Fotoğraf: Çanakkale, Kesikdere mevkii, 57. Alay Şehitliğinin hemen yanında 64. Alay Şehitliği.
Mustafa Kemal askerlerini dinlenmeleri için geride bırakmıştı. Anzak ilerleyişini izleyebilmek için Conkbayır’ına doğru yanındaki birkaç kişiyle ilerlerken geri çekilen bir bölük askerle karşılaştı. Bu düşman çıkarmasını gözetlemek için gönderilmiş bir ileri karakol birliğiydi. Üç saattir düşmana karşı koyan tek kuvvetti. Mustafa Kemal geri çekilen askerlere "Düşmandan kaçılmaz." dedi. Erler "Cephanemiz kalmadı." diye itiraz edince "Süngüleriniz var ya... Süngü tak, yat!" emrini verdi.
Fotoğraf: 57. Alay Komuta Heyeti Çanakkale Savaşında
Gerisini Mustafa Kemal'in bizzat kendisinden dinleyelim: "Bizimkiler yere yatınca düşman da yere yattı, böylece bir anlık bir zaman kazanmış olduk. Bu bir anlık zamanda Anzakların geçirdiği duraksama, belki de yarımadanın kaderini tayin etti. Yaklaşan 57’nci Alay’la savaşa girişmişlerdi".
"Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum… Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimizi başka kuvvetler ve başka kumandanlar alabilir." emrinin verildiği çarpışmanın sonunda 57’nci Alay’ın hemen hemen bütün personeli şehit olmuştu.
Ve sözün kalanını İstiklal Marşı'mızdan, Mehmet Akif Ersoy'dan dinleyelim:
... Bastığın yerleri 'toprak!' diyerek geçme, tanı.
Düşün altında binlerce kefensiz yatanı.
Sen şehit oğlusun, incitme, yazıktır, atanı.
Verme, dünyaları alsan da, bu cennet vatanı ...
Sözün bittiği yerde ise bir fotoğraf, İstanbul Askeri Müzede 57. Alay Komutanı Şehit Yarbay Hüseyin Avni Bey'e ait delik deşik, kanlı üniforma ve kılıç...