Tenkis davası yalnızca saklı paylı mirasçılar tarafından açılabilir. Miras bırakanın sağlığında mal varlığı üzerinde dilediği gibi tasarruf etmesi, miras hukukunda genel kuraldır. Miras bırakan sağlığında mal varlığını dilediği gibi devredebilmekte, bağışlayabilmekte, mal varlığı üzerindeki tasarruf imkanlarından faydalanabilmektedir ancak, miras bırakanın tasarruf hakkı ,saklı paylı mirasçıların saklı pay oranı ile sınırlıdır. Mirasçıların dokunulamayan yasal miras oranı, mirasçının saklı payı olarak tanımlanmaktadır.
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’n 506. Maddesi ile saklı paylı mirasçıların kimler olduğu ve saklı pay oranları belirlenmiştir. Miras bırakanın altsoyu, anne-babası ve sağ kalan eşi saklı payı olan mirasçılardır. Medeni Kanunda 2007 yılında yapılan değişiklikle kardeşlerin, 1/8 olarak belirlenen saklı payı kaldırıldığından, kardeşler saklı paylı mirasçılar arasında yer almamaktadır.
Miras bırakan saklı paylı mirasçıların, yasa ile belirlenen saklı payını ihlal eden bir tasarrufta bulunmuşsa, mirasçı tenkis davası açmak suretiyle, ihlalin giderilmesini isterler.
İhlali ile tenkis davasının konusunu oluşturan saklı pay oranları nasıl belirlenir? Bir başka deyişle, mirasçılar saklı payın ihlal edip edilmediğini hangi oran üzerinden değerlendirebilir?
Tenkis davasını yalnızca saklı paylı mirasçılar açabilirler. Saklı payı olan mirasçı fiil ehliyetine sahip değilse, mirasçının kanuni temsilcisi tenkis davası açmaya yetkilidir.
Tenkis davası, saklı pay ihlal edilmek suretiyle lehine kazandırmada bulunulan kişiye karşı açılır. Örneğin miras bırakan , saklı payı ihlal eder biçimde bir bağışlama da bulunmuş ise, tenkis davası bağışlamada bulunulan kişiye karşı açılacaktır. Lehine kazandırmada bulunulan kimse mirasçı olabileceği gibi, üçüncü bir kişi de olabilir. Kazandırma yapılan kişinin ölmüş olması halinde, dava mirasçılarına karşı açılabilir.
Tenkis davası açma hakkı mirasçıların saklı paylarının ihlal edildiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıldır. Vasiyetnamelere ilişkin açılacak davalarda süre, vasiyetnamenin açılmasından itibaren, diğer tasarruflar hakkında on yıl geçmekle düşer. Burada bir yıllık süre mirasın açılmasından önce işlemez.
Tenkis davasının tabi olduğu bir ve on yıllık süreler niteliği itibariyle zamanaşımı değil hak düşürücü sürelerdir.
Tenkis davasında yetkili mahkeme ölenin son yerleşim yeri ,mahkemesi görevli mahkeme ise Asliye Hukuk Mahkemesi’dir.
Bu konu ile ilgili diğer yazılarımızı da okumanızı tavsiye ederiz.
Miras Hukuku, Tenkıs Davası, Saklı Paylı Mirasçılar veya Mirastan Çıkarma ( Iskat ) hakkında daha detaylı bilgi almak için ofisimizi arayabilirsiniz.
Aşağıdaki başlıklar da ilginizi çekebilir.