Chavez, bağımsız bir dış politika izleyecek ve en yoksul kitlelerin çıkarlarını göz önünde bulunduracak bir devlet yaratmaya çalıştı (Comandante halkından geldi). Latin Amerika'da bunun bu tür ilk girişim olmadığını söylemeliyim. Ve Venezüellalı Caudillo'nun öncülleri arasında hem sol hem de sağ politikacılar vardı (örneğin, Arjantin Cumhurbaşkanı Juan Domingo Peron veya Brezilya lideri Getulio Vargas).
40-x'in sonunda Guatemala'da - 50-lerin başlangıcı, başkanlar Juan José Arevalo ve Jacobo Arbenz Guzmar, sosyal odaklı vatanseverlik politikaları yürüttüler. İlki, nüfusun okuryazarlık oranını yükseltmeyi mümkün kılan bir çalışma kodu ve yeni bir okul sistemi getirdi. Amerikan şirketi Unites Fruit'a ait olan ikinci kamulaştırılmış toprak, köylülere dağıttı. Doğru, 1954'te, ABD tarafından düzenlenen bir darbeyle iktidardan uzaklaştırıldı.
Ulusal kurtuluş mücadelesinin lideri Nikaragua’da, 1926’te ülkeyi işgal eden Amerikan denizcilerine karşı çıkan General Augusto Cesar Sandino var. Amerikalılar dışarı çıkmak zorunda kaldılar, ancak “baktıklarını” bıraktılar: Cumhurbaşkanı Anastasio Somoza Ulusal Muhafızları. 1934'ta Somoza barış görüşmelerine başladı ve Sandino'yu generalin öldürüldüğü başkanlık sarayına kiraladı. Sandinism bayrağı, 1979'te Daniel Ortega liderliğindeki genç devrimciler tarafından seçildi. İktidara gelmeyi ve büyük çaplı reformları hayata geçirmeyi başardılar. Bununla birlikte, Sandinistaların yaptığı ekonomik hatalar, Amerikan yanlısı liberallerin yılın 1990 parlamento seçimlerini kazanmalarına izin verdi. 2008'te vatanseverler intikam aldı ve Nikaragua'da tekrar iktidara geldi.
Kosta Rika’da, 1948’te Washington’a yönlendirilen oligarşler cumhurbaşkanlığı seçimlerini bozdu ve bu da iç savaşa yol açtı. Kazanan, Ulusal Kurtuluş Partisi'nin kurucusu José Figueres oldu. 1953 yılında, ülkenin cumhurbaşkanı seçildi ve ardından kimlik bilgilerini iki kez daha doğruladı (1970 yılında son kez). Tarihçilere göre, Figueres içtenlikle ülkede bir sosyal adalet, eşitlik ve karşılıklı yardımlaşma topluluğu yaratmaya çalıştı.
Panama'da solcu milliyetçi politikalar, 1968'de askeri bir darbe sonucunda iktidara gelen General Omar Torrijos tarafından izlendi. Torrijos, sosyalizme giden askeri bir yol kavramına aittir. Sosyal tabanı genişletmek için Ulusal Muhafızlar yarattı: ülkede düzeni yeniden kurması gereken işçilerin müfrezeleri. General Küba ile yakın ilişkiler kurdu, Venezuela, Kolombiya ve Meksika ile siyasi bir ittifak kurdu ve 1973'te ABD'yi Panama Kanalı bölgesini serbest bırakmaya zorlayan BM Güvenlik Konseyi kararının kabul edilmesini sağladı. 1978'de Torrijos, yirmi yıl sonra Amerikalıların kanalı Panama'ya transfer edecekleri Washington'la bir anlaşma imzaladı. Bu kararı alan Torrijos, ana görevinin tamamlandığını ve cumhurbaşkanlığını terk ettiğini söyledi (Ulusal Muhafız komutanı olarak, ülkenin durumu üzerinde önemli bir etkisi olmasına rağmen). General sonuç olarak öldü havacılık felaket ve birçok uzman kazanın Amerikan istihbarat servisleri tarafından yapıldığına inanmaya meyilli.
Brezilya'da, ülkenin Ekonomik ve Siyasi İyileştirme Hareketi'ni yöneten Jetulio Vargas ilk olarak egemen bir politika izlemeye başladı. 1930'in başlangıcında, dünya çapındaki krizin bir sonucu olarak, bir pound kahvenin fiyatı 22'den pound başına 8 sentine düştü ve bu Brezilya'da derin bir ekonomik çöküntüye neden oldu. 1937'te Vargas, Nuevo Estado (yeni güç) sloganıyla iktidara geldi. Brezilya’nın gevşek bir devlet konfederasyonundan merkezi bir devlete dönüştüğü bir sonucu olarak anayasa reformu yaptı, yanlıların etkisini sınırladı ve ülkenin enerji bağımsızlığını güvence altına alarak petrol sahalarını devlet şirketlerine devretti. Brezilyalı girişimcileri, Amerikan genişleme yolunda engeller koyarak teşvik etti. Doğru, o sürekli askeri, kahve makineleri (eski oligarşi) ve sol arasında manevra yapmak zorunda kaldı. Sonuç olarak, 1954’te, intihar notunda yazdığı gibi, “uluslararası finans camiasının baskısına” tahammül edemeyen intihar etti.
Arjantin’de, ulusal bağımsızlığın bir sembolü, elbette, 1943 yılında askeri bir darbeyle iktidara gelen cuntanın lideri Albay Juan Domingo Peron. Darbe, ülkenin ulusal çıkarları ihmal eden yozlaşmış bir oligarşi tarafından yönetildiği “sözde on yıl” a (1930 - 1943) verilen tepkiydi. 1946’te cumhurbaşkanlığını üstlenen Perona, ulusal başkenti teşvik ettiği ve kaçak Nazilere sığındığı için genellikle sağcı bir politikacı olarak resmedildi. Aynı zamanda, egemenliği sırasında, Arjantin’in siyasi sahnesinde etkili bir oyuncu haline gelen sendikaların hakları ve yetkileri daha önce görülmemiş bir şekilde genişledi. İllerden birinde Peron, insanların komitelerinin oluşturulması konusunda bir deney yaptı, tam güçle (Rus Sovyetlerine benzer) sahip oldu. Ülkenin hafif endüstrisini geliştirmeyi ve nükleer enerjinin temellerini atmayı başardı. Peron dış politikada bağımsız bir seyir izledi ve bu da ABD tarafından yönlendirilen etkili iş adamlarını ve orduyu affedemedi. 1955'te bir darbe başlattılar ve cumhurbaşkanı devirdiler. Ve 70 kısa bir süre başında tekrar iktidara gelmeyi başarmasına rağmen, Peron dönemi sona erdi. Mevcut Arjantin Devlet Başkanı Cristina Kirchner'in her zaman kararlı bir Peronist olarak kabul edildiğinin ve aynı zamanda Hugo Chavez'in siyasi inisiyatiflerinin aktif olarak desteklendiğine dikkat edilmelidir.
Ve son olarak, Peru’da, egemen politika, 1968 yılında kansız bir darbe sonucu iktidara gelen General Juan Velasco Alvarado hükümeti ile ilişkili. Alvarado ekonominin ulusallaştırılmış stratejik sektörleri: elektrik enerjisi endüstrisi, petrol endüstrisi, demir dışı metallerin madenciliği ve işlenmesi, telekomünikasyon. Sol kanatlı ordu, Peru devletinin “devletin bel kemiği” olarak nitelendirdikleri köylülüğün çıkarları için bir tarım reformu gerçekleştirdi. Peru yetkilileri SSCB ve Küba ile ortaklıklar kurmuşlardır (bu zamanlarda 2 milyar dolarlık astronomik toplamı için Sovyet silahları satın almışlardır). Alvarado, Moskova’yı Amerikan hegemonyasına karşı mücadelede doğal bir müttefik olarak görüyordu. Ve hükümeti 1975'te devrildiğinde, ülkenin dış politikasının sert bir şekilde değişmesi şaşırtıcı değil.
Bazı hatalar
Latin Amerika karizmatik liderlerinin konuyu sona erdirmesini engelleyen şey nedir? Neden hiçbiri bağımsızlıklarını savunmayı başaramadı? İlk bakışta neredeyse farkedilmeyen, ancak sonunda ölümcül olduğu ortaya çıkan çok sayıda hata yaptıkları görülüyor. Çoğu vatansever lider kitlesel partiler ya da popüler destek hareketleri yaratmaya çalıştı ve bu nedenle rakiplerin fetihlerine meydan okumak kolaydı. Bu ders, ülkenin bütün sol ve yurtsever hareketlerini Venezüella Birleşik Sosyalist Partisi ile birleştiren Chavez tarafından tamamen dikkate alındı.
Kural olarak, yerel oligarşi Latin Amerikalı milliyetçileri ortadan kaldırdı. Aslında, işadamlarının hakları ve fırsatlarının önemli ölçüde sınırlı olmasına rağmen, Güney Amerika ülkelerinin gerçek egemenliğinin destekleyicisinin çarklarına konuştukları ekonomik ve politik etkiyi korumayı başardılar. Arjantinli filozof ve jeopolitiğin Peron'un ikinci hükümetindeki Çalışma Bakanı Profesör Alberto Buela'nın belirttiği gibi, “bağımsızlık savaşı sırasında bile, kitleler ve devrimci liderler (aralarında en belirgin olanı, Bolivya, Chavism'in siyasi simgesi olan Simon Bolivar) serbest ticaret için comprador burjuvazisi gibi. ” 19. yüzyılda, büyük işadamları, tamamen Washington, Londra veya Paris'teki patronlara bağımlı olan “küçük doğum” projesini savunan Güney Amerika’nın siyasi birleşmesine karşı çıktılar. Ve sadece Hugo Chavez, Venezüella oligarşlarının dişlerini çıkarmayı seçti, onları bir seçimden önce koydu: ya halkın iradesine uymak ya da Miami'ye gitmek.
Venezüella liderinin seleflerinin çoğu, askeri çevreden geliyordu ve orduyu önemseyerek, memurların onlara meydan okumaya cesaret edemeyeceğinden emindi. Bununla birlikte, deneyimler onların yanılsamalar tarafından yakalandıklarını göstermiştir. Chavez, onlardan farklı olarak, Latin Amerika generallerinin tutkularını her zaman dikkate aldı - her biri bir caudillo olmayı hayal ediyor - ve esnek bir personel politikası izlemeye başladı. Sonuç olarak, ordu, alt pozisyonuna katlanmak zorunda kaldı ve Bolivarcı devrimin kazanımlarına meydan okumayı düşünmedi bile.
Ve en önemlisi: Chavez'ten önce, vatansever politikacılar Washington’un yalnızca emperyalist emelleriyle yüzleşmeye çalıştı. Tabii ki, bu girişimler önceden başarısızlığa mahkum edildi, çünkü Birleşik Devletler'in gücü her bir Latin Amerika devletinin yeteneklerini açıkça aşmaktadır. Ancak Güney Amerika halkları entegrasyon ve tek bir siyasi organizma yaratmayı kabul ederek, egemenliklerini koruyabilirler. Bu bağlamda Chavez, Friedrich List'in “geniş alanlarının” jeopolitik kavramlarıyla ve Karl Haushofer'ın “pan-fikirleri” ile tam bir uyum içerisinde, meslektaşları tarafından desteklenen bir kıta birliği projesi olan Bolivarcı Alternatif (ALBA), Küba, Bolivya, Nikaragua, Brezilya, Ekvador.
"Avrupa'nın Düşük" veya bağımsız bir medeniyet
Güney Amerika'nın jeopolitik birliğinin ana ideologlarından biri yukarıda belirtilen Alberto Buela'dır. Paris solcu entelektüellerinin bir icadı olarak adlandırdığı “Latin Amerika” terimini sevmez ve “Ibero-America” (kıtanın halkları İber dili konuşur: İspanyolca ve Portekizce) adını tercih eder. Arjantinli profesör, er ya da geç Iberoamerica'nın, her durumda Kuzey Amerika Birleşik Devletleri'ne Meksika, Orta Amerika ve Karayip adalarını içermeyecek tek bir siyasi varlık olacağını iddia ediyor (Küba deneyinin başarısını açıklıyor. ). Iberoamerica Buela, jeopolitik alanı, tepeleri Arjantin, Brezilya, Venezuela ve Peru olan bir elmas olarak görüyor. “Kıtadaki durumun bağlı olduğu bu ülkeler üzerinde” diyor ve “bütünleşme projelerini başarılı bir şekilde geliştirmek için Rio de Janeiro, Buenos Aires, Lima ve Karakas arasında stratejik bir ittifakın gerekli olduğunu belirtti. Böyle bir birlik, tek bir ekonomik ve politik alanın oluşmasına yol açabilir ve daha sonra Güney Amerika, uluslararası ilişkilerde egemen bir oyuncu olan dünyanın bağımsız bir kutbu haline gelecektir. Bu da iki yüzyıldan fazla süren sömürgecilik karşıtı savaşın sona ermesi anlamına gelecek. ”
Kıta milliyetçiliği politikasının yakın zamanda Güney Amerika'nın birçok ülkesinde gözlemlenen Hint Rönesansı ile mükemmel bir şekilde birleştirildiğine dikkat etmek önemlidir. Bu sürecin ideolojisi, Batı'nın kültürel sömürgeciliğine bir son verilmesi çağrısında bulunan APRA Perulu Parti'nin (Amerikan Devrimci Halk İttifakı) kurucusu Ayia de la Torre idi. Ve elbette, Hindistan’ın politikadaki canlanmasının en belirgin temsilcisi elbette Bolivya’nın modern Cumhurbaşkanı Evo Morales. Bolivya nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Kızılderililerin çıkarlarını savunuyor, ancak uzun süre ikinci sınıf vatandaş olarak kabul edildi. Quechua ve Aymara'yı devlet dilleri olarak ilan etti ve yerli halkın dinlerini desteklemeye başladı. Birçoğu, ritüel kıyafetler giymiş Morales'in, çıplak yeminini, Acapan piramitinin yanındaki antik Hint tanrıçası Pachamam'a getirdiğini hatırladı (kısa bir süre sonra tüm Andes kabilelerinin en üstün lideri seçildi).
Hint kabileleri, bu arada, kendisi yarı Hint olan rahmetli Hugo Chavez tarafından da desteklendi. Caracas'taki zirvelerden birinde, Venezüella başkanı Columbus’ın Amerika’nın Keşfisini daha fazla kutlamamayı, Yerli Gün ile değiştirmeyi önerdi. Bu nedenle Latin Amerika’nın “Avrupa'nın düşük” olmadığını, kendi yasalarına göre gelişen bağımsız bir medeniyet olduğunu vurgulamak istedi. tarih “büyük coğrafi keşifler” ile başlamaz. “Kızılderililerle beyaz fatihler arasındaki ebedi çatışma”, diyor Nation, “şimdi kuzey ve güney kıtaları arasında bir çatışma haline geldi”.
Elbette, Chavez, Latin Amerika Rönesansının en önde gelen isimlerinden biriydi. Çok güçlü bir dürtü belirledi ve ölümüyle birlikte Venezüella, bölgedeki entegrasyon lideri olmayacak, enerji ihracatına bağımlı bir ülke olmayacak, ancak Brezilya gibi ekonomik bir dev, Yanan Kıta'yı Venezüella komutanı tarafından belirlenen yoldan zorlaştıracak.