Nöroşirürji veya kraniyotomi olarak da bilinen beyin tümörü cerrahisi, bir beyin tümörünü çıkarmak veya boyutunu küçültmek ve semptomları hafifletmek için yapılan cerrahi bir prosedürdür. Beyin tümörü cerrahisinin bazı önemli yönleri şunlardır:
Ameliyat Öncesi Değerlendirme: Ameliyattan önce, beyin tümörünün tipini, yerini ve boyutunu belirlemek için kapsamlı bir değerlendirme yapılır. Bu, analiz için bir doku örneği elde etmek üzere MRI, CT taraması veya biyopsi gibi çeşitli teşhis testlerini içerebilir.
Anestezi: Beyin tümörü ameliyatı genel anestezi altında yapılır, bu da işlem sırasında hastanın bilincinin kapalı ve ağrısız olmasını sağlar.
Kraniyotomi: Bir kraniyotomi, beyne erişmek için kafatasının cerrahi olarak açılmasıdır. Cerrah kafa derisinde bir kesi yapar ve küçük bir kemik flep oluşturmak için özel aletler kullanır. Kemik flep, beyni ortaya çıkarmak ve tümöre erişim sağlamak için geçici olarak çıkarılır.
Tümör Rezeksiyonu: Beyin tümörü cerrahisinin birincil amacı, kritik beyin yapılarını korurken tümörün mümkün olduğunca çoğunu çıkarmaktır. Cerrah, sağlıklı beyin dokusunda dikkatli bir şekilde gezinir ve tümörü çıkarmak için özel aletler kullanır. Bazı durumlarda, konumu veya kritik beyin bölgeleriyle ilişkisi nedeniyle tümörün tamamen çıkarılması mümkün olmayabilir.
İntraoperatif İzleme: Ameliyat sırasında, beynin güvenliğini ve işlevsel bütünlüğünü sağlamak için çeşitli izleme teknikleri kullanılabilir. Bu, beynin işlevsel alanlarının haritalandırılmasını ve beyin etkinliğinin, kan akışının ve sinir işlevinin izlenmesini içerebilir.
Doku Örneklemesi (Biyopsi): Bazı durumlarda, tümörün tamamını çıkarmak yerine, cerrah tümör tipini belirlemek ve tedavi kararlarını yönlendirmek için daha fazla analiz için bir doku örneği (biyopsi) alabilir.
Kapatma: Tümör çıkarıldıktan veya biyopsi alındıktan sonra, kemik flebi yeniden konumlandırılır ve plakalar, vidalar veya diğer teknikler kullanılarak sabitlenir. Kafa derisi kesisi dikiş veya zımba ile kapatılır.
Ameliyat Sonrası İyileşme: Ameliyattan sonra hasta yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) veya özel bir beyin cerrahisi ünitesinde yakından izlenir. İyileşme süresi, ameliyatın boyutuna ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Bazı hastaların birkaç gün hastanede kalması gerekebilirken, bazılarının daha uzun süre kalması gerekebilir.
Ameliyat Sonrası Bakım:
Beyin tümörü ameliyatını takiben, hastalar ağrıyı yönetmek, enfeksiyonu önlemek ve olası komplikasyonları ele almak için ameliyat sonrası bakım alır. Bu, işlevi ve hareketliliği eski haline getirmek için ilaç tedavisi, yara bakımı, fizik tedavi ve rehabilitasyonu içerebilir.
Beyin tümörü ameliyatından sonra beklenen yaşam süresi, tümörün tipi, boyutu, yeri ve derecesi ile hastanın genel sağlığı ve yaşı gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak önemli ölçüde değişebilir. Beyin tümörlerinin iyi huylu (kanserli olmayan) veya kötü huylu (kanserli) olabileceğini ve prognozlarının buna göre değişebileceğini not etmek önemlidir.
İyi huylu tümörler için, ameliyat sonrası görünüm genellikle daha uygundur. Tümör tamamen çıkarılırsa ve tekrar etmezse, hasta normal bir yaşam beklentisine sahip olabilir. Bununla birlikte, bazı iyi huylu tümörlerin tekrarlama şansı daha yüksek olabilir veya uzun süreli sağkalımı etkileyebilecek ek tedaviler gerektirebilir.
Gliomalar veya metastatik beyin tümörleri gibi kötü huylu beyin tümörleri için prognoz genellikle daha güvenlidir. Sonuç, tümörün derecesi (agresiflik düzeyi), cerrahi rezeksiyonun kapsamı, diğer tedavilere (radyasyon tedavisi ve kemoterapi gibi) yanıt ve hastanın genel sağlığı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.
Bazı durumlarda, beyin tümörü cerrahisi, özellikle düşük dereceli veya lokalize tümörler için küratif olabilir. Bununla birlikte, yüksek dereceli veya ilerlemiş tümörler için cerrahi, genellikle radyasyon tedavisi, kemoterapi, hedefe yönelik tedavi, immünoterapi veya bu tedavilerin bir kombinasyonunu da içerebilen multimodal bir tedavi yaklaşımının bir parçasıdır. Bu vakalardaki prognoz ve yaşam beklentisi büyük ölçüde değişebilir ve hastaların sağlık ekipleriyle bireysel durumlarını tartışmaları önemlidir.
Düşük dereceli tümörü olan hastalarda medyan sağkalım 10 yıldan fazla olabilir ve yüksek dereceli tümörü olan hastalarda 1 ila 3 yıl arasında değişir. Glioblastoma (yetişkinlerde en yaygın birincil beyin tümörü) için, ilerlemesiz medyan sağkalım 9 aydır ve genel sağkalım 19 aydır. Bununla birlikte, her hastanın durumunun benzersiz olduğunu ve beyin tümörü ameliyatından sonra beklenen yaşam süresinin, tümörün türü, yeri, boyutu, derecesi, hastanın yaşı ve diğer sağlık koşulları gibi birçok faktöre bağlı olarak değişebileceğini unutmamak önemlidir .
Herhangi bir cerrahi prosedür gibi beyin tümörü cerrahisinin de potansiyel riskler ve komplikasyonlar taşıdığına dikkat etmek çok önemlidir. Bunlar enfeksiyon, kanama, çevreleyen beyin dokusunda hasar, nörolojik bozukluklar ve diğer cerrahi komplikasyonları içerebilir. Yaşam beklentisi üzerindeki genel etki, spesifik tümör özelliklerini, tedaviye yanıtı ve hastanın bireysel koşullarını dikkate almalıdır.
Hastaların beyin cerrahları, onkologlar ve bakımlarıyla ilgilenen diğer uzmanlar da dahil olmak üzere sağlık ekipleriyle açık ve dürüst tartışmalar yapmaları önemle tavsiye edilir. Spesifik tümör, tedavi seçenekleri ve en son tıbbi bilgi ve gelişmelere dayalı olarak beklenen prognoz hakkında daha kesin bilgiler sağlayabilirler.
Takip ve Tedavi: Ameliyattan sonra, hastalar tipik olarak tümör nüksünü veya ilerlemesini izlemek için takip randevularına ve görüntüleme çalışmalarına tabi tutulur. Tümör tipine ve evresine bağlı olarak radyasyon tedavisi, kemoterapi, hedefe yönelik tedavi veya immünoterapi gibi ek tedavi seçenekleri önerilebilir.
Her beyin tümörü ameliyatının benzersiz olduğunu ve her bir hastanın ihtiyaçlarına göre uyarlandığını not etmek önemlidir. Spesifik cerrahi yaklaşım, teknikler ve iyileşme süreci, tümörün tipi, yeri, boyutu ve hastanın genel sağlığı gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir. Mümkün olan en iyi sonucu elde etmek için hastaların sağlık ekibiyle açık iletişim kurmaları, sorular sormaları ve cerrahi planı ve ameliyat sonrası bakımı tam olarak anlamaları çok önemlidir.
Tarih
Beyin tümörü cerrahisinin tarihi, iki öngörülü cerrahın birincil beyin tümörlerinin ilk belgelenmiş başarılı rezeksiyonlarını gerçekleştirdiği 19. yüzyılın sonlarına kadar izlenebilir. İlki, 27 Temmuz 1879’da sol frontal menenjiomu olan 14 yaşındaki bir kızı ameliyat eden İskoç cerrah William Macewen idi. İkincisi, bir İngiliz olan Rickman J. Godlee idi. 25 Kasım 1884’te 25 yaşındaki bir adamın sağ parietal gliomasını çıkaran cerrah. Her iki operasyon da, tümörlerin lokalizasyonuna izin veren dikkatli klinik gözlemlere ve nörolojik muayenelere dayanıyordu. Macewen’in ameliyatı o zamanlar çok az ilgi görürken, Godlee’nin ameliyatı geniş çapta duyuruldu ve tıp camiası ile genel halk arasında beyin cerrahisinin fizibilitesi ve etiği hakkında tartışmalara yol açtı. Bu öncü operasyonlar, nöroşirürjide anestezi, antisepsi, görüntüleme teknikleri ve cerrahi aletler gibi daha fazla ilerlemenin yolunu açtı. Günümüzde beyin tümörü cerrahisi, birçok iyi huylu ve kötü huylu tümör türü için yaygın ve etkili bir tedavi olup, iyileştirilmiş sonuçlar ve azaltılmış komplikasyonlar ile birliktedir.