Yerli hareketi, gezegenin geleceği ve kazanacak bir solun ayrılmaz bir parçasıdır.
Başkan Donald Trump’ın geçen hafta aldığı idari karardan sonra, Amerikan Ordusu Mühendis Birliği, “Dakota Access”e, Kuzey Dakota’daki Siyu Rezervasyonu Standing Rock’ta çalışma yapma izni verdi. Standing Rock, aylardır, 1851’deki Fort Laramie Antlaşmasıyla Büyük Siyu Ulusu’na verilen topraklardan geçmesi öngörülen boru hattına sert şekilde karşı çıkan bir koalisyona öncülük ediyordu. Boru hattı, Standing Rock’ın atalarının mezarlarını çoktan kirletti ve şimdi de topluluğun su kaynaklarını tehdit ediyor.
Trump’ın başkanlığının ilk birkaç haftası, Amerikan toplumunun yüzeyinin hemen altında uzun süredir birikmiş olan ırkçılık, kapitalizm ve ataerkilliğin adaletsizliklerini açığa çıkardı ve sahnenin ortasına koydu. Trump’ın Standing Rock kararı bizi, çağdaş siyasette nadiren tartışılan bir başka temel adaletsizlikle yüzleşmeye zorluyor: sömürgecilik.
Çoğu insan için sömürgeciliğin günümüzde devam ettiğini ileri sürmek tartışmalı ve hatta saldırganca. Popüler Amerikan imgeleminde, sömürgecilik, ya on üç koloninin İngiltere’den bağımsızlığını ilan ettiği 1776’da ya da 1890’da Wounded Knee’de üç yüzü aşkın Lakota’nın katledilmesinden sonra yerli halklara karşı açık savaşın sona ermesiyle birlikte bitti. Bu anlatılara göre sömürgecilik artık eskide kaldı.
Ama devam etmekte olan sömürgecilik, yerli hareketinin direndiği ve değiştirmeye çalıştığı en önemli adaletsizlik. Yerli şair ve eylemci Bobbi Sykes’ın bir defasında söylediği gibi “Ne? Sömürgecilik sonrası mı? Gitmişler miydi?”
Eğer Sol, Standing Rock ve yerli hareketini anlayacak ve onunla dayanışacaksa sömürgecilik konusunu ciddiye almalı.
Amerikan sömürgeciliğinin kökleri, yerli halklardan toprak çalmaya dayanıyor. Şu anda da yerli egemenliğinin tanınmamasıyla devam ediyor. Yerlilerin varlığı kontrol edilmeli, kaldırılmalı ve sonra unutulmalı ki Amerika Birleşik Devletleri, yerli halklardan alınan toprakların üzerinde yaşamaya ve onlardan faydalanmaya devam etsin.
Yerli halkların bütün izlerini silmek, kıtanın yerleşimcilerinin herhangi bir ahlaki kaygıya kapılmadan ve tanıma, tazminat veya geri dönüşle ilgili herhangi bir kelime ve düşünce olmadan ilerlemelerine imkân veriyor. Önceden kimsenin sahip olmadığı özgür topraklar fantezilerine dayanan mitlerin, hayallerin ve hatta ütopyaların yayılmasını sağlıyor.
Bu, Dakota Access’in neden Bismarck’ın yukarısından Standing Rock’ın güneyine kaydırıldığını açıklıyor. Yerli İşleri Bürosu’nun tüm bütçesinden 1 milyar dolar daha fazla maliyeti olan 3,8 milyar dolarlık bir boru hattının, nasıl da konut, okul ve hastane gibi temel altyapı gereksinimlerinin karşılanmasından önce, yerli halkın isteğine karşı olarak topraklarından geçirilebildiğini açıklıyor. Aylarca devam eden eşi görülmemiş gösteriler ve görünürlükten sonra Trump’ın boru hattıyla ilgili hiç şikâyet gelmediğini iddia etmesini de açıklıyor.
Dakota Access boru hattı, halihazırda 4,2 milyar dolarlık servete sahip Dallaslı milyarder CEO Kelcy Warren’ı daha da zenginleştirecek. Ortaya çıkacak az sayıda istihdam olanağından, özellikle Standing Rock gibi rezervasyonlarda işsiz ve emek piyasasından tecrit edilmiş halde yaşayan yerli topluluklarından kimse yararlanamayacak.
Ağır bir toprak hırsızlığı, yoksulluk, baskı, gözetim, zabıta ve sömürüden oluşan bu resmin bütününü sömürgecilikten başka bir şeyle tanımlamak mümkün değil.
Bu acı gerçek, en radikal düşünenleri bile kaderciliğe sevk edebilir. Geçmişle sınırlı kalınırsa, yerli halkların sömürgeleştirilmesi talihsiz değil bile kaçınılmaz gibi görünüyor. Günümüze bakılırsa sömürgecilik geri alınamaz gibi görünüyor. Cezayir tarzı bir kurtuluş ne mümkün ne de arzulanabilir. ABD’liler gidecek değiller ve gitmek zorunda olmamalılar da. Burası artık onların da evi.
Ama Yerli halkların üzerine çökmesi için getirilen tüm güçlere rağmen biz de hala buradayız. Topraklarımız için geldiler. Kaynaklarımız için geldiler. Çocuklarımız için geldiler. Bizi, toplumlarımızı, bölgelerimizi, ailelerimizi, bedenlerimizi, dillerimizi, kültürlerimizi, bilgi birikimimizi, sevgimizi yok etmek için geldiler. Ama biz yine de buradayız.
İnkâr edilemeyecek kadar doğru bir şeyi savunuyoruz: Yaşama ve insanı doğuran toprağa can veren suyu… Doğru olan bir şey için savaşmaktan vazgeçmeme inadı, geleneğimizdir.
Atalarımızın topraklarında olduğumuz sürece, gezegenin ve halkın önüne kârı koyan insanlar kazanamayacak. Burada olduğumuz sürece sömürgecilik başarısız olacak.
Yerli hareketi, Dakota Access boru hattını neredeyse yendi. Aylarca devam eden baskıdan sonra Obama yönetimi boru hattını durdurdu ve Çevresel Etki Raporu çalışması yapılmasına kadar verdi. Trump’ın, petrol baronu dostlarını ve onların yatırımcıları daha fazla ertelemeden ve zarardan kurtaran kararı ise bu kısmi zaferi geçersiz kıldı.
Donald Trump’ın seçilmesiyle birlikte yapılacak fazla bir şey kalmadı. Dakota Access’in yönünü değiştirmek veya durdurmak için Standing Rock’ın, Hillary Clinton veya daha da iyisi Bernie Sanders’ın kazanmasına ihtiyacı vardı. Başarısız olan yerli hareketi değil, Demokrat Parti liderliğiydi.
Şimdi Standing Rock daha fazla baskıyla karşılaşacak. Bu ayın başlarında, boru hattı inşaatına yakın bir yerde yeni bir kamp kurmak isteyen yetmiş altı protestocu tutuklandı. Geçen hafta, FBI’ın, üç Standing Rock direnişi örgütleyicisini terörist diye incelediği haberleri çıktı.
Bu arada Kuzey Dakota’lı kongre üyeleri, Kongre’ye, Yerli rezervasyonlarının, federal yargı yetki alanından çıkarılıp eyaletlerin yargı yetki alanına verilmesi için Anayasa değişikliği teklifinde bulundu. Maliyetinin ne kadar yüksek olduğunu görür görmez bu tekliflerinden vazgeçeceklerdir.
Daha endişe verici olanı, Trump’ın danışmanları arasından tartışılan, ABD topraklarının yüzde 2’sini oluşturan ama ülkenin petrol, doğal gaz ve kömür kaynaklarının beşte birinin bulunduğu Yerli rezervasyonlarının özeleştirilmesi planı. Bu plan, düzenlemeleri ve gözetimi federal hükumet tarafından yapılan Yerli topraklarını özel mülk haline getirerek, yüzyıllık federal Yerli politikasını ters yüz edecek. Eğer bu plan, Trump’ın petrol ve altyapı gündeminin bir parçası olarak uygulamaya konulursa, Yerlilerin topraklarının eşiğindeki Amerika’nın sömürgecilik sınırına daha fazla delme makinesi, boru hattı ve protesto gösterisi yığılacak.
Yerli hareketi artık iki cephede savaş verecek. Sadece boru hatlarına karşı değil, yerli hakları ve egemenliğine karşı yürütülen bir saldırı da var. Bu yeni sömürgeci, doğal kaynak sömürüsü ve baskı dalgasına karşı koymak için ciddi dayanışmaya ihtiyaçları olacak.
Standing Rock, yerli hareketinin doğal kaynakları çıkarma sanayisine karşı mücadele edebileceğini ve kazanabileceğini kanıtladı. Trump yönetimi altında, sömürgeciliğe karşı ve eşitlik, öz yönetim ve çevre adaleti gibi evrensel değerler için yerli mücadelesi her zamankinden daha önemli olacak. Yerli hareketi uzak geçmişten çok, gezegenin geleceğinin ve kazanacak bir solun ayrılmaz bir parçasıdır.
Bu topraklardaki ilk insanlar için daha adil bir gelecek sözünü ve bunu bizimle paylaşan herkesi gördük. Gelin, bunun için mücadele edelim.
14.02.2017
Çeviri: Kontra Salvo