hafiza aise
Sun 4 November 2012, 10:19 am GMT +0200
ÜNİTE 3
Kavram tanımını yapınız?
Kavram, En kısa ifadesiyle objenin zihindeki tasavvurudur. Buna fikir (idee) de diyebiliriz.
Konu itibariyle mantığı ilgilendiren delalet hangisidir?
Mantığı ilgilendiren delalet sözlü vazi delalettir.
Tümel nedir?
Bir kavram sınıfın tümünü işaret ediyorsa, yani kaplamın tümüyle ele alınıyorsa tümel (külli) kavram adını alır.
Tikel nedir?
Kavram kaplamının yalnız bir parçası ile anılıyorsa yani bir sınıfın bir kısmına işaret ediyorsa tikel (cüzi) denir.
Tekil nedir?
Kavram bir tek şeye işaret ediyorsa, bir sınıfın bir ferdini gösteriyorsa tekil (ferdi) kavram adını alır.
Soyut ve somut kavramlarını açıklayınız?
Soyut; zihin dışında konusu bulunmayan, varoluşu bir başka şeye borçlu olan ve ancak zihinde bir başka şey ile ilişki içinde bulunan nesnelerin niteliğini göteren kavram soyuttur. Soyut kavramlar bir oluş tarzını bildirir. Yiğitlik , insanlık gibi.
Somut; zihin dışında konusu bulunan, bir nesneye veya bir varlığa işaret eden kavramdır. Masa, otomobil gibi.
Kollektif kavram nedir?
Birey grubunu ifade edip de grupta gerçekleşen kavramlara kallektif kavram denir. Örneğin; ordu, sendika, meclis, aile ve üniversite kollektif kavramlardır.
Distribütif kavram nedir?
Bireyler grubunu ifade edip grup da değilde bireyde gerçekleşen kavramlara distribütif kavram denir. Asker kavramı ordu mensubu, milletvekili kavramı meclis mensubu olmakla anlam kazanır.
Olumlu ve olumsuz kavramlara örnek veriniz?
İnsan(olumlu) insan olmayan (olumsuz) güzel(olumlu) güzel olmayan (olumsuz)
İyi (olumlu) iyi olmayan( olumsuz)
Açık-seçik kavramlarını açıklayınız?
Açık kavram: konusunu tanımamıza imkân veren kavramdır. Açık kavram başka hiçbir kavramla karşılaştırılmadan hemen tanınan kavramdır.
Seçik kavram: başka kavramlardan ayırt edilen kavramdır. Bir kavramın seçik olması demek, ona yükleyeceğimiz yüklemlerin hangilerinin yanlış, hangilerinin doğru olduğu deneysel ve mantıksal işlemlerle tespit etmeye imkân vermesi demektir.
Özsel-ilintisel kavram nedir?
Özsel kavram: bir kavram başka bir kavrama yüklendiğinde, yüklenen kavram, yüklenilenin özünün içindeyse, yani varlığı onun varlığına bağlıysa buna özsel kavram denir.
İlintisel kavram: eğer yüklenen kavram yüklenenin özünde değil de, diğer türlerce de paylaşılıyorsa, ilintisel kavram adını alır.
Mutlak-izafi kavramları ne anlama gelir?
Mutlak kavram: bir başka nesnenin varlığına ihtiyaç duymayan kavramdır. Bağıl olmayan kavram da denir. (insan, eğitim gibi)
İzafi kavram: bir kavramın işaret ettiği nesne, bir başka nesne olmadan düşünülemiyorsa buna izafi (bağıl) kavram denir.(çocuğu olmadan bir kimseye baba denemez, baba kavramı çocuk kavramına bağlıdır)
Mahiyet, hakikat, hüviyet kavramlarını açıklayınız?
Mahiyet; tümel bir kavramın, yalnız zihindeki fertleri dikkate alınırsa, buna mahiyet (netlik) denir. öğrenci gibi. Mahiyet bir şeyin tasavvuru ne olduğu dur.
Hakikat: Tümel bir kavramın, zihin dışındaki fertleri dikkate alınırsa, buna da hakikat (gerçeklik) denir. Üniversite öğrencisi gibi. Hakikat bir mahiyetin dış dünyada gerçeklik kazanmasıdır.
Hüviyet: hakikati olan bir kavramı, ana nitelikleriyle ortaya koyup, diğerlerinden ayırmaya hüviyet (kimlik) denir. Dokuz eylül üniversitesi öğrencisi gibi
Mahiyet (öğrenci) hakikat (üniversite öğrencisi) hüviyet (dokuz eylül üniversitesi öğrencisi)
İçlem-kaplam nedir?
İçine aldığı ortak özellikleri kendinde cem eden kavram içlem i gösterir.
Bir kavramın kapsadığı, içine aldığı, çatısı altında bulunan fertlerin tümü de onun kaplamını gösterir.
Türk (içlem) egeli çiftçi (kaplam)
Eşitlik kavramını tanımlayınız?
Eğer iki kavramdan her biri diğerinin bütün fertlerini karşılarsa bu iki kavram arasında eşitlik var demektir. Ör. Konuşan-gülen gebe kalan-doğuran gibi.
Ayrılık kavramını tanımlayınız?
İki kavramdan herbiri diğerinin hiçbir ferdini içine almazsa bu iki kavram arasında ayrılık vardır. Örneğin; İnsan ve kuş dünyalı ve uzaylı
Tam girişimlilik nedir?
İki kavramdan yalnız biri diğerinin bütün fertlerini içine alırsa, bu iki kavram arasında tam girişimlilik vardır. İnsan-ölümlü bu kavramlar arasında tam girişimlilik vardır.
Bütün insanlar ölümlüdür ama ; her ölümlü insan değildir.
Eksik girişimlilik nedir?
İki kavramdan herbiri diğerinin bazı fertlerini içine alırsa aralarında eksik girişimlilik vardır.
(Balık memeli) Bazı memeliler balıktır; bazı balıklar memelidir.
Beş tümelden olan cins ne anlama gelir?
Müşterek vasıflara sahip olan kavramların, bu özellikler dolayısıyla bağlandıkları terimdir. Kısaca, altında türlerin sıralandığı terime denir.
Beş tümelden olan tür ne anlama gelir?
Cinsin altında bulunan ve öz bakımından bağlı bulunduğu cinsle kısmen özdeş olan genel kavramdır.
Beş tümelden olan ayırım ne anlama gelir?
Cinsleri ve türleri birbirinden ayıran temel kavrama ayırım denir. Örneğin balıklar , sürüngenler, memeliler omurgalılar teriminin türleridir.
Beş tümelden olan hassa ne ifade eder?
Bir türe veya kişiye ait olup, aynı cinsten diğer bir tür veya şahısta bulunmayan sıfattır.
Beş tümelden olan ilinti ne demektir?
Fertlerde geçici olarak bulunmakla birlikte, varlığı ferdin varlıpına bağlı olmayan, diğer fertlerdede olabilin özelliklere ilinti denir. Mesela insanın sakat, gülün solmuş olması.