Bugün dünya çapında 90,5 milyon insan 100’den fazla kanser türünden muzdarip. Ve hayvanlar aleminde kanser, hayal edebileceğimizden daha fazla ölümün nedenidir. Eski dinozorların kemiklerinin bile bu korkunç hastalığın izlerini içerdiği bulundu, ancak insanlar vahşi yaşamdaki kanserin özelliklerini yeterince inceleyemediler. Bunun nedeni, elbette, vahşi hayvanların vücutlarını incelemenin zor olması ve semptomların neredeyse bilinmemesidir. Ancak iyi bilinen bir hayvanın kansere yakalanma olasılığının çok düşük olduğunu veya neredeyse hiç olmadığını biliyor muydunuz?
1977’de biyolog Richard Peto, vücuttaki hücre sayısı ile kanser geliştirme olasılığı arasındaki ilişkiyi hesapladı. Sonuç olarak, vücuttaki hücre sayısı arttıkça kanser hücrelerinin sayısının daha hızlı arttığını buldu. Örneğin, insan hücrelerinin sayısındaki 30 katlık bir artış, kanser veya deri ve bağırsak kanseri riskini 860.000 kat arttırmaktadır.
Ama gerçek bu teoriyle çelişiyor. Ortalama olarak, 1000 farenin vücudundaki hücre sayısı sadece bir insana eşittir. Ancak fareler hastalığa bizden daha duyarlı. Ve dünyanın en büyük hayvanı olan mavi balina, neredeyse kansersizdir. Bunun arkasındaki sebep nedir?
Balinaların farelerden binlerce kat daha büyük olduğu ve milyonlarca hücreye sahip olduğu ortaya çıktı, ancak kanser riski azalıyor. “Peto Perversion” olarak bilinen bu gizem, bilim adamlarının diş ağrısı haline geldi. Böylece, çok fazla araştırmadan sonra, tüm bunları açıklamak için üç hipotez buldular.
Birincisi, metabolizma ile ilgili olduğu teorisidir. Uzun süreli araştırmalar, küçük hayvanların vücutlarındaki hücrelerin daha kısa yaşadığını, daha hızlı bölündüğünü ve evrimleştiğini göstermiştir. Sonuç olarak, kanser hücreleri çoğalır ve daha hızlı yayılır.
Vücut ağırlığı ile kanser hücrelerinin mutasyona uğrama olasılığı arasındaki ilişki
Ayrıca vücudun hücreleri kendilerini kanserden korumaya çalışırlar. İnsan vücudunu “onarmaktan” sorumlu binlerce protein DNA’yı çevreler. Herhangi bir hasarı onarırlar, hücre dejenerasyonunu önlerler ve tehlikeli hücrelerin penetrasyonunu engellerler.
Hasarlı gen onarılamazsa, hastalıklı hücre kendini yok eder. Son zamanlarda yapılan çalışmalar bu koruma mekanizmasının büyük hayvanlarda daha etkili olduğunu göstermiştir. Örneğin, fillerden protein enjekte edilen fareler, normal farelerden daha bağışıktı ve kansere yakalanma riskleri önemli ölçüde daha düşüktü.
İlginçtir, kanser kendini öldürür. Milimetre boyutundaki tümörler, fare gibi küçük hayvanları doğrudan öldürebilir, ancak insanlar uzun yıllar normal bir hayat yaşayabilir.
Ancak bir mavi balinanın vücudunda bu büyüklükte yüzlerce tümör vardır. Ancak hastalıklı doku metabolizmadan kopar ve yavaş yavaş üzerinde tümör büyümeye başlar. Başka bir deyişle, kanserin kendisi kanserli hale gelir. “Kanserli tümör”ün kendi bağışıklık sistemi yoktur, bu nedenle zamanla yenmez. Mavi balinalar genellikle bu şekilde tedavi edilir.