MORSE, Samuel Finley (1791-1872)
ABD’li mucit ve ressam. Telgrafın mucidi olarak bilinir. Haberleşmede kullanılan “Morse kodu”nu geliştirmiştir.
Samuel Finley Breese Morse 27 Nisan 1791’de ABD’de Charlestown’da (bugün Boston’da) doğdu, 2 Nisan 1872’de New York’ta öldü. 1810’da Yale College’ı bitildi. Ertesi yıl, bir din adamı olan babasının karşı çıkmasına karşın sürdürdüğü resim yapma tutkusunu yenemeyerek Londra’ya gitti ve orada ünlü ABD’li ressam W.Allston’un atölyesinde çalışmaya başladı. Dört yıl kaldığı İngiltere’de daha çok tarihsel olayları, efsaneleri konu alan büyük boyutlu tablolar yaptı. ABD’ye dönüşünde geçim kaygısıyla portre ressamlığına yönelmek zorunda kaldı. Bir süre kent kent dolaştıktan sonra, 1825’te New York’a yerleşti. 1826’da, kuruluşunda etkili olduğu National Academy of Design’ın (Ulusal Tasarım Akademisi) başkanlığına getirildi. 1829’da resim çalışmaları yapmak ve müzeleri gezmek amacıyla bir kez daha Avrupa’ya gitti, Fransa ve İtalya’da iki yıl kaldı. 1832’de ülkesine dönerken tanıştığı ABD’li kimyacı ve mucit Charley Thomas Jackson’dan (1805-1880) elektromıknatıslık konusundaki ilk bilgilerini edinerek, kendisine büyük bir ün kazandıracak yolda ilk adımlarını atmaya başladı. Hızla, elektromıknatıslardan haberleşmede yararlanılmasını sağlayacak bir aygıtın yapımına giriştiyse de, kısa bir süre içinde elektrik konusundaki bilgilerinin istediği sonuca ulaşmasına yetmeyeceğini anladı. O yıllarda tanıştığı başka bir ABD’li bilim adamının, Joseph Henry’ nin yardımıyla elektriğe ve elektromıknatıslığa ilişkin bilgilerini geliştirme şansı bulunca araştımalarına hız verdi ve 1835’te ilk telgraf düzeneğini yapmayı başardı.
Bu arada New York Üniversitesi’nde resim ve heykel profesörlüğüne getirilmiş, bir yandan da siyasete atılarak Katolikler’e ve göçmenlere karşı ırkçı görüşlerle savaş sürdüren Native American Party’ye (Amerika Doğumlular Partisi) girmiş ve bu partiden New York valiliğine aday gösterilmiş, ancak seçimi kazanamamıştı. 1837’den sonra telgraf konusundaki girişimlerini yoğunlaştırdı. Özellikle Henry’nin telgrafa ilişkin çalışmaları konusunda bilgili bir öğretim üyesi, sermaye sağlayabilecek bir arkadaşı ve bir milletvekili ile ortaklık kurarak telgraf aygıtının patentini almak için başvuruda bulundu. Avrupa’daki patent başvurulan geri çevrilen ve telgraf hattı kurma girişimleri başarısızlığa uğrayan Morse, uzun çabalar sonucu 1843’te ABD Temsilciler Meclisi’nden Baltimore-Washington arasında 65 km’lik bir telgraf hattının yapımı için 30.000 dolarlık bir ödenek elde etmeyi başardı. Bu hattan ilk telgraf mesajının iletildiği 1844’ten başlayarak ortaklarıyla, başka mucitlerle ve özellikle C.T.Jackson’la telgrafın patent hakkı için uzun bir mücadeleye girişti. Konu sonunda Yüksek Mahkeme’ye geldi ve Morse’un patent hakları 1854’te
tanındı. Sonraki yıllarda telgrafın gittikçe yaygınlaşmasıyla, büyük üne ve servete kavuşan Morse, ileri yaşlarında eğitim kurumlarına, kiliselere, Incil ve misyoner derneklerine, başka din kuruluşlarına ve yoksul ressamlara büyük bağışlarda bulundu.