Venüs , yüzeyinin 50 km yukarısında bir yaşam barındırabilir , birkaç hafta önce öğrendik. Şimdi yeni bir kağıt, Doğa Astronomi yayınlanan , Mars’ta yaşam için en iyi yer fazla bir kilometre olabileceğini ortaya koymaktadır altında subglacial göllerin bütün bir ağ keşfedilmiştir yüzeyinde.
Mars her zaman şu anki kadar soğuk ve kuru değildi. Uzak geçmişte yüzeyinden su aktığına dair çok sayıda işaret var, ancak bugün nemli diyebileceğiniz herhangi bir yarık bulmak için bile mücadele edeceksiniz.
Yine de bugün Mars’ta bol miktarda su var, ancak neredeyse tamamı donmuş, bu yüzden yaşam için pek bir faydası yok. Öğle vakti sıcaklığının donma noktasının üzerine çıktığı yerlerde bile , sıvı suyun yüzey belirtileri sinir bozucu derecede nadirdir. Bunun nedeni, Mars’taki atmosferik basıncın suyu sıvı halde tutamayacak kadar düşük olmasıdır, bu nedenle buz, ısıtıldığında genellikle doğrudan buhara dönüşür.
Buzun altındaki göller
Mars’ta sıvı su için en uygun yer, geniş güney kutup buzulunun altındaymış gibi görünmeye başlıyor. Dünya’da, bu tür göller 1970’lerde Antarktika’da keşfedilmeye başlandı ve şu anda yaklaşık 400 tanesi biliniyor. Bunların çoğu, bir araştırma uçağındaki ekipmanın radyo sinyalleri yaydığı “radyo eko sondajı” (esasen radar) ile bulunmuştur.
Sinyalin bir kısmı buz yüzeyinden geri yansır, ancak bir kısmı daha aşağıdan yansıtılır – özellikle buz ile alttaki sıvı su arasında bir sınırın olduğu yerlerde güçlü bir şekilde. Antarktika’nın en büyük buzul altı gölü, 240 km uzunluğunda, 50 km genişliğinde ve yüzlerce metre derinliğinde olan – yüzeyin 4 km altında bulunan Vostok Gölü’dür.
MARSIS verilerinin yeni çalışması
Mars’ın güney kutup buzulunun altındaki benzer göllerin belirtileri ilk olarak Ultimi Scopuli adlı bir bölgede buz yüzeyinin 1.5 km altındaki radar yansımaları tarafından önerildi. Bunlar Mayıs 2012 ile Aralık 2015 arasında , Avrupa Uzay Ajansı’nın 2003’ten beri yörüngesinde dönen Mars Express tarafından taşınan bir araç olan MARSIS (Yeraltı ve İyonosfer Sondajı için Mars Gelişmiş Radarı) tarafından tespit edildi .
Yansımaların hem yoğunluğunu hem de keskinliğini (“keskinliği”) hesaba katan sinyal işleme tekniklerini kullanan MARSIS verilerinin yeni çalışması, önceden tespit edilen bölgenin gerçekten de sıvı bir cismin tepesini işaretlediğini gösterdi. Bu Ultimi Scopuli buzul altı gölüdür ve ayrıca araştırmanın kapsadığı 250 km’ye 300 km’lik alanda daha küçük sıvı parçaları olduğu görülmektedir. Yazarlar, sıvı cisimlerin suda yüksek konsantrasyonlarda tuzların çözündüğü hipersalin solüsyonlarından oluştuğunu öne sürüyorlar.
Kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum tuzlarının Mars toprağında her yerde bulunduğunun bilindiğini ve çözünmüş tuzların, buz başlığının tabanındaki düşük sıcaklığa rağmen Mars’taki buz altı göllerinin nasıl sıvı kalabileceğini açıklamaya yardımcı olabileceğini belirtiyorlar. Üstteki buzun ağırlığı, suyu buhara çevirmek yerine sıvı halde tutmak için gerekli olan basıncı sağlayacaktır.
Buzul altı göllerde yaşam?
Vostok Gölü, milyonlarca yıldır Dünya yüzeyinden izole edilmiş olası bir yaşam alanı olarak ve Jüpiter’inki gibi buzlu uyduların iç okyanuslarında mikropların (ve muhtemelen daha karmaşık organizmaların) yaşayabileceği önerilen ortamlar için bir analog olarak lanse edilmektedir . Europa ve Satürn’ün Enceladus’u .
Aşırı tuzlu su, mikroplara Mars’ın güney kutup başlığının altında yaşayabilecekleri bir yer verse de, bir tür enerji (besin) kaynağı olmadan hayatta kalamazlar. Su ve kaya arasındaki kimyasal reaksiyonlar bir miktar enerji açığa çıkarabilir, ancak muhtemelen yeterli değildir; göle beslenen ara sıra bir volkanik patlama veya en azından kaplıca olsaydı yardımcı olurdu.
Europa ve Enceladus’un aksine, Mars’ta bunun kanıtı yok. Yeni bulgular Mars’ı eskisinden daha ilginç hale getirse de, yaşama ev sahipliği yapma olasılığı en yüksek olan güneş sistemi gövdeleri listesindeki sıralamasını yükseltmedi.
Bununla birlikte, tuzlu su bir koruma odası görevi görebilir – şu anda soyu tükenmiş, ancak bir zamanlar güneş sisteminin diğer bölümlerinden Mars’a gelen yabancı organizmaları bulmamıza yardımcı olabilir.
Professor of Planetary Geosciences, The Open University