Hayvanlar Neden Yaralarını Yalar?
Cevap, büyük ölçüde yalamanın kendi kendini yatıştırıcı eyleminde ve tükürmenin iyileştirici özelliğinde yatmaktadır. California Üniversitesi’nde emekli bir veteriner ve profesör olan Dr. Benjamin Hart’a göre yara yalama, tahriş ve ağrıyı azaltabilen ve hatta yaralanmaların daha hızlı iyileşmesine yardımcı olabilen, doğal seçilim tarafından oluşturulmuş içgüdüsel bir tepki olduğunu söylüyor. Ancak köpeklerde ve diğer evcil hayvanlarda ki bu içgüdüsel eylem kolaylıkla ters etki yapabilir.
Minnesota Üniversitesi’nde veteriner ve hayvan davranışı uzmanı olan Dr. Kristi Flynn, “başparmakları veya ilaçları olmayan” hayvanlar için yalamanın “muhtemelen sahip oldukları en iyi şey” olduğunu söyledi.
Flynn, yalamanın yaradaki kir veya başıboş cilt parçaları gibi kalıntıları giderebileceğini ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabileceğini sözlerine ekliyor. Bu, bir kişinin ayak parmağını çarptıktan sonra ayağını ovmasına veya sıcak bir sobaya yaslandıktan sonra kolunu tutmasına benzer. Hayvanlar acı hissettiklerinde onu yatıştırmak için çaba harcarlar, yalamak da bunlardan birisidir.
Yapılan bir çalışmada köpek tükürüğünün öncelikle hayvanları enfekte eden bir strep türü olan Streptococcus canis’i ve E. coli bakterisini öldürmede etkili olduğu ortaya çıkmıştır. 2018 yılında yapılan başka bir çalışmada köpek ve insan tükürüğünü karşılaştırıldı. Köpek tükürüğüne özgü çoklu bağışıklık ve hücre büyümesine etkili proteinler bulundu. Ayrıca 1991 tarihli bir araştırmaya göre ise de kemirgen tükürüğü doku büyümesini ve yara kapanmasını destekleyen bileşikler içerdiği keşfedilmiştir. Archives of Oral Biology‘de 2019 yılında yapılan bir araştırmaya göre de benzer büyüme faktörleri insan tükürüğünde de küçük miktarlarda bulunduğu ortaya çıkartılmış.
Vahşi doğada işe yarayan şey, evcil hayvanlar için her zaman en iyisi değildir.
Bununla birlikte, hem evcil hayvanlar hem de insanlar için modern tıp çağında, yara yalama yarardan çok zarar verebilir. Cerrahi bir yara bölgesini yalamak dikişlere zarar verebilir veya dikişleri çekebilir ve bu büyük bir karmaşaya sebep olabilir. Bu nedenle kediler ve köpekler veterinerden eve genellikle plastik bir tasma takarak gelirler.
Köpekler, özellikle yaralanmaların iyileşmesini önleyebilecek aşırı yalamaya eğilimlidir. Araştırmacılar yalama, yaralanan bölgeye ağız bakterilerini sokarak enfeksiyon riskini de artırabileceğini ve tükürüğün bazı antibakteriyel özellikleri olsa da, evrensel bir mikrop öldürücü olmadığını vurguluyorlar.
Yazan: Bilge KAPLAN