Halk sağlığını; organize edilmiş toplum çalışmaları ile çevre sağlık koşullarını düzeltip, bulaşıcı hastalıkları önleyerek, hastalıkların erken tanı ve tedavisini sağlayarak, toplumsal çalışmaları her bireyin sağlığını sürdürecek bir yaşam düzeyini sağlayacak biçimde geliştirerek hastalıklardan korunmayı, yaşam kalitesini artırılmasını, beden ve ruh sağlığı ile çalışma gücünün arttırılmasını sağlayan bilim dalı olarak tanımlayabiliriz.
Halk Sağlığı başka bir ifade ile; çevre sanitasyonu, bulaşıcı hastalıkların denetimi, bireylerin sağlıkları konusunda eğitimi, hekimlik ve diğer sağlık mesleklerini örgütleyerek hastalıkların erken tanısı ve koruyucu sağlık ile yaşam kalitesini yükseltme eylemleri sonucunda her bireyin kendisinin doğuştan gelen sağlıklı olma hakkını gerçekleştirmesini sağlayan mültidisipliner bir bilimdir.
Halk Sağlığı Uzmanı Kimdir?
Halk sağlığı uzmanı, araştırıcılık, danışmanlık ve yöneticilik görevlerinde, koruyucu ve iyileştirici sağlık hizmetlerinin sunumunda, salgınların incelenmesinde, halkın sağlık eğitiminde ve halk sağlığı laboratuvarlarının işletilmesinde doğrudan görev alır.”
Halk sağlığına ait bilim dalları çok geniş ve çeşitlidir;
- Davranış bilimi ve sağlık eğitimi,
- Biyoistatistik,
- Acil sağlık servisleri,
- Çevre sağlığı,
- Epidemiyoloji,
- Sağlık servisleri ve yönetimi,
- Ulusal ve küresel sağlık,
- Ana, çocuk ve kadın sağlığı,
- Beslenme,
- Halk sağlığı laboratuvarları,
- Halk sağlığı politikası bu değişik bilim dallarına örnek olarak verilebilir.
Yukarıda sayılan, nispeten akademik, bilim dallarını günlük lisanda şu örneklerle vermek mümkündür:
Halk sağlığı çalışanları; viral veya mikrobik hastalıkların nereden ve nasıl çıktığı, nasıl üredikleri, ne şekilde önlenebilecekleri, kaza ve yaralanmaları önleme, sağlıklı yaşam, temiz su ve hava, çevre, yaşlılık, kronik hastalıklar, evcil hayvanlarla interaksiyon, sağlıklı gıda tüketimi gibi birçok konularda halkı bilgilendirme çabasındadır.
Bu yüzden üniversitelerin Halk Sağlığı okullarında bu bilim dalına ait eğitim verilmektedir
Halk Sağlığı Laboratuvarları Hizmet Tipine Göre Aşağıdaki Şekilde Sınıflandırılır:
a) L2 Hizmet Tipi Halk Sağlığı Laboratuvarı: Kurumun planlaması ve izni dahilinde ilgili mevzuatı kapsamında Kurumca belirlenen klinik ve klinik dışı analizleri gerçekleştiren laboratuvardır.
b) L1 Hizmet Tipi Halk Sağlığı Laboratuvarı: TS EN ISO/IEC 17025 standardına göre akredite olan, ilgili mevzuatı kapsamında Kurumca belirlenen klinik ve klinik dışı analizleri gerçekleştiren ve bölgesindeki L2 hizmet tipi laboratuvarlara analiz, eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunan laboratuvardır.
c) Test Bazında Referans Yetkili Laboratuvar: Referans olduğu parametrenin doğrulamasını yapan, gerektiğinde yeni yöntemlerin geçerli kılınmasını sağlayan ve bu kapsamda kurumca yetkilendirilen laboratuvardır.
Halk Sağlığı Laboratuvar Birimleri Ne Yapar?
- Numune kabul ve Rapor düzenleme
- Mikrobiyoloji laboratuvarı
- Kimya laboratuvarı
- Neonatal (yeni doğan) tarama laboratuvarı
- HPV (Human papilloma virüs) laboratuvarı
- Klinik ve biyokimya (Kan) laboratuvarı