Araba motor parçaları nı yakından tanımak, günümüzde çok önemlidir. Ehliyet alırken kısmi olarak bir kısmı bize gösterilsede gösterilmeyen kısımlarını anlamak önemlidir. Yağınızı kontrol ederken, o motor kapağının altında gerçekte ne olduğunu hiç merak ettiniz mi? Bu parçalar ne işe yarar? Bir motor gerçekten nasıl çalışır?
Motor kapağının altında harika bir mühendislik parçaları yatıyor. Günümüzde üretilen motorlar harika teknolojilere sahiptir.
Şimdi hazırsak başlayalım ve günümüzdeki araçların motor bölmesinde bulunan en yaygın parçalardan bazılarına bir göz atalım.
Bir Araba Motorunun En Önemli 5 Parçası
1) Motor Bloğu: Araba motor parçaları
Motor bloğu, araba motorunun bel kemiğidir. Pistonları, krank milini ve bazen eksantrik milini içeren bir yuva sağlar. Motor bloğu tüm parçaların birleştiği yerdir. İnsanlarda gövde neyse arabalarda da o dur.
Resimde gördüğünüz delikler silindir olarak bilinir ve bir motor boyuta bağlı olarak 4-16 silindir içerebilir. Bugün yoldaki çoğu aracın ya dört, altı ya da sekiz silindiri vardır.
Bir motor bloğu çok çeşitli şekillerde yapılandırılabilir. Sıralı bir motor, tahmin edebileceğiniz gibi, silindirleri bir sıraya yerleştirilmiştir. Bir “V” motoru, silindirleri adını taşıyan harfe benzer bir V konfigürasyonunda tutar (yani: V16).
Diğer motor konfigürasyonları şunları içerir: düz veya sıralı, düz, boxer, W ve hatta Mazda tarafından ünlenen Wankel (döner) tipi.
2) Pistonlar
Pistonlar, yanma döngüsü sırasında oluşan enerjiyi aktaran ve krank miline ileten yuvarlak silindir içinde hareket eden metallerdir. Basitçe ifade etmek gerekirse, araçlarımızı oluşan patlamalarla birlikte hareket ettiren şeydir.
Pistonlar, uygun sızdırmazlığın yanı sıra yağ kontrolünü de sağlayan piston halkaları içerir. Bunlara segman denir bir pistonda kompresyon segmanı ve yağ segmanı gibi çeşitli segmanlar vardır. Amaçları silindir içinde oluşan patlamanın sızdırmazlığını sağlamaktır. Pek çok modern araçtaki pistonlar, sürtünmeyi önleyen ve pistonların daha uzun süre dayanmasını sağlayan bir malzemeyle kaplanmıştır.
Bu pistonlar, krank milinin her dönüşü sırasında silindir içinde iki kez yukarı ve aşağı hareket eder. Bu, 2500 RPM’de dönen bir motor anlamına gelir, pistonlar dakikada 5000 kez yukarı ve aşağı hareket eder.
3) Krank Mili – Araba Motor Parçaları
Krank mili, motor bloğunun alt kısmında hareket eder ve krank mili yataklar denen metal parçaların arasında hareket eder. Krank milinde ağırlık metalleri vardır böylece dengeli dönmesi sağlanmıştır. Mükemmel bir mühendislik ürünüdür. Aracınız yağsız kaldığında ilk aşınmaya başlayacak olan parçadır. Üzerinde pistonların bağlandığı ve krank milinin motora bağlandığı kısımlar çok özel dizayn edilmiştir.
Krank mili, pistonun yukarı ve aşağı hareketini alır ve onu dönme hareketine veya karşılıklı harekete dönüştürür. Krank mili, motor hızında döner.
4) Eksantrik mili
Motorun tarzına bağlı olarak eksantrik mili blokta veya silindir kapağında bulunabilir. Eksantrik mili motor bloğuna yerleştirildiğinde, kam mili olarak bilinir, ancak çoğu modern motorda eksantrik mili silindir kapaklarında bulunur.
Bu modern motorlar DOHC (Çift Eksantrik Mili) veya SOHC (Tek Üst Eksantrik Mili) olarak bilinir. Eksantrik milinin ana görevi, bir motorun dönme hareketini alıp yukarı ve aşağı hareketine dönüştürmektir.
Silindir içine yakıt ve hava karışımı ayrıca yanmış yakıtların egzozdan atılması için subaplar vardır bu subapların hareketini kontrol eder. Eksantrik mili, uzun motor ömrü sağlamak için yağ ile yağlanan bir dizi yatakla desteklenir.
5) Silindir Kapağı
Yukarıdaki bileşenler, araba motorundaki ağır parçalar olarak kabul edilebilirken, silindir kapakları çok daha hassastır. Silindir kapağı, subap yayları, subaplar, kaldırıcılar, itme çubukları, külbütör ve hatta bazen eksantrik milleri dahil olmak üzere birçok öğe içerir.
Silindir kapağı ayrıca, emme işlemi sırasında silindirlere giren havanın akışına izin veren geçitleri ve egzoz işlemi sırasında egzoz gazlarının çıkarılmasına izin veren egzoz geçitlerini de kontrol eder.
Silindir kapağı motora silindir kapağı saplamaları denilen cıvatalarla tutturulur. İkisi arasında kalan parçaya da silindir kapak contası denir. Motor bloğu ve silindir kapağı arasında kalan silindir kapak contası çok fazla ısıya maruz kaldığı için aracın yüksek ısılara çıkmasından sonra ilk zarar gören parçadır.
6) Şarj Dinamosu
Aracın motoru çalıştığı andan itibaren 14.4 voltluk bir voltaj ile aküyü şarj etmeye başlar. Aracınızın motoru döndükçe araç içine elektrik üretilmesini sağlar. Ayrıca bu üretilen elektrik ile aracınız motoru da hareket için gerekli ateşlemeyi yapar. Eğer şarj dinamosu hasar görürse aracınız ile yolda kalırsınız.
6) Marş Motoru
Marş motoru hakkındaki detaylı yazılarımız mevcut. Marş motoru siz kontağı çevirdiğinizde aracınızın motoruna ilk hareketi veren bir elektrik motorudur. Aküden aldığı enerji sayesinde marş otomatiği kendini ileri çekerek elektrik motoru çalışır ve dişli aracın motorunda volanta sürter. Araç çalışmaya başladığında siz elinizi kontaktan çektiğinizde ise volanttan ayrılır ve motor çalışmaya devam eder.
Ayrıca Bakınız: Arabanının conta yakıp yakmadığını nasıl anlarız?
Araba Motor Parçaları Hakkında
Yukarıdaki bileşenler, bir araba motorunun ana bileşenleridir. Araba motoru ayrıca her şeyi bir arada tutmak için birçok başka parça, hortum, tel ve bağlantı elemanı içerir. Motordaki yataklar ve yağ, erken aşınmayı önler ve bir triger kayışı veya zinciri, tüm bileşenlerin doğru zamanda çalışmasını sağlar.