Gürcistan’ın salgına karşı verdiği mücadelede olağanüstü koşullar, biri kadın üçü erkek, dört doktoru ön plana çıkardı. Daha önce sadece birkaç kişi tarafından bilinen bu dört isim artık meşhur isimler haline geldi. 296 kişinin enfekte olduğu ve ölü sayısının şu ana kadar 3'te kaldığı göz önüne alındığında, pek çok gözlemci salgını evcilleştirmede nispeten başarılı olan Gürcü doktorlara güveniyor.
Gürcistan’ın salgına karşı verdiği mücadelede olağanüstü koşullar, biri kadın üçü erkek, dört doktoru ön plana çıkardı. Daha önce sadece birkaç kişi tarafından bilinen bu dört isim artık meşhur isimler haline geldi. 296 kişinin enfekte olduğu ve ölü sayısının şu ana kadar 3'te kaldığı göz önüne alındığında, pek çok gözlemci salgını evcilleştirmede nispeten başarılı olan Gürcü doktorlara güveniyor. Hükümetin halk sağlığı krizine vereceği tepkiyi şekillendiren ve doktor olarak karşımıza çıkan Gürcistan’ın silahşörleri Amiran Gamkrelidze, Paata İmnadze, Tengiz Tsertsvadze ve Marine Ezugbaia.
Amiran Gamkrelidze
Amiran Gamkrelidze 2013 yılında Ulusal Hastalık Kontrol ve Halk Sağlığı Merkezi'nin (NCDC) başına geçti ve o zamandan beri görevinin başındadır. 1997 -2001 yılları arasında Sağlık Bakan Yardımcısı olarak görev yaptı ve 2004 yılına kadar Bakan olarak görev yaptı. Gamkrelidze, salgının ilk günlerinde hızlı teşhis koymak için adını duyuran ultra modern bir biyolojik laboratuvar olan Tiflis Havaalanı yakınlarında yer alan ve şu anda beğeni toplayan Lugar Araştırma Merkezi'nin kurulmasında rol oynadığı için kendisi gerçekten tam bir övgüyü hak ediyor.
Gürcistan'da koronavirüsün yayılmaya başladığı ilk günden beri, halk sağlığı baş yetkilisi hükümetin salgına verdiği tepkinin sakin bir yüzü haline geldi. Günlük medya brifinglerine liderlik ederken, kasvetli küresel istatistiklerle ilgili gerçekleri dağıtma ve insanların Gürcistan'ın krizle başa çıkma becerisine olan güvenini artırma sorumluluğunu üstlendi.
Gamkrelidze, bir grup gazeteci ile uğraşırken - en azından Gürcü ölçüsüyle soğukkanlılığı ve sağduyusuyla övgü topladı. Ancak görgü kurallarının ötesinde, başarması gereken tek bir temel görevi vardı: her zaman halka açık, abartılmamış bilgiler sağlamak ve hükümete, bilime dayanan iyi politikalar hakkında tavsiyelerde bulunmak. Eleştirenler bu açıdan Gamkrelidze'nin her zaman bu işe uygun olmadığını söylüyor.
Gamkrelidze'in eleştirmenleri, topluluğun yayılma derecesini ölçmede hızlı testin önemini kabul etmekteki suskunluğuna işaret ediyor. Gamkrelidze güvenilirliği için çok övülen PCR metodolojisinin kullanımına odaklanmayı seçti. Bazıları, bunu yaparken Ulusal Hastalık Kontrol ve Halk Sağlığı Merkezi'nin başkanının hükümeti hızlı test kitlerini zamanında stoklayamadığını itiraf etmekten koruduğunu söylüyor. Sağlık Bakanlığı bu kitleri Çin'den satın aldı, ancak diğer bazı ülkeler bu kitleri hatalı bulduktan sonra sözleşmeyi feshetti.
Diğer bir eleştiri de, düzenli olarak Gürcülere fiziksel mesafe kurallarına uymaları için ricada bulunan ve onları ikna eden Gamkrelidze'nin, kiliseye gidenlere – ve Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin kendisine - hizmeti askıya alma ve özellikle de Kutsal Komünyonu paylaşılan bir kaşıkla dağıtmaktan kaçınma konusunda doğrudan makul bir tavır takınmasıdır.
28 Mart'ta test kullanılabilirliği konusunda sorguya çekildikten sonra Gamkrelidze medyanın ilgi odağı olmaktan çekildi, hatta dikkat çekmemek için günler harcadı. Güvenilir bir kişi ile iletişim kesilmiş olduğu için şimdi pek çok kişi onun kendini tecrit etmesinden pişmanlık duyuyor. Hem mesleki hem de medya kısıtlamalarıyla başa çıkmanın getirdiği baskı dayanılmaz hale gelmiş olsa da Gamkrelidze için halk sağlığı krizinin kişisel bir tarafı vardı: kendi oğlu (ülkenin en büyük sağlık hizmeti sağlayıcısının CEO'su) Gürcistan'da COVID-19 tanısı alan ilk kişilerden biriydi. Neyse ki tamamen iyileşti ve diğerleri de iyileşiyor.
Paata İmnadze
Gamkrelidze'nin yardımcısı Paata İmnadze, ABD tarafından finanse edilen Lugar laboratuvarının yönetiminden sorumlu ve Gürcistan'daki halk sağlığı yararına ülkenin en iyi bilimsel akıllarını istihdam ediyor. Ulusal Hastalık Kontrol ve Halk Sağlığı Merkezinin rolü daha öncelikli hale geldiği için, orta rütbeli bir yetkili olarak alışılmadık bir şekilde üst düzey medya kişiliği haline gelmiştir. Kurumlar Arası Koordinasyon Konseyi'nde bir pozisyona sahip olan ve COVID-19 'u ele alacak bir resmi görevi olan İmnadze, salgına karşı gevşeklik ve halkın sağlık önerilerini gözlemleme konusundaki isteksizliğine yönelik dobra ama haklı eleştirilerle öne çıktı. Ayrıca, salgının başlangıcında Çin vatandaşlarına karşı yabancı düşmanlığını kınamakta ve virüse yakalananları etiketlenmelerine karşı uyarmakta da açık sözlüydü.
Yine de İmnadze, Gürcistan'da iki hassas konu olan din ve siyaset konusunda konuşurken icra ettiği kamu görevine saygısızlık etti. İmnadze, muhalefet yanlısı bir televizyon kanalı tarafından canlı yayında yapılan röportajda öfkelendi ve büyük olasılıkla eski iktidar partisi siyasilerine atıfta bulunarak kendisini eleştirenleri, geçmişte kendisine zulmetme çabalarıyla ilgili olarak “ağzından baklayı çıkarmakla” tehdit etti.
Kilisenin olağanüstü hal yönetmeliklerine karşı çıkışı sorulduğunda İmnadze, “inananlara yönelik bir zulüm kampanyasının” ülkede başlamasından korktuğunu söyleyerek kaşlarını kaldırdı. Tıpkı patronu gibi, İmnadze de bundan sonra medyadan uzak durmaya karar verdi, sadece artık düzenli olarak Coronavirüs çalışma grubunun brifinglerinde kamuoyunu bilgilendirmek için ortaya çıkıyor.
Tengiz Tsertsvadze
Gürcistan'ın COVID-19 hastalarını tedavi eden ana tıbbi tesisin, Tiflis Bulaşıcı Hastalıklar Hastanesi’nin Direktörü Tengiz Tsertsvadze, en tehlikeli hastalıkları araştırmak ve tedavi etmek için elli yıldan fazla zaman harcadı. Yetmiş yaşlarına merdiven dayamış bu sert ve aksi ifadeli doktor, uzun zamandır ülkenin en iyi bulaşıcı hastalık uzmanı olarak ün salmıştır. Sovyet zamanlarında Tsertsvadze, özellikle kıt kaynaklar göz önüne alındığında takdire şayan bir performans gösterdiği Gürcistan'da HIV ve AIDS'in yayılmasını önlemeye adanmış bir kariyere başladı. Gamkrelidze ve İmnadze ile birlikte, ABD merkezli bir biyoteknoloji firması olan Gilead Sciences tarafından ortaklaşa finanse edilen, 2015 yılında Gürcistan'da dünyanın ilk hepatit C eliminasyon programının başlatılmasında yardımcı olmuştur.
Salgının ilk günlerinde, Tvidtsvadze hükümet tarafından COVID-19 tespit ve tedavi kılavuzlarını hazırlamakla görevli bir grup tıbbi uzmana liderlik etmek üzere görevlendirildi. Potansiyel hastaları taramak için gerekli bir ön koşul olarak yüksek ateşi göz ardı etmek onun kişisel kararıydı. Bu, zamanın DSÖ onaylı test kriterlerine aykırı olsa da, pek çok kişi Gürcistan'ın hafif COVID-19 vakalarını erken tespit etmesini ve Gürcistan'daki salgının başlangıcında kritik zaman kazanmasını sağladığını iddia ediyor.
Ancak eleştirmenler, Tsertsvadze'nin salgının ardından geçirilen test yönergelerinin genişletilmesine kesinlikle karşı çıktığını belirtiyorlar: doktorlar daha sonra sadece yakın zamanda özellikle etkilenen ülkelere seyahat eden kişileri ve zaten teşhis edilmiş hastalarla yakın temas halinde olanları test ediyorlardı. Eleştirmenler, Gürcistan'daki ilk COVID-19 bulaşma vakalarından sonra, bu yönergelerin daha geniş potansiyel risk grupları katmanlarını kapsaması gerektiğini savunuyorlar.
Tsertsvadze kısa bir süre içinde viral hale gelen bir röportajında, "Yaşam amacım her zaman riskle yüzleşmek ve (korona virüs gibi) bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmekti." diyordu. Tsertsvadze şu anda bile bu “motto”sunu terk etmiyor ve hâlâ küresel enfeksiyonla mücadelesine devam ediyor.
Marine Ezugbaia
Yumuşak tavırları ve sıcak gülümsemesiyle, hastaların tedavileriyle ilgili iyi haberler vermeye ekrana gelişiyle Marine Ezugbaia, neredeyse günlük fenomen haline geldi. Tiflis Bulaşıcı Hastalıklar (İntaniye) Hastanesi Tıbbi Direktörü olarak Ezugbaia, çoğunlukla ağır hastaların (kronik hastalıkları olan ve çok yaşlı olan hastaların) tedavisiyle doğrudan ilgilenmektedir. Binlerce Gürcü onun sayesinde, yeni ortaya çıkan gruplandırmalar ve isimlerle tıbbi jargonu öğrenmeye başladı. Gürcülerde artık onun tıbbi terimlerine kulak aşinalığı başladı ve vereceği haberler hevesle beklenmektedir: Kaç hasta iyileşti, kaç tanesi “kritik ama stabil” durumdadır; bu gibi bilgileri ondan öğrenmektedirler...
Uzayan pandemi nüfusun ruh sağlığını etkilemeye başladığında, Ezugbaia bilimsel olarak sağlam bilgileri iletme ve güvenilir tıbbi tavsiyelerde bulunma sorumluluğunu taşımaktadır. Paskalya Yortusu'na katılıp katılmayacağı sorulduğunda Ezugbaia, tartışmalı bir şekilde, "Gürcü Ortodoks Patriği'nin kutsaması ne olursa olsun, onu sadık bir Ortodoks Hıristiyan olarak gözlemleyeceğim” şeklinde yanıt verdi.
Ezugbaia’nın dini inancı, onun tıbbi kararlarını etkilemesine izin verir mi? Umut edelim ki, etki etmesin.
İlgili Galeriler