Futbolda Temel Oyun Kuralları
Oyun, biri kaleci olmak üzere en az 7, en fazla 11 kişiden oluşan iki takım arasında oynanır. Her takım 3 ila 7 yedek oyuncuya sahip olmalıdır. Oyun sırasında her takım en fazla 3 oyuncu değişikliği yapabilir. Her maç, oyunun kurallarıni uygulamaya tam yetkili olarak atanmış bir orta hakem ve iki yardımcı yan hakem tarafından yönetilir.
Oyun 45’er dakikalık iki devreden ve iki devre arasında 15 dakikalık bir moladan oluşur.Maç sırasında, oyuncu değişikliği, sakatlanmalar gibi nedenlerden oluşan duraklamalarda kaybedilen zaman baş hakem tarafından maç sonunda oyun süresine eklenir.
Maç orta çemberin içinden yapılan vuruşla başlar. Maç başlamadan önce oyuncular, kendi yarı alanlarında yer alırlar. Hakem tarafından para atışı yapılır. Kazanan takım hücum edeceği kaleyi seçer, diğer takım ilk top hakkını kazanır.
Oyunun amacı, topu rakip kaleye atmaktır. Bu durum topun, kale çizgisini ve direklerini tamamiyle geçmesiyle sağlanır. Duraklamalar haricinde oyuncuların topa elle ve kolla müdahale etmeleri yasaktır, ama kafa ile ya da vücudun kurallara uygun olarak belirlenmiş herhangi bir yeriyle topa vurulabilirler. Topa, yalnızca kaleci ceza sahasının içinde elle dokunabilir. Eğer kaleci, ceza sahası dışinda topa elle müdahale ederse sarı kart ile cezalandırılır.
Eğer bir oyuncu rakip takımın kale çizgisine, toptan ve sondan ikinci oyuncudan daha yakın ise ofsayt pozisyonu oluşur ve bu durumda top karşı takıma geçer ayrıca bu pozisyonda atılan gol geçersiz sayılir.
Bir oyuncu aşağıdaki ihlallerden birini hakemin görüşünce kontrolsüzce veya aşırı bir şekilde yaparsa, rakip takımın lehine bir direk serbest atış verilir:
- Rakibe ayakla müdahele etmek
- Rakibe vurmak veya vurmaya teşebbüs etmek
- Rakibin üzerine şıçramak
- Rakibe şarj yapmak
- Rakibi çelmelemek veya çelmelemeye teşebbüs etmek
- Rakibe tekme atmak veya tekme atmaya teşebbüs etmek
- Rakibi itmek
- Rakibi tutmak
- Rakibe tükürmek
- Topa bilerek elle müdahele etmek (kendi ceza sahasında kaleci hariç)
Direk serbest vuruş ihlalin yapıldığı noktadan yapılır. Eğer bu ihlallerden herhangi birisi oyuncu tarafından, topun oyunda olduğu sırada, kendi ceza sahahsı içinde yapılırsa hakem penaltı atışı kararı verir.
Eğer kaleci, kendi ceza sahasında, topu eliyle kontrol ettikten sonra altı saniye içinde oyuna bırakmazsa topu oyuna bıraktıktan sonra top başka bir oyuncuya değmeden önce topa tekrar eliyle dokunursa, takım arkadaşı tarafından ayakla kendisine verilen topa eliyle dokunursa, takım arkadaşının taç atışından doğrudan gelen topa eliyle dokunursa rakip takımin lehine serbest vuruş kararı verilir. Eğer bir oyuncu hakemin görüşüne gore tehlikeli tarzda oynarsa, rakibinin ilerlemesine engel olursa, kalecinin elindeki topu oyuna sokmasına engel olursa, direk serbest vuruş şartlarında belirtilmeyen bir nedenden dolayı oyuncunun ihtar veya ihraç edilmesi için oyun durdurulduğunda endirekt serbest vuruş verilir. Endirekt serbest vuruş ihlalin olduğu yerden yapılır.
Eğer, bir oyuncu aşağıdaki 7 ihlalden birini yaparsa ihtar verilip sarı kart gösterilir:
- Sportmenliğe aykırı davranışta bulunursa,
- Hakeme veya hakemin kararlarına sözle veya hareketle itiraz ederse,
- Oyun kurallarını devamlı ihlal ederse,
- Oyunun başlamasını kasten geciktirirse,
- Oyun bir köşe vuruşu veya serbest vuruş ile tekrar başlarken gerekli mesafeye açılmaz ise,
- Hakemin izni olmadan oyun alanına girerse,
- Hakemin izni olmadan oyun alanını kasıtlı olarak terk ederse.
Eğer, bir oyuncu aşağıdaki 7 ihlalden birini yaparsa hakem kırmızı kart gösterip oyuncuyu ihraç eder:
- Ciddi şekilde faullü oyunarsa,
- Şiddetli bir harekette bulunursa,
- Rakibe veya bir başkasına tükürürse,
- Topa bilerek elle müdahele eder ve rakip takımın bariz golünü veya gol atma şansını önlerse (kendi ceza alanında kaleci hariç)
- Kaleye doğru ilerleyen rakibin bariz gol atma şansını serbest vuruş veya penaltı vuruşu gerektiren bir ihlal ile önlerse,
- Saldırgan, hakaret edici veya küfürlü bir şekilde konuşursa ve/veya jest ve el kol hareketleri yaparsa,
- Aynı maçta ikinci kez sarı kart görürse.
Top hücumdaki takımının oyuncusunun ayağından saha çizgisini kalenin üzerinde bulunduğu kısa kenardan dışari çıkarsa out olur. Bu durumda top altı pas içinden yeniden oyuna sokulur. Top savunma durumundaki takımın oyuncusuna çarparak aut çizgisinden dışarı çıkarsa köşe vuruşu olur. Bu durumda rakip takım tarafından topun çıktığı bölümdeki köşeden kaleye köşe atışı yapılır. Top saha çizgisinin uzun yan kenarlarından birini geçerek oyun alanının dışına çıkarsa taç olur ve top karşı takımın oyuncusu tarafından dışarı çıktığı noktadan oyuna sokulur. Taç atışı elle yapılır.
Eğer bir karşılaşmada kaybeden takım elenecekse ve maç berabere biterse; ya da iki karşılaşma şeklinde oynanan (iki takımın sahasında birer maç) bir eleme turu sonucunda takımların galibiyet, beraberlik, yenilgi ve gol averajları aynı ise 90 dakika sonuna 15’er dakikalık iki devre eklenir. Bu iki devrenin sonunda eğer eşitlik bozulmamışsa seri penaltı atışlarına geçilir ve bir takım yenene kadar karşılıklı penaltı atışları kullanılır.