INSAN HAKLARINDAN SORUMLU DEVLET ORGANLARI
INSAN HAKLARINDAN SORUMLU DEVLET ORGANLARI TÜRKIYE'DE INSAN HAKLARI
Insan hakları, günümüzün en önemli kavramlarından biridir. Insan hakları, bütün insanlığın ortak değeri, bütün uygar ülkelerin ortak paydasıdır. Bugünkü anlayışa göre bütün insanlar eşit, özgür ve onurlu yaşama hakkına sahiptirler. Bu düşünce, birçok ulusal ve uluslararası belge ve bildirgede yer almış ve bütünüyle kabul edilmiştir. Aslında bu anlayışa ulaşmak kolay olmamıştır. Yüzyıllar boyunca süren mücadeleler sonucunda bu noktaya gelinmiştir ve bu mücadele halen devam etmektedir. Genel olarak, 1215de ilân edilen Magna Charta dan başlayarak 1776 Virginya Insan Hakları Beyannamesi, 1789 Fransız Insan ve Yurttaş Hakları Beyannamesi önemli başlangıç örnekleridir. Ikinci Dünya Savaşından sonra, savaştan çıkan ülkeler, Birleşmiş Milletler Teşkilâtını kurarken insan haklarına olan inançlarını, Birleşmiş Milletler Antlaşmasında vurgulamışlardır. 1948de Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca kabul edilen Insan Hakları Evrensel Beyannamesi, bu yoldaki çabaların somut ürünlerinden biridir. Onu, başka uluslararası beyannameler; örneğin 1950de imzalanan Avrupa Insan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Ilişkin Sözleşme gibi uluslararası sözleşmeler izlemiştir. Türkiye, Birleşmiş Milletler Insan Hakları Evrensel Beyannamesini ilk kabul eden, Insan Haklarının ve Ana Hürriyetlerin Korunmasına Ilişkin Avrupa Sözleşmesini ilk onaylayan ülkelerdendir. Sadece Insan Hakları Evrensel Beyannamesi değil, ondan sonra 1950de imzalanan ve 1954de Türkiyenin katıldığı Insan Hakları ve Ana Hürriyetlerin Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi ve onu izleyen diğer sözleşmeler, çeşitli konulardaki uluslararası antlaşmalar, Türkiyenin de katıldığı uluslararası belgelerdir. Bunlar arasında Işkencenin, Zalimane ve Gayri Insani Muamelelerin Önlenmesine Dair Birleşmiş Milletler ve Avrupa Sözleşmeleri, özellikle belirtilmeye değer. Çocuk Hakları Sözleşmesi ile Kadınlara Karşı Her Türlü Ayırımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi de, yine insan hakları alanındaki sözleşmelere örnek olarak gösterilebilir. Türkiyede, insan hakları konusundaki ilk çalışmalar 1856 Islahat Fermanı ile başlamıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra çıkarılan yasalarla insan hakları konusunda günümüz Türkiye'sine gelinmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında, Devletimizin insan haklarına saygı temeli üzerine kurulduğu belirtilmiştir. Bu özellik, Türkiye Cumhuriyetinin değiştirilemez, değiştirilmesi dahi teklif edilemez niteliklerindendir. Anayasamız, işkenceyi, eziyeti ve insan onuruyla bağdaşmayan kötü muameleyi yasaklar. Ceza Kanunu muz bu davranışları suç sayar. Türkiye, 1980 askeri müdahalesinden sonra 1982 Anayasasını düzenlemiştir. Bu Anayasa, önceki dönemlerde yaşanan bazı olaylara tepki olarak çeşitli konularda temel hak ve özgürlükleri kısıtlayıcı bir anlayışla hazırlanmıştır. Ancak koşullar normale döndükçe, 1982 Anayasası'nın insan haklarına uygun olmayan hükümlerinden arındırılması yolundaki çalışmalar da sürdürülmektedir. Insan hakları, Insan Hakları Evrensel Beyannamesinde ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında da belirtildiği gibi aynı zamanda sorumlulukları da içerir. Her insan, başkalarının da aynı haklara sahip olduğunu bilmeli, bunun bir davranış kuralı olarak benimsenmesi gerektiğini unutmamalıdır. Insan haklarının sadece yasalarda ve bildirgelerde ilân edilmesi yeterli değildir. Insan hakları bilinci, aileden başlayan, okulda devam eden ve yaşamımız boyunca eğitimle edinmemiz ve korumamız gereken bir bilinçtir. AVRUPA KONSEYINE BAĞLI OLAN KOMISYON VE KURULUŞLAR a-Insan Hakları Komisyonu b-Bakanlar Komitesi Insan haklarının uluslar arası belgelerle de korunması gerekmiştir. Bu konudaki başlıca belgeler şunlardır: 1. Insan Hakları Evrensel Bildirgesi 2. Kişisel ve Siyasi Haklara Ilişkin Uluslar Arası Sözleşme 3. Ekonomik,Sosyal ve Kültürel Haklara Ilişkin Uluslar Arası Sözleşme 4. Insan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme 5. Avrupa Sosyal Şartı 6. Işkence ve Insani Olmayan Yada Küçültücü Ceza ve Muamelelerin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesi 7. Her Türlü Irk Ayrımcılığının Önlenmesine Dair Uluslar Arası Sözleşme 8. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Hakkında Uluslar Arası Sözleşme 9. Çocuk Hakları Sözleşmesi 10. Paris Antlaşması 11. Güney Afrika'daki Sistemli Irk Ayrımcılığı Suçunun Cezalandırılması ve Kaldırılması Uluslar Arası Sözleşmesi 12. Helsinki Sonuç Belgesi Uluslar Arası Gönüllü Kuruluş.
Ayrıca Bakınız