Akşemseddin Kimdir?
Akşemseddin, asıl adı Mehmed Şemseddin Bin Hamza (d. 1389, Şam - ö. 1459, Göynük), etkili konuşmalarıyla askerleri yüreklendirerek İstanbul'un fethinde rol oynamış Osmanlı mutasavvıf.
Akşemseddin Hayatı
Şeyh Şehabeddin Sühreverdi'nin torunlarından Şeyh Hamza'nın oğludur. Giysilerinin renginden dolayı "Ak Şemseddin" adıyla anılmıştır. Küçük yaşta babasıyla birlikte Anadolu'ya geldi. O dönemde Amasya'ya bağlı olan Kavak'a (bugün Samsun'un ilçesi) yerleşen babasından ve yöredeki bilginlerden ders alarak Osmancık'a müderris oldu. Bir süre sonra Ankara'ya gitti ve dönemin ünlü mutasavvıfı Hacı Bayram Veli'ya bağlandı. Hacı Bayram Veli ölünce (1429) onun yerine geçti. Göynük'e yerleşerek tarikatı buradan yönetti. Hacı Bayram Veli ile II. Murad arasındaki yakın ilişki Akşemseddin ile II. Mehmed (Fatih) arasında da sürdü. II. Mehmed'in çağrısıyla İstanbul'un fethine katılan Akşemseddin, kentin alınmasının bor peygamber özlemi olduğu inancını yayarak askerin moralini yükseltti. İstanbul'un fethinden (1453) sonra gördüğü bir düş sonucu, Emeviler döneminde Arap ordusunun İstanbul'u kuşatması sırasında 668 yılında şehit düşen ve peygamberi yakınlarından olan Ebu Eyyub el-Ensari'nin (Eyüp Sultan) mezarını bulduğu söylenir. Daha sonra Göynük'e döndü ve orada öldü.
Akşemseddin Eserleri
Hacı Bayram Veli'den sonra Bayramilik tarikatını yürüten Akşemseddin tıpla da ilgilenmiş, ayrıca "Şemsi" mahlasıyla şiirler yazmıştır. Tıpla ilgili Türkçe Maddetü'l-Hayat, tasavvufla ilgili Arapça Risaletü'n-Nuriyye ve Def'i Matain yapıtları önemlidir. Ayrıca gene tasavvufla ilgili risaleleri vardır. Akşemseddin Hayatı ve Eserleri (1972), A. İhsan Yurd'un onun üzerine yaptığı geniş kapsamlı bir incelemedir.