Premenstrüel sendrom (PMS), çok çeşitli belirtileri olan adet öncesi gerginlik sendromudur. Belirtiler adet döngüsünün ikinci yarısında başlar. Adet başladıktan bir iki gün sonra kaybolur.
Premenstrüel sendromun nedeni bilinmemektedir.
PMS sosyal, kültürel, biyolojik ve psikolojik faktörlerle ilişkili olabilir.
Kadınların %80’e yakını , doğurganlık yıllarında PMS semptomları yaşar. %10-15 çok ciddi bulgular gösterir.
20’li ve 40’lı yaşları arasında
En az bir çocuğu olan
Kişisel veya ailevi majör depresyon öyküsü olan
Doğum sonrası depresyon öyküsü veya duygusal ruh hali bozukluğu olan
Kadınlarda daha sık görülür.
Semptomlar
PMS’nin en yaygın semptomları şunlardır:
Şişkinlik
Göğüslerde hassasiyet
Sakarlık
Kabızlık veya ishal
Yeme bozukluğu
Baş ağrısı
Gürültü ve ışığa tolerans azalması
Diğer semptomlar şunları içerir:
Konsantrasyon bozukluğu
Yorgunluk ve yavaş veya halsiz hissetme
Üzüntü veya umutsuzluk duyguları
Gerginlik, kaygı veya sinirlilik
Kendine veya başkalarına karşı öfke patlamaları, düşmanca veya saldırgan davranışlar
Libido azalması( nadiren artabilir)
Kötü kararlar vermeye eğilim
Suçluluk duyguları veya artan korkular
Uyku sorunları (çok fazla veya çok az uyumak)
PMS’yi tespit edebilecek kesin bir işaret veya laboratuvar testi yoktur. Semptomların diğer olası nedenlerini dışlamak için, aşağıdakiler önerilir:
Tam tıbbi geçmiş
Fiziksel muayene (pelvik muayene dahil)
Semptom takvimi, kadınların en rahatsız edici semptomları belirlemelerine yardımcı olabilir. Bu aynı zamanda PMS tanısının doğrulanmasına da yardımcı olur.
En az 3 ay boyunca günlük tutun. Şunları kaydedin:
Sahip olduğunuz semptom türleri
Şiddeti
Süresi
Bu kayıt, size ve hekiminize en iyi tedaviyi bulmakta yardımcı olacaktır.
PMS ile nasıl mücadele edelim?
Bol sıvı tüketin. Şekerli , alkollü veya kafeinli içecekler içmeyin. Şişkinliği, sıvı tutulmasını ve diğer semptomları azaltmaya yardımcı olacaktır.
Dengeli beslenin. Diyetinize ekstra tam tahıllar, sebzeler ve meyveler ekleyin. Tuz ve şeker alımınızı sınırlayın.
B6 vitamini , kalsiyum ve magnezyum yaygın olarak kullanılmaktadır. Süt ürünlerinde bulunan triptofan da yardımcı olabilir.
Ay boyunca düzenli aerobik egzersiz yapın. Bu, PMS semptomlarının şiddetini azaltmaya yardımcı olur.
Uyku problemleri için ilaç almadan önce gece uyku alışkanlıklarınızı değiştirmeyi deneyin.
Baş ağrısı , sırt ağrısı, adet krampları ve göğüs hassasiyeti gibi semptomlar şu şekilde tedavi edilebilir:
Aspirin
İbuprofen
Diğer NSAID’ler;bu ilaçların hepsi çeşitli ağrı kesicilerdir.
Doğum kontrol hapları PMS semptomlarını azaltabilir veya artırabilir.
Şiddetli vakalarda, depresyonu tedavi etmek için ilaçlar yardımcı olabilir. Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) olarak bilinen antidepresanlar genellikle ilk önce denenir. Bunlar depresyon bulguları ön planda olan PMS lerde etkili tedavilerdir. Ayrıca bir danışman veya terapistin tavsiyesini almak isteyebilirsiniz.
B6 Vitamini,tiamin destekleri,magnezyum destekleri de işe yarar.
PMS tedavisinin günlük hayata etkileri;
PMS semptomları için tedavi edilen çoğu kadın iyi bir rahatlama yaşar.
PMS semptomları, normal şekilde çalışmanızı engelleyecek kadar şiddetli hale gelebilir.
Adet döngüsünün ikinci yarısında depresyonlu kadınlarda intihar oranı çok daha yüksektir. Duygudurum bozukluklarının teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi gerekir.
Yaşam şekli değişiklikleri,egzersiz,kafein,aşırı tuz,alkol,sigara kısıtlamaları kişinin PMS ile mücadelesinde önemlidir.Bu tedbirler işe yaramazsa profesyonel destek ile antidepresanlar gibi tedaviler,terapiler,vitamin ve ilaç takviyeleri günlük hayat üzerine olumlu etkiler yapabilir.
COVID-19 Aşısı ve Gebelik Hakkında Herşey
Gebelik Sırasında Aşı Yapılmasının Şu Ana Kadar Gebeliğe Bir Zararı Gösterilmiş Midir?
ABD’de gönüllü olarak mRNA aşısı yaptıran 35.691 gebenin içinden sonuçlarına ulaşabilen 3.958’inde aşının gebelikte güvenilirliği ile ilgili herhangi bir sorun görülmemiştir.
CDC ve İngiltere İlaçve Sağlık Ürünleri düzenleme kurumu vb. kuruluşlar aşıyla ilgili yan etkileri yakın takip etmekte olup bu güne kadar gebelerin aşılanmasıyla ilgili kırmızı alarım vermemişlerdir.
Türkiye’de Olan BioNTech ve CoronaVac Aşılarından Hangisini Olmalıyım?
CoronaVac ölü virüs aşısı olup gebelerde uygulandığında risk taşıması beklenmemekle birlikte henüz yayınlanmış güvenlik verisi yoktur.
mRNA aşılarının kısıtlı sayıda gebede de olsa güvenli oldukları gösterilmiştir. Gebeliğin ilk üç ayında aşılanan kadınların sonuçlarıyla ilgili veri oluşmamıştır.
mRNA aşılarının şiddetli alerjik reaksiyon öyküsü olan kişilerde tercih edilmemesi gerektiği belirtilmektedir.
Gebelikte COVID-19 Geçirmemin Bana veya Bebeğime Zararları Nelerdir?
Yapılan araştırmalar kadınların gebelikleri sırasında COVID-19 geçirmeleri halinde gebe olmayan kadınlara veya COVID-19 geçirmeyen gebelere kıyasla
-Erken doğum oranında 2 kat
-Yoğun bakım yatışı oranında 5 kat
-Gebelik tansiyonu görülmesinde 2 kat
-Entübasyon, ileri yaşam desteği ihtiyacı ve ölümlerde 2 kat
risk artışı olmaktadır.
Şu Anda Gebeyim. Aşı Olmam Gerekir Mi?
Özellikle ileri yaşta gebe kalan, kronik akciğer hastalığı veya şeker hastalığı olan, bağışıklık sistemi baskılanmış, vücut ağırlığı fazla veya gebeliğin son üç ayında olan kadınlar kötü sonuçlar açısından artmış risk altındadır.
COVO-19’un kötü gebelik sonuçları ve anne sağlığıyla ilgili ilişkileri net bir şekilde gösterilmişken, aşının şu ana kadar herhangi bir zararlı etkisi gösterilmemiştir.
Bugün için kar zarar dengesi, özellikle risk faktörü olan gebeler için aşı yapılması lehine gözükmektedir.
Emziriyorum, aşı olabilir miyim?
Emzirme döneminde aşı yapılması için bir engel bulunmamaktadır.
35 Yaş Üstü Gebeliklerde Bizi Neler Bekliyor?
Günümüzde giderek daha fazla kadın, gebelik planlarını ileri yaşlara erteleme eğilimindedir.
Bunun nedenleri arasında aile yaşamına geç başlama arzusu, çalışma hayatları, ileri yaşlarda çocuklarını daha iyi koşullarda yetiştirebilecekleri umudu sayılabilir. Artan 35 yaş üstü gebeliklerin maternal (anne) ve perinatal (doğumöncesi) sonuçları konusunda tartışmalı sonuçlar mevcuttur. Özellikle gelişmekte olan ülkeler de gebe popülasyonunun yaklaşık %15 i 35 yaş üstü gebeler oluşturmaktadır.
35 yaş üstü dönemde kadın over folukül rezervinin azalması gebe kalma şansını azaltacağından dolayı yardımcı üreme tekniklerine başvurma artmış ve bununla paralel olarak çoğul gebelikler, erken doğum riski, düşük doğum ağırlıklı bebek doğumları, sezeryan olasılıkları da artmıştır.
Gebelik yaşının artması ile beraber genetik anomaliler, sayısal ve yapısal kromozom kusur anomalileri, kromozomal olmayan doğumsal anomaliler artmış olup abortus (düşük) oranları, doğumsal anomalili fetüs gelişme oranları da bu sebeplerle daha çok karşımıza çıkmaktadır.
Tüm gebelere yaş dan bağımsız olarak prenatal tarama ve ultrason testleri (1.ve/veya 2. Trımestr), geç fetal tarama ultrasonu (20-22w ) riskli çıkan sonuçlar da kromozom analizi (amniosentez ,CVS) önerilmektedir, 35 yaş üstü gebeliklerde bu tarama testlerinin yerini erken dönem de kolaylıkla yapılabilen maternal (anne) kanda fetal kromozom hücre tarama testlerinin önerilmesi son dönemde gebe takip programlarımızın içine dahil edilmiştir.
Anne yaşının ilerlemesi ile gestasyonel diabet, hipertansiyon, plesanta yerleşim anomalileri, fetüs prezentasyon problemleri operatif vajinal doğum, tromboz riski, doğum sonrası kanama oranlarında da 35 yaş altı gebeliklere göre rastlanma oranların da artış görülmektedir.
Bilinen bütün sezeryan sebeplerinin yanısıra tek başına ileri maternal yaş bile sezeryan için endikasyon oluşturabilmektedir, yaşın ilerlemesi ile birlikte uterus fonksiyonun azaldığı, pelvik uyumun yetersiz kaldığı ve bunların sonucunda doğum travayın uzadığı düşünülmektedir.
35 yaş üstü gebelikler işte bu sebeplerden dolayı gebelik öncesi ve gebelik döneminde daha özenle takip edilmekte ve daha fazla önem kazanmaktadır.
Kadınlarda En sık Görülen İki Patoloji: Miyom ve Polip
1.Rahim içi Polip (Endometrial Polip)
Endometrial polipler yaklaşık olarak 10 kadından 1 inde görülen , rahmin en iç tabakasından ( endometriyumdan) kaynaklanan iyi huylu tümoral oluşumlardır. Halk arasında ”rahim içerisinde et parçası” olarak bilinen polipler, genellikle ultrasonografi ve bazen sulu-ultrasonografi ( salin infüzyon sonografisi) yapılarak tespit edilirler ,fakat kesin tanı polipin histeroskopi ile veya kürtaj yoluyla çıkarıldıktan sonra patolojik incelemesi ile konur.
Polipler genellikle adet kanaması süresi ve miktarını arttırırlar, ara kanama, menopozda kanama, geçmeyen kahverenkli akıntı gibi şikayetler oluşturabilirler. 1 cm üzerindeki polipler, gebe kalamamaya veya düşüğe neden olabilirler. Poliplere neden olan faktörler tam anlamı ile bilinmemekle birlikte östrojen aktivitesinin fazlalığı bu duruma neden olabilmektedir.
Meme kanseri için tamoksifen tedavisi gören hastalarda endometrial poliplere sık rastlanmaktadır. Poliplerin büyük bir bölümü herhangi bir şikayete neden olmaz, ancak polip fark edildiğinde alınması gerekir.
2. Miyom
Rahimin kas dokusundan gelişen yaklaşık olarak 5 kadından 2 sinde görülen iyi huylu tümörlerdir. Miyom oluşumunda ana risk fakötür olarak östrojen sorumlu tutulmaktadır. Miyom oluşumunda risk faktörleri olarak obezite, ailesel yatkınlık, genetik, beslenme, erken adet görme, hiç doğum yapmamış olmak, siyah ırk sayılabilir. Azaltan risk faktörü olarak düzenli egzersiz, obezite varsa kilo kaybı ve antioksidan beslenme sayılabilir.
Miyomların çeşitli tipleri vardır. Bunlar; rahmin kas dokusu içerisinde ( intramural), rahim boşluğuna doğru (submuköz) ve rahim dışına doğru (subseröz, intraligamanter) büyüyen miyomlar olup, çapları değişik boyutlarda olabilmektedir. Miyomlar sıklıkla şikayet yaratmamakla birlikte , yerleşim yeri ve boyutuna göre adet kanama miktarında artış, adet sonrası lekelenme kanamaları, kasık ağrısı, ve komşu organlara bası yaparak idrar ve bağırsak alışkanlığında değişiklik yapabilmektedir.
Miyomların bir kısmında takip yeterli olup, kesin bir ilaç tedavisi yoktur. Cerrahide iki teknikle miyom ameliyatı yapılmaktadır. Bir tanesi karın kesisi açık cerrahi, diğeri ise kapalı yani laparoskopik yöntemle yapılmaktadır.
Miyomlar maalesef %15-20 oranında tekrar oluşabilmektedir. Miyomların kendi içerisinde yaptığı değişime dejenerasyon denir, bu durum gebelikte çok sık olmakla birlikte gebelik dışında da oluşabilmektedir, ciddi karın ve kasık ağrısı yapmaktadır, Miyomlar yaklaşık olarak 1000 de 5 oranında sarkomatöz( kanser) dejenerasyon gösterebilmektedir, bu yüzden miyom tedavisi ve takibi ciddi deneyim gerektirmektedir.
Lamina ve Zirkonyum Kaplamalar
Horlama Protezi
Tam Seramik Kaplamalar (Empress)
Mide botoksu nedir? Mide botoksu yaptıranlar nasıl bir yol izliyor?
Kalp Kası Bandı Hastalığı (Miyokardiyal Bridge)
Ameliyatsız Zayıflama Yöntemi: Mide Botoksu
Trendler
-
Genel Cerrahi5 ay önce
Mide botoksu nedir? Mide botoksu yaptıranlar nasıl bir yol izliyor?
-
Kalp ve Damar Cerrahisi5 ay önce
Kalp Kası Bandı Hastalığı (Miyokardiyal Bridge)
-
Mide Botoksu5 ay önce
Ameliyatsız Zayıflama Yöntemi: Mide Botoksu
-
Kalp ve Damar Cerrahisi5 ay önce
Küçük Kesi İle Kalp Ameliyatları
-
Tüm Makaleler5 ay önce
Ejakülatör Kanal Kisti
-
Göz Hastalıkları5 ay önce
Diyabette Göz Muayenesi
-
Tüm Makaleler5 ay önce
Penis Büyütme Nedir? İşe Yarıyor Mu?
-
Göz Hastalıkları5 ay önce
Excimer Lazer ile Göz Çizdirme