|Haberler/...


Çarpışan Karadeliklerden Gelen Gamma Işını Patlaması ...
LIGO araştırmacıları, ilk defa direkt olarak yerçekimi dalgalarını tespit ettiğinde, Einstein'ın bir yüzyıl önce yaptığı tahmini doğrulamış oldular.
Tespit ettikleri dalgalar, ikisi de 30 Güneş kütlesi olan iki karadeliğin çarpışmasından geldi ve sonunda yeterince yakın sarmal yaparak birleştiler ve dalgaları bıraktılar.
LIGO'nun gözlemlediği yerçekimi dalgalarını oluşturmak için, olayda saniyenin çeyreğinden az bir sürede 3 Güneş kütlesinde enerji salıverildi.
Çarpışmadan sonra, araştırmacılar birçok teleskopun arşivlerindeki dataları incelediler ve yerçekimi dalgalarının orijininden, ışık yayımı işaretleri için baktılar.
Fermi ekibinin bir üyesi olan Gamma ışını astrofizikçisi Adam Goldstein:
"Bir şey görmeyi beklemiyorduk" dedi. Çünkü birleşen karadeliklerin çarpışması milyonlarca yıl alıyor. Bilim adamları genellikle, çarpışacak kadar yakınlaşmadan çok önce, etraflarındaki gaz veya herhangi bir maddeyi silip süpürmelerini bekliyordu.
Karadeliğe çekilen madde ışık yayabilir ancak karadeliğin kendisi yaymaz. Ayrıca karadelikler birleşirken, "temiz" bir şekilde, ışık üretmeden birleşmeleri beklenir. Ancak bilim adamları bir şey gördü. LIGO'nun yerçekimi dalgalarını fark ettikleri yerde, NASA'nın Fermi teleskobu karadeliklerin fiziksel olarak birleşmelerinden bir saniye sonra bir gamma ışını patlaması gördü.
Gamma ışını patlamasının, karadeliklerin birleşiminden gelmiş olması ihtimali yüksek ancak kesin iddialarda bulunmadan önce daha fazla kanıt toplanması gerekiyor. Fermi ekibinin bilgilerine dayalı olarak Goldstein:
"Gamma ışını sinyali 500'de 1 ihtimalle, yerçekimi dalgaları ile bağlantılı olmayabilir" dedi.
Fermi çarpışma raporunun başyazarı Valerie Connaughton:
"Bu keşfin, yanlış alarm olması düşük bir ihtimaldir. Ancak ders kitaplarını tekrar yazmaya başlamadan önce, karadelik birleşmelerinden gelen yerçekimi dalgalarıyla ilişkili daha fazla patlamalar görmemiz gerekiyor" dedi.
Goldstein ve Racusin: "Yakın gelecekte LIGO'nun, %90 ihtimalle başka karadelik birleşmelerini de bulmasını bekliyoruz. Böylelikle önümüzdeki yıllarda, çiftli karadelikleri gözlemlemek için birçok fırsatımız olacaktır" dedi.
Güncelleme: 11/05/2016
Kaynak: Jessica Hall, "LIGO and NASA may have Observed A Gamma-Ray Burst from Colliding Black Holes", extremetech.com, çev. Ayşe Alp, yaklasansaat.com, 22/04/2016