-
isanın çarmıha gerilmesi üzerine dünyanın kana boyandığını anlatır. yanlış hatırlamıyorsam yumurtanın kabuğu dünyayı, zarı havayı, beyazı suları, sarısı yeryüzünü simgeler.
-
bir türk filminde aşağıdaki diyaloğu duymuşluğum vardır...
yer: köy kahvesi
- kızına söyle kendine çeki düzen versin feşmek ağa...
- niye nesi varmış kızımın...
- daha ne olsun... yine paskalya yumurtası gibi boyanmış biyerlere gidiyodu... hi ho ha ha...
allahın köylüsü paskalya yumurtasını ne bilirse...
-
işte yine bir noel zamanı ve yine noel ve paskalya üzerinden din yarıştıranlar yüzünden çocukluk travmalarım aklıma geldi. arkadaşlar noeldeyiz niye yumurtadan bahsediyorsunuz ki durduk yere?
ben ufakken annem demişti ki, hz meryem, hz isa'ya hamile kalınca, kimse onun ilişkiye girmeden hamile kaldığına inanmamış. doğru söylediğine inanmak için, bir yumurtayı vajinasına sokmak suretiyle bekaretini kontrol etmişler. yumurta kırmızı çıkınca, hz meryem'in bakire olarak hamile kaldığı ortaya çıkmış. o yüzden hristiyanlar paskalyada yumurta boyarmış.
istediğim kadar din tarihi öğreneyim, şu çocukluk travmasını üstümden atamadım ve ne zaman biri paskalya yumurtasından bahsetse, içim böyle bi cız eder, bacaklarımı istemsizce kapatırım sadfghfd hani cücük yapıldığında erkeklerin aldığı pozisyon gibi, ya da çükünü keserim denince. o hesap.
he aynı şey paskalyanın diğer şeylerinde olmuyor. mesela paskalya çöreğini çok severim.
-
nemrut, semiramis adında bir kadınla tanıştı ve onunla evlendi. onlar dönemin kral ve kraliçesiydi. bir süre sonra nemrut öldü. ölümünün ardından halkı tarafından tanrısallaştırıldı. aslına bakılacak olursa dünya üzerinde tanrılaştırılan ilk kişi olmuştu. nemrut, güneş tanrısı baal (marduk) olarak anıldı. (baal'ın kökenine bakıldığında nemrut'a kadar inmektedir.) baal ve iştar her zaman birlikte anılır. bunlar esasında nemrut ve semiramis'tir. konumuza dönecek olursak babil efsanesine göre nemrut, baal olarak yani güneş tanrısı olarak dünyayı yönetmekteydi ve nasıl olduysa semiramis güneş ışınları aracılığıyla ölmüş kocası nemrut'tan hamile kaldı. bu birliktelikten tammuz adı verilen bir erkek çocuğu doğdu. tammuz büyüyünce annesiyle evlendi ve fazlasıyla seks odaklı bir ilişkileri oldu. tammuz uzun yıllar harika savaşçılığıyla babasının yerini alıp dünyayı yönetti. tammuz avcılığıyla ünlüydü, sürekli ava çıkar bu yeteneğini geliştirirdi fakat 40 yaşındayken bir av sırasında güçlü bir yaban domuzu tarafından öldürüldü. bir süre sonra semiramis de öldü ve cennete gitti. baal henüz semiramis için hazır değildi ve onu dev bir yumurtanın içine koyup dünyaya geri yolladı. yumurta fırat nehrine düştü ve kırıldı. yumurtadan çıkınca bir kuştan tavşana dönüştü. masal gibi gelse de paskalya tavşanı ve yumurtasının çıkış noktası budur. yumurta doğurganlığı ifade etmekteydi ve hatta dünyanın dev bir yumurta olduğunu düşünürlerdi. (şekil olarak pek de yanlış sayılmaz.) tammuz'a gelecek olursak paskalya'dan 40 gün evvel tanrının oğlu olan tammuz için oruç tutulup dua edilirdi. ziyafetler yapılır ve tammuz'un ölüm ve dirilişini kutlarlardı. bu ziyafetler esnasında yaban domuzu tarafından öldürülen tammuz anısına yaban domuzu öldürüp pazar günü yaban domuzu yerlerdi.
ilkbahar'ın ilk pazar günü ise iştar günü'ydü. bugünde gündoğumu ayini yapılırdı. ayinde iştar rahipleri bulundukları yöreden genç ve güzel olan bakire kızları sunakların üzerine yatırıp hamile bırakırlardı. aynı ayinde bir yıl evvel hamile bıraktıkları kızlardan doğan henüz 3 aylık bebekleri sunakta iştar için kurban ederlerdi. daha sonra ellerine aldıkları temsili iştar yumurtalarını kurban ettikleri bebeklerin kanına batırırlardı. paskalya yumurtası boyama geleneği buradan gelmekte. işin garibi tüm dünyada paskalya yumurtasının rengi kırmızıdır.
iştar = easter.
semiramis ve nemrut
eski mısır'da = isis ve osiris
fenike'de aştoret ve baal
antik yunan'da afrodit ve eros
roma'da venüs ve cupid
uzakdoğuda cupid, zoroaster olarak biliniyordu. zoro tohumu demek, aster ise iştar.
-
belki bi alakası yoktur ama hala bazı laz köylerinde dini bayramlarda dağıtılan yumurtadır. bilindiği üzere lazlar osmanlı'da en son din degistiren toplumlardan biriydi. eskiden bayramlarda neden kırmızı yumurta dagitildigini anlamamistim. herkes şeker bayramı derdi ama biz yumurta da verirdik. sonra aklım ermeye başlayınca paskalya yumurtası ile arasındaki benzerlik dikkatimi çekti. onlar da kirmizi yumurta dagitirlardi e biz de.
annem 60 tane yumurtayi (neden 60 bilmiyorum ama özellikle 60 olurdu) sogan kabuğu ile birlikte kaynatirdi. bayram sabahi kıpkırmızı yumurtalar çocukların elinde olurdu. hala yapıyoruz ama eskisi gibi her evde yapılmıyor çünkü çocuklar yumurtaya eskisi kadar rağbet göstermiyor.
düzeltme: bu konuyu memedali barış beşli ile de konuştum. lazlardaki yumurta dağıtma muhabbeti paskalya'dan geliyormuş.
-
-
5-6 yaşlarımdayken bir paskalya bayramında, herkesin ismiyle değilde matmazel diye seslendiği bir kadının evine misafir olarak gitmiştik. matmazel özellikle paskalya zamanı davet etmiş. türk kahvesinin yanında daha sonra likörlü olduğu için diğerlerinin benim tabağıma yığdıklarını öğrendiğim leziz bir pasta ikram etmişti bize. evi hindistan ceviziyle karışık oyuncakçı dükkanı kokuyordu. her yerde renkli abajurlar vardı. hiç unutmuyorum o günü adeta büyülenmiştim. bize 8 tane desenli paskalya yumurtası vermişti. yıllarca sakladım o yumurtaları sonra kayboldular belki kırıldılar ve çöpe atıldılar. konusu açıldı geçen, yıllar önce ölmüş meğer... halbuki bir 60 yıl daha yaşarım diyen bir gülüşü vardı. sonra yumurtaları geldi aklıma bende yapsam ya dedim, sanki çok kolaymış gibi. tam olarak böyle yapılıyormuş. matmazelin bize verdiği yumurtalarda tıpkı böyleydi. bu kadar uzun uğraş gerektiren bir şey olduğunu bilmiyordum bilseydim dördünü geri verirdim matmazel. huzur içinde yat..
-
annemin çocukluğu 1950lerde istanbul çıksalon-hasköy'de geçmiş. bir çok rum komşuları varmış tabii. madam teyze (asıl adı efimia, ancak herkesin madam teyze dediği biriymiş) her gün onlara kahve içmeye gelirmiş. paskalya zamanlarında, annemle birlikte soğan kabuklarından yumurta boyayıp tokuştururlarmış. yıllar sonra yurt dışına yerleştiğimde heyecanla bu geleneği anlatırken o da bana kendi çocukluğunda yaşadıklarını anlattı. paskalya çöreğinin tadını, efimia ile gittiği kiliseyi, ve sarnıçta şifalı sulara girdiklerini de anlatmıştı.
ne güzel zamanlarmış, rum komşunla yumurta boyayabilecek hoşgörüye sahip zamanlarmış...
-
kırmızı lahanayla kaynatıldığında maviye boyanan yumurta.
6 yıllık gavurluk hayatımda bir yeniliğe daha denk geldim, çok şaşkınım sözlük.
-
renkli güzel yumurta. herkese mutlu paskalyalar.
ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri
takip etmek için giriş yapmalısın.
hesabın var mı? giriş yap