Belirli süreli iş sözleşmesi en az ve en çok ne kadar süreli olabilir?
Belirli süreli iş sözleşmesi, adından da anlaşılacağı gibi, süresi belli olan bir işin gerçekleştirilmesi için işçi ile işveren arasında imzalanan bir iş sözleşmesi türüdür. Burada şöyle bir soru gündeme gelebilir: Sözleşme konusu iş 1 günlük olabilir mi? Ya da en çok kaç yıllık olabilir?
Belirli süreli iş sözleşmesi
Belirli süreli iş sözleşmesi, İş Kanununun işçi için öngördüğü bazı hakları ortadan kaldırmaktadır. Bunlarında başında da iş güvencesi gelir. Şöyle ki; işçinin iş güvencesinden yararlanabilmesinin ön koşulu, sözleşmesinin belirsiz süreli olmasıdır.
Benzer şekilde belirli süreli iş sözleşmelerinde ihbar süresi söz konusu olmadığından, ihbar tazminatı talep etmek hakkı da gündeme gelmeyecektir.
Ayrıca belirli süreli iş sözleşmesinin, süre sonunda kendiliğinden sona ermesi halinde işçinin kıdem tazminatı hakkı da olmayacaktır.
Fakat uygulamada sadece yukarıda sayılı yükümlülüklerden kurtulmak için işçiye imzalatılan belirli süreli iş sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklarını almak isteyen bir işçi, dava açarak haklarını arayabilir.
Belirli süreli iş sözleşmesinde süre
Bir sözleşmenin belirli süreli olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartları birlikte taşıması gerekir:
- İş, belirli süreli olmalıdır
- İş, belli bir işin tamamlanmasına yönelik olmalıdır ya da belirli bir olgu aniden ortaya çıkmalıdır (Raporlu ya da askere giden işçi yerine işçi alınması gibi)
Bir de yasadan kaynaklanan belirli süreli iş sözleşmeleri vardır ki, bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Özel okullarda görev yapan öğretmenlerle imzalanacak olan sözleşmeler
- Anonim şirket müdürlerinin sözleşmeleri
Belirli süreli iş sözleşmesi en az ne kadar süreli olabilir?
Bu sorunun cevabı mevzuatımızda yoktur. Bir başka deyişle, hiçbir yasal metinde buna ilişkin bir asgari süre getirilmemiştir. O halde şunu rahatlıkla söyleyebiliriz ki; yukarıda belirtilen esasları taşımak şartıyla, belirli süreli iş sözleşmesi en az 1 gün için yapılabilir.
Belirli süreli iş sözleşmesi en fazla ne kadar süreli olabilir?
Bununla ilgili İş Kanununda bir hüküm olmamasına rağmen, Türk Borçlar Kanununun, belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi başlıklı 430uncu maddesinde şöyle bir hüküm bulunmaktadır: “Taraflardan her biri, on yıldan uzun süreli hizmet sözleşmesini on yıl geçtikten sonra, altı aylık fesih bildirim süresine uyarak feshedebilir. Fesih, ancak bu süreyi izleyen aybaşında hüküm ifade eder.”
Borçlar Kanunu 10 yıldan uzun süreli hizmet sözleşmeleriyle ilgili bir sona erme kaidesi koyduğuna göre, zımnen 10 yıldan uzun süreli belirli iş sözleşmelerine izin verdiği sonucunu çıkarabiliriz. O halde, belirli süreli iş sözleşmesi için azami bir süre sınırı bulunmamaktadır.
SONUÇ
Belirli süreli iş sözleşmesinin süresi ile ilgili bir alt sınır bulunmamaktadır. O halde şunu söyleyebiliriz ki; belirli süreli iş sözleşmesi en az 1 günlük yapılabilir.
Belirli süreli iş sözleşmesiyle ilgili bir azami süre de mevzuatımızda öngörülmemiştir. Bunun anlamı ise, belirli süreli iş sözleşmesinin süresine ilişkin bir üst sınır olmadığıdır. Örneğin 20 yıllık belirli süreli iş sözleşmesi dahi yapılabilir. Ama belirli süreli iş sözleşmesi 10 yıldan uzun süreli imzalanmışsa, 10 yıl geçtikten sonra isteyen taraf, 6 ay önceden bildirmek suretiyle iş sözleşmesini her zaman feshedebilir.
Yukarıdaki sürelerden bağımsız olarak, sözleşmenin süresi ne olursa olsun; işin niteliğinin gerçekten de belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına uygun olması gerektiği, aksi takdirde sözleşmenin belirsiz süreli kabul edileceği asla unutulmamalıdır.