COVID-19 Pandemisi Bitti mi? Pandemiden Sonra Ne Olacak?
Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.
Neredeyse iki buçuk yıl süren pandemiden sonra tüm pandemi tedbirleri teker teker terk ediliyor. Pandemiden bunalan halk, bu gelişmelerden çok mutlu. Kimileri ise pandeminin daha bitmediği, bazı ülkelerde omikrona bağlı hastane ve yoğun bakım yükünün azalmadığı, yeniden pandemi tedbirleri alma eğiliminde olunduğu ve aşılanmalar tam arzu edilen düzeye ulaşılmadığı için endişeli.
Günlük yayınlanan COVID-19 istatistiklere bakılacak olursa, birçok ülkede yeni tanı konulan COVID-19 ve ölüm sayıları düşme eğilimindedir. Bu gidişat devam ederse pandemi, yavaş yavaş yerini endemiye bırakır.
Endemi, COVID-19 vakalarında sayıca bir düşüşü kapsasa da yine de immünolojik olarak naiv olan, yani henüz COVID-19 hastalığı geçirmemiş, hiç aşılanmamış ya da aşı serisini tamamlamamış kişiler açısından tehlike devam eder. Bu durumda hem pandemi boyunca gözlenen vaka artışına neden olacak, hem de COVID-19 mutasyonlarının oluşmasına neden olacaktır. Bu nedenle pandemi tedbirlerinin kaldırılması nedeniyle rehavete kapılmamalı ve aşıları eksik olan bireylerin aşılarının tamamlaması sağlanmalıdır. Kapalı ortamlarda maske zorunluluğu kaldırılmış olsa da riskli yerlerde temkinli olunmalıdır. El hijyeni ve sosyal mesafe de önemini korumaktadır.
Pandemi Bitti mi?
Bu kısmı anlayabilmek için, Science dergi grubunun baş editörü Holden Thorp'un Science dergisindeki yanıtına bakabiliriz:[1]
COVID-19 pandemisinin günümüzdeki yeri, HIV/AIDS küresel pandemisinin antiretroviral ilaçların ortaya çıktığı zamana benzerdir. (...) HIV salgını yok olmadı. Sadece insanların onu görmezden gelebileceği bir yere gitti. Örneğin Amerika'nın güney kırsalına gitti, zaten sağlıkta eşitsizliklerle karşı karşıya olan gruplara karıştı. HIV salgını sırasında da tıp ile halk sağlığı arasındaki kafa karışıklığı önemli bir faktördü. Şunu ayırt edebilmek lazım: "Bireylerin kendi tercihi" veya "riskin kişisel olarak yargılanması" gibi söylemler, halk sağlığı bilimi ile ilgili değildir. Halk sağlığı uzmanları, nüfus düzeyinde sağlıkla ilgilenir. Öte yandan tıp, bireysel riskler ve kişisel tercihler ile ilgilidir.
(...) SARS-CoV-2 hızla mutasyona uğruyor, yeni gen kombinasyonlarına kavuşuyor ve ufukta (potansiyel olarak daha patojenik) daha fazla varyant ve alt varyant görünüyor. Dünya henüz tam olarak aşılanmadı ve Amerika Birleşik Devletleri gibi zengin ülkelerde bile kaynaklar adaletsiz bir şekilde dağıtılıyor. Bu pandemi kesinlikle bitmedi. Şimdi çuvallama vakti değil.
Mücadele Bitmedi!
Bu bağlamda COVID-19 ile yapılacak mücadele uzun solukludur ve aşılanmalar süreklilik arz etmelidir. Özellikle mutasyonların önlenmesi için az gelişmiş ve yoksul ülkelere de aşılar uygun koşullarda sağlanmalıdır. Bunlar yapıldığı takdirde COVID-19 pandemisi endemi hali alacaktır.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Pandeminin endemik hal almasının iki biçimde olabileceği unutulmamalıdır: Sürekli endemi ve Periyodik endemi. Sürekli endemide, HIV virüsünde olduğu gibi toplumda, virüs ve yarattığı infeksiyon sürekli bulunur. Periyodik endemide ise nezle infeksiyonunda olduğu gibi grip mevsimlerinde artmakla birlikte, nezle endemik olarak toplumda bulunur.
Bir infeksiyonun endemik olması zararsız olduğu anlamına gelmez. Yine tedbiri elden bırakmamak gerekir. Bunu şöyle bir örnek ile izah etmek gerekirse; infeksiyon bir çeşit oka benzetilebilir, bir bireyin bir zırh giymesi ile (aşılanması ile) kendisine isabet eden ok önemli bir zarara neden olmayacaktır, ancak zırhını giymediğinde ciddi biçimde yaralanacaktır ve hatta kötü bir yerine isabet ettiği takdirde (örn. akciğer, kalp, beyin vb.) ölmesine neden olacaktır.
Günümüzde aslında birçok endemik virüs ile birlikte yaşıyoruz. Örneğin, COVID-19 dışında birçok başka koronavirüs de etrafımızda bulunur. Özellikle kış aylarında, gelişen üst solunum yolu infeksiyonlarının %30'undan sorumludurlar. Seyirlerinin hafif olması ve uzun süredir bunların var olması nedeniyle, bu virüslere artık alışmış bulunmaktayız.
COVID-19 da bu endemik infeksiyonların arasına girmeye adaydır. Ancak bu endemi sırasında nasıl davranacağı konusunda bir fikrimiz bulunmamaktadır. Toplumdaki bağışıklık düzeyi değişken olması nedeniyle koşullar da zaman içerisinde dinamizm gösterir. Bu koşullar COVID-19'un zamanla bir çeşit bir grip infeksiyonu mu ya da bir çocukluk hastalığı mı olacaklarını belirleyecektir.
Düzeltmeler: elinize sağlık. eklemeleriyle daha da güzel hale gelmiş. tşk. slm
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Amcamların evinde çok garip bir hayvan gördük bunun ne olduğunu bilen var mı?
- Google'da arama yaptığımız zaman en öne çıkan sitelerden istediklerimizi gizleme, filtreleme gibi bir ayar yok mu?
- İQ Nasıl Ölçülür ve doğruluğu nasıl bilinir?
- 8
- 6
- 4
- 3
- 2
- 1
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- H. H. Thorp. (2022). It Ain’t Over ’Til It’s Over. American Association for the Advancement of Science (AAAS). doi: 10.1126/science.abq8460. | Arşiv Bağlantısı
- S. Sinha, et al. (2020). Herd Immunity: Basic Concepts, Epidemiological Consideration And Its Application During Pandemic Like Covid-19. International Journal Of Community Medicine And Public Health, sf: 4216-4220. doi: 10.18203/2394-6040.ijcmph20204400. | Arşiv Bağlantısı
- K. Linka, et al. (2020). The Reproduction Number Of Covid-19 And Its Correlation With Public Health Interventions. medRxiv, sf: 2020.05.01.20088047. doi: 10.1101/2020.05.01.20088047. | Arşiv Bağlantısı
- A. Grant, et al. (2021). Immunisation, Asymptomatic Infection, Herd Immunity And The New Variants Of Covid 19. medRxiv, sf: 2021.01.16.21249946. doi: 10.1101/2021.01.16.21249946. | Arşiv Bağlantısı
- J. S. Lavine, et al. (2021). Immunological Characteristics Govern The Transition Of Covid-19 To Endemicity. American Association for the Advancement of Science (AAAS), sf: 741-745. doi: 10.1126/science.abe6522. | Arşiv Bağlantısı
- W. K. Jo, et al. (2021). The Evolutionary Dynamics Of Endemic Human Coronaviruses. Virus Evolution. doi: 10.1093/ve/veab020. | Arşiv Bağlantısı
- P. D. H. Yaman. Omikron Varyantı: Neler Biliyoruz Ve Nelere Dikkat Edilmeli?. (10 Ocak 2022). Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
- P. D. H. Yaman. Koronavirüs Epidemiyolojisi Ve Salgının Geleceğine Yönelik Modeller: Covid-19 Salgınından Neler Öğrendik?. (13 Nisan 2020). Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/08/2022 07:13:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11727
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Siyaset Bilimi> Kamu Yönetimi> Kamu Sağlığı
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Koruyucu Tıp
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Tıp> Enfeksiyon Hastalıkları
- Hastalık Bakteri Virüs Tıp Mikrobiyoloji HIV Enfeksiyon Aşı Halk Sağlığı Klinik Mikrobiyoloji Pandemi Coronavirus Covid-19 Sars Covid-19 Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını) Sürü Bağışıklığı