İki dil bilen kişiler, daha geç bunuyor
Science Daily dergisinde yer alan bir habere göre Kanadalı bilim adamları, iki dili anadili gibi konuşabilen ve ikisini de kullanmaya hayatı boyunca devam eden kişilerin şahsiyet bölünmesi veya Alzheimer gibi bunama hastalığına daha geç yakalandığına dair önemli deliller elde etti.
Şimdiye kadar yapılan birçok araştırma genelde fiziksel aktivite, eğitim ve sosyal hayatta aktif olma gibi yaşam tarzı faktörlerinin ileriki yaşlarda bunamayı geciktirdiği üzerinde duruyordu. Bir çeşit bunama olan şahsiyet bölünmesi hastalığının önlenmesi veya geciktirilmesi için de yaşam boyunca beynin aktif tutulması özellikle beynin alternatif kısımlarının kullanılması öneriliyor.
Ancak Rotman Araştırma Enstitüsü'nden bilim adamları şahsiyet bölünmesi hastalığının görülmesini geciktirebilecek başka bir faktör ortaya çıkardılar: İki dillilik. Araştırmanın sonuçları ayrıca Neuropsychologia dergisinin Şubat sayısında da yayınlanacak.
Araştırma ekibinin başkanı ve dünyaca ünlü yaşlanma ile ilgili hafıza problemleri uzmanı Dr. Ellen Bialystok ve dünyaca ünlü Alzheimer uzmanı Dr. Morris Freedman sonuçları çok şaşırtıcı bulduklarını söyledi. Araştırma sonuçlarına göre iki dilli kişiler tek dilli olanlara göre şahsiyet bölünmesi hastalığına en az 4 yıl geç yakalanıyor. Bu çalışma Dr. Bialystock ve arkadaşlarının daha önce yayınladıkları bir makalenin devamı niteliğinde. Daha önceki çalışmalarda iki dilliliğin çocuklarda ve yetişkinlerde dikkati daha iyi toplamaya ve bilinç kontrolünü artırmaya yardım ettiği açıklanmıştı.
Bu çalışmada 2002-2005 yılları arasında Baycrest Hafıza Kliniği'ne çeşitli hafıza kaybı problemleriyle gelen 91'i tek dilli, 93'ü ise çift dilli toplam 184 hasta incelenmiş. Çift dilli hastaların İngilizce yanında ikinci dil olarak 25 farklı dil tespit edilmiş; ancak en sık olanları Yahudi Almancası, Almanca, Lehce, Romence ve Macarca çıkmış.
Hastaların 132'sinin ilerde Alzheimer olma riski yüksek bulunurken 52 tanesinde de farklı tiplerde bunama tespit edilmiş. Hastalara öncelikle Zihinsel Durum Testi (MMSE) yapılmış ve eğitim durumları ile yaptıkları iş sorulmuş. Ayrıca hasta yakınlarından hafıza problemi belirtilerinin ilk olarak ne zaman ve nasıl başladığı hakkında bilgi alınmış.
Tek dilli grubun belirtileri ortalama 71 yaşında başlarken iki dilli grupta bu yaş 75 olarak belirlenmiş. Kültürel farklılıklar, göç etme, resmi eğitim, iş durumu ve cinsiyet gibi faktörlerin etkisi hesaba katıldıktan sonra bile bu yaş farkının görülmesi uzmanların farkın çift dillilikten kaynaklandığı sonucuna ulaşmalarını sağlamış.