Kuşlar şarkıları nasıl öğrenir? Ebeveynlerini taklit ederek, öyle değil mi? Ancak şimdi bir araştırma ekibi, kuşlara farklı bir yöntemle şarkı öğretmeyi başardı.
Bebekler ebeveynlerini taklit ederek konuşmayı öğrenir, buna vokal öğrenme denilir. Amerika Birleşik Devletleri’nin Teksas eyaletinde bulunan Southwestern Üniversitesi‘nden bir araştırma ekibi, vokal öğrenim sırasında beyinde neler olup bittiğini incelerken zebra ispinozlarının (Hint bülbülü de deniliyor) beyinlerine “anıları” yerleştirmeyi başardı ve kuşlara hiç duymadıkları bir şarkıyı öğrettiler.
İspinoz babaları, civcivleri küçükken onlara şarkı söyler ve sonunda yavru kuşlar onları taklit etmeye başlar. Zamanla, şarkının ustası olan kuşlar, kendi yavrularına da aynı şarkıları aktarır. Böylece, zebra ispinozları insan ses gelişiminin basitleştirilmiş bir versiyonunu gösterir.
Ancak yeni çalışmada, araştırmacılar bu süreci atladı ve genç ispinozların beyinlerini doğrudan değiştirerek, onlara bir şarkının parçalarını ebeveynlerinden herhangi bir ders almaksızın öğretti. Bilim insanları bunu beyindeki belirli nöronları uyarmak için ışık flaşlarının kullanıldığı bir teknik olan optogenetik kullanarak başardı. Bu durumda, bilim insanları, beynin hayvanın duyduğunu işleyen kısmı ile vokal “motoru” nu kontrol eden kısım arasındaki bağlantıyı değiştirmiş oldu.
Araştırmacılar, ispinozlara şarkının ne kadar uzun heceli olması gerektiğini öğretmek için bir çeşit Mors kodu kullandı. Daha uzun ışık darbeleri, onlara daha uzun heceler söylemelerini belli etti. Kuşlar, nihayetinde, yetişkin bir ispinoz tarafından hiç öğretilmemiş olmalarına rağmen şarkı söylemeyi öğrendi. Belirtmek gerekir ki, şarkının kendisi kuşların doğal olarak söyleyebileceğinden çok daha basitti.
Çalışma konuşma bozukluklarının tedavisine yeni yollar sunabilir
Araştırmaya liderlik eden Doç. Dr. Todd Roberts, açıklama yaptı. Roberts, “Kuşa bilmesi gereken her şeyi öğretmiyoruz, sadece şarkısındaki hecelerin süresini öğrettik. Bu çalışmada test ettiğimiz iki beyin bölgesi bulmacanın yalnızca bir parçasını temsil ediyor. Diğer yolları da keşfedersek, bir kuşa babasından herhangi bir etkileşim olmadan şarkı söylemesini varsayımsal olarak öğretebiliriz. Ancak bunu yapabilmekten henüz çok uzağız.” dedi.
Roberts ve ekibi, çalışmanın insanlarda belirli konuşma bozukluklarını incelemek ve potansiyel olarak tedavi etmek için yollar açabileceğini söylüyor. Ancak bir ekleme yapan ekip, insanlar için durumun daha karışık olmasından ötürü bunun zaman alacağından söz etti.
Çalışma türünün ilk örneği değil, benzer çalışmalar daha önce yapılmıştı. Bilim insanları, daha önce de anıları hayvanların beyinlerine etkili bir şekilde yerleştirebilmişlerdi. Geçen yıl bir ekip, öğrenilen davranışların bir deniz salyangozundan çıkarılabileceğini ve bir başka deniz salyangozuna aktarılabileceğini gösterdi. Böylece alıcı salyangoz, donör salyangozun yapacağı gibi bir uyarana tepki göstermişti.
Kaynaklar;