Alaverdi manastırı
Gürcistan Rusya'nın himayesini istiyor
Rusya'daki Sorunların sona ermesinden sonra, Gürcü çarları ve prens yeniden Rusya'nın korunmasını istemeye başladı.
1619'da Kakhetian kralı Teimuraz, Rus hükümdarı Mihail Fedorovich'ten kendisini Perslerin zulmünden korumasını istedi. Moskova, Gürcü hükümdarın isteğine saygı duyarak Şah Abas'tan Gürcistan'a baskı yapmamasını istedi. Şah, Rus krallığının arzusunu tatmin etti.
1636'da Teimuraz Moskova'dan himaye ve askeri yardım istedi. Rus büyükelçiliği Çar Teimuraz'a geldi. Ve 1639'da bir öpüşme rekoru imzaladı.
1638'de Megrel prensi Leonty Moskova'dan himaye istedi.
1648'de Imereti'li Çar III.Alexander, Rus Çarından onu krallıkla birlikte vatandaşlığa kabul etmesini istedi.
1651'de Rus büyükelçiliği (Tolochanov ve Ievlev) Imereti'de kabul edildi. 14 Eylül'de, Imeretian Çar Alexander, Moskova'ya bağlılık haçını öptü, 9 Ekim'de bir öpüşme rekoru imzaladı:
"Ben, Çar İskender, Rab'bin bu kutsal ve hayat veren haçını öpüyorum ... ve tüm Rusya'nın Çarımın ve Büyük Prensi Alexei Mihayloviç'in büyük hükümdarı olma haliyle, tüm egemen iradesine ve ebedi köleliğine sonsuza kadar acımasız ve bundan böyle Tanrı'nın çocukların egemenliğine vereceği otokrat verecek ".
1653'te Çar Teimuraz, kalan tek varisi torunu Herakleios'a Rusya'ya gönderdi.
1659'da Tushin, Khevsurs ve Pshavs (Gürcülerin etnografik grupları) hükümdarları Rus Çarı Alexei'ye onları vatandaşlık olarak kabul etmeleri için bir istek gönderdi.
1658'de Teimuraz Moskova'ya gitti ve askeri yardım istedi. Kısa süre sonra Persler Teimuraz'ı ele geçirdi ve hapishanede çürüdü. Bununla birlikte, o zamanki Rus devleti daha önemli bir görevi çözüyordu - Batı Rusya toprakları için Polonya ile zorlu ve uzun bir savaş vardı. Ve Polonyalılara karşı kazanılan zaferden sonra Rusya, Ukrayna ve Türkiye'yi (1672-1681 Rus-Türk savaşı) ele geçirdi. Batı ve güneybatı stratejik yönleri öncelikliydi.
Rusya'nın Kafkasya için henüz zamanı yoktu.
Doğu Gürcistan'ın tamamen yok edilmesi tehdidi
Şu anda, Kakheti'de daha da karmaşık bir durum gelişti.
Şah Abbas II, Kakheti'yi Türklerle (Türkmenler) doldurmaya başladı. Yaklaşık 80 bin kişi yeniden yerleştirildi. Terk edilmiş Gürcistan, kendisini tamamen asimilasyon ve kültürel ve etnik yozlaşma tehdidi altında buldu. Türkmenler büyükbaş hayvancılıkla uğraşıp düzlükleri ele geçirdiler. Çiçek açan tarlalar, bağlar, bağlar meraya dönüştürüldü.
Gürcüler, ekonomilerinin temelinin tahrip edilmesi nedeniyle ölüm tehdidi altındaydı. Tushin, Khevsurs ve Pshavların dağ kabileleri de saldırıya uğradı. Hayvancılık ürünlerini çiftçilerle değiş tokuş ettiler. Askeri tehdit sırasında ova sakinleri dağlara kaçtı, dağcılar bir süre onları aldı. Türkmenlerin işgali Kartli'yi de tehdit etti. Aslında, Doğu Gürcistan yakında ortadan kaybolabilir.
1659-1660'ta halk ayaklandı. İsyan, Tushinler, Khevsurlar ve Pshavlar tarafından desteklendi.
Gürcüler, Türkmenleri mağlup ettiler ve düşmanın iki ana kalesini işgal ettiler - Bakhtrioni kalesi ve Alaverdi manastırı. Hayatta kalan Türkler Gürcistan'dan kaçtı.
İnsanlar kurtarıldı.
Ancak öfkeli şah'ın emriyle Kartli kralı Vakhtang, ayaklanmanın liderlerinden biri olan Eristav Zaal'ı idam etmek zorunda kaldı. Eristav büyük bir feodal efendidir, eyaletin hükümdarı, Gürcü aristokrat hiyerarşisi, bu unvan krallar ve egemen prenslerden sonra üçüncü sırada yer aldı.
İsyancıların diğer liderleri (Şalva, Elizbar ve Bidzina) halkı işgalden kurtarmak için Pers Şahına geldi. Persler tarafından ölümüne işkence gördüler. Daha sonra bu kahramanlar kanonlaştırıldı. Bakhtrion ayaklanmasından sonra Kakheti, İslam'a dönüşen Vakhtang'a da tabi oldu.
Bu arada Teimuraz'ın torunu Tsarevich Irakli, Rusya'dan Gürcistan'a döndü. Çar Vakhtang'a karşı bir ayaklanma başlattı. Ancak Vakhtang'ı kazanamadı. Iraklı'nın Rusya'ya kaçmasına izin verdi (Moskova ile ilişkileri bozmak istemedi).
Tsar Vakhtang V'in ölümünden sonra Persler, tahtını Archil'in miras alması gerekse de Tsarevich George'a devretti. Rahatsız Archil, çocukları ile 1683'te Rusya'ya gitti. Mirası geri kazanması için ona bir ordu vermesini istedi. Ancak o dönemde Rusya, Türk sorununa bağlıydı.
Archil Gürcistan'a döndü ve Imereti'yi ele geçirmeye çalıştı. 1691'de Kutaisi'nin başkentini almayı başardı. Uzun süre dayanamadı, Türkler tarafından kovuldu. Moskova'ya döndü ve 1713'teki ölümüne kadar orada yaşadı.
Bu sırada Gürcistan yine İran ve Türkiye arasında bir savaş alanı haline geldi.
Gürcü birlikleri Afganistan'da Persler için savaşmaya zorlandı. Bu nedenle, aileleri, piskoposları ve maiyetleriyle birlikte birkaç Gürcü kralı Rus krallığına kaçtı. Archil'den sonra Vakhtang VI Kartalinsky ve Teimuraz II Kakheti Moskova'ya geldi.
Günlerinin sonuna kadar Rusya'da kaldılar ve Rus egemenlerine halklarını Rus vatandaşlığına kabul etmeleri için yalvardı.
Ruslar Güney Kafkasya'ya geliyor
Çar Büyük Petrus'un stratejik bir vizyonu vardı ve Rusya'nın etki alanını güneye doğru genişletmeyi planladı.
İsveç'e karşı kazanılan zaferden sonra Rusya, Hazar Denizi kıyısının batı kısmını işgal edecek ve güney ülkelerine giden yolu açacaktı. Gürcistan bu planlarda önemli bir yer tuttu. Kartli kralı Vakhtang VI ile ilişkiler kuruldu.
1722'de Rus birlikleri, 1723'te Derbent'i işgal ettiler - Hazar Denizi'nin güneyinde, Bakü'de Pers şahının kontrolü altındaki topraklar (Peter, Doğu'nun "kapısını" nasıl kestim, Часть 2).
Türklerin savaşı nedeniyle Pers Şah Tahmasib, Petersburg Antlaşması'nı imzaladı. İran Rusya için Derbent, Bakü, Lenkeran, Rasht'ı tanıdı ve Gilan, Mazandaran ve Astrabad'a teslim oldu. Böylece Hazar Denizi'nin batı ve güney kıyılarının tamamı Rus İmparatorluğu'na gitti.
Aynı zamanda Ermeni temsilciler Rus vatandaşlığı talep ettiler.
1724 yılında, Çar Peter onların talebini kabul etti. Transkafkasya'nın (Gürcü ve Ermeni) geniş topraklarının Rusya İmparatorluğu'na ilhakına yol açacak olan Türkiye'ye karşı yeni bir savaş başlatmayı planladı. Ama maalesef kısa süre sonra öldü.
Peter'ın ayrılmasının ardından Rusya'da bir gerileme dönemi başladı. Rusya'nın yeni yöneticilerinin stratejik bir vizyonu yoktu. St. Petersburg'da bir iktidar mücadelesi başladı, Gürcistan ve Ermenistan için zaman yoktu.
Tüm dikkat, güçler ve araçlar saray entrikalarına, güç ve zenginlik mücadelesine odaklandı. Hazine talan edildi, ordu ve özellikle donanma zayıfladı.
Türkiye ile savaşa hazırlanan Anna Ioannovna hükümeti işgal altındaki toprakları Şah'a iade etme kararı aldı. Rus birlikleri geri çekildi.
Sonuç olarak, Güney Kafkasya'nın Rusya'ya ilhakı ertelendi.
Derbent kalesinin 1722'de Pers seferinde Büyük Petro tarafından ele geçirilmesi. Litografi. Andrey Abramov tarafından yayınlanmıştır. 1872. Askeritarihsel Topçu, Mühendislik ve Sinyal Kolordu Müzesi
Türklerle savaş
Rusya'nın hükümdarlığı sırasında birkaç asırlık stratejik dış politika ve ulusal görevleri zekice çözdüğü II. Catherine döneminde, St. Petersburg'daki Kafkas meselelerine geri döndüler.
1768'de Osmanlılar tarafından yenilgiye uğratılan Imeret kralı Süleyman, Rus imparatoriçesinden yardım istedi.
Bu öneri, Kafkasya'nın Hıristiyan halklarını Osmanlı İmparatorluğu'na karşı mücadeleye dahil etmek isteyen Rus hükümetinin planları ile uyumluydu. 1769'un başında Prens Khvabulov, karşılık gelen bir teklifle krallar Solomon ve Herakleios II'ye (Kartli-Kakheti Krallığı) gönderildi.
Her iki çar da Rus büyükelçisini iyi karşıladı, ancak kendilerinin (Rus askeri desteği olmadan) savaşamayacaklarını açıkladılar. Rus askerlerini göndermek istediler.
Ancak Rusya'nın ana güçleri Tuna cephesindeydi. Kafkasya'ya büyük kuvvetler göndermek imkansızdı.
Mozdok'ta General Gottlob von Totleben'in (500 kişi) küçük bir müfrezesi toplandı. Ağustos 1769'da Rus birlikleri, gelecekteki Gürcistan Askeri Karayolu yönünde Terek ve Aragvi nehirlerinin vadisindeki Ana Kafkas sırtını geçti. Ağustos ayının sonunda Çar Herakleios, Totleben'in müfrezesiyle Gudauri Geçidi'nde buluştu.
Ruslar Imereti'ye girdi. Gürcüler ve Imeretler, yolları açıp erzak hazırlayacaklarına söz verdiler, ancak sözlerini tutmadılar. Ruslar, savaşların harap ettiği araziyi geçerek dağlık araziyi geçmek zorunda kaldılar.
Totleben'in müfrezesi, güçlü ve iyi savunulan Shoropan kalesini kuşattı. İç kavgalarla meşgul olan Kral Süleyman, herhangi bir yardım sağlamadı. Erzak eksikliği, Rus birlikleri hastalık ve açlıktan muzdaripti. Kaleyi almak için birkaç başarısız girişimden sonra, Totleben kuşatmayı kaldırdı ve müfrezeyi Kartli'ye götürdü.
Bu sırada Kral Herakleios, Osmanlılara karşı yardım istedi.
Hastalık ve açlıktan yorulan Totleben'in ekibi yardım edemedi. Rus komutanlığı, birliklerini Kafkasya yönünde güçlendirmeye karar verdi. Totleben'in müfrezesi 3,7 bin kişiye güçlendirildi.
Mart 1770'de küçük takviyeler geldiğinde Totleben, Herakleios'un 7 ordusuna katıldı. Birleşik kuvvetler, Transkafkasya - Akhaltsykh'daki Türklerin ana kalesine taşındı.
Ancak, Totleben ve Iraklı karakter olarak aynı fikirde değildi. General, Herakleios'un muhaliflerinin lehine entrikaya başladı. Rus müfrezesi Kartli'ye döndü, ardından Imereti'de başarılı bir şekilde savaşmaya başladı.
Iraklı, düşmanı Aspindza köyü yakınlarında bağımsız olarak yendi, ancak savunmasız Akhaltsykh'ı ele geçirmek için zaferden yararlanmadı ve Tiflis'e döndü. Ardından Rus-Gürcü birlikleri Bağdat ve Kutais kalelerini ele geçirdi. Totleben, Karadeniz sahiline gitmeye karar verdi. Rus müfrezesi Türk birliklerini mağlup etti, Rukhi ve Anaklia kalelerini aldı ve Poti'yi kuşattı. İyi güçlendirilmiş Poti'yi almak mümkün değildi, Totleben geri çekildi.
1772'de Rus birlikleri Kafkasya'dan çekildi.
Aziz George'un tezi
Aralık 1771'de Çar Herakleios İmparatoriçe Catherine'e bağlılık yemini etti.
Aralık 1782'de bu yemin edildi. Kartli-Kakhetian kralı resmen Petersburg'dan himaye istedi.
24 Temmuz (4 Ağustos) 1783'te, Kuzey Kafkasya'daki Rus askeri kalesi Georgievsk'te bir antlaşma imzalandı.
"Kartalin ve Kakhetian Iraklı çarı ve Rusya'nın himayesi ve yüce gücü tarafından tanınması üzerine."
Rusya tarafında, eser Pavel Potemkin (Serene Majesteleri Prens G. Potemkin'in kardeşi) tarafından ve Gürcü tarafında - prensler Ivane Bagration-Mukhransky ve Gersevan Chavchavadze tarafından imzalandı.
Iraklı, Petersburg'un gücünü tanıdı ve bağımsız bir dış politikadan kısmen vazgeçti, askerleriyle Ruslara yardım etme sözü verdi. Rusya, Gürcistan'ın bütünlüğünün garantörü oldu. Kartli-Kakheti iç özerkliği korudu.
İlginç bir şekilde, bu belge ilk olarak aşağıdaki kavramları kullandı:
"Gürcü halkları", "Gürcü kralları" ve "Gürcü kilisesi".
Daha sonra belgelerde Rusya'da sıradan hale geldi.
Nitekim gelecekte, yerel bağımsız krallıklar, beylikler, topraklar, çeşitli etnik gruplar, aşiretler ve aşiretlerden tek bir Gürcistan ve Gürcü halkından oluşan, birleştirici ve kültürel-ulusal politikasıyla Türkiye ve İran ile ağır ve kanlı savaşlar yoluyla Rusya olmuştur.
Ruslar olmasaydı Gürcistan asla olmazdı.
Ruslar, Gürcistan Askeri Yolu'nu iyileştirdi. Bir Rus müfrezesi Tiflis'e girdi.
1794'te Pers Şahı Ağa Muhammed Kaçar'ın Pers ordusu Gürcistan'ı işgal etti. Tüm Gürcü topraklarını mahvetti. Rusya'nın Kafkasya'da henüz ciddi kuvvetleri yoktu, bu yüzden işgal başarılı oldu.
1795'te Persler, Kral Herakleios ve II.Süleyman ordusunu yenerek Tiflis'i aldı. Şehir tamamen kesildi ve yakıldı. Büyük Catherine, Pers'i cezalandırmayı ve Transkafkasya'daki konumunu güçlendirmeyi planladı. Aslında Peter'ın bölgedeki politikasını sürdürdü.
1796'da, Hazar'ın desteklediği Zubov Hazar Kolordusu kuruldu. filotilla... Rus birlikleri Derbent'i aldı. Çar Herakleios II, sektöründe başarılı bir saldırıya liderlik etti. Daha sonra Zubov'un kolordu Bakü, Bakü, Şemaha ve Şeki hanlarını alarak Rusya'ya yemin ettiler.
Zubov derin bir Pers istilasına hazırlanıyordu ("Barışçıl olmayan" İran'ın cezalandırılması - 1796 seferberliği), o sırada derin bir kriz içindeydi.
Ancak II. Katerina'nın ölümü, Pyotr Alekseevich'in daha önce ayrılması gibi, Rusya'nın Kafkasya'daki ilerleyişini kesintiye uğrattı.
İmparator Pavel Petroviç, annesine muhalefet ederek Kafkasya'dan Rus askerlerini çekti. Doğru, o tamamen makul bir insandı
"Kara efsane"
Paul hakkında ("Çılgın İmparator" Efsanesi Paul I; Tahta şövalye).
Ve çok geçmeden Gürcistan Rus İmparatorluğuna kabul edildi.
Herakleios II, Kartli-Kakhetian krallığının çarı