Faşizm, 20. yüzyılın başlarında özellikle İtalya’da Benito Mussolini liderliğinde ortaya çıkan otoriter bir siyasi ideoloji ve harekettir. Ancak zamanla faşizm terimi, genel olarak aşırı milliyetçi, otoriter ve totaliter rejimleri tanımlamak için de kullanılmaya başlanmıştır.
Faşizmin temel özellikleri şunlardır:
Aşırı Milliyetçilik: Faşizm, ulusal birlik ve kimliği vurgular. Milli kimlik ve kültürün korunması ve teşviki, faşist rejimlerin ana hedeflerindendir.
Otoriterlik: Faşist rejimler, merkezi otoriteye ve sıkı devlet kontrolüne büyük bir önem verirler.
Totaliterizm: Faşizm, bireyin hak ve özgürlüklerini devletin çıkarları uğruna sınırlama eğilimindedir. Devlet, toplumun her alanında hakimiyet kurmayı amaçlar.
Anti-Komünizm: Faşizm, komünizme karşıt bir ideolojidir. Faşist rejimler, sosyalist ve komünist hareketlere şiddetle karşı çıkarlar.
Kült Liderliği: Faşist rejimler genellikle karizmatik bir lider etrafında şekillenir ve bu lider olağanüstü yetkilere sahip olabilir.
Merkezi Ekonomi: Faşist ekonomik model, özel mülkiyeti tanısa da ekonominin önemli sektörlerinde devletin denetimi ve müdahalesi söz konusudur.
Militarizm: Faşist rejimler, militarizmi teşvik eder ve sık sık savaşçılık ve disiplin değerlerini vurgularlar.
Sosyal Darwinizm ve Elitizm: Faşist düşünce, toplumu doğal liderler ve alt sınıflar olarak bölme eğilimindedir, bazen bu, ırkçı ideolojilere de yol açabilir.
Faşizm, tarihsel bağlamı ve uygulamaları itibariyle geniş bir yelpazede değerlendirilebilir ve her faşist rejimin tüm bu özellikleri aynı şekilde benimsemediğini belirtmek önemlidir. Ancak yukarıda listelenen özellikler, faşist hareketlerin ve rejimlerin genel karakteristiklerini tanımlamaktadır.