tekne (fantastik değerinin bir ipucu), bugün su altında hız rekoru olarak kalıyor - denizdeki denemelerde 44,7 düğümünü (yaklaşık 83 km / s) gösterdi.
Sağlam yenilikler
Diğer bir radikal yenilik mürettebatın büyüklüğü idi. Diğer denizaltılarda (hem Sovyet hem de Amerikan), 80-100 insanlar servisi taşır ve 705 projesinin teknik görevinde, 16 sayısı ve yalnızca memurlar seçilmiştir. Bununla birlikte, tasarım sırasında, gelecekteki ekip sayısı büyüdü ve sonunda, kokainin önemli rolüne atanan beş orta teknisyen teknisyeni ve bir denizci, kokainin önemli rolü atanan ve yarı zamanlı gündüz bakım görevlisi (başlangıçta gemi doktorunun geminin doktorunu gerçekleştireceği varsayıldı) dahil olmak üzere 30 insanlarına ulaştı. Böylesine az sayıda mürettebatı çok sayıda kişi ile birleştirmek için оружия ve mekanizmalar, teknenin çok ciddi bir şekilde otomatikleştirilmesi gerekiyordu. Daha sonra, denizciler 705 projesinin teknelerini “otomatik” olarak adlandırdılar.
Ülkede (ve belki de dünyada) ilk kez küresel otomasyon her şeyi kapsıyordu: gemi trafik kontrolü, silah kullanımı, ana enerji santrali, tüm genel gemi sistemleri (dalış, yüzey kaplama, süsleme, geri çekilebilir cihazlar, havalandırma vb.). Otomasyon sistemlerinin geliştirilmesindeki kilit ve tartışmalı konulardan biri (Merkez Araştırma Enstitüsü Aurora, Granit, Agat da dahil olmak üzere çok sayıda araştırma enstitüsü ve tasarım bürosu), geminin elektrik şebekesi için mevcut frekansın seçiminde yer aldı. Dikkate alınan seçenekler 50 ve 400 Hz, her birinin kendine göre avantaj ve dezavantajları vardı. 400 Hz lehine son karar, üç akademisyenin katılımıyla, konuyla ilgili birkaç kuruluşun başkanlarının üç günlük bir toplantısında alındı. Artan bir frekansa geçiş birçok üretim sorununa neden oldu, ancak elektrikli ekipman ve cihazların boyutunu önemli ölçüde azaltmayı mümkün kıldı.
silâhlar
705 projesinin denizaltında, ilk kez pnömatik-hidrolik torpido tüpleri kuruldu ve tüm derinlik aralığında ateşleme sağlandı. Altı torpido tüpü ve 18 torpido, teknenin hızını ve manevra kabiliyetini göz önüne alarak NATO denizaltıları için ciddi bir rakip haline getirdi.
Atom kalbi
Yine de, tüm projenin kaderini belirleyen ana yenilik, geminin ana enerji santralinin seçimi oldu. Sıvı metal soğutucu (LMT) ile kompakt bir atomik hızlı nötron reaktörü (BN) haline gelmiştir. Bu, daha yüksek buhar sıcaklığı ve sonuç olarak daha iyi türbin verimi nedeniyle 300 t deplasmanından tasarruf etmeyi mümkün kılmıştır.
Amerikan denizaltı Seawolf (1957), bu tür bir reaktörle dünyada ilk denizaltı oldu. Tasarım çok başarılı değildi, deniz denemeleri sırasında birincil devre sodyum ejeksiyonu ile basınçsızlaştırıldı. Bu nedenle, 1958'te reaktörler su soğutmalı reaktörler ile değiştirildi ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ordu artık reaktörlerle ZhMT'de temas kurmadı. SSCB'de, ısı taşıyıcı olarak sodyumdan daha az agresif olan kurşun-bizmut eriyik kullanmayı tercih ettiler. Ancak, 1963'te inşa edilen K-27 nükleer denizaltı da şanssızdı: Mayıs ayında, 1968 zammı sırasında, iki reaktörden birinin ilk devresi koptu. Mürettebat büyük dozlarda radyasyon aldı, dokuz kişi öldü ve tekneye "Nagasaki" adı verildi ("Hiroshima" lafı zaten 19 yılında K-1961 tarafından işgal edildi). Denizaltı tamir edilemeyecek kadar radyoaktifdi ve sonuç olarak, Eylül 1982'ta Novaya Zemlya'nın kuzeydoğu kıyılarında sular altında kaldı. Ona “unvanlara” deniz zekası "sonsuza dek sualtını" ekledi. Fakat K-27'in SSCB'deki trajedisinden sonra bile, reaktörleri ZhMT'den nükleer denizaltılara kullanma konusunda cazip bir fikir bırakmama kararı verildi, akademisyen Leipunsky'nin rehberliğinde mühendisler ve bilim adamları onları geliştirmeye devam etti.
705 projesi için ana santralin geliştirilmesi iki örgüt aldı. Podolsk OKB "Gidropress", iki sirkülasyon pompalı bir blok iki ünite kurulum BM-40 / A oluşturdu. Gorky OKBM, ayrıca bir blok olan, ancak bir dallı birinci devre ve üç sirkülasyon pompası bulunan bir OK-550 kurulumu yayınladı. Gelecekte, her iki kurulum da 705 projesinin denizaltında kullanıldı: OK-550, Leningrad'da (dört gemi) yapım aşamasında olan teknelere ve Severodvinsk'te inşa edilen üç tekneye, 705K projesinin versiyonuna göre BM-40 / А kuruldu. Her iki kurulum da türbin şaftına 40 ?? 000 hp'ye kadar güç sağladı; bu, teknik görev tarafından sağlanan hızın 40 düğümlerinde geliştirilmesine izin verdi.
Tam otomatik
Denizaltıyı 30 insanlarında çok kısıtlı bir mürettebatın kuvvetleri tarafından kontrol etmek için, geminin tüm mekanizmalarını kontrol altında tutmak için çok sayıda otomasyon sistemi geliştirilmiştir. Daha sonra, denizciler bu teknelere "otomatik" lakabını bile verdiler.
En uzun tekne
705 projesinin toplam yedi denizaltı inşa edildi, onlar dünyanın ilk ZhMT reaktörleriyle donatılmış üretim tekneleri haline geldi. İlk tekne, K-64, yılın Haziran ayında 1968'te, aynı zamanda eski kruvazör Aurora'nın 70'te 1971'te Aralık ayında inşa edildiği 145'in Donanma'ya nakledildiği eski geçitte ortaya çıktı. Deneme çalışmasının ana problemleri, bilinen sudan suya olanlardan temelde farklı olan reaktör ile ilişkiliydi. Gerçek şu ki, kurşun-bizmut alaşımının + 1974 ° ’de kristalize olması ve bu tür demir ve çelik malzemeler ile bir reaktörün çalışmasında hiçbir durumda primer devredeki sıcaklık bu değere düşürülmemelidir. Bu durumun birinin boru hatlarında gözlenmemesinin bir sonucuydu ve daha sonra birincil devrenin ikinci halkası donmuş eriyikten sıvı durumuna geri döndürülemeyen sıkışıklıklar ortaya çıkmaya başladı. Buhar üretim tesisinin bir “tıkanması” vardı, bununla birlikte ana devrenin basınçsızlaştırılması ve o sırada tabanına demirlenen teknenin radyoaktif kirlenmesi. Yakında reaktörün geri dönülmez bir şekilde yıkıldığı ve teknenin artık denize giremediği anlaşıldı. Sonuç olarak, Ağustos ayında 64 filodan çekildi ve uzun tartışmalardan sonra mürettebat eğitimi ve yeni teknolojilerin geliştirilmesi için her birinin kullanılması karar verilen iki parçaya bölündü. Teknenin pisti Leningrad'a çekildi ve reaktör bölmeli kıç Severodvinsk'te Zvezdochka gemi onarım tesisinde kaldı. Aynı yerde, yatay ve dikey dümenlere sahip olan kesilmiş bir K-XNUMX sabitleyicinin siyah bir çarpı kederli bir anıt olarak kaldı. Denizciler ve gemi yapımcıları arasında uzun süre şaka yapıldı, “dünyanın en uzun teknesi” hakkında bir gizem.
Gerçek hayat
Leningrad ve Severodvinsk'te aktif olarak yürütülen dizinin yapımı askıya alındı, ancak birkaç yıl sonra yeniden başlatıldı ve 1977'ten 1981'e, 705 projesinin altı denizaltı filosuna transfer edildi. Bu gemiler, Kuzey Filosunda oldukça yoğun ve başarılı bir şekilde görev yaptı ve NATO ülkeleri arasında ciddi endişelere yol açtı. K-64’in üzücü deneyimini göz önüne alarak, bu projenin tüm seri denizaltılarına ek olarak, “denizaltı üssün altına yerleştirildiğinde asgari kapasiteye getirildiğinde, reaktörün ana devresinde gerekli sıcaklığı korumak için gerekli olan ek bir“ elektrikli kazan ”kuruldu. Kıyıdan elektrik sağlamak için gerekli kazanı çalıştırmak. Bunun aksaması vardı ve teknelerin mürettebatı reaktörü yok etmekten umutsuzca korktuğu için nükleer yakıt üretimini hızlandıran minimum güç seviyesinde tutulmadı. Ek olarak, deniz kuvvetleri otoritelerinin hoşnutsuzluğu, bu tür teknelerle dolu olan otomasyonun periyodik muayeneleri, ayarlamaları ve onarımı için özel laboratuvarlar düzenlemeye ihtiyaç duyuyordu. Bu yüzden Donanmanın kıyı hizmetlerine çok fazla özen eklendi. Giderek artan bir şekilde, benzersiz savaş niteliklerine rağmen, yeni gemilerin zamanlarının ilerisinde olduğu ve bakımı zor olduğu konusunda bir konuşma yapıldı. Yedinci seri tekne binayı bitiremedi ve hemen stokları kesti. 1990 tarafından, 705-th projesinin denizaltılarının tümü (biri hariç) filodan çekildi ve tasarlandıkları süreden büyük ölçüde daha az hizmet etti.
Son Alfa
Bir istisna haline gelen K-123, 1997'teki ciddi bir kazadan sonra aşırı uzun süreli onarımlar nedeniyle 1982'e kadar saflarda kaldı. Tekne Barents Denizi'ne battığında, “Arıza Reaktörü” sinyali aniden denizaltının orta denizaltısındaki kontrol panelinde yanmaya başladı. Teğmen Loginov bir dakika sonra güvertede gümüş metalin yayıldığını izlediğini bildiren ıssız reaktör bölmesine keşfe çıktı: reaktörün ilk halkasından kaçan oldukça aktif bir sıvı metal yakıt hücresiydi. Aynı zamanda, “Reaktör bölmesinin kirlenmesi” sinyali de yandı. Bölmeyi terk etmek! ”, Kazadan kurtulan ekipten biri olarak daha sonra hatırladı,“ Geçmişte Loginov'u düşündüler ”. Ancak Loginov hayatta kaldı. Reaktör bölmesinin teknenin geri kalanıyla iletişim kurduğu ağ geçidine girdikten sonra, bütün kıyafetlerini orada bıraktı ve derin bir banyodan geçti. Reaktör kapatıldı, denizaltı sulandı, balast tanklarını havaya uçurdu. Daha sonra nasıl kurdunuz, 2'in sırası ilk devreden aktı mı? t zhmt. Tekne o kadar kirliydi ki kurtarmaya gelen kruvazör, çekme kablosunu geçmeye cesaret edemedi. Sonuç olarak, kablo hala aynı kruvazörün güverte helikopterinin yardımıyla getirildi. Reaktör bölmesinin tamamen değiştirildiği K-123'in tamiri, 1992 ile sona erdi, denizaltı hizmete geri döndü ve yılın 1997'ine kadar güvenli bir şekilde hizmet verdi. İşten çıkarılması rezil bir şekilde sona erdi tarih 705 projesi.
Yedek paraşüt
Altı denizaltından yalnızca biri, dünyada ilk defa oluşturulan ve tüm mürettebatı (30 insanları) dalışın maksimum derinliğinden bile (400 m) kurtarmak için tasarlanmış bir pop-up kurtarma odası bulunan iki adet nükleer denizaltı vardı.
Zamanın ilerisinde
705 projesinin nükleer denizaltıları, olağanüstü hız ve manevra özellikleri ve birçok yenilikle övündü: bir titanyum gövde, sıvı metal soğutucuya sahip hızlı bir nötron reaktörü ve tüm gemi sistemlerinin tam otomatik kontrolü.
Sualtı metal
Teknenin gövdesi titanyumdan yapıldığı için, Merkez Metaller ve Kaynak Araştırma Enstitüsü'nün (Prometheus) ve Merkezi Gemi İnşa Teknolojisi Araştırma Enstitüsü'nün uzmanları titanyum parçaların kaynaklanması ve birleştirilmesi ve metalurji uzmanları için korozyona dayanıklı yeni alaşımlar için özel teknolojiler geliştirmek zorunda kaldılar.
Sıvı metal
Atomik gemiler esasen buharlı gemilerdir, çünkü pervaneleri buhar türbinleri tarafından tahrik edilir. Ancak fırınlar geleneksel kazanlarda değil, atom reaktörlerde buhar üretilir. Radyoaktif bozunma ısısı, birincil soğutma devresindeki nükleer yakıttan soğutucu maddeye, genellikle basınçlı suya (sıcaklığı 200 ° C veya daha fazla seviyeye yükseltmek için), ayrıca bir nötron moderatörü olarak da hizmet eder. Ve soğutucu, halihazırda buharlaşarak ikincil devrenin suyuna ısı aktarıyor. Ancak basınç altındaki suyun dezavantajları vardır. Yüksek basınç, reaktörün primer devresinin soğutma sisteminin boru duvarlarının kalın ve dayanıklı olması gerektiği ve primer devrenin basınçsız hale getirildiği zaman, ulaşılması en zor yerlere radyoaktif buhar girmesi anlamına gelir. Bir alternatif, sıvı fazlarında düşük erime noktalı metallerden oluşan bir soğutucu madde içeren hızlı nötron reaktörlerinin kullanılmasıdır - örneğin, sodyum veya kurşun-bizmut alaşımı. Isı iletkenliği ve ısı kapasitesi suyunkinden çok daha yüksektir, birincil devrede yüksek basınç olmadan yüksek sıcaklıklara ısıtılabilir, bu da çok kompakt reaktörler oluşturmanıza olanak sağlar.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.