“2021 nasıl geçti, anlamadım” diyenleri doğrulayan vakitle ilgili bir numaralı uzmanlık sitesi TimeAndDate, geçen yılın sahiden de objektif …
“2021 nasıl geçti, anlamadım” diyenleri doğrulayan vakitle ilgili bir numaralı uzmanlık sitesi TimeAndDate, geçen yılın sahiden de objektif olarak olağandan daha kısa bir yıl olduğunu, lakin bunun beşerler tarafından fark edilebilir bir durum olmadığını duyurdu.
Newsweek mecmuasına konuşan TimeAndDate şirketinin bilim irtibatçısı Graham Jones, ‘geçen yılın ortalamadan yaklaşık 65 milisaniye daha kısa olduğunu, münasebetiyle kayıtlara geçen en kısa yıl olduğunu’ söyledi.
Bu da Dünya’nın dönüş suratından kaynaklanıyor. Gezegenin ne kadar süratli döndüğünde küçük bir kayma, bir günün 86 bin 400 saniyelik ortalamasından bir saniyenin çok küçük bir kesri kadar uzun yahut kısa olmasına neden olabilir.
Jones, “Yıl boyunca bir günün uzunluğuna bakarsanız, inişler ve çıkışlar görebilirsiniz. Bunu etkileyen en kıymetli şeylerden biri de Ay’ın yörüngesi ve Ay’ın Dünya’dan uzaklığıdır” dedi.
Bu nispeten kısa vadeli bir tesir, lakin gezegenimizin okyanuslarının çalkalanması ve iç kısmının hareketi üzere öteki etkenlerin de nasıl olduğu tam anlaşılamasa da uzun vadede bir tesiri olduğu düşünülüyor. Bu nedenle, Dünya’nın dönme suratı hakkında yaklaşık 6 aydan uzun mühlet evvelce varsayımda bulunmak güç.
Genel olarak, Dünya’nın uzun müddetler boyunca yavaşladığı ve bunun, yılların giderek daha uzamasına neden olduğu düşünülüyor. Jeolojik kayıtlar yahut güneş tutulmalarının astronomik müşahedeleri üzere şeylerden bu çıkarımda bulunulabiliyor.
Jones, “Geçen yıl enteresan olan, Dünya’nın yıl içinde bir cins sürat patlaması yaptığını görmemizdi. Suratın ivmesi yavaşladı, lakin tekrar de Dünya geçen yılki suratının üzerine çıktı, yani bu yıl daha süratli geliyor. Şimdiki halde, kesin olarak söylemek sıkıntı olsa da gelecek yılın biraz daha kısa olacağını düşünüyoruz” dedi.
Bir günün uzunluğuna ait resmi sayıları yayımlayan Memleketler arası Yeryüzü Dönüşü ve Referans Sistemleri Ofisi (IERS), Dünya’nın dönüş suratının takvimin çok ilerisinde yahut gerisinde kalması durumunda artık saniyelerle ilgili karar veren küme tıpkı vakitte.
1960’lardan beri bilim insanları bir günün uzunluğunu atom saatleri kullanarak ölçüyor ki, bunlar, hayali bir eksiksiz saate kıyasla, yılda yaklaşık 0.0000001 saniyeden fazla vakit eksiltmeyen yahut eklemeyen şaşırtan derecede yanlışsız ölçen saatler. Atom saatleri sayesinde bir günün uzunluğunun ortalamadan ne vakit saptığını tam olarak bilinebiliyor.
Newsweek’e konuşan atom saati uzmanı ve Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nin fizik profesörü Kurt Gibble, şu bilgileri verdi:
“Atomik vakit 1967’de milletlerarası olarak kabul edildiğinde, atom saatleri bir güneş yılından 100 kat daha istikrarlıydı. Son 30 yılda, atomik saatler bir milyon kat daha fazla gelişti. Günümüzün atom saatleri, temel fizik anlayışımızı tam olarak test edebilir, inançlı finansal süreçler sağlayabilir ve araçlarımızı neredeyse her adrese yönlendirebilen Global Pozisyonlandırma Sistemi GPS kullanan haritalama sistemleri için gerekli zamanlamayı saniyenin milyarda birine kadar hassas halde kolay kolay sağlayabilir.”