Öfkeyi Yönetmek
Çocuk kızdığı zaman intikam almak isteyebilir. Bu normal bir duygudur. O halde çocuğunuzu bu duygudan barışçıl bir şekilde kurtulması için neden teşvik etmiyorsunuz? Bir kâğıt parçası verin; üzerine o işi yapan kişinin neyi hak ettiğini yazsın. Bitince çocuk yazdıklarını yüksek sesle okusun. Genellikle cezanın ağırlığı karşısında gülmeye başlayacaktır. Hiddeti geçtikten bir süre sonra, o kişiye karşı hissettiklerini hangi yollarla anlatabileceğini tartışın. Anne ve babalar da kızar. Aynı egzersizi yapabilirler, ama yazdıklarını yüksek sesle okumak yerine kâğıdı parçalayarak atmalıdırlar. Sonra kızdığınız kişiye neler hissettiğinizi anlatın.
Zor Duygulara Tepki Vermek
Değer verdiğimiz birisini incinmiş, kızgın ya da mutsuz gördüğümüzde ifade ettiği duyguları dinlemek yerine bunları “gidermek” ihtiyacı duyarız. Aşağıdaki oyun herkese “dinlemek” ile “gidermek” arasındaki farkı gösterecektir. Küçük kâğıt parçalarının bir yüzüne “gider”, öteki yüzüne de şunları yazın:
– Delilik etme.
– Üzülme.
– Mutlu olmalısın.
– O kadar da kötü değil.
Başka kâğıt parçaları hazırlayın. Bir yüzüne “dinle”, öteki yüzüne de şunları yazın:
– Kızgın görünüyorsun.
– Endişeli olduğun izlenimi veriyorsun, öyle mi?
– Bu seni incitmiş olmalı.
– Mutlu görünüyorsun; bu çok zor olmalı.
Kâğıtları katlayıp bir şapkanın içine koyun. Herkes bir kâğıt seçsin ve okusun. En yaşlı kişi, kızgın, endişeli ya da mutlu bir durum düşünüp anlatsın. Kâğıdında söz konusu duruma uygun bir şey yazan, söylesin. Oyunu yöneten daha sonra yanıtın ne olması gerektiğini ve “gider” veya “dinle” seçeneklerinin hangisinin o duruma uygun olduğunu açıklasın. Herhangi bir durum oluşturabilen, bunu açıklasın ve oyun böyle devam etsin.
Ben Erkeğim…
Erkek çocukların da duyguları incinir, ancak erkekliklerinden bir şey kaybetmemek için çoğu kez bunu açıklamazlar. Aşağıdaki oyun, herkesin duygularının incinebileceğini göstermektedir. Yetişkin bir erkeğin oyuna katılması çok daha etkili olur: Oyuncuların biri, “eğer… olursa, kendimi iyi hissederim” diye başlayarak bir deneyimini anlatır. Öteki oyuncu kendisini iyi hissettirecek bir başka şey ekler ve bu şekilde kimsenin aklına bir şey gelmeyinceye kadar herkes konuşur. Kimi zaman grubun kaç eklemede bulunabildiğini saymak da eğlenceli olur. Bundan sonra oyun “… oldu, duygularım çok incindi” diye başlar ve herkes bu kez buna eklemelerde bulunur. Son olarak da oyuna, “Kendimi kötü hissettim, çünkü …” cümlesiyle başlayın. Gene herkes buna eklemeler yapsın. Benzer durumların başkalarında da aynı duygulara yol açtığına tanık olunduğunda, duyguları ifade etmenin normal bir şey olduğu görülür.
Gelecek Yazı: 365 YÖNTEM: B. Kendini İfade Et (Duygular-3)