Filozof ve matematikçi René Descartes, varoluş için bir başlangıç noktası tanımladığı için modern felsefenin babası olarak kabul edilir. René Descartes, önce 8 yaşında Cizvit kolejinin, ardından 22 yaşında hukuk diplomasını alarak kapsamlı eğitimini tescilledi, ancak hayatında etkili olan bir öğretmeni onu doğal dünyayı sorgulaması için, matematik ve mantığı uygulaması amacıyla bir kursa yönlendirdi.
İçindekiler
Réne Descartes’in Erken Hayatı
Descartes, 31 Mart 1596’da, Fransa’nın orta kesimlerindeki küçük bir kasaba olan La Haye en Touraine’de doğdu. Üç çocuğun en küçüğüydü ve annesi Jeanne Brochard, Descartes henüz bir yaşındayken öldü. Eyalet parlamentosunda konsey üyesi olan babası Joachim, çocukları anneannelerinin yanına göndererek, birkaç yıl sonra yeniden evlendikten sonra bile orada kalmalarını istedi. Çocuklarına uzak yaşasa da eğitimleriyle çok ilgilendi ve René’yi 8 yaşında, yedi yıl boyunca La Flèche’de bulunan IV. Henri Cizvit koleji adında yatılı bir okula gönderdi.
Descartes iyi bir öğrenciydi, ancak okulun titiz programına uymak zorunda olmadığı ve bunun yerine sabaha kadar yatakta dinlenmesine izin verildiği için hasta olabileceği düşünülüyordu. Ancak bu sırada ilgilendiği retorik, mantık, müzik ve astronomiyi içeren “matematiksel sanatlar”, metafizik, doğa felsefesi ve etik gibi okuduğu konular, onu gelecekte iyi bir filozof olabileceği şekilde donattı. Devamındaki dört yılı Poitiers Üniversitesi’nde hukuk diploması kazanmak için çabalamakla geçirdi. O kadar sık ve fazla çalışıyordu ki bazı bilim adamları, bu süre zarfında Descartes’in sinir krizi geçirmiş olabileceğini düşünüyor.
Descartes daha sonra çalışma alanlarına teoloji ve tıbbı ekledi. Ancak bundan bir süre sonra tüm bunlardan kaçınarak, (kendisinde veya doğada bulunabilecek bilgilerden başka hiçbir bilgi aramamaya karar verdi) Aklın Doğru Şekilde Yürütülmesi ve Gerçeğin Aranması Yöntemi Üzerine yayınladığı makaleyle dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.
Sonrasında birçok seyahat gerçekleştirdi, kısa bir süre orduya katıldı, bazı savaşlar gördü ve kendisi için çok etkili bir öğretmen olacak olan Hollandalı bilim insanı ve filozof Isaac Beeckman ile tanıştı. Poitiers’den mezun olduktan bir yıl sonra Rene Descartes, kısaca hayatının geri kalanında yapacağı çalışmaların gidişatını belirleyen planını bu dönemde düzenledi.
Modern Felsefenin Babası Olmak
Rene Descartes, birçok kişi tarafından modern felsefenin babası olarak kabul edilir, çünkü fikirleri daha çok duygu temelli olan 17. yüzyılın başlarındaki mevcut anlayıştan büyük ölçüde uzaklaşmıştır. Onun felsefesinin unsurları tamamen modern olmasa da, yaklaşımı bu şekildeydi. Descartes, tüm önyargılı kavramları temizlemeye ve her şeye yeniden başlayarak, varlığı kesin olan şeyleri birer birer geri getirmeye inanıyordu ve bu onun için “Ben varım” ifadesiyle başladı. En ünlü sözü de buradan geliyor: “Düşünüyorum, öyleyse varım”.
Rene Descartes, tüm gerçeklerin nihayetinde birbiriyle bağlantılı olduğuna inandığından, doğal dünyanın anlamını bilim ve matematik yoluyla rasyonel bir yaklaşımla ortaya çıkarmaya çalıştı (bazı yönlerden, geçmişte Sir Francis Bacon’un İngiltere’de savunduğu yaklaşımın bir uzantısıdır). Metot Üzerine Söylem’e ek olarak, İlk Felsefe ve Felsefenin İlkeleri Üzerine birçok makale ve kitaplar yayınladı.
Ayrıca cebir üzerine yaptığı çalışmalar sonucu Kartezyen geometriyi tanıttı; kırılma yasaları aracılığıyla, gökkuşaklarıyla ilgili deneysel bir anlayış geliştirdi; ve Galileo’nun çalışmaları nedeniyle biraz bu konuda geri planda görülmesine rağmen, güneş sisteminin oluşumuna dair bazı çalışmalar yürüttü. Ayrıca “Descartes Simülasyonu” olarak bilinen simülasyon argümanları üzerine yaptığı çalışmalar ve yayınladığı eserler mevcut.
Rene Descartes’in Hayatının Son Yılları ve Ölümü
Descartes hayatı boyunca hiç evlenmedi, ancak 1635’te Hollanda’da yaşadığı bir ilişkisinden doğan kızı Francine vardı. 1628’de bu ülkeye taşındı çünkü Fransa’daki hayat onun işine konsantre olmasını engelleyecek kadar hareketliydi. Kızı Francine’nin akrabalarının yanında yaşamasını ve Fransa’da eğitim görmesini planlamıştı, ancak küçük kızı 5 yaşında yüksek ateşten dolayı öldü.
Descartes 20 yıldan fazla Hollanda’da yaşadı, 11 Şubat 1650’de İsveç’in Stockholm kentinde öldü. Kraliçe Christina’nın isteği üzerine felsefe öğretmeni olmak için hayatının son dönemlerinde buraya taşınmıştı. Erken yaşamında belirtilerini gösteren sağlık sorunları onun ölüm sebebi oldu. Geçmişten bu beri sabahları yatakta geçirip geç kalkardı, geç uyur ve geç uyanırdı. Hayatının son döneminde kraliçenin isteğiyle erkenden uyanmaya başlaması, sağlığını tekrar bozdu ve nöbetlerini tetikleyerek henüz 53 yaşındayken ölmesine sebep oldu.
İsveç Protestan bir ülkeydi, bu nedenle bir Katolik olan Descartes öncelikle vaftiz edilmemiş bebeklerin bulunduğu bir mezarlığa gömüldü. Daha sonra kalıntıları Paris’in en eski kilisesi olan Saint-Germain de Pres manastırına götürüldü. Fransız Devrimi sırasında buradaki cesetler taşındı ve daha sonra geri getirildiler (ancak bir şehir efsanesine göre sadece kalbi orada ve geri kalanı Panthéon’da gömülüdür).
Descartes’ın fiziksel dünyayı açıklamak için matematiğe, mantığa ve felsefeye katkıları ve yaklaşımları, teoloji sorularıyla karşılaşıldığında metafiziksel bir hal aldı. Önceki felsefi sistem, insana neyin doğru olduğuna dair bilgiyi tanımlama araçları vermiş olduğundan, bu kavram tartışmalara yol açtı.
Rene Descartes’in Bazı Sözleri
- Tanrı’nın varlığı, bir hakikati ifade eden geometrik teorilerden daha hakikidir.
- Eğer gerçeği bilmek istiyorsan, yaşamın boyunca bir kez olsun bütün şeyler hakkında şüphe et.
- Hiç kimseye faydanın olmaması, tam anlamıyla değersiz olmak demektir.
- Hürriyete ve insanın kendi üzerinde kurduğu mutlak egemenliğe bayılıyorum.