madde 56
- plaka zeminleri ile harf ve rakam gruplarının renkleri
a) resmi araçlara takılacak plakalarda, zemin siyah, harf ve rakamlar beyaz,
b) resmi olmayan araçlara takılacak plakalarda, zemin beyaz, harf ve rakamlar siyah,
c) emniyet araçlarına takılacak plakalarda, zemin mavi harf ve rakamlar beyaz,
d) büyükelçiliklerde görevli, diplomatik muafiyeti olan kişilere ait araçlara takılacak plakalarda, zemin beyaz, harf ve rakamlar yeşil, başkonsolosluklarda görevli kişilere ait araçlara takılacak plakalarda, zemin yeşil, harf ve rakamlar beyaz,
e) asli ikametgahları yabancı memlekette olan (türk turistler hariç) ve türkiye'ye geçici bir süre için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak gayesiyle ve turistik amaçla veya çeşitli nedenlerle gelen yabancı kişilerin yurtta bulundukları sürece, ithal işlemine tabi olmayan ve yurt dışından getirdikleri araçları ile ülkemizde edinecekleri araçlarına verilen "ma"-"mz" grubu plakalar, beyaz zemin üzerine, siyah harf ve rakamlardan oluşur.
ancak bunlardan ülkemizde bulunan misyonlarda görevli yabancılardan diplomatik statüye haiz olmayan idari ve teknik personelin araçlarına verilecek tek harf "b" grubu plakalar, beyaz zemin üzerine mavi harf ve rakamlardan oluşur.
f) geçici plakalardan, zemin sarı, harf ve rakamlar siyah,
g) geçici gümrük plakalarında zemin yeşil, harf ve rakamlar kırmızı oluşur.
plastik ve karton dışındaki plakalar, tabakasında 10x10 mm'lik bir alana sığacak şekilde yatay 100 mm ve dikey 50 mm aralıkla tekrar eden kare kutucuklar içinde ay ve yıldız ve tr güvenlik işaretleri bulunan yansıtıcılı folyo ile kaplanır. güvenlik işaretleri, tescil plakalarının sahtelerinin veya kopyalarının yapılmasına engel olmak amacıyla reflektif üst tabakanın imalatı aşamasında reflektif tabakanın içinde ayrılmaz bir bütün olarak imal edilir. güvenlik işaretleri; fiziksel ve kimyasal yollarla çıkarılamayacak, fotoğraf, fotokopi, baskı, hologram ve diğer görüntü işlemleri ile benzer şekilde üretilemeyecek, güvenlik işaretleri takılı tescil plakası üzerinde aracın yaklaşık 1.8 m. önünde veya arkasında ayakta durulduğunda ve 30 derecelik bir açı ile bakıldığında görülebilir. 1 m.'den fazla yaklaşıldığında ya da 4 m'den fazla uzaklaşıldığında görülemeyecek nitelikte olacaktır.madde 57
- tescil plakası sıra numarasının verilmesi ve tahsisi hakkındaki aşağıdaki esas ve usuller uygulanır.
a) tescili zorunlu bütün araçlar için tescili yapan kuruluşlarca bu yönetmelikte gösterilen şartlara uygun olarak tescili yapılan her araca bir tescil plakası sıra numarası tahsisi mecburidir.
bu numaralar araç ayrımı yapılmaksızın sıra esasına göre verilir.
ancak, aynı ilde plaka basılması mümkün olmayan hallerde, değişik ölçülerdeki plakaların her birinden yeteri kadar kontenjan ayrılabilir.
b) karayolları trafik kanununun 5 inci maddesi ve "emniyet genel müdürlüğü trafik hizmetleri başkanlığı merkez ve taşra trafik kuruluşları görev ve çalışma yönetmeliği" hükümleri uyarınca tescil kuruluşu faaliyete geçirilen ilçelere tahsis edilecek olan tescil plaka grupları, aşağıdaki esaslara göre belirlenir.
1) emniyet müdürünün teklifi, valinin onayı ile her ilçeye nüfus ve araç yoğunluğu dikkate alınarak bu yönetmeliğin öngörmüş olduğu plaka ve harf gruplarından yeterli miktarda plaka grubu verilir.
2) ilçelere ayrılacak plakalar ayrı ayrı harf gruplarından seçilir ve bu ilçeye tahsis edilen harf grubu bir başka ilçeye verilemez.
3) ilçelere tahsis edilen harf gruplarının bitmesi halinde yeni bir harf grubu tahsis edilir.
4) ilçelere tahsis edilen plaka grupları bilgi işlem merkezine ve milli savunma bakanlığı seferberlik dairesi başkanlığına bildirilir.madde 58
- aşağıdaki özellikleri gösteren araçlarda, açıklanan esas ve usullere uyulmak şartıyla tescil plakası yerine değişik renk ve şekilde özel tahsisli plakalar kullanılır.
a) cumhurbaşkanlığı araçları
;
1) cumhurbaşkanına tahsis edilen araçların plakalarında sadece cumhurbaşkanı forsu bulunur.
2) cumhurbaşkanlığına ait diğer araçlara, koyu kırmızı zemin üzerine sarı madeni cb harfleri ile üçlü rakam grubu bulunan plakalar takılır. bu plakaların zeminleri yeşil renkte de olabilir.
b) tbmm başkanlık divanı üyeleri ile komisyon başkanları ve grup başkan vekillerine tahsis edilen araçlara, kırmızı zemin üzerine sarı madeni tbmm amblemi ile sarı madeni tbmm harfleri ve üçlü rakam bulunan plakalar verilir. bu plakaların numaralandırılması işlemleri ile sıralamasına dair düzenlemeler tbmm başkanlığınca yerine getirilir.
c) taşıt kanununa göre zata ve emre tahsis edilen araçların plakaları da koyu kırmızı zemin üzerine sarı madeni dörtlü rakam grubundan oluşur. bunlardan il valilerine ait plakalarda dörtlü rakam grubunun önüne ilin sıra numarasını gösteren ikili rakam grubu gelir.
bu plakalardan hangi numaranın kime verileceği ve hangi tescil plakalı araçlarda kullanılacağı, başbakanlık tarafından belirlenen protokol sırası esas alınarak içişleri bakanlığınca düzenlenir.
emre ve zata birden fazla araç tahsis edilmiş ise, birinci araca verilen numaradan sonra gelen veya uygun görülen bir başka sıra numarasını taşıyan plaka tahsis edilir.
birden fazla araca aynı sıra numarası bulunan özel tahsisli plaka takılamaz. tahsis edilen plakaların, trafik belgelerine işletilmesi mecburidir.
d) 237 sayılı taşıt kanununun 2 sayılı cetveline göre kişilerin makam hizmetlerine tahsis edilen araçlara a-aa-aaa grubundaki plakalardan verilir.
ancak, başbakanlık ve bakanlık müsteşarları ile emniyet genel müdürüne verilecek plakalar beyaz zemin üzerine kırmızı kabartma dörtlü rakam grubundan oluşur. bu araçlara 12x36 santimetre ebadında plaka takılır.
bu araçların tahsis amacının değişmesi halinde verilen tescil plakası, zemini siyah, harf ve rakamları beyaz boyalı plaka ile değiştirilir.
e) devletin istihbarat ve gizlilik gerektiren hizmetlerini yürüten kuruluşları araçlarına bu yönetmeliğin kamu araçları için öngörmüş olduğu renk ve şekilde plaka tahsis edilmekle beraber, yetkili kuruluşun yazılı talebi üzerine hizmetin özelliği ve gereği icabı bu araçlar için yönetmeliğin 56 ncı maddesinin (b) bendinde belirtilen plakalar verilir.
emniyet genel müdürlüğüne bağlı istihbarat ve gizlilik gerektiren hizmetleri yürüten araçlara, emniyet genel müdürünün onayı ile sivil plaka tahsis edilir.
emniyet genel müdürlüğü ve jandarma genel komutanlığı'nın merkez ve taşra teşkilatının istihbarat ve gizlilik gerektiren hizmetlerinde kullanılan araçlarına, görev gereği herhangi bir başka il trafik kuruluşundan sivil plaka talep edilmesi halinde, valinin onayı ile sivil plaka tahsis edilir.
resmi plakalı olarak görev yapan emniyet araçlarına kayıtlı oldukları trafik birimlerince kayıt-tescil defterine şerh konulmak suretiyle, o aracın telsiz kod numarasını karşılayan resmi plaka verilir.
f) diplomatik muafiyeti haiz kişilerle misyonlarda görevli diplomatik statüye sahip olan personelin, ülkemizde özel veya tüzel kişilerden ya da leasing yoluyla kiralayacakları araçlarına mütekabiliyet esasları da göz önünde bulundurularak, noterlerce tanzim edilen kira sözleşmesiyle birlikte, dışişleri bakanlığı'nın yazılı teklifi içişleri bakanı'nın onayı ile geçici olarak ca 001'den cz 999'a kadar olan plakalardan verilebilir. sürenin bitiminde, tahsis edilen plakalar hiçbir tebligata gerek olmadan ilgililerce trafik kuruluşlarına iade edilir.
g) diplomatik muafiyeti olan kişilerle, misyonlarda görevli diplomatik statüye haiz olan idari ve teknik personeli ile asıl ikametgahları yabancı memlekette olan (türk ve yabancı turistler hariç) ve türkiye'de geçici ve belirli bir süre için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak veya çeşitli nedenlerle gelen yabancı kişilerin araçlarına, güvenlik mülahazaları çerçevesinde, mütekabiliyet esasları da göz önünde bulundurularak, dışişleri bakanlığının yazılı teklifi ve içişleri bakanının onayı ile geçici olarak sivil plaka verilebilir. sürenin bitiminde, tahsis edilen sivil plakalar hiçbir tebligata gerek olmadan ilgililerce trafik kuruluşlarına iade edilir.
hizmetin gereği olarak tahsis edilen bu plakalar da talep halinde başka bir plaka numarası ile değiştirilebilir.
bu durumda daha önce tahsis edilmiş olan sivil plakalar, geri alınarak iptal edilir.
yazılı talep halinde askeri istihbarat amacı ile kullanılan araçlara da bu esaslara göre plaka verilebilir.
özel hizmetler için tahsis edilen bu plaka numaraları iade edilmediği sürece başka araçlara verilemez.
bu işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin gizliliği korunur.
bu yönetmeliğin yürürlülük tarihinden önce söz konusu kuruluşlara ait araçlara verilmiş olan plakalarla ilgili işlemler bu yönetmeliğin hükümlerine göre yenilenir.
bu araçlara özel olarak tahsis edilen plakaların hizmet amacı sona erdikten sonra iade edilmesi zorunludur.
bu plakaların talep üzerine ilgili kuruluşlara tahsisi, il emniyet müdürünün teklifi, valinin onayına bağlıdır.
illerde emniyet teşkilatının özellik gösteren ve gizli yapılmasını gerektiren hizmetlerde çalıştırılacak araçlarına ise, sivil plaka tahsisi il emniyet müdürünün onayına bağlıdır.
yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında hiçbir kişi, kurum ve kuruluşa özel tahsisli plaka verilemez.madde 59
- özel veya tüzel kişiliğe haiz motorlu taşıt sahiplerinin üzerine, taşıtlarına, kendi isim ve/veya soyadları veya şahısları adına tescili yapılmış ticari ünvanlarını ihtiva eden tescil plakaları verilebilir.
her plakada il kod numarası, isim ve/veya soyadları ticari ünvan ifade eden harfler veya kelimeler ile sıra numarasını ihtiva eden rakam grubu bulunur.
özel veya tüzel kişiler adına tahsis edilecek tescil plakalarında kullanılacak olan isim ve ünvanlar, anayasal rejimimize, cumhuriyete, atatürk ilke ve inkılaplarına, milli ve manevi değerlere, dine, ahlaka ve adaba aykırı olamayacağı gibi, demokratik rejimimize ve milletin ve devletin bölünmez bütünlüğüne aykırı olarak her türlü yıkıcı ve bölücü nitelik ve mahiyet arzeden harfler veya kelimeler kullanılamaz.
bu plakalar içişleri bakanlığınca belirlenecek miktar üzerinden belirli bir ücret mukabilinde verilir. tahakkuk ettirilen paralar 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 129 uncu maddesi uyarınca kurulmuş bulunan trafik hizmetleri geliştirme fonuna aktarılır.
bu plakaların; nitelikleri, ölçüleri, harf ve rakam gruplarının boyutları, isim ve ünvan bölümüne yazılacak ifade ve kelimelerin azami sayı ve sınırı ile plaka zemini ve harf ve rakam gruplarının renkleri ile alınacak ücretlerin tespiti, tahsili ve diğer husus ve esaslar içişleri bakanlığınca belirlenir.
kaynak: http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/20611.html
(bkz: ukte dolması
)