Kalafat nedir?
Onarma, süsleme, sahte süs veya tamir, düzen. ahşap gemilerin içine suyun girmemesi için gerekli yerlerdeki tahtalar arasına üstüpü sıkıştırıp, üzerine kaynamış katran dökme işlemine kalafat adı verilmektedir. Bu işlem daha ziyade güverte tahtalarının yanyana konulmasında ve başlarında meydana gelen aralıklarda yapılır.
Vezirlerle devlet ileri gelenlerinin giydikleri başlıklardan birine de kalafat denir. Bunlar, aşağısı geniş yukarısı dar yapılırdı. Kalafatların dışına birbirine paralel dilimler dikilirdi. Ayrıca çatal sarıklı olana da "çatal kalafat" adı verilirdi.
1826 yılında yeniçerilerin kaldırılmasına kadar topçu zabitleri de kalafat ismi verilen serpuş (başlık) giyerlerdi. Yeniçerilerden sonra kurulan yeni teşkilatta kıyafet hususunda da değişiklikler yapıldığından, topçu zabitlerin (subay) giydiği kalafat kaldırılarak, yerine kaş kenarına enlice puşi sarılması getirildi. Ayrıca kağnı arabalarının yan taraflarına sıralanmış tahtalar konarak yapılan, tarlalardan ot, sap vs. gibi şeylerin taşınmasında kullanılan genişletilmiş kağnılara da kalafat denir.
Sözlükte "kalafat" ne demek?
1. Geminin kaplama tahtaları arasını üstüpü ile doldurup ziftleyerek su geçirmez duruma getirme işi; onarma, tamir etme.
2. Aşağısı dar, yukarısı geniş bir çeşit yeniçeri başlığı.
3. Osmanlı ımparatorluğu'nda vezir ya da yüksek orunlu devlet adamlarının giydikleri bir başlık.