Karakter boyutu :
Ayrılıkçı Bir Ülkede Hayatın Tuhaf Normalliği
14 Ocak 2019 Pazartesi Saat 16:01
Thomas de Waal, 11 Ocak 2019
Abhazya, Transdinyester ve Kuzey Kıbrıs haritalarda var ancak tam ulus devlet değiller. Hayat devam ediyor, ama hepsi dünyanın diğer yerlerinden biraz daha karmaşık.
Posta adresi, evimizin dünyadaki yerini tanımlayan işarettir. Son satır Afganistan'dan Zimbabve'ye kadar ülkemizi belirliyor. Ancak dünya çapında birkaç milyon insan için, adresin bu son satırı bir problemdir. Uluslararası posta servisi Abhazya, Transdinyester veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olarak işaretlenmiş bir mektubu tanımıyor.
Mektuplar, başka ülkelerden yönlendirildikten sonra yollarını bulur. Bir internet formunda, ülkelerin drop-down kutusunu (ülkelerin alfabetik dizini) açın ve (göreceksiniz orada bu ülke adlarının) listelenmesi muhtemel değildir.
Thomas de Waal:Doğu Avrupa ve Kafkasya bölgesi uzmanı, Carnegie Europe kıdemli analisti.
Avrupa'nın bu küçük devletler üçlüsü, dünyada çoğunlukla savaşların oluşturduğu, haritalarda var olan ancak tam ulus devletler veya uluslararası örgütlerin üyeleri olmayan, dünyadaki birkaç bölge arasında yer alıyor. Ancak, kendi kendini yönetiyorlar ve oldukça istikrarlılar. Hayat devam ediyor, vergiler toplanıyor ve çocuklar okula gidiyor. Ama hepsi dünyanın başka yerlerinden biraz daha karmaşık.
Dünyanın tartışmalı ülkelerinden Tayvan, bugüne kadarki en büyüğü. Ancak, 1949’dan bu yana tüm niyet ve amaçlardan bağımsız olmasına rağmen, Çin "bir araya gelmesi gereken ve gelecekte birleşecek" şeklinde kendi topraklarının bir parçası olarak görüyor. 20'den az ülke tarafından tanınıyor ve bir BM üyesi değildir.
Terazinin diğer ucunda, İslam Devleti grubu, üç yıl boyunca var olan ancak hiçbir zaman herhangi bir ülke tarafından kabul edilmeyen Suriye ve Irak'ı sarsan bir devlet ilan etti.
Abhazya, Transdinyester ve Kuzey Kıbrıs ortada bir yerlerdedir. Üçü de çözülmeden kalan çatışmalardan ortaya çıktı.
Ayrılıkçı Abhazya'nın bölgesi, Gürcistan ile 1992-1993'te yaptığı ayrılma savaşını kazandı ve 1999'da bağımsızlığını ilan etti. 2008 yılında, Gürcistan'ın işgalci bir güç olarak gördüğü Rusya ve az sayıdaki diğer devletler tarafından tanındı.
Transdinyester, Sovyetler Birliği’nin 1992’de kısa bir sürede dağılmasının ardından daha küçük devletlere bölünmesiyle, kısa bir savaştan sonra Moldova'dan kopup ortaya çıktı.
Kıbrıslı Türkler, 1983 yılında, Türkiye'nin adanın kuzeyini işgal ettiği siyasi kriz ve ihtilaftan dokuz yıl sonra (diğerlerinden) daha erken bir tarihte devlet ilan ettiler. BM bölünen Yeşil Hat'ta devriye gezmeye devam ediyor ve yeniden birleşme müzakereleri hiç başarılamadı.
Her birinin bir hükümeti var ve uluslararası tanınmadan çok uzak olsalar da, onların çökmekte olduğuna dair bir işaret yok.
Bu onları "fiili devletler" olarak nitelendiriyor, kendi bölgelerini yöneten ancak uluslararası sistemin dışında kalan yerler.
Daha da önemlisi, bu ayrılıkçı bölgelerin üçüde güçlü bir patrona sahip, Abhazya ve Transdinyester'de Rusya, Kuzey Kıbrıs'ta ise Türkiye.
Patron mali ve askeri destek sağlayarak ve askeri birliklerini sağlam bir şekilde oraya yerleştirerek, onların hayatta kalmalarına yardımcı oluyor.
Ancak, Rusya ya da Türkiye desteği azaltsa bile, bu ayrılıkçı bölgeler hemen erimez. Zayıf olacaklardır, ama hepsi hâlâ güçlü bir yerel kimliğini koruyacak ve ayrılıkçı isteklerini barındıracaktır.
Uluslararası toplum, bu yerler hakkında çok fazla düşünmüyor, ya da onları tuhaf ülkelerinde tutan belirsizliğin altında yatan temel problemler hakkında düşünmüyor.
Fiili devletlere olan ilgi, genellikle Abhazya ve Transdinyester vakalarında genellikle var olmayan yerlerin sevicilerinden geliyor.
Devlet sembollerinin üretimindeki telafi ile, Resmi tanıma eksikliğinin kesinlikle üstesinden geliyorlar.
Freedonia’ya layık yarı devlet gereçleri geliştirdiler; Marx Brothers'ın Ördek Çorbası'ndaki hayali devleti veya Wes Anderson'ın Grand Budapest Hotel'inden Zubrowka Cumhuriyetini.
Abhazya, dünyanın dört bir yanındaki koleksiyonerlere bu gözle egzotik pullar basmaktadır.
Transdinyester'ın Sovyet dönemi çekiç ve orak gibi sembollerden oluşan amblemi var. Sadece kendi sınırları içinde kullanılabilecek kendi para birimi olan Transdinyester Rublesi'ni basıyor.
Dünya'da eşsiz bir şekilde plastik paralar farklı şekillerde basılır, bu da kör insanlar için kolayca tanımlanabilir hale gelir ve eBay'de yüksek fiyatlar getirir.
Oysa kendilerine özgü olsalar da, günümüzde üçlü "düzenbaz devletler" olarak adlandırılan bir gerginlik söz konusu. Bu onların problemsiz olduğunu söylemek değildir. Örneğin insan ticareti, hem Kuzey Kıbrıs hem de Transdinyester'de büyük bir konudur.
Ancak, bu ülkelere gelen bir ziyaretçinin sahip olacağı ana izlenim normal olmalarıdır. Hepsinde trafik ışıkları, trafik polisi, hastaneler ve daha "normal" devletlerin diğer tuzakları var.
İçtikleri kahve Starbucks gibi dünya markası tarafından yapılmasa bile, alışveriş yapanlar akıllı telefonlara bakarak kafelerde oturuyorlar.
Ve neredeyse sıfır uluslararası tanınma ihtimaline sahip olmalarına rağmen, insanlar başka herhangi bir yerle aynı hedeflere sahipler.
İşletmeler dış ticaret yapmak istiyor, öğrenciler yurtdışında burs istiyorlar.
Devletler birçok Avrupa normunu gönüllü olarak takip ediyorlar. Hiçbirinde ölüm cezasına çarptırılma yok, aday havuzu oldukça sınırlı olsa bile, herkes oldukça güçlü, rekabetli bir seçim yapıyor.
Bununla birlikte, bir yer sadece posta pullarıyla yaşayamaz, vergi gelirlerini tahsil etmesi ve polis teşkilatı ile okul sisteminin çalışmasını sağlaması gerekiyor.
Bu şu anda sadece sınırlı bir ölçüde kullanılarak dış dünyaya bir izlenim veriyor ve arabuluculuk yapanlara biraz manevra gücü ve etki sağlıyor.
Örneğin, kaçakların iadesi konusunda işbirliği çağrıları ile eğitim ve sağlık konularında yardım teklifleri aynı anda ele alınabilirdi.
Moldova'nın Avrupa Birliği ile olan serbest ticaret anlaşmasına sessizce imza atan Transdinyester ile şu anda bir dereceye kadar olan gibi.
Ayrıca bu, Transdinyester otomobillerinin Moldova'da kayıtlı nötr görünümlü plakalarla yurtdışına seyahat edebileceği anlamına da geldi. Transdinyester'in ana üniversitesinin verdiği diplomalar uluslararası olarak geçerli kabul edilebilecek.
Görsel olarak bu yer (Transdinyester) hâlâ Lenin'in heykelleri, çekiçleri ve orakları olan bir Sovyet tema parkına benzeyebilir, ancak aslında başka bir yöne ilerliyor.
Eski bir yetkili bana dedi ki: "Başım Rusya'da, ancak bacaklarım Avrupa'ya doğru ilerliyor."
Bu uyuşmazlıkların tam çözümü hâlâ çok uzak, artan değişim modeli ve uluslararası angajman ileriye dönük alternatif bir yol sunuyor.
Üç bölge yakın gelecekte ana ülkeleri Kıbrıs, Gürcistan ve Moldova'ya yeniden dahil edilmeyecekse, en azından sakinleri - ancak hükümetleri değil - küresel topluluğun bir parçası olabilir.
Onlara tanıma vermeden, fiili durumları daha öngörülebilir ve komşularıyla daha iyi uyumlu olabilirler.
Uzun vadede, bu fiili durumları yaratan köklü çatışmaların üstesinden gelinmesi biraz daha kolay olabilirdi.
Bir şey olmasını beklemeyin, onlar gelecek uzun bir süre daha var olacaklarına inanıyorlar.
Çeviri: Awtle İbrahim
Cherkessia.net, 14 Ocak 2018
Bu haber toplam 3180 defa okundu.