Blog
Kraliçe Kubaba: Tarihte Bilinen İlk Kadın Hükümdar| Kategori: Arkeoloji ve Sanat Haberleri | Yorum: 0 yorum
Güçlü antik kadınların hikayesi genellikle Sobekneferu, Hatşepsut ve Kleopatranın firavun olarak hüküm sürdüğü Mısıra odaklanır.
Erman Ertuğrul - www.arkeofili.com
Yaklaşık 4.500 yıl önce, bir kadın iktidara geldi ve eski Mezopotamyanın en büyük uygarlıklarından birine tek başına hükmetti.
Sümer Kral Listesi şaşırtıcı olmayan bir şekilde erkeklerin isimleriyle dolu: Alulim, Hadanish ve Zizi. Ancak dünyanın bilinen ilk uygarlığı, erkek hükümdarlarının yanı sıra, bilinen ilk kadın hükümdarı da ortaya çıkardı: Mezopotamyadaki Kish antik kentinde bira üreten ve satan Kubaba.
Güçlü antik kadınların hikayesi genellikle Sobekneferu, Hatşepsut ve Kleopatranın firavun olarak hüküm sürdüğü Mısıra odaklanır. Ancak Kubaba, Sümer tahtına hepsinden çok önce, muhtemelen MÖ 2.400 civarında yükseldi.
Daha açık olmak gerekirse, o gerçek bir hükümdardı basitçe hükümdarın karısı olan bir kraliçe eşinden ziyade, kendi başına hüküm süren bir kraliçeydi. Kral Listesi ondan eresh (kraliçe eşi) olarak değil, lugal (kral) olarak bahseder. Bu unvanı taşıyan tek kadın kendisidir.
Onun hakkında bildiğimiz az şey, tarih ve efsane arasındaki çizginin sık sık karıştığı bir hükümdarlar listesinden geliyor. Örneğin bu listede Enmen-lu-ananın 43.200 yıl hüküm sürdüğü iddia ediliyor. Kubabanın saltanatı bu listede daha makul, ancak yine de Sümerin başında beklenmedik bir şekilde 100 yıl geçirdiği belirtiliyor.
Kubabanın Mirası
Kubabanın epiteti çoğundan daha uzun, bu da eski yazıcıların onu özellikle dikkate değer bulduğunu gösteriyor. Adının yanında Kişin temellerini sağlamlaştıran kadın meyhaneci yazıyor.
Sümer geleneğinde krallık kalıcı bir başkente bağlı değildi. Başkent, tanrılar tarafından bir şehre bahşedilen ve daha sonra, onların zevkine göre, birkaç nesil sonra başka bir yere aktarılan yerdi.
Üçüncü Kiş Hanedanının tek üyesi olan Kubabadan önce, krallık Maride bir yüzyıldan fazla bir süre kaldı. Kubabadan sonra Akshaka taşındı. Ancak Kish, Kubabanın oğlu Puzer-Suen ve torunu Ur-Zababa ile bir kez daha öne çıktı. Bu kişiler, şehrin dördüncü ve son hanedanında ilk iki hükümdar olarak hizmet etti. (Ancak, Kral Listesinin bazı versiyonları, Kubaba ve onun soyundan gelenler arasına giren bir Akshak Hanedanı göstermez.)
Kubaba Nasıl İktidara Geldi?
Bir kaynak, belirsiz bir şekilde, Kubabanın tahtı ele geçirdiğini iddia ediyor. Onun iktidara yükselişinin daha ayrıntılı bir açıklaması, Kanadalı Asurolog Albert Kirk Graysonın sözleriyle, uygun bir tarih olmayan ve bariz bir propaganda parçası olan Weidner Chronicledan geliyor. Grayson, Anlatının bütün amacı, tanrı Marduku ihmal eden veya aşağılayan ya da Esagil tapınağına balık adak sunmayan yöneticilerin mutsuz bir sona sahip olduğunu göstermektir. diyor.
Metne göre, Kubaba bir balıkçıyı besler ve avını Esagilaya adak adaması için onu ikna eder. Mardukun cevaben iyiliği şaşırtıcı değildi: Öyle olsun dedi tanrı ve tüm dünyanın egemenliğini meyhaneci Kubabaya emanet etti. Evet dünya hakimiyeti için yaptığı kampanya harcamaları bir somun ekmek ve biraz su kadardı.
Tesadüfen, ekmek ve su (Sümer birasının bileşenleri) onun hükümdarlık öncesi hayatının da temeliydi. Kubabanın alt sınıf bira üreticisinden elit kraliçeye giden yolunu bir fakirlikten zenginliğe bir masal olarak hayal etmek cezbedici, ancak kadın meyhane sahipleri yaygın ve saygındı. Hatta bazen soyluların arasındaydılar.
Teolog Carole R. Fontaine, Sümer halkının birayı tanrıların bir hediyesi olarak sevdiğini düşünürsek, onu ilahi çağrışımlara sahip başarılı bir iş kadını olarak düşünmek daha doğru olabilir. diyor.
Onu hüküm sürmeye uygun kılan şey, onu Sümer kadınları arasında da benzersiz kıldı. 1.000 yıldan fazla süren bir imparatorlukta, erkeksiz hüküm süren tek kraliçeydi. Ancak görünüşe göre sonraki nesiller, toplumsal cinsiyet rollerinin bu ihlalini, onu erkeksi ve dişinin diğer sözde anormal karışımlarıyla ilişkilendirerek reddettiler. İnterseks bir çocuğun doğumu, ülkeyi yöneten Ku-Baunun alametlerinin habercisi oldu ve bunun sonucunda kralın ülkesi ıssız kalacak. Assurolog Rivkah Harrisin yazdığı gibi, tahtta oturmak bir kadına yakışmayan bir davranıştı, tıpkı sakallı bir kadının doğal olmayan bir fenomen olması gibi.
Zamanla, insan Kubaba hafızadan silindi ve ilahi çağrışımlar öncelik kazandı. Görünüşe göre, sonraki bin yılda, Hitit döneminde Suriyenin Karkamış kentinin koruyucusu olarak tanrılaştırıldı. Bununla birlikte, ilah ve tarihsel kişi arasındaki ilişki belirsiz, çünkü özellikle Baba bir Sümer tanrısının adıydı ve arkeolog William F. Albrighta göre ku ön eki kutsal anlamına geliyordu.
Eğer Hitit Tanrıçası gerçek hayattaki kraliçeden geliyorsa, mirası Sümerin ve hatta Hititlerin çöküşünden bile daha uzun sürdü. Kubaba, Greko-Roma Kibeleye evrildikten sonra, bu tanrıların büyük annesi, ölümünden 3.000 yıl sonra bile hâlâ bir külte sahipti.
Discover Magazine. 23 Şubat 2021.