Tiroid, vücudun hayati işlevlerinin çoğunu etkilediği için tiroid hastalıklarında beslenmenin nasıl olması gerektiğini bilmek önemlidir, böylece oluşabilecek semptomları azaltabilirsiniz.
Hipertiroidizim: Tiroid bezinin çok fazla tiroid hormonu ürettiği bir hastalıktır. Hızlı kalp atış hızı, kilo kaybı, aşırı terleme, adet değişiklikleri, yorgunluk, uyku bozuklukları ve titreme gibi birçok semptom üretebilir ve tedavi edilmesi gerekir.
Hipotiroidizim ise tiroid bezinin çok az tiroid hormonu ürettiği bir hastalıktır. Yaygın semptomlar arasında kilo alımı, halsizlik ve yorgunluk, kabızlık, kuru cilt, saç incelmesi, yaygın ağrı ve yavaş kalp atış hızı bulunur ve tedavi edilmesi gerekir.
Tiroit dostu olan ve iltihabı azaltabilecek bazı beslenme yaklaşımları:
Guatrojenik besinler tiroidinizi yavaşlatabilir ve guatr olarak bilinen hastalığın büyümesini destekleyebilir. Bu gıdalardan tamamen kaçınmanız gerekmese de, özellikle hipotiroidiniz varsa, düzenli olarak büyük miktarlarda çiğ olarak yemekten kaçınmalısınız. Guatrojen açısından en zengin yiyeceklerin bazı örnekleri arasında soya fasülyesi, turp, karalahana, brokoli, brüksel lahanası, karnabahar, beyaz lahana, çilek, şeftali ve yer fıstığı bulunur. Bu yiyecekleri buharda pişirmek, guatrojenik etkilerini azaltmaya yardımcı olur. Ancak pişirdiğinizde bile iyi hissetmiyorsanız bu besinleri tüketmeyiniz.
Bilimsel çalışmalar, D vitamini eksikliğinin otoimmün tiroid hastalıklarının gelişimiyle bağlantılı olabileceğini ve bu rahatsızlıkları olan kişilerde daha yaygın olduğu bulunmuştur. D Vitamini Yüksek Gıdalara: ton balığı, uskumru ve somon gibi yağlı balıklar, tahıllar, peynir ve yumurta sarısı örnek verilebilir. D vitamini seviyeleriniz düşükse, ek D3 takviyesi gerekli olabilir ve doktorunuzun kontrolünde uygun takviyeyi alabilirsiniz.
B12 vitamini eksikliği, otoimmün tiroid hastalığı olan kişilerde, yaşlılarda ve vegan diyet uygulayan kişilerde daha yaygındır. Kırmızı kan hücresi oluşumu ve sinir fonksiyonundaki önemli rolü nedeniyle, B12 vitamini eksikliği, kansızlıktan kaynaklanan yorgunluğa, enerji kaybına ve nefes darlığına, ayrıca uyuşma ve karıncalanmaya neden olabilir. Beslenmenize ekleyebileceğiniz B12 Bakımından Yüksek Gıdalar: et, tavuk, balık, süt ürünleri ve yumurtalardır.
Selenyum, özellikle tiroid sağlığı için gereklidir. Düşük selenyum seviyeleri, hipotiroidizm, guatr ve hem Hashimoto tiroiditi hem de Graves hastalığı riskinin artmasıyla ilişkilidir. Tüketebileceğiniz fındık, ton balığı, istiridye gibi deniz ürünleri, ay çekirdeği, tavuk eti, yumurta, kıyma, dana biftek ve jambon gibi etlerdir. Bu besinler beslenmenizde mutlaka olsun.
Çinko tiroid hormonunun üretimi ve işlenmesi için gerekli olan minerallerden biridir ve eksikliğinde tiroit metabolizması bozulur. Beslenmenizde peynir, kırmızı et, kepekli ekmek, tavuk, yumurta sarısı, süt ve süt ürünleri, balık, patates, ceviz, badem, tam tahıllar, kuru fasulye, lahana, ay çekirdeği gibi çinko içeren besinlere yer verin.
İyot, tiroid hormonlarının üretimi için çok önemlidir. İyot eksikliği tiroid fonksiyonunuzu bozabilir. İyot genel olarak deniz ürünlerinde yüksek miktarda bulunur. Az miktarda et, yumurta ve sütte; eser miktarda da sebze ve meyvelerde bulunur. İyot kullanımı hastalığınıza göre değişmektedir.
Hipotiroidi olanların iyotlu tuz tüketmesi daha doğru iken ; hipertiroidi ve guatrı olanlarda aşırı iyot alımı hastalığının alevlenmesine ve kötüleşmesine neden olacağı için iyotsuz tuz önerilmektedir.
Tiroid ilacınızı aldıktan sonra en az bir saat sonrasına kadar kafeinsiz kahve dahil kahve içmemelisiniz. Tiroid ilacınızı aldıktan sonra soya ürünlerini yemeden, kalsiyum veya demir takviyeleri almadan, alüminyum, magnezyum veya kalsiyum içeren antasitler, bazı ülser ilaçları ve bazı kolesterol düşürücü ilaçlar almadan önce en az dört saat beklemeniz önemlidir, çünkü bunlar ilacınızın emilimini azaltabilir ve daha az etkili hale getirebilir. Tiroid hastalığınızın tıbbi tedavisinin yanında beslenmenize de dikkat etmeniz çok önemlidir.
Uzm.Dyt. Tevhide Çelenk