Tai Chi Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Harun M. Soydan
Devinimsizken tıpkı bir dağ gibi olmalısınız. Harekete
geçtiğinizde tıpkı bir nehrin akışı gibi devinmeksiniz. Hareketin içinde
dinginliği, dinginliğin içinde hareketi keşfedin!
Devinim bir kez başladı mı tüm bedeniniz
hafif ve esnek olmalıdır. Bedeninizin her bir parçası diğer parçaları
ile uyum içinde çalışmalıdır. Bedeniniz, zihninizle beraber özgürce
hareket ettiğinde durumu gerektiği gibi değiştirebileceksiniz...
Tai yaparken, devinimlerde aşırıya kaçmakla
yeterli olandan az yapmak aynı şekilde hatalıdır. Beden hareket halinde iken
devinimi uzatmak için kavisleri izlemek gerekir. Her form birbirine
bağlanmalı ve süreklilik arz etmelidir. Bir kozadan ipek ipliği çekerken bir
yavaş, bir hızlı çekerseniz iplik kopar. Tai'yi kesintisiz ve sürekli bir
tempo ile kozanın ipliğini çekermiş gibi yapmalısınız... Form yavaş
olmalıdır. Tai chi'in uyguladığımız biçimi birbirleri ile bütünleştirilmiş
uyumlu hareketlerin, sanki bir gölge ile yavaş hareketlerle boks yapıyormuş
gibi kesintisiz art arda yapılanıdır...
Bir kiloluk bir güçle, bin kiloluk bir gücü
denetlemenin yollarını araştırın. Bu tür teknikler sonuca ulaşmak için güce
ihtiyaç duymazlar. Kendinize Tai'nin neden ve nasıl işe yaradığını sorun!
"Kaplanın kükreyişi derin ve güçlüdür.
Maymunun çığlığı yüksek ve tizdir. " Siz de ruhunuzu böyle arıtmaksınız.
Pozitif (Yang) ve Negatifi (Yin) yetiştirerek... Tai chi yapıyor iken
"Yin-Yang Dengesi" ni sürekli korumalısınız ve birbirlerini bütünlemeleri
gerektiği konusunda daha derinlemesine bir anlayışa varmalısınız.
Tai(Karşıtların Birliği) evrenin temel ilkelerinden biridir. Bunu bilin!
"Güneş Batı'daki dağda batar. Sarp kayalık,
boşlukta askıda kalarak ileri doğru çıkmıştır. " Okyanusu enginliğinde ve
gökyüzünü uçsuz bucaksızlığında görün!
Görünenin arkasındaki görünmeyenin farkına varın!
Bütün vücudunuz rahat ve gevşemiş olmalıdır.
Chi'nin vücudunuzda rahatça akması için bu gereklidir. Bırakın dışarı ve
içeri eriyip birbiri ile karışsın, bir olsun! Karşıtların birliğini hissedin
ve yaşayın!
Tai formlarını uygularken kanatlarını rüzgar
doldurmuş huzur içinde uçan ama aynı anda da hızla dalışa geçip yerdeki
tavşanı kapmaya hazır bir kartal gibi olmalısınız!
Tai Chide başlangıç formu ile birlikte başlayan
hareket, kesintisiz bir şekilde hareket ederek sizi kapanış formuna
ulaştırır. Arada durduğunuz bir an bile yoktur. Bir formdan diğerine doğru
hareket ederken o an uygulamakta olduğunuz formu, bir sonraki forma ulaşmak
için bir an önce bitirmeye çalışmadığınız gibi bir sonraki forma geçmekte de
herhangi bir gecikme yaşamazsınız. Bir formu ya da hareketi ilk anında da
son anında da aynı ruh hali ile uygularsınız. Bu kesintisiz bir "o anda
olma" ve "geçmiş ve gelecek için endişelenmeme" duygusu geliştirmemize
yardımcı olur. Bu içinize yaptığınız bir yolculuktur ve "anda olma"
meditasyonun getirdiği, söylenmesi kolay fakat uygulaması zor olan bir
bilgeliktir...
Fiziksel gücü değil Chiyi kullanın! Gözler Chinin
aktığı yöne doğru odaklanmalı ve hareket eden eller takip edilmelidir.
Elleriniz, açık konumda bulunmalı ve ne çok gergin ne de çok gevşek
olmamalıdır. Parmakları
nız dışarı doğru uzanmalı ve ellerinize dirilik
katmalısınız. Modern Formları, hareketli meditasyon olarak uyguluyorsanız
hareket eden eller takip edilir... Kollarınız hep dairesel hareket etmeli ve
çemberler, yaylar çizmelidir...
Tai uygularken içinizden gelen duyarlılık
kadar çevrenizin de farkında olmalısınız. Duyarlılığınız öyle bir durumda
olmalı ki derinize küçücük bir tüy dokunsa hissetmelisiniz. Bir sivrisinek
bile sarsıntı yaratmadan üzerinize konamamalı... Eğer bu düzeyde bir
farkındalığa sahip olursanız hiçbir güç sizi alt edemez! Ana odaklanmanın ve
anı yaşamanın gücünü kavrayın!
Çevrenizi (enerji alanınızı) mümkün olduğunca
geniş hissedin! Bunun için kollarınızı zorlamasız, doğal ve rahat bir
şekilde uzatabildiğiniz kadar uzatın. Eklemlerinizi germeyin! Kavislerinizde
doğal yolu izleyin... Hareketleriniz her zaman için dairesel olsun!
Diriliği ve yumuşaklığı birleştirin. Tai
formlarının yavaş ve yumuşak olması, çalışmanızın gevşek ve cansız olacağı
anlamına gelmez! Ne hareketsizliğe ne de katılığa izin vermeyin!
Başınızın arkasından bir çengelle asılıymış
gibi olmalısınız ve aynı zamanda kuyruk sokumunuzdan bir ağırlık da sizi
aşağıya çekmeli... (Yer ve Gök) Eğer uygulama sırasında bu duyguyu korumayı
başarabilirseniz o zaman omurganız kendiliğinden bir çizgi üzerinde olacak
ve bu sayede de enerji rahatça dolaşabilecektir. Sümer Antik metinlerde
"yaşam ağacı" olarak geçen omurgamızı hem dik duruşumuzu sağlayan ana direk,
hem de ana kablomuz olarak düşünebiliriz. Omurgamızı uyararak ve
çalıştırarak omuriliğimizi ve sinir sistemimizi uyarıyoruz. Sinir
sistemimizden dolayı vücudumuzda dolaşan bir elektrik akımı varsa ki var
böylece elektromanyetik alanımız üzerinde de çalışmış oluyoruz. Daha öncede
bahsettiğim gibi Chi, bu elektro-manyetik alan olarak tanımlanabilir
kanaatindeyim.
Boynu gevşetin ve başı arka noktasından
asılıymış gibi tutun! Omuzlarınızı ve dirseklerinizi düşürün ve ağırlığınızı
aşağıya verin! Beliniz de dahil bütün eklemlerinizi, Chinin rahatça
akabilmesi için gevşetin. Tai yaparken Chi yerden ve gökten alınarak Alt
Dantien'de toplanır ve oradan da bütün vücuda dağılır. Dizler de diğer
eklemleriniz gibi ne tamamen gevşek ne de tamamen gergin olmalıdır.
Dizlerinize boşluk verin! Ayaklarınız yere kök salsın! Chi bütün vücutta
dolaşırken omuriliğe ilişir ve Alt Dantien'e gömülür.
Yönleri izlerken bir saatin ortasında
durduğunuzu ve saatler arasında hareket ettiğinizi düşünün. Başlarken
yönünüz 12.00'ye (bir başka anlatımla Kuzey'e) baksın. Formlar boyunca
bedeninizin hareketlerinde bu yönleri korumaya özen gösterin! Bu duruşunuzda
6.00 (Güney), 9. 00 (Batı) , 3. 00 (Doğu) yönlerini gösterir. Tai yaparken
bu yönler arasında hareket edersiniz... Tai uygulaması sırasında en sık
yapılan hatalardan bir tanesi, bedenimizi herhangi bir yöne doğru hareket
ettirirken kalçamızın o yöne doğru bakmamasıdır. Bu hatayı, dengemizi
korumak ve enerjinin sağlıklı akmasını sağlamak için yapmamalıyız. Bunu
düzeltmek için arka ayağınızın topuğunu dışarıya doğru verin. (Bazı
kaynaklarda, ayak parmak ucunun içeriye doğru alınması söylenir...) On
ayağınızın topuğu ile arka ayağınızın topuğu aynı çizgi üzerinde olmasın! On
ayağınızı en az bir yumruk genişliğinde dışarıya doğru atın, iki ayağınız
arasındaki açı hemen hemen kırk beş derece olsun...
Bir adım attığınız zaman maksimum
atabileceğiniz adımdan biraz daha küçüğünü atın! Ayrıca kollarınızı da
sonuna kadar uzatmayın! Her zaman için kollarınızı biraz daha
uzatabileceğiniz bir alan bırakın. Aynı kural adımlar için de geçerlidir.
Her harekette bir sonraki harekete pay bırakın. Tai ilkelerine göre
maksimuma ulaşan bir güç tersine döner... Unutmayın!
Bu hareketleri, kendinizi rahat hissettiğiniz
herhangi bir kıyafet ile yapabilirsiniz. İnce tabanlı bir spor ayakkabı ya
da çıplak ayakla da (üşütmeyeceğiniz bir ortamda) Tai çalışabilirsiniz.
Tai Chi yaparken kaslar olabildiğince gevşek
tutulur... Eğer Tai yapıyor iken ya da yaptıktan sonra yorgunluk
hissediyorsanız kendinizi yeterince gevşetmiyorsunuz demektir. Uzun
geleneksel Yang Sitini kısaltarak hem kitlelere yayan hem de Batı'ya tanıtan
Prof. Zheng Manqing (1900-1975) bir gün şöyle demiş: "Hep gevşemenin ne
olduğunu kendi kendime sorardım. Bir gün rüyamda kollarımın olmadığını
gördüm. O zaman gevşemenin ne olduğunu anladım... "
Formları öğrenirken başlangıçta yaptığınız
hareketleri düşünmeniz doğaldır. Ancak hareketleri öğrendikten sonra
düşünmeyin... Sadece yapın! Hareketleriniz kendiliğinden gelsin! Bu süreç
içinizdeki gelişiminizle ilgilidir ve ustalaştığınızı da gösteren bir
işarettir...
Zihinde dinginlik sağlanınca "farkındalık"
artar! Zihindeki dinginlik ve rahatlama, Tai ilkelerinden en önemlilerinden
biri olduğuna inandığım "kendiliğindenlik" in ortaya çıkmasına ortam
hazırlar.