On İki İmam hazerâtının ikincisi, Sevgili Peygamberimiz'in 'cennetin seyyidi' diye vasfettiği, Hazreti Ali Efendimiz'in büyük oğlu İmam Hasan'ül Mücteba radiyallahu anhdır.
İmam Hasan'ül Müctebâ'nın, annesi Hazreti Fatma, babası Hazreti Ali, dedesi Hazreti Muhammed Mustafa, büyükannesi Hazreti Hatice Annemizdir. Hicretin üçüncü yılının şerefli Ramazan ayında Medine-i Münevvere'de âlemi şereflendirmiştir. İmam Hasan Efendimiz'in on beş evladı olmuş. Saadetli soyu ise Hasan'ül Müsennâ ve Zeyd (r.a) adındaki iki evladından yürümüştür. Çağrıldığı 'mücteba' lakabı, seçilmiş manasına gelir.
Hazreti Hasan Efendimiz, ekseri kardeşi Hazreti Hüseyin Efendimiz'le birlikte anılır. Aralarında yaş farkının az olması nedeniyle birlikte büyümüşler. Hazreti Peygamber Efendimiz de birini diğerinden hiç ayırmamış, Hazreti Hasan'ı bir dizine aldığında, diğer dizine de Hazreti Hüseyn'i oturtmuş. Kendilerinden bahsederken de birlikte söz eden Rasulullah Efendimiz, "Hasan ve Hüseyn'i seven muhakkak beni sevmiş olur ve onlara buğzeden bana buğz etmiş olur." buyurmuştur.
Rasulullah Efendimiz dünyadan göç ettiğinde Hazreti Hasan altı yaşında imiş. Hazreti Peygamber'den altı ay sonra ise muhtereme annesi Hazreti Fatıma'dan ayrılmış. Ümmet-i Muhammed selameti mevzubahis olduğunda her türlü fedakârlığı yapan Hazreti Hasan (r.a), Müslümanların arasında muhtemel bir ayrılığa sebep olmamak adına hilafeti Şam valisi Muaviye'ye bırakmış.
Hazreti Hasan Efendimiz, Rasulullah aleyhisselamdan on üç hadis rivayet etmiş. On beş defa yaya olarak haccettiği bilinen Hazreti Hasan Efendimiz bu konuda, "Eğer yürüyerek gitmezsem, Rabbime kavuşunca utanırım." buyururmuş. İki kez neyi varsa 'fî sebilillah' dağıtan İmam Hasan (r.a), sadaka vermeyi adet edinmiş. Bu halini çevresindekiler, "Neredeyse bir çift ayakkabısının tekini verip, kalan teki ile idare edecek" diyerek anlatmışlar.
"Allah'ın cezası daha yerindedir"
Birinden bir şey satın alsa, sattığı şeyden ötürü o kişinin muhtaç hale düştüğünü duyduğunda, aldığını geri iade eder ve üzerine değeri kadar da para katarmış. Aldığı hediyeleri karşılıksız bırakmaz ve kendisinden bir şey isteyen dilencileri boş çevirmezmiş. Bir hutbesinde İmam Hasan Efendimiz, "Ey insanlar, 'Kişi sevdiği ile beraberdir' hadis-i şerifi sizi aldatmasın. Çünkü kimse iyilere, onların işledikleri amellerle amil olmadan ulaşamaz. Hristiyanlar ve Yahudiler de peygamberlerini seviyorlar ama onlarla beraber değiller. İyilerin amellerini işlemeden, mücerred sevgi fayda vermez." buyurmuş.
Hazreti Hasan (r.a), dünyadan göçme vakti yaklaştığında "Allah'ım, nefsimi sana teslim ediyorum. Artık bundan sonra nasılsa böyle bir hal başıma gelmeyecek." diye dua ediyormuş. Vücuduna sirayet eden zehirin tesirini, "Şimdiye kadar çok defa zehirlendim ama böylesini görmedim." diyerek anlatan İmam Hasan Efendimiz'e kardeşi Hazreti Hüseyn (r.a), kendisini kimin zehirlediğini öğrenmek ister. Hazreti Hasan Efendimiz ise, "Bu işi yapanı Allah'a havale ediyorum. O'nun azabı daha şiddetli, vereceği ceza daha yerinde olur. Kimseyi itham edemem. Zira habersiz birinin benim yüzümden canının yanmasını istemem." buyurmuş.
Muaviye, hilafetin kendi ailesinde sürekli baki kalacağına mutmain olması için İmam Hasan’ı öldürmeyi kararlaştırdı. Şeytani planını uygulamak için dört defa İmam’ı zehirletti. Muaviye son defasında, İmam’ın eşi olan Eş’âs kızı Ca’de’nin vasıtasıyla çok tesirli bir zehirle İmam’ı zehirletti.
Hicretten elli yıl sonra 670 senesinde 46 yaşındayken zehirlenerek şehiden bu dünyadan göçen Hazreti Hasan Efendimiz'in kabr-i şerifleri Medine-i Münevvere'deki Cennet'ül Bakî'dedir. Allah, On İki İmam efendilerimizin ikincisi olan İmam Hasan Efendimiz'in şefâatiyle şad olmaklığımızı nasib eylesin. Amin…
Ahmet Öztürk/ Dünyabizim