Bir çokluğun içindeki standart birimlerin sayılması işi. Ölçme işinin sonucu, sayılarla belirtilir. Ölçme sonucu belirten sayıya o çokluğun ölçümü denir. Örneğin; bir ağacın boyu metre birimiyle ölçülürken, o ağacın boyunun içinde kaç tane metre olduğu sayılır ve sonuç sayılarla ifade edilir.
Ölçmede temel olarak kullanılan sayıya “birim” denir. Ölçüm, seçilen birime göre değişen bir sayıdır. Uzunluk için metre; kütle için gram; alan ölçmek için metre kare; hacim ölçmek için metre küp; sıvı ölçmek için litre ve zaman için de saat gibi temel ölçü birimleri kullanılır.
Bir çokluğu ölçmek için 1 birim büyüklüğünde araçlar kullanılır. Örneğin, bir uzunluk ölçerken, cetvel ya da 1 m boyunda olan mezura, kütle ölçerken 1 kg’lık kütle gibi.
Bir ölçmede elde edilen ölçme sonucu ile ölçülen varlığın gerçek ölçüsü arasındaki farka “hata” denir. En güvenilir ölçme, hata payının olmadığı ya da en az olduğu ölçmedir. Bir ölçme işleminde en doğru sonuca ulaşmakta kullandığımız ölçme aracı büyük önem taşır. Örneğin, bir uzunluk ölçülürken, bir cetvel kullanılırsa, cetvel üzerinde 1 desimetreden daha küçük birimler işaretlenmediğinden, ölçülen uzunlukta desimetrenin katlarından artan kısım varsa, bu kısmı bu cetvelle ölçülemez. Artan kısım 1 desimetrenin yarısından azsa yokmuş gibi düşünülür, yarısından fazlaysa 1 desimetre olarak kabul edilir. Böylece bu uzunluk en çok yarım desimetrelik bir hatayla ölçülmüş olur.