Behzad kimdir? Behzad, İranlı bir minyatür sanatçısıdır. İran minyatür sanatının önde gelen isimlerinden biri olan Behzad’ın minyatürleri hakkında bilgiler.
Behzad, 15. yüzyılda yaşamış ve İran’da etkili olmuş bir minyatür ressamıdır. Tam adı Mirza Muhammad-i Hasan Behzad’dır. 16. yüzyılın başlarında Timur İmparatorluğu’nun merkezi olan Herat şehrinde faaliyet göstermiştir. Behzad, İran minyatür sanatının en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilir ve İran minyatür resminin altın çağını yaşamasına katkıda bulunmuştur.
Behzad, geleneksel İran minyatür resim tekniklerini geliştirmiş ve yeni bir tarzın öncüsü olmuştur. Çalışmaları, ayrıntılı ve hassas bir şekilde yapılmıştır ve genellikle İslam sanatının karakteristik özelliklerini taşır. Doğal renk paleti, ince çizgiler ve detaylara verdiği önemle tanınır. Behzad’ın minyatürlerinde genellikle mitolojik, tarihi ve dini sahneler, portreler ve manzaralar yer alır.
Behzad’ın en ünlü eserlerinden biri, Şehname (Ferdowsi’nin İran destanı) hikâyelerini içeren bir minyatür kitabıdır. Bu eser, İran minyatür sanatının en önemli yapıtlarından biri olarak kabul edilir. Ayrıca, Timur İmparatorluğu’nun hükümdarı Hüseyin Baykara için yaptığı çalışmalar da döneminin önemli minyatür eserlerindendir.
Behzad’ın etkisi, öğrencileri ve ardılı olan diğer minyatürcüler aracılığıyla uzun süre devam etmiştir. Onun tarzı ve teknikleri, İran minyatür sanatının gelişimine ve sonraki dönemlerdeki sanatçıların eserlerine büyük bir ilham kaynağı olmuştur. Behzad’ın sanatı, İran kültüründe ve minyatür resim geleneğinde önemli bir yere sahiptir.
Behzad’ın Günümüze Ulaşmış Eserleri Nelerdir?
Behzad’ın günümüze ulaşmış eserleri sınırlı sayıdadır, ancak hala değerli ve önemli eserler olarak kabul edilir. İşte Behzad’ın günümüze ulaşmış bazı eserleri:
- Şehname (Ferdowsi’nin İran destanı): Behzad’ın en ünlü eserlerinden biri, Şehname’nin minyatürlerini içeren bir kitaptır. Bu eser, İran tarihindeki önemli olayları, mitolojik hikayeleri ve karakterleri içerir. Behzad’ın Şehname minyatürleri, zamanın sanatsal zevkine ve dönemin Pers kültürüne ayna tutar.
- Baykara Manzarnameleri: Behzad, Timur İmparatorluğu’nun hükümdarı Hüseyin Baykara için manzara minyatürleri yapmıştır. Bu eserlerde doğal manzaralar, bahçeler ve saraylar canlı bir şekilde tasvir edilir. Behzad’ın bu manzara minyatürleri, o dönemin Pers bahçe sanatının ve manzara resimlerinin örnekleridir.
- Diğer Mecmualar: Behzad’a atfedilen diğer minyatürler, çeşitli mecma ve kitaplarda bulunur. Bu mecma ve kitaplarda genellikle dini hikayeler, mitolojik sahneler, portreler ve klasik İran edebiyatından öyküler yer alır. Behzad’ın minyatürleri, sanatsal yetenekleri, ince detayları ve estetik değeri nedeniyle takdir edilir.
Behzad’ın eserleri genellikle müzelerde, özel koleksiyonlarda ve sanat galerilerinde sergilenir. Bunların arasında Türkiye’deki İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi, İran’daki Tebriz ve Tahran Müzeleri gibi kurumlar Behzad’ın eserlerine ev sahipliği yapar. Bu eserler, Behzad’ın minyatür resimdeki üstün yeteneklerini ve İran minyatür sanatının gelişimine olan katkılarını yansıtan önemli kültürel miraslardır.
Behzad Tarafından Yapılan Minyatürlere Örnekler
Kısa Hap Bilgi Arayanlar İçin Kısa Biyografisi
Büyük bir minyatür ressamıdır. İlk minyatürleri 1479 tarihli olduğundan 1460 yıllarında doğduğu tahmin ediliyor. Ölüm tarihi 1537’dir. Minyatürleri dünyaca ünlüdür. Behzad, önceleri Herat’ta yaşamıştır. Timuroğulları İmparatorluğunun başkenti olan Herat o çağlarda dünyanın en büyük şehriydi. Bihzad, Timuroğulları İmparatorluğunun hükümdar Hüseyin Baykara’dan sonra en zengin ve nüfuzlu kişisi olan Emir Ali Şir Nevai tarafından pek geniş ölçüde himaye ve teşvik görmüş, bizzat Hüseyin Baykara’nın da büyük beğenisini kazanmıştır. Herat’ta Timur İmparatorluğuna 1507’de Özbek imparatoru Şaybak Han tarafından son verilince Bihzad onun saray ressamı oldu. Şaybak Han’ın Safevî İmparatoru Şah İsmail tarafından öldürülmesi üzerine de İran şahının sarayına geçip Tebriz’e yerleşmiştir. Şah’ın 1522 tarihli bir fermanıyle İran Türk İmparatorluğu’ndaki bütün kütüphaneler, hattatlar, ressamlar, nakkaşlar, kuyumcular v.s. onun emir ve idaresine verildi. Bihzad, Şah İsmail’in oğlu Şah Tahmasp zamanında da yerini korudu. 1537’de Tebriz’de ölmüş, oraya gömülmüştür.
Behzad, en büyük minyatür ressamı olarak kabul edilegelmiştir. Bugünkü sanat tarihçilerinin de fikri budur. Bugün dünyadaki sayılı müze ve kütüphanelerin süsü sayılan minyatürleri çok taklit edilmiş ve bu taklitlere yüksek değerde satılabilmeleri için büyük üstadın imzası atılmıştır. Bu taklitler minyatür uzmanlarınca ayırdedilebilmektedir. Bihzad’ın tarzı zamanında sonradan minyatürcüler tarafından büyük rağbet görümüş ve örnek alınmıştır.