Gerçek bir ‘Cockney’in, Londra’nın doğusundaki St Mary-leBow kilisesinin çanlarının sesi içinde doğmuş biri olduğu söylenir. Bir fabrikaya Cockney denilebiliyorsa, o zaman Bow Porselen Fabrikası kesinlikle; Bow ve Stratford arasında, Lea Nehri’nin kıyısında, bugünkü Olimpiyat Stadı’nın yakınında inşa edilmiştir.
Bow fabrikası sadece güzel ürünleriyle değil, aynı zamanda bazı önemli yenilikler yaparak porselenle yaptığı deneylerle de büyüleyici. Tabii ki önyargılıyım; Bunu, aynı Lea Nehri boyunca sadece birkaç mil yukarı akışta bulunan depomdan yazıyorum. Penceremden dışarı doğru eğilirsem, bir zamanlar Bow fabrikasının bulunduğu yeri görebiliyorum.
Doğu Yakasını yoğun yenilik ve endüstri enerjisi nedeniyle seviyorum. Manzara değişti ama enerji değişmedi: burada, dünyanın her köşesinden insanlar bir şeyler yapmakla meşgul. Bow fabrikasının arkasındaki itici güçler, zekice yetenekli İrlandalı bir oymacı olan Thomas Frye ve bir Bristol kumaşçısı olan Edward Heylyn’di. Hikaye, 1744’te porselen üzerine ilk patenti aldıklarını, ancak bu üretimin 1748’e kadar başlamadığını söylüyor.
Ancak daha sonraki araştırmalar, hikayenin bundan daha karmaşık olduğunu ve 1740 civarında İngiltere’de meydana gelen yenilikçi deneylerin patlamasıyla ilgili her şeye sahip olduğunu gösteriyor.
Frye ve Heylyn’in 1730’larda porselenle deneyler yapmış olmaları ve bu da ilk patentin alınmasını sağlaması muhtemeldir. Bu, ünlü Alman Meissen porselenine eşit kalitede, ince, sert hamurlu porselendi.
Fransızlar, İngiltere’de bir porselenin ‘bileşimi nedeniyle Saksonya’nınkinden daha güzel’ tasarlanmasından endişe duyuyorlardı. Ancak kil İngiliz değildi; Amerika’da Kuzey Carolina’dan ithal edilen sözde ‘Cherokee kili’ veya ‘unaker’ idi. Bu erken Yay çabası hala dağınıktı ve bugün bunun tek izi, ‘A-işaretli grup’ olarak adlandırılan 38 güzel eşyadan oluşan bir grup.
Frye ve Heylyn her zaman yeni tarifler deniyordu ve 1749’da ‘Virgin Earth’ içeren yeni bir yumuşak hamurlu porselen patenti çıkardılar. Bu, toprakla hiçbir ilgisi olmayan gizemli bir terimdir: kemik külü ya da öğütülmüş kemiklerdi!
Kemik külü kullanmak pragmatik bir hareketti; Doğu Yakası’nda erzakları hazır bir sürü mezbaha vardı. Kemik külü porseleni daha beyaz, daha az kırılabilir ve şekillendirilmesi daha kolay hale getirdi. Bu kemik çini daha sonra önce İngiltere’de, sonra tüm dünyada standart haline gelecekti.
Elde ettikleri sonuçlardan cesaret alan Frye ve Heylyn, 1749’da Lea Nehri kıyısında modern bir fabrika inşa ettiler. Çin porselenlerinin ihraç edildiği Guangzhou’daki Pearl Nehri kıyısındaki 13 fabrikadan sonra buna ‘Yeni Kanton’ adını verdiler. Britanya. Bu isim, tutkuları hakkında her şeyi söyledi: Çin porseleninin kalitesine eşit olmak ve onu ev yapımı İngiliz porseleniyle değiştirmek.
Bow fabrikası 1776’da kapanana kadar ev içi kullanım için mütevazı porselen eşyalar üretti; orta sınıf bir evde hayal edebileceğiniz her şey. Bunların çoğu mavi ve beyazdı, bazıları çok renkliydi. Ayrıca son derece dekoratif ürünler de ürettiler: tuhaf Rokoko fırfırlı vazolar, köpekleriyle küçük çobanlar, Roma mitolojik figürleri…
Özellikle figürler, Bow’un dehasını gösterir, çünkü üzerlerinde iddiasız bir güven uyandıran basit bir mükemmellik ve masumiyet vardır. Bunlar Avrupa şaheserlerinin gösterişli taklitleri değil, daha az cesur Doğu Yakası’ndan yerli şaheserler. Zengin ve ünlülere hizmet veren süslü Chelsea fabrikası ile orta sınıfa hizmet eden ve İngiliz porseleninin manzarasını sonsuza dek değiştirecek yenilikler getiren cesur Bow fabrikası arasında harika bir yan yana var.
Birlikte, o dönemin İngiliz dekoratif sanatlarının dehasını temsil ediyorlar: yeni yenilikler üreten bilimle durmaksızın uğraşma; işleri yapmanın yeni yollarını oluşturan zengin bir İngiliz ve göçmen karışımı; ve bir dizi stil.