2
BATIYA ERKEN AÇILAN KENT SELANİK 1. Kazanım Atatürk’ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. 1. Kazanım Atatürk’ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. İyi dersler…
3
Selanik’in Konumu Haritada Selanik nerededir? Selanik, günümüzde hangi ülke Sınırları içindedir? Rumeli’de yer alan bir Osmanlı kenti olan Selanik için “Batıya erken açılan kent” denmiştir. Selanik için neden “Batıya Erken Açılan Kent” denmiştir? Atatürk’ün Şehri Selanik Bir insanın doğduğu yer o insanın hayatını nasıl etkiler?
4
Selanik’te Ekonomi Selanik, Osmanlının Avrupa ile ticaretinde önemli yeri olan bir şehirdi. Ege kıyısında yer alan, işlek bir limana sahipti. Deniz kıyısında olması deniz ticaretinin gelişmesini sağlamıştı. Nüfusu da, ticarete bağlı olarak gelişmişti. Selanik, Osmanlının Avrupa ile ticaretinde önemli yeri olan bir şehirdi. Ege kıyısında yer alan, işlek bir limana sahipti. Deniz kıyısında olması deniz ticaretinin gelişmesini sağlamıştı. Nüfusu da, ticarete bağlı olarak gelişmişti. Selanik şehrinde ticaret ve zanaata, daha çok azınlıklar hakimdi. Selanik şehrinde ticaret ve zanaata, daha çok azınlıklar hakimdi.
5
Selanik’te Ulaşım Selanik, sadece deniz ulaşımıyla değil demiryolu ulaşımıyla da gelişmiş bir şehirdi. Üsküp, Belgrat ve İstanbul gibi önemli şehirlere demiryolu ağıyla bağlıydı. Selanik, sadece deniz ulaşımıyla değil demiryolu ulaşımıyla da gelişmiş bir şehirdi. Üsküp, Belgrat ve İstanbul gibi önemli şehirlere demiryolu ağıyla bağlıydı.
6
Selanik’te İletişim Selanik, birçok milletin bir arada yaşadığı kozmopolit (farklı dinlere inanan, farklı dilleri konuşan, farklı ırklardan oluşan) bir şehirdi. Selanik, birçok milletin bir arada yaşadığı kozmopolit (farklı dinlere inanan, farklı dilleri konuşan, farklı ırklardan oluşan) bir şehirdi. Bu yüzden Selanik’te farklı dillerde birçok gazete ve dergi çıkardı. Avrupa’da yaşanan gelişmeler ilk bu şehre ulaşır ve daha sonra diğer Osmanlı şehirlerine yayılırdı. Bu yüzden Selanik’te farklı dillerde birçok gazete ve dergi çıkardı. Avrupa’da yaşanan gelişmeler ilk bu şehre ulaşır ve daha sonra diğer Osmanlı şehirlerine yayılırdı. Farklı dillerde birçok gazete ve derginin çıkması Selanik’in hangi alanda gelişmesini sağlamıştır? Selanik’te farklı dillerde birçok gazete ve derginin çıkması, kültürel etkileşimi ve zenginliği artırmıştır.
7
Selanik’te Sosyal Yapı Selanik’te Türklerle beraber, Rum, Bulgar, Sırp, Yahudi, Ermeni gibi milletler yer almaktaydı. Selanik’te Türklerle beraber, Rum, Bulgar, Sırp, Yahudi, Ermeni gibi milletler yer almaktaydı. Selanik’te farklı milletlerin bir arada yaşamasının sonuçları neler olabilir? Birbirinden farklı bu milletler, Hoşgörünün hakim olduğu Selanik’te 19. yüzyıla kadar huzur ve güven içinde yaşamışlar ve zengin bir kültürel yapının oluşmasını sağlamışlardır. Birbirinden farklı bu milletler, Hoşgörünün hakim olduğu Selanik’te 19. yüzyıla kadar huzur ve güven içinde yaşamışlar ve zengin bir kültürel yapının oluşmasını sağlamışlardır. 19. Yüzyılda bu huzur ve güven ortamı Neden bozulmuş olabilir? Selanik’teki barış ortamının bozulmasının nedeni 1789 Fransız İhtilali’dir. Azınlıklar, Fransız İhtilali nedeniyle yayılan milliyetçilik akımı yüzünden Osmanlı’dan ayrılarak bağımsız olmak için isyanlar çıkarmışlardır. Milliyetçilik, Osmanlı İmparatorluğunu parçalamış, Bağımsız Türkiye Cumhuriyetinin Kurulmasını sağlamıştır. Milliyetçilik, Osmanlı İmparatorluğunu parçalamış, Bağımsız Türkiye Cumhuriyetinin Kurulmasını sağlamıştır.
8
Fikir Akımları Osmanlı’yı Parçalamaktan Kurtarma Akımları 19. Yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı parçalanma sürecine girmişti. Yüzyıllar boyunca Türklerle birlikte, Osmanlı sınırları içinde yaşayan azınlıklar yani Rumlar, Sırplar, Arnavutlar, Bulgarlar, Karadağlılar, Romanyalılar, Araplar ve Ermeniler, Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımının ve Batılı devletlerinin kışkırtmaları ile Osmanlı’dan ayrılıp bağımsız olmak için isyanlar çıkardılar. Askeri, siyasi, ekonomik birçok alanda gerileyen Osmanlı, elinde kalan toprakları korumakta zorlanıyordu. Devlet parçalanmanın eşiğindeydi. Bu isyanların Osmanlı’nın sonunu hazırladığını gören halk ve aydınlar Osmanlı’nın parçalamasını engellemek için bazı düşünce akımları ortaya atmışlardır. Ama bu akımlarda Osmanlı’nın parçalamasını engelleyememiştir. O dönemde yaşasaydınız devleti parçalanmaktan Kurtarmak için ne yapardınız? Osmanlı’yı Parçalanmaktan Kurtarma Akımları OsmanlıcılıkİslamcılıkTürkçülükBatıcılık
9
Osmanlıcılık Ülkede yaşayan herkesin din farkı gözetilmeden eşit tutulması halinde devletin dağılmaktan kurtulacağını savunuyorlardı. Osmanlıcılık düşüncesi Sırpların milliyetçilik akımından etkilenerek isyan etmesiyle darbe almış, Yunanistan’ın bağımsız olması ile geçerliliğini kaybetmiştir.
10
İslamcılık Bütün Müslümanların, halifenin egemenliği altında toplanmasını amaçlayan bir düşüncedir. Bu düşünce Arapların, I. Dünya Savaşı’nda İngilizlerin yanında olmasıyla önemini yitirmiştir.
11
Türkçülük Bütün Türkleri tek bir devlet ve bayrak altında toplamak isteyen düşünce akımıdır. Türkçülük fikri, Osmanlı’nın I.Dünya Savaşı’nda yenilmesiyle önemini yitirmiştir.
12
Osmanlının kurtuluşunun tek yolunun her alanda batıya ayak uydurmak olduğunu belirten bir görüştür. Batıcılık Batıcılık fikri hiçbir zaman önemini yitirmediği gibi, bu fikrin bir kolu olan “sadece batı tekniğinin devlete alınması” düşüncesi Türkiye Cumhuriyeti’nin temel yapıtaşlarından birini oluşturmuştur.
13
Mustafa da Çocuktu Yukarıda gördüğünüz ev, nerede ve kime ait? Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında, Selanik'te Koca Kasım Mahallesi, Islahhane Caddesi'ndeki bu evde doğdu.
14
Mustafa Kemal’in Ailesi Ben Zübeyde. Hacı Sofi ailesindenim. Dedelerim, Osmanlı’nın yedinci padişahı Fatih tarafından iskân politikasına göre Konya’dan Selanik’e gelmişlerdir. Ben Zübeyde. Hacı Sofi ailesindenim. Dedelerim, Osmanlı’nın yedinci padişahı Fatih tarafından iskân politikasına göre Konya’dan Selanik’e gelmişlerdir. Ben Ali Rıza. Osmanlı’nın yedinci sultanı Fatih tarafından dedelerim iskân politikasına uygun olarak Söke’den Selanik’e yerleşmişlerdir. Ben Ali Rıza. Osmanlı’nın yedinci sultanı Fatih tarafından dedelerim iskân politikasına uygun olarak Söke’den Selanik’e yerleşmişlerdir. Ben Makbule. Mustafa Ağabeyimden 6 yaş küçüğüm. Ağabeyim yeni bir devlet kurduktan sonra, soyadı kanunu çıkarınca “Atadan” soyadını kullanmaya başladım. Ben Makbule. Mustafa Ağabeyimden 6 yaş küçüğüm. Ağabeyim yeni bir devlet kurduktan sonra, soyadı kanunu çıkarınca “Atadan” soyadını kullanmaya başladım. Zübeyde Hanım ile Ali Rıza Bey’in evliliklerinden altı çocuk dünyaya gelmişti. Bunlardan Mustafa ve Makbule dışında Fatma, Ahmet, Ömer ve Naciye küçük yaşlarda ölmüşlerdir. Ben de Mustafa Kemal’in eşi Latife Hanım’ım. Mustafa Kemal, zamanın örf ve adetlerinin aksine gittiği yerlere beni de götürürdü. O, kadına değer verirdi. Ben de Mustafa Kemal’in eşi Latife Hanım’ım. Mustafa Kemal, zamanın örf ve adetlerinin aksine gittiği yerlere beni de götürürdü. O, kadına değer verirdi.
15
1933 de Atatürk ve Venizelos bir antlaşma imzaladılar ve ev Ata’nın doğduğu ev olarak onaylandı. 1937 de Yunanistan evi, Türkiye Cumhuriyeti’ne Atatürk Müzesi haline getirmesi için izin verdi.
16
Seyit Ahmet Mırık Atatürk’ün Evi Evin İlk Katı Atatürk Evi Müzesi Selanik/Yunanistan
17
Seyit Ahmet Mırık Atatürk’ün Evi Oturma Odası Atatürk Evi Müzesi Selanik/Yunanistan
18
Seyit Ahmet Mırık Atatürk’ün Evi Mutfak Atatürk Evi Müzesi Selanik/Yunanistan
19
Seyit Ahmet Mırık Atatürk’ün Evi Misafir Odası Atatürk Evi Müzesi Selanik/Yunanistan
21
TEOG-1 2013-2014 Bakanlar’da ortaya çıkan ayrılıkçı fikirler, Osmanlı aydınları arasında yeni anlayışlara neden oldu. Fransız İhtilali’nin etkilerini gören bu kişiler Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık gibi fikir akımlarına yöneldiler. Bu akımların ortak amacı, devleti içinde bulunduğu kötü durumdan kurtarmaktı. Bu paragrafa göre, Mustafa Kemal’in doğup büyüdüğü dönemle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? A)Fransız İhtilalî’nin Osmanlı’da etkili olduğu B)Kurtuluş için farklı fikirlerin ortaya çıktığı C)Fikir akımlarının kötüye gidişi durdurduğu D)Azınlıkların Osmanlı’dan ayrılmak istediği
22
TEOG-1 2013-2014 Atatürk’ün çocukluk dönemini geçirdiği Selanik şehrinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, şehirde farklı kültürlerin bir arada yaşadığının kanıtıdır? A)Çok uluslu yapısı B)İşlek bir limanı olması C)Askeri okulların bulunması D)Avrupa ile demir yolu bağlantısının varlığı
23
TEOG-1 2013-2014 MAZERET Mustafa Kemal’in çocukluk dönemini geçirdiği Selanik, çeşitli din ve milletlerden oluşan nüfusuyla renkli bir yapıya sahipti. Yüzyıllarca bir arada yaşayan bu farklı kültürler, Fransız İhtilaili’nin etkisiyle çatışma ortamını içine sürüklenmişlerdir. Bu bilgilere göre, Selanik şehrinin sosyal ve kültürel yapısına ilişkin; I.Çok uluslu bir yapıya sahiptir. II.Zengin bir kültürel yapı vardır. III.Milliyetçilik düşüncesi etkili olmuştur. IV.Ticari hayata gayrimüslimler hakimdir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A)Yalnız I B) I, II ve III C) I, III ve IV D) I, II, III ve IV
24
TEOG-1 2013-2014 MAZERET “Selanik şehrinin çeşitli din ve milliyetten oluşan nüfus yapısı, Mustafa Kemal’in........................ etkili olmuştur.” Verilen cümlede boş bırakılan yere, aşağıdaki ifadelerden hangisi yazılırsa bilgi bütünlüğü doğru sağlanmış olur? A) Bilimsel ve akılcı anlayışa sahip olmasında B) Yönetim tecrübesi kazanmasında C) Askerlik bilgisinin gelişmesinde D) Farklı kültürleri tanımasında
25
TEOG-2 2013-2014 Selanik, Rumeli’de yer alan bir Osmanlı kentiydi. Limanıyla Ege Denizi’ne açılan şehir, Osmanlı’nın Avrupa ile ticaretinde önemli bir konuma sahipti. Selanik aynı zamanda demir yolu ile Manastır, Belgrad ve İstanbul’a bağlanmıştı. Ayrıca kentte Türklerle birlikte Rum, Bulgar, Sırp ve Yahudiler yaşamaktaydı. Bu bilgilerden Selanik ile ilgili, aşağıdaki yargılardan hangisine çıkarılamaz? A)Kültürel etkileşime açıktır. B)Güçlü bir donanması vardır. C)Çok uluslu bir yapıya sahiptir. D)Avrupa ile ekonomik ilişkilerin yaşandığı bir kenttir.
26
TEOG-1 2014-2015 Selanik şehrinde Türkler, Rumlar, Bulgarlar, Sırplar Yahudiler ve Ermeniler gibi milletler yaşamaktaydı. Selanik şehrindeki bu çok uluslu yapının aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenemez? A)İnanç birliğinin sağlanmasına B)Kültürel zenginliğin oluşmasına C)Kültürel etkileşimin yaşanmasına D)Toplumsal hoşgörünün gelişmesine
28
TEOG-2 2014-2015 MAZERET Mustafa Kemal’in çocukluk ve gençliğini geçirdiği Selanik ve Manastır şehirlerindeki azınlıklar, bağımsızlık talebiyle ayaklanmalar çıkarıyorlardı. Verilen bilgiye göre, Mustafa Kemal’in yaşadığı bu şehirlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A)Fransız İhtilali’nin sonuçlarından etkilenmiştir. B)Osmanlı egemenliği dışında kalan topraklardır. C)İtilaf Devletleri’nin işgali altındadır. D)Canlı bir ticaret merkezidir.
29
TEOG-1 2015-2016 Sosyal bilgiler öğretmeni, İnkılap Tarihi dersinde Atatürk’ün doğup büyüdüğü Selanik ve Manastır şehirlerini anlatırken bir öğrencinin sorusuna, “Rum, Bulgar, Sırp, Yahudi ve Ermeni gibi milletler bir arada yaşamıştır.” cevabını vermiştir. Buna göre öğrenci, öğretmenine aşağıdaki sorulardan hangisini sormuştur? A) Atatürk’ün okul hayatında başarılı olmasında neler etkilidir? B) Atatürk’ün yaşadığı şehirlerdeki kültürel farklılığın sebebi nedir? C) Atatürk’ün Millî Mücadele lideri olmasının nedeni nedir? D) Atatürk’ün tüm dünya tarafından tanınmasında neler etkili olmuştur?
30
TEOG-1 2015-2016 Liman ve demir yolu ile ülkenin ve dünyanın farklı yerleriyle irtibat hâlindeydi. Ticari önemi nedeniyle çok sayıda yabancı tüccar tarafından ziyaret ediliyordu. Avrupa’da basılan gazete, dergi ve kitapların kolayca temin edilebildiği bir yerdi. Selanik’e ait bu özelliklerden yola çıkarak şehirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Eğitim öğretim imkânları gelişmiştir. B) Din ve vicdan hürriyeti vardır. C) Kültürel etkileşime açıktır. D) Milliyetçilik akımı etkilidir.
31
TEOG-1 2015-2016 MAZERET Selanik’in aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle şehrin sosyal yapısına vurgu yapılmıştır? A) Gelişmiş bir ticaret ve sanayi şehridir. B) Farklı inanç ve milletler bir arada yaşamaktadır. C) Çok sayıda gazete ve derginin basıldığı yerdir. D) Dünyanın farklı yerleriyle liman ve demir yolu bağlantısı vardır.
32
TEOG-1 2015-2016 MAZERET Mustafa Kemal’in çocukluk ve gençlik çağlarını yaşadığı Selanik ve Manastır şehirlerinde azınlıklar yaşıyordu. Bu azınlıklar Fransız İhtilali’nin de etkisiyle bağımsızlık talebiyle ayaklanmalar çıkarıyorlardı. Verilen bilgiye göre, Mustafa Kemal’in yaşadığı bu şehirlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Canlı bir ticaret merkezidir. B) Osmanlı egemenliği dışındadır. C) Milliyetçilik akımından etkilenmiştir. D) İtilaf Devletleri’nin işgali altındadır.
33
TEOG-2 2015-2016 Atatürk’ün çocukluk dönemini yaşadığı Selanik’in taşıdığı özelliklerden bazıları şunlardır: I. Farklı milletler bir arada yaşamıştır. II. Önemli fikir akımlarının etkisindedir. III. Zengin bir basın-yayın hayatı vardır. IV. Çok uluslu bir yapıya sahiptir. Bu bilgilerin sosyal ve kültürel özellikler olarak sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru yapılmıştır? SOSYAL KÜLTÜREL A) I ve II. III ve IV. B) I ve IV. II ve III. C) II ve III. I ve IV. D)II ve IV. I ve III.