Hayvan Çiftliği - George Orwell
Hayvan Çiftliği 20. Yüzyıl İngiliz Edebiyatının Çağdaş Klasikleri arasındadır. Ünlü İngiliz yazar George Orwell ya da gerçek adıyla Eric Arthur Blair tarafından kaleme alınmıştır. Orwell, ülkemizde daha çok 1984 (Bin Dokuz Yüz Seksendört) adlı romanı ile tanınır ancak Hayvan Çiftliği kitabı da son zamanların en çok okunanlar listesinde yerini almıştır.
Hayvan Çiftliği (Animal Farm) fabl tarzında kaleme alınmış tamamen siyasi bir hiciv romanıdır. İlk olarak 1945 yılında Birleşik Krallık’ta İngilizce dilinde yayımlanmıştır. Retro Hugo ödüllü roman Stalinizm ve totalitarizmi muhteşem bir ustalıkla eleştirmektedir.
Hayvan Çiftliği, Türkçe’ye ilk olarak ünlü edebiyatçı Halide Edip Adıvar tarafından çevrilmiştir ve 1954 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bastırılmıştır.
Romandaki Karakterler
Koca Reis (domuz): Hayvanlara mutluluk ve barış dolu bir dünya vadeder, insanların çiftlikten kovulması için ayaklanmalara öncülük eder. Bay Jones’u ve diğerlerini çiftlikten kovmak için uğraşırlar. Karl Marx veya Vladimir Lenin'e benzer.
Snowball (domuz): Hayvanlara okumayı öğretir, çeşitli basınları takip ederek çiftliğin işlerinin iyi gidebilmesi için yeni yollar araştırarak uygulamaya koyar. Bir yel değirmeni inşaa etmek için uğraşır. Ancak Napolyon tarafından çiftlikten kovulur. Lev Troçki'yi temsil eder.
Napolyon (domuz): Önceleri çiftlikteki köpeklerin eğitimini üstlenir ve adeta köpeklerden savunma kuvveti oluşturur. Ve büyük bir çalışma ile değirmen yapımına çalışan Snowball’un değirmen yapılması fikrine karşı çıkar, ancak Snowball'u çiftlikten kovduktan sonra değirmenin yapımını ister. Başa gelen her kötü olaydan Snowball'u sorumlu tutar. Sonunda eskisinden (çiftlik sahibi insanlarınkinden) daha baskıcı bir yönetim kurar. Napolyon Josef Stalin'i temsil eder. Kitapta Hayvanizm olarak anılan Marksizm ve Leninizm'den kesin olarak dönüş yapar.
Bay Jones : Çiftliğin eski sahibi. Son Rus çarı II. Nikolay'ı temsil eder.
Bay Frederick : Düzenli bakılan komşu çiftliğin sahibi. Adolf Hitler'e benzemektedir.
Bay Pilkington : Winston Churchill'e benzemektedir.
Moses (kuzgun): Din adamlarını temsil eder. Bay Jones'un evcil kuzgunuydu. Devrim olur olmaz kaçmış ve sonra geri dönmüştür ve çiftlikte hiçbir iş yapmaz sadece hayvanlara Balbadem Diyarını(Cennet) anlatır ve güzelliklerinden bahseder. Domuzlar Kuzgunun söylediklerinin yalan olduğunu söyleselerde çiftlikten kovmazlar ve burada kalmasına izin verirler.
Hayvan Çiftliği, modern fabl türünde kaleme alınmıştır., Kesilmekten, kırkılmaktan, sağılmaktan, dövülmekten bıkarak zalim sahiplerine karşı ayaklanan Manor Çiftliği hayvanlarının trajik hikâyesini siyasi eleştiri türünde anlatmıştır. Romandaki karakterler son derece akılda yer edecek şekilde sade bir biçimde okuyucuya aktarılmıştır: Alaycı eşek Benjamin, fedakâr at Boxer, akılsız kısrak Mollie, hatta serçeleri tüm hayvanların kardeş olduğunu söyleyerek pençeleri arasına çekmeyi deneyen kedi bile akıllarda kolayca yer edinen, çok canlı kişilikler olarak karşımıza çıkmaktadır.
Beylik Çiftlik'teki ayaklanma (Sovyet Devrimi), Koca Reis'in hayvanları çağırıp bir konuşma yapmasının üstünden biraz zaman geçtikten sonra gerçekleşiyor. Hayvanlar, yemlerini vermeyi unutan ve kendilerine sürekli eziyet eden çiftlik sahibi Bay Jones'u çiftlikten kovuyor ve çiftlikte kendi otoritelerini kuruyorlar. Bu otoritenin kurulmasına ön ayak olan ve fikirleri yayan domuzlar (Napolyon ve Snowball başı çekiyor) komite oluşturuyor. Napolyon ve Snowball tarafından Koca Reis'in öğretilerinin ışığında hazırlanan 7 emir ile birlikte bütün hayvanlar bir çatı altında toplanıyor.
Hayvan Çiftliği, Bay Jones’un sahibi olduğu Beylik Çiftliği hayvanlarının Karl Marks ya da Lenin’e benzetilen Koca Reis’in çıkıp hayvanları kışkırtıcı bir konuşma yapmasıyla ayaklanmalarını (Sovyet Devrimi) konu alıyor. Beylik Çiftliği, içinde yaşayan hayvanların kendilerini eziyet eden ve yem vermeyen sahiplerini çiftlikten büyük bir ayaklanmayla kovması ile ‘Hayvan Çiftliği’ adını alır. Napolyon ve Snowball’un öncülük ettiği domuzlardan oluşan bir komite kurulur. Koca Reis’in öğretileri doğrultusunda 7 emir oluşturulur ve çiftliğin en görülebilecek yerine asılır. Tüm çiftlik hayvanları hep birlikte ‘İngiltere’nin Hayvanları’ adlı şarkıyı söylerler. Sloganları ise ‘Dört ayaklı iyi, iki ayaklı kötü‘ olur. Özellikle koyunlar her fırsatta bu sloganı söyler durur.
Hayvan Çiftliği Yedi Emiri
1. İki ayaklılar kötü dört ayaklılar iyi.
2. Dört ayak üzerinde yürüyen ya da kanatları olan herkesi dost bileceksin.
3. Hiçbir hayvan giysi giymeyecek.
4. Hiçbir hayvan yatakta yatmayacak.
5. Hiçbir hayvan içki içmeyecek.
6. Hiçbir hayvan başka bir hayvanı öldürmeyecek.
7. Bütün hayvanlar eşittir.
Özgürlüğe kavuşan hayvanlar tüm ihtiyaçlarını kendileri görür ancak çiftliğin nasıl yönetileceği konusunda komite üyeleri Napolyon ve Snowball arasında sürekli anlaşmazlık çıkar. Büyük bir şevk ile yel değirmeni inşaa etmek için uğraşan Snowball’un bu fikrinin saçmalık olduğunu savunan Napolyon diğer hayvanları da kışkırtarak Snowball’u çiftlikten kovar. Napolyon’un annelerinden ayırarak gizli gizli eğittiği köpekleri en büyük destekçisidir.
Snowball’u çiftlikten kovan Napolyon Yel Değirmeni çalışmalarına geri döner ancak hayvanlar tüm bu olup bitenlere anlam veremez. Büyük kalabalığı ikna etme işi ise Squealer'a düşer. Artık, domuzlar yedi emirin maddelerini çiğnemeye başlar ve kendileri için imtiyazlı bir yaşam sürerler. İşe o güne kadar kullanmadıkları çiftlik evindeki yataklara kurularak başlarlar bu andan sonra hayvanların domuzlar ve eğitimli köpeklerin esaretinde olduğu kölelikleri başlar.
Daha az yem daha az dinlenme (Tatil edilen Pazar günleri de artık çalışılıyordu) ile yel değirmeni inşaatı ve çiftliğin diğer işlerinde çalışmalar devam eder. Daha önce büyük bir fırtına ile yıkılan yel değirmenini yeniden inşaa etmek için çalışan hayvanlara ikinci bir darbe ise yyan çiftliğin sahibi Bay Frederick (Hitler) ve adamları tarafından olur. Hayvan Çiftliğine saldıran Bayy Frederick ve adamları yel değirmenini yıkar. Büyük bir hayal kırıklığına uğrayan hayvan çiftliği sakinlerini yeni zorlu günler beklemektedir.
Squaler’ın deyimi ile çiftlikte yeniden ayarlamaya gidilir ve hayvanlar çok daha zor şartlar altında yel değirmeni inşaasına yeniden başlarlar.
Bir süre sonra çiftlik evindeki rahat ve lüks yaşamlarına devam eden domuzlar ile insanlar arasında uzlaşma sağlanır.
İşte hayvanlar için en trajik sahne olan o an, yan çiftliğin sahipleri Bay Frederick ve Bay Pilkington’ın çiftliği ziyareti esnasında yaşanır. Çiftlik evinde insanlar gibi rahat bir yaşam sürmeye devam eden domuzlar ve insanlar karşılıklı kadeh tokuştururlar.
Hayvanlar ise safiane inanışlarının nasıl heba olduğunu gösteren bu sahneyi, camdan gizlice izler.
Bütün hayvanlar eşittir fakat bazı hayvanlar daha eşitti.
George Orwell, ya da asıl adıyla Eric Arthur Blair 20. yüzyıl İngiliz edebiyatının önde gelen kalemleri arasındadır. Bin Dokuz Yüz Seksen Dört adlı romanı ve bu romanda yarattığı Big Brother (Büyük Birader) kavramı ile tanınır. Eserlerinde yer alan netlik, zeka, sosyal adaletsizliğe karşı farkındalık ve totalitarizme karşı duruşu onun imzası niteliğindedir.
Orwell'in hayatı, sonradan yazılarını etkileyecek olan deneyimlerle doludur. Burslu okuduğu Eton Kolejinden mezun olduktan sonra, o sırada bir İngiliz sömürgesi olan Burma'da bulunmuş, kısa süreliğine buranın polis teşkilatında görev yapmıştır. Bu memuriyet döneminde şahit olduğu acımasız uygulamalar, emperyalizme karşı geliştirdiği derin öfkeye katkıda bulunmuştur.
Gençlik döneminde Fransa'da bulunmuş, türlü mesleklerde çalışmış, para problemi gerek yazarlığa başlamadan önce, gerekse ilk yapıtlarını kaleme aldığı yıllarda yakasını bırakmamıştır.
George Orwell Kitapları
Paris ve Londra'da Beş Parasız (1933)
Burma Günleri (1934)
Papazın Kızı (1935)
Zambak Solmasın (1936)
Wigan İskelesi Yolu (1937)
Katalonya'ya Selam (1938)
Daralma (1939)
Hayvan Çiftliği (Bir Peri Masalı) (1945)
Neden Yazıyorum (1946)
Bin Dokuz Yüz Seksen Dört (1949)
Faşizm Kehanetleri (1930-1950)
Kitaplar ve Sigaralar (1938)
Katalonya'ya Selam(1938)