- 440
- 3
- 3
- 0
- 6 gün önce
freakonomics'in suicide paradox bölümünde intihar oldukça detaylı bir şekilde anlatılıyor. isteyen uzun uzun dinleyebilir(oldukça geniş, detaylı bir inceleme, öneririm) fakat benim özellikle dikkatimi çeken noktadan bahsetmek gerekirse:devamını okuyayım »
-intiharla ilintili müziklerin(bu akşam ölürüm),
-kitapların(genç werther'in acıları),
-çok ünlü birinin intiharının(marylin monroe)
-bu intiharların medyada yer bulmasının "`werther etkisi`" denen bir etkiye neden olduğu fark edilmiş. buna basit bir ifadeyle reklam etkisi de diyebiliriz. ünlü bir kişi kendini öldürdüğünde, intiharla ilgili detaylar, fotoğraflar basında geniş yer bulduğu zaman, bir ürünün reklamı yapılıyormuşçasına insanlar üzerinde etki gösterdiği anlaşılmış. yapılan incelemede görülmüş ki, marylin monroe kendisini öldürdükten sonraki iki aylık sürede intihar oranları beklenenden %10 daha fazlaymış. monroe'nun ölümünün medyada geniş yer bulması, intihara meyilli kişilerin kendilerini öldürmelerini tetiklemiş.
1983 yılında viyana metrosunda biri intihara kalkışmış, gazetelerde bu olayın grafik yayınları yapılmış. bir sonraki yıl 7 kişi, sonraki yıl 23 kişi aynı metroda intihara kalkışmış. bu intiharların bir kısmı başarılı, bir kısmı başarısızlıkla sonuçlanmış. bu durum üzerine avusturya intiharı önleme derneği olaya müdahil oluyor ve basından yayınlarındaki sert uslubü azaltmalarını istiyor. haber başlığında intihar kelimesinin belirtilmemesi, intiharla ilgili fotoğrafların paylaşılmaması gibi. bunu kafanızda sansür gibi değerlendirmeyin, öyle yasaklama gibi bir durum yok, avusturya basını durumu kendince değerlendirip haklı buluyor ve derneğin dediklerini yapıyorlar. metroda intihar olaylarında %80'lik bir azalma oluyor.
açıkçası, mehmet pişkin'in videosunu ilk izlediğim zaman hüngür hüngür ağladım. acaba tanısam fikrini değiştirebilir miyim filan diye çok düşündüm. muhtemelen de değiştiremezdim. psikolog filan değilim ama sanırım major depresyonu vardı. burada yazılanları okudum da, neyi eksikti de kendini öldürdü filan yazanı mı ararsanız, neler var. böyle bir hastalık, neyin eksik neyin fazla olduğuyla hiç alakalı bir şey değil. eğer öyle olsaydı, amazon'larda yaşayan piraha kabilesinin sapır sapır intihar etmesi gerekirdi: ki burada intihar oranı sıfır.
söz konusu video, (mehmet pişkin farkında mıydı bilemem, ama reklamcı olması beni çok düşündürdü) insanlar üzerinde bariz bir werther etkisine sebep oluyor, bu açık. bana kalırsa bu tip videoların internet ortamından yok edilmesi gerekiyor. internet, özgürlükler ortamı, sansüreee hayıırr diye ağızlarını yaya yaya konuşan tipler de anlamaları gerekiyor, bazı insanlar psikolojik olarak bu tip videolardan etkilenmeye çok açık. tetiklemenin lüzumu yok.