Favipiravir nedir? Çin'e göre, Japon grip ilacı koronavirüs tedavisinde etkili
Favipiravir (Avigan), Japonya'da ve Çin'de influenza (mevsimsel grip) tedavisi için onaylı olan fakat yeni koronavirüs hastalığı COVID-19 için deneysel olarak kullanılan bir ilaçtır. Favipiravir, viral RNA polimeraz inhibitör sınıfından bir anti-viral ilaçtır ve bir "prodrug"tır; yani insan vücudunda aktif formuna dönüşür.
Favipiraviri geliştiren Japon Fujifilm Toyama Chemical, klinik denemeleri takiben Çinli uzmanlar tarafından takdir edildi.
Çin'de gerçekleştirilen bir klinik araştırmaların erken sonuçları, favipiravirin COVID-19 tedavisi için ılımlı bir antiviral etkisi olduğunu düşündürmektedir (kaynak 1).
Not: T. C. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan COVID-19 Erişkin Hasta Yönetimi ve Tedavisi Rehberine göre favipiravir, hastanede yatarak tedavi görmesi gereken COVID-19'lu hastaların ikinci basamak tedavisi olarak önerilmekte, yani sadece ilk uygulanan tedavilere direnç geliştiğinde veya durum daha da ağırlaştığında (rehber yazının sonunda yer almaktadır).
Japon basında 13 Mart'ta yapılan bir açıklamada, Çinli tıbbi yetkililerin, Japonlar'ın yeni grip (influenza) vakalarını tedavi etmek için kullandıkları bir ilacın, koronavirüs hastalarında etkili olduğunu ifade ettikleri duyuruldu.
Çin Bilim ve Teknoloji Bakanlığından bir yetkili Zhang Xinmin, Fujifilm'in bir yan kuruluşu tarafından geliştirilen favipiravirin Wuhan ve Shenzhen'de 340 hastayı kapsayan klinik çalışmalarda dikkate değer sonuçlar ürettiğini söyledi.
Yapılan açıklamada favipiravir kullanan hastaların, koronavirüs test sonuçları pozitif olduktan ortanca 4 gün sonra virüs için negatife döndüğünü, ilaçla tedavi edilmeyenler içinse bu sürenin ortanca 11 gün olduğu bildirildi.
Ek olarak, çekilen radyolojik filmler, favipiravir ile tedavi edilen hastaların yaklaşık % 91'inde, bu ilacı kullanmadan takip edilenlerin ise % 62'sinde akciğerde iyileşme görüldüğünü bildirdi.
2014 yılında, Avigan olarak da bilinen ilacı geliştiren Fujifilm Toyama Chemical, iddialar hakkında yorum yapmayı reddetti.
Firmanın hisseleri 18 Mart günü Zhang'ın yorumlarının ardından yükseldi ve sabahı % 14.7 artışla 5.207 yen seviyesinden kapadı.
Japonya'daki doktorlar, ilacın hafif ila orta şiddette semptomları (belirtileri) olan koronavirüs hastalarında faydalı olabileceğini öngörüyorlar.
Ancak bir Japon sağlık bakanlığı kaynağı, ilacın daha şiddetli semptomları olan kişilerde etkili olmadığını öne sürdü. Mainichi Shimbun, "Avigan'ı 70 ila 80 kişiye verdik, ancak virüs zaten çoğaldığında o kadar iyi çalışmıyor gibi görünüyor" dedi. Aslıda bu, solunum yolunu etkileyen viral hastalıklarda yaygın olarak kullanılan antivirallerin (oseltamivir gibi) bilinen bir özelliğidir, ne kadar erken dönemde alınırsa o kadar etkilidirler.
Aynı sınırlamalar, eklenen kaynak HIV ilacı olarak geliştirilen antiretroviral sınıfından ilaçlar olan lopinavir ve ritonavirin bir kombinasyonunu kullanan koronavirüs hastalarını içeren çalışmalarda da tespit edilmiştir.
2016 yılında Japon Hükümeti, Gine'deki Ebola virüsü salgınına karşı acil yardım olarak favipiravir sağlamıştı.
Favipiravir, başlangıçta grip (influenza) tedavisi için geliştirildiği için COVID-19 hastalarında tam ölçekli kullanım için devlet onayına ihtiyaç duyacaktır.
Favipiravirin Mayıs ayı gibi erken bir dönemde koronavirüs tedavisi için Japonya'da onay alabileceği düşünülüyor. Ancak klinik araştırmaların sonuçları ertelenirse, onay da gecikebilir.
Not: Yeni koronavirüse karşı favipiravirin profilaktik (koruyucu) bir etkisi olmadığını, sadece tedaviden denenen ajanlardan biri olduğunu hatırlatalım.
*
*
1. Liying Dong, Shasha Hu, Jianjun Gao.
Discovering drugs to treat coronavirus disease 2019 (COVID-19).
Drug Discoveries & Therapeutic, 2020 Volume 14 Issue
Justin McCurry
Japanese flu drug 'clearly effective' in treating coronavirus, says China.
theguardian.com - 18 March 2020