Bugun isten bir arkadasla konusuyorduk. Sirketlerdeki alt-ust iliskilerinden ve islerin yurumesinden bahsediyorduk. Soyle dedim: "X-san, bence Japonlar toplum olarak, topluca aci cekmekten hoslaniyorlar. 'Wa' (uykumluluk, beraberlik duygusu, guruplarda ve insan iliskilerinde var olmasi on gorulen baslica gorunmez kosul) bence daha cok aci cekilen durumlarda hissediliyor." "Sevincte 'wa' yokmu sence", diye sordu X-san. Ben de "var ama daha cok yil sonu partilerinde, toplu ickili kutlamalarda goruluyor sevinci paylasmak. Cogunlukla zorluklara beraber katlanmak onemli", dedim.
Dusundu biraz. Guldu. Sonra su ornekleri siraladim:
- Bir kisi iste gec kalirsa hep beraber gec vakte kalmak, en azindan suclu hissetmek.
- Musteri durumundaki sirket, ya da sirketteki insanlar bayram aralarini tatil alamiyorsa, isi olmasa da alt sirkettekilerin tatil alamamasi.
- Patron gitmeden onceden cikip isten ayrilmamak
- Mesgul olan kisinin ayni sirkette ya da birimde calisip, erkenden cikanlara dis bilemesi
- Sik tatile cikanlara kotu gozle bakilmasi
- En kisa ve kolay yoldan sonuca gidilmesi yerine uzun yollardan ve zahmetlice gidilmesinin tercih edilmesi.
Ozellikle Japonya'da calisan yabancilar icin en zor konulardan biri. Yabanci sermayeli sirketlerde calisirken cok sorun olmuyor aslinda. Etrafa fazla aldirilmazsa. Ama Japon sirketlerinde insan bogulabilecegini biliyorum.