Osmanlı İmparatorluğu’nun çok renkli yapısı içinde yer alan Bulgarlar, 1800’lü yıllardan itibaren İstanbul’a göç etmeye başladılar. Genellikle Ege Makedonyası diye tanımlanan Kuzey Yunanistan’ın değişik kentlerinden geldiler.
Gelirken de kendi mesleklerini getirdiler. En yaygın olanı süt, peynir, kaymak, tereyağı başta olmak üzere mandıracılıktı. İstanbul’un pek çok yerinde Bulgarların kahvaltı veren sütçü dükkanları ve işkembecileri bulunuyordu.
En sonuncuları Beşiktaş Çarşısındaki “Sütçü Pando” idi. Geçen yıl kapandı. Ama Kumkapı’daki “Sütçü Boris’in Yeri” hâlâ hizmet vermeye devam ediyor.
1900’lerin başında İstanbul’da 5000’in üzerinde Bulgar yaşıyordu. Çok azaldılar. Ama İstanbul’da bugün hâlâ Bulgarlar var.
Sayıları 550!
İnsanları sayılarla ifade etmek ayıp ama Bulgarlar tıpkı “Akdeniz Orkidesi” gibi çok nadide bir topluluk oluşturuyor. Akdeniz Orkideleri gibi giderek azalıyorlar. (En son 164 kök sayılmıştı.)
Ellerinde kala kala Şişli’deki Ekzarhane binası, Haliç’teki Sveti Stefan Kilisesi (Demir Kilise) kaldı.
Temelleri 1897 yılında atılan Bulgar Hastanesi 1980’lerin ikinci yarısında ellerinden alınarak İhlas Holding’e verildi. O tarihlerde Bulgaristan’da Jivkov rejimi Türklerin adlarını değiştirme operasyonu yapıyordu. Türkiye de karşılık verdi. Kendilerini “Osmanlı bakiyesi” olarak tanımlayan İstanbullu Bulgarların hastanelerine el koydu. Adı da Türkiye Hastanesi oldu!
Bir de Feriköy’de mezarlıkları var.