Soru: Çarşaf giymek farz mıdır?
Sorunun tam metni: Çarşaf farz mıdır? Kur’an-ı Kerîm’de geçen cilbab kelimesinin karşılığı çarşaf mıdır? Yoksa Nur-31 ve Ahzap-59 da anlatıldığı üzere vücut hatlarını belli etmeyecek süsü püsü olmayan dikkat çekmeyecek bol kıyafet omuzlardan aşağı sarkan başörtüsü ve peçeden mi oluşuyor örtümüz? Yoksa ille çarşaf mı?
Cevâb: Hamd ve hüküm, Allâh Subhânehu ve Teâlâ’ya mahsustur.
Kadınlara farz olan çarşaf değil, hicâbtır.
Hicâb, lügatte “örtmek ve engel koymak” gibi anlamlara gelir.
Istılâhta ise: “Kadının -yüzü de dâhil olmak üzere- tüm bedenini ve ziynetini örtmesidir.”
Bu itibarla hicâb, yabancıların kendisini ve ziynetlerini görmemesi için kadının tâm olarak örtünmesi, onlar ile kendisi arasına hakîki bir engel koymasıdır. Bu da “hımârlarını yakalarının üzerine salsınlar” [en-Nûr: 24/31] âyetiyle ifâde edilen başörtüsüyle ve “cilbâblarını üzerlerine giysinler” [el-Ahzâb: 33/59] âyetinde belirtilen dış giysi ile olur.
Hımâr: Kadının kendisiyle başını, anlını yüzünü ve boynunu örttüğü başörtüsüdür. Bu örtünün kadının yüzünü, omuzlarını ve göğsünü örtecek nitelikte olması şarttır. Nitekim İmâm İbn Hacer rahîmehullâh şöyle demiştir: “Hımâr: Kadının yüzünü örttüğü örtüdür.” [İbn Hacer, Fethu’l-Bârî: 10/48. ]
Cilbâb: Kadının başından ayağına kadar tüm bedenini ziynetleriyle beraber kendisiyle örtündüğü şeydir. Bu örtü, çarşaf olabileceği gibi ferace ya da burka da olabilir. Bunu sadece çarşaf ile sınırlandıracak hiçbir delîl yoktur. Lügate bakarak “cilbâbtan maksat çarşaftır, öyleyse farz olan çarşaftır” denemez. Bu tür söylemler, örtünme hükmünün illetini atlayarak şekilcilik yapmaktan öteye geçmez.
Mü’min bir kadının hicâbında bulunması gerekli şartlar şöyledir:
1. Yüz de dâhil olmak üzere baştan ayağa kadar vücudun tümünü örtmeli, herhangi bir yerini açıkta bırakmamalıdır.
2. İçini göstermeyecek şekilde kalın olmalı, ince ve şeffaf olmamalıdır.
3. Vücudun üzerinde serbestçe durmalı, vücuda yapışma özelliği bulunmamalıdır.
4. Bol ve dökümlü olmalı, vücut hatlarını belli edecek şekilde dar olmamalıdır.
5. Sade ve ziynetsiz olmalı, dikkatleri üzerine çekecek şekilde işlemeli ve renkli olmamalıdır.
İşte bu şartlar, mü’min bir kadının hicâbında bulunması gerekli olan özelliklerdir. Bu şartları taşımayan örtüler ile örtünmek, Allâh Azze ve Celle’nin emrettiği hicâba uymak değildir. Nefsin arzularına ve şeytânın dürtülerine tabi olmaktır. Bu noktada uyanık olmak ve Allâh’ın istediğine boyun eğmek kalbte yer etmiş olan îmânının bir göstergesidir.
Anlaşılacağı üzere kadınlara farz olan şartlarına uygun olarak hımar ve cilbâb ile örtünmektir. Böylece Allâh’ın hicâb emri yerine gelmiş olur. Bu konuda geniş bilgi almak isterseniz daha önce kaleme aldığımız HİCÂB risâlemize bakabilirsiniz.
Başarı, el-Hamîd ve el-Hakîm olan Allâh’tandır.
O, her şeyin en iyisini bilendir.
Abdullah Saîd el-Müderris.
1441h./2020m.