16 Mart 1920 sabah saat 05:45'te, başta İngiltere olmak üzere İtilaf Devletlerinin İstanbul'u resmen işgale kalkıştıkları gün; İngiliz askerlerinin Şehzadebaşı'ndaki karakolu basarak Türk askerlerini yaralaması ve şehit etmesi olayına, tarihte Şehzadebaşı Karakolu Baskını adı verilir.
Şehzadebaşı Direklerarası'nda bulunan 10. Kafkas Tümen Karargâhı olarak kullanılan bina ve caddeye iki yük otomobili ile gelen 50-60 kadar İngiliz askeri, kapıda nöbette olan Türk askerine saldırdılar. Yardım için gelen nöbetçi onbaşıyı ise İngiliz subayı silahla yaraladı. İçeriye doğru giren İngiliz askerleri, uyuyan ve yataklarında yeni uyanmış halde kalkmaya çalışan Türk askerlerinin üstüne sorgusuz sualsiz ateş açtılar. Diğer koğuşlarda kalan mızıka efradı da İngiliz saldırısına maruz kaldı. Mızıka çavuşu kendilerinin mızıkacı olduğunu belirtmesine rağmen İngilizler askerleri, mızıkacı askerleri iki sıra halinde koridora dizdiler. Hiç bir mukavemet gösterilmemesine rağmen üzerilerine ateş açtılar. Karargâhta, 10. Kafkas Tümen Karargâhı'ndan ve Karargâh Mızıka efradından 61 türk askeri bulunmaktaydı. Ani saldırı sonrası 4 asker şehit edilmiş, 10 asker yaralanmış ve 1 asker de kaybolmuştu. Daha sonra yaralı bir asker daha şehit oldu.
Mustafa Kemal Nutuk'ta olayı nasıl haber aldığını anlatmıştır:
Mustafa Kemal Nutuk'ta olayı nasıl haber aldığını anlatmıştır:
Baylar, 1920 yılı Mart'ının 16'ıncı günü öğleden önce saat onda, makine başında şöyle bir tel verildi:
Ankara'da Mustafa Kemal Paşa
Hazretleri'ne
Bu sabah Şehzadebaşı'ndaki Mızıka Karakolu'nu İngilizler basıp, oradaki askerlerle İngilizler çarpışarak, sonunda, şimdi İstanbul'u işgal altına alıyorlar.Bilgilerinize sunulur.
Manastırlı
Hamdi
http://www.sessiztarih.net/2020/05/istanbulun-isgalini-mustafa-kemale.html
Bütün İstanbul uykudayken, İngilizlerin küçük ve mukavemet gösteremeyecek bir karakolda böyle bir işe girişmesinin nedeni ne olabilirdi? Resmi işgal saat 10.00'da başlayacaktı. Fakat İngilizler geceden itibaren hazırlıklara başlamıştı. Caddeler, sokaklar tutulmuş, tutuklamalar başlamıştı. En savunmasız askerlere karşı yapılan bu saldırı; korku ve panik yaratmak için gerçekleştirilmişti.
TBMM'nin 100. KURULUŞ Yılı Etkinlikleri Çerçevesinde Şehzadebaşı Karakolu Baskınının Yıl Dönümü İçin Hazırladığı Nazım Hikmet Şiiri Temalı Kamu Spotu
Ulusal şair Nazım Hikmet, bu acı olayı dizelerinde şöyle anmıştı:
Nazım Hikmet
Deleyen: Ali ÇİMEN
Kaynakça:
→Serpil SÜRMELİ, Şehzadebaşı Karakolu Baskını ve Olay Mahalline Giren İlk Gazete Tevhid-i Efkâr, ATATÜRK YOLU DERGİSİ, Cilt:12, Sayı:45, 2010, 103-116.
→Yukarıda adı geçen makaleye genel ağ üzerinden ulaşmak için BKZ.↴
→Gazi M. KEMAL ATATÜRK, SÖYLEV,CİLT: I-II, Baskı: Kurtiş matbaacılık, Eylül 2002, s.206-209. (Basım için dilini sadeleştiren, Ord. prof. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu)