Doğum : 1694
Ölüm : 1778
Gerçek Adı : François Marie Arouet
Fransız filozof, şair, oyun yazarı ve romancı François-Marie Arouet (Kalem adı Voltaire) 18. yüzyıl filozofları arasında önde gelenlerdendi. Hümanizm, adalet ve özgür düşünce için tutkulu bir savaşçıydı. Avrupa Aydınlanma’sının yükselen figürlerinden biri ve hayatı boyunca bugün şöhret diye adlandırabileceğimiz ilk yazardı. Avrupa ve İngiliz Adaları’nı kapsayan ve Yeni Dünya’ya uzanan bir okuyucu kitlesine ulaştı. Yayınladığı 2000 eserle, kendi döneminde kamuoyu üzerindeki en üst düzeyde etkiyi yarattı.
Orta sınıf Parisli bir ailede doğan Voltaire, bir Cizvit okulunda eğitim gördü ve yazarlık için yasal çalışmalarından vazgeçti. İlk edebi eserleri trajik drama Oedipe (1718), Zaire (1732) ve epik şiiri La Henriade (1728) ile yüzyılın önde gelen şairi ve oyun yazarı olarak çağdaşları arasında itibar kazandı. Liberal görüşleri ile kiliseye, soyluluğa ve rejime saldırıları nedeniyle hem takdir hem de mahkum edildi. Hapsedilerek çeşitli yerlere sürgüne gönderildi.
Voltaire, 1726’dan 1729’a kadar İngiltere’ye sürüldü; “İngiltere ile ilgili Mektuplar” (Lettres philosophiques, 1734) ‘da yazdığı John Locke, Isaac Newton ve diğerlerinin politik fikirlerini netleştirdi. Kitap Fransa’da yasaklandı. Voltaire zengin hayranlarının mülklerine sığındı.
1750’li yıllara gelindiğinde, Fransa’daki durumuyla ilgili olan kayıtsızlıklar, Prusya Kralı “Büyük Frederick”in Potsdam’da ikamet etme davetiyesini kabul etmesine yol açtı. Burada da umduğunu bulamayan Voltaire, Potsdam’dan ayrılarak önce Cenevre’ye, daha sonra 1758’de İsviçre sınırının hemen üzerindeki Ferney köyünde bulunan bir araziye yerleşti. 65 yaşındayken Candide’i yazdığında da oradaydı.
Şubat 1778’de 83 yaşındayken zaferle Paris’e döndüğü güne kadar yaşamını Ferney’de sürdürdü. Sonraki aylarda Benjamin Franklin‘le tanıştı, Comédie-Française’de yeni bir oyun sahneledi ve Fransa başkentinde ağırlandı.
Voltaire, bugünkü adı Quai Voltaire olan bir evde 30 Mayıs 1778’de öldü. Fransız Devrimi sırasında Paris Panthéon’da kalıntıları büyük ressam Jacques-Louis David tarafından yönetilen geniş bir kamusal gösteri alanında gösterildi. Onun tarihteki yeri esas olarak, akıl ile hoşgörüyü savunan denemelerine ve mektuplarına, Zadig (1747) ve Candide (1759) gibi “Felsefi Masallar”ına dayanır. Diğer başlıca eserleri arasında, yedi ciltlik bir dünya tarihi ve felsefe Sözlüğü [Dictionnaire philosophique, 1764], fikirlerinin bir özeti olan Uluslar Ruhu ve Ahitler Üzerine Yazı [Essai sur les moeurs et l’esprit des nations, 1756-69] yer almaktadır.