Bazen aileler çocuklarına hangi yaşta ne gibi sorumluluklar verebileceklerine dair zorluk yaşayabiliyor. Sorumluluk dediysem elbette biz yetişkinlerinkinden biraz daha farklı olabiliyor. Örneğin çocuğunuza öz bakım becerilerini kazanmasına yardımcı olacak tarzda sorumluluklar da verebilirsiniz. Birazdan örnekler vereceğim bununla da ilgili. Burada dikkat etmemiz gereken elbette çocuğumuzun yaşına uygun sorumluluklar vermek. Çünkü yaşının üzerinde sorumluluk verildiğinde hem fiziksel hem de duygusal olarak zorlanabilir. Tam tersi olduğundaysa, çocuk hem artık yerine getirebileceği bir takım sorumlulukları öğrenmekte, hem de bazı becerilerini geliştirmekte gecikebiliyor. Zaman zaman sizlerin de desteğiyle ve teşvik etmenizle sorumluluklarını yerine getiren çocuğun, aslında yapabileceğini gördükçe özgüveni de gelişmiş oluyor. Şimdi gelelim yaş dönemlerine göre bazı örneklere. Bu örnekleri çocukların ortalama gelişim hızlarını düşünerek seçtiğimi de belirtmek isterim. Tabi ki her çocuğun gelişim hızı birbirinden farklıdır zaten siz de bunu görüyorsunuzdur. :)
3-4 Yaş Çocuklarının Alabilecekleri Sorumluluklar
- Basit ev işlerine yardımcı olabilir; kendi oyuncaklarını sepetine yerleştirmek gibi.
- Peçeteleri masaya koyabilir.
- Kendisiyle ilgili bazı durumlarda seçim yapma imkanı sunulmasıyla sorumluluk alma ve karar verme yeteneği gelişecektir. (Kıyafet seçimi, oyuncak seçimi vb.)
- Kıyafetlerini çıkartabilir.
- Ayakkabılarını giyip çıkartabilir.
- Elini yüzünü kendi yıkayabilir.
- Dişlerini fırçalayabilir.
- Kendi başına yemeğini yiyebilir.
- Sofrayı kurmaya yardımcı olmak(peçeteleri, kaşığı yerleştirmek vb.)
5-7 Yaş Çocuklarının Alabilecekleri Sorumluluklar
- Kıyafetlerini ve ayakkabılarını giyip çıkartabilir.
- Masanın hazırlanmasına ve toplanmasına yardım edebilir.
- Bulaşık makinesinin doldurulmasına yardımcı olabilir.
- Alışverişte malzemelerin raflardan alınmasına yardımcı olabilir.
- Basit bazı yiyeceklerin hazırlanmasına yardım edebilir.
- Telefona gerektiği şekilde cevap verebilir.
- Ayakkabılarını bağlamayı öğrenebilir.
- Kirli giyeceklerini sepete atabilir. Hayvanlara yemek verebilir.
- Çiçekleri sulayabilir.
Uzm. Psk. Melis Özmen