Rus asker ve devlet adamı. II.Katerina’ nın güneye doğru yayılma politikasında önemli rol oynamıştır.
24 Eylül 1739’da Smolensk İli’ne bağlı Kizovo’da (bugün Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde Kizov) doğdu, 16 Ekim 1791’de Yaş (bugün Romanya’ da) yakınlarında öldü. Potyomkin adıyla da tanınır. Moskova Üniversitesi’nde başladığı tanrı bilim öğrenimini tamamlayamadan okuldan atılınca, 1755’de St. Petersburg’a (bugün Leningrad) giderek Atlı Muhafız Alayına girdi. II.Katerina’nın Temmuz 1762’de gerçekleştirdiği bir saray darbesiyle kocası IlI.Pyotr’u devirerek tahta çıkmasına yardımcı oldu. Bu hizmeti karşılığında rütbece yükseltildi, parayla ve toprakla ödüllendirildi ve Aralık 1762’de mabeyinci yapıldı.
1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda gösterdiği başarıyla II.Katerina’nın gözüne girdi ve 1774’de onun aşıklarından biri oldu. Bu tarihten sonra mutiakiyet yönetimini sağlamlaştırma çabalarında II.Katerina’nın en büyük yardımcısı durumuna geldi. 1775’de Pugaçov Ayaklanmasının bastırılmasında önemli rol oynadı.
1776’da, Küçük Kaynarca Antlaşmasıyla Rusya’ya eklenen topraklarda kurulan Yeni Rusya (Ukrayna) Eyaleti’nin genel valiliğine getirildi. Bölgede başlattığı boş toprakların tarıma açılması ve yeni kentlerin kurulması hareketi kapsamında çok sayıda köylüyü bölgeye yerleştirdi; 1778-1789 arasında Kerson, Sivastopol ve Nikolayev kentlerini ve limanlarını inşa ettirdi; 1783’de Kırım Hanlığı’nı Rusya’ya kattıktan ve Karadeniz’de bir savaş filosu kurdurduktan sonra, II.Katerina’ya, başına torunlarından büyükdük Konstantin’in geçeceği yeni bir Bizans imparatorluğu kurma, bunun için de İstanbul’u alma projesini (Grek projesi) kabul ettirmeye çalıştı.