Yaşam Ciddi Değildir
Osho
Kahkaha her çağda, dünyanın her yerinde toplum tarafından en çok bastırılmış
şeylerden biridir.
Toplum ciddi olmanı ister. Ebeveynler çocuklarının
ciddi olmasını ister, öğretmenler öğrencilerinin ciddi olmasını ister,
patronlar hizmetkarlarının ciddi olmasını ister, kumandanlar ordularının
ciddi olmasını ister. Ciddiyet herkes için gereklidir.
Kahkaha tehlikelidir ve isyankardır. Öğretmen sana ders
verirken gülmeye başlarsan, bu bir aşağılama olarak alınacaktır.
Ebeveynlerin bir şey söylerken gülmeye başlarsan, bu bir aşağılama olarak
görülecektir. Ciddiyetin hürmet, saygı olduğu düşünülür.
Doğal olarak kahkaha o kadar çok bastırılmıştır ki,
yaşamın her tarafı eğlence olsa bile kimse gülmüyor. Kahkahan
zincirlerinden, tutsaklığından kurtarılsa, şaşırırsın her adımda eğlenceli
bir şey oluyor.
Yaşam ciddi değildir.
Yalnızca mezarlıklar ciddidir, ölüm ciddidir.
Yaşam sevgidir, yaşam kahkahadır, yaşam danstır,
şarkıdır.
Fakat biz yaşama yeni bir yön vermek zorundayız.
Geçmiş, yaşamı fena şekilde sakat bıraktı, seni neredeyse kahkahaya kör
etti, tıpkı renk körü insanlar gibi.
İnsanların yüzde onu renk körü bu büyük bir yüzde,
fakat renk körü olduklarının farkında değiller.
George Bernard Shaw renk körüydü ve bunu altmış yaşına
geldiğinde öğrendi. Birisi doğum gününde bir armağan gönderdi, güzel bir
takım elbise, fakat hediyeyi gönderen bir kravat göndermeyi unutmuştu. Bu
yüzden Bernard Shaw sekreteriyle birlikte uygun bir kravat almaya gitti.
Takım elbiseyi çok beğenmişti. Kravatlara baktı ve bir tanesini seçti, fakat
sekreteri çok şaşkındı; Shawun o kravatı seçtiğine inanamamıştı çünkü takım
elbise sarı renkti, kravat yeşil renk. Ne yapıyorsunuz? Bu renk çok tuhaf
duracak dedi.
Neden tuhaf dursun? Aynı renk dedi Bernard Shaw.
Müdür, satış sorumlusu... hepsi toplandılar ve çeşitli
yollardan bulmaya çalıştılar... Sarıyla yeşili ayırt edemiyordu; ona ikisi
de aynı görünüyordu. Renk körüydü. Fakat altmış yıldır bunun farkında
değildi. Ve dünyada her yüz kişiden onu renk körüdür. Bazı renkleri
görmüyorlar ya da belki başka renklerle karıştırıyorlar.
Kahkahanın sürekli bastırılması seni kahkaha körü
yaptı.
Durumlar her yerde oluyor, fakat sen gülmek için bir
neden göremiyorsun. Kahkahan esaretinden kurtarılsa, bütün dünya kahkahayla
dolacak. Kahkahayla dolu olması gerekir; insan yaşamındaki neredeyse her
şeyi değiştirir.
Şimdiki kadar mutsuz olmayacaksın. Aslında göründüğün
kadar mutsuz değilsin bu kadar mutsuz görünmene neden olan ıstırap artı
ciddiyet. Sadece ıstırap artı kahkahayla, o kadar da mutsuz görünmeyeceksin!
Modern yapıların duvarları o kadar ince ki, ister
istemez duvarın öbür tarafında neler olduğunu duymak zorunda kalıyorsun. Bir
açıdan bu çok insani bir şeydir.
Bir apartmanda, bütün apartman ahalisinin bir konuda
kafası karışıktı... Bütün çiftler kavga ediyor, yastıklar fırlatıyor, bir
şeyler fırlatıyor, fincan ve tabak kırıyor, birbirine bağırıyor, kocalar
karılarını dövüyor, kadınlar çığlıklar atıyordu hoparlöre falan da
ihtiyaçları yoktu ve bütün apartman tadını çıkarırdı.
Tek problem Sardarji'yleydi. Onun katından hiç kavga
sesi gelmezdi; tersine her zaman kahkahalar duyulurdu. Bütün ahali şaşkındı:
Mesele nedir? Bu insanlar hiç kavga etmiyor. Hep kahkaha var üstelik ikisi
de o kadar yüksek sesle gülüyorlar ki, binanın her yerinden duyuluyor!
Bir gün bu konuyla ilgilenilmesi gerektiğine karar
verdiler: Biz bu kadar kaçırıyoruz, onlar bu kadar zevk alıyorlar. Sırları
nedir?
Böylece Sardarjiyi eh kolu sebze ve diğer şeylerle
dolu marketten gelirken yakaladılar. Önce bize sırrı anlatmak zorundasın
neden herkes kavga ederken siz gülüyorsunuz? dediler.
Sardar, Beni zorlamayın, çünkü sır çok utanç verici
dedi.
Utanç verici mi? Fakat biz sizin çok iyi yaptığınızı
düşündük. Hep kahkaha duyuyoruz ya sen gülüyorsun ya da karın gülüyor... hiç
kavga yok dediler.
Sardar, Olay şu ki, o bana bir şeyler fırlatıyor.
Iskaladığında, ben gülüyorum; isabet ettirirse, o gülüyor. Aynı şey devam
ediyor, biz sadece farklı bir düzenleme yaptık konu nedir? Ben onun
attıklarından nasıl sıyrılacağımı öğrendim, o da öğreniyor... dedi.
Yirmi yıl sonra aynı Sardar karısını boşamak istedi.
Yargıç, onlardan bütün şehirde hiç kavga etmediği bilinen tek çift olarak
bahsedildiğini duymuştu. Sadece gülüyorlardı bütün şehir onları gülen çift
olarak biliyordu.
Yargıç, Ters giden nedir? Çok meşhursunuz dedi.
Sardar, Hepsini unutun sadece boşanmamıza izin verin
dedi.
Fakat yargıç, Nedenini bilmek zorundayım dedi.
Sardar, Neden çok açık bana vuruyor. Çok fazla oldu;
yıllardan beri o darbeleri yiyorum dedi.
Yargıç sordu: Ne kadar zamandır evlisiniz?
Neredeyse otuz yıldır dedi Sardar.
Yargıç, Otuz yıldır bu kadınla baş edebildiysen, on
beş-yirmi yıl daha baş edebilirsin dedi.
Konu bu değil dedi Sardar. Başlarda
kurtulabiliyordum, ama artık o kadar iyi nişancı oldu ki... kaçabilmemin bir
yolu yok! Bu yüzden sadece o gülüyor, ben on yıldan beri gülmedim. Bu
dayanılmaz. Başlangıçta mükemmeldi; hemen hemen yüzde elli-elliydi, problem
yoktu. Ben gülüyordum, o da gülüyordu. Ama şimdi zamanın yüzde yüzünde o
gülüyor ve yüzde yüzünde ben orada dikiliyor, aptal gibi bakıyorum. Hayır,
artık kaldıramıyorum.
Yaşama şöyle bir bak ve olayların mizah yanını görmeye
çalış.
Olan her olayın kendi mizah tarafı var, senin sadece
mizah duygusuna ihtiyacın var.
Hiçbir din mizah duygusunu bir özellik olarak kabul
etmemiştir. Ben iyi bir insanın, ahlaklı bir insanın, dindar bir insanın
temel özelliğinin mizah duygusu olmasını isterim. Fazla bakınmaya gerek yok;
sadece görmeye çalış, o her yerde.
Bir kez öğrenciyken bir otobüs yolculuğu yapıyordum.
Biletçi zor durumdaydı, çünkü otuz bir yolcu vardı ve muavinin elindeki para
sadece otuz yolcu içindi. Biletçi, Parasını vermeyen kim? diye soruyordu.
Kimse konuşmadı.
Bu tuhaf; şimdi nasıl bulacağım? dedi adam.
Ona bir şey yapmasını söyledim: Şoföre otobüsü
durdurmasını söyle ve insanlara parasını ödemeyen itiraf etmediği sürece
otobüsün hareket etmeyeceğini söyle.
Doğru dedi. Otobüs durduruldu. Herkes birbirine
baktı, şimdi ne yapmak lazım? Kimin para vermediğini bilen yoktu. Sonunda
bir adam ayağa kalktı ve Bağışlayın, para vermeyen benim. İşte burada
dedi.
Biletçi, Adın ne diye? sordu.
Adım Achchelal dedi adam. Achchelal iyi bir adam
demektir. Otuz kişiden hiçbirinin gülmemesine şaşırdım! Adam Achchelal
dediğinde, inanamadım iyi bir adam böyle bir şey yapıyor... ve kimse
bundaki mizahı görmüyor.
Ciddiyet neredeyse kemiklerimizin ve kanımızın parçası
haline geldi. Ciddiyetten kurtulmak için biraz çaba sarf etmen gerekecek ve
gözlemek zorunda kalacaksın komik bir şey gördüğünde, fırsatı kaçırma. Muz
kabuklarına basıp kayan insanlar her yerde var sadece kimse onlara bakmıyor.
Aslında kabalık olduğu düşünülüyor. Değil, çünkü yalnızca muzlar muz
kabuklarının üzerinde kayar.
Kahkaha fazlaca öğrenmeyi gerektiriyor ve kahkaha
harika bir ilaçtır. Gerilimlerin, kaygıların, endişelerin çoğunu
iyileştirebilir; bütün enerji kahkahaya akabilir. Üstelik bir olay, bir
neden olmasına da gerek yoktur.
Meditasyon kamplarımda bir kahkaha meditasyonu vardır:
insanlar oturur ve hiçbir neden olmadan gülmeye başlarlar, başta bir neden
olmaması biraz tuhaf hissetmelerine neden olur ama herkes yaptığı zaman...
onlar da başlarlar. Çok geçmeden herkes kahkahalara boğulur, insanlar
yerlerde yuvarlanırlar. Bu kadar çok insanın hiçbir neden olmadan gülmesi
gerçeğine gülerler; ortada hiçbir şey yoktur, fıkra bile anlatılmamıştır. Ve
kahkaha dalga halinde yayılır.
Zararı da yoktur... odanda otururken bile, kapıları
kapa ve bir saat sadece gül. Kendine gül. Fakat gülmeyi öğren.
Ciddiyet bir günah ve bir hastalıktır.
Kahkahanın muazzam bir güzelliği, hafifliği vardır.
Hafiflik getirir ve sana uçmak için kanatlar verir. Yaşam pek çok
fırsatlarla doludur. Sadece duyarlı olmaya ihtiyacın var. Ve başka
insanların gülmesi için de fırsatlar yarat. Kahkaha insanların en değerli,
en sevilen niteliklerinden biri olmalıdır çünkü sadece insan gülebilir,
hayvanlar bunu yapamaz. Kahkaha insana ait olduğu için, en üst sırada
olmalıdır. Onu bastırmak, bir insan özelliğini yok etmektir.