Prebilovci katliamı
Prebilovci katliamı Yugoslavya topraklarında Hırvat Ustaşa birlikleri tarafından Sırp halka karşı gerçekleştirdiği vahşet katliamdır. Çoğu kadından ve çocuktan oluşan yaklaşık 650 kişi, o zamanın nüfusunun yüksek olduğu Prebilovci yakınlarında Sırplar köle olarak yaşamaktaydılar. Halkın çoğunu çukurlarda yaşamaya bıraktılar.
İşkenceler[değiştir | kaynağı değiştir]
2. Dünya Savaşı boyunca Prebilovci kasabasının yakınlarındaki Capljina köyünde yaşayan yerliler Ustaşa birlikleri tarafından işkence edildiler. Köy 1941 yılına yaklaşık bin kişilik nüfusa sahipti. Daha öncesinde bu köy 1875-78 Hırvatların ayaklanmasına karşı 20 kişilik bir gönüllü birlik göndermişti. Bu birlikler Selanik'te kalıp 1. Dünya Savaşı boyunca da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından kamplara alınmıştı. Hırvat nasyonalistler 1. Dünya Savaşında Prebilovci halkına kin ve nefret beslemişti.
Prebilovci 4 Ağustos 1941 günü 3.000 Ustaşa birlikleri tarafından abluka altına alındı. Bunun üzerine halk 3 Ağustos günü gecesi dağların tepelerine kaçtılar, fakat şafak sökünce kadınlar ve çocuklar kasabaya geri dönmek zorunda kaldılar.
Katliam[değiştir | kaynağı değiştir]
Ağustos 1941'de yaklaşık 650 kadar kadın ve çocuk evlerinden alındı, daha sonrasında Surmanci denilen bir yere götürüldü ve çukurluklarda yaşamaya mahkûm edildi. Capljina ve Mostar kasabaları halkına göre çukurluklarda yaşamaya mahkûm edilen halkın yarısı veya daha fazlası ölmüştü. Dağa kaçan erkekler saklanmış , kadınların ve çocukların zarar görmemelerine dua ediyorlardı.[1]
Prebilovci Sırpları diğer Sırplarla birlikte Herzegovina'nın batısına yaklaşık altı arabanın bagaj kısmına yerleştirilmiş ve Belgrad'a giden tren ile sürülmüşlerdi. Prebilovci halkını o zamanlar işgal altında olan Surmanci kasabası yakınlarındaki Neretva nehrine bir daha geri dönememek üzere sürüldüler.[2]
Vahşet 50 bebeği bacaklarından tutup aşağıya sallandırarak öldürmeleriyle başladı. Diğer bölgedeki ve Prebilovci'deki kızlara tecavüz ettiler. 6 Ağustos'ta Ivan "Kara" Jovanovic'in emri altında olan 150 Ustaşa'ya 400 Capljina'dan gelen 400 Ustaşa katıldı. Tutsak halkı at arabalarına bindirip Golubinka yerleşim bölgesinden 500-1.000 metre uzak olan yerdeki mağaralara götürdüler.[3]
550 Ustaşa birlik birlik tutsak aileleri mağaralara zorla soktular. 100 metre genişliğinde 27 metre derinliğindeki çukurlara bırakıldılar. Küçük çocukları çukurluklara adeta fırlattılar. Bir kadın doğumuna çok yakınken çukurluğa atıldı ve karnının üstüne düştü. Ve çocuğunu ezilmiş bir şekilde ölü doğurdu.[3]
78 kişilik bir aile Surmanci kasabasına yakın olan Golubinka Çukurunda ölüme terkedildi. Tüm aileyi çukurluklara zorla soktuktan sonra Ustaşalar çukurluğun yanında oturup içip dans edip bunu kutladılar. Sadece 170 köylü yaşadı Prebilovci kasabasında. Dikkat çeken şey sadece 45 kişi çukurluklarda yaşayıp felaketten kaçabildi. Daha sonrasında bu yaşayan kişiler katliamı aktardılar.
300 çocuk ve bebek tek başına bir günde topluca katledildi.[4]
Sonuç[değiştir | kaynağı değiştir]
Çoğusu erkeklerden oluşan 170 kadar Prebilovci köylüsü katliamdan sağ çıkmayı başardı.[4]
Birkaç Ustaşa 2. Dünya Savaşın'daki Yugoslavya Cephesi'nin bitmesi için uğraşlar verdi.[4]
550 Ustaşadan sadece 14'ü yargılandı. Yargıçlardan biri Ustaşa idi ve davanın düşmesini istedi. Sadece altı Ustaşa'nın ölümüne karar verildi, geri kalanının ise çoğunlukla üç yıl kadar hapsine karar kılındı.[3]
Bu hadise sadece birkaç dokümanda gözükmektedir.
1991 yılında yeni hükûmet katliamda ölen kişiler gömülmesine olanak tanıdı. Geriye kalanlar için Bosna Savaşı'nın patladığı 1992 yılında bir anıt dikildi. Bu anıt savaş boyunca hasar aldı veya yok edildi. Ancak 1991 yılında dikkatlice ve saygıyla toplanmış kemikler mezarlığa defin edilmiştir. Mezarlıkta tabelada aynen şu sözler yazmaktadır "Bizi tekrar ziyaret edin--Tanrılar ve Hırvatlar." [3]
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Copley, Gregory.
- ^ E. Michael Jones (Şubat 1998). "The Ghosts of Surmanci: Queen of Peace, Ethnic Cleansing, Ruined Lives". Culture Wars. South Bend, Indiana: Fidelity Press.
- ^ a b c d e The Balkan Conflict: The Psychological Strategy Aspects Defense & Foreign Affairs Strategic Policy Volume XX, Number 12 December 31, 1992 p. 4-9 by Gregory Copley, Editor-in-Chief
- ^ a b c Prof.