Beynin aktivitesi bir insan ömrü boyunca değişir. Yaşlılıkla ilişkili bir risk, hafıza kaybı ve bunama diyebiliriz. Beyin yaşlanmasının altını çizen biyokimyayı anlamak bunama tedavilerini belirlemeye yardımcı olabilir.
Fareler üzerinde yapılan yeni bir araştırma, beyin omurilik sıvısının (BOS) biz yaşlandıkça beynin nasıl ve neden değiştiğini anlamanın anahtarını elinde tutabileceğini ortaya koydu.
Bu deneyi başlatmak için araştırmacılar, fareleri bir olayı hatırlamaları için şartlandırmalıydı. Böylece hafızayı daha sonra test edebildiler. Yirmi aylık farelere, bir çağrışım oluşturmak için yanıp sönen ışığa maruz bırakılarak aynı anda ayaklarına 3 elektrik şoku verildi.
Bu yaşlı farelere daha sonra bir hafta boyunca 10 haftalık farelerden alınan beyin omurilik sıvısı enjekte edildi. Bir kontrol grubu yapay BOS aldı.
Üç hafta sonra, araştırmacılar bunun farelerin hafızasını nasıl etkilediğini belirlemeye çalıştılar. Bunu anlamak için fareleri aynı tonda ve yanıp sönen ışığa maruz bıraktılar. Ancak elektrik çarpması olmadan ve birçoğu korkudan dondu.
Bununla birlikte genç farelerden BOS alan farelerin %18i korkudan donarken yapay BOS alan farelerin %40'ı korkudan donup kaldı.
Bu, genç farelerden alınan BOS'un hafızalarını geliştiren yaşlı beyinler üzerinde gençleştirici bir etkiye sahip olduğunu ileri sürdü.
Çalışmalar genç farelerin BOS'unun, oligodendrosit adı verilen bir tür merkezi sinir sistemi hücresine dönüşen hücrelerin çoğalmasını ve farklılaşmasını hızlandırdığını gösterdi. İnsan BOS’u ile tekrarlanan deneylerde benzer ancak daha az etkili olduğu ortaya çıktı.
Oligodendrositlerin anahtar rolü, miyelin adı verilen yağ açısından zengin bir madde üretmek diyebiliriz. Miyelin, sinirlerin çevresinde koruyucu bir kılıf oluşturarak onları yalıtır ve bu nedenle sinirlerin elektriksel uyarıları hızla iletmesine olanak tanır.
Daha fazla oligodendrosite ek olarak genç BOS alan fareler, beynin hafıza için gerekli bir parçası olan hipokampusta daha fazla miyelin kaplı sinirlere sahipti. Araştırmacılar bunun hipokampusta gelişmiş sinir iletimine yol açtığını ve dolayısıyla tedavi edilen farelerde hafızanın iyileştirildiğini öne sürüyorlar.
Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.