eso1801tr — Kurumsal Bülten
İlk ELT Birincil Ayna Parçaları Başarılı Bir Şekilde Üretildi
09 Ocak 2018
ESO'nun Aşırı Büyük Teleskopu'nun (ELT) birincil aynasını oluşturacak altıgen parçalardan ilk altı tanesi Alman SCHOTT firmasının Mainz'deki tesislerinde başarılı bir şekilde üretildi. Bu bölümler ELT'nin 39-metrelik ana aynasının, tamamlandığında toplamda 798 bileşenden oluşan parçalarını oluşturacak. ELT 2024 yılında ilk ışığını aldığında dünyanın en büyük optik teleskopu olacak.
ESO'nun Aşırı BüyükTeleskopu 39-metre-çaplı birincil aynasıyla bir optik-kirmizi-ötesi teleskop için şimdiye kadar yapılmış olan en büyük aynaya sahip olacak. Böyle bir devin tek parca aynadan oluşması mümkün değil, bu nedenle her biri 1.4 metre çapında ve 5 santimetre kalınlığında 798 adet altıgen bileşenden oluşacak. Bu bileşenler tek bir ayna gibi hep birlikte çalışarak insan gözönden on milyonlarca kez fazla ışık toplayacak.
Üretim aşamasinda bulunan ESO'daki ELT opto-mekanik uzmanı Marc Cayrel şunları söylüyor: "İlk parçaların başarılı bir şekilde üretildidiğini görmek harika bir duygu. Bu ELT için önemli bir dönüm noktası!"
Teleskopun ikincil ayna taslağı gibi, ELT birincil aynasının parcaları da SCHOTT tarafından üretilen düsük-genişlemeli seramik Zerodur© [1] malzemeden yapılmaktadir. ESO bu Alman firması ile ELT aynalarının (M1 birincil ayna olmak üzere, M1 ila M4 olarak bilinen) ilk dördünün taslaklarını yaptırmak üzere sözleşme imzalamıştır (eso1704).
İlk parcalarin üretimi SCHOTT mühendislerinin üretim süreci ile yardımcı gereçleri ve prosedürleri değerlendirmeleri ve opimize etmeleri açısından oldukça önemlidir.
İlk altı parçanın üretilmiş olması büyük bir adım, ancak yol çok uzun — toplamda 900'den fazla üretilip cilalanmalı (bunlardan 798 tanesi birincil ayna için, diğer 133 tanesi yedek set). Üretim hızı arttığında, üretim oranının günde bir parçaya çıkmasi bekleniyor.
Üretimden sonra, ayna parçaları yavaşça soğutma ve ısıtma işlemlerinden geçirilecek, sonrasında ise tüm yüzey boyunca 15 nano-metrelik hassasiyetle şekillendirme ve cilalama aşamasına geçilecek. Şekillendirme ve cilalama işleminin yanı sıra ilave testler de Fransız Safran Reosc firması tarafından gerçekleştirilecek (eso1717).
Notlar
[1] Özel bir madde olan Zerodür® yüksek sıcaklık değişimlerinde neredeyse hiç ısısal genişleme göstermemektedir. Kimyasal olarak dirençli olan madde yüksek derecede parlatılabilmektedir. Yansıtıcı tabaka alüminyum veya gümüş olup teleskopun çalışmaya başlamasından önce aşırı hassas olan yüzeye buhar şeklinde kaplanmaktadır. Aralarında ESO’nun Şili’deki Çok Büyük Teleskop’unun da bulunduğu iyi bilinen birçok teleskop aynası Zerodür® malzemesinden yapılmış olup, bunlar onlarca yıldır çalışır durumdadır.
Bağlantılar
- ELT Hakkında Daha Fazla Bilgi
- SCHOTT Hakkında Daha Fazla Bilgi
- Safran Reosc Hakkında Daha Fazla Bilgi
- ELT hakkındaki en yeni haberler ve basın bültenleri
- ELT SSS Sayfası
- ELT görüntüleri ve videoları
İletişim
Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi, Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00 (1250)
E-posta: email@example.com
Marc Cayrel
ESO, Head of ELT Optomechanics
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6685
E-posta: firstname.lastname@example.org
Richard Hook
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6655
Cep: +49 151 1537 3591
E-posta: email@example.com