Küba’da ‘komünist bir toplum yolunda ilerleme’ hedefi anayasa taslağına yeniden girdi. Devlet televizyonunun haberine göre, anayasa taslağının ilk versiyonundan çıkarılan bu hedef halkla yapılan istişareler sonrasında metne yeniden eklendi.
Küba’da ‘komünist bir toplum yolunda ilerleme’ hedefi anayasa taslağına yeniden girdi. Devlet televizyonunun haberine göre, anayasa taslağının ilk versiyonundan çıkarılan bu hedef halkla yapılan istişareler sonrasında metne yeniden eklendi.
Bu yılın başlarında, Doğu Almanya’da bulunan Chemnitz kentinde gerçekleşen ırkçı gösterilerle ilgili medyada yer alan haberler, aslında buzdağının yalnızca ucunu gösteriyordu: Yüzeyin altında saklanan şeylerse gizliliğini sürdürüyor.
Bir kimya öğrencisiyim ve Chemnitz’den pek uzak olmayan Saksonya’da yaşayan antifaşist (faşizm karşıtı) bir aktivistim. Uzun zamandır Almanya’daki aşırı sağın boyutlarını küçümsüyordum. Birkaç yıl önce bu bölgeye taşınana dek Saksonya’yı tanımıyordum ve kendimi antifaşist olarak görüyordum. Daha önce hiç “gerçek” Nazilerle ya da şiddet taraftarı ırkçılarla karşılaşmamıştım.
ABD’nin askeri fetihleri, savaşları, işgalleri ve yaptırımlarının hemen sonrasında ve ondan sonraki birkaç yılda çokuluslu şirketlerin yatırımlar için kârlı yerleri kaptırdığı konusunda hiç kuşku yoktur. En büyük kayıplar Ortadoğu, Körfez ve Güney Asya’daki doğal kaynakların –özellikle doğalgaz ve petrol- sömürülmesi konusunda oldu.
“AIPAC gibi İsrail yanlısı gruplar bölgede (Ortadoğu’da) ABD politikasını değiştirmek için sınırsız bir fonla çalışıyor.” Jack Straw, Milletvekili ve eski İngiliz İşçi Partisi Dışişleri Bakanı
“ABD İran’ı nükleer programını sona erdirmeye teşvik etmek için bir nükleer bomba atmalı” Sheldon Adelson, Cumhuriyetçi Parti’nin en büyük bağışçısı ve İsrail yanlısı siyasi eylem komitelerinin önemli fon sağlayıcısı, Yeshiva Üniversitesi’nde konuşma, New York City, 22 Ekim 2013
Arap Dünyasında Geriye Doğru Kalkınma Sarmalı
Çeviri Üzerine Editorya’nın Notu
Türkiye solunun Marksist ekonomi politik bilgisi, tarihsel olanı dışlar ve kuru ekonomik kalıpların içinde eyleşmekten kurtulabilecek dinamizm taşımaz.
ABD Güney Çin Denizi Savaş Oyunları’nda Deniz Şovu Yapıyor
25 Ekim’de ABD’nin Nimitz sınıfı uçak gemisi USS George Washington Manila Körfezi’ne girdi. Tartışmalı Güney Çin Denizi’nin tartışmalı sularında bir hafta kalarak bölgedeki çeşitli iddia sahiplerini ziyaret etti.
Washington bölgede böyle bir askeri güç gösterisiyle, Obama’nın Ekim başındaki Asya Pasifik Ekonomik Konferansı (APEC) ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) zirvelerine katılmamasının ardından elinden kayan diplomatik konumuna destek olmaya çalışıyor.
Obama ülkesindeki kurumların kapanması kriziyle ilgilenmek üzere Güneydoğu Asya seyahatini iptal etti. Zirvelere katılmayışı, Washington’ın Asya’da ekonomik ve diplomatik gücünün azalmasının açık bir göstergesi olarak yorumlandı. Pekin Obama’nın yokluğunun yarattığı fırsattan yararlanarak Güneydoğu Asya’da bir “sevimli saldırı”da bulundu. Devlet Başkanı Şi Cinping ve Başbakan Li Kiçiang tüm bölgeyi gezerek devlet başkanları ile buluştu ve kârlı yeni ticaret anlaşmaları ve yatırımlar şeklinde ekonomik ihsanlarda bulundu.
Obama’nın gelmeyişi ABD’nin Asya pivotu stratejisinin ciddiliği hakkında sorular uyandırdı. Bu strateji Çin’i kuşatmaya yönelik hesaplı bir stratejiyle ABD askeri güçlerinin büyük kısmının Hint-Pasifik’e kaydırılmasını içeriyor. Bölgedeki ülkeler, özellikle de Filipinler ve Vietnam, Washington’un pivot stratejisinin kışkırtmasıyla Güney Çin Denizi’ne yönelik saldırganlığı giderek artan iddialarda bulunuyorlar.
ASEAN zirvesinin sonrasında tüm bölgedeki burjuvazi, Çin’le çatışma durumu olursa Washington’ın askeri olarak müdahale edip etmeyeceğinden ve de etme gücünde olup olmadığından emin olamadı.
Pekin’in ekonomik ihsanlarına yetişemeyen Washington bölgedeki diplomatik ve siyasal gücünü askeri varlığını artırarak destek oluyor. Fifth Carrier saldırı gücünün her uğrak noktası bu amaca yönelik.
USS George Washington gemisi Carrier Strike Group 5’in başında ve bu güç ABD Deniz Kuvvetleri’nde benzer grupların en büyüğü. İçinde iki güdümlü füze gemisi, bir destroyer, bir ikmal gemisi ve bir hızlı saldırı denizaltısı var. Sadece uçak gemisinde 6 binden fazla askeri personel bulunuyor.
Pazar günü USS George Washington Vietnam’ın Danang kıyısının 200 mil açığındaydı. Huffington Pos’a göre, “bir grup yüksek rütbeli Vietnamlı subay Pazar günü öteki Vietnamlı devlet yetkilileriyle ve ABD büyükelçisiyle birlikte uçak gemisine gitti.” Danang Vietnam’daki Amerikan savaşı sırasında kilit önemde bir ABD hava üssü olduğu ve ABD uçakları Vietnam ve Laos’u bombalamak üzere bu üsten kalktıkları için buranın seçilmesi hayli sembolik bir önem taşıyor.
George Washington’ın kumandanı Albay Ross Meyers ziyaretçilere şöyle dedi: “Güney Çin Denizi sularının stratejik önemi ve içeriği ve sefer özgürlüğü hem Vietnam hem de ABD için hayati bir önem taşımaktadır.” “Sefer özgürlüğü”, Washington’ın bölgede Çin’e karşı askeri saldırganlığını meşru göstermek için kullanılan şifreli bir ifade.
Destroyer USS John McCain’in hafta içinde daha sonra Vietnam’da bir limana yanaşacağı ve ortak tatbikata katılacağı açıklandı. Tatbikata Japonların Öz-Savunma Güçleri denilen deniz gücünden üç gemi de katılacak.
Hanoi’den başında Savunma Bakan Yardımcısı Tuğgeneral Nugeyen Çi Vinh’in olduğu bir askeri heyetin 24 Ekim’de Washington’ı ziyaret ederek bir “Savunma Stratejisi diyaloğu” yürüteceği de açıklandı.
Pazartesi günü Pasifik’teki ABD Ordusu Genel Komutanı General Vincent Brooks, Pentagon’un Pasifik alanında ilk ortak Kara-Deniz tatbikatı yapmayı planladığını söyledi. Bu hamle, Washington’ın Çin’e karşı savaş hazırlıklarında keskin bir tırmanma. Brooks bu hamleyi, Filipinler’deki Amerikan fetih savaşında ABD emperyalizminin kökenlerinden söz ederek “uygun” olarak niteledi ve “Ordudaki sefer deneyimimizin kökleri Pasifik’te doğdu” dedi. ABD Ordusu Pasifik sözcüsü Tuğgeneral Michael Donnelly ise, “Pasifik’te dengeyi yeniden kurma temel unsuru bölgedeki istikrarı sağlamak için önemlidir” diyerek ortak Kara-Deniz tatbikatına yeni bir gerekçe getirdi.
Çarşamba günü USS George Washington Malezya’ya geçti. On altı “yüksek düzeyde” Malezyalı devlet yetkilisine gemi gezdirildi. Heyette Savunma Müsteşar Yardımcısı Şekip Ahmet Şakir de vardı. Onları Malezya’daki ABD askeri ateşi “1.100 feet’lik egemen ABD Toprağı”nda karşıladı ve Güney Çin Denizi’nde gezdirerek savaş jetlerinin kalkışını seyrettirdi.
Savaş gemileri grubu Malezya ordusuyla birlikte ortak kara ve deniz tatbikatları yaptı.
Malezya Savunma Bakanı Hişammuddin Tun Hüseyin, Kuala Lumpur’un Güney Çin Denizi’nde, Çin Halk Kurtuluş Ordusunun bu yıl amfibi çıkarma tatbikatı yaptığı tartışmalı James Resifi’nden sadece 60 mil uzakta Bintulu’da bir deniz üssü inşa edeceklerini açıkladı. Üste, ABD Deniz Kuvvetleri’nden destek, eğitim ve uzmanlık yardımı alacağı bildirilen Malezya Deniz Kuvvetleri bulunacak.
Washington, Kuala Lumpur’a 2014’te kızağa çekildikten amfibi platform USS Denver’ı önermişti ve IHS Jane’s Defense Weekly’ye göre Malezya’ya birkaç tane AH-1Z Super Cobra saldırı helikopteri satmayı umut ediyor.
Aynı gün Los-Angeles sınıfı hızlı saldırı denizaltısı USS Santa Fe, Singapur’un Çangi deniz üssüne demir atarak Singapur Ordusu mensuplarına sahile yakın yerlerdeki savaş yeteneklerini sergiledi. USS George Washington’a önde gelen Singapurlu devlet yetkilileri de uçakla gitti.
24 Ekim’de USS George Washington’ın komutanı Tuğamiral Mark C. Montgomery Malezya’dan Filipinler’e giderken Güney Çin Denizi’nin ortasında BBC, CNN, AFP ve öteki haber ajanslarıyla güvertede bir basın toplantısı gerçekleştirdi. Arka planda jetler havalanıyordu.
“Pivot” stratejisi “Burada Batı Pasifik’te yüzeyde savaşa hazır mevcudiyetimizde bir artış”a yol açtı” … “bu yüzden [ABD] gemileri tüm bu bölgelere yayıldı” dedi. “Daha fazla gemiye sahip olmak bize daha fazla mevcudiyet sağlıyor. Daha fazla gücü sahip olmamızı sağlıyor.” Montgomery “pivot stratejisinin “güç kazandığını” belirtti.
AFP’ye göre Montgomery, “ABD bütçe kesintileri ve son günlerde devlet kurumlarının 16 gün kapalı kalması elimdeki gücü etkilemedi” yorumunu yaparak şöyle devam etti: “Dengelerin stratejik olarak yeniden kurulması ciddiyetle sürüyor… Operasyonlarımız için yeterli fonumuz var.”
Bir gazetecinin “bölgede askeri çatışma” durumunda neler olacağı sorusu üzerine Montogomery, “Bence (şimdi) burada olmamız bir kriz olduğunda burada olup olmayacağımızla ilgili çok şey söylüyor” cevabını verdi.
Manila Körfezi’ne yeni varan USS George Washington gemisinin birkaç yüz önemli Filipinli devlet, askeri ve iş dünyası liderlerine ev sahipliği yapacağı belirtildi.
Cuma günü Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Çin askeri kuvvetlerinin Bashi Kanalı’ndan Pasifik’e açıldığını ve “üç Çin filosunun yer aldığı deniz ve hava güçleriyle ilk açık deniz tatbikatı yapacağını” açıklayan bir basın bildirisi yayınladı. Global Times’a göre tatbikat “ulusal güvenliği ve deniz çıkarlarını korumak” üzere “açık deniz savaşı” için hazırlık yapma amacıyla gerçekleştirilecek.
*Feza Yılmaz tarafından Devrimci Cephe için World Socialist Web Site’den çevrilmiştir. 27.10.12
Geçtiğimiz haftasonu Başkan Obama Suriye’de askeri güç kullanımına onay veren bir yasa için Kongre’nin onayını kazanmak üzere zorlu bir savaşa girmiş gibi görünürken, ihtimaller kararın çıkması yönüne kaymış gibi. Bu kayış John Kerry’nin tutkulu “Münih anı” vaazlarından çok, İsrail lobisinin açık seçik müdahale lehine kavgaya girmiş olmasından kaynaklanıyor. AIPAC bunu Salı günü resmileştirdi. Israil hükümeti Kongre’den önce bu konuda belirleyici oya sahip olabilir, ama Obama yönetiminin iki hafta önce kimyasal gaz saldırısını Esad rejimine bağlamak için güvendiği istihbarat kaynağının kendisi olabileceği için değil (gerçi bu konuda sorulacak ilginç sorular var), bir sonraki seçim kampanyalarını bekleyen Kongre üyeleri Benjamin Netanyahu hükümetinin nasıl bir oy istediğini düşündükleri için: Amerika’daki siyasi diskurda genellikle “İsrail’e destek”le bir tutulan bir kriter.
Birkaç gün önce bazıları Kongre’deki oylamada siyasi cesaret ölçüsünün Suriye’ye askeri müdahaleye karşı çıkan çoğulcu Amerikan kamuoyunu –her iki partinin de yandaşları da içinde olmak üzere- itiraz etmek olacağını söylüyordu. Şimdi daha iyi bir ölçü, lobinin tercihine karşı çıkmak olacaktır. Daha önce sayısız kez görmüş olduğumuz gibi bu tür bir cesareti fazla görmeyi kimse beklememelidir.
Askeri saldırı lehine oy verecek olanlar, silahlı güçlere bu şekilde başvurmanın, İsrail’in Ortadoğu’da uzun zamandır amaçlarına ulaşma yöntemleriyle son derece tutarlı olacağı gibi, Obama yönetiminin tezini öne sürmek için söylediği temel konuların bazılarıyla tutarsız olacağının da farkına varmalıdır. Bunlardan biri ABD’nin her tür askeri eyleminin sürenin yanı sıra yoğunluk olarak da son derece sınırlı olacağıdır. Bir ABD saldırısının ardından öteki taraftan bir misilleme ya da şiddetin tırmandırılması olursa bunun nasıl sağlanacağını ne yönetim ne de başka bir kimse yeterince açıkladı. California’dan Cumhuriyetçi Ed Royce’un Dış İlişkiler Komitesi’nin Çarşamba günkü oturumunda gözlediği gibi, “Bundan sonra neler olacağında Esad rejiminin söyleyecek sözü vardır.” Bir ulusal güvenlik stratejisinin kurulmasında nasıl rol oynayacağını bilen İsrail’e göre bu konuda endişe edecek bir şey yok. Çim tekrardan biçilir, sonra yine biçilir. ABD için sorun kendisini bu tür bir sonsuz savaş durumuna sokmayı isteyip istemediğidir.
Yönetimin tezindeki diğer bir büyük konu da, uluslararası tutum normlarına saygı göstermekle ilgilidir. Ama en temel uluslararası normlardan birinin ihlal edilmesinin –saldırının kendisi öz savunma değilse ya da BM Güvenlik Konseyi’nin onayını almamışsa başka bir egemen devlete saldırmak- norm saygısını nasıl yok ettiğini kimse açıklamıyor.
Burada yine İsrail için Suriye, Lübnan, Gazze ve başka yerlerde defalarca çim biçerek saldırmamazlık normunu uzun zamandır ihlal eden bir ülke olarak bir tereddüt yoktur. Birleşmiş Milletler’e gelince, İsrailli politika oluşturucular bu kurumdan vazgeçeli uzun zaman oldu; Güvenlik Konseyi’nde ABD’den bir veto daha alma zamanı geldiğinde ya da dünya örgütüne katılmak isteyen başkaları hakkında yaygara koparmak için bu kuruma dikkatlerini yöneltiyorlar ancak. ABD için söz konusu normun hâlâ değeri büyük, hiç değilse özellikle konvansiyonel olmayan silah türleri konusunda daha dar kapsamlı normlar kadar büyük.
Konvansiyonel olmayan silahlara gelirsek, burada İsrail’in iş görme yöntemi uluslararası konvansıyonlardan, inceleme rejimlerinden ve silah kontrolü ile silahsızlanma hedefleriyle ilgili barışçıl yollardan vazgeçmek oldu. Bunların yerine tek taraflı askeri güç uyguladı yine. Konu kendisinin nükleer silahlarına gelince İsreil kuşkusuz uzun zamandır her tür uluslararası işbirliğini, şeffaflığı ya da dürüstlüğü reddediyor. Kimyasal silahlar konusunda 189 devlet Kimyasal Silah Konvansiyonu’nun tarafıdır; İsrail (Suriye ile birlikte) taraf olmayan sadece yedi devletten biridir. Barışçıl silah kontrolü ve silahsızlanma hedefine adanmış uluslararası yapıların kurulmasında büyük bir oyuncu olan ABD hâlâ bu yapılara önemli bir ilgi gösteriyor ve bu yapıları ve temsil ettiklerini bir kenara fırlatıp silahlara yönelirse kaybedecek çok şeyi var.
ABD Kongresi’nin şimdi karşı karşıya olduğu soruyu daha geniş ve daha genel bir şekilde sorma yolu şöyledir: ABD, uluslararası yasaları, uluslararası örgütleri ve uluslararası hedeflerin barışçıl takibini bir kenara fırlatmakla kalmayıp, müzmin bir savaş hali, fazlasıyla yalıtılma ve yanında getireceği tüm maliyet ve riskleri içeren bir yolda güçlü ve ayrıcalıklı İsrail müşterisinin peşinden gitmek ister mi? Bugünkü İsrail hükümeti bu yolu kendisi için seçmiştir, ABD aynı yoldan neden gitmek istesin?
Netanyahu hükümetinde her zaman olduğu gibi, arka planda İran konusu vardır. Netanyahu ve meslektaşları, ABD’nin Suriye’ye saldırmasının İran konusunu gündemde tutma hedeflerine hizmet edeceğini (böylece doğrudan İsrail’i içeren konulardan uluslararası dikkati uzaklaştırmak ve İran’ın İsrail’le rekabetinde hiçbir zaman ABD’nin ortağı olmasını engellemek gibi başka amaçlara da hizmet edeceğini), İran’ın nükleer programında müzakere sonucu bir anlaşma şansını azaltmayı ve gelecekte İran’a bir ABD müdahalesi şansını artıracağını muhtemelen doğru şekilde hesaplamışlar belli ki. Batıya anlaşmayı kolaylaştıracak tavizler vermeye direnen İran şahinlerine cephane sağlayacak bir Suriye saldırısını istemenin yanı sıra İsrail hükümeti, Suriye’de, gelecekte İran’a karşı askeri güç kullanma onayını zorlaştıracak bir kongre sonucu da istemiyor. Kaldı ki, Kongre, bir rejim yasaklanan ve tiksinilen bir silaha sahip olmakla kalmayıp öldürücü düzeyde kullanmışken askeri eyleme hayır derse, bu korkunç silaha asla sahip olmayan ya da kullanmayan, bu silahı yapma kararı vermemiş ve bir saldırının tek mantığının belki bir gün bu rejimin böyle bir karar verip de böyle bir silahı yapmasına yardımcı olabilecek bir programa sahip olması olacağı farklı rejim için evet demesi nasıl beklenebilir?
İsrail ve İran’la ilgili başka bir boyut daha var; Netanyahu’nun zaten zihinlerde var olan, kendi ordusunun tetiği çekip İran’a saldırması için elleri kaşınan biri imajına dayalı bir boyut. Bu imaj son günlerde o kadar çok yorumla desteklendi ki, Obama’nın Suriye konusundaki varsayılan tereddüdü –topu Kongre’ye atmasıyla- İran kadar önemli bir konuda İsrail’in kendisinden başka kimseye güvenemeyeceğini gösterdi. Bütün bunlar, bazı Kongre üyelerini de ikircime sürükleyebilecek argümana yol açıyor: ABD askeri güç kullanıp cezasını verme konusunda kesin bir tutum alarak Netanyahu’yu yatıştırmazsa İsrail başbakanı İran’la yeni bir savaş başlatmaya eğilimlidir.
Bu nedenle Netanyahu’nun İran konusunda bitip tükenmeyen savaş tehdidi, ABD’nin Suriye’ye karşı savaşa girme ihtimalini artırıyor, bu da Netanyahu’nun gelecekte İran’a karşı bir ABD savaşı satma yeteneğini artıracaktır. Bu oyun Netanyahu için iyi iş görüyor. ABD içinse berbat bir oyun.
*nationalinterest.com sitesinden Devrimci Cephe için Feza Yılmaz tarafından çevrilmiştir. 4.9.13
Modern dünya tarihindeki en aptalca Batı savaşının başlamasından once –elbette hepimizin yutmak zorunda olduğumuz Suriye saldırısını kast ediyorum- insanlığın en eski şehirlerinden birine atılacağını rahatça bekleyebileceğimiz “cruise” füzelerinin kesinlikle Suriye ile bir ilgisi olmadığını söyleyebiliriz.
Onlar İran’a zarar vermeye niyetliler. Yeni ve canlı bir başkanı olmuşken –çılgın Mahmut Ahmedinejad’ın aksine- ve biraz daha istikrarlı olma ihtimali varken islam cumhuriyetine saldırmaya niyetliler.
İran İsrail’in düşmanı. Dolayısıyla, doğal olarak Amerika’nın da düşmanı. Yani İran’ın tek Arap müttefikine füzeler yollanabilir.
Şam’daki rejim elbette hoş değil. Bu yorumlar konu kitlesel kimyasal gaz kullanımına geldiği noktada rejimi sorumluluktan kurtarmıyor. Ama ben, Irak –o sırada Amerika’nın müttefiki- 1988’de Halepçe’de Kürtlere karşı kimyasal gaz kullandığı zaman Bağdat’a saldırmadığımızı hatırlayacak kadar yaşlıyım. Tam tersine saldırı 2003’te Saddam’ın elinde artık kabuslarını gördüğümüz kimyasal silah ya da herhangi başka bir silah olmadığı güne kadar bekledi.
Ayrıca CIA’in 1988’de İran’ın Halepçe’deki gaz kullanımından sorumlu olduğunu –Saddam’ın bizim adımıza savaştığı Amerika düşmanını hedef alan somut bir yalan- ortaya attığını da hatırlıyorum. Halepçe’de binlerce –yüzlerce değil- insan öldü. Ama işte böyle. Farklı günler, farklı standartlar.
İsrail 1982’de Lübnan’da 17 bin erkek, kadın ve çocuğu öldürdüğü zaman –FKÖ’nün sözde Londra’daki İsrail büyükelçisini öldürme girişimiyle kışkırtılan bir işgal- cinayeti ayarlayanın FKÖ değil Saddam’ın dostu Ebu Nidal olduğunu da belirtmek gerek herhalde, ama bu artık önemli değil –Amerika iki tarafa da “kendinizi tutun” dedi sadece. O işgalden birkaç ay önce Hafız el Esad –Beşar’ın babası- binlerce Müslüman Kardeşler isyancılarını temizlemek için kardeşini Hama’ya gönderdiğinde de kimse tek bir kınama lâfı etmedi. Eski arkadaşım Tom Friedman bu kan gölüne alayla “Hama Kuralları” adını vermişti.
Her neyse, bu aralar ortalıkta farklı bir Müslüman Kardeşler var –ve seçilmiş başkanları görevden alındığında Obama “yuh” deme noktasına bile gelmedi.
Ama durun. Irak –İran’a karşı “bizim” müttefikimizken- İran ordusuna karşı da kimyasal gaz kullanmamış mıydı? Kullanmıştı. Saddam’ın bu korkunç saldırısının yaralılarını gördüm –şunu da ekleyeyim, ABD’li subaylar daha sonra savaş alanını gezdi ve Washington’a rapor verdi- ancak bu umurumuzda bile olmadı. 1980-88 savaşında binlerce İranlı asker bu korkunç silahla zehirlenip öldürüldü.
Yaralanmış ve açık yaralarından kullanılan kimyasal gazın ağır kokusunu yayan bir ordu treninde bir gece Tahran’a dönerken gaz kokusunu çıkarmak için koridorlardaki pencereleri açmıştım. Bu delikanlıların yaralarının üstünde başka yaralar vardı –kelimenin tam anlamıyla. Korkunç yaraların üzerinde anlatmaya kelime yetmeyecek, daha da korkunç açık yaralar vardı. ne var ki askerler tedavi için Batı hastanelerine gönderildiğinde biz gazeteciler bu yaralılar için –BM’nin Şam dışından alabileceğimizden çok daha ikna edici kanıtlardan sonra- kimyasal gaz kurbanı olduğu “iddia edilen” tanımını kullandık.
Peki ne demeye böyle yapıyoruz? Suriye’deki korkunç trajedide binlerce insan öldükten sonra birdenbire –aylarca yıllarca süren kaçamak ifadelerden sonra- birkaç yüz ölümle ilgili feveran ediyoruz. Korkunç. Vicdansızca. Evet, hepsi doğru. Ama 2011’de bu savaşın yarattığı travmayla harekete geçmeliydik. 2012’de de. Ama neden şimdi harekete geçiyoruz?
Nedeni bildiğimden kuşkulanıyorum. Bence Beşar el Esad’ın gaddar ordusu gizlice silahlandırdığımız isyancılara karşı savaşı kazanıyor olabilir. Lübnan Hizbullah’ının –İran’ın Lübnan’daki müttefiki- yardımıyla Şam rejimi Kuseyr’de isyancıları alt etti ve Humus’un kuzeyinde de alt etme sürecinde olabilirler. Iran Suriye hükümetini koruma meselesine daha derinden dahil oldu. Dolayısıyla Beşar için bir zafer İran için de bir zafer demektir. Iran zaferlerini de Batı hoş göremez.
Hazır savaş konusundan söz ediyorken, John Kerry’nin övündüğü muhteşem Filistin-İsrail görüşmelerine ne oldu? Suriye’deki korkunç kimyasal gaz kullanımında endişelerimizi ifade ederken Filistin toprakları yalanıp yutuluyor. İsrail’in Likud politikası –geriye bir Filistin kalmayana kadar barış müzakereleri yapmak- hızla sürüyor, Ürdün Kralı Abdullah’ın kâbusu (2003’te uydurduğumuz “kitlesel imha silahları”ndan çok daha güçlü) daha da büyüyor: “Filistin”in Filistin’de değil Ürdün’de olacağı kabusu.
Ama Washington, Londra, Paris ve geriye kalan “uygar” dünyanın söylediği saçmalıklara inanacak olursak, hızlı ve intikamcı kılıcımızın Şamlıları biçmesi ancak bir zaman meselesi. Geri kalan Arap dünyası liderliklerinin bu imhayı alkışlamasını gözlemek, bölgenin katlanmak zorunda kaldığı belki de en acı tarihsel deneyimdir. En utanç vericisidir. Şii Müslümanlara ve müttefiklerine ellerini çırpan sünni Müslümanların için saldıracak olacağımız gerçeğini de bir kenara yazın. İç savaş asıl bunun için yapılır.
*Feza Yılmaz tarafından Devrimci Cephe için brittius.com’dan çevrilmiştir. 4.9.13
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra en yüksek savunma bütçesine sahip olan başkan, Obama’dır.
ABD’deki nüfusun büyük çoğunluğunun, Kongre üyeleri ve analistler de dahil olmak üzere başkan Obama’nın başkanlığı süresince savunma bütçesinin ne kadar arttığına dair en ufak bir fikirleri yok.
W. Bush başkanlığı hariç Obama’nın bütçeden savunma için istediği rakam Franklin Roosevelt’in ölümünden sonraki (Nisan 1945) en yüksek olanıdır.
Obama’nın 2014 için talep ettiği 612 milyar dolarlık savunma bütçesinden Bütçe Kontrol Yasası’nın zorunlu kıldığı 52 milyar dolar çıkarılırsa, Pentagon’un Soğuk Savaş, Vietnam ve Kore savaşları sırasında harcadığından ne kadar fazla milyar dolar sarf ettiği görülebilir.
Pentagon her yıl Yeşil Kitap ya da “Ulusal Savunma Bütçesi Tahminleri” adlı bir kitap yayınlar; birçok insan bunun savunma bütçe analistlerinin “incili” olduğuna inanmaktadır.
Yeşil kitapta verilen tüm bilgiler, teknik olarak doğru verilmiş olsa da kullanımı yanıltıcıdır.
Yeşil Kitap’taki grafikler, ABD’nin II. Dünya Savaşı sonrası düşük noktaya yakın olduğunu göstermektedir; savunma harcamalarının artırılmasından yana olanlara göre bu tersine çevrilmesi gereken tehlikeli bir eğilimdir.
2. Dünya savaşından itibaren ABD ekonomisi savunma harcamalarından daha hızlı bir büyüme gösterdi. Yani oranlar 2014’de milli bütçenin %3,2’sisi savunmaya gideceğini göstermektedir. Reagen döneminde savunmaya ayrılan bütçe %5,9’du.
Bunların hepsi doğrudur fakat konuyla ilgisi yoktur. Çünkü o yıl ekonomi daraldı, bu demek oluyor ki savunma bütçesi de daraldı ve oran yükseldi. Savunma bütçesi artarken ekonomi ondan daha fazla gelişirse, savunma harcamalarında bir “küçülme” yanılsaması ortaya çıkmış gibi görünebilir.
Doların da farklı yıllarda farklı alım gücü vardı: Doların 2. Dünya Savaşı’ndaki alım gücü Obama’nın 2014 yılı için istediği dolarların alım gücünden çok farklıydı.
Enflasyonun etkilerini de hesaba katarsak ve iki dönemdeki dolarların alım gücünü denklersek 1945’de savunmaya ayrılan 34 milyar doların alım gücü, 2014’de istenilen 612 milyar dolardan daha büyüktü.
Fakat ABD Savunma Bakanlığı enflasyon ölçümü için yanıltıcı formüller kullanıyor.
GAO’nun (Devlet Muhasebe Dairesi ) açıklamalarına göre Pentagon enflasyon hesaplarında için bazı düzenlemeler yapmıştır. Bugüne kadar sapmalar yok edilmedi ve ne Kongre ne de yürütmeyle ilgili herhangi bir resmi yetkili Pentagon’dan süregelen sorunla ilgili karar vermesi için bir talep bulundu.
*Global Research’den Su Çınar tarafından çevrilmiştir. 21.07.2013
İlk siber punk’lar çoğunlukla Kaliforniyalı liberterlerdi. Ben farklı bir gelenekten geliyorum, ama hepimiz bireysel özgürlüğümüzü devlet tiranlığından korumak için uğraştık. Kriptografi gizli silahımızdı. Bunun ne kadar yıkıcı olduğu unutuldu. O sırada kriptografi tamamen devletlerin mülkiyetindeydi. Kendi yazılımımızı yazıp yayarak kriptografiyi özgürleştirdik, demokratikleştirdik ve yeni internetin sınırlarını aşarak yaydık.
Daha sonra kriptografi tüm web browser’larında ve öteki yazılımlarda standart hale geldi ve artık insanlar bunu her gün kullanıyor. Güçlü kriptografi devlet baskısına karşı savaşta yaşamsal bir araçtır. Ama güçlü kriptografinin evrensel olarak var olması hareketi bundan daha fazlasını yapmalıdır. Geleceğimiz yalnızca bireylerin özgürlüğünde yatmaz.
WikiLeaks’te çalışmalarımız uluslararası düzenin dinamiklerini ve imparatorluğun mantığının anlaşılmasında büyük rol oynar. WikiLeaks’in ortaya çıkışı sırasında büyük ülkelerin küçük ülkelere zorbalık yaptığının ve zorla işler yaptırıldığının ya da dış şirketlerin bu ülkeye sızarak kendi çıkarlarına karşı kullanılmasının kanıtlarını gördük. Halkın iradesine ifade hakkı verilmediğini, seçimlerin satın alındığını ve Kenya gibi ülkelerin zenginliklerinin çalınarak Londra ve New York’taki plütokratlara açık artırmayla satıldığını gördük.
Latin Amerika’nın kendi kaderini tayin hakkı mücadelesi önemlidir, çünkü dünyanın geri kalanına bunun yapılabileceğini gösterir. Ama Latin Amerika bağımsızlığı hâlâ bebeklik çağındadır. Honduras, Haiti, Ekvator ve Venezuela’daki son olaylar da dahil olmak üzere yıkıcı girişimler hâlâ yaşanıyor.
Bu yüzden siberpunk’ların mesajının Latin Amerika’dakiler açısından özel bir önemi vardır. Kitlesel izleme sadece demokrasi ve yönetim sorunu değildir, jeopolitik bir sorundur. Tüm ülkenin bir dış güç tarafından izlenmesi doğal olarak egemenliği tehdit eder. Latin Amerika işlerine sürekli müdahale edilmesi bize gerçekçi olmayı öğretti. Eski güçlerin Latin Amerika bağımsızlık girişimlerini geciktirme ya da bastırmak için her tür avantajı hâlâ kullandığını biliyoruz.
Basit coğrafyayı düşünün. Herkes petrol kaynaklarının küresel jeopolitiği nasıl yönettiğini bilir. Petrol akışı kimin egemen olduğunu, kimin işgale uğradığını ve kimin küresel topluluktan dışlandığını belirler. Petrol boru hattının bir kısmı üzerindeki fiziksel kontrol bile büyük bir jeopolitik güç yaratır. Bu konumdaki hükümetler devasa tavizler alabilir. Kremlin doğu Avrupa ve Almanya’yı tek bir darbeyle yakıtsız bırakabilir. Tahran’ın Hindistan ve Çin’e doğru bir boru hattı döşemesini düşünmek bile Washington’un düşmanca tutum almasının bir mazeretidir.
Ama yeni büyük oyun, petrol boru hatları için savaş değildir. Bilgi boru hatları için savaştır: deniz altında ve karada yayılan fiber optik kablo yolları üzerindeki kontroldür. Yeni küresel hazine, tüm kıtalarla uygarlıkları birbirine bağlayan, milyarlarca insan ve örgütün iletişimini sağlayan dev veri akışı üzerindeki kontroldür.
İnternette ve telefonda Latin Amerika’dan gelen ve giden tüm yolların ABD’den geçtiği sır değildir. İnternet altyapısı, fiziksel olarak ABD sınırlarından geçen fiber optik hatlar üzerinde Güney Amerika’daki trafiğin %99’unu yönetir. ABD hükümeti bu hatları dinlemek için kendi yasalarını ihlal etmekte hiç beis görmezken yabancılarla ilgili casusluk yapma konusunda bu tür yasalar yoktur. Her gün Latin Amerika kıtasından yüz milyonlarca mesaj küçük şehirler ebadında depolarda sonsuza kadar saklanır. Dolayısıyla internet altyapısının coğrafi gerçeklerinin Latin Amerika’nın bağımsızlığı ve egemenliğine getirdiği sonuçlar vardır.
Sorun coğrafyayı da aşmaktadır. Birçok Latin Amerika hükümeti ve orduları sırlarını kriptografi donanımıyla güvence altına alıyor. Bunlar mesajları şifreleyen, öteki uçta da şifreleri açan kutular ve yazılımlardır. Hükümetler sırlarını korumak için bunları satın alırlar (çoğunlukla halkın büyük harcamalarıyla) çünkü iletişimlerinin ele geçirileceğinden haklı olarak korkmaktadırlar.
Ama bu pahalı donanımları satan şirketlerin ABD istihbaratıyla yakın bağlantıları vardır. CEO’ları ve üst düzey çalışanları, çoğunlukla NSA’nın matematikçileri ve mühendisleridir. Yarattıkları şeyler çoğunlukla kasti olarak bozuktur. Kimin kullandığı ve nasıl kullandığı önemli değildir, ABD yine de sinyalin şifresini çözer ve mesajları okur.
Latin Amerika’ya ve öteki ülkelere sırlarını korumak için satılan bu donanım ve yazılımlar aslında sırların çalınmasının araçlarıdır.
Bu arada ABD bir sonraki silahlanma yarışını hızlandırıyor. Stuxnet virüsünün –sonra Duqu ve Flame virüslerinin- keşfedilmesi yeni bir dönemin müjdesini veriyor: güçlü devletlerin zayıf devletlere saldırması için yapılan hayli karmaşık, silah haline getirilmiş yazılım. Bunu ilk olarak İran’da kullanmaları, İran’ın ulusal egemenlik çabalarını zayıflatmaya yönelikti: ABD ve İsrail’in bölgedeki çıkarlarına tamamen zıt bir İran çabası.
Bir zamanlar bilgisayar virüslerinin saldırı silahı olarak kullanılması bilimkurgu kitaplarında bir olay örgüsü olarak mevcuttu. Artık Obama yönetiminin uluslararası yasaları pervasızca ihlal etmesiyle küresel gerçeklik haline gelmiştir. Onu artık başka devletler de izleyecek ve ABD’yi yakalamak için saldırgan kapasitelerini artıracaklardır.
Tek suçlu ABD de değildir. Son yıllarda Uganda gibi ülkelerin internet altyapısı doğrudan Çin yatırımıyla genişletilmiştir. Afrika’da Çin şirketlerine imtiyaz verilmesi karşılığında okulları, bakanlıkları ve toplulukları küresel fiber optik sisteme bağlayan internet altyapısını kurma konusunda hatırı sayılır krediler açılmıştır.
Afrika internetle tanışıyor, ama donanımı hırslı bir dış süper güç tarafından sağlanıyor. Afrika interneti, Afrika’nın 21. yüzyılın boyunduruğu altına girmesinin aracı mı olacak? Afrika bir kez daha küresel güçler arasındaki hesaplaşmanın tiyatrosu haline mi gelecek?
Bunlar siber punk’ların mesajının bireysel özgürlüğün ötesine geçmesinin önemli yollarından sadece birkaçıdır. Kriptografi sadece sivil özgürlük ve hakları korumaz, tüm ülkelerin egemenliği ve bağımsızlığını ortak bir davaları olan gruplar arasındaki dayanışmayı ve küresel kurtuluş projesini de korur. Sadece devletin birey üzerindeki tiranlığına değil, imparatorluğun küçük devletler üzerindeki tiranlığına karşı da savaşır.
Siber punklar henüz en büyük işine başlamadı. Bize katılın.
*Julian Assange, devletlerin gizli belgelerini ifşa ederek dünyadaki emperyalist plan ve komploları deşifre eden WikiLeaks adlı internet sitesinin editörüdür.
*Feza Yılmaz tarafından Guardian’dan Devrimci Cephe için çevrilmiştir. 13.07.13
Giriş: Washington, Latin Amerika’ya karşı ikili bir strateji planladı. Bu stratejinin içinde bir yandan Latin Amerika merkezli entegrasyon ve ALBA, Petro-Caribe, UNASUR ve MERCOSUR gibi bölgesel ittifakları dağıtırken öte yandan başlıca anti-emperyalist hükümetleri (Venezuela), toplumsal hareketler ve silahlı isyancıları (Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri) zayıflatmaya yönelik yeni hırslı emperyal inisiyatifler var.
ABD aynı zamanda tüm Latin Amerika ve Asya’da alternatif bir ABD merkezli “entegrasyon planı” uygulamaya çalışıyor: enerjileri ve kalkınma stratejilerine bağımlı madencilik sektörleriyle Meksika, Kolombiya, Peru ve Şili gibi neoliberal devletler arasında daha yakın bağları teşvik eden Transpasifik Ortaklığı (TPP).
Kolombiya’nın bu iki “yüksek öncelikli” hedeflere dahil edilmesi elzemdir. Kolombiya’nın bugünkü ABD stratejisi açısından merkezi önemini kavramak için Beyaz Saray ile Bogota’nın askeri, ekonomik ve siyasal çıkarları arasındaki karşılıklı etkileşimi analiz etmek gerekir.
ABD ve Kolombiya
Washington’ın Kolombiya’ya ilgisi büyük ölçüde izlediği politikalarla tanımlanır: Son üç ABD Başkanı askeri yardım olarak 7 milyar dolar akıttı, yedi askeri üs kurdu ve “ileri savaş bölgeleri”ne birkaç bin dönüşümlü ve kalıcı Amerikalı askeri danışman yerleştirdi. Kolombiya ordusu iki katından fazlaya çıkarak 350 bin askeri aştı. Bu bağlamda Kolombiya ABD dış politikası için silahlı bir vekil olarak hareket ederek sınır ötesi operasyonlar aracılığıyla Ekvator ve Venezuela’ya alenen müdahale etti ve Karayip, Antlar, Amazon ve orta Pasifik bölgelerinde lojistik ve izleme operasyonları için bir platform işlevi gördü. ABD’nin askeri çıkarları ekonomik bağlarla da pekiştirildi; bu bağlar iki taraflı serbest ticaret anlaşması ve Bogota’nın büyük ölçekli madencilik ve enerji sömürüsünü açıkça kucaklamasıyla derinleştirildi.
Ne var ki Washington’ın Kolombiya’daki askeri stratejistleri ve yönetici sınıf müttefikleri üç kaynaktan hatırı sayılır bir muhalefetle karşılaştı –iki iç, bir dış. İçeride Kolombiya’nın zenginliğinin %70’den fazlasını elinde tutan seçkin bir %5’i temsil eden sivil-askeri yöneticilere karşı çıkmak için sendikalar, öğrenci konfederasyonları ve insan hakları gruplarıyla güçlerini birleştiren ve mülksüzleştirilmiş köylüler, çiftçiler ve Indo ve Afro-Kolombiyalı örgütleri içeren geniş bir toplumsal hareketler ittifakı var. ABD ve İsrailli askeri stratejistlerin hazırladığı “kontrgerilla politikaları”nın yakıp yıktığı toprak nedeniyle yurtlarından edilen 4,5 milyondan fazla köylü kendi topraklarına dönme hakları için haykırıyorlar. On yıllarca süren, ordunun ve devlet desteğindeki paramiliter ölüm mangalarının işlediği korkunç katliamlara ve baskıya rağmen (Kolombiya dünyanın en yüksek sendikacı ölüm oranına sahiptir) Bogota’daki rejim yükselen toplumsal ve siyasal muhalefetle karşı karşıya.
İkinci sıkıntı iki silahlı halk örgütünden kaynaklanıyor: Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) ve Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN). Bu silahlı örgütlerin, özellikle de FARC’ın programlarına yönelik önemli bir halk desteği var; özellikle de tarım reformu, kırsal kesimin demilitarizasyonu, zenginliğin yeniden dağıtımı ve devlet terörünün sona ermesine yönelik popüler talepler açısından.
Kolombiya rejimine yönelik üçüncü tehdit dışarıdan geliyor -Venezueala’daki Chavista hükümetin ileri sosyo-ekonomik politikaları: konut, tarım, sağlık, eğitim, istihdam programları ile yoksulluğa karşı program, Kolombiya’nın egemen seçkinlerinin neoliberal, otoriter uygulamalarına taban tabana zıttır.
ABD’nin askeri politikası devletin sivil toplum örgütlerini baskı altında tutma ve sivil muhalefeti kontrol etme kapasitesini güçlendirmiş olsa da, on yılların silahlı ayaklanmasını yenemedi. Bu askeri başarısızlığın, yeraltı zenginliklere (madencilik ve enerji sektörü) büyük ölçekli, uzun vadeli dış sermayeyi çekmeye dayalı yeni bir ekonomik modele yönelirken bugünkü Santos rejimi için ciddi sonuçları oldu. Özellikle FARC büyük maden yatırımları yapılacak bölgelerde güçlüdür ve büyük sermaye için bir “güvenlik” tehdidi oluşturmaktadır.
Uribe’den Santos’a “Geçiş”: Süreklilik ve Değişim
Uribe başkanlığından Santos rejimine geçiş stratejik ve yapısal süreklilikler ve keskin taktik değişiklikler gösteriyordu. Santos, ABD askeri üslerini, yaygın askeri danışmanlık misyonlarını ve karşılıklı serbest ticaret anlaşmasını koruyarak Kolombiya’nın ABD ile ekonomik ve askeri bağlarını korudu, hatta güçlendirdi. Eski Başkan Uribe gibi Başkan Santos da “yeraltı kaynaklarına dayalı kapitalist model”in sıkı bir savunucusu ve geliştiricisi. Doğrusunu söylemek gerekirse FARC’a karşı taktik yaklaşımını değiştirme ve bir barış anlaşması için müzakerelere girmeyi önerme kararlarında, bu başlıca neden oldu.
Santos’un ABD ile stratejik bağlarını savunurken yaptığı taktik değişikliklerin ve yeraltı kaynakları sermayesine yönelik büyük hamlesinin iki tarafı var: Barış görüşmelerine katılmayı ve FARC’ı “hasım” olarak tanımayı kabul etti. İkinci olarak, o sıradaki Başkan Chavez ile siyasi müdahale ve sınır ötesi operasyonlar da dahil olmak üzere düşmanlıkları sona erdirme ve Kolombiya ile Venezuela arasındaki ticareti ve ticari ilişkileri geliştirme konusunda bir anlaşma yaptı. Bu anlaşma, öz olarak, Kolombiya’nın artık Venezuela’nın demokratik rejimini istikrarsızlaştırmakla uğraşan ABD destekli sağ kanat teröristler ve politikacılar için maddi destek ve sığınak sağlamayacağı anlamına geliyordu; Venezuela da FARC’a verdiği her tür resmi ya da gayrıresmi desteği kesmeyi ve FARC’ı görece ılımlı bir gündem temelinde Santos rejimiyle müzakereye girmeye “teşvik etme”yi kabul etmişti.
Santos’un Uribe’nin topyekun savaş taktiklerinden müzakereler artı savaş yaklaşımına kısmi geçişi birkaç elzem unsura dayalıydı. Birinci olarak, Santos FARC’ın savaş alanında kesin olarak yenilgiye uğratılamayacağını ve özellikle en zengin maden ve enerji kaynaklarına sahip bölgelerde silahlı çatışmanın sürmesinin yeraltı kaynakları sermayesine dayalı kalkınma modelinin merkezi noktasını tehlikeye sokacağını kavradı. İkinci olarak, FARC ile yapılan hazırlık görüşmelerinde Santos yeraltı, tarım ve finans sektörlerine yönelik her tür reformu dışarıda bırakan bir gündem belirledi –Venezuela ve Küba heyetlerinin onayladığı bir gündem. Üçüncüsü, Santos müzakerelere bir zaman sınırı koyarak FARC’ı tavizler vermeye, bunun da özellikle sosyoekonomik değişikliklerin uygulanması ve yönetilmesiyle ilgili olarak “tarım reformu”nu sınırlayacağına, böylece müzakere edilen bölgelerde reformdan yararlanacak köylüleri ölüm mangalarından korumakta başarısız kalacağına inanıyor.
Santos’un Venezuela ile “uzlaşma” ve selefi Uribe’nin de facto savaş yanlısı tutumuna son verme kararı çeşitli nedenlere dayanıyor: Uribe’nin savaş yanlısı tavrı Kolombiya’nın Venezuela ile yıllık ticaretini 8 milyar dolardan 1,5 milyon dolardan daha aza indirdi –kilit önemdeki büyük baş hayvan ve hububat ihracatçılarını, imalatçıları, bankacılık ve ticari çıkarları etkiledi. İkinci olarak, Venezuela’ya karşı devam ettirilen düşmanlık Kolombiya’yı hızla yayılan Latin Amerika entegrasyon sürecinin dışında tuttu. Üçüncü olarak, Santos Caracas’ta başarılı bir askeri darbe ya da doğrudan bir ABD müdahalesi ihtimalini düşük gördü. Sonuç olarak Santos, bir yandan ABD ile tüm bağlarını korurken, Uribe’nin savaş yanlısı tehditler ve gerillalara yakılarak bırakılan yerler kampanyası aracılığıyla kavrayamadığı şeyi başarmak için bir diplomatik ve siyasal süreci kullanmaya çalışıyor: ekonomik düzeni koruma, FARC’ı silahsızlandırma ve Pentagon’la stratejik askeri bağları koruma. Santos “barış içinde bir arada yaşama” kisvesi altında Maduro hükümetini istikrarsızlaştırmak üzere komplo kuran Venezuela muhalefetiyle gizli bağlarını korumaya çalışmıştır.
Barış Görüşmelerinin ve Barış İçinde Bir Arada Yaşamanın Yükselişi ve Çöküşü
2013’ün ilk altı ayında Santos rejimiyle FARC arasındaki barış görüşmeleri anlaşmazlıklar ve anlaşmalar yoluyla ilerledi. FARC müzakerecileriyle Kolombiya hükümeti yetkilileri “ilerleme” olduğunu ilan ederken Kübalılarla Venezuelalılar süreci övdüler ve barışçı bir çözüm konusunda özellikle iyimserdiler.
Ne var ki Kolombiya ölüm mangalarıyla karşı karşıya olan ön saflardaki birçok insan hakları, sendika ve köylü hareketi liderleri düzinelerce aktivistin öldürülmesi de dahil olmak üzere devam eden, her gün yaşanan baskı kampanyasını kınadı. Herkes barışçıl çözümün, 3 bin eski gerillanın açık yasal siyasi faaliyete katıldığı ve askeri ya da paramiliter ölüm mangalarınca öldürüldüğü 1984-88 barış anlaşmalarının ardından gelen korkunç katliamların yeni gösterimi olup olmayacağını soruyordu. Barış görüşmelerinin ilk altı ayında birkaç on bin Kolombiyalı işçi, köylü ve ücretli çalışan kitlesel yürüyüşlere katıldı ve toprak kullanımı, işgücü yasaları, madencilikte çevreyle ilgili yönetmelikler ve yerli toplulukların korunmasıyla ilgili önerileri tartışıp formüle eden “danışma meclisleri”ne katıldı. Aynı dönemde silahlı kuvvetler, polis, paramilisler ve toprak sahiplerinin özel adamları kendi topraklarını “geri almaya” kalkışan birkaç yüz köylü aktivistin yanı sıra toplu sözleşmelere katılan sendikacıları öldürdü, tutukladı, kaçırdı, “kaybetti” ve tehdit etti. Barış sürecini savunan “Yurtsever Yürüyüşü”ne katılan aktivistler hedef alındı.
Santos rejimi akıllı ve karmaşık bir siyasal oyun oynuyor: Havana’da barış görüşmelerinde FARC liderleriyle esnek bir görüntü verirken, içeride topluluklarda reform arayışı içinde olan halkın sivil toplum hareketlerine baskıyı sürdürmek ve sahada gerillalara karşı tam askeri saldırı durumunu korumak.
Barış sürecini destekleyen birçok insan Santos ile Uribe arasındaki derin süreklilikleri hafife aldı. Müzakere gündeminden nelerin çıkarıldığını, yani barış anlaşmalarının uygulanmasına nezaret edecek Kolombiya devletinin niteliğiyle ilgili herhangi bir tartışmanın yokluğunu analiz edersek benzerliklerin ne kadar çarpıcı olduğunu görürüz. Santos yönetimindeki devlet şimdiye kadar toprak-maden seçkinlerinin istediklerini zor kullanarak yapan bir kurum gibi davranmayı sürdürüyor ve toprak sahipleriyle köylüler, maden sahipleriyle işçiler, topraklara el koyanlarla yerliler arasındaki her tür çatışmada Bogota seçkinlerin yanında yer alıyor.
Santos’un vaat ettiği reformlarla generallerinin uyguladığı şiddet arasında büyük bir uçurum var. Bu da narko-suikastçı eski Başkan Uribe ile “barış yapan” Santos arasındaki sözde “geçiş”le ilgili temel sorulara yol açıyor.
Santos’un Venezuela’ya karşı iki yanlı politikası, bir yandan siyasal istikrarsızlaştırmayla uğraşırken bir yandan bir arada yaşamadan söz etmesi, Mayıs sonunda Kolombiya rejimi yenilgiye uğrayan Venezuela başkan adayı Henrique Capriles ile buluşunca ortaya çıktı. Capriles uluslararası gözlemcilerle izlenen seçimin sonuçlarını reddetmeyi sürdürüyor. Tam tersine on bir hükümet destekçisini öldüren saldırıları organize etmiştir ve hükümetin meşruluğunu kabul etmeyi reddetmektedir. Bu, Washington’ın “yıpratma savaşı” politikasına uygundur. Santos, Capriles ile resmi olarak görüşerek, ABD’nin Venezuela’nın seçilmiş hükümetini istikrarsızlaşma kampanyasındaki kilit bir siyasi figüre Bogota’nın desteğini sunmaktadır. Capriles-Santos üvertürleri Santos’un uzlaşma, barış içinde bir arada yaşama ve müdahalesizlik yalanlarını açığa çıkardı! Santos’un bir yandan apaçık müdahale eder ve Caracas’a karşı şiddetli bir ABD politikası vekilliği üstlenirken bir yandan da Venezuela’nın müdahalesizliği kabul etmesini sağlama gibi iki taraflı oyunu, Maduro hükümetine karşı temel düşmanlığını gösterir.
Venezuela hükümeti duruma uyanmak ve Santos’u “arkadan bıçaklayan” ilan edip Havana’daki barış görüşmelerine katılan heyetini geri çağırarak ve Kolombiya’nın Venezuela ile milyarlarca dolarlık ticaretini azaltmakla tehdit ederek Santos’un ikili oyununu kınamak zorunda kaldı.
Anlaşılıyor ki, Santos bu bölümde elini açık ederek eski Uribe rejimlerinin istikrarsızlaştırma stratejilerini sürdürdüğünü ortaya koydu. Santos’un başkanlık dönemindeki tüm çelişkiler ve politikaların sürdürülmesi su yüzüne çıktı; barış içinde bir arada yaşama, Capriles aracılığıyla siyasal müdahalenin bir bahanesidir; Venezuela ile ticari bağlar ABD ile askeri bağlardan sonra gelir; barış anlaşmaları FARC ile Venezuela’nın arasını açmak için bir araçtır.
Santos’un Capriles ile buluşması ve sonrasında Venezuela ile ilişkilerin patlaması tüm “Uribe sonrası” senaryoyla ilgili ciddi kuşkular doğurdu: hem Kolombiya-Venezuela ilişkileri açısından, hem de FARC ile siyasi çözüm müzakereleri ihtimali açısından. “Balayı” sona erdi.
Santos-FARC Barış Diyaloğu Üzerine Düşünceler
Havana’da müzakerelere katılan FARC liderliği, Kolombiya ile Venezuela arasındaki ilişkilerin bozulmasıyla ilgili “endişe”sini dile getirdi. Şaşırtıcıdır, FARC, Santos’un Capriles ile buluşmasını Venezuela politikasına büyük bir müdahale olarak kınamadı. Bunun yerine, Santos-Capriles Maduro hükümetini zayıflatmayı başarırsa tüm barış sürecinin yok olacağı gerçeğini görmezden gelerek “barış sürecini sürdürmek için gereken güveni yeniden tesis etme”nin aciliyetinde ısrar etti”
FARC’ın iddia ettiği üzere özellikle “bütünsel tarım reformu”yla ilgili olarak “diyalog yoluyla ulaşılan “ilerlemeler” en iyi ihtimalle belirsizdir.
FARC ile Santos rejimi arasındaki anlaşmanın metni, en verimli, sulak ve pazarın ulaşabileceği toprakları işgal eden büyük üretken plantasyonların kamulaştırmasını içermiyor.
Anlaşma yalnızca “verimli olmayan topraklar”ın yerinden edilmiş ve topraksız köylülere “hazır edileceği”ni belirler. Bu tür maddeleri olan daha önceki deneyimler bedeli yüksek ve yaygın davalarla sonuçlanmıştır, çünkü toprak sahipleri on dönümde bir ineğin varlığının “verimli toprak”ın kanıtı olduğunu iddia edebilir. Toprak sahiplerinin büyük mülklerini geniş aile üyeleri arasında böldüğü, böylece mülkün “büyüklüğü”nü el konulma ölçütü olan büyüklükten daha az hale getirdiği bilinir. Üstelik ekili olmayan toprağı belirleme ve el koyma işlemlerini başlatma süreci, toprak sahibi seçkinlerle ittifak kuran –ve özel ordularla korunan- bölgesel yargı ve idare yetkililerine bağlıdır.
Üretken olmadığı belirlenen toprak genellikle en az verimli, pazarlara ve tarım hizmetlerine ulaşma yolu olmayan ve sulamadan yoksun topraklar olma eğilimindedir. Geçmişte köylüler, başlangıçta dev yatırımların yanı sıra yeni yolların ve nakliye hizmetlerinin gelişmesini gerektiren “sınır toprakları”na yerleştirildiler -hayatta kalmayı zorlaştıran bir durum. Santos rejiminin en büyük önceliğinin yeraltı kaynakları sektörüne yoğun yatırım olduğunu dikkate alırsak, küçük köylü çiftliklerinin yeterli fon alma ihtimali pek yoktur. Yerinden edilmiş ve topraksız köylülerin kötü kalitede topraklara yerleştirilmesi ve kendi başlarının çaresine bakmalarının söylenmesi daha büyük ihtimaldir.
Rejimin toprakları yakarak gerillalara terk etme politikası nedeniyle mülksüzleşen 4,5 milyon köylü ailenin büyük kısmının topraklarını geri aldığını varsaysak bile –Santos-FARC anlaşması aracılığıyla- deneyimler göstermiştir ki narko-paramiliter ve askeri toprak sahipleri denetimi ele geçirmek için güç ve şiddet kullanacaklardır. Toprakların geri alınması devletin büyük müdahalesini gerektirecektir… bugünkü yasal-askeri düzende pek olası değil. Anlaşmanın metni tüm uygulama mekanizmaları ve bunların yasal ve siyasal temeli konusunda müphem ve muğlaktır.
Tarım reformunun başarısı ya da başarısızlığı bundan yararlanacak köylülerin gücüne ve örgütlenmesine bağlıdır. Güçlü büyük baş hayvan, kahve ve hububat derneklerinde örgütlenen büyük toprak sahibi-işadamına paralel olarak yeni toprak reformu yerleşimleri kurmak, büyük ihtimalle erkte keskin bir kutuplaşmaya ve kamusal mali ve teknik yardıma ulaşma konusunda mücadeleye yol açacaktır. Bu anlaşma sağlık, eğitim, konut ve yoksulluğun azaltılması da dahil olmak üzere önemli toplumsal programlar belirliyor. Bu tür programlar ancak siyasi iktidarda bugünkü egemen toprak sahibi-işadamı seçkinlerinden yeni toprak reformundan yararlanan köylülere doğru bir kayış olursa başarılı olabilir. Bu anlaşmalar bugün devlet politikasını şekillendiren sosyoekonomik güçteki büyük dengesizliklere değinmemektedir.
Üretken verimli topraklara ilişkin toprak icarında herhangi bir değişikliğin olmadığını dikkate alırsak, kırsal bölgelerde devlet iktidarının dengesinde herhangi bir değişiklik olmadığını dikkate alırsak, ABD Başkan Yardımcısı Joseph Biden’ın barış görüşmelerine coşkulu bir destek göstermesi şaşırtıcı değildir. Gözlerine inanamayan Venezuela Dışişleri Bakanlığı’nın büyük kızgınlığı karşısında, Santos’un adamları Capriles’i kucaklamasına hiç kuşku yok ki Obama da Biden de çok sevinmiştir.
Venezuela-Kolombiya ilişkilerinde olayların gidişatı tüm Latin Amerika’nın siyasi yelpazesinde güçlü gerilimler ve ayrılıklar yaratır. Bölgedeki ilerici liderler Capriles-Santos-Washington eksenini kınamıştır. Sınır ötesi düşmanlıkların yeniden canlanması karşısında barış görüşmelerindeki ilerlemelerin –ne kadar sınırlı olurlarsa olsunlar- bir barış çözümüne gitme ihtimali yoktur.
Sorulması gereken soru, Santos’un Washington’un Venezuela’yı istikrarsızlaştırmasında vekil rolünü oynamak amacıyla, Kolombiya’nın Venezuela ile yıllık 10 milyar dolar değerindeki ticareti ve marjinal sosyal reformlar dahil olmak üzere FARC ile devam eden barış görüşmelerini feda ederek, ülkedeki iç çatışmayı yoğunlaştırmasını ve “yeraltı kaynakları ihraç modeli”ni tehlikeye atmayı isteyip istemediğidir.
*Feza Yılmaz tarafından James Petras'ın resmi sitesi http://petras.lahaine.org'dan Devrimci Cephe için çevrilmiştir. 7.6.13