Oksijen
Oksijen Hakkında
Oksijen Gazı, Atom ağırlığı 16,000, simgesi O, atom sayısı 8, kaynama noktası 183 ℃, erime noktası 218 ℃, yoğunluğu 0,00143 olan oksijen, yeryüzünde bütün canlılara hayat veren bir gazdır ve hidrojen ile birleşip suyu oluştur. Bu özelliğinden dolayı bütün canlılar için hayat kaynağıdır. Renksiz, yakıcı özelliğe sahip, kokusuz ve suda çözünebilen oksijen yaklaşık olarak atmosferin beşte birini kapsayan bir gazdır ve Mars atmosferinde sadece % 0.15 oranında bulunur. İnsan vücudunun üçte ikisi, suyun ise onda dokuzu oksijendir. Tatsız olan oksijenin sıvı ve katı hali açık mavi renkte bulunur. Yeryüzünde bulunan toplam suların yaklaşık olarak % 89'unu, kayaların % 47'sini, atmosfer kütlesinin % 2'ünü ve hacminin % 21'ini oluşturan oksijen yeryüzünde en çok bulunan bir elementtir. Bu sebeple olağan koşullarda altında gaz halde bulunan oksijen, sıvılaştırılmış olan havadan basamaklı damıtma ile elde edilir. Sıvı hale getirilmesi oldukça güç olan bu gaz, bütün canlıların solunumu ve yanma olayının gerçekleştirilebilmesi için oldukça gerekli olan temel bir gazdır. Oksijen gazı suda az çözülmesinden dolayı erimiş gümüşte çok, eriyecek gümüşün katılaşması esnasında açığa çıkar. Dünyada kullanılan oksijenin % 99 u havadan elde edilir. % 1 i ise sudan elde edilmektedir. Saf bulunan oksijende her madde yanar ve söndürülmesi oldukça zor olur. Bu sebeple oksijende yalnızca oksijen regülatörü kullanılmalıdır. Aşırı miktarda solunmaması gereken bu gaz aşırı solunduğu takdirde vücut içindeki bazı organların zarar görmesine ve zatürreye neden olabilir.
Oksijen gazının tarihçesi, oksijen ilk olarak 1772 tarihinde Carl Wilhelm Scheele tarafından keşfedilmiş olan bir gazdır. Fakat Joseph Priestley 1774 tarihinde oksijeni güherçilerin kavrulması ve sonrasında kırmızı civa oksijenin ısıtılmasıyla ile keşfetmiş ve bu haberi Carl Wilhelm den önce yayınlamıştır
Bu durumdan dolayı çoğu kişi oksijeni onun keşfettiğini düşünür.
Daha sonra ise Lavoisier, oksijenin temel özelliklerini açıklayıp hava ve suda bulunduğunu, solunumda büyük işleve sahip olduğunu ve yanma özelliği olduğunu göstermiştir. Daha sonraki dönemlerde ise asitlerin birleşiminde oksijenin bulunduğunu ve oksijenin asitlik nedenini ortaya çıkarmak için oksijen ile ilgili birçok deneyler gerçekleştirmiştir ve sonra bu elemente asit üreten anlamına gelen oksijen adını vermiştir. Oksijen kelimesi Yunanca asit anlamına gelen oxus ve oluşturmak anlamına gelen gennan sözcüklerinden gelmektedir.
Oksijen gazının kullanım alanları;
- Herhangi bir nesne yandığında oksijeni kullanarak ışık ve ısıyı serbest bırakır. Bu önemli özelliğinden ötürü oksijen jet ve roketlere güçlü yakıtlar oluşturmak için kullanılmaktadır.
- İçme sularının, gölet ve havuz sularının temizlenmesinde ve balık üretme çiftliklerinde bulunan sulardaki oksijenin zenginleştirilmesinde
- Tıp alanında, anestezide ve akciğer enfeksiyonlarında
- Evrensel ve atık su tasfiyesinde ve üretiminde
- Petrokimya sürecinde verimi artırmak amacıyla
- Analiz ve laboratuvar işlemlerinde
- Oksidan veya temizlik için ozon yapılması için
- Kireç çimento ve cam üretimi sektöründe
- Gıda sektöründe, yiyecek ve içeceklerde
- Fermantasyon esnasında havayı zenginleştirmek için
- Kağıt üretim sektöründe
- Kesme, kaplama ve kaynak yapımında
- Metal sektöründe ve kimyasal sentez gazı üretiminde kullanılmaktadır.