Ülkemizde insanlar yavaş yavaş siyaset ve seçim havasına girmeye başladılar ve hafifçe sapıtmış, hatta paranoid hale gelmiş bulunuyorlar. Ancak, bu sağlıklı bir durum değildir ve tahribat yapmakta. Bu çerçevede bazıları da ülkemize 'Malezya vizyonu' tavsiye etmeye başlarken, başkaları da 'Para Kurulu ve sabit kur' tavsiyesinde bulunmaktalar. Acaba ülkemizin Malezya'dan öğrenebileceği bir şey var mı? Tarihte geriye gidelim ve bakalım!
1986 yılında Başbakan T. Özal, Malezya'ya gitmiş, 1981 yılından bu yana işbaşında bulunan Malezya Başkanı Mahathir ile görüşmüştü. (Mahathir toplam 22 yıl işbaşında kaldı). 1996 yılında Başbakan Erbakan da Endonezya ve Malezya'ya gitmişti. Başbakan R. T. Erdoğan da göreve geldiğinde bir Malezya gezisi yaptı. Malezya'da 1997 krizinde uygulanan ve farklı olduğu düşünülen politikalarla ilgilendi ve Bakan Babacan'a IMF politikalarına alternatif bir politika orada var mı diye araştırma talimatı verdi. Ayrıca Ankara'da kendilerine 'Bağımsız İktisatçılar' diyen oldukça ideoloji bağımlısı iktisatçılar da Malezya'da uygulanan sermaye hareketi kontrolu (Tobin vergisi) politikalarının ülkemizde de uygulanması için sürekli bastırıyordu. Yani Malezya sürekli farklı bir vizyonu olan bir ülke olarak değerlendiriliyor ve örnek alınmak isteniyordu. Peki Malezya Türkiye'ye nasıl örnek olabilirdi? Malezya'nın vizyonu ne idi?
Ekonomiden önce siyasetten başlayalım. Bugünkü Malezya sıra ile 1511 sonrası Portekiz, 1641 sonrası Hollanda tarafından kontrol edilmiş, 1785 sonrası bir İngiliz kolonisi olmuş, 1942-1945 arası Japonlar tarafından işgal edilmişti. 1948 yılında ise 'Malaya Federasyonu' kurulmuş, bu federasyon 1957 yılında bağımsız olmuş ve birkaç bölgenin birleşmesi ile 1963 yılında bugünkü Malezya adını alarak, sonunda Lee Kuan Yew'un Singapur'unun 1965 yılında ayrılması ile son şeklini almıştı. 24.4 milyon nüfusu olan Malezya kıtada 11 eyalet ve Borneo adasında 2 eyaletten oluşur.
Malay kültür ve ırkı tarafından yaratılan Malezya aslında çok tuhaf bir siyaset yapısı olan bir ülkedir. İngiltere'de Kral veya Kraliçe hayat boyu hükümrandır, ama Başbakan beş yılda bir değişir. Anayasal Monarşi Malezya'da ise, Başbakan hayat boyu hükümrandır (diktatör?), Kral ise Sultan ve Raja'lar arasında rotasyonla sürekli beş yılda bir değişir (sembolik?).
İngilizler önce mahalli güçleri 'böl ve yönet' ilkesi çerçevesinde ve Japon işgali ve sonra da, 1950 sonrası komünist muhalefet saldırısı ortamında da, etnik kökene göre teşkilandırmıştırlar. UMNO adı ile Malay güçlerin partisi, MCA adlı Çin asıllıları temsil eden parti ve MIC adı ile Hint asıllıları temsil eden güçlü partiler kurulmuştur. Çok kültürlü çatışma ülkesi olan bu ülkede, nüfusun yüzde 50 kadarı Malay, yüzde 24 kadarı Çin, yüzde 7 kadarı Hint asıllı, yüzde 11 yerli ve yüzde 8 kadar diğer kökenli Malezyalı mevcuttur. Bu köken dışında dine dönersek yüzde 59 civarında Müslüman, vardır, ama ülkedeki servetin yüzde 30 kadarı yıllar önce göçmen olarak gelmiş azınlıktaki Çinlilere aittir. Bumiputras denen yerel Malay kökenliler son derece fakirdir. 1969 yılında Malay-Çin kavgası sokaklara dökülmüş, insanlar ölürken, İslami köktendincilik gündeme gelirken, olayların sonucu olarak 1971 yılında NEP yani Yeni Ekonomi Politikası adı verilen düzenlemeler gündeme gelmiştir. Bu düzenlemeler alenen hukuki ayrımcılık diye özetlenebilir. Malezya bu düzenlemelerle Anayasa'sında ırk ayırımı alenen yazılı tek ülke olmuştur. Malezya ekonomiyi büyütmeyi hedef alırken, servet dağılımını da Malay ve Müslüman çoğunluk lehine çevirmek için stratejiler üretmiştir. İş olanakları ve eğitim Malay asıllıların emrine verilmiş, Malay asıllılar için büyük bir eğitim seferberliği başlatılmış, eğer bir şirket halka açık olacaksa en az yüzde 30 hissesinin Malay asıllılara ait olması şartı konmuş, şirketlerde çalışanların en az yüzde 30'unun Malay asıllı olması kanun haline getirilmiş, devlet işleri ve üniversitelere girişte de çoğunluğun Malay asıllılara verilmesi emredilmiş, okullardan İngilizce kaldırılmış, devlet ihaleleri de kanunen Malay asıllılara verilmeye başlanmıştır. Mahathir yönetimi de birçok kendine bağlı holding, finansör, işadamı yaratarak 22 yıl ayakta kalmıştır. Havayolcu Tajun Ramli, Renong grubunun sahibi, Halim Said, dev konteyner limanı işletmecisi, Syed Mukhtar el - Bukhari, Ananada Krishan ve Francis Yeoh bilinen isimler.
22 yıl sonra 2003 yılında ayrılan Mahathir önce yardımcısı ılımlı Müslüman A. İbrahim'i inanılmaz hukuk işkenceleri ile elimine etti, yerine Abdullah Badawi adlı bir bürokratı getirdi. Aşırı İslamcılar ve köktendincilerin Nik Azizi yönetimindeki PAS Partisi ve organı Barisan Alternatif adlı cephe (Usame Bin Laden tişörtleri ile dolaşıyorlar), A. İbrahim'in karısı tarafından kurulan Keadilan adlı milliyetçi parti ve Hıristiyan Demokratlar (DAP Partisi) bir koalisyon içinde İslamcı Hadi Awang tarafından birleştirildi. Yüz binlerce Malay asıllı genç, Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır'da ekstremist eğitim görmekte.
Görüldüğü gibi Malezya siyasette pek sağlıklı bir yönde ilerlemiyor. Burada Türkiye'nin işine yarayacak bir 'vizyon' yok. Peki ya ekonomi? Ona bakacağız!
Akşam