Hemoliz, kırmızı kan hücrelerinin (alyuvarlar) yok olmasıdır. Hemoliz, eski kırmızı kan hücrelerinin büyük miktarı dalakta olmak üzere yok edildiği bir süreçtir. Kırmızı kan hücreleri normal süresinden önce yok edilirse hemolitik anemiye ve sarılığa yol açabilir.
HEMOLİZ TİPLERİ ve NEDENLERİ
Hemolizin çeşitli sebepleri olabilir. Birçok genetik ve edinsel hastalık hemoliz ile kendini gösterebilir veya hemolitik anemiye neden olabilir. Hemoliz ortaya çıkış nedenlerine bağlı olarak iki tip hemoliz (ozmotik hemoliz, hemositoliz) şeklinde tanımlanmaktadır.
Ozmotik hemoliz: Ozmotik hemoliz, başka bir dış etken olmaksızın (ozmoz nedeniyle) eritrosit hücrelerinin fazla su almaları sonucu oluşur.
Hemositoliz: Bazı genetik hastalıklarda mekanik, fizik ve kimyasal etkenler zar yapısındaki lipid tabakasının erimesi, farklı algılanmaya neden olur ve bunun sonucunda görülen hemoliz tipi “Hemositoliz” olarak tanımlanır. Donma – çözülme olayı, sıcaklık, akrep ve yılan zehirleri, bazı bakteriyel toksinler, safra tuzları, deterjanlar, eter, kloroform gibi maddeler, bazı kalıtsal kan hastalıkları (örn. talasemia gibi) bu tip (hemositoliz tipi) hemolize neden olur.
Hemoliz gelişiminde neden ne olursa olsun, sonuç olarak kanda bilirubin (sarı renkte, pigment özelliğinde bir madde) artışına, yani sarılığa neden olur. Hemoliz tekrarlayıcı ve/veya ciddi ise mutlaka ciddiye alınmalıdır.