

08-Ocak-2017, 12:11


#1 (permalink)


Neandertaller Ne Zaman Bizimle Yer Değiştirdi?
Neandertaller Ne Zaman Bizimle Yer Değiştirdi?
İsraildeki bir mağarada bulunanlar, evrimin kazananları ve kaybedenleri hakkındaki teorilerimize meydan okumaktadır.
İsrailin Carmel Dağında, Skhul ve Nazarethin doğusunda, Qafzeh mağarasında yaklaşık 100.000 yıl önce uzun boylu, uzun kollu insanlar yaşadı. Kalıntıları sürpriz bir şekilde, Afrikadan göç eden Homo Sapienlerin geleneksel zaman çizelgesine meydan okuyan sofistike bir insanı ortaya koydu. Fakat en sonunda, Skhul ve Qafzeh yerleşkeleri yok oldular.
Skhul-Qafzeh insanları kıyıdan 20 milden daha uzakta, takı olarak dizmek ve dekorasyonda kullanmak için deniz kabukları topladılar. Ölülerini, daha çok eşyaları ile yaktılar ve yaşayanlarına özen gösterdiler. Hidrosefali ile doğan bir çocuk, bazen beyindeki su olarak dillendirilir, 3 yaşına kadar şiddetli özrüyle yaşardı veya bu sebepten hastanın sadece sabırla, sevgi dolu bakımla yaşatılması da mümkündü.
Çokça gelişmiş el işi eserlerin, 1920lerin sonlarında kendi keşiflerinden yıllarca sonra pek çok arkeolog bu insanların Neaandertallerden evrildiğine inanmaktaydılar, kalıntıları komşu mağaralarda bulundu. On yıllarca, araştırmacılar Skhul-Qafzeh popülasyounlarının Neandertaller ve bizler arasında bir kayıp halkayı sunduğunu teorize ettiler.
Ancak, 1980lerin başında bu görüş daha kesin tarihlendirme teknikleriyle alt üst oldu. Qafzeh insanları 92.000 yıl civarındaydı ve Skhul insanı daha eskiydi, yaklaşık 115.000 yıl ortalamaya sahipti. Skhul-Qafzeh insanının yaşı, Homo Sapienlerin yaklaşık 60.000 yıl öncesine kadar Afrikadan ayrıldığı yönündeki geniş ölçüde kabul gören fikre meydan okudu. Daha şaşırtıcı olan şudur: Hemen hemen tüm Neandertal kalıntıları önemli ölçüde daha gençti. Skhul-Qafzeh insanları, Neandertaller ve insanlar arasındaki ele geçmesi zor bir kayıp halka değillerdi. Onlar insandılar ve Neandertaller onlarla yer değiştirmişti.
Bizim En Yakın Akrabamız
Darwinden beri, Neandertaller ve insanlar arasındaki ilişkiyi tartışmaktayız. Neandertaller bazen bizim öteki dış görünüşümüz gibi görülmekteydi, henüz insandan ayırt edilemiyordu: Yansımayı çarpıtan aynadaki Homo Sapienlerin yüzü ileride çenesi yok gibiydi; kaş sırtı şişik, kafa tası basık ve göğsü dışarı doğru, kısa bacakları kesik gibiydi. Bizden 200.000 veya daha fazla büyük olan Neandertaller genellikle tarafımızdan aşağı, değersiz olarak değerlendirilmişlerdir. Biz onlardan mı evrildik, onlarla mı çiftleştik, onları öldürdük mü, onları saf dışı mı bıraktık? Her ne olduysa, biz kazandık.
Fakat arkeolog John Shea, zaferimizin kaçınılmaz bir sonuç olduğunu söylemektedir. Shea, Yaklaşık 100.000 yıl öncesine kadar, serinkanlı bir gözlemci ne rakip insan türünün yok olmasını ne de Homo Sapienlerin mevcut küresel ekolojik hakimiyetini öngörmek için hiçbir dayanağa sahip değildi diyor.
Binlerce, yüzlerce yıldır Neandertaller, basit araçlar ve ilkel giysiler kullanarak -pala kedi ve mağara aslanlarının dahil olduğu yırtıcıların söz konusu olmadığı- keskin soğuklukta olan ısı değerlerindeki sert iklimlerde hayatta kaldılar. Uzun süreli yaşadılar ve başarılı bir ırktılar.
Skhul-Qafzeh, dolaylı da olsa, Neandertalleri safdışı bırakan bir örnek olabilir; Shea ve diğer araştırmacılar doğrudan fiziksel çatışmanın ya da iki türün aynı anda bölgeyi işgal ettiğine dair bile hiçbir güçlü kanıtın olmadığını belirtmektedirler.
Bir diğer popüler teori de benzer şekilde kusurludur. Şayet Skhul-Qafzeh insanları Neandertallerle melezleştiyse, bölgeler her iki türün aynı zamanda biriken kalıntılarını içermelidir fakat bulunmamaktadırlar.
Bunun yerine, Skhul-Qafzehteki Neandertal başarısı için baskın olan teori 21inci yüzyılın siyah canavarıdır: iklim değişiklikleri. 75.000 yıl öncesine yakın bir zamanda, Skhul ve Qafzeh Homo sapienleri fosil kayıtlarından kaybolmuşlardır, Levant iklimi Neandertallerin lehinde değişmişti. Hızlı gelişen buzul çağı bölgeyi daha soğuk ve daha kurak bırakmıştı. Bozkır-çöller ilerledi, ormanlar çekildi.
Neandertal bedenleri daha soğuk şartlara adapte olmuştu. Onların tıknaz, fıçı şeklindeki göğüs yapısı ısıyı daha yavaş kaybetmekteydi ve ısıyı yalıtan kasları çokça bulunmaktaydı, sistemleri gıdalardan kalori ayıklamak ve onları vücut ısısına dönüştürmek için elverişliydi. Skhul-Qafzeh insanlarının ince fizikleri ısıyı savmada daha iyiydi. Veya, Sheanın dediği gibi: Neandertaller soğuk ve kuru havayı seviyorlardı. Atalarımız sıcaklığı ve nemi seviyorlardı. Hava soğudu ve insanlar geri çekildi.
Kayıp halkanın aksine daha sonra Skhul-Qafzeh insanları, Homo sapienlerin resmi kayıtlarında başarısızlığın nadir bir hikâyesini temsil eder gibi görüldüler. Afrikadan geldiler, Levanta ulaştılar, sonra geri çekildiler veya belirli bir zamandan önce soyları tükendi, Afrikalı Homo sapienlerin başarılı göç dalgası 60.000 yıl önce civarında bölgeye ulaştı.
Geçen yıl Nature dergisinde, fiziksel antropolog Israel Hershkovitz, Skhul ve Qafzeh bölgelerinin yakınındaki Manot Mağarasıda 55.000 yaşında bir insan kafatası bulduğunu açıkladı. Kafatasının önceki bölgelere yakın olmasına karşın Hershkovitz, Skhul-Qafzeh insanlarının ölüp gittiğine veya göçüp gittiğine dair teoriye yapılan itirazlara güvenmemektedir. Aksine, bu mağaralardaki tüm fosilleri küçük popülasyonların bir başarısının farklı kalıntıları olarak görmektedir. Avcı toplayıcı gruplar veya her bir grubun içinde eridiği büyük kabileler olup olmadığı, mağaralara ulaşıp ulaşmadıkları ve o mağaraları uygun bulup bulmadıkları belli değildir, ancak sonuçta tükenip gitmişlerdir.
Hershkovitz Her bir mağara, aslında birbirleriyle hiç karşılaşmamış birçok farklı grup tarafından binlerce yıl boyunca yaşam alanı olarak kullanıldı açıklamasını yapmaktadır. Her bir grup, muhtemelen kendi içlerinde çiftleşme yoluyla diğerinden izole olmuştu.
Hershkovitz bulgusunu, 40.000 ya da daha fazla yıl ile Skhul ve Qafzeh insanlarıından uzak zaman içinde yeni bir varış, tamamen ayrı bir ırk olarak düşünmektedir. DNA analizleri bu ilk insanlar hakkındaki bilmecelerin birçoğunu çözebilir iken, araştırmacıların kalıntılardan kullanılabilir genetik materyal elde etmesi bugün mümkün olmuştur.
Yok Olma Kuraldır
Bazı araştırmacılar, Skhul-Qafzeh insanlarının küçük değil, izole olmuş gruplar olduğuna, fakat Afrikanın dışına ve Avrasyanın içine doğru daha geniş erken bir hareketin parçası olduklarına inanmaktadırlar.
Oxford Üniversitesinden profesör Michael Petraglia, Suudi Arabistanın Ar Rubal Khali çölündeki Palaeodeserts denilen multidisipliner projenin ortasındadır. Bu çöl manzaraları önceleri bereketli göl arazileriydi ve Petraglianın ekibi buranın insan ilerlemesinde oynadığı rolün kilidini açmayı amaçlıyor. Bugüne kadar pek çok araç buldular, fakat bir insan fosili bulamadılar. Petraglia, Bazı insan formunun kesinlikle Arabistanın içlerine girdiğini biliyoruz ve bu bölgelerin tarihlerinden bazısı 100.000 yıl önce civarında Levantta Homo sapienlerin görüldükleri zamana denk gelmektedir diyor. Bu hipoteze göre, Skhul-Qafzeh insanları, muhtemelen Avrasya içine devam etmiş olan geniş bir göç dalgasının batı kolunu temsil etmektedir. Çağdaşlarının göç halindeyken soyu mu tükendi?
Petraglia, Avcı ve toplayıcı popülasyonlarının yok oluşu, muhtemelen bugün bizim gerçekleştirdiğimizden çok daha yaygındır diyor. Arabistan Sahara, Hindistanın Thar Çölü
popülasyonlar açıkça bu bölgelerin içinde girdi, fakat [orada] ne olup bittiğini bilmiyoruz.
Şubattaki Natureda, ilgi çekici bir olasılık gün ışığına çıktı. Birden fazla Neandertal genomu analiz eden bir ekip, 100.000 yıldan çok daha önce insanların ve Neandertallerin melezleştiğine dair güçlü kanıtlar ortaya çıkardı bu düşündüğümüzden on binlerce yıl önce demektir. Genetik karışım Sibiryada bulunan bir bireyde ortaya çıktı, fakat çalışmada analiz edilen Avrupa Neandertallerinde bulunmamaktaydı.
New Yorktaki Cold Spring Harbor Laboratoryden, çalışmanın diğer ekip lideri olan kantitatif biyolog Adam Siepel, Avrupa ile ek bir temas olmaksızın Melezleşme olayının belki Orta Doğuda gerçekleşmiş olabileceği ve daha sonra bu ırkın doğuya göç etmiş olabileceği öne sürülmektedir diyor.
İki tür arasındaki bu tür erken temasın kanıtı Skhul ve Qafzehte henüz bulunmamışken yeni çalışma, insanların sendelemekte olduğunun, soyunun tükendiğinin veya Afrikaya geri döndüğünün düşünüldüğü bir zamanda Avrupa ve Asyada yayılan Neandertallerin başarılı olduklarını eklemektedir. Bu da şu soruyu akla getiriyor: Hangi tür, en azından bir süre boyunca, üstündü?
Haber: Theodora Sutcliffe
Kaynak: discovermagazine.com
Çeviren: Bünyamin TAN

