4 dak.
Türk edebiyatında Türkçecilik akımının öncülerinden biridir Refik Halid Karay! Ömer Seyfeddin'in hikâyeleri kadar güzel ve ünlü öyküleri var! İttihat ve Terakki'nin önemli karşıtlarından biri olarak, Talât Paşa tarafından sürgüne gönderilmiş, ama yazarlığının verdiği tad yüzünden, Cemal Paşa ve daha da önemlisi Ziya Gökalp tarafından sadrazama rağmen, affedilmiştir! Af ne kelime? Gökalp ona bir de partinin dergisi Yeni Mecmua'da sayfa vermiş, başyazı bile yazdırmıştır! Buna rağmen üstad, parti savaşı kaybedip de hükümetten düşer düşmez; karşıt hükümetin önemli mensuplarından biri olarak görev almış, bu defa da Ankara Hükümeti ile takışarak, ( çünkü ona göre İttihatçıdır ) bir sürgün daha yemiş, meşhur "yüzellilikler" listesine girip, on beş sene Halep'te yaşamak zorunda kalmıştır! Bu defaki "affedicisi", doğrudan doğruya Atatürk'tür! Kitaplarını, makalelerini okuyan, "Aleyhimize yazıyor ama güzel yazıyor!" diyen Mustafa Kemal, onun vatan hasreti kokan yazılarına dayanamayarak, kendisini "Özel misafir"i olarak, Ankara'ya davet edip onurlandırmıştır! Rivayet, Yüzellilikler'in affının sebebinin Atatürk'ün Refik Halit sevgisi olduğu yönündedir! Anadolu'ya ilk geçtiği dönemde, telgraflarını yasaklayan bir genel müdür, sonraki dönemde de her yaptığını eleştiren bir yazar olarak Mustafa Kemal'in bu adamı sevmesinin tek sebebi, onun Türkçe'yi kullanmaktaki ustalığı ve bu lisanı bir kültür diline çevirenlerin başında gelmesidir!
Refik Halit'in Türkçe'yi yazmakta yarattığı lezzetin hayranları arasında, ben de varım! Bunu geç keşfetmekten adeta utanır, aradaki açığı kapatmak üzere, başucumda daima bir Refik Halit kitabı tutarım Siyasi anılarını anlattığı iki kitaptan biridir, Bir Ömür Boyunca 1960'larda yazmış! Kitabın bir yerinde "Şimdiki Çalışma Bakanı Ecevit" dediğine bakılırsa, 1961'den sonra; 1964'ten önce
Geçenlerde bir yazımda, yüz yıl önce Türkçe'nin 97bin kelime ile konuşulduğunu, ama şimdi bunun 27bin'e düştüğünü aktarıp, ileri geri söylenmiştim! Üstad Türkçecilik akımının, tescilli öncülerinden biridir! Adını andığım kitabının bir yerinde, "Ziya Gökalp beni kayırdıktan kelli ne korkum olacaktı?" diyor! Ben sadece bizde kullanılır sanıyordum o kelime, Istanbul Türkçesi'nde de varmış! Yazar, Kırım Hanları soyundan geldiğine göre, belki de Bahçesaray'da bile vardı Kazan'da, Bakü'de, Aşkabat'ta halâ vardır Başka bir yerde, "curnata" der Neymiş curnata? Bıldırcın akını Eli silah tutan her erkeğin üzerine kayıtlı bir av tüfeğinin olduğu bu memlekette unutulmaması lâzım gelmez miydi? Unutmuşuz "Evvel" der, "ahır" der Hayvan barınağı anlamında değil, "sonra" anlamında "Kûrun-u vusta"der, "ilk çağ" anlamında! Nâzım Hikmet de derdi "Ümmi" der, "kara cahil" de der İkisini de kullanır! Zaten ustalık, hangisini nerede kullanacağını bilmesinde "Kuşatma" da der, "muhasara" da
Kendinin önder olduğu Türkçecilik akımının aldığı hal karşısında, "Osmanlıca'dan din değiştirmiş, şeref-i Türkiyetle müşerref olarak Uyanış adını takınmıştı" der, Servet-i Fünun dergisini anlatırken! "Her deneme namına ne acaiplikler yapmıştık?... Vakit gazetesinin adının da Acun mu, Macun mu, öyle bir şey olması gibi" diyerek, dalga geçer
Bugün, elimizde o 97 bin lâkırdıdan, 3 bin tane "sözcük" kaldıysa, mutlu olmalıyız
Milliyetçilik adına, kendi dilini budayan bu anlayış, ibretle incelenmelidir
2001 © 2020 KIBRIS POSTASI | CITYPRESS YAYINCILIK LTD
www.kibrispostasi.com internet sitesinde yayınlanan yazı, haber, video ve fotoğrafların her türlü hakkı CITYPRESS YAYINCILIK LTD’ye aittir. İzin alınmadan kullanılamaz... Kıbrıs Postası Gazetesi'nin hem basılı nüshasında hem de internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı CityPress Yayıncılık Ltd.'e aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez. İzin almak kaydı ile içeriği 3-4 cümlelik basın özeti şeklinde alıntılamanız ve kaynak olarak URL bağlantısı olan www.kibrispostasi.com'u göstermeniz talep edilmektedir. Kıbrıs Postası`nda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşleridir. Yazılan yorumlardan Kıbrıs Postası hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır. Kıbrıs Postası harici linklerin sorumluluğunu almaz.