Trans yağlar nelerdir?
Trans yağlar veya trans yağ asitleri, doymamış yağın bir şeklidir.
Hem doğal hem de yapay formlarda gelirler.
Doğal veya geviş getiren trans yağlar, sığır, koyun ve keçi gibi geviş getiren hayvanların et ve süt ürünlerinde bulunur. Bu hayvanların midelerindeki bakteriler otları sindirdiğinde doğal olarak oluşurlar.
Bununla birlikte, endüstriyel trans yağlar veya kısmen hidrojene yağlar olarak da bilinen yapay trans yağlar sağlığınız için tehlikelidir.
Trans yağlar iki biçimde bulunur – bazı hayvansal ürünlerde bulunan ve zararlı olarak kabul edilmeyen doğal ve hidrojene bitkisel yağlar olan ve ciddi sağlık sonuçları olan yapay.
Kalbinize zarar veriyorlar mı?
Yapay trans yağlar kalp hastalığı riskinizi artırabilir.
Bir dizi klinik çalışmada, diğer yağlar veya karbonhidratlar yerine trans yağları tüketen insanlar, HDL (iyi) kolesterolde buna karşılık gelen bir artış olmadan, LDL (kötü) kolesterolde önemli bir artış yaşadılar.
Bu arada, diğer yağların çoğu hem LDL hem de HDL’yi artırma eğilimindedir.
Gerçekten de birçok gözlemsel çalışma, trans yağları artmış kalp hastalığı riskiyle ilişkilendirir.
İnsülin duyarlılığını ve diyabeti etkiler mi?
Trans yağlar ile diyabet riski arasındaki ilişki tam olarak net değildir.
2001’de 80.000’den fazla kadın üzerinde yapılan büyük bir araştırma, en çok trans yağ tüketenlerin yüzde 40 daha yüksek diyabet riskine sahip olduğunu kaydetti.
Bununla birlikte, daha yakın tarihli bir çalışma, trans yağ alımı ile diyabet arasında bir ilişki bulamamıştır.
İnsülin direnci ve kan şekeri seviyeleri gibi trans yağları ve diyabet risk faktörlerini inceleyen birkaç kontrollü çalışma tutarsız sonuçlar gösteriyor.
2021’de yapılan bir hayvan araştırması, trans yağ asitlerinin tip 2 diyabet ve yağlı karaciğer gibi metabolik hastalık riskini önemli ölçüde artırdığı sonucuna vardı.
Enflamasyonla ilişki
Aşırı inflamasyonun kalp hastalığı, metabolik sendrom, diyabet ve artrit gibi birçok kronik hastalığın birincil nedeni olduğu düşünülmektedir.
Daha eski iki çalışma, trans yağların diyetteki diğer besinleri değiştirirken enflamatuar belirteçleri artırdığını gösteriyor – ancak başka bir eski çalışma, margarin için tereyağını değiştirdi ve hiçbir fark bulamadı.
Daha yeni hayvan çalışmaları, trans yağlar ile bağırsak iltihabı arasında bir bağlantı bulmuştur.
Kan damarları ve kanser ilişkisi
Trans yağların, kan damarlarınızın endotel olarak bilinen iç astarına zarar verdiğine inanılmaktadır.
Doymuş yağların yerini trans yağların aldığı 4 haftalık daha eski bir çalışmada, HDL (iyi) kolesterol yüzde 21 düştü ve arter genişlemesi yüzde 29 oranında bozuldu.
Daha yakın zamanlarda, koroner arter hastalığı olan 111 denekte yapılan bir araştırma, trans yağ asitlerinin artan tüketimi ile arteriyel lezyonlarının ciddiyeti arasında açık bir ilişki bulmuştur.
Kaçınmak için neler yapmalıyız?
Trans yağlardan kaçınmak için etiketleri dikkatlice okumak önemlidir . İçindekiler listesinde kısmen hidrojene edilmiş maddeler bulunan yiyecekleri yemeyin.
Aynı zamanda, etiketleri okumak her zaman yeterli gelmeyebilir. Normal bitkisel yağlar gibi bazı işlenmiş gıdalar, trans yağları barındırır, ancak bunların etiketinde veya içindekiler listesinde yer almaz.
Bu nedenle, diyetinizdeki yüksek oranda işlenmiş gıdaların miktarını azaltmak akıllıca olacaktır .