Dağdaki Vaaz (Düzensiz Notlar)
Öfke ve Cinayet
Rev. Kerem Koç, 24.Mart.2013
Pasaj: 21 “Atalarımıza, ‘Adam öldürmeyeceksin. Öldüren yargılanacak’ dendiğini duydunuz. 22Ama ben size diyorum ki, kardeşine öfkelenen herkes yargılanacaktır. Kim kardeşine aşağılayıcı bir söz söylerse, Yüksek Kurul’da yargılanacaktır. Kim kardeşine ahmak derse, cehennem ateşini hak edecektir. 23-24Bu yüzden, sunakta adak sunarken kardeşinin sana karşı bir şikâyeti olduğunu anımsarsan, adağını orada, sunağın önünde bırak, git önce kardeşinle barış; sonra gelip adağını sun. 25Senden davacı olanla daha yoldayken çabucak anlaş. Yoksa o seni yargıca, yargıç da gardiyana teslim edebilir; sonunda da hapse atılabilirsin. 26Sana doğrusunu söyleyeyim, borcunun son kuruşunu ödemeden oradan asla çıkamazsın.” Matta 5:21-26
Giriş:
İsa Mesih’in Ferisilerin algısını alıp değiştirdiğini görüyoruz. Mesele yasanın doğruluğu ile ilgili değildir, yasanın yorumu ile ilgilidir.
Eğer bir pasaj ‘…. denildiğini duydunuz’ diye başlıyorsa, genellikle Ferisilerin öğrettiği, fakat doğru olmayan bir açıklamayı içeriyor demektir. Yani doğru bir konu hakkında yanlış bir yorum.
Öldürmeyeceksin:
Pasaj Ferisi ve Din Bilginlerinin yasayı nasıl algıladıklarını açıklıyor. Din öğretmenleri birilerini öldürmedikleri sürece bu yasadan temiz olduklarını düşünüyorlardı. Mısırdan Çıkış 20:13 Adam öldürmeyeceksin (aslında katletmeyeceksin) der. Bu pasajı gören her kişinin aklında bir kişinin canını haksız yere almamak düşüncesi oluşacaktır. Bir kişinin canını ancak Tanrı alabilir düşüncesi kültürümüzde de yer etmiştir.
Öldürme Neleri İçerir?
Cinayet, intihar, kürtaj, ötanazi… Her biri öldürmeyeceksin yasasını kıran uygulamalardır.
Her ne kadar bu kategori altında hayvanlardan bahsetmesekte, Tanrı’nın bizim esenliğimiz için verdiği hayvanları nedensiz katletmenin doğru olmadığınıda söyleyelim. Zevk için can almak doğru değildir. Tanrı hayvanları yiyebilmemiz ve hayatımızı güzelleştirsin diye sağlamıştır. Hayvanlar hayatımızı zorlaştırmadıkça, bize zarar vermedikçe ve besin olarak kullanılmadıkça, hayvanlara eziyet etmemizde doğru değildir.
Pasaj bizlere her ne kadar öldürme konusunu öğretiyor olsada, İsa öldürme yasasının altında çok daha derin bir anlam olduğunu söylüyor. Aslında bu pasaj öldürmek ile ilgili değildir. Pasajın daha derin bir anlamı var. İsa gözümüzü öldürme konusunda alıyor, ama bu günahın merkezindeki soruna bizi götürüyor.
Öfkelenle Hareket Etmeyeceksin:
22 Ama ben size diyorum ki, kardeşine öfkelenen herkes yargılanacaktır.
İsa ‘Ama ben size diyorum ki bu pasajın dahada derin anlamı var.’ Eğer doğruluğumuzun gösteriş meraklısı tutucu dindarlardan daha iyi olmasını istiyorsak, o zaman günah işleyecek şekilde öfkelenmemeliyiz.
Öfkelenin, ama günah işlemeyin. Efesliler 4:26
Doğru bir neden olmadan öfkelenmek doğru değildir.
İsa öfkelendi ama gerekli gerekçeleri vardı.
14 Tapınağın avlusunda sığır, koyun ve güvercin satanları, orada oturmuş para bozanları gördü. 15 İpten bir kamçı yaparak hepsini koyunlar ve sığırlarla birlikte tapınaktan kovdu, para bozanların paralarını döküp masalarını devirdi. 16 Güvercin satanlara, “Bunları buradan kaldırın, Babam’ın evini pazar yerine çevirmeyin!” dedi. Yuhanna 2:14-16
Öfke bize saçma sapan şeyler yaptırır. İnsanların kalbini kırmamızı sağlar ve öfkelendiğimiz zaman insanların kalbini gerçekten kırıyoruz. Öfke öyle bir şey ki neye öfkelendiğimizi unutsak dahi, hırsımız, nefretimiz ve yüreğimizdeki acılığın kalmasına neden olur. Size böyle bir şey hiç oldu mu? Nedenini anımsamadığınız ama öfkeli olduğunuz kişiler.
Ne kadar kötü şeylere sebep olabilir öfke. Öfkeyle yaptığınız, ve öfkeniz geçtikten sonra keşke o ana tekrar dönebilseydim dediğiniz kaç olay var? Öfke, Tanrı’nın gözünde cinayet kadar tehlikelidir, bu pasaja göre…
Hakaret doğru değildir
Burada kullanılan kelime aşağılayıcı söz kelimesi grekçede raka diye bir kelimedir. Yani kim kardeşine raka derse Yüksek Kurulda yargılanacaktır. Raka, akılsız, geri zekalı gibi bir anlama gelir.
Boşverin öldürmeyi ya da insanlara öfkemizle konuşmayı, birini küçük düşürmek, onu hor görmek, ya da kendimizi üstün görerek gurura düşmek bile kabul edilebilir değildir.
Nefret doğru değildir
Öfke ve nefret Tanrı’nın gözünde bir tür cinayettir. Çünkü yok etme arzusu taşır.
Kardeşinden nefret eden katildir. Hiçbir katilin sonsuz yaşama sahip olmadığını bilirsiniz. 1. Yuh 3:15
Uzlaşma
23-24 Bu yüzden, sunakta adak sunarken kardeşinin sana karşı bir şikâyeti olduğunu anımsarsan, adağını orada, sunağın önünde bırak, git önce kardeşinle barış; sonra gelip adağını sun.
Sunağa giderken, öyleki o dönemde sunu sunulmaya devam ediliyordu. Ta ki İsa Mesih’in dirilişine kadar. Sununuz dahi kabul olmaz diyor İsa bizlere. Bizler de, Tanrı’nın önüne çıkmadan önce bir kardeşe karşı bir suçumuz varsa, o kardeşle bu problemimizi halletmeliyiz. Çünkü Tanrı, kardeşinin bir şikayeti varsa önüme gelme diyor.
Öfkenin sonuçları o kadar ciddi ki, tapınmamızı dahi etkiliyor. Bizler vakit kaybetmeden hemen bu sorunu çözmeliyiz. Yüreklerimiz daha da acılaşmadan uzlaşmayı uzatmamalıyız. Geçmişten gelen öfkemizi bir kenara atmalıyız. Tanrı’nın sevgisi bir köprü gibidir, o köprüyü yıkarsak, kendi geçmemiz gereken köprüyü yıkmış olacağız. Acaba siz öfkenizde bağışlamayı seçiyor musunuz?
25 Senden davacı olanla daha yoldayken çabucak anlaş. Yoksa o seni yargıca, yargıç da gardiyana teslim edebilir; sonunda da hapse atılabilirsin. 26 Sana doğrusunu söyleyeyim, borcunun son kuruşunu ödemeden oradan asla çıkamazsın.”
Bir an önce bu problemi çöz, sadece Tanrı’nın yargısını hak etmiyorsun ancak günahın devletsel bir suçta olabilir.
Yakın zamanda başımdan geçen bir olayı hatırlıyorum. Araç kullanırken bir adam sürekli bizi sıkıştırıyordu, arabada eşim ve oğlum vardı. Sonunda trafik ışığında durduk, camı açtım, öfkeyle yanımdaki araca ‘biraz sakin olur musunuz arabada çocuğum var’ dedim Josiah’yı göstererek. Kaşlarım çatılmıştı ve adam ‘çok özür dilerim, gerçekten çok acelem var, ve çok dikkat ettim sizi sıkıştırmamak için’ dedi gülümseyerek. Bende o anda kendi öfkemdeki hatamı da görerek ‘Tamam’ diye gülümsedim.
Sonuç:
Umuyorum ki birbirinize karşı bir öfke ya da nefret hissediyorsanız, o kardeşe gidip bağış dileyeceksiniz.
Öfkenin size sahip olmasına izin vermeyin.
Mesih onu çarmıha gerenleri bağışladı, ve onlar için öfkelenmedi. Sadece bize bunu öğretmedi ama aynı zamanda sevgi ve lütuf dolu bir hayat sürdü. Kendisinden nefret edenler için sadece bağış istemedi, onların bu günahı için ceza çekti.