Bir TV veya bilgisayar monitörü için alışveriş yaparken aşamalı tarama, 4K Ultra HD, kare hızları ve ekran yenileme hızları gibi terimler karşısında bunalmak kolaydır. Bu son ikisi kulağa aynı gibi gelse de aralarında küçük bir fark var, bu yüzden yenileme hızı ile FPS arasındaki farklar için bir kılavuz derledik.
Kare hızı
- Her saniye görüntülenen kare sayısını ifade eder.
- FPS cinsinden ölçülür (saniyedeki kare sayısı).
Yenileme hızı
- Ekranın saniyede kaç kez yenilendiğini ifade eder.
- Hz (hertz) cinsinden ölçülür.
Kare Hızı Artıları ve Eksileri
Avantajlar
- Daha yüksek kare hızları, özellikle video oyunları için kesintiyi azaltır.
- Modern Blu-ray oynatıcılar, standart filmle aynı FPS’yi verir.
Dezavantajları
- Çoğu film ve TV şovu 30 FPS veya daha düşük hızda çekilir, bu nedenle 60 FPS’lik bir ekran bir fark yaratmaz.
- Daha yüksek kare hızlarında kayıt yapmak, daha büyük dosya boyutlarıyla sonuçlanır.
Tıpkı geleneksel film gibi, dijital videolar da görüntüleri ayrı kareler olarak görüntüler. Kare hızı, bir televizyonun görüntüleyebileceği saniyedeki kare sayısı (FPS) anlamına gelir. Bu çerçeveler, geçmeli tarama yöntemi veya aşamalı tarama yöntemi kullanılarak görüntülenir. Kare hızları genellikle video çözünürlüğünün yanında listelenir. Örneğin, 1080p/60 TV’nin kare hızı 60 FPS’dir. TV üreticileri, kare hızını artırmak için bir dizi özellik sunmuştur. Örneğin, bazı TV’ler, video işlemcisinin, daha düzgün hareket oluşturma için bunları bir araya getirmek için ardışık karelerin öğelerini birleştirdiği, kare enterpolasyonu adı verilen bir teknik kullanır. Bu efektin dezavantajı, filmde çekilen filmleri dijital videoda çekilmiş gibi gösterebilmesidir. Film saniyede 24 kare hızında çekildiğinden, orijinal 24 karenin tipik bir televizyon ekranında görüntülenmesi için dönüştürülmesi gerekir. Ancak, saniyede 24 kare video sinyali çıkışı yapabilen Blu-ray Disk ve HD-DVD oynatıcıların piyasaya sürülmesiyle, bu sinyalleri doğru matematiksel oranda yerleştirmek için yeni yenileme hızları uygulandı.
Yenileme Hızı Artıları ve Eksileri
Avantajlar
- Yüksek yenileme hızları, hareket oluşturmayı iyileştirir.
- Yüksek yenileme hızları, yüksek FPS’de oyun oynarken gözle görülür bir fark yaratır.
Dezavantajları
- Daha hızlı yenileme hızları her zaman fark edilmez.
- FPS’ye kıyasla düşük yenileme hızları, oyun oynarken ekranın yırtılmasına neden olabilir.
Yenileme hızı, ekranın her saniyede kaç kez tamamen yeniden oluşturulduğunu gösterir. Ekran ne kadar çok yenilenirse, hareket oluşturma ve titreşim azaltma açısından görüntü o kadar pürüzsüz olur. Yenileme hızları hertz (Hz) cinsinden ölçülür. Örneğin, 60 Hz yenileme hızına sahip bir televizyon, ekran görüntüsünün saniyede 60 kez tam olarak yeniden yapılandırılmasını temsil eder. Video 30 FPS’de işlenirse, her video karesi iki kez tekrarlanır. Bazı TV üreticilerinin hareket bulanıklığını azaltmak için kullandıkları bir teknik, arka ışığın her ekran yenileme arasında hızla yanıp söndüğü arka ışık taraması olarak adlandırılır. Bir TV’nin 120 Hz ekran yenileme hızı varsa, arka ışık taraması, 240 Hz ekran yenileme hızına sahip olmanın etkisini sunar. Bu özellik, ekran yenileme hızı ayarından ayrı olarak etkinleştirilebilir veya devre dışı bırakılabilir. Gelişmiş yenileme hızları, arka ışık taraması ve çerçeve enterpolasyonu, öncelikle LCD ve LED/LCD ekranlar için geçerlidir. Plazma TV’ler, Alt Alan Sürücüsü olarak adlandırılan bir teknolojiyi kullanarak hareket işlemeyi farklı şekilde ele alır.
Kare Hızı ve Yenileme Hızı: Hangisi Daha Önemli?
Ekranın yenileme hızı kare hızına yetişemezse, ekranın yırtılmasına veya aynı anda birden çok karenin görüntülenmesine neden olabilir. Televizyon izlerken bu nadiren olur. Genellikle GPU yoğun video oyunları oynarken ortaya çıkar. PC oyuncusuysanız, 240 Hz yenileme hızına sahip bir monitör seçin. TV izlerken yenileme hızı ve kare hızı video çözünürlüğünden daha az önemlidir. Üreticiler, daha hızlı kare hızları ve yenileme hızları kullanan TV’leri pazarlamak için tüketiciyi çekmek için kendi moda sözcüklerini oluşturdular. Üreticiler tarafından kullanılan hareket işleme (diğer adıyla Motion Smoothing) moda sözcük örnekleri arasında TruMotion (LG), Intelligent Frame Creation (Panasonic), Auto Motion Plus veya Clear Motion Rate (Samsung), AquaMotion (Sharp), Motion Flow (Sony), ClearScan (Toshiba) ve SmoothMotion (Vizio).