San Francisco'nun içinde yer aldığı; 1850'lerde altın madenleriyle ünlü Kaliforniya`ya akın eden maceraperest altın arayıcılarının içinde biri vardı ki, o altınla değil ticaret yaparak zengin olmayı kafasına koymuştu. Bavyeralı 24 yaşındaki Levi Strauss (LEVIS,) dikiş malzemelerini beş ay süren bir gemi yolculuğundan sonra San Francisco'ya ulaştırdı. Genç tüccarın mallarına inanılmaz bir talep oldu fakat bir top çadır bezi (kanvas) elinde kaldı.
126 YILLIK SERÜVEN
Bu kumaş için çareler arayan Levi Strauss'un aklına, altın arayıcılarının sert dayanıklı pantolonlara ihtiyaç duyduğu geldi. Böylece, genç tüccarın bir terziye götürerek sağlam dikişli pantolonlar diktirmesiyle 126 yıllık serüven başlamış oldu. Leke göstermediği için Levi Strauss tarafından lacivert renkte karar kılınan pantolonlar, altın madenlerinin yakınında pazarlanmaya başlandı ve inanılmaz ilgi gördü. Ama tabii, her zaman olduğu gibi, her şeyin ilkini biz Türkler yapmışızdır da, kıymetini bilmemişizdir ya; işte jean kumaş da bu duruma bir örnek. Doğum yeri tüm dünya tarafından Amerika olarak kabul edilse de tarihçi Prof. Dr. Halil İnalcık'a göre kot pantolonun anayurdu Türkiye.
JEAN ANADOLU`DA MI DOĞDU?
İnalcık'ın tezine göre kot yani kaba pamuklu kumaş ilk kez 16. yüzyılda Batı Anadolu'da üretildi. İnalcık şöyle diyor “15-17. yüzyıllar arasında, Denizli ve Akhisar yöresinde çok fazla pamuk yetiştiriliyordu. Türk pamuğu ince elyaf değildi. Dolayısıyla yapılan kaba pamuklu elbiseleri, köylü ve fakir insanlar kullanırdı. Daha sonra pamuklular Hindistan'dan gelen mavi boya (çivit) ile boyanmaya başlandı.” İnalcık'ın tezine göre, günümüzde kabul edilenin tersine, bir coğrafi süreç izledi kotun yolculuğu. İzmir'e getirilen bu kaba mavi pamukluların ilk ihracatı 16. yüzyılda Fransa'nın Marsilya kentine oldu. Buradan da İspanyollar tarafından Amerika'daki kolonilerine götürülüp, çiftliklerde çalışan Afrikalı zenci köleler ve Kızılderili`lere giydirildi. Amerika'nın başarısı ise kot pantolonu bir sanayi haline dönüştürmekte oldu.
LEVIS - Kadınlar için jean tarihi yeniden yazılıyor
Levi`s tüm kadınların vücudunu dört dörtlük gösterecek bir jean koleksiyonuna imza attı: Curve ID…
Bu koleksiyonda beden ölçüsü yerine beden şekli dikkate alınmış. Slight Curve (zarif kıvrımlar), Demi Curve (doğal kıvrımlar) ve Bold Curve (çarpıcı kıvrımlar) olarak üçe ayrılan koleksiyondaki kalıpların bir diğer özelliği ise dünyadaki kadınların yüzde 80`inin beden biçimini kapsaması. Yani Levi`s Curve ID kalıpları dünyada her 5 kadından 4`ünün üzerine tamı tamına, mükemmel şekilde oturacak bir kesime sahip.
Slight Curve (zarif kıvrımlar)
• Bel kısmı rahat… Belin yan kısmını sıkıştırmaz.
• Kalçayı öne çıkarır
• Kalçaya şekil verir, baldırı sarar, kalçaya ve baldıra tam oturur.
Demi Curve (doğal kıvrımlar)
• Beli belirginleştirir.
• Bel bandı sayesinde kıvrımları sarar.
• Kıvrımları güzel gösterir.
• Yan dikişler bedeni daha çekici hale getirir.
• Bacakları ince ve uzun gösterir.
Bold Curve (çarpıcı kıvrımlar)
• Kıvrımları öne çıkarır.
• Kavisli bel bandı sayesinde ince bir belin güzelliği ortaya çıkar.
• Beli tamamen sarar, boşluk bırakmaz.
• Arkadaki küçültülmüş cepler sayesinde kalçayı mükemmel gösterir.
DIESEL
Tel, iplik ve zincir açılımı
Jean deyince akla gelen markaların başında geliyor Diesel… Her sezon ürün yelpazesine bir yenisini daha ekleyen markanın 2010-11 sonbahar-kış koleksiyonu da bir hayli zengin. 5 pockets adı verilen koleksiyon hızlı modanın tekdüzeliğine karşı geliyor. Koleksiyonun temel dekoratif öğesi ise “tel.” Denimin kendisi gibi sert ve dayanıklı olan teller, 5 pockets`da kumaşın içinden geçen farklı iplik dizileri olarak yorumlanıyor.
3 boyutlu giyime dönüş
5 pockets`da kadınlar, cazibelerini arka ceplerinde beliren ufak zincirlerle, smokin tarzı pantolon kenarlarıyla veya yırtık ve yamalardaki dekoratif öğelerle ifade ediyor. Ayrıca, yeni sezonda, karmaşık nakışlar ve zarif işlemeler yıldızlardan oluşan bir galaksiyi andırıyor. Diesel`in öncülük ettiği 3 boyutlu giyim modası geri geldi. Bu tasarımlar elle katlama süreçleri sayesinde yapılabiliyor, böylece yırtık ve eski görünümle beraber bir derinlik anlayışı yakalanıyor.
MAVİ
Her tarza uygun bir jean
Vücuda mükemmel oturan blue jean`lerin başrolde olduğu Mavi`nin sonbahar koleksiyonu, kadınlar ve erkekler için zengin ürün alternatifleriyle sezona iddialı bir başlangıç yapıyor. Baştan aşağı jean giyinmek, jean`leri kat kat hırka ve yeleklerle kombinlemek, mont yerine uzun hırkalar ve jean ceketlerle sokağa çıkmak çok moda… Mini etek ve denim pantolonlarla giyilen jean gömlekler bu sezonun olmazsa olmaz parçaları arasında… Mavi denim koleksiyonu, farklı olmayı seven, trendy ve havalı erkekler için de yeni alternatifler sunuyor. Düşük belli, dar ve dönük paçalı modellerin yanı sıra, yandan cepli ve kesik detaylı pek çok alternatif her tarza sahip gençlerin beğenisini kazanıyor.
BU DENİM`LERLE DÜĞÜNE BİLE GİDİLİR
Önde gelen markaların 2010-2011 jean koleksiyonları Diesel, Zara, Calvin Klein, Tommy Hilfiger, GAP, Lee, Wrangler ve Replay gibi markalarla, denim kumaşı satan Bossa ile avangart tasarımın önemli temsilcilerinden Özlem Süer işbirliği yaptı. Süer, firma için kendinden desenli denim kumaşları tasarladı. Sonra tasarladığı kumaşlarla ‘Jean d`Art` adlı 25 parçalık bir koleksiyon yarattı. Öyle bir koleksiyon ki, denim falan demez, düğüne giderken bile giyersiniz. ‘Sezon denim sezonu` diyor Özlem Süer. Daha da çok moda olacağını söylüyor. Bunu, altı ay önce Paris`te katıldığı bir denim fuarında anlamış. Ve o gün denimle ilgili bir şeyler yapmaya karar vermiş: “Ben avangart kostümler yapan bir tasarımcıyım. Ünlüleri giydiriyorum. Özel geceler için kişiye özel kostümler tasarlıyorum. Ama tasarıma iplikten başlıyorum. İplikten dokumaya, dokumadan giysiye dönüştürüyorum. Kumaş benim her zaman odağımda. 2011`in lider kumaşı denim ve ben kayıtsız kalamazdım. Ve ne mutlu ki, dünyanın önemli kumaş üreticilerinden Bossa ile yollarımız kesişti. Heyecanımız, tempomuz çok uydu. Ortaya Jean d`Art koleksiyonu çıktı.”
ÖZGÜRLÜKÇÜ VE SAVAŞÇI
Jean D`art isminde bir kelime oyunu var. Koleksiyon ismini ünlü savaşçı ve Fransız Katolik azizesi Jeanne d`Arc`tan alıyor. Özlem Süer nedenini anlatıyor: “Denim kumaşı özgürlükçü ve savaşçı bir ruh. Tıpkı Jeanne D`arc gibi. Materyal olarak zamansız. Yaşamın her alanına konsantre edebilirsiniz. Şık da olabilirsiniz anti şık da. Tüm kontrastları bir arada taşır denim. Tüm bu özellikleriyle kahraman olabilme niteliklerine uygundur. Jeanne d`Arc ise 15. yüzyılda, yüzyıl savaşlarının ortasında 19 yaşına kadar yaşayabilmiş bir Fransız köylüsü. Tanrı ve meleklerle konuştuğunu söylüyor. Bir gece rüyasında kendini kılıç kuşanmış savaşçı olarak gördüğü için erkek kılığına girip savaşa katılıyor. Bir komutan olarak İngilizlere karşı savaşıyor. Esir düştüğü İngilizler onun erkek giysileri giyip savaşan ve gaipten sesler duyan bir kâfir olduğunu öne sürerek, yakıyor. Ölümünden beş yüzyıl sonra azize ilan ediliyor. Savaşa büyük katkılarından dolayı kahraman oluyor.”
BOHEM KUMAŞA ARİSTOKRAT ÇİZGİ
Önde gelen markaların 2010-2011 jean koleksiyonları Bossa için tasarlanan denimler jakarlı, yani kendinden desenli. Hepsi bu işbirliğine özel üretildi. Fransız desenleriyle süslendi. Bu sayede bohem denim kumaşı aristokrat bir çizgiye çıkarıldı ve vintage etkisi yaratıldı. “Bu nedenlerle koleksiyona bir Fransız ismi vermek çok uygun olacaktı. Jean D`Art çok iyi durdu” diyor Süer. Jean D`Art baştan sona estetik bir koleksiyon. Tasarım duygusu çok yüksek. Süer çalışırken, sunulan teknik imkanların genişliğinden mutlulukla söz ediyor: “Tasarladığım kumaşın 10 farklı yıkamasını görebildim. Bu tasarımcı için büyük lüks.”
HER PARÇADAN 100`ER ADET
Tasarım yaparken denimin üstüne başka materyal eklememiş. Taş, ışıltı ve pırıltıyla boğmak istememiş. Bu koleksiyon indigo boyamalı pamuğun ve viskonun başına gelenlerin hikayesiymiş. 25 parçalık Jean D`Art koleksiyonu aslında Bossa`nın, Süer`in tasarladığı kumaşları satabilmesi için bir vitrin. Diğer taraftan alternatif giyinmek isteyenler için de bulunmaz nimet. Bu sebeple her bir parçadan 100`er tane üretilecek ve sadece Süer`in atölye butiğinde satılacak. Süer ve Bossa işbirliğinin arkası gelecek. Çünkü Özlem Süer kumaş aşkı olan bir tasarımcı, Bossa ise tasarımcıya saygı duyan bir üretici. Koleksiyonu yurtdışı fuarlarda da göstermeyi düşünüyorlar. Ayrıca Süer, kendi hazır giyim markası Oez Sue`nun kış koleksiyonunda denim parçalara yer verecek.
KAÇIRILMAMASI GEREKEN PARÇALAR
• Vintage etkili yıkamayla geliştirilen kendinden desenli Viktoryen dönemi korseleri.
• Lazer efektli pantolonlar.
• Geniş yakalı ve vücuda oturan kesimiyle gecenin yıldızı olmanızı sağlayacak elbiseler.
• Viktoryen etkili omuzlar kol ve yaka aksesuarları, tiril tiril bağlamalı gömlekler.
• Harem pantolonları.
Haftanın Sözü
“Bazı insanlar görürler ve “Neden?” diye sorarlar. Ben ise hayal ederim ve “Neden olmasın?” diye sorarım”
George Bernard Show
Eğer hala yapmadıysanız MUTLAKA…
İş Sanat- Klasik, Jazz, Sanat, 3 Kasım-16 Mayıs, MUTLAKA takip edin,
The Manhattan Transfer, Konser, 21 Kasım, CRR Konser Salonu, MUTLAKA gidin,
Mağara Adamı, tek kişilik gösteri by Şevket Çoruh, 6-13 Kasım, Beşiktaş Kültür Merkezi, MUTLAKA okuyun,
Kaygan Zemin, Tiyatro, 12-27 Kasım, Beşiktaş Belediyesi Akatlar Klt Mrz. MUTLAKA izleyin,
TOPRAK by David R. Montgomery, Kitap, MUTLAKA okuyun,
Bunları biliyor muydunuz?
M.Ali Birand`ın dede olduğunu,
Bülent Ersoy`un sahne arkasında magazincilerden helallik aldığını,
Ajda Pekkan`ın 3-4 ayda bir botoks yaptırdığını,
Porno Yıldızı Şahin K.`nın “Pornoda para yok, hobi için yapıyorum” dediğini,
Nihal Yalçın`ın çok yakında albüm çıkartacağını
biliyor muydunuz?