Deniz süngerleri ile ilgili olarak genel bilgilerin yer aldığı (yaşam alanları, üremeleri v.b.) ve sünger avcılığı hakkında da bilgi veren yazımız.
Denizlerin diplerinde kayalara yapışık yaşayan ufacık hayvanlardır. Duygu ve hareket organları olmadığı için bitkisel bir hayat sürerler. Tek başına yaşayanlar varsa da, daha çok geniş topluluklar halinde bulunurlar, denizlerin diplerinde geniş «sünger tarlaları» meydana getirirler. Süngerler, genel olarak, tomurcuklanma ile çoğalırlarsa da, yumurtayla üreyenleri de vardır.
Süngerlerin pek çok çeşidi vardır. Tatlı suda yaşayan bir cinsinden başka hemen hepsi deniz suyunda yaşarlar. En çok, derin sıcak denizler gelişmelerine elverişlidir. Kâse, sürahi, çalı demeti yığını gibi değişik biçimlerde sünger yığınları vardır.
Süngerlerin yaklaşık 500 milyon yıl önce evrimleştiği düşünülüyor ve şu anda bilinen 5.000’den fazla sünger türü ve henüz keşfedilmemiş olduğu düşünülen 5.000 tür daha var. Çoğu sünger, deniz tabanındaki nesnelere bağlı olarak tuzlu su ortamında yaşar. 200’den az sünger türü tatlı su habitatlarında yaşar.
Süngerin gövdesi, her iki tarafında ince bir hücre tabakası tarafından desteklenen jöle benzeri bir maddeden oluşur. Sünger gövdesi, suyun içinden akmaya devam etmesine izin veren binlerce gözenek içerir.
Süngerlerin organları yoktur ve besinlerini içlerinden sürekli akan sudan alırlar. Süngerler tüplerden, fanlardan, kaplardan, konilerden ve damlalardan farklı boyut ve şekillerde bulunabilir. Süngerler, besinlerini sudaki yiyecek parçacıklarından elde eden omnivor hayvanlardır. Süngerler esas olarak bakteri, fitoplankton ve su parçalarını yerler. Birkaç sünger türünün daha etçil bir diyete sahip olduğu, resiflerde küçük balıklar ve kabuklular yediği bilinmektedir.
Süngerlerin bolluğu ve çeşitliliği nedeniyle birçok hayvanın kurbanı olurlar. Süngerlerin çok yavaş hareket etmesi, eğer varsa, kendilerini yenilmekten alıkoyamayacakları anlamına gelir. Deniz kaplumbağaları, kabuklular, balıklar ve derisidikenliler süngerlerle beslenir.
Süngerler hermafrodittir, yani hem erkek hem de dişi üreme organlarına sahiptirler. Döllenme birçok süngerin içinde ve bazen de sperm suya bırakıldığında dışarıdan gerçekleşir. Minik sünger larvaları suda hareket edebilir ve sonunda denizin dibine yerleşerek büyüdükçe ve çok az hareket etmeye başlar.
Sünger Avcılığı
Deniz ürünleri arasında süngerler önemli bir yer tutar. Bunların içinde «tuvalet süngerleri» en çok para edenidir. Sünger avcıları ellerinde sivri, keskin bir bıçakla denize dalarlar, suda kalabildikleri sürece kayalardan kesip kopardıkları süngeri torbalarına doldurarak su yüzüne çıkarlar. Gemilerin arkasına takılan demir taraklarla denizin dibini tarıyarak da sünger çıkartılırsa da, sünger avcılığı daha çok, dalgıçlar, ya da dalgıç odaları indirerek yapılır.
Tuvalet süngerleri, sudan çıkarıldıktan sonra kaynatılır, bazı kimyasal maddeler karıştırılarak renkleri giderilir, temizlenir. Bu cins süngerler Akdeniz ve Antil Adaları yakınlarında çok bulunur. Ege ve Akdeniz kıyılarımızda çıkarılan süngerler hem bol, hem de iyi cinstendir.