İnceleme Değildir!!
Eser Fransa’da edebiyat fakültelerinin programlarında yer almaktadır. Kanımca nedeni, kullanılan sade ve akıcı dili olduğunu söyleyebilirim.
Kanunların Ruhu eseri: Biçimsellikle ortaya çıkmış gibi görünen ilkelerin, aslında milletlerin tarihi deneyimlerinden ortaya çıkarılmıştır.
Birkaç bölümle aktaralım.
KANUN
Hukukun kanun biçiminde saptanan kısmını araştırmalarının başlangıç noktası yapması ve hukuk alanında en fazla beşeri tercih ve yazgılara bağlı sanılan "mevzu hukukun", yani kanunların, gerçekte doğal ve toplumsal koşulların neredeyse zorunlu bir sonucu olduğunu belirtmesi bakımından önemli gördüğümü belirtmeliyim.
YÖNETİM (AMME)
“Devlet halktan mucize beklememelidir. O, halkı kendisine uydurmak için yasalara boyun eğmeyi öğretecektir.”
İnsanları, dolayısıyla toplumları pek çok şey yönetir: iklim din, kanunlar, hükümet ilkeleri, tarihten alınan dersler, ahlak, örf ve adetler. Bunların hepsi bir toplumun "Genel Ruhu" nu, yani milli karakter özelliklerini oluşturur. "Her millette bu sayılanlardan bir veya birkaçı kuvvetli olabilir, diğerleri ise daha zayıf kalabilir. Örneğin ilkel toplumlar üzerinde iklim tek başına hükmederken, Çinlileri örf-adet yönetir; Japonları kanunlar baskı altında tutar; Romanın özelliklerini belirleyen ise hükümet ilkeleri ile eski geleneklerdir." Kanun koyucu da içinde bulunduğu koşullara bağımlıdır. Toplumsal düzenin sağlanmasında hukukun dışında kalan türlü düzen tiplerinin varlığına da dikkati çekmektedir. İncelenen üç yönetim modeli vardır, bunlar: Monarşi, Despotik ve Cumhuriyetçi yönetimdir.
“Bir rejim, halkın adalete inanmaz bir hale geldiği noktaya gelince o rejim mahkum olmuştur.”
KUVVETLER AYRILIĞI
Politik özgürlük, güçlerin ayrılığı ilkesini gerektirir. Buna göre yasama, yürütme ve yargı güçleri kesinlikle birbirlerinden ayrılmalıdır. Montesquieu monarşi yani, Lordlar ve Avam’dan oluşan, dengeli bir yönetim sistemi öngörülüyordu. İngiliz yargısı 18. Yüzyılda, Roma modeline belirgin bir örnektir. Roma ise “Cumhuriyet Roma’sı” anayasal model, konsüller, Senato ve halk tribünlerinden oluşmaktaydı. İngiliz modeli ve Roma modeli arasında benzerlikler olduğu aşikar.
Eserde olgular tüme varım ile tümdengelim birbirlerini tamamlayacak biçimde kullanılmıştır. Keyifli okumalar.