Bilgisayarlı tomografi yani BT taraması, vücudunuzun içinin fotoğrafını çeken tıbbi bir prosedürdür. Eskiden CAT taraması olarak biliniyordu.
Örneğin bir kişinin bir kazada iç yaralanması olduğunda tıbbi durumların teşhis edilmesine yardımcı olur ve doktorların tıbbi tedavi planlamasına yardımcı olur.
Bilgisayarlı Tomografi BT Taraması Nedir?
Bilgisayarlı tomografi yani BT taraması, vücudunuzun üç boyutlu görüntülerini oluşturan bir röntgen türüdür. Makine etrafınızda dairesel bir hareketle hareket eder ve vücudunuzun çok ince dilimlerinin röntgenlerini çeker. Bu, vücudunuzun çok ayrıntılı görüntülerinin geliştirilmesini sağlar.
BT Taraması Ne Zaman Kullanılır?
Bir BT taraması kullanılabilir:
- Tümörler veya enfeksiyonlar gibi birçok farklı durumu teşhis etmek ve izlemek için
- Ciddi bir kazadan sonra yaralanma aramak
- Cerrahi veya radyoterapi gibi tedavileri planlamaya yardımcı olmak
- Anormal anatomiyi teşhis etmek
- Biyopsi yapan doktorlara rehberlik etmek
Vücudunuzun herhangi bir kısmı taranabilir ve ortak alanlar arasında baş, göğüs, karın ve pelvis bulunur. Bir CT taraması ayrıca kemiklere, kan damarlarına, yumuşak dokulara (örneğin kas) ve organlara (örneğin beyin) bakmak için kullanılabilir.
Bilgisayarlı Tomografinin Herhangi Bir Sonraki Etkisi Var mı?
BT taraması yapılan kişilerin büyük çoğunluğunun hiçbir etkisi yoktur. Testten sonra normal şekilde yiyip içebilmeli ve düzenli aktivitelere devam edebilmelisiniz.
İyotlu kontrast enjeksiyonunuz varsa, sıcaklık hissi ve genellikle karşılaşılan garip tat birkaç dakika içinde kaybolmalıdır. Çok nadir durumlarda, bazı insanlar kolunuzdaki veya elinizin arkasındaki damara verilen iyotlu kontrasta alerjik olabilir.
Bir kişinin iyotlu kontrasta alerjisi olup olmayacağını tahmin etmek mümkün değildir, ancak hastane veya radyoloji pratiği personeli ortaya çıkmaları durumunda alerjik reaksiyonlarla başa çıkmak için iyi eğitimlidir. Radyografiyi veya hemşireyi, enjeksiyondan önce sahip olabileceğiniz diğer alerjilerden haberdar etmek önemlidir (aşağıya bakın: Bilgisayarlı tomografi riskleri).
Bilgisayarlı Tomografi Ne Kadar Sürer?
Daha önce de belirtildiği gibi, her test farklıdır, bu nedenle taramayı tamamlamak için geçen süre neden sahip olduğunuza bağlı olarak değişir. Enjeksiyon veya fazla hazırlık gerektirmeyen BT taramaları genellikle oldukça hızlıdır ve 5 dakika içinde tamamlanabilir.
Kontrast solüsyonu içmenizi veya enjeksiyon yapmanızı gerektiren testlerde, hazırlık süresi genellikle taramanın kendisinden çok daha uzundur. Karın taraması için bir içecek gerektiğinde (mideniz veya karnınız), genellikle bu içeceği randevu saatinden bir saat önce almanız istenir. Bu, hastaneye veya radyoloji pratiğine gelmeden önce veya bekleme alanındayken yapılabilir.
Erken gelmeniz istenirse, taramaya giden zaman genellikle sizi hazırlamak için kullanılır. Bu, sizi bir elbiseye değiştirmenizi, iyotlu kontrast veya kontrastın enjekte edilmesi ihtiyacını tartışmayı, bir kanül yerleştirmeyi ve testten ne bekleyeceğinizi açıklamayı içerebilir.
Enjeksiyon veya içecek ve başka bir hazırlık gerektiren bir taramaya sahip olsanız bile, taramanın kendisi (diğer bir deyişle CT tarayıcı makinesinde bulunduğunuz süre) genellikle 10 dakikadan azdır.
BT Taramasından Kaynaklanabilecek Olası Riskler
Kontrast Boyaya Alerjik Reaksiyon
Bazı BT taramaları, belirli yapıların gösterilmesine yardımcı olmak için kontrast madde adı verilen özel bir boya enjeksiyonu gerektirir. Bu boyaya, genellikle kızarıklık veya kaşıntı ile sonuçlanan küçük bir alerjik reaksiyon riski vardır. Kontrast maddeye karşı alerjiniz olduğunu biliyorsanız, doktorunuza bildirin.
Radyasyona Maruz Kalma
Modern BT tarayıcıları, kansere bağlı bir radyasyon türü olan röntgenler kullanır. BT taramaları diğer görüntüleme türlerinden daha fazla radyasyon üretirken, bu radyasyonun riskleri BT taraması ihtiyacıyla dengelenmelidir. Riskleri en aza indirmek için BT taramaları yalnızca gerektiğinde kullanılmalıdır.
Yüksek risk altındaki kişiler arasında genç insanlar ve tekrar taramaları olan kişiler bulunur. Tıbbi olarak gerekli olmadıkça bu kişilerde BT taramalarından kaçınılır.
Gebelik
Hamileyseniz veya hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız, doktorunuzla konuşun. Radyasyonun doğmamış bebeğe zarar verme riski olduğundan, BT taramalarından en iyi şekilde gebelikte kaçınılmalıdır.
Bilgisayarlı Tomografimin Sonuçlarını Ne Zaman Alabilirim?
Doktorunuzun almış olduğunuz test veya prosedür hakkında yazılı bir rapor alması için geçen süre aşağıdakilere bağlı olarak değişir:
- sonucun gerekli olduğu aciliyet;
- incelemenin karmaşıklığı;
- muayeneden önce doktorunuzdan daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulup duyulmadığı radyolog tarafından yorumlanabiliyorsa;
- bu yeni test veya prosedürle karşılaştırılması gereken daha önce X-ışınları veya başka bir tıbbi görüntüleme alıp almadığınız (ilerlemenizi değerlendirmek için takip edilen bir hastalığınız veya durumunuz varsa bu genellikle geçerlidir);
- raporun uygulamadan veya hastaneden doktorunuza nasıl aktarıldığı (ör. telefon, e-posta, faks veya posta).
Bilgisayarlı tomografi hakkında bilgi edinebileceğiniz bir diğer önerdiğimiz web sitesi Wikipedia Bilgisayarlı Tomografi sayfasıdır.