Devlet Memurları Kanunu
Sevgili Devlet Memurları ve Devlet Memuru Adayları,
Bugüne kadar çeşitli değişikliklere uğrayan "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu" 14.7.1965 tarihinde kabul edilmiştir.
Bu kanun; devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yükümlülük ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenlemektedir. (Madde 2)
Meclise 113 madde olarak sunulan ancak daha sonra yapılan eklemelerle 234 maddeye çıkarılan Torba Yasa olarak bilinen 6111 sayılı Kanun1 ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda da hem ana madde değişiklikleri hem de çok sayıda maddenin yürürlükten kaldırılması şeklinde birçok önemli değişiklik yapılmıştır.
Torba Yasanın ardından memurların hayatında yaşanan bazı değişiklikler şunlardır:
- Kadın memurlara, doktor raporunda belirtilmesi halinde, hamileliğin 24. haftasından önce ve her durumda hamileliğin 24. haftasından itibaren ve doğumdan sonraki bir yıl gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilememesi.
- Doğum yapan memura analık izni süresinin bitiminden, eşi doğum yapan memura ise doğum tarihinden itibaren, istekleri halinde, 24 aya kadar aylıksız izin verilebilmesi. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen memurların 24 aya kadar aylıksız izne ayrılabilmesi.
- Özürlü memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve vardiyası yaptırılamaması.
- Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı halinde 18 aya kadar, diğer hastalık hallerinde 12 aya kadar izin verilebilmesi.
- Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya ya da saldırıya uğrayan, bir meslek hastalığına tutulan memurun iyileşinceye kadar izinli sayılması.
- Kurumlarında atama imkânı olmayan memurların, Devlet Personel Bakanlığınca belirlenen başka bir kurumdaki boş kadroya atanabilmesi.Bu memurlardan unvanı müdür olanlar ile danışma işlevlerine ilişkin kadroda çalışanların araştırmacı kadrosuna atanabilmesi. Bu durumdaki memurların, atama yapılıncaya kadar kurumlarında niteliklerine uygun işlerde çalıştırılması ve eski kadrolarına ait haklardan yararlanmaya devam etmesi.
- Burslu ya da kurumunca, yetiştirilmek üzere yurt dışına gönderilen veya sürekli görevle yurt dışına atanan memurların veya yurt dışına kamu kurumlarınca gönderilen öğrencilerin memur eşlerine görev veya öğrenim süresi içinde aylıksız izin verilmesi. Beş yıllık memura, en fazla iki kez olmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin kullandırılabilmesi.
- Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazereti gerektiren sebebin ortadan kalkması halinde 10 gün içinde göreve dönülmesinin zorunlu olması. Aylıksız izin süresinin bitiminde veya mazeret sebebinin kalkması izleyen 10 gün içinde görevine dönmeyenlerin memuriyetten çekilmiş sayılması.
- Muvazzaf askerliğe ayrılan memurların askerlik süresince görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılması.
- Memurların, kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydedilmesi. Her memur için bir özlük dosye tutulması.
- Başarılı olan memurlara verilen ödül miktarının teşvik edici hale getirilmesi.
- Yasayla "aylıktan kesme" veya "kademe ilerlemesini durdurma" cezası alan memurların atanamayacağı görevlerin yeniden düzenlenmesi.Buna göre, aylıktan kesme cezası alanların 5 yıl, kademe ilerlemesi durdurulanların ise 10 yıl boyunca daire başkanlığı, dengi ve daha üst düzey kadrolara; bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine; vali ve büyükelçi kadrolarına atanamaması. Bu sürelerin sonunda bu görevlere atanmalarının mümkün olması.
- "Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesini durdurma cezası verilenlerin sayılan görevlere atanamayacağının". Bakanlar Kurulu kararıyla atananlar için de uygulanacağı hükmünün maddeden çıkarılması. Ayrıca, disiplin cezalarına itirazlar yeniden düzenlenirken, Anayasa değişikliğine uyum amacıyla uyarma ve kınama cezalarına yargı yolunun açılması.
- Memurların, geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları kurumun izni ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici süreli olarak görevlendirilebilmesi. Geçici süreli görevlendirmenin yılda 6 ayı geçememesi. Bu görevlendirmede memurun rızasının aranması.
- Ancak memurların, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması halinde kurumlarınca Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında 6 aya kadar geçici süreli olarak görevlendirilebilmesi.
- Sendika üyesi kamu görevlilerine 3 ayda bir 45 TL toplu görüşme primi ödenmesi.
- Sözleşmeli personelin, Anayasada ve özel kanunlarda belirtilen hükümler uyarınca, sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilmesi ve bunlara üye olabilmesi. Ancak grev kararı vermesi, bu yolda propaganda yapması, herhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılması, grevi desteklemesi ya da teşvik etmesinin yasak olması.
- Özürlülerin devlet memurluğuna alınma sınavlarının merkezi olarak yapılması.
- Yetiştirilmek üzere yurt dışına gönderilen öğrenci ve memurlarla yurt içine ve dışına sürekli görevle atanan memurların işçi olan eşlerine 1 yıldan az olmamak üzere, en çok 8 yıla kadar ücretsiz izin verilebilmesi.
- Yasa ile kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan sürekli işçilerin, birinci derece yakınlarının ağır kaza geçirmesi ve önemli bir hastalığa yakalanması halinde, 1 yıla kadar ücretsiz izin kullanabilmesi.
Yapılan bu vd. tüm değişiklikleri içeren bu kitap; devlet memurlarının ödev ve sorumluluklarını, devlet memurluğunda ilerleme ve yükselme, genel haklar ve özlük hakları gibi tüm memurların meslek hayatı boyunca karşılaşabileceği birçok konuyu içine almakta ve karşılaşacakları sorunlarda rehber niteliği de taşımaktadır.
Çalışmamızın görev yapan tüm memurlar ve memur adaylarına faydalı olması dileklerimizle.
Pegem Akademi Yayıncılık