İtalik Savaşı
İtalik Savaşı
italik Savaşı, müttefikler savaşı ya da marsi savaşı olarak da bilinir, müttefik statüsüyle Roma’ya bağlı İtalya halkları ile devletlerinin (socii) Roma’nın ayrıcalıklarına karşı başlattıkları ayaklanma (İÖ 90-89).
Uzun yıllar Roma’nın yanında savaşan İtalya Yarımadasının orta ve güney kesimindeki halklar, Roma’nın otokratik yönetimi yerine kendilerine yurttaşlık hakkının ve bunun sağladığı ayrıcalıkların tanınmasını istiyorlardı. Roma tribunus’u Marcus Livius Drusus İÖ 91’de sorunu çözmek için İtalya’da yaşayan bütün halklara yurttaşlık hakkının verilmesini öngören bir yasa tasarısı hazırladı. Ama bu tasarı Senato’da kabul edilmedi ve Drusus kısa bir süre sonra öldürüldü. Amaçlarına ulaşamayan müttefikler de Roma yönetimine karşı ayaklandılar.
Ayaklanmanın önderliğini kuzeydeki Mar- siler ile güneydeki Samnitler üstlendi. Latin kolonileri ile Etruria ve Umbria ayaklanmaya katılmadı. Kendi konfederasyonlarını oluşturan ayaklanmacılar, adını Italia olarak değiştirdikleri Corfinium’u merkez yaptılar. Ardından kendi senatolarını oluşturdular, kendi paralarını bastılar ve kısa sürede 100 bin kişilik bir ordu topladılar. Roma ordularını İÖ 90’da kuzeyde ve güneyde yenilgiye uğrattıktan sonra Cam- pania’nın güney kesimine girdiler. Ayaklanmanın ancak bazı ödünler verilerek bastırı- labileceğini gören konsül Lucius Iulius Cae- sar, ayaklanmaya katılmayan ya da katılmış olsa bile silahlarını bırakmayı kabul eden bütün müttefiklerin Roma yurttaşlığına kabul edilmesini öngören bir yasanın çıkarılmasını sağladı. Bu yasa, savaşın uzamasını istemeyen çoğu ayaklanmacının Roma’yla uzlaşmasına neden oldu. Kuzeyde Gnaeus Pompeius Strabo, güneyde ise Lucius Cor- nelius Sulla komutasında çarpışan Roma orduları silahlarını bırakmaya yanaşmayan halkları yenilgiye uğratarak bölgeyi yeniden denetimleri altına aldılar.
Samnitler direnişi bir süre daha sürdürdü- lerse de sonunda ayaklanma tümüyle bastırıldı. Kısa bir süre sonra, müttefiklere yeni haklar tanıyan yasalar çıkarıldı. Bunlardan biri Roma Devleti’ne yeni katılmış olan toplulukların oluşturacakları municipium’ları (belediye) düzenliyordu. Gallia Cisalpina ile ilgili olan bir başka yasa da olasılıkla bütün Latin kolonilerine yurttaşlık hakkı tanıyordu. Böylece İtalya Yarımadasının Po Irmağının güneyinde kalan kesiminin siyasal birliği sağlanmış oldu.