Dalak büyümesi veya dalak şişmesi sorunu varsa, çeşitli potansiyel nedenleri vardır.
Fiziksel muayene sırasında doktor şişliği hissedebilir ve tanıyı doğrulayabilir. Altta yatan nedeni belirlemek için başka tanı testleri gerekebilir. Bu testler ultrasonları, bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarını ve kan testlerini içerebilir. Ağır vakalarda cerrahi tedaviler önerilebilir. Dalağı alınan hasta yaşar mı sorusu çok sorulmaktadır, dalağın görevini karaciğer yerine getirebileceği için dalağı alınan hastalar yaşayabilir.
Dalak Nedir?
Dalak, karın bölgesinde sol üst tarafta yer alan bir organdır. Kan damarları, bağırsaklar ve pankreas ile temas halindedir. İki ana bölümden oluşur: beyaz pulpa ve kırmızı pulpa. Beyaz pulpa, vücudun bağışıklık sisteminin bir parçasıdır ve enfeksiyonlarla savaşır. Kırmızı pulpa, kanı filtreleyerek vücudun temizlenmesine yardımcı olur.
Dalak Şişmesi Nedir?
Dalak şişmesi, dalak boyutunda artışa neden olan bir durumdur. Bu durum genellikle, dalak fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkar. Dalak şişmesi, çeşitli enfeksiyonlar, kanserler ve kan bozuklukları da dahil olmak üzere birçok nedene bağlı olarak gelişebilir.
Dalak Şişmesi (Büyümesi) Nedenleri Nelerdir?
Dalak şişmesinin en yaygın nedeni enfeksiyonlardır. Bu enfeksiyonlar arasında viral enfeksiyonlar, bakteriyel enfeksiyonlar ve paraziter enfeksiyonlar yer almaktadır. Bazı enfeksiyonlar, özellikle de mononükleoz gibi Epstein-Barr virüsü tarafından neden olan enfeksiyonlar, dalak şişmesine neden olabilir.
1. Lenfoma
Lenfoma, lenfatik sistem kanserlerinden biridir ve lenf düğümlerinde veya dalakta başlayabilir. Lenfoma, vücuttaki lenfositlerin anormal büyümesi nedeniyle ortaya çıkar. Bu durum, dalak şişmesine neden olabilir.
2. Miyeloproliferatif Bozukluklar
Miyeloproliferatif bozukluklar, kemik iliğinde anormal hücre büyümesine neden olan bir grup hastalıktır. Bu durumlar arasında polisitemi vera, esansiyel trombositoz ve primer miyelofibroz yer alır. Bu bozukluklar, kanın normal şekilde akışını engelleyerek dalakta biriken kan miktarını artırabilir ve dolayısıyla dalak şişmesine neden olabilir.
3. Dalak Kanaması
Dalak kanaması, genellikle karın bölgesine ciddi bir darbe sonrasında ortaya çıkar. Bu darbe, dalakta kanamaya neden olarak şişmesine yol açabilir. Dalak kanaması acil bir durumdur ve tıbbi müdahale gerektirir.
4. Karaciğer Hastalıkları
Karaciğer hastalıkları, özellikle siroz gibi ciddi karaciğer hastalıkları, karaciğerin düzgün çalışmamasına neden olabilir. Bu durum, vücuttaki kan akışını etkileyerek dalakta biriken kan miktarını artırabilir ve dolayısıyla dalak şişmesine neden olabilir.
Dalak Büyümesi (Şişmesi) Belirtileri Nelerdir?
Dalağın şiş olmasının belirtileri, genellikle yavaş yavaş ortaya çıkar ve zamanla şiddetlenir. Belirtiler, hastalığın nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişebilir. Bazı yaygın belirtiler şunlardır:
1. Karın Ağrısı
Karın ağrısı şiş dalak belirtilerindendir. Bu ağrı, genellikle sol üst karın bölgesinde hissedilir ve şiddeti hastalığın ciddiyetine bağlı olarak değişebilir.
2. Mide Bulantısı
Mide bulantısına da neden olabilir. Bu durum, genellikle dalağın şişmesi sonrası karın ağrısıyla birlikte ortaya çıkar.
3. Kusma
Bazı hastalarda dalağın şişmesi kusmaya da neden olabilir. Bu durum, genellikle mide bulantısı ve karın ağrısı ile birlikte görülür.
4. Yorgunluk
Vücuttaki kan akışını etkileyerek yorgunluk hissine neden olabilir. Bu durum, hastalığın şiddetine bağlı olarak değişebilir.
5. Soluk Cilt
Vücuttaki kan akışını etkileyerek cildin soluk görünmesine neden olabilir. Bu durum, hastalığın şiddetine bağlı olarak değişebilir.
Dalak Şişmesi Tedavisi Nasıl Olur?
Hastalığın nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişebilir. Bazı durumlarda, tedaviye ihtiyaç olmayabilir ve dalak şişmesi kendiliğinden düzelebilir. Ancak, tedavi gerektiren durumlarda, tedavi seçenekleri arasında şunlar yer alabilir:
1. İlaçlar
Tedavide kullanılan ilaçlar, hastalığın nedenine bağlı olarak değişebilir. Enfeksiyonlar nedeniyle oluşan dalak şişmesi durumlarında antibiyotikler kullanılabilir. Miyeloproliferatif bozukluklar nedeniyle oluşan dalak şişmesinde ise kemoterapi veya benzeri ilaçlar kullanılabilir.
2. Cerrahi Müdahale
Dalağın çok büyümesi durumunda cerrahi müdahale gerektirebilir. Özellikle de dalak kanaması durumlarında acil olarak cerrahi müdahale yapılması gerekebilir.
Dalaktaki büyüme çeşitli nedenlerden kaynaklanabilen bir durumdur. En yaygın nedenleri arasında enfeksiyonlar, lenfoma, miyeloproliferatif bozukluklar, dalak kanaması ve karaciğer hastalıkları yer alır. Belirtiler arasında karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, yorgunluk ve soluk cilt yer alabilir. Tedavi, hastalığın nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişebilir ve ilaçlar veya cerrahi müdahale gibi çeşitli seçenekler arasından seçilebilir.
Dalak Şişmesi Hastalığı Sık Sorulan Sorular
Dalağın şişmesi ciddi bir durum mudur?
Ciddi bir durum olabilir. Ancak, hastalığın ciddiyeti nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişebilir.
Dalaktaki genişleme nasıl teşhis edilir?
Bir doktor tarafından fiziksel muayene ile teşhis edilebilir. Bunun yanı sıra kan testleri, ultrason ve tomografi gibi görüntüleme testleri de kullanılabilir.
Dalaktaki şişme nasıl önlenir?
Dalağın şişmesinin ve büyümesinin önlenmesi, hastalığın nedenine bağlı olarak değişebilir. Ancak, bazı önlemler alarak dalağın şişmesi riskini azaltmak mümkündür. Bu önlemler arasında düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, stresten kaçınmak ve sigara içmemek yer alabilir.
Dalağında büyüme olan kişiler hangi uzmana başvurmalıdır?
Dalağında şişme ve büyüme olan kişiler, bir dahiliye uzmanına veya hematoloji uzmanına başvurabilirler.
Dalak alınması (splenektomi) gerekli midir?
Dalak alınması, dalak şişmesinin ve büyümesinin nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişebilir. Bazı durumlarda, dalak alınması gerekebilir. Ancak, her zaman gerekli olmayabilir ve doktor tarafından önerilmeden önce detaylı bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Kaynakça:
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/enlarged-spleen/symptoms-causes/syc-20354326
- https://www.nhs.uk/conditions/spleen-problems-and-spleen-removal/#:~:text=The%20spleen%20can%20become%20swollen,does%20not%20always%20cause%20symptoms.
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17829-enlarged-spleen