İklimlerin insan psikolojisi üzerindeki etkisini incelemek üzere dünyanın en büyük üç bestecisini buluşturan, Avusturya’nın başkenti Viyana’yı ele alacağız. Öncesinde bu üç büyük besteci kimmiş, onları tanıyalım.
Franz Peter Schubert
Ocak 1797’de Viyana’da doğdu. Babası müzisyen olduğundan müzikle tanışması çok küçük yaşlarda oldu. Beş yaşında keman çalmaya başladı. Schubert’ten on yaş büyük olan abisi ona piyano çalmayı öğretti. Yeteneğini fark eden babası, Lichtenthal korosunun şefi Michael Holzer’den piyano, org ve şan dersleri aldırdı. On bir yaşına geldiğinde Viyana’da kraliyet kilisesi korosu mülakatına katılarak başarılı oldu. Burada 5 yıl boyunca eğitim aldı. Bu süre zarfında ilk senfonisini yazdı. Schubert, 21 yaşında rahatsızlandı; 1822’de hastalık daha belirgin olarak ortaya çıktı ve frengi tanısı konuldu. Bu arada 1822’de 8. Senfoni olarak da bilinen, diğer adıyla Bitmemiş Senfoni’yi besteledi.
Dünyanın Schubert’in dehasını kavraması ölümünden sonra yaklaşık kırk yıl almıştır. 19 Kasım 1828’de hayata gözlerini yuman Schubert, 1818 ve 1824 yıllarında Prens Esterhazy’nin ailesindeki çocuklara ders vermek için Viyana’dan ayrılıp Macaristan’a gitmiştir. Bunun dışında memleketi olan Viyana’yı pek terk etmemiştir.
Schubert’in eserlerinden bazıları: Avemaria, Seranade, Winterreise, Schwanengesang
Ludwig Van Beethoven
16 Aralık 1770’de Almanya’nın Bonn kentinde dünyaya geldi. Aile sevgisinden mahrum bir şekilde doğup büyüdü. Beethoven’ın babası alkolikti. Onun müzik yeteneğini fark edince bunu sömürmek istedi. Onu saatlerce bir odaya kapatıp gün boyu keman çalmasını istiyordu. 1779’da öğretmeni Christian Gottolieb Neefe’den dersler alan Beethoven saray orkestrasında görevlendirilmiştir. 1787’de Viyana’ya gidip bir süre orda kalmıştır.Bu sürede Schubert, Mozart gibi müzisyenlerle ortak çalışmalarda bulunmuştur. Annesinin vefatı üzerine Bonn’a tekrar dönmüştür. Müzik hayatını devam ettirmek için tekrardan Viyana’ya döndü. Beethoven, siroz nedeniyle Viyana’da 26 Mart 1827′ de hayatını kaybetmiştir.
Yaşamı boyunca dokuz senfoni beş piyano konçertosu, otuz iki piyano sonatı, on altı yaylı dörtlüsü ve yazdığı tek opera olarak tarihe geçen Fidelio en çok bilinen eserlerindendir. Beethoven’ın eserlerinden bazıları: 9. Senfoni, Moon Light Sonata, Für Elise, Rondo a Cabriccio.
Wolfgang Amadeus Mozart
27 Ocak 1756’da Salzburg, Avusturya’da doğdu. günümüzde Mozart ismiyle tanınsa da döneminde daha çok Wolfgang ismini kullanmıştır. Müziğe olan ilgisini babası aşılamıştı. Babası Leopold Mozart, Avrupa’nın başlıca müzik hocalarındandı ve Salzburg başpiskoposunun orkestra şefiydi. Babası, Wolfgang Mozart’ın müziğe olan ilgisini üç yaşındayken görmüştü. Bunun üzerine mesleğini bırakıp oğluyla ilgilenmeye başladı. İlk bestesini dört yaşında yapmayı başardı. Çocukluğunda ve gençliğinde bir çok Avrupa gezisine çıktı. Mozart Viyana’da karşılaştığı Constanze ile evlenmiş fakat maddi sıkıntılardan dolayı evliliği sona ermişti. Sarayda yaşadığı sıkıntılar en sevdiği şey olan besteciliğe devam edememesi ve hastalıkları nedeniyle Mozart henüz otuz beş yaşındayken 5 Aralık 1791’de hayatını kaybetti.
Mozart’ın eserlerinden bazıları: Requiem, Turkish March, Don Giovanni.
VİYANA’IN İKLİMİ VE İNSAN PSİKOLOJİSİNE ETKİSİ
Viyana tropikal iklime sahip bir şehirdir. Genellikle yağışlıdır. Yağışlı havalarda bu müzisyenler eserlerinde daha çok minör tonlara yani duygusal, melankolik, acılı bir ruh hali barındıran tonlara yer verir. Eğer daha huzur verici bir ortamda müzik çalışması yapılıyorsa örneğin güneşli havalar veya bestecinin sevdiği doğal ortamlar gibi majör tonları daha sık duyabiliriz. Minör tonlar veya majör tonlar her dinleyiciye aynı hissiyatı vermek zorunda değildir. İnsan psikolojisine göre her mevsim değişikliklerinde insanlar bir süre depresifleşir. Bu müzisyenlerin eserlerine ve insanların davranışlarına yansıyabilir.
Hazırlayan: Miray Coşar