Bilinmesi Gereken 5 Çağdaş Kızılderili Sanatçı
İlk örnekleri mağara duvarları, taştan ve topraktan yapılma araç gereçleri süsleyen Kızılderili sanatı, gelişmeye devam ediyor. Genelde spiritüellik ve Toprak Ana ile bağdaştırılan Kızılderili sanatı boncuk, takı, dokuma, sepetçilik, çömlekçilik, oymalar, maskeler ve totem direkleri dahil olmak üzere farklı kabilelerin eşsiz kültürlerini yansıtan birçok farklı formda karşımıza çıkıyor. Georgia O’Keeffe gibi sanatçılar, Kızılderili sanatına âşık olmuş ve ondan etkilenmiştir. Öte yandan, bazı geleneksel yerli sanatçılar çalışmalarını popüler kültürle ilişkilendirmektedir. Kanienkehaka kabilesinden gelen Merritt Johnson, çoğu insanın “Kızılderili sanatı” terimini duyduğunda akıllarına “boncuk ve tüyler” geldiğini belirtti. Bu düşünceye meydan okuyan Kızılderili sanatçılardan beşini bu yazıda bir araya getirdik.
1 Frank Buffalo Hyde
1974’te New Mexico Santa Fe’de doğan ve Onandaga’da büyüyen Hyde, Kızılderili tarihinden alınma sembol ve temalarla 21. yüzyıl popüler kültür öğelerini bir araya getiriyor. Canlı renklere sahip grafik resimleri, Kızılderili stereotipini yıkmaya ve “21. yüzyılın kolektif bilinç altını” güçlendirmeye çalışıyor.
2 Wendy Red Star
1981 yılında Montana'nın Billings şehrinde doğan Apsáalooke (Crow) kabilesi mensubu Red Star, Kızılderili tarihinin yanlış tasvirleri ile dalga geçen komik, ama etkileyici portreleri ile biliniyor. Büyüdüğü Kızılderili bölgesindeki anılarını ve çağdaş toplumla etkileşimi aktarmak için fotoğrafçılığı seçmiş. Cadılar Bayramı kostümleri ve şişme hayvan gibi öğeler, eserlerinde çokça karşımıza çıkıyor.
3 Makita Wilbur
Tulalip ve Swinomish'e bağlı bir fotoğrafçı ve hikâye anlatıcısı olan Wilbur, yerli topluluklar arasındaki çeşitliliği gözler önüne sermek için üç yüzden fazla ülkeye seyahat etti. Ülke çapında kabile üyelerinin portre tarzı fotoğraflarını çekerek Kızılderili imajını geri kazanmayı ve Kızılderililerin temsil edilme tarzını bir şekilde değiştirmeyi umuyor.
4 Harvey Pratt
Cheyenne ve Arapaho’ya dahil olan Pratt, Amerika Birleşik Devletleri'nin önde gelen sanatçılarından biri olarak kabul edilir. Elli yıldan fazla süre kolluk kuvvetlerinde çalıştı, binlerce çizim ve yüzlerce postmortem rekonstrüksiyonu tamamladı.
5 Teri Greeves
Wyoming'deki Wind River Reservation'da büyüyen Greeves, öncelikle geleneksel Kiowa boncuklarını kullanmasıyla biliniyor. Bu sanat formunu Kiowalı büyükannesinden öğrenen Greeves, figürlerini hem geleneksel hem de çağdaş kıyafetlerle süslüyor. Sanatçının çalışmaları Brooklyn Müzesi, Denver Sanat Müzesi, Amerikan Yerlileri Ulusal Müzesi, New Mexico Sanat Müzesi, Heard Müzesi ve daha pek çok halka açık koleksiyonda yer alıyor.
Derleyen: Aslı İdil Kaynar