11 Eylül 2001’de ABD topraklarına düzenlenen ve ardından ülkenin sözde “teröre karşı küresel savaş” başlattığı terörist saldırılardan bu yana çok şey değişti.
Amerika, Ağustos 2021’de askeri güçlerini Afganistan’dan geri çekti, ancak Afganistan, Irak ve başka yerlerde yakalanan terör zanlılarını tutmak için Küba’nın Guantanamo Körfezi’ndeki ABD askeri hapishanesi açık olmaya devam ediyor.
Ünlü hapishane, 21 yıl önce bugün, ABD’nin 1903’te Donanma için Küba’dan kiraladığı Guantanamo Körfezi’nde kuruldu.
O zamandan beri, “Gitmo” olarak da bilinen gözaltı kampında, çoğu suçlama veya mahkeme olmaksızın yaklaşık 780 ayrıntı tutuldu ve birçoğunun ağza alınmayacak dehşetler yaşadığı söylendi. Şu anda 35 detay kaldı ve bunların 20’si transfer için uygun.
ABD Savunma Bakanlığı’na göre, 35 ayrıntıdan üçü “Periyodik İnceleme Kurulu” için uygunken, dokuzu “askeri komisyon sürecinde” yer alıyor ve üçü askeri komisyonlarda mahkum edildi.
Guantanamo Körfezi’nde tutulan 780 tutukludan yaklaşık 15 yıldır cezaevinde kalan Yemen vatandaşı “40”.
GÖRÜŞ: Guantanamo’nun zulmü orta çağa ait. Bu bir korku hikayesi. Ve bu doğru.
2002’de CIA’e teslim edildi, ardından araştırma için Afganistan’a giden Yemen’den 18 yaşında bir gençti.
Mısır El Kaide lideri olmakla suçlandı, ancak ilk başta ne suçlamalardan ne de Guantanamo Körfezi’ne götürüldüğünden bahsedildi.
Afganistan’ın Kandahar kentinde çırılçıplak soyulduğunu ve işkence gördüğünü söylediği ilk üç ayını “Siyah bir bölgedeydim, tamamen karanlıktı” dedi.
Adafi daha sonra Guantanamo’ya gönderildi ve hiçbir suçlama olmaksızın Temmuz 2016’ya kadar alıkonuldu.
Boynunda kötü şöhretli gözaltı kampında geçirdiği zamanı simgeleyen turuncu bir kumaşla Sırbistan’daki evinden yaptığı Zoom röportajında Anadolu’ya “Nerede olduğumuz hakkında hiçbir fikrimiz yoktu” dedi. “Bize suçlamalardan veya neden orada olduğumuzdan hiç bahsetmediler.”
ABD makamları ülke için bir tehdit oluşturmadığına karar verince Onayfi’yi Sırbistan’a gönderdiler.
“Yani temelde 15 yıl boyunca, sanırım bir [case of] yanlış kimlik” dedi, hapsedilmesini özetledi.
Neden hala açık?
Guantanamo Körfezi, yıllardır ABD siyasetinin merkezinde yer alıyor.
Eski Başkan Barack Obama hapishane tesisini kapatma sözü verdi, ancak Kongre’de sert muhalefetle karşılaştığı için bu olmadı.
Eski Başkan Donald Trump, tartışmalı hapishaneyi açık tutmaya karar verdi ve tutuklu nakillerinin derhal durdurulması çağrısında bulundu. Onun yönetimi altında sadece bir Guantanamo mahkumu transfer edildi.
Başkan Joe Biden, görevdeki ilk haftalarında esir kampını kapatma niyetini açıkladı, ancak sonuç alamadı.
GÖRÜŞ: Amerika, Guantanamo Körfezi’ndeki engizisyonun hayaletini nasıl canlı tutuyor?
Geçen ay Biden, ayrıntıları yabancı ülkelerin gözetimine aktarmak için fon kullanımının yasaklanması gibi tesisi kapatmasını imkansız kılabilecek hükümler içeren 770 milyar dolarlık bir savunma yasa tasarısını imzalamak zorunda kaldı.
Biden, yasa tasarısını ancak kısıtlamaları imzalarken yaptığı açıklamada, “Kongre’yi bu kısıtlamaları bir an önce kaldırmaya davet ediyorum” dedi.
Fordham Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ulusal Güvenlik Merkezi Direktörü Karen Greenberg’e göre, Biden yönetimi hapishanenin kapatılması için “çok aktif adımlar atıyor”.
Greenberg, Biden yönetiminin geçen Eylül ayında ayrıntıların transferini denetlemesi için yeni bir özel temsilci olan Tina Kaidanow’u atadığını kaydetti.
“Bu yüzden kapatacaklarından umutluyum. Başladıkları agresif tempoyu sürdürmeleri gerektiğini düşünüyorum” dedi.
“Guantanamo bir hataydı. Yasaların dışında var olmak için yaratıldı ve 21 yıl boyunca insanları hiçbir ücret ödemeden alıkoydu.
“11 Eylül saldırılarıyla suçlanan kişileri yargılamak için yargılayamadık, bu hem kurbanların ailelerine hem de sanıkların kendilerine haksızlık oldu” diye ekledi.
Kalan mahkumların nakli
Yıllar içinde 83 mahkûmun serbest bırakılmasını sağladıktan sonra dört Guantanamo tutuklusunu temsil eden uluslararası insan hakları avukatı Clive Stafford Smith, hapishanede kalan 35 kişiden 20’sinin temize çıktığını ve “yakında birkaç kişiyi daha çıkarmayı” umduğunu söyledi.
Müvekkillerini ziyarete gittiği Gitmo’dan yaptığı Zoom röportajında Anadolu’ya “Mevcut kişileri çıkardığımda diğer davalarda yardımcı olacağım” dedi.
“Amerikan insan hakları defterinde bir leke olduğunu düşünüyorum. Ve onu kapatana kadar üzerinde çalışmayı bırakmamız gerektiğini düşünmüyorum” diye ekledi.
GÖRÜŞ: Guantanamo Körfezi ve bir imparatorluk ruh hali
Smith, Biden’ın Guantanamo’yu kapatacağına inanmasa da, “denemeye ve zorlamaya devam etmeliyiz çünkü bu yerin açılması gerçekten kimsenin çıkarına değil” diyor.
“Şu anda mahkûm başına yılda 14 milyon dolardan fazla para harcıyoruz, bu para yoksul insanların sağlık hizmetlerine çok daha iyi harcanabilir. Bu tam bir para israfı” dedi.
Guantanamo’dan en son transfer, ABD gözaltı merkezindeki en yaşlı mahkum olan Pakistanlı bir işadamı olan Saifullah Paracha’nın 18 yıldan uzun bir süre sonra memleketine döndüğü geçen Ekim ayında gerçekleşti.
Anadolu’nun e-posta yoluyla sorduğu sorulara yanıt olarak bir Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Biden Yönetiminin “Guantanamo Körfezi’ndeki tutuklu nüfusunu sorumlu bir şekilde azaltmaya ve nihayetinde tesisi kapatmaya odaklanan kasıtlı ve kapsamlı bir sürece bağlı kalmaya devam ettiğini” söyledi.
OKUMAN: Aktivistler Guantanamo Körfezi’nin kapatılmasını talep ediyor
Sözcü, Dışişleri Bakanlığı’nın “uygun transfer ülkeleri belirlemeye ve uygun güvenlik ve insancıl muamele güvenceleri de dahil olmak üzere transfer ve yeniden yerleşim anlaşmaları müzakere etmeye” çalıştığını söyledi.
Sözcü, “ABD, ABD güvenliğine yönelik devam eden önemli bir tehdide karşı korunmak için savaş hukuku gözaltının artık gerekli olmadığını garanti eden kurumlar arası bir inceleme süreci yürütüyor” dedi.
Hayatlarını geri almaya çalışan eski mahkumlar
Yıllarca hapis yattıktan sonra üçüncü bir ülkeye nakledilmek ve yeni bir hayata başlamak pek çok detayı olan bir süreç değildir.
Örneğin Adafi, Sırbistan’a “iradesi dışında” gönderildiğini söyledi. Sırp güçlerinin Bosnalı Müslümanları katlettiği 1990’lara ait anıları nedeniyle gitmeyi reddetti.
Yemen’de devam eden iç savaş nedeniyle sevdikleriyle buluşamadığı gibi, pasaportu olmadığı için de Sırbistan dışına çıkamıyor.
Hayatını yeniden toparlamaya çalışırken Sırbistan’da bir üniversitede okudu ve burada eski Guantanamo tutuklularının entegrasyonu üzerine bir tez yazdı.
2021’de Guantanamo Körfezi’ndeki tutukluluğuyla ilgili “Bizi Burada Unutma” adlı bir anı yazdı ve zamanının çoğunu hapishanenin kapatılmasını ve “kardeşlerinin” serbest bırakılmasını savunarak geçiriyor – diğer tutuklular hala tutuluyor şarjsız.
“Görmemiz gereken ilk adımın aklananların serbest bırakılması olduğunu düşünüyorum ve eğer herhangi biri herhangi bir suç işlemişse adil bir şekilde yargılanmalıdır.”
“Herkes için adalet çağrısı yapıyoruz. 11 Eylül kurbanları veya mahkumlar” diye açıkladı.
Bu yazıda ifade edilen görüşler yazara aittir ve Middle East Monitor’ün yayın politikasını yansıtmayabilir.
KategorilerAfganistanMakaleAsya ve AmerikaKarayiplerKübaIrakOrta DoğuGörüşABD Yorumları Göster
Yukarıdaki makalede aksi belirtilmedikçe, Middle East Monitor’ün bu çalışması Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanmıştır. Görüntü(ler) bizim hakkımızı taşıyorsa, bu lisans onlar için de geçerlidir. O ne demek? Diğer izinler için lütfen bizimle iletişime geçin.
Bu sayfada bir hata mı gördünüz? Bilmemize izin ver
Bu site reCAPTCHA tarafından korunmaktadır ve Google Gizlilik Politikası ile Hizmet Şartları geçerlidir.
Δ