Mesken ve işyeri gibi gayrimenkul kiralama sürecinde kira artış davası da açılabiliyor. Bu dava Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılıyor. Peki, davayı kimler ne zaman açabilir, dava nasıl sonuçlanır?
Gayrimenkul kiralamalarında kiracılar, kiralama süresi boyunca belirlenen kira bedelini ödemek ile mükellef oluyor. Kira bedeline senelik zam yapılıyor. Bu zam meskenlerde ÜFE oranlarında yapılıyor. İşyeri kiralamalarında ise 2020'ye kadar istenilen oranlarda zam yapılabiliyor.
Kanunen kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamıyor.
Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirleniyor. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebiliyor.
Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamıyor. Beş yıl geçtikten sonra kira bedelinin belirlenmesinde, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de göz önünde tutularak üçüncü fıkra hükmü uygulanıyor.
Kiralama sürecinde kira artış davası da açılabiliyor. Bu dava Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılıyor. Peki, davayı kimler ne zaman açabilir, dava nasıl sonuçlanır?
1- Kira artış davasını kimler açabilir?
Kira artış davasını mal sahipleri açabileceği gibi, kendisine yüksek oranda zam yapıldığını düşünen kiracılar tarafından da açılabiliyor.
2- Kira artış davası ne zaman açılabilir?
Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla,
izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açılabiliyor.
3- Kira artış davası nasıl sonuçlanır?
Mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de, bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli oluyor.
Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle, kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersiz oluyor.
Işıl Seren KESKİN/Emlakkulisi.com