Mısır, 2002 Öncesinin Türkiye'si Gibi
El Kuds El Arabî gazetesi yazarı ABDULHAMİD SIYAM Mısır’daki durumu değerlendiriyor:
"Mursi kazanırsa ordu darbe yapacak, Şefik kazanırsa daha şiddetli bir halk devrimi patlayacak." 20 yıldan fazladır yazılı medyada çalışan Mısırlı bir gazeteci arkadaşımın ifadesi bu.
Kendisine her iki seçenek konusunda farklı düşündüğümü, şu an Mısır'da yaşananların Türkiye'de ordunun hâkim olduğu 2002 yılına kadar yaşananlara benzediğini belirttim. Ordu, disiplinli demokrasiye bir nebze izin veriyor. Demokrasiyi dikkatle takip ediyor ve trenin vagonlarının kendisine çizilen raydan çıktığını hissettiği an şartları düzeltmek için uygun anda müdahalede bulunuyor. Peki, işler bu tarihi yol ayrımına nasıl geldi?
Mübarek ve içişleri bakanı hakkında çıkan son siyasi kararlardan sonra oyun açığa çıktı, Askerî Konsey'in devrim ve devrimcilere karşı olan şaibeli rolü ve biraz estetize ederek Mübarek rejimini geri getirmeye çalıştığı veya ülkeyi bütünüyle İhvan hareketine teslim ettiği görüldü. O halde Konsey'in çizgisini okumak için çok zeki olmaya gerek yok. Konsey, devrim sonrası Mısır'da söz sahibi olmak istiyor. İhvan'la iktidarın paylaşımı etrafında ilan edilmemiş bir ittifak yaptı.
Anayasa yazımının yasama ve cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrasına ertelenmesi, tuhaf ve şaibeli bir durumdu. Cumhurbaşkanının, parlamentonun, Şûra Meclisi'nin ve diğer kurumların yetkilerini, kuvvetler ayrılığını belirleyen anayasa değil mi? Anayasa, hesap verme sistemini belirler ve orduyu siyasetten uzaklaştırır. Yalnız Konsey'in seçimlerde acele etme ısrarının, şu iki sebepten dolayı üzerinde iyi çalışılmış bir adım olduğu anlaşılıyor: İlki devrim gençlerine İhvan ve önceki rejimin kalıntıları gibi daha organize ve imkânlara sahip iki grup için sorun oluşturacak şekilde bir veya iki parti içinde organize olma fırsatının verilmemesi. İkincisi ise Konsey, halk nezdinde devlet ve devrimin bekçisi olduğu kanaatini güçlendirmek istiyor.
Bu tutumlar Mısır veya başka ülkelerde ordu için yeni bir şey değil. Demokrasi ile ordu arasında tarihi düşmanlık vardır. Asker, tarihsel olarak gerçek demokratik sistemden nefret eder. Çünkü bu sistem askeri, hukuk yönetimi altına koyarken askerler hukukun üstünde olmak isterler. Barış ve savaş kararları ellerinden çıkar ve seçilmiş sivillere verilir. Demokratik sistem, askeri siyasetten uzaklaştırır ve vatanı savunma rolüyle sınırlar. Arap ülkelerinin çoğunluğunda olduğu gibi gelişen ülkelerde asker siyasette açık rol oynar ancak bunu demokrasi kılıfı altında gizlenen karışık ağlarla örülü bir şekilde yapar. Burada aklıma bize yakın iki örnek geliyor. 1923'te Cumhuriyet'in kuruluşundan 2002'ye kadarki Türk ordusu ve 1962'deki bağımsızlığından bugünümüze kadarki Cezayir ordusu.
Türk ordusu ülkenin işlerini laik devletin bekçiliği sıfatıyla yürütür ve kendisini daima birlikte çalıştığı Anayasa Mahkemesi'yle kuşatmıştır. Türk ordusu, cumhuriyetten bu yana 4 darbe yaptı. Hepsinde de ortak nokta, seçimleri iptal etmeleri ve siyasileri laikliğin dışına çıkmakla suçlamaları. İşler AKP'yi iktidara getiren 2002 seçimlerine kadar muallâkta kaldı. Türkiye istikrarlı demokrasinin yeni dönemine sahne oldu. Anayasa Mahkemesi ve ordu, seçilmiş iktidara tabi oldu. Hava, kara ve istihbarat komutanları da dâhil 1997 darbesinin altı komutanı yargılanıyor.
İkinci örnek ise 1989 yılına kadar doğrudan yönetimde kalan Cezayir ordusu. Eski bir asker olan başkan Şazli bin Cedid, ülkeyi saran ve 1.000 kişinin öldüğü gösterilere karşılık vererek anayasayı değiştirdi ve siyasi çoğulculuğa izin verdi. 1991'de yerel seçimler yapıldı ve İslami Kurtuluş Cephesi, koltukların çoğunluğunu aldı. Aynı yılın aralık ayında da parlamento seçimlerini kazandı. Bu seçimler ülkeyi 10 yıl süren ve yüz bin kişinin öldüğü kanlı bir savaşa girdirdi. O kanlı darbeden günümüze kadar ordu sadece Türk yöntemiyle değil, gerektiğinde aşırı güç kullanarak ülkeye hükmediyor.
Gazeteci arkadaşıma dedim ki: Türk veya Cezayir modelleri arasında bir seçim yapmak gerekirse Mısır ordusunun Cezayir modelinden uzak durmasını arzuluyoruz. Her iki model de kötü ancak Türk modeli uzun yıllar sonra da olsa ülkeyi istikrarlı bir demokrasiye götürdü. Cezayir modeli ise ülkeyi henüz izlerinden kurtulamadığı iç savaşa ve katliamlara.
Londra'da Arapça yayımlanan El Kuds El Arabî gazetesi 15 Haziran 2012
ZAMAN GAZETESİ
- Feridun Sinirlioğlu Kurtuluşu Seküler Demokraside Görüyormuş!Eski Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı şimdiki BM Daimi Temsilcisi Feridun Sinirlioğlu, Ortadoğu’da sorunlara çözümü bulmuş Seküler Demorasi. Tıpkı ABD, Esed, Rusya ve Avrupa gibi…
- "AK Parti Sistemi Tartıştırırsa Referandumdan Evet Çıkabilir"Andy-Ar araştırma şirketinin sahibi Faruk Acar, 15 Temmuz sonrasında, başkanlık sistemi yanlılarının ilk kez karşıtlarının önüne geçtiğini söyledi.
- David Hearst: Halep Düşerse Felluce OlurDavid Hearst, Suriye ve Irak özelinde Ortadoğu’nun güncel meselelerini değerlendirdi.
- Çöpten Çıkan Eşyalarla Suriyeli Muhacirlere Evler Kuruyor!Çöpten çıkan eşyalarla Suriyeli ailelere evler kuran Tolga Dalel ile neyin çöp olup olmadığıyla ilgili çarpıcı bir röportaj...
- Cihada Herkesin Katılması Zorunlu mudur?Abdülhakim Beyazyüz, Cihad ve kıtal/savaş ile bağlantısı üzerine kaleme aldığı yazı dizisinin bu bölümünde "Cihad herkese zorunlu mudur?" sorusuna cevap arıyor.
- Vahye Uy ve Aklını KullanAkla sunulan bilgiler beşerden ise onun ilk adımı “şüphe ve araştırma” olacaktır; bu yüzden Allah Teâlâ yanılan kullarına “akıllarını niçin kullanmadıklarını, niçin şüphe edip araştırma yapmadıklarını soruyor, bunu yapmayanları kınıyor.
- Kur'an-ı Kerim’in Zahir ve Batın Anlamı Olabilir mi?Faruk Beşer, bugünkü yazısında Kur'an'ı Kerim'in ya zahir ya da batın anlama indirgendiğinde ortaya çıkabilecek tehlikelere dikkat çekmiş.
- Kurbanın Tarihçesi, Anlamı ve Bazı Hükümleriİbrâhim (a.s.), yakılmayı göze alacak derecede tehlikelere göğüs gererek putperestlere karşı mücadele verdiği gibi evladını kurban etme buyruğuna da tereddütsüz boyun eğmiş.
- Siyonist Çete İle Anlaşmanın Mimarı Sinirlioğlu’ndan Sekülerizm Propagandası
- Gültan Kışanak’ın Gözaltısı Üzerine Provokasyon Çağrıları Yapılıyor
- HDP'li Vekillerden TBMM'de Tutmayan Kışanak Şovu
- Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan Gültan Kışanak Açıklaması
- Fransız gazeteci: Erdoğan Avrupalı Liderlerde Olmayan İradeye Sahip
- BM’nin Ne İşe Yaramadığını Anlatan İki Film
- Suudi Arabistan ve Körfez Ülkelerini Terbiye Etme Yasası: JASTA
- Daire Başkanlıklarında Kritik Değişimler
- ‘Kumpas’tan, ‘Sapına Kadar Gerçekti’ye Ergenekon ve Balyoz
- Muhammed Bedii ve 36 İhvan Üyesi Hakkında Müebbet Cezası Onandı
- Hakkâri’de Zırhlı Polis Aracına PKK Saldırısı!
- Esed, Fırat Kalkanı'na Varil Bombalarıyla Saldırdı
- Gültan Kışanak’ın Gözaltısı Üzerine Provokasyon Çağrıları Yapılıyor
- Siyonist Çete İle Anlaşmanın Mimarı Sinirlioğlu’ndan Sekülerizm Propagandası
- Esed ve Rusya Jetleri Cisr eş-Şuğur’u Vuruyor!
- ‘Kumpas’tan, ‘Sapına Kadar Gerçekti’ye Ergenekon ve Balyoz
- Diyarbakır Belediye Başkanı Gültan Kışanak Hakkında 28 Ayrı Suçlama
- Muhammed Bedii ve 36 İhvan Üyesi Hakkında Müebbet Cezası Onandı
- Özgür-Der’in Orta Anadolu ve Karadeniz İştişaresi Yapıldı
- Üsküdar Özgür-Der’de ‘Hayatı Anlamlandırmada Menziller’ Konusu İşlendi
- Nevzat Tarhan’a Göre Gülen'in Hipnoz Yeteneği Var
- Ücretsiz 'Müşteri Hizmetleri' Geliyor
- Musul'u Bal Gibi de Atatürk Verdi!
- Kerkük’te KYB-PKK Tezgahı