Doğu Londra'daki bir fabrikada çalışan 187 kadın işçi, greve gitmelerinden iki yıl sonra, 29 Mayıs 1970'te Eşit Ücret Yasası'na kraliyet onayı çıkmasıyla birlikte sıkı çalışmalarının meyvesini almış oldu.
O tarihten 5 yıl sonra yürürlüğe giren kanun, "istihdam hükümlerine ve koşullarına göre kadınlarla erkekler arasındaki ayrımcılığı önlemeyi" amaçlıyordu. Bu, "aynı işi yapan" erkeklerle kadınların ücret ve çalışma koşulları açısından eşit muamele görmesi gerektiği anlamına geliyordu.
Yarım asır önce Eşit Ücret Yasası'nın çıkması, toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesi için bir dönüm noktasıydı.
Bununla birlikte, eğer Dagenham'daki Ford fabrikasında dikiş makinesi işçiliği yapan kadınlar bu grevi, yani eşit ücret mücadelesinde hızlandırıcı bir faktör olan bu kısa eylemi gerçekleştirmemiş olsaydı o yasanın çıkması daha da uzun sürebilirdi.
Kalifiye işi hafife almak
Ford Motor Limited Şirketi'nin Dagenham'daki fabrikasında dikiş makinesi işçiliği yapan kadınların grevi, bu çalışanların fabrikadaki konumlarının sınıflandırılma şekline dair yaşanan anlaşmazlığın ardından Haziran 1968'de gerçekleşti.
Yapılan değerlendirme çalışmasının parçası olarak dikiş makinesi işçileri, daha ileri beceri gerektiren üretim işleri için belirlenen C Kategorisi yerine, daha az vasıflı üretim işleri için uygun görülen B Kategorisi'nde sınıflandırılacaktı.
Bu işçilere ayrıca, çalıştıkları alan olan B Kategorisi'nde tanımlanan erkeklerin aldığı ortalama maaştan yüzde 15 daha az ödeme yapılacağı da bildirildi.
Haklı olarak makine işçilerinin çoğu, sıkı çalışmaları karşılığında gördükleri bu muamelenin adil olmadığını düşündü.
Görevleri, Ford taşıtları için her gün binlerce koltuk örtüsü üretmekti ki fabrikada çalışanlar içinde bu görevin nasıl üstleneceğini bilen başka kimse yoktu.
Bu nedenle de greve gitmeleri halinde yokluklarının fabrikanın işleyişi üzerinde büyük bir etkisinin olacağını fark ettiler. Ve öyle de oldu.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Eyleme toplamda 187 kadın katıldı. Bu sayı o kadar büyük görünmese de grev kararı fabrikada üretimin tamamen durmasıyla sonuçlandı.
İşçi Sendikası Kongresi, "Grevle birlikte fabrika diz çöktü, sonuçta koltuk kılıfı olmayan otomobilleri satamazsınız ve başka kimse bunların nasıl yapılacağını bilmiyordu" açıklamasını yaptı.
Ford'un Halewood Body & Assembly fabrikasındaki makine işçilerinin de Dagenham'daki meslektaşlarının yolundan gitmesiyle birlikte grev Ford fabrikalarındaki işleyişi aksatmayı başardı ancak katılımcıların aileleri arasında bir parça gerginliğe de neden oldu.
Kadınların çoğunun eşi de Dagenham fabrikasında çalışıyordu. İçlerinden bazıları grevi reddetmekle kalmadı, zira bu eylem işlerini ve ailelerinin geçimlerini de riske atıyordu.
Yine de grev başladıktan üç hafta sonra kayda değer bir ilerleme yaşandı.
Barbara Castle'la içilen çay
Harold Wilson'ın İşçi Partisi hükümetinde İstihdam ve Verimlilik Devlet Bakanı olarak görev yapan Barbara Castle'dan greve müdahale etmesi istendi.
Makine işçileri grev sebeplerini konuşmak üzere Castle'la çay içmek için bakanın ofisine davet edildi.
Greve katılanlardan Violet Dawson o günlere dair anılarını 2003'te anlatırken, bu çay içme etkinliğinin daha sonra karşılıklı içki içilen rahat bir havaya büründüğünü söyledi. Dawson, "Basın gidince Castle içki dolabını açtı ve hepimiz birer kadeh içtik" dedi.
Castle müzakere etmek için getirildikten sonra makine işçilerine maaşlarının, kendileri gibi B Kategorisi olarak sınıflandırılan erkeklere verilen ortalamanın yüzde 92'sine tekabül edecek şekilde artırılması teklif edildi.
Bu teklif henüz eşit ücrete ulaşma anlamına gelmese de sadece birkaç haftalık grev sonrasında katedilen önemli ilerlemeyi işaret ettiği için kabul edildi.
Fabrikadaki dikiş makinesi işçileri, 1984'e kadar daha kalifiye C Kategorisi'ne girecek şekilde yeniden sınıflandırılmadı. Bu durum, kadın işçilerin hak ettikleri beceri kategorisine yerleştirilmelerinin 16 yıl sürdüğü anlamına geliyordu.
Yine de bu kadınların 1960'ların sonunda aldığı grev kararı, 1970'te Eşit Ücret Yasası'nın geçmesini tetikledi ve o günden bu güne toplumsal cinsiyet eşitliği için mücadele verenlere ilham kaynağı oldu.
Eşit Ücret Yasası'nın yürürlüğe girmesi, erkeklerle kadınların eşit işe eşit ücret almasının ilk defa yasalaşması demekti.
Bu, resmi iş unvanına bakılmaksızın, "aynı ya da geniş çapta benzer" kabul edilen işleri kapsıyordu.
Çalışan kadınlar vazgeçilmezdir
Makine işçilerinin grevi, Eşit Ücret Yasası'nın kabul edilmesinde önemli bir rol oynamanın yanı sıra kadın sendikacıların kurduğu Kadınların Eşit Hakları için Ulusal Ortak Eylem Kampanyası Komitesi'nin oluşturulmasına da ilham verdi.
Söz konusu kurum, grevden neredeyse bir yıl sonra, Mayıs 1969'da Trafalgar Meydanı'nda eşit ücret eylemi yaptı.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/317 Temmuz 2020 - Nijerya'nın Ajangbadi kentindeki bir dans akademisinde eğitim gören balerinler, gösteri öncesi prova yapıyor / Fotoğraf: AFP
-
2/316 Temmuz 2020 - ABD'de polis şiddeti sonucu hayatını kaybeden siyahi George Floyd'un için Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'da başlayan protestolara bugün de devam edildi / Fotoğraf: AFP
-
3/315 Temmuz 2020 - Almanya Kupası'nı kazanan Bayern Münih'in kaptanı Manuel Neuer takım arkadaşları ve teknik ekiple birlikte kupa sevincini yaşıyor / Fotoğraf: AFP
-
4/314 Temmuz 2020 - Meksika'da Kovid-19'a yakalandıktan sonra hastalığı yenmeyi başaran bir gazi, alkışlarla taburcu edildi / Fotoğraf: AFP
-
5/313 Temmuz 2020 - Sırbistan'ın Belgrad kentinde maske takan yaşlı bir kadın, bir sağlık merkezinin önünde tedavi olmak için bekliyor / Fotoğraf: AFP
-
6/312 Temmuz 2020 - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, kendisini 2036'ya kadar iktidarda tutacak anayasa değişikliği referandumunda oyunu kullanıyor / Fotoğraf: AFP
-
7/311 Temmuz 2020 - Hong Kong'daki gösteriler sırasında güvenlik güçlerinin kullandığı biber gazının etkisinde kalan bir protestocu, arkadaşları tarafından götürülüyor / Fotoğraf: AFP
-
8/3130 Haziran 2020 - Şili'nin Santiago kentindeki yoksul mahallelerinden birinde, sağanak yağış sonrası oluşan su birikintisinin üzerinde köpeğiyle yürüyüş yapan biri / Fotoğraf: AFP
-
9/3129 Haziran 2020 - Brezilya'da göstericiler, başkan Jair Balsonaru'nun Kovid-19 salgınına yönelik politikalarına tepki olarak Ulusal Kongre önüne bin adet haç dikti / Fotoğraf: AFP
-
10/3128 Haziran 2020 - Rusya ve Esad güçlerinin ağır bombardımanına maruz kalan İdlib'de yıkılan binaların önünde sigara içen bir adam ve uzun pozlamayla ortaya çıkan yıldızlar / Fotoğraf: AFP
-
11/3127 Haziran 2020 - İsviçre'nin Cenevre kentindeki Birleşmiş Milletler ofisinin önünde Fransız sanatçı Saype'nin eseri görülüyor / Fotoğraf: AFP
-
12/3126 Haziran 2020 - Liverpool taraftarları, takımlarının Birleşik Krallık Premier Lig'de 30 yıl sonra şampiyonluğa ulaşmasını coşkuyla kutlarken, çoğu kişinin maske takmadığı ve sosyal mesafe kuralına uymadığı görüldü / Fotoğraf: AFP
-
13/3125 Haziran 2020 - Sıcaklıkların artış gösterdiği Fransa'nın Nice kentinde onlarca çocuk, kent meydanındaki sulama fiskiyelerinin altında ıslanarak serinlemeye çalışıyor / Fotoğraf: AFP
-
14/3124 Haziran 2020 - Kovid-19'un ortaya çıktığı Çin'in başkenti Pekin'de yüzleri maskeli yolcular halk otobüsünü kullanıyor / Fotoğraf: AFP
-
15/3123 Haziran: ABD'nin New York kentinde kısıtlamaların kaldırılmasının ardından açılan bir restoranda yemek yerken sokağı izleyen bir çift / Fotoğraf: AFP
-
16/3122 Haziran 2020 - Çin'de koronavirüsün ortaya çıktığı Vuhan kentinde bulunan Vuhan Üniversitesi öğrencileri, mezuniyetlerini maske takarak kutluyor / Fotoğraf: AFP
-
17/3121 Haziran - ABD'nin Oklahoma eyaletinde Başkan Donald Trump'ın destekçileri, BOK Center önündeki miting öncesi başkanı bekliyor / Fotoğraf: AFP
-
18/3120 Haziran 2020 - Birleşik Krallık Premier Lig'de oynanan Brighton-Hove Albion karşılaşmasında Brighton tribünlerine taraftarların maketleri kondu / Fotoğraf: AFP
-
19/3119 Haziran 2020 - 21 Haziran'da her yıl kutlanan Uluslararası Yoga Günü öncesinde, Çin'in kuzeyindeki Hubei eyaletindeki Handan'da bir parkta yoga yapan grubun havadan fotoğrafı / Fotoğraf: AFP
-
20/3118 Haziran 2020 - Kovid-19 salgını nedeniyle maske ve eldiven giyen Rus askeri öğrenciler, Snt. Petersburg'da 2. Dünya Savaşı'ndaki Sovyet zaferinin 24 Haziran'da gerçekleşecek yıldönümü kutlamaları öncesi prova yapıyor / Fotoğraf: AFP
-
21/3117 Haziran 2020 - Suriye'nin kuzeyindeki Deruna Arha kasabasındaki halk, Rusya tarafından gönderilen yardımları reddedilince yardım torbaları sokak ortasında kaldı / Fotoğraf: AFP
-
22/3116 Haziran 2020 - İspanya'da dünyanın en büyük kaplumbağası olarak tanınan 100 yaşındaki Diego, sahilde vakit geçirdikten sonra hayvanat bahçesi çalışanının sırtında parka geri getiriliyor / Fotoğraf: AFP
-
23/3115 Haziran 2020 - Meksika'nın başkenti Mexico City'de el bisikletiyle gezen bir kişi / Fotoğraf: AFP
-
24/3114 Haziran 2020 - İspanya'nın Sevilla kentinde yüzlerce kişi, hükümetin boğa yarışmalarına ayırdığı fonda kesintiye gitmesini protesto etti / Fotoğraf: AFP
-
25/3113 Haziran 2020 - Pandemi nedeniyle ertelenen İtalya Serie A Ligi'nde uzun aradan sonra gerçekleşen musabakada Napoli ile Inter Milan karşı karşıya geldi / Fotoğraf: AFP
-
26/3112 Haziran 2020 - Fransa'nın başkenti Paris'te binlerce kişi, ABD'li siyahi George Floyd'un öldürülmesine ve ırkçılığa karşı protesto düzenledi / Fotoğraf: AFP
-
27/3111 Haziran 2020 - Endonezya'da Kovid-19 nedeniyle ateş ölçümü yapılan öğrenciler okula giriş yapıyor / Fotoğraf: AFP
-
28/3110 Haziran 2020 - Brezilya'nın Para kentindeki Marajo Adası'nda bir kadının ateşini ölçen sağlık görevlisi / Fotoğraf: AFP
-
29/319 Haziran 2020 - Çin'in Liaoning kentindeki spor tesislerinde futsal oynayan Çinliler havadan görüntülendi / Fotoğraf: AFP
-
30/318 Haziran 2020 - İsrail'in başkenti Tel Aviv'de toplanan İsrailli ve Filistinli göstericiler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Batı Şeria'yı ilhak planı ve ABD'de siyahi George Floyd'un öldürülmesini protesto etti / Fotoğraf: Reuters
-
31/317 Haziran 2020 - Kovid-19 tedbirlerinin kaldırıldığı Filipinler'in Kuenzo kentinde bir erkek kuaförü, önlem almayı sürdürüyor / Fotoğraf: AFP
Şubat 1970'de Eşit Ücret Yasası'nın ikinci okuma evresi sırasında Halifax'tan eski parlamenter Dr. Shirley Summerskill, kadın makine işçilerinin eşit ücret mücadelesinde oynadıkları "önemli" rolden övgüyle bahsetti.
Summerskill, "Bu tartışmayı yaparken eşit ücret mücadelesi tarihinde çok önemli rol oynayan bir grup kadına haklarını teslim etmemiz gerek" dedi.
İnançları ve hakları için greve giden, Ford çalışanı kadın makine işçilerinin küçük grubundan söz ediyorum. Grevleri kimseden fazla sevmiyorum ama bu kadınlar, bu prensibe ulaşmak için gerçekten güçlü bir eylem yapmak durumundaydı.
Makine işçilerini "kadınlara oy hakkının erken dönem öncüleriyle" mukayese eden Dr. Summerskill, bu kişilerin "istismar, yanlış betimleme ve alayla karşı karşıya kaldığını" fakat "çalışan kadınların ekonomi için vazgeçilmez" olduğunu "hem siyasetçilerin hem de halkın" anlamasını sağladığını belirtti.
Eşit Ücret Yasası kraliyet onayı aldıktan 40 yıl sonra yerini, Cinsiyet Ayrımcılığı Yasası, Irk İlişkileri Yasası ve Engellilere Ayrımcılık Yasası da dahil çeşitli yasaları birleştiren 2010 tarihli Eşitlik Yasası'na bıraktı.
Aynı yıl, 1968'de fabrikada yapılan grevi tasvir eden Made in Dagenham filmi gösterime girdi.
Geniş çapta övgü alan film daha sonra Londra'daki Adelphi Tiyatrosu'nda bir tiyatro oyunu şeklinde uyarlanarak Ekim 2014'ten Nisan 2015'e kadar sahnelendi.
Eşit Ücret Yasası'nın 1970'de kabul edilmesinden bu yana kaydedilen ilerlemeye karşın hala alınacak çok yol var.
Dünya Ekonomik Forumu'nun Aralık 2019'da yayımladığı bir araştırmada, kadınların eşit ücret aldığı noktaya gelmenin iki yüzyıldan fazla sürebileceği sonucuna ulaşıldı.
Ayrıca, Fawcett Derneği'nin bu yıl yaptığı araştırma, her 10 kişiden 4'ünün kadınların eşit ücret alma hakkının farkında olmadığını ortaya çıkardı.
Independent Türkçe için çeviren: Ata Türkoğlu
© The Independent