4 Başlıca iki araştırma türü vardır Nicel araştırma (quantitative research)Nitel araştırma (qualitative research)
5 Nicel ve Nitel Araştırma Nicel araştırma Ne kadar? Ne miktarda? Ne kadar sık, Ne kadar yaygın? sorularına cevap arar.Nitel araştırma Niçin? Nasıl? Ne şekilde sorularına cevap arar.
6 Nicel AraştırmaNicel Araştırma, olgu ve olayları nesnelleştirerek gözlemlenebilir, ölçülebilir ve sayısal olarak ifade edilebilir bir şekilde ortaya koyan bir araştırma türüdür.Amaç:Bireylerin toplumsal davranışlarını gözlem, deney ve test yoluyla nesnel bir şekilde ölçmek ve sayısal verilerle açıklamaktır.
7 Nitel AraştırmaNitel Araştırma, gözlem, görüşme ve doküman analizi gibi nitel veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, algıların ve olayların doğal ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik bir sürecin izlendiği araştırma türüdür.Amaçİnsanların kendi toplumsal dünyalarını nasıl kurmakta, oluşturmakta olduğunuanlamak ve içinde yaşadıkları toplumsal dünyayı nasıl algıladıklarını yorumlamaya çalışmaktır.
8 Nitel AraştırmaNitel araştırmalarda, genelleme, öncelikli amaç değildir.Bu araştırmalarda, nitel ölçme teknikleri (gözlem, görüşme) kullanılmaktadır.Kavram ve kuram oluşturmaya yönelik araştırmalardır.
9 Nitel AraştırmaNitel araştırmalar, insan ve grup davranışlarının “niçin”ini anlamaya yönelik araştırmalardır.
10 Nitel AraştırmaNitel araştırmalar sosyal yön ile ilgilenirler ve şu sorulara cevap ararlar:İnsanlar niçin böyle davranır?Kanaatler ve vaziyet alışlar nasıl oluşur?İnsanlar, çevrelerinde olup bitenden nasıl etkilenir?Kültürler niçin ve nasıl gelişir?Sosyal gruplar arasındaki farklar nelerdir? (M. Ergün)
12 Nicel-Nitel araştırma türlerinin farkı Nicel araştırmaNitel araştırmaGerçeklik nesneldirAraştırmacı olay ve olgulara dışardan bakar, nesnel bir tavır geliştirirDeğişkenler kesin sınırlarıyla belirlenebilir ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler ölçülebilirGenellemeGerçeklik özneldir ve oluşturulurAraştırmacı olay ve olguları yakından izler, katılımcı bir tavır geliştirirDeğişkenler karmaşık ve iç-içedir. Aradaki ilişkileri ölçmek zordur.Derinlemesine tanımlama
13 İki araştırma türünün fakı Nicel araştırmaNitel araştırmaNedensellik ilişkisini açıklamaVerinin sayısal göstergelere indirgenmesiOlay ve olguların dışında, yansız ve nesnel olmaAktörlerin perspektiflerini anlamaVerinin, bütün derinlik ve zenginliği içinde tanımlanmasıOlay ve olgulara dahil, öznel perspektifi olan ve empatik
14 İki araştırma türünün fakı Nicel araştırmaNitel araştırmaKuram ve hipotez ile başlarDeney, manipülasyon ve kontrolStandardize edilmiş veri toplama araçları kullanmaParçaların analiziUzlaşma ve norm arayışıKuram ve hipotez ile son bulurKendi bütünlüğü içinde ve doğalAraştırmacının kendisinin veri toplama aracı olmasıÖrüntülerin ortaya çıkarılmasıÇokluluk ve farklılık arayışıKaynakça: Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005) Sosyal BilimlerdeNitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin yayıncılık
15 Nicel-Nitel Araştırma Nicel AraştırmaNitel AraştırmaNe kadarNe miktarda?Ne kadar sık?Ne kadar yaygın?Niçin?Nasıl?Ne şekilde?
16 Nitel araştırma desenleri (1) 1. Fenomenoloji (phenomenology)2. Etnografi (ethnography)3. Gömülü teori (grounded theory)4. Örnek olay (case study)Saha taraması (survey)’de, nitel + nicel teknikler bir arada kullanılabilir.
17 Nitel araştırma desenleri FenomenolojiBir konuyu aydınlatıp, dikkat çekme amacı ile yapılabilir.Fenomenler; olaylar, durumlar, deneyimler, kavramlarÖrneğin –Okul başarısızlığının gençlerin uyuşturucu kullanımıyla ilişkileri araştırılabilir.
18 Nitel araştırma desenleri EtnografiBir topluluğun, bir kültür grubunun gelenekleri, inançları ve birbiriyle bağlantılarını doğal ortamda inceleme (descriptive studies)
19 Nitel araştırma desenleri Gömülü Teori (Grounded Theory)Araştırmacı veri toplarken veya yorumlarkenverilerin içine gömülü olan kuramı ortaya çıkartır ve araştırma boyunca yeni kavram ve kuramlara ulaşabilir.
20 Nitel araştırma desenleri Örnek olay (Case study)Bir tek ya da birkaç olayı derinlemesine inceleme, bir zaman dilimindeki sosyal olayların incelenmesi
21 Diğer Yöntemler 1-Tracer(İz Sürme) Çalışmaları 2-Paydaş Analizi (Stakeholder) 3-Örnek Olay (Vaka)Yöntemi 4-Sözlü Tarih 5-Odak (Focus) Grupları Yöntemi
22 TRACER (İZ SÜRME) ÇALIŞMALARI Hem veri toplama, hem de örneklemenin güvenirliğini sağlamaya yönelik bir araştırmadır.Tracer çalışmaları tesadüfi olmayan örneklemenin bir şeklidir. Bilgiye ulaşabilmek için gerekli olan belirli sayıdaki bilgi sahibine ulaşılır.Amaç, tesadüfi ya da temsili örnekleme elde etmek değil, belirli süreçler hakkında bilgi sahibi olan kişilerin belirlenmesidir.Anahtar bilgi verecek olan kişiler, bilgi kaynaklarına ulaşım için yardımcı olmaya hazır olan kişilerdir.
23 Paydaş AnaliziBir proje/programla bir ilgisi olan bireyler, insan grupları, kurum/kuruluşlar veya firmalar paydaş” olarak tanımlanmaktadır.Proje veya programların faaliyet veya çıktılarından (sonuçlarından) doğrudan veya dolaylı olarak olumlu veya olumsuz yönde etkilenebilir veya proje sürecini etkileyebilirler.Genellikle farklı alt grupların dikkate alınması gerekmektedir.
24 Örnek Olay Yöntemi(Vaka İncelemesi) Örnek olay incelemesi (Case study), tek bir olayı veya birkaç olayı derinlemesine inceleme demektir. Bazen bir zaman dilimindeki sosyal olaylar da incelenebilir.Örneğin,Skinner”bir araştırmacı, bin tane farenin,her birini bir saat inceleyeceğine ya da yüz farenin her birini onar saat gözlemleyeceğine,bir fareyi bin saat gözlemlemeyi tercih edecektir” demişti.Örnek olay yönteminde veri toplama teknikleri gözlem,mülakatlar ve anketler olabilir.
25 TEMEL ÖZELLİKLER Algıların ortaya konması Doğal ortama duyarlık Bütüncül yaklaşımAraştırma deseninde esneklikAraştırmacının katılımcı rolüNitel veriTümevarımcı analizAnlama, açıklama, deneyim sağlama,kavram-kuram oluşturma
28 ÖRNEKLEME Nitel araştırma Nicel araştırma Amaçlı yaklaşım (Tipik durum, aykırı durum,maksimum çeşitlilik, vb.)Olasılık Temelli yaklaşım(Kümeleme,sistematik, tabaka, vb.)Nitel araştırmaNicel araştırma
29 SONUÇLARI GENELLEME Genelleme öncelikli amaç değil Örneklemin temsiliyet yeteneğiPerspektif ve deneyim sağlamaKavram ve Kuram oluşturmaSayısal genelleme – analitik genelleme
30 Nesnel yaklaşımla öznel durumları çalışma Araştırmacının Varsayımları, Görüşleri, Değer Yargıları Sonuçları Etkiler mi?Nesnel yaklaşımla öznel durumları çalışmaAmaç yargıda bulunma değil, anlamaVarsayımları ve görüşleri açıklamaVeriye dayalı, teyit edilmiş sonuçlar
31 Nitel Araştırma Bilimsel mi? Nitel ve Nicel Yöntemler Birlikte Kullanılabilir mi?Temel sorun - farklı varsayımlarNicel sonuçları destekleme, teyit etme, açıklama ve yeniden yorumlama amacıyla nitel veriler kullanmaNicel araştırma için denenceler ortaya koyma (kuram-deney)Nicel veri toplamaya temel teşkil etmek üzere nitel veri toplama (görüşme-anket)Nitel Araştırma Bilimsel mi?Yanlış algı: Sadece sayısal olan, tümden-gelimci, bilinen yöntemlere ve hipotezlere dayalı olan bilimseldir.Bilimsel düşünce, araştırılan problemin doğasına uygun yöntemlere ve süreçlere açık olmayı, titiz ve sistematik veri toplamayı ve veriye dayalı sonuçlara ulaşmayı gerektirir.
32 Nitel ve nicel araştırma yöntemleri birbirini tamamlayıcı yöntemler olarak düşünülmelidir!
33 KaynaklarŞİMŞEK, Nitel Araştırma Yöntemleri, ODTÜ Eğitim Fakültesi, Sunum.Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin yayıncılıkİlker Öztürk, Nitel Araştırma Yöntemleri, Sunum Mustafa Ergün, Bilimsel Araştırma Yöntemleri, AKÜ, SunumNitel araştırma teknikleri, Sunum, Akademi