?iddetli azim ile kendini K?r?m Tatarlar?n?n yüksek temsil organ? olarak adland?ran KTMM, uzun y?llard?r büyük ölçekli pathosta oynamakla ve blöf yapmakla u?ra?arak kendi yeteneksizli?ini telafi etmeye çal??maktad?r. Çünkü, ne yaz?k ki, KTMM sistematik ve etkin bir ?ekilde çal??mamak için her?eye haz?r olan demagoglar taraf?ndan yönetiliyor. Fakat, ne de olsa, KTMM ba?kanlar?n?n geni? bir fanteziye sahip olmalar? yüzünden evrensel emeller pe?inde ko?ma iddias?nda bulunmalar? dikkatten kaçmaz.
KTMM ba?kanlar?, hiç durmadan ve yorulmadan kah kongre, kâh forum, kâh dissidentlerin toplant?s?, kâh Kiev’deki en pahal? otellerin salonlar?nda diplomatlarla görü?meler konusunda yol gösterme niyetindedirler… K?sacas? onlar kendilerine s?k?lmaya izin vermezler. Onlar?n yapmay? planlad??? etkinlikler en az?ndan k?talararas? düzeyde düzenlenmelidir. Elbette, Mustafa Cemilev’in çevresindekiler ile birlikte ho? vakit geçirmekle u?ra??rken avam halka da zaman zaman tüm bu tutkulu devinimlerin gerçek sonuçlar? hakk?nda bilgi vermeye çal??t?ysa, çok iyi olurdu.
Bo?a giden Kongre
KTMM ba?kan? ve çevresindekilerinin ürüttü?ü ilk gürünü?te en büyük, asl?nda ise içi bo? köpük niteli?indeki projenin ismi Dünya K?r?m Tatar Kongresi’dir (BDQK). Aç?kça söylenirse, Kongre yapma dü?üncesi çok gerekli ve do?rudur. Benzeri projeleri ba?ar?l? ?ekilde yürüten ba?ka milletler onlar?n meyvelerinden yararlanmaktad?rlar. Dünya kongresinin ba?ar?s?zl??a u?rat?lmas? için KTMM’nin onunla u?ra?mas? ?artt?r!
Böyle bir uluslararas? kurulu?un gerekli oldu?u 2008 y?l? öncesinde defalarca dile getirilerek KTMM ba?kanlar?n?n dikkatine sunuldu. Bo?una çabalar oldu — Dünya K?r?m Tatar Kongresi’nin düzenlenmesi gerekti?i hususunda tüm öneriler bahane bulunarak KTMM liderleri taraf?ndan reddedildi. Büyük olas?l?kla 2008′?n ortas?nda KTMM ba?kan? Mustafa Cemilev’e belli bir sinyal ula?t? ve kongre yapma fikri onun akl?na ans?z?n geldi. Ard?ndan geni? çapl? propaganda, ?amatal? haz?rl?klar yap?larak ?enlik co?kusu ya?and?. ?lk temel hata Kongre toplanmas? ilkelerinin belirlendi?inde yap?ld?, yani sadece KTMM liderleri yanl?s? olan STK’lar?n Kongreye kat?lmas? olanakl? oldu. Böyle seçmeci yakla??m?n antidemokratik olarak nitelendirildi?inden dolay? BDQK’nin gayri me?ru oldu?u belirtilmektedir.
Ne de olsa, Kongre 19-22 May?s 2009 tarihleri aras?nda yap?ld?. Örgütsel kusurlar ilk deneyim oldu?undan afedilebilir. Fakat BDQK’ni yetkili bir kurulu? olarak herhangi bir ?ekilde alg?latt?ramaz hükümler görmezlikten gelinemez.
Birincisi, Tüzük Tasar?s? tart??maya sunulmad?. Bununla birlikte zaman s?n?r?n?n tasdik edilmesi gerekti?i göz ard? edildi.
?kincisi, BDQK ba?kan? rakipsiz seçildi.
Üçüncüsü, alelacele olu?turulan koordinasyon konseye Tüzü?ün haz?rlanmas?na katk?da bulunmayan insanlar girdirildi.
Bütün bu y?llar içinde çal??ma grubu Tüzü?ün herhangi varyant?n? de?erlendirmedi ve genel olarak toplanmad? ve çal??mad?. Kongrenin tescillenmesiyle ilgili konu?malar da hiç sonuçsuz sona erdi.
Bununla birlikte, K?r?m Tatar Dünya Kongresi’nin sürgünden K?r?m’a dönmekte olan K?r?m Tatar Halk?n?n yeniden do?u?u ve geli?tirilmesi sürecine kolayl?k ve katk?lar sa?lanmas?na yönelik Ukrayna’da ve di?er ülkelerde faaliyet gösteren K?r?m Tatar STK’lar?n?n çabalar?n?n birle?tirilmesi ve koordine edilmesi amac?yla faaliyete ba?lad??? vurgulanmaya çal???ld?.
BDQK ba?kan? Refat Çubarov, K?r?m Tatar sivil toplum kurulu?lar?n?n birle?tirilmesine ve koordine edilmesine yönelik nas?l çal???ld???n? anlatmaya çal??sa e?er ona ?ükranlar?m?z? sunar?z. Çünkü niye topland?k diye sorulan bir soru mevcuttur.
Bize itirazda bulunabilirler. Diyebilirler ki, dünyan?n dört buca??ndan insanlar?n gelip etkinli?e kat?lmas?nda ne gibi bir kötülük olabilir? Bayram co?kusu ya?anmaya istendi ve ya?and?. Öyleyse söz konusu etkinli?e ba?ka ad?n verilmesi gerekliydi, çünkü Dünya Kongresi bir defal?k ?enlik etkinli?i de?il de, düzenli ve sistemli olarak çal??an ve periyodik olarak toplanan bir bünyedir. Kongrenin Tüzük Tasar?s?nda Kongrenin üç y?l sonra tekrar yap?laca?? belirtildi. Fakat Tüzü?ün gizli tutuldu?undan dolay? Kongrenin ne zaman toplanaca?? onun ba?kanlar?n?n istyip istememelerine ba?l?d?r. KTMM ba?kanlar?n?n uluslararas? forum gayesine tutkun oldu?undan dolay? yak?nda Kongre toplama ihtimali çok dü?üktür.
Asl?nda BDQK’nin ba?ar?s?zl???ndan onu embriyo halinde öldüren Refat Çubarov’un sorumlu oldu?u muhakkakt?r. Bunca y?l sonra çok günlük uluslararas? toplant?n?n gerçek hedefinin Çubarov’a her yerde ve düzeyde kendini BDQK prezidenti olarak tan?tma olana??n?n sa?lanmas? oldu?u görünmektedir. Maalesef K?r?m Tatarlar?n?n BDQK ile ilgili umutlar ve harcanan para bo?a ç?kt?.
BDQK’ne harcanan para söz konusudur
12 ülkede faaliyet gösteren 162 STK’nun kat?ld??? Dünya K?r?m Tatar Kongresi gibi büyük çapl? etkinli?in yap?lmas? büyük mali kaynak gerektirir. Elbette sponsorlar celp edilmeye çal???ld?, fakat temel harcamalar?n ço?unlu?u kat?l?mc?lar?n kendileri taraf?ndan kar??land?. Kongre kat?l?mc?lar? yol ve konaklama masraflar?n? kendileri kar??lad?lar. Ya kim Kongre masraflar?n? hesaplad?? — diye sorulan soru olu?ur.
Sonuçta görünü?te oldukça güzel ve ne?eli bir TV ve medya tan?t?m? yap?ld?. Fakat BDQK’nin paran?n kazan?lmas? için tasarland??? dü?ünülebilir. Çünkü Ukrayna’n?n BM Irk Ayr?mc?l???n?n Ortadan Kald?r?lmas? Komitesi’ne 2010 y?l? Ocak ay?nda sundu?u rapora göre «K?r?m Tatarlar? ve Karaylar gibi az?nl?klar?n kültürel miraslar?n?n korunmas? amac?yla» Dünya K?r?m Tatar Kongresi (p. 542) dahil olmak üzere etkinlikler Ukrayna Hükümeti taraf?ndan Ukrayna devlet bütçesinden ayr?lan finansal kaynaklar sayesinde gerçekle?tirildi. Kongre kat?l?mc?lar?n?n kendi mali sorunlar?n? kendileri çözmeye çal??t???ndan dolay? kongre için ayr?lan devlet kaynaklar?n?n niye harcand??? sorulabilir. Bundan ba?ka sponsorluk yapanlar vard?. Cemilev’in deneyiminden ç?kar?lan derslere göre böyle sponsorlar?n destekleri esirgenmez.
Ukrayna devletinin kendi bütçesinden ayr?lan mali kaynaklar?n KTMM taraf?ndan niye harcand???n? denetlemeye çal??mad??? ?a?k?nl??a sevk edicidir.
2008-2009 y?llar?n?n? hat?rlayal?m. Bu süre içinde (KTMM’nin siyasi müttefiki olan «turuncular?n» Ukrayna Parlamentosu’nun ço?unlu?unu olu?turmas?na ra?men) K?r?m Tatarlar?n?n haklar?n?n iadesi konusunun sessizlikle geçi?tirildi?i ve KTMM ba?kan? Mustafa Cemilev’in herhangi yasa inisiyatifinde bulunulmad??? dikkate de?erdir. Bu y?llarda Ukrayna Yüksek Radas? Ba?kan? Arseniy Yatsenük ile Ukrayna ?çi?leri Bakan? Yuriy Lutsenko’nun konutluk arsa hakk?n? savunma amac?yla Protesto Alanlar?n? düzenleyen K?r?m Tatarlar?na kar?? tehdit içerikli ifadelerde bulundu?u bilinmektedir. O zaman K?r?m Tatar Halk?n?n ya?ad??? sorunlar Ukrayna Cumhurba?kan? ve Ba?bakan? taraf?ndan tamamen göz ard? edilmi?tir. O zaman Ukrayna’n?n «turuncu» iktidar?, Özbekistan ?çi?leri Bakanl???’na gönderilen resmi bir mektup arac?l???yla K?r?m Tatarlar?n?n dönü?ünü durdurmaya çal??t?. O zaman K?r?m Tatar kabristanlar? tahrip edildi. Tüm bu suçlar cezas?z b?rak?ld?. Böyle ko?ullarda halk?m?z?n anavatan? — K?r?m’da savunulmas? için tüm diasporam?z?n çiberek gününe kat?lmas? de?il, Ukrayna makamlar? taraf?ndan yap?lan sert ayr?mc?l??a kar?? acil olarak seferber olmas? ve büyük çapl? hak savunucu harekete önayak olmas? gerekliydi.
K?r?m Tatar Halk?n?n yasal haklar?n?n savunulmas?na yönelik uluslararas? giri?imlerin önünün al?nmas? için K?r?m Tatar diasporas? Dünya K?r?m Tatar Kongresi vas?tas?yla üstü örtülü bir ?ekilde «haçl?» Refat Çubarov’un denetimine b?rak?lmaya çal???ld?. Diaspora için K?r?m’da etnoturizm çerçevesinde geziler düzenlendi ve herkes mutlu ve memnun bir ?ekilde kendi evine döndürüldü. Böylece nispeten küçük bir ücret kar??l???nda KTMM liderleri bir kez daha K?r?m Tatarlar?n? sakinle?tirmeye çal??t?lar.
Para bitince ise Kongre toplant?s? yerine ayn? nitelikteki uluslararas? forum konusu ortaya ç?kar?larak lobicili?i yap?lmaya ba?land?. K?r?m Tatar diasporas?, siyasi doland?r?c?lar?n giri?imlerine tekrar mali destek sa?layacaklar m??!
Böylelikle dört y?l önce KTMM taraf?ndan yap?lan BDQK bo?a ç?kt?. Elde edilen sonuç kural?n bir istisnas? de?ildir.
Ülker HAMZAYEV