Eğer gerçekten zeki biri olduğunuzu ya da ortalamadan biraz daha zeki olduğunuzu düşünüyorsanız, “Zeki insanların ortak özellikleri nelerdir?” adlı Quora başlığından alınan ve bilimsel kanıtlarla desteklenen bu 13 belirtiye göz atabilirsiniz;
Dikkatleri kolayca dağılmaz
Kullanıcılardan Frank Zhu, “Daha uzun süre odaklanabilen ve dikkat dağıtıcı şeyleri göz ardı edebilen insanlar genellikle oldukça zeki oluyor.” diyor. Zhu, kanıt olarak 2013 yılında Current Biology adlı dergide yayımlanan bir makaleye referans veriyor. Makale, yüksek IQ’ya sahip kişilerin bir resmin arka planındaki hareketleri fark etmesinin daha uzun zaman aldığı iki çalışmayı anlatıyor. Bunun sebebi ise, zeki kişinin resimde daha önemli olan kısımlara odaklanıp geriye kalan kısmı göz ardı etmesi olabilir.
Gece kuşu olurlar
Bir araştırmaya göre, ne kadar zekiyseniz gece uyanık kalmaya o kadar meyilli oluyorsunuz. 2009 yılında Personality and Individual Differences adlı dergide yayımlanan bir araştırma, binlerce genç yetişkinin IQ’su ile uyku alışkanlıkları arasındaki bağı inceledi. Sonuç olarak, daha zeki olan bireylerin hem hafta içi hem hafta sonu geç yatıp geç kalktığı anlaşıldı. 1999 yılında aynı dergide yayımlanan başka bir çalışma ise, 400 hava kuvveti askerini bu bağlamda inceleyerek aynı sonuçlara ulaşmıştı.
Oldukça uyumlu olurlar
Birkaç Quora kullanıcısı, zeki insanların esnek olduğunu ve farklı koşullara kolayca uyum sağlayabildiğini söylüyor. Kullanıcılardan Donna F Hammett, “Karşılaştıkları kısıtlamalar veya zorluklar ne olursa olsun zeki insanlar olaylara uyum sağlayabilir.” diyor. Yakın zamanda yapılan bir araştırma bu savı destekliyor. Araştırma, “Zeka, çevreyle daha iyi baş edebilmek için kişinin kendi davranışlarını değiştirebilmesiyle veya bulunduğu ortamda değişiklikler yapabilmesiyle ilişkilidir.” diyor.
Ne kadar bilmediklerini bilirler
Zeki insanlar bilmedikleri bir konu olduğunda bunu kabullenmeyi bilirler. Jim Winner adlı kullanıcıya göre zeki insanlar “Bilmiyorum.” demekten korkmazlar zira bilmedikleri şeyi öğrenebileceklerini bilirler. Winner’ın bu görüşü Justin Kruger ve David Dunning’in gerçekleştirdiği ve Journal of Personality and Social Psychology adlı dergide yayımlanan bir çalışma tarafından destekleniyor. Çalışmaya göre, kişinin zekası ne kadar düşükse, kişi kendi bilişsel yeteneklerini olduğundan daha fazla görmeye o kadar meyilli oluyor.
Dinmek bilmeyen bir meraka sahip olurlar
Albert Einstein’ın, “Benim özel bir yeteneğim yok sadece tutkulu bir meraklıyım.” dediği söylenir. Keyzurbur Alas adlı kullanıcı ise, “Zeki insanlar, sıradan insanların yanından geçip gittiği şeylerle ilgilenir.” diyor. 2016 yılında Journal of Individual Differences adlı dergide yayımlanan bir araştırma, çocuk zekası ile deneyimlere açık olma arasında bir bağlantı olduğunu öne sürdü. Birleşik Krallık’ta doğan insanları 50 yıl boyunca gözlemleyen bilimciler, IQ seviyesi daha yüksek olan 11 yaşındaki çocukların 50 yaşındayken tecrübelere ve deneyimlere daha açık olduğunu ortaya koydu.
Açık görüşlü olurlar
Zeki insanlar kendilerini yeni fikirlere ve fırsatlara kapatmazlar. Donna F Hammett, “Zeki insanlar başkalarının fikirlerini gözden geçirmeye ve kabul etmeye isteklidir.” diyor. Psikologlar, farklı bakış açıları arayan açık görüşlü insanların üniversiteye giriş ve zeka testlerinde daha yüksek puan almaya meyilli olduğunu söylüyor. Aynı zamanda, zeki insanlar hangi fikirleri ve bakış açılarını benimseyecekleri konusunda dikkatli oluyor.
Kendi kendilerine vakit geçirmeyi severler
Dipankar Trehan adlı kullanıcı, zeki insanların daha bireysel olmaya meyilli olduğunu söylüyor. Yakın zamanda British Journal of Psychology‘de yayımlanan bir araştırma, insanlarla sosyalleşmesinin ortalama insanlara verdiği kadar zeki insanlara keyif vermediğini öne sürüyor.
Güçlü bir iradeleri vardır
Zoher Ali adlı kullanıcı, “Zeki insanlar planlama yaparak, hedef belirleyerek, alternatif stratejiler keşfederek ve bir işin sonuçlarını öngörerek zorlukların üstesinden gelir.” diyor.
2009 yılında Psychological Science adlı dergide yayımlanan bir çalışma, irade ve zeka arasında bağlantı olduğunu ortaya koydu. Çalışma kapsamında katılımcılara iki finansal seçenek sunuldu; ya o anda az miktarda ödeme alacaklardı ya da ileri bir tarihte daha büyük miktarda ödeme alacaklardı. İleri tarihte daha büyük miktarda ödeme almayı seçen (daha iradeli olan) katılımcıların, zeka testlerinde genellikle daha yüksek puan aldığı fark edildi.
Eğlenceli olurlar
Advita Bihani adlı kullanıcı, zeki insanların mizah duygusunun daha gelişmiş olduğunu söylüyor. New Mexico Üniversitesi araştırmacıları da bu fikre katılıyor. Üniversitede yapılan bir araştırma, profesyonel komedyenlerin sözel zekasının ortalamadan daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Başkalarının deneyimlerine karşı duyarlı olurlar
Bir Quora kullanıcısı, “Zeki insanlar karşılarındakinin ne hissettiğini/ne düşündüğünü neredeyse tam olarak anlayabilir.” diyor. Bazı psikologlar, başkalarının ihtiyaçlarını ve hislerini anlayabilmenin duygusal zekanın temel taşlarından biri olduğunu söylüyor. Duygusal zekası yüksek bireyler, yeni insanlarla tanışmaya ve onları yakından tanımaya daha istekli oluyor.
Alakasız gibi görünen kavramları bağdaştırırlar
Birkaç Quora kullanıcısı, zeki insanların diğerlerinin göremediği örüntüleri fark edebildiklerini söylüyor. Zira zeki insanlar alakasız gibi görünen kavramlar arasında benzerlikler bulabiliyor.
Kullanıcılardan April Astoria, “Saşimi ile karpuz arasında bağlantı olmadığını düşünüyorsanız yanılıyorsunuz zira ikisi de çiğ ve soğuk yeniyor.” diyor. Gazeteci Charles Duhigg, bu tür bağlantılar kurmanın bir yaratıcılık göstergesi olduğunu söylüyor. Disney’in büyük ses getiren Frozen filminin gelişim sürecini inceleyen Duhigg, filmin orijinal ve akıllıca göründüğünü zira ‘bilinen fikirleri alıp farklı şekillerde seyirciye sunduğunu’ söylüyor.
İşleri ertelerler
Kullanıcılardan Mahesh Garkoti, zeki insanların sıradan işleri ertelemeye daha meyilli olduğunu zira yapacak daha önemli şeyleri olduğunu söylüyor. Wharton Üniversitesi psikologlarından Adam Grant, işleri ertelemenin yeniliğin anahtarı olduğunu ve Steve Jobs’ın da bu yöntemi izlediğini söylüyor.
Büyük sorulara kafa yorarlar
Kullanıcılardan Ram Kumar’a göre, “Zeki bireyler evren ve hayatın anlamı gibi büyük meselelerle ilgilenir.” Zeki insanların kaygılı olmaya daha meyilli olmasının sebeplerinden biri de yaşadıkları varoluşsal kafa karışıklıkları olabilir.
Kaynak: Science Alert
Quora'daki bir tartışma zincirinden alınan ve bilimsel kanıtlarla desteklenen maddeler, zeki insanlarda görülen ortak özellikleri ortaya koyuyor. Zeki insanlarda bulunan ortak özellikler arasında; dikkatlerinin kolayca dağılmaması, gece uyanık kalmaya meyilli olmaları, çevrelerine ve durumlara uyum sağlayabilmeleri, 'bilmiyorum' demekten çekinmemeleri, meraklı, açık görüşlü ve eğlenceli olmaları, kendi kendilerine vakit geçirmeyi sevmeleri, güçlü bir irade ve empati yeteneğine sahip olmaları, alakasız gibi görünen kavramları bağdaştırabilmeleri, işleri ertelemeleri, hayatın anlamı ya da evren gibi büyük konulara kafa yormaları yer alıyor.