25 Nisan günü gerçekleşen astronomi, uzay ve havacılık alanındaki önemli tarihi olaylar hakkında kısa bilgiler:
1954 – Bell Telefon Laboratuvarları’nda bir güneş hücresinin ilk pratik uygulaması kamuoyuna tanıtıldı. Güneş ışınlarından elektrik enerjisi elde etmeye yarayan güneş hücreleri veya güneş pilleri üzerine çalışmalar yüz yıl kadar önceye başlasa da ilk hücreler pratikte işe yarayacak kadar verimli değillerdi. Pratik olarak kullanılabilir ilk güneş hücresi Bell Laboratuvarları’nda üretilen bu silisyum tabanlı hücre olmuştu. [APS Physics]
1983 – NASA’nın Pioneer 10 uzay sondası Plüton yörüngesinin ötesine ulaştı. Pioneer 10 ve kardeşi Pioneer 11 uzayaraçları Güneş Sistemi ötesine çıkmak için tasarlanmışlardı [wikipedia].
1990 – Hubble Uzay Teleskobu yörüngedeki yerine yerleştirildi. Discovery uzay mekiği ile 24 Nisan günü uzaya çıkan teleskop, STS-31 görevindeki astronotlarca mekik hangarından çıkartılıp görev yapacağı yörüngesine bırakıldı. Gerekli testler yapılmadığı için teleskobun bulanık görüntü aldığı uzaydan ilk görüntüyü aldığında farkedilecekti! Tekrar bir mekik göreviyle astronotlarca tamir edilen Hubble, daha sonraki 5 servis görevleriyle görüntüleme yeteneklerini arttıracaktı.
2016 – ESA, Copernicus EU programı kapsamında, Sentinel-1B yer gözlem uydusunu fırlattı. Fırlatma Fransız Guiana’sındaki uzay limanından bir Soyuz roketi ile gerçekleştirildi. Sentinel-1B uzaya daha önce gönderilen ikizi Sentinel-1A ile beraber çalışıyor. İkiz uydu kullanmak yeryüzünü radarla taramada avantaj sağlamakta [esa.int].
25 Nisan günü doğanlar ve ölenler:
1710 – İskoç gökbilimci ve yazar James Ferguson doğdu (ö. 1776) 1744 – İsveçli astronom, fizikçi ve matematikçi Anders Celsius öldü (d. 1701) 1770 – Fransız bakan, fizikçi ve akademisyen Jean-Antoine Nollet öldü (d. 1700) 1840 – Fransız matematikçi ve fizikçi Siméon Denis Poisson öldü (d. 1781) 1900 – Nobel Ödülü sahibi, Avusturyalı-İsviçre-Amerikalı fizikçi ve akademisyen Wolfgang Pauli doğdu (ö. 1958) 1918 – Fransız-Amerikalı gökbilimci ve akademisyen Gérard de Vaucouleurs doğdu (ö. 1995) 1923 – İngiliz gökbilimci ve akademisyen Francis Graham-Smith doğdu. 1931 – Rus matematikçi ve fizikçi Felix Berezin doğdu (ö. 1980) 1932 – Rus astrofizikçi Nikolai Kardashev doğdu (ö. 2019)
Türk Astronomi Derneği’nin (TAD) aylık bülteni Gökyüzü’nün Ağustos 2015 sayısı çıktı. Kapak konusu astrobiyoloji olan derginin yeni sayısını bu bağlantıdan indirebilir (29 MB) veya ISSUU üzerinden okuyabilirsiniz.
NASA’dan canlı yayın
NASA’da görevli astrofizikçi Umut Yıldız, son dönemin moda mobil uygulamalarından Periscope ile izleyicilerini NASA’da gezintiye çıkartıp sorularını yanıtladı. Yaklaşık 3300 kişinin izlediği yayını youtube üzerinden ‘banttan’ seyredebilirsiniz:
Yoğun ilgiyle karşılaşan ve yaklaşık iki saat süren yayını hakkında Yıldız şunları söylemiş:
Öğrencilerin yoğun ilgisi karşısında zaman zaman sorulara cevap yetiştirmekte zorlandım. Mesleki konular ve kariyerim dışında öğrencilerden derinlikli, uzay hakkında bilgi sahibi olmayı gerektiren sorular da aldım. Harika bir tecrübeydi.
Fakat belli ki herkes soruların genel derinliğinden memnun kalmamış:
Greenpeace yeni kampanyasıyla, termik santralcilerin kurbanı olan Yırca köyünü yeraltındaki kaynaklardan kurtarıp gökyüzündeki kaynağa kavuşturmak için kolları sıvadı. Örgüt, Yırca köyünün cami ve okulunu güneş enerjisine geçirmek için bağış topluyor.
Çevresi 2 termik santral ve bir kül havuzuyla çevrili köyün geçim kaynağı olan zeytinlikler üzerine, Kolin inşaat tarafından devlet desteğiyle yeni bir termik santral daha kurulmak istenmiş ve köy direnişiyle ülke gündemine girmişti.