İkinci Dünya Savaşı'nın zorlu yıllarıydı. En ağır bedellerden birini de Yunan halkı ödedi. 1940 yılının ekim ayında Yunanistan İtalya'nın saldırısıyla kendini İkinci Dünya Savaşı'nın ortasında buldu. Nazi Almanyası'nın da saldırıya katılmasıyla Yunanlar ancak altı ay direnebildi.
Savaş açlığı da beraberinde getirdi. Naziler acımasız işgallerine yiyecek stoklarına el koyarak başladı. Buğday depoları, evler, çiftlikler bir bir yağmalandı. Yunanların balık tutması bile yasaktı. Sosyal ve ekonomik yaşam çökerken salgın hastalıklar başgösterdi.
Bir lokma ekmeğe muhtaç hale gelen Yunan halkı çaresizlik içindeydi. Peşi sıra açlıktan ölümler başladı. Resmi kayıtlara göre 70 bin, resmi olmayan kayıtlara göre ise 300 bin kişinin yaşamını yitirdiği iddia edilen bu zorlu dönem tarihe de Büyük Açlık olarak geçti.
Naziler, diğer ülkelerin Yunanistan'a yardım etmesine de izin vermiyordu. Buna karşı çıkan Türkiye oldu. Aslında o tarihte Türkiye de abluka altındaydı. Yani Türkiye'ye de başka gemilerin gelip gitmesi hemen hemen yasaktı. Türkiye kendi limanlarını kapatmıştı. Kendi kıyılarındaki taşımacılığı bile birtakım iskeleler arasında yapabiliyordu.
Bu zor koşullarda Türkiye, Yunanistan'a yardım talebinde ısrarcı olunca sonunda İngiltere bu talebi kabul etti. Bazı gemiler ayarlandı. Bunlardan biri de Kurtuluş'tu. Kurtuluş, 1883 yılında İngiltere'de kuru yük taşımak için inşa edilmişti. 76.5 metre uzunluğunda, 10.67 metre genişliğinde ve 6.43 metre yüksekliğindeydi. 1924 yılında bir Türk aile tarafından satın alınmış ve İlk Türk bandıralı özel gemilerden biri olmuştu. Uçurumun kenarındaki Yunanistan'da umut ışığını yakan Kurtuluş yani komşudan gelen bu vapur oldu.
ELİNDE NE VARSA VERDİ
Aynı yıllarda Türkiye de kıtlıkla mücadele ediyordu. Tarımda çalışacak nüfusun büyük bölümü savaşın başlarında askere alınmıştı. Yiyecek stokları olası bir savaş ihtimaline karşı orduyu beslemek için depolanmıştı. Buna rağmen Türkiye "Komşusu açken tok yatan bizden değildir" inanışıyla Yunanistan'a dostluk elini uzattı.
İki buçuk yıl işgal ettiği Anadolu'dan çıkartılan Yunanistan için aynı topraklarda yardım kampanyası başlatıldı. Toplanan iki bin tondan fazla gıda yardımı 6 Ekim 1941 yılında Kızılay amblemleri asılan Kurtuluş vapuru ile birlikte Karaköy Rıhtımı'ndan Yunanistan'a uğurlandı. Vapur Pire Limanı'na vardığında sevinçle karşılandı.
İndirilen her paket Nazi zulmünden ve açlıktan kurtuluşu simgeliyordu. Kurtuluş dört sefer yaptı. Ve bu seferlerde toplam 8 bin ton yardım Yunan halkına ulaştırıldı.
Bu yardımların bu kadar anlamlı olmasının bir diğer nedeni ise hükümetin yaptığı çağrıyla Türkiye halkı tarafından gerçekleştirilmiş olması.
Türkiye halkı dişinden, tırnağından artırarak elinde olan ne varsa şeker, pirinç, un hatta parayı verdi. Gemiler sürekli gıda taşıdılar.
Ancak aylar sonra 20 Şubat'ı 21'e bağlayan gece 2 ton yiyecekle İstanbul'dan ayrılan Kurtuluş vapuru Marmara Adası açıklarında şiddetli bir fırtınaya yakalandı.
Metrelerce yükselen dalgalarla dört saat mücadele eden mürettebat sonunda gözyaşları içinde vapuru terk etmek zorunda kaldı. Kurtuluş, günün ilk ışıkları ile birlikte sulara gömüldü.
Türkiye o günden sonra da yardımlarını sürdürdü. Toplam 50 bin ton gıda yardımı başka gemilerle 1946 yılına kadar Yunanistan'a gönderildi.
BELGESELİ YAPILDI
II. Dünya Savaşı'nda Yunanistan'da efsane haline gelen Kurtuluş Vapuru'nun belgeseli de yapıldı. Yunan tarihçi Georgeos Margaritis belgeselin tanıtımı için hazırlanan fragmanda yer alan konuşmasında, Kurtuluş Vapuru'nun o dönemde Yunanistan'da umudun ve sevginin sembolü haline geldiğini söylüyordu: "Kurtuluş, Şubat 1942'ye kadar Yunanistan'ın en zor dönemlerinde yaptığı seferlerle Yunan halkı için umudun sembolü oldu. O battıktan sonra da Türkiye'den gemiler geldi ancak bütün o gemilerin adı Kurtuluş olarak kaldı. 'Evet bugün açsınız ancak yarın Kurtuluş gelecek' deniliyordu" dedi