Nedir
Kostokondrit
Kostokondrit bir kaburga kemiğini göğüs kemiğine (sternum) bağlayan kıkırdağın iltihaplanması durumudur. Bu hastalık kaburgalarla göğüs kemiğinizin elastik bir kıkırdakla birbirine bağlandığı kostosternal eklemde keskin ağrıya neden olur. Kostokondritin neden olduğu ağrı kalp krizine ve diğer kalp sorunlarına benzeyebilir.
Doktorunuz kostokondrit hastalığınız için göğüs duvarı ağrısı, kostosternal sendrom ve kostosternal kondrodini gibi farklı isimler kullanabilir. Kostokondrit ağrısına şişlik eşlik ederse buna Tietze sendromu denir.
Birçok kostokondrit vakasının açık bir nedeni yoktur. Böyle vakalarda tedavi ağrınızı azaltmaya odaklanır, siz de bu sırada kostokondritin kendi kendine iyileşmesini beklersiniz.
Belirtileri
Belirtiler
Kostokondrit göğüs ağrısının göğüs duvarından kaynaklanan en yaygın nedenidir.
Belirtileri şunlardır:
- Kaburgalarınızın göğüs kemiğiyle birleştiği yerde ağrı veya hassasiyet (dokununca ağrıma)
- Sık sık keskin ağrı, fakat küt bir ağrı veya sızı da olabilir.
- Yeri genellikle göğüs kemiğinin soludur, ama göğsün her iki yanında da olabilir.
Şu diğer belirtiler de görülebilir:
- Derin nefes alırken ağrı
- Öksürürken ağrı
- Nefes almada zorluk
Doktora ne zaman gitmeli?
Eğer kendi kendinize bakım ağrınıza yardımcı olmazsa veya ağrınız kötüleşiyorsa doktora görünmelisiniz.
Kostokondrit ağrısı sık sık kalp krizi ağrısıyla karıştırılır. Kalp krizi ağrısı genellikle daha yayılmıştır, oysa kostokondrit ağrısı küçük bir bölge üzerine odaklanmıştır. Kalp krizi ağrısı genellikle sanki göğüs kemiğinin altından geliyormuş gibi hissedilirken kostokondrit ağrısı bizzat göğüs kemiğinden geliyormuş gibidir. Kalp krizi ağrısı fiziksel faaliyetler ve stresle artarken kostokondrit ağrısı değişmez.
Bununla birlikte eğer açıklanamayan veya ısrarlı göğüs ağrısı varsa aradaki farkı kendinize açıklamaya kalkmakla uğraşmak yerine vakit kaybetmeden doktora başvurun. Göğüste ağrı bir acil durumdur, hemen doktora başvurun.
Sebepleri
Sebepler
Doktorlar, birçok kostokondrit vakasının neden kaynaklandığını bilmiyorlar. Sadece birkaç kostokondrit vakasının nedeni açıktır:
- Yaralanma: Göğse alınan bir darbe kostokondrite neden olabilir.
- Fiziksel zorlama: Ağır kaldırma, zorlayıcı egzersizin kostokondritle ilişkili olduğu görülmüştür.
- Üst solunum yolları hastalıkları: Hapşırma veya öksürüğe neden olan bir enfeksiyon kostokondrite yol açabilir.
- Enfeksiyon: Kostokondrit ekleminde bir enfeksiyon meydana gelip ağrıya neden olabilir.
- Fibromiyalji: Nükseden kostokondrit, fibromiyalji belirtisi olabilir. Fibromyaljisi olan insanların birden çok noktasında ağrı vardır. Göğüs kemiğinin üst kısmı en yaygın ağrıyan kısımdır.
- Vücudun diğer alanlarında ağrı: Ağrı sinyalleri bazen beyniniz tarafından yanlış yorumlanarak gerçek sorunun olduğu yerden çok uzak bölgelerde ağrıya neden olabilir. Doktorunuz bu ağrıya “refere ağrı” diyebilir. Göğsünüzdeki ağrı bazen omurganızdaki kemiklerin sinirlere baskı yapmasıyla ilişkilidir.
Risk Faktörleri
Risk Faktörleri
Kostokondrit genellikle 40 yaşın üstündeki insanlarda görülür. Bununla birlikte kostokondrit herkesi, bebekleri ve çocukları da etkileyebilir.
Muayenesi
Muayene
Birkaç dakikadan uzun süren açıklanamayan bir göğüs ağrısı veya baskısı durumunda acil servisi arayın veya birinin sizi acil servise götürmesini sağlayın. Eğer bir kalp krizi değilse mahcup olurum gibi düşüncelerle vaktinizi harcamayın. Göğüs ağrınızın başka bir sebebi varsa bile ona hemen bakılmalıdır.
Eğer göğüs kemiğinizde telaşlanmanıza neden olmayacak kötüleşmeyen bir ağrı varsa doktorla bir randevu ayarlayın.
İşte randevunuza hazırlanmanıza yardımcı olacak ve doktordan ne bekleyebileceğinizi gösteren kimi bilgiler.
Ne yapabilirsiniz?
- Belirtilerinizi yazın, ne zaman başladıklarını, ne sıklıkla yaşandıklarını da not edin.
- Önemli tıbbi bilgileri, son zamanlarda geçirdiğiniz bulaşıcı hastalıklar, size teşhisi konmuş diğer hastalıkları da dahil ederek yazın. Ayrıca kullandığınız ilaçların, vitaminlerin ve takviyelerin isimlerini listeleyin.
- Göğüs ağrısının öncesindeki yaralanmaları ve zorlamalı fiziksel faaliyetleri yazın.
- Önemli kişisel bilgileri not edin, hayatınızdaki önemli stresli olayları da dahil edin.
- Mümkünse yanınıza bir arkadaşınızı veya yakınınızı alın. Size eşlik eden biri kaçırdığınız veya unuttuğunuz şeyleri hatırlayabilir.
- Doktorunuza soracağınız soruları not edin. Sorularınızı önceden hazırlamak doktorla geçireceğiniz vakti en iyi şekilde değerlendirmenize yardımcı olur.
Sizi olası bir kostokondrit için muayene eden doktora sorabileceğiniz kimi basit sorular şunlardır: Doktoru ziyaretiniz sırasında aklınıza başka bir soru gelirse sormakta tereddüt etmeyin.
- Belirtilerime neler neden oluyor olabilir?
- Belirtilerime neden olabilecek diğer olası sebepler nelerdir?
- Ne tür testlere ihtiyacım var?
- Ne tür bir tedavi yaklaşımı tavsiye ediyorsunuz?
- Belirtilerimin iyileşmesi için kendi kendime yapabileceğim şeyler nelerdir?
- Herhangi bir aktivite sınırlandırması var mı?
- Ne tür yeni işaret ve belirtilere dikkat etmem gerekir?
- Tedaviyle belirtilerimin ne kadar zamanda iyileşeceğini tahmin ediyorsunuz?
- Bir uzmanla görüşmeli miyim?
Tıbbi değerlendirme sırasında aklınıza gelen soruları sormaya çekinmeyin.
Doktorunuzdan ne beklemelisiniz?
Sizi göğüs ağrınız için muayene eden doktor şu soruları sorabilir:
- Belirtileriniz nelerdir?
- Belirtiler ilk defa ne zaman ortaya çıktı?
- Belirtileriniz zaman içinde kötüleşti mi?
- Ağrınız nerede?
- Ağrınızı azdıran bir şey var mı?
- Ağrınızı hafifleten bir şey var mı?
- Nefes alma zorluğu yaşıyor musunuz?
- Belirtileriniz arasında yorgunluk veya uykuyla ilişkili herhangi bir sorun var mı?
- Belirtileriniz arasında ateş ve titreme var mı?
- Egzersiz ve fiziksel çaba sarf etme belirtilerinizi kötüleştiriyor mu?
- Son zamanlarda bir solunum enfeksiyonu geçirdiniz mi?
- Son zamanlarda göğsünüze darbe aldınız mı?
- Belirtilerinizin öncesinde zorlayıcı bir fiziksel faaliyette bulunmuş muydunuz?
- Size başka bir hastalık teşhisi konmuş muydu?
- Son zamanlarda ciddi bir değişim veya stres yaşadınız mı?
- Ailenizde bildiğiniz kalp sorunlarınız var mı?
- Vitaminler ve takviyeler dahil olmak üzere şu anda ne tür ilaçlar kullanıyorsunuz?
Bu sırada neler yapabilirsiniz?
Randevunuzla aranızda olan vakitte evde kendi kendinize bakmayı deneyin. Sıcak bir havlu, ibuprofen ve naproksen gibi reçetesiz satılan steroid olmayan iltihap önleyici ilaçlar ağrınızı azaltabilir.
Doktorunuz durumunuzu değerlendirene kadar ağrınızı artıran faaliyetlerden mümkün olduğunca kaçınarak dinlenin.
Testleri
Testler
Doktorunuz kostokondrit teşhisi için sizi fiziksel muayeneden geçirecektir. Doktorunuz sizden ağrınızı ve onun neyin etkilediğini tarif etmenizi isteyecektir. Kostokondrit ağrısı kalp hastalığı, akciğer hastalığı, mide-bağırsak sorunları ve osteoartritle ilişkilendirilen ağrıya çok benzeyebilir. Doktorunuz göğüs kemiğiniz dışında diğer acıyan bölgeleri ve şişlikleri kontrol edecektir.
Kostokondrit genellikle göğüs röntgenleri veya vücudun içini görmek için kullanılan diğer görüntüleme teknikleriyle görülebilir. Bazen doktorunuz hastalık olasılıklarını elemek için bu ve başka testler isteyebilir.
Tedavisi
Tedavi
Kostokondrit genellikle kısa sürelidir ve kendi kendine iyileşir; bununla birlikte kimi vakalarda birkaç ay veya daha uzun sürdüğü olur.
Ağrınızı tümüyle gidene kadar hafifletmek için doktorunuz şunları tavsiye edebilir:
- İbuprofen ve naproksen gibi reçetesiz satılan steroid olmayan iltihap önleyici ilaçlar
- Antidepresanlar, ağrı geceleri uyumanızı zorlaştırıyorsa trisiklik antidepresan denilen ilaç gruplarını
- Kas gevşeticiler, bunlar da ağrıyı azaltabilir.
Yaşam Tarzı
Yaşam Tarzı
Doktorunuzun kostokondriti tedavi etmek için elinden çok az şey geldiğini bilmek kişiyi hüsrana uğratabilir. Fakat daha rahat etmek için yapabileceğiniz şeyler vardır. Kostokondrit ağrısını azaltmak için şunları deneyebilirsiniz:
- Dinlenme. Ağrınızı kötüleştiren faaliyetlerden uzak durmak.
- Egzersiz. Bir yandan dinlenin derken bu test gelebilir. Ama yürümek, yüzmek gibi hafif egzersizler moralinizi düzelttiği gibi vücut sağlığınızı korumanıza yardım eder. Egzersizde aşırıya kaçmayın ve ağrınız artarsa durun.
- Yakı kullanın. Günde birkaç kez ağrılı bölgeye ısıtma yastığı uygulayın. Isıtma yastığının derecesi düşük olsun.
Ağrınız azaldıktan sonra, kendinizi zorlamamaya devam edin. Yavaş yavaş normal aktivitelerinize dönün.