Diş ve Dişeti Apseleri
1. Apse nedir?
2. Apseler genellikle nerede oluşur?
3. İltihap nedir?
4. Akut apse belirtileri nelerdir?
5. Tüm apseler ağrılı mıdır?
6. Periapikal’ın tanımı
7. Periapikal problemler nasıl tedavi edilir?
8. Periapical cerrahi işlem ne demektir?
9. Apikal rezeksiyon
10. Periapikal koşulların tedavisi acı verici midir?
11. Fistül nedir?
1. Apse nedir?
♦ Apse, genellikle dişteki çürüğün ya da dişeti hastalığının neden olduğu, iltihap ile dolu kapalı alandır. Lokalize olmuş bu kırmızı şişlik çok acı verici olabilir.
- Dişteki çürük, şiddetli yaralanma veya dişeti hastalığı sonucu etkilenen kan hücreleri ve sinirler enfekte olur veya ölür, bu durum dişin cansız hale dönüşmesine neden olur.
- Bu ölü dokular çürüyerek dişin dışına yayılabilen iltihap haline gelir.
- Çürüğe bağlı gelişen iltihap, apse veya kist oluşturarak kökün ucundaki kemiği enfekte etmek üzere diş köklerine doğru yayılabilir.
- Dişeti hastalığına bağlı gelişen apse, diş kökü hizası boyunca gelişir.
- Diş ve dişeti arasına sıkışan yemek artıkları da apseye neden olabilir.
2. Apseler genellikle nerede oluşur?
♦ Dişeti ile ilgili apseler sadece dişetlerinde lokalizedir. Çoğunlukla yabancı cisim reaksiyonu sonucu gelişir. En önemli etkende diş dişeti arasında yemek artıklarının sıkışmasıdır.
♦ Periodontal apseler dişeti, kemik ve periodontal ligamenti içine alan diş destek dokularına yayılmış apselerdir.
♦ Peri-koronal apseler dişin kuronu etrafında görülür ve akıl dişleri en çok etkilenen dişlerdir.
3. İltihap nedir?
♦ İltihap yoğun, sarı veya gri renkli, çürümüş bir kokuya sahip ekşi tatda bir sıvıdır.
- Ölü sinir, kan damarları ve diğer doku hücrelerinden meydana gelir.
- Hücreler yaşayan hücreleri oluşturan birimlerdir.
4. Akut apse belirtileri nelerdir?
♦ Aşağıda yer alan belirtilerin bazıları veya tamamı akut safhada görülebilir:
- Şiddetli ve zonklayan bir ağrı.
- Çiğnerken ve dişlerin birbirine değmesi halinde oluşan bir ağrı.
- Yatmak ağrıyı daha çok artırır.
- Diş sıcak yiyecek ve içeceklere karşı aşırı hassasiyet gösterebilir.
- Dişin etrafında çeneye kadar yayılabilen şişlik olabilir.
- Boyundaki lenf bezleri şişebilir.
- Ateş
- Kendini iyi hissetmeme, genel halsizlik
- Apsenin sızması nedeniyle ağızda keskin bir tat ve kötü kokan bir nefes
- Diş apsesi; röntgende kök ucunda koyu bir bölge olarak, periodontal apsede de derin bir periodontal cep ve periodontal cep ile apse odağı arasında ilişki görülebilir.
5. Tüm apseler ağrılı mıdır?
Akut safhadaki apselerde şiddetli ağrılar gözlenirken, kronik apseler ağrılı belirtiler göstermeyebilir.
6. Periapikal’ın tanımı:
"Peri" etrafında ve "apical" uç (apeks) veya tepe sözcüklerinden türetilmiştir.
Periapical kök ucunun etrafındaki bölgeyi ifade eder. Periapical problemler- bazı apseler gibi- kök sonu veya apeksin etrafında oluşur.
7. Periapikal problemler nasıl tedavi edilir?
Çoğu periapikal enfeksiyon, pulpa odası ve kök kanalındaki enfeksiyonun giderilmesi amacıyla yapılan kanal tedavisi ile tedavi edilir.
Periapikal cerrahi işlem olan apikal rezeksiyon ya da kök ucu rezeksiyonu gerekebilir.
8. Periapical cerrahi işlem ne demektir?
♦ Periapikal operasyon diş kökü etrafındaki bölgenin tedavi edilmesi işlemidir.
- Kök etrafındaki bölge kanal tedavisi sonrası iyileşemeyebilir.
- Bunun nedeni kök ucunda veya etrafında hala biraz enfeksiyon kalmış olmasından ya da apse alanının çok yaygın olamsındandır.
- Kök ucu hizasında dişetinde ve kemikte kökün apeksine ulaşımı sağlamak, enfeksiyonu temizlemek amacıyla küçük bir pencere açılır. Enfekte olan bölge bu işlemden sonra iyileşecek ve tüm belirtiler ortadan kalkacaktır.
9. Apikal rezeksiyon:
♦ Apisektomi kök ucunun alınması işlemidir.
- Periapikal cerrahi işlem sırasında kök ucunun küçük bir parçası alınır.
- Ardından kök kanalı özel bir malzeme ile kapatılır.
- Bu işlem kökün ucunda bir miktar enfeksiyon kalmış ise gereklidir.
- Apikal rezeksiyonun amacı bölgede hiç enfeksiyon kalmadığından emin olmak içindir.
10. Periapikal koşulların tedavisi acı verici midir?
♦ Tüm periapikal tedaviler lokal anestezi altında gerçekleştirildiğinden hasta herhangi bir acı hissetmez.
♦ Birkaç gün boyunca dişte hassasiyet görülebilir.
11. Fistül nedir?
♦ Fistül; apse odağı ile ağız arasında oluşan geçişin ağız ortamındaki açıklığına verilen isimdir.
- Fistül; apsenin, iltihabın kaçmasına izin verecek bir yol bulmak için kemiğin ve dişetinin içinden ağıza doğru zorlaması sonucu oluşan açıklıktır.
- İltihap ağız ortaına bu fistül aracılığıyla boşaldığında ağrı da kaybolur. Bunun nedeni apse içeriğinin yarttığı basınçın ortadan kalkmasıdır.
- Oluşan fistül sorun giderilene kadar kalır.
- Fistüle neden olan sorunu gidermek için kanal tedavisi uygulanır ancak periapikal cerrahi işlem de gerekebilir.