Bir kitaptaki bütün bilgileri sadece bir kaç gecelik uyku esnasında öğrenebileceğinizi düşünün. Bunun için yapmanız gereken sadece kitabı okuyarak seslendirmek ( sesli kitap bulabilirsiniz daha da iyi olur) sonra da belli aralıklarla geceleri siz uyurken bu ses kaydını çalıştırmak. Harika dediğinizi duyar gibi oluyorum. Aslında, uyku destekli öğrenmenin pek çok savunucusu (teknik olarak “hipnopedi” olarak adlandırılır), bu tekniğin potansiyeli ile ilgili birçok güçlü iddia ileri sürmüşlerdir.
Amazon.com, uyurken bize bilinçaltı mesajları ileten ve bu sayede istediğimizi öğrenmemize yardımcı olduğunu iddia eden uygulamalar ve bunun için tasarlanmış bir dizi ürün içermektedir. Uyku destekli öğrenme aynı zamanda birçok popüler kitapta, televizyon programında ve filmde de ele alınmış popüler konulardandır.
Uykuda Öğrenme Konusunda Yapılan Bir Kaç Çalışma
1942 yılında Professor Lawrence Leshan bir yaz kampında uyumakta olan yirmi tırnaklarını yiyen delikanlının bulunduğu odada, “Tırnaklarım biber gibi acı” cümlesinin kaydedildiği bir ses kaydını, arka arkaya 54 gün çocuklar uyuduktan sonra çaldı. Deney boyunca bir hemşire rutin tıbbi tarama sırasında çocukların tırnaklarını kontrol etti. Çocuklardan sadece biri alışkanlıktan vazgeçmiş gibi görünüyordu. Ancak bir sorun çıktı ve ses kaydını dinlettiği cihaz bozuldu. Ancak LeShan’ın deneyden vazgeçmeye niyeti yoktu. Bu sefer ses kaydının yerini kendi aldı ve her gece çocukların odalarında 300 kez aynı cümleyi tekrarladı: “Tırnaklarım biber gibi acı”. Devamında yapılan kontroller gösterdi ki iki hafta içinde 7 öğrenci daha tırnaklarını yemekten vazgeçmişti. LeShan yüzde 40 başarı sağlamıştı. Bu, uykuda öğrenmenin işe yaradığı anlamına mı geliyordu?
Uzunca bir süre, çoğu araştırmacı buna inanmaya eğilim gösterdi. 1947’de Kuzey Carolina Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma, bir grup öğrencinin uykuda öğrenme makinesinin yardımıyla bir dizi sözcüğü daha çabuk öğrenebildiklerini gösterdi. 1952’de George Washington Üniversitesi’nde yapılan başka bir araştırma, uykuda eğitimin bir dizi Çince sözcüğü ezberlemeyi hızlandırdığını bildiriyor. Bir grup araştırmacı, denizcilere uyurken Mors kodunu dinlettiler ve bu denizcilerin Mors alfabesinde diğer denizcilerden üç hafta daha hızlı biçimde ustalaştığı görüldü. (Simon & Emmons, 1955). Eski Sovyetler Birliği’nden yapılan diğer çalışmalar da insanların uyku sırasında kaset kayıtlarını dinlerken sözcükler veya cümleler gibi yeni materyaller öğrenebilecekleri iddiasını destekliyor gibiydi (Aarons, 1976).
İşin Arka Planı
Araştırmalar arka arkaya olumlu sonuçları ortaya koyuyordu. Yine de bu ilk olumlu raporlar, çok önemli bir alternatif durumu gözden kaçırıyorlardı. Uyku esnasında dinlenilen ses kayıtları aslında denekleri uyandırmış olabilirdi! Sorun şu ki, olumlu etkiler gösteren hemen hemen tüm çalışmalar kasetleri dinlerken deneklerin gerçekten uykuda olduklarından emin olmak için beyin dalgalarını izlememişti. (Druckman & Bjork, 1994) Devamında açıkça uyuduklarından emin olmak için deneklerin beyin dalgalarını izleyen daha kontrollü çalışmalar, uyku destekli öğrenme için çok az kanıt sunmuş veya hiç kanıt sağlamamıştır (Logie & Della Sala, 1999).
Uykuda öğrenme kasetlerinin işe yaradığını düşünüyorsanız bunun nedeni büyük olasılıkla bu sesler nedeniyle uykunuzdan uyanmanız ve gerçekten kopuk kopuk da olsa söylenenleri duymanızdır. Ancak unutmayın ki tamamen uyanıkken bu bilgileri dinlemek çok daha verimli ve etkilidir. Bu sayede hem paranızdan tasarruf etmiş olursunuz hem de kaliteli bir gece uykusu uyursunuz. Uyuyan beyin boş durmaz. Uyku ayrıca öğrendiğimiz şeyleri genellememize yardımcı olur; böylece bu yeni becerileri yeni durumlara uygulama esnekliği kazanırız. Yani uykuda öğrenmek mümkün olmasa da uyuyarak gün boyunca öğrenilenlerin pekiştirilmesi olanaklıdır.
Öğrenmeye devam edelim:
Kaynak: Scott O. Lilienfeld, Steven Jay Lynn, John Ruscio,Barry L. Eyerstein; 50 Great Myths of Popular Psychology; A John Wiley & Sons, Ltd.Publication
Matematiksel