Kenya yüksek seçim kurulu başkanı, aday William Ruto'nun başkanlık yarışını kazandığını duyurdu ancak yedi Kenya seçim kurulunun yedi üyesinden dördü, oy sayımı sürecindeki belirsizlikleri gerekçe göstererek sonuçları reddettiklerini duyurdu.
Ruto ise ilk açıklamasında ülkedeki tüm diğer siyasi parti liderleri ile birlikte çalışacağı mesajını verdi.
Ülkedeki oylar geçtiğimiz salı gününden bu yana sayılıyordu ve sonucun açıklanmasının uzun sürmesi nedeniyle eleştiriler ve endişeler yükseldi.
Ne olmuştu?
Kenya'da başkanlık koltuğu için devlet başkanı yardımcısı William Ruto ile muhalefet lideri Raila Odinga yarıştı. Seçim makamları pazartesi günü çok kısa bir süre içerisinde resmi sonuçları açıklayacaklarını duyurdular.
Daha önce de tartışmalı 2007 seçimlerinin ardından ülke kanlı şiddet olaylarıyla sarsılmıştı. Bugün de Kenyalılar ekonomik ve sosyal bir krizle karşı karşıya.
Kenya aslında Doğu Afrika'nın ekonomik olarak en gelişmiş ülkesi ancak Covid-19 salgını burayı da son derece olumsuz etkiledi. Gıda ve yakıt fiyatlarındaki küresel artışlar da eklenince yoksul Kenyalılar hayat maliyetlerini karşılayamaz hale geldi.
Aynı zamanda ülkede son 40 yılın en kötü kuraklığı yaşanıyor. Bu da ülkenin kuzeyini harap ederek 4,1 milyon insanı gıda yardımına bağımlı hale getirdi ve devletin borç seviyelerini yükseltti.
Oy oranları kaynağa göre farklılık gösterdi
Seçime ilişkin son resmi olmayan veriler, Odinga'yı yüzde 54 ve Ruto'yu yüzde 45 oy oranlarında gösterdi.
Ancak Kenyalı medya grupları ve Reuters tarafından yayınlanan son rakamlar, Ruto'yu yüzde 51-52 ve Odinga'yı yüzde 48 olarak gösteriyordu.
Kazanan adayın yüzde 50 artı bir oy alması gereken ülkede Ruto'nun galibiyeti açıklandı ancak bu olana kadar olacaklar tam kestirilemediği için ülke genelinde çok sayıda işletme kepenk indirdi ve yiyecek stokları yapıldı.
İki dönem görev sınırını dolduran Başkan Uhuru Kenyatta, son seçimden sonra Ruto ile anlaşamadı ve bu kez Odinga'yı cumhurbaşkanı adayı olarak destekledi.
Ruto, seçimde 'Kenya Kwanza' (Önce Kenya) ittifakına başkanlık etti ve başkan yardımcısı olmadan önce milletvekili ve tarım bakanı olarak görev yaptı.
Odinga ise Kenyatta'nın Jubilee partisini de içeren Azimio La Umoja (Birlik Bildirgesi) ittifakı altında başkanlık koltuğu için yarıştı. O da eski bir kabine bakanı ve eski başbakan.
Yeni kontrol ve denge mekanizmaları
1200'den fazla kişinin öldürüldüğü 2007 seçimlerinden sonra şiddete yol açabilecek hile iddialarının önüne geçmek amacıyla bu seçimler için çok sayıda kontrol ve denge mekanizması kuruldu. Ancak yine de geçmişin endişeleri devam ediyor.
2017 yılında da Yüksek Mahkeme seçim sürecindeki usulsüzlükler nedeniyle sonucu iptal ettikten sonra çıkan olaylarda 100'den fazla kişi öldürülmüştü.