Mona Lisa nedir?
Mona Lisa, İtalyan Rönesans sanatçısı Leonardo da Vinci’nin en önemli eserlerinden biridir…
Mona Lisa adlı resim; ünlü söylenişiyle Mona Lisa, İtalyan Rönesans sanatçısı Leonardo da Vinci’nin eseridir.
Tablodaki kadın, yüzündeki “gizemli gülümseme” ile sanat tarihinin bir parçası haline gelmiştir.
Leonardo, “Mona Lisa” tablosu için çalışmalarına 1503 yılında başladı ve eseri tamamlaması üç – dört yıl sürdü. Eser şu anda Fransa’daki Paris – Louvre Müzesi’nde sergilenmektedir.
Mona Lisa tablosunda betimlenmiş olan kişinin kimliği kesinlikle belirlenememiş olmasına karşın; sanat tarihçileri, modelin kimliği ile ilgili pek çok fikir yürütmüş ve iddialarda bulunmuşlardır.
Leonardo hakkındaki ilk biyografiyi yazan Vasari, dönemin önemli kişilerinden biri olan Francesco del Giocondo’nun eşi Mona Lisa’nın tabloda resmedilen kişi olduğunu düşünmüştür. Bu kişinin kimliği ile ilgili sayısız iddiadan sadece biridir.
Bell laboratuvarlarından Dr. Lillian Schwartz Mona Lisa’nın, Leonardo’nun kendi-portresi olduğu fikrini ortaya atmıştır. Bu savı ortaya atarken dayandığı kanıtlar, sayısal analizler yardımı ile elde edilen Leonardo da Vinci’nin ve tablodaki modelin yüz özelliklerinin aynı olduğuna dair sonuçlardır.
Leonardo da Vinci, bu tabloya 1503 veya 1504 tarihinde, İtalya’nın Floransa kentinde başladı.
Da Vinci’nin çağdaşı, sanat tarihçisi Giorgio Vasari, “tablo üzerinde dört yıl oyalandı ve tabloyu bitirmedi” demiştir.
Bu, Leonardo için alışagelmiş bir davranıştı ve hiçbir çalışmayı tamamen bitiremediği düşüncesi üzerine pişman olmuştu.
Sonra, Fransa’ya yolculuğun ardından 3 yıl süreyle tablo üzerine devam etmeyi tekrar düşündü ve bunu gerçekleştirdi.
Da Vinci Fransa’ya gidip tablo üzerinde çalışmalara devam ederken, Kral I. François tarafından yakınındaki kaleye davet edildi.
Bu, Leonardo’nun mirasçılarından olacak asistanı Salai ile doğrudan ilgiliydi.
Sonra dönemin kralı, tabloyu 4.000 écus ile satın aldı ve Fontainebleau Sarayı’nda XIV. Louis himayesinde asıldı.
Daha sonra tablo, Versay Sarayı’na taşındı. Fransız İhtilali’nin ardından da, tablo Louvre Sarayı’na taşındı.
Napolyon Bonapart tarafından Tuileries Sarayı’na taşınsa da, daha sonra tekrar Louvre Sarayı’na döndü.
1870 – 1871 yılları arasında gerçekleşen Fransa – Prusya Savaşı sırasında tablo, Fransızlar’ın askeri bölgesi “Brest Arsenal”e taşındı.
Doğulu bazı sanat tarihçileri, örneğin Yukio Yashiro, tablodaki manzaranın Çinli sanatçıların eserlerinden etkilendiğini öne sürmüştür ama kanıtlarının yetersizliğinden dolayı birçok itiraz çıkmıştır.
19. yüzyıla değin Mona Lisa tablosunun gizemi hakkında düşünce oluşmamıştı. Eleştirmen Walter Pater, 1867 yılında tablonun kadınlıkla ilgili gizli semboller içerdiğini belirtmiştir.
Aslında Leonardo da Vinci, tabloda oturmakta olan normal bir bayanı resmetmiştir; fakat o zamanlarda oturmuş bir kadın resmi yaygın değildi.
Da Vinci, tablo için ilk başta piramit tasarımı kullandı, basitçe kadın bir piramitten oluşacaktı. Tablodaki kadının kıvrılmış elleri piramidin köşesi idi. Göğsü, boynu ve yüzü ellerine göre çok daha parıltılıdır. Işık, aslında çizimin altında geometrik çizimin yattığını göstermektedir.
Kol dayama yerleri, gözlemci ile oturan bayanı ayıran bir sınırdır.