Temizlik ve dezenfeksiyon işlemlerinde klor ve diğer kimyasal dezenfektanlara alternatif olarak ozona duyulan ilgi;
* yüksek öldürme etkisine,
* kalıntı bırakmamasına,
* geniş anti mikrobiyal spektrumuna,
* sağlık açısından önemli olan yan ürün oluşturmamasına,
* ihtiyaç duyulduğunda oluşturulabilmesine,
* sonraki kullanımlar için depolanma ihtiyacı olmamasına dayandırılmaktadır.
Ayrıca kimyasal olmayıp, kalıntı bırakmadığı için işletme atık su kalitesini iyileştirir; çevre dostu teknoloji olarak işletmelerin çevresel maliyetlerini azaltır ve yasal prosedürlere uygunluklarını sağlar.
Ozon, kuvvetli bir okside edici ajandır. Mikrobiyal membranlara etki eder ve metabolik enzimleri parçalar. Ozonla zenginleştirilmiş su mikropları etkili şekilde dakikalar içinde öldürür ve şu Mikroorganizma gruplarına karşı etkilidir:
- Bakteri
- Virüsler
- Mantarlar (maya-küf ve sporlarına karşı)
- Protozoa
Ozon bakterilere, mantarlara ve sporlarına, virüslere ve protozoalara geniş bir aralıkta etki etmektedir.
Bakteriler mantarlara ve küflere oranla ozona çok daha hassastır. Kendi içinde de gram pozitif bakteriler negatiflerine oranla çok daha hassastır. Sporlar ise biraz dirençli olmakla beraber yine de ozon tarafından yokedilmektedirler.
Ozonla zenginleştirilmiş su direkt olarak zeminlere, drenajlara, duvarlara, tanklara ve boru hatlarına hareketli veya merkezi bir sistem sayesinde, düşük basınçlı spreyleme ekipmanları ile sprey edilebilir.
Ozon hem gaz halde hem de ozonlu su olarak uygulanabilir. Pek çok çalışma değişik yüzeylerde ve mikroorganizmalarda ozonun etkisini test etmek için yapılmıştır. Bu çalışmalar göstermiştir ki, hem gaz hem de ozonlanmış su uygulaması önemli miktarlarda mikrobiyal azalma için yeterlidir.
Ozonun potansiyel faydaları
Temizlik ve dezenfeksiyon gıda işletmelerinde hijyenik koşulların sağlanması için zorunludur. Ancak, yüksek miktarda su ve enerji kullanımı ile atık su oluşumu önemli bir çevresel etki oluşturmaktadır.
Atık su genellikle ürün kalıntıları olan çözünür organik materyaller, FOG, SS, nitrat, nitrit, amonyak ve fosfat içerir. Ayrıca temizlik malzemelerinin asidik veya bazik parçalarını da içerir.
Temizlik ve dezenfeksiyon proseslerine ozonun adapte edilmesi yaygın olarak kullanılan dezenfektanlara karşı değişik avantajlar getirir:
- Ozon kalıntı bırakmadan oksijene dönüşür ve istenmeyen kalıntı bırakmaz. Bu hem gıda güvenliği için hem de atık suyun kalitesini arttırmak için avantaj sağlar.
- Yeterli mikrobiyal kontrol sağlanır.
- Kimyasallar yerine ozonun kullanılması tuz konsatrasyonunu azaltır ve bu yüzden elektriksel iletkenlik de azalır. Ozon kalıntı bırakmadığı için son durulamaya ihtiyaç duyulmaz.
- Dezenfeksiyon amaçlı kullanılmış ozonlu su direkt veya yeniden ozonlama ile tekrar tekrar temizlik amacıyla kullanılabilir.
- Atık su ozonun dönüşümü nedeni ile oksijen bakımından zenginleşir ki havalandırma tanklarının biyolojik atık su uygulama prosesinin performansını arttırır.
- İşletmelerde koku oluşumunu azaltır.
- Ozon kullanımı ayrıca düşük sıcaklıklarda yapıldığı için enerji tasarrufu da sağlar.
- Kullanılacağı yerde üretildiği için ozon, tehlikeli madde depolanmasını da engellenmektedir.