Vitiligo nedir? Deride süt beyazı lekeler şeklinde görülen, kronik olarak devam eden cilt hastalığına vitiligo denir. Pigment üreten hücreler sayı ve işlev bakımından kayba uğradığında bu hastalık oluşur.
VİTİLİGO NEDİR? KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Sayı ve işlev bakımından kayba uğrayan melanositler sebebiyle oluşan bu hastalık bulaşıcı değildir. Bu beyaz lekeler tahriş, travma ve güneş yanığı olan cilt alanlarında oluşur. Vitiligonun bu özelliği “köbner fenamoni” olarak da adlandırılır. Çoğunlukla genç erişkin kızlarda görülür. Vitiligo hastalarının yarısı 20 yaş altındadır. Bu hastalığa sahip bir çocuğun ailesinde aynı hastalığa %35 oranında rastlanır. Akrabalar arasında vitiligo olasılığı yüksektir. Dünyada görülme sıklığı, %0.4-4 arasındadır. Türkiye’de görülme oranı %0.15-0.32’dir. Türkiye’de 1. derece akrabalar arasında ise %11.5 oranında görülür.
VİTİLİGO NEDENLERİ NELERDİR?
Vitiligo hastalığının nedeni tam olarak bulunamamıştır. Ancak bazı tahminler şu şekildedir:
- Genetik
- Bağışıklık sisteminin kendi renk hücrelerini yok etmesi
- Sinir sistemi ve hücrelerin kendi kendini yok etmesi
- Ruhsal ve fiziksel travmayı takip eden bir durum
- Kaza ya da hastalık gibi bir stres sonrası ortaya çıkması
- Güneş, basınç, ısı gibi fiziksel travmalar
- Güneş gören bölgelerde daha sık rastlanır
VİTİLİGO TEDAVİSİ NASIL OLUR?
Tedavi için vitiligo hastası kişinin yaşı, beklentileri, psikolojik ve sosyo-ekonomik durumu, hastalığın olduğu yer ve süresi çok önemlidir. Kesin bir tedavisi yoktur, hastanın lezyonları kendiliğinden de gerileme gösterebilir. Yüz lezyonlarında tedavi şansı daha fazladır. El parmakları, ayak ve genital bölge gibi uç noktalara gittikçe başarı şansı azalır. Öncelikli olarak hastanın endişeleri giderilmelidir. Tiroit, vitamin B12, folik asit, kan şekeri ve diğer otoimmün hastalıklar için gerekli testler yapılmalıdır. Başka bir hastalık varsa ek bir tedavi uygulanmalıdır.
VİTİLİGO BELİRTİLERİ NELERDİR?
- Yüz, eller, göğüs uçları, koltuk altları, göbek, kalça, kasık, gizler, genital bölge ve makat çevresinde beyaz lekeler görülür.
- Yüz bölgesinde ilk olarak göz ve ağız çevresine yerleşir.
- Vitiligonun bulunduğu alanda kıllar sıklıkla beyazlaşır.
- Stres, sistemik hastalıklar, güneş yanığı gibi fiziksel travmalar vitiligo sebebi olabilir.
- Normal deri güneşe maruz kalınca koyulaşmaya başlar ve lekeler bahar sonu ya da yaz başında fark edilir. Renk üreten hücrelere sahip olmayan alanlar belirginleşir ve ortaya çıkar. Beyaz olan bölgelerde güneş yanığı daha kolay gelişir ve çabuk pembeleşir.
VİTİLİGO NASIL TEŞHİS EDİLİR?
Kendisi ya da çevresindeki kişilerin hastanın cildindeki beyaz renk oluşumlarını fark etmesiyle birlikte ortaya çıkar. Doktor muayenesi ile de tanı konabilir. Doktor lekelere karanlık bir yerde wood lambasıyla bakar. Bu ışık sayesinde vitiligo alanları rahatlıkla gözlemlenir ve tanı koyulması kolay olur. Bu tanı için yeterli olmazsa vitiligo olan bölgeden 2-3 mm’lik bir cilt parçası alınır ve incelenir. Vitiligo teşhisi netleştiğinde hastanın morali bozulur ve kozmetik kaygı oluşur. Hastaya durum anlatılarak rahatlanması sağlanmalıdır.
ERKEN TEDAVİ ÖNEMLİDİR
Vitiligo tedavisi ne kadar erken başlarsa başarı şansı artar. Lezyonlar sınırlı bölgede iken kremler, daha geniş alanlarda ise ultraviyole tedavisi ve sistemik ilaçlar uygulanır. İlk bir yılda tedavi şansı yüksektir. Eskiden oluşmuş lezyonlarda ise cerrahi tedaviler uygulanır.
TEDAVİ SONRASI GÜNEŞE MARUZ KALMAMAK GEREKLİDİR
Hastanın tedavi sonrası cildini aşırı güneşten ve travmalardan koruması gerekir. Dermatolog kontrolleri devam etmelidir. Lazer, lazer epilasyon ve sir ağda gibi tahriş ve yaraya sebep olabilecek uygulamalar için doktora danışılmalıdır.
Vitiligo nedir? yazımdan sonra vertigo nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.