wikiHow bir “wiki”dir. Bu, makalelerimizin çoğunun birden fazla yazar tarafından ortaklaşa yazıldığı anlamına gelir. Bu makaleyi oluşturmak için, zaman içinde makaleyi düzenlemek ve iyileştirmek üzere bazıları isimsiz, 148 kişi çalıştı.
Kusmayı kimse sevmez ama bazen bu kaçınılmazdır. Kusmak, vücudun sindirim sistemindeki maddelere ya da tahrişe verdiği doğal tepkidir. Çoğu durumda kusma düzensiz ve zararsızdır. Bu kılavuzu izleyerek, daha kolay kusabilirsin.
Adımlar
Kısım 1 / 3:
Rahat Bir Şekilde Kusmak
-
1Kusacağın bir yer bul. Evdeysen tuvalet, lavabo ve kova en mantıklı seçimler olacaktır. Lavabolar çok da mükemmel değildir çünkü kusmuğunda parçacıklar varsa muhtemelen giderden kendi kusmuğunu temizlemek zorunda kalırsın.
- Dışarıdaysan insanlardan ve eşyalarından uzaklaşmaya çalış. Hiçbir şey seni, sarhoşun birinin gelip de arabanın her yerine kusmasından daha fazla öfkelendiremez. Ormanlık bir yer ya da boş bir alan bulmaya çalış. Bu yerlerden birindeki açık bir alanda kusabilirsin.
-
2Kusman gerektiğinden emin ol. Bazı insanlar mide bulantısı yaşar ama kusması gerektiğinden emin olamaz. Bu durumda, kusmak gerekli olmadığı için pek rahat da olmayabilir. Başka insanlar belki de çok içtikleri için kusacaklarını bilirler ve kusmak kaçınılmaz olur. Senin ya da başka birinin kusacağına dair şu işaretler var mı diye bak:
- Dudaklar soluklaşır, rengini yitirir.[1] X Kaynağı araştır
- Terleme başlar ve aşırı derecede sıcak basar.
- Normalden daha tuzlu bir tükürük salgılanır.
- Midede aşırı derecede rahatsızlık hissedilir.
- Hâlsizlik, baş dönmesi ve hareketten kaçınma olur.
-
3Çok geç olmadan bulantı ve kusmayı engelle. Vücudunun kusma tepkisini engellemek için deneyebileceğin birkaç şey vardır. Kendini kusmaya zorlamadan önce şunları dene:
- Küçük miktarlarda şeffaf ve tatlı sıvılar, mesela meyve suyu ya da gazoz iç (portakal ve greyfurt suyu tavsiye edilmez çünkü fazla asitlidir).[2] X Kaynağı araştır
- Ya oturur ya da başın yüksekte yatar pozisyonda dinlen. Aktivite, bulantını çok daha kötüleştirebilir ve kusmaya neden olabilir.[2] X Kaynağı araştır
-
4Vücudunun kusmasına izin ver ya da kusmayı sen teşvik et. Vücuduna yeterli zamanı tanırsan kendisi gerekeni yapacaktır, ya da bunun bir an önce bitmesini istersen aşağıdaki kusturucuları kullan:
- Kusmayı teşvik etmek için İpeka şurubu gibi ilaçlar ya da tuzlu veya hardallı su içilebilir.
- Parmaklarınla küçük dilini uyar. Bir ya da iki parmağını ağzının arka tarafına götür ama boğazının arka kısmından sarkan küçük deri kıvrımı olan küçük dile dokunmaya çalışma.
- Başka bir insanı kusarken izle.[3] X Kaynağı araştır Başka birinin kustuğunu görmek, kusma ihtimalini arttırır. Sırf kusmayı tetiklemek için bir insanda anında mide bulantısı yaratmak zor olsa da İnternet’ten videolar izlemek mümkündür.
-
5Kusmaya çalış. Artık kusman gerektiğine emin olduğuna göre, bir sonraki hedef isabet olacaktır. Kusma hissi geldiğinde fışkırma ya da dökülmeleri engellemek için ağzını klozete ya da bir kaba yaklaştır. Dışarıdaysan yere ne kadar yakın durursan kusmuğun etrafa o kadar az sıçrayacaktır.
-
6Bir şeyler iç. Kusman bitince biraz su iç. Su, ağzındaki asitli tadı geçirecektir. Ayrıca, tekrar kusman gerekirse miden boş olmayacaktır; boş mideyle kusmak çok acı verici olabilir.Reklam
Kısım 2 / 3:
Tehlike İşaretlerinin Farkında Olmak
-
1Kusmanın çoğunlukla normal olduğunu bil ama bazı kusmalar daha büyük tıbbi sorunları ortaya koyabilir. Kusmanın çok yaygın bir nedeni gastroenterit hastalığıdır; bu, mide-bağırsak kanalının iltihaplanmasıdır ve acı verici olsa da ciddi bir tıbbi sorun değildir.
-
2Şu durumlarda durumunla ilgili bir doktor ya da hemşireyi ara[2] X Kaynağı araştır :
- Mide bulantısı birkaç günden daha uzun sürerse ya da gebelik ihtimali varsa.
- Kendi yaptığın tedaviler etkili olmazsa, vücudunun susuz kaldığından şüpheleniyorsan ya da kusmaya yol açan bir yaralanma meydana geldiyse.
- Kusma ya da eşlik eden ishal 24 saatten daha uzun sürerse.
- Bebekler için, kusma birkaç saatten uzun sürerse, ishal ve susuzluk belirtileri varsa, ateş 38 °C’nin üstündeyse ya da bebek 6 saattir çişini yapmadıysa.
- 6 yaşından büyük çocuklar için, kusma 24 saatten daha uzun sürerse, kusmayla birlikte ishal 24 saatten uzun sürerse, susuzluk belirtileri varsa, ateş 39 °C’nin üzerine çıktıysa ya da çocuk 6 saattir çişini yapmadıysa.
-
3Şu durumlarda acil tıbbi yardım iste[2] X Kaynağı araştır :
- Kusmukta kan (görünüşü kıpkırmızı ya da "kahve telvesi" gibi olan) görürsen.
- Şiddetli bir baş ağrın ya da ensende sertlik varsa.
- Uyuşukluk, zihin bulanıklığı ya da dikkatte azalma yaşarsan.
- Karnında şiddetli bir ağrı olursa.
- Ateşin 38 °C’nin üzerine çıkarsa.
- Soluk alman ya da nabzın hızlandıysa.
-
4Bulimia gibi bir yeme bozukluğunun olabileceğini düşünüyorsan bir uzmana danış. Bulimia, yemek yedikten sonra kiloyu kontrol etmek için duyulan kusma isteğidir. Bulimia’sı olan kişiler kısa bir sürede çok yemek yerler (aralıksız yeme), sonra da yiyecekleri çıkartmanın bir yolunu bulurlar (arınma).[4] X Kaynağı araştır Bulimia, psikolojik danışmanlıkla tedavi edilir ama iyileştirilebilen bir hastalıktır.Reklam
Kısım 3 / 3:
Bulantıyı Önlemek
-
1Yiyecekleri dikkatli, tutarlı ve orantılı bir şekilde ye. Yanlış şeyleri yemek ya da çok fazla yemek kusmaya neden olabilir. Ama, her şeyden önce yiyecekleri nasıl yediğimiz de bulantıyı önlemekte rol oynar.
- Uzun aralıklarla birkaç öğün yerine gün boyu küçük öğünler ye.
- Yavaş ye ve yiyecekleri yutmadan önce çiğne.
- Hazmı zor olan yiyeceklerden, örneğin süt ürünlerinden, baharatlı, yağlı ya da kızarmış yiyeceklerden uzak dur.[5] X Kaynağı araştır
- Yiyeceklerin tadı hoşuna gitmezse ılık ya da sıcak yemek yerine soğuk ya da oda sıcaklığında ye.
-
2Yemek yedikten sonra yeterince su iç ve düzgün bir şekilde dinlen. En başta, yiyecekleri hazmetmek için vücuduna yeterince zaman vermek ve düzgün bir pozisyon sağlamak mide bulantısını önleyebilir.
Reklam
- Öğünler sırasında değil de öğün aralarında sıvı (tercihen su) al ve günde 6 ila 8 adet 220 ml’lik su bardağı dolusu su iç.
- Yemekten sonra dinlenmeye ya da oturmaya karar verirsen başını ayaklarından en az otuz santim yüksekte tut.
- Aktivite, bulantıyı şiddetlendirebilir. Kusmaya yol açabileceğini düşünüyorsan kendini çok zorlama ya da yorucu fiziksel aktivitelerde bulunma.
İpuçları
- Saçın uzunsa kusmuğunun saçına gelmemesi için saçını bir saç bağı ya da tokayla topla. Elinde saç bağı ya da toka yoksa saçını arkada tut ya da birine saçını tuttur.
- Dışarıdaysan kaldırım yerine çimlere kusmaya çalış. Etrafa daha az sıçrayacaktır.
- Uzun zaman sonra ilk kez kustuğunda kusmadan önce neler olduğuna dikkat et. Böylece, bir dahaki sefere daha önceden neler olacağını bildiğin için büyük bir sürpriz olmayacaktır.
- Kusacaksan öne eğil ve derin derin nefes al. Paniklememeye çalış çünkü rahat olmayacaktır.
- Kusarken burnunu tıka. Bu, kusmuğun ve asidin burnuna ve sinüslerine girmesine engel olacaktır.
- Olur da tuvalete zamanında yetişemezsin diye yanına alışveriş poşeti gibi bir çöp poşeti ya da poşetleri al.
- Bazı insanlar kusarlarken yanlarında birinin olmasını isterler, diğerleriyse istemez. Sen istiyorsan bir arkadaştan, aile üyesinden ya da eşinden yanında olup sana yardım etmesini iste. Öte yandan, bu çok iyi bir fikir olmayabilir çünkü bazı insanlarda 'sempatik kusma' yani başkalarının kustuğunu görünce/işitince kusmanın tetiklenmesi olabilir.
- Kusmak iyi bir şeydir (çoğu zaman muhtemelen o fazladan şekerlemeyi yememiş, o ekstra içeceği içmemiş ya da fazladan bir kilometre koşmamış olman gerektiği anlamına gelir)!
- Burnunu tıkamazsan ve kusmuk burnuna kadar tırmanırsa dışarı çıkarmak için burnunu şiddetli bir şekilde sümkür.
- Hoş olmayan ve kötü kokan bir sürpriz olmaması için etrafındakileri kusacağına dair uyar.
Uyarılar
- Saçın uzunsa kusmuğun saçına bulaşmaması için mümkünse topla.
- Kilimlere, halılara ya da mobilyalara kusmaktan kaçın çünkü bu yüzeylerin lekelenme ihtimali vardır.
- Hamileysen ya da ilaç kullanıyorsan ve kusma hissi gelirse aile hekiminle ya da kadın doğum uzmanıyla bağlantı kur.
Referanslar
- ↑ http://www.parenthacks.com/2008/10/is-the-kid-goin.html
- ↑ 2,02,12,22,3http://www.webmd.com/digestive-disorders/digestive-diseases-nausea-vomiting?page=3
- ↑ http://www.healthguidance.org/entry/14541/1/Easy-Ways-to-Make-Yourself-Throw-Up.html
- ↑ http://www.webmd.com/mental-health/eating-disorders/bulimia-nervosa/mental-health-bulimia-nervosa
- ↑ http://www.everydayhealth.com/digestion-photos/foods-to-avoid-during-digestive-problems.aspx#/slide-1