2BÖLÜM 1 BİLGİSAYAR AĞLARI ve İNTERNET TARİHÇE VE GELİŞİMWORLD WIDE WEB ve WEB TARAYICILAR
3Bilgisayar AğıBağımsız çalışabilen bilgisayarların biraraya gelerek oluşturdukları bir yapıdır.Bilgisayar ağları ile dağıtık sistemler genellikle birbirleri ile karıştırılmaktadırlar.Bilgisayar ağları donanımsal bir yapıdır.Dağıtık sistemler, bir ağ yapısı üzerinde çalışan yazılım sistemleridir.
4J.C.R.LickliderBilgisayar ağları oluşturma fikri ilk olarak, Massachusettes Institute of Technology (MIT) profesörlerinden J.C.R.Licklider tarafından “Galactic Network” başlığı altında yayınlanan bir dizi makale ile ortaya atılmıştır.Bilgisayarların bilimsel ve mühendislik potansiyellerinden etkilenmiştir.Bilgisayarları birbirlerine bağlama işlemindeki zorluklardan çekinmiştir.
5Licklider’ın Düşüncesi 1960larda,tamamı birbirlerinden bağımsız yerlerde bulunan az sayıdaki bilgisayar, neredeyse tekelleşmiş olan büyük üniversitelerdeki az sayıda araştırmacı tarafından kullanılmakta idi.Licklider’a göre: Eğer birbirlerinden uzakta olan bilgisayarlar birbirlerine bağlanabilir ise;Oldukça büyük bir araştırmacı grubu bilgisayarların imkanlarından yararlanabilecek,Bilimsel çalışmalar hızlanabilecek,Oldukça pahalı olan kaynaklar, ortak paylaşım sayesinde verimli kullanılarak hesaplama maliyetleri azaltılabilecekidi.
6ARPA’nın Kuruluşu1962 yılında Licklider Birleşik Devletler Savunma Bakanlığı tarafından desteklenen bir bilgisayar araştırma projesi olan “Advanced Research Project Agency-ARPA” projesinin başına getirildi.Bu görevin bir parçası olarak, Licklider, özellikle savunma ağırlıklı projelerde çalışan araştırmacıların bilgisayarları nasıl etkin kullanabilecekleri üzerinde de çalışmaktaydı.“Galactic Network” fikrini gerçekleştirebileceğini görerek, üst seviyedeki bilgisayar araştırma merkezleri ile bağlantılar kurdu.Takip eden yıllarda ARPA, internetin oluşmasına öncü birçok fikir ve teknolojinin ortaya çıkmasını sağlayan değişik araştırma gruplarının kurulmasını sağladı.
7ARPANet’in Kuruluşu1967 yılında, MIT’deki bilgisayar araştırmacılarından birisi olan Larry Roberts, uzun mesafeli bir bilgisayar ağı kurmak üzere ARPA bünyesinde bir proje grubunun başına getirildi.Bir yıl içinde Roberts ve ekibi, ARPANet olarak adlandırılan ilk bilgisayar ağını kurmak için gerekli hazırlıkları tamamladılar.1969 yılındaUniversity of California-Los Angeles (UCLA),University of California-Santa Barbara,Stanford Research Insititute (SRI)University of Utaharasında kurulan bağlantı ile ARPANet gerçekleşmiş oldu.
8ARPANet’in Getirdikleri Dört enstitüde bulunan araştırmacılar birbirlerinin bilgisayarlarına bağlanma, bilgileri paylaşabilme ve birbirlerinin bilgisayarlarını kullanabilme imkanına kavuştular.Bunun sonucunda da araştırmaları sırasında ihtiyaç duydukları donanım ve yazılım maliyetleri düşmeye başladı.İlk veri iletim hızları, günümüzde evlerden internete bağlanma hızı olarak görülen 56 kb/s mertebesinde iken, daha sonra 160 kb/s’a çıkarıldı.Yeni ağ teknolojileri geliştirilmeye başlandı.
9ARPANet’ten INTERNet’e (1/4) ARPANet başlangıçta yalnızca askeri amaçlar ve hükümet projelerinde çalışan üniversiteler için tasarlanmış bir ağ yapısı idi.1970ler ve 1980lerin başında, değişik askeri müteahhit firmalar ve araştırma enstitülerinin katılımı ile sürekli olarak büyümüştür1971’de yalnızca 18 birim birbirine bağlıdır.
10ARPANet’ten INTERNet’e (2/4) ARPANet gitgide büyümektedir.1980 yılında tüm Birleşik Devletler çapında 100 tane birim birbirine bağlıdır.Ayrıca, Birleşik Devletler dışında bulunan birçok ülke ve araştırma kurumu kendi içlerinde veya birbirleri ile kablo ve uydu bağlantıları kullanılarak ağlar oluşturmuştur.
11ARPANet’ten INTERNet’e (3/4) ARPANet, yaklaşık 10 yıl boyunca düzgün, ancak yavaş bir ilerleme göstermiştir.1980lerin başından itibaren oldukça hızlı bir büyüme eğilimine girmiştir.Elektronik posta, haber grupları, uzak oturum açmalar gibi ağ uygulamalarının artması ile birlikte birçok eğitim ve araştırma kurumu ARPANet’in bir parçası haline gelmek istemiştir.1984de, ARPANet 1,000’den fazla bilgisayar sistemini bir araya bağlayan bir ağ haline gelmiştir.
12ARPANet’ten INTERNet’e (4/4) NSF (National Science Foundation) yüksek hızlı iletim hatlarının kurulması için mali destek vermeye başlamıştır.Şehirlerarası yollar (Intercity roads) deyiminden esinlenerek Internet (Interconnected Networks) terimi o günlerde ortaya çıkmıştır.NSF’in desteği ile ilk Internet omurgası oluşturulmuş ve birçok birim bu omurgaya bağlanmaya başlamıştır.
13Internet’teki Uç Sayıları Gelişen bilgisayar teknolojisi ve bilgisayar kullanımın yaygınlaşması ile birlikte, Internet üzerinde bulunan uç sayıları gitgide artmaya başlamıştır.1982 yılında1990 yılında ,0002000 yılında 93,047,7852002 yılında 162,128,493Bugün > 400,000,000
14Uç Sayısı Artış Hızıİnternet’e bağlanan bilgisayar sayısının artış hızı zamanla artmaktadır.1998 yılında Internet üzerinde bulunan uç sayıları her 18 ayda iki katına çıkarken, bugün bu süre 9-12 ay arasındadır.
15Internet’in Yönetimiİnternetin gitgide artan büyümesi sonucunda, Birleşik Devletler yönetimi, internetin özelleştirilmesine karar vermiştir.Internet üzerinde kullanılan cihazları üreten firmalar ve diğer teknoloji firmaları, internet altyapısını düzenlemeye ve yeni bağlantılar gerçekleştirmeye başlamışlardır.Organizasyon için kar amacı gütmeyen bir İnternet Kurulu oluşturulmuştur.Bu kurulun birimleri:IETF (Internet Engineering Task Force),IAB (Internet Architecture Board),IEG (Internet Engineering Steer Group)IRTF (Internet Research Task Force)
16Internet’te Kullanılan Protokoller Her iletişim sisteminde uyulması gereken ve “protokol” olarak adlandırılan belirli kurallar bütünü vardır.Bilgisayar ağlarında da çeşitli ağ tasarımcıları tarafından geliştirilen protokoller bulunmaktadır.Değişik firmalar tarafından kendi ihtiyaçları doğrultusunda üretilmiş çeşitli protokoller bulunmaktadır.Internet en yaygın bilgisayar ağı olduğu için internette kullanılan protokoller genel kabul görmektedir.
17TCP/IPInternet’in temel protokolleri Transmission Control Protocol (TCP) ve Internet Protocol(IP)’dur.Birlikte kullanılan ve TCP/IP şeklinde ifade edilen bu protokoller çerçevesinde, internet üzerinde mesaj alışverişi, bilgilerin paketlere bölünmesi ve sonra tekrar birleştirilerek kullanıma sunulması gibi işlemler gerçekleştirilirTCP/IP yalnızca iletimi sağlarmaktadır.Kullanıcı temelinde karşılaşılan ve yaygın kullanım alanı bulan belirli protokoller de sonradan ortaya konulmuştur.
18HTTP, FTP, TELNETHyper Text Transport Protocol: Internet protokolerinin en yaygın kullanılanıdır.File Transfer Protocol: Bilgisayarlar arasında bilgi alışverişini, dosya iletimini sağlamaktadır.TELNET: Bir bilgisayardan diğer bilgisayara bağlanmayı ve doğrudan karşıdaki bilgisayarı kullanmayı sağlar.
20Niçin Web?Üniversiteler ve resmi kurumlar arasında internet bağlantısı 1980lerde oldukça yaygın olmasına rağmen, 1990ların başlarında World Wide Web geliştirilene kadar internet popüler olamadı.Web, Nükleer Fizikçilerin araştırma ve verilerini paylaşma talepleri sonucunda ortaya çıkmıştır.
21Tim Berners-LEECERN araştırmacıları Avrupa’nın birçok yerine dağılmış durumda bulunduklarından ve birbirinden farklı bilgisayar ve yazılımlar kullandıklarından, bilgilerin verimli paylaşımı oldukça zor olmakta idi.Tim Berners-Lee, 1980lerde Avrupa Partikül Fiziği Laboratuvarı’nda (CERN) çalışan bir araştırmacı idi.
22Doküman ve Verilerin Paylaşımı Dokümanların herhangi bir kademelendirme olmaksızın internet üzerinden birbirleri ile ilişkilendirilebilmelerine imkan tanıyan bir çoklu-ortam olan web, Tim Barners-Lee’nin ortaya attığı ve geliştirdiği bir fikirdir.Berners-Lee, araştırmacıların bulundukları konuma ve kullandıkları bilgisayarlara bağlı kalmaksızın verilerini özgürce değiştirebilecekleri bir sistem önerdi ve 1989 yılında, Web’in temel fikrini ortaya attı.Bu sistemde dokümanlar internete bağlı bilgisayarlarda depolanabilecek ve yetkili kişiler, bir diğer bilgisayarda depolanmış bilgilere erişebileceklerdi.
23Geçmişte WebBerners-Lee’nin Web için bakış açısı devrimsel bir nitelik taşımaktadır.Ancak, uzun zamandır uygulanmakta olan ve kolay erişim için ilgili dokümanların birbirleri ile ilişkilendirilmelerini temel alan bir pratiğe dayanmaktaydı.Hypertext içeren kitaplar veya birbirlerine bağlanan yazılar ve ortamlar uzun süredir kullanılmaktaydı.
24Ted Nelsonİlk elektronik hypertext kavramı, 1945 yılında Birleşik Devletler Başkan Danışmanı olan Vannevar Bush tarafından ortaya atılmıştır.İlk kez “web” ve “HyperText” kavramları kullanılmıştır.Bu tasarımlar Ted Nelson tarafından “Literary Machines”de yayınlanmıştır.
25Ted Nelson’un Tasarımı Ted Nelson tarafından öngörülen tasarıma göre;Link: Kullanıcının takip edebileceği, dokümanlar arasındaki bağlantılardır.Dokümanlar, değişen veri web’i için bir dizi işaretleyici içermektedir.
26Vannevar Bush’un Tasarımı Vannevar Bush, metin ve grafik bilgiler için, her bir parça bilginin diğerlerine kolaylıkla bağlanabilmesini öngören bir sistem içeren bir makinenin tasarımını öngörmüştür.
28HyperText Bilgisayarlar İlk küçük ölçekli hypertext bilgisayarlar 1960larda üretilmiştir.1980lerin sonlarında Apple MacIntosh bilgisayarlarla birlikte HyperCard sistemi de satılmaktadır.
29Web Görüntüleyiciler1990da, Berners-Lee, Web sunucu ve görüntüleyicinin ilk çalışan protiplerini üretti.Ürettiği görüntüleyici günümüzün standartları ile karşılaştırıldığında, yalnızca metin tabanlı olduğu ve resimlere sınırlı destek verdiği için oldukça ilkeldi.Web’in ilk sürümü 1991 yılında internet üzerinde kullanıldığında oldukça ilgi çekti.Ancak diğer araştırmacılar Berners-Lee’nin buluşunu geliştirmeselerdi, Web yalnızca bir araştırma aracı olarak kalacaktı.
30Marc Andreesen ve Eric Bina Marc Andreesen ve Eric Bina, 1993 yılında, Illinois üniversitesinin (NCSA: National Center for Supercomputing Association) biriminde çalışmaktalardı.Çalışmaları sonucunda adına “Mosaic” dedikleri ilk grafik görüntüleyiciyi oluşturdular.
31Mosaic’in Özellikleri Mosaic, web üzerinde gezinmeyi kolaylaştırıcı düğmeler ve tıklanabilen bağlantılar içermekteydi.Mosaic, aynı zamanda, geliştiricilerin daha görsel web dokümanları yaratabilmelerine izin veren, resimleri ve medyayı sayfalarda rahatlıkla kullanabilme imkanını da sağlıyordu.
32Mosaic’in Etkisi Mosaic’in 1993 yılındaki çıkışı baş döndürücüydü. Web üzerinde bilgi depolamanın ve bu bilgileri sunmanın ne kadar kolay olabildiğini daha fazla insan fark ettikçe, internet üzerindeki web sunucu sayıları da gitgide artmaya başladı.1992’de 50; 1994’de 3,000.
33Netscape ve Rekabetin Başlaması Andreesen, 1994 yılında NCSA’yı terk edip, Netscape Communications Corporation’ı kurdu.Mosaic görüntüleyicinin daha geliştirilmiş bir türü olan Netscape Navigator üretilmeye başlandı.Netscape, öğrenciler ve eğitimcilerden tepki almasına karşın, kullanıcılardan az da olsa bir kullanım bedeli alıyordu.
34Microsoft’un Piyasaya Girişi Microsoft 1995 yılında Internet Explorer yazılımını geliştirip piyasaya ücretsiz sürdü.Netscape daha fazla dayanamadı ve Netscape Navigator’ı ücretsiz olarak kullandırtmaya başladı.Farklı firmalar da kendi görüntüleyicilerini geliştirdiler.
35Görüntüleyici Pazarı Kavgası 1990lı yılların sonları, Microsoft ve Netscape’in Web görüntüleyici yazılımlarını geliştirmeleri ve pazar paylarını artırmak için mücadeleleri ile, Web için oldukça hareketli bir duruma geldi.1996 yılında Web görüntüleyicilerin yaklaşık %74’i Netscape Navigator idi.Microsoft, Internet Explorer yazılımını sattığı işletim sistemlerinin içine ücretsiz olarak koyup dağıtmaya başladı.
37Microsoft- Haksız Rekabet Suçlaması Microsoft firmasının Internet Explorer’ı işletim sistemi yazılımı ile birlikte satmasının Amerikan anti-tekel yasalarını ihlal ettiği öne sürüldü.Netscape tarafından dava açıldı.Uzun yıllar süren davalar sonucunda, Microsoft firması haksız bulundu.Uzun rekabet sürecinde Andreesen, Microsoft ile rekabet edebilecek mali gücü kendinde bulamayarak, Netscape firmasının kontrolünü AOL’ye 10 milyar USD’ye devretti.Halen Internet Explorer ve Netscape, en çok kullanılan Web görüntüleyicileridir.Dünyada kullanılan görüntüleyicilerin yaklaşık %60’ının Internet Explorer olduğu tahmin edilmektedir.
38Web Sunucuları ArtışıWeb görüntüleyicilerin, iletişim ve bilgisayar teknolojilerinin gelişimine bağlı olarak internet üzerinde oluşturulan web sayılarında üstel bir artış görülmektedir.İnternete bağlı olan bilgisayar ve web sunucusu sayılarıYıl Bilgisayar Web Sunucu1992 : ,000 1998 : 36,739,000 4,279,0002002 :162,128,493 33,082,657Halen internet üzerinde hizmet veren web sunucularında 5 milyar web sayfası bulunduğu tahmin edilmektedir.
39World Wide Web Consortium Web başıboş değildir.Tim Berners-Lee, 1994de World Wide Web Consortium (W3C)’u kurmuştur.W3C kar amacı güden bir kuruluş değildir.Web gelişimini denetlemekte ve yönlendirmektedir.Web ile ilgili standartları belirlemektedirWeb tasarım teknolojilerini geliştirmektedir.Uzman kişilerden oluşmaktadır.
41Bilgisayar AğıOtonom (bağımsız çalışabilen) bilgisayarların biraraya gelerek oluşturdukları yapı.Eğer bir bilgisayar bir diğerini başlatabiliyor, durdurabiliyor veya denetleyebiliyor ise, o bilgisayar otonom değildir.
42Dağıtık SistemBir dağıtık sistemde birçok otonom bilgisayarın sistemde bulunması kullanıcı tarafından algılanamaz.Kullanıcı birçok işlemcinin arkaplanda bulunduğundan haberdar değildir. Tüm sistem tek bir sanal işlemci olarak görünmektedir.Dağıtık sistem, bir bilgisayar ağının üzerine kurulan bir yazılım sistemidir.
43Bilgisayar Ağlarının Kullanım Nedenleri Kaynakların Paylaşımı: Tüm program, ekipman ve veriler, ağ üzerinde bulunan herkese açıktır.Kullanıcılar ve kaynakların fiziksel olarak konumları önemli değildir.Yüksek Güvenilirlik: Kaynaklarda alternatiflik vardır. Dosyalar bir’den fazla bilgisayarda bulunabilir. Bir’den fazla işlemci hizmet verebilir.Tasarruf: Küçük bilgisayarların fiyat/performans oranları, büyük bilgisayarlardan daha iyidir.Ana bilgisayarlar PC’lerden on kat daha hızlı, ancak bin kez daha pahalıdırlar.
44Ağ Türleri Yerel Alan Ağları Metropolitan Alan Ağları Uzak Alan Ağları Local Area Networks (LAN)Metropolitan Alan AğlarıMetropolitan Area Networks (MAN)Uzak Alan AğlarıWide Area Networks (WAN)Kablosuz AğlarWireless NetworksİnternetInternetwork
45Bilgisayar Ağ TürleriYerel Alan Ağı (LAN:Local Area Network): Yerel Alan Ağı, oldukça sınırlı bir coğrafi alan içinde bulunan bilgisayarların birbirleri ile bağlanmaları sonucunda oluşturulan bir ağdır. Genel olarak birkaç kilometrelik bir alanda sınırlıdır. Örnek: Firmaların veya üniversitelerin kampüslerinde oluşturulan ağlar.Metropolitan Alan Ağı (MAN: Metropolitan Area Network): Metropol Alan Ağı yapısı, bir metropol alan, örneğin bir şehir içinde bulunan bilgisayar ağlarının birbirleri ile bağlanmaları sonucunda oluşmaktadır.Uzak Alan Ağı (WAN: Wide Area Network): Uzak Alan Ağı olarak tanımlanan bu yapı, birbirinden coğrafi olarak uzakta bulunan (farklı şehirler gibi) bilgisayar ağlarının birbiri ile bağlantısını ifade etmektedir.
46İşlemcilerin Aralarındaki Uzaklığa Göre Sınıflandırma İşlemciler Arası Uzaklıkİşlemcilerin Bulunduğu YerÖrnek0.1 mDevre KartıVeri Akış Makinesi1 mSistemÇoklu Bilgisayar10 mOdaYerel Alan Ağı100 mBina1 kmYerleşke10 kmŞehirMetropol Alan Ağı100 kmÜlkeUzak Alan Ağı1,000 kmKıta10,000 kmGezegenİnternet
47İki genel yayın yapan ağ türü. Yerel Alan Ağı (LAN)İki genel yayın yapan ağ türü.(a) Veriyolu (Bus),(b) Halka (Ring).
48Bilgisayar Ağ Yapıları Bilgisayar ağ yapıları iki ayrı grupta incelenebilir.Fiziksel yapı, bir ağ üzerinde bulunan cihazların ve kabloların yerleşim şeklini ifade eder.Mantıksal ağ yapısı, fiziksel yapı üzerinde kullanılan yazılımsal sistemi; Ağ üzerinde bilginin nasıl iletildiğini tanımlar.Fiziksel olarak kullanılan ağ yapıları:Yıldız (Star),BusHalka (Ring)
49Veriyolu (Bus) Ağ Yapısı Tüm bilgisayarlar, Veriyolu (BUS) adı verilen bir kablo ile birbirlerine bağlıdır.Bu kablo, bağlı olan tüm bilgisayarlar tarafından ortak olarak kullanılır.İlk geliştirilen ağ yapısıdır.
50Halka (Ring) Ağ YapısıÖzellikle IBM tarafından geliştirilen bir yapıdır.IBM Token RingIBM’in oluşturduğu yerel ağlarda kullanılır.FDDI:Fiber Distributed Data InterfaceKampüs ağlarında kullanılan bir yapıdır.Kendini iyileştirme özelliği vardır.
51Yıldız (Star) Ağ Yapısı Tüm bilgisayarlar merkezi bir cihaza bağlıdır.Her bilgisayarın bağlantısı kendisine özeldir.En son geliştirilen ağ yapısıdır.Günümüzde yerel ağlarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
52Bileşik UygulamalarBirçok uygulamada, ihtiyaç doğrultusunda değişik ağ yapıları da birlikte kullanılmaktadır.Kimi ağ teknolojilerinde, bilgisayar ağının fiziksel yapısı yıldız şeklinde olsa bile, veri iletimi (mantıksal yapı) açısından ağ, bir halka şeklinde çalışabilir.
53Uzak Alan Ağları (WAN)Uzak Alan Ağı, genellikle bir ülke veya kıta olmak üzere, geniş bir coğrafi alanı kapsayan bir ağ türüdür.Kullanıcıların programlarını çalıştırmalarını sağlayan birçok bilgisayar bu ağın üzerinde bulunmaktadır.Bu bilgisayarların herbirine “anabilgisayar” anlamına da gelebilen “host” adı verilmektedir.Tüm bilgisayarlar birbirlerine bir iletişim altağı (subnet) ile bağlıdırlar.
54Uçlar ve alt ağ arasındaki bağlantı. Uzak Alan Ağı YapısıUçlar ve alt ağ arasındaki bağlantı.
55Noktadan-noktaya altağ için bazı örnekler: Bazı Ağ YapılarıNoktadan-noktaya altağ için bazı örnekler:(a)Yıldız, (b)Halka, (c)Ağaç, (d)Tüm, (e)Kesişen Halkalar, (f)Düzensiz.
59Bilgisayar Ağları ve Internet’in Çalışması (1/2) Ağ: Bilgisayarları basit bir iletişim teknolojisi kullanarak birbirine bağlama işlemiİnternet: Kendilerine bağlı bilgisayarlardan gelen trafiği, belirli kurallara bağlı olarak yönlendirme işlemini gerçekleştiren yönlendiriciler ile birbirine bağlanmış ağlardan oluşan bir yapı.
60Bilgisayar Ağları ve Internet’in Çalışması(2/2) Veri İletimi: Ortam ve veri kodlamaPaket İletimi: Birağ üzerinde veri değişiminin sağlanmasıİnternetwork gerçekleştirme: Bir grup ağ üzerinde evrensel bir hizmet sağlamaAğ Uygulamaları: İnterneti kullanan programlar.
61Ethernet Ethernet yerel ağ oluşturmayı olası hale getirdi. TCP/IP kurallar yığıtı internetwork oluşturmayı oalsı hale getirdi.ArpaNet’den sonra geliştirildi.Değişim 1983’de gerçekleşti.Üstel büyüme: Her ayda bir ikiye katlanma.
62Ekonomik Etki Büyük bir endüstri gelişti. Ağ DonanımlarBilgisayarlarYazılımŞirketler, planlama,uygulama, yönetim ve güncellemeyi birlikte düşünme durumundadırlar.
63Karmaşıklık Bilgisayar Ağı kurulumu karmaşıktır. Birçok değişik donanım teknolojisiBirçok değişik yazılım teknolojisiHerşey internet üzerinden biraraya getirilebilir.Herhangi bir teorisi bulunmamakta.
64Terminoloji Terminoloji sıkıcı olabilir. Akademik ortamdan gelen terimler, sanayi tarafından yeniden tanımlanmakta ve değiştirilmekte.Sürekli yeni terimler ortaya çıkartılmakta.
65Kullanılan Bazı Terimler Intranet: Kurumların kendi içlerindeki bilgisayar ağlarıdır. Bu ağlar genellikle, dışarıdan erişime açık değildir, ve yalnızca o kurumun elemanları tarafından kullanımına izin verilmektedir.Extranet: Kurumların kendi aralarında oluşturdukları ve şifrelerle korunmuş bir erişimin sağlandığı özel bir bilgisayar ağıdır. “Kurumlar arası özel internet” olarak da tanımlanabilir.Internet: TCP/IP protokolünü kullanan ve e-posta, web, ftp gibi hizmetleri barındıran, global ve herkese açık bir bilgisayar ağıdır.Internetwork: Birçok küçük ağın bir araya gelmesinden oluşan bir ağ yapısıdır.
66EthernetDigital, Intel ve Xerox’un biraraya gelerek oluşturdukları bir ağ türüdür.“Ether”, ağın oluşturulmasında kullanılan kabloya verilen addır.“Net”, “Network” kelimesinden gelmektedir.İlk yerel ağ yapısı “DIX-Ethernet” olarak tanımlanmıştır.Ağın çalışmasını sağlayan birçok ağ yazılımı bulunmaktadır.Birçok firma kendisine yönelik bir ağ protokolu geliştirmiştir.
67Ağ DonanımlarıBilgisayar ağlarının oluşturulmasında kullanılan donanımlar ikiye ayrılır.Pasif DonanımlarAktif DonanımlarPasif Donanımlar: Kablolar.Aktif Donanımlar: Ağ Arayüz Kartı, Tekrarlayıcı(Repeater), Aktarıcı (Hub), Köprü (Bridge), Anahtar (Switch), Yönlendirici (Router)Tekrarlayıcı ve Köprü aygıtları, ilk bilgisayar ağlarının oluşturulduğu yıllarda yaygın olarak kullanılmıştır.Günümüzde yalnızca köprü cihazları kablosuz ağların birbirleri ile bağlanmaları sırasında kullanılmaktadır.Tekrarlayıcılar,veri iletimi dışında neredeyse hiç kullanılmamaktadır.
68KablolamaBir ağ üzerinde bulunması gereken bilgisayar sayısı arttıkça, gereken kablo miktarı da artmaktadır.Kablolar özel panellere bağlanarak, düzenlenmekte, ağ üzerindeki cihazların bağlantıları buradan gerçekleştirilmektedir.Kimi durumlarda, kullanılan kablolar dağıtım cihazlarının bulunduğu yerlerde oldukça karmaşık durumda olabilmektedir.
69Kablosuz Bağlantı Kablolu ağlar, karmaşıklık getirmektedir. Yer değişimi sözkonusu olduğunda kablolamalar yeniden düzenlenmek zorunda kalınabilir.Kablosuz bağlantı yöntemleri geliştirilmiştir.Access Point cihazları ile çalışanların aralarında bir ağ oluşturmaları sağlanır.
70Ağ Arayüz KartıBilgisayarların ağ bağlantılarının gerçekleştirilmesi için ise Ağ Arayüz Kartı (Network Interface Card-NIC) kullanılmaktadır.Bu kartların üzerinde bağlanılacak ağın özelliğine göre farklı bağlantı donanımları bulunmaktadır.
71Anahtar ve Yönlendirici Günümüzde anahtar (switch) ve yönlendirici (router) en yaygın kullanılan ağ ekipmanlarıdır.Anahtarlar yerel ağlarda bilgisayar ve diğer ekipmanların ağa bağlanmalarını sağlamak için kullanılırYönlendiriciler, oluşturulan ağların diğer ağlarla bağlantılarının sağlanması ve ağ trafiğinin yönlendirilmesinde kullanılır.Cisco firması, ağ bağlantı cihazları pazarının büyük bir bölümüne sahiptir.
73Temel Fikir Veriyi enerji şeklinde kodla ve enerjiyi ilet. Enerjiyi hedef noktasında yeniden veriye dönüştür.Enerji elektrik, ışık, ses, radyo dalgaları olabilir.Her enerji şeklinin iletim için farklı özellik ve gereksinimleri bulunmaktadır.
74İletim (Transmission) Basitleştirilmiş İletim Modeli
75İletim Ortamı İletilen enerji, bir tür ortam üzerinde taşınır. İletici (Transmitter) veriyi enerjiye dönüştürür ve ortam üzerinden enerjiyi gönderirVeriyi dönüştürmek için özel bir donanıma gereksinim vardır.İletim ortamına donanımsal bir bağlantı gerekmektedir.
84Radyo Dalgaları Veri,radyo dalgaları ile iletilir. Enerji havada bakır veya camdan daha iyi dğaılır.Radyo, TV veya cep telefonları sistemine benzer.Bir bina içinde duvar ve tavanlardan geçebilir.
85Radyo (devamı) Uzun veya kısa mesafe olabilir. Uzun mesafede uydulardan kaynaklanan gecikmeler olabilir.Kısa mesafe: Kablosuz bilgisayar ağları
86Radyo dalgaları (devamı) VLF, VF ve MF bantlarında, radyo dalgaları dünyanın eğimini takip eder.HF’de iyonosferden yansırlar
87Mikrodalga Yüksek frekanslı radyo dalgaları İki yönlü, noktadan-noktaya iletim için kullanılırlar.Kulelere yerleştirilen antenler veriyi iletirler.
88Kızılötesi (Infrared) Kızılötesi ışık veriyi havadan taşır.TV uzaktan kumandasına benzer bir yapı vardır.Oda içinde gidebilir, yüzeylerden yansıyabilir, ancak duavrları geçemez.PDA ve dizüstü bilgisayarlarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
89Laser Mikrodalga gibi iki yönlüdür. Mikrodalgadan daha yüksek bir hıza sahiptir.Her iki tarafta da laser aktarıcı ve foto duyarlı bir algılayıcı çiftinden oluşur.Noktadan-noktaya, genellikle binalar arasında kullanılır.Hava şartlarından etkilenir.
91İletim Ortamı SeçimiBakır en ilkel teknoloijidir. Kolay ve ucuzdur. İletim hızı sınırlıdır.Cam fiber:Yüksek hıza sahiptir.Elektromanyetik girişimlere karşı daha dirençlidir.Uzun mesafeleri geçebilir.Yalnıca basit bir fiber gerektirir.Daha pahalı, daha zor bir teknoloji
92İletim Ortamı Seçimi (devamı) Radyo ve mikrodalga fiziksel bağlantı gerektirmez.Mobil iletişim için kullanışlıdırLaser fiziksel bağlantı gerektirmez, daha yüksek hızlara sahiptir.
94DEÜ’de Kullanılanlarİnternet ve yerleşkeler arası bağlantı için fiber kullanılmaktaYerleşkelerde bulunan binalar arasında fiber kullanılmaktaBina içlerinde fiber ve bakır birlikte kullanılmaktaBazı yerlerde kablosuz iletişim yöntemleri (radyo) kullanılmakta.
95KAYNAKLARComer, D. E., Droms, R.: Computer Networks and Internets 4/e, Prentice Hall, ISBN 0‑13‑123627‑X, New Jersey, 2002.Panko, Raymond, Business Data Networks and Telecommunications, 5th edition, Prentice-Hall, 2005Stallings, William, Data and Computer Communications 7/e, Pearson, ISBN , New Jersey, 2004Tannenbaum, Andrew S., Computer Networks 3/e, Prentice Hall, ISBN , New Jersey, 1996