Eliaçık hoca, karınca demek olan Neml Suresi'nde uzunca bir liste sıralandığını, klasik bakışın bu sözleri tahtadan ya da taştan putlar olarak algıladığını belirterek, şu görüşleri dile getirdi: " Neml Suresi'nde şöyle deniyor: Peki kimdir gökleri ve yeri yaratıp sizin için gökten su indiren? O su ile bağlar bahçeler bitirip gözünüzü gönlünüzü açan? Siz onların tek bir dalını bile bitiremezdiniz. Allah’la birlikte başka bir ilah ha? Olur şey değil! Onlar iyice yoldan çıkmış bir güruh!..
Yeryüzünü yerleşime uygun bir yer haline getiren, vadilerinden dereler, ırmaklar akıtan, üzerine sağlam dağlar yerleştiren ve iki deniz arasına engel koyan kimdir? Allah’la birlikte başka bir ilah ha? Olur şey değil! Onların çoğu ne söylediklerini bilmiyor…
Darda kalanın imdadına yetişip kötü durumdan kurtaran ve sizleri yeryüzünün varisleri kılan kimdir? Allah’la birlikte başka bir ilah ha? Ne kadar az düşünüyorsunuz?...
Kara ve denizin karanlıklarında yolunuzu bulmanızı sağlayan, sevgi ve merhametinin önünde rüzgârları müjdeci olarak gönderen kimdir? Allah’la birlikte başka bir ilah ha? Allah, koştukları ortaklardan yüce, çok yücedir!...
Yaratılışı başlatıp sonra yenileyerek sürdüren, size sürekli gökten ve yerden rızıklar veren kimdir? Allah’la birlikte başka bir ilah ha? De ki: “Getirin delilinizi eğer doğru söylüyorsanız!”
Söyle onlara: “Göklerde ve yerde Allah’tan başka kimse ğaybı bilemez. Ne zaman yeniden diriltileceklerini de bilmezler. Oysa ahiret hakkında kendilerine devamlı bilgi veriliyor. Fakat onlar kuşku içinde kıvranıp duruyorlar. Açıkçası kalp gözleri körelmiş, göremiyorlar. Kâfirler: “Nasıl yani, biz ve atalarımız toprak olduktan sonra yeniden mi diriltileceğiz? Geçin bunları, bu lafları çok duyduk. Bunlar eskilerin masallarından başka bir şey değil.” diyorlar.” (Neml; 60-68)
Görüldüğü gibi parağrafın başından itibaren uzunca bir liste sıralanıyor ve her seferinde “Allah ile birlikte bir ilah ha?” diye soruluyor. Klasik bakış bunun tahtadan taştan putlar olduğunu sanıyor. Halbuki sıralanan şeyler Allah’ın mülkünden örnekler ve bunları sahiplenme, kendi mülkü haline getirip ona ihtiyacı olanlardan saklama, dahası bunlara çit çevirip zimmetine geçirme kastediliyor. Kur’an işte buna “ilahlaşmak” diyor ve reddediyor.
Kur’an’ın “Yakınlık sağlamaları için edindikleri ilâhlar” (gurbânen âlihe) tabirinin ne olduğunu yine Kur’an’ın kendisi açıklar: “Ne mallarınız ne de oğullarınız, sizi bizim katımıza daha çok yaklaştıran şeylerdir!” (Sebe: 37).
Dikkat edilirse yukarıdaki parağrafta put ismi hiç geçmiyor. Bilakis gökten inen su, toprak/arazi/yeryüzü (arz), bağ, bahçe, ağaç, dal, vadi, dere, ırmak, deniz, gökten ve yerden rızıklar… deniyor. Bunlar o günkü tarım toplumunda servet tasvirleridir. Ve bunlar sıralanırken her defasında soruluyor: Hem Allah’a inanacaksınız, hem de Allah’ın sayılan mülklerini zimmetinize geçirip başkasını bundan mahrum edeceksiniz ha? Bu ilahlaşmak ve mülküne ortak olmaya kalkmaktır (şerîkun fi’l-mülk).
“Bunların hesabının sorulacağı bir gün gelecek, bu yaptıklarınız yanına kâr kalmayacak, yargılanacaksınız. Burada, olmazsa orada…” denince “Ne yani yeniden mi diriltileceğiz? Bizden önce kime hesap sorulmuş? Kapanın elinde kalıyor, görmüyor musunuz? Ne burada ne orada hesap mesap yok? Bunlar “eskilerin masallarından” başka bir şey değil…” diyorlar."