Premier League kurulduğundan beri hem şampiyonluklara hem de gelirlere adeta ambargo koyan Manchester United son yıllarda sahada eski görkemli günlerinden uzak. İlk kez United'a mali tablolarda da kötü haber var. Manchester City, Kırmızı Şeytanları gelirlerde geride bırakmayı başardı. Peki nasıl?
ABD'nin kurucu liderleri arasında yer alan Benjamin Franklin'in “Dünyada ölüm ve vergiler dışında, hiçbir şey kesin değildir” sözünden yola çıkan İngiliz futbolseverler bu ünlü söze bir ekleme yapmıştı:
“Dünyada ölüm, vergiler ve Manchester United'ın tüm Premier League kulüplerinden daha çok gelir elde edeceği dışında, hiçbir şey kesin değildir.”
Ancak bu gerçek değişti. Değişime imza atan ise Manchester şehrinin gürültülü mavi tarafı oldu... Manchester City, 2020-2021 defterlerini açtığında sonuç ortaya çıktı. 1992-1993 sezonunda hayata geçen Premier League'de United ilk kez geçildi. Manchester City 570 milyon pound gelir elde ederken Kırmızı Şeytanlar, 494 milyon pound'da kaldı.
Peki bu nasıl oldu? Filmi geri saralım...
Premier League'in ilk sezonu olan 1992-1993 sezonunda ligdeki tüm kulüplerin elde ettikleri toplam gelir 205 milyon pound'du. 25.2 milyon pound'la United gelir tablosundaki en yakın rakibi Liverpool'dan 7.7 milyon pound öndeydi.
United ayrıca ilk sezonun şampiyonu da olmuştu. Hem şampiyonluk hem de gelir tablosundaki en yakın rakibinden yüzde 44 daha fazla gelir elde etmesi yarışın hemen başında kulübe ciddi bir avantaj sağladı. Öte yandan United'ın ardından ligi ikinci sırada bitiren Aston Villa 10.2 milyon pound gelir elde edebilmişti...
STAT GELİRİNDE DE FARK ATIYORDU!
Aynı zamanda o sezon stadyum gelirlerinde de ilk sırada maçlarını dönemin en modern stadyumu olan Old Trafford'da oynayan United gelmekteydi. United o sezon 10.7 milyon pound kazanırken, bu alanda en yakın takipçileri Arsenal 5.2, Liverpool ise 2.6 milyon gelir elde edebilmişti.
Bu da United'ı hem en başarılı hem de en cazip kulüp haline getiriyordu. Markalar Kırmızı Şeytanlar'ın yanında yöresinde görünebilmek istiyordu. Tahmin edileceği üzere en çok forma satan takım da United'dı. Ertesi sezon Sir Alex Ferguson, rekor bedelle Roy Keane'i transfer etmiş ve kulübün ortalama seyirci sayısı 44 bine yükselmişti.
Başarı ayrıca Manchester United'ın sürekli olarak Avrupa sahnesinde iddialı bir biçimde boy göstermesini de sağlıyor ve bu da kendi içinde bir döngü yaratarak kulübü yerel rekabette daha da yukarı çekiyordu.
Daha büyük transfer bütçesi ve daha büyük maaş bütçesiyle kulüp yetenekler için cazibe merkezi olurken yeteneklerin kulübü tercih etmesi, markaları ve sponsorları kulübe çekiyor ve başarı geliyordu. Başarı geldikçe döngü en başa dönüyor...
TARİHTE SADECE BİR KEZ...
Premier League tarihinde sadece bir kez en yüksek üç maaş bütçesinden birine sahip olmayan bir takım şampiyon olabildi. O da 2015-2016 sezonunda Leicester City'nin mucize şampiyonluğuydu.
United, Premier League'in ilk 8 sezonunun 6'sında en yakın rakibinin en az iki katı gelir elde etmeyi başarmıştı. Bu altı sezon da şampiyon Kırmızı Şeytanlar'dı. Premier League yayın modeli de fark yaratan bir faktördü. İlk modele göre yayın gelirinin yüzde 50'si eşit olarak dağıtılacak, diğer yüzde 50'si ise lig sıralamasına ve kulübün kaç maçının canlı yayınlandığına göre bölünecekti. United 2013-2014 sezonuna kadar hiçbir sezonda ilk üçün dışında kalmamıştı... Kulüp doğal olarak maç yayını için en popüler tercihlerden de biriydi.
City ise kulübü 2008'de Sheikh Mansour almadan önce üçüncü ligin eşiğinden dönmüş bir kulüptü ve kulüp mali açıdan United'la rekabet etmeyi hayal dahi edemeyecek bir haldeydi. Ancak yeteneğe yatırım meyvesini görece çabuk verdi.
2012-2013'te şampiyon olan City, 271 milyon pound gelir elde etmişti. 2009'da bu sayı 87 milyondu. United'la City arasındaki fark aynı dönemde 192 milyondan 92 milyona inmişti. Ancak futbolda gelirlerin adeta yağması için bir “hanedan” kurmak gerekir. 2016'da Pep Guardiola'nın gelişiyle bu da sağlandı.
ZAMAN WOODWARD'U HAKSIZ ÇIKARDI
Bu sırada Mancheser United ise sahada oldukça zorlanıyordu. Kulübün CEO'su Ed Woodward'un “Aslında saha içi performansımızın işin ticari tarafında başarabileceğimiz şeyler üzerinde anlamlı bir etkisi yok” sözü ise taraftarın büyük tepkisini çekerken sözlerin uzun vadede rakamlarla da yanlışlığı ortaya çıktı.
Old Trafford artık ülkenin en görkemli stadı değil. O stat Tottenham'a ait. Liverpool uykusundan uyandı ve güzel oyunuyla, mazisiyle tam bir cazibe merkezi, City zaten United'ı geçmeyi başardı. City'nin Avrupa sahnesindeki başarıları ise 2015'ten beri toplam yayın gelirlerinde şehrin mavi tarafının, United'ı geçmesini sağladı. Gelecek, United için Woodward'un sözlerinin aksine saha içinde bir gelişim sağlanmazsa pek aydınlık gözükmüyor...
*The Athletic, Premier League, Tifo Football
Kaynak: Web Özel