Rusya için 1812 Vatanseverlik Savaşı'nın ve Paris'in ele geçirilmesiyle sonuçlanan 1813-1814 dış seferlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından, birçok Rus subayı Batı Avrupa'nın yaşamına hayran kaldı. Fransa ve Rusya İmparatorluğu'nun yaşam standardı ile siyasi yapısı arasındaki tutarsızlık, Napolyon'un galipleri için keskin bir şekilde açıktı. "Kazandık, ama neden bizim için onlardan çok daha kötü?" Bu soru onları uzun süre rahatsız etti.
Rusya'da, daha önce olduğu gibi, hükümdarın sınırsız gücüne sahip bir otokrasi, milyonlarca Rus köylüsünü köle konumuna getiren serflik, serflikten çok az farklı olan yirmi beş yıllık askerlik hizmeti vardı. Tek kelimeyle, devrim yıllarında Fransa'nın kurtulduğu her şey Rusya'da gelişti. Bütün bunlar, bu tür koşullarda oldukça doğal olan şu soruyu doğurdu: ne yapmalı?
Zaten 1816'da, eve döndükten sadece 2 yıl sonra, memurlar arasında ilk gizli örgüt ortaya çıktı - Kurtuluş Birliği. 2 yıl sonra adı Refah Birliği olarak değiştirildi. Örgüt bir sır olmasına rağmen, varlığının ilk birkaç yılında, üyeleri yalnızca birbirlerinin dairelerinde toplanıp Rusya'da hangi reformların yapılması gerektiğini tartışıyorlardı.
Henüz silahlı bir iktidar ele geçirme planı yoktu: herkes çarın serfliği kaldıracağını, reformlar yapacağını, ülkeye bir Anayasa vereceğini ve gücünü gönüllü olarak sınırlayacağını umuyordu. Ancak yıllar geçti ve bekleme taktikleri kendini haklı çıkarmadı: hiçbir reform başlamadı. Daha sonra örgüt üyeleri, iktidarın ele geçirilmesini ve reformların kendi başlarına uygulanmasını sağlayan daha radikal planlara sahip olmaya başladı.
Pavel Pestel
birlik eksikliği
Komplocular arasında bir birlik olmamasına özellikle dikkat etmek gerekiyor. Farklı görüşler, ülkenin yeniden düzenlenmesi için çeşitli projeler, çeşitli liderler vardı. Komplocular tek bir örgüt bile kuramadılar, daha 1820'lerin başlarında, Kuzey Topluluğu St. Petersburg'da ve Güney Topluluğu, birliklerin dörde bölündüğü bugünkü Ukrayna topraklarında ortaya çıktı.
Kuzey ve Güney toplumlarının liderleri tarafından hazırlanan Rusya'nın gelecekteki yeniden yapılanmasına ilişkin program belgeleri temelde birbiriyle çelişiyordu. Bu nedenle, Kuzey toplumunun liderlerinden biri olan Nikita Muravyov, "Anayasa" sında ülkede anayasal bir monarşi ve federal bir yapı kurmayı önerdi. Güney Derneği'nin lideri Pavel Pestel daha radikaldi. Pestel, yazdığı Russkaya Pravda'da bir cumhuriyetin kurulmasını, kraliyet ailesinin yok edilmesini veya kovulmasını, üniter bir yapıyı ve ülkede bir diktatörlük kurulmasını planlıyor. Pestel doğal olarak kendisini bir diktatör olarak görüyordu.
Buna dayanarak, Kuzey ya da Güney bu toplumlardan herhangi birinin iktidara gelmesi durumunda olayların daha sonraki seyrini izlemeye çalışacağız.
Nikita Muravyev
Kazanma şansı
Elbette, başkentte bulunduğu için Kuzey Topluluğu'nun iktidarı ele geçirme şansı daha fazlaydı. Ayaklanma gününde - 14 Aralık 1825 - Prens Sergei Trubetskoy, komplocuların lideri olarak atandı. Bir gün önce, Kışlık Saray'ın basılması ve kraliyet ailesinin tutuklanması da dahil olmak üzere, iktidarı ele geçirmek için ayrıntılı bir plan yaptı.
Ancak bu plana göre Kışlık Saray'ın ele geçirilmesini emredecek olan Decembrist Yakubovich son anda bunu yapmayı reddetti. Ayaklanmanın diğer birçok lideri için umut yoktu. Böylece Trubetskoy'un planı, aktif operasyonlar başlamadan önce çökmeye başladı.
Sonuç olarak, ayaklanmanın başarısızlığa mahkum olduğunu anlayan Trubetskoy, 14 Aralık'ta meydanda hiç görünmedi ve aslında geri çekildi. Liderlerini kaybeden isyancı alayları - yaklaşık 3 kişi - Senato Meydanı'nda toplandı, ancak hükümet birlikleri tarafından dağıtılıncaya kadar günün büyük bölümünde hiçbir şey yapmadı.
Yukarıdaki nedenlerden dolayı Kuzey Cemiyeti darbede başarısız oldu. Ancak ayaklanmanın lideri olarak Sergei Trubetskoy'dan daha cesur ve kararlı bir kişi atanırsa iktidarı ele geçirme fırsatı buldu. Ayaklanmanın liderini seçmedeki hata, Decembristlerin başarısızlığının ilk ve ana nedenidir.
Decembristlerin en belirleyici ve en radikali olan Pavel Pestel'in bir şekilde St. Petersburg'daki isyancıların başında olacağını varsayalım. Bunun olasılığı azdır, çünkü bildiğimiz gibi ayaklanmadan bir gün önce tutuklandı.
O zaman olaylar nasıl gelişirdi? Hiç şüphe yok ki bu durumda Kışlık Saray ve diğer hükümet binaları yine de isyancılar tarafından alınmış olacaktı. Ancak sırada ne var? İsyancıların yalnızca 3 askeri ve 000 subayı varken, Nicholas I'in en az 28 askeri vardı. Gördüğümüz gibi güçler çok eşitsiz ve herhangi bir açık çatışmada hükümet birlikleri kazanırdı.
Bu nedenle, kararlı eylem koşulu altında bile, Decembristler için zafer olasılığı minimumdur.
14 Aralık 1825'te Decembrist ayaklanması. Vasili Timm
Ancak yine de bir şans vardı. Ancak yalnızca I. Nicholas'ı öldürmenin veya yakalamanın mümkün olması ve böylece hükümet birliklerini tek bir komutadan mahrum bırakması şartıyla. Ancak bu durumda, hükümet güçlerinin bir kısmı, savunacak başka kimseleri olmadığını anlayarak isyancıların tarafına geçebilirdi.
Bu durumda olaylar büyük olasılıkla aşağıdaki gibi gelişecektir. Pestel kendisini geçici bir diktatör olarak atadı ve "Rus Gerçeği"ni uygulamaya başladı. Güney Derneği'nin tüm üyeleri St.Petersburg'dan uzak olduğu için, Pestel'in başkentte neredeyse hiç destekçisi yok. Kuzey toplumunun üyeleri, yeni diktatöre oybirliğiyle karşı çıkıyor ve onu kolayca iktidardan uzaklaştırıyor.
Cetvelin boş yeri için mücadele başlar. Meşrutiyetin şampiyonu Nikita Muravyov, başlayan mücadeleden galip çıkmak için en büyük şansa sahip. Muravyov ve destekçileri, I. Nicholas'ın küçük kardeşi Mihail Pavlovich'i boş tahta oturtmaya karar vererek onu Muravyov'un bundan önceki "Anayasa" taslağını kabul etmeye zorlar. Michael kendisine sunulan her şeyi imzalar ve böylece anayasal bir hükümdar olur. Ancak, sadece birkaç ay sonra, Aralıkçılar arasında hala bir birlik olmadığını görüyor ve birkaç ordu alayı ve muhafızın desteğini alarak, kendisine dayatılan Anayasayı paramparça ediyor. Komplocuların bir kısmını darağacına, bir kısmını Sibirya'ya ve bir kısmını da Kafkasya'ya gönderir.
Alt satır: Ayaklanmadan birkaç ay sonra, otokrasi yeniden sağlandı, İmparator Michael sonsuza dek mutlu bir şekilde hüküm sürüyor.
Güney Cemiyeti'ne gelince, başkentten uzakta bulunduğu için iktidarı ele geçirme şansı neredeyse hiç yoktu. Ayrıca, bu toplumun liderleri, birlikler arasında evrensel bir destek bile örgütleyemediler.
Gördüğünüz gibi, 14 Aralık 1825'te St.Petersburg'daki ayaklanma başarılı olsa bile, Decembristlerin liderleri uzun süre iktidarda kalamazlardı. Bunun ana nedenleri, aralarında birlik olmaması ve isyancıların çoğunluğunun desteğini alacak ortak, belirgin bir liderin yanı sıra Kuzey toplumunda net bir hiyerarşi ve disiplinin olmamasıdır.
Bildiğimiz gibi, neredeyse 100 yıl sonra, Bolşevikler esas olarak yukarıdakilerin hepsine sahip oldukları için iktidarı ele geçirebildiler ve elinde tutabildiler: tek bir lider, partide birlik, katı bir hiyerarşi ve parti disiplini.