2020 bize kalkınmak için doğru yaklaşımları getirsin...
2020 bize kalkınmak için doğru yaklaşımları getirsin...
Hiç tereddüt etmeden söyleyebilirim ki, 1980'lerde Türkiye'de genç olmanın getirdiği enteresan tecrübeler, bugün sahip olduğun örnekleme yeteneğine sahip olmamı sağladı.
Sanıyorum 1980'lerin sonu ve 1990'ların başında vücut geliştirme merakı başlamıştı Türkiye'de. Ben de her genç gibi meraklandım. Nişantaşı'nda şimdi var olmayan "Tagar" isimli bir salon vadı. Başladık çalışmaya.
Bir ara dikkatimi çekti, çok zayıf ve çelimsiz bir genç, elinde bir kalem ve kağıt, o şekilde çalışıyor. Dayanamadım sordum "ne yapıyorsun onlarla ?" diye. Cevabı ilginç oldu. Matematik formülü yapmış. Her hafta 1 kilo artırarak çalışıyormuş. Bu gidişle bir yılda kaldırdığı ağırlığa 52 kilo eklemesi mümkün olacakmış. Beni bir gülme aldı tabii. Ona sırasıyla şu soruları sordum:
- Bunun için doğru besleniyor musun ?
- Kilo alma durumun nasıl ?
- Yeterince uyuyor musun ?
- Çevre Faktörleri psikolojine yardımcı oluyor mu ?
- Sadece burada mı çalışıyorsun, okulda ya da başka yerde spor yapıyor musun ?
- Ders çalışmak ve ağırlık kaldırmak haricinde meşgalen var mı ?
Bu soruların birçoğuna olumlu yanıt alamadım. Doğruyu her zaman söylemeyi adet edindiğim için kendisine "bu söylediklerimi olumlu bir hale getirmezsen, 4-5 haftaya kalmaz sakatlanırsın" dedim. Kendisini 1 ay sonra spor salonunda göremez oldum. Büyük ihtimalle kağıt üzerinde herşeyin mümkün olduğunu ama sadece çalışarak bir hedefe varmanın imkansız olduğunu anlamıştı. Şimdi bu tecrübeyi Türkiye Ekonomisine uyarlayalım..
"İstek ve Arzuları taşıyacak altyapı olmalı..."
Türkiye Ekonomisinin büyüme değil kalkınmaya geçmesi için, yaklaşımlarını ters yüz etmek gerekiyor. Yani önce kendi kendimize yetmemiz, sonra da eğitimli ve sağlıklı insanlarla geleceğe doğru yürümeliyiz. Şimdiki model, kamunun tepeden tabana doğru yaklaşımları benimsetmeye çalıştığı ama sonuçları ile yan etkileri açısından olumsuz sonuçlar yaratan bir model. Peki ne yapılmalı ?
Herşeyden önce doğaya bağlantısı kesilen bireylerin gözlem yetenekleri kaybolduğu için betonlaşan bir çevrede, çarpıcı-sıradışı ve marifetli çözümleri bulmak netedeyse imkansız. Gözlem yeteneği aynı zamanda ufuk açan deneyimlerin sonucunda, sabır ve sükünetle kazanılır. İç ve dış politik çevremiz, sosyal çevremiz buna müsait değil. Adalet ve Özgürlükler daha siyasete sıra gelmeden şirketler, kurumlar hatta aileler içinde de mevcut değil. İç huzuru yakalayamayan bireylerin geçmişe özlem duymaları ve inanca sarılmaları doğal.
Diğer taraftan OECD verilerine göre hafta içerisinde 2 saat bile spor yapmıyoruz. hatta merdiven bile çıkmıyoruz, yürümüyoruz. OECD ülkeleri arasında günde en çok kalori alan biziz ama gel gelelim doğru da beslenmiyoruz. Nüfusun % 26.8 'i obezite tanımına giren bir halde. Spor yapmak istesek de zor. Deri ayakkabı üretenleri memnun etmek için spor yapmak için ithal ettiğimiz lastik ayakkabılara % 50 ilave gümrük vergisi koyduk. Türkiye'de üretilmeseler de önemli değil. Yeter ki düşük katma değer üreten sektörler memnun olsun. Yani burada da adalet yok.
İşte bu sebeplerden dolayı Türkiye % 7 büyüdüğü zaman raydan çıkıyor, yan etkileri olumsuz oluyor. Çünkü alt yapımız, psikolojimiz, çevremiz, eğitimimiz ve sağlığımız bu derecede büyümeyi kaldıramıyor. Dolayısıyla istikrar sağlayamıyoruz. Kendi kendine yetmek ve sabırla ilerlemek yerine acilen zenginleşmeye bakmamız da gerekli alt yapıya sahip olmadığımızın bir kanıtı. Yukarıda bahsettiğim 1980'lerdeki tecrübe gibi, istek ve arzularımızı taşıyabilecek bir altyapıya sahip değiliz.
Özetle, sosyal-beşeri-siyasi-ekonomik faktörleri bir arada değerlendirerek, tavandan tabana değil, tabandan tavana doğru bir kalkınma hamlesi başlatmamız gerek.
Devlet bunun için uygun eğitimi, alt yapıyı, siyaseti ve orkestra şefliğini yaptığı zaman işler rayına girecektir.
Prof. Dr. Emre Alkin