Vertigo nedir?
Vertigo, dönüyormuş gibi hissetmenizi sağlayan bir histir. Bu duruma genellikle bulantı, kusma ve denge kaybı eşlik edebilir.
Vertigo genellikle baş dönmesi olarak adlandırılır. Ancak gerçekte her baş dönmesi vertigo değildir. Baş dönmesi atakları, bir kişinin günlük aktivitelerini gerçekleştirmesini engelleyecek kadar belirsiz veya şiddetli olabilir.
Vertigo teşhisi, Vertigo nedenleri, Vertigo belirtileri, Ne zaman doktora görünmeli? Baş dönmesi nasıl tedavi edilir?
Vertigo teşhisi
Yapılacak ilk şey, hastanın hissettiği hisleri tanımlamaktır. Daha sonra altta yatan nedeni bulmak için merkezi sinir sistemi ve iç kulak üzerinde testler yapılır. Beyne yeterli kan akışı konusunda şüphe varsa, doppler ultrason, BT anjiyografi, manyetik rezonans anjiyografi (MR) veya kateter anjiyografi kullanılabilir. Tanıya göre tedavi planlanır.
Vertigo nedenleri
Baş dönmesi esas olarak merkezi sinir sistemi ve iç kulak hastalıklarından kaynaklanır. Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), vertigonun en yaygın türüdür. Bu tip vertigoda genellikle başın hareketinden 15 saniye veya birkaç dakika sonra şiddetli baş dönmesi görülür.
Başı ileri geri sallamak veya yatakta dönmek buna neden olabilir. Genellikle yaşlılarda görülür. Solunum yolu hastalıkları ve kafaya kan akışının azalması bu duruma neden olabilir. Bulgular rahatsız edici olsa da BPPV iyi huylu bir hastalıktır. Tedavi genellikle gerekli değildir.
Vertigo, labirentit ve vestibüler nörit adı verilen iç kulak iltihabından kaynaklanabilir. Hastalığın etken maddeleri genellikle virüslerdir. En yaygın nedenler grip, kızamık, kızamıkçık, uçuk, kabakulak, çocuk felci, hepatit ve EBV virüsleridir. Vertigo ile işitme kaybı oluşabilir.
Vertigonun görüldüğü bir diğer hastalık da Meniere hastalığıdır. Meniere hastalığında baş dönmesi semptomlarına ek olarak kulak çınlaması ve işitme kaybı görülür. Meniere hastalığı ataklar ve nöbetler şeklinde gelişir. Hastalığın kesin nedeni bilinmemekle birlikte kafa travması, virüsler, kalıtım ve alerji nedenler arasındadır.
- Akustik nöroma, iç kulağın sinir dokusunun bir tümör türüdür. Vertigo ile birlikte kulak çınlaması ve işitme kaybı meydana gelir.
- Vertigo, beyin damarlarının tıkanması veya beyin kanamasının bir sonucu olarak da ortaya çıkabilir. Vertigonun görüldüğü bir diğer hastalık da multipl sklerozdur (MS).
- Vertigo, kafa travması ve boyun yaralanmalarından sonra ortaya çıkabilir. Diyabet, düşük kan şekeri, anksiyete ve panik bozukluğu baş dönmesinin diğer nedenleridir.
Vertigo belirtileri
Vertigo sırasında kişi kendisinin veya etrafındakilerin döndüğünü hisseder. Baş dönmesine bulantı, kusma, anormal göz hareketleri ve terleme eşlik edebilir. İşitme kaybı ve kulak çınlaması oluşabilir. Bu tabloya görme bozukluğu, yürüme güçlüğü ve bilinç değişiklikleri eşlik edebilir. Vertigo ile ilgili sorunlar, baş dönmesine neden olan altta yatan hastalığa bağlı olarak değişir.
Ne zaman doktora görünmelisiniz?
Baş dönmesi ile birlikte aşağıdaki belirtilere sahipseniz hemen bir doktora görünmelisiniz:
- Çift görme
- Konuşma zorluğu
- Baş ağrısı
- Kol ve bacaklarda zayıflık
- Denge kaybı
- Bilinç kaybı
Baş dönmesi nasıl tedavi edilir?
Vertigo tedavisi altta yatan hastalığa göre yapılır. Orta kulak enfeksiyonu varsa antibiyotik kullanılır. Kulakta iyileşmeyen bir enfeksiyon varsa cerrahi tedavi gerekebilir. Meniere hastalarına tuzsuz diyet ve diüretik verilir.
Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), haftalar veya aylar içinde kendiliğinden düzelir. Doktorlar bu hasta için bazı konumlandırma manevraları yapabilir. Nadir durumlarda iyileşmeyen hastalarda iç kulak ameliyatı düşünülebilir.
BPPV hastaları ani baş hareketlerinden kaçınmalı, dinlenmeli ve bol sıvı içmelidir. Yüksekte çalışmamalı ve tehlikeli ekipman kullanmamalıdırlar. Fizik tedavi de vertigo tedavisinde kullanılır. Vertigo tedavisi sırasında kafein, tütün ve alkolden kaçınılmalıdır.