CGTN / Jonathan Arnott
Birleşik Krallık (BK) (İngilizce dilinde) dünyada en uzun isme sahip ülke. Resmi adı “Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı”: İngiltere, İskoçya ve Galler (Büyük Britanya diye bilinen) ile Kuzey İrlanda'nın birliği. Uluslar arasındaki sınırlar zaman içinde değişti. Antik Romalılar Britanya’yı işgal ettiklerinde, imparator Adrian İngiltere ile İskoçya arasında bir sınır, basit bir savunma hattı olarak Adrian Duvarı’nı inşa etti. Bugün, bu duvar Newcastle’ın hemen kuzeyindeki eski Kuzey Doğu İngiltere kasabamın tam ortasından geçiyor ve İngiltere ile İskoçya arasındaki sınırdan epey uzakta.
BK’nin uluslar topluluğu olarak resmen kurulması 1707’de Birleşme Yasası ile oldu. Üç yüzyıl boyunca (İrlanda adasının ayrılması dışında) statüko buydu. Siyasetçiler bu birliğin dağılma olasılığından bahsetmeye başladıklarında bu çoğu zaman sadece bir söylem ya da abartıydı. Ancak son 15 yıldır, bu tür iddialar daha inanılır hale geldi.
Galler Başbakanı Mark Drakeford alarm zillerini çaldı ve BK’nin parçalanma riskinin bugün kendi siyasi yaşamı boyunca en yüksek noktada olduğu uyarısında bulundu. Bana göre, Drakeford, nedenini biraz abartsa da ciddi endişeler olduğu konusunda haklı. İskoçya’nın bağımsızlığı konusunda 2014’te yapılan referandumda İskoçlar görece küçük bir farkla BK’de kalmak için oy kullandı. Birliğin o zaman çökebileceği konusu gerçek bir olasılıktı.
SON 15 YILDIR İDDİALAR DAHA İNANILIR HALE GELDİ
Bugün, İskoçya’nın bağımsızlığı için yakında bir referandum yapılması ihtimali uzak görünüyor. Bir referandum anayasal bir konuda bir sorunu bir nesil için çözer. Birkaç için yeniden yapılmaması gerekir ve her durumda İskoçya'daki kamuoyu yoklamaları şu anda küçük bir farkla BK’de kalınması için oy kullanılacağını gösteriyor. Galler’de büyük bir çoğunluk BK içinde kalmayı istiyor. Galler’in bağımsızlığını destekleyen siyasi parti genel olarak yüzde 18 ila 25 arasında oy alıyor: Önemli ama çoğunluğa çok uzak bir oran. Kraliçe 2. Elizabeth'in ölümü ve 3. Charles’ın tahta çıkışı herhangi bir önemli değişiklik getirmedi. Her durumda, “resmi tören” Batılı ülkeler kültürel hatlara göre derinden bölüşmüşken ulusu bir araya getiren son zamanlardaki çok az olaydan biriydi.
BK’nin parçalanması yakında olacak bir şey değil. Ancak Kuzey İrlanda’da gençlerin bir nesli BK’yi terk etmeyi çok destekliyor: Yakında yapılan bir kamuoyu yoklamasında 18 ila 24 yaş arasındaki gençlerin yüzde 57’si “Birleşik İrlanda’dan” yana oy kullandı. Bu 15 ila 20 yıl içinde nasıl bir sonuç verir, şüpheliyim. İskoçya’da ve daha az düzeyde Galler'de de aynı gidişata şahit olacağız.
Bana göre, Mark Drakeford'un uyarıları bugün ya da yarınla ilgili değil; birliği destekleyenlerin uyurgezer bir şekilde gelecekteki potansiyel bir krize doğru gittikleri hakkında. Siyasetçilerin birliğin parçalanmasının neden kötü bir şey olduğunu düşündüklerini söylemeleri yeterli değil. Bir siyasi çalkantı döneminde her karar bir risk duygusu taşır. Kamuoyu bir zamanlar olduğu kadar riskten korkmayabilir. Eğer siyasetçiler her zaman neye karşı olduklarını açıklar ve çok azı pozitif bir vizyon sunarsa, taraftarlarında hiçbir çoşku uyandırmazlar.
BRİTANYA HÜKÜMETİ VE İŞÇİ PARTİSİ LİDERLİK GÖSTERMELİ
İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda arasında siyasi bir birliğin sonsuza kadar devam etmesini isteyenlerin, bağımsızlığın neden ekonomik kargaşaya neden olacağı hakkında yorumlar yapmaktan çok daha fazla şey yapması lazım. Bilinmeyenden korkmak birliği ancak kısa bir süre için koruyabilir. Olumsuzluk ve korku tellallığı Brexit referandumunda kalma kampanyasının silahlarıydı ve Britanya halkı yine de Brexit iç in oy kullandı.
BK’yi korumak isteyen Britanyalı siyasetçilerin önemli sorulara açık ve ikna edici yanıtlar vermesi şart: Bu ulusu birleştiren şey nedir? Gelecek için ortak vizyonumuz ne? Tek bir ulus olarak kalarak sürekli değişen bir dünyanın zorlukları ile nasım daha iyi baş edebiliriz? Birlik gerçekten 21. yüzyıl kurumu haline gelmek için nasıl uyum sağlayabilir?
Bu Britanya hükümetinin ve muhalefetteki İşçi Partisi’nin liderlik göstermek zorunda oldukları anlamına geliyor. Bu sorulara açık yanıtlar vermek ve bu yanıtları BK’nin dört ulusunun tümüne anlatmak zorundalar. Eğer bunu yapmazlarsa, o zaman -Kazablanka filmindeki meşhur sözde olduğu gibi- “belki bugün, belki yarın değil, ama bir gün mutlaka” Birleşik Krallık’ın parçalanması kaçınılmaz hale gelebilir.