Nörodejeneratif Hastalıklarda Tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Stimülasyon Kullanımı
Bir dizi çalışma, potansiyel bir terapötik araç olarak Tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Stimülasyonu (rTMS) araştırmıştır. rTMS, beyin fonksiyonunu modüle edebilen, invazif olmayan bir yöntemdir. Beyin plastisitesi üzerindeki kalıcı etkiler rTMS uygulamasından sonra gözlemlenebilmektedir. rTMS’nin temel ilkesi, fokal kortikal alanın bir manyetik darbeler dizisi ile düzenli olarak tekrarlı uyarılmasına dayanır.
Alzheimer ve Parkinson Hastalığı
İki yaygın nörodejeneratif hastalık olan Alzheimer hastalığı ve Parkinson hastalığı dünya çapında milyonlarca insanda teşhis edilmektedir. Hastalıklar birkaç aynı özelliği paylaşır: ağırlıklı olarak yaşlanan nüfüsu hedef alır ve kademeli olarak ilerler. Alzheimer hastalığı (AD) ve Parkinson hastalığı (PD), bozulmuş bilişsel işlevler, azalmış bağımsız işlevler, psikolojik ve davranışsal problemlerle ilişkilidir. Bu hastalıkların artan kümülatif prevalansının tüm dünyada büyük bir ekonomik etkisi vardır.
Hafif Bilişsel Bozukluk
Hafif Bilişsel Bozukluk (MCI) bozulmuş hafıza belirtileri gösteren ancak henüz demans için tanı kriterleri dahilinde olmayan kişiler için kullanılan bir terimdir. MCI hastaları önemli fonksiyonel bozukluk belirtileri göstermezler ancak demans için yüksek risk altındadırlar.
Tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (rTMS), nörodejeneratif hastalıkları olan kişilerde bilişi incelemek ve tedavi etmek için umut verici bir araçtır. Bu işlem noninvaziv ve ağrısızdır, anestezi veya farmakolojik madde kullanımını gerektirmez. RTMS’nin temel ilkesi, fokal kortikal alanın bir manyetik uyarılar dizisi ile tekrarlı olarak uyarılmasına dayanır. Stimülasyon kafa derisinin yaklaşık 2 cm altındaki beyin dokusuna ve ilişkili uzak bölgelere anında uyarım yapar. Stimülasyonun etkisi, bobine olan mesafe arttıkça azalır. Genel olarak, düşük frekanslı rTMS motor korteks üzerine uygulandığında kortikal uyarımı azaltır ve yüksek frekanslı rTMS kortikal uyarımı artırır. RTMS 1980’lerde tanıtılmasından bu yana çeşitli nörolojik ve psikiyatrik bozukluklar için potansiyel bir tedavi olarak kullanılmıştır.
Alzheimer Hastalığı (AD) veya Parkinson hastalığı (PD) gibi nörodejeneratif hastalıklarda rol oynayan patofizyolojik mekanizmalar üzerinde rTMS’nin doğrudan etkilerini varsaymak muhtemelen gerçekçi değildir ancak rTMS normal beyin plastisitesi süreçleri ile etkileşime girebilir ve beyin rezervinin artmasına yol açan mekanizmayı indükleyebilir veya geliştirebilir. Bu nedenle nörodejeneratif hastalıkların klinik olarak ilgili bilişsel semptomlarının gelişimine müdahale eder. Yaş, hastalık süresi, beyin atrofisi, genetik faktörler rTMS etkinliği için önemli değişkenlerdir. RTMS’nin motor kortekslerin kortikal plastisitesindeki değişiklikleri indüklediği açıkça gösterilmiştir.
Farklı hasta gruplarında fonksiyonel MRI (fMRI), floro-deoksi-glikoz PET (FDG PET) ve EEG kullanılarak yapılacak çalışmalar, rTMS kullanımının etkinliğini anlamak için yardımcı olabilir.
KAYNAKÇA:
Anderkova, L., & Rektorova, I. (2014). Cognitive effects of repetitive transcranial magnetic stimulation in patients with neurodegenerative diseases—Clinician’s perspective. Journal of the neurological sciences, 339(1-2), 15-25.