ABD’de düzenlenen Jackson Hole konferansında politika yapıcılara sunulan bir araştırmaya göre merkez bankaları enflasyonu kontrol etmekte başarısız olacak. Araştırma hükümetlerin daha ihtiyatlı bütçe politikalarıyla üzerlerine düşeni yapmaya başlamadıkça fiyat artışını engelleyemeyeceğini savunuyor.
Dünyanın dört bir yanındaki hükümetler, COVID-19 salgını sırasında ekonomileri desteklemek için büyük teşvikler verdi. Bu çabalar, enflasyon oranlarını yaklaşık yarım yüzyıldaki en yüksek seviyelerine çıkarmaya yardımcı oldu ve hızlı fiyat büyümesinin yerleşik hale gelmesi riskini artırdı.
Merkez bankaları şimdi faiz oranlarını yükseltirken, Jackson Hole Ekonomik Sempozyumu’nda sunulan yeni çalışma, böyle bir senaryoda bir merkez bankasının enflasyonla mücadele itibarının belirleyici olmadığını savundu.
Uygun Politikalar Geliştirilmeli
Johns Hopkins Üniversitesi’nden Francesco Bianchi ve Chicago Fed’den Leonardo Melosi, “Parasal sıkılaştırma, uygun mali düzenlemeler beklentisiyle desteklenmiyorsa, mali dengesizliklerin bozulması daha yüksek enflasyonist baskıya yol açar” açıklamasını yaptı.
Mevcut politikaların sonucunda, artan nominal faiz oranları, yükselen enflasyon, ekonomik durgunluk ve artan borçtan oluşan bir kısır döngünün ortaya çıkacağı söylendi. Çalışmaya göre bu durumda, parasal sıkılaştırma aslında daha yüksek enflasyonu teşvik edecek ve tehlikeli bir mali stagflasyona yol açabilir.
ABD bütçe açığının daha önce tahmin edilenden çok daha küçük olacağı beklenirken, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 3,9 ile tarihsel olarak yüksek kalmaya devam edeceği belirtiliyor.
Faiz Artırımları Enflasyonu Düşürmede Yetersiz
Enflasyonla mücadele eden Euro bölgesinin de benzer bir yol izlemesi, cari açığının bu yıl yüzde 3,8’e ulaşması ve dördüncü çeyrekten itibaren resesyona uğraması bekleniyor. Bölgede enflasyonun yıllarca yüksek kalması bekleniyor.
Çalışma, ABD enflasyonundaki son artışın yaklaşık yarısının maliye politikasından ve hükümetin ihtiyatlı maliye politikaları yürüteceğine dair inançlardaki erozyondan kaynaklandığını savundu. Bazı merkez bankaları enflasyon sorununu çok geç fark ettikleri için eleştirilirken, çalışma daha erken faiz artırımlarının bile boşuna olacağını savundu.
Yazarlar, agresif Fed politikasının, üretimi yaklaşık 3,4 yüzde puan düşürme pahasına enflasyonu sadece yüzde 1 puan düşürdüğünü belirtti. Bunun oldukça büyük bir fedakarlık oranı olduğu ifade edildi.
Enflasyonu kontrol etmek için maliye politikasının, para politikasıyla birlikte çalışması gerektiği, insanlara borcu şişirmek yerine hükümetin vergileri artıracağı veya harcamaları azaltacağı konusunda güvence verilmesi gerektiği belirtildi.
Etkinlikte geçtiğimiz gün ABD Merkez Bankası Başkanı (Fed) Jerome Powell açıklamalarda bulundu. Şahin söylemlerde bulunan Powell, enflasyonun olması gerekenin çok üzerinde olduğunu belirterek, sıkılaşma politikasına devam edeceklerinin sinyalini verdi.
Fed’in Eylül ayındaki toplantısında alacağı faiz kararı için açıklanacak verilere göre değerlendirme yapacaklarını sözlerine ekledi.