Tendon, bir kası kemiğe bağlayan doku bandıdır. Aşil tendonu alt bacağın arkasından aşağı doğru iner ve baldır kaslarını (gastroknemius ve soleus) topuk kemiğine bağlar. Aşil tendonu, topuğu yerden kaldırmaya yardımcı olarak yürümeyi kolaylaştırır. İnsan vücudundaki en kalın tendondur ve büyük çekme kuvvetlerine dayanma kapasitesine sahiptir.
İçindekiler
Aşil Tendon Yırtığı Nedir?
Aşil tendonu yırtılması, tendon kapasitesinin ötesinde gerildiğinde meydana gelen tam veya kısmi bir yırtılmadır. Güçlü zıplama veya dönme veya ani hızlanmalar, tendonu aşırı gerebilir ve yırtılmaya neden olabilir.
Aşil tendon yırtıkları en sık “hafta sonu savaşçılarında”, tipik olarak boş zamanlarında spor yapan orta yaşlı insanlarda görülür. Daha az yaygın olarak, hastalık veya steroidler veya bazı antibiyotikler gibi ilaçlar tendonu zayıflatabilir ve yırtılmalara katkıda bulunabilir.
Belirtiler
Aşil tendon rüptürü ile ilgili herhangi bir belirti veya semptom olmaması mümkün olsa da, çoğu insanda şunlar bulunur:
- Baldıra tekme vurulmuş hissi
- Ağrı, muhtemelen şiddetli ve topuğun yakınında şişlik
- Yürürken ayağı aşağı doğru bükememe veya yaralı bacağı “ittirememe”
- Yaralı bacağın parmak uçlarında duramama
- Yaralanma meydana geldiğinde bir patlama veya çatlama sesi
Nedenler
Aşil Tendonunun doğal özellikleri, işlevi ve kan akışı onu hem akut hem de kronik yırtılmaya yatkın hale getirir.
- Akut yırtık durumunda, hastalar genellikle atletik faaliyetlerde bulunurlar ve bu da yaralanmaların %68’ini oluşturur.
- Badminton, futbol, voleybol, basketbol, tenis, gibi dur-kalk sporlarında, eksantrik hareket tendona çok fazla stres uyguladığı için yaygındır.
Bu hasta popülasyonundaki yaralanmaların ilk muayenede gözden kaçma olasılığının daha yüksek olduğunu düşündüren araştırmalarla yırtılmaya yatkın bazı durumlar vardır. Bunlar şunları içerir:
- Doğal yaşlanma süreci.
- Rekreasyonel sporlara katılım
- Obezite.
- Kötü koşu mekaniği.
- Düztabanlık, yüksek ayak kavisi ve bacak uzunluğu uyuşmazlığı gibi değişen biyomekanikler .
Aşil Tendon Yırtığında Risk faktörleri
Aşil tendonu yırtılması riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:
- Yaş. Aşil tendon yırtığı en çok 30 ile 40 yaş arasında görülür.
- Cinsiyet. Aşil tendonu yırtılması erkeklerde kadınlara göre beş kat daha fazladır.
- Eğlence sporları. Aşil tendonu yaralanmaları, futbol, basketbol ve tenis gibi koşma, atlama ve ani başlama ve durmaları içeren sporlarda daha sık görülür.
- Bazı antibiyotikler. Siprofloksasin (Cipro) veya levofloksasin (Levaquin) gibi florokinolon antibiyotikler, Aşil tendonu yırtılması riskini artırır.
- Obezite. Fazla kilo, tendona daha fazla yük bindirir.
Teşhis
Aşil tendon yırtığı teşhisinde doktorunuz, yaralanmanın nasıl ve ne zaman meydana geldiği ve hastanın daha önce tendonu yaralayıp yaramadığı veya benzer semptomlar yaşayıp yaşamadığı hakkında sorular soracaktır. Doktor, tendonda yırtılmaya işaret eden bir kusur hissederek ayağı ve ayak bileğini muayene edecektir. Hareket açıklığı ve kas gücü değerlendirilecek ve yaralanmamış ayak ve ayak bileği ile karşılaştıracaktır. Doktor sizden bir sandalyeye diz çökmenizi veya ayaklarınız muayene masasının ucundan sarkacak şekilde yüzüstü yatmanızı isteyebilir. Ardından, ayağınızın otomatik olarak bükülüp bükülmeyeceğini görmek için baldır kasınızı sıkabilir. Eğer bükülme olmazsa, muhtemelen aşil tendonunuzu yırttınız.
Aşil tendon rüptürü tanısı tipik olarak basittir ve bu tür muayene yoluyla yapılabilir. Ancak bazı durumlarda doktorunuz MR veya diğer gelişmiş görüntüleme testlerini isteyebilir.
Aşil Tendon Yırtığında Tedavi
Yırtılmış bir Aşil tendonu tedavisi genellikle yaşınıza, aktivite seviyenize ve yaralanmanızın ciddiyetine bağlıdır. Genel olarak, daha genç ve daha aktif insanlar, özellikle sporcular, tamamen yırtılmış bir Aşil tendonunu onarmak için ameliyatı seçme eğilimindeyken, yaşlı insanların konservatif tedaviyi tercih etme olasılıkları daha yüksektir.
Bununla birlikte, son çalışmalar, hem cerrahi hem de konservatif tedavinin oldukça eşit etkinliğini göstermiştir.
Ameliyatsız Tedavi
Bu yaklaşım tipik olarak şunları içerir:
- Koltuk değneği kullanarak tendonu dinlendirmek
- Bölgeye buz uygulamak
- Reçetesiz satılan ağrı kesiciler almak
- İlk birkaç hafta boyunca, genellikle topuk takozlu veya alçılı bir yürüyüş botu ile ayak aşağı bükülmüş haldeyken ayak bileğinin hareket etmesini önlemek
Ameliyatsız tedavi, enfeksiyon gibi ameliyatla ilişkili riskleri önler.
Bununla birlikte, cerrahi olmayan bir yaklaşım, aşilin yeniden yırtılma ihtimalini artırabilir ve iyileşme daha uzun sürebilir. Ancak son çalışmalar, ameliyatsız tedavi edilen kişilerde, erken kilo vererek rehabilitasyona başlarlarsa olumlu sonuçlar verdiğini gösteriyor.
Ameliyatlı Tedavi
Prosedür genellikle alt bacağınızın arkasında bir kesi yapmayı ve yırtık tendonu birbirine dikmeyi içerir. Yırtık dokunun durumuna göre onarım diğer tendonlarla güçlendirilebilir.
Komplikasyonlar enfeksiyon ve sinir hasarını içerebilir. Minimal invaziv prosedürler, açık prosedürlere göre enfeksiyon oranlarını azaltır.
Aşil tendonu yırtılması ister cerrahi ister ameliyatsız tedavi edilsin, fizik tedavi iyileşme sürecinin önemli bir bileşenidir. Fizik tedavi, kasları güçlendiren ve ayak ve ayak bileğindeki hareket aralığını iyileştiren egzersizleri içerir. Çoğu insan dört ila altı ay içinde eski faaliyet seviyelerine döner. Bundan sonra kuvvet ve stabilite eğitimine devam etmek önemlidir çünkü bazı problemler bir yıla kadar devam edebilir.