Cerrahi ve Başka İnvazif Bakım Prosedürlerine Giren Hastalarda Aydınlatılmış Onamı İyileştirmek İçin
Cochrane derleme özeti
Hastalar ameliyat ve başka invazif bakım prosedürlerine (örneğin endoskopi) girmeden önce sağlıkçıların; yapılacak tedavi veya girişim, mevcut alternatif yollar ve farklı seçeneklerin risk ve faydaları hakkında açıklama yapmaları çok önemlidir. Bu süreç ‘aydınatılmış onam’ olarak bilinir ve hastaların tedavi seçeneklerini anlamaları ve bunlar arasında bir seçim yapabilmeleri için yeterli bilgi sağlamayı hedefler.
Araştırmalar sağlıkçının aydınlatılmış onam alırken sağladığı bilginin genellikle belirsiz veya yetersiz olup yanlış anlamalara, tedaviye daha kötü cevap alınmasına ve hatta davalara yol açtığını gösteriyor. Hastalara sağlanan bilginin kalitesini artırmak için; yazılı broşürler, videolar ve web siteleri gibi birçok müdahale geliştirildi Bu müdahalelerin klinik uygulamada işe yarayıp yaramadığı belirsiz.
Bu derlemede aydınlatılmış onam için hastaya bilgi sağlama ya da bilginin değerlendirilmesini iyileştirmek için tasarlanan müdahalelerle ilgili araştırma çalışmalarını inceledik.
Klinik uygulamada aydınlatılmış onamın kalitesini artırmak için tasarlanan müdahalelerle ilgili randomize kontrollü araştırmaları belirlemek için literatür taraması yaptık. Birincil olarak bu müdahalenin, aydınlatılmış onamın tüm bileşenlerini (anlama, tartışma ve karar bildirme) iyileştirip iyileştirmediğine bakıldı. Hastalarla doğrudan ilgilendiren diğer sonuç ölçütleri (örneğin hatırlama/bilgi, anlama, tatmin ve anksiyete) ve sağlıkçıları ilgilendiren sonuç ölçütleri (müdahale kullanımında kolaylık, tatmin) ve sistemle ilgili sonuç ölçütleri (örneğin maliyet, prosedür kullanım oranları) da değerlendirildi.
Toplam 9021 katılımcı ile yürütülen 65 araştırma derlendi. Çalışmalar müdahale tipi yapılması için onam istenen prosedür, klinik kurum ve sonuç ölçütleri açısından değişkendi. Çoğu müdahale yazılı ya da görsel-işitsel şekilde yapıldı. Aydınlatılmış onamın tüm bileşenleri sadece bir çalışmada değerlendirildi, ancak tasarım sağlam değildi; tüm diğer çalışmalarda aydınlatılmış onamın tek parçaları değerlendirildi. Çok sayıda çalışmanın sonuçları kombine edildiğinde, müdahalelerin planlanan prosedür hakkında bilgiyi, hemen (24 saat), kısa vadede (1 – 14 gün) ve uzun vadede 14 günden öte) artırdığını bulduk.
Verilen karardan tatmin arttı; kararda çelişkiler azaldı ve konsültasyon süresi arttı. Genel anksiyete ve onam süreciyle ilişkili anksiyete veya tatmin gibi sonuç ölçütlerinde müdahale ve kontrol arasında fark bulunmadı.
Derlememizin kısıtlamaları arasında hastaların girdiği prosedürler, kullanılan prosedürler değerlendirilen sonuç ölçütlerindeki değişkenlik nedeniyle çalışma sonuçlarını kombine etmenin güçlükleri bulunuyor. Bu, hangi spesifik müdahalenin en etkili olduğu konusunda kararsız olduğumuz ancak bilgi vermeyi ve bilginin mütalaa edilmesini iyileştirecek pratik adımların fayda sağlamasının muhtemel olduğu anlamına geliyor.
Kaynak
Kinnersley P, Phillips K, Savage K, Kelly MJ, Farrell E, Morgan B, Whistance R, Lewis V, Mann MK, Stephens BL, Blazeby J, Elwyn G, Edwards AGK. Interventions to promote informed consent for patients undergoing surgical and other invasive healthcare procedures. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013, Issue 7. Art. No.: CD009445. DOI: 10.1002/14651858.CD009445.pub2
Orijinal özet için: Aydınlatılmış Onam
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin