Müdür: Ali Abbas Zafar
yazarlar: Sukhmani Sadana, Ali Abbas Zafar
Oyuncu kadrosu: Diljit Dosanjh, Mohammed Zeeshan Ayyub, Kumud Mishra, Hiten Tejwani, Amyra Dastur, Paresh Pahuja
Olay odaklı Hint sineması için garip bir zaman. 2014 sonrası hemen hemen her çatışma – siyasi, toplumsal, kültürel, sosyal – sınırların dışında. Sosyal medya öfkesini unutun; ana akım yapımların çoğu inceleme aşamasını geçemez. Sonuç olarak, birçok hikaye anlatıcısı günümüzün çalkantılı zamanlarında konuşmanın yeni yollarını bulmak zorunda kaldı. Bugünü ele almak için geçmişi kazmak şu anda tüm öfke. 1992 Bombay isyanları dışında (en yakın zamanda Hansal Mehta’nın Modern Aşk kısa, Baai) ve 1947 Bölünmesi, 1984 Sih karşıtı isyanlar popüler bir seçim gibi görünüyor. Başlıklar beğenilirken Grahan ve Laal Singh Chaddha (2022), trajedinin tarihine dayanır, jogi açıkça Başbakan İndira Gandhi’nin suikastının ardından yaşanan şiddetli olaylara dayanmaktadır.
Ayar Kuzey Delhi, organize pogromlar başladı ve azınlığın yaşadığı bölgelerde kana susamış çeteler ayaklanıyor. Görüntüler belirli ve tanıdık, aynı anda hem eski hem de yeni; kriz, bakanın gözündedir. (Bu, Müslüman bir yönetmen tarafından yapılmış, iyi niyetli bir Müslüman aktörün iyi Hindu karakterini canlandırdığı bir filmdir). Sahnelemenin sıradanlığının ötesine bakabilirseniz, çok şey söylüyor. Cesur bir Sih adam olan Jogi (Diljit Dosanjh), Trilokpuri şeridinin hayatta kalan tüm sakinlerini gizlice taşımak için iki eski arkadaşı – Rawinder (Mohammed Zeeshan Ayyub) adında bir Haryanvi polisi ve Müslüman bir kamyon sahibi Kaleem (Paresh Pahuja) ile güçlerini birleştiriyor. Mohali’ye. Kötü adam, patronlarının gözüne girmek için vatandaşları, polisleri ve hükümlüleri Sihlere karşı harekete geçiren Tejpal Arora (Kumud Mishra) adlı yerel bir meclis üyesidir – bir Hindu Arora, bir Sih değil. Hint Ordusu şehre ulaşmadan mümkün olduğunca çok kişiyi yok etmek istiyor. Ancak Rawinder, iki gergin gece boyunca görevinde Jogi’ye yardım etmesi için Arora’ya meydan okur.
Çoğu kısım için, jogi iyi bir tahliye gerilim filmi. Küçük şeyleri iyi yapar. Örneğin, hikaye hemen peşine düşüyor. Kıyamet kopmadan önceki zorunlu ‘mutlu’ sahne, bir aile kahvaltısıyla sınırlıdır – ortalığı karıştırmak yok, uzun süren şakalar yok, şişirilmiş kurulumlar yok. Bağlam, takip eden kaosa gömülüdür. Rawinder’a Sih isimlerinin işaretlendiği bir oylama listesi verilir, ancak hemen Jogi’ye ve Gurudwara’da saklanan topluluk üyelerine ulaşır. Sadece çocukluk arkadaşı oldukları ima ediliyor. Gereksiz flashbackler yok. Çok az diyalog alışverişi yapılır. Sergileme araçları gibi konuşmuyorlar; aralarında söylenmemiş bir anlayış vardır. Kamyonları herhangi bir duygusallık olmadan kişiselleştirmeye başlayan üçüncü arkadaş Kaleem için aynı şey. Tüm bunların hızlılığı, hikayenin izleyici izlemeye başladığında başlamadığını gösteriyor; biz katılmadan çok önce zaten hareket halindeydi.
Tedavi tam olarak düşük anahtar değil, ancak doğru anları sağıyor. Jogi’nin ‘soygundan’ önce duygusal olarak sarığını bırakıp saçını kesmesi gibi – an, çocukluğunun Dastaar Bandi (sarık bağlama) töreniyle hassasiyet ve ağırlıkla kesilir. Veya iki adam, Ravinder’in Tejpal’in planını takip ediyormuş gibi yapması için bölgedeki (boş) evleri yaktığında. Gerilimin çoğu iyi oluşturulmuş. Sih kaçakçılığı yapan bir kamyonun Hindu istilasına uğramış bir tedarik çiftliğinde yakıt almak için durduğunu gösteren bir sahne, basıncı şu şekilde artırıyor: argo (2012). Bir octroi noktasındaki bir diğeri, yüksek sesle ama pratik olarak çalıyor ve Jogi’nin düzgün bir operatör değil, olağanüstü bir durumda sıradan bir adam olduğunu ortaya koyuyor. Pencap sınırındaki bir diğeri, doğru miktarda duygusal manipülasyona maruz kalıyor.
Birincil oyuncu kadrosu – özellikle başroldeki Dosanjh – sağlam. Jogi’nin sadece kendi ailesine değil, bölgesindeki tüm topluluğa yardım etmeye yemin etmesi gereken bir an var. Çoğu film, Jogi’nin cesaretini ve köklerini kurmak için çevirmiş olabilir. Ancak Dosanjh o kadar içten ki, film yapımcısı, kahramanca fon müziği veya lirik diyalog gibi dış hilelere direnebilir. Ayyub, Ravinder’ın bazı sabırlı tepkilerini abartıyor ama rol için daha zeki bir oyuncu düşünemiyorum. Mishra, özellikle sonlara doğru Prakash-Jha-esque bir kötü adama yöneliyor, ancak anlatıyı devam ettirmek için yeterince tehdit oluşturuyor. Görsel sembolizmin bir kısmı güçlüdür – bir kapının önünde bir Sih ve Müslüman adamın kapının her iki tarafında saklandığından habersiz şüpheli bir Hindu polisini gösteren bir çerçeve gibi.
Bütün bunlar şunu gösteriyor jogi ilgi çekici bir film, daha temelli hava ikmali (2016) çeşit. Ama bu o kadar basit değil. Parçalar sonuçta birleşmiyor. jogi son perdesi nedeniyle iyi bir film olmaktan çıkıyor. İşte o zaman eski tarz bir Bollywood melodramı gibi davranmaya başlar. Anlatıyı dostluk ve umut temasına odaklama kararı iyi, ancak bu aynı zamanda neden olabileceği herhangi bir öfkeyi köreltmek için bir tampon gibi geliyor. Sonra Tandav (2021) tartışmasında, yönetmen Ali Abbas Zafar, daha geniş vizyonu açısından ihtiyatlı davranmış görünüyor. Yazı, amacının, karakterleri toplumsal şiddetin bir gecede dostları nasıl düşmana dönüştürebileceğini merak ettirmek olduğuna inanmamızı istiyor. Ancak aldığı yol – Delhi Üniversitesi’ne bir geri dönüş ve bir dizi kişisel kan davası ile – kendi kendini yenilgiye uğratıyor. Cevap belirsizliğini koruyor.
Ayrıca Okuyun: Hint Sinemasında En İyi Vatanseverlik Anları Nelerdir? 6 Yazar ve Film Yapımcısı Favorilerini Seçiyor
Bir kötü polis karakterinin (Hiten Tejwani) girişi, bu amacı rayından çıkarır, çünkü hikayeyi zayıflığını kaybetmeye ve bu bir ateşle deneme filmi olsaydı işe yarayabilecek türden mecazlara yenik düşmeye zorlar. Kai Po Che! (2013). Çatışma benzer, ancak burada bir kopuş gibi görünüyor. Hiçbir yerden geliyor. Ne zaman jogi parkurları değiştirir ve mesaj odaklı hale gelir, kendini açıklamaya çalışıyormuş gibi hissedersin. Bunu yaparken, bir isyanın anatomisini de bozar. Bu, filmi politik özgüllüğünden kurtarıyor – hemen Zafar’ın Salman Khan filmleri için rutin olarak ayırdığı türden genel bir kahraman-destekleme planına dönüşüyor.
Karanlığın ortasında ışığın titreşmesine odaklanmaktan yanayım. Ancak bunun gibi bir hikaye, ortam üzerinde ton kontrolü gerektirir. Bir dostluk dramının dar merceğinden tarihsel bir trajediyi keşfetmek sorun değil; bu trajediyi objektife daraltmak. Yazık, çünkü o son perdeye kadar, jogi sürekli aynı hataları tekrarlayan bir demokraside yer alan alışılmadık derecede algısal bir film gibi görünüyordu. Geçmişi etkili bir oyun olarak kullanır. Ama sonra cesaretini kaybeder ve kurguyu ikinci bir kılık katmanı olarak kullanır. Sonunda, gerçek jogi Kimseyi gücendirme eğlencesinin sunağında sesini feda ederek kaybolur. Zanaat tesadüfidir; korku öyle değil.
Jogi şimdi Netflix’te yayın yapıyor.