Akantozis nigrikans, bazı hastalıklar neticesinde (diyabet vs) ortaya çıkan bir cilt rahatsızlığıdır. Cildin daha koyu bir renge sahip olduğu ve kalınlaştığı bir deri problemidir.
Bu yazıda; akantozis nigrikans nedir, akantozis nigrikansın nedenleri ve belirtileri nelerdir, akantozis nigrikans teşhisi ve tedavisi nasıl yapılır sorunlarının kapsamlı yanıtlarını bulabilirsiniz.
|İçindekiler:|
Akantozis nigrikans, oldukça yaygın olarak görülen bir pigmentasyon problemidir. Cildin daha koyu ve kalın olmasına neden olan bir cilt hastalığıdır.
Akantozis nigrikansın göze çarpan en önemli belirtisi kalın ve kadifemsi bir dokuya sahip koyu cilt lekeleri oluşturmasıdır. Etkilenen cilt bölgelerinde koku ve kaşıntı oluşabilir. Akantozis nigrikans, daha çok cilt kıvrımlarında ortaya çıkar.
|En sık görüldüğü cilt bölgeleri şunlardır:|
Bu cilt hastalığının en önemli özelliklerinden biri diyabeti önceden haber vermesidir. Prediyabet safhasındaki kişilerde akantozis nigrikansa ait cilt lekeleri oluşabilmektedir.
Genetik olarak da ortaya çıkabilir. Obezlerlerde ve bazı diğer hastalıklarda da ortaya çıkabilir. Bazı vakalarda kanserler ile ilişkili olabilmektedir.
Akantozis nigrikansın bazı hastalıklarla ilişkili olabildiği unutulmamalıdır. Bu nedenle altta yatan sorunun bulunması ve soruna yönelik tedavilerin yapılması oldukça önemlidir. Altta yatan nedenin ortadan kaldırılması ile başarılı şekilde tedavi edilebilmektedir.
Akantozis nigrikans, epidermal cilt hücrelerinin hızla çoğalmaya başlaması ile meydana gelir. Bu anormal cilt büyümesi büyük çoğunlukla kandaki yüksek düzeydeki insülin hormonu tarafından tetiklenir.
Bazı hastalıklar, bazı ilaçlar ve bazı kanserler de ciltteki epidermal hücrelerin hızla çoğalmasına yol açabilir.
Akantozis nigrikans nedenleri şunlardır:
|İnsülin direnci||Bu cilt hastalığı genellikle obezlerde ve insülin direncine sahip bireylerde ortaya çıkar. İnsülin direncinde, vücut insülin hormonunu etkin kullanamaz. Bu yüzden daha fazla insülin hormonu üretilir. İnsülin direnci bir süre sonra Tip 2 Diyabete yol açar.|
|Bazı hormonal bozukluklar||Addison hastalığı, hipotiroidizim ve polikistik over sendromu gibi hormonal bozukluğa sahip kişilerde akantozis nigrikasın oluşabildiği bilinmektedir.|
|Genetik yatkınlık||Bazı bireylerde genetik olarak bu cilt rahatsızlığına karşı yatkınlık olabilir. Fakat birçok bireyde çocuklukta veya yaşamının ileri dönemlerinde ortaya çıkmaktadır.|
|Bazı ilaçlar||Bazı ilaçlar da akantozis nigrikans oluşumuna yol açabilir. Doğum kontrol hapları, kortikosteroidler ve yüksek doz niasin alınması bu cilt belirtisinin ortaya çıkmasına neden olabilir. Vücut geliştirmek için alınan bazı takviyeler de akantozis nigrikansın oluşumuna yol açabilir.|
|Kanser||Akantozis nigrikansın oluşumuna nadir durumlarda kanserler neden olabilir. Mide adenokarsinomu, bazı diğer karsinomlar, mide kanseri ve lenfomalar nedeniyle malign akantozis nigrikanslar oluşabilir.|
Akantozis nigrikansın genellikle altta yatan bir hastalığa bağlı olarak ortaya çıktığı bilinmelidir. Bu cilt belirtisi genelde altta yatan hastalığın ilk belirtilerinden biri olarak ortaya çıkar.
Akantozis nigrikans oluşumu için risk faktörleri şunlardır:
- Obezite: Fazla kilolu kişilerin insülin direnci veya diyabet geliştirme olasılığı daha yüksektir. Özellikle obez kadınlar daha fazla risk altındadır.
- Etnik köken: Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, bu cilt hastalığı daha çok Afrika ve Kızılderili kökene sahip kişilerde ortaya çıkıyor.
- Genetik yatkınlık: Ailesinde akantozis nigrikasın bulunduğu kişiler daha fazla riske sahiptir.
- Hormonal bozukluklar: Hormonların düzeyleri ile ilgili problem yaşayan kişilerde a.nigrikans hastası olma ihtimali daha fazladır.
- İlaç takviyesi almak: Hormonsal takviyeler veya steroidler başta olmak üzere bazı ilaçlar bu cilt belirtisini geliştirme riskini arttırır.
Akantozis nigrikans belirtileri büyük çoğunlukla gözle görülebilen türdendir. Bu cilt hastalığının ana belirtileri şunlardır:
- Hiperpigmentasyon: Derinin bir bölgesinin daha pigmentli ve daha koyu hale gelmesini tanımlar. Daha gri, siyah veya kahverengi bir görünüm izlenebilir.
- Hiperkeratoz: Derinin bir bölgesinin kalınlaşması ve kadifemsi bir görünüme kavuşmasını ifade eder. Cilt çizgileri daha derin ve daha belirgin hale gelebilir.
Akantozis nigrikansın ana iki belirtisi bunlardır. Hiperpigmentasyon ve hiperkeratoz dışında oluşabilecek ek deri semptomları şunlardır:
- Kuruluk
- Kaşıntı
- Değişik bir koku
- Daha pürüzlü yüzey
Malign akantozis görünümü genelde siyahileri etkiler. Bu formda daha şiddetli ve daha geniş cilt değişiklikleri görülür.
|Akantozis nigrikans, vücudun bir tarafında olabileceği gibi her iki vücut yarımını da etkileyebilir. Bu deri hastalığı tipik olarak yavaş gelişir. Bazen doğumdan itibaren bulunabilir ancak çoğunlukla çeşitli hastalıklar nedeniyle zamanla kazanılan türdendir.|
Akantozis nigrikansın vücut üzerimde en sık görüldüğü bölgeler şunlardır:
- Boyun arkası ve çevresi
- Kasık bölgesi
- Koltuk altı
- Anüs
- Üreme organlarının yüzeyleri
Genel olarak bu vücut bölümlerinden görülüyor olsa da, cildin her noktasında oluşabilir. Akantozis nigrikansın daha az sıklıkla görüldüğü cilt bölgeleri şunlardır:
- Avuç içi ve ayak tabanı
- Dizlerin arkası veya dirseğin iç bölümü
- Eklem yüzleri
- Memenin alt bölgesi
- Dudaklar ve ağız çevresi
Cildinin karardığını, kalınlaştığını ve diğer belirtileri farkeden kişiler bir cilt uzmanından randevu almalıdır. Akantozis nigrikans genellikle zararsızdır ancak altta yatan durumun tedavi edilmesi gerekebilir.
Doktorunuz çoğu zaman sadece cilde bakarak bu rahatsızlığı teşhis edebilir. Bu cilt değişikliğine yol açan nedeni tespit edebilmek için bazı testler yaptırmanızı isteyebilir.
Altta yatan hastalıkların teşhisi için şu testleri yaptırmanız gerekebilir:
- Kan biyokimyası testi
- HbA1C testi
- Cilt biyopsisi
- Röntgen
Doktorunuz kullandığınız ilaçlarınızı bilmek isteyecektir. Ayrıca diyetinizle beraber aldığınız ek besin ve takviyeleri de soracaktır.
Akantozis nigrikansın tanısı genellikle kolay şekilde konur. Altta yatan hastalığın tespiti ile tedavi adımlarına geçilecektir.
Akantozis nigrikans tedavisi tipik olarak altta yatan hastalığın tedavisi ile başlar. Altta yatan hastalık kontrol altına alınırsa veya tedavi edilirse mevcut cilt rahatsızlığı da kısa sürede ortadan kalkar.
Akantozis nigrikans tedavisi nedenine yönelik olarak belirlenir ve şunları içerir:
Kilo Vermek
Obezlerde veya insülin direnci olan kişilerde akantozis nigrikansın daha sık ortaya çıktığını biliyoruz. Bu kişiler kilo verirlerse insülin direnci büyük oranda kırılır.
Kilo vermek ile insülin düzeyleri normale yaklaşabilir. Bu sayede ciltteki bozukluk iyileşebilir, ancak renk değişikliği bir süre devam edebilir.
Diyabet Kontrolü
Tip 2 diyabet hastalarında bu cilt değişikliği sıklıkla görülür. Kan şekeri seviyelerinin düzenli olarak kontrol edilmesi, ilaç tedavisi, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri yapılması gerekebilir.
İnsülin seviyelerinin stabil hale gelmesi ve diyabetin kontrol altına alınması ile akantoz belirtileri ortadan kalkabilir.
Hormon Kontrolü
Bazı hormon bozuklukları neticesinde akantozis nigrikans ortaya çıkabilir. Bu hormon bozukluklarının teşhisi yapıldıktan sonra kontrol altına alınması ile bu cilt problemi ortadan kalkabilir. İlaçlar, destekleyici gıdalar ve yaşam tarzı değişiklikleri gerekebilir.
İlaçları Kontrol Etmek
Doğum kontrol hapları, kortikosteroidler ve yüksek doz niasin alınması bu cilt belirtisinin ortaya çıkmasına neden olabilir. Vücut geliştirmek için alınan bazı takviyeler de akantozis nigrikansın oluşumuna yol açabilir. Doktorunuz ilaçlarınızı kontrol edecek ve sizleri bu konuda yönlendirecektir.
Kanseri Tedavi Ettirmek
Akantozis nigrikansın nedenlerinden biri de kanserlerdir. Tümörün çıkarılması ile malign akantozis nigrikanslar ortadan kalkabilir. Kemoterapi ve radyoterapi gibi tedaviler de kullanılabilir.
Akantozis nigrikansın görünüşünü veya kokusunu azaltmak için evde uygulayabileceğiniz bazı yöntemler mevcuttur. Evde bakım önerileri ve kozmetik tedavi seçenekleri şunlardır:
Kozmetik tedaviler, diğer tedavilerin etkisinin ortaya çıkmasına kadar olan süreçte cildin görünümünü iyileştirebilir. Akantosiz nigrikans tedavisi için altta yatan hastalığın tedavi edilmesi gerektiğini unutmayınız.