Dilin görevleri nelerdir?
Dilin referans işlevi
Mesajı olduğu gibi ifade etmek/anlamak için dili kullanmak denir. Başka bir deyişle, dilin bilgilendirici bir işlevidir. Bu gönderide kullanılan kelimeler genellikle gerçek anlamda (temel anlam) kullanılmaktadır.
Kulübenin kapısında şaşkın bir yaşlı adam belirdi.
─ Enflasyon bu ay 1,02 puan daha düştü.
Edebiyat kategorisinde çok yüksek puan aldı.
─ Toplantı bitmeden odadan çıkın.
─ Yelken açalı üç saat oldu ve henüz hiç balık tutmadık.
Dilin duygusal işlevi
Mesajı gönderenin duygu ve hislerini ifade etmek için dilin kullanılmasıdır. Bu işlev, gönderenin mesajına karşı tutumunu ve davranışını tanımlar. Bu işlevde çoğunlukla duygular, heyecanlar, korkular, sevinçler ve üzüntüler dile getirilir. Dilin gönderge işlevinde nesnellik, duygusal işlevinde öznellik vardır.
─ Sana nasıl teşekkür edeceğimi bilmiyorum.
─ Yazık, güvendiğim dağlara kar yağdım!
─ Bu davranışı doğru bulmuyorum, hak etmiyorum!
─ Neden kimseyi dinlemiyorsun ve burnunu hep yukarıda tutmuyorsun?
Dil reseptörü aktivasyon işlevi
Alıcıdan işlem yapmasını istemek için mesajı kullanın. Mesajın bir tür iletişim işlevi gördüğü bu işlevde amaç, alıcıda bir tepki ve davranış değişikliği yaratmaktır. Cümleler genellikle emir kipiyle birleştirilir.
─ Ellerini başının üstüne koy ve uzan!
─ TV’nin sesini biraz kısın.
─ Bir fidan dik, geleceğini kurtar!
─ Soruyu çözmek için tahtaya gelin!
Dil kanalı kontrol fonksiyonu
Alıcıyı kontrol etmek ve iletişim için kanalın önemini anlamak için dilin kullanılmasıdır. İletişimin gönderici ve alıcı arasında sürdürülmesi esastır. Cümleler genellikle soru cümlesi şeklindedir.
─ Bana bahçedeki kiraz ağacını gösterir misin?
─ Ne dediğimi anlayabiliyor musun?
─ Sana verdiğim işi yaptın mı?
─ Şiirleri kimse anlamıyor mu?
Dilin dil ötesi işlevi
Dilin, dil hakkında bilgi vermek için mesajı kullanmasıdır. Dilin diller arası işlevinde, mesajlar dili açıklamak ve sözdizimsel bilgi sağlamak için düzenlenir. Dilin bu işlevi sayesinde gramer bilgisi alıcıya iletilir.
Birleşik bir fiilden oluşan cümlelere fiil tamlaması denir.
Eşanlamlı sözcükler ve tamlamalar arasına virgül konulur.
Bazı edatlar, kendisinden önce gelen kelime ile gruplandırılmıştır.
Cümlelerde bildirilen eylemi yapan öğeye özne denir.
Dilin teknik işlevi
Aynı mesajı ifade etmek için dilin kullanılmasıdır. Bu işlevde dil kullanıldığında referans mektubun kendisidir. Bu durumda mesaj kendisinden başka bir şeyi ifade etmez veya yansıtmaz. Bu mektupta sözcükler sözlük anlamlarıyla anlaşılmaya çalışılmamalıdır. Sanatsal işlev doğrudan görüntüye ve çağrışıma bağlıdır. Bu sürecin kullanıldığı metinlerde pek çok metafor ve retorik bulunmaktadır.
Zeytin ağaçlarını ve söğütleri gölgeleyin
Ve ben de, güneş ışığa çıkıyor
Nişan yüzüğü, kapı zili
bana hep seni hatırlatır
Zeytin ağaçları, gölgelik söğütler
Zambaklar en ıssız yerlerde çiçek açar
Ve her kır çiçeğinin gururu vardır
Rüzgar bir mumun arkasında bekliyor
Hala ruhumu ışıksız sallıyor
Zambaklar en ıssız yerlerde çiçek açar
Bir soru örneği:
I. Bir dil, referansı olduğu gibi ifade etmek için düzenlenerek oluşturulmuşsa, o zaman referans işlevine sahiptir.
ikincisi. Dil eyleme geçmeyi kontrol ediyorsa, kanal
kontrol fonksiyonunda.
Üçüncü. Dil, imgeler ve çağrışımlarla kullanılıyorsa şiirsel bir işleve sahiptir.
dördüncüsü. Dil, alıcıda davranış değişikliğine neden olmayı amaçlıyorsa
Dilin karşısındadır.
V. Dil, farklı duyguları ifade etmek için kullanılıyorsa, o zaman duygulara dayalı olarak çalışır.
Numaralandırılmış cümlelerin hangisinde hata vardır?
a) birinci b) ikinci. c) iii. d) IV. e) V.
Çözüm: A, B, C ve E seçeneklerinde dil işlevleri hakkında verilen bilgiler doğrudur. Seçenek D’deki “alıcı davranış değişikliği yapma” işlevi, “alıcı etkinleştirme işlevi”dir.
2. soru örneği:
Dil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) Toplum içinde insanların iletişimini sağlayan en önemli unsur.
b) Dil işlevleri amaçlarına göre şekillenir.
c) Dil, kültürden bağımsız olarak var olur.
d) Dil, bireye bilgi edinme yeteneği verir.
e) Dil, toplumu tarihsel köklerine götürebilecek tek araçtır.
Çözüm: Dilin iletişim yönü (a) seçeneğinde, işlemlerin başlangıç noktası (b) seçeneğinde, bilgi işlevi (d) seçeneğinde ve tarihsel araç (e) seçeneğinde belirtilmiştir. Ancak (c) şıkkında dilin kültürden bağımsız olduğu ifade edilmektedir ve bu ifade dile ilişkin yanlış bir yargıdır. Bu nedenle cevap (c) seçeneğidir.
«Ücretsiz Ölçüm Teklifleri»