(1873 – 1943)
Besteci, piyano virtüözü ve orkestra şefi olan Rachmaninov, Romantik dönem in son Rus temsilcisidir. Sanatçı 1873 yılında Rusya yakınlarında Novgorod şehrinde doğar.
Tatar kökenli aritokrat bir ailenin çocuğudur. Sanatçıya ilk olarak annesi müzik temelini vermeye başlar. Daha sonra ailesi müzik dersleri aldırmaya başlar. 1882 yılında Rachmaninov’un babası iflas eder ve St. Petersburg’a taşınırlar. Burada konservatuara başlayan sanatçı tembel bir öğrenci olur. Daha sonra Moskova’ya gönderilen sanatçı ders alacağı Nikolay Zverev’in yanına yerleştirilir. Müzik eğitimi dışında birçok eğitim alan sanatçı Moskova Konservatuarına girer. Burada Çaykovski’nin de jüride olduğu bir sınavda kendi bestesi olan “Sözsüz Şarkı” yı çalar ve çok beğenilir. 1892 yılında bu şarkısına ödül alır. Aynı sene içinde beş tane piyano için bestelediği parçasını bastırır. Bunların arasında yer alan “Do Diyez Minör Prelüd” çok ilgi görür. 1893 yılında sahnelenen “Aleko” adlı opera çok alkış alır.
Bu arada Rachmanino’un 1 nolu Senfonisi, 1897 yılında seslendirildiğinde o kadar kötü ve tanınmayacak haldedir ki herkes şaşırır. Salondan kaçan sanatçı bu bestenin notalarını kaybettiğini sanır. Ama ölümünden bir süre sonra Rusya’da iki piyano metni kopyası bulunur. Bu orijinal eserin aranmasına yol açar. Leningrad Konservatuarı Kütüphanesinde Birinci Senfoni notaları bulunur. 1945’de çalındığında ise çok büyük beğeni toplar. Ama ilk çalındığında neler olduğu açığa çıkmaz.
Bir dönem 1 nolu Senfonisinde yşadığı hayal kırıklığı ve sinir bozukluğuyla beste yapamayan sanatçı iyileşir ve 2 Nolu Piyano Konçertosu nu bitirir. 1901 yılında Moskova Filarmoni orkestrası çalar ve büyük başarı sağlar. Bu arada Moskova operası şefi olur. Çok geçmeden orkestra şefliğinde de ünü yayılır ve başarılı olur. Piyano resitalleri de vermeye devam etmektedir. Moskova’daki meşhur müzisyenlerden biri olur. 1902 yılında Natalia Satin ile evlenir. Orkestra şefi ve piyanist olarak hayatı yoğunlaşınca sosyal hayatı da hızlanınca beste yapabilmek için karısı ve kızıyla birlikte Moskovayı terk eder ve Dresden’e yerleşirler. 1907’de İkinci Senfoni ve “Ölüm Hikayesi” olarak iki büyük eser yaratır.
1909’da Amerika turuna çıkarak Northampton’da bir resitale çıkar. Daha sonra New York Senfoni Cemiyetiyle 3 Nolu Konçertosunu dünyaya dinletir. Boston Senfoni Orkestrasından şeflik teklifi alır ama kabul etmez ve 1910 yılında Rusya’ya döner.
Rusya’da savaş çıktığında çok etkilendiğinden Rusya’da yaşayamaz duruma gelir ve kendine yeni bir yurt aramaya başlar. Rachmaninov’un Amerika’ya bu seferki gidişi 1918’de olur ve hem konser hem de yerleşmek içindir. Amerika’ya yerleşen sanatçı ve eşi 1943 yılında ülke vatandaşlığını alır. Amerika yıllarında Rachmaninov yeni bir yapıt üretmeyip eski eserlerini gözden geçirerek konser piyanisti olarak hayatına devam etmiştir. Amerika’da konserler verir, albümler çıkarır, çok ünlü ve zengin olur. Amerika’da olduğu yıllar içinde 1918-1943 yılları arasında sadece 6 adet yeni eser üretebilir. Konserlerine devam ettiği dönemlerde sağlığı bozulduğu halde turnesini yarıda bırakmaz. Ama rahatsızlanarak evine getirilir ve bir süre sonra burada hayata veda eder. En son bestelediği eseri “Senfonik Danslar” dır.
Rachmaninov Rus kompozitörlerinin tutucu grubunun öncüsüdür. Çaykovski’nin bıraktığı yerden devam eder. Yeniyi değil eski yolu izler. 4 piyano konçertosu, 3 senfoni yazmıştır. “Ölüler Adası” isimli senfonik şiiri ve Senfonik Danslar yapıtı vardır. “Paganini’nin Bir Teması Üzerine Rapsodi” adlı eseri piyano ve orkestra için yazılmıştır.