Ön kesinti anlamına gelen Fransızca kökenli bir kelime olan stopaj kelimesi sık sık karşımıza çıkmaktadır. Ticari gayrimenkullere uygulanan bir tür vergilendirme sistemi olan kira stopajı ise kiraya verilen bir işyerinin brüt kira bedelinden yapılan kesinti anlamına gelir. Kısaca kira gelirinin gayrimenkul sahibine ulaşmadan önce vergisinin ödenmesi işlemidir. Böylece vergi ödemeleri düzenli ve kolay bir şekilde yapılabilmektedir. Kira stopajını ödemek kiracıya ait bir yükümlülüktür. Kiracının, her ay kira stopajını yatırması gerekir. Bir işyerini kiralayan kişi vergi daireleri üzerinden gayrimenkul sahibinin adına kira stopajını yatırır. Mülk sahipleri kira stopajı vergisinin takibini e-devletteki Adıma Yapılan Kesintiler (Stopaj) sayfasından yapabilirler. Mülk sahibinin, kira stopajını ödemediği takdirde kiracının tahliyesini isteme hakkı mevcuttur.
Kira Stopajı Nasıl Hesaplanır?
Bir mülke ait kira stopajı kira sözleşmesinde belirtilen brüt kira bedeli üzerinden hesaplanır. Brüt kira bedelinin %20’si stopaj oranı olarak belirtilir. Kira sözleşmesinde brüt kira bedeli özellikle yer almıyorsa net kira oranı 1,25 ile çarpılarak ya da 0,80’e bölünerek brüt kira bedeli hesaplanabilir. Örnek vermek gerekirse 4.000 lira brüt kira bedeli olan bir işyerinin %20’si yani 800 lira stopaj vergisi, 3.200 lira ise gayrimenkul sahibine ödenecek net kira tutarıdır.
Mülk sahibi ve kiracı arasında yapılan kira sözleşmelerinde kira bedeli net veya brüt olarak belirtilir. Kira kontratında belirtilen net miktar, kiracının mülk sahibine ödemesi gereken kira tutarıdır. Brüt kira bedeli kiracının mülk sahibine ödeyeceği tutara kira stopaj kesintisi eklenerek bulunabilir. Birkaç farklı yolla kira stopajı hesaplamak mümkündür:
- Net kira tutarını 0,80’e bölerek veya 1,25 ile çarparak brüt kira bedeline ulaşabilirsiniz. Brüt kira bedelinin yüzde 20’si stopaj oranını ortaya koyar.
- Brüt kira tutarının yüzde 20’sini stopaj oranı olarak kenara ayırabilirsiniz. Brüt kira bedelinden yüzde 20’lik stopaj tutarını çıkardığınızda net kira bedeli ortaya çıkar.
- Stopaj tutarını biliyorsanız bu tutarı 4 ile çarparak net kira bedelini, 5 ile çarparak ise brüt kira bedelini hesaplayabilirsiniz.
Gelir ve Kurumlar Vergisine tabi gelirlerin vergisinin ödenmesi kira stopajının çerçevesini oluşturur. 193 numaralı Gelir Vergisi Kanunu’nun 95. maddesine göre bazı kişilerin kira stopajı ödeme yükümlülüğü yoktur. Aşağıdaki şartları taşıyan kişiler kira stopajını ödemekle yükümlü değildirler:
- Yabancı elçilik ve konsoloslukta görevli olan memurlar ve hizmetli vatandaşlar
- Yıllık beyanname gösterilmesi gereken ödemeleri yapacak olan vatandaşlar
- Maaşlarını yurt dışından alan vatandaşlar
Kira stopajı vergisi iş yeri nitelikli gayrimenkullerin kiraya verilmesi ile doğan vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi için ödenir. Kira stopajı mülkün sahibi işyeri kirasından kaynaklanan geliri elde etmeden önce kesilir. Mülk kiracısının kira stopajı ödemesi ile gayrimenkul sahibinin vergi ödemesi kolaylaşır ve gecikmeden gerçekleştirilebilir.
İşyeri niteliğindeki bir mülkü kiralayan tüm kiracılar, kira stopaj vergisini ödemekle yükümlüdür. Mülk sahibinin kira stopaj vergisi için hiçbir yükümlülüğü yoktur. Net kira bedeli 1.000 TL olan kiracının brüt kira bedeli 1.250 TL’dir. Bu tutarın yüzde 20’si olan 250 TL ise stopaj vergisi olarak devlete ödenmelidir.
Kira Stopajı Ne Zaman Ödenir?
Kira stopajına dair merak edilen konulardan biri de bu ödemenin ne zaman yapılacağıdır Kira stopajı, kira bedeli üzerinden kesildiği için her ay düzenli olarak ödenmesi gereken bir tutardır. Peki kira stopaj vergisi nereye ödenir? Kiralık işyeri kullanan tüm bireylerin brüt kira bedelinin yüzde 20’sini vergi dairesine her ay düzenli olarak ödemesi gerekir.