TARİHSEL SÜREÇTE ŞEHİRLER
İlk şehirlerin ortaya çıkışı ve yeryüzünde şehirleşme hareketlerinin başlangıcı eski olmasına karşın, Sanayi inkılabı'yla şehirleşme süreci hızlanarak günümüzde de devam etmektedir. Dünya'daki ilk şehir yerleşmeleri Mısır, Hindistan ve Güneydoğu Asya'nın akarsu vadilerinde tarımın gelişmesiyle belirmeye başlamıştır.
TARİHSEL SÜREÇTE ŞEHİRLERİN NÜFUS GELİŞİMİ
En eski şehirlerin günümüz şehirlerine oranla nüfusları çok azdı. Örneğin, Mezopotamya'da Sümerler'e ait şehir nüfusu genel olarak 7 bin ila 20 bin arasında değişmekteydi. Günümüze doğru şehir nüfusları hızlı bir artış göstermektedir. Örneğin, Londra'nın nüfusu 1800 yılında 1 milyon iken 1890 yılında 5 milyona 2000 yılında ise 15 milyona ulaşmıştır. 1820 yılında nüfusu 100 000'i aşan şehirlerin sayısı 22 iken 1890 yılında bu sayı 120'ye ulaşmıştır.
ŞEHİRLERİN FONKSİYONEL GELİŞİMİ
Yeryüzünde ortaya çıkan ilk şehirler, insanların tarımsal faaliyetlere başlamasına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Sanayileşme hareketinin gelişmesi ile şehirleşme artmış ve şehirlerin fonksiyonel değişimi hızlanmıştır. Değişen koşullara bağlı olarak şehirlerdeki faaliyetler farklılaşmıştır.
ŞEHİRLERİN GELİŞİMLERİNİN KÜRESEL ETKİLERİ
Şehirlerin çevresine olan etkileri şehrin nüfus ve fonksiyonel özelliklerine göre değişmektedir. Şehirler sahip olduklarıözelliklerine göre etkileri yerel, bölgesel ve küresel boyutlarda olabilmektedir. Örneğin New York'ta meydana gelen bir olay Dünya'nın büyük bir kısmını etkilerken Sudan'ın Hartum şehrinde meydana gelen bir olay sadece yakın çevresini etkileyebilmektedir. Şimdi küresel etkisi fazla olan bazışehirleri inceleyelim.
Roma
Roma, Dünya tarihindeki belirleyici rolünü asırlar boyunca sürdürdüğünden "Dünya'nın Başkenti" unvanına layık görülmüştür. Roma, bazı araştırmacılara göre kuruluşundan 1000 yıl sonra 1 milyona varan nüfusuyla İngiltere'den Basra Körfezi'ne Karadeniz kıyılarından Afrika'ya kadar uzanan Roma imparatorluğu'nun başkenti idi. Bundan dolayı sadece imparatorluğun sınırları içinde kalan yerleri değil Dünyanın büyük bir kesimini siyasi ve dinî olarak etkisi altına almıştır. Roma'nın gücü doğuya yani istanbul'a kayınca şehir hem etkisini hem de nüfusunu önemli oranda yitirmeye başladı. 13. yüzyılda nüfusu sadece 30 bin kadardı. Siyasî, dinî ve kültürel odak noktası olarak büyüme sürecine giren Roma'nın nüfusu günümüzde 3 milyona ulaşmıştır. Roma, Katoliklerin dinî merkezi olan Vatikan'ı içine aldığından çift başkent özelliğine sahiptir. Vatikan'ın küresel etkisi İtalya'dan çok daha büyüktür.
New York
1613 yılında Hollandalılar tarafından New Amsterdam adı altında kurulan şehir, 1664 yılında ingiliz yönetimine geçti ve New York ismini aldı. ABD'nin 1778 yılından itibaren 2 yıl süreyle başkenti oldu. New York, ABD'nin nüfus bakımında en büyük şehridir.
Çevresindeki yerleşim bölgeleriyle birlikte, New York metropolitan bölgesinin nüfusu 21 milyondur. ABD ve Dünya'nın önemli şirketlerinin merkezleri, sivil toplum örgütleri ulusal ve uluslararası etkili medya kuruluşları burada toplanmıştır. New York'un caddelerinden biri olan Wall Street, Dünya'nın en önemli finans merkezidir. Bu yönüyle Dünya ekonomisinin kumanda ve kontrol merkezidir. New York ticaret ve sanayinin olduğu kadar, eğitim ve kültür faaliyetlerinin yoğunlaştığı bir yerleşim merkezi özelliği göstermektedir.
Sayfayı Yazdır
Coğrafya>>Lise 3 Coğrafya
24.06.2013 20:56
7148 Okunma