Gluten İnsanları Şişman Gösterir Mi?
Buğday, insanların avcılıktan yiyecek toplayarak yerleşmiş tarıma geçmeye başladığı “Neolitik Devrim” in bir parçası olarak, Akdeniz bölgesinde 9.500 yıl önce insan diyetine sunulmuştur . Günümüzde dünya çapında buğday üretiminin 723 milyon ton olduğu tahmin ediliyor ve ortalama Türkiye vatandaşı yılda yaklaşık 180 kilo buğday tüketmektedir.
Gluten, buğday, çavdar ve arpa gibi ilgili tahıllarda bulunan ve toplam protein içeriğinin yaklaşık % 80’ini oluşturan ana protein kompleksidir .Gluten, vücudumuzun, onu parçalamak için gerekli enzimlere sahip olmamasından (çoğu aşağı kırar) dolayı ve protein fragmanlarının ince bağırsakta kalmasına izin verdiği için eşsiz bir proteindir.
Duyarlı kişilerde bu, Gluten reaksiyonlarının üç temel biçimini tetikleyebilir : buğday alerjisi, çölyak hastalığı ve çölyak dışı Gluten duyarlılığıdır.
Gluten içermeyen diyetler, çölyak hastalığı olanlara veya Gluten hassasiyeti olan insanlara açık bir şekilde önerilir. Yine de, sayısız diğer sağlık koşullarının tedavisi için Glutensiz diyetlerin popülaritesi son yıllarda patlamıştır. Glutensiz gıdaların satışı, son beş yılda % 34 oranında neredeyse 1 milyar dolara ulaşmış ve Gluteni önleme yaygın kilo kaybı ve kronik koşullar için önerilmiştir.
Yine de, kilo kaybını kolaylaştırmada,Glutensiz bir diyet kullanımını destekleyen çok az kanıt bulunmaktadır. 2013’te bir grup araştırmacı diyetle indüklenen obezitenin fare modeline buğday Gluteni etkilerini araştıran ilk kontrollü çalışmayı yayınlamışlardır. Elde edilen sonuçlar, Glutene maruziyetin kilo alımı ile ilişkili olduğunu, fakat bu bağlantıyı açıklayan mekanizmaların belirlenemediğini ortaya koymuştur. Mevcut çalışma, aynı grup araştırmacı tarafından gerçekleştirilip ve bu bilgi boşluğunu doldurmayı amaçlanmıştır.
Glutensiz diyetler, bağışıklık aracılı Gluten duyarlığı olan bireylerin tedavisi için iyi araştırılmıştır. Bununla birlikte, Gluten tüketimi ve kilo alımı arasında bir bağlantıyı destekleyen kanıtların nispeten eksikliğine rağmen, obezite gibi sayısız sağlık koşulları için giderek daha fazla kullanılmaktadırlar. Mevcut çalışma, buğday Gluteninin kilo alımına neden olup olmadığını araştırmayı ve potansiyel mekanizmaları araştırmayı amaçlamıştır.
Kimler ve Ne Çalışıldı ?
Bu çalışma, sekiz haftalık 175 erkek fareyi, dört gruba ayırmış ve her birine sekiz hafta boyunca farklı bir diyet uygulanmıştır: kontrol standartlı bir diyet (CD-grubu),% 4.5 buğday Gluteni (CD-G grubu) ile CD supplementlenmiş bir obez diyet (HFD grubu) ve buğday Gluteni (HFD-G grubu)% 4.5 supplementlenmiş bir HFD içerir.
Diyet kompozisyonu hakkında Glutensiz olan herhangi bir bilgi verilmemiştir. Tipik rodent chow, çoğunlukla soya fasulyesi, mısır, balık unu, yulaf ve peyniraltı suyundan yapılan, tamamen yiyecek esaslı pelettir. Buna karşılık, standart yüksek yağlı çorba, şeker, domuz yağı, soya yağı ve kazeine dayanan yarı saflaştırılmış bir diyettir . Yüksek yağlı diyet yağ ve şeker içeriği standart diyetten daha yüksektir.
Buğday Gluteni supplementlenmiş olan diyetler, beslenme kompozisyonu kendi kontrol diyetleriyle aynı olacak şekilde değiştirmiştir; bu, kalori ve protein içeriğinin sabit kaldığı anlamına geliyor. Fareler, sekiz haftalık müdahale boyunca yiyecek ve suya kısıtlama olmadan serbestçe erişebildiler.
Vücut ağırlığı ve besin tüketimi haftalık olarak ölçülmüştür. Sekiz hafta sonra farelerin bir kısmı, dolaylı kalorimetre ile oksijen tüketimini ölçerek, enerji harcamasını hesaplarken; bazıları vücutta bağırsak sindirimini ve biyolojik dağılımını ölçmek için radyoaktif etiketli Gluten kullanılmıştır. Daha sonra tüm fareleri analiz için; kan, karaciğer ve yağ dokusu toplayarak ötenazi yapılmıştır.
Toplanan yağ dokusu kahverengi, deri altı ve karın yağ içermektedir. Bu yağ türlerinin üçünde de gen ifadesi analiz edilmiştir.
Kahverengi ve deri altı yağlar, mitokondriyal ayrıştırma proteini ve kemik morfogenetik protein 7 (BMP7) gibi termojenezle ilgili genlerin, ekspresyonundaki değişiklikler açısından değerlendirilmiştir.
- BMP7 : Mezenkimal hücrelerin kemik ve kıkırdağa dönüşmesinde anahtar rol oynar.
- IL-6 : Pro-iltihaplanma proteini ve bir anti-iltihaplanma miyokin olarak hareket eden bir interlökin’dir.
- TNF : Vücudunuzda iltihaba neden olan bir maddedir.
- PPAR : Yüksek organizmaların hücresel farklılaşması, gelişimi ve metabolizmasının (karbonhidrat, lipit, protein), ve tümörijenezinin düzenlenmesinde önemli rol oynarlar.
- LPL : Çeşitli organlardan kanda lipoproteinler adı verilen moleküller tarafından taşınan trigliserit formunda yağın parçalanmasında kritik bir rol oynar.
- HSL : Ana işlevi, depolanmış yağların harekete geçirilmesidir.
Karın yağ, interlökin 6 (IL-6), tümör nekroz faktörü (TNF), leptin ve adiponektin gibi iltihaplanmaya ilişkili genlerin yanı sıra PPAR-alfa, PPAR-gama, lipoprotein gibi metabolik ilişkili genler için analiz edildmiştir; lipaz (LPL) ve hormona duyarlı lipaz (HSL) bulunur.
Dört grup fare, standart bir kontrol diyeti,% 4.5Glutenli standart bir kontrol diyeti, yüksek yağlı bir diyet ve sekiz hafta süreyle% 4.5 Glutenli yüksek yağlı bir diyet tüketilmiştir. Vücut ağırlığı ve besin alımları haftalık olarak ölçülürken enerji harcaması, vücuttaki Gluten dağılımı ve doku analizi ile ilgili ölçümler müdahaleden önce sonlanmıştır.
Bulgular Nelerdi?
Beklendiği gibi, hem yüksek yağlı diyet grupları, önemli ölçüde daha fazla kalori tüketmiş ve standart diyet gruplarına göre önemli ölçüde daha fazla kilo artışı göstermiştir. Gluten’in kalori alımı üzerinde hiçbir etkisi olmasa da, çalışmalar, Glutenle beslenen farelerin, Glutensiz muadillerine göre 8 haftada % 20 daha fazla bir kilo artışı gösterdiğini bildirmektedir. Gluten tüketimi aynı zamanda karın ve Karın altı yağ dokusunda belirgin artışlarla (% 20-25 oranında) birlikte görülmüştür.
Her iki Gluten diyeti, Glutensiz diyetlere kıyasla, açlık oksijen tüketiminde belirgin bir düşüş ile ilişkilendirilmiştir. Buna ilave olarak, her iki Gluten diyeti düşük enerji harcaması ile ilişkilidir, ancak bu fark sadece yüksek yağ ile beslenmiş gruplarda, istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Bir saat sonra mide ve incebağırsakta radyoaktif etiketli Gluten tespit edilmiştir. İki saat sonra Glutenin sindirilmemiş kısmı, alt ince bağırsakta (ileum) ve bağırsağın başlangıcında ve daha sonra dört saat ve altı saat sonra büyük bağırsakta tespit edilmiştir. Gluten peptidleri, sindirimden 30 dakika sonra, kan, karaciğer ve karın yağ dokusunda emilmiş ve tespit edilmiştir.
Kahverengi yağ dokusunun gen ekspresyon analizleri, HFD fareler ile karşılaştırıldığında HFD-G farelerinde UCP1’in önemli bir azalması ve PPAR gama koaktivatör 1-alfa’nın (PGC1-alfa) önemli bir artış göstermiştir. Fakat CD ve CD-G fareler arasında kahverengi yağda, gen ifadesinde hiçbir fark bulunamamıştır. Karın altı yağ dokusunda, UCP1 ve BMP7 ekspresyonu, Gluteni içeren diyetlerde,Glutensiz diyetlere kıyasla önemli ölçüde azalmıştır.
- BMP7 : Mezenkimal hücrelerin kemik ve kıkırdağa dönüşmesinde anahtar rol oynar.
Son olarak, CD-G fareleri CD farelerine kıyasla IL-6’da anlamlı bir artış ve iç organlarındaki yağ dokusunda TNF’de marjinal olarak önemli bir artış gösterilmiştir. HFD-G fareleri, adiponektin, PPAR-alfa, PPAR-gama ve HSL’de HFD farelerinden önemli ölçüde düşüş göstermiş; IL-6 veya TNF’de herhangi bir değişiklik gözlemlenmemiştir.
Glutensizin tüketimi, yüksek yağlı bir diyetle beslenen farelerde daha belirgin olmasına rağmen, artan ağırlık ve yağ kazanımına ve arka plan diyetine bakılmaksızın enerji tüketiminin azalmasına neden olmuştur. Ayrıca, Gluten tüketimi, kahverengi, Karın altı ve karın yağ dokusunda gen ekspresyonunda; iltihaplanma ve metabolik belirteçlerde çok sayıda değişikliğe neden olmuştur. Sağlam Gluten peptidleri tüketimden hemen sonra, kan dolaşımına girdiği görünmüş ve karaciğer ile karın yağ dokusu içinde saptanabilmiştir.
Çalışma İnsanlara Gerçekten Neler Anlatıyor?
Bu çalışmada Glutenin çoğu sindirilir ve kolon geçirmeyecek olmasına rağmen bazı Gluten peptidler, böyle karın yağ dokusu gibi çok uzak organlara ulaşır.Kan dolaşımı, karaciğer ve karın yağ dokusunda Gluten peptitlerin bulunması, en az % 4.5 oranında Gluten diyeti tüketen fareler arasında, yağ kazancına teşvik olabilir gen ekspresyonundaki değişmeler ile ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, daha fazla araştırma etkileri, immüno-modüle yerine Gluten peptitlerin doğrudan harekete ikincil olduğu gibi, kilo alma ve gen ekspresyonundaki değişikliklere hassas mekanizması belirlemek için gereklidir. Bu bulgular, aynı araştırmacıların,diğer araştırmalarını doğrulamakta ve genişletmektedir.
Maalesef destekleyici kanıtların olmaması, özellikle farelerin kullanımı, arka plan diyeti, Gluten dozu ve tüketimin süresi gibi çalışma sınırlamaları ışığında, bu bulguların pratikte uygunluğundan emin olmayı zorlaştırmaktadır.
Farelerin insanlara karşı çalışma konuları olduğu gerçeği, çalışma açısından bir sınırlama olarak değinilmeksizin geçmektedir ve insanlarda benzer bulguların görülüp görülmediğini görmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Glutene maruz bırakılan doku numunelerindeki bağırsak epitel hücrelerinin, çölyak hastalığı olan hastalarda ve sağlıklı kontrollerde artmış bağırsak geçirgenliğini sergilediği gösterilmiştir. Bu etkiye,Gluten’in bağırsak yolundaki sıkı kıvrımların bütünlüğünü düzenleyen sorumlu proteinin,zonulin (bağırsak bariyer bütünlüğünü gösterir) ile etkileşimi söz konusudur.
Dolayısıyla, Gluten peptidlerinin tüketimden sonra insanlarda dolaşımda görünmesi, burada uzak dokulara gidebileceği ve gen ekspresyonuna aracılık edebileceği, mevcut araştırmada önerildiği gibi mümkündür.
Herhangi bir gen modifiye edici etkinin (gerçekleştiği varsayılarak) kilo alımına neden olup olmayacağı tartışmalıdır. Gen ifadesinde gözlemlenen değişikliklerden biri, kahverengi yağ dokusundaki UCP-1’in aşağı düzenlenmesidir. Genetik olarak obezitenin teşvik edilmesi ve diyetle indüklenen termojenezin reddedilmesi için farelerde UCP-1’in çıkartılması gösterilmiş ve bu, artan yağ kazanımını açıklamak için muhtemel bir adaydır.
Kahverengi yağlar, yetişkin insanlarda bulunmasına rağmen , var olan vücut büyüklüğüne göre farelerde olduğundan çok daha düşük miktardadır. Buna göre, insanlardaki enerji dengesini hangi derecede etkilediği bilinmemektedir. Farelerde ve erkeklerde kahverengi yağ gen ekspresyonunda, genetik farklılıklar da vardır, Glutenin insanlarda farklı şekilde kahverengi yağ ile etkileşime girme ihtimalini ortadan kaldırmiştir.
Ancak gen ekspresyonundaki değişiklikler kahverengi yağla sınırlı değildir. Deri altı yağ, kahverengi yağ oluşumunda rol oynayan BMP7 ekspresyonunda bir azalma göstermiştir . Deri altı yağı gibi, beyaz yağların kahverengi yağa dönüştürülmesi “kahverengileştirme” olarak bilinir ve benzer bir şekilde termojenik etkinliği gösteren “bej” veya “brit” (“kahverengi-beyaz-beyaz”) yağın oluşumuna yol açar (klasik kahverengi yağda). Bej yağları, insanlarda potansiyel bir anti-obezite maddesi olarak araştırılmıştır. Buna göre, yaratılışında bir azalma varsayımsal olarak kilo alımını kolaylaştırabilir.
Karın yağı, farelere standart diyet veya yüksek yağlı bir diyetle beslenip beslenmediğine bağlı olarak,Glutene karşı farklı tepkiler göstermiştir. Standart beslenen farelerde artan iltihap molekülü ekspresyonu görülürken, yüksek yağ ile beslenmiş fareler, yağ metabolizmasına katılan enzimlerde azalma göstermiştir. Bu farklı yanıtların nedenleri, bu çalışmada araştırılmamış ve dolayısıyla daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Arka plan diyeti, diyet değişikliklerinin vücut tarafından nasıl işlendiği konusunda büyük rol oynamaktadır. Özellikle Gluten, farelerin tükettiği her yiyecek pelletinde (taneciklerinde) bulunur; yani, yediklerinde sürekli maruz kaldıklarını ifade etmişlerdir. Gluten alımı daha aralıklı olsaydı, sonuçlar nasıl farklı olurdu? Ayrıca, diyetteki protein, lif ve diğer besin maddelerinin miktarı, Glutenin sağlık üzerindeki etkisini nasıl etkiler? Lifin sağlıklı bir mikrobik ve güçlü bağırsak bariyerini teşvik ettiği iyi bilinmektedir.
Sağlığa etkisini görmek için, ne kadar Gluten gerekir? Diyetin% 4.5’indeGluten tüketimi, yetişkin bir insanın ortalama 1,5 kilo yiyecek alımını varsayarak,günde yaklaşık 60 gramlık bir alımı ifade eder. Gluten, buğdaydaki proteinin kabaca % 80’idir, yani birilerinin günde yaklaşık 75 gram protein tüketmesi gerektiği anlamına gelir. Bu yaklaşık 20 dilim kepekli ekmeğe denk gelir. Glutenin, daha düşük ve daha gerçekçi bir şekilde alınması, sağlığı nasıl etkileyeceğinin daha fazla araştırmayı gerektiren başka bir sorunudur.
Son olarak, müdahale sonrasında ölçümler yapıldığı için, gen ekspresyonundaki değişikliklerin kilo alımının nedeni mi yoksa sonucunun mu olduğu belli değildir. Araştırmacılar, haftalık bazda vücut ağırlığını ölçmüş, ancak yalnızca çalışma başlangıcı ile sonunda, gen ifadesi ve solunumu ölçmüşlerdir. Ağırlıktaki anlamlı farklılıklar ortaya çıkmadan önce, bu daha sonraki yapılacak ölçümler daha erken yapılırsa, nedenlerin etkiden önce bu değişikliklerin, aslında kilo almasına neden olduğunu gösteren kanıtlarını güçlendirmek daha anlayışlı olabilir.
Yapılan incelemede, günlük 20 dilim kepekli ekmeğin eşdeğerini (Gluten içeriği açısından) tüketen farelerin, muhtemelen yağ dokusu üzerinde doğrudan bir etki yaratarak, enerji tüketimini ve yağ kazanımı artışını teşvik eden, metabolik değişiklikler olduğunu bildirmiştir. Bu çalışmada, insanlarda nasıl oynandığı halen belirsizliğini korumaktadır.
Sonuç
Birkaç çalışmada, yağsız et, meyve, sebze, fıstık, süt, baklagiller ve tahıllar gibi gıda türleri dışındaki paleolitik tip diyetlerin sağlık üzerindeki etkisini araştırmıştır.Her ikisi de paleo diyetinin metabolik sendrom ve tip 2 diyabet tedavisinde konvansiyonel bir diyetten üstün olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, paleo diyet çalışmalarından elde edilen olumlu sonuçların faydaların, gluttenin ekarte edilmesinden kaynaklandığını ima etmemiştir.
Mevcut çalışma yazarının, laboratuarının dışındaki hiçbir araştırmada, Gluten tüketiminin potansiyel obezojenik etkilerinin arkasındaki mekanizmaları araştırmamıştır. Bununla birlikte, 45 ileriye yönelik kohort çalışmasının ve 21 randomize kontrollü çalışmanın bir meta-analizi , tam taneli tüketicilerin tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalık ve kilo alma riski daha düşük olduğunu belirtmiştir(bütün tahıl müdahalelerinin, glisemik kontrol ve kan lipidlerin).
Bu bulgular Amerikan Beslenme Pozisyon Bildirgesi tarafından da desteklenmektedir. Bu araştırmanın çoğunluğu, bütün tahılları rafine edilmiş tahıllarla karşılaştırılmış ve her ikisi de aynı Gluten içeriğine sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, özellikle bu delillerin çoğunluğun gözlemsel nitelikte olduğu için, buğday etkilerini azaltmanın zor olduğu ve dolayısıyla birçok karışıklığa maruz kaldığı da söylenebilir.
Azaltılmış ağırlığı, tam tahıllara bağlayan gözlemsel kanıtlar için ve müdahalelerin reçete kalorili koşullarda tam tahıl tüketimi için,supplement destekler gereklidir. Bununla birlikte, pek çok tahıl türü vardır ve Gluten tüketiminin düşük kalması mümkündür. Bu, buğday gluteninde düşük bir diyet olabilir, ancak yulaf gibi diğer bütün tahıllarda yüksek bir diyet için, en iyi sonuçlara yol açabilir. Özellikle insanlarda yapılan daha kontrollü araştırmalar, bu karmaşık konuyu aydınlatmaya yardımcı olabilmektedir.
Daha önceki araştırmalar (çoğunlukla gözlemsel nitelikte) daha iyi sağlık ve tahıl tüketimi arasında bir bağlantı kurmuştur, ancak bu özellikle de buğday için geçerli değildir. Buna göre, belki de buğday Gluteni içermeyen bütün tahıl diyetleri yararlı olsa da, gelecekteki araştırmalar buğday Gluteninin, insanlarda sağlık için, nasıl bir şekilde etki ettiğini araştırmak gerekmektedir.
Sık Sorulan Sorular
En erken ekilen buğday biçimleri Einkorn (siyez buğday) ve Emmer’dir (melez buğday). O zamandan beri, çiftçiler, daha yüksek verim, iklim değişikliklerine uyum, daha iyi ekmek yapım özellikleri ve gelişmiş hastalık direnci için, sistematik olarak melezlenmiş buğdayı imal ettiler.
Günümüzde, buğdayın yaklaşık% 95’i ekmeklik buğdadır.
Bazı araştırmalar çölyak hastalığı olan kişilerin modern buğday türlerinde, atalarının (kısmen modern buğdayın alt genetik çeşitliliğine borçlu olduğu) daha yaygın olan Glutenin spesifik bir bileşeninin Glia-α9 olarak adlandırdığını ileri sürmektedir . Bunu desteklemek için, çölyak hastalarından elde edilen bağırsak hücreleri, einkorn buğdayına maruz bıraktıklarında, ekmeklik buğdayda görülen tahrik edici iltihaplanma ve bağışıklık tepkisini göstermemiştir. Böylece, her iki çeşit de Gluten içerdeyse de, yapısındaki genetik farklılıklar, eski buğday çeşitlerinin Glutene duyarlı bireylere daha az zararlı olmasını sağlayabilmektedir.
Neler Bilinmelidir?
Bu çalışma, buğday Gluteni (veya en azından onun parçaları) bağırsak yolundan çıkıp yağ metabolizmasına etki edebildiğini belirtmektedir.
Bununla birlikte, bu çalışma farelerde yürütülmekte ve günde 20 dilim kepekli ekmek yeme gibi Gluteni kullanmakta,belirgin sınırlamalara sahiptir.Gluten ile kilo alma arasındaki bağlantı, iyi araştırılmamıştır ve mevcut çalışma bulguları Gluten tüketiminin insan sağlığını nasıl etkilediğini belirlemek için daha fazla araştırmayı gerekli kılmaktadır.
Referanslar
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26443339
- http://www.fao.org/worldfoodsituation/csdb/en/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22313950
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23253599
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23253599
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16635908
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19187776
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23632102
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18719589
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20920376
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19386614/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22649266
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23803885
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16963343
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18175740
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18528518/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20664999
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17060124