CORONA VİRÜSÜNÜN ÇIKTIĞI YER NERESİ ? NASIL ÇIKTI ?
Kaynağı bilinmeyen bir grup zatürre vakası
Kışın ortalarında Çin’de kaynağı bilinmeyen bir grup zatürre vakası bildirildi. E-posta, Uluslararası Bulaşıcı Hastalıklar Derneği’nin uyarı ağı olan ProMED tarafından gönderilmişti. 30 Aralık akşamı Wuhan Belediyesi Sağlık Komisyonu tüm tıbbi tesisleri alarm halinde olmaları ve acil durum planlarını uygulamaya koymaları konusunda uyardı.
Van Kerkhove “Ciddiye alınması gereken bir durum olduğunu hemen anladık ve anında sistemlerimizi etkinleştirdik” dedi. O zamandan beri çalışmaya hiç ara vermedi. Günler içerisinde Sars olmadığını, Mers olmadığını, grip, Legionella ya da diğer bir dizi patojenden biri olmadığını anladılar. Bu yeniydi.
Koronavirüs hayvan pazarından mı çıktı?
İlk ipucu hayvan pazarıydı fakat şimdi, başta kesin bir neden gibi gözüken şey belirsiz. Erken tespit edilmiş 41 vakadan oluşan bir örneklemin %70’i deniz ürünlerinin ve ayrıca yasadışı yollar ile yakalanan ve müşterinin önünde kesilen canlı hayvanların satıldığı Huanan Deniz Ürünleri Pazarının düzenli müşterileri, çalışanları ve sahiplerinden oluşmaktaydı.
Hayvan pazarı, 1 Ocak'ta Çinli yetkililer tarafından kapatıldı, kapsamlı bir şekilde temizlendi ve dezenfekte edildi, ki bu hijyen konusuna yardımcı olurken ipuçlarını da yok etti. Bununla birlikte sürüntü testleri vahşi hayvanların tutulduğu alanlarda virüsün izlerini gösterdi. Ocak ayının sonlarında ticarete bir tat veren pazardaki evcil ve vahşi hayvanlar dükkanından bir sayım listesi çıktı. Liste canlı kurt yavruları, altın ağustos böcekleri, akrepleri, bambu fareleri, sincapları, tilkileri, kalemisleri, semenderleri, kurbağaları ve timsahları içeriyordu. Timsah kuyruğu, karın, dil ve bağırsaklar gibi çeşitli hayvan parçaları satıyordu.
DSÖ’nün Zoom üzerinden bilgilendirmelerinde haftada iki kez pandemideki gelişmeleri titizlikle anlatan Van Kerkhove, Mers dahil koronavirüsler üzerine uzun süre çalışmış bir solunum enfeksiyonları uzmanıdır. Var Kerkhove “Bunun yeni bir koronavirüs olabileceğini hemen düşündüm çünkü abartısız hayvanlarda dolaşan yüzlerce hatta binlerce çeşit koronavirüs var” dedi. Bu nedenle koronavirüsler, DSÖ’nün ihtiyaç duyulan salgın araştırması için ayrıntılı planında zaten yer alıyordu. Tehlike oradaydı ve 2003’deki Sars Pandemisi'nden beri biliniyordu.
Van Kerkhove e-postayı gördüğü zaman en az 124 kişinin hastalandığını ve insanların savunmasız olduğu yeni bir virüse yakalandıktan sonra Hubei eyaletinde bazılarının da öldüğünü biliyoruz. Bazıları Kasım ayının ortalarında enfekte olmuş olacak. Neredeyse tamamı (119) eyaletin başkenti Wuhan'daydı. Diğer beşi de hastalanmadan önce oradaydı. Wuhan, mükemmel bir gözetim ve daha sonra şüphe altına girecek birinci sınıf bir biyogüvenlik laboratuvarına sahipti. Grup Wuhan'da tespit edildi fakat hala başka bir yerden gelmiş olacağı muhtemeldi.