AGAH EFENDİ, Çapanzade ( 1832-1885)
İlk Türk gazetecisi, fikir adamımızdır. Agah Efendi İstanbulda doğdu. Tıbbiye Mektebindeki tahsili sırasında Fransızca öğrendi. Sonradan tıp tahsilini bırakarak Babıali Tercüme Odasına girdi. Yurt içinde ve dışında önemli memurluklarda bulundu.
Agah Efendi 1860 yılında «Tercüman-ı Ahval» gazetesini yayımlamaya başladı. Daha önce memleketimizde Türkçe iki gazete çıkmıştı. Biri resmi «Takvim-i Vekayi», diğeri de Churchill adlı bir İngilizin çıkardığı «CeridemiHavadis» idi. Böylece, Agah Efendi ilk Türk gazetecisi olmak şerefini kazanıyordu. Gazetenin başlıca yazarlığını Şinasi yapıyordu. Onun ayrılmasından sonra da «Tercüman-ı Ahval» zaman zaman kapanmakla beraber, yayımlanmaya altı yıl devam etti.
Agah Efendi bir yandan gazetesini çıkarırken, bir yandan da memurluklarda bulundu. 1861 de, Posta Nazırı iken ilk Türk posta pulunu bastırdı ve böylece memleketimizde posta pulu kullanılmaya başlandı. 1867 yılına kadar memur olarak çalışan Agah Efendi o zaman Avrupaya kaçan Ziya Paşanın arkadaşı olduğundan, Ali Paşanın etkisiyle, 1867 de Avrupaya kaçtı. Dört yıl Fransa, İngiltere ve Belçikada yaşadıktan sonra, Fuat ve Ali Paşaların ölümü üzerine, İstanbula geldi. Önce izmir Mutasarrıflığına, sonra da Şurayı Devlet üyeliğine tayin edildi. II. Abdülhamit hürriyet taraftarlarını çeşitli sebeplerle sürmeye başlayınca Agah Efendi de önce; Bursaya, sonra Ankaraya sürüldü. Ankarada altı yıl sürgün kaldıktan sonra affedilerek 1882 de Rodos Mutasarrıflığına gönderildi. Kısa bir zaman sonra Midilliye tayin edilen Agah Efendinin son vazifesi ( 1883) Atina Elçiliğidir. 1885 te Atinada öldü, cenazesi İstanbula getirilerek Sultan Mahmut Türbesinin bahçesine gömüldü.(nkfu)Haber Yorumları