İsveç Akademisi, Nazilere dava açmaya hazırlanıyor
İsveç Akademisi, İsveçli şair ve yazarların şiirlerini yayınlayan Nordfront adlı dergiyi mahkemeye vermeye hazırlanıyor.
Fotoğraf: Carl Ridderstråle / Wikimedia Commons (CC-BY-SA 4.0)
İskandinavya'nın en örgütlü ve saldırgan grubu olarak bilinen Kuzey Direniş Hareketi'nin (NMR) yayın organı Nordfront (Kuzey Cephesi) bundan en az 70 yıl önce yaşamlarını yitiren İsveçli üç yazar ve şair; Esaias Tegnêr, Verner von Heidenstam ve Viktor Rydberg'nin şiirlerini yayınladı.
Bir sivil toplum kuruluşu olan Juridikfronten (Hukuk Cephesi), Nazilerin söz konusu yazarların şiirlerini “ari ırkını yüceltmek” ve “ırkçı düşünceleri yaygınlaştırmak” için yayımladıklarını belirterek İsveç Akademisi'nden önlem almasını istedi.
Yazarlar 70 yıl önce yaşamını yitirdikleri için eserleri telif hakların korunması kapsamına girmiyor. Ancak bu, her isteyene yazarların şiir ve eserlerini kullanmaları imkanı da vermiyor. Telif haklarını belirleyen yasa ve yönetmenlikler klasik olarak kabul edilen eserleri koruma altına alıyor.
Klasiklerin korunması görevini de İsveç Akademisi, Müzik Akademisi ve Özgür Sanatçılar Akademisi'ne veriyor.
Hukuk Cephesi'nin girişimde bulunmasından sonra İsveç Akademisi, bir avukat bürosuna yazarların eserlerini yayımlayan Kuzey Cephesi'ne dava açması için görev verdi.
Dagens Nyheter gazetesine açıklamalar yapan İsveç Akademisi'nin Hukuk Temsilcisi Anders Kylhammar, “Biz bunu önlem alınması gereken önemli bir şey olarak görüyoruz. Bunlar İsveç'in kültür mirasını oluşturan klasiklerin bir bölümü” dedi.
Şiirlerin başka halk gruplarına kışkırtıcılık yapacak ve şiddeti teşvik edecek bir biçimde yayınlandığına dikkat çekti. Akademinin Nazilere bir mektup göndererek şiirlerin Nordfront'un internet sitesinden kaldırılmasını talep ettiklerini belirtti.
İsveç Akademisi Daimi Sekreteri Mats Malm da, bir uyarıyla işe başladıklarını belirterek “Bundan daha kötü bir örnek görmediğimi söyleyebilirim. Zamanında harekete geçtiğimizi düşünüyorum. Bu Akademi'nin görevi ve bize verilen görev uyarınca harekete geçtik” şeklinde konuştu.
İsveç Akademisi, 2014 yılında da İsveçli yazar Karin Boye'nin şiirlerini reklamlarında kullanan Mercedes-Benz'e tepki göstermişti. Bir mektup yazarak şirketi yazarın eserlerini çarpıtmakla eleştirmiş ve şiirin kaldırılmasını istemişti. Şirket, reklamı durdurmak zorunda kalmıştı. (Stockholm/EVRENSEL)