ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mark Toner, günlük basın toplantısında, Suriye'de ABD-Rusya arasında varılan anlaşmaya dair soruları yanıtladı. Kerry ile Lavrov'un bir telefon görüşmesi yaptığını belirten Toner, şunları söyledi:
"İki bakan Suriye'de 12 Eylül Pazartesi günü başlayan 7 günlük ateşkesin iki gün uzatılması konusunda anlaştı."
RUSYA ELEŞTİRİLERİ
Önceki günlere kıyasla Suriye genelinde şiddetin belli ölçüde azaldığını vurgulayan Toner, hala bazı ihlallerin yaşandığı bilgisinin geldiğini aktardı. Esed rejimine bağlı askerler ile bazı muhaliflerin ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini anlatan Toner, Moskova'ya "Esed üzerindeki etkisini kullanması ve insani yardımların yerine ulaştırılmasını sağlaması" çağrısında bulundu. "İnsani yardımların yerlerine ulaştırıldığını henüz görmüyoruz" diyen Toner, Rusların Esed üzerinde daha fazla baskı kurması gerektiğini sözlerine ekledi.
NE OLMUŞTU?
Lavrov, 9 Eylül'de ABD'li mevkidaşı John Kerry'yle Cenevre'de bir araya gelmeden önce 8 Eylül akşamı De Mistura'yla görüşmüştü. Ülkelerinin, Suriye'deki askeri eylemlerini nasıl koordine edeceğini belirleyecek bir anlaşma üzerinde çalıştıkları belirtilen Lavrov ve Kerry'nin bu görüşmesinden çıkan ve medyada "ateşkes" şeklinde anılan "anlaşmanın" ilk mesajlarını yine Mistura vermişti. 9 Eylül'de basın toplantısı düzenleyen Mistura, "Lavrov'la insani yardımların ulaştırılması konusuna ve (Rusya ile ABD'nin) varacağı olası bir anlaşmada BM'nin oynayabileceği role değindik" demişti.
12 Eylül'de akşam saat 19.00'da yürürlüğe girdiği belirtilen anlaşma kapsamında Esed rejiminin de 7 gün boyunca çatışmama kararı aldığı bildirilmişti.
Suriye'de Esed rejimine bağlı ordunun, ülkenin resmi ajansı SANA'da yer alan açıklamasında, "Ateşkes, silahlı gruplar tarafından yapılan herhangi bir ihlale cevap verilme hakkını korumakla birlikle 12.09.2016 günü saat 19.00'dan itibaren 18.09.2016 tarihi ve saat 23.59'a kadar tüm ülkede uygulanacak" ifadesine yer verilmişti.
Konu medyada "ateşkes" şeklinde yer alsa da bunun bir ateşkes olmadığı ve beklenenin yaşandığı dün öğle saatlerinde duyuruldu.
Ajansların geçtiği habere göre rejime ait savaş uçakları, İdlib'de muhaliflerin kontrolündeki yerleşim alanına hava saldırısı düzenlemişti. Haberde 10 kişinin öldüğü, 17 kişinin ise yaralandığı aktarıldı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise bu saldırıyı doğruladı.
Anlaşmayı ilk saldırının Esed rejimi tarafından yapılmasına karşın halen "ateşkes" şeklinde tanımlayan Çavuşoğlu, "Öyle görünüyor ki özellikle rejim, bu ateşkese riayet etmek istemiyor. Dün akşam ateşkes ilan edilir edilmez rejim ateşkesi bozdu. Uyarılar yapıldı, inşallah bu ateşkesin kalıcı olması için herkes üzerine düşeni yapar" dedi.
Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi De Mistura da konu ile iligli açıklamalarda bulundu. 13 Eylül'de BM Cenevre Ofisi'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan, de Mistura, "Dün Suriye'de gün batımından sonra hava saldırıları ve muhalefet tarafından havan topu bombardımanı olduğuna dair iddiaları da içeren belli derecelerde şiddetin devam ettiğini gördük. Fakat şunu açıkça söyleyebilirim ki bu sabah itibariyle gelen haberlere göre şiddet kayda değer şekilde azaldı" dedi. Mistura bu anlaşmaya Türkiye ve İran'ın destek verdiği ayrıntısına da değindi.