İngiliz liderliği, İskandinav ülkelerini savaşa çekmenin faydalarını takdir etti: İsveç demir cevherinin Almanya'ya ihracatı kısmen engellendi, bu ekonomik ablukada önemli bir bağlantıydı. İngilizler, büyük Norveç ticaret filosunu ele geçirebilirlerdi. Aynı zamanda Almanları batı cephesinden çekip onları İngiliz egemenliği koşullarında savaşmaya zorlamanın bir yoluydu. filo... Kuzeyde yeni bir cephe, Almanları güçlerini dağıtmaya zorlayacak ve muhtemelen batıda ilerlemelerini engelleyecekti. Burada İngilizler, Fransızlar tarafından sıcak bir şekilde desteklendi. İskandinavya, özellikle düşmanlıkların Baltık'a aktarılması için uygun bir sıçrama tahtasıydı. İskandinav köprübaşı, komşu Finlandiya ile birlikte SSCB'ye karşı kullanılabilir.
Almanya'da, Norveç öncelikle deniz komutanlığı ile ilgileniyordu. Birinci Dünya Savaşı deneyimi, Heligoland Körfezi'nin üsleriyle sınırlı olan Alman filosunun, esas olarak İngiltere'nin deniz ablukası olan karşı karşıya olduğu görevleri çözemediğini gösterdi. Askeri teorisyenler Groos ve Wegener, Almanya'nın denizcilik konumunun Norveç kıyılarını ele geçirerek iyileştirilebileceğini yazdı. Wegener ayrıca, Rusya'nın kuzey iletişiminin Norveç ile kesilebileceğine de dikkat çekti.
Almanlar da İngilizlerin Norveç'teki ilgisinden kaçmadı. General Falkenhorst, Alman işgalinin nedenlerini şu şekilde tanımladı: 1) Norveç'e olası bir İngiliz girişini önlemek için; 2) Alman filosunun hareket özgürlüğünü sağlamak için Norveç'teki üsleri ele geçirerek; 3) İsveç cevherinin Norveç kıyıları boyunca sorunsuz bir şekilde taşınmasını sağlamak.
Genel olarak İskandinavya'da hakimiyeti ele geçiren her kimse, karşı tarafla mücadelede önemli avantajlar elde etti. İşgalci, filosunun ve hava kuvvetlerinin üs sistemini genişletebilir ve İskandinavya'nın ekonomik kaynaklarını kullanabilir.
1939'un sonunda, Norveç'e karşı bir operasyon planı geliştirmek için Almanya'da özel bir karargah kuruldu. Alman komutanının bir kısmı operasyon ihtiyacından şüphe duyuyordu. Brauchitsch ve Halder, Fransa'ya karşı Mayıs 1940'ta yapılması planlanan saldırıdan güçleri başka yöne çevirmemek için Norveç'in ele geçirilmesini ertelemeyi önerdiler. Ancak Hitler, Norveç ve Danimarka'nın yakalanmasında ısrar etti. 1 Mart 1940'ta Hitler, kod adı "Weserubung" olan bir operasyon için direktif imzaladı. Mart ayının ikinci yarısından itibaren, uygulaması için somut hazırlıklar başladı.
"Beşinci sütun" a büyük önem verildi. Norveçli faşistlerin lideri V. Quisling Almanya'ya gitti, liderleriyle bir araya gelerek ülkesinin işgalini tartıştı. Norveç'te Quisling için bile soru yoktu.
Alman birliklerini bir kruvazöre yükleme.
Alman komutanlığı operasyon hazırlıklarını gizli tutmaya çalıştı. Ancak Alman faaliyeti gözden kaçmadı. Londra, Oslo ve Kopenhag'da, gemilerin ve askerlerin Alman limanlarında yoğunlaştığı ve gemiye yüklendikleri yönünde haberler vardı. Çeşitli kaynaklardan, bir Alman işgalinin yaklaşmakta olduğuna dair doğrudan raporlar da alındı.
W. Shearer'dan * alıntılar: "iki İskandinav ülkesi ve ... İngilizler, yaklaşan tehlike konusunda uyarılmadıkları için değil, böyle bir tehlikenin gerçekliğine inanmak istemedikleri için şaşırttılar." "Norveç kabinesi bu tür sinyallere şüpheyle tepki gösterdi ... Norveç hükümeti ordunun seferber edilmesi, en önemli limanlara girişleri koruyan kalelerin ikmali, hava meydanlarındaki pistlerin kapatılması ve en önemlisi dar boğazların madenciliği gibi temel önlemleri almayı gerekli görmedi. başkentin ve büyük şehirlerin eteklerinde. Bu faaliyetleri gerçekleştirdiyse, tarih tamamen farklı bir yol izleyebilirdi. "
Danimarkalılar ayrıca onlarca kilometre boyunca uzanan Alman askeri birliklerinin sınırlarına doğru yürüdüğünü fark ettiler. Danimarka hükümeti hiçbir şekilde yanıt vermedi.
Bu arada İngilizler Norveç'te operasyonlarına hazırlanıyorlardı. Cevherin Almanya'ya taşınmasını zorlaştırmak için Narvik açıklarındaki Norveç karasularının madenciliğini sağlayan "R4" Planı geliştirildi. Bu, bir Alman misilleme eylemini kışkırtmak içindi. Almanlar onları başlatır başlatmaz (veya İngilizler onlara bunu yapma niyetini yükler), o zaman İngilizler planın ikinci kısmına geçecekler: birliklerinin Norveç'e çıkarılması. İngilizler 6 Nisan'da Norveç sularını çıkarmayı planladılar, ancak kötü hava koşulları nedeniyle operasyonu 8'ine ertelediler. Sonuç olarak, Almanlar İngilizlerin önüne geçmeyi başardı.
İlk Alman çıkarma gemileri, 7 Nisan sabahı Wilhelmshaven'den ayrıldı. 2'unun sabahı gitmek zorunda oldukları Narvik'e 000 km yürümek zorunda kaldılar. Scharnhorst ve Gneisenau zırhlıları ve 9 muhrip, Narvik'e 10 paraşütçü gönderecekti; Ağır kruvazör Hipper ve 2000 muhrip, 4 paraşütçü Trondheim'a taşıdı. Trondheim'dan önce tüm gemiler birlikte gitmek zorundaydı.
Kuzeye giden bir Alman filosu saat 09.50'de bir İngiliz keşif uçağı tarafından tespit edildi. Bununla birlikte, hava keşif raporu yanlıştı: Alman bileşiğinin sayısı bir kruvazör ve altı muhripte belirlendi (aslında: 2 LC, 1 CT ve 14 EV). Saldırıya gönderilen İngiliz bombardıman uçakları, Almanları daha kuzeyde saat 13.30'da tespit etti. Bombardıman uçakları tamamen başarısız bir şekilde saldırdı, ancak Alman filosunun bileşimi gerçek olana daha yakın belirlendi. Katı telsiz sessizliği nedeniyle, bombardıman ekipleri bunu yalnızca 17: 30'da bildirdi. 18.27'de Scapa akışındaki İngiliz filosu çiftleri yetiştirme emri aldı.
Sonuç olarak, İngiliz filosu, Alman hava keşif filosunun keşfinden yalnızca 20.15 - 10 saat sonra Almanları durdurmaya başladı. Elbette, İngiliz filosunun 20.15'ten daha erken ayrılması engellenmediği sürece, diğer bazı aşılmaz nedenler ve hava keşif mesajlarındaki karışıklık değil.
İngilizler, Norveç'in güneyindeki Alman çıkarma filosunu durdurma ve daha en başında Alman işgalini durdurma fırsatını kaçırdılar. Geceleri, 7'den 8'e kadar, Alman filosu kuzeydoğuya - Trondheim ve Narvik'e doğru döndü; İngiliz filosu kuzeybatıya döndü ve oradaki Almanları aradı. İngiliz komutanlığı, Almanların amacının akıncıları Atlantik'e kırmak olduğunu düşünüyordu; hedefin Norveç olduğu gerçeği kimsenin aklına gelmedi.
8 Nisan'da aşağıdaki Alman grupları denize açıldı. Bergen'de: 2 hafif kruvazör, 2 muhrip, 3 torpido botu, 1900 paraşütçü; Kristiansand'da: hafif kruvazör, 3 muhrip ve 7 torpido botu, 1100 kişi; Oslo'da: kruvazör "Blucher", "Lutzov", "Emden", 3 torpido botu, 8 mayın tarama gemisi, 2000 kişi.
Havadan, işgal kuvveti X Air Corps tarafından desteklendi: 290 bombardıman uçağı, 40 pike bombardıman uçağı, 30 tek motorlu avcı, 70 çift motorlu avcı, 70 keşif uçağı.
9'unun sabahı Alman birlikleri Danimarka'yı savaşmadan işgal etti. Kavgasız olduğu gibi - her iki tarafta da bir düzine ölü olan birkaç ateş edildi. Danimarka daha sonra Norveç'te eylem için bir sıçrama tahtası oldu.
9 Nisan sabahı Almanlar, Norveç limanlarına asker çıkarmaya başladı. Danimarka hükümeti, Alman teslim ültimatomunu derhal kabul etti, ancak Norveç ültimatomunu reddetti, ancak Almanlara karşı muhalefeti organize edemedi.
Bir kruvazörden asker boşaltmak.
Barış zamanında Norveç ordusu 15 kişiydi, savaş zamanında ordunun beş kat artması gerekiyordu. Altı bölümün müdürlükleri konuşlandırıldı: 500. Bölüm - Halden (Oslo'nun doğusu), 1. Bölüm - Oslo, 2. Bölüm - Kristiansand, 3. Bölüm - Bergen, 4. Bölüm - Trondheim, 5. bölümü - Harstad (Narvik yakınında).
Alman planı, eşzamanlı bir sürpriz saldırı ile mümkün olduğu kadar çok Norveç merkezinin ele geçirilmesini gerektiriyordu. Oslo, Kristiansand, Bergen, Trondheim ve Narvik işgal edilecek olursa, bu altı Norveç tümeninden beşinin derhal yenileceği veya ağır kayıplar vereceği anlamına gelir.
Beklenmedik bir şekilde, Norveç silahlı kuvvetleri yalnızca ara sıra direniş gösterdi. Norveçlilerin en büyük başarısı, bir Alman ağır kruvazörünün Oslo Fiord'da batmasıydı. Ancak, Norveç'in başkenti 9 Nisan'da ele geçirildi. Alman paraşütçüler, ulaşım uçaklarının inmeye başladığı Oslo yakınlarındaki bir hava alanını ele geçirdi. İki taburu toplayan Almanlar, Oslo'ya taşındı. Norveçliler başkent için savaşmaya çalışmadılar, çeviklikleri sadece kralı ve prensi, bakanları ve tabii ki altın rezervini başkentten almak için yeterliydi. Oslo'nun büyük limanı, yeni birimlerin ve malzemelerin gelmeye başladığı Almanların emrindeydi.
9 Nisan'da Alman birlikleri Oslo, Arendal, Kristiansand, Stavanger, Egersund, Bergen, Trondheim ve Narvik'i ele geçirdi. Ülke nüfusunun çoğu bu şehirlerde ve çevresinde yaşıyordu. Norveç'in ana depoları Almanların elindeydi оружия... Bu dönemde Alman kuvvetleri, topçu ve zırhlı araçların olmadığı sadece küçük müfrezelerdi. Ancak Norveçliler hiçbir yerde karşı saldırıya geçmediler.
İngilizler savaşa girdiler, Bergen'deki Narvik'te bir Alman hafif kruvazörü ve 10 muhrip batırdılar. Almanca авиация birkaç İngiliz kruvazörüne hasar vererek İngilizleri, Alman uçaklarının yarıçapı içinde güney Norveç'te operasyon yapmaktan caydırdı.
Ardından dağıtım yarışı başladı. Birimler savaş gemileriyle taşındığından, ilk Alman çıkarması küçüktü (8 kişi). Sonra ana güçleri teslim etmesi gereken nakliye gemileri vardı. Almanlar, Norveç'e toplamda 850 bölüm tahsis etti.
Alman birliklerinin ve malzemelerinin transferi Danimarka ve Norveç arasındaki boğazdan geçti. İlk kademenin 15 gemisinden İngiliz denizaltıları üçünü battı. 2. kademe (11 gemi), 1000'den fazla kişinin öldüğü (kayıp olarak listelenmiş) iki gemiyi kaybetti. Bundan sonra, Alman birlikleri yavaş büyük nakliyelerle değil, hızlı küçük gemilerle taşındı. Almanlar toplamda 400 gemiye kadar çekti. Taşınan asker sayısı günde 3000'e ulaşmaya başladı. Alman ulaşım havacılığı da bir rol oynadı.
Almanların denizaltı karşıtı önlemleri, İngiliz denizaltılarının eylemlerini büyük ölçüde engelledi. İngilizler boğaza yüksek hızlı gemiler gönderdi. Ancak baskınları başarısız oldu. Alman uçakları boğaza hakim olduğu için, Müttefik muhripleri sadece geceleri orada çalışabiliyordu ve o gecenin çoğunu boğaza gidip gelerek geçirdiler. İngilizler, Alman deniz iletişimini kesemediler.
Nisan 12’ten bu yana, İngiliz-Fransız birimleri Norveç’e inmeye başladı. Buraya toplam dört İngiliz, Fransız ve Polonyalı ekip gönderildi. Müttefikler, Norveç aşkına savaşa önemli güçler atmayacaktı. Müttefiklerin başarısı için herhangi bir umut, çabuk hareket etmeleri durumunda olur. Ancak durumu anlarken, hedefleri belirlediler, Norveçlilerle ilişkilerini çözdüler, emirler verdi, karşı emirler verdi, Almanlar güçlendi. 23, Nisan ayında İngiliz tugayı, Almanların Oslo'dan güneye doğru yürüdüğü ile çarpıştı. Alman saldırılarına dayanamayan İngilizler kaçtı.
Almanlar, Oslo bölgesindeki ana ayaklarını hızla genişletti. Norveç askeri komutanlarının çoğu kararsızlık veya aptallık gösterdi. Bölüm, işgalcilerle doğrudan suç ortaklığına gitti; Birçoğu Almanlara karşı mücadeleyi umutsuz olarak değerlendirdi ve ilk talepte teslim oldu. Komutanlığı kendi kararsızlığı ile ayırt edilen 2. Norveç Tümeni hızla yok edildi veya daha doğrusu dağıldı. Sonra Almanlar 1. bölümü de dağıttı; 2000 üyesi İsveç'e kaçtı.
Ayrıca farklı türden birkaç komutan da vardı: Binbaşı Holterman, Teğmen Hannewig inatçı direniş cepleri düzenledi. Tüm Norveçlilerin savaşmaktan korkmadığını gösterdiler.
Holterman'ın ekibinden Norveçli askerler.
Mayıs ayının başında, Almanlar Norveç'in güneyini ve merkezini işgal etmişti, mücadele sadece Kuzey Norveç'te Narvik yakınlarında devam etti. 8 Haziran'da İngiliz birlikleri Norveç'ten ayrıldı ve sonunda Narvik limanını yok etti. Birkaç gün sonra, Norveç ordusunun kalıntıları teslim oldu.
Norveç operasyonunda Almanlar küçük kayıplar verdi. Ancak filonun kayıpları ağırdı; 3 kruvazör ve 10 muhrip batırıldı, bir kruvazör ve 2 savaş gemisi ağır hasar gördü ve kapsamlı onarımlardan geçirildi. Operasyondan sonra Almanya'nın hizmetinde bir ağır ve iki hafif kruvazör ve dört muhrip vardı. İki ay sonra, Alman karargahı, İngiltere'ye çıkarma olan Zeel Operasyonu'nu yürütme göreviyle karşı karşıya kaldı. Bu operasyonun terk edilmesi gerekiyordu ve hizmette olan az sayıdaki savaş gemisi ana nedenlerden biriydi.
Almanlar, Danimarka ve Norveç'i ele geçirerek önemli bir yer edindi. Almanlar, Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Norveç'ten, Norveç Denizi üzerinden SSCB'ye müttefik tedarikine karşı çıktı.
Öte yandan, Norveç'in ele geçirilmesi Almanları şimdiden onu olası düşman inişlerinden koruma ihtiyacıyla karşı karşıya getirdi. Norveç kıyılarının uzunluğu neredeyse 20 bin km olduğu için (Afrika kıyı şeridinden daha fazla) görev kolay değildi. Sonuç olarak, Norveç'te kıyı savunmasının oluşturulması büyük Alman kaynaklarını yönlendirdi.
* W. Shearer tanınmış bir gazeteci ve ardından Amerika Birleşik Devletleri'nden bir tarihçidir.