Kıdem Tazminatı, bir kurumda sigortalı olarak çalışan işçinin, tazminat hakkı doğabilecek bir durumdan dolayı işten ayrılması ile birlikte 1475 sayılı İş Kanunu 14. Madde gereğince kendisine ödenmesi zorunlu olan tazminattır.
İhbar Tazminatı, 4857 sayılı İş kanunun da belirtilen maddelere göre belirli süresi olmayan sürekli hizmet veren bir kurumda çalışan işçinin herhangi bir ihbar olmaksızın işten ayrılması veya iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda ihbar etmesi zorunlu olan tarafın ödemesi gereken tazminattır. Bu ihbar işveren ve işçi tarafından yapılması zorunlu olan bir davranıştır.
İşveren işçiye ihbar etmeden işçinin iş sözleşmesini feshetmesi durumunda işçiye tazminat hakkı doğmaktadır. Bu olay tam tersi, işçinin çalıştığı kurumdan ihbarsız bir şekilde ayrılması durumunda işveren tarafından işçiye dava açılabilmesi olarak da kabul görmektedir.
Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İş sözleşmeleri;
- İşi 6 aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak 2 hafta sonra (14 gün),
- İşi altı aydan 1,5 yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak 4 hafta sonra (28 gün),
- İşi 1,5 yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak 6 hafta sonra (42 gün),
- İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak 8 hafta sonra (56 gün), feshedilmiş sayılır.
Bu süreler istenilirse sözleşme ile artırılabilir. İş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdiren taraf, ihbar tazminatı isteme hakkını kaybeder.
Kıdem tazminatı hesaplaması için;
İşçinin işe başlama tarihinden itibaren hizmet sözleşmesinin devamı süresince her geçen yıl için işveren tarafından işçiye ödenen 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında işveren kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Kıdem tazminatı hesaplanırken kesinti olarak sadece damga vergisi kesintisi yapılmaktadır.
Giydirilmiş brüt ücret, işveren tarafından işçiye verilen aylık brüt maaşa artı olarak ikramiye, prim, yemek ve yol ücreti vb yardımlar gibi maddi olanakların eklenmesiyle elde edilen toplam brüt aylık gelirdir.
Kıdem tazminatı hesaplamasına esas ücretin bir tavanı vardır. Bu tavan her sene devlet tarafından belirlenir. 2018 yılı ikinci 6 ayı için kıdem tazminatı tavanı 5.434,42 TL'dir.
İhbar tazminatı hesaplaması için;
İhbar süresi tespit edildikten sonra bu süreye karşılık gelen aylık brüt gelir, giydirilmiş aylık brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti gibi ücretler, ihbar tazminatının hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır. İhbar tazminatından sadece gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılır. Bunun dışında her hangi bir yasal kesinti yapılmaz.
Kıdem ve ihbar tazminatı iş kanununun sigortalı işçilere sağladığı haklardandır. Bu hakkı daha doğru bir şekilde kullanmakta, kanun hakkında bilgi sahibi olmakta, alınabilecek en yüksek tazminatı öğrenmekte, davada daha doğru kararlar vermekte, dava açacak kişinin yanlış kararlar verip kötü sonuçlar almasını engellemekte yardımcı olacak avukat kıdem ve ihbar tazminat avukatıdır. Bu süreçte avukatla çalışmak dava sahibi için en doğru karar olacaktır.