Mezopotamya'da bir kapı "İştar Kapısı"
13.03.19, Çarşamba
İştar kapısı dünyanın en zengin şehirlerinden biri olan Babil'in ana kapısıdır. Mezopotamya'da Yeni Babil İmparatorluğu kralı Nebukadnezar tarafından savaş ve aşk tanrısı İştar adına yaptırılmış kent giriş kapısıdır.
Bazı kaynaklara göre İştar kapısı dünyanın en zengin şehirlerinden biri olan Babil'in ana kapısıdır. Milattan önce VI.yüzyılda kurulan görkemli babil şehri'nin 8 kapısından en büyük olanı olarak adlandırılan kapı, Pişmiş toprak, sırlı ve kabartmalı tuğlaların birleştirilmesinden oluşan, boğa ve ejder kabartmaları ile bezenmiştir. Yapı malzemesi olarak tuğlanın tercih edildiği kapı oldukça büyüktü ve hem şehrin hem de krallığın önemli simgelerinden biriydi.
Yeni Babil Devleti'nin başkenti Babil'in iç ve dış sur duvarlarını birleştiren Tanrıça İştar adına yaptırılmış olan anıtsal çifte kapıya aittir. Kapının duvarları, Tanrı Adad'ın kutsal hayvanı boğa ve Babil'in baş tanrısı Marduk'un kutsal hayvanı ejder 'Muşuşu'nun kabartmaları ile süslenmiştir ve MÖ 575'li yıllarda şehrin sekizinci büyük kapısı olarak tasarlanmıştı. Yüksekliği ise kaba hatlarıyla birlikte 12 metreden biraz daha yüksektir.
Tören Yolu ise taş ve tuğla döşeliydi. Yan kısımlarda birer ayağını kaldırmış olan ve dönem şartlarına uygun olarak pişmiş topraktan yapılmış aslan heykelleri mevcuttu.Tanrıça İştar'ın kutsal hayvanı olan aslan kabartmaları ise Babil'deki tören yolunun iki yanını süslemektedir.
Yol boyunca yaklaşık 120 heykeli vardı. Kapının cephe kısmı ise çeşitli boğa ve ejderha kaplamalı figürlerle bezeliydi. Bu figürler de yaklaşık olarak 575 adetti.
Anıtsal yol kentin merkezindeki Marduk tapınağından başlayarak İştar Kapısı'nı geçer ve sur dışında yeni yıl bayramının kutlandığı 'bayram evi'nde son bulurdu. İştar kapısı ve Tören yolu Yeni Babil Çağı'nın en parlak devri olan II. Nabukadnezar zamanında MÖ 6. yüzyıl sonlarında yapılmışlardır. Kapının ve tören yolunun bir canlandırması da ayrıca sergilenmektedir. Yapının pek çok unsuru da Berlin Müzesi'nde bulunmaktadır.
Ön Asya'da yoğun olarak kazılar yapan Alman arkeologlar birçok eseri gün yüzüne çıkarmıştı. En iyi dönemlerinde 200 bin nüfusa ulaşan Babil kenti kral Nebukadnezar'ın özel ilgisiyle yeniden canlanmıştı. Kentin girişi sayılan İştar kapısı da tıpkı kentin geneli gibi oldukça ihtişamlı bir görünüme sahipti. Kapıda genel olarak deniz yeşili ve çini mavisi renkleri ağırlıktaydı. Alman arkeologların 1899 tarihinde kazıya başlatıkları sırada kentin ve kapının fiziki durumu oldukça iyi durumdaydı. Kentin önemli simgesi sayılan kapıya 1902'de ulaşıldı. Kentin farklı bölgelerine farklı zamanlarda dizilmiş kapılardan biriydi. İlk keşfedildiğinde duvarlarının büyük bir kısmı halan daha sağlamdı. I. Dünya Savaşı döneminde bölgede yapılan kazılara ara verildi.
Savaş bitiminde bölgenin egemen devleti Osmanlı İmparatorluğu fiili olarak yıkılma sürecine girmişti. Almanlar bölgeyi ele geçiren İngilizlerle anlaşarak kapının bazı kısımları ile bazı kalıntıları başkent Berlin'e taşıdılar. 1920'li yıllarda müzelerde sergilen kısım kapının tamamı değildi fakat önemli bir kent simgesi artık biliniyordu. II. Dünya Savaşı sonrasında da büyük ölçekteki kazı çalışmaları İtalyanlarca gerçekleştirildi. Sonrasında Saddam Hüseyin iktidarı yaşandı ve 1980'lere kadar orijinal kapının yerine kopyaları tasarlandı. 2003-2004 yılları arasında ise kapının bulunduğu bölgeye askeri üsler kurulmuş ve tarihi dokuya zarar verilmiştir.
İşhar kapısı bulunduğunda parçaları toplanarak üç yılda restore edilmiştir. İştar Kapısının tamamlanabilmesi için 199750 parça uzman eller tarafından birleştirilmiştir.
Pergamon Müzesi - Berlin - Almanya
Kaynak:
- Bulduk, Nurten (2013). "Evrensel Müzenin Önemi ve Değeri Bildirgesi Bağlamında Kültür ve Varlıkarın İadesinin İrdelenmesi" (PDF). SAÜ Fen Edebiyat Dergisi. s. 40. 28 Nisan 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2017.
- İştar Kapısı (Ohan Matbaacılık bas.). Beyoğlu, İstanbul: AnaBritannica c.12. s. 138. ISBN 975-7760-68-4.
- "Babil'in kapıları harikalara mı açılıyor?". BBC Türkçe. 3 Mart 2015. 3 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2017.
İlginizi çekebilecek diğer haberler
En Çok İncelenenler
Kimdir, Nasıl Çalışır, Kültür &Sanat, Fotoğrafçılık, Resim & Heykel, Sinema & Tiyatro, Edebiyat, Müzik, Tarih, Biyoloji, Astronomi, Arkeoloji, Coğrafya, Üniversiteler, Bilim, Savunma Sanayi, Android, İcatlar, Otomotiv, Teknoloji, Sağlık, Spor, Nedir, Meslekler, Yemek tarifleri, Güncel, Turizm, Ekolojik Turizm, Konaklama, etkinlikler, Multimedya, Atatürk, Cumhurbaşkanlarımız, Başbakanlarımız, Padişahlarımız, Kültür Adamlarımız, Antik Tiyatrolar, Tarihi Kaleler, Tarihi Kiliseler, Antik Kentler, Müzelerimiz, Kuş Gözlem Alanları, Trekking Alanları, Kayak Merkezleri, Dağcılık Kulüpleri, Sualtı Dalış Okulları, Mağaralar, Su Altı Batıkları, Şelaleler, Milli Parklar, Yunan Mitolojisi, İnternet