Namaz. bombalar. duvarlar On yıllar boyunca insanlar, yollara, evlere ve altyapıya doğru ağır ağır ilerleyen Hawaii’nin volkanlarından gelen lav akışını durdurmak için hepsini denedi.
Şimdi, dünyanın en büyük aktif yanardağı olan Mauna Loa yeniden patlıyor ve lavlar, Büyük Ada’nın doğu ve batı taraflarını birbirine bağlayan ana yola yavaşça yaklaşıyor. Ve bir kez daha, insanlar akışı durdurmak veya başka yöne çevirmek için herhangi bir şey yapılıp yapılamayacağını soruyor.
Hawaii Üniversitesi’nden bir jeolog olan Scott Rowland, “Her patlama olduğunda ortaya çıkıyor ve yerleşim bölgelerine veya otoyollara doğru giden lav var” dedi. “Bazı insanlar, ‘Bir duvar ör’ veya ‘Tahta tak’ der, bazıları da ‘Hayır, yapma!
İnsanlar lavları durdurmada çok nadiren başarılı olmuştur ve dünyadaki teknolojik gelişmelere rağmen bunu yapmak hala zordur ve akıntının ve arazinin gücüne bağlıdır. Ancak Hawaii’deki birçok kişi, doğaya ve Hawaii’nin yanardağ ve ateş tanrısı Pele’ye müdahale etmenin bilgeliğini de sorguluyor.
Pele’ye dualar
Lavın yönünü değiştirme girişimlerinin Hawaii’de uzun bir geçmişi vardır.
1881’de Hawaii Adası valisi, Mauna Loa’dan Hilo’ya giden lavları durdurmak için bir gün dua ilan etti. Lav gelmeye devam etti.
US Geological Survey’e göre, Prenses Regent Lili’uokalani ve bölüm başkanları Hilo’ya gittiler ve kasabayı kurtarmanın yollarını düşündüler. Akışı yönlendirmek için bariyerler inşa etmek ve erimiş kaya kaynağını boşaltmak için bir lav tüpü boyunca dinamit yerleştirmek için planlar geliştirdiler.
Prenses Ruth Ke’elikōlani akışa yaklaştı, brendi ve kırmızı eşarplar sundu ve ilahiler söyleyerek Pele’den akışı durdurup eve gitmesini istedi. Bariyerler inşa edilmeden akış durdu.
50 yılı aşkın bir süre sonra, Hawai Volkan Gözlemevi’nin kurucusu Thomas A. Jaggar, ABD Ordusu Hava Hizmetlerinden lav kanallarını bozmak için bir Mauna Loa bacasını bombalamak üzere uçaklar göndermesini istedi.
Daha sonra 2. Dünya Savaşı sırasında Avrupa’da bir general olarak ünlenen Yarbay George S. Patton, kampanyayla ilgili bir Ulusal Park Servisi hesabına göre, uçakları 20 adet 272 kilogramlık yıkım bombası atmaya yönlendirdi. Bombaların her birinde 161 kilogram TNT vardı. Uçaklar ayrıca yalnızca kara barut yüküne sahip 20 küçük bomba attı.
Jagger, bombalamanın “akıntının sonunu hızlandırmaya” yardımcı olduğunu söyledi, ancak son bombalama çalışmasında gemide bulunan ABD Jeoloji Araştırması jeoloğu Howard Stearns şüpheliydi. 1983 otobiyografisinde şöyle yazdı: “Eminim bir tesadüftü.”
Park servisine göre, jeologlar bugün de bombalamanın lav akışını durdurduğundan şüpheliler, ki bu bombalamayla bitmedi. Bunun yerine, akışlar önümüzdeki birkaç gün içinde azaldı ve yol değiştirmedi.
Yerel, akışa uymayı önerir
Rowland, yetkililerin Daniel K. Inouye Otoyolunun önüne büyük bir kırık kaya parçası yığmak için bir buldozer kullanabileceğini söyledi. Arazi düz ise, lav duvarın arkasında birikecektir. Ancak lav, 1960 yılında Kapoho kasabasında benzer bir şey denendiğinde olduğu gibi, üzerinden akabilir.
2018’de Kilauea yanardağından gelenler gibi hızla hareket eden lav akıntılarının durdurulmasının daha zor olacağını söyledi.
“Duvarları yeterince hızlı inşa etmek onlar için gerçekten zor olurdu. Ve ev gruplarına doğru ilerliyorlardı. Ve bu nedenle, belki de bazı evleri diğerleri için feda ediyor olacaktınız, bu da yasal bir karmaşa olurdu” dedi.
Hawaii’deki çoğu insanın otoyolu korumak için bir duvar inşa etmek istemeyeceğine inandığını çünkü “Pele’ye bulaşacağını” söyledi.
Rowland, lav otoyoldan geçerse, yetkililerin yolun bu bölümünü, 2018’de farklı rotalar kapatıldığında yaptıkları gibi yeniden inşa edebileceklerini söyledi. Bir ilçe yetkilisi, akışı yönlendirmeye yönelik mevcut bir plan olmadığını söyledi.
Yerli bir Hawai kültür pratisyeni olan Kealoha Pisciotta, lavları fiziksel olarak yönlendirmeniz gerektiğini düşünmenin, insanların her şeyi kontrol etmesi gerektiği fikrine dayanan Batılı bir fikir olduğunu söyledi. İnsanların lava alışması gerektiğini söyledi, tersi değil.