Lipodistrofi ya da kısaca lipo, anti-HIV tedavisi alanlarda, bir takım değişim ve birikimler şeklinde görülebilen bir durumdur. Kelime içindeki "lipo" yağı, "distrofi" ise kötü-yanlış büyümeyi ifade eder. Bu değişimler; yağ kaybı, yağ toplanması ve metabolik değişimleri içerir.
Lipodistrofi Nedir ?
Lipodistrofi ya da kısaca lipo, anti-HIV tedavisi alanlarda, bir takım değişim ve birikimler şeklinde görülebilen bir durumdur. Kelime içindeki "lipo" yağı, "distrofi" ise kötü-yanlış büyümeyi ifade eder. Bu değişimler; yağ kaybı, yağ toplanması ve metabolik değişimleri içerir.
Yağ kaybı, kollarda, bacaklarda ve yüzde (çökük yanaklar) oluşur. Bunlar, yağın en yaygın olarak gösterdiği özelliklerdir.
Yağ birikimi, midede, boynun arkasında, hem erkeklerde hem de kadınlarda olmak üzere göğüslerde ya da diğer başka bir bölgede meydana gelebilir.
Metabolik değişimler, kan yağlarının ve laktik asitin yükselmesini içerebilir.
-
Kan yağları, kolesterol ve trigliseridleri içerir.
-
Laktik asit, glikoz kullanıldığında hücreler tarafından üretilir. Mitokondrilerin ya da karaciğerin hasarı, laktik asit üretimini artırabilir.
- Normalde insülin, enerji üretimi için şekeri hücre içine taşır. İnsülin direnciyle birlikte hücre içine daha az glikoz girer, daha fazlası kanda kalır.
Liponun net bir tanımlaması yoktur. Sonuç olarak, doktorlar anti-HIV tedavisi alan hastaların, % 5 ve % 75 arasında bazı lipo işaretlerine sahip olduklarını rapor etmişlerdir. Bu değişimler ilk olarak Crix Göbeği olarak adlandırılıyordu, çünkü bunu bildiren hastalar proteaz inhibitörü Crixivan (indinavir) kullananlardı. Ancak aslında lipo, herhangi bir tipte antiviral tedavi gören tüm insanlarda gelişebilir.
Lipo Tehlikeli Midir ?
Hayatı tehdit edici olmasa da, lipodistrofi ciddi bir problemdir.
-
Yüsek kan yağları, kalp krizi riskini artırabilir.
-
Laktik asidoz, nadir de olsa büyük bir tehlike olabilir.
-
Vücut şekli değişimleri çok can sıkıcı olabilir. Bazı hastalar, aldıkları tedaviyi bile bırakmaktadırlar.
-
Vücut değişimi korkusu, bazı insanları antiviral tedaviye başlamaktan alıkoymakadır.
-
İnsülin direnci, diyabet ve kilo artışına öncülük edebilir ve kalp krizi riskini artırabilir.
-
Boynun arkasındaki yağ birikimi; başağrılarının, solunum ve uyku problemlerinin oluşumu için çok yeterli bir sebeptir.
- Kadınlarda, büyümüş göğüsler rahatsızlık verici olabilir.
Araştırmacılar, lipo ile yaşayan insanların hiçbirine antiviral tedaviyi bırakmalarını önermemektedir.
Lipoya Neden Olanlar Nelerdir ?
Lipoya nelerin neden olduğunu bilmiyoruz. Çok çeşitli semptomlar buna neden oluyor olabilir. Bir teoriye göre, proteaz inhibitörleri, yağların işlenmesine müdahele etmektedir. Proteaz inhibitör moleküllerinin, yağların işlenmesi ve taşınmasını sağlayan bazı insan proteinleriyle benzer olduğu doğrudur. Ancak, lipoya sahip olan ama hiç proteaz inhibtörü kullanmamış hastalar da vardır. Bir başka teoriye göre, insülin direnci lipoda rol oynamaktadır. İnsülin direncina sahip hastalar, karın kısmında kilo almaya eğimlidirler.
Lipo Tedavi Edilebilir Mi ?
Lipoya neyin neden olduğunu bilmediğimiz için, nasıl tedavi edileceğini de bilmiyoruz. Vücut değişimleri, kişiler nedeniyle, bazı zamanlarda kötüleşir, durur ya da iyileşir. Bazı hastalar, lipoyu tersine çevirmek için, proteaz inhibitörleri alımını durdurmaktadırlar. Antiviral tedavideki bazı değişimler, belli lipo işaretlerindeki düzelmelere öncülük etmektedir, ancak, vücut şeklindeki değişimlerin geri dönüşümü çok uzun bir süre zarfında olmaktadır. Bazı yağ birikimleri, cerrahi olarak kesip çıkarılabilir ya da "liposuction" ile uzaklaştırılabilir. Kozmetik cerrahi (eklentiler ve enjeksiyolar), çökük yanaklarla ilgili olarak ispatlanmış tek yoldur. Ancak bu işlemler bazı risklere sahiptir ve ayrıca sonuçlar kalıcı değil, geçici olabilir. Egzersizlerini artırmış ya da diyetlerini değiştirmiş hastalardan elde edilmiş, bir çok iyi sonuç içeren rapor vardır. İnsan büyüme hormonu (HGH) ya da testosteron, bazı lipo semptomlarına yardım edebilir. Bunlar üzerinde çalışmalar devam ediyor. Ayrıca yüksek kolesterol ya da glikoz da, HIV taşıyıcısı olmayan hastalarda olduğu gibi aynı şekilde tedavi edilmelidir. Bazı doktorlar, düşük kolesterol ve trigliserid için ya da insülin duyarlılığını artırmak için tıbbı tedavi kullanırlar. HIV taşıyıcısı hastalarda en çok dikkat, kalp hastalıkları riskini tespit etmek ve azaltmak için harcanıyor.
Özet
Lipo, anti-HIV tedavisi alanlarda, bir takım değişim ve birikimler şeklinde görülebilen bir durumdur. Liponun kesin bir tanımlaması yoktur ve ne kadar insanın lipoya sahip olduğunu kesin olarak bilmek çok zordur. Ayrıca lipoya neyin neden olduğu bilinmediğinden dolayı, henüz bir tedavisi de bilinmemektedir. Araştırmacılar, lipo için hormon tedavileri ve diğer başka yollar üzerinde çalışmaktadırlar, antiviral tedaviyi değiştirmek ya da durdurmak önerilmemektedir. Lipoya sebep olan spesifik nedenler ve tedavileri bilinene kadar, semptomlar, genel olarak insanlar üzerinde nasıl tedavi ediliyorsa aynı şekilde tedavi edilmektedir.