Araştırmacılar Yapay Bir Rahimde Prematüre Kuzuları Başarıyla Büyüttü
Teknoloji 3-5 yıl içinde insanlar üzerinde kullanılabilir.
Boru ve sıvıların büyümesine yardım ettiği plastik bir torbanın içerisinde bulunan bir kuzu, bir bilim kurgu filminde olmayacak şey değil.
Ancak araştırmacılar, yapay bir rahim içerisinde gebeliğin son aşamalarındaki kuzuları beslemenin ve korumanın mümkün olduğunu gösterdiler. Bu teknoloji, sadece birkaç yıl içinde pek çok prematüre bebek için yaşam kurtarıcı hale gelebilir.
25 haftada veya daha önce doğan bebekler, epey düşük hayatta kalma sonuçlarına sahip ve bu durum ABD’de bebek ölümlerinin ve hastalıklarının önde gelen sebebi durumunda.
Filadelfiya Çocuk Hastanesi’nde kritik prematüre bebek doktoru ve araştırmacılardan biri olan Emily Partridge, “Sadece onlara bakarak, henüz burada olmamaları gerektiği ve hazır olmadıkları hemen belli oluyor,” diyor.
Bebekler, yapay bir rahim ile gelişmeye devam edebilirler; sadece birkaç haftalık fazladan ‘büyüme süresi’, ağır sağlık sorunları ile nispeten sağlıklı bir bebek arasındaki farkı oluşturabilir.
Çalışmada uzman araştırmacı olan ve aynı hastanede bir cenin cerrahı olan Alan Flake şöyle söylüyor: “Bu çocukların acil olarak annenin rahmi ile dış dünya arasındaki bir köprüye ihtiyaçları var. Eğer sadece birkaç haftalığına büyümeyi ve organ olgunlaşmasını destekleyecek ek rahim sistemi geliştirebilirsek, son derece erken doğan bebekler için sonuçları önemli oranda iyileştirebiliriz.”
Araştırmacılar, gebeliğin 105 ila 120. gününde olan (insanlarda bu süre fizyolojik olarak 23 ila 24 haftaya eşdeğer) sekiz kuzuyu aldılar ve bunları yapay bir rahmin içine yerleştirdiler.
Kapalı ve steril bir torba olan rahim, rahimdeki amniyotik sıvı gibi davranan bir elektrolit çözeltisi ile dolduruldu. Kuzunun kalbi, kanı göbekbağı üzerinden torbanın dışarısındaki bir gaz değişim makinesine pompalıyor.
Aşağıdaki şema, bunun nasıl çalıştığı hakkında size biraz fikir verir:
En azından bu çalışmadaki kuzularda yapay rahim işe yaradı; sadece dört hafta sonra kuzuların beyinleri ve akciğerleri olgunlaştı. Ayrıca yünleri çıktı ve kıpırdayabiliyor, gözlerini açabiliyor ve yutkunabiliyorlardı.
Flake, NPR’den Rob Stein’a şöyle söylüyor: “Rahimdeki koşulları kuzu örneğimizin yerine koymada son derece başarılı olduk.”
“Normal büyüme yaşadılar. Normal akciğer olgunlaşması yaşadılar. Normal beyin olgunlaşması yaşadılar. Ölçebildiğimiz her yönde normal gelişim yaşadılar.”
Bu çalışma inanılmaz derecede umut vadedici görünse de, henüz çok fazla heyecanlanamayız. Araştırmayı insan bebekler için istenilen duruma getirmek hâlâ büyük bir adım.
“Yapay rahimler daha önce denenmişti – ve başarısız olmuştu. New York Times Dergisi’nde 1996 yılında yayınlanan bir makale, “yapay rahimlerin mevcut olduğunu” açıklamış ve bebek keçilerin ısıtılmış, sahte bir amniyotik çözeltide yüzdüğü, Tokyo’daki bir laboratuvarı tarif etmişti. Fakat, maalesef, hepsi teknik sorunlar ve dolaşımsal başarısızlıklar ile sonuçlandı.”
Kuzunun göbek bağı damarları, insan bebeklerde olduğu gibi işlev göstermeyebilir; ve ayrıca kuzular, gelişimin bu aşamasında ceninlerden önemli oranda daha büyükler.
Yine de eğer her şey yolunda giderse, araştırmacılar cihazı üç yıldan beş yıla kadar erken doğan insanlarda denemek istiyorlar.
Ayrıca alandaki diğer araştırmacılar, sonuçlar hakkında heyecanlı.
Çalışmaya katılmamış olan University of College London yenidoğan tıp profesörü Neil Marlow, The Guardian‘a şöyle söylüyor: “Bu yarının dünyasında gerçek bir şey. Kuzuları dört haftayı atlatmış görünüyorlar ve bu epey önemli bir başarı.”
Araştırma hakkında daha fazla şeyi aşağıdaki videoda görebilirsiniz:
Araştırma, Nature Communications bülteninde yayınlandı.
ScienceAlert