Nihoniyum
Nihoniyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?
Periyodik Tablo Nedir?
Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Periyodik Tablo projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Periyodik Tablo projesinin amacı, bugüne kadar keşfedilmiş veya üretilmiş bütün elementleri, özelliklerini ve ne tür alanlarda kullanıldıklarını, eğitici ve kolay bir şekilde tanıtan, öğrenimi kolaylaştırıcı bir biçimde sunan, dinamik bir elementler tablosu halinde sergilemektir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 114. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.
Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için giriş yapın veya kayıt olun.
- İngilizce İsim Nihonium
- Sembol Nh
- Atom Numarası 113
- Grup 13
- Periyot 7
- Oda Sıcaklığında Faz Katı
- Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f14 6d10 7p1
- Semantik Elektron Konfigürasyonu *[Rn] 5f14 6d10 7s2 7p1
- Atom Kütlesi 286 Da ( Da)
- Blok p
- Kategori Bilinmiyor, muhtemelen geçiş metali
- Görünüm
- Atomik Yarıçap pm
- Kaynama Sıcaklığı 1430 K
- Erime Sıcaklığı 700 K
- Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 16 g/cm3
- Dünya Kabuğunda kg/kg
- Şehir Toprağında kg/kg
- Meteoritlerde 0 %
- Deniz Suyunda kg/L
- İnsan Vücudunda %
- Güneş'te silisyuma göre mol oranı
- Güneş Sistemi'nde silisyuma göre mol oranı
- Kayma (Shear) Modülü GPa
- Esneklik (Bulk) Modülü GPa
- Poisson Oranı
- Young Modülü GPa
- Keşfedildiği Ülke Japonya
- Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı Y. Oganesyan vd. (Dubna'da bulunan ONAE) ve K. Morita vd. (Japonya Wako'da bulunan RIKEN'de), 2003–2005
- İzole Eden ve İzolasyon Yılı RIKEN,
- Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
Özellikler
Nihoniyum, sembolü "Nh" ve atom numarası 113 olan, son derece radyoaktif ve sentetik bir kimyasal elementtir. Bilinen en kararlı izotopu olan nihoniyum-286, yaklaşık 10 saniyelik bir yarılanma ömrüne sahiptir. Periyodik tabloda nihoniyum, p-blokta yer alan bir transaktinid elementidir ve bor grubunun bir üyesidir.
Nihoniyum hakkında çok az şey bilinmektedir, çünkü saniyeler içinde bozunan ve çok küçük miktarlarda üretilmiş bir elementtir. Nihoniyum izotopları da dahil olmak üzere bazı süper-ağır çekirdeklerin anormal derecede uzun ömürleri, "kararlılık adası" teorisi ile açıklanmaktadır. Nihoniyum elementi üzerinde yapılan deneyler de bu teoriyi desteklemektedir. Nihoniyum izotoplarının yarı ömürleri, nötronlar eklendikçe milisaniyeden, saniyeye yükselmektedir.
Nihoniyum'un homologları olan bor, alüminyum, galyum, indiyum ve talyum ile benzer özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Bor hariç hepsi geçiş sonrası metallerdir ve nihoniyum da bir geçiş sonrası metali olarak değerlendirilmektedir. Yapılan tüm çalışmalara ve deneylere rağmen bu elementin kimyası büyük ölçüde bilinmemektedir.
Bulunma Sıklığı ve Üretimi
23 Temmuz 2004'te Japonya'nın Wako kentindeki RIKEN Nishina Hızlandırıcı Tabanlı Bilim Merkezi'nde çalışan bilim insanları, çinko iyonlarını ışık hızının %10'una çıkarmıştır ve daha sonra onları ince bir bizmut yüzeyine çarptırıp nihoniyum elementinin ilk iki atomunu üretmiştir. Her iki atom da alfa bozunması geçirmiş ve dubniyum-262'ye dönüşmüştür.[1]
Uygulama ve Kullanım Alanları
Şimdiye kadar yalnızca birkaç nihoniyum atomu üretildiğinden, şu anda temel bilimsel araştırmalar dışında hiçbir kullanımı yoktur.[1]
Tarihi
İlk kez RIKEN’in Doğrusal Hızlandırıcı Tesisi ve Wako, Japonya’daki GARIS iyon ayırıcı kullanılarak yarı ömrü saniyenin binde birinden az olan nihoniyum-278 üretilmiştir. Morita ve ekibi, Eylül 2003’te çalışmalarına başlamıştır. Çinko iyonları (70Zn), bir partikül hızlandırıcıda bir ışın haline getirilmiş ve soğuk füzyon reaksiyonunda ince bir bizmut (209Bi) tabakasında ateşlenmiştir. Bu yöntemi kullanan bilim insanları, Temmuz 2004'te ve Nisan 2005'te 113. elementin atomunu ürettiklerini ilan etmişlerdir. Ancak her denemede, atom 4 kez alfa bozunmasına uğramıştır. Bu bozununmaların sonucunda; röntgen-274, meitneriyum-270, bohriyum-266, ve dubniyum-262 izotopları oluşmuştur. Japonya'daki bilim insanları, bu bozunmalardan ötürü bir çıkmaza girmiştir. Morita, o günlerde şöyle demişti:
Yedi yıldan fazla bir süre 113. elementi kesin olarak tanımlayan veriler aradık, ancak bir kanıt göremedik. Fakat pes etmeye hazır değiliz, çünkü eğer sabredersek şansın bir gün tekrar bizden yana olacağına inanıyorum.
Nihoniyum keşiflerini doğrulamaya yardımcı olmak için ekip, yeni bir deney gerçekleştirmiştir. Deneyde, bir sodyum iyon demeti, küriyum hedefiyle çarpıştırılmıştır. Bu deneyin ardından 12 Ağustos 2012'de bilim insanları, üçüncü ve kesin bir bozunma olayını gözlemlemiştir. Nihoniyum, öncekiyle aynı şekilde üretilmiş ve daha önce olduğu gibi dört alfa bozulmasına maruz kalmıştır. Ek olarak, 262Db alfa bozulmalarına maruz kalmaya devam etmiştir. Tepkimeler sonucunda önce 258Lr ve ardından 254Md izotopları elde edilmiştir.
Zincir tamamen karakterize edildiğinden, bu deney, bozunma zincirinin kaynağının gerçekten nihoniyum, yani 113. element olduğunun açık bir kanıtı olarak kabul edilmiştir. 2015 yılında IUPAC / IUPAP Ortak Çalışma Grubu (JWP) çalışmayı gözden geçirmiş ve şunları söylemiştir:[2]
Japonya'daki RIKEN işbirliği ekibi 113. element için kriterleri yerine getirmiştir ve kalıcı bir isim ve sembol önermeye davet edilecektir.
Etimolojisi
Element, ilk sentezlendiği yerin adını almıştır. "Nihon", Japonca'da "Japonya" demenin bir yolu olan ve "yükselen güneşin ülkesi" anlamına gelen bir kelimedir.[3]
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Önlem ve Güven
Nihoniyum, çok kararsız olduğu için diğer elementlere o kadar hızlı bozunur ki, insan sağlığı üzerindeki etkileri için endişelenmek için hiçbir neden yoktur. Son derece kısa yarı ömrü nedeniyle nihoniyumunun çevrede yarattığı etki de yok sayılabilecek kadar azdır.
İlginç Bilgiler ve Diğer
Elementlerin periyodik tablosundaki 113. element, daha önce Latincede "1-1-3" anlamına gelen bir yer tutucu adı olan "ununtrium" olarak adlandırılmıştır. Kasım 2016'da, Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC), 113. element için nihoniyum adını onaylamıştır.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Homo sapiensin doğadaki üreme yaşı kaçtır?
- Planck sabiti nasıl elde edilmiştir?
- Atomlar elektron alınca orbital bulutu yoktan var mı oluyor? Ya da verince orbital bulutu yok mu oluyor?
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- JLAB Science Education. It's Elemental - The Element Nihonium. Alındığı Tarih: 21 Şubat 2021. Alındığı Yer: JLAB Science Education | Arşiv Bağlantısı
- ChemiCool. Nihonium. Alındığı Tarih: 21 Şubat 2021. Alındığı Yer: ChemiCool | Arşiv Bağlantısı
- T. Sharp. Facts About Nihonium (Element 113). (02 Aralık 2016). Alındığı Tarih: 21 Şubat 2021. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/04/2021 01:18:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10191
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğal Bilimler> Kimya> Kimya Tarihi> Periyodik Cetvel
- Bilim Bilim İnsanları Atom Periyodik Cetvel Kimya Tarihi Element Periyodik Tablo Japonya Elementler Kimyasal Element