Türk Elçilik Raporlarına Göre Atatürk Dönemi Arnavutluk –Türkiye İlişkilerine Dair Bazı Tespitler
Öz
Bu araştırmada Türk elçilik raporlarına yansıyan Atatürk dönemi Arnavutluk Türkiye ilişkileri ele alınmıştır. 1926’da Türkiye’nin büyükelçi atamasıyla başlayan diplomatik ilişkilerde, 1928 ve 1936’da geçici kırılmalar yaşanmışsa da, ilişkilerin özü, “5 asırlık Türk-Arnavut dostluk ve kardeşliği” çerçevesinde seyretmiştir. 1926’dan 1938’e kadar 12 yıllık sürede, henüz literatüre yansımamış arşivlerin tozlu rafları arasında kalan Türk elçilik raporları ışığında Türkiye – Arnavutluk ilişkilerine dair önemli bazı tespitler ortaya çıkmıştır. Türk- Arnavut ilişkileri çerçevesinde Elçilik raporlarına yansıyan belli başlı konular şunlar olmuştur: Arnavutluk’un İtalya ile olan problemleri, ilişkileri ve bunun Türkiye’ye etkileri; Arnavutluk’taki ekonomik kriz; Yugoslavya’nın kendi sınırları içindeki Arnavut ve Türkler’i göçe zorlaması ve Balkanlar’daki Türk ve Arnavut azınlıkların durumu; İtalya-Yugoslavya yakınlaşması ve Balkanlar’ın denge ve istikrarında Türkiye’nin rolü; Türkiye’deki ekonomik kalkınma hamlelerinin Arnavutluk’a tesiri; Tiran’ın imarı meselesi ve Türk inkılabının Arnavutluk’taki etkileri.