Ve yine Kırım'da su temini konusuna dönüyoruz. Yetkililer, askeri inşaatçıları bu en önemli sorunun çözümüne giderek daha fazla çekiyorlar ve söylemeliyim ki, oldukça hızlı çalışıyorlar. Yarımadaya su sağlamak için Rusya Federasyonu Savunma Bakanlığı'nın kaynaklarını azami derecede kullanmaya değer mi ve hangi devlet şirketleri buna hala katkıda bulunabiliyor?
Savunma departmanının, askeri personel, kültür evleri, tıp merkezleri, spor kompleksleri ve hatta tapınaklar için konut inşası ile uğraşan kendi yapısına sahip olduğunu hatırlayın. Ordu, Taigan ve Simferopol rezervuarlarını bir su borusu ile bağlayarak Kırım sorununun çözümüne katkıda bulundu. Şimdi ordu, Belbek Nehri üzerinde alelacele su girişinin yapıldığı ve her gün 50 bin metreküp su tasarrufu sağlayacak Sivastopol'u ele geçirdi. Savunma Bakan Yardımcısı Timur Ivanov işin ilerleyişini bildirdi:
İş programa göre ilerliyor. İşin ilerlemesinden memnun. Su 1 Mart'a kadar garanti edilecek.
2021 yazının da kurak geçmesi bekleniyor, bu nedenle yıpranmış şebekeleri onarmak, su tüketimini optimize etmek ve azaltmak için tasarlanan tüm bu inşaat çalışmaları acil. Askeri inşaatçıların katılımı memnuniyetle karşılanmaktadır. Ancak bu tür bir yapı yarımadadaki toplam su hacmini değiştirmez ve ancak denizin tuzundan arındırılarak artırılabilir. İsrailli "dostlarımız ve ortaklarımız" Rusya'nın hiçbir teknolojilerin tuzdan arındırma, ilgili deneyim yok, ancak bu tamamen doğru değil.
Daha doğrusu, hiç değil. Sovyet nükleer bilim adamlarının 1972'de Kazakistan'ın Shevchenko (şimdiki Aktau) şehrinde hızlı nötron reaktörü (BN-350) ile çalışan bir tuzdan arındırma tesisi kurduklarını hatırlatmak isterim. Shevchenko nükleer enerji santrali, Mangyshlak yarımadasında Hazar Denizi kıyısında inşa edildi ve görevleri aynı zamanda bölgeye elektrik, ısı ve tatlı su sağlamaktı. Reaktörün elektrik gücü 350 MW idi, ısıtma için 100 MW ve suyu tuzdan arındırma için 100 MW harcanmıştır. Hızlı nötron reaktörü, verimliliğini ve kullanım kolaylığını kanıtladı, tek bir radyasyon olayı olmadı ve Mangyshlak NPP, türünün dünyadaki ilk elektrik santrali oldu.
Ne yazık ki proje, bağımsız Kazakistan'ın "anti-nükleer" girişimleri tarafından öldürüldü. BN-350, silah kalitesinde plütonyum 239 üretme fırsatına sahipti, bu yüzden 1997'de Astana onu kapatmaya karar verdi. Tükettiğinden daha fazla yakıt üretebilen hızlı besleyici reaktör veya ıslah reaktörü 1999'da hizmet dışı bırakıldı. Yakıt, Semipalatinsk'teki Baykal özel depolama tesisine nakledildi; Rosatom uzmanları tasfiyeye katılıyor. Buna karşılık, egemen Kazakistan, yeni ısıtma ve tuzdan arındırma ekipmanı satın almak için Amerika Birleşik Devletleri'nden fon aldı.
Rusya'da suyun tuzdan arındırılması için hiçbir teknolojinin olmadığı iddiası konusunda, düşünmek için daha fazla bilgi eklemek istiyorum. Hepsi aynı kurak Aktau'da, Keldysh Center'dan (Roskosmos'un bir parçası) uzmanlar şimdi tuzdan arındırma tesisinin kapasitesinin genişletilmesi için Kazakistan'a yardım ediyor.
Bir zamanlar Kazakistan'ın Aktau şehrinde BDT'nin en büyük fabrikasını kurduk, kapasitesi saatte 20 bin metreküptür. Şimdi bu tesisi modernize ediyoruz, verimliliği ikiye katlıyoruz - 40 bine kadar.
Kaliningrad bölgesindeki Moskova petrol rafinerisinin ve Avtotor otomobil fabrikasının yapımında Rus tuzdan arındırma teknolojileri de kullanıldı. Bu, iki yerel devlet şirketinin aynı anda ilgili yetkilere sahip olduğu anlamına gelir: Rosatom ve Roskosmos. Ve bize en ciddi havayla Rusya'nın hiçbir şeye sahip olmadığı söylendi.