İngiliz Guardian gazetesi, 65. kuruluş yıldönümünde Pakistan için iki sayfa ayırmış. Başlığı "Barış için kurulan ülkede felaket yaklaşıyor.” diye başlayan yazı şöyle devam ediyor: "Pakistan meclisinde tüm görgü kuralları bir kenara bırakılmıştı. İslamcı bir milletvekili katiller! diye bağırıyor, çarşaflı milletvekilleri masalara vuruyor, Meclis başkanı sükuneti sağlamaya çalışıyordu. Duvara asılı Muhammed Ali Cinnah'ın dev portresi, olayları üzüntüyle izliyordu. Halbuki o, Pakistan'ı barış içinde yaşanacak yurt olması ümidiyle kurmuştu.. Guardian’a göre halk desteğinin % 34'e gerilediği, mahkemelerin yönetime başkaldırdığı, sokakları protesto gösterileriyle dolan, büyük kentleri intihar bombacılarının sarstığı, Afgan sınırı Veziristan bölgesinin Taliban ve el Kaide'nin yönetimine girdiği, burada askerlerin dışarı çıkamadığı, bu yüzden de ABD'nin müdahale tehdidinde bulunduğu bir ülke oldu” dediği Pakistan için oldukça karamsar bir tablo çizilmiş.. Durum bize asker vesayeti ve bir şeyler hatırlatıyor mu?
PAKİSTAN’DA NELER OLUYOR?
Muhammed Ali Cinnah 1948 yılında öldüğünde, farklı etnik yapıdaki insanları bir arada tutabilecek sistem ve ülkeyi idare edecek siyasi kültür yeterince oluşturulamamıştı. Ülkede yüksek savunma harcamaları, bütçeden eğitime ayrılan payı düşürdü. Pakistan ordusu, ülke güvenliğini savunma göreviyle kalmadı. Kurumların yetersizliğini bahane ederek 1958, 1977 ve 1999 yıllarında (3 kere) ülke yönetimine el koydu. Bu darbeler, orduyu siyasi yaşamın temel aktörü haline getirdi. Ordu, Pakistan sanayi ve ticaretinin temelini teşkil eden 100’den fazla şirketin kontrolünü eline aldı. Bu şirketlerin yönetimleri ve birçok üniversite rektörü, posta, vergi ve iskan müdürleri generallerden oluşturuldu.
PAKİSTANın kuruluşu ve cinnah
Binlerce izleyicisi olan konferanstayız.. Konuşmacının sesini iyi duyabilmek için birbirlerine “susun” bile diyemeyen , sadece işaret parmağını dudağına götürebilen sessiz bir kalabalık var.. Konuşmacı kim dersiniz? Tabii ki daha sonra Pakistan’ı kuracak olan Cinnah.. O, Karaçi'de dünyaya geldi. Londra'da hukuk öğrenimi gördü. Bombay'da 10 yıl avukatlık yaptıktan sonra siyasete atıldı. Önce Hindistan Ulusal Kongresi'ni destekledi, sonra Hint Müslümanları Birliği'ne katıldı. İngiliz egemenliğine son vermek için Hindu - Müslüman siyasi birliğini savundu. Gandhi' nin katı tutumu karşısında düş kırıklığına uğrayarak İngiltere'ye döndü ve 1930-35 arasında Londra'da yaşadı. Daha sonra 1937 seçimlerinde Müslümanlar yerel yönetimlerin dışında kalınca, oyuna geldiğini düşünen Cinnah, Müslüman milliyetçiliği hareketini başlattı. Hindli liderler (Gandhi ve Nehru) ile İngiliz hükümeti de bölünmeye karşıydı. 23 Mart 1940’da Lahor’da toplanan “Müslümanlar Birliği Kongresi” kararıyla ve yeni bağımsız Pakistan 1947'de kuruldu.. Tabii Cinnah da ilk devlet başkanı oldu. Bu yüzden ülkesinde "Kaid-i azam” adıyla anıldı. Bilimle iç içe olan Cinnah’ın "Pakistan" ve "Milliyetçilik Hindistan'da Savaş Hâlinde" adlı eserleri vardır. 18/09/1948 yılında da hayatını kaybetti. (Geçtiğimiz hafta ölümünün yıldönümü idi.)
SOSYAL YAPI
Pakistan, 160 milyon civarında nüfusa sahiptir. Toplam nüfusun % 96,68'i Müslümandır. Müslüman nüfusun %20'sini Şiiler, geriye kalanını Sünniler oluşturmaktadır. Nüfusun % 3.32'sini ise Hıristiyan, Hindu, Sih ve Budistler oluşturmaktadır. "Pakistan" Urdu dilinde ve Fars dilinde "Pak ülke" anlamına gelmektedir. Ancak "PAKİSTAN" sözcüğü Rahmat Ali tarafından 1934 yılında telafuz edilmiştir ve ülkedeki eyaletlerin ilk beşinin ilk harflerinden türetilmiştir. Bunlar Pencap, Afganya, Keşmir, Sind, Belucistan , Kuzeybatı Sınır Eyaleti, İslamabad, Federal Kabileler Alanı, Keşmir (B.M. kontrolünde)…
Türkiye Pakistan İlişkileriNDE İKBAL VE AKİF
Türk ve Pakistan halkları arasındaki ilişkilerin kökleri yüzyıllar öncesine Türk kökenli Gazne ve Babür’lülere kadar dayanmaktadır. 1920 Kurtuluş Savaşı'nda Hindistan Müslümanları (Pakistan) Türkiye'ye büyük maddi ve manevi destekler sağlamışlardır. Ancak Pakistan'la düzenli ilişkilerimiz, Pakistan’ın kurulduğu 14 Ağustos 1947’den itibaren şekillenmeye başlamıştır.. Cinnah Türkiye’yi model almış, Türk milletinin Kurtuluş Mücadelesini kendine bir rehber ve örnek olarak seçmiştir. Aynı zamanda Atatürk hayranıydı. Türkiye ve Pakistan arasında tarih boyunca yabancılara karşı kazanılan zaferler ve milli mücadele gibi benzerlikler vardır.. İki ülkenin Millî Şairler Dr. Muhammed İkbal ve Mehmet Akif Ersoy bu konuda önemli roller üstlenmiştir. Kurban Bayramı Lahor Badşahi Camiinde toplanan 250 bin kişiye Dr. Muhammed ikbal söyle diyordu: " Kardeşlerim, o bayrak kıyamete kadar düşmesin. Allah, İslâm'ın askerleri olan Türk milletini muzaffer kılsın, dua edelim ." Ayrıca şiirinde de dileklerini terennüm ediyordu.
Bir millet var, biz onun varlığıyla ulaştık,
İlahi kanunların gizli gerçeklerine..
Bir bakışla yön verdi bizlere, dağları aştı,
Dünya güneşi oldu bir kıvılcım yerine..
Koş Mustafa Kemal koş, atın çatlayana dek.
Bize tedbir mat etti, sana tedbir ne gerek?
İkbal'ın bu ünlü konuşması ve şiirlerinden sonradır ki, Hint yarımadası Müslümanları Türk kardeşlerine büyük bir maddî destek sağladılar.
DEĞERLENDİRME
İstiklal Harbimizde bize destek vermek için kolundaki bileziklerini çıkaran kadınları ve mini harçlıklarını feda eden çocukları nezdinde Pakistan için biz millet olarak ne yapabildik diye çok düşünmüşümdür . Bir de “Arap Baharı - Yeniden Yapılanma” gibi adlarla özellikle Müslüman ülkelerde meydana gelen bu olaylar, dış görünüşüyle demokrasi yolunda atılan adımlar gibi görülebilir. Ne var ki satranç tahtasında olduğu gibi iyi görünen bazı hamleler bedeli ağır ödenmesi gereken sonuçlara götürebilir. Bu durumda uyanık olup bir ya da iki hamle ötesini aklımızdan hiç çıkarmamalıyız.
İyi haftalar..