Alt ekstremite ampute olan bireylerde bacak protezinden duyusal geri bildirim eksikliği, düşme riski, düşük hareketlilik ve protezin dış nesne olarak algılanması ile ilişkilidir. Yeni yapılan bir çalışmada bilim insanları üç transfemoral amputedeki sinir uyarımı yoluyla gerçek zamanlı isteğe bağlı dokunsal duyusal geri bildirim sağlayan bir bacak nöroprotezini test ettiler. Çalışma bulgularına göre bu yapay stimülasyon hastalardaki hareketliliği geliştirdi, düşme atakları azalttı ve protezin vücudun bir parçası olarak algılanmasını destekledi. Sinir stimülasyonu açıldığında ayrıca hastalar aktif kompleks görevleri daha az çabayla gerçekleştirebildi. Uzmanlara göre bu sonuçlar, gerçek zamanlı sinir stimülasyonunun alt bacak amputasyolu hastalarda doğal hissi düzeltmeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.
Alt ekstremite amputasyonu (LLA), ayakta durma ve yürüme sırasında beyin ve dış dünya arasındaki duyusal iletişimi yok eder. Günümüzde yaygın olarak kullanılan protezler, güdük-soket etkileşiminden gelen çok sınırlı haptik bilgilere dayanarak, ciddi sorunlarla uğraşmaya zorlanan ampute hastalara duyusal geri bildirimi geri besleyemez ve böylelikle bu hastalarda düşme riski, hareket kabiliyeti azalması gözlenir ve protez harici bir nesne olarak algılanır (düşük düzenleme). Bu durum ayrıca hastalara artan bilişsel yük de getirir. Bu hastalardaki kötü hareketlilik, cihaz kullanımının terk edilmesinin nedenlerinden biridir. Uzmanlar, diz üstü (transfemoral) ampute olanların eksik bacağından duyusal geri bildirimi geri yüklemek ve duyusal geri bildirimi sensorimotor döngüye entegre etmek hastaların ömrünü önemli ölçüde artıracağını düşünmektedir.
Hareketliliği Artırıyor
Yapılan çalışmada, araştırmacılar, sinir stimülasyonu yoluyla üç transfemoral amputeta gerçek zamanlı dokunsal ve taklit propriyoseptif geri bildirim sağlayan bir bacak nöroprotez geliştirdiler. Bu yaklaşımdaki geri bildirim sistemi, hareketliliği artırmayı, düşmeyi önlemeyi ve çevikliği artırmayı kanıtlayan aktif görevlerde kullanıldı. Ayrıca, alt ekstremite protezinin (LLP), hayali bacak yer değiştirme algısı ve anketler yoluyla ve çift görevli bir paradigma sırasında, elektroensefalografik kayıtlar yoluyla bilişsel çaba kolaylaştırılmış oldu.
Bilim insanları sonuçlarının, indüklenen duyusal geri beslemenin, eksik bacağın fonksiyonel yeteneklerini geri kazanmak için supraspinal seviyelere entegre edilebileceğini gösterdiğini belirttiler. Bu çalışma, beynin farklı yapay geri bildirim stratejilerini nasıl yorumladığı ve daha fazla implante edilebilir duyu ile güçlendirilmiş bacak nöroprotezinin geliştirilmesi için daha fazla araştırma yapılmasına ve engellilerdeki yaşam kalitesini önemli ölçüde iyileştirebilecek şekilde yol açmaktadır.
Petrini FM, Valle G, Bumbasirevic M, et al. Enhancing functional abilities and cognitive integration of the lower limb prosthesis. Sci Transl Med. 2019;11(512):eaav8939. doi:10.1126/scitranslmed.aav8939+ Tüm Referansları Göster