E-atıkların yükselişi ile birlikte en yaygın kullanılan geri dönüşüm yöntemleri, fakir ülkelere ihraç edilerek yeniden kullanılması, yakılması, sağlam ve kullanılabilir olanların tekrar kullanımıdır. Öte yandan, bu yöntemlerin dezavantajları da vardır. Dolgu malzemesi olarak kullanımı yeraltı suyunu kirletir, gelişmekte olan ülkelerde yeniden kullanım can kaybına neden olur ve yakılması havayı kirletir. Bu nedenle bu geri dönüşüm yöntemlerini seçerken dahi dikkatli olmalısınız. Amerika Birleşik Devletleri’nde e-atıkların sadece %10’u geri dönüştürülmektedir. Bilgisayarların %11-15’i yeniden kullanılıyor/geri dönüştürülüyor. Gelişmiş ülkelerin çoğu, tehlikeli atıklarını Asya ve Afrika’daki fakir ülkelere ihraç etmeyi veya bağışlamayı tercih ediyor.
E-atıkların toplanması ve taşınması
Üç tür toplama vardır: sürekli toplama, özel bir yerden toplama ve evden toplama. Sürekli toplama, yıl boyunca bir toplanan e atıkladır. E-atık, şehir tarafından belirlenen bir yere götürülür ve daha sonra belirli bir zamanda yerel bir geri dönüşüm merkezine/geri dönüşüm tesisine teslim edilir. Bu en etkili ve verimli yöntemdir. Bu sistemlerin her biri uygulanmalı ve olasılıklar araştırılmalıdır. Akülerde depozito uygulaması nedeni ile eski alınarak yerine yeni akü verilmektedir. Ortaya çıkan aküler, geri dönüşüm veya yeniden doldurulmak üzere üretime iade edilecektir. Pil veya diğer elektronik cihazlar için kullanılan alanlara benzer bir uygulamanın konulması, bu tür elektronik ürünlerin sokağa atılmasını engelleyecektir.
E-atık geri dönüşümü
E-atık ilk olarak bir malzeme geri dönüşüm tesisinde (MRF) yeniden kullanım veya kısmi yeniden satış için elenir ve geri dönüştürülür. Cihaz fişe takılır eğer çalışıyor ise yeniden kullanım ya da bağışlama için ayrılır. Eğer çalışmıyorsa manüel veya mekanik olarak parçaların en pahalısından en ucuzuna doğru demonte edilerek ayrılır. Kullanılabilir parçalar ve tehlikeli atıklar ayrıştırıldıktan sonra malzeme kazanım süreci başlar.
Türkiye’de e-atıkların durumu
Ülkemizde de e-atık miktarı hızla artıyor. Birçok gelişmiş ülkede e-atık adı verilen kullanılmamış ürünlerin ayrı olarak toplanması gerekiyor. Ayrı toplanan bu atık farklı şekilde işlenir ve diğer atıklarla birlikte atılmamalıdır. Ülkemizde özel toplama sistemi yeni yeni ortaya çıkmaya başladığı için birçok alana yayılmamış, dolayısıyla tüm atıklar çöpe atılmaktadır. Bazı illerde, direkt evlerde kurulan ayrı toplama sistemi ile geri dönüşüme gitmektedir. Bazı illerde her türlü atık, merkezi atık toplama merkezlerinde ayrıştırılmakta ve değerlendirilmektedir. Öte yandan bazı il ve ilçelerde vahşi olarak depo edilen çöpler ihale usulü ile satılarak kazanan kişiler tarafından işlerine yarayan çöpler ayrıştırılarak değerlendirilmektedir.