BM İnsan Hakları Konseyi, Perşembe günü kabul edilen bir kararla Sri Lanka’yı ekonomik krizini kontrol altına almaya ve kamu görevlilerinin yolsuzluğunu kovuşturmaya çağırdı.
Birleşmiş Milletler’in üst düzey insan hakları organı, Güney Asya ada ülkesine odaklanmaya devam etmek için 20’ye 7 oy verdi. Sri Lanka Dışişleri Bakanı Ali Sabry Cenevre’deki meclise, Colombo’nun metni “kategorik olarak reddettiğini” söyledi.
Karar, Sri Lanka hükümetini “kamu ve eski kamu görevlileri tarafından işlenenler de dahil olmak üzere, yolsuzluğu soruşturmak ve gerektiğinde kovuşturmak da dahil olmak üzere devam eden ekonomik krizi ele almaya” çağırıyor.
Konsey, ekonomik krizin insan hakları üzerindeki etkisi, barışçıl protestoculara yönelik şiddet konusundaki endişelerini dile getirdi ve tüm hak ihlalleri ve suistimalleri için “kapsamlı bir hesap verebilirlik süreci” çağrısında bulundu.
19 maddelik karar, çoğunluğu Avrupa olan 37 ülke tarafından gündeme getirildi.
Sri Lanka’nın 22 milyon nüfusu, geçen yılın sonlarından bu yana aşırı enflasyon ve uzun elektrik kesintilerinin yanı sıra akut gıda, yakıt ve ilaç kıtlığına katlandı.
Adanın dövizi tükendi ve Nisan ayı ortasında 51 milyar dolarlık dış borcunu temerrüde düşürdü. O zamandan beri Uluslararası Para Fonu’ndan bir kurtarma için müzakere ediyor.
Kriz, Başkan Gotabaya Rajapaksa’nın kötü yönetim ve yolsuzluk iddiaları nedeniyle Temmuz ayı ortasında devrildiği yaygın protestolara yol açtı.
Yeni Başkan Ranil Wickremesinghe, Rajapaksa’yı deviren ve üç öğrenci liderini tutuklamak için sert Terörizmin Önlenmesi Yasasını kullanan protestoculara karşı sert bir tavır aldı.
Sabry, Sri Lanka’nın Cenevre’de hayır oyu talebini bizzat yaptı.
“Şiddetle karşı çıkıyoruz,” dedi ve “bu başıboş kararın … Sri Lanka’da restore edilen kurumsal ve siyasi istikrarı görmezden gelmesine derinden üzücü” dedi.
Arjantin, İngiltere, Fransa, Almanya, Meksika, Güney Kore, Ukrayna ve ABD kararı destekledi.
Hayır oyu veren ülkeler arasında Çin, Küba, Eritre ve Pakistan yer aldı.
47 üyeli konseyde aralarında Brezilya, Hindistan, Endonezya ve Japonya’nın da bulunduğu 20 ülke çekimser kaldı.
Karar, “militarizasyonun derinleştirilmesi, yönetimde hesap verebilirliğin olmaması ve ciddi insan hakları ihlalleri ve suistimallerinin cezasız kalması da dahil olmak üzere” krizin arkasındaki temel nedenlere değinmenin öneminin altını çizdi.
Konsey, krizin insan hakları üzerindeki etkisine ilişkin endişelerini dile getirdi ve barışçıl protestoculara ve hükümet destekçilerine yönelik ölümler, yaralanmalar ve yıkımla sonuçlanan şiddetin sorumlularından hesap sorulmasını istedi.
Hak ihlalleri ve suistimalleri için “kapsamlı bir hesap verebilirlik süreci” çağrısında bulundu ve BM insan hakları dairesinin ciddi ihlaller için gelecekteki hesap verebilirlik için kanıt toplama kapasitesini genişletti.
Kolombo’ya “sivil toplumun engelleme, gözetim, güvensizlik ve misilleme tehdidi olmadan faaliyet gösterebileceği” güvenli bir ortam sağlama çağrısında bulundu.
BM insan hakları ofisini, gelecekteki İnsan Hakları Konseyi oturumlarında sözlü ve yazılı güncellemelerle durum hakkındaki raporlarını geliştirmeye çağırdı.