LENGÜİSTİK (DİLBİLİMSEL) ANTROPOLOJİ
Lengüistik veya Dilbilimsel antropoloji, dilin sosyal hayatı nasıl etkilediğine dair disiplinler arası bir çalışmadır. Nesli tükenmekte olan dilleri belgeleme çabasından kaynaklanan ve geçen yüzyılda dil yapısı ve kullanımının birçok yönünü kapsayacak şekilde büyüyen bir antropoloji dalıdır. [1]
Dilbilimsel antropoloji, dilin iletişimi nasıl şekillendirdiğini, sosyal kimliği ve grup üyeliğini nasıl oluşturduğunu araştırır, büyük ölçekli kültürel inançları ve ideolojileri organize eder ve doğal ve sosyal dünyaların ortak bir kültürel temsilini geliştirir. [2]
TARİHSEL GELİŞİM
Dilbilimsel antropoloji, üç farklı paradigmanın geliştirilmesinden ortaya çıktı. Bu paradigmalar, dilsel antropolojiye yaklaşmanın yollarını belirler: şimdi “antropolojik dilbilim” olarak bilinen birincisi, dillerin belgelenmesine odaklanır; “dilbilimsel antropoloji” olarak bilinen ikincisi, dil kullanımının teorik çalışmalarıyla ilgilenirken son yirmi ya da otuz yılda geliştirilen üçüncüsü, dilbilimsel taktiklerle antropolojinin diğer alt alanlarından konuları inceler.
Sıralı olarak gelişseler de, üç paradigmanın tümü bugün hala uygulanmaktadır. [3]
BİRİNCİ PARADİGMA: ANTROPOLOJİK DİLBİLİM
İlk paradigma antropolojik dilbilim olarak bilinir. Belgelenmesi: saha alt disipline özgü konularına ayrılır dillere mahkum olarak daha sonra görüldü tükenme yerli Kuzey Amerika kabilelerinin dilleri üzerinde odaklanmaktadır. Aynı zamanda dilbilime en çok odaklanan paradigmadır. [3] Temalar şunları içerir:
- Dilbilgisel açıklama,
- Tipolojik sınıflandırma ve
- Dilsel görelilik
İKİNCİ PARADİGMA. DİLBİLİMSEL ANTROPOLOJİ
İkinci paradigma geçişten tarafından işaretlenebilir antropolojik dilbilim için dilsel antropoloji çalışma konusunda daha antropolojik odağı sinyalizasyondur. Bu terim Dell Hymes ile John Gumperz etnoğrafya ve iletişim bağını ifade etmek için tanımlandı Dilsel antropoloji terimi, Hymes’in gelecek için vizyonunu yansıtırken burada dil, durum bağlamında ve onu konuşan topluluğa göre çalışılmayı ifade etmekteydi. [3] Bu yeni çağ, mekanik kayıt gibi birçok yeni teknolojik gelişmeyi içerecekti.
İlahiler, ilki yeni bir analiz birimi olan dil antropolojisine birçok devrimci katkılarda bulundu. Fonemleri ve biçimbirimleri ölçmek gibi dilbilimsel araçlara odaklanan ilk paradigmanın aksine, ikinci paradigmanın analiz birimi “konuşma olayı” idi. Konuşma olayı, kendisi sırasında meydana gelen konuşmayla tanımlanan bir olaydır (ör. Ders, münazara). Bu, konuşmanın olabileceği bir konuşma durumundan farklıdır (örn. Akşam yemeği). Hymes ayrıca etnopoetik için dilsel antropolojik bir yaklaşıma da öncülük etti.. Hymes, bu paradigmanın dilsel antropolojiyi daha çok antropolojiye bağlayacağını ummuştu. Bununla birlikte, ikinci paradigma, alt disiplinin antropolojinin geri kalanından uzaklaşmasına işaret ettiği için Hymes’in çabası boşa çıktı. [4] [5]
ÜÇÜNCÜ PARADİGMA: DİLBİLİMSEL YÖNTEMLER VE VERİLER YOLUYLA İNCELENEN ANTROPOLOJİK KONULAR
1980’lerin sonunda başlayan üçüncü paradigma, antropolojik konulara dilbilimsel bir yaklaşım sağlayarak antropolojiye yeniden odaklandı. Üçüncü paradigma antropologları dili keşfetmeye odaklanmak yerine dilbilimsel araçlarla kültürü incelemeye odaklanır. Temalar şunları içerir:
- kişisel ve sosyal kimliklerin araştırılması
- paylaşılan ideolojiler
- bireyler arasındaki anlatı etkileşimlerinin inşası
Dahası, ikinci paradigmanın çalışmalarında yeni teknolojiden nasıl yararlandığı gibi, üçüncü paradigma da araştırmayı desteklemek için ağırlıklı olarak video dokümantasyonun kullanılmasını içerir. [3]
İLGİ ALANLARI
Çağdaş dilbilimsel antropoloji, yukarıda açıklanan paradigmaların üçünde de araştırmaya devam eder: dillerin belgelendirilmesi, bağlam yoluyla dilin incelenmesi ve dilbilimsel araçlarla kimlik çalışması. Üçüncü paradigma, antropolojik konuların incelenmesi, mevcut dilbilimsel antropologlar için özellikle zengin bir çalışma alanıdır.
KİMLİK VE ÖZNELERARASILIK
Dilbilimsel antropolojide pek çok çalışma, sosyokültürel kimlik sorularını dilbilimsel ve söylemsel olarak araştırır. Dilbilimci antropolog Don Kulick bunu kimlikle bağlantılı olarak, örneğin bir dizi ortamda, ilk olarak kuzey Papua Yeni Gine’deki Gapun adlı bir köyde yaptı. [6] Gapun köyünde çocuklarla birlikte ve çevresinde iki dilin nasıl kullanıldığını araştırdı. Geleneksel dil (Taiap), her yerde konuşulmayan ama kendi köylerinde ve dolayısıyla ilkel olarak Gapuner kimliğinin “indeksidir” ve en yaygın olanı Tok Pisin Yeni Gine’nin dolaşımdaki resmi dili. (“indeksli”, yakın bağlamın ötesindeki anlamlara işaret eder.)[7] Taiap dilini konuşmak tek bir kimlikle ilişkilidir: yalnızca yerel değil, “Geriye doğru” ve ayrıca hed (kişisel özerklik) görüntüsüne dayanan bir kimlik şeklindedir. Tok Pisin konuşmak, işbirliği yapma iradesi ve becerisiyle bağlantılı bir kimlik olan hed’e değil, kurtarmaya dayanan modern, Hristiyan (Katolik) bir kimliği indekslemektir. Daha sonraki çalışmalarında Kulick, Brezilya’da “um escândalo”, Brezilya travesti (eşcinsel) olarak adlandırılan bazı yüksek sesli konuşma performanslarının müşterileri utandırdığını göstermiştir. Tartışmaya göre travesti topluluğu, en azından, daha büyük Brezilya halkının, yine yüksek sesle halka açık söylem ve diğer performans biçimleriyle, onlara saldırmaya çalışabileceği utancı aşmak için güçlü bir girişimde bulunmaktadır. [8]
Ek olarak, Émile Benveniste, [9] Mary Bucholtz ve Kira Hall [10] Benjamin Lee, [11] Paul Kockelman,[12] ve Stanton Wortham [13] (diğerleri arasında) gibi bilim adamları kimlik anlayışına ve Söylemsel olarak inşa edilme yollarını inceleyerek “öznelerarasılık” anlayışına katkıda bulundular.
SOSYALLEŞME
Bir dizi çalışmada, dilbilimsel antropologlar Elinor Ochs ve Bambi Schieffelin, dilbilimsel ve diğer etnografik yöntemleri kullanarak sosyalleşme antropolojik konusunu (bebeklerin, çocukların ve yabancıların bir topluluğun üyesi olmaları, topluluğun kültürüne katılmayı öğrenme süreci) ele aldılar.[14]
Kültürleşme ve sosyalleşme süreçlerinin dil edinme sürecinden ayrı olmadığını, ancak çocukların dil ve kültürü entegre bir süreçle birlikte kazandıklarını keşfettiler. Ochs ve Schieffelin bebek konuşmasının evrensel olmadığını gösterdi ve adaptasyon yönünün (çocuğun etrafındaki devam eden konuşma durumuna uyum sağlaması veya bunun tersi), örneğin bakıcının vücuduna göre tutulduğu yön ile ilişkili bir değişken olduğu keşfettiler. Pek çok toplumda bakıcılar, çocuğu yaşamın erken dönemlerinde tanımayı öğrenmesi gereken bir akraba ağına yönlendirmek için çocuğu dışa dönük tutarlar.
Ochs ve Schieffelin tüm toplumların bu üyeler her iki çocukları sosyalleşmek gösterdi için ve içinden dilin kullanımı. Ochs ve Schieffelin, Güney Kaliforniya’da ki beyaz orta sınıf ailelerde akşam yemeklerinde anlatılan doğal hikayeler aracılığıyla hem annelerin hem de babaların erkek egemenliğini kopyalamaya nasıl katıldığını ortaya çıkardı.(“baba en iyisini bilir” sendromu), ana karakter (genellikle bir çocuk ama bazen anne ve neredeyse hiçbir zaman baba) ve “sorun yaratan” (genellikle, rahatsız edici sorular soran veya çocuğun yeterliliğine meydan okuyan baba) gibi katılımcı rollerinin dağılımına göre (“baba en iyisini bilir” sendromu) Baş kahraman) betimler. Anneler hikayelerinin anlatılması için çocuklarla işbirliği yaptıklarında, farkında olmadan kendilerini bu sürece tabi tuttular.
Schieffelin’in daha yeni araştırması, üzerinde çalıştığı Papua Yeni Gine topluluğu olan Güney Dağlık Bölgesi’ndeki papazların ve diğer oldukça yeni Bosavi din değiştirenlerin sosyalleştirme rolünü ortaya çıkardı [15][16][17][18] Papazlar bilgiyi aktarmanın yeni yollarını, yeni dilbilimsel epistemik belirteçleri[15] ve zaman hakkında konuşmanın yeni yollarını tanıttılar.[17] [18]
İDEOLOJİLER
Dil çeşitlerinin sistematik pratiğinde, antropologların pratikte sorduğu temel soruyu bulur – Neden yaparlar? Bunu yap? – baskın bir dil ideolojisini yansıtır. İnsanların “gerçekten” tek dilli olmaları ve tek seferde oyundaki çoklu çeşitlerin dağınıklığıyla kendilerini yöneltmek yerine referans netliğine etkili bir şekilde hedeflenmesi ideolojisidir. [22]
Dil ideolojileri üzerine yapılan pek çok araştırma, bir sonraki bölümde tartışılan “kiva konuşması” ile bazı Yeni Meksika puebloslarında konuşulan bir Kiowa-Tanoan dili olan Tewa’ya ve Arizona’daki Hopi Rezervasyonu’na uygulanan çekme gibi, dil üzerindeki daha ince etkileri araştırıyor. [23]
Diğer dilbilimciler, dil teması, dili tehlikeye atma ve ‘küresel dil olarak İngilizce’ alanlarında araştırmalar yaptılar. Örneğin, Hintli dilbilimci Braj Kachru, Güney Asya’daki yerel İngilizce çeşitlerini, İngilizcenin Hindistan’daki çok kültürlü gruplar arasında bir dil frangı olarak nasıl işlediğini araştırdı.[24] İngiliz dilbilimci David Crystal, sömürgecilik durumlarında tek bir baskın dilin yayılmasıyla sonuçlanan kültürel asimilasyonun etkilerine dikkat çeken dil ölümünün araştırmalarına katkıda bulundu. [25]
MİRAS DİLİ İDEOLOJİLERİ
Daha yakın zamanlarda, miras dilleri ile ilgili olarak dilbilim alanına yeni bir ideoloji çalışması hattı girmeye başlıyor. Spesifik olarak, uygulamalı dilbilimci Martin Guardado, miras dil ideolojilerinin “dilsel azınlıkların kendi dilleri hakkında sahip oldukları biraz akışkan anlayış, gerekçelendirme, inanç ve yargı kümeleri” olduğunu öne sürmüştür. [26] Guardado miras dillerinin ideolojilerinin aynı zamanda dilsel azınlık ailelerinin “bu dillerin çocuklarının hayatındaki önemi ve bu dillerin ne zaman, nerede, nasıl ve ne amaçla kullanılması gerektiğine ilişkin beklenti ve isteklerini de içerdiğini” ileri sürmektedir. Bu, tartışmasız bir dil ideolojisi araştırmasının yeni bir çizgisi olsa da, bu çalışma, dil ideolojilerinin çeşitli ortamlarda nasıl işlediğinin anlaşılmasına katkıda bulunmaya hazırdır.
SOSYAL ALAN
Bu üçüncü paradigmanın son bir örneğinde, bir grup dilbilimsel antropolog, sosyal alan fikri üzerinde çok yaratıcı çalışmalar yaptı. Duranti, Samoalı selamlar ve bunların sosyal alan kullanımı ve dönüşümü hakkında çığır açan bir makale yayınladı. [27] Bundan önce, Endonezyalıların daha önceki çalışmalarından yararlanan Endonezyalı Joseph Errington, kendi başına dil meseleleriyle ilgilenmek zorunda kalmadan, örnek merkez, siyasi merkez ve siyasi merkez kavramına dayanmak için dilbilimsel antropolojik yöntemler (ve göstergebilim teorisi) getirdi. örnek davranışların ortaya çıktığı ritüel güç. [28] Errington, Cava * priyayi’nin nasıl Ataları Cava kraliyet mahkemelerinde görev yapan*, bu mahkemelerin varlığının sona ermesinden çok sonra, deyim yerindeyse, elçi oldu ve Java genelinde “incelikli konuşma” nın en yüksek örneğini temsil etti. Joel Kuipers eseri vis-a-vis adasında bu tema geliştirir Sumba, Endonezya. Ve, Endonezyalılardan ziyade Arizona’daki Tewa Kızılderilileri ile ilgili olsa da Paul Kroskrity’nin Tewa kiva’dan (veya yer altı tören alanından) kaynaklanan konuşma biçimlerinin tüm Tewa konuşmaları için baskın modeli oluşturduğu iddiası, doğrudan bir paralel olarak görülebilir.
Silverstein, bu örnek merkezler fikrinde maksimum teorik önemi ve uygulanabilirliği bulmaya çalışır. Aslında, örnek merkez fikrinin dilbilimsel antropolojinin en önemli üç bulgusundan biri olduğunu hissediyor. O daha geniş ölçekli kurumsal ‘interactionality ait siparişleri,’ tarihsel şarta henüz yapılandırılmış. Böyle büyük ölçekli içinde, macrosocial siparişleri, in-etkisi vardır” savunarak, böylece kavramını genelleştirir ayin merkezleri semiosis bir yapılanmayı uygulamak için gelip, değer -conferring İçinde kullanılan sözel ve diğer semiyotik biçimlerin anlamları ve önemi açısından söylemsel etkileşimin herhangi bir özel olayı üzerindeki etkisi görülür.” [29] Dilsel antropologlar tarafından ritüel gibi klasik antropolojik konulara güncel yaklaşımlar değil statik dilsel yapılar ancak bir gerçek zamanlı olarak elinde tutmasına vurgulamak ” paralel Siparişlerin ‘hipertrofik’ seti ikonasının ayin yoluyla kendi kutsal alan yaratmak için neden görünüyor ve indexicality neyi sık sık, senkronize edilmiş metinsel ve metinsel olmayan ölçümlemelerin büyüsü gibi görünür.” [29] [30]
IRK,SINIF VE CİNSİYET
Alt alanın geniş merkezi kaygılarını ele alan ve temel teorilerinden yola çıkan birçok bilim insanı, dilin kesişme noktalarına ve özellikle ırk (ve etnik köken), sınıf ve cinsiyetin (ve cinselliğin) belirgin sosyal yapılarına odaklanır. Bu çalışmalar genel olarak toplumsal yapıların (örneğin ideolojiler ve kurumlar) ırk, sınıf ve cinsiyetle ilgili rollerini (örneğin evlilik, emek, pop kültürü, eğitim) yapıları ve bireylerin yaşadıkları deneyimler açısından ele alır.
ETNOPOETİK
Etnopoetik, aksi takdirde yazılı olarak kaybolacak olan resmi, şiirsel performans öğelerini yakalamak için şiirsel satırlar, ayetler ve kıtalar (düzyazı paragrafları yerine) kullanan sözlü şiir veya anlatı performanslarının metin versiyonlarını kaydetme yöntemidir. metinler. Herhangi bir etnopoetik metnin amacı, benzersiz sözlü icracıların tekniklerinin, kendi özel kültürel bağlamları içinde performanslarının estetik değerini nasıl artırdığını göstermektir. Etnopoetik teoriye en büyük katkıda bulunanlar arasında Jerome Rothenberg, Dennis Tedlock ve Dell Hymes bulunmaktadır. Etnopoetik, etnoloji, antropoloji, folklor bilimi, üslup, dilbilim ve edebiyat ve çeviri çalışmalarının bir alt alanı olarak kabul edilir.
TEHLİKE ALTINDA Kİ DİLLER: DİL BELGELERİ VE YENİDEN CANLANDIRMA
Nesli tükenmekte olan diller, ana dilleri olarak çocuklara aktarılmayan veya çeşitli nedenlerle azalan konuşmacı sayısına sahip dillerdir. Bu nedenle, birkaç nesil sonra bu diller artık konuşulmayabilir. [31] Antropologlar, dil dokümantasyonu ve yeniden canlandırma projelerine katılımlarıyla nesli tükenmekte olan dil topluluklarıyla ilgilenmişlerdir.
Bir dil dokümantasyon projesinde, araştırmacılar dilin kayıtlarını geliştirmek için çalışırlar – bu kayıtlar saha notları ve ses veya video kayıtları olabilir. En iyi dokümantasyon uygulamalarını takip etmek için, bu kayıtlar açık bir şekilde açıklanmalı ve bir tür arşiv içinde güvenli bir şekilde saklanmalıdır. Franz Boas, Kuzey Amerika’da dil dokümantasyonuna dahil olan ilk antropologlardan biriydi ve üç ana materyalin geliştirilmesini destekledi: 1) gramerler, 2) metinler ve 3) sözlükler. Bu artık Boasian Üçlemesi olarak biliniyor. [32]
Dilin yeniden canlandırılması, bir dili tekrar ortak kullanıma sokma pratiğidir. Yeniden canlandırma çabaları, dili yeni konuşmacılara öğretmek veya topluluk içinde sürekli kullanımı teşvik etmek şeklinde olabilir. [33] Dilin yeniden canlandırılması projesine bir örnek, Pennsylvania Swathmore Koleji’nde öğretilen Lenape dil kursudur. Ders, yerli ve yabancı öğrencileri Lenape dili ve kültürü hakkında eğitmeyi amaçlamaktadır. [34]
Yeniden canlandırmanın bir alt kümesi olarak dil ıslahı, bir dilin bir topluluktan alındığı anlamına gelir ve onların dillerini kendi şartlarına göre yeniden canlandırmak için ajansı geri alma konusundaki endişelerini giderir. Dil ıslahı, dil kaybıyla ilişkili güç dinamiklerini ele alır. Dili zaten bilenleri onu kullanmaya teşvik etmek, kullanım alanlarını arttırmak ve dilin genel prestijini arttırmak, ıslahın bileşenleridir. Bunun bir örneği, Miami dilinin kapsamlı arşivler aracılığıyla ‘soyu tükenmiş’ statüsünden geri getirilmesidir. [35]
Dilbilim alanı aynı zamanda nesli tükenmekte olan dillerin dil yapılarının incelenmesine odaklanmış olsa da antropologlar, dilin sosyo-tarihsel bağlamının etnografik anlayışlarına ve aynı zamanda dilin yeniden canlandırılması ve iyileştirme projelerine vurgu yaparak bu alana katkıda bulunur. [36]


KAYNAKÇA