Doğumuyla hayata ışık saçan John Lennon, barışa her zaman verdiği şans ve akıllara kazıdığı ‘Hayal et’ (Imagine) sloganıyla her günü yepyeni bir yaşama dönüştürdü.
Sadece kozmik yasalarla yönetilen, toprağı, vizesi, pasaportu ve sınırları olmayan bir ülke hayal edin. Adını ‘çıplaklık’ ve ‘ütopya’nın birleşiminden alan bu ülkenin sembolü barışa teslim olmayı ifade eden beyaz bir bayrak. Ulusal marşı ise bugüne kadar yazılmış sevgi ve barış frekansındaki en iyi şarkı: Imagine! (Hayal et!) Bu ülkenin adı ‘Nutopia’ ve kurucuları tabi ki John Lennon ile (ruh) eşi Yoko Ono.
1940'ta Liverpool'da doğan terazi burcu sanatçı, “Büyüyünce ne olacaksın?” sorusuna, “Mutlu olacağım” diyecek kadar bilinç düzeyi yüksek ve farklı bir ruhtu.
Anne ve babası kendisi çok küçük yaştayken ayrılan John Lennon, annesini erken yaşta kaybetti. İlk gitarını teyzesinin almasıyla birlikte müziğe başlayan sanatçı, ilk grubunu ergenlik çağında Paul Mc Cartney ile kurdu. İlerleyen zamanlarda gruba, davulda Ringo Star ve gitarda George Harrison'un katılmasıyla dünyanın efsane müzik grubu Beatles’ın temelleri atıldı.
“Elvis'ten önce hiçbir şey beni gerçekten etkilemedi, o benim için bir din gibiydi” diyen John Lennon, müzik tarzını yaratmada idolü Elvis Presley’den büyük ölçüde etkilendi.
İsmi ‘beat’ yani ‘ritim’den gelen Beatles grubu, 1962'de ilk 45'likleri ‘Love me do’ ile profesyonel müzik hayatına başladı. Tek kelime ile ‘marjinal’ olan grup, saç kesimleri, kostümleri ve tarzları ile müzik dünyasında yepyeni bir çağın öncüsü oldu. 1962-70 yılları arasında Twist and shout, Let it be, Yesterday, All you need is love ve Hey jude gibi deneysel, mistik, rock ve saykodelik rock tarzından birçok hit çıkaran Beatles’ın temelleri, John Lennon'un ‘gerçek aşkı’ bulması ile sarsılmaya başladı.
İlerleyen yıllarda John Lennon’un hayatında büyük bir öneme sahip olacak olan Yoko Ono’nun kayıtlara girmesi ve grubun her şeyiyle yakından ilgilenerek müdahale etmesi grup üyeleriyle John Lennon'un arasını açtı. Yoko'yu John Lennon dışında ne Beatles üyeleri ne de Beatles hayranları pek sevmedi ve grubun 1970 yılında dağılması konusunda Yoko Ono uzun yıllar suçlandı.
Beatles'ın beyni John gruptan ayrıldıktan sonra, solo kariyerlerine devam eden diğer grup üyeleri pek ses getirmedi. Bu sırada kişisel yolculuğuna daha çok odaklanan John Lennon, solo kariyerinde çok daha başarılı oldu. Aşkını ve dünya görüşünü çok daha net ve çok daha özgür bir biçimde ifade eden John Lennon, sadece bir rock yıldızı olmakla kalmayıp, bir barış aktivisti, gerçek bir hümanist ve mistik bir karakter olarak yoluna devam etti.
John Lennon şarkılarından sıklıkla barış ve sevgi mesajlarına yer verdi. Lennon bir röportajında, “Olay şiddet kullanımına dönüşmeye başladığı zaman, sistemin oyununa geliyorsunuz demektir. Yerleşik düzen sizi kavgaya sokmak için kızdırmaya çalışacak, sakalınızı çekecek, yüzünüze fiske atacaktır. Çünkü siz bir kere şiddete başvurduktan sonra sizinle nasıl baş edeceklerini bilirler. Nasıl baş edeceklerini bilmedikleri tek şey ise şiddet dışı eylemler ve mizahtır” dedi.
Öyle ki mizah anlayışı John Lennon’un başına bela bile oldu! Beatles'ın popülerliğini anlatmak için söylediği, “The Beatles şu anda İsa'dan bile daha ünlü” sözlerinden sonra grubun plakları yakıldı. Gelen birçok tehdit ve tepki üzerine John Lennon, bu sözleriyle ilgili özür dilemek zorunda kaldı.
İngiliz kraliyet ailesi adına verilen bir konserde söylediği, “Daha ucuz koltukları olanlar ellerinizi çırpabilir misiniz? Onun dışındaki herkes, sadece mücevherlerinizi şıngırdatsanız yeter” sözleriyle sınıf farkına göndermede bulundu. John Lennon her zaman işçi sınıfını desteklediğini vurguladı. John Lennon 1965 yılında, İngiltere Kraliçesi Elizabeth’in verdiği MBE ünvanı ve imparatorluk nişanını, Vietnam Savaşını protesto etmek için geri iade etti.
Çıkışlarıyla iktidar odaklarını daima rahatsız eden John Lennon, devrim çağrılarıyla sisteme hep çomak soktu. Devrimle ilgili söylediği şu sözler ise akıllardan hala çıkmadı: “Devrim mi yapmak istiyorsunuz? O zaman ayağa kalkın!”
Bir İngiliz olmasına rağmen New York’ta hayatını sürdüren barış aktivisti John Lennon, Nixon yönetimi sırasında ulusal tehlike olarak hedef gösterilmiş ve sınır dışı edilmek istenmişti. Çünkü Lennon, insanları yazdığı ve bestelediği parçalarıyla; katıldığı televizyon programlarındaki açıklamalarıyla; peşinde dolanan kameralara verdiği cevaplarla ve eylemlerle her daim barışa çağırıp Vietnam Savaşı’nı sorgulatmaktaydı.
FBI dosyası bir hayli kabarık olan Lennon, eşi Yoko Ono ile birlikte yatakta savaş karşıtı bir eylem bile başlattı. Her fırsattı sistemi eleştiren Lennon, savaş yanlısı iktidarların en büyük düşmanlarından biri ilan edildi.
Savaş karşıtlığını ifade edebileceği her projede yer alan John Lennon, yönetmenliğini Richard Lester'ın yaptığı ‘How won the war’ adlı filmde başrol oynadı. “Herkes yeni bir televizyon seti yerine barış isteseydi, barış gerçek olurdu” diyen Lennon, tüm bu savaştan aslında her bireyin sorumlu olduğunu dile getirdi.
John Lennon'a “Sizce nasıl öleceksiniz?” diye sorulduğunda, “Muhtemelen bir kaçık tarafından vurulurum” cevabını veren sanatçı, Beatles hayranı olduğunu iddia eden ve akli dengesi yerinde olmadığı öne sürülen Mark David Chapman tarafından, 8 Aralık 1980’de New York’ta kaldığı otelin önünde öldürüldü. Kendi kehanetini gerçekleştirmiş gibi görünse de ‘ulusal tehlike’ olarak hedef gösterilen John Lennon'un ölümünün, bir ‘CIA tezgahı’ olduğuna inanan sayısız insan mevcut.
John Lennon bugünki popüler müziğin aksine, insanları ‘uyuşturmak’ için değil ‘uyandırmak’ için müzik yaptı. Lennon, alışılmış kalıpların dışına çıkan özgün, özgür ve cesur bir müzisyendi. Rock’n’roll müziğin doğasındaki başkaldırı ile ‘sex, drugs and rock’n roll' anlayışına dünya barışı, sevgi ve kişisel uyanış mottolarını ekledi.
Lennon’un sistem karşıtı taşlamalar ile barış ve sevgi güzellemeleri arasında gidip gelen şarkıları bugün dahi geçerliliğini koruyor. “Dünyada eksik olan şey sevgidir” diyen Lennon şarkı sözlerinde, sistemin bizi değersiz hissettirme çabasına rağmen, hepimizin ne kadar değerli, eşsiz ve ışık saçan varlıklar olduğumuzu anlatmaya çalıştı.
Lennon’un ‘Working class hero’ adlı parçasının sözleri onun hayat görüşünü özetlemeye yetiyor: “Doğar doğmaz kendinizi küçük hissetmenizi sağlarlar. Evde canınızı yakıp, okulda döverler. Zekiyseniz sizden nefret edip, değilseniz aşağılarlar. Ta ki siz öfkeden delirip onların kurallarına uyamayacak hale gelene dek. İşkence ve korkuyla geçen tuhaf bir yirmi yılın ardından, sizden bir kariyer sahibi olmanızı beklerler, siz henüz kımıldayamayacak kadar korku doluyken sizi din, seks ve televizyonla uyuştururlar. Ve siz çok zeki, sınıfsız ve özgür olduğunuzu düşünürsünüz.”
Lennon’un ‘Give peace a chance’ (Barışa bir şans ver) adlı parçası ise sadece yazıldığı dönemde değil, günümüzde de savaş karşıtlarının ‘marşı’ olarak biliniyor. Parça defalarca kez savaş karşıtı protestoda milyonlarca kişi tarafından söylendi.
John Lennon en çok bilinen parçası ‘Imagine’ (Hayal et) ise, insanları birbirinden ayıran din, milliyetçilik ve sınıf karşıtı sözleriyle öne çıktı. Nakaratında Yoko Ono’nun izleri bulunan parça, aslında John Lennon’un ‘ütopyasını’ dile getiriyor: Cennet, cehennem, din, devlet, mülkiyet, açlık, açgözlülük olmayan sevgi, barış, eşitlik dolu bir dünya…
Yüzlerce sanatçı tarafından coverlanan parça, Rolling Stones dergisi tarafından dünyanın en iyi ilk 3 şarkısından biri seçildi.
John Lennon hiç kuşkusuz iyi bir müzisyen, bir mistik, bir devrimci, barış aktivisti ve tamamen sevgiyle titreşen bir çiçek çocuktu. Sözleriyle ve varlığıyla dünyayı değiştirdi. Herkesin içine sevgi ve barış tohumları attı.
Dünyada sevgi ve barış üzerine yapılan en güzel iki şarkıyı da yazan adam, “Sana bir hayalperest olduğunu söyleyebilirim” ama “Senin de dediğin gibi tek hayalperest sen değilsin!”
Şimdi bu yazıyı okuyanlar, gözlerinizi kapatıp “Barışa bir şans verdiğimizi” hayal edin.
Senin hayal ettiğin gibi bir dünyada yaşamamız dileğiyle,
İyi ki doğdun John Lennon!