

Bugün Yeni
Haber ve Analiz
Olanlar
Tarih
Sanat Eleştirisi
Polemikler
Bilim
Bildiriler
Röportajlar
Okur Mektupları
Arşiv
DSWS Hakkında
DEUK Hakkında
Yardım
DİĞER DİLLER
İngilizce
Almanca
Fransızca
İtalyanca
İspanyolca
Portekizce
Lehçe
Çekce
Rusça
Sırp-Hırvat dili
Endonezyaca
Singalaca
Tamilce
ANA BAŞLIKLAR
Dünya ekonomik krizi, kapitalizmin başarısızlığı ve sosyalizmin gerekliliği
SEP/DSWS/TEUÖ bölgesel konferanslarında kabul edilen karar önergesi
Bush, Türkiyeye Irakta PKKya saldırması için yeşil ışık yaktı
Türk-Kürt çatışmasındaki tarihsel ve siyasi sorunlar
Asyada tsunami: neden hiçbir uyarı yapılmadı
Mehring Bookstan yeni bir kitap: Amerikan Demokrasisinin Krizi: 2000 ve 2004 Başkanlık seçimleri
Livio Maitan (1923-2004):
eleştirel bir değerlendirme


DSWS : DSWS/TR : Haber ve Analiz : Bölgesel haberler


Yazıcıya hazırla
Çin Komünist Partisi kongresi öncesinde ihraçlar
John Chan
14 Kasım 2012
İngilizceden çeviri (7 Kasım 2012)
Yarın açılışı yapılması beklenen 18. ulusal kongresine giderken, Çin Komünist Partisi (ÇKP) içindeki hizipsel gerilimlerin arttığının belirtileri görülüyor. Bu kongrede on yılda bir gerçekleşen bir iktidar devri yaşanacak; iktidar, şimdiki genel sekreter, Devlet Başkanı Hu Jintaodan Devlet Başkanı Yardımcısı Xi Jinpingin önderliğindeki "beşinci kuşak" önderlere geçecek.
Ayrılan Merkez Komite, 1-4 Kasım tarihleri arasında gerçekleşen son plenumunda, cinayetten ve rüşvetten suçlanmış olan önceki Chongqing parti sekreteri Bo Xilaiyi ihraç etti. Onun yanı sıra, eski demiryolları bakanı Liu Zhijun, 2008deki küresel mali çöküşün ardından uygulamaya konmuş olan altyapı teşvik programı sırasında rüşvet aldığı iddiasıyla ihraç edildi.
Bu ihraçlar, Hunun "Genç Komünist Birlik" (GKB) hizibi ile -Bo ile yakın işbirliği içinde olduğu için başlangıçta onun ihracına karşı çıkmış olan- Devlet Başkanı Jiang Zeminin "Şanghay kliği" arasında sağlanan her an bozulabilecek, geçici bir uzlaşmayı temsil etmektedir. Bu iki hizip, yeni Politbüro Daimi Komitesine (PDK) ve önemli parti organlarına kendi adamlarını yerleştirmek için rekabet etmektedir. Şimdiki PDKde, yalnızca uzlaşmacı olmakla birlikte Şanghay grubuna daha fazla bağlı olan Xi ile GKBnin Başkan Yardımcısı Li Keqiang kalacak. Xi yeni devlet başkanı, Li ise bir sonraki başbakan olacak.
Şimdiki PDKye, GKB ile Şanghay grubu arasında dörde-beş bir bölünme damgasını vuruyor ki bu Jiangın 2002de ayrıldığında işe yaramış ölçülü bir güç dengesidir. Jiang, etkisini sürdürmek için, 2004e kadar iki yıllığına güçlü bir konum olan Merkezi Askeri Komisyonun (MAK) başkanlığını elde tutmuştu. Ama bu iki hizip arasındaki görece barış içinde birarada yaşama, 1930lardan bu yana dünya çapında yaşanmış en ağır ekonomik çöküş eliyle bozulmuştur. Aynı zamanda, ABDnin Çinin etkisinin altını oymak için askeri ittifakları ve üsleri kullanarak Asyaya "dönüş"ü, savunma ve dış politika alanlarında da derin görüş ayrılıklarına yol açmış durumda.
Hem Bo hem de Liu içeriye doğru patlamış olan bir ekonomi politikasını temsil ediyor. Bo, "Chongqing modeli" adı altında, ihracata yönelik üretim yapmak için ulusötesi şirketler ile yerel yönetimler ve onların devlet mülkiyetindeki girişimleri arasında çeşitli ortaklıklar önermişti. O, yükselen gayrimenkul fiyatlarının ortasında, sözde iç tüketimi arttırmak için, devlet gelirlerini -toprağın kullanım hakkının satışından parasal destek belirtisi sosyal programlara kadar- çeşitli alanlarda kullandı. Bununla birlikte, Çinin ihracat pazarları olan Avrupadaki ve Amerikadaki derinleşen kriz, devletin elindeki ticari bankalardan gelen ucuz krediler eliyle teşvik edilen azgın gayrimenkul spekülasyonu ile birlikte, "Chongqing modeli"ni sürdürülemez kıldı.
Liunun durumu, Pekinin teşvik paketleri tarafından üretilmiş "hızlı büyüme"nin çöküşünü ön plana çıkarttı. Mart ayına gelindiğinde, demiryolları bakanlığının 2,43 trilyon Yuan (380 milyar ABD Doları) borcu vardı ve onun inşa etmiş olduğu yüksek hızlı demiryolu hatları pek bir gelir getirmemişti.
Bu iki ihraç, Bonun Chongqing parti patronluğundan alınmasından yalnızca iki hafta önce Dünya Bankası ile Başbakan Wen Jiabaonun Devlet Konseyi tarafından yayımlanan ortak bir raporda sergilenen bir politika değişikliğine işaret etmektedir. Geçtiğimiz yirmi yılın ihracat üzerine kurulu büyümesini yenisiyle değiştirmek için, büyük ölçüde devletin denetimi altındaki bankacılık ve demiryolları gibi sektörlerin özel ve yabancı mülkiyete açılması yoluyla yeni kâr kaynaklarının yaratılması gerekmektedir.
Çin işçi sınıfına gelince; Dünya Bankası, onların emeğinin daha yüksek üretkenlik, daha geç emeklilik yaşı ve "merkezileşmiş" sosyal harcamalar (yani Pekinin devlet harcamalarını denetleyip kısıtlamasını kolaylaştırma) dolayımıyla yoğun bir şekilde sömürülmesi çağrısında bulundu. Bu "reformlar", kaçınılmaz olarak, zenginler ile yoksullar arasındaki kutuplaşmanın daha da artmasına yol açacaktır (Çin zaten dünyadaki en büyük servet uçurumuna sahip ülkeler arasında).
Boyu ihraç etme ve kongreye gitme konusunda gerçekleşen son anlaşmaya rağmen, önderlik içinde son derece büyük gerilimler varlığını koruyor. Öyle görünüyor ki, New York Times, geçtiğimiz ay, Başbakan Wenin hizipsel rakiplerinden sağlanan bilgilere dayanarak, onun ailesinin en az 2,7 milyar dolarlık bir serveti denetlediğini ortaya çıkarmıştı.
South China Morning Post tarafından [5 Kasım] Pazartesi günü atıfta bulunduğu kaynaklara göre, Wen, şimdi, Politbüro Daimi Komitesine, inkâr ettiği söz konusu zenginliklere ilişkin bir soruşturma başlatması talebinde bulunduğu bir mektup göndermiş. PDK, onun "talebini" resmen kabul etmiş ama Post, "başbakanın daha liberal duruşunu beğenmediği bilinen çok sayıda tutucu yaşlı üye ondan Timesın haberinde yer alan bütün önemli konularda ayrıntılı açıklama yapmasını istedi"diye yazıyor.
Wene gelince; o, önde gelen önderlerin ailelerinin varlıklarını halka açıklamasını sağlayan ve eski genel sekreter Zhao Ziyang tarafından 1989da önerilmiş olan bir "gün ışığı" yasası talebini yineledi. Bu, uzun süredir yozlaşmış "kızıl aristokrasi"nin (ekonominin önemli sektörlerini kontrol etmeyi sürdüren Stalinist aygıt kalıntılarının üyelerinin) bir "serbest piyasanın" gelişmesini engellemesinden şikâyet eden orta sınıf tabakalarına ve özel girişimcilere hitap eden bir çağrıydı.
Anlamlı bir biçimde, "tutucu" unsurların, üst düzey yöneticilere genellikle eleştirel yaklaşan önemli "deniz ötesi Çinli web sayfalarının" Weni desteklemesinden "memnun olmadığı" belirtiliyor. Bu sitelerin çoğu, kökeni Zhaonun "siyasi reform" girişimini desteklemiş olan 1989 öğrenci hareketinde yatan muhalif "demokrasi hareketi"nin egemenliği altında. Bu unsurlar, "yozlaşmaya karşı olma" bahanesiyle, özel mülkiyetin daha açık şekilde benimsenmesini savunuyorlar.
Bununla birlikte, Zhaonun 1989daki eylemleri, beklenmedik şekilde, işçi sınıfının bütün kapitalizmi restore etme projesini tehdit eden çok daha radikal toplumsal talepler yükseltmesine olanak sağlamıştı. Bu, MAK başkanı olan Deng Xiaopingin başkentte olağanüstü hal ilan edip işçi sınıfını ezmesine yol açmıştı. Zhao 2005te ölümüne kadar ev hapsinde tutuldu; Jiang ise Pekin sokaklarındaki tankların desteğiyle genel sekreter olarak seçildi.
Wenin, Zhaonun yöntemlerine öykünmesi, ÇKPnin benzeri şekilde sarsıntılı bir döneme doğru gittiğinin bir diğer işaretidir.
Ordunun denetimi önemli bir mesele olmayı sürdürüyor. 25 Ekimden bu yana, son yıllarda terfi ettirmiş olduğu generalleri önemli bölümlere ve stratejik nükleer füze gücüne atayan Hu, önemli bir görev değişimi gerçekleştirmektedir. Bu görev değişiklikleri, bölüm başkanlarının yerlerini yardımcılarına bırakması geleneğini bozmuştur. Tek tek seçilmiş olan bu generaller, yeni MAKın çoğunluğunu oluşturacaklar.
Bir diğer kurallara aykırı uygulama, geçen haftaki ÇKP plenumunun, kara kuvvetlerinin geleneksel egemenliğine meydan okuyarak, hava kuvvetleri komutanı Xu Qiliangı MAKın başkan yardımcılığına atamasıyla gerçekleşti. Diğer bir yeni başkan yardımcısı, Jinan Askeri Bölgesinin komutanı Fan Changlong, daha önce komisyonun üyesi olmadan bu göreve atanan ilk kişiydi.
Bu alışılmadık hamleler, Hunun silahlı kuvvetler başkomutanı olarak konumunu devam ettirip ettirmeyeceği konusundaki spekülasyonları canlandırdı. Onun, Çinin etkisini ABD ya da bir başka büyük güç ile çatışmaya girmeden genişletmeyi ifade eden "barışçıl yükselme" doktrini, önderliğin -Bonun ordu içindeki destekleyicilerini de kapsayan- kesimlerinin meydan okumasıyla karşı karşıya. Aynı zamanda, bütün hizipler, herhangi bir işçi sınıfı kabarışını ezmek için orduya bel bağlıyor.
Sayfanın başı
Okuyucularımız: DSWS yorumlarınızı bekliyor. Lütfen e-posta gönderin.
Telif Hakkı 1998-2015
Dünya Sosyalist Web Sitesi
Bütün hakları saklıdır