Tunus Mağara Köyü Kuraklık ve Modernite Karşısında Boşaldı
Halime Najjar, geceleri annesi ve son küçük kız kardeşiyle birlikte yaşadığı dağ mağarasına yerleşirken, gittikçe küçülen köyüne bakıyor – kararan dağ yamacına yapışan birkaç düzine ışık şeridi – ve daha fazlasının olup olmayacağını merak ediyor. ona. hayatta bir gün.
Beklentiler kasvetli görünüyordu.
Tunus’un güney çölünde, yaklaşık 500 Amazigh çiftçisinin ve çobanının kayalara oyulmuş mağaralarda yaşadığı bu yüksek, bol güneş alan uçurumda, insanlar ya her şeyin yüzyıllar boyunca olduğu gibi kalmasını umarlar veya onları elde etmek için her şeyi riske atarlar. dışarı.
Ancak zeytin sıkmanın ve koyun gütmenin eski hayatı, amansız bir kuraklık karşısında solup gidiyor. Ve 38 yaşındaki Najjar, birçok kız kardeşi, komşusu ve Tunuslu hemşerisi gibi, botla soğuk ve görünüşte düşmanca Avrupa’ya gitmek için ölüm riskini almak istemiyor.
“Burada hala bazı kutsamalarımız var. Biz tek bir topluluğuz” dedi Bayan Najjar. “Hala geleceğim için gitmek istiyorum. Yeni bir şey denemek, hayatımla ilgili bir şeyler yapmak istiyorum. Ama bizim için zor.”
Akşamın sessizliğinde birinin keçisi, birinin eşeği anırıyordu. Şafak vakti bir horoz şaşkın şaşkın öttü.
74 yaşındaki annesi Salima Najjar, “Birlikte kalıyoruz ve sonra birileri her büyüdüğünde gidiyorlar” dedi. “Burada yalnızız.”
Yaklaşık bin yıl önce Chenin ve yakınlardaki mağara köylerini ilk kez inşa eden insanlar, bunu değerli yiyecek depolarını akıncılardan korumak için yaptılar. Kamuflaj için ayaklarının altındaki altın taşı kullanarak, seçtikleri dağı müstahkem bir hisar gibi taçlandıran bir tahıl ambarı inşa ettiler ve sonra yaşamak için dağın yamacında oyuklar açtılar.
Sert çöl koşullarına uyum sağlayarak, daha uzun ömürlü yağ üretmek için zeytinleri ağaçtan düştükten sonra toplayarak ve bir sonraki kuraklığa karşı yiyecek depolayarak geliştiler. Zeytinlikleri ve çiftlikleri, kilometrelerce aşağıda çölün haritasını çıkardı.
Dağlardaki mağara evler, onları yazın sıcağından ve kışın soğuğundan korudu. Torunlarından birkaçı – kendilerine modern Amazigh diyorlar, ancak dünyanın çoğu onları Berberi olarak tanıyor – hala biraz modernize edilmiş mağaralarda yaşıyor, içeride uyuyor, ön tarafta yemek pişiriyor ve sığır gütüyor.
Geri kalanlar gitti ve gidiyor. Köylüler, Chenini’nin tek kafesinden, hükümetin 1956’da Tunus’un Fransa’dan bağımsızlığını kazanmasının ardından bölge halkını dağların zirvelerinden aşağıya ve modern yaşama çekmek için inşa ettiği yerleşim yerlerinden biri olan beton yığını New Chenini’yi görebilir.
Yeni Chenini’nin akan suyu ve elektriği vardı, on veya yirmi yıl önce eski dağ yamacındaki rahatlıklar yoktu. New Chenini’de yaşayan 120 kadar aile asfalt yoldan gelip gidebilirken, orijinal Chenini’deki akrabaları hala her şeyi dağın yarısına kadar elle veya eşekle taşıyor.
Ama hiçbir köyde dolaşıp gençleri eğlendirecek kadar yoktu. Zamanla, birçoğu iş aramak için başkent Tunus’a veya Fransa’ya ve Avrupa’nın diğer bölgelerine taşındı. Zamanla gençler göç ettikçe köylerde kadınlar, çocuklar ve yaşlılar giderek arttı.
Bölgedeki diğer dağ köylerinin birçoğu terk edildi, tahıl ambarları turistik yerlere veya en azından bir durumda Star Wars çekim yerlerine dönüştürüldü. Ancak Chenini ve birkaç kişi, aşklarını yalnızca bir noktaya kadar koruyan bir izolasyon durumuna rağmen ısrar ettiler.
Kafenin yanı sıra, Chennai’nin olanakları arasında tek bir bakkal, bir ilkokul, bir cami ve haftada bir en yakın kasabadan bir hekimun bulunabileceği bir klinik bulunmaktadır. Lise öğrencileri ve acil sağlık ekiplerinin yaklaşık yarım saat uzaklıktaki bölgenin ticaret merkezi Tataouine’e ulaşması gerekiyor. Sinema yok, oyun alanı yok, birkaç sokak lambası yok. İnternet yaklaşık 2013 yılına kadar gelmedi.
Bu tür olumsuzluklara karşı dağ, temiz hava, insanın içini ferahlatan manzaralar ve derin bir uyku sunar. Yüksek bir sırtın tepesindeki beyaz bir camiden müezzinin ezan sesi çevredeki kayalıklarda ciddiyetle yankılanıyor ve diğerlerini gölgede bırakıyor.
Bir Chenini tur rehberi olan 28 yaşındaki Ali Dignichi, “Hayat zor ama hayat güzel” dedi. “Birçok insan zengindir – her şeye sahiptirler. Ama mutlu değiller. Her şeye sahip olsaydık, hayatın hiçbir anlamı olmazdı. Yavaş çalışmak gerekiyor.”
Köylüler çoğu yılın ilkbahar sonlarında buğday, arpa ve mercimek hasadı yapar. Yazın ortasında incir ve kaktüs armutları toplamak için çöle giderler; Ekim ayında yakındaki bir vahanın palmiyelerinden hurma sallıyorlar. Aralık ayında çok önemli zeytin hasadına başlarlar.
Şubat ayından itibaren zeytinlerini geleneksel preslere götürüyorlar. Deve saatlerce dönüyor, onlarca litre zeytinyağı çıkaran devasa bir taşı çeviriyor: o yıl bir çocuğun okula gitmesi için ödenebilecek bir ödül.
Düğün mevsiminde, yaz aylarında, tüm köy çiftleri kuskus, kuzu eti, davul ve gada benzeri müziklerden oluşan bir haftalık bir mizvad ile kutlamak için dışarı çıkar ve son yıllarda, bir ailede DJ yoksa köylüler birleşir. herkesin beslendiğinden emin olmak için kiler.
Ancak televizyonun, internetin ve dünyanın geri kalanıyla daha fazla bağlantının ortaya çıkmasıyla bazı gelenekler sarsılmaya başladı.
Bugünlerde neredeyse hiç kimse kendi kuskusunu yapmıyor. Şehirde kalan sadece iki mağara kazıcısı, Gürcü şehir hatlarını anımsatan eski kireç boyalı, kum zeminli ve kavisli duvar kefaretleri yerine, modern zevkin gerektirdiği şekilde dik açılı, döşeme tahtaları ve fayanslarla yeni evler inşa ediyor. Keeffe tablosu. İçeride, aileler gaz lambalarıyla aydınlatılan bir dizi girintide uyuyor ve eşyalarını kayaya oyulmuş raflarda saklıyor.
Hayatını ülkenin sahil beldelerinden Chenini’ye günübirlik geziler yapan otobüsler dolusu turistten kazanan Bay Dignichi, “Daha önce, yeterince yemek yemek, uyanıp tekrar yapmak yeterliydi” dedi. koronavirüs pandemisi. “Artık hedeflerimiz var. Tatil, araba, ev istiyoruz. “Karının kayınvalidesinden ayrı bir eve ihtiyacı var.”
Ancak salgın, tarım dışında istihdam yaratan tek sektör olan turizmi büyük ölçüde yok etti. Sonra kuraklık geldi – iklim değişikliğiyle bağlantılı ülke çapındaki kuraklığın bir parçası olan ve ülkenin her yerde gıda arzını azaltıyor
Dört yıl boyunca Chenini’de neredeyse hiç yağmur yağmadı, bu da yüzyıllardır uygulanan kuraklığa dayanıklı tarım yöntemlerini şaşırttı. Zeytin ağaçları ölüyor ve köyde kalan beş zeytin presi, zeytin eksikliği nedeniyle kapatıldı. Vaha küçülüyor ve avuçlarında yetişen hurma artık sadece hayvanlar için iyi. Bölgede otlayan koyunlar yem olmadığı için satmak zorunda kaldı. Artık sebzeler yetişmiyor ve köylüler her zaman onların yetiştirdiklerini satın almak zorunda kalıyor.
Tunus’ta derinleşen ekonomik krizin ortasında sık sık olduğu gibi Chenini’nin market rafları boşsa, köylüler, ülke çapındaki enflasyonun fiyatları neredeyse karşılanamaz hale getirdiği Tataouine’e taksi tutmak için para bulmalıdır.
Böylece Bay Dignichi’nin ağabeyi Temmuz’da Fransa’ya taşındı ve kafe garsonu Eylül’de Tataouine’e gitti. Onlar büyüyen bir göçün parçası: geçen yıl binlerce kişi bölgeyi terk etti.
Birçoğu parayı geri gönderse ve hatta diğerleri Chenini’de tatil evleri inşa etse de, ilişki yalnızca çok kuşaklıdır.
Chenini’nin kalan iki mağara kazıcısından biri olan 45 yaşındaki Omar Moussaoui, bir akşam bir kafede Yeni Chenini’nin ışıltısını seyrederken, “Belki bir gün bu köy terk edilecek,” dedi. “Ve başka yerlere dağılırsak, aynı geleneklere sahip olmayacağız. Tunus’a gidersem tüm bu gelenekleri unutacağım.”
Nefes verdi ve sigarasından çıkan duman manzara boyunca yayıldı.
Ahmed Ellali rapora katkıda bulundu.