Kazan Periyodik Kontrol
Yakıtın (Benzin, Kömür) gibi yakıtların enerjisini ısı enerjisine çeviren ve bu ısıyı dağıtan makinelere kazan denir. Yüksek ısıya sahip bu kazanların ise kontrolleri yapılmalıdır. Zira büyük patlamalar, yangınlar ile can ve mal kaybı yaşanabilir. Genellikle sanayide kullanılan kızgın yağ kazanları, yüksek ısı yükü gereken proseslerde kullanılmaktadır.
Kalorifer Kazanı
Kalorifer kazanı kontrollerinde ekipmanlar ve yardımcı ekipmanlar yasalara uygun şekilde basınç testi, sağlamlık testi gibi testler yapılarak kontrol edilmelidir. Bu testlerin standartlara ve yönetmeliğe uygun olarak yapılması gerekir.
Sıcak Su Kazanı
Sıcak Su, Buhar, Kızgın yağ kazanı kontrollerinde, ilgili ekipmanın ve yardımcı ekipmanların yasal şartları güvenli bir şekilde sağladığının tespiti yapılması, ekipmanın basınç testleri ve tahribatsız kontrol gibi yöntemlerle kontrol edilerek sağlanmaktadır.
- Sıcak su kazanı: Sıcak su kazanı kontrolleri, TS EN 12952-6 standardında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılmaktadır.
- Buhar Kazanı: Buhar kazanı Kontrolleri, TS 2025 ve TS EN 13445-5 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılmaktadır.
- Kalorifer kazanı: Kalorifer kazanı kontrolleri; TS EN 12952-6 standardında belirtilen kriterlere uygun olarak gerçekleştirilmektedir.
Periyodik Kontrol Süresi
Periyodik Kontrole Tabi İş Ekipmanları maddesinin, 2.1. Basınçlı Kap ve Tesisatlar bendinin, 2.1.1. alt bendi “Basınçlı kaplarda temel prensip olarak hidrostatik test yapılması esastır. Bu testler, standartlarda aksi belirtilmediği sürece işletme basıncının 1,5 katı ile ve bir yılı aşmayan sürelerle yapılır. Ancak iş ekipmanının özelliği ve işletmeden kaynaklanan zorunlu şartlar gereğince hidrostatik test yapma imkânı olmayan basınçlı kaplarda hidrostatik test yerine standartlarda belirtilen tahribatsız kontrol yöntemleri de uygulanabilir. Bu durumda, düzenlenecek periyodik kontrol raporlarında bu husus gerekçesi ile birlikte belirtilir.” hükmüne yer vermiştir.
Yönetmelik
Femko, 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” uyarınca çıkarılan ve 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği “ne göre, teknik hizmetlerinin güvenirliliğini ve yeterliliğini onaylatmak ve kurumsallaştırmak amacıyla, işletmenizde bulunan kalorifer kazanı ve tüm basınçlı ekipmanların yıllık periyodik kontrollerini TS EN ISO/IEC 17020 standardına uygun bir şekilde gerçekleştirmektedir.
Tavsiyeler
- Kazanını yakmadan evvel hidrometreden tesisatın suyunu kontrol ediniz, eğer su eksik ise tamamlayınız. Ayrıca termometre ve barometreyi devamlı kontrol ediniz.
- Riskli bir durum söz konusu ise kazanı söndürmek için; kazanın yanında mutlaka bir çuval kül bulundurunuz. Söndürmeniz gerektiğinde, yanmakta olan kömürün üzerini kaplayacak biçimde kül atarak söndürünüz.
- Kazanın ısısal değerini katiyen 90 °C derecenin üzerine çıkarmayınız.
- Herhangi bir sebepten ötürü kazan sıcaklığı 90 °C derecenin üzerine çıkacak olursa; Küllük kapağını kapatınız. Kazanı külleyiniz, varsa arka damper kapağını ve yükleme kapağını açınız.
- Isısal değeri 50 °C derecenin üzerindeki bir kazanına, soğutmak amacıyla asla su basılmamalıdır. Soğuk su; kazan içerisinde aşırı bir genleşme-büzülmeye neden olacağından, kazan içinde veya borularda herhangi bir zayıf nokta eğer varsa kaçağa, sızıntıya hatta patlamaya sebep olabilir.
- Tüm bu tedbirlere karşılık sıcaklık artmaya devam ediyorsa, cehennemlikte yanmakta olan kömürü boşaltınız.
- Kazanda yanmakta olan kömürü söndürmek için katiyen kömüre su tutmayınız!
- Kazanı ve alev-duman borularını temizlerken mutlaka maske kullanınız. Temizlik işlemini bitirdikten sonra yoğurt veya süt tüketiniz.
- Emniyet ventili ve haberci borusunun uçlarını herhangi bir canlıya zarar vermeyecek biçimde ayarlayınız. Emniyet ventili veya haberci borusunu kesinlikle tıkamayınız.
- Sirkülâsyon pompasını su basmanın veya zorunlu durumların dışında kesinlikle kapatmayınız. Kapattığınız zaman tekrar açmadan katiyen kazanı yakmayınız.
- Kazanda yanan kömürün üzerine kömür tozu serpmeyiniz. Bu, kömür tozunun benzin gibi alevlenmesine sebep olacağından ötürü size zarar verebilir.
- Fanlı kazanlarda; fanı kapatmadan, kazanın kapağını kesinlikle açmayınız.
- Kömürü asla ıslatmayınız, ıslak ise biraz kurutmadan yakmayınız. Islak kömür yanma sırasında metan gazı açığa çıkmasına neden olur. Metan gazı, havadan ağır ve yanıcı-patlayıcı bir gaz olduğu için bacanın alt kısmında birikir ve en ufak bir kıvılcım ile alev alabilir. Bu da gerek yakıcının ve gerekse bina sakinlerinin hayatını tehlikeye düşürebilecek bir durumdur.