En son bitirdiğim kitap; Waldorf Yöntemiyle Çocuğumu Büyütüyorum - 0-7 Yaş Çocuk Eğitimi, Barbara J. Patterson ve Pamela Bradley, Kaknüs Yay., İstanbul, 2011, 159 sayfa.
Kitap güzeldi, dili akıcı. Fakat illa da alınıp okunmalı diyebileceğim bir kitap değil Elizabeth Pantley'nin "Çocuğunuzla İşbirliği Yapın" kitabı gibi... Ayrıca Waldorf Yöntemi, Montessori Eğitimi'ne çok benziyor.
Kitapta, düzenli olmaktan çok bahsedilmiş; 5 duyu yerine 12 duyu olduğu, oyuncak bebek yapımı ayrıntılarıyla anlatılmış.
Anne-babaların seminerlerde sordukları sorularına cevap verilmiş. Bir Dolap Kitap'ta çok tartışılan masallar konusunda, masalların hiç değiştirilmeden anlatılması gerektiğini savunuyor diye de belirtmek istedim.
Kitapta Kafama Yatanlar:
- Çocuklar düzeni severlermiş o yüzden evde düzen şart. Çocuğun hangi gün ne yapılacağını bilmesi ona rahatlık verirmiş. Ama günlerin isimlerini aklında tutamazmış. O yüzden günlere "çamaşır günü, oyun günü, anneanneye gitme günü, kek yapma günü" gibi isimler verip buna uygun davranırsak çocukların kafası karışmaz ve kendilerini güvende hissederlermiş. Gün içindeki rutin işler de hakeza öyle; uyku öncesi aynı saatte banyo yaptırmak çocuğun uykusunun gelmesini sağlarmış mesela. Ayrıca yıl içinde değişen mevsimleri mevsimsel aktivitelerle (sonbaharda konserve yapmak, elma mevsiminde elma toplamak gibi) vurgulamak evdeki düzene mevsimsel bir düzen katarmış. Bayramlar vs. özel günleri kutlamak da çocuklara özel olayların düzenli olarak tekrarlandığı konusunda güven verirmiş. Her mevsim doğadan toplanan farklı materyallerle yapılan doğa masası çocuklara mevsim değişikliklerini öğretirmiş.
- Çocuklar gördüklerini ve duyduklarını taklit ederlermiş. Çocukların yanında düzgün konuşmalıymışız ki o da düzgün konuşmayı öğrensin; düzgün davranmalıymışız ki o da öyle davransın.
- Çocuğun "Hayır!" deyip inatlaşma döneminde (3-5 yaş) onunla inatlaşmamalı, yapılacak işi tekerlemelerle ve esprilerle onunla beraber yapmalıymışız.
- Çocuğun soru sorma döneminde (3-5 yaş) ona doğru ve onun anlayabileceği cevaplar vermeliymişiz. Mesela "Dışarısı neden karanlık?" diye sorduğunda dünyanın güneş etrafında döndüğünü söylemek yerine "Güneş şimdi uyuyor, uyandığında aydınlık olacak." denilebilirmiş.
- İşlerinizi çocuklarımızla beraber yapmalı, o işi yapması zorsa mekanımızı bizimle paylaşmasını sağlamalıymışız. Çocuğumuz yanımızda oynamayı daha çok severmiş çünkü.
- Oyun, sağlıklı bir çocuğun yaşam kaynağıdır. Basit bir bez bebek ve aslına uygun oyuncak hayvanlar bu iş için seçilebilirmiş.
- Çok fazla oyuncak çocuğu sıkabilir, onu doyumsuz yapabilirmiş. Bu yüzden oyuncakların hepsini vermek yerine birkaç tanesini vermek onlardan sıkılınca eskileri kaldırıp yenilerini vermek daha iyiymiş.
- Çocuğumuzun oynaması için mutfakta güvenli bir dolabı güvenli mutfak eşyalarıyla doldurabilirmişiz.
- Yürüme dönemindeki çocuk için doldurma ve boşaltma oyunları iyiymiş ve büyüme süreci ve metabolizmasının gelişmesiyle ilgiliymiş.
- Oyuncakları ayırmak ve gruplandırmak için kullanılan sepetler ve raflar odayı bir sonraki oyun için hazır hale getirirler, estetik görünürler ve çocuğun odayı toplu görmesini sağlarlarmış.
- Çocuğumuzun oyuncaklarını beraber toplamalıymışız ki çocuk bunun zor olmadığını anlasınmış.
- 4 temel element olan toprak, su, hava ve ateş (Cem Yılmaz'a göre tahta:) elementleriyle anne-baba gözetiminde oynamak çocukları doğal yaşama bağlarmış.
- Çocuklar televizyondan hayali oyunlar ortaya koyamaz sadece taklit edebilirlermiş. Onun yerine doğal eşyalarla hayalî oyunlar kurmalarını sağlayabilirmişiz.
- Oyuncak bebekler az detaylı olmalı mümkünse yüzü çizilmemeliymiş (yani yüz hatları gözler, burun vs olmayacak), çocuklar hayalindeki hisse göre bebeğin yüzünü hayalinde canlandırmalıymış.
- Çocuklara uyku arkadaşı gerekliymiş. (Blogçu Anne'nin çocuğunun güven oyuncağı Mumu'su gibi:)
- Çocukla beraber oynanmalı fakat çocuğun oyununa müdahale edilmemeliymiş. Müdahale edilirse kendine güvenini kazanamazmış.
- Denge duyusunu geliştirmek için denge tahtasında veya parmak uçlarında yürümek gibi oyunlar oynanmalıymış.
- "Paltonu asabilir misin?" sorusu yerine sihirli kelime olan "Yapabilirsin"le her şeyi yaptırabilirmişiz çocuklara "Şimdi paltonu asabilirsin!" gibi. Çünkü "Yapabilir misin?" deyince "Hayır!" deme ihtimali ortaya çıkıyormuş.
- Arkadaşlarını ısıran bir çocuğa havuç vs. verip yanımıza oturtup "Havucu ısırıyoruz, arkadaşlarımızı değil!" diyebilirmişiz. Aynı şekilde tükürüyorsa banyoya götürüp ancak banyoda tükürülebileceğini, banyoda istediği kadar tükürmesini söyleyebilirmişiz. Ayrıca şiddete meyilli çocuklara yaptırılabilecek en iyi şey bahçe işleriyle uğraştırmakmış. Bu ve benzeri hareketlerine karşı geliştirilen yöntemlere "İyileştirici eylemler" deniyor kitapta.