DEFTER NE ZAMAN İCAT EDİLDİ?
Bu yazımızda defter hakkında kısa bir yolculuğumuz konumuz
olacaktır. Kırtasiye meraklısı insanların en çok sevdiği şeylerden biri olan
defterin tarihini merak etmemek imkansız olurdu. Tüm detayları ve ilgili
konularla defterlerin tarihi üzerine yazdığımız yazıda iyi okumalar diliyoruz.
KAĞIDIN TARİHİ
Kağıdın tarihi, Çin’deki mucitlerin çizimlerini ve
yazılarını kaydetmek için ilk kez yaklaşık 2.000 yıl öncesine bez çarşaflardan
yaptıkları malzemelere dayanmaktadır. O zamandan önce insanlar taş, kemik, mağara
duvarları veya kil tabletler üzerine kazınmış resimler ve semboller
aracılığıyla iletişim kuruyorlardı.
Bugün bildiğimiz biçimiyle kâğıt ilk kez
Çin’in Lei-Yang şehrinde bir Çinli mahkeme görevlisi olan Ts’ai Lun tarafından
yapıldı. Büyük olasılıkla, Ts’ai dut kabuğu, kenevir ve paçavraları suyla
karıştırdı, püre haline getirdi.
Sıvıyı bastırdı ve ince hasırı güneşte
kurutmak için asarak kağıdı üretti. 8. yüzyılda Müslümanlar (günümüzde Suriye,
Suudi Arabistan ve Irak’ın yer aldığı bölgedeki) Çin’deki bir kâğıt fabrikasını
ele geçirdiklerinde Çin’in kâğıt yapımı sırrını öğrendiler.
İlk kâğıt fabrikası
İspanya’da inşa edildi ve kısa süre sonra tüm Avrupa’daki fabrikalarda kâğıt
yapılmaya başlandı. Sonraki 800 yıl boyunca kağıt, önemli kitapların, İncillerin
ve yasal belgelerin basılmasında kullanıldı. İngiltere, 15. yüzyılın sonlarında
büyük miktarda kağıt üretmeye başladı ve kolonilere uzun yıllar kâğıt sağladı.
Son olarak, 1690’da,
İlk başta, Amerikan kâğıt fabrikaları, kâğıt yapmak için
eski paçavraları ve kıyafetleri tek tek lifler halinde parçalayarak Çin yöntemiyle
yaptı. Kâğıt talebi arttıkça üreticiler odunun kumaştan daha ucuz ve daha bol
olduğu için ağaçlardan yapılan lifleri kullanmaya başladılar.
Günümüzde kağıt, çoğunlukla ormanlarda yetişen ağaçlardan ve
geri kazanılmış kağıtlardan yapılmaktadır. Geri dönüşüm her zaman kağıt
yapımının bir parçası olmuştur. Kullanılmış kağıdınızı geri dönüştürdüğünüzde,
kağıt fabrikaları onu yeni gazeteler, defter kağıdı, kağıt alışveriş poşetleri,
karton kutular, zarflar, dergiler, kartonlar ve diğer kağıt ürünleri yapmak
için kullanır.
Kağıt fabrikaları, kağıt yapmak için geri kazanılmış kağıt
ve ağaçları kullanmanın yanı sıra, kereste işlemlerinden (ev, mobilya ve
benzeri ürünleri yapmak için kullanılan) arta kalan talaşları da kağıt
yapımında kullanmaktadır. Bugün, Amerika Birleşik Devletleri’nde yeni kağıt
ürünleri yapmak için kullanılan elyafın yüzde 36’sından fazlası geri
dönüştürülmüş kaynaklardan işleniyor.
DEFTERLERİN YOLCULUĞUNDA ADIM ADIM DEĞİŞİMLER
Defterleri ders notları, yapılacaklar listeleri, günlük ve
toplantı notları için kullanırsınız. Defterler tüm zamanların en büyük buluşlarından
biridir! Bugün dünyada bulunduğumuz yere büyük ölçüde katkıda bulunan bir unsurdur.
Kağıt parçalarını birbirine bağlayıp defter yapmayı kim
düşündü? Teknoloji ağırlıklı gelecekte yazının modası geçecek mi? Defterlerin
tarihine birkaç kelime ayırmanın zamanı geldi!
Yazımızın ilk kısmında kağıdın icadı hakkında tüm merak
edilenleri yanıtladık şimdi yolculuğumuzun ikinci kısmına geçebiliriz.
Ø
Kağıt Çin’de icat edildi. Sonunda tüm dünyaya
okuryazarlık, edebiyat, kitap sevgisi dahası öğrenme getirerek İpek Yolu’nu
geçti.
Ø
William Rittenhouse adında bir Alman, Kuzey
Amerika’daki ilk kağıt fabrikasını açtı. Günümüz Philadelphia’sında hala
Rittenhouse’u ziyaret edebilirsiniz.
Ø
John Tetlow bir çizgi çizme makinesi için patent
aldı. Bu buluş, daha önce can sıkıcı bir şekilde elle çizilmesi gereken
çizgiler gibi bir cankurtaran olan kağıt üzerindeki çizgileri yarattı.
Ø
Bilinen en eski cep günlüğü, Lewis &
Clark’ın batıya yaptığı yolculuğa kadar uzanıyor. Thomas Jefferson kaşiflerden
yeni bölgeler hakkında özenli notlar almalarını istedi.
Ø
Kompozisyon defteri Fransa ve Almanya’da
görücüye çıktı. Mermer deseni, Çin ve Japonya’da bulunan baskı tekniklerinden
ilham almıştır.
Ø
24 yaşında bir kağıt fabrikası işçisi olan
Thomas W. Holley, ilk yasal not defterleri yapmak için artıkları kullanacağı
bir fikir ortaya attı. Fikri, sarı kağıdı ve notları için bu defterleri seven
yerel bir yargıcın talebi üzerine ortaya çıktı.
Ø
Spiral defterin ilk çıkışını yaptığı söyleniyor.
Adına birçok patenti olan bir İngiliz mucit olan Edward Podosek, buluşu yapan
kişi olarak bilinmekte.
Ø
Popüler bir kağıt şirketi olan Mead, kompozisyon
defterlerini seri üretmeye başladı. 1860’lı yıllarda başlayan mermer deseni, stil
sahibi olması ve raflarda kolayca görülmesi nedeniyle hala kullanılıyordu.
Ø
E. Bryant Crutchfield, Trapper Keeper’ı yarattı.
Bu defter bugün o kadar popüler değil, ancak 80’lerin nostaljisini hissetmek söz
konusu olduğunda genellikle bir temas noktasıdır.
Ø
Paper King not defterleri çok popülerdi. Parlak,
neon renklerde her biri çok fazla satıldılar ve süper kalın bir spiral halkaya
sahiptiler.
Ø
Lisa Frank defterleri, kapaklarına basılmış son
moda neon hayvanlar sayesinde popülaritesini hemen artırdı. Şirket, 90’lı
yıllardaki zirvesi sırasında 60 milyon dolarlık satış yaptı.
Ø
Moleskine defterleri resmi olarak Milano’da
piyasaya çıktı. Bu moda dergilerin uzun zaman önce icat edildiği ve Oscar Wilde
ve Ernest Hemingway tarafından kullanıldığı söylentileri vardı, ancak perakende
mağazalarında ilk kez satıldılar.
Ø
Beş Yıldızlı defterler, Amerika Birleşik
Devletleri’ndeki sınıflarda çok popülerdi. Bu kalın defterler bir Mead ürünüydü
ve çeşitli basit renklerde geldi.
Ø
Japon öğrenciler notlarını Life Bank Paper
Pads’e kaydettiler. İçerideki kağıt süper yüksek kalitededir ve 1799’dan beri
faaliyet gösteren Mitsubishi Kağıt Fabrikası tarafından yapılmıştır.
Ø
2000’li yılların ortalarında, öğretmenler
sınıflarında “Okuyucumun Defteri’’ni kullanmaya teşvik etti. Bu temel okul
malzemesi, ayrı renkli sekmelere sahip bir bağlayıcı olarak da bu defter
kullanımını ikiye katlandı.
Ø
Rocketbook, Dropbox veya Word gibi herhangi bir
dosya kaynağına doğrudan senkronize olur ve notlarınızı otomatik olarak
aktarır. En iyi yanı, notlarınız aktarıldıktan sonra silinebilir, el yazısı ve
dijital notları tek bir çevre dostu pakette birleştirir.
Ø
Bir klasikle asla yanlış gidemezsiniz!
Kompozisyon defteri, Kickstarter’daki yeni “Comp” görünümü için para
toplayan grafik tasarımcı Aron Fay sayesinde modern bir görünüme kavuştu
Ø
Newyes, bir Kickstarter kampanyasının sonucu
olarak gelen bir defterdir. Etkileşimli günlük, kağıt ve dijital yazı arasında
geçiş yaparak notlarınızı aramanıza, video aracılığıyla oynatmanıza ve
yazılarınızı başkalarıyla paylaşmanıza olanak tanır.
Spiral Defteri kim icat etti?
İlk spiral defterlerin kesin kökenleri bilinmemekle birlikte
uzmanlar, bunların 1924’te icat edildiğine inanıyorlar. Kökeni tam bilinemediği
için ciltli defterler ve geri dönüştürülebilir kağıt gibi diğer okul
malzemeleri için de patentleri olan İngiliz bir mucit olan Edward Podosek
olarak kabul edilir.
Diğer mucitler ve kırtasiye şirketlerinde spiral defterinin
çıkması herhangi bir markalar arası kaos yaratmadı. Spiral defter piyasaya
çıktıktan kısa bir süre sonra, Mead kompozisyon defterini tanıttı ve Moleskine
İtalya’da yaratıldı.
Bugün bile defterlerin tasarımında işlevselliğini ve
kalıcılığını artıran yeni eklemeler var. Defterler giderek artan dijital
dünyada bile asla değiştirilemeyecek bir unsur olmaya devam edecektir.