X Y Z Kuşakları – Kuşak tanımlamalarının amacı, insanları kendi dönemi içinde, kuşak değişimlerini ve bu değişime etki eden faktörleri anlamak için yapılmış sosyolojik tanımlardır.
Kuşak; hemen hemen aynı yıllarda doğmuş, aynı çağın şartlarında yaşamış ve dolayısıyla birbirine benzer sorumluluklarla yükümlü olmuş kişiler topluluğuna denilmektedir.
Değişen kuşakların ihtiyaçlarını ortaya çıkarmak ve bu kitleleri tanımlamak amacıyla verilen bir isimdir.
Kuşakları Tanıyalım
1883-1900 yılları arasında doğan kuşağa “Kayıp Kuşak” denilmektedir.
1901-1927 yılları arasında doğanlara “Büyük Kuşak” denilmektedir.
1928- 1945 yılları arasında doğanlara “Sessiz Kuşak” denilmektedir.
1946-1964 yılları arasında doğanlara “Baby Boomers” (Nesil patlaması) kuşağı deniliyor. Çocuk yapılmasının teşvik edildiği 2. Dünya savaşı sonrası doğan kuşaktır.
1965-1980 yılları arasında doğan kuşağa X kuşağı;
1981-1996 yılları arasında doğanlara “Millennials” olarak Y kuşağı;
1997-2012 yılları arasında doğanlara “Zoomers” olarak Z kuşağı,
2013’den sonra tahminen 2025 yılına kadar doğan ve doğacak olan kuşağa “Alfa kuşağı” denilmektedir.
***
X Kuşağı Kimdir?
X Jenerasyonu da denilen kuşak, 1965 ile 1980 yılları arasında doğan insanları kapsayan temel bir nesil sınıflandırmasıdır.
Şu anda ülkemizde 1965-1980 arası doğmuş olan nüfus, yani X kuşağının temsilcileri kabaca 15 milyon civarındadır.
Bu sınıflandırmaya göre, bu yıllar arasında doğan bireylerin ortak ve güçlü yönleri bulunmaktadır.
X kuşağı sınıfında yer alan bireylerin ortak özellikleri kuşağın özellikleri olarak kabul edilmektedir. X kuşağı özellikleri çeşitli veri, araştırma ve analizler sonucuna göre belirlenmiştir.
X Kuşağının genel karakteristiği şöyle sıralanabilir:
Evlenme ve boşanma olaylarını yaşamış veya şahit olmuştur.
Kariyerlerinde birkaç kez iş veya meslek değiştirmişlerdir.
Çeşitliliğe açık insanlar olarak, din, ırk ve sınıf farklılıklarını sağduyu ile karşılar.
İletişim şekli olarak e-posta ve telefonlara alışmışlardır.
Problem çözümünde farklı çözümler üzerine kafa yorup çevresindekilerle tartışarak bir sonuca varıyorlar.
Gelecekle ilgili endişeleri yoğundur.
Yoğunlaşan iş yaşamına karşı iş-hayat dengesini sağlarlar.
Bireyseldirler.
Kendi özyönetimi olan ve kendi kendine çalışarak ve okuyarak bilgiye hakim olmak isteyen bir kuşaktır.
***
Y Kuşağı Kimdir?
Y Jenerasyonu (veya sadece “Millenniallar”) olarak da bilinen, X kuşağını takip eden ve Z kuşağından önce gelen bir gruptur. Ülkemizde yaklaşık 12 milyon civarında bir nüfus bu tarihler arasında doğmuştur.
1981 ile 1996 yılları arasında doğan kişiler tam anlamıyla Y kuşağıdır. Araştırmacılar ve medya, bu grubun 1980’li yılların başından 1990’lı yılların ortalarına kadar ya da 2000’lerin başlarına kadar olan süre zarfı içinde doğan kişiler olarak da belirtmektedir.
Globalleşmenin, aşırı bireyciliğin, sürekli imge bombardımanı yapan medyanın etkisi altında büyüyen bu kuşağın eğitim ve iş hayatı karmaşıktır.
Bu kuşağa sosyal medya kuşağı da diyebiliriz.
İnternet, sosyal medya, akıllı telefonlarla haşir neşir olan, hatta bir tehlike anında kendinden önce akıllı telefonunu kurtarmayı düşünecek kadar ileri gidebilen bir nesildir.
İnternet bağımlısı ve yalnız bir nesil olarak da nitelenebilmektedir.
Facebook, Twitter, Instagram… Akıllı tabletler, telefonlar… Özellikle iletişim teknolojisi…
İletişim şekli, e-posta ve telefonlara kısa mesajlar, Twitter ve hatta selfieler eklenmiş durumda.
Bu kuşağın insanları akıllı telefon tuşlarına olağanüstü bir hızla basmaktadır.
Kendini sosyal medya aracılığıyla ifade etmek başlı başına bir olgudur.
Problem çözümünde interneti ve çeşitli blogları kullandığı gibi, iş ve eğitim ortamında beyin fırtınası ile çözüme ulaşmayı tercih ederler.
Grup çalışmasına yatkın olan bu nesil, ekip içinde etkili bir şekilde çalışabilmektedir.
Gelecekle ilgili en büyük endişeleri ise tatminsizlik ve neyin mutlu edeceğini tam olarak bilememektir.
***
Z Kuşağı Kimdir?
Z Jenerasyonu, Y kuşağından sonra ve Alfa Kuşağı’ndan önce gelen bir demografik kuşaktır.
1997–2012 yılları arasında doğan kişilerden oluşmaktadır. Kişilik özellikleri; bireysel, sorgulayıcı, internet üzerinden sosyalleşen, bilgiye çabuk ulaşması nedeniyle kolay sıkılgan, antiotoriter tiptedir.
Araştırmacılar ve medya bu kuşağı takribi 1990’lı yılların sonundan 2010’lu yıllar başlayana kadar doğan kişilerin oluşturduğunu söylemektedir.
Bu nesil, doğarken sanki teknoloji ile doğdular, çok kolay teknolojiye adapte olmaktadırlar.
Aileler, özellikle de anneler kendilerini çocukların hayatlarında pek çok alanı düzenlemekten sorumlu hissediyor.
Dikkat süreleri kısa ama aynı anda birden çok medya ile çalışabilirler.
Dijital dünya ile uyumlu, fhilipped classrooma yatkın.
Proje –bazlı konular, ödevler, temalar ile öğrenme süreci keyifli hale gelebilir, nasıl mı?
Nasıl bir yönetici ve ekibi bir sunuma hazırlanır, bu nesil de öğrenmek istediği konuyu aşama aşama araştırarak ve bilgiyi oluşturarak, sunum yoluyla kendini ifade eder. İnteraktif bir öğrenme ortamı yaratmak önemli.
***
Alfa Kuşağı
Z Kuşağından sonra gelen ve dünya üzerindeki son kuşaktır.
Araştırmacılar, başlangıç tarihini 2012 yılında karar kılmıştır. Alfa Kuşağı, bütün mensupları 3. Milenyum’da ve 21.Yüzyıl’da doğmuş tek kuşak grubudur.
Alfa Kuşağının üyeleri, genel itibariyle Y kuşağı mensuplarının çocuklarıdır. Genelde oyuncaklar veya geleneksel medya araçlarından ziyade güncel teknolojik aletler ile vakit geçiren ve içine kapanık bireyler olarak bilinirler. Hâli hazırda en büyük bireyi 8 yaşında olup, en genç bireyi şu anda doğmak üzeredir.
Bu Kuşakları Sınıflandırmanın Faydaları Nelerdir?
X Y Z Kuşakları – Birlikte çalıştığımız insanları, yaptıkları şeyleri neden yaptıklarını, neye önem verdiklerini, işi onlar için heyecan verici kılan şeyin ne olduğunu anlamak için kuşakların özelliklerini bilmek gerekiyor.
X Y Z Kuşakları ile ilgili ilginç olan şey, hepimiz ortak kalıplara sahip olma eğiliminde olduğumuz, aynı biçimlendirici olayların bazılarını deneyimleme imkanının olmasıdır.
Genelleme yapmak her zaman iyi bir fikir olmasa da kuşakların nasıl çalıştığına ve birlikte çalışma durumunda bu farklı özelliklere sahip insanların nasıl yönetileceğine dair bulgular işimizi kolaylaştırabilir.
Açıkçası, insanlar başka birçok şeyden de etkileniyorlar, ancak ona kuşaksal bir perspektiften bakmanın güzel yanı, işi bu kadar önemli kılan şeyin en azından bir kısmına dair bazı ipuçları vermesidir.