Önceki makalelerde Akdeniz İslam Korsanları и Khair ad Din Barbarossa'nın Havarileri Aruja Reis ve küçük kardeşi Khair ad Din Barbarossa'yı, Smyrna Sinan Paşa'dan Büyük Yahudi ve Turgut Reis'i hatırladık. Bu Mağrip ve Osmanlı İmparatorluğu'nun diğer ünlü korsanları ve amiralleri ile büyük Lepanto savaşını anlatacak.
Barbarossa'nın varisleri
Kuzey Afrika'nın Beylerbey mevkiinde Khair ad Din Barbarossa'nın resmi halefi orijinal olarak oğlu Hassan (annesi İspanya'dan ihraç edilen Sefarad Yahudileri ailesinden bir kadın olan) ilan edildi. Ancak, Porta'nın Fransa ile ittifakı konusunda ciddi değildi ve Sultan'ın iradesinin aksine, bu ülkenin gemilerine saldırdı. Bu nedenle, 1548'de yerini zaten bildiğimiz Turgut-Reis aldı. Daha sonra Kanuni Sultan Süleyman yine de oğlu Barbarossa'ya Kuzey Afrika valisi görevine geri döndü, ancak uzun sürmedi. 1552'de Hassan'ın Fas'ı fethetmek için yeterli çaba göstermediği bahanesiyle, şimdi Türk eğitimi alan bir Arap olan Sala Reis tarafından işgal edilen ve ailesi İskenderiye'den Ege kıyılarına taşınan görevinden tekrar görevden alındı. . Ama Süleyman'ın ünlü korsan ve amiral ailesi için bazı özel hisleri vardı, çünkü 1557'de tekrar Cezayir hükümdarı Hasan'ı atadı ve 1558'de tekrar kaldırdı. Son olarak, 1562'de Cezayir'e gönderildi ve Konstantinopolis'e geri çağrıldığında 1567 yılına kadar orada kaldı, bir süre Osmanlı komutanıydı filo Osmanlı İmparatorluğu için talihsiz Lepanto savaşına katıldı (1571).
Lepanto Savaşı
Ve Cezayir'de yerini tekrar Salah Reis aldı.
Salah reis
Avrupa kaynaklarında bazen Cale Arraez (Arapça'dan - “lider”) olarak adlandırılıyordu. Kariyerine ağabeyi Barbarossa - Aruj ile bile bir korsan olarak başladı. Osmanlıların İspanyol Amiral Rodrigo Portundo filosunu (savaşta ölen) yendikleri Formentera adası (1529) yakınındaki savaş özellikle yüceltildi. Salah daha sonra 14 galliote komuta etti, gemisi İspanyol amiralin oğlu olan kadırgıyı ele geçirdi.
1535 yılında İmparator V. Charles'ın saldırıya uğradığı Tunus'un savunmasında yer aldı. Khair ad Din Barbarossa'nın Havarileri).
Preveza (1538) savaşında Salah, Barbarossa filosunun (24 kadırga) sağ kanadını komuta etti.
Bundan sonra ne olduğu tam olarak belli değil: kaynaklar bu korsanın kaderi hakkında aynı fikirde değiller.
Bazı Türk yazarlar 1540 yılında Salah'ın Turgut-Reis ile Korsika'da olduğunu, onunla birlikte Cenevizliler tarafından ele geçirildiğini ve 1544'te Barbarossa tarafından satın alındığını iddia ediyor (makaleye bakın) Khair ad Din Barbarossa'nın Havarileri). Avrupalılar, 1543'te Salah'ın Barbarossa filosunda olduğunu ve İspanya sahillerindeki saldırıya katıldığını söylüyor. Fakat bu tutarsızlıkların ötesinde artık mevcut değil.
1548'de 18 safra düzenleyen Salah, Sicilya şehri Capo Passero'ya saldırdı, ardından Turgut-reis'e katıldı, kombine filoları Gozo adasına saldırdı.
1550 sonbaharında Amiral Andrea Doria'nın elçileri Salah'ın İspanyol servisine gitmesini önerdi - bu müzakereler başarılı olmadı.
1551 yılında Trablus'un fethine katıldı (Turgut-Reis ve Sinan Paşa ile birlikte). Ertesi yıl Turgut-Reis'e katıldı ve onunla birlikte Napoli Körfezi'ndeki ve Lazio ve Toskana bölgelerindeki İtalyan kıyılarına saldırdı, daha sonra bağımsız olarak Mallorca adasını ele geçirdi.
1555 yılında, 22 kadırga birliğinin başında Salah, Fransızlarla ittifak içinde İspanya'ya karşı hareket etti ve Konstantinopolis'e döndükten sonra Sultan ile bir izleyici kitlesi kazandı. İki kez başarısız bir şekilde Oman'ı yakalamaya çalıştı - 1556'da tek başına ve 1563'te Turgut-reis ile birlikte.
1565 yılında Salah, Malta'nın Büyük Kuşatması'nda (Turgut-reis'in St. Elm kalesinde ölümcül şekilde yaralandığı) yer aldı - 15 bin askerin başında St. Michael kalesine saldırdı.
Sonunda, daha önce de söylediğimiz gibi, Salah Reis Kuzey Afrika'nın Baylerbaylığına atandı, ancak kısa süre sonra vebadan öldü - 1568'de.
Kurdoğlu Reis
Rodos adasındaki hastanelerin yenilgisinden bahsettiğimizde, ilk makalede bu amiral hakkında konuşmuştuk. Kurtoğlu Muslihiddin Reis, Anadolu'nun bir vatandaşıydı. 1508'de beşinci üretim payı karşılığında Bisertu'yu filosunun üssü yapma izni aldı. İlk yüksek profilli operasyonlarından biri, 30 geminin katıldığı Ligurya sahiline yapılan bir saldırıydı. 1509'da, 17 gemiden oluşan bir filo başında, başarısız Rodos kuşatmasına katıldı, dönüş yolunda papalık kaderini yakalamayı başardı. 1510'da, iki ada ele geçirdi - Venedik Andros ve Ceneviz Sakız Adası, her ikisinde de iyi bir fidye aldı.
1510'dan 1514'e çağdaşlara göre, Sicilya, Sardunya ve Calabria arasındaki alanda neredeyse ticaret tüccarlarını felç ediyordu.
Lorenzo Castro. “Barbary corsairs ile deniz savaşı”
1516'da padişahın Türk hizmetine geçme teklifini kabul etti. Sonra "reis" unvanını aldı.
Kurdoğlu Reis Mısır'a yapılan sefere katıldı, gemileri İskenderiye'den Kahire'ye geldi, zaferden sonra liderliği altında Süveyş'e transfer edilen ve Hint Okyanusu'nun filosu olan Mısır filosunun komutanlığına atandı. Bu filonun amirali daha sonra gemilerini Sumatra'ya bile süren oğlu Khizir (Khair ad Din Barbarossa'nın adını aldı) oldu.
Akdeniz'e dönen Kurdoğlu Reis, Piri Reis ile yakın temasta bulundu ve onunla birlikte Ege Denizi'ni Imvros (Gökçeada) ve Sakız adaları arasında devriye gezdi. Daha sonra Rodos'taki bir kampanyaya katıldı ve oradan hastanelerin kovulmasıyla sona erdi. Fethedilen Rodos'un Sancakbey'i atanan Kurdoğlu Reis'di. Mart 1524'te, o yılın Nisan ayında gerçekleştirdiği İskenderiye'deki Yeniçerilerin isyanını bastırması istendi. Ve zaten Ağustos ayında, 18 gemiden oluşan bir filoya komuta eden Puglia ve Sicilya kıyılarını tahrip etti ve 8 gemi ele geçirdi.
1525 Mayıs'ında Kurdoğlu Reis, Ağustos ayında Girit adasından 4 Venedik gemisine bindi - Konstantinopolis'e geldi, burada Süleyman I'den üç büyük gemi ve on kadırga ile deniz şövalyeleri-misafirperverleri ve “Hıristiyan korsanlar” ile yüzleşmek için aldı.
XNUMX. yüzyılda Osmanlı kadırgaları
1530'dan beri Rodos'a dayanarak ağırlıklı olarak Venedik'e karşı oynadı.
Kurdoğlu Reis 1535'te öldü.
İtalyan kahraman Mağrip ve Osmanlı İmparatorluğu
Makalede daha önce bahsettiğimiz Khair al-Din Barbarossa Uluj Ali (Uluch Ali, Kylych Ali Paşa) öğrencileri doğumdan itibaren Giovanni Dionigi Galeni olarak adlandırıldı.
Kılıç Ali Paşa (Occhiali), İtalyan Kökenli Osmanlı Büyük Amirali
1519'da Calabrian Le Castella köyünde doğdu ve 17 yaşındayken, Barbar korsanlarının baskınları sırasında ünlü Khair ad Din Barbarossa'nın kaptanlarından Ali Ahmed tarafından yakalandı. Birkaç yıl boyunca bir korsan galerisinde köle idi - İslam'a dönene kadar takımın üyesi oldu. Çok heyecan verici bir corsair olduğu ortaya çıktı - öyle ki Turgut Reis üzerinde iyi bir izlenim bıraktı ve Türk Amiral Piyale Paşa onun hakkında çok gurur verici bir görüşe sahipti. Zaten 1550'de, Uluj Ali, Sisam adasının valisi görevini üstlendi, 1565'te İskenderiye beyerbey statüsüne yükseldi.
Piri Reis Denizi kitaplarından birinde İskenderiye
Turgut'un öldüğü Malta kuşatmasına katıldı ve Trablus'ta yerini aldı. Trablusgarp Paşa pozisyonunda, Sicilya ve Calabria kıyılarına saldırdı, Napoli çevresini soydu. 1568'de "terfi etti" ve Cezayir'in Baylerbay ve Paşası oldu. Ekim 1569'da Tunus Sultan Hamid'den Hafsid hanedanından kovuldu. Aynı yıl, Hastane Düzeni'nin 5 kaderinden oluşan bir filoyu yendi: 4 gemiye alındı, Amiral Francisco de Sant Clement beşinci için gitmeyi başardı - Malta'da korkaklık için idam edilecek.
1571'de Uluj Ali, dünyanın en büyük deniz muharebelerinden birine katıldı. hikayeler.
Lepanto Savaşı
Tarihçiler Lepanto Savaşı'nı Dünya Tarihinin en büyük dört deniz savaşından biri ve kürek filosu çağının son büyük savaşı olarak görüyorlar. Kutsal Lig'in Hıristiyan Ligi 206 kadırgadan (108 Venedik, 81 İspanyol, 3 Malta, 3 Savoy, Papa'nın kadırgaları), 6 dev Venedik galeri, 12 büyük İspanyol gemisi ve yaklaşık 100 nakliye gemisinden oluşuyordu. Mürettebat sayısı 84 bin kişiye (aralarında bu savaşta üç yara alan Miguel Cervantes de Saavedra ve kardeşi Rodrigo da dahil olmak üzere 20 bin asker dahil) ulaştı.
Venedik savaş gemileri
Galeas tam anlamıyla bir “büyük kadırga”: bir kadırgadan daha uzun ve daha geniş, daha büyük bir mürettebatı olan, yüksek kenarları ve eğimli yelkenleri olan üç gemi ile bir gemi. Galeas kürekleri esas olarak savaş sırasında manevra yapmak için kullanıldı. Galeas manevra kabiliyetinde kadırgalardan daha aşağıydı, ancak güçlü topçu silahlarına sahipti. Bu evrimin bir sonraki adımı (kadırga - galeas) kalyon
Bu büyük filoya İspanyol kralı II. Philip'in üvey kardeşi, Avusturya'dan don Juan (V. Charles'ın gayri meşru oğlu) emretti.
Juan de Austria, der Sieger von Lepanto. Bilinmeyen bir sanatçının portresi, XNUMX. yüzyılın ikinci yarısı
İspanyol gemilerinin amirali, ünlü amiralin akrabası olan Giovanni Andrea Doria'ydı (Piyale Paşa ve Turgut Reis'e karşı savaştığı Djerba adasında yenildi - bkz. Khair ad Din Barbarossa'nın Havarileri). Venedik mahkemeleri, papanın kadırgaları olan Marc Antonio Colonna olan Sebastiano Venier (Hıristiyan amirallerin en eskisi - 75 yaşında) tarafından yönetildi.
Osmanlı filosunda 220 ila 230 kadırga ve 50-60 galliote bulunuyordu.
O sırada Kapudan Paşa, Ali Paşa Muezinzadeh'ti - evet, kesinlikle cesur, ancak deniz işlerinde tamamen deneyimsiz olan Yeniçeri, bu görevi, Sultan II'nin tahtına katılımıyla birlikte, astlarının başka bir isyanından sonra aldı. XNUMX. yüzyıl Türk tarihçisi Mehmed Solak-zade Hamdemi ondan şöyle konuştu:
"Tek bir deniz savaşı görmedi ve korsanlık biliminin farkında değildi."
Ali Paşa Müezinzade merkezdeki gemilere (91 kadırga ve 5 kalyon) başkanlık etti. İskenderiye valisi, doğuştan Yunanlı Mehmet Sirocco (Sulik Paşa) sağ kanadı (53 kadırga ve üç safra taşı) yönetti. Cezayir'in Baylerbeyli Uluj-Ali, sol kanadın gemilerine (61 kadırga, üç safra taşı) komuta etti - bunlar esasen Barbary korsanlarının gemileriydi. Uluj'un kendisine ek olarak, Cezayir kaptanları arasında üç Avrupalı daha vardı: Venedikli Hasan, Fransız Jafar ve Arnavut Dali Mami.
Osmanlı filosunun rezervinde 5 kadırga ve 25 kalyon kalmıştır.
Lepanto Savaşı Planı
Lepanto'daki savaş 7 Ekim 1571'de Patras Körfezi'nde gerçekleşti ve karşıt tarafların filoları kazayla orada oldukça çarpıştı: Hem Osmanlılar hem de Avrupalılar düşmanın hareketini bilmiyorlardı. Avrupalılar Türk gemilerinin direklerini ilk gören ve savaş için sıraya giren ilk kişilerdi. Merkezde, Avusturya'nın 62 kadırgası vardı, bunların ardından güçlü "yüzen kaleler" - galizeler geldi. Sağ kanat (58 kadırga) Doria tarafından komuta edildi, sol (53 kadırga) elbette isminden yola çıkarak Kuzey Afrika Araplarının soyundan gelen, ancak “Venedikli Moor Othello” nun soyundan gelen, ancak “Venedikli Moor Othello” nun torunuydu. Shakespeare'in yeni trajedisinde "ya da büyük torun").
Agostino Barbarigo, Veronese öğrencisi portresi
Santa Cruz Markisi tarafından yönetilen 30 kadır daha yedek olarak bırakıldı.
Türk filosu ilerlemeye başladı.
Fernando Bertelli. “Lepanto Savaşı”, Vatikan Harita Galerisi'nde fresk, 1572
Savaşın sonucuna komutanların kişisel olarak katıldığı merkezlerin savaşı karar verdi.
Ali Paşa Muezinzade eşsiz bir okçu, İspanyol piç Juan “kılıç ustası” (Aragorn'a karşı doğrudan elf Legolas) ve Hıristiyanların “Gerçek” amiral galerisi, Osmanlı “Sultana” ile şiddetli bir savaşta buluştu.
Real Gallery, Denizcilik Müzesi, Barcelona modern kopyası
XNUMX. yüzyılın başında inşa edilen Türk kadırgası, günümüze kadar gelmiş en eskidir. Denizcilik Müzesi, İstanbul
Diğer gemiler amirallerinin yardımına koştu - ve Aragorn sonunda kazandı. Gerçek şu ki, Holy League gemilerinde daha fazla asker vardı - Osmanlıların biniş savaşında hiç şansı yoktu. Ali-Paşa'nın kopmuş kafası bir direğe çekildi ve bu komşu Türk gemilerinin mürettebatını depresif hale getirdi.
Antonio Brugada. “Lepanto'nun 1571'de Kutsal Lig ve Türkler arasındaki deniz savaşı”, Museu Maritim de Barcelona
Sağ kanatta, Osmanlıların kazanmak için her şansı vardı: Avrupa kaptanları, pilotlar olmadan, kıyıdan uzak durdu, bu Mehmet Sirocco'nun gemilerini dolaşmasına ve arkadan saldırmasına izin verdi. Osmanov, gemilerde az sayıda askerin tekrar hayal kırıklığına uğramasına neden oldu. Sonraki savaşlarda azınlıktaydılar ve yenildiler.
Osmanlı filosu, Tommaso Dolabello'nun bir resim parçası (1632)
Savaş sırasında, bu filo komutanı Barbarigo vizörünü kaldırdı ve bir Türk oku gözüne düştü: 2 gün sonra bu yaranın etkilerinden öldü. Farklı zamanlarda onuruna üç İtalyan savaş gemisi seçildi.
1938'de inşa edilen İtalyan Donanması "Agostino Barbarigo" denizaltısı
Mehmet Sirocco da savaşta öldü.
Türk filosunun sol kanadında Uluja-Ali gemileri başarıyla işletildi. Ünlü amiral, Doria filosunu ana kuvvetlerden kesmeyi, birkaç düşman kadırgalarını batırmayı ve hastanelerin büyükbabasının amiral gemisini ele geçirmeyi başardı. Daha sonra 30 kadırga ile Kapudan Paşa'nın yardımına koştu, ancak merkezdeki savaş zaten azalmıştı: komutan öldürüldü, Osmanlılar yenildi.
Onurlu Uluj-Ali, 40 kadırga alarak geri çekildi. Konstantinopolis'e giderken, denizde buldu ve filoya savaş alanından kaçan 47 gemi daha ekledi. Ona Türk Deniz Kuvvetleri Amirali'ni atayan ve “Kylych” (Kılıç) unvanını veren Sultan ile Hastaneye Büyük Usta'nın standardını sundu. Uludge, Venedik safraları modelinde büyük gemiler inşa etmeyi başardı, buna ek olarak, kadırgalara daha ağır silahlar koymayı ve denizcilere ateşli silahlar çıkarmayı önerdi. silâh.
Lepanto Muharebesine Katılan Venedik Galeas
Türk Galeas (Mavna) Venedik galeaları ile Koga'nın bir birleşimidir. Türkçe el yazmasından çoğaltma
Hıristiyan filosunun zaferi parlaktı: 107 Türk gemisi battı, 117 yakalandı, yaklaşık 15 bin Osmanlı denizci ve askeri yakalandı, 12 bin Hıristiyan kürekçi serbest bırakıldı (batık Türk gemilerinde yaklaşık 10 bin Hıristiyan kölesi öldü). Müttefikler 13 kadırga kaybetti, 7 ila 8 bin kişi öldü, yaklaşık 8 bin kişi yaralandı.
Bu büyük deniz savaşındaki yenilgiye rağmen, bu savaştaki zafer Osmanlı İmparatorluğu ile kaldı. Kutsal lig dağıldı, Uluj-Ali, Sultan için yeni bir filo yaptı, 1573'te Venedik Kıbrıs'ı Türklere devretti ve bir milyon dükkana katkı yaptı.
Lepanto savaşı, Kulikovo sahasındaki savaşla güvenli bir şekilde karşılaştırılabilir. Bir yandan, kazananlar için, bu savaşların neredeyse hiçbir siyasi önemi yoktu. Lepanto'dan iki yıl sonra, Venedik dünyayı Osmanlı şartlarında imzaladı ve Kulikovo Savaşı'ndan iki yıl sonra Tokhtamysh Moskova'yı yaktı ve aynı miktarda haraç ödemesinin yeniden başlamasını sağladı. Altın Orda'yı yenen Tamerlan, Moskova'yı bu yenilginin aşağılayıcı sonuçlarından kurtardı - bu makalede yazılmıştır “Demir Timur. Bölüm 2 ".
Ancak aynı zamanda, bu zaferlerin Rusya nüfusunun ve Katolik Avrupa ülkelerinin morali üzerinde büyük bir etkisi oldu.
Lepanto savaşından sonra birçok şiir ve şiir yazılmıştır. Lepanto'daki zafer, İspanyol kralı Philip II tarafından görevlendirilen Titian'ın iki alegorik tuvali de dahil olmak üzere birçok sanatçının resimlerine adanmıştır.
Titian. "İspanya dinin yardımına geliyor." Prado Müzesi, Madrid
Titian. "Philip II, Lepanto'daki zaferin ardından Don Fernando'yu cennete verir." Prado Müzesi, Madrid
Papa Pius V, 1573'te (zaten Gregory XIII altında) Meryem Ana - Tsaritsa Tespih olarak adlandırılan yeni bir Katolik tatilinin tanıtımını başlattı.
Ancak, Avrupa'daki Hıristiyan filosunun bu zaferinden herkes mutlu değildi. 1591'de yazılan İskoç Protestan Kralı Jacob'un (Mary Stuart'ın oğlu) şiiri Lepanto Savaşı'na adanmış, evde öfke patlamasına neden oldu. Protestanların uzlaşmaz liderleri olan Avusturyalı Juan, "yabancı papist piç" ve kral - "şair kiraladı". Bu ancak daha sonra, yirminci yüzyılda Chesterton don Juan'a "Avrupa'nın Son Şövalyesi" diyecektir.
Ama kahramanımıza geri dönelim - Uluju-Ali. 1574'te Tunus ve La Goletta kalesini (Halk el-Oued) ele geçirdi, 1535'te kaybetti ve 1584'te gemilerini Kırım kıyılarına götürdü.
Bu amiral 21 Haziran 1587'de Konstantinopolis'te öldü ve Kylich Ali Paşa camisinin türbinine (mezar-türbesi) gömüldü.
Kılıç Ali Paşa Camii, İstanbul
Bu şaşırtıcı görünebilir, ancak bu Osmanlı amirali için bir anıt, anavatanında, İtalyan kasabası La Castella'da duruyor:
Giovanni Dionigi Galeni Anıtı - Kılıç Ali Paşa, La Castella, Calabria, İtalya
Bir sonraki makalede XVI.Yüzyılın ünlü İslami corsairs ve amirallerinin hikayesine devam edeceğiz.