masa tenisi Nedir Nedir Vikipedi
Alm. Tischtennis Ping-pong (n), Fr. Tennis (m) de table, ping-pong (m), İng. Table-tennis ping-pong. İki veya dört kişi tarafından küçük ahşap raket ve boş selüloit topla oynanan kapalı salon oyunu.
Târihçesi: On dokuzuncu asırda ping-pong adıyla ilk defâ İngilterede yemek masaları üzerinde oynanmaya başladı. Aynı yüzyılda bilhassa İngilterenin sömürgesi durumundaki Hindistan ve Uzakdoğuda da oynandığı görüldü. Bu dönemde değişik kuralların uygulandığı oyun, standart masallarda oynanmıyordu. 1926 yılından sonra masa tenisinde kullanılan raketlere pütürlü lastik takılmasıyla ikinci dönem başlamış oldu. Aynı yıl kurulan Milletlerarası Tenis Federasyonu (ITTF) oyunun belli kâidelerini tesbit etti. Federasyon net yüksekliği 15,25 cm, bir setin süresini 15 dakika olarak sınırladı. Masa tenisinin üçüncü dönemi ise 1952 yılında Bombayda yapılan Dünyâ Şampiyonasında başladığı kabul edilir. 1956da Tokyoda yapılan kongrede Dünyâ Şampiyonalarının iki yılda bir yapılması; ara yıllarda ise Kıta Şampiyonalarının yapılması kararlaştırıldı. 1959 yılından sonraki zamanda bu spor dalı son şeklini aldı.
Oldukça yaygın olarak hemen hemen dünyânın her yerinde oynanır. İlk zamanlar ping-pong adı ile Avrupa ve ABDde yayılmıştı. Ancak Birinci Dünyâ Savaşından sonra bu isim masa tenisi olarak değiştirildi ve milletlerarası standart bir oyun hâline getirildi. Öncelikle bu sporda Avrupalılar liderliği yürütürken 1952de Bombay Dünyâ Şampiyonasında Japonlar liderliği aldılar. Her ne kadar 1959da Dortmundda Batı Almanya ve Çin başa geçmişlerse de 1961de Japonlar tekrar liderliği kazanmışlardır.
1926da Milletlerarası Masa Tenisi Federasyonu (ITTF) kurulmuştur. 1970te üyesi 100e yaklaşan federasyon, dünyânın en büyük federasyonlarından biri sayılmaktadır. Masa tenisinde masanın boyutu 2,74 m x 1,50 metredir. Yerden yüksekliği 76,2 cm olup, masada 1,9 santimetrelik beyaz çizgi çizilmiştir. Ortada bulunan beyaz çizgi masayı boyuna ikiye ayırır. Bu parçalar oyuncu dört kişi olduğunda kullanılır. 180 cm uzunluğunda ve 15,25 cm yüksekliğindeki bir ağla, masa ikiye bölünür. Raketler ahşap olmak kaydıyla, her türlü büyüklükte, şekilde ve ağırlıkta olabilir. Raketin yüzü noktalı lâstik veya selüloz lastik kaplamalı olabilir. Beyaz top 37,2 mm çapında ve 2,40 gr ağırlığındadır.
Oyunda, ilk servis yapan kura atışı ile belirlenir. Bu kişi de topu havaya atıp raketle vurarak oyunu başlatır. Top servis kullanan tarafın masasına çarptıktan sonra, ağı atlayıp diğer tarafa düşmelidir. Topun geçtiği taraf, topu doğrudan karşı tarafın masasına raketle çevirir. Böylece karşılıklı oyun devâm eder. Bir tarafın başarısızlığı karşı tarafa bir puan kazandırır. Servis her beş puanda, bir taraftan diğer tarafa geçer. Eğer servis topu ağı aşarken ağa dokunmuşsa servis tekrarlanır. Buna net denir. Aslı lettir. Bir tarafın 21 puana erişmesiyle oyun sona erer. Eğer, her ikisi de 20ye erişirse taraflar arası iki puan fark edinceye kadar oyun devâm eder. Bir maç üç veya beş oyunla olur. Eğer oyun dört kişi tarafından oynanıyorsa oyuncular birbiri ardınca topa vururlar. Servis yapılırken top sağ masa dörtte birinden, karşı tarafın sağ dörtte birine gitmelidir.
Masa tenisi oyununun çıktığı ilk zamanlarda, savunmaya yönelik ağır bir oyun tarzı benimsenmiştir. Sayı yapılmak için belirli bir süre yoktu. Bâzan bir sayı yapmak için, bir saatin geçtiği karşılaşmalar olmuştu. Günümüzde oyuna bâzı sınırlayıcı kurallar getirildi. Bir oyun başladıktan 15 dakika sonra bitmezse oyunun geri kalan bölümünde hızlandırma sistemi uygulanır. Buna göre servis atan oyuncu, servis atışı ile birlikte toplam 13 vuruşta sayı yapmalıdır. Ayrıca servis her sayıdan sonra değişmektedir. 1937den sonra servis atarken oyuncuları parmaklarını kullanarak topu döndürmesi de yasaklanmıştır.
Masa tenisi büyük küçük herkesin yapabileceği bir spor olup, müsâbakalar erkek takım, bayan takım, tek erkek, tek bayan, çift erkek, çift bayan ve karma dallarında yapılmaktadır.
Erkek takım karşılaşmasında üç maçtan ilk beş seti, bayan takım karşılaşmalarında beş maçtan ilk üç seti kazanan takım gâlib sayılır.
Masa tenisi, sporcuların fizikî güç ve kondisyonlarının ortaya konduğu atak, devamlı çalışma isteyen bir spor dalı olarak bilhassa gençler tarafından sevilip çok oynanmaktadır.