29 Ağustos
1521 - Belgrad'ın Fethi: Belgrad, Osmanlı Ordusu tarafından fethedildi.
1526 - Kanuni Sultan Süleyman, Macar Ordusu'nu Mohaç'ta büyük bir yenilgiye uğrattı.
1541 - Osmanlı Ordusu, Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'i ele geçirdi.
1842 - İngiltere ile Çin arasında "I. Afyon Savaşı"nı sona erdiren Nanking Antlaşması imzalandı.
1855 - Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul-Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, "Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir." yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.
1885 - Gottlieb Daimler, ilk motosiklet patentini aldı.
1907 - Québec köprüsü, inşası sırasında çöktü: 75 işçi öldü.
1915 - İkinci Anafartalar Muharebesi kazanıldı.
1920 - Uşak, şiddetli çarpışmalardan sonra Yunanlılar'ca işgal edildi. 23. Tümen çekildi 11 top, 110 vagon Yunanlının eline geçti. Yunanlılar 400 de esir aldılar. Simav da Yunanlılarca işgal edildi.
1922 - Büyük Taarruz ‘un dördüncü günü. Türk ordusunun başarısı, Yunan ordusunda çekilme, dağınıklık ve umutsuzluk devam ediyor. İsmet Paşa, Birinci Ordu ve Üçüncü Süvari Tümeni Komutanlıklarına, düşmanın Anadolu'da imha edilmesini emretti. Bunun için Yunan kuvvetlerinin telefon ve telgraf hatlarının kesilmesini, demiryolu ulaşımının engellenmesini, menzil kollarına baskınlar yapılmasını istedi. Yunan ordusunun tutunmasına engel olmak için Dumlupınar mevziinin arkasındaki Kaplangı Tepesi zapt edildi. Yunanlıların ön ve arkası kuşatıldı. Yunan askerleri arasında panik büyüdü. Yunan subaylarının dörtte üçü savaşa devamın faydasız olduğu kanısında.
Trikopis, bazı savunma tedbirleri aldıktan sonra kuvvetlerin tek açık hat olan Çalköy'e çekilmelerini emretti. Uzun süre, yol bilen bir kılavuz arandı. Yürüyüş kolundan biri, zifiri karanlıkta Türk süvarisi zannederek Yunan kolordu karargahına ateş açtı.
Trikopis grubunun durumu ümitsizleşti. Afyon Cephesi'ne yardıma çağrılan Bağımsız Yunan Tümeni, çekilen Yunan Birinci Kolordusuyla bağlantı kuramayarak Eskişehir güneyinde batıya doğru çekilmeye başladı. Yunan birliklerine, eldeki kuvvetlerin yeniden örgütlendirilmesi emredildi. Trikopis, ağır topların taşınması mümkün olmadığından namlu kapaklarının alınarak terkedilmelerini emretti. B Ordusu'ndan (İkinci Kolordu) kalan telsizin taşınmasını emretti. Fakat askerler onu da tahrip ederek bıraktılar. Mustafa Kemal, Fevzi ve İsmet Paşalar gece Afyon'da durumu gözden geçirerek saldırının şiddetle devam ettirilmesine, düşmanın durmaksızın kovalanmasına karar verdiler.
Yunanlıların işgal ettiği 28 Mart 192 1’de Afyon'a bağlı Egret (İhsaniye) ile Kütahya'ya bağlı Kurtköy (Aluntaş) kurtarıldı.
İngilizlerin İstanbul Yüksek Komiseri Rumbold, Londra'ya üç tel çekti. Birincisinde Kemalist saldırının başladığını, Anadolu ile haberleşmenin kesik olduğunu haber verdi. İkincisinde Anadolu limanlarının yabancı gemilere kapalı olduğunu, bir İtalyan gemisinin de Antalya limanına sokulmadığını bildirdi. Üçüncüsünde ise Curzon'un önceki günkü sorusuna karşılık vererek Yunanlıların durumunu rahatlatmak amacıyla Venedik Konferansı'nın mümkün olduğunca çabuk toplanmasını önerdi ve Yunan ordusunun azınlıklar için garanti elde edilmeden kesinlikle Anadolu'dan çekilmemesi gerektiğini belirtti
İngilizlerin Atina Temsilcisi Mr. Bentinck, gizli telgrafında, İstanbul’un Yunanistan'a verilmesini gerektiğini belirterek Kral Konstantin'le Kraliçe Sophia'nın Ayasofya Kilisesi'nde kısa zamanda Bizans imparatoru ve imparatoriçesi tacını giymek için sabırsızlandıklarını anlatan Bentinck, “lstanbul'un işgalini sonsuza kadar devam ettirmek niyetinde değilse onu Yunanlılara devretmek, Doğu probleminin tek çözüm yoludur” dedi.
1938 - Askeri Mahkeme, Nâzım Hikmet'i orduyu kışkırttığı gerekçesiyle 28 yıl 4 ay hapis cezasına mahkûm etti.
1949 - SSCB, ilk atom bombasını Kazakistan'da test etti.
1955- Kıbrıs sorunu için Londra Konferansı toplandı. Zorlu başkanlığında 3 general, Savunma Bakanı Ethem Menderes ve Diplomatlardan oluşan bir heyet konferansa katıldı.
1964 - İzmir Fuarı'nda; ABD, SSCB ve Mısır pavyonları tahrip edildi; 80 kişi gözaltına alındı.
1966 - Mısırlı yazar ve Müslüman Kardeşler hareketinin lideri Seyyid Kutub idam edildi.
1976 – Atatürk hakkında yazılan ilk şiirlerden birisi olan Kemal Paşa şiirini yazan Bengladeş’in millî şairi, yazar ve bestekârı Nazrul İslam vefat etti…
1988 - Irak Ordusu'nun saldırısından kaçan binlerce Kürt, Türkiye sınırına yığıldı.
1996 - PKK'nin kaçırarak 14 aydır elinde tuttuğu 8 askeri almak için İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı Akın Birdal, Refah Partisi Van Milletvekili Fettullah Erbaş ve Mazlum-Der Genel Başkan Yardımcısı İhsan Aslan, Kuzey Irak'ta Zap kampına gitmişlerdi. Askerleri kurtaramadan geri döndüler.
2000- BM bünyesinde düzenlenen ‘‘Din ve Ruhani Liderler Milenyum Barış Zirvesi’’ne Türkiye'den hiç kimse çağırılmazken Merve Kavakçı Amerikan Müslümanlarını temsilen zirveye çağrıldı
2016 – Şair, yazar, senarist Vedat Türkali öldü
Günün Portresi
Atatürk Hakkında ilk şiirlerden birisini yazan Bangladeş’in Milli Şairi
Gazi Nazrul İslam
Edebiyat Tarihçilerinin tespitlerine Atatürk’ün adının geçtiği ilk şiir, Mehmet Emin Yurdakul’un 15 Eylül 1915 tarihli “Ordunun Destanı”dır. Ordunun Destanı’nda Mustafa Kemal’in adı tek bir dizede geçer.
“Ey bu güne şahit olan sarp hisarlar!
Ey kahraman Mehmet Çavuş siperleri!
Ey Mustafa Kemallerin aziz eri!
Ey toprağı kanlı dağlar, yanık yarlar!”
Behçet Necatigil “Atatürk Şiirleri” isimli eserinde Faruk Nafiz Çamlıbel’in “En Büyük” şiirinin Atatürk Hakkında yazılmış ilk büyük manzume olduğunu belirtir. Ki 11 Nisan 1921 tarihinde yayımlanmıştır. Ancak şiirde Mustafa Kemal ismi geçmemektedir.
Sakarya Meydan Muharebesinden sonra 1921 yılının muhtemelen Ekim ayında yazılan, Samih Rifat’ın, “Yürüyüş” adlı şiirinde ise, Atatürk’ten şöyle söz etmektedir.
“Adımın biri Oğuz, biri Mustafa Kemal,
Irkımın istediği ya ölüm, ya istiklal!”
1921 Ekim’ine kadar Atatürk hakkında Türkiye’de yazılan şiir yalnızca birkaç tane iken, Hindistan Müslümanı (daha sonra Doğu Pakistan sonrasında da Bangladeş vatandaşı) Nazrul İslam 1921 yılının Eylülünde henüz 22 yaşındayken Sakarya Zaferi haberinin Kalküta’ya ulaşmasının ardından “ Kemal Paşa” şiirini kaleme almıştır. Bu şiir Bengal Müslümanlarının dilinde bir şarkıya dönüşmüştür.
Türk ordularının işgalcilere karşı kazandığı zaferi coşkulu bir ifade ile anlatan 258 mısralık “Kemal Paşa” şiiri Ekim 1921’de Kalküta’da yayımlanır, kısa süre içinde Bengal’e sonra Hindistan’ın bütün Müslüman coğrafyasına yayılır. Ve kahramanlık destanı niteliğindeki bu şiir İngiliz sömürgesi olan Hindistan’da yaşayan Müslümanlarının hürriyet ve istiklal mücadelesinde bir bayrağa dönüşür.
İşte o şiir;
KEMAL PAŞA
Hamiyetli annenin cesur evladı
Kemal´in erkek sesi kükremektedir.
Harikalar yarattın sen Kemal kardeş,
Harikalar yarattın mucizeye eş.
Kılıcınla Mübarek ol Kemal Pasa
Cehenneme gönderdin düşmanı. Yaşa!
Kükre! Kuvvet ver bize kutsal hıncından.
Söyle! Korkmayan var mı Türk kılıcından.
Kudretli Kemallere muhtacız biz de.
Şahlanan bayrak oldun sen içimizde
Zayıfların sesine kim önem verir
Kana susayan düşman güçle devrilir.
Bu mavi uçlu süngü deşmeğe hazır
Düşmandan hıncımızı Kemal almıştır
Çok yaşa sen Bozkurdum! Yaşa Kahraman!
Ayağının altında zalime aman
Verme! Ez Acıma, ez! Ah, hain düşman!
Bak güneş bile kızıl doğar ufuktan.
Mehmetçiğe leke ha! Haris köpekler!
Kalleşçe saldırdınız hür bir vatana
Ama bu toprakları Bozkurtlar bekler
Cehennemin dibi az bile sana.
Hür ruhlu insanlara, hür bir ülkeye
Zehirli solucanlar gibi sokuldun.
Baş verir Hürriyet vermez Türkiye
İşte kardeş Kemal´den belanı buldun.
Felek bile çevirdi yüzünü sizden
Tuzağına düştünüz kahramanların
Ne ahmakça saldırı! Gücünüz yokken
Dizginini tutmağa Türk atalarının...
Gökyüzünü kaplayan iki bulut var
Biri karanlık mavi, biri kırmızı
Kanınızdan bulaşmış göğe karalar
Kin ve nefret bürümüş damarınızı
Leş akbabalarının kanı mavi su
Vahşi hayvan sürüsü! Vahşet ordusu!
Ölümü kucaklayan, Toprağı öpen
Genç kahraman askerler şehit olurken
Arkadan vurularak kalleşçesine
Gökler kapandı Allah! Allah! Sesine
Onlar şehit oldular... Ya siz? Korkaklar!
Sırtınızda Tanrının kırbacı şaklar
Şahlanmış süngüsünü Türk Mehmetçiğinin
Savaş meydanlarından tez kaçın, gidin.
Cesur insan kanını bilir misiniz?
Bakın ne kadar sıcak, kırmızı, taze...
Bu cesur topraklarda neydi işiniz?
Bu dağların tek taşı çok gelir size.
Cezanızı verdi ya kardeşim Kemal...
Burada hürriyet vardır, burada istiklal...
Biz de haykırıyoruz hürriyet diye
Ya herkese hürriyet, ya hiç kimseye.
Bak kızlar sesleniyor pencerelerden
"Sen kimsin ey kahraman? Hangi zaferden?"
Bu kadar gösterişli kim olabilir?
Bu heybetli, kahraman Kemal’imizdir.
Bizlere Bayram bugün, evler süslensin
Evin en güzel süsü Kemal’im sensin
Harikalar yarattın mucizeye eş
Mucizeler yarattın sen Kemal kardeş.
Nazrul Islam
Nazrul İslam’ın bu şiiri Faruk Nafiz Çamlıbel’in “En Büyük” şiirinden sonra yazılmış ikinci tam şiir olması yanında, Türkiye dışında Atatürk hakkında yazılmış ilk şiirdir. Hatta Faruk Nafiz Çamlıbel Mustafa Kemal Paşa’yı isim vermeden anlattığı gözetilirse, “Kemal Paşa”nın Mustafa Kemal’in isminin geçtiği ve baştan sona onun anlatıldığı ilk şiirdir demek de mümkündür. Nazrul İslam’dan sonra Büyük Şair ve düşünce adamı Muhammed İkbal de 1922 yılında “Mustafa Kemal Paşa’ya Sesleniş” şiirini yazmıştır.
Nazrul İslam 1922’de Bengal Hilâfet Kongresi’nin Türkiye’ye destek için asker gönderme kararından sonra kaleme aldığı “Ranavery” (Savaş Türküsü) adlı şiirinde Türkiye’deki kurtuluş hareketini mücadelesini Hint Müslümanlarının bağımsızlığı için örnek göstermiştir.
Nazrul İslam ne güzel söylemiş
“Harikalar yarattın sen Kemal kardeş,
Harikalar yarattın mucizeye eş.
Kılıcınla Mübarek ol Kemal Pasa”
Evet, mucizeye eş o başarıyı bir de bizdeki Atatürk düşmanı zavallılar anlayabilse…
29 Ağustos 1976’da vefat eden Türk Dostu Atatürk Hayranı Bangladeş’in milli şairi Gazi Nazrul İslam’ı rahmet ve şükranla anıyorum…
Sakarya Yenihaber