Tıbbi testlerin doğruluğu, hastalığı doğru bir şekilde tanımlamada farklılık gösterir
Sağlık hizmetleri ve tıbbi araştırma bağlamında, duyarlılık ve özgüllük terimleri, sonuçlara olan güvene ve koşullar için testlerin kullanımına atıfta bulunularak kullanılabilir. Bu terimleri ve uygun testleri seçmek ve elde edilen sonuçları yorumlamak için nasıl kullanıldığını öğrenin.
Tıbbi Testlerin Kullanımları
Sağlık uzmanınıza sahip olduğunuz semptomların takımyıldızını söylemeye başlar başlamaz, eğitimlerine, önceki deneyimlerine ve becerilerine dayanarak nedenin ne olabileceğine dair bir hipotez formüle etmeye başlayacaklardır. Nedeni açık olabilir. Bununla birlikte, bazı durumlarda, birkaç potansiyel hastalıktan şüphelenilebilir. Altta yatan katkıda bulunanları sıralamak için ek testler gerekli olabilir. Bu testlerin seçimi, duyarlılık ve özgüllük kavramlarına dayanabilir.
Tanı koymak için sağlık hizmeti sağlayıcıları tam bir fizik muayene yapabilir, vücut sıvısı örnekleri (kan, idrar, dışkı ve hatta tükürük gibi) alabilir veya ilk hipotezlerini doğrulamak veya reddetmek için başka tıbbi testler yapabilir. Bazı hastalıkları ekarte etmeyen veya ekarte etmeyen faydasız testlerden kaçınılmalıdır. İdeal olarak, şüphelenilen tanıyı doğru bir şekilde doğrulayabilecek bir test seçilecektir.
Tıbbi testlerin bir başka kullanımı, belirli bir grubun gelişme riski daha yüksek olabilecek hastalıkları belirlemek için verilen tarama testlerindedir. Bir hastalığı teşhis etmek için değil, henüz semptom üretmeyen birini bulmak için yapılırlar. Ayrıca, kişisel risk faktörleri, tanımlanamayan bir bozukluk riskini artırabilir ve daha erken veya daha sık tarama yapılmasını önerebilir. Bu faktörler etnik köken, aile geçmişi, cinsiyet, yaş ve yaşam tarzını içerir.
Belirli popülasyonlarda bir testin amacını göz önünde bulundurmak, hem duyarlılığın hem de özgüllüğün dikkatli bir şekilde değerlendirilmesini gerektirir. Bu, hem sağlık hizmeti sağlayıcılarının hem de hastaların test ve tedavi konusunda en iyi kararları vermelerine yardımcı olur.
Duyarlılığı ve Özgüllüğü Anlama
Her test bir hastalığı teşhis etmek için yararlı değildir. Ne yazık ki, modern sağlık hizmetleri de sınırsız testle ilişkili maliyetleri karşılayamaz. Bir sağlık hizmeti sağlayıcısı, belirli risk faktörlerine dayalı olarak bir birey için en uygun testi dikkatlice seçmelidir. Yanlış testi seçmek işe yaramaz, zaman ve para kaybı olabilir veya hatta yanlış pozitif teste yol açarak gerçekte var olmayan bir hastalığın varlığını düşündürebilir. Testin bu özelliklerinin seçilen testi ve elde edilen sonuçların yorumlanmasını nasıl etkilediğini ele alalım.
Tıbbi araştırmalar yeni bir teşhis testi geliştirdiğinde, bilim adamları testlerinin hedef hastalığı veya durumu doğru bir şekilde tanımlamada ne kadar etkili olduğunu anlamaya çalışırlar. Gerçekten hasta olan hastalarda bazı testler yeterince sık bir hastalık bulmayabilir. Diğerleri, aslında sağlıklı olan bir kişide yanlış bir şekilde bir hastalığın varlığını önerebilir.
Sağlık çalışanları, testlerin güçlü ve zayıf yönlerini dikkate alır. Yanlış tedaviye yol açabilecek seçeneklerden kaçınmaya çalışırlar. Örneğin, kanserli birine teşhis koyarken, sadece hastalığın varlığını düşündüren bir görüntüye sahip olmak değil, tümörün özelliklerini belirlemeye yardımcı olan bir doku örneğine sahip olmak, doğru kemoterapinin kullanılabilmesi için önemli olabilir. Sadece kanserin varlığını belirlemede doğru olmayan tek bir teste güvenip daha sonra aslında gerekmeyebilecek bir tedaviye başlamak uygun olmaz.
Bir testin kesinlikten daha az olduğu durumlarda, tanının güvenilirliğini artırmak için birden fazla test kullanılabilir. Bir testin tanısal gücünün iki yararlı ölçüsü, duyarlılık ve özgüllüktür. bu terimler ne anlama geliyor?
Duyarlılık, bir hastada gerçekten mevcut olduğunda bir testin bir durumu tespit etme olasılığını gösterir. Duyarlılığı düşük bir test, pozitif bir sonuç bulmada fazla temkinli olarak düşünülebilir, yani hasta bir kişide bir hastalığı tespit edememe tarafında hata yapacaktır. Bir testin duyarlılığı yüksek olduğunda, yanlış negatif verme olasılığı daha düşüktür. Hassasiyeti yüksek bir testte, pozitif pozitiftir.
Spesifiklik, bir testin, sahip olmayan bir kişide bir hastalığın varlığını ekarte etme kabiliyetini ifade eder. Başka bir deyişle, özgüllüğü yüksek bir testte negatif, negatiftir. Düşük özgüllüğe sahip bir test, mevcut olmadığında bile pozitif bir sonuç bulmaya çok hevesli olarak düşünülebilir ve çok sayıda yanlış pozitif verebilir. Bu, aslında mevcut olmasa bile, sağlıklı bir kişinin bir hastalığı olduğunu söyleyen bir testle sonuçlanabilir. Bir testin özgüllüğü ne kadar yüksek olursa, o kadar az sıklıkla yanlış bir şekilde olması gerekmeyen bir sonuç bulur.
Hem yanlış negatif hem de yanlış pozitiften kaçınılması mantıklı görünebilir. Bir hastalığın varlığı gözden kaçırılırsa tedavi gecikebilir ve gerçek zararlar ortaya çıkabilir. Bir kişiye sahip olmadığı bir hastalığı olduğu söylenirse, psikolojik ve fiziksel zararı önemli olabilir. Bir testin hem yüksek duyarlılığa hem de yüksek özgüllüğe sahip olması en iyisidir. Ne yazık ki, tüm testler mükemmel değildir. Değerlendirilen kişiyle testin amacına uygun bir denge bulmak gerekebilir.
Karşılaştırma Testleri
Bir hastalığı teşhis etmek için en iyi teste (veya test grubuna) altın standart denir.Bu, mevcut en kapsamlı ve doğru test veya ölçümlerden oluşabilir. Araştırmada yeni testler geliştirildiğinde, şu anda kullanımda olan mevcut en iyi testlerle karşılaştırılacaklar. Tıp camiasında daha geniş kullanım için piyasaya sürülmeden önce, yeni testin duyarlılığı ve özgüllüğü, yeni testin sonuçları altın standartla karşılaştırılarak elde edilir. Bazı durumlarda, testin amacı tanıyı doğrulamaktır, ancak bazı testler ayrıca belirli tıbbi durumlar için risk altındaki kişileri belirlemek için daha yaygın olarak kullanılır.
Tarama, belirli bir hastalık geliştirme riski altında olabilecek, mevcut semptomları olan veya olmayan geniş bir hasta popülasyonuna tıbbi test yapılmasıdır. Bu potansiyel tıbbi durumlara ve potansiyel tarama testlerine ilişkin bazı örnekler şunları içerir:
- Meme kanseri (mamografi)
- Prostat kanseri (prostata özgü antijen veya PSA)
- Kolon kanseri (kolonoskopi)
- Kan basıncı (tansiyon ölçümü)
- Yüksek kolesterol (kolesterol paneli)
- Rahim ağzı kanseri (pap smear)
- Genetik bozukluklar (genetik paneli)
Herkesin genç yaşta kolon kanseri taraması yapması gerekmez, ancak belirli bir genetik durumu veya güçlü bir aile öyküsü olan biri değerlendirmeyi gerektirebilir. Testi yapmak pahalı ve biraz invaziv. Testin kendisinin belirli riskleri olabilir. Risk faktörlerine ve hastalığa yakalanma olasılıklarına göre test edilecek uygun kişiyi seçmek ile mevcut testlerin faydası arasında bir denge kurmak önemlidir.
Herkes her hastalık için test edilmez. Yetenekli bir klinisyen, belirli bir ölçümün ön test olasılığını veya bir testin beklenen bir sonuca sahip olma olasılığını anlayacaktır.
Belirli hastalıklara yönelik tarama, risk altındaki kişilere yöneliktir. Mümkün olan en fazla sayıda insanda bir durumu bulmak ve tedavi etmek için, test maliyetleri gerekçelendirilmeli ve yanlış pozitiflerden kaçınılmalıdır.
Pozitif ve Negatif Tahmin Değeri
Sağlık hizmeti sunucularının, test edilmemiş bir gruptaki bir hastalığın risklerini, iki ek hususun merceğinden değerlendirmeleri uygundur: PPV ve NPV.
Pozitif tahmin değeri (PPV), bir testin doğru pozitif sonuç sayısının toplam pozitif sonuç sayısına (yanlış pozitifler dahil) bölümüdür. %80’lik bir PPV, 10 pozitif sonuçtan 8’inin hastalığın varlığını doğru bir şekilde temsil edeceği (“gerçek pozitifler” olarak adlandırılır), kalan ikisinin ise “yanlış pozitifleri” temsil edeceği anlamına gelir.
Negatif tahmin değeri (NPV), bir testin verdiği doğru negatif sonuç sayısının toplam negatif sonuç sayısına (yanlış negatifler dahil) bölümüdür. %70’lik bir NPV, 10 negatif sonuçtan 7’sinin hastalığın bulunmadığını (“gerçek negatifler”) doğru bir şekilde temsil edeceği ve diğer üç sonucun “yanlış negatifleri” temsil edeceği anlamına gelir; bu, kişinin hastalığı olduğu, ancak testin tanıyı kaçırdığı anlamına gelir. o.
Genel popülasyondaki bir hastalığın sıklığı ile birlikte PPV ve NPV, geniş ölçekli bir tarama programının nasıl görünebileceği hakkında tahminler sunar.
Farklı testlerin güçlü yönlerini bilmek, bir hastalığı etkili bir şekilde tanımlamak için yararlıdır. Bir hastanın hayati tehlike arz eden bir durumu varsa veya potansiyel hastalıklarının harekete geçmek için kritik bir penceresi varsa, zamanındalık, doğruluk ve test maliyeti faktörlerini dengelemek zor olabilir. Tıp eğitiminin başlarında olanlar, uygun testleri seçme deneyimi ve becerisini geliştirmemiş olabilir ve bu, bir tanıyı kaçırmamak için aşırı test yapma konusunda reaktif bir dürtüye yol açabilir. Ne yazık ki, yanlış test, ek testlere ve hatta uygun olmayan tedaviye doğru bir yol açabilir. Nitelikli sağlık hizmeti sağlayıcıları, ihtiyacı olan bir hastanın uygun testi akıllıca seçmesine yardımcı olabilecektir. Tıp bilimi ilerledikçe, teşhis ve optimal tedavi sürecini daha da hızlandırmak için risk faktörlerini belirleyebilecek ve testleri kişiselleştirebileceğiz.