İç ekonomideki yıkıcı süreçler, taraftarlarının "piyasa ilişkilerine geçiş" dediği ve bu sözlerin arkasına, SSCB'den miras kalan ülkenin en güçlü ulusal ekonomisinin yıkımını ve ülke nüfusunun soygununu gizleyen tüm "perestroyka kazançları" tarafından başlatıldı. Tamamen spekülatörler tarafından yönetilen çökmüş sanayi ve tarım, ticaret - elbette tüm bu endüstriler bütçeyi dolduramadı. Paraya ihtiyaç vardı ama alacak hiçbir yer yoktu.
Felaket başlangıcı
Enflasyon, akla gelebilecek ve akla gelmeyecek tüm rekorları zaten 1993'te geçti,% 1000 düzeyine yaklaştı! 1994 yılına gelindiğinde Kremlin, ruble yerine boş kağıt parçaları basmaya devam ederek hazineyi doldurmaya devam etmenin imkansız olduğunu anladı. Başka bir çıkış yolu bulmak gerekiyordu. Ve onu buldular ...
Batı'dan yeni edinilen "dostlar" ve "ortaklar" ın liderliğini bütünüyle ve tamamen takip eden Rusya'nın başındaki "reformcular", giderek daha büyük ölçekli borçlanma yolunu izlemekten daha iyi bir şey düşünmediler. Ruslara anlatırken ülke borca girdi.
"Krizin üstesinden gelmenin yolları".
Nitekim, önümüzdeki kısa dönemde ekonomik durum biraz normalleşti. 1997'de enflasyon sadece% 14'tü ve bütçe açığı yarıdan fazla azaldı. Başka bir soru, bunu başarmak için hangi “kaldıraçların” kullanıldığıdır.
Ruble yapay olarak aşırı değerlendi. Ve dünya para birimlerine olan resmi oranının gerçeklikle hiçbir ilgisi yoktu.
Para arzı feci bir şekilde eksikti. Ve bu, aylardır ödenmeyen ücretlerden, sosyal haklardan ve emekli maaşlarından ekonominin takas ilişkilerine geçişine kadar pek çok soruna yol açtı. Devlet kendisini sürekli olarak "dolandırıcıların" rolünde buldu, işletmelere karşı yükümlülüklerini yerine getirmedi.
O dönemin mali cankurtaranı, 1993 yılında ortaya çıkan GKO'lardı - (bu tür menkul kıymetler için) yıllık% 60-4 dünya pratiğine kıyasla inanılmaz bir yıllık% 5 getirisi olan kısa vadeli devlet tahvilleri.
1997'ye gelindiğinde, bu süreç doğal bir finansal piramidin daha da farklı özelliklerini üstlendi - oldukça öngörülebilir sonuçları oldu.
Rusya, yeni GKO'ları ne kadar çıkarırsa çıkartsın, artık eski yükümlülüklerini ödeyemez. Bunlar, yaklaşan küresel çöküşün ilk işaretleriydi.
Pek çok uzman, son damlayı 1997 Ocak 1'den itibaren Rusya'dan sermaye ihracatı üzerindeki her türlü kısıtlama ve yasağı kaldırmak için 1998 sonunda alınan karar olarak görüyor.
Niagara Şelalesi gibi ülke dışına para aktı, GKO pazarı basitçe çöktü. Ama Rusya sadece bu oyunu oynasaydı ...
Temerrüt ilan edildiğinde, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu'na, ülkemizi “nazikçe destekleyen” 36 milyar doları aşan diğer yabancı alacaklılara borçluyduk. Bu Merkez Bankası'nın 24 milyar dolarlık nakit rezerviyle. Çöküş geldi.
Diğer şeylerin yanı sıra, IMF tarafından Rus mali sistemini kurtarmak için tahsis edilen hedeflenen krediden yaklaşık 5 milyar dolarlık "kaybolma" eşlik etti.
Bu paranın daha ülkemize transfer edilmeden çalınıp çalınmadığı ya da çok geniş bir alanda zaten "feshedilip" "feshedilip" edilmediği konusundaki tartışmalar devam ediyor. Ancak, borçları ödeyecek başka bir şey olmadığı gerçeği kalır.
Ekonomimizi nihayet bitiren diğer olumsuz faktörler, Güneydoğu Asya'da patlak veren mali kriz ve enerji fiyatlarında bir başka keskin düşüş oldu.
Devalüasyon olmayacak - ama bekliyorsun
Bu güne kadar birçok Rus, ülkenin o zamanki cumhurbaşkanı Boris Yeltsin'in, iç finans sisteminin tamamen çökmesinden tam üç gün önce, olanlardan kafasını kaybetmeye başlayan vatandaşlara "açık ve kesin bir şekilde" ilan ettiği sözlerini hatırlıyor:
"Devalüasyon olmayacak!"
Her şey hesaplandı, evet ...
Bu, 14 Ağustos'ta söylendi ve 17 Ağustos'ta, hükümet ve Merkez Bankası resmi olarak teknik bir temerrüde düştüklerini açıkladılar ve sonunda “rubleyi serbest bırakın”.
Ülke kendi içinde en zor birkaçını yaşamak zorunda kaldı. hikayeler yıllar ...
O günlerde yaşayan herkes, hüküm süren kaosu ve çaresizliği, kapılardaki umutsuz kuyrukları (kendi zor kazandığınız birikimlerinizden bir kuruş bile vermeyi reddeden) bankaları, borsaların tabelalarındaki ve mağazaların fiyat etiketlerindeki rakamların şokunu hatırlıyor.
Tam bir umutsuzluk hissi ve etraflarındaki çökmekte olan dünya birçok kişiyi ele geçirdi. İnsanlar sadece birikimlerinin tamamını veya neredeyse tamamını değil, aynı zamanda yakın gelecek için bir bakış açısını da kaybetti. Bazen her şeyin sonu gelmiş gibiydi.
Öyle de olsa Rusya, pek çok kişinin beklentilerinin aksine çökmedi.
Evet, GSYİH üç kat azaldı ve yetersiz bir değere ulaştı. Dış borç 220 milyar dolara yükseldi ve ülkeyi, kredi yükümlülükleri gelirlerinden kat kat fazla olan ülkeler listesinin en üst sıralarına taşıdı. Devalüasyon ve enflasyon, Rusların tüm kazançlarını ve birikimlerini acımasızca değersizleştirerek ve aynı zamanda bütçede yeni delikler açarak yine sınırsız büyümeye girdi.
Yine de, bu kriz Anavatanımızın yeni büyümesinin dayanak noktası oldu.
Bir anda inanılmaz derecede pahalı hale gelen ithalatın zorla terk edilmesi, Rus endüstrisinin gelişimini teşvik etti, bunun için gerçek önkoşullar ve koşullar yarattı.
17 Ağustos 1998'deki "Kara Pazartesi", nihayetinde, o zamana kadar Batı'nın bir hammadde eklentisine dönüşen Rusya'ya fayda sağladı.
Bu krizden yenilenmiş, daha rekabetçi, zengin ve güçlü çıktı.
Ama o gün kendi kırılmış umutlarının ve kaderlerinin enkazına dikilenler, elbette bunu öngöremezlerdi.