Protez parmak uzuvlarını kaybeden insanlara yardımcı oluyor.Ama ne yazık ki bu protezler dokunma duygusunu geri getirmiyorlar.Amerikalılar ve İsveçliler şimdi parmak uçları duyarlı el protezleri geliştirildi.Araştırmacılar protez ve hastanın kolundaki sinirler arasındaki yeni bir tür bağlantıdan yararlandı.Bu şekilde protez parmakların, objeleri daha iyi hissettikleri belirtiliyor.
Case Western Reserve Üniversitesi’nde Daniel Tan ve Matthew Schiefer ve ekibi, noröprotezi hastanın sinirine bağlayan elektronik bir manşet kullanmış. Bu tür üç manşetle, yapay elin 19 bölgesine dokunma duyusunu kazandırmak mümkün olmuş. Bir hasta bu şekilde pamuk ve zımpara kağıdını ayırt edebilmiş. Protezin hassas motor hareketleri de geliştirilmiş.Mesela protezle bir salkımdan üzümü ezmeden koparmak mümkün. Ekip, protez için, protez sensöründeki dokunma bilgilerini çeşitli elektronik sinyallere dönüştüren algoritmalar geliştirmiş. Sinirlere iletilen sinyaller çeşitli duyuları ortaya çıkarıyor.Ayrıca duyarlılık uzun süre kalıcı olmuş. Yeni protezi kullananlar eksik kola bağlı fantom ağrılarının azaldığını ve kazadan sonra ilk kez ‘ellerini’ hissettiklerini söylemişler.
İsveç’teki Göteborg Üniversitesi’nde Max Ortiz Catalan grubunun yöntemi biraz daha farklı. Ekip üst kolun kemikleriyle bağlantılı bir kol protezi geliştirmiş. Protez içte ise doğruda doğruya kaslar ve sinirlerle bağlantılı. Beden ve protez arasındaki bu yakın ilişki, hastaya daha büyük bir hareket olanağı sunarak, yapay elin daha kolay kullanmasına ve daha yüksek bir duyarlılığa izin veriyor.
cumhuriyet