Yatak Yaraları (Dekübit Ülserleri) Nedir?
Basınç ülseri veya dekübit ülseri olarak da adlandırılan yatak yaraları, aşağıdaki kişilerde gelişebilen kırık cilt bölgeleridir:
- Uzun süre yatağa hapsolmuşsa
- Özellikle zayıflarsa veya kan damarı hastalığı veya nörolojik hastalıkları varsa, kısa süreler boyunca hareket edemezler.
- Tekerlekli sandalye veya başucu sandalyesi kullanın (hastanın yatağın yanında dik oturmasına izin veren bir hastane sandalyesi)
Yatak yaraları, hastanelerde ve bakım evlerinde ve evde bakım gören kişilerde yaygındır. Yatak yaraları, kişinin vücut ağırlığının cildi yatağın sert yüzeyine bastırmasıyla oluşur.
Yatağa bağlı kişilerde, yatak yaraları en çok kalça, omurga, bel, kuyruk kemiği, omuz bıçakları, dirsekler ve topuklarda görülür. Tekerlekli sandalye kullanan kişilerde, yatak yaraları kalça ve ayak altlarında oluşma eğilimindedir.
Bu basınç, cildin kan akışını geçici olarak keser. Bu cilt hücrelerine zarar verir. Basınç düşmedikçe ve kan tekrar cilde akmadıkça, cilt kısa sürede yaralanma belirtileri göstermeye başlar.
Yatak yaralarına neden olan baskının çok yoğun olması gerekmez. Normalde, uykudayken bile sık sık hareket ettiğimiz için cildimiz basınçla yaralanmaktan korunur.
Yatak yaraları nerede oluşur
İlk başta, sadece bir kızarıklık lekesi olabilir. Bu kırmızı yama ek basınçtan korunmazsa, kızarıklık kabarcıklar veya açık yaralar (ülserler) oluşturabilir. Şiddetli vakalarda, hasar cilt boyunca uzanabilir ve kas veya kemiği açığa çıkaran derin bir krater oluşturabilir.
Kas, basınçtan kaynaklanan ciddi yaralanmalara deriden daha yatkındır. Bir yatak yarası, birkaç kat hasarlı doku içerebilir.
Yatak yaralarının ana nedeni cilt üzerindeki baskı olmasına rağmen, diğer faktörler genellikle soruna katkıda bulunur. Bunlar şunları içerir:
- Ağrıdan irin akması
- Kötü kokulu bir koku
- Çevreleyen ciltte hassasiyet, sıcaklık ve artan kızarıklık
- Ateş
- Ağrıdan irin akması
- Kötü kokulu bir koku
- Çevreleyen ciltte hassasiyet, sıcaklık ve artan kızarıklık
- Ateş
Yatak yaraları, kemik ve kan enfeksiyonları dahil olmak üzere ciddi tıbbi komplikasyonlara yol açabilir.
Belirtiler
Yatak yaraları, cilt hasarının ciddiyetine bağlı olarak aşamalara ayrılır:
Kırık cilt bakterilerin girmesine izin verebileceğinden, yatak yaraları enfeksiyona karşı son derece savunmasızdır. Bu, özellikle boğazın idrar veya dışkı ile kontamine olması durumunda geçerlidir. Yatak yarasında enfeksiyon belirtileri şunları içerebilir:
Kırık cilt bakterilerin girmesine izin verebileceğinden, yatak yaraları enfeksiyona karşı son derece savunmasızdır. Bu, özellikle boğazın idrar veya dışkı ile kontamine olması durumunda geçerlidir. Yatak yarasında enfeksiyon belirtileri şunları içerebilir:
Teşhis
Bir doktor veya hemşire, cildi inceleyerek yatak yarasını teşhis edebilir. Enfeksiyon belirtileri olmadıkça test genellikle gereksizdir.
Yatak yarası olan bir kişi enfeksiyon geliştirirse, doktor enfeksiyonun yumuşak dokulara, kemiklere, kan dolaşımına veya başka bir bölgeye geçip geçmediğini öğrenmek için testler isteyebilir. Testler, kan testleri, yatak yarasından doku veya salgıların laboratuvar incelemesini ve bir röntgen, manyetik rezonans görüntüleme taraması (MRI taraması) veya osteomiyelit adı verilen bir kemik enfeksiyonunun kanıtını aramak için bir kemik taramasını içerebilir.
Yatakta veya tekerlekli sandalyede olan bir aile üyesine bakıyorsanız, doktorunuz veya evde bakım hemşireniz size yatak yaralarının en erken belirtilerini nasıl belirleyeceğinizi öğretebilir. Cildin hangi bölgelerinin özellikle savunmasız olduğunu ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğreneceksiniz. Cilt hasarı belirtileri bulduğunuzda, kızarıklık bölgelerinin tam gelişmiş ülserlere dönüşmesini önlemek için adımlar atabilirsiniz.
Beklenen süre
Ağrının şiddeti ve tedavi tipinin yanı sıra kişinin yaşı, genel sağlığı, beslenmesi ve hareket kabiliyeti de dahil olmak üzere bir yatak yarasının ne kadar süreceğini etkileyen birçok faktör vardır. Örneğin, iyi beslenen ve hareket edebilen nispeten sağlıklı yaşlı bir kişide, Evre II yatak yarasının bir ila altı hafta içinde iyileşme olasılığı yüksektir. Evre III ve Evre IV ülserlerin iyileşmesi altı aydan uzun sürebilir. Bazıları asla iyileşmez. Yatak yaraları, inkontinans, hareket edememe ve dolaşım sorunları gibi birden fazla risk faktörüne sahip kronik hastalığı olan kişilerde süregelen bir sorun olabilir.
önleme
Hasta mükemmel tıbbi bakım veya ev bakımı alıyor olsa bile yatak yaraları oluşabilir - bunlar mutlaka ihmal edilen ihtiyaçların bir işareti değildir. Bir yatağa veya sandalyeye bağlı olan bir kişide yatak yaralarının önlenmesine yardımcı olmak için bakım planı şu stratejileri içerir:
Tedavi
Yatak yarası olan birine bakıyorsanız, doktorunuz veya evde bakım hemşireniz, hassas cilde daha fazla zarar vermeyi durduracak ve iyileşme şansını artıracak önleyici adımları izleyerek tedaviye yardımcı olmanızı isteyebilir.
Genellikle sağlık uzmanları tarafından yapılan ek tedaviler, yatak yarasının evresine bağlıdır. İlk olarak, yaranın yakınındaki kırılmamış cilt bölgeleri, yaralanmaları önlemek için koruyucu bir film veya kayganlaştırıcı ile kaplanır. Daha sonra, iyileşmeyi desteklemek veya küçük ölü doku alanlarını çıkarmaya yardımcı olmak için yaralı bölgeye özel pansumanlar uygulanır. Gerekirse, daha büyük ölü doku alanları cerrahi olarak kesilebilir veya özel bir ilaçla eritilebilir. Derin kraterler deri grefti ve diğer rekonstrüktif cerrahi biçimlerine ihtiyaç duyabilir.
Kişinin cildinde olası enfeksiyon belirtileri varsa, doktor merhem olarak uygulanabilen, hap olarak alınabilen veya damardan (damar içine) verilebilen antibiyotikler reçete edebilir.
Bir Profesyonel Ne Zaman Çağırılır?
Bakmakta olduğunuz kişide şüpheli bir kızarıklık veya kabarma alanı bulursanız, derhal kişinin hemşiresi veya doktoruyla iletişime geçin.
prognoz
Çoğu durumda, yatak yaralarının görünümü iyidir. Basit yatak başı tedavileri, çoğu evre II yatak yarasını birkaç hafta içinde iyileştirebilir. Konservatif yöntemler evre III veya evre IV yatak yarasını iyileştiremezse, rekonstrüktif cerrahi genellikle hasarlı bölgeyi onarabilir.
Dış kaynaklar
Ulusal Artrit ve Kas-İskelet ve Deri Hastalıkları Enstitüsü
http://www.niams.nih.gov/
Ulusal Yaşlanma Enstitüsü
http://www.nia.nih.gov/
Amerikan Dermatoloji Akademisi
http://www.aad.org/
Daha fazla bilgi
Bu sayfada görüntülenen bilgilerin kişisel durumunuz için geçerli olduğundan emin olmak için her zaman sağlık uzmanınıza danışın.