Ala (Vitiligo) Hastalığı
Vitiligo nedir?
Lökoderma olarak da bilinen vitiligo, ciltte beyaz lekeler veya lekelerin görüldüğü ülkemizde çok büyük sosyal etkisi olan yaygın bir cilt hastalığıdır. Bu lekeler, bu bölgelerdeki pigment hücrelerinin tahrip olması veya zayıflamasından kaynaklanır, bu da pigmentin yok olmasına veya artık üretilmemesine neden olur.
Vitiligo bulaşıcı değildir, dokunarak veya yiyecek veya başka şeyler paylaşarak yayılmadığı anlamına gelir. Buğday ten renginden koyu kahverengiye kadar ten rengine sahip olmak renk kaybı lekodermayı daha görünür kılar. Vücudun bazı bölgelerinde renk kaybı olmasına rağmen hastanın güvenini olumsuz etkileyebilir. Sosyal damgalama olarak kabul edildi, ancak zamanla farkındalık, insanların bu düşüncelerin üstesinden gelmesine yardımcı oluyor.
NEDENLERİ
Vitiligonun nedenleri hala bilinmemektedir. Vitiligonun nedeni olarak kabul edilen birçok teori vardır.
- Otoimmün,
- Oksidatif stres (hidrojen peroksit fazlası),
- Nörotrofik (melanositlerin ve sinir sisteminin etkileşimi)
- Genetik veya aile öyküsü
Tetikleyen veya şiddetlendiren faktörler:
- Stres,
- Travmatik yaralanma
- Yanık veya güneş yanığı,
- Kimyasallara Maruz Kalma (kimyasal lökoderma) – bindi, chandan teeka, rubber chappal.
Vitiligo hastaları, tiroid bozuklukları (özellikle hipotiroidizm), alopesi areata, diyabet, pernisiyöz anemi gibi diğer otoimmün hastalıkları geliştirmeye yatkındır.
Vitiligo nasıl ortaya çıkıyor?
Vitiligo geliştiren kişiler genellikle ilk önce ciltlerinde beyaz tüylü veya tüysüz beyaz lekeler (depigmentasyon) fark ederler. Deri normal dokuda kalır. Yavaş yavaş beyaz lekeler belirir ve vücudun farklı bölgelerine yayılabilir. Beyaz lekeler eller, ayaklar, kollar, bacaklar, yüz ve dudaklar dahil olmak üzere güneşe maruz kalan bölgelerde daha belirgindir, ancak diğer alanlar da dahil olabilir. Vitiligo genellikle üç modelden birinde görülür;
- Fokal vitiligo – depigmentasyon bir veya birkaç alanla sınırlıdır, örneğin sadece ellerde ve ayaklarda beyaz lekeler mevcutsa akral vitiligo, sadece yüzde ise, her iki bölge de dahilse akrofasiyal vitiligo ağız içinde, burun içinde veya genital beyaz lekeler oluşursa buna mukozal vitiligo denir.
- Segental vitiligo – vücutlarının sadece bir tarafında depigmente yamalar,
- Vitiligo Vulgaris- depigmentasyon vücudun farklı bölgelerinde meydana gelir ve genellikle karşılık gelen vücut kısımlarında simetrik olarak ilerler.
Vitiligonun seyri ve ciddiyeti nedir?
Pigment kaybının seyri ve ciddiyeti kişiden kişiye değişir. Çoğu durumda vitiligo küçük bir alanda başlar. Zamanla, mevcut noktalar büyüyebilirken başka noktalar görünebilir. Bazı insanlar vitiligolarının yıllarca hatta on yıllarca aynı kalabileceğini ve ardından aniden yeni depigmentasyon alanlarının ortaya çıkabileceğini fark eder. Zaman zaman, vitiligo yamaları herhangi bir tedavi olmaksızın kendiliğinden repigment olacaktır.
Teşhis
Çoğu zaman sadece beyaz yamanın evrimi hakkında ayrıntılı öykü ve muayene tanı koymak için yeterlidir. Şüpheli durumlarda gözlem, odun lambası muayenesi ve biyopsi tanıyı doğrulamaya yardımcı olur.
Vitiligo için tedavi seçenekleri nelerdir?
Tedavi cilt rengini eşitlemeyi ve cildin görünümünü iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Vitiligo için tedavi seçenekleri şunlardır:
Fototerapi (birinci basamak tedavi) veya Fotokemoterapi
- Fotokemoterapi: Burada psoralenler (cildi ışık tedavisine daha duyarlı hale getiren maddeler) cilde uygulanır veya ağız yoluyla alınır, ardından etkilenen cildi UVA ve UVB ışınlarına maruz bırakır. Bu 6-12 ay boyunca haftada 2-3 kez tekrarlanmalıdır.
- Fototerapi (Dar Bant UVB fototerapi): Hastanın haftada 2-3 kez 10-15 dakika bekletilmesi gereken ve beyaz lekelerin spesifik UVB spektrumuna (310-312 nm) sahip ışığa maruz kalacağı kapalı odalardır. Cildin rengini geri kazandırmak için en etkili tedavi yöntemidir.
- Vitiligo için Excimer Lazer: Küçük ve fokal lezyonlarda faydalıdır. Repigmentasyon fototerapiden biraz daha hızlıdır.
Tıbbi Tedavi (hastalık aktif ise)
- Kortikosteroidler: Steroid kremlerin uygulanması, cilt renginin bir dereceye kadar yenilenmesine yardımcı olabilir, ancak değişiklikler yavaş olur ve ilaçlar düzenli olarak kullanılmalıdır. Yeni beyaz lekeleri durdurmak için oral steroidler verilebilir.
- Bağışıklık sistemi modülatörleri: Kalsinörin inhibitörleri, özellikle yüz ve boyunda depigmentasyonun bazı alanlarında yeniden renk kazanmaya yardımcı olabilir. Steroid olmayan immünosupresanlar, oral steroidleri durdurmak ve hastalık aktivitesi üzerinde uzun vadeli kontrol sağlamak için kullanılabilir.
Vitiligo Cerrahisi (1 yıllık hastalık stabilitesi gerektirir)
Cilt tonunu eski haline getirmek için cerrahi teknikler de kullanılabilir. Kullanılabilecek çeşitli yöntemler aşağıdaki gibidir:
- Punch greftleme: Bu prosedür, normal, pigmentli cildin küçük alanlarının çıkarılmasını ve bunların pigmentasyon kaybı olan alanlara aşılanmasını içerir.
- Emme Blister Aşılama: Pigmentli cilt üzerinde vakum yardımı ile kabarcıklar oluşturulur ve ardından blisterin en üst tabakası depigmente cilde nakledilir.
- Kültüre alınmamış epidermal hücre süspansiyonu: Burada dermatolog ince grefti ciltten çıkarır ve epidermal hücreleri laboratuar cihazları yardımıyla greftten ayırır. Daha sonra beyaz noktalara ekilir.
- Mikropigmentasyon: Bu prosedürde, cilt renginin geri kalanına uyması için etkilenen cilde pigment implante edilir. Özellikle dudak ve yüz çevresinde kullanılır. Küçük lezyonlar için faydalıdır.
- Kamuflaj: Cilt renkleri için birden fazla renk seçeneği sunan birçok sağlayıcı vardır ve bunu önemli sosyal toplantılar veya etkinlikler için kullanabilirsiniz. 6-8 saat sürer.
- Depigmentasyon tedavisi: Bu, vücudun hemen hemen her yerinden cilt rengi kaybolduysa ve yalnızca birkaç normal cilt lekesi kaldıysa kullanılabilir. Burada, etkilenmemiş bölgelere cilt tonunu aydınlatan ve etkilenen ciltle karışmasına yardımcı olan bir depigmentasyon ajanı uygulanır.
İPUÇLARI
- Sağlıklı bir yaşam tarzına sahip olun.
- Şüpheli lezyonunuz olduğunda 7 günde bir fotoğraf çekin ve tüm vücudu iyice kontrol edin.
- Lezyonların sayısı artıyorsa, görmezden gelmeyin ve bir an önce dermatoloğa başvurun.
- Dermatolog ile hastalığı ayrıntılı olarak tartışın.
- Tedaviyi samimiyetle takip edin, tedavi sırasında aklınıza gelen herhangi bir soruyu doktorunuza bildirin.
- Ruh halinizi koruyun ve kendinize güvenin ve bunu dermatoloğunuzla dürüstçe konuşun.
Sıkça Sorulan Sorular
S. Vitiligoyu tedavi eden bir doktoru nasıl bulabilirim?
C. Vitiligo tedavisi için dermatoloji alanında lisansüstü olan bir doktora başvurabilirsiniz (MD, DNB, DVD). Cilt hastalıklarının tedavisi için özel bir departmana sahip bir devlet tıp enstitüsünü veya kalifiye dermatologlar tarafından yönetilen özel klinikleri ziyaret edebilirsiniz. Doktorunuza ofisinin hastalık durumunuza göre Dar Bant UVB, Vitiligo Ameliyatları gibi özel tedaviler kullanıp kullanmadığını sormakta tereddüt etmeyin.
S. Babamın 30’lu yaşlarından beri vitiligo var. Vitiligo olmaya duyarlı mıyım? Ailede kimse olmasa bile vitiligo almak mümkün mü?
C. Evet, vitiligo olan ailelerin yaklaşık% 12’sinde durum başka bir aile üyesinde görülür. Ailenizde hiç kimse vitiligo belirtileri göstermese de, genetik olarak geçmesi hala mümkündür. Bunun en olası nedeni, vitiligo gelişiminden birden fazla genin sorumlu olmasıdır.
S. Vitiligo yamaları zamanla yayılacak mı? Büyüyecekler mi?
C. Pek çok durumda, ama kesinlikle hepsinde değil, vitiligo zamanla yavaş ilerler, ancak vitiligonuzun ilerleyip ilerlemeyeceğini söylemenin gerçekten bir yolu yoktur. Birçok hasta, yıllarca yeni yamalar gelişmeden yaşayabileceklerini ve daha sonra yıllar sonra ortaya çıkan yeni yamalar keşfedebileceklerini bildirmektedir. Hatta bazı insanlar, hiç tedavi görmeden kendiliğinden yeniden lekelenen lekeler bile rapor etmektedir.
S. Birkaç beyaz yamam var. Çocuğum lezyonlara sık sık dokunarak ve kaşıyarak alabilir mi?
A. Vitiligo bulaşıcı DEĞİLDİR . Dokunma veya sık temasla yayılmadığı için ihtiyatlı olmaya gerek yoktur.
S. Vitiligolu bir kişinin kaçınması gereken şeyler var mı?
C. Bazı kimyasallara (fenolik bileşikler) maruz kalan beyaz lekeler geliştirmeye yatkınsanız, onlardan kaçınmalısınız. Çoğu zaman çok az hasta travma bölgesinde yeni yamalar geliştirir, bu durumda küçük travmalardan kaçınmalısınız. Belirli bir gıda maddesinin vitiligoyu nasıl olumsuz etkilediğini kanıtlamak için yeterli tutarlı bilimsel kanıt yoktur, bu nedenle diyet kısıtlaması yoktur. En önemlisi, kendi kendine ilaç vermekten kaçının.
S. Vitiligo’nun tedavi edilemeyeceği söylendi. Bu doğru mu?
A. Vitiligo’nun tedavisi zordur – bu doğrudur. Ancak son birkaç yılda, daha iyi çalışan yeni tedaviler geliştirildi. Ve daha fazla seçenek var. Vitiligo tedavi edilebilir, ancak sonuçlar zaman alabilir. Sonuçları görmek için tedavi 6 aydan iki yıla kadar veya daha uzun sürebilirse de, birçok yeni tedavi mevcuttur. Bir tedavide iyi sonuçlar görmediğinizde, diğeri daha iyi sonuç verebilir.
S. Vitiligo tedavisi ne kadar sürer? Sonuçları ne zaman beklemeliyim? Tedavilerin sonsuza kadar yapılması gerekiyor mu?
C. Mevcut tedavilerin sonuçları kişiye göre değişir. Bazı insanlar tedavinin sonuçlarını 3 ila 6 ay içinde göreceklerdir. İmmünomodülatörler ile, bazı insanlar 4 ila 8 hafta arasında bazı repigmentasyon bildiriyorlar. Temel kural, HERHANGİ bir tedavinin sonuçlarını görmeye başlamadan önce en az 3 ila 6 ay beklemeniz gerektiğidir. Ek olarak, iyi sonuçlar görmek için iki yıla kadar veya daha uzun süre tedavi etmeyi beklemelisiniz. Eğer 3 ay boyunca bir tedaviyi denerseniz ve daha sonra sonuç görmediğiniz için bıraktıysanız, yeterince beklemediniz. Genetik etkiye sahip otoimmün bir hastalık olduğu için birçok faktöre bağlı olarak her an tekrarlayabilir. Ne zaman tekrar ederse, tedavi gereklidir. Yamalarınız iyileşirse tedavi durdurulabilir.
S. Vitiligo için herhangi bir doğal çare var mı?
A. Çuha çiçeği yağı, Aloe Vera ve papaya faydalı bulunmuştur. Ancak bu tedaviler minimum etkilidir. Hastalık stabil ise denenebilir.
S. Vücudun tedavisi diğerlerinden daha zor olan kısımları var mı?
C. Bazı nedenlerden dolayı, eller, ayaklar ve saçın beyazlaştığı bazı alanlar dahil olmak üzere vücutlarının belirli kısımlarının tedavisi diğer bölgelere göre daha zor görünmektedir. Yeterli tıbbi tedaviden sonra, bu tür dirençli lezyonlar vitiligo ameliyatları gerektirebilir.
S. İnsanlar noktalarıma bakıyor. Vitiligomdan utanıyorum. Yapabileceğim bir şey var mı?
A. Eski günlerde birçok insan vitiligoyu sosyal damgalama olarak alırdı. Ancak insanlar vitiligo hakkında daha bilinçli hale geliyor ve neredeyse herkes bu duruma sahip birini tanıyor gibi görünüyor. Yine de bazı insanlar için vitiligo olağandışıdır ve tanrının arzusudur. Başta aile üyeleri ve arkadaşlar olmak üzere insanlara bunun ne olduğunu söylemekten korkmayın. Vitiligo’nun bulaşıcı olmayan bir otoimmün durum olduğunu açıklıyorsunuz. Normal bir yaşam tarzı sürdürmeye çalışmalısınız.
S. Vitiligo lekelerini örtmek için herhangi bir kozmetik var mı?
C. Günümüzde, geçici amaç için hastanın doğal ten rengine olabildiğince yakın bir şekilde uyması için vitiligo yamaları üzerine seçilebilen ve uygulanabilen bir dizi kamuflaj krem mevcuttur.