Eşref Üren
Eşref Üren (d. 1897 Nişantaşı İstanbul ö. 1984 Ankara) Türk ressam, yazar
1897 yılında İstanbul’un Nişantaşı semtinde dünyaya gelmiştir. Babası Sultan II. Abdülhamid’in yakın dostu Fehim Paşa’dır. İlkokulda mahalle mektebine gitmiş, daha sonra Galatasaray Lisesi’ne devam etmiştir. Galatasaray lisesine devam ederken Eşref Üren ve ailesi Bursa'ya göçmek durumunda kalmıştır. İlk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamlayan Eşref Üren, ailesinin Bursa'ya taşınmasıyla Galatasaray Lisesi'ni bırakarak Bursa Tarım Okulu'nda öğrenimine başlar.[1] Bursa'da iken I. Dünya Savaşı'nın başlamış Eşref Üren de seferberlik yıllarında Yedek Teğmen olarak askere alınmıştı. Fakat bir yıl sonra terhis olarak Bursa'ya geri döndü.[2][3]
Bir süre, hükümetin düzenlediği süt ürünleri kursuna katılarak, almış olduğu tarım eğitimini pekiştirmiş olan Eşref Üren, edebiyatı çok sevmekte sürekli okumaktadır.[4]
Bursa'da yaşarken İbrahim Çallı , Bursa'ya gelmiş ve Yeşil Türbe'ye bakarak peyzajını yaptığı sırada İbrahim Çallı 'yı Yeşil Türbenin önünde görmüş ve tanımıştı. Edebiyata heveslenmek üzere fikirler geliştirdiği sırada bir anda ressam olmaya kararını vermişti. Eşref Üren ressam olmaya karar verdiği bu anısını daha sonraki günlerinde şu şekilde anlatmıştır. "Birinci Umumi Harb"ten Mülazim-i Sani (Yedek Teğmen) olarak terhis edildim. Bursa'ya annemin yanına geldim. O günlerde edebiyata heves etmiştim. Bir şeyler yazmıyordum ama üç dört edebiyat dergisi okuyordum. Akşamüzeri de canım sıkılınca bir gezinti yeri vardı Bursa'da oraya gidip hava alıyordum. Bir gün yine gittim baktım bir kalabalık var. Bir adam oturmuş resim yapıyor. Yırtık çorapları pabucundan çıkmış. İyice yaklaştım. Yeşil Türbe'ye doğru oturmuş peyzaj çalışıyordu. Resme baktım Yeşil Türbe'den daha güzeldi. Orada ressam olmaya karar verdim. Sabaha kadar sağımdan soluma dönüp durdum. Sabah kalktım anneme:
-Ben İstanbul'a gidiyorum. Dedim. -Ne yapacaksın? Dedi. -Sanayi-i Nefise'ye gideceğim. Dedim.[5]
Sanayi-i Nefise' mektebine gittiğinde büyük bir hayal kırklığı yaşayacaktı. Okul idaresi resim eğitimi için başvuran Eşref Üren'i "Yaşı Büyük" diye okula almamışlardı. Bu tepkiden yılmayan Eşref Üren, 1919'dan 1922'ye kadar "Misafir Öğrenci"" olarak bu okula devam ederek resim eğitimi almanın yolunu bulmuştu.[6]
Okulda Hikmet Onat ve İbrahim Çallı 'nın öğrencisi oldu ise de, okuldaki eğitimi "Tekdüze" bularak, ayrıldı Feyhaman Duran , İbrahim Çallı ve Muazzez Bey'den [7]özel resim dersleri aldı. 1925 yılında yeniden Sanayi-i Nefise'ye dönerek asil öğrenci olarak kaydoldu. Atölye hocası İbrahim Çallı'nın "Olmuyor Eşref olmuyor" sözleri O'nu her ne kadar üzdü ise de, daha çok çalışması gerektiği yönünde de hırslandırdı. Refik Epikman, Ressam Elif Naci' , Mahmut Cûda, Muhittin Sebati , Ressam Ali Avni Çeleb, Cevat Dereli v , Fahrettin Arkunlar, Hamit Görele , Halil Dikmen , Cemal Tollu , Turgut Zaim gibi Cumhuriyet döneminin ilk ve en önemli ressamları arasına girdi.
Daha sonraları aynı hocası "Eşref'in şu peyzajı Mozart kadar duygulu" sözleri ile "Onore" ettiği anlar da oluyordu. [8]
1928'de resim alanında kendisini geliştirmek üzere Paris'e gitti. André Lhote Atölyesi'nde çalıştı. Paris Modern Sanat Müzesi'nde İzlenimci ve Sembolist'lerin yapıtlarını inceleme ve gözleme olanağı buldu.[9]
1929 yılında yurda döndü. 1930-1938 yılları arasında Erzurum ve Sivas Öğretmen Okullarında resim öğretmeni olarak çalıştı. 1938'de eşi ile birlikte tekrar gittiği Paris'ten dönüşünde Ankara Atatürk Lisesi'ne atandı.1940'lı yıllardan sonra Ankara'ya yerleşti. Ankara'da Cebeci ve Kurtuluş semtlerinin resimlerini çizdi. Türkiye'de ve yurtdışında birçok kişisel sergi açtı ve ödüller kazandı. [10]
D Grubu'nun Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ndeki sergisine katıldı ve gruba üye olup, grupla ilgili yazılar yazdı. Halkevlerinin düzenlediği "Yurt Gezileri"'ne katıldı. 1940 yılında Yozgat'a 1943'te ise Ağrı'ya gitti. Yurt Gezileri'nde yaptığı eserleri ile sergilere katıldı.
1955 yılında devlet memurluğundan emekli oldu ama 1956'dan 1968 yılına kadar Ankara Maarif Kolej'inde ve Ankara Atatürk Lisesinde resim öğretmenliğini sürdüren Eşref Üren, aynı zamanda 1932 yılında Milliyet Gazetesi’nde başladığı yazılarını dönemin çeşitli yayın organlarında 1984 yılına devam ettirdi.
Eşref Üren İzlenimci olduğu ile ilgili yorumlara; "Benimle izlenimciler arasındaki bağ; yalnızca uyum, yani renklerin birbirlerini kabul etmesi ve uyuşması yönündedir. Kısaca yakınlık varsayılır. Fakat bu beni bir "İzlenimci" yapmak için yeterli değildir. Havada perspektif ve güneş ile işiğin ele alınışı beni başka bir yere koyar ve beni bana yaklaştırır" [11] sözleri ile açıklık getirir.
1955’te lise öğretmenliğinden emekli olduktan sonra Ankara Maarif Koleji’nde dışarıdan resim dersleri vermeyi sürdürmüş, eğitimcilik ve resim öğretmenliğinden kopmamaya çalışmıştır. Bütün bu emekleri ancak 1964 yılından sonra değer görmeye başlar ve 1964’teki Devlet Resim ve Heykel Yarışması’nda birincilik ödülü kazanmayı başarmıştır. Ölümüne çok yakın kaldığı sıralarda Eşref Üren’e1981’de Devlet Sanatçısı unvanı verilerek bir kaç yıl için de olsa onore edilmiştir.
Eşref Üren 1984 yılında hayata veda ederken ardında yüzlerce eser bırakıp gitmiştir.
SANATÇI KİŞİLİĞİ
Bir açık hava açık hava ve doğa ressamı olarak tanınan Eşref Üren, yazdığı yazılarla da görüşlerini sanat camiasıyla paylaşmaya çalışmıştır. Bu bakımdan Eşref Üren'i hem ressam hem de bir yazar olarak tanımlamakta fayda vardır. 1960lı yılların sonundan itibaren resimlerinde "lirik soyutlamalar" yönelmesine rağmen, yaşamı boyunca "doğa sanatçısı" ve bir doğa ressamı olarak tanınmış bir sanatçıdır. Duygulu, şiirsel peyzaj resminin ustaları arasında görülen ressam, esnek, yumuşak ve uyumlu çizgi ve renk uygulayıcısıdır. [12]
Yapıtları Venedik Bienali’nde Paris’te UNESCO’da San Francisco ve Atina’da sergilenen Üren Paris’te kaldığı yıllarda Cezanne’ın yapımcı eğiliminden etkilenmiştir. Portre ve natürmort alanında çalışmaları olsa da daha çok kent dokusunu yansıttığı manzara resimleriyle tanınmıştır. Eşref Üren Türkiye'de ve yurt dışında birçok kişisel sergi açmış ve ödüller kazanmıştır.
Genellikle açık hava ressamı olarak tanınan Eşref Üren çeşitli yayınlarda çıkan yazıları ve halkla kurduğu güçlü iletişim sayesinde sanat konuları üzerinde düşünmeye özendirme çabalarında bulundu. 1960'lı yılların sonunda "lirik soyutlamalar" içeren çalışmalara yönelmesine rağmen yaşamı boyunca "doğa sanatçısı" olarak tanınmıştır. Eşref Üren resimlerinde duyguyu ele alan bir ressamdır. Peyzaj ustaları arasında görülen ressam; esnek yumuşak ve uyumlu çizgi ve renk kullanımıyla dikkatleri üzerine çekmiştir.
Eşref Üren'in en tanınmış eserleri arasında "Ankara'da Kış Gençlik Parkı" "Beynam Ormanları" " Karadeniz Kadınları "ve" Paris" sayılabilir.
Ödülleri
1942 4. Devlet Resim Heykel Sergisi Üçüncülük Ödülü
1945 7. Devlet Resim Heykel Sergisi İkincilik Ödülü
1964 25. Devlet Resim Heykel Sergisi Birincilik Ödülü
kaynakçamız
Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, Fotoğraf, minyatür, hat ve benzeri çalışma ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak , bize başvurarak ESA'da paylaşabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.
BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM veya email@example.com
Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.
Değerli Üyelerimiz Etkinlik, yarışma, sergi, festival, imza günü , şair ve yazarların ölüm günlerini kısaca edebiyat ve sanatla ilgili her türlü ETKİNLİK DUYURU VE HABERİ Haberler Böl&uum...
Degerli Kullanıcılar! Esa'nın ziyaretçilerinin %90dan fazlası kitap, edebiyat ve sanatla ilgili kuramsal bilgiler, biyografiler vb için gelmektedir. Bu nedenle sitemizde Kitaplık, Akademisyenler, Haberler bölümleri ile bilgi ekle, puan ver, albüm oluştur gibi ekle...
Azerbaycan Milli İlimler Akademisi ( AMEA) Folklor Enstitüsü, ESA ( Edebiyat ve Sanat Akademisi.com) ESAS DER ( Edebiyat Sanat Sanatçıları Derneği ) ve ERZİN - HATAY Belediyesi iş birliği ile “ İki Devle...
Kendinizi daha iyi tanıtabilmeniz için hesabınıza (en üst sağ) girerek lütfen mobil veya PC den biyografinizi ve profil resminizi ekleyiniz.