Lozan'a ve Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in veto ettiği tartışmalı "Vakıflar Kanunu", Cumhurbaşkanı Gül'ün onayıyla yürürlüğe girdi. ~|~
Taşınmazlar azınlık vakıflarına iade edilecek
"Anayasa ve Lozan Antlaşmasına aykırı olduğu gerekçesiyle" karşı çıkılan tartışmalı kanun, köklü değişiklikler içeriyor. Yabancıların ve azınlıkların uzun zamandır çıkmasını beklediği Vakıflar Yasası ile sayıları 161 olan cemaat vakıfları 142 taşınmazı geri alabilecek. 1974 yılında Yargıtay'ın kararı ile el konulan ve 114'ü hazine, 28'i ise Vakıflar Genel Müdürlüğü'nde olan vakıf malları iade edilecek. 18 ayda devredilmesi öngörülen ve toplam değeri 150 milyon YTL'yi geçen taşınmazlar ibadethane, arsa, dükkân ve ev gibi gayrimenkullerden oluşuyor. Bu gayrimenkullerden üçüncü kişilere satılanların bedelini ise devlet, sahiplerine tazminat olarak ödeyecek.
Gökçeada azınlık vakıflarının olacak
Vakıflara iade edilecek kilise, sinagog ve şapellerin 175'i Gökçeada bulunduğu biliniyor. Bu iadeler gerçekleştiğinde Gökçeada tamamen azınlık vakıflarına ait bir ada haline gelecek. Gökçeada Bademliköy'de, Bademliköy Panayia Kimisiz Rum Ortodoks Kilisesi'ne ait 21 şapel ve bir kilise; Tepeköy'de Evangelismos Rum Ortodoks Kilisesi'ne ait 35 şapel ve bir mezarlık şapel; Dereköy'de Aya Marina Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı'na ait 54 şapel ve üç kilise; Gökçeada merkezde Panayia Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı'na ait bir mağaza, iki küçük kilise ve 23 şapel; Zeytinliköy'de ise Aya Yorgi Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı'na ait 34 şapel ve iki kilise, iade edilecek taşınmazlar arasında yer alıyor. Ayrıca çeşitli azınlık vakıflarına ait İstanbul'daki 35 mülk de cemaat vakıflarına iade edilecek. Paha biçilemeyen bu mülklerin büyük bir kısmı Fatih ilçesinde diğerleri de Eminönü, Beşiktaş, Sarıyer, Üsküdar, Adalar, Şişli ve Beyoğlu ilçelerinde bulunuyor. İade edilecek mülkler arasında iki de sinagog yer alıyor.
Vakıflar kanunu ne getiriyor?
Vakıf yöneticileri görevden alınamayacak!
? Genel Müdürlük tarafından yapılacak tebligata karşın, yasa uyarınca istenen beyanname, bilgi ve belgeleri zamanında vermeyen, organların vakfiye veya vakıf senedine aykırı olarak toplanmasına neden olan veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan vakıf yönetimine, görevden alma yerine 500 YTL idari para cezası verilecek.
Mal edinirken izin almayacaklar!
? Vakıflar, izin almadan mal edinebilecek, malları üzerinde her türlü tasarrufta bulunabilecek.
Azınlık vakıflar mal alıp satabilecek!
? Mülhak, cemaat, esnaf ve yeni vakıflara başlangıçta özgülenen mal ve haklar, vakıf yönetiminin başvurusu üzerine, haklı kılan sebepler varsa denetim makamının görüşü alınarak mahkeme kararıyla, sonradan edindikleri mal ve hakları ise bağımsız ekspertiz kuruluşlarınca düzenlenecek rapora dayalı olarak vakıf yetkili organları kanalıyla daha yararlı olanlarıyla değiştirebilecek ve paraya çevrilebilecek.
Azınlık vakıfları taşınmazlarını kiraya verebilecekler!
? Genel Müdürlük tarafından değerlendirilemeyen veya işlev verilemeyen hayrat taşınmazlar, fiilen asli niteliğine uygun olarak kullanılıncaya kadar kiraya verilebilecek.
Yabancılar Türkiye'de vakıf kurabilecekler!
? 5. madde: Yabancılar, Türkiye'de yeni vakıf kurabilirler.
Mallar istendiği gibi devredilebilecek!
? Cemaat vakıflarına ait, kısmen veya tamamen hayrat olarak kullanılmayan taşınmazlar, vakıf yönetiminin talebi durumunda Meclis kararıyla aynı cemaate ait başka bir vakfa tahsis edilebilecek veya vakıf akarına dönüştürülebilecek.
Azınlık vakıfları yurtdışıyla işbirliği yapabilecek!
? 25. madde: Vakıflar, vakıf senedinde yer almak kaydıyla, amaç ve faaliyetleri doğrultusunda, uluslararası faaliyet ve işbirliğinde bulunabilecek, yurt dışında şube ve temsilcilik açabilecek, üst kuruluş kurabilecek ve yurt dışında kurulan kuruluşlara üye olabilecek.
Yurtdışından bağış alabilecekler!
? Vakıflar, yurt içi ve yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan, ayni ve nakdi bağış ve yardım alabilecek, yurt içi veya yurt dışındaki benzer amaçlı vakıf ve derneklere ayni ve nakdi bağış ve yardımda bulunabilecek. Ancak yurt dışı nakdi yardımlar, banka aracılığıyla alınabilecek.
Azınlık vakıfları ticaret yapabilecekler!
? 26. madde: Vakıflar; amacını gerçekleştirmeye yardımcı olmak ve vakfa gelir temin etmek amacıyla Vakıflar Genel Müdürlüğüne bilgi vermek şartıyla iktisadi işletme ve şirket kurabilecek, kurulmuş şirkete ortak olabilecek.
Azınlık vakıfları Vakıflar Meclisine üye seçebilecekler!
? Vakıflar Meclisi, Vakıflar Genel Müdürü, 3 genel müdür yardımcısı ve 1 hukuk müşaviri olmak üzere 5; vakıf konusunda bilgi ve deneyim sahibi yükseköğretim mezunları arasında Başbakanın teklifi üzerine ortak kararnameyle atanacak 5 üye ile yeni vakıflarca seçilecek 3; mülhak ve cemaat vakıflarınca seçilecek 1'er üye olmak üzere toplam 15 üyeden oluşacak.