Acai üzümü nedir? Kanser tedavisinde bir yeri var mı?
Acai üzümü (Acai berry), Brezilya bölgesinin palmiye ağaçlarının meyvesidir. Besin değeri olarak zengindir ve çeşitli sağlık faydaları olduğu düşünülür. Acai üzümü A, C, D ve E vitaminleri, manganez, demir, çinko, bakır gibi mineralleri, krom ve antioksidanları içerir. İçerdiği flavonoidlerin, antioksidan ve anti-inflamatuar özelliklerinden sorumlu olduğu düşünülmektedir.
- Bilimsel ismi: Euterpe oleraceae
Hayvanlar üzerinde ve laboratuvarda birkaç çalışma ile acai üzümünün potasniyel anti-kanser etkileri gözlenmiş olsa da insanlar üzerinde yapılmış bir klinik çalışma bulunmamaktadır.
Mesane kanseri
Bir hayvan çalışmasında farelere normal bir beslenme ya da normal beslenmeye ek olarak 10 hafta boyunca % 2.5 ya da %5 sprey-kuru acai posası verildi. % 5 acai posası takviyesi alan grupta, mesane kanseri oranlarının anlamlı derecede azaldığı ve normal beslenen farelere göre daha az tümör hücresi çoğalması, p63 ekspresyonu ve DNA hasarı görüldü.
Meme kanseri
Acai kabuğu özü, tohumu ve meyvesi, laboratuvar ortamında meme kanseri hücrelerinin yaşayabilirliğini birkaç çalışmada azalttı. Acai tozu ayrıca otofaji, sitotoksisite ve nekroz belirteçlerini uyarmıştır.
Kolon kanseri
Bir çalışma acai üzümünün fenolik ekstresinin kolon kanseri hücreleri üzerinde anti-inflamatuar ve sitotoksik (hücre öldürücü) aktivite göstermiş olsa da; başka bir çalışma acai tozunun anti-kanser etkilerinin bulunmadığı ortaya konmuştur.
Acai, bazı hayvan çalışmalarında antikanser etkileri göstermiştir. Sıçanlarda dimetilhidrazin ile uyarılan kolon kanserinde yapılan bir çalışmada % 2.5 veya % 5 kadar açai meyvesinin posası içeren bir diyet anormal gen sayısını % 37 - % 47 oranında azaltmıştır.
Cilt kanseri malign melanom
Nanoemülsiyon formunda acai yağı, in vitro ve fare modelinde fotodinamik tedavi için bir foto-duyarlaştırıcı gibi değerlendirildi. Acai yağı ile fotodinamik tedavi, melanom hücrelerinin % 85'inin hücre ölümüyle sonuçlanmış ve normal hücreler büyük oranda canlılığını korumuştur.
Uyarı
• Chagas hastalığına neden olan Trypanosoma cruzii adlı parazitle kirlenmiş acai meyvesinin tüketimi, 178 akut hastalık vakasına (bir çeşit gıda zehirlenmesi) neden olmuştur.
• Günümüzde “takviye” olarak antioksidanların kullanımının normal hücrelerden çok kanserli hücrelerin işine yaradığı ve kemoterapilerin etkinliğini azaltılabileceği bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Bu nedenle özellikle kanser tedavisi görüyorsanız, acai tozu, konsantresi veya meyvesini çok yoğun tüketmekten kaçınmalısınız.
Sonuç
Hayvan ve laboratuvar (in vitro) çalışmaları gibi yapay ortamlardaki verilere bakıldığında, acai üzümünün potansiyel antikanser özelliğe sahip olduğu ancak insanlar üzerinde ek çalışmalar gerektirdiği görülmektedir. Şu an için acai üzümü veya herhangi bir acai ürünü, kanser tedavisi olarak önerilemez.
Genetik ve immün tedavilerdeki baş döndürücü gelişmeler, onyıllardır devam eden ve neredeyse hemen hepsi başarısızlıkla sonuçlanan kanserde bitkisel tedavi denemeleri konusundaki motivasyonu neredeyse yok etmiştir. Her ne kadar ülkemizde bunun tersi bir tutum varmış gibi gözükse de bilim dünyası, bitklerden etkili bir kanser ilacı çıkmayacağını 2000’li yılların başında anladı ve tamamen biyoteknoloji ürünü genetik ve immün tedavilere yöneldi.
1. Neri-Numa IA, Soriano Sancho RA, Pereira APA, Pastore GM.
Small Brazilian wild fruits: nutrients, bioactive compounds, health-promotion properties and commercial interest.
Food Res Int. 2018
2. Fragoso MF, Prado MG, Barbosa L, Rocha NS, Barbisan LF.
Inhibition of mouse urinary bladder carcinogenesis by açai fruit (Euterpe oleraceae Martius) intake.
Plant Foods Hum Nutr. 2012.
3. Silva DF, Vidal FC, Santos D, et al.
Cytotoxic effects of Euterpe oleracea Mart. In malignant cell lines.
BMC Comp Alt Med. 2014.
4. Freitas DDS, Morgada-Diaz JA, Gehren AS, et al.
Cytotoxic analysis and chemical characterization of fractions of the hydroalcoholic extract of the Euterpe oleracea Mart. seed in the MCF7 cell line.
J Pharm Pharmacol. 2017.
5. Dias MM, Noratto G, Martino HS, et al.
Pro-apoptotic activities of polyphenolics from açai (Euterpe oleracea Martius) in human SW-480 colon cancer cells.
Nutr Cancer. 2014.
6. Fragoso MF, Romualdo GR, Ribeiro DA, Barbisan LF.
Acai (Euterpe oleracea Mart.) feeding attenuates dimethylhydrazine-induced rat colon carcinogenesis.
Food Chem Toxicol. 2013.
7. Choi YJ, Choi YJ, Kim N, et al.
Açaí berries inhibit colon tumorigenesis in azoxymethane/dextran sulfate sodium-treated mice.
Gut Liver. 2017.
8. Monge-Fuentes V, Muehlmann LA, Longo JP, et al.
Photodynamic therapy mediated by acai oil (Euterpe oleracea Martius) in nanoemulsion: a potential treatment for melanoma.
J Photochem Photobiol B. 2017.