İşte havalar ısındı. Gökyüzü berrak ve ışıltılı. Her taraf yeşil. Açan çiçekleriyle ağaçlar ve çeşit çeşit bitkiler gözümüzü okşuyorlar.
Sıcaklarla birlikte hepimizin serinlemeye ihtiyacı var. Elbette nefis tatlarıyla karpuz, kavun, kiraz vs bizi rahatlatır, besler.
Ancak gönül tatlı da istiyor. İşte sağlıklı bir yaz yiyeceği: Sütlüsü, çikolatalısı, limonlusu, karamellisi, vişnelisi, muzlusu, sakızlısı ile rengârenk dondurma. Her bir çeşidinde ayrı bir tat, ayrı bir lezzet…
Dondurma süt, meyveler, şeker ve salepten üretilen; iyi bir protein, vitamin ve enerji kaynağıdır. İştah açar ve sindirimi kolaylaştırır. Bazı anne – babalar çocuğu üşütüp hasta eder diye dondurma yemesini engellemek isterler. Bu düşünce yanlıştır. Çünkü mikrobik hastalıklar soğuk ile değil, aksırma ve öksürme sırasında saçılan damlacıklarla bulaşırlar. Bu yüzden pencereleri sık açalım, evlerimizi havalandıralım. Yoksa sağlıklı, hijyenik dondurma hastalıklara yol açmaz.
Dondurma 4. Yüzyılda Romalı Neron tarafından dağlardaki buzların meyveyle birleştirilmesi ile elde edilmiş, Kral Tang döneminde ise sütten elde edilmiştir.
Dondurma sanıldığı gibi sırf eğlencelik değildir, üstün gıda özellikleriyle özellikle çocukların ihtiyaç duyduğu bir yiyecektir.
66 gram dondurmanın enerji miktarı 137 kcal'dir. Dondurma 2,31 gr protein, 7,26 gr yağ, 15,58 gr karbonhidrat, 0,5 gr diyet lif, 14,01 gr şeker içeriğine sahiptir. Bu miktarda dondurma tüketen bir kişi D vitamini ihtiyacının %33,33'ünü, A vitamini ihtiyacının %11,14'ünü, B12 ihtiyacının %10,83'ünü, fosfor ihtiyacının %8,40'ını ve kalsiyum ihtiyacının %8,4'ünü karşılamış olur.
Dondurmanın yararları
*Vitamin kaynağıdır: Dondurma C, E, D, B6, B12 vitaminlerinin yanı sıra K vitamini bakımından da oldukça zengin bir besindir. K vitamini kanın pıhtılaşmasını engeller ve kan akışını hızlandırır. Antioksidan özelliği sayesinde organ ve sinirlerin fonksiyonu ile bağışıklık sistemini düzenler.
*Enerji kaynağıdır: Dondurma mükemmel bir enerji kaynağı olarak düşünülebilir. Aynı zamanda yağ, karbonhidrat ve protein bakımından da zengindir. Ortalama miktardaki dondurma tüketimi kilo almaya neden olmaz.
*Mineral kaynağıdır: Dondurma içerisindeki fosfor ve kalsiyum sayesinde diş ve kemik sağlığı için çok önemli bir besindir. Kalp ve böbrek sağlığına destek olur.
*Stresi azaltır, beyin fonksiyonlarını kuvvetlendirir ve uykusuzluğa iyi gelir.
Ancak her şeyin aşırısının zararlı olduğu gibi dondurmayı da çok fazla yemek doğru olmaz. Çünkü ihtiyacı olan diğer gıdalara karşı çocuğun ilgisini azaltabilir. Kış yaz dondurma yemede bir mahzur yoktur. Çocuğumuzu bu güzel lezzetten ve değerli besin kaynağından mahrum etmeyelim.
Bu satırları yazdıktan sonra bir gazete haberi dikkatimi çekti. Maalesef eskinin doğal süt ve hakiki salep ile yapılan dondurması tarih olmuş. Şimdi dondurma süt tozu, glikoz şurubu, margarin, sentetik salep, renklendirici ve aroma gibi "şüpheli" katkı maddeleri ile üretiliyormuş.
Maalesef dondurma üretiminde kullanılan katkı maddeleri ve renklendiriciler; mineral dengesini bozuyor, hiperaktivite-dikkat dağınıklığı ve huysuzluğu artırıyor, böbreklere zarar veriyor, koroner kalp ve şeker hastalığına yol açıyor, bağışıklık sistemini zayıflatıyor, anne sütünün kalitesini düşürüyor, kanseri tetikliyor ve şişmanlatıyormuş.
Nereden nereye… Çocuklarımızı sağlıklı besletirken mutlu eden bu yaz tatlısı şimdi bazı ellerde hastalık kaynağına dönüşmüş olabiliyor.
Dondurma alırken bu hususa aman dikkat!
Prof. Dr. Sefa Saygılı