Servikal başlık, spermin uterusa girmesinin engelleyen bir doğum kontrol yöntemidir. Servikal başlık küçük bir kupa şeklindedir ve genellikle silikon, plastik veya lateksten yapılır. Servikal başlıklar bir doğum kontrol yöntemi olarak çok fazla tercih edilmemektedir.
Kadınlar, doktor tavsiyesiyle ve reçeteyle servikal başlık alabilirler. Servikal başlığın üç farklı bedeni bulunmaktadır. Eğer bir kadın hiç hamile kalmamışsa, en küçük bedeni; hamile kalıp da vajinal doğum yapmamışsa orta bedeni; hamile kalıp doğum da yapmışsa en büyük bedeni kullanacaktır.
Servikal başlık çoğunlukla spermisid ile birlikte kullanılır. Cinsel ilişkiden önce, kadın spermisidi doğrudan başlığın üzerine sürerek vajinasına sokmalıdır. Servikal başlık 6 ila 8 saat arası vajinada kalmalıdır; 48 saat kadar da kalması bir tehlikeye yol açmaz. Eğer çift bir defadan fazla cinsel ilişki yaşarlarsa, her defasında daha fazla spermisid eklenmelidir. Kullanımından sonra, servikal başlık ılık su ve antibakteriyel sabun ile yıkanmalıdır.
Planned Parenthood Organizasyonu’na göre, servikal başlık ile korunan kadınların hamile kalma oranı yüzde 14; yani 100 kadından 14’ü servikal başlık kullanmasına rağmen hamile kalabiliyor. Tüm kontraseptif yöntemlerde olduğu gibi servikal başlık kullanımında da doğru kullanıldığında bu yöntemin de etkililiği arttırılabiliyor.
Servikal başlığın bazı avantajları arasında taşınabilirliğini, tekrar kullanılabilirliğini ve küçük boyutunu sayabiliriz. Ayrıca doğru şekilde yerleştirildiğinde cinsel ilişki yaşayan çiftler tarafından da hissedilmiyor. Bir diğer avantajı da kadının hormonları üzerinde bir etkisi olmaması.
Servikal başlık kullanımının bazı dezavantajları da mevcut. Doğru kullanımının öğrenilmesi zor olabilir ve her cinsel ilişkiden önce doğru yerleştirilmiş olması gerekiyor. Ayrıca servikal başlık, regl döneminde kullanılamaz ve belki de en önemli dezavantaj olarak, servikal başlık kullanımının diğer kontraseptif metodlara göre hamileliği önleme başarısının düşük olmasını gösterebiliriz.
Servikal başlığın kullanımı güvenlidir; en önemli yan etki vajinal iritasyon ve tahriş sorunları olabilir. Pelvik inflamatuar hastalığı olan kadınlar bu kontraseptif yöntemi kullanmamalılardır. Ayrıca servikal başlık, cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruyucu bir yöntem değildir.