Pontus Cemiyeti. Bu cemiyetin temeli 1904’te Merzifon’da üslenen Amerikalı misyonerlerin de desteğiyle Merzifon Amerikan Koleji’nde atıldı. Zamanla örgütlenmesini genişleten cemiyetin amacı, İnebolu’dan Batum’a kadar uzanan, Sivas’ı da içine alan bölgede (Doğu Karadeniz Bölgesi) bir Pontus devleti kurmaktı. Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği yıllarda İtilaf Devletleri, Anadolu’da katliamlar yapan Rum çetelerine her türlü desteği sağladılar. Amaçları cephe gerisinde karışıklık çıkararak, Türk ordularını güç durumda bırakmaktı. İstanbul’daki Fener Rum Patrikhanesi ve ona bağlı kiliselerde Pontus devletini kurma girişiminde öncü rol oynamışlardır.
Pontus Rum Cemiyeti Özellikleri ve Amaçları:
- 1904 de Merzifonda Amerikan kolejinde kuruldu.
- İstanbul’daki Fener Rum Patrikhanesi ve bağlı kiliseleri üs edindi.
- İşgal devletlerinden yardım gördüler
- Batum’dan Sinop’a kadar uzanan ve merkezi Samsun veya Trabzon olabilecek bir bölgede(Doğu Karadeniz Bölgesi) bir Rum devleti kurmayı amaçlıyordu.
- Çıkardıkları olaylar ile TBMMyi meşgul ettiler