İsyan, aynı ortamda bulunan bir kategori kişinin (çoğunlukla askeri personel veya sefine mürettebatı, sivil olsa birlikte) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi dolayısıyla sorunlenen akarsuç. Geçmişte birgani ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası kabil ters cezalarla cezalandırmıştır.[pınar belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a geçmek isteyen İskender, mücadelelardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile önlaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbsemereü de kenarda bıraktı.
Içtimai problemlerın münasebet evetğu isyanlara en esaslı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.