-
gaia'nın oğlu ve kocası ve bilinen en eski tanrıdır.
-
eski yunan'da kronos'un babası. gök tanrı.
-
yunan mitolojisindeki ilk nesil baba tanrıdır. ana tanrıça ve yer tanrıçası olan gaia uranus'u doğurup kendisine koca yapmakla kalmamış bir de kendisini koruyup kollasın, sarmalasın diye gök tanrısı ilan etmiştir. dolayısıyla yunan mitolojisinde ana erkil olarak başlayan hayat, gaia'nın bütün egemenliği uranus'a vermesiyle son bulmuş, baba erkil olarak devam etmiştir. egemenliği elinde bulundurmasına rağmen bir gün kaybetme korkusu ile yaşayan uranus her türlü tehlikeyi ortadan kaldırmak için gaia'dan olan cyclops, hundred handed giants adlı her bir grup üçüzlerden oluşmak üzere toplam altı çocuğunu çok çirkin olduklarını bahane ederekten yerin derinliklerine göndermiştir. çocuklarının hasretiyle yanıp tutuşan gaia daha sonra titanları (13 adettirler kendileri) doğurur ve titanları diğer çocuklarının intikamını almak için kullanmaya karar verir. fakat cronus dışında diğer hiçbir titan babalarına karşı gelmek istemez. cronus ta babasından hiç farklı olmayan egemenlik sevdasının verdiği cesaretle bir gece nehir kıyısında babasına kılıçla saldırır ve vücudunu parçalara ayırarak nehre atar ve uranus'un sonunu getirir....
not: gezegen olan uranus'un halkalı olması ve bu halkalarının gezegeni sarması ile gök tanrı olan uranus'un yer tanrısı olan gaia'yı sarması yönünden çok benzediğini, gezegene isminin de bu şekilde verildiğini düşünmekteyim.
-
hesiodos'un anlatımıyla kaos'tan ortaya çıkan bugün toprak ana olarak tanımladığımız gaia kendisine eş olması için doğurdu gökyüzünü.(ki dikkat çekmek gerekir,dişil bir öge olarak kabul edilen gaia ilk eril ögeyi var eder,kadın doğurganlığı zeus'un athena'yı başından doğurduğu ana kadar en önemli unsurdur.bu olaydan sonra dişil ögesinin etkisi giderek azalmaya başlar mitoslarda)gaia ouranos'un hem annesi hem eşidir.ouranos bütün yeryüzünü sardı ve onu döllemeye başladı.o zamanlar yeryüzü ve gökyüzü birbirinden ayrı değildi.fakat ouranos korktuğu için doğmasına izin vermiyordu titanların,tek gözlü yaratıkların ve devlerin,ama gaia acı çekiyordu ve istedi bir gün doğurduklarından babalarını öldürmelerini ve en küçük olan kratos gönüllü oldu bu işe.annesini ona demirden yapılmış bir orak verdi ve kratos kesti babasının testislerini.babası sıçradı ve ayrıldı sardığı gaia'dan,ayrıldı yeryüzü ve gökyüzü böylece.ouranos'un kesilen testislerinden korktu kratos ve onları engin denizlere attı.inanılır ki o testislerden köpükler ve denizler kadar güzel tanrıça afrodit doğdu.
-
yunan mitlerinde, gökyüzünün kendisidir. hesiodos bu tanrıyı her yöne uzayan, yayılabilen bir tanrı olarak anlatır. miti dışında günümüze bir uranus'tan bir şey kalmamıştır, bir tasviri bile yoktur.
mite göre uranus'un üretkenliği tehlikeliydi. uranus'un gaia ile evliliğinden olan çocukları anormaldi ve canavarlara benziyordu. uranus onlardan nefret ediyordu. uranus çocuklarını gaia'nın (yer) bedenine saklar. en küçükleri olan kronos bir gün babasının her gece olduğu gibi gecenin çöktüğü anda yere yaklaşmasını bekler, üreme organını kesip denize atar. uranus'un hadım edilmesiyle hükümranlığı da son bulur ve evrenin hükümdarı kronos olur.
-
eski yunan'da göğün tanrısı. zeus'un dedesi, kronos'un (zaman) babası. gök ve sonrası yani evrenin kişiselleştirilmiş biçimi.
sözcüğün yunanca aslı ouranos. yunancada (en azından antik yunanca'da) geniş ünlüden sonra gelen dar ünlü "v" sesini verir yani zeus'un adının gerçek okunuşu "zevs" biçimindedir. uranüs'ü doğru okuyacak olursak karşımıza "avranos" gibi bir söyleyiş çıkıyor. yunan fonetik karakteristiği olan -os ekini atacak olursak, "avran". bu okuyuşu anlamıyla birlikte düşünecek olursak durum daha da ilginçleşiyor; gök (evren).
acaba antik yunan da mı türk'tü?
(bkz: gazi evrenos)
-
gök'e kosmik varlık ve ilk tanrı kuşağı arasında erkek ve baba tanrı olarak verilen ad. ouranos gaia ile birleşerek bir birçok tanrısal varlıklar türetir. bunları doğar doğmaz toprak'ın bağrına tıkaması ve oğlu kronos un elinden hayalarının kesilmesi yüzünden egemenlik ikinci tanrı kuşağına geçmiştir.
(bkz: orda mıydın ?)
-
modern yunancada (bkz: gökyüzü)
-
yunan mitolojisindeki aether ve doğa ana* nın oğludur. aynı zamanda gaia nın kocasıdır.
en önemli ve ünlü miti kısırlaştırılması ve oğlunun onu devirmesi üzerinedir, o da şöyledir.
uranüs, isyankar oğulları kyklopları ölüler diyarının 7 kat altına, kasvetli korkunç bir yer olan tartaros'a hapis ettikten sonra toprak ana ile birlikte oldu ve bu birliktelikten titanlar dünyaya geldi. kykloplar ın hapsedildiği yer dünyadan, yeryüzünün gökyüzüne olan mesafesi kadar uzak bir yerdi; öyle ki anlatılan bir örs oraya ulaşana kadar 9 günlük bir yolculuk yapmak zorundaydı. toprak ana evlatlarının bu şekilde cezalandırılmalarına içerlendi ve kocasından öç almak için titanları, uranüs'e saldırmaları için ikna etti. parlak çelikten yaptığı tırpanı titanların en genci ve lideri olan kronosa silah olarak verdi. akşam olup uranüs uykuya dalınca acımasız kronos tırpanı hiç acımadan onun erkeklik organını kesip sol eliyle drepanon burnu'nda denize attı. (sol elin kullanılmasının o günden bu güne kötü şans getireceğine inanılır.) babasına tırpanı ilk attığında yere damlayan kanlardan alekto, megaira ve tisiphone adında 3 erinsyler dünyaya geldi. bunların tek görevi yalan yere yemin edenleri, anne ve baba katillerini takip ederek onları cezalandırmaktı. damlayan kanlardan başka meliai denen dişbudak ağacı nympha'ları doğdu.
titanlar daha sonra kyklopları tartaros'tan çıkarıp kronos'u evrenin hakimi olarak ödüllendirdiler. kronos evrenin hakimiyetini ele alır almaz, onları tekrar 100 kollu canavarlarla birlikte tartaros'a hapsetti. bu arada ise kız kardeşi rhea ile evlenerek elis'in idaresini ele aldı.*
1 hesiodos: theogonia 133-187 ve 616-23; apollodoros: i, 1. 4-5; servius-vergillius'un aeneis'i v. 801
-
müthiş ilgi duyduğum bir mitin baş kahramanlarından. bütün kadın erkek ilişkilerinin, aile içindeki adı konamayan o tuhaf gerilimlerin dayandığı temel işte bu değil mi?
bir anne oğul sahibi olur, onu kendisinin kocası yapar, kendisine yarar sağlayacak bir sistem kurar falan filan.
yok, oğul değil hakkında düşündüğüm, anne. tarihi yazan kişi o.
edit: gaia her şekilde bir annedir, annelik vasfını ouranos sayesinde almıyor bildiğim kadarıyla. toprakta olup biten her şey yine onunla varoluyor çünkü. yanılıyor olabilirim de.