Zenginliğin kimyası nedir?
Günümüz dünyası zengin mi? Evet!! Zengin ve zenginleşmeye devam ediyor. Elbette, henüz hepimiz zengin değiliz. Çok üzücü!! Çünkü milyara yakın insan günde 3 Dolar ya da daha azı için sürünüyor. Çok uzak değil, 200 yıl önceyse 1800'lerde bu bedel için herkes sürünüyordu.
Büyük Zenginleşme 17'inci yüzyılda Hollanda'da başladı. 18'inci yüzyılda İngiltere, İskoçya ve Amerikan Kolonilerine yayıldı. Şu sıralar dünyanın geri kalanına yayılma sürecinde. 1800'lerle karşılaştırdığımızda; 2010'da kimi Afrika ülkeleri de dahil olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde günlük gelir %1.000 - %3.000 aralığında yükseldi. İnanılmaz ama gerçek! İnsanlık çadırlardan, çamurlu alanlardan, şehirlere geldi. İçme suyu hastalıkları geride kaldığı yetiyormuş gibi ömür ortalaması 80'e yükseldi.
Kimileriniz içinden şöyle diyor olabilir; zengin zenginleşti, fakir fakirleşti. İnanın bu doğru değil. Geçmişte açlık çekenler bugün gıdaya daha rahat ulaşabiliyor.
Günümüzün zenginleri 1800'lere göre daha fazla yat - kat sahibi olabilir. Ama sıradan bir vatandaşta aç değil, hâlbuki Sefiller döneminde insanlar açtı! Dünya Bankası tahminlerine göre son 40 yılda günlük 1 - 2 Dolara geçinmek zorunda kalan topluluk yarıya indi. Birçok ekonomist dünya nüfusunun en alt seviyesindeki bir milyar insanın, yedi milyarlık dünya nüfusundan öncelikli olması gerektiğini savunuyor. Kesinlikle katılıyorum. Bu insanlığın görevidir. Ama şunu da unutmamız gerekiyor ki; 50 yıl önce 5 milyarlık dünya nüfusunun 4 milyarı sefildi. 1800'lerde bir milyarlık nüfusun %95'iydi.
Ama günümüzde zenginlik artıyor. 1978'den beri Çin'in muhteşem gelişimi, 1991 yılında Hindistan'daki büyüme… Bu iki ülke nüfusu dünyanın %40'ını oluşturuyor.
Peki, büyük zenginleşme nasıl oldu? Tetikleyenler neler? Nedir bu iş kimyasal formülü? Yatırımlar değil, kurumlar - şirketler değil, fakirliğin araştırılması da değil… Zenginleşmeyi tetikleyen tek unsur var o da; düşünceler!! Hangi düşünceler bu kimyasal formülü oluşturdu? Esas soru bu! Eşitlik, özgürlük ve adalet, zenginliğin formülü bunlardır. Bunlar insanlığın yaratıcı ve enerjik olmasını sağladı. Mesela, biri çıkıp "şöyle bir şey yapalım veya şunu şöyle geliştirsek?" diyor, özgürlük, eşitlik ve adalet tüm bu girişim fikirlerine imkân tanımıyor mu? Sonra ne oldu?
Başlatılan işten kar elde edilmeye başlandı, ta ki rakipler aynı ürünü ya da hizmeti sunmaya başlayana kadar. Elbette rakipler piyasayı bozdu, sizde mecburen yaptığınız işi daha farklı daha çekici şekilde yapılmaya zorlandınız. Örneğin, Uber taksi piyasasını rahatsız etmedi mi? Nihayetinde sizde rakibinizde para kazanmaya devam ettiniz. Eğer siz kazanamadıysanız, eminim rakibiniz daha fazla kazanmaya devam etmiştir. Yani birileri zenginleşti.
"İyi güzel diyorsun da, para nerede? Nasıl iş kuracağız? Nasıl yatırım yapacağım?" Evet, fikirlerin vücut bulması için paraya ihtiyaç var! Doğru!! Karl Marx'tan beri insanlar gelişim gösteremediği her alanda materyal bahaneler arıyor. Nicesi sermaye bulup başladığı işten zarar ederken, diğerleri kazanmayı alışkanlık haline getiriyor. Demek ki başarının tek sebebi sermaye olamaz.
Dünya zenginliğinin artmasının altında tek gerçek yatıyor; özgürlük, adalet vb. düşünceler. Çok açık ki; eşitlik, adalet ve özgürlük ekonominin kökleridir. Bahane aramaya gerek yok! #zengin #ekonomi