Bunun için çeşitli nedenler vardır. Örneğin ön yargılar ve ayrımcılıkla mücadele etmek için. Ateist, Deist veya agnostik olunduğu için işten çıkarılmak veya bir işe alınmamak ya da iş yerinde daha yüksek bir pozisyona alınmayarak Ateist veya Agnostik insanların kariyer yapmasının engellenmesi gibi durumların yanı sıra ateist ve agnostiklerin hemen hemen her gün yüz yüze kaldıkları dinsizlik ya da dini inanç eksikliği ile suçluluk arasında bir ilişki kurulmaya çalışılması ("sadece Tanrı inancı olmayan bir adam küçük bir kıza tecavüz eder veya öldürür") gibi ön yargılar ile insanların ateizm karşısında nasıl davrandığını gösteren elimizde somut veriler vardır.
Örneğin, ret oranları ölçmek için yıllardır Gallup araştırma kuruluşu tarafından Amerikalılara sorulan "seçtiğiniz parti tarafından başkan olarak atanan ve genel olarak bu görev için iyi ve yeterli niteliklere sahip olan adaylar arasında aşağıdakilerden hangisine oy vermezdiniz?" seçeneklerinde Ateistler, Yahudi, zenci ve kadın başkan adaylarından bile daha yüksek bir reddedilme oranına sahiptir. Araştırmaya katılan tüm gruplar arasında % 53'ü bir ateist adaya oy vermeyeceğini, % 43'ü ise bir eş cinsele oy vermeyeceğini ve %42'si de çok yaşlı bir başkan adayı için oy vermeyeceğini belirtmiştir (diğer ret etme oranları ise kadın adaylar için %11, Yahudi bir aday için %7, zenci bir aday için %5). (Kaynak)
Yine Brezilya'da Veja isimli bir dergi tarafından yapılan başka bir ankette Brezilyalıların % 84'ü cumhurbaşkanlığı için siyah bir adaya (% 14 "duruma göre değişir") oy vereceğini, % 57'si kadın bir adaya (% 29 "duruma göre değişir"), % 32'si eşcinsel adaya (% 32 "duruma göre değişir ") oy vereceğini belirtirken, bu oran ateist bir aday için sadece % 13 oranında kalmıştır (% 25, "duruma göre değişir"). (Kaynak)
Muhakkak ki Brezilya ve Amerika için ön görülen bu oranlar bizde de bundan farklı olmayıp hatta Boğaziçi Üniversitesi ve Açık Toplum Vakfı’nın Türkiye'de yaptığı “Türkiye’de Ötekileştirme ve Ayrımcılık” araştırmasında ortaya çıkan Ateistlerin eşcinsellerden sonra toplumda kimliğini rahatça ifade edemeyen en büyük grup (%59 ile) olduğu da göz önüne alınırsa daha da olumsuz olduğu düşünülebilir. (Kaynak)
Bu anlamda eğer Türkiye'de Ateistlerin ret edilme oranını % 59 olarak algılarsak bu durumda Ateistlerin Türkiye ve Brezilya'daki ret edilme durumu 50 yıl öncesi Amerika'daki zencilerin durumundan daha da kötü olduğu ortaya çıkmaktadır. ABD'de 1959 yılında, Amerikalıların % 49'u siyah bir başkan adayı için oy vereceğini, % 46'sı ise oy vermeyeceğini açıklamıştı. Bu araştırmanın Yargıtay'ın Amerika'da otobüslerde zencilere uygulanan ayrımcılığın yasa dışı olduğuna karar vermesinden yalnızca üç yıl sonra yapıldığını da göz önünde tutmak gerekir.
Tabi ki bu ret etme tutumu sadece ateist başkan adayları veya politikacılar için geçerli değildir. Örneğin Perseu Abramo Vakfi tarafından 2008 yılında yine Brezilya'da her türlü sosyal tabakadan 15 yaş üstü 2014 kişiyle yapılan bir araştırma anketinde farklı insan gruplarından hangisine daha çok yabancılık hissedildiği ve yadırgandığı sorulduğunda sonuçlar şu şekilde çıkmıştır: ilk kategoride (iğrenme ve nefret etme) katılımcıların % 17'si en çok uyuşturucu bağımlıları ile ateistlerden "iğreniyor" ve "nefret ediyor". İkinci sırada ise bunu %10 ile erkek eşcinseller takip ediyor. 2. kategori olan "antipati"de ise yine ateistler katılımcıların %25'inin oyunu alarak en çok antipati duyulan gruplar arasında ilk sırada yer alıyor. Böylece ateistler bundan hemen sonra yer alan uyuşturucu bağımlılarıyla teknik olarak hemen hemen aynı antipati oranına (%24) sahipler. (Kaynak)
Başka bir anket 2011 yılında Türkiye'de Bahçeşehir Üniversitesi tarafından yapılmış ve ankette ateistlerin komşu olarak istenmeme oranı % 64 çıkmıştı. Böylece hoşgörüsüzlük göstergesinde Ateistler, eşcinseller (%84) ve AİDS hastalarından (%74) sonra 3. sırada yer almıştır. (Kaynak)
Aşağıda Frekans Araştırma Şirketi tarafından 18 Mayıs-18 Haziran 2009 tarihleri arasında Türkiye genelinde 1108 kişiyle telefon görüşmelerinde yapılan bir araştırmanın verdiği sonuçlar da buna benzer veriler ortaya çıkarmıştı. Ateistlerin istenmeme oranı örneğin Yahudi, Hristiyan veya Alevi bir komşudan daha yüksek çıkmıştı. Bu anlamda Ateistlere karşı olan ön yargılar diğer dini gruplara karşı olan ön yargılardan daha yüksek bir seviyede seyrediyor.
Hoşgörü konusunda alınması gereken uzun bir mesafe olduğu gözlemlenen ülkemizde bir de basında ve hala bir çok internet sayfalarında yer bulmuş olan şu sözlere bir göz atalım:
"Dünyada savaşların, katliamların, ahlaksızlıkların, fuhuşun ve her türlü sapkınlığın yaygınlaşması çeşitli ateist, Darwinist ve materyalist odakların menfaatlerine uygun düştüğünden, bu çevreler Darwinizm'in akıl ve mantık dışı iddialarının deşifre edilmesini hiçbir zaman istemezler." Adnan Oktar
"Ateist gençten kimseye fayda gelmez."AKP Milletvekili Özcan Ulupınar
"Rabbimiz’in Kutb-u Azam olarak görevlendirdiği Hz. Mehdi (a.s.), ateist ve Darwinist ideolojilerin yaygınlaşıp korunduğu ve desteklendiği bir zamanda gelecektir."Adnan Oktar
"Biz muhafazakar ve demokrat, milletinin, vatanının değerlerine, ilkelerine, tarihten gelen ilkelerine sahip çıkan bir nesil yetiştireceğiz. Ateist bir nesil yetiştirmemizi mi bekliyorsun?"R. T. Erdoğan
Muhtemelen "ama bu sözler Müslüman müminlerin imanlarını pekiştirmek için dini sohbetlerde söylenen sadece dini ön yargılar" diyecek ve önemsemeyeceksiniz. Ama bu gibi sözler her gün bu ülkenin en büyük gazetelerinde yayınlanarak bu ülkede tarafsızlığını kullanması gereken bir çok medya kurumları aracılığıyla toplumda propaganda ediliyor. Bu tür ayrımcı uygulamalar bizim toplumumuzda ateizm için genel geçer bir durumdur ve açıkça sözde ciddi medya kurumları tarafından Ateistlerin adı kötüye çıkarılmakta, hakaret edilmekte ve onurlarına leke sürülmektedir. Aynı söylemlerin Yahudiler, Ermeniler, başka bir dini grup, Türkiye'de yaşayan Afrikalı göçmenler veya çingeneler için kullanıldığını ve bunun neye götüreceğini düşünün. Ama bu söylemler Ateistlere ve Ateizme karşı söylendiğinde sonuç sadece sessizlik! Üstelik son yıllarda bu tür ayrımcı söylem ve metinlerin kaldırılması için yapılan başvuru talepleri de basit ve kolayca ret edildiler.
Bu gibi nedenlerden dolayı insanların dolaptan çıkmaları teşvik edilmelidir. Ayrımcılığa ve haksızlığa karşı bu mücadele için halkın bilgilendirilmesi, resmi medya, toplum ve hükümet ile diyalog oluşturulması gerekiyor. Mahkemelerde bu tür hedef gösterme ve ayrımcılığa karşı adalet sağlayan ve bu ayrımcılığın nedenlerini soran yetkili kişiler olmalıdır. Kurulacak olan böyle bir dernek ise tüm bu görevleri yerine getirebilir.
Buna ek olarak, doğum, ölüm, cenaze, düğün ve mezuniyet ile ilgili anma, tören, kutlamalar gibi ortaya çıkan bir çok sosyal sorunlarda bu organizasyon yardımcı olabilir. Daha az yalanlardan oluşan, daha aydın ve kullanılabilir daha iyi kaynaklara sahip olan daha iyi bir dünyanın olabileceğini görmek isteyen insanlar için ateist bir dernek de doğru yoldur.
Türkiye'de Bir İlk: Ateist Dernek Kuruluyor
Türkiye Ateistleri Birlik ve Yardımlaşma Derneği adı altında kurulacak olan yeni dernek, öncelikle toplumda herhangi bir dine ait olmayan kişilerin inanç özgürlükleri ile herhangi bir dini inanışı olmayan Türkiyeli ateistlerin ilgi alanlarını göz önünde bulundurarak evrensel insan hakları beyannamesine uygun bir şekilde onların politik, sosyal ve kişilik haklarını arayan, toplumda başka hiç bir birlik tarafından temsil edilmeyen bu kişileri temsil ederek onlar arasında bir dayanışma oluşturmaya çalışan bir dernek olma özelliği taşıyor.
Bunun yanında yeni oluşum, herhangi bir şekilde ayrımcılığa, ırkçılığa din veya mezhep düşmanlığına karşı olup inanmama özgürlüğü dahil bireylerin kendi kaderlerini tayin edebilme hakkının korunması, ayrıca rasyonel düşünceyi teşvik ederek dinin toplumsal rolü hakkında bilgi vermek ve eşit muamele ilkesi gözetlenerek din ile devlet işlerinin ayrılması ya da devletin ideolojik ya da dini tarafsızlığına dair laik ve seküler uygulamalara da destek vermektedir.
Neler yapıyoruz?
Bugüne kadar yapılması gereken ancak bir şekilde gerçekleştirilememiş ve geç kalınmış ne varsa hepsini hayata geçirmeye çabalıyoruz.
Ülkemizde devletin ve diğer dini grupların baskısı altında, insan haklarına açıkça aykırı bir şekilde yaşamaya mahkum edilen insanların haklarını savunacak yasal bir oluşum hedefliyoruz. Bu çerçevede, hali hazırda yasalarla ve uluslararası antlaşmalarla kazanılmış haklarımızı, önce kendimize daha sonrada bizi görmezden gelenlere ve yok sayanlara hatırlatıyoruz.
Herhangi bir dini görüşe sahip olmamanın, inanlar arası ilişkileri, herhangi bir dini görüşe sahip olmaktan daha farklı bir yönde etkilemeyeceğini topluma anlatmayı hedefliyoruz. Bunu yapmak için de öncelikli olarak gerek devlet gerekse dini oluşumlar tarafından yürütülen ve dinsel inancı olmayan kişileri aşağılayan, karalayan söylemlerin önüne geçmeyi (her türlü yasal yolu kullanarak) kendimize öncelikli amaç olarak belirlemiş bulunuyoruz.
Saygılarımla..
Not. Böyle bir derneğe üye olmak veya herhangi bir şekilde katkı sağlamak isteyen kişiler Turan Dursun.comsitesi bünyesine ait tartışma forumunda bir üyelik alarak buna dair yapılan dernek çalışmalarına katılabilirler.
http://www.turandursun.com/forumlar/...ad.php?t=30848
23 Mart 2013 Cumartesi
17 Ekim 2012 Çarşamba
Kur'an'da Şu'ayb diye bir ad geçer. Bu Şu'ayb, güya Tanrı'nın Hud, Salih ve Lut'tan sonra gönderdiği peygamberlerden biridir. Ve kendisini, kendi kavmine "peygamber" olarak kabul ettirebilmek için, diğer peygamberlerin uğradıkları düşmanlıklardan örnekler vermek ister ve şöyle der:
"Ey kavmim! Sakın bana karşı düşmanlığınız, Nuh kavminin veya Hud kavminin, yahut Salih kavminin başlarına gelen/er gibi size de bir musibet getirmesin!..." (K. 11, Hud Suresi, ayet 89.)
Ne var ki Şu'ayb'ın: "Ey kavmim!" derken hangi kavimden söz ettiği belli edilmemiştir; edilmediği içindir ki bu husus Kur'an bilginleri arasında tartışma yaratır. Şu nedenle ki Kur'an'ın bazı ayetlerinde Şu'ayb'ın "Eyke" halkına, bazı ayetlerinde ise "Medyen" halkına gönderildiği yazılıdır. Oysa "Medyen kavmi" ile "Eyke halkı" birbirlerinden farklı topluluklardır; bu böyle olduğuna göre ortada bir yanlışlık var demektir.
Gerçekten de Mekke döneminin ortalarında indiği söylenen ayetlerde Şu'ayb'ın, Eyke halkına gönderildiği yazılı! Eyke sözcüğü bir cins orman anlamına geldiği için bu yer halkına "ashab alayka" (yani "orman eshabı" ya da "koruluk halkı") adı verilmiştir. Eyke denen bölgenin, Medyen'e doğru deniz kenarında bir yer olduğu ve Eyke halkının ticaretle meşgul fakat zalim ve hilekar bir millet olduğu söylenir.' Kur'an'da, Şuara Suresi'nde, Eyke halkına "peygamber" olarak gönderilen Şu'ayb'ın, Eykeliler tarafından yalancılıkla suçlandıği bildirilmekte:
"Eyke halkı da peygamberleri yalancılıkla suçladı; Şuayb onlara şöyle demişti: '(Allah'a karşı gelmekten) sakınmaz mısınız? Bilin ki ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim. Artık Allah'a karşı gelmekten sakının ve bana itaat edin'..." (K. 26, Şuara Suresi, ayet 176179.)
Eyke halkı denen bu halktan, Kur'an'ın Hucurat Suresi'nde (ayet 14), Hicr Suresi'nde (ayet 78) ve Sad Suresi'nde (ayet 1314) söz edilmiştir. Buna karşılık Mekke döneminin sonlarına doğru vahyolunduğu söylenen Hud, Ankebut ve A'raf surelerinde Şu'ayb'ın Medyen halkına gönderildiği bildiriliyor. Örneğin Hud Suresi'nin 84. ayetinde şu var:
"Medyen'e de kardeşlen Şuayb'ı (gönderdik). Dedi ki: Ey kavmim! Allah'a kulluk edin! Sizin için ondan başka Tanrı yoktur'..." (K. 11, Hud Suresi, ayet 84.)
Aynı şey Ankebut Suresi'nin 36 ve A'raf Suresi'nin 85. ayetlerinde tekrarlanmıştır. Bu hükümlere göre Medyen halkı Şu'ayb'ı yalancılıkla suçlamış ve bu yüzden Tanrı'nın gazabına uğramıştır. Örneğin Ankebut Suresi'nde şu yazılı:
"Fakat onu yalancılıkla itham ettiler. Derken kendilerini bir sarsıntı yakalayıverdi ve yurtlarında diz üstü çökekaldılar" (K. 29, Ankebut Suresi, ayet 37; K. 7, A'raf Suresi, ayet 85).
Bazı kaynakların bildirmesine göre "Medyen", İbrahim "Peygamber'in" oğlu olup, bunun torunlarına Medyen kabilesi denmiştir. Bu kabilenin yaşadığı kente "Medyen kenti" dendiği ve bu kentin Akabe Körfezi'nin doğu yönünde ya da Şab Denizi havalisinde bu
1 Bkz. Elmalılı H. Yazır, age, c.V. s.3640.
lunduğu bildiriliyor.2 Aslında Şu'ayb'ın Medyen ile hiçbir ilgisi olmadığı da öne sürülmekte. Öte yandan Araplar arasındaki bir inanca göre Şu'ayb'ın mezarının "Hirbet Midyan" denilen ve eskiden "Madon" adını taşıyan bir yerde olduğu anlaşılmaktadır. Pek muhtemeldir ki "Madon" adı, "Medyen" adı ile karıştırılmış ve bu yüzden ortaya Kur'an'daki karışıklıklar ve yanlışlıklar çıkmıştır.3
2 Diyanet Vakfı'nın yayımladığı Kur'an'ın A'raf Suresi, ayet 85. ayetiyle ilgili yoruma bkz.
3 Bu konuda bkz. İbn alAsir, Kamil, Tornberg Yayımı, c.IV; Yakut, Mıı'cam, Wüstenfeld Yayımı, c.III ve IV; Abu'1Fida, Takvim, Reinaud ve de Slane Yayımı; Burton, The LandofMidıan revisited, 1879, c.II.
Kur'an'da "İbrahim Peygamber'in Babasının Adı "Azer" Olarak Geçiyor; Oysa Yanlıştır: "Azer" Değil, "Terah"tır
Kur'an'da "İbrahim Peygamber'in Babasının Adı "Azer" Olarak Geçiyor; Oysa Yanlıştır: "Azer" Değil, "Terah"tır
Kur'an'da, "İbrahim Peygamber'in, vaktiyle babasını puta tapmaktan vazgeçirmek için şöyle dediği yazılı:
"Vaktiyle İbrahim, babası Azer'e: 'Sen putları kendine bir sürü ilah ediniyorsun öyle mi? Doğrusu ben seni ve kavmini açık bir dalal (sapıklık) içinde görüyorum' demişti..." (En'am Suresi, ayet 74.)
Görüldüğü gibi burada adı geçen Azer, İbrahim Peygamber'in babası olarak tanımlanmıştır. Oysa yanlıştır, çünkü İbrahim'in babasının adı Azer değil, Terah'tır. Bu yanlışlık, Muhammed'in Yahudi kaynaklarından yaptığı alıntılarla ilgilidir. Öyle anlaşılıyor ki Muhammed, Yahudilerin kutsal bildikleri Tevrat ve Talmud gibi kitapları bilenlerden bilgi edinirken böyle bir yanılgıya düşmüştür. Şu bakımdan ki Tevrat'ta, İbrahim'in babasının adının Terah olduğu bildirilmiştir. Talmud'da ise, Terah'ın Elazar adında bir uşağı olduğu yazılıdır. Pek muhtemelen Muhammed, "Elazar" adını "Azer" olarak
*En'am Suresi, ayet 74.
anlamış ve Kur'an'a İbrahim'in babasının adı olarak geçirmiştir. Nitekim bundan dolayıdır ki, yukarıdaki ayetin mevcudiyetine rağmen: "Azer, İbrahim'in hakiki (gerçek) bahası değildir" diyenler vardır. Fakat genellikle İslamcılar, Kur'an'daki bu yanlışlığı örtbas etmek için, "Azer" ile "Terah" adlarının aynı şey olduğunu ve her iki adın da İbrahim'in babasının adı olarak kullanıldığını söylerler.1
l Elmalılı H. Yazır, age., c.III, s. 1961 vd.; İslam Ansiklopedisi'nde "İbrahim" sözcüğü; ayrıca George Sale, The Koran, s. 126, not:23. London, tarihsiz.
Kur'an'a Bağlı Kalındıkça Sosyal, Siyasal ve Ekonomik (Fikirsel ve Bilgisel) Her Türlü Gelişmeden Yoksun Kalınacağı Hakkında!
Kur'an'a Bağlı Kalındıkça Sosyal, Siyasal ve Ekonomik (Fikirsel ve Bilgisel) Her Türlü Gelişmeden Yoksun Kalınacağı Hakkında!
Her vesileyle tekrarladığımız gibi Batı dünyası, bundan iki bin yıl önce Hıristiyanlığın gelişiyle birlikte "kutsal" diye bilinen kitapların rehberliğini benimsemiş ve böylece varisi bulunduğu eski Yunanın akılcılığından kopup ortaçağ karanlıklarına gömülmüş, gerilikler içerisinde cebelleşmiş, bu cebelleşmeyle bin beş yüz yılını yitirmiş ve nihayet yine Eski Yunan'ın bilimsel kaynaklarını keşfetmek suretiyle akıl çağına girmiş ve daha önceki uygarlıkları aşarcasına yeni bir bir uygarlık yaratmıştır. Başka bir deyimle din kitaplarının rehberliğinden kurtulup akılcılığın nimetlerine erişmiştir. On dokuzuncu yüzyılın ünlü düşünürlerinden Maurice Maeterlinck:
"Milletlerin tüm felaketlerinin nedeni akılsızlıklarıdır"
der ve şöyle eklerdi:
"Tarih başlangıcından beri düzelmeye yüz tutmamış bu köklü akılsızlığın yanında tüm siyasi ve iktisadi açıklamalar birer edebi süs mesabesinde kalır."
Yirminci yüzyılın en büyük bilginlerinden biri olan Einstein, akılcı eğitime yöneldiği andan itibaren "kutsal" diye bilinen kitapların gerçeklere ters düştüğüne ve insan beynini işlemez hale soktuğuna inanmıştı ve şöyle derdi:
"Böylece .. .den bir dinselliğe yöneldim, (fakat bu yönelmişliğim) ani olarak on iki yaşımda iken sona erdi. Okuduğum bilimsel kitaplar sayesinde az geçmeden şu inanca eriştim ki Tevrat ve incil de anlatılanların çoğu) asla doğru olamaz... Her türlü otorite'ye karsı şüpheciliğim bundan doğdu ve bu tutum beni o tarihten bu yana asla terk etmedi..."1
Batı uygarlığını yaratan bilginlerin ve düşünürlerin tekrar etmekten bıkmadıkları şey hep şu olmuştur ki, insanları fikirsel gelişme olasılığından, yaratıcı zekadan ve düşünme gücünden yoksun bırakan şeylerin başında "kutsal" diye bilinen din kitapları gelir.2 Nitekim Batı dünyasının ortaçağ karanlıklarından kurtulup uygarlık çağma girebilmelerinin nedeni, Tevrat ve İncil'in ("Ahdi Atik" ve "Ahdi Cedid") ve benzeri kitapların rehberliği yerine aklın rehberliğini seçmiş olmaktır. Voltaire bunu, "aklın" "Tanrı" ile yer değiştirdiğini söyleyerek özetlemiştir.
İslam dünyası, Batı dünyasının yaptığını yapamadığı (yani vahyin rehberliği yerine akıl rehberliğini seçemediği) içindir ki ortaçağ karanlıklarından kurtulamamıştır. Kur'an'a bağlı ülkelerin, istisnasız olarak, yeryüzünün en geri kalmış ülkeleri arasında bulunmaları, bunun en açık bir kanıtıdır. İslam ülkeleri tarihi şu gerçeği ortaya vurmaktadır ki Kur'an'a bağlı ve saplı kalındıkça ne akılcılığa ulaşmak, ne gerçek anlamda ilim yapmak, ne demokrasi yaratmak, ne insan varlığını değer ölçülerine kavuşturmak ve ne de insanın insana sevgisini oluşturmak mümkündür. Her ne kadar çok kısa bir dönemi içine alan "İslam uygarlığı"ndan söz edilirse, bu uygarlık Kur'an'dan doğma bir şey değildir; Kur'an'ın kaynak olarak kabul edilmesiyle ortaya çıkmış değildir. "İslam uygarlığı" Eski Yunan'ın bilim kaynaklarından etkisiyle oluşmuş bir şeydir. Miladi 8. ile 10.
1 Paul Schilpp, Albert Einstein: PhilosopherSüeniist. Evanston. III. Library ofLiving Philosophers, 1949, s.9. Bu alıntı için bkz. Alice Calaprice (Derleyen), The Quocıtahle Einstein, Princeton, N.J. 1996, s. 159.
2 Bu konuda bkz. İlhan Arsel, Aydın ve "Aydın!"
ya da 11. yüzyıllar arasındaki iki yüz yıllık kısa bir süreyi kapsayan bu gelişme, Eski Yunan kaynaklarından yararlanan İslam bilginlerinin "zındık", "dinsiz" diye ilan edilmeleri, Eski Yunan bilimlerinin terk edilmesi ve bunlar yerine Kur'an'ın yeniden kaynak edinilmesi sonucu olarak sönüp gitmiştir. O tarihten bu yana da bir daha canlanamamıştır, çünkü İslam ülkelerine, her ilmin Kur'an'da, olup tüm gerçeklere ancak Kur'an yolu ile gidilebileceği zihniyeti egemen olmuştur. İlginç olan şudur ki, İslam ülkeleri içinde Kur'an'a en fazla ve en sadık şekilde bağlı olanlar, en ziyade geri kalmış olanlardır. Bunun böyle olduğunu anlayabilmek için, günümüzde İslam şeriatının en yoğun ve özüne en sadık şekilde uygulandığı ülkelere, örneğin Afganistan, Suudi Arabistan, İran, Pakistan, Sudan vs. gibi ülkelere şöyle bir göz atmak yeterlidir. Buna karşılık Kur'an'ı, yol gösterici rehber ve kaynak olmaktan çıkaran Atatürk Türkiyesi, yirmi otuz yıl gibi çok kısa bir zaman içerisinde uygarlaşma sürecine girmiş ve tüm İslam ülkelerinin önüne geçmiştir.
Arapçada "güneş" ile "ay" sözcükleri, birbirlerine oranla "Kamereyn" deyimiyle tanımlanır ki Ay'ın, Güneş'e üstün olduğu anlamınadır. Zira Kamereyn sözcüğü, aslında Kamerin (yani ayın) çoğul çekimidir (yani tesniye sıygasıdır) ve "Güneş" sözcüğünü ikinci derecede kılar şekilde içeriktik taşır. Başka bir deyimle "taglib" tarikiyle Ay'ın üstün olduğunu anlatır. Bilindiği gibi "taglib" sanatı "iki şeyden birisini, öbürsüne üstün kılarak zikretmektir (belirtmektir)."1 Bu nedenle Kamereyn sözcüğünden anlaşılmak gereken şey, "Ay"ın, her bakımdan "Güneş" ç, üstün tutulduğudur. Bu da, Arabın İslam öncesi dönemlere inen inançları bakımından doğal bir şeydir. Çünkü söylendiğine göre eskiden Arabistan'da pek çok "tanrılar" vardı ve Araplar bu tanrılara taparlardı. Bu "tanrıların" arasında bir de "Ay Tanrısı" bulunmaktaydı, ki diğerlerine nazaran oldukça önemli bir yer işgal etmekteydi. Her ne kadar güneşe ve yıldızlara tapmak gibi geleneklere bağlı bulunmakla beraber Araplar, "Ay Tannsı"na tapmanın özel bir kutsallık taşıdığına inanmışlardı, çünkü "ay" onlar için "kutsal" nitelik taşımaktaydı. Çobanlıkla geçinen Arap toplumunda aya tapmak, bu kutsallık anlayışın
1 Bu konuda bkz. Sahihi..., c.XI, s.381.
dan doğma bir şeydi; çünkü Bedeviler ay ışığı altında sürülerini, hayvanlarını otlatmayı kendilerine sağlanmış bir nimet sayarlardı.2 Bundan dolayıdır ki Muhammed, Kur'an'a koyduğu ayetlerle Tanrı'yı
"göklere ve yere nur veren, dilediğim nur'una eriştiren" (K. 24, Nur Suresi, ayet 35 )
olarak tanımlarken, Ay'ı da "nur" niteliğinde kılmış, böylece kutsal bir kisveye bürümüştür. Örneğin Yunus Suresi'ne koyduğu bir ayet şöyledir:
"Tanrı O'dur ki güneşi ziya, ayı da nur yapmıştır. Ona (ay'a ve ay'ın gittiği yere) konaklar belirlemiştir..." (Yunus Suresi, ayet 5.)
Yine bunun gibi Nuh Suresi'ne de Tanrı'nın Ay'ı "nur" ve Güneş'i ise "çırağ" yaptığına dair ayetler koymuştur (K. 71 Nuh Suresi, ayet 16). Aynı şekilde Furkan Suresi'ne koyduğu ayetle Tanrı'nın Güneş'i "kandil", Ay'ı ise "nurlandırıcı" olarak yarattığını belirtmiştir; ayet şöyle:
"O Tanrı Mübarektir (Yüce'dir) ki, gökte.... kandil (Güneş) ve nurlandıran (münir) Ay yaptı." (Furkan Suresi, ayet 61.)
"Münir" sözcüğü "nur verici" demek olduğu için, büyük din bilgini Turan Dursun, bu vesileyle şöyle diyor:
"Bu ayette Ay için 'münir', yani 'nur verici' denmesi, Ay'ın bir ışık kaynağı olduğunun anlatıldığını gösterir. Ay'daki ışık, aynı zamanda kutsal niteliktedir. Nur sözcüğünün kendinde bu kutsallık anlamı bulunmakta. Bu da Ay'a verilen özel Tanrısal değerden kaynaklanmakta. "3
Ve işte Ay'ın bu kutsal niteliğe sahip olduğu inancıyladır ki Muhammed, Kıyamet saati'ni Ay'a göre ayarlanır sanmıştır. İki parmağı ile ayı ikiye böldüğünü söylerken ve Kur'an'a:
2 Bu konuda bkz. Turan Dursun, Kur'an Ansiklopedisi, c.III, s.75.
3 Turan Dursun, Kur'an Ansiklopedisi, c.III, s.88.
"Kıyamet saati yaklaşır. Ay yarılır..." (Kamer Suresi, ayet 13.)
şeklinde ayet koyarken, Ay'ın Güneş'e üstün olduğu inancıyla hareket etmiştir. Oysa akılcı bilimlerin ortaya vurduğu gerçek şudur ki, üstün olan Ay değil fakat Güneş'tir; zira Ay, Güneş'in ikinci derecedeki bir uydusudur (peykidir). Bu bilimsel gerçek daha eski Yunan ve Roma uygarlıkları zamanında da bilinen şeylerdendir. Ancak bunun böyle olduğundan habersiz bulunduğu içindir ki Muhammed, Ay'ı ikiye yardığını söyleyerek mucize yarattığını anlatmış ve bunu "Peygamberliği" nin bir kanıtı yapmaya çalışmıştır. Eğer Güneş'in Ay'a oranla yerini, önemini ve üstünlüğünü bilebilmiş olsaydı, Ay'ı ikiye yarıyor görünmektense, muhtemelen Güneş'i yarmış görünmek isteyecekti. Fakat her ne olursa olsun Ay'ın Güneş'e üstünlüğünü öne sürmekle doğa bilimlerinin ortaya vurmuş olduğu gerçeklere ters düşmüş, Kur'an'daki yanlışlıklara sebep olmuştur.
1700 Yıl Arayla Yaşadıkları Kabul Edilen İki Ayrı "Meryem" (İsa'nın Anası "Meryem" ile Musa'nın Ve Harun'un Kız Kardeşleri Olan Meryem
1700 Yıl Arayla Yaşadıkları Kabul Edilen İki Ayrı "Meryem" (İsa'nın Anası "Meryem" ile Musa'nın Ve Harun'un Kız Kardeşleri Olan Meryem
Kur'an'da Meryem adında iki kadından söz edilir ve her ikisi de "kutsal" olarak tanımlanır. Bunlardan biri
İsa'nın anası olan Meryem'dir, diğeri ise Musa ile Harun'un kız kardeşleri olan Meryem! İsa'nın anası olan "Meryem"in adı Kur'an'da 34 kez geçer1 ve öylesine önemli bir yer işgal eder ki çoğu kez İsa'dan söz edilirken, "Meryem'in oğlu İsa" diye söz edilir. Örneğin Maide Suresi'nde Tanrı'nın İsa'ya:
"Ey Meryem oğlu İsa..." (Maide Suresi, ayet 110, 116117; 7276) diye hitap ettiği görülür; Bakara Suresi'nde:
"Meryem oğlu İsa'ya da belgeler verdik..." (Bakara Suresi, ayet 87, 253; Nisa Suresi, ayet 155158)
dediği yazılıdır. Ne ilginçtir ki Muhammed, kendi öz anasının adını Kur'an'da asla zikretmediği (ve hatta Tanrı'nın kendisine anası için mağfiret dileme iznini vermediğini söylediği) halde, İsa'nın
l Bu konuda bkz. Turan Dursun, Kur'an Ansiklopedisi, c.VIII, s. 154 vd.
anası Meryem'i pek yüce ve pek kutsal nitelikte olmak üzere tanımlamıştır Kur'an'da. Örneğin Âli İmran Suresi'ne koyduğu bir ayette, Tanrı'nın meleklerinin Meryem'i şöyle yücelttiklerini belirtmiştir:
"Melekler şöyle demişti: 'Ey Meryem! Allah seni seçip temizledi, dünyaların kadınlarından seni üstün tuttu..." (Âli İmran Suresi, ayet 42246.)
Meryem Suresi'ne koyduğu bir ayetle de Tanrı'nın İsa'ya, anasına iyi davranması için emir verdiğini bildirmiştir:
"Meryem çocuğu (İsa'yı) gösterdi... Çocuk: '... (Allah) bana Kitap verdi ve beni peygamber yaptı. Nerede olursam olayım, beni mübarek kıldı. Yaşadığım müddetçe namaz kılmamı ve zekat vermemi ve anneme iyi davranmamı emretti. Beni bedbaht bir zorba kılmadı. Doğduğum günde, öleceğim günde, dirileceğim günde bancı selam olsun' dedi..." (Meryem Suresi, ayet 2933.)
Hemen ekleyelim ki Muhammed, Meryem'i (ve oğlu İsa'yı) kutsal niteliklerle gösterirken onları Hıristiyan olarak değil fakat Müslüman olarak tanıtmıştır.2 Tanıtırken de Tanrı'nın Meryem'i dünyanın kadınlarına üstün tuttuğunu bildirmiştir.
Ne var ki bunu yaparken, İsa'nın anası Meryem ile, Musa'nın ve Harun'un kız kardeşleri olan Meryem'i birbirleriyle karıştırmış ve örneğin Kur'an'a şu ayetleri koymuştur:
"Nihayet (Meryem, İsa'yı kucağında) taşıyarak kavmine getirdi. Dediler ki: 'Ey Meryem! Hakikaten sen ilginç bir şey yaptın. Ey Harun'un kız kardeşi! Senin baban kötü bir insan değildir; annen de iffetsiz değildir..." (Meryem Suresi, ayet 2728.)
Dikkat edileceği gibi ayette, İsa'nın anası olan Meryem ile Harun'un kız kardeşi olan Meryem aynı kimseymiş gibi gösterilmiştir. Oysa dinsel kaynakların bildirmesine göre bu iki Meryem, birbirlerinden
l700 yıl arayla yaşamışlardır. İmran'ın kızı (ve aynı zamanda Harun ile Musa'nın kız kardeşleri olan) Meryem, Musa'nın Nil Nehri'ne
2 Bu konuda bkz. İlhan Arsel, İslama Göre Diğer Dinler.
bırakılması ve sonra Firavun'un karısı tarafından sudan kurtarılması olaylarında rol oynayan bir kimsedir. Ancak Harun'un kız kardeşi olan bu Meryem'in, İsa adında bir çocuğu olmamıştır. İsa, bu tarihten l 700 yıl sonra yaşayan ve Yusufun (Joseph 'in) karısı olan Meryem'in oğludur. Bu böyle olduğu halde Kur'an'da bu iki Meıyem, biraz önce belirttiğimiz gibi, bir tek Meryem olarak tanıtılmıştır. Bunun böyle olduğunu anlatan bir diğer ayet, Tahrim Suresi'nde şöyle diyor:
"Mahrem yerini korumuş olan İmran kızı Meryem de bir misaldir. Ona ruhumuzdan üflemistik" (K. 66, Tahrim Suresi, ayet 12).
Buradaki "Ona ruhumuzdan üflemistik" sözlerinden anlaşılmak gereken şey Tanrı'nın Meryem'e bir oğlan çocuk bağışladığının ifadesidir. Hikaye odur ki güya bu Meryem, hiç kimse ile cinsi münasebette bulunmadığı halde İsa'ya gebe kalmıştır. Olayın Kur'an'da ("Meryem" Suresi'nde) anlatılışına göre Cebrail, bir gün insan kılığında Meryem'e görünür ve ona:
"Ben, temiz bir oğlan bağışlamak için Rabbinin sana gönderdiği elçiden başkası değilim" (K. 19, Meryem Suresi, ayet 1619)
der. Meryem de kendisine:
"Bana bir insan temas etmemişken, ben kötü kadın da olmadığım halde, nasıl oğlum olabilir" (K. 19, Meryem Suresi, ayet 20)
diye karşılık verir. Bunun üzerine Cebrail, kendisine mucizeler yaratan Tanrı'nın emriyle bu işin olup biteceğini bildirir. Bildirmesiyle birlikte Meryem oğlana gebe kalır ve o haliyle uzakça bir yere çekilir. Doğum sancılarıyla bir hurma ağacının dibine sığınır. Bu sırada bir ses kendisine der:
"Sakın üzülme, Rabbin içinde bulunanı şerefli kılmıştır. Hurma ağacını kendine doğru silkele, üstüne taze hurma dökülsün. Ye iç gözün aydın olsun, insanlardan birini görecek olursan: 'Ben Rahman'a oruç adadım, bugün hiç bir insanla konuşmayacağım' de" (K. 19, Meryem Suresi, ayet 2126).
Daha sonra Meryem çocuğu alıp kavmine getirir. Fakat kavminin insanları bu çocuğun gayri meşru doğmuş olduğunu söyleyerek, kendisine sitemde bulunurlar ve şöyle derler:
"Meryem utanılacak bir şey yaptın. Ey Harun'un kız kardeşi! Baban kötü bir kimse değildi; annen de iffetsiz değildi..." (K. 19, Meryem Suresi, ayet 2728.)
Görülüyor ki Kur'an'ın bu ayetinde İsa'nın anası olan Meryem, sanki İmran'm kızı ve Harun'un kız kardeşiymiş gibi gösterilmiş ve Tanrı'nın ona "Ruhumuzdan üflemiştik" diye konuştuğu bildirilmiştir. Oysa ki İmran adı Amram'ın Arapça telaffuzudur ve Amram da Yahudilerin Mısır'da bulundukları dönemde Levi kızı Yokebed'in kocasıdır. Eski Ahit'e (Ahdi alatik'e) göre Yokebed'in Amram'dan (ikisi erkek, biri kız) üç çocuğu olmuştur, ki adları "Musa", "Ha run" ve "Miriam"dır (bkz. Tevrat/ Sayılar, Bap 26: 59). "Miriam" adı Arapçada "Meryem" olarak telaffuz edilir. Bundan dolayıdır ki Harun'un kız kardeşi olan Meryem (Miriam) ile İsa'nın anası olan Meryem, aynı kimseymiş gibi Kur'an'a girmiştir. Ne var ki İsa'dan l 700 yıl önce3 yaşadığı kabul edilen ve Harun'un kız kardeşi olan İmran kızı Meryem'in İsa adında bir çocuğu olmamıştır.
İsa'nın anası olan Meryem'e, gelince o, incil'in bildirmesine göre, Yakub'un oğlu Yusuf'un karışıdır. Fakat burada adı geçen Yakub'u İbrahim "Peygamber'in" torunu olan İshak'ın oğlu Yakub ile karıştırmamak gerekir; yine bunun gibi Meryem'in kocası olan Yusuf u, daha önceki devirlerde yaşadığı kabul edilen "Yusuf Peygamber" ile karıştırmamak gerekir (bkz. Tevrat/Sayılar, Bap 26: 59). İsa'nın anasının kocası olan Yusuf, Matta'nın oğludur (bkz. Matta ya göre İncil; Bap 1:116). Öte yandan İsa'nın anası olan bu Meryem'in "Harun" adında bir erkek kardeşi yoktur. Mes'udi ya da Taberi gibi kaynaklara göre bile Meryem'in, Harun adında değil fakat, olsa olsa İşba adında bir kardeşi vardır.4
3 Bazılarına göre l 570 yıl, bazılarına göre de l 800 yıl önce.
4 Mes'udi'nin, Muruc, c.l, s.120 ve Taberi, Taf'sir, c.III, s. 144 adlı yapıtlarından aktarma olarak İslam Ansiklopedisi'nde "Meryem" bahsine bkz. c.VII, s.783.
Görülüyor ki Kur'an oldukça büyük bir hataya yer vemiştir ki o da İsa'nın anası olan Meryem'i, yüz yıllar önce yaşadığı kabul edilen Harun'un kız kardeşi olan Meryem ile karıştırmış olmaktır (K. 19, Meryem Suresi, ayet 2728).
Kur'an 'daki Bu Hatayı Örtbas Etme Çabaları
Kur'an'da yer alan bu yanlışlığı örtbas etmek için Müslüman yazarlar çeşitli kurnazlıklara başvururlar; genellikle farklı dönemlerde yaşamış iki ayrı İmran ve bu iki ayrı İmran'dan olma iki ayrı Meryem faraziyesine yönelirler.5 İddia ederler ki "peygamberler" (Enbiya) tarihinde iki ayrı Âli İmran vardır: Bunlardan birisi Musa ile Harun'un babalan olan İmran'dır ve bu İmran'm ayrıca Meryem (Miriam) adında bir kızı olmuştur; bu Meryem, Musa ile Harun'un ablalarıdır. Diğer İmran ise, İsa'yı doğuran Meryem'in babası olan İmran'dır.6 Güya bu İmran'm Hanne adında bir karısı vardır ve Hanne, Meryem'e hamileyken vefat etmiştir.7 Meryem'e hamile kalışı ve onu doğurması ile ilgili olaylar Kur'an'ın Âli İmran Suresi'nin 3337 ayetlerinde anlatılmıştır. Bu anlatışa göre güya Hanne, karnındaki "hamli" (yükü) Tanrı'ya adadığını ve ona Meryem adını verdiğini söyler ve onu şeytandan koruması için Tanrı'ya havale eder. Tanrı da Meryem'i Zekeriyya'nın himayesine bırakarak ona bol rızık verir. Daha sonra Meryem, güya Tanrı'nın "kelimesi" ve "Ol" demesiyle İsa'ya hamile kalır (Âli İmran Suresi, ayet 4244).
Ancak hemen belirtelim ki Müslüman yazarlar, İsa'nın anası Meryem'le ilgili olarak Kur'an'da yer alan yanlışı gidermek isterlerken, bu kez daha fahiş bir yanlışa düşmüşlerdir. Bir kere İsa'nın anası Meryem'in ne "İmran" adında babası ve ne de "Hanne" adında anası vardır. Hanne, olsa olsa Tevrat'ın "Birinci Samuel" bölü
5 Bu konuda bkz. Sahihi..., c.IX, s. 166, Not 3.
6 İbid.
7 Sahihi..., c.IX, s.165.
münde adı geçen "peygamberin" anasının adıdır. Çünkü Tevrat'a göre Hanne, Efraim dağlığında yaşayan "Elkana"nın eşidir. Uzun zaman çocuğu olmamış ve nihayet Tanrı'ya yaptığı dualar ve yalvarmalar sonucunda güya bir oğlan çocuk doğurmuş ve adını Samuel koymuştur ki, İsrailoğulları tarihinde "Birinci Samuel" diye bilinir.
Öte yandan Kur'an'ın Meryem Suresi'nde İsa'nın doğumu ile ilgili olay anlatılırken aynen söyle denmekte:
"(Meryem) Çocuğu alıp kavmine getirdi, onlar: 'Meryem! Utanılacak bir şey yaptın. Ey Harun'un kız kardeşi. Baban kötü bir kimse değildi..." (K. 19, Meryem Suresi, ayet 2734.)
Görüldüğü gibi, İsa'nın anası olan Meryem, Kur'an'ın bu ayetinde Harun'un kız kardeşi olarak tanımlanıyor. Oysa Harun, biraz önce belirttiğimiz gibi, İsa'dan l 700 (ya da l 570) yıl önce yaşadığı kabul edilen bir kimsedir. Nitekim biraz önce belirttiğimiz gibi, Mes'udi ve Taberi gibi Müslüman yazarlar bile İsa'nın anası Meryem'in, sadece İşba adında bir kardeşi olduğunu söylemekteler! Bundan başka bir de şu var ki Kur'an'da:
"Mahrem yerini korumuş olan İmran kızı Meryem de bir misaldir. Ona ruhumuzdan üflemiştik" (K. 66, Tahrim Suresi, ayet 12)
diye yazılıdır. Buradaki "ruhumuzdan üflemiştik" sözleri, Meryem'in İsa'ya hamile kalmasının ifadesidir. Bundan dolayıdır ki Kur'an 'a göre, Meryem, kendisine "Kötü bir şey yaptın" diyenlere:
"Bana bir insan temas etmemişken, ben kötü kadın da olmadığım halde, nasıl oğlum olabilir" (K. 19, Meryem Suresi, ayet 20)
diye konuşmuş görünmektedir. Oysa ki Harun'un kız kardeşi olan Meryem için böyle bir şey esasen söz konusu değildir.
Bütün bunlardan anlaşılan şu ki, Harun'un kız kardeşi olan Meryem ile İsa'nın anası Meryem, Kur'an'da birbirleriyle karıştırılmış olarak tanımlanmışlardır.
"Samiri" ve "Zü'1-Kifl" Adlarının Kur'an'a Yanlış Şekilde ya da Ne Oldukları Bilinmeden Alınmış Olmaları Hakkında
"Samiri" ve "Zü'1-Kifl" Adlarının Kur'an'a Yanlış Şekilde ya da Ne Oldukları Bilinmeden Alınmış Olmaları Hakkında
Kur'an'ın TaHa ve Enbiya surelerinde "Samiri" ve "Zü'lKifl" adları geçer. Fakat l 400 yıl boyunca İslam bilginleri ve yorumcuları, bu adların kime ve neye ait olduğunu bir türlü çözememişlerdir; herkes kendine göre bir tahmin yürütmüştür. Anlaşılan o ki Muhammed (ya da Kur'an'ı derleyenler), Yahudilerden ya da Hıristiyanlardan duydukları masalları yanlış bir değerlendirmeyle Kur'an'a, geçirmişlerdir. Şöyle ki:
Kur'an'ın çeşitli surelerinde bölük pörçük olmak üzere Musa ile ilgili olaylar anlatılır. Anlatılırken de Musa'nın Tanrı ile görüşmek üzere dağa çıktığı ve kavminin yönetim işlerini Harun'a (yani kardeşine) bıraktığı ve bu arada İsrailoğullarının Tanrı'yı unutup buzağı heykeline taptıkları hususu ile ilgili bir hikayeye değinilir. Güya Samiri adında bir kişi İsrailoğullarını kandırıp doğru yoldan çıkarmış ve bu şekilde davranmaya sürüklemiştir. Bu hikaye Kur'an'ın A'raf ve TaHa surelerinde olmak üzere iki ayrı yerde geçer.
A'raf Suresi'nde anlatılanlara göre Musa, Tür Dağı'na gittiğinde, kavminin yönetimi işini kardeşi Harun'a bırakır. Fakat kavminin insanları, Musa'nın yokluğunda ziynet eşyası diye ne varsa her şeyi ateşte eriterek bir buzağı heykeli yaparlar ve Tanrı'yı unutup bu heykele tapmaya başlarlar (K. 7, A'raf Suresi, ayet 148). Onları böyle yapmaya Samiri adında biri kandırmıştır. Bunu öğrenen Musa üzgün bir şekilde kavmine dönünce:
"Benden sonra arkamdan ne kötü işler yapmışsınız!"
diyerek yakınır ve bütün bunlardan kardeşi Harun'u sorumlu tutar (K. 7, A'raf Suresi, ayet 150). Fakat Harun:
"Bu kavim beni cidden zayıf gördüler ve nerede ise beni öldüreceklerdi" (K. 7, A'raf Suresi, ayet 150)
diyerek mazeret diler. Bunun üzerine Musa:
"Ey Rabbim, beni ve kardeşimi bağışla" (A'raf Suresi, ayet 151)
diye yalvarır. Bunun üzerine Tanrı şöyle der:
"Buzağıyı (Tanrı) edinenler var ya, işre onlara mutlaka Rablerinden bir gazab ve dünya hayatında bir alçaklık erişecektir. Biz iftiracıları böyle cezalandırırız" (A'raf Suresi, ayet 152).
Bunun üzerine Musa'nın kavmi, yaptıklarından pişman olup:
"Rabbimiz bize acımaz ve bizi bağışlamazsa mutlaka ziyana uğrayanlardan oluruz" (A'raf Suresi, ayet 149)
diye yalvarırlar.
Bu yukarıdaki hikaye, Kur'an'ın diğer bir yerinde TaHa Suresi'nde yine ele alınmıştır. Fakat burada Tanrı, bir ateş başında Musa'yı karşısına alıp ona olan bitenleri anlatmaktadır. Bu surenin dokuzuncu ayetinden yüzüncü ayetine kadar olan kısımda Tanrı Musa'ya küçükken anası tarafından nasıl bir sandığa konularak suya bırakıldığını, Firavun'un sarayına nasıl alındığını, kardeşi Harun ile birlikte İsrailoğullarına nasıl önder kılındığını uzun uzadıya anlatır. Bu arada bir de Samiri adında birinden söz eder. Şu vesileyle ki Samiri güya İsrailoğullarının putperestlik geleneklerini sürdüren bir kimsedir. Halkı Musa ile Harun'un yaymak istedikleri "hak" dininden uzaklaştırmaya çalışmaktadır. Ve işte Samiri adındaki bu kişi, bir aralık Musa'nın Tanrı'dan vahiy almak üzere Tur'a giderken kavminin başına kardeşi Harun'u bırakmış olmasını fırsat bilerek, böğüren bir buzağı heykeli yapar ve halka onun "Tanrı" olduğunu anlatır; başarılı da olur, çünkü halk ona inanmıştır; hem de öylesine ki, çoğu ziynetlerini eritip buzağı heykellerinin yapımına katılırlar (K. 20, TaHa Suresi, ayet 87). Bunu gören Harun, halkı buzağı heykeline tapmaktan vazgeçirmek ister ve şöyle der:
"Ey kavmim! Siz bunun (Samiri'nin) yüzünden sadece fitneye uğradınız. Sizin Rabbiniz şüphesiz çok merhametli olan Allah'tır. Şu halde bana uyunuz ve emrime itaat ediniz" (TaHa Suresi, ayet 90).
Bunun üzerine halk şöyle der:
"Biz... Musa aramıza dönünceye kadar buna tapmaktan asla vazgeçmeyeceğiz" (K. 20, TaHa Suresi, ayet 91)
Bu arada Tanrı, olan bitenlere tanık olmakla Musa'ya karşı öfkelenir:
"Seni acele ile kavminden ayrılmaya sevk eden nedir, ey Musa!" (K. 20, TaHa Suresi, ayet 85)
diye ona çatar. Bunun üzerine Musa üzüntülü olarak kavmine döner ve Tanrı'nın yolundan ayrıldıkları için halkı azarlar (K. 20, TaHa Suresi, ayet 86). Sonra da Samiri'ye dönerek:
"Ya senin zorun nedir, ey Samiri? "
der. Samiri de ona:
"Ben onların görmediklerini gördüm. Zira, o elçinin izinden bir avuç (toprak alıp onu (erimiş mücevheratın içine) attım. Bunu böyle nefsim bana hoş gösterdi" (K. 20 TaHa Suresi, ayet 96)
der. Anlatmak ister ki Musa'nın yanına gelen Cebrail'in atının bastığı topraktan bir avuç alıp ateşe atmış, yani Tanrı'nın ilham ettiği ilmi, bu şekilde kötüye kullanmıştır (TaHa Suresi, ayet 96)1 Bunun üzerine Musa:
"Defol! Artık hayatın boyunca 'Bana dokunmayın' diyeceksin. Ayrıca senin için kurtulamayacağın bir ceza günü var..." (TaHa Suresi, ayet 97)
l TaHa Suresi, 96. ayetinin açıklaması için bkz. Türkiye Diyanet Vakfı, Kur'an'ı Kerim ve Açıklamalı Meali, s.317.
diyerek Samiri'ye lanetler yağdırır.
Biraz önce belirttiğimiz gibi yukarıdaki ayetlerde geçen Samin'nin kim olduğu hakkında Muhammed herhangi bir bilgi vermiş değildir. Beyzevi gibi ünlü kaynakların yorumlarına göre Samiri, İsrailoğullarının Samire (ya da "Samiriler") kabilesine mensup bir kimsedir. Ne var ki Yahudi kaynakların bildirmesine göre o tarihlerde "Samire" (ya da "Samiriler") kabilesi diye bir kavim yoktur ortada. Daha doğrusu Samirelerin kabile haline gelmeleri çok daha sonraki bir tarihe rastlar. Bazı bilginler (örneğin Şeklen adında yabancı bir yazar), "Samiri" adının İbranice "Shamar" kökünden geldiğini ve "Shamar" sözcüğünün ise "muhafız" (koruyucu) demek olduğunu ve şu hale göre bu adın Harun'a, izafetle kullanıldığını söyler. George Sale gibi bilim adamları, Selden'in bu açıklamasını mantıklı bulurlar, çünkü Musa'nın Tanrı ile görüşmek üzere dağa çıktığı sırada kardeşi Harun'un İsrailoğullarına "koruyuculuk" yapmakta olduğunu belirtirler. Ve o tarihlerde Samirelerin (Samaritanların) henüz kabile halini almadıklarını kanıtlamak üzere, Samiri adının "Samire kabilesine mensup kimse" şeklinde kabul edilemeyeceğini söylerler.2
Hatırlatalım ki Hıristiyanların kitabı olan İncil'de, Samiriyeli lerin isa'yı kendi köylerine kabul etmedikleri yazılıdır (bkz. Luka göre İncil, Bap 9: 52). İncil'in bir diğer kitabında da Samiriye'den bir kadının, kendisinden su isteyen İsa'ya:
"Sen bir Yahudi, ben de Samiriyeli bir kadınken, nasıl benden su istiyorsun?"
diyerek su vermekten kaçındığı anlatılmıştır (bkz. Yuhanna'ya göre İncil, Bap: IV: 78).
Anlaşılan o ki Muhammed, Samiri adını Yahudilerden ve Hıristiyanlardan duymuş ve fakat onunla ilgili hususları değiştirerek ya da yanlış olarak Kur'an'a koymuştur.
***
2 George Sale, The Koran, Translated Into English Fronı the Original Arabie, s.310, Not 7.
Öte yandan Kur'an'ın Enbiya ve Sad surelerinde adı geçen Zii'lKifl konusunda da yanlışlıklar vardır. Öyle anlaşılıyor ki Muhammed'e katiplik edenler ya da Kur'an'ı derleyenler, Zü'1Kifl adının kime ait olduğundan habersizdiler ve muhtemelen Yahudi din adamlarından duydukları bir peygamber adını yanlış telaffuz ederek (örneğin Yeşu ya da Zekeriya adını, Zü'IKifl yaparak) Kur'an'a sokmuşlardır. Nitekim Enbiya Suresi'nde şöyle yazılı:
"(Ey Muhammed!) İsmail'i, İdris'i ve Zii'lKifl'i de (yad et). Hepsi de sabreden kimselerdendi. Onları rahmetimize kabul ettik. Onlar hakikaten iyi kimselerdendi" (K. 21, Enbiya Suresi, ayet 8586).
Sad Suresi'nde de bunun tekrarı var:
"İsmail'i, Elyesa'yı, Zü'lKifl'i de an. Hepsi de iyilerdendir" (K. 38, Sad Suresi, ayet 48)
İslam bilginleri bu ayette geçen Zü'lKifl adının kime ait bulunduğu hususunda anlaşamazlar. Kimisi "önceki peygamberlerden biridir" der, kimisi "sabreden kullardan biridir" der, kimisi "Allah indinde en hayırlı olarak seçilmiş kişilerden biridir" der. Beyzevi gibi ünlü yorumcular yukarıdaki ayetlerde geçen Zii'lKifl'm Yahudi peygamberlerinden Yeşu, Elias ya da Zekeriya olduğunu söyler. Süyuti gibi yorumcular ise bunun, dinsel görevlere çok bağlı ve devamlı olarak oruç tutan biri olduğunu bildirirler. Mucahid'e isnat edilen rivayette Zü'lKifl, Yahudi peygamberlerinden Elyesa 'nın halefi olarak gösterilir. Bazıları onu Eyyüp Peygamber'in oğlu "Şeref olarak tanımlar.3 Taban ise "Tafsir" adlı yapıtında Zü'lKifl'in peygamber değil "salih bir kul" olduğunu söyler; güya peygamberden birinin işlerini sadık bir şekilde gördüğü için Tanrı'nın rahmetini kazanmıştır.
Fakat her ne olursa olsun bu ad konusunda İslam bilginleri ve yorumcuları farklı ve genellikle yanlış görüşler belirtirler.
3 Elmalılı H. Yazır, age, c.V, s.4103.