Makattan Kanama
Şikayet
Tuvalette gittiğinizde tuvalet kağıdında veya büyük apdest yaptıktan sonra dışkınızda kan fark ettiniz.
Nedenleri
Hemoroid : Tuvalet kağıdında, tuvaletin haznesinde veya büyük abdestinizde parlak kırmızı renkli (dışkıyla karışık koyu kırmızı değil) kan fark ettiniz; dışarı çıkarken ağrı olabilir. Rektal kanamanın en sık görülen nedeni basur memesi de denen hemoroiddir. Makat ağzındaki (rektum çıkışında) kan damarları ağının yarılması veya büyümesiyle meydana gelir.
Hamilelerde ve büyük abdest yapmakta zorlananlarda sık görülen bir şeydir. Ağrı ve yanma genellikle birkaç gün veya hafta içinde kendiliğinden geçebilir, ama kendi kendine tedavi yöntemleri rahatlama getirir. Ağrı ve/veya kanama şiddetliyse ve kendiliğinden geçmiyorsa, doktora başvurun. Ameliyat da bir seçenektir, ama ender olarak gerekebilir.
Deri çatlaması : Dışkınızda veya tuvalet kağıdında parlak kırmızı renkli kan fark ettiniz; dışarı çıkarken ve çıktıktan hemen sonra ağrıyla birlikte kaşıntı var.
Makat çatlakları yaraya benzer ve kabızlık ya da hemoroid gibi nedenlerle rektum ağzından meydana gelir. Çatlaklar genellikle kendi kendine tedavi yöntemiyle iyileşir, ama ender olarak ameliyat da gerekebilir.
Enfeksiyonlu ishal : Aniden ishal oldunuz; mide bulantısı ve kusma, baş ağrısı, karın krampları, düşük ateş var ve yorgunluk hissediyorsunuz. Bu ishale bozuk yiyecekler yol açmış olabilir.
Kolorektal kanser : Dışkınız koyu silap, şarap kırmızısı veya pas rengi ya da parlak kırmızı renkte ve rektal kanamayla birlikte aşağıdaki belirtilerin bir tanesi görülüyor: Büyük abdest alışkanlıklarında değişiklik, ishal, kabızlık, büyük apdest aralarında kanama, ince katı dışkı, karnın alt kısmında ağrı, bağırsak gazı, kramplar, aşırı gaz, kilo ve iştah kaybı ve kronik yorgunluk. Kolorektal kanser ender olarak rektal kanamaya yol açar, ama özellikle 50 yaşın üzerindeyseniz ve/veya ailenizde kolorektal kanser geçirmiş olanlar varsa, bunu da dikkate almak gerekir.
Kendiniz Ne Yapabilirsiniz?
Hemoroid söz konusuysa : Günde iki defa 15 – 30 dakikalık oturma banyosu yapın. Büyük abdestten sonra yumuşak, suyla ıslatılmış tuvalet kağıdıyla temizleyin ve sonra sürtmeden, dokundura dokundura iyice kurulayın. Satılmakta olan temizleyici solüsyonlar içeren nemli bezler de rahatlama getirebilir. Hemoroidlerin tedavisi için krem veya merhem kullanmadan doktora danışın. Dış hemoroidiniz varsa, aşınma ve tahrişi önlemek için her büyük abdestten sonra parmağınızla içeri itin.
Önleme
Büyük aptest yaparken ıkınmak hem hemoroide hem de çatlaklara yol açar. Bol su içerek (günde 6-8 bardak) ve yüksek lifli yiyecekler (meyve, sebze, fasulye ve işlenmemiş buğdaylı tahıllar) kabızlığı önleyin.
Düzenli egzersiz yapın.
Öteki Nedenler
Ülseratif kolit
Polip
Anal siğil
Crohn hastalığı
Proktit
Divertiküler bozukluk
Hemofili
Çocuğunuzun Tedavisi
İştahlı bebek ve çocuklarda hafif rektal kanama ve rahatsızlık sık görülen bir şeydir. Bebeğin normal, çoğunlukla sarı dışkısı makat ağzı ve etrafındaki deriyi tahriş edebilir. Küçük çocuklarda bu, çoğu kez kabızlığın sonucudur. Çok ender olarak kıl kurtları da makatta kaşınma ve biraz kanamaya yol açabilir.
Hassas bir bölge olması nedeniyle makat (anal bölge) ve çevresindeki şikayetler ciddi sıkıntılar yaratabilir. Hastalar bu sorunlarını pek konuşmak istemedikleri ve utandıkları için sıklıkla doktora çok geç başvururlar. Toplumumuzda sık gözlenen makat çevresindeki şikayetler tek başına gözlenebildiği gibi başka hastalıklarda bu tabloya eşlik edebilir. Memorial Hizmet Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü`nden Op. Dr. Kemal Hünerli, dışkılama sırasında kanama ile ortaya çıkabilen hemoroit, kolon kanseri gibi hastalıklar hakkında bilgi verdi.
Ciddi hastalıkların eşiğinde olabilirsiniz.
Birçok rahatsızlık ilk belirti olarak dışkılama sırasında kanama ile ortaya çıkabilir. Bu nedenle ayırıcı tanı çok önemlidir,
Kalın bağırsak kanseri (kolon ve rektum kanseri),
Kalın bağırsak polipleri,
Hemoroid hastalığı(Basur, mayasıl),
Makat ağzında çatlak (anal fissür),
İltihaplanma (apse) ve fistül oluşumu,
İltihabi bağırsak hastalığı (Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı),
Bağırsak sarkması (prolapsus) ve dışkı kaçırma (inkontinans),
Kaşıntılı makat hastalığı,
İrritabıl bağırsak sendromu,
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
Kolon kanserine karşı dikkatli olun!
Bu hastalıklardan kalın bağırsak kanserinin erken evrede yakalanması çok önemlidir. Bu nedenle makattan kan gelmesi, dışkıya kan bulaşması, dışkılama alışkanlıklarında değişiklik, dışkının incelmesi, karın ağrısı, halsizlik, yorgunluk ve izah edilemeyen kilo kaybı gibi şikayetleriniz varsa vakit kaybetmeden doktora gitmelisiniz!
Sağlık Bakanlığı`nın yayınladığı istatistiklerine göre; kalın bağırsak kanserleri yani kolon ve rektum kanserleri kadınlarda ikinci, erkeklerde ise üçüncü sıklıkta rastlanan kanser tipidir. Bu rakamlar oldukça ürkütücü olmasına karşın kalın bağırsak kanseri ile ilgili iki noktanın çok iyi bilinmesi gereklidir.;
1- Kalın bağırsak kanseri önlenebilir bir hastalıktır.
2- Erken evrede yakalandığında başarı ile tedavi edilmesi mümkün olan bir hastalıktır.
Hemoroid yaşamınızı çekilmez kılabilir
Hemoroidler, anal kanalın üst kısmında genişlemiş damar yumaklarıdır. Halk arasında basur ya da mayasıl olarak bilinir. Rektal kanama ( Makattan kan gelmesi), ağrı, makatta ele gelen şişlik, akıntı, makatta ıslaklık hissi ve kaşıntı ile kendini gösterebilir. İç ve dış hemoroidler olarak ikiye ayrılır. Zamanla anal kanalda yerleşen genişlemiş toplardamar yumakları makatın dışına doğru çıkar.
Hemoroide neler neden olur?
Bağırsak alışkanlığının değişmesi ( bir kabız, bir ishal )
Gebelik ve doğum
Hareketsiz yaşam tarzı
Bazı spor etkinlikleri ( ata binmek, bisiklet sürmek )
Çeşitli meslek grupları ( şoförler, pilotlar )
Alkol alışkanlığı
Pelvik bölgede yerleşen tümörler, karında asit birikimi
Kalın bağırsak kanseri
Tanı ve tedavide erken davranın
Rektal kanama şikayeti ile gelen hastalara rektoskopi önerilir. Kırk yaş ve üzerindeki hastalarda kabızlık şikayeti varsa ve yapılan anal muayenesinde hemoroid görülür ise mutlaka kolonoskopik tetkik önerilmektedir. Her zaman, altta yatan bir kalın barsak tümörü olup olmadığı araştırılmalıdır. Unutulmamalıdır ki hemoroid tek başına kalın barsak kanserinin belirtisi olabilir.
Tedavi yöntemleri
1 - Bağırsak fonksiyonlarının düzenlenmesi, altta yatan kabızlığın giderilmesi
2 - Diyette bol lifli gıdalara ağırlık verilmesi, günlük su alımının arttırılması ortalama 1.5-2 litre su içilmesi
3 - Lokal krem, pomat ve fitiller
4 - Cerrahi tedavi:
Skleroterapi
Bant ligasyon
Klasik cerrahi yöntemle hemoroidektomi operasyonu genel anestezi altında yapılır.Hastanede yatma süresi ortalama bir gündür.
Lazer tedavisi ( Nd-yag lazer tekniği ile genel anestezi altında yapılır ve ameliyat süresi 5-15 dakikadır. Ameliyat sonrası ağrı en az olan yöntemdir. İşe dönme süresi daha kısadır. Üçüncü dereceye kadar olan hemoroidlere uygulanır.
Tuvalete Gitmeyi Ertelemeyin!
Bir insanın günde 1 ya da 2 kez büyük tuvalete çıkması normaldir. Bunun için bağırsak terbiyesi çok önemlidir. İnsan, belli bir saate konsantre olduğu zaman beynin komutu ile o saatte uyanabiliyorsa, her gün aynı saatte de büyük tuvalet ihtiyacını giderebilir. Bunun için; "İşyerime geç kaldım", "Tuvaletler kirli" gibi bahanelerle aslı tuvalet ihtiyacı ertelenmemelidir. Beynin, her gün büyük tuvalet ihtiyacı komutu vermesi için de kişinin bağırsak terbiyesi yapması etkili olur.