FİSTÜL
- İçerisinden doğal veya patolojik bir akıntı gelen dar ve boru şeklindeki yaralara fistül denir. Fistüller doğuştan veya sonradan oluşabilirler.
- Doğuştan olanlar gelişme sırasındaki bir anomaliden meydana gelir. Örneğin; retrovaginal fistül, kulak fistülü, bağırsak ve sidik kesesi fistülü gibi.
- Sonradan olan fistüller patolojiktir. Bunlar tam veya kör olabilir.
- Tam fistüllerin iki deliği ve bir kanalı vardır.
- Kör fistüllerin bir deliği, bir kanalı ve bir dibi vardır.
AKINTI KARAKTERLERİNE GÖRE FİSTÜL ÇEŞİTLERİ
- İrinli Fistüller ( Kör fistüller)
- Secret ve ekstret fistüller
- İrinli Fistüller: Bunlar kronik irinli bir yangı ya da mortifiye dokular sonucu şekillenir. Kırık bir kemik parçası, bir nekroz ocağı, aktinomikoz bir bozukluklar, odun parçası, çivi gibi yabancı cisim batmaları bazı nedenleridir.
- Sekret Fistülleri: Salya bezleri, salya kanalları, gözyaşı bezi, gözyaşı kanalları, meme, funikulus spermatikusların yaralanmaları sonucunda şekillenir.
- Ekstret Fistülleri: Bağırsak, rectum, sidik kesesi veya ürethranın doğal yollar dışında dışarıyla ilişkisini sağlayan travmalar sonucunda oluşur.
Fistüller başlıca 2 şekilde oluşur:
- Skatrizasyondaki noksanlık
- Fena skatrizasyon
Fistüllerde klinik bulgu
- İrinli fistüllerde kör olan bir delik, kanal ve kanal içerisinde gelen bir akıntı gözlenir.
- Tam (sekret ve ekstret) fistüller oluştuğu organın içeriğini dışarıya boşaltmakla karakterizedir.
Sağaltım
İRİNLİ FİSTÜLLERDE SAĞALTIM
- İrinli fistüllerde neden ortadan kaldırılmalıdır. Yabancı cisim, kemil kırığı, pisi pisi otu gibi
- Fistülün kanalı eskiliğinden dolayı bir epitelyum tabaka ile örtülmüş ise bu katman koterize edilmekle veya irkiltici maddelerin şırıngası ile yıkımlanmalıdır.
- Fistül eğer fazla derin olup dip kısmına kadar basınç yapılamazsa durum elverişli olduğu takdirde alt kısımdan karşılıklı delik açılarak irinin boşaltılması sağlanabilir.
SECRET VEYA EKSRET FİSTÜLLERİN SAĞALTIMI
Bunun için 3 yöntemden biri seçilir. Bunlar;
- Akıntının normal durumunun yeniden sağlanması
- Yapay bir yolun açılması
- Kaynağın kurutulması