Depresyon, zamanla, bedensel sonuçlar yaratabiliyor. Yapılan araştırmaya göre, orta yaş ve sonrasında depresyona girmiş insanların, ilerleyen yaşlarda demans (bunama) hastalığına yakalanma oranları daha yüksek.
Fakat depresyon ve demans arasındaki bağ hala gizemini koruyor. Günümüzde araştırmacılar demansın neden gerçekleştiğini anlamaya çalışıyor ve önlemek için neler yapılabileceğini araştırıyorlar.
Pittsburgh Tıp Üniversitesi’nde beyin ve sinir cerrahisi uzmanı Meryl Butters, ” Tedavi edilebilir olan duygudurum bozukluğu hastalığı, beyinde yıllar sonra demans riskini ortaya çıkarabilecek ne tür bir etki bırakıyor?” sorusunun cevabını bulabilmek için yıllar boyunca çalıştı.
Demans hastalığı bir kaç farklı hastalık ile oluşabilir. Bu hastalıklara, alzheimer, felç veya kısmi felçlere yol açabilen vasküler demans dahildir. Yakın zamanda yapılan bir araştırmada Butters, demans hastalığına yakalanma riskinin, 50 yaş sonrası depresyon geçiren kişilerde neredeyse iki katına çıktığı sonucuna vardı.
Bunun neden olabileceğine dair ise bir kaç ipucu mevcut. Depresyon, vücutta ateşlenme ile bağlantılı ve ateşlenme ise, kalp ve damar hastalıklarında görülüyor. Bilimadamları ise ateşlenmenin alzheimer ve vasküler demans ile bağlantılı olup olmadığını bulmaya çalışıyorlar
Damar sertleşmesinde, damar duvarlarının kalınlaşması “kanın beyini beslemek ve ihtiyacı olan oksijeni verebilmek için geçebilmesini zorlaştırıyor.” Butters’ın dediğine göre, az beslenen bir beyin, demans hastalığına karşı korunmasız kalabilir. Bu teori tutmasa bile, Butters şunu da ekliyor: “kalbiniz için yaptığınız şeyleri beyininiz için yapmanızda bir sakınca yok, yani normal kilonuzu korumaya, sağlıklı bir şekilde dengeli beslenmeye ve sık sık egzersiz yapmaya özen göstermelisiniz.”
Stres ve can sıkıntısı sonucu salgılanan hormon, kısa süreli hafızamızla oynuyor.
Butters, depresyonu demansa bağlayabilecek başka bir bilgiden de bahsediyor. İnsanlar can sıkıntısı hissettiği zaman vücutta yüksek derecede kortizol hormonu salgılanmaya başlar. Butters’ın dediğine göre bu durum beyinin hipokampüs adı verilen bölümü için problematik olabilir.
Butters’ın bu konuda ki açıklaması ise şöyle: “Hipokampüs’te oldukça fazla kortizol haznesi bulunmakta, belki de bu yüzden yüksek miktarda kortizol hormonunun uzun süre sirküle edilmesi, tükenmesine sebep oluyor, yani ölmesine, sonrasında ise hipokampüs’ün küçülmesine yol açıyor.”
Hipokampüs kısa süreli hafıza ve öğrenmekten sorumlu. Demansın ilk safhasında, hipokampüs beyinde ilk belirti gösteren bölümlerden biri. Bu yüzden insanlar örneğin kahvaltıda ne yediklerini veya az önce söyledikleri bir şeyi genellikle unutabiliyorlar.
Bir araştırma, uzun süre boyunca depresyon geçirmiş bir kadının hipokampüsü, depresyona girmemiş aynı yaşta ki bir kadının hipomapüsüne göre daha küçük olduğunu ortaya çıkardı. Fakat araştırmacılar henüz depresyonda görülen beyin değişimlerinin demansın ortaya çıkmasında payı olup olmadığını kanıtlayamadı.
Pittsburgh Üniversitesi Tıp Merkezi’nde geriyatrik psikiyatr olan Dr. Charles Reynolds’ın dediğine göre depresyonu önlemek demans hastalığına karşı çok önemli bir adım olabilir. Dr. Charles Reynolds’ın konuşması şu şekilde: “Bence iyi haber, ileri yaş insanları ve onların hasta bakıcılarını klinik depresyona girmekten koruyabiliriz. Eğer başarılı olusa, bu çözüm daha sonra demans hastalığını erteleyebilmemize veya tamamen engellememize yardımcı olabilir.”
Reynolds yakın zamanda ileri yaş bireylerde depresyonu nasıl önleyebileceği üzerine araştırma yaptı. Araştırmasında danışmanlar, insanları evlerinde ziyaret etti, depresyona yol açabilecek uyku zorlukları, spor eksikliği, kötü beslenme ve yalnızlık gibi problemleri tespit etmeye çalıştılar.
Araştırmadaki her kişi, bir danışman ile, altı veya sekize kadar artabilen seanslara katıldı. Araştırma sırasında danışmanlar, insanlara bu problemler ile kendi kendilerine mücadele edebilmeleri için yardım etti. Seanslar sonunda dört katılımcıdan sadece biri olumsuz sonuçlar aldı. Sonrasında Dr. Reynolds; “İki yılı aşkın bir süre içerisinde, vakalar yüzde sekiz veya dokuz oranında azaltıldı.” açıklamasını yaptı. Yani üçte iki oranında azalma elde edilmişti. Bu oran düşük ve orta gelirliler siyahi ve beyaz bireyler için geçerli.
Araştırmacıların sıradaki adımı, orta ve ileri yaş bireylerde depresyonu azaltmanın, onları demans hastalığından koruyup koruyamacağını belirlemek.
Kaynak:
http://www.npr.org/sections/health-shots/2013/06/24/193884835/depression-may-increase-the-risk-of-dementia-later-on