Benito Mussolini 1922’den 1943’e kadar İtalya’nın 40. başbakanı olarak görev yaptı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Adolf Hitler’in yakın bir müttefiki olarak, Avrupa faşizminin doğuşunda merkezi bir figür olarak kabul edilir. Mussolini 1943’te başbakanlıktan indirildi ve 1945’te İtalyan partizanlar tarafından yakalanıp infaz edilinceye kadar İtalyan Sosyal Cumhuriyeti’nin lideri olarak görev yaptı.
Mussolini’nin Erken Dönem Hayatı
Benito Amilcare Andrea Mussolini, 29 Temmuz 1883’te, Kuzey İtalya’daki Verano di Costa’nın yukarısındaki bir mezra olan Predappio’da doğdu. Mussolini’nin babası Alessandro bir demirci ve din karşıtı ateşli bir sosyalistti. Annesi Rosa Maltoni bir ilkokul öğretmeni ve dindar bir Katolikti.
Mussolini’nin iki küçük kardeşi vardı: erkek kardeşi Arnaldo ve kız kardeşi Edvidge. Mussolini, çocukluğunda zor bir kişilik olduğunu kanıtladı. İtaatsizdi ve çabuk sinirlendi. Öğrenci arkadaşlarına çakıyla saldırdığı için iki kez okuldan atıldı. Mussolini, neden olduğu tüm sıkıntılara rağmen, yine de bir diploma almayı başardı ve hatta kısa bir süre öğretmen olarak okulda çalıştı.
Mussolini’nin Sosyalist Eğilimleri
Daha iyi iş fırsatları arayan Mussolini, Temmuz 1902’de İsviçre’ye taşındı. Orada çeşitli garip işler yaptı ve akşamlarını yerel sosyalist parti toplantılarına katılarak geçirdi. İşlerinden biri, bir duvarcı sendikası için propaganda yapmaktı. Mussolini çok agresif bir duruş sergiledi, sıklıkla şiddeti savundu ve değişim yaratmak için genel bir grevi teşvik etti, bunların hepsi birkaç kez tutuklanmasına yol açtı. Gündüz sendikadaki çalkantılı çalışması ve geceleri sosyalistlerle yaptığı birçok konuşma ve tartışma arasında, Mussolini çok geçmeden sosyalist çevrelerde kendine yeterince isim yaptı ve birkaç sosyalist gazetede yazılar yazmaya ve editörlük yapmaya başladı.
1904’te Mussolini, İtalya’nın barış zamanı ordusunda zorunlu askerlik görevini yerine getirmek için İtalya’ya döndü. 1909’da kısa bir süre Avusturya’da bir sendika için çalışarak yaşadı. Sosyalist bir gazete için yazdı ve militarizme ve milliyetçiliğe yönelik saldırıları ülkeden ihraç edilmesiyle sonuçlandı. İtalya’ya döndükten sonra, Mussolini sosyalizmi savunmaya ve hatip olarak becerilerini geliştirmeye devam etti. Güçlü ve otoriterdi ve konuşmaları her zaman zorlayıcıydı. Görüşleri ve hitabet becerileri onu hızla sosyalist çevrelerin dikkatine sundu. 1 Aralık 1912’de Mussolini, İtalyan Sosyalist gazetesi Avanti’nin editörü olarak çalışmaya başladı.
Mussolini’nin değişmesi, partiden ihracı ve askere alınması
1914’te, Arşidük Franz Ferdinand’ın öldürülmesi, I.Dünya Savaşı’nın başlamasıyla sonuçlanan bir olaylar zincirini başlattı. 3 Ağustos 1914’te, İtalyan hükümeti kesinlikle tarafsız kalacağını açıkladı. Mussolini başlangıçta Avanti’nin editörü olarak görevini sosyalistleri, hükümetin tarafsız konumunda kalmasını desteklemeye çağırmak için kullandı. Ancak savaşla ilgili görüşleri kısa sürede değişti. Eylül 1914’te Mussolini, İtalya’nın savaşa girişini destekleyenleri destekleyen birkaç makale yazdı. Mussolini’nin başyazıları sosyalist arkadaşları arasında bir kargaşaya neden oldu ve o yılın Kasım ayında parti yöneticileriyle yapılan bir toplantıdan sonra resmi olarak partiden ihraç edildi.
23 Mayıs 1915’te İtalyan hükümeti silahlı kuvvetler için seferberlik ilan etti. Ertesi gün İtalya, Avusturya’ya savaş ilan etti, resmen Birinci Dünya Savaşı’na katıldı, askere alınma çağrısını kabul eden Mussolini, 31 Ağustos 1915’te Milano’da göreve başladı ve 11.Bersaglieri Alayına (keskin nişancılar) atandı. 1917 kışında, Mussolini’nin birimi yeni bir havan topu test ediyordu. Mussolini, vücuduna gömülü 40’tan fazla şarapnel parçasıyla ağır şekilde yaralandı. Askeri hastanede uzun süre kaldıktan sonra yaralarından kurtuldu ve taburcu edildi.
Mussolini’nin Faşist Partisi, MVSN ve Kara Gömlekliler
Savaştan sonra, tam bir anti-sosyalist olan Mussolini, İtalya’da güçlü bir merkezi hükümeti savunmaya başladı. Kısa süre sonra o hükümeti yönetecek bir diktatörün de savunuculuğunu yapıyordu. Büyük bir değişime hazır olan tek kişi Mussolini değildi. Birinci Dünya Savaşı, İtalya’yı darmadağın etmişti ve insanlar ülkeyi yeniden güçlü kılmanın bir yolunu arıyorlardı. Bir milliyetçilik dalgası İtalya’yı kasıp kavurdu ve birçok insan yerel milliyetçi gruplar oluşturmaya başladı.
23 Mart 1919’da bu grupları kişisel olarak kendi liderliği altında tek bir ulusal organizasyonda toplayan Mussolini’ydi. Mussolini bu yeni gruba Fasci di Combattimento (Faşist Parti) adını verdi. Mussolini, marjinalleştirilmiş eski asker gruplarını kadroladı. Sayıları arttıkça, ekip, daha sonra Mussolini’nin ulusal güvenlik aygıtı olarak görev yapacak olan Milizia Volontaria per la Sicuressa Nazionale veya MVSN olarak yeniden düzenlendi. Siyah gömlekler veya kazaklar giymiş olan ekip, “Kara Gömlekliler” takma adını kazandı.
Roma Yürüyüşü ve Il Duce
1922 yazında, Kara Gömlekliler kuzey İtalya’daki Ravenna, Forli ve Ferrara illerinde bir yürüyüş yaptı. Bir terör gecesiydi; ekipler hem sosyalist hem de komünist örgütlerin her üyesinin karargahlarını ve evlerini yaktı. Eylül 1922’ye gelindiğinde, Kara Gömlekliler kuzey İtalya’nın çoğunu kontrol ediyordu. Mussolini, 24 Ekim 1922’de İtalya’nın başkenti Roma’ya yönelik bir darbeyi ya da “gizli saldırıyı” tartışmak için bir Faşist Parti konferansı düzenledi. 28 Ekim’de Kara Gömleklilerin silahlı birlikleri Roma’ya yürüdü. Kötü organize edilmiş ve zayıf silahlanmış olmasına rağmen, bu hareket, Kral III. Victor Emmanuel’in parlamento monarşisinde kafa karışıklığına neden oldu.
Milano’da geride kalan Mussolini, kraldan koalisyon hükümeti kurma teklifi aldı. Mussolini daha sonra başkente gitti. 31 Ekim 1922’de 39 yaşındayken Mussolini İtalya’nın başbakanı olarak yemin etti. Seçimler yapıldıktan sonra, Mussolini parlamentoda kendisine İtalya’nın “lideri” Il Duce’yi atamaya yetecek kadar sandalyeyi kontrol etti. 3 Ocak 1925’te Faşist çoğunluğunun desteğiyle Mussolini kendisini İtalya’nın diktatörü ilan etti.
On yıl boyunca İtalya barış içinde gelişti. Ancak Mussolini, İtalya’yı bir imparatorluk haline getirme niyetindeydi ve bunu yapmak için ülkenin bir koloniye ihtiyacı vardı. Ekim 1935’te İtalya Etiyopya’yı işgal etti. Fetih acımasızdı. Diğer Avrupa ülkeleri, İtalya’yı özellikle ülkenin hardal gazı kullanması nedeniyle eleştirdi. Mayıs 1936’da Etiyopya teslim oldu ve Mussolini imparatorluğunu kurdu. Bu, Mussolini’nin popülerliğinin doruk noktasıydı; her şey oradan sonra yokuş aşağı gitti. İlk on yılında başarılı bir yönetimin ardından güç sarhoşluğu bir diktatörü yiyip bitirdi.
Mussolini’nin Hitler ile Buluşması ve II.Dünya Savaşı
Avrupa’daki tüm ülkeler arasında, Almanya, Mussolini’nin Etiyopya’ya saldırısını destekleyen tek ülke olmuştu. O zamanlar Almanya, kendi faşist örgütü olan Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’ni (genellikle Nazi Partisi olarak anılır) kuran Adolf Hitler tarafından yönetiliyordu. Hitler, Mussolini’ye hayran kaldı; Mussolini ise ilk başlarda Hitler’den hoşlanmadı. Ancak Hitler, Mussolini’yi desteklemeye devam etti, örneğin Etiyopya’daki savaş sırasında Mussolini ile ittifak kurdu. 1938’de İtalya, İtalya’daki Yahudileri İtalyan vatandaşlıklarından çıkaran, Yahudileri hükümetten ve öğretmenlik işlerinden uzaklaştıran ve aralarında evlilikleri yasaklayan Irk Manifestosu’nu açıkladı. İtalya, Nazi Almanyası’nın izinden gidiyordu. 22 Mayıs 1939’da Mussolini, Hitler’le savaş durumunda iki ülkeyi birbirine bağlayan “Çelik Paktı”na girdi ve yakında savaş da başlayacaktı.
1 Eylül 1939’da Almanya, Polonya’yı işgal ederek İkinci Dünya Savaşı’nı başlattı. 10 Haziran 1940’ta, Almanya’nın Polonya ve Fransa’daki kesin zaferlerine tanık olduktan sonra Mussolini, Fransa ve İngiltere’ye savaş ilan etti. Mussolini’nin Hitler ile eşit ortak olmadığı en başından beri açıktı ve Mussolini bundan hoşlanmadı. Zamanla Mussolini, hem Hitler’in başarılarından hem de Hitler’in askeri planlarının çoğunu ondan bir sır olarak sakladığı gerçeğinden dolayı hayal kırıklığına uğradı. Mussolini, Hitler’in planlarını bilmesine izin vermeden Hitler’in başarılarını taklit etmenin bir yolunu aradı. Ordu komutanlarının tavsiyesine rağmen Mussolini, Eylül 1940’ta Mısır’da İngilizlere karşı bir saldırı emri verdi. İlk başarıların ardından saldırı durdu ve bozguna uğrayan İtalyan mevzilerini güçlendirmek için Alman birlikleri gönderildi.
Ordularının Mısır’daki başarısızlığından utanan Mussolini, Hitler’in tavsiyesi ile 28 Ekim 1940’ta Yunanistan’a saldırdı. Altı hafta sonra bu saldırı da durdu. Yenilen Mussolini, Alman diktatöründen yardım istemek zorunda kaldı. 6 Nisan 1941’de Almanya hem Yugoslavya’yı hem de Yunanistan’ı işgal ederek acımasızca her iki ülkeyi de fethetti ve Mussolini’yi yenilgiden kurtardı.
İtalyan İsyanları ve Mussolini’nin idamı
Nazi Almanyası’nın II.Dünya Savaşı’nın ilk yıllarındaki zaferlerine rağmen, olaylar sonunda Almanya ve İtalya’nın aleyhine döndü. 1943 yazında, Almanya’nın Rusya ile savaşına girmesiyle, Müttefik kuvvetler Roma’yı bombalamaya başladı. İtalyan Faşist konseyinin üyeleri Mussolini’ye karşı çıktı. Kralın anayasal yetkilerini geri alması için toplandılar ve harekete geçtiler. Mussolini tutuklandı ve Abruzzi’deki dağlık Campo Imperatore beldesine yollandı. 12 Eylül 1943’te Mussolini, Otto Skorzey komutasındaki bir Alman planör ekibi tarafından hapisten kurtarıldı. Münih’e uçtu ve kısa bir süre sonra Hitler ile buluştu. On gün sonra, Hitler’in emriyle Mussolini, Alman kontrolü altında kalan Kuzey İtalya’daki İtalyan Sosyal Cumhuriyeti’nin başına getirildi.
27 Nisan 1945’te İtalya ve Almanya yenilginin eşiğindeyken Mussolini İspanya’ya kaçmaya çalıştı. 28 Nisan günü öğleden sonra, uçağa binmek için İsviçre’ye giderken, Mussolini ve metresi Claretta Petacci, İtalyan partizanlar tarafından yakalandı. Villa Belmonte’nin kapılarına sürülerek bir partizan idam mangası tarafından vurularak öldürüldüler. Mussolini, Petacci ve diğer grup üyelerinin cesetleri 29 Nisan 1945’te kamyonla Piazza Loreto’ya götürüldü. Mussolini’nin cesedi yola atıldı ve yerel mahalledeki insanlar cesedini taciz etti. Bir süre sonra, Mussolini ve Petacci’nin cesetleri bir benzin istasyonunun önünde baş aşağı asıldı.
Başlangıçta Milano’daki Musocco mezarlığına anonim olarak gömülmüş olsalar da, İtalyan hükümeti Mussolini’nin kalıntılarının 31 Ağustos 1957’de Verano di Costa yakınlarındaki aile mezarlığına yeniden gömülmesine izin verdi. İtalyan Faşizmi II.Dünya Savaşı sırasında yenilgiye uğratılmış olsa da, Mussolini, Özgürlük Halkı Partisi ve İtalyan Sosyal Hareketi de dahil olmak üzere İtalya’da ve yurtdışında bir dizi neo-faşist ve aşırı sağcı örgüte ilham kaynağı oldu. Hayatı, “Vincere” ve “Benito” da dahil olmak üzere birçok belgesel ve dramatik filme konu oldu.
Bu makalede yer alan bilgilerin kaynağı, R. J. B. Bosworth tarafından 2014 yılında yayınlanan “Mussolini” ve Christopher Hibbert tarafından 1965 yılında yayınlanan “Benito Mussolini: a Biography” adlı kitaplardır.