Kurban, ibadet niyetiyle belirli bir vakitte, belirli nitelikleri taşıyan hayvanıkesmek demektir. Kurban mal ile yapılan bir ibadettir. Yüce Allah "Rabb'in için namaz kıl ve kurban kes."(Kevser suresi, 2. ayet) buyurmuştur.
Müslüman, hür, akıllı, ergen, yolcu olmayan, dine göre zenginlik ölçüsüne ulaşmış kimse kurban kesmelidir. Kurban, Allah yolunda gösterilen bir fedakarlık olarak, onun verdiği nimetlere karşı şükran borcunu yerine getirmek için kesilir.
Kurbanın tarihi oldukça eskidir. Kur'an'a ve dini kaynaklara göre (bak. Saffat suresi 107-111.ayetler) Hz. İbrahim, bir oğlu olursa onu Allah'a kurban edeceğini söyler. Gün gelir, oğlu olur. Rüyasında sözü hatırlatılınca oğlu İsmail'e konuyu açar. İsmail, Allah'ın emrine teslimiyet gösterir. Hz. İbrahim oğlunu kesmeye teşebbüs eder, ama bıçak bir türlü kesmez. Allah, baba ve oğlunun kendisine olan teslimiyetinden razı olur ve Cebrail aracılığı ile bir kurbanlık göndererek onları ödüllendirir. İşte kurban ibadeti, bu olayla başlayarak günümüze kadar gelmiştir.
Kurban edilecek hayvanlar şunlardır: Bir yaşını doldurmuş koyun ve keçi, iki yaşını doldurmuş sığır ve manda, beş yaşını doldurmuş deve. Kurban edilecek hayvanın sağlıklı olması gereklidir. Kurban, Allah için, samimi niyetlerle kesilmelidir. Allah "Onların ne etleri ne de kanları Allah'a ulaşır. Fakat ona sadece sizin takvanız (Allah'a karşı gelmekten sakınmanız) ulaşır." Buyurmuştur (Hac suresi, 37. ayet).
Kurban, Kurban Bayramı'nın ilk üç günü kesilebilir. Kurbanı kesmeye götürürken hayvana iyi davranmalı, eziyet edilmemelidir. Bıçakların iyi bileylenmiş olması ve kurbanı uzman kimselerin kesmesi gereklidir. Kurban, kıbleye çevrilerek ve "Bismillahi Allahü Ekber" diyerek kesilmelidir. Eti ve derisi ihtiyaç sahibi kişi ve kurumlara verilebilir. Bir bölümü de aile içinde yenmeli ve misafirlere ikram edilmelidir.
Kelime anlamı yaklaşmak olan kurban, insanı Allah'a yaklaştıran bir ibadettir. İnsanlar, kurban kesmekle, Hz. İbrahim ve oğlu İsmail gibi Allah'a ve onun emirlerine olan bağlılığını, gerektiğinde onun rızası için her fedakarlığa hazır olduğunu göstermiş olurlar. Kurban, zenginlerin, Allah'ın verdiği nimetlere şükretmesinin bir başka biçimidir. Kurban, İslam'daki sosyal yardımlaşma ve dayanışmanın bir örneğidir. Fakirler, yoksullar ve hayır kurumları kurbandan fayda görürler. Zengin-fakir arasındaki sevgi, saygı, hoşgörü ve kardeşlik duyguları gelişir. Kurbanla gelen sevinç ve paylaşım iklimi, tüm toplumu kuşatır.
Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki Açık Öğretim Lisesi Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 3 (Hazırlayan: M. Sadık Arslan)” Ders Notlarından Derlenmiştir (Ziyaret Tarihi: 01/02/2010).