6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.
TEOG kaldırıldı: İşte Türkiye'nin 'TEOG' tarihi!
TEOG nasıl başladı?
AK Parti hükümetleri döneminde liseye girişlerde ilk değişiklik 2004 yılında yapılarak LGS'den Ortaöğretim Kurumları Seçme ve Yerleştirme Sınavı'na (OKS) geçildi. 2008 yılında ise 6, 7 ve 8'inci sınıflar için Seviye Belirleme Sınavı (SBS) getirildi.
2009'da SBS'nin sadece 8'inci sınıflarda yapılmasına karar verildi. 2012-2013'te ise tamamen kaldırıldı.
Nabi Avcı açıklamıştı
2009'da SBS'nin sadece 8'inci sınıflarda yapılmasına karar verildi. 2012-2013'te ise tamamen kaldırıldı. 2014'te dönemin Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı, yeni sisteme geçildiğini açıkladı. O yıldan itibaren öğrenciler Temel Eğitimden Ortaoöğretime Geçiş (TEOG) kapsamında her sene sınavlara girmeye başladı.
Yeni sistem hakkında bilgi veren Avcı şunları söylemişti:
"Bir okulun değerlendirme kriterleriyle, bir okulun değerlendirme kriterleri birbirini tutmuyor. Bunun çok kibar bir ifadeyle, büyük öğretmen camiasını rencide etmeyecek bir ifadeyle söylemek gerekirse, öğretmenlerin not verirken bazılarına çok cömert, bazılarına daha tutumlu olabildiklerini, bu yüzden öğrencilerin notlarında bir standart oluşmadığını, bu yüzden o notların daha sonraki değerlendirmelerde kullanılamadığını görmüşüz. Şimdi bu sınavlardan bazılarını, yani bazılarını Matematik, Türkçe, Fen Bilgisi, Sosyal Bilgiler’den sene içerisinde okullarda yapılan sınavlardan bazılarını, birer tanesini merkezden yapalım, Milli Eğitim Bakanlığı olarak biz yapalım. Gerek sınavın hazırlanışını, uygulanışını, değerlendirilişini biz üstlenelim. Değerlendirmenin de nasıl yapılacağını biz denetleyelim. Böylece standart, daha adil, genel bir not havuzumuz oluşsun. Öğrencilerin notlarında bir standardizasyon bu yolla sağlanmış olsun. Bunları biz daha sonra farklı amaçlarla, okula girişlerde, okul tercihlerinde kullanabilelim. Bunun çalışmasını yaptık, yapıyoruz."
- Kısaca TEOG
- Öğrenciler Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, İnkılap Tarihi, Yabancı Dil ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinden okullarında sınavlara giriyordu. Ortak sınavlar her dönem iki okul gününe yayılarak yapılıyor ve o günlerde okullarda ders işlenmiyordu. Sorular çoktan seçmeli ve 4 seçenekliydi. Ayrıca, yanlış cevap sayısı doğru cevapları etkilemiyordu.
- Olağanüstü haller ve özel durumlar nedeniyle sınavlara giremeyen öğrenciler için daha önceden belirlenen tarihlerde mazeret sınavı yapılıyordu.
- Yıl sonu puanı, ağırlıklandırılmış ortak sınav puanı ile birlikte yerleştirmeye esas puan hesaplanarak öğrencinin hangi liseye girebileceği belirleniyordu.
Ekonomi boyutu
TEOG'un ekonomik boyutu dikkatleri çekecek düzeyde. Sınavda başarıyla sonuç almak isteyen öğrenciler için veliler özel dersler ve takviye eğitim setleri satın almak durumunda kalıyor. Bu harcamanın aile bütçesinde büyük yer tutması da en önemli hususlardan biri.
Cumhurbaşkanı Erdoğan bu kapsamda TEOG'un kaldırılmasına ilişkin düşüncelerini paylaşırken 'ekonomi' unsuruna da işaret etti. Erdoğan, TEOG'un kaldırılmasının aileleri ekonomik anlamda da rahatlatacağını ifade etti.
TEOG kapsamındaki sınav için aileler etüt merkezlerine yönelirken, düzenlemelere rağmen kayıt ücretleri 3 ila 4 bin lira arasında oluyor. Öte yandan özel derslerde harcamalar daha yüksek rakamlara ulaşabiliyor. Özel ders fiyatları, bir düzenleme olmadığı için değişiyor.
- Saat başı ders ücretleri
- Matematik 55-250 TL
- Türkçe 50-200 TL
- Fen bilimleri 55-200 TL
- Tarih 50-150 TL
- İngilizce 50-250 TL
TEOG'da öğrencinin her dersten haftada bir saat özel ders alacağı planlamada ortalama yıllık maliyet 22 bin 400 liraya çıkabiliyor.
Kitaplar da harcama kalemlerinin en önemli diğer unsuru. Gerek konu anlatımları gerekse deneme testleri için veliler çocuklarına çok sayıda kitap almak durumunda kalıyor. Fiyatları yayıncı ve çalışma kapsamına göre değişirken, her bir kitabın 10 ila 50 TL arasında olduğu görülüyor.
Nakil de masraf
TEOG’la birlikte tüm öğrencilerin merkezi olarak puan üstünlüğü ve tercihe göre yerleştirilmesi yapıldığından, her yıl binlerce öğrenci herhangi bir okula yerleştirilemiyor ve zorunlu olarak açık liseye aktarılıyor. Buna ilaveten öğrenciler ilk yerleştirildikleri okuldan memnun olmadığından, farklı okullara kayıt olmak için birkaç hafta nakil süreçleri ile uğraşmak zorunda kalıyor. 2015 yılında 1,1 milyon öğrencinin yaklaşık 450 bininin nakil talebinde bulunmuş olması, yerleştirme sistemindeki yaygın memnuniyetsizliği gösteriyor. Ayrıca sistemdeki başarı sıralaması nedeniyle kendi mahallesinde bulunan liseden ciddi hiçbir farkı bulunmayan başka bir liseye giden öğrencilerin ailelerine ekstra masraflar çıkıyor.
Uzman görüşü
Eğitim Uzmanı Gökhan Yücel, yenisafak.com'a yaptığı açıklamada TEOG'un yerine oluşacak sistemde çizilmesi gereken yol haritasına işaret etti. Öğrencilerin zamanın ihtiyacı ışığında yetiştirilmesi gerektiğini vurgulayan Yücel, TEOG'un kaldırılması kararının bu anlamda cesur bir adım olduğunu ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın inisiyatif aldığını belirtti.
Yücel'in açıklamaları şöyle:
- "TEOG hakkında ne tür analiz yaparsanız yapın ister pedagojik ister SWOT, ister ekonomik, ister psikolojik kaldırılmasının doğru olduğu sonucuna varılacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımız eğitim ve kültür konusuna her fırsatta özel vurgu yapıyor. TEOG konusundaki kararı ve yeni müfredatı bu vurgudan ayrı düşünmek imkansız. Ülkemizin koyduğu hedeflerin en yakın zamanda gerçekleşmesi için yeni bir safhaya geçtik.
- "Cumhurbaşkanımız inisiyatif aldı"
- Çocuklarımızı birbiriyle yarıştırarak bunu başaramayız. Çocuklarımızı zamanın ihtiyacı ışığında yetiştirmeliyiz. TEOG kararı bu sürecin en kararlı ve cesur adımlarından birisi. Sayın Cumhurbaşkanımız bu inisiyatifi aldı, sınav çilesini gençliğimizin ve ailelerin sırtından bir yük ve endişe olmaktan çıkardı. Şimdi yine kendisinin hayata geçirebileceği birşey var. Ülkemizin eğitim modelini yeniden ve ülke ihtiyaçları doğrultusunda tasarlamak. Aceleye lüzum yok. Adım adım gidelim. İyi stratejik vizyon çizelim. Bunu gerçekleştirebilecek doğru platformun oluşması hususunda kendisinin inisiyatifi ve kararlığına gereksinim var. 'Peki şimdi ne olacak' diyerek aslında her şeyi eleştirmek için fırsat kollayanlara meydan verilmeden soğukkanlı ancak kararlı şekilde yol haritası belirlenmeli."
Avrupa'da nasıl?
Türkiye'de yaklaşık yarım asırdır süren liselere giriş için sınav koşulu, Avrupa'nın birçok ülkesinde ise uygulanmıyor. Eğitim çerçevesi olarak farklı bir süreci işleten Avrupalı eğitim kurumları genel olarak 'sınavsız' geçiş yönünde uygulamalara imza atıyor.
TEOG'un kaldırılmasına yönelik MEB birim yetkilileri bir araya geldi. MEB yetkilileri toplantıda, Türkiye'ye en yakın sistem olan Almanya eğitim sistemini de tartıştı.
Almanya başta olmak üzere Avrupa'nın hiçbir ülkesinde TEOG gibi bir sınav uygulanmıyor.
Almanya'da eğitim sisteminde ilkokuldan ortaokula geçişlerde öğrenci okuldan tavsiye mektubu alıyor. O yazıda hangi okula geçmesinin uygun olduğu belirtiliyor. Öğrenci başarılı ise Gymnasium (lise)-Empfehlung (Gymnasium-Önerisi) alıyor. Veliler çocuklarını tavsiye mektubu ile okula yazdırılabiliyor. Başarılı olmayan öğrencilere ise Realschule-Empfehlung'a gidiyor. Realschule (ortaokul)-Empfehlung tavsiyesi almış bir öğrenciyi veli, Gymnasium'a yazdırmak isteyebilir, okula kayıt yaptırıp yaptırmamak okul müdürünün takdirine bırakılıyor. Almanya'da merkezi sınav bulunmuyor. Almanya'da 4. sınıf karnesi etkin. Öğretmenler, öğrencilerin notlarına göre tavsiye mektubu veriyor. İlkokul öğretmeni 'bu çocuk üniversite okumaz' diye mektup yazarsa öğrenci baştan Hauptschule'ye (esas okul) gidiyor.
Ahlak notu var
Almanya eğitim sisteminde öğretmenlerin rolü ve gücü büyük. Almanya'da ilk ve ortaokullarda "kopfnote" (ahlak notu) verilmeye başlandı. Öğretmene saygı, öğrencilerin kendi arasında birbirlerine saygı gibi davranış biçimleri ahlak notunda önemi bulunuyor. Ahlak notu çocuğun sosyal yeteneğini ortaya koyuyor.
Alman eğitim sistemi nasıl işliyor?
Tavsiye mektubu ile öğrenci yönlendiriliyor. Çocuklar devam edecekleri okul modelini anne-babalarıyla, öğretmenleriyle, okuldaki başarı durumlarına uygun okul modeli seçiyor.
- Almanya'da uygulanan üç farklı sistem şöyle:
- Haupschule(esas okul): Yaklaşık olarak öğrencilerin 3/1 bu okullara gidiyor. 9. veya 10. sınıfı bitirenler meslek öğrenimine başlar. 18 yaşına kadar meslek öğrenirler. Burayı bitirenler önceden belirlenmiş işyerlerinde çıraklık kurslarına katılırak uzmanlaşırlar.
- Realschule(ortaokul): Bu okullar Haupschule ile lise arasında yer alır. 10. sınıfa kadar 6 yıl sürer. Bu okulu bitirenler meslek okuluna veya meslek lisesine girer.
- Gymnasium(Lise): Almanya'nın geleneksel üst düzey ortaöğretim kurumudur. 13. sınıfa kadar devam eder. Lise diploması bilimsel yüksek okullara girme olanağı sağlar.
Son gelişmeler
Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş Sistemi (TEOG), Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan değişiklikle, 2013-2014 eğitim-öğretim yılından uygulanmaya başladı.
Bu sisteme göre öğrenciler 6 tane dersten okullarında sınavlarına giriyor ve not ortalamalarına göre liseye giriş hakkı kazanıyordu.
- "Şunu kabul etmek lazım, ideal olan şey, ortaöğretime geçiş sürecinde, ilkokul, ortaokul çağındaki çocukları, herhangi bir sınav baskısı ile baskılamadan, bir stres altına sokmadan lise eğitimine devam etmesini temin etmek. İdeal olan bu. Ama Türkiye'nin kendine özgü koşulları, lise sayısının fazlalığı, liseler arasındaki eğitim anlamındaki kategorileştirme gibi faktörler göz önünde bulunduğunda Türkiye, kendi öznel koşulları itibarıyla böyle bir sınav süreci çözüm olarak üretmiş. Ama bu ideal ve doğru çözüm değil.
- Sayın Cumhurbaşkanımızın 2013'ten beri talimatları bu yönde. Yakın bir zamanda, liselere geçişte sınavsız bir dönemin başlayacağını ümit ediyorum. Bu talimat sonrası zaten Bakanlıkta bir çalışma grubu oluşturduk. Çalışmaya başladık.”
Son olarak TEOG sınavı ile ilgili karar verildi. Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, bu yıl Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sınavının yapılmayacağını açıkladı. Bakan Yılmaz, "Bize güvenin. Kimsenin kaygılanmasına gerek yok" dedi.
Halk ne diyor?
Yenisafak.com Gündem Servisi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasıyla birlikte gündeme gelen 'TEOG kaldırılmalı mı?' sorusunu okurlarıyla paylaştı. Twitter üzerinden başlatılan ankette 'evet' ve 'hayır' seçenekleri yöneltildi. Kısa sürede yaklaşık iki bin kişi oy kullanırken, yüzde 65'le 'evet' önde geldi. 'Hayır' seçeneği de yüzde 35'te kaldı.
📕✏️📐 TEOG kaldırılmalı mı?— Yeni Şafak Gündem (@YS_Gundem) 18 Eylül 2017
Sosyal medya üzerinden görüşlerini bildiren vatandaşların genelinde benzer düşünceler hakim. Çok sayıda veli ve öğrenci sınavın kaldırılması görüşünde. Öğrenciler üzerinde stres oluşturan ve velileri de olumsuz etkileyen sürecin, yerini sınavsız girişe bırakması isteniyor.