FED'İN QE4 KARARI BITCOIN'DE SIÇRAMA YARATABİLİR
Küresel çapta ekonominin çatırdadığı malum. Resesyonlar, dolarizasyonlar, krizler derken ekonomiler kendilerini toparlamak adına her şeyi yapacak duruma geldi. Merkez Bankalarına ise bu durumda çok iş düşüyor. Örneğin, ABD ekonomik yavaşlamayı durdurmak adına ülke genelindeki bankalardan teminat almaya çalışıyor.
Yerel para birimleri bu ekonomi politikalarının ana hedefi olurken "kripto paralar ne durumda peki?" diye sorabilirsiniz -özellikle de Bitcoin.
Fed'in QE4 kararı verip vermeyeceği ise ABD'de konuşulmaya başlandı. Eğer bu gerçekleşirse Bitcoin Ay'a kadar sıçrayabilir!
Nasıl mı? Gelin detaylara bakalım:
FED'İN PARASAL GEVŞEME POLİTİKASI NEDİR?
Parasal gevşemenin yeni bir trend olduğu söylenemez. Faiz oranları yükselmeye başladığında, Fed tahvil satın alarak ekonomiye daha fazla para pompalamak zorundadır. Bu da bankalara daha düşük oranlarda borç vermeleri için daha fazla fon sağlar.
Avrupa Merkez Bankası da Eylül ayında benzer bir manevra başlattı ve ekonomilerine 20 milyar Euro (22 milyon dolar) likidite enjekte etti. Yani ABD biraz daha para basacak gibi görünüyor. Ekim 2019 tarihinde enflasyon %1,9 olarak açıklanmış ve ekonomik çatlaklar artık görülmeye başlamıştı. Sözün özü, bu manevranın yapılacağı belliydi.
Fed, yakın zamanda nakit sıkıntısını hafifletmek istediği için her ay 60 milyar dolarlık hazine bonosu alacağını söylediği 6 aylık bir misyon başlattığını duyurmasının ardından borçlanma maliyetleri de artmıştı.
-> Parasal Gevşeme
Parasal gevşeme yapmak için merkez bankaları devlet tahvili ve menkul kıymetler alarak para arzını artırırlar. Para arzını artırmak, diğer herhangi bir varlığın arzını arttırmaya benzer - yani para maliyeti düşer. Daha düşük bir para maliyeti, faiz oranlarının düşük olduğu ve bankaların daha kolay şartlarla borç verebilecekleri anlamına gelir. Bu strateji, faiz oranlarının sıfıra yaklaşması durumunda kullanılır.
QE4 ise Federal Rezerv tarafından uygulanan dördüncü parasal gevşeme politikasıdır. Program Ocak 2013'te başlamış ve Ekim 2014'te sona ermiştir. QE4 ile Fed, uzun vadeli ABD Hazinesi tarafından yarattığı krediyi kullanarak not almıştır. Detayları Sayın Mahfi Eğilmez şöyle aktarmış:
"2013 Ocak ayında Fed, QE4’ü yaşama geçirdi ve aylık 85 milyar USD tutarında uzun vadeli Hazine kâğıtlarını almayı sürdüreceğini açıkladı. Fed, QE4 programını açıklarken bu uygulamayı iki koşuldan birisinin gerçekleşmesine kadar sürdüreceğini ilan etti. Bu iki koşul şunlardı: (1) İşsizlik oranının yüzde 6,5’un altına düşmesi. (2) Enflasyon oranının yüzde 2,5’un üzerine çıkması. İşsizlik oranı gerçekten de zaman içinde yüzde 6,5’un altına düştü (bugün yüzde 5,1 düzeyinde bulunuyor.) Bu düşüşü izleyerek Fed, QE4’ü tedrici olarak kaldıracağını Mayıs 2013’de açıkladı ve açıklamaya uygun olarak yavaş yavaş tahvil alımını azaltarak Ekim 2014’de QE4 uygulamasına ve tahvil alımlarına son verdi." *
PEKİ QE4 ve BTC ARASINDAKİ İLİŞKİ NEDİR?
Hükümetlere göre parasal gevşeme politikası ekonomik büyümeyi teşvik edebilir. Fakat gerçek şu ki bu manevra, en başta ekonomiyi dağıtan kurumları destekler.
"Dyhrberg (2016) asimetrik GARCH metodu ile gerçekleştirdiği çalışmasında Bitcoin’in altına benzer şekilde bir hedge enstrümanı gibi davrandığını iddia etmiştir. Ona göre Bitcoin, dolar ve hisse senetlerinin bulunduğu bir portföyde bir hedge enstrümanı gibi görülmelidir" [1]
BTC aslında doğal bir hedge enstrümanı olarak kabul edilir. Yani parasal disiplinsizliklere karşı doğal bir koruma sağlar. Burada devreye Cantillon etkisi girer:
"Cantillion etkisi, para miktarının dengesiz genişlemesini açıklar. Bir merkez bankası ekonomiye daha fazla para pompalarsa, fiyatlarda ortaya çıkan artış eşit şekilde gerçekleşmez."
Bu teori, para arzındaki artıştan dolayı nispi fiyatlarda değişiklik olacağına işaret etmektedir. Para arzındaki değişim ekonominin üretimini etkilemek zorunda değildir ama ekonomideki farklı sektörleri, özellikle de finansal piyasaları sarsabilir.
Uzun bir QE süresi yatırımcıların ellerini doğada deflasyon niteliğinde olan Bitcoin gibi diğer varlıklara zorunlu olarak yönlendirebilir. Bitcoin riskli bir varlık olarak kabul edilse bile, Fed’in likidite enjekte etme eylemlerinin giderek artması, varlıklar için adeta bir boğa piyasası oluşturur.
Uluslararası Para Fonu (IMF), “uzun vadeli para kolaylığının, riskli varlıklara karşı artan portföy tahsislerini teşvik ederek finansal risk alımının artacağını” vurguladığını belirten bir raporda [2] bu duruma itiraz etti.
Sözün özü, ekonomiye ne kadar çok likidite enjekte edilirse Bitcoin gibi varlıklara yapılan yatırımlar için kullanılabilecek sermaye de bir o kadar artacaktır.
Kaynaklar:
https://beincrypto.com
*http://www.mahfiegilmez.com/2015/09/parasal-genisleme-uygulamalar.html
[1]https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/462985
[2]https://www.imf.org/en/Publications/GFSR/Issues/2016/12/31/Risk-Taking-Liquidity-and-Shadow-Banking-Curbing-Excess-While-Promoting-Growth