Epstein-Barr virüsü (EBV), herpes virüs ailesine ait bir virüstür. EBV insanlarda oldukça sık görülür. Gelişmekte olan ülkelerde EBV enfeksiyonu çocukluk çağında edinilir, yetişkinlerin çoğu (örn. %90-95) enfeksiyonu geçirmiştir. EBV enfeksiyonları, enfeksiyöz mononükleoz gibi kendini sınırlayabilen selim bir hastalık tablosundan, epitel ve lenfoid hücrelerden köken alan habis hastalıklara kadar gidebilen geniş bir spektrum içinde gelişebilir.
EPSTEİN-BARR VİRÜSÜ NASIL BULAŞIR?
Epstein-Barr virüsü tükürük ve boğaz salgıları aracılığıyla yakın temas (örn. öpüşme gibi), kan, kontamine eşyalar ve gıda paylaşımı ile bulaşır.
EPSTEİN-BARR VİRÜSÜNÜN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR
Epstein-Barr virüsü glandüler ateşe (enfeksiyöz mononükleoza) neden olabilir. İlk enfeksiyondan sonra virüs immün sistem hücrelerinde uykuda kalır ve daha sonrasında tekrar aktif hale geçebilir.
Epstein-Barr virüs kanseröz tümörlerin gelişiminde rolü kanıtlanmış az sayıda virüsten bir tanesidir. Afrika’da Burkitt lenfoma ile, Güney Doğu Asya’da nazofarenks kanseri gibi kanser hastalıkları ile ilişkilendirilmektedir. Epstein-Barr virüsü aynı zamanda organ nakli ameliyatı geçirmiş kişilerde lenfoma gelişmesine neden olabilir.
Epstein-Barr-virüsü ile ilişkili diğer bozukluklar bazı akut hepatit vakalarını içerebilir.
AIDS’li kişilerde virüs ağızda tüylü lökoplaki olarak adlandırılan bir durumun gelişmesine yol açabilir, bu durum dil yanlarında sert ve beyaz yamalar ile karakterizedir.
EBV ve sorumlu tutulduğu diğer hastalıklar;
- Hodgkin lenfoma,
- Bazı T hücre lenfomaları,
- Gastrik (mide) karsinomları,
- Tonsil karsinomu,
- Supraglottik laringeal karsinomu,
- Timik karsinom,
- Tükürük bezi karsinomları,
- Geniş granüler lenfositik lösemi,