TRT 3 Günlükleri
Şımarık şehirli çocuklarına özgü nazal sesle “Çok değerli hocalarla beraber, ben, bir Türk kemancısı olarak…” Tık, radyo kapatılır. Bu dili konuşan birinin iyi bir müzisyen olması ihtimali var mı? Yok.
Halk Birleşirse
El pueblo unido jamas sera vencido (Halk birleşirse asla yenilmez), totalitarizmin sloganıdır. “Safları bozan vatan hainidir” anlamına gelir. Ayrıca doğru değildir. 1939-40’larda Alman halkı kadar birleşik bir halk yoktu, ne oldu?
Mektup
Sevgili ____, düşüncelerime yüzde yüz katıldığını söylemişsin. Nasıl başardığını merak ettim. Ben mesela yüzde yüz katılmıyorum düşüncelerime. Bu durumda mutabık mıyız, değil miyiz, çıkaramadım.
Madonna
Madonna ilgini çekiyorsa ve yolun düşerse Siena şehir müzesini kaçırma. Bütün Avrupa’nın ─ dolayısıyla dünyanın─ en etkileyici Meryem-ve-çocuk koleksiyonu orada, çoğu 15. Yüzyıl. İlk gidişte uyanmadım. Sonra on sene aklımdan çıkmadı. İkinci gidişte çarpıldım.
Babadan oğula
Evladım, writer’s block berbat bir hastalıktır. Ne kadar erken yenersen o kadar iyi, çünkü alışırsan kurtulması daha zor olur. Tek çaresi vardır, bol bol yazmak, her gün yazmak, “eyvah ne diyecekler, aptal zannedecekler” diye korkmadan yazmak. Yazdıkça açılırsın. İnan bana, bu işleri bilirim.
Cyrano
Cyrano de Bergerac’ı Sabri Esat çevirisiyle orta 3’teyken babamla beraber sahnede izlemiştim. Mücap Ofluoğlu idi galiba. Şahane bir oyun. Bunca yıl sonra yeniden okumak iyi geldi.
19. yüzyıl tiyatrosunda Shakespeare, Racine, Lope de Vega ayarına yaklaşan tek oyun yazarıdır Rostand. Faust büyük eser ama tiyatro değil. Schiller ve Hugo bayar. 19. yüzyıl İngiliz tiyatrosu bir çöl. Ancak yüzyılın en sonunda zuhur etmiş Wilde, Shaw gibileri. Krallar 1790’lardan sonra sahneden el çekmiş. Burjuvazi ise ancak 1890’lardan itibaren “burjuva değerlerine” isyan edince iyi tiyatro üretmeye başlamış.
"İyimsi” diyelim. Kral yoksa gerçekten iyi tiyatro zor.
Ateizm
Dar anlamda ateizm işin kolay kısmı. Akli zeminde tanrıların duracak yeri yok, yirmi sayfada şah matla biter maç. Asıl mesele ondan sonrası, insanlar irrasyonel önermeleri neden benimser? Hangi ihtiyaca cevap verir? O ihtiyaç başka türlü karşılanabilir mi? Salak mı bu insanlar, masal olduğu aşikâr olan şeylere inanıyorlar? Salak değillerse onları ikna edecek olan argüman nedir? İkna etmek gerekir mi? Asıl ilginç olan ve yirmi sayfadan çok daha fazlasını hak eden sorular bunlar.
Nuray Mert
Devran değişti, Nuray Mert’i takdirle, hatta yer yer alkışla okuyacak hallere geldik. Ne demiş atalarımız? tempora mutantur, nos et mutamur in illis.
Değiştik mi sahiden? Emin olamıyorum. Perspektif ve bağlam değişti şüphesiz. Ama mesela Kemal ve Kemalizm hakkında söylemiş olduğum her sözün arkasında dururum. 2007’ye dek süren askeri vesayet hakkındaki görüşüm de, beterini görünce nüans kazandı belki, ama özünde değişmedi.
Belki üslubumuza daha dikkat etmeliydik. Belki heyecanımızı gemlemeliydik. Belki siyah-beyaz çözümlere itibar etmemek gerektiğini kendimize daha sık hatırlatmalıydık. Belki Nuray’ın da bir dediği var diye kulak kabartmalıydık.
Ahmet Altan
Kim ne derse desin, bu ülkenin matbuatına kırk yıldan beri Ahmet Altan’dan daha düzgün biri gelmedi. Düzgün, yani dürüst, onurlu, edep ve kişilik sahibi. Ve akıl. Ve muazzam bir belagat.
Esir alınmış olması acı verici. Çamurdan adamların ağzında oyuncak olması daha da acı.
TRT günlükleri
Çaykovski kötü diyorsan bir de Glazunov’u dene. İçeriksiz jestler diyarının prensleri.