San Stefano Antlaşması, 19 Şubat 1878’de Konstantinopolis’in San Stefano-Yeşilköy banliyösünde imzalanan ve 1877-1878 Rus-Türk Savaşı’nı sona erdiren bir ön barış antlaşması olarak adlandırılıyor.
Balkan halklarının Türk boyunduruğundan kurtulmasında ve Ermeni meselesinde uluslararası diplomasi alanında büyük önem taşıyordu. San Stefano Antlaşması’nın hükümleri, Berlin Kongresi sonucunda kabul edilen bir belgede revize edildi.
Bu antlaşma, 19 Şubat’ta (3 Mart) San Stefano’da imzalanmıştır.
San Stefano Antlaşması, Türkiye’nin üstlendiği yükümlülüklerin yerine getirilmesini garanti ediyordu şöyle ki: “Ermeni nüfusuyla yoğun bölgelerin yerel ihtiyaçlarına dayalı iyileştirmelerin derhal uygulanması”.
San Stefano Antlaşması uyarınca Karadağ, Sırbistan ve Romanya bağımsız ülkeler olarak tanındı. Bosna ve Hersek, Osmanlı İmparatorluğu içinde özerklik kazandı. Bulgaristan (Doğu Romanya, Makedonya, Trakya’nın bir parçası, Selanik, Ege Denizi’ne kadar), yetkilerin rızasıyla ve Bab-ı Ali tarafından onaylanan yetki ile özerk bir hükümet ilan edildi. Türk askerleri Bulgaristan’dan çekildi ve Rus birlikleri 2 yıl orada kaldı.
Rusya, 1856 Paris Antlaşması ile kendisinden ayrılan Güney Besarabya’yı, Asya tarafından ise Ardahan, Kars, Batum, Bayazet ve Soğanlık’a kadar olan toprakları geri alıyordu.
Batı Ermenistan’daki idari reformlar için özel bir madde (Madde 16) sağlanmıştı.
Savaşın Rusya için başarılı seyri ve Batı Ermenistan’ın bir kısmının Rus birlikleri tarafından işgal edilmesi, Ermeni siyasi çevrelerinde de kurtuluş umutları yarattı.
Modern tarihte ilk defa Ermenistan ismi ve Ermeniler, uluslararası bir antlaşmada anıldı.
Antlaşmanın 19. maddesince Kars, Ardahan, Bayazet, Batum, Oltu, Artanuc, Artvin, Alaşkert, Kağızvan ve Khumar Rusya’ya geçecekti.