Delirium
Delirium; kişinin ruhsal durumundaki ani değişiklik ile karakterize bir klinik durumdur. Genellikle saatler veya günler içerisinde hızla gelişir.
Algı ve duyu değişiklikleri oluşur. Odaklanmada, iletişimde, akıl yürütmede, dikkat ve algıda, ilgide azalma ve bu yetileri kullanmada zorlanma-zorluk meydana gelir.
Nedenleri
Yüzlerce durum deliryuma neden olabilir. En yaygın nedenlerinden bazıları şunlardır:
Enfeksiyon, kalp krizi, kalp yetmezliği, böbrek hastalığı, karaciğer yetmezliği, kontrol edilmeyen şeker hastalığı ya da alkol veya diğer tür madde kullanımında aşırı doz gibi akut, yaşamı tehdit eden bir hastalığın sinyalidir (özellikle narin yaşlı kişilerde).
Belirtileri
Kafa karışıklığı ve bilinç kaybının semptomları, genellikle, birkaç gün veya birkaç saatlik bir süre içinde yani çabuk gelişir. Şuur bulanık olabilir ve kişi uykulu ya da alarm halinde olabilir.
Semptomlar şunlardır: Vesveseli ve huzursuz olma, ajitasyon ve heyecan, korku ve şüphecilik, titreme, idrar tutamama, halüsinasyonlar, ve tutarsız konuşma.
Asıl normal dışılık, bir konu ya da vazifeye odaklanılamamasıdır. Bunun yanında, kişi kolaylıkla uykulu olabilir veyahut uyandırılma zorluğu yaşar.
Tedavi
Delirium; ilk belirlemelere ve altta yatan nedenlere yönelik olarak tedavi edilir. Sonra belirtiler tıbbi, psikolojik yöntemler, çevre ve destekleyici tedavilerle desteklenir.
Tedaviler arasında şunlar olabilir:
Altta yatan her türlü tıbbi durum tedavi edilmelidir. Eğer ajitasyon şiddetli ise, tedavi etkisini gösterene kadar kişiyi sakinleştirmek için anksiyeteye karşı kullanılan ilaçlar verilebilir. Alternatif olarak, kafa karışıklığı ve ajitasyon durumları ile ilgilenmede, destekleyici bir akraba ya da arkadaşın mevcudiyeti gayet yardımcı olacaktır.
Destekleyici tedavi doktor, hemşire veya hasta bakıcı tarafından yapılabilir. Burada hastanın çevresine yeniden yön vererek anksiyetesinin azaltılması amaçlanır.
-Hastanın odasına bir saat ve takvim yerleştirme
-Geceleri odayı karartmak ve gündüz saatlerinde doğal ışık olmasını sağlamak
-Oda da hatırlatıcı objeler kullanma (ev örneğin, aile fotoğrafları ya da nesneler) odanın etrafında tanıdık nesnelerin yerleştirilmesi gibi
Korunma
Bazı araştırmalar deliryum için risk altında olan yatan hastalarda deliryum önlemeye bir dizi işlemin yardımcı olduğu göstermiştir.
Bu adımlar şunlardır:
-Hafıza kullanamaya yönelik alıştırmalar
-Gevşetici müzikler dinlemek
-Çok hafif egzersiz yapmak
-Görsel ve işitsel hafızayı kuvvetlendirecek için alışmalar
-Bol sıvı alımı