Bilimsel araştırma denince akan sular durur. Ama ya sonuçlar aslında bir adamın uydurmasıysa?
Ceyhun Seval
Bir haber "yapılan bilimsel araştırmalar gösteriyor ki" diye başladığında o haberin doğru olduğunu düşünerek okumaya başlarız. Ama Edinburgh Üniversitesi profersörü Dr. Daniele Fanielli bunun doğru bir davranış olmadığını düşünüyor.
1986 ile 2005 yılları arasında yanlış şekilde yapılan 21 bilimsel araştırmayı inceleyen ve bunun üzerine bir anket hazırlayan Dr. Fanielli bilimin de insan ürünü olduğunu ve tabi ki hatalarının olabileceğini söylüyor: "Benim amacım sadece bu hataların azalmasını sağlamak."
Dr. Fanielli'nin yaptığı ankete katılan bilim adamlarının %2'si araştırmalarında tamamen uydurulmuş ve değiştirilmiş sonuçlar kullandıklarını itiraf etmişler. Bu davranışı başka arkadaşlarının yaptığını bildiğini söyleyenlerin oranı ise %14.
Ankete katılan bilim adamlarının %34'ü ise tezlerine uymayan sonuçları sağlam bir dayanakları olmadan hatalı sonuç olarak adlandırıp araştırmalarından çıkardıklarını söylemiş. Kendileri yapmayıp arkadaşlarının bu işi yaptığını bilenlerin oranı ise %72.
Araştırma sonuçlarındaki "oynamanın" en sık yaşandığı bilim dalı ise tıbbi ve medikal bilimler. Özel sektörün sponsorluğunun bunda büyük payı olduğunu söyleyen Dr. Fanielli ticarileşmenin bilimi olumsuz etkilediğini düşünüyor.
Bilimsel sonuçların doğruluğunun yine bilimsel bir raporla değerlendirilmesi aslında insanın aklında "ya bu araştırmanın sonuçları da saptırılmışsa" sorusunu uyandırıyor. Paradoksal bir durum...