Dissosiyatif kimlik bozukluğu (DKB) daha önce çoklu kişilik bozukluğu olarak adlandırılmıştır. DKB’li kişiler, kendi kişiliklerinin yanında, farkında olarak ya da olmayarak bir veya daha fazla alternatif kişilik geliştirir. DKB hafıza, bilinç ya da farkındalığın, kimlik ve/veya algının parçalanması ya da bozulması durumudur. Zihinsel işlevler normal olarak sorunsuz çalışmaya devam eder.
Belirtiler; DKB’li kişiler, her zamanki “çekirdek” kişiliğinin yanı sıra alternatif kişilikler olarak bilinen ya da “alter” diye adlandırılan iki veya daha fazla, farklı ve ayrı kişiliklere sahiptir. Bir ikinci kişilik, kişiyi kontrol altına alırsa, kişi amnezi (hafıza kaybı) yaşayabilir. Her alterin farklı bireysel özellikleri, kişisel geçmişi, düşünme şekli ve çevresindekilerle ilişki biçimi vardır. Bir alter, farklı cinsiyetten olabilir, farklı bir isme, görgü kurallarına ya da tercihlere sahip olabilir. (Hatta bir alter, çekirdek kişilikten farklı alerjilere bile sahip olabilir.)
DKB’li bir kişi, alterin hâkim olduğu zamanlardaki diğer kişilik durumlarının ya da anılarının farkında olabilir de olmayabilir de. Stres ya da bir travmayı hatırlatan herhangi bir şey, her an alterin ortaya çıkması için tetikleyici olabilir. DKB’li bir kişi, kendisini tanıyan fakat kendisinin tanımadığı ya da hatırlamadığı insanlarla defalarca tanışabilir.
DKB, diğer zihinsel rahatsızlıklarda bulunan psikolojik semptomları içinde barındırır. Örneğin:
- Etkili durumdan rahatsız edici / engellenmiş duruma kadar, işlev seviyelerini değiştirme
- Şiddetli baş ağrısı veya vücudun diğer bölümlerinde ağrı
- Benlik yitimi (Kişinin kendi düşüncelerinden, duygularından ve vücudundan kopması hissi)
- Derealizasyon (Çevredeki ortamın yabancı, garip veya gerçekdışı olduğunu hissetmek)
- Depresyon ve / veya tutarsızlık
- Anksiyete
- Yeme ve uyku bozuklukları
- Cinsel işlev ile ilgili sorunlar
- Madde bağımlılığı
- Amnezi (Hafıza kaybı veya zaman sapması hissi)
- Halüsinasyonlar (Sahte algılamalar veya sesler duymak gibi duyusal deneyimler)
- “Kesme” gibi kendi kendine zarar verme
- İntihar riski (DKB’li insanların %70’i intihar girişiminde bulunur).
- Travma öyküsü, dissosiyatif kimlik bozukluğunun önemli bir özelliğidir. DKB vakalarının yaklaşık % 90’ı taciz öyküsü içermektedir. Travma sıklıkla şiddetli duygusal, fiziksel ve / veya cinsel istismar içerir. Aynı zamanda kazalar, doğal felaketler ve savaş ile de bağlantılı olabilir.
Tedavi Yöntemleri;
Tedavi, aşağıdaki yöntemlerin bazı kombinasyonlarını içerecektirsikoterapi: Bazen “konuşma terapisi” olarak adlandırılan psikoterapi, dissosiyatif bozuklukların başlıca tedavisidir.
- Aile terapisi: Bu, ailenin söz konusu bozukluk hakkında bilgilenmesine yardımcı olurken aynı zamanda aile bireylerinin hastalığın tekrarlama belirtilerini tanımasına da yardımcı olur.Meditasyon ve gevşeme teknikleri.
- Klinik Hipnoz: Insanların bilinçli zihinlerinden gizlemiş olabilecekleri düşünce, duygu ve anıları keşfetmelerine izin veren değişmiş bir bilinç halini elde etmek için yoğun gevşeme, konsantrasyon ve dikkati yoğunlaştıran bir tedavi yöntemi.
- İlaçlar: Disosiyatif bozukluklar için ilaç tedavisi yoktur. Bununla birlikte, dissosiyatif bozuklukları olan insanlar, özellikle depresyon ve / veya kaygı ile ilişkili olan kişiler, antidepresan veya anksiyete karşıtı ilaçlarla tedaviden fayda görebilirler.