Aktif Üye
Yönetici
Vip Üye
- 8 Kas 2019
- 311
- 79
- 28
30.10.2020 Tarihte Bugün- 30 Ekim
|1757
|Osmanlı padişahı III. Mustafa'nın tahta çıkışı.
|1873
|Teodor Kasap tarafından çıkarılan mizah gazetesi Hayal yayınlanmaya başlandı.
|1905
|Aspirin ilk kez satışa sunuldu.
|1918
|Çekoslovakya'da cumhuriyet ilan edildi.
|1918
|I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu ile galip devletler arasında Mondros Mütarekesi imzalandı.
|1919
|Sedat Simavi tarafından çıkarılan siyasi mizah dergisi Diken yayınlanmaya başladı.
|1920
|Kars'ın Kurtuluşu. Doğu Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki ordu büyük bir zafere imza attı.
|1920
|Avusturalya Komünist Partisi Sidney'de kuruldu.
|1923
|Mustafa Kemal Paşa, Başbakanlığa İsmet Paşayı (İnönü) atadı.
|1937
|Ankara Gar binası törenle açıldı.
|1938
|Orson Welles'in radyoya uyarladığı Dünyalar Savaşı (H.G. Wells) oyunundaki Marslıların istilasını gerçek sanan Amerikalılar büyük panik yaşadı.
|1942
|İngiliz ordusu, El Alameyn'de Alman ordusuna saldırıya geçti
|1956
|İngiltere ve Fransa, İsrail ve Mısır'a Süveyş Kanalı'nı 12 saat içinde terk etmelerini bildirdi.
|1960
|İngiltere'de ilk başarılı böbrek nakli gerçekleştirildi.
|1961
|Sovyetler Birliği, Arktik Okyanusu'nda yer alan Novaya Zemlya takımadasında 58 megaton gücünde bir Hidrojen bombası denemesi yaptı. Bu Dünyada meydana gelmiş insan elinden çıkmış en güçlü patlamaydı. Nikita Kruşçev "Çar Bombası" kod adlı bu denemenin aslında 100 megaton gücünde planlandığını, ancak serpintiden korktukları için gücü kısıtlı tuttuklarını bildirmişti.
|1970
|Vietnam'da son altı yılın en şiddetli muson yağmurları: 293 kişi öldü, 200,000 kişi evsiz kaldı.
|1973
|Boğaziçi Köprüsü, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından açıldı.
|1974
|Muhammet Ali, Kinşasa-Zaire'de George Foreman'ı yenerek tekrar dünya ağır sıklet boks şampiyonu oldu.
|1980
|Bülent Ecevit, CHP genel başkanlığından istifa etti.
|1980
|El Salvador ve Honduras sınır ihtilaflarına son veren bir barış antlaşması imzaladılar. İki ülke 1969'da aralarında yaptıkları bir milli futbol maçından sonra tarihe "Futbol Savaşı" olarak geçen beş günlük bir savaşa tutuşmuşlardı.
|1983
|Erzurum ve Kars'ta meydana gelen depremde, 1.330 kişi öldü, 534 kişi yaralandı.
|1983
|Arjantin'de yedi yıllık askeri rejim sonrasında ilk demokratik seçimler yapıldı.
|1984
|Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Mürted'de uçak fabrikasının (TAI) temelini attı.
|1995
|Kanada'nın Quebec Eyaletinde özerklik isteyenler, bu konuda yapılan halk oylamasını kıl payıyla kaybettiler (Oy oranı 49.4% 'a 50.6% idi). Kazansalardı Quebec'in Kanada'dan bağımsızlığı için görüşmelere başlayacaklardı.
|2001
|Michael Jackson, Invincible albümünü piyasaya sürdü.
Tarihte Bugün Doğanlar (30 Ekim);
|1735
|John Adams, ABD' nin ilk başkan yardımcısı ve 2. başkanıdır (ö. 1826)
|1821
|Dostoyevski, Rus yazar (ö. 1881)
|1858
|Duiliu Zamfirescu, Rumen yazar (ö. 1922)
|1864
|Theodor Wiegand, Alman Arkeolog. (ö. 1936)
|1871
|Paul Valery, Fransız yazar (ö. 1945)
|1885
|Ezra Pound, ABD'li şair (ö. 1972)
|1908
|Afet İnan, tarihçi ve sosyoloji profesörü, Atatürk'ün manevi kızı (ö. 1985)
|1930
|Clifford Brown, ABD'li caz trompetçisi (ö. 1956)
|1960
|Diego Maradona, Arjantinli futbolcu
|1961
|Fatih Özal, Türk basketbolcu ve antrenör.
|1962
|Stefan Kuntz, Alman futbolcu ve teknik direktör
|1964
|Jean-Marc Bosman, Belçikalı futbolcu
|1970
|Nia Long, ABD'li oyuncu
|1973
|Edge, Kanadalı profesyonel güreş emeklisi
|1973
|Raci Şaşmaz, Senarist - Yapımcı
|1975
|Dimitar Ivankov, Bulgar futbolcu
|1978
|Doğa Rutkay, Türk aktris.
|1986
|Margareta Kozuch, Alman voleybolcu
|1989
|Nastia Liukin, ABD'li artistik jimnastikçi
Tarihte Bugün Ölenler (30 Ekim);
|1730
|Nedim, Türk divan şairi.
|1757
|III. Osman, Osmanlı padişahı (d. 1699)
|1910
|Jean Henry Dunant, İsviçreli yazar ve iş adamı, Kızılhaç'ın kurucusu
|1968
|Ramón Novarro, Meksika'lı aktör (d. 1899)
|1975
|Gustav Ludwig Hertz, Nobel Fizik Ödülü sahibi Alman fizikçi (d. 1887)
|1993
|Ömer Asım Aksoy, Türk dilbilimci
|1997
|Samuel Fuller, ABD'li sinema yönetmeni (d. 1912)
|2004
|Peggy Ryan, ABD'li sinema oyuncusu (d. 1924)
|2009
|Claude Lévi-Strauss, Yahudi asıllı Fransız antropolog, etnolog . (d. 1908)
Kafes Hayatı ve Tahta ÇıkışıIII.Mustafa tahta çıktığı yıl olan 1757 yılına kadar 27 yıl kafes hayatı yaşamıştır. Amcasının oğlu
Mali Durum ve Osmanlı Toprakları İçindeki SorunlarIII. Mustafa kalitesiz fakat ucuz Avrupa mallarının iç pazarları doldurmasını bir tehlike olarak görmüş ve bunların yerli üretimi kötü etkilemesini önlemek için bu alanda bazı değişiklikler yapmıştır. Döneminden önce başlatılmış olan barış ve istikrar üzerine kurulu politika ve buna ilave olarak son yıllarda özellikle Akdeniz üzerinden yapılan ticarette önemli artışlar mali şartlarda iyileşmelere yol açmıştı. Fakat bütün bu olumlu gelişmelere rağmen, barış ve istikrar politikasının başlangıcı olarak kabul edilen ve 1739'da imzalanan Belgrad Antlaşması'ndan bu yana geçen süre Osmanlı Devleti için gerekli atılımların yapılamadığı kayıp yıllar olarak görülmektedir. Bu dönemde Anadolu ve Rumeli’nin merkezden uzak bölgelerinde idare yerel güçlerin eline doğru hızla kaymıştır. Anadolu’da özellikle kapusuz levent eşkıyasının sebep olduğu huzursuzluklar ortadan kaldırılamadığından merkezi otoritenin buralardaki zafiyeti sürmüştür. Bulutkapan Ali Bey’in kendi idaresini kurduğu, III. Mustafa’nın yanında kendi adının da kazılı olduğu sikkeler bastırdığı Mısır ve başta yine darphânesinde riyaller basılan Tunus olmak üzere Cezayir gibi Garp ocakları diye bilinen deniz aşırı uzak vilâyetlerde merkezden âdeta bağımsız olan yerel idareler kontrol altına alınamamıştır.
Osmanlı Devleti'nin Gelişimi ve Yenilik DenemeleriDevlet bu dönemde, aydınlanma dönemini yaşamakta ve büyük bir ekonomik değişim geçirmekte olan Avrupa’daki gelişmelerden tamamen uzak, hatta habersiz bir hayat sürmekteydi. Eski dönemlerde aktifliğini sürdürmüş fikirler dışında hiçbir fikir kabul edilmemekte, Avrupa'daki yenilikler gözlenmemekte, gelişen çevre şartları ve gelecekte bunun getireceği siyasi tehlikelerin hesabı yapılmamaktaydı. Fakat bütün bunlara rağmen bu durumundan hoşnut olmayan dönemin bazı tarihçilerine göre III. Mustafa devleti yeniden yapılandıracak bir eğitim ve asabiyete sahip değildi. Aynı şekilde III.Musta'da “Cihangir” mahlasıyla yazdığı şiirlerinde devlet adamlarının yetersizliğinden ve iyi yetişmiş olanların azlığından şikâyet etmiş ve devlet adamları ile devletin eski gücüne kavuşturulmasını pek imkan dahilinde görmez. Askerî durumun, özellikle Yeniçeri Ocağı’nın düzeltilmesindeki zafiyeti idrak etmekle beraber bunun için ciddi bir girişimde bulunma cesaretini gösterememiş, bu konunun açılmasını bile tehlikeli saymıştır. Nitekim III.Osman defterdar Hilmi Efendi ile yaptığı bir görüşme anında yeniçeriler ile ilgili bu tedirginliğini ağzından kaçırmış ve Hilmi Efendi'nin bunu ifşa edebileceği korkusuna yenik düşerek onu önce görevinden almış ardından idam ettirmiştir.
Askeri sahada yaptıkları Boğaz kalelerinin tahkimi, bazı yeni gemiler yapımı, Tophane ve Topçu Ocağı’nın ıslahı ve yeni toplar dökümüyle sınırlı kalmıştır. Askeri sahalardaki bu gibi işlerde Fransa’nın yardımlarından, dolayısıyla Baron de Tott’un teknik hizmetinden istifade etmiştir. Ayrıca Sürat Topçuları isimli bir birlik kurmuştur.
Avrupa ile İlişkiler ve Osmanlı-Rus Savaşı (1768-1774)III. Mustafa, Prusya’nın Avusturya ve Rusya ile kalkıştığı zorlu mücadelede Osmanlı Devleti’ni yanına çekmek ve resmî ilişkiler kurmak üzere giriştiği faaliyetleri yakından takip etmiştir. Bu devletlere karşı Prusya ile bir ittifak içinde bulunma isteği, sadrazam Koca Ragıb Paşa’nın takip ettiği tedbirli politika ve onun ileri sürdüğü fikirler ile engellenmiştir. Buna rağmen III.Mustafa, Râgıb Paşa’nın ihtiyatlı yaklaşımına bir savaş için yeterli hazineye sahip olduklarını söyleyerek karşı çıkması olaylara bakış açısını göstermesi bakımından önemlidir.
III. Mustafa, savaşın ilk aşamasında Ruslar’ın Hotin’i muhasara etmesi esnasında kazanılan bazı başarılar üzerine “Gazi” olarak ilan edilmiştir. Fakat ilerleyen zamanda savaşın bir felakete dönüşmesi sebebiyle Ayasofya Camii’nde selamlık sırasında okunan bir hutbede bu unvanla anılması içlerinde Mevleviler’in de bulunduğu bazı dervişler tarafından yüksek sesle protesto edilmesine yol açmıştır.
ÖlümüTahta çıktığında sadrazam olarak bulduğu ve görevinde bıraktığı Koca Ragıb Paşa sayesinde saltanatının ilk döneminde bir problemle karşılaşmadan hüküm sürmüş olmakla beraber savaşın son yılında içine düşülen sıkıntılı durum sağlığını bozmuş, dengeli bir hayat sürmesine rağmen savaşın üzerinde bıraktığı ruhsal ve psikolojik problemler sebebiyle geride ağır tahribata uğramış ve felaketler ile dolu bir barışı imzalamak zorunda kalmış devlet bırakmış olarak 21 Ocak 1774'de ölmüştür.