Üç odalı kümesler
Eskiden "Doğan görünümlü Şahin" diye bir laf vardı. Bir nesil kuşların genetik değişimini böyle tanıdı. Hâlbuki yıllar önce Charles Darwin buna "evrim teorisi" demişti. Sonuçta Evrim Teorisi de birbirine benzeyen kuşların genetik kod değişimini anlatmıyor mu?
Maalesef arabaların yaşadığı bu evrim, birçok alana yayılmış. "Doğan görünümlü şahin" arabanın dış görünümü üst segment gibi olup, iç donanım, motor vb. alt segment olan araçlara denirdi. Hani bazı kadınlar bir çantanın gerçeğini almak için paraya kıyamaz da, gider sahtesini taşır ya! Bunun gibi bir şey.
Şimdi okuyacaklarınızı garipsemeyin… Şahin'in, Doğana dönüşüm teorisi müteahhitler tarafından da benimsenmiş. Yaşı 35'in üzerinde olanlar hatırlar. Eskinden 3+1 yani 3 oda bir salon daire; 130 m2 civarındaydı. Ama bu daireler hakikaten 130 m2'di. Günümüzdekiler gibi değildi. Hatta daha da geçmişe gidersek “daire aldık” denmezdi, “kat aldık” denirdi. Çünkü binaların her katında sadece bir daire olurdu. Tabiatıyla büyük dairelerdi.
Son dönemde inşa edilen binalara bakıyoruz, hepsi dev gibi. 30 katlı, 40 katlı binalar var!! Binalar gibi içindeki dairelerin metrekareleri de yüksek. Metrekareler yüksek ama nasıl oluyorsa daireler küçük. Bu ince işçiliği yapabilen firmaları kutlamak lazım.
Nasıl bir inşa tekniği bilmiyorum ama günümüzün 150 m2'lik 3+1 dairelerini, geçmişin 90 m2'lik 2+1 dairelerine sığdırabiliyorlar. Bu da Evrim Teorisinin bir örneği değil mi? Sanki tüm yeni dairelerin genetik kodu ile oynanarak, ufaltılmış. Ama kâğıt üstünde hepsi dev gibi. Tarım sektörü GDO ile ürünlerin hacmini büyütürken, konut sektörü genetiği ile oynaşarak tersini yapıyor.
Dışarıdan bakıyorsun, koca koca binalar. İçeri giriyorsun, hemen karşında ufak bir tanıtım bürosu duruyor. Biraz sohbet ardından daire tanıtımı başlıyor. "Efendim, 3+1 dairelerimiz 150 m2'dir" deniyor. "Hadi bakalım bir görelim şunu" diyerek daireye dalıyorsunuz, bir de ne olsun… Sanki Güliver, Lilliputlu cücelerin evini ziyaret etti. Minyatür eşyalarla dolu bir örnek daire!! Zannedersin ki; binanın mimari rahmetli minyatür sanatçısı Nakkaş Nigari.
Zaten birçok bina, burka giydirilmişçesine ifadesiz bir görünüme sahip. Bari içindeki dairelerin çekici bir yanı olsun. Geçmişe ama çok geçmişe gidersek. Dinlerin tarih boyunca binaların görünümüyle ilgili katı kurallar koyulduğunu görürüz.
Mesela Ortaçağ’da yaşayan Hıristiyanlar, katedral inşası bir takım kurallar koymuştu. Planlarının haç biçiminde hazırlanması, doğu-batı aksında inşa edilmesi, vaftiz için kullanılan küçük su havuzların salonun batı uçlarına yerleştirilmesi, sunakların da doğu uçlarına yerleştirilmesi gerekirdi. Güneydoğu Asya’daki Budistler, günümüzde bile mimari enerjiyi korumanın tek yolunun, kubbe şeklinde, taraçalarla çevrelenmiş, korunaklı binalar inşa etmekten geçtiğine inanırlar.