Papa Türkleri neden seviyormuş?
Roma Katolik Kilisesi'nin 1958-1963 yıllarında ruhani liderliğini yapmış olan Papa 23. Jean, 1936'da İstanbul'dayken kaleme aldığı mektubunda, o yıllarda Türkiye'deki Katoliklerin yaygın duyguların aksine, Hristiyanlık dininin yayılması sayesinde Türklerin de uhrevi kurtuluşlarının sağlanması gerektiğine değiniyor.
Papa 23. Jean mektubunda "Bir papaz, bir çoban ve Papalık temsilcisi olarak Türkleri sevmek benim görevim. Onları, kurtarılmaları gerektiği için seviyorum. Katolik Levanten evlatlarımın çoğunun yüreğindeki duyguların benimkilere ters olduğunu biliyorum. Ama bu beni rahatsız etmediği gibi, cesaretimi de kırmıyor" ifadelerini kullanıyor.
23. Jean'ın gün yüzüne ilk kez çıkarılan mektubu, torunu Marco Roncalli tarafından hazırlanan "23. Jean. Tarihteki Bir Hayat" (Giovanni XIII. Una vita nella storia) adlı kitapta yer alıyor. 23. Jean'ın mektup ve yazılarının derlenmesinden oluşan kitap Mondadori Yayınevi tarafından bugün piyasaya sürüldü.
23 Jean, Hristiyanların Türkler hakkında genelde kötü konuşmalarının, Türkleri Hristiyanlığa kazandırma çalışmalarını da olumsuz etkilediğini vurgulayarak, "Bu sevgili Türkleri, Mesih aşkıyla seviyorum. Hristiyanlar onlar hakkında böylesine kötü konuşarak, İncil'in Türklerin ruhuna nüfuz etmesini de engelliyorlar" değerlendirmesinde bulunuyor.
Asıl adı Angelo Giuseppe Roncalli olan Papa 23. Jean, İstanbul'da Papalık temsilcisi olarak görev yaptığı dönemde kaleme aldığı mektubunda, Katoliklerin Türkiye nüfusuna oranla çok küçük bir azınlık olmalarına karşın, İncil'i yayma konusunda önemli bir işlev görmeleri gerektiğine işaret ederek, şöyle diyor: "Mesele sadece sayı meselesi değil. Katolikler burada, azınlık içinde de azınlık konumundalar. Ama önemli olan şey, kendilerini büyük bir tarihin parçası, İncil'in sevgi mesajının dile getirilmesi gereken geniş bir mozaiğin parçası olarak olarak hissetmeleridir".
Türkiye'nin Hristiyanlığın ilk döneminde İncil'in yayılmış olduğu bir coğrafya olduğuna da dikkati çeken 23. Jean, "Henüz medeniyet kaynaklarından bu denli uzak olan Türk dünyasının mevcut atmosferi ve halihazırdaki harabe durumu insanda endişe de yaratıyor" diyor. Piyasaya yeni sürülen kitapta Papa 23. Jean'ın, o dönemde Moskova ile ilişkiler, İtalya'da Hristiyan Demokrat Parti'yle bağlantılar, Küba krizi gibi konulardaki değerlendirmelerini içeren belgelere de yer veriliyor.
-ADI İstanbul'DA BİR SOKAĞA DA KONULMUŞTU-
Papa 23. Jean, Roma Katolik Kilisesi'nin kendisini aziz ilan etmek için resmi işlemleri başlattığı kişiler arasında yer alıyor. Bu çerçevede Papa II. Jean Paul, 2000 yılında Vatikan'da düzenlenen bir merasimle, 23. Jean'a "mübareklik" payesinin verildiğini açıklamıştı. Merasime eski Kültür Bakanı İstemihan Talay da katılmıştı. 23. Jean, papalık tahtına oturmadan önce 1935-1944 yılları arasında İstanbul'da Papalık temsilcisi olarak da görev yapmıştı.
2000 yılında kendisine Vatikan tarafından "mübareklik" payesinin verilmesi sırasında, İstanbul'da Vatikan temsilciliğinin yer aldığı Ölçek Sokak'ın ismi de "Papa Roncalli Sokak" olarak değiştirilmişti. Aynı yıl Türk Kültür Bakanlığı, "Jean XIII. Ami des Turcs" (23. Jean. Türk dostu) adıyla Fransızca bir kitap da yayımlamıştı.
Türkiye'de görev yaptığı yıllarda İncil'deki "Düşmanınızı da sevin" buyruğu doğrultusunda, "Türkleri de seviyorum" türünden bir cümle telaffuz eden Piskopos Angelo Giuseppe Roncalli, bu ifadesiyle Türk basını tarafından zaman zaman "Türk Papa" diye de niteleniyor. İtalyan olan 23. Jean, dış dünyada ise 1962-1965 yıllarında Katolik Kilisesi'nin öğretilerinin modern dünyaya yanıt verebilecek hale getirilmesini amaçlayan İkinci Vatikan Konsili'ni düzenleyen kişi olarak tanınıyor.