Hz. Ali Kimdir?
Hz. Muhammed’in amcası Ebu Talip’in oğludur.
İlk Müslümanlardandır.
Hz. Muhammed’in damadıdır. (Hz. Fatıma ile evlenmiştir)
Döndüncü ve son halifedir.
Hz. Ali’nin Düşmanları kimlerdir?
Talha
Zübeyr
Hz. Aişe (Ayşe)
Muaviye
Hz. Ali’nin Katıldığı Savaşlar:
Cemel Vakası veya Cemel Savaşı (Deve Olayı):
Tarih: Kasım 656
Taraflar: Zübeyr, Talha, Hz. Ayşe, Hz. Ali
Sebebi: Hz. Osman’ın isyancılar tarafından öldürülmesi üzerine, Hz. Ayşe, bir an önce katillerin bulunup cezalandırılmasını istiyordu. Hz. Ayşe, Hz. Osman’ın katilleri bulmakta acele etmediği gerekçesiyle, Hz. Ali’ye cephe alarak savaş açtı.
Savaşın sonuçları:
Müslümanlar arasında çıkan ilk büyük savaştır.
Hz. Ali’nin zaferiyle sonuçlanmıştır.
Her iki taraf yaklaşık onar bin kişi kayıp vermiştir.
Hz. Ali’nin Medine’den, Irak’ın Kufe kentine taşınmasına neden olmuştur.
Hz. Ayşe’nin destekçileri Talha ve Zübeyr öldürülmüştür.
Hz. Ayşe Medine’ye gönderilmiştir.
Sıffin Savaşı:
Tarih: Mayıs-Temmuz 657
Taraflar: Hz. Ali ve Muaviye
Sebebi: Suriye valisi ve Hz. Osman’ın akrabası olan Muaviye, Hz. Ali’nin halifeliğini kabul etmiyor ve Hz. Osman’ın katillerinin bulunması istiyordu. Bu nedenle Hz. Ali’ye karşı isyan başlatarak halife olmak istiyordu.
Savaşın Sonuçları:
Hz. Ali’de isyanı bastırmak için uzunca bir süre mücadele etti. Her iki tarafta on binlerce kayıp vermiştir. Hz. Ali savaşı kazanacakken, Muaviye’nin askerleri mızraklarına kuran sayfaları taktıkları için Hz. Ali’nin askerleri savaşmayı kestiler. Bunun üzerine taraflar anlaşmak için Hakemlere gitti (Hakem Olayı).
Hakem Olayı:
Tarih: 657
Taraflar: Hz. Ali’nin hakemi Eşarı, Muaviye’nin hakemi Amr ibnul’-As
Sebebi: Muaviye, Hz. Ali’nin halifeliğini kabul etmiyordu. Hakemler Hz. Ali ve Muaviye arasından halifeyi seçmek için bir araya geldiler.
Savaşın Sonuçları:
Hakemler yeni bir halife seçilmesi karar verdiler. Ancak Muaviye’nin hakemi olan Amr ibnul’-As, hileye başvurarak Muaviye’nin halife olduğunu ilan etti. Halife Muaviye oldu. Bunun üzerine İslam alemi üçe ayrıldı: 1- Hz. Ali yanlıları (Şii), 2- Muaviye yanlıları (Emevi), 3- İkisini de kabul etmeyenler (Hariciler).
Nehrevan Savaşı:
Tarih: Temmuz 658
Taraflar: Hz. Ali ve Hariciler.
Sebebi: Hz. Ali’nin ve Muaviye’nin halifeliğine karşı olan Hariciler, halifeye ve diğer Müslümanlara karşı cephe almışlardı. Ayrıca Müslümanlar arasında terör estirmeye başlamışlardı.
Savaşın Sonucu:
Hz. Ali’nin savaş açtığı Hariciler kısa sürede yenilerek dağıldı, fakat varlıklarına son verilememişti.
Hz. Ali’nin Öldürülmesi:
Hariciler, İslam dünyasını parçalamakla suçladıkları Hz. Ali, Muaviye ve Amr ibnul’-As’a karşı tekrar cephe aldılar. Üçünün de öldürülmesine karar vererek suikastler yaptılar. Muaviye, hafif yaralı olarak kurtuldu. Amr ibnul’-As’a ise suikast yapılamadı. Ancak Hz. Ali, namaz kıldığı sırada arkasından gelen İbni Mukem adlı bir Haricinin zehirli hançeriyle şehit edildi.
Hz. Ali Dönemin Değerlendirmesi:
1- Hz. Ali iç olaylarla uğraşmak zorunda kaldığından, dış fetihlere gidip İslamın yayılmasını sağlayamamıştır.
2- Emeviler, iktidarı kaybetmemek için Hz. Ali’nin halifeliğini tanımamışlardır.
3- İslam dünyasında Müslümanlar arasında ilk savaş çıkmıştır.
4- İslam dünyasında ilk ayrılıklara neden olmuştur.