Mustang Mağaraları olarak da bilinen Nepal’in Gökyüzü Mağaraları, Nepal’in Mustang Bölgesi’nde inşa edilen 10.000 yapay mağaradan oluşuyor.
Bölge, MS 18. yüzyılda Nepal tarafından ilhak edilene kadar Lo Krallığı olarak biliniyordu.
Gökyüzü Mağaraları, Yukarı Mustang’daki günümüz Samdzong köyüne bakan, vadi havzasının 50 metre yukarısında dik bir uçurumun yüzeyine oyulmuş.
Gökyüzü Mağaralarını ilk olarak hangi toplumun inşa ettiği bilinmiyor. Arkeologlar ve akademisyenler, mağaraların MÖ 8-10.000 yıllarına kadar uzandığını iddia eden bir teori öne sürüyorlar. Ancak mağaralar üç farklı yerleşim dönemine bölünmüş durumda.
En erken dönem, insan mezarları için kullanılan mağaralarla (kısmen mumyalanmış insan kalıntıları ve iskeletlerin keşfedilmesiyle açıkça görülüyor) yaklaşık MÖ 1000 yılına dayanmaktadır. MS 3. yüzyıldan 8. yüzyıla kadar uzanan daha sonraki bazı gömüler, Budistlerin gökyüzü cenaze törenleri uygulamasıyla ilgili olabilecek kanıtları göstermektedir. (Ölen kişinin tanrıya yakın olması inancıyla dağın tepesine yerleştirildiği bir cenaze uygulaması)
MS 10. yüzyılda, bölgede yerel çatışmalar nedeniyle bir istikrarsızlık dönemi yaşandı. Savunma ve saklanma için uçurumun yüzüne çok sayıda konut oyulmuş, mezar mağaralarının bazıları ise yerleşim için yeniden tasarlanmış.
MS 12-15. Yüzyılda mağaralar meditasyon odaları olarak kullanıldı ve arkeologlar hem Bon dininden hem de Budizm’den yazılar içeren çeşitli Budist tabloları, heykelleri, eserleri ve el yazmalarını keşfettiler.
Son DNA çalışmaları, ilk mağara inşaatçılarının gizemine biraz ışık tuttu. İlk sakinlerin Tibet platosundaki Doğu Asya popülasyonlarından geldiğini ve bölgede yaşayan günümüz Sherpa ve Tibet popülasyonlarının genetik profiline çok benzediğini öne sürülse de, hala 50 metre yükseklikteki dik yamaca ilk kimlerin bu mağaraları oyduğu çözülemedi.