AĞIRLIK ÖLÇÜSÜ « Matematik
Bir cismin ağırlığının rakamlarla ve belli birimlerle tâyin edilmesine yarayan ölçü. Ağırlık ölçüsünün birimi Kilogramdır. Kilogram, dört derecedeki bir litre suyun ağırlığıdır. Ağırlık ölçü birimleri onar onar büyüyüp küçülür ve kilogramın katlarını meydana getirir. Kilogramın binde birine gram, kilogramın bin defa fazlasına ton denir.
ALTIN ORDU İMPARATORLUĞU « Tarih
Doğu Avrupa'da Aşağı İdil boyunda (Volga) bulunan Türk-Moğol devleti. Altın Ondu, Cengiz Han tarafından yapılan Türk-Moğol seferleri sonucu olarak kurulmuştur. 1235 yılında toplanan Büyük Kurultay, batıya doğru büyük bir sefer açılmasına karar vermiş, bu iş de Cengiz'in torunu ve Cuci'nin oğlu Batu Han'a verilmiştir. 1236 ilkbaharında sefere başlanmış, 1240 yazına kadar bütün Rus yurdu ile Kıpçak bozkırları ele geçmiştir Bu akınlar, Macaristan'a Balkanların bir kısmama kadar devam etmişse de Batu Han, 1241 yılında İdil boyuna dönmüş ve Aşağı İdil boyunu merkez olarak seçmiş ve devletini kurmuştur
Cengiz Han, ölümünden (1227) önce İrtiş Irmağı ve Balkaş gölünün batısındaki yerleri büyük oğlu Cuci'ye verdiğinden, Batu Han tarafından alınan ve Cuci Ulusu adı verilen bu ülkeler sonradan Altın Ordu adı ile anılmıştır.
Hukuk bakımından Karakurum'da hüküm süren Moğol İmparatorluğuna bağlı olmakla beraber, iş alanında tamamıyla bağımsız bir devlet olan Altın Ordu, Moğol împaratorluğundaki esaslara göre düzenlenmiştir.
Saray şehrini başşehri yaparak burada oturan Batu Han, devletini başarı ile yönetmiş, Kıpçak Bozkırlarım, Orta ve Aşağı İdil Bölgesini, Aral gölü çevresini, Harzen'i Azerbaycan'a kadar Kafkasları almıştır.
Batu Han'ın yerine geçen Berke Han (1257 - 1266) zamanında, bilhassa İlhan'lılar Devletinin kurucusu Hülâgû Hanla uzun çarpışmalar olmuş ve Hülâgû Han, yenilgiye uğramıştır.
Berke Han'dan sonra hükümdar olanlar, Altın Ordu Devletini daha kuvvetli bir devlet haline getirmişler, bilhassa Özbek Han ve Canıbek Han zamanlarında Altın Ordu Devleti en kuvvetli zamanlarını yaşamıştır. Bu hükümdarlar zamanında Azerbaycan alınmış ve Rus prensleri vergiye bağlanmıştır.
Fakat Berdibek Han'ın 1359 da ölümü üzerine Altın Ordu Devletinde karışıklıklar başlamış, Hanlar ve prensler arasında şiddetli çarpışmalar olmuştur. Bu didişmeler sonucu devlet zayıflamış Litvanya Dukalığı sınırlarını genişletmiş Moskova'da oturan Ruslar da fırsattan istifade etmişlerdir. Bununla beraber Toktamış Han, 1380 yılında, Timur'un yardımı ile birliği tekrar kurmuştur. Fakat bir müddet sonra, 1391 ve 1395 yıllarında Timur'un Toktamış Han üzerine yaptığı seferler, devleti temelinden sarsmıştır. Başşehri olan Saray şehri yıkılmış, Altın Ordu'nun en ileri gelen aileleri öldürülmüştür. Toktamış, 1398 de Saray şehrine tekrar girmişse de yenilgiye uğramış ve Litvanya Dukalığıma sığınmak zorunda kalmıştır.
Altın Ordu, on üçüncü ve on dördüncü yüzyıllarda ekonomi, siyaset ve kültür bakımından Doğu Avrupa'nın en büyük devleti olmuştur. Sosyal ve tarihî bir zaruret olarak müslümanlığı kabul etmişlerdir. Altın Ordu'nun gerek Rus tarihinde gerekse Hazer Denizi ve Karadeniz ülkeleri tarihinde önemli etkileri olmuştur.
CANLI VARLIKLAR « Biyoloji
Doğan büyüyen, üreyen ve ölen varlıklara verilen ad. Canlı varlıklar, cansız varlıklarla birlikte "tabiat" ı meydana getirirler.
Canlı varlıkların doğmaları, büyümeleri, üremeleri, ölmeleri, yaşamanın yaşamaları da "hayat" dediğimiz olayın meydana gelmesini sağlar.
Canlıların özellikleri : Canlıların belli biçimleri ve büyüklükleri, belli bir yaşama süreleri içinde doğum, yetişme, erginlik, ölüm gibi başlıca safhaları geçirirler. Bu safhalar boyunca da canlılar "yaşama olayı" denen beslenme, sindirim, özümleme, solunum, boşaltım, salgı, hareket, duyarlık üreme gibi faaliyetlerde bulunurlar.
Canlıların yapısı : Bütün canlılar hücrelerden yapılmıştır. Canlıların hücreleri, şekil ve özellikçe birbirlerinden epeyce farklı olmakla beraber, pek az değişiklik gösterir. Bir tek hücreden yapılmış canlıların dışında (protozoalar, bir hücreli algiler ve bakteriler) diğer bütün canlılar, birçok hücrelerden yapılmıştır.
Bir hücre, protoplazma denilen pelte kıvamında, saydam ve heterogen bir kütleden yapılmıştır. Protoplazmanın ortasında, ışığı daha fazla kıran, bu yüzden de daha parlak çekirdek "nucleus" adı verilir. Mikroskopla bakıldığında protoplazmada şu kısımlar ayırt edilir: Sıvı halde besin maddelerini yada boşaltım maddelerini taşıyan "Vaküoller" yedek maddeler, mitokondriler. Golgi cihazı, bitkilerde plastidler.
Çekirdeğin etrafında ve protoplazmanın etrafında birer zar bulunur. Çekirdeklerin içinde çoklukla çekirdekçik "nucleolus" denen küçük bir cisim vardır. Canlı maddenin, dolayısı ile hücrenin kimyasal analizi incelendiğinde; canlı ağırlığın %50 ile % 90 oranını suyun meydana getirmiş olduğu görülür. Bundan başka, canlı maddenin organik yapı elementlerinden olan hidrojen, oksijen, karbon, azot, kükürt, fosfor, brom, iyot, organizmanın başlıca organik bileşimlerini meydana getirir. Proteinler; şeker, nişaşta, yağlar , canlı maddenin esas yapı taşlarını meydana getirirler.
Tek hücreli canlılar dışında kalan bütün canlılar, birçok hücreden yapılmıştır. Bu da, aynı işi gören bir çok hücrenin bir araya gelmesi sonucu "dokular" ın meydana gelmesiyle olmuştur. Dokular organları, sistemleri meydana getirmişler ve böylece çok hücreli canlı bir organizmanın meydana gelmesini sağlamışlardır.
Canlıların bölümü : Canlılar başlıca iki bölüme ayrılır : Bitkiler ve hayvanlar. Her iki varlık da canlılar arasında yer almakla beraber, bunların birbirlerine benzeyen tarafları kadar, benzemeyen tarafları da vardır. Çoklukla hayvanların bitkilerden ayrılmasına sebep olan genel karakterler arasında hayvanların hareket etmeleri, bitkilere göre daha karışık yapıda olmaları, besinlerini ayrı yollardan elde etmeleri, hücre yapısı ve çalışması arasında farklar olmaları yer alır.
TASVİR « Edebiyat
Edebiyatta, eşyanın canlı ve hareketli olarak karakteristik görünüşlerini sayıp dökmeye verilen ad. Tasvirlerde başarı, gözlem ile iyi bir görüş noktası seçmeye bağlıdır.
BAYAT « Türkiye Coğrafyası
Çorum iline bağlı bir ilçe. Nüfusu 22.875 dir. İlçenin yüzeyi genel olarak ormanlarla kaplı dağlar ve ovalık alanlardan meydana gelmiştir. Halkın geçimi hayvancılık ve tarım ürünleri ile olmaktadır.
İlçe merkezi 1768 nüfuslu Bayat kasabasıdır.
CAMBRİDGE « Dünya Coğrafyası
İngitere'de üniversitesi ile ünlü olan bir şehir. Londra'nın 91 km Kuzeyinde bulunmaktadır ve Camridgeshire kontluğunun merkezidir. Nüfusu 91.500 dür. Önemli bir tarım pazarı durumunda ise de ekonomik hayatı her şeyden önce üniversitesine bağlıdır.