Müzik beynimizi erken yaşlardan itibaren etkiler. Alireza Attari/Unsplash, CC BY-SA
Birkaç yıl önce, Spotify çevrimiçi bir yayın yayınladı. İnteraktif haritada şehirlere göre sıralanmış müzik zevkleri listesi. O zaman, jeanne eklendi Paris ve Nantes'ta galip geldi ve Londra, yerel hip hop ikilisinin tarafını tuttu Krept ve Kronan. Müzik zevklerinin zamana, bölgeye ve hatta sosyal gruba göre değiştiği iyi bilinmektedir. Bununla birlikte, çoğu beyin doğumda birbirine benzer, peki beyinlerde bu kadar farklı müzik zevklerine sahip olmamıza neden olan şey nedir?
Duygular – bir tahmin hikayesi
Biri size bilinmeyen bir melodi sunsa ve aniden durdursa, en uygun olduğunu düşündüğünüz notayı söyleyebilirsiniz. En azından profesyonel müzisyenler yapabilirdi! İçinde ders çalışma yayımlanan Neuroscience Dergisi Eylül 2021'de, biz zorunlu olarak farkında olmadan müzik dinlediğimiz her seferde beyinde benzer tahmin mekanizmalarının gerçekleştiğini gösteriyoruz. Bu tahminler işitsel kortekste üretilir ve gerçekte duyulan nota ile birleştirilir ve bir "tahmin hatası" ile sonuçlanır. Beynin bir melodideki bir sonraki notayı ne kadar iyi tahmin edebildiğini ölçmek için bu tahmin hatasını bir tür nöral skor olarak kullandık.
Back 1956ABD'li besteci ve müzikolog Leonard Meyer, müzikte duygunun, dinleyicinin beklentilerinden kaynaklanan bir tatmin veya hayal kırıklığı duygusuyla tetiklenebileceğini teorileştirdi. O zamandan beri akademik ilerlemeler, müzikal beklentiler ile diğer daha karmaşık duygular arasındaki bağlantıyı belirlemeye yardımcı oldu. Örneğin, katılımcılar bir çalışma önce içindeki notaları doğru bir şekilde tahmin edebilselerdi ton dizilerini çok daha iyi ezberleyebildiler.
Şimdi, temel duygular (örneğin, neşe, üzüntü veya sıkıntı) iki temel boyuta ayrılabilir. değerlik ve psikolojik aktivasyon, sırasıyla bir duygunun ne kadar olumlu olduğunu (örneğin, neşeye karşı üzüntü) ve ne kadar heyecan verici olduğunu (can sıkıntısına karşı öfke) ölçer. İkisini birleştirmek, bu temel duyguları tanımlamamıza yardımcı olur. İki çalışma 2013 ve 2018 katılımcılardan bu iki boyutu kayan bir ölçekte sıralamaları istendiğinde, tahmin hatası ile duygu arasında açık bir ilişki olduğunu gösterdi. Örneğin, bu çalışmalarda, daha az doğru tahmin edilen müzik notaları, daha fazla psikolojik aktivasyona sahip duygulara yol açtı.
tarihi boyunca bilişsel sinirbilim, zevk, özellikle öğrenme süreçleriyle ilgili olarak, genellikle ödül sistemiyle ilişkilendirilmiştir. Yapılan çalışmalar tahmin hatasına tepki veren belirli dopaminerjik nöronlar olduğunu göstermiştir. Diğer işlevlerin yanı sıra bu süreç, çevremizdeki dünya hakkında bilgi edinmemizi ve tahmin etmemizi sağlar. Öğrenmeyi zevkin mi yoksa tersinin mi yönlendirdiği henüz net değil, ancak iki süreç şüphesiz birbiriyle bağlantılı. Bu aynı zamanda müzik için de geçerlidir.
Müzik dinlediğimizde, en büyük zevk, yalnızca orta düzeyde bir doğrulukla tahmin edilen olaylardan kaynaklanır. Başka bir deyişle, aşırı derecede basit ve öngörülebilir olaylar - veya aslında aşırı derecede karmaşık olanlar - mutlaka yeni öğrenmeyi teşvik etmez ve bu nedenle yalnızca küçük bir miktar zevk üretir. Çoğu zevk, arada kalan olaylardan gelir - ilgi uyandıracak kadar karmaşık, ancak bir model oluşturacak kadar tahminlerimizle tutarlı olan olaylar.
Kültürümüze bağlı tahminler
Bununla birlikte, müzikal olaylarla ilgili tahminimiz, müzikal olarak yetiştirilme tarzımıza kaçınılmaz olarak bağlı kalır. Bu fenomeni keşfetmek için bir grup araştırmacı, İsveç'in en kuzey bölgeleri ile Rusya'daki Kola Yarımadası arasında uzanan bölgede yaşayan Sámi halkıyla bir araya geldi. olarak bilinen geleneksel şarkıları yoik, Batı kültürüne sınırlı maruz kalma nedeniyle Batı ton müziğinden büyük ölçüde farklıdır.
bir için ders çalışma 2000 yılında yayınlanan Sámi bölgelerinden, Finlandiya'dan ve Avrupa'nın geri kalanından (ikincisi yoik şarkı söylemeye aşina olmayan çeşitli ülkelerden gelen) müzisyenlerden daha önce hiç duymadıkları yoik alıntılarını dinlemeleri istendi. Daha sonra, kasıtlı olarak dışarıda bırakılan şarkıdaki bir sonraki notayı söylemeleri istendi. İlginç bir şekilde, verilerin dağılımı gruplar arasında büyük farklılıklar gösteriyordu; tüm katılımcılar aynı yanıtı vermedi, ancak her gruptaki bazı notlar diğerlerinden daha yaygındı. Şarkıdaki bir sonraki notayı en doğru şekilde tahmin edenler Sámi müzisyenleriydi, ardından Sámi müziğine Avrupa'nın başka yerlerinden daha fazla maruz kalan Finli müzisyenler geldi.
E-posta ile son alın
Pasif maruz kalma yoluyla yeni kültürler öğrenmek
Bu bizi, kültürler hakkında nasıl bilgi edindiğimiz sorusuna getiriyor. kültürleme. Örneğin, müzik zamanı farklı şekillerde bölünebilir. Batı müziği gelenekleri genellikle dört kez imza (klasik rock 'n' roll'da sıklıkla duyulduğu gibi) veya üç kez imza (valslerde duyulduğu gibi). Bununla birlikte, diğer kültürler, Batı müzik teorisinin dediği şeyi kullanır. asimetrik metre. Örneğin Balkan müziği asimetrik ölçüleriyle bilinir. dokuz kez or yedi kez imza.
Bu farklılıkları keşfetmek için bir 2005 çalışmada halk ezgilerine simetrik veya asimetrik ölçülerle baktı. Her birinde, belirli bir anda vuruşlar eklendi veya çıkarıldı - "kaza" olarak adlandırılan bir şey - ve ardından çeşitli yaşlardan katılımcılar onları dinledi. Parçanın simetrik veya asimetrik bir ölçüye sahip olmasına bakılmaksızın, altı aylık veya daha küçük bebekler aynı süre boyunca dinlediler. Ancak simetrik sayaçlara “kazalar” eklendiğinde 12 aylık çocuklar asimetrik sayaçlara göre çok daha fazla ekran başında vakit geçirmektedir. Bundan, deneklerin simetrik bir ölçüdeki bir kazaya daha çok şaşırdıkları, çünkü bunu tanıdık bir modelin bozulması olarak yorumladıkları sonucuna varabiliriz.
Bu hipotezi test etmek için, araştırmacılar evlerinde bebeklere bir Balkan müziği CD'si (asimetrik ölçülerle) dinlettiler. Deney, bir haftalık dinlemenin ardından tekrarlandı ve bebekler, kazalar tanıtıldığında, ölçerin simetrik veya asimetrik olmasına bakılmaksızın, ekranı izleyerek eşit miktarda zaman harcadılar. Bu, Balkan müziğini pasif bir şekilde dinleyerek, müzikal ölçünün dahili bir temsilini oluşturabildikleri anlamına gelir, bu da onların her iki ölçü tipindeki kalıbı tahmin etmelerine ve kazaları tespit etmelerine olanak tanır.
A 2010 çalışmada yetişkinler arasında çarpıcı şekilde benzer bir etki buldu - bu durumda ritim için değil, perde için. Bu deneyler, müziğe pasif maruz kalmanın, belirli bir kültürün belirli müzik kalıplarını öğrenmemize yardımcı olabileceğini gösteriyor - resmi olarak müzik yapma süreci olarak bilinir. kültürleme.
Bu makale boyunca, pasif müzik dinlemenin, yeni bir parça sunulduğunda müzikal kalıpları tahmin etme şeklimizi nasıl değiştirebileceğini gördük. Dinleyicilerin kültürlerine bağlı olarak bu tür kalıpları tahmin etmelerinin sayısız yolunu ve bunun onlara zevk ve duyguları farklı şekilde hissettirerek algıyı nasıl çarpıttığını da inceledik. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulurken, bu çalışmalar müzik zevklerimizde neden bu kadar çeşitlilik olduğunu anlamak için yeni yollar açtı. Şimdilik bildiğimiz, müzik kültürümüzün (yani hayatımız boyunca dinlediğimiz müziklerin) algımızı çarpıttığı ve daha önce duyduğumuz parçalara benzer ya da zıt olarak bazı parçaları diğerlerine tercih etmemize neden olduğu.
Yazar hakkında
Guilhem Marion, Doctorant ve Sciences Cognitives de la Musique, Yüksek Normal Okul (ENS) – PSL Fast ForWord ve Leighton Kille için Fransızcadan Enda Boorman tarafından çevrilmiştir.
Bu makale şu adresten yeniden yayınlandı: Konuşma Creative Commons lisansı altında. Okumak Orijinal makale.