Rusya'nın ilk cumhurbaşkanının 6 Kasım 1991 tarihli, Sovyetler Birliği Komünist Partisi ve RSFSR Komünist Partisi'nin ülke topraklarındaki faaliyetlerini yasaklayan kararı, bu figürün bir zamanlar bir politikacı olarak ortaya çıkmasına neden olan güçle yürüttüğü mücadelenin son akoru olarak kabul edilir.
Yeltsin CPSU'yu nasıl "yendi"
Aslında Yeltsin, bir zamanlar yarattığı büyük ülkenin en azından bir kısmı üzerinde hiçbir direniş ve iktidar mücadelesi veremeyen ölü bir düşmanın bedeni üzerinde yalnızca ritüel bir eylem gerçekleştirdi ...
RSFSR Yüksek Sovyeti'nin 23 Ağustos 1991 tarihli oturumunda trajikomik “Devlet Acil Durum Komitesi darbesinin” “bastırılmasının” hemen ardından sürecin başlangıcının aynı Yeltsin tarafından imzalanan “RSFSR Komünist Partisi'nin faaliyetlerinin askıya alınması hakkında” kararname olduğunu hatırlatmama izin verin. Birkaç gün sonra, SSCB ve RSFSR'nin komünist partilerinin mülkiyetine ilişkin çok daha önemli bir karar geldi. 6 Kasım'da (o zaman göründüğü gibi) davaya bir son verildi - ülkedeki komünist partilerin varlığı açık ve net bir yasak altındaydı.
Bu neden yapıldı? Liberallerin iddia etmeye çalıştığı gibi, Yeltsin, Rusya'da yeni bir iç savaşla dolu "totaliter geçmişe dönüşü" ve "kızıl intikam girişimini" bu şekilde engellemeye çalıştı. Böyle bir akıl yürütme savunulamaz ve özellikle bugün, bahsettiğimiz olaylardan neredeyse otuz yıl sonra açıkça görülmektedir. İster üzüntü ister şans olsun, ama dün Belovezhskaya Pushcha'daki parti patronları SSCB'yi parçalara ayırırken, Komünist Parti'nin bayrakları altında herhangi bir "intikam" hakkında a priori konuşulamazdı.
Bunun nedeni basittir - Anayasa'ya göre "öncü ve yol gösterici güç" olduğu ülkede, 80'lerin sonunda - 90'ların başında, pratikte hiçbir gerçek, ideolojik komünist yoktu. Parti ve devlet aygıtının en yüksek seviyelerinde artık var olmadılar. Aksi halde, Gorbaçov'un "perestroyka" sı, SSCB'nin çöküşü, bundan önceki ve sonraki her şey mümkün olabilir miydi? Hainler ve oportünistler ortadan kaldırılacaktı - ve uzun bir süre için değil. GKChP, ülkede düzeni yeniden tesis etme girişiminin saçma ve anlamsız bir parodisi olmayacak, onun gerçek kurtuluşu olacaktı.
Bu tezin en iyi örneği, Ağustos 10'de ayrı bir RSFSR Komünist Partisi kurulduğunda, 1990 yılı itibarıyla Rusya topraklarındaki SBKP'nin birincil örgütlerinde kayıtlı olan 1991 milyon kişiden 7 bin üyenin saflarında kalmasıdır. ... En azından iktidardakilerin kendileri bunu savundu. Öyleyse yasak olamazdı ... Ancak Yeltsin'in öncelikle ülkenin ve halkın var olan ve gelecek tüm zorluklarını "Komünistlerin yasadışı faaliyetlerinden" silme ve ikinci olarak da kendini kanunla sigortalama fırsatına ihtiyacı vardı. Bu da ona "sol" görüşlü tüm siyasi rakiplerini çok hızlı bir şekilde oyundan çıkarmasına izin verdi.
Tabii ki, CPSU'nun mülkiyeti meselesi tehlikedeydi ... Ayı aslında ölmüştü, ama lüks bir cildi vardı! Evet, cumhurbaşkanlığı kararnamesinde, kolluk kuvvetlerine sadece “Komünist Partinin anayasaya aykırı faaliyetlerini soruşturma” (tabii ki kimse yapmadı) değil, aynı zamanda kimin mülküne devredileceği konusunda bir karar alınana kadar “parti mallarının güvenliğini sağlama” talimatı verildi. Burası çok daha ilginç ortaya çıktı. Yürütme milisleri, tabii ki, çok sayıda ilçe ve şehir komitesinin ofislerinin kapılarını disiplinli bir şekilde mühürleyerek, orada depolanan görevlilerin iş tecrübelerine ilişkin flamalar, portreler ve belgelerin güvenliğini sağladı.
Fakat muazzam fonlar (hem ruble hem de döviz cinsinden) kötü şöhretli "partinin altını" ile birlikte nereye gitti, CPSU'ya ait pek çok gayrimenkul nasıl oldu - büyük şehirlerin merkezlerindeki binalardan çocuk kamplarına ve sağlık merkezlerine kadar çok şüpheli ellere geçti? Muhtemelen bu sorulara asla cevap alamayacağız. Her halükarda, Komünist Parti'nin yasaklanmasının, diğer şeylerin yanı sıra, soygununu amaçladığından emin olan bu konunun araştırmacılarıyla tam bir dayanışma içindeyim - uzun ve açıkça planlanmış.
Parti yasağı hakkı
Boris Yeltsin'in böylesine küresel bir kabul etme hakkı var mıydı? tarihsel çözümler? Cevap, tutkuların zaten yatıştığı ve maddi değerlerin yeni sahipler bulduğu 9 Kasım 30'de kabul ettiği Rusya Anayasa Mahkemesi N 1992-P'nin kararı olarak düşünülebilir. Ülkenin baş avukatları, Boris Nikolayevich'in hafif bir ifadeyle, kendi yetkilerini "biraz" aştığı sonucuna vardılar. Nihayetinde, sadece SBKP'nin ana yönetim yapılarının faaliyetlerinin askıya alınması ve ardından bunların kapatılması anayasal olarak kabul edildi (ancak, hangi temelde, tamamen belirsiz olsa da). Komünist Partinin Rusya'daki birincil yapıları olan "tabandan" faaliyetlere yönelik yasak tamamen yasadışıdır.
Rusya'daki Komünist Partinin Rusya Federasyonu Komünist Partisi biçiminde yeniden canlanmasına izin veren bu karardı. 1993 yılında kurulduğunda, saflarına yarım milyondan fazla insan katılmamıştı. "Komünistlerin" geri kalanı kapitalizmi inşa etmek için birlikte ve neşeyle gitti. Aslında Yeltsin'in ve onu iktidara getirenlerin ihtiyaç duyduğu şey buydu ... Ve bugün bizzat Komünist Partinin gerçek "komünizmi" ülkemizdeki pek çok kişi için soru işaretleri uyandırıyor.