Maddelerin atomlardan oluştuğuna değinmiştik. Peki bu kadar çok atom nasıl oluyor da bir araya gelerek farklı maddeleri meydana getirmektedir?
Atomların bir arada tutan çeşitli bağlar mevcuttur. Bu bağlar;
- Atomlar arası ve
- Moleküller arası bağlar şeklinde sınıflandırılabilir.
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler
1- Atomlar arası bağlar
Atom, maddenin en küçük yapı taşıdır ve o kadar küçüktürler ki elektron mikroskobu ile bile ancak küçücük bir nokta şeklinde görülebilirler. Çevremizde gördüğümüz sayısız madde, milyarlaca atomun kendi aralarında bir bağ meydana getirerek oluşmuş cisimlerdir. Bu bağlar atomlar arası bağlar şeklinde tanımlanmaktadır.
Atomlar arası bağlar güçlü bağlardır. Örneğin şekil a’da verilen ve Sodyum (Na) ve Klor (Cl) iyonlarının oluşturduğu iyonik bağlar, Fe atomlarını bir arada tutan metalik bağlar ve kovalent bağ şeklinde ifade edilen bağlar yüksek enerjili güçlü bağlardır. Bu bağları kopardığımız zaman maddenin kimliği değişir ve yeni maddeye dönüşür!
Atomlar arasındaki bağlar;
1- İyonik bağlar,
2- Metalik bağlar,
3- Kovalent bağlar şeklinde üç kısımda incelenir.
2- Moleküller arası bağlar
Molekül, atomların elektronlarını ortaklaşa kullanarak meydana getirdikleri kovalent bağlı daha büyük yapılardır.
Bu moleküller, ardından başka moleküller ile yan yana gelerek gözle görülebilecek kadar büyük maddeleri oluştururlar. Böylece milyonlarca hatta milyarlarca molekülün meydana getirdiği devasa maddeler çevremizi süslemeye başlar.
Moleküller arasındaki bağ, üst tarafta söz edilen iyonik, kovalent ve metalik bağa göre daha zayıftır. Genellikle düşük enerji ile molekülleri bir birinden ayırmak mümkündür.
Örneğin su molekülleri arasındaki bağları koparmak için suyu biraz ısıtmak yeterlidir. Su molekülleri buhar şeklinde bir birinden ayrılır.
Moleküller arası bağlar koparıldığı zaman maddenin kimliği değişmez!
Örneğin suyu bulaştırdığımızda yeni madde oluşmaz oluşan sadece hal değiştirmiş bir sudur.
Özetle
- Kimyasal bağlar; atomlar arasında ve moleküller arasında olarak ikiye ayrılır.
- Atomlar arasında meydana gelen bağlar güçlü bağlardır ve bu bağlar; iyonik bağlar, kovalent bağlar, metalik bağlar şeklinde gruplanır.
- İyonik bağlar, elektron alış verişine dayanan bağdır.
- Kovalent bağlar, elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşur. Kovalent bağlı bileşiklere molekül de denir.
- Metalik bağlar, metal atomlarını bir arada tutan güçlü bağlardır.
- Molekülleri bir arada tutan bağlar zayıf bağlardır. Bu bağları koparmak kolaydır ve bağın kopması maddenin kimliğini değiştirmez.