Paros


Paros (Yunanca: Πάρος), Ege Denizi'nde Yunanistan'a bağlı Kiklad Adalarından biri. Doğusundaki Naksos'tan 6 km genişliğinde bir boğazla ayrılır. Yüzölçümü 194.5 km²'dir. Profitis Ilias (Antik Çağda Marpessa) adlı 771 m yüksekliğindeki tek bir tepeden oluşur. Yönetim merkezi Paros (Paroikia) kuzeybatıdaki bir körfezin kıyısında, adanın eski ve orta çağlardaki merkezinin bulunduğu yerde kurulmuştur.
Kentin küçük limanı, kuzey kıyısındaki Naousa limanına göre daha önemsizdir. Marpessa Dağının kuzey tarafındaki yeraltı ocaklarından çıkarılan ve heykelcilikte kullanılan beyaz renkli, yarı saydam Paros mermeri (Paria Marmara) Antik Çağda Paros'un başlıca gelir kaynağıydı.
Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]
Öteki Kiklad Adaları gibi İlk Tunç Çağı kültürünün merkezlerinden olan adaya, önce Arkadyalılar, daha sonra da İonlar yerleşti. Paroslular İÖ 7. yüzyılda Thasos (Taşoz) Adasında ve Marmara Denizindeki Parion'da, İÖ 385'te ise Adriya Denizindeki Hvar (Lesina) Adasında koloniler kurdular.
Marathon'da Persler'in müttefiki olan Paros İÖ 489'da Miltiades tarafından kuşatıldı, ama bu kuşatma başarıya ulaşamadı. Paros, Atina'nın kurduğu iki konfederasyona (İÖ 480'den sonra Attik Delos Birliği'ne, İÖ 378'de ise İkinci Atina Birliği'ne) katıldı.
Siyasal açıdan gerilemeye başladıktan sonra Mısır'ı yöneten Ptolemaios Hanedanı ve Makedonyalılara boyun eğen ya da onlar tarafından korunan Paros, İÖ 3. yy'ın sonunda Rodosluların, ardından da Roma'nın egemenliği altına girdi. Konstantinopolis'in (İstanbul) Latinlerin eline geçtiği 1204'ten sonra Venedik'e bağlandı ve 1389'da bağımsız bir düklük oldu. 1537'de Osmanlı, 1830'da Yunanistan topraklarına katıldı.
Arkeoloji[değiştir | kaynağı değiştir]
Paros önemli bir arkeolojik sit alanıdır. Klasik Dönem ve öncesi önemli sanat olaylarını anlatan, mermer üzerine kazılmış Paros Vakayinamesi 17. yüzyıl başlarında ortaya çıkmıştır.
Ada ekonomisi büyük ölçüde tarım ve turizme dayalıdır.