Polikistik Yumurtalık Sendromu, kadınların yüzde 5-10'unu etkileyen endokrin sistem hastalığıdır. Genellikle küçük kistler (polikistler), yumurtalıkların etrafını sarar. Polikistik Yumurtalık Sendromu hastaları ve insülin direnci olanların çoğu; karın bölgesinde yağlanma, kilo vermekte zorlanma, aşırı derecede karbonhidrat tüketimi ve hipoglisemi (kan şekeri düşmesi) gibi sorunlar yaşayabilir. Ayrıca kan yağlarında yükselme, hipertansiyon, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar da sık görülür.
ERKEKLİK HORMONU ARTIYOR!
Polikistik Yumurtalık Sendromu tanısı konan zayıf kadınların bile yüzde 70'inde android yağ (karın ve bel bölesinde biriken yağ) dağılımı vardır. Bu yağ dokusu; katekolaminlere karşı daha duyarlı, insüline karşı ise daha duyarsız olduğu için metabolik olarak daha aktiftir. Android yağ dağılımı; insülin düzeyinin artmasına ve glikoz toleransının bozulmasına neden olur. Ayrıca diyabet ve androjeni (erkeklik hormonu) artırır.
GHRELİN HORMONUNA DİKKAT
Ghrelin (açlık) hormonu; vücut ağırlığını, endokrin fonksiyonlarını, glikoz metabolizmasını ve yumurtalık fonksiyonlarını düzenleyen önemli bir hormondur. Polikistik Yumurtalık Sendromu olan kadınların ghrelin düzeyinin düşük olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle hastalar sürekli yemeği durduramazlar ve hep açlıktan şikayet ederler. Ancak kilo vermekle artmış olan ghrelin düzeyleri normale döner ve iştah da kontrol altına alınır.
ZAYIFLAMAK OLUMLU ETKİLER
Polikistik Yumurtalık Sendromu olan hafif kilolu ve şişman kadınlar; düşük kalorili diyet ve düzenli fiziksel aktiviteyi yaşam biçimi olarak benimsemeliler. Araştırmalar; beş-altı kilo veren bu hastalarda kalp damar hastalığı ve tip 2 diyabet gelişme riskinin azaldığını, üreme hormonu düzeylerinin iyileştiğini gösteriyor. Sağlıklı diyet; ayrıca akne ve hirşutizm (kıllanma) gibi semptomları önlüyor, fertiliteyi de (doğurganlığı) artırıyor. Sağlıklı beslenen ve egzersiz yapan hastalar; uzun vadede tip 2 diyabet, kalp hastalıkları ve kanserden korunuyor. Polikistik Yumurtalık Sendromu olan kadınlar, aşağıda verdiğim önerilere dikkat ederek kilo verebilirler
Porsiyonlara dikkat edilmeli:
Gıda gereksinimini sağlamak için besin gruplarından her gün aşağıda önerilen miktarda tüketilmeli.
Süt ve türevleri iki-üç porsiyon.
Et, tavuk ve balık bir-iki porsiyon.
Ekmek ve unlu besinler (düşük glisemik indeksli) en fazla üç porsiyon
Meyve iki porsiyon
Sebze en az iki porsiyon
Yağlar (doymamış yağ asidi içeren yağlar) üç-dört tatlı kaşığı veya onun yerine yağlı tohumlar
Karbonhidratları azaltmak şart:
Karbonhidrat olarak sadece kepekli olanlar tercih edilmeli ve saflaştırılmış tüm şekerler diyetten çıkarılmalıdır. Glisemik indeksi düşük besinler tercih edilmelidir.
Proteinler çok önemli:
Yüksek protein içerikli diyet uygulamaları; bu tip hastalarda en iyi kilo kaybını sağlar, tok kalmayı kolaylaştırır ve insülin duyarlılığını artırır.
Lifli gıdalara yer verilmeli:
Lif kaynağı olan sebze, meyve ve tam tahıllı besinler, beslenmede önemli yer tutar. Bu gıdalar; kolesterolü düşürür, kalp-damar sağlığını korur ve insülini kontrol altında tutmaya yardımcı olur.
Öğün düzeni olmalı:
Düzenli öğün; üç ana ve bir ara öğün olacak şekilde uygulanmalıdır.
Egzersiz artırılmalı:
Her gün en az 70 dakika egzersiz yapılmalı. Kilo verilmesi gereken durumlarda egzersizin süresi ve şiddeti artırılabilir.
GÜNÜN BİLİMSEL NOTU
Kanada Tıp Birliği'nin düzenli yayınlanan dergisinde; greyfurtun ve taze sıkılmış suyunun, bazı ilaçların etkisini azalttığı açıklanmıştı. Florida Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nden bazı bilimadamları ise greyfurtun çok az sayıda ilacın emilimini azaltabileceğini bildiririp bazı ilaçların da etkinliğini artırabileceğini iddia etmişti. Bilimadamları; özellikle kolesterol düşürücü simvastatin maddesini içeren ilaç ile feksofenadin maddesi içeren antihistaminikleri içtikten sonra greyfurt suyu tüketmenin kandaki konsantrasyonlarını azalttığını belirtmişti. Ayrıca greyfurt içindeki bazı enzimlerin; düzenli antiritmik ilaçlar, immunosupresifler (bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar) ve kalsiyum blokerleri kullananlarda olumsuz etkiler oluşabileceği de açıklanmıştı. Araştırmalarda; sadece greyfurt değil, greyfurt gibi sitrik asitten zengin turunçgillerin de bazılarında benzer etkiler gösterebileceği açıklandı. Portakal, limon ve mandalinada da furanokumarin adlı ilaç etkinliğini azaltabilen etken maddeler bulunuyor.