Ünlü Amerikalı aktör Robin Williams (1951-2014), 11 Ağustos 2014 tarihinde Kaliforniya’daki evinde ölü bulundu. Yapılan araştırmada kendisini astığı anlaşıldı. Bu ani ölüm, Williams’ın milyonlarca sevenini, ailesini ve arkadaşlarını şaşırtmıştı. Dul eşi Susan Schneider kocasının bir süre önce Parkinson hastalığı’na yakalandığını ve girdiği depresyon nedeniyle intihar ettiğini söyledi. Sık depresyon ataklarına giren Williams’ın intiharı olağan olarak depresyona bağlandı. Robin Williams sahne hayatı boyunca bir Oscar, iki Emmy, altı Altın Küre, altı Grammy ve iki Sinema Oyuncuları Derneği ödülüne layık görülmüştü. 1997 yılında Empire Magazine dergisince gelmiş geçmiş en yetenekli 100 aktör arasına dahil edilerek 63. sırada yer aldı. Entertainment Weekly tarafından yaşayan en komik adam seçildi. 2011'den beri üçüncü eşi Susan Schneider ile evliydi.
3 Kasım 2015’te Robin Williams’ın dul eşi Susan Williams Amerikan ABC televizyon kanalının “Good Morning America” programında, ölümünden yaklaşık bir buçuk yıl sonra, kocasının Lewy Cisimcikli Demans (LCD)’a tutulduğunu ve muhtemel intihar sebebinin bu hastalık olduğunu gözyaşları içinde açıkladı. Susan Williams son bir seneyi Lewy Cisimcikli Demansı öğrenmek ve kocasının hastalığını anlamakla geçirdiğini ve pek bilinmeyen bu hastalığa yakalananların yakınlarına yardım etmek istediğini ifade etti.
Robin Williams’ta Kasım 2013’te Parkinson hastalığı semptomları başlamış ve Mayıs 2014’te bu teşhis konmuştu. Fakat Williams’ın hastalık belirtileri bu teşhisi tam karşılamıyordu. Yapılan otopside Robin Williams’ın Lewy Cisimcikli Demans hastası olduğu saptandı. Ölmeden önce kendisi bile bu tanıyı bilmiyordu. Robin Williams’ın hastalığı açıklandıktan sonra Amerika’da bu hastalığa ilgi birdenbire arttı. Çünkü çok az kimse böyle bir hastalığın varlığından haberdar idi.
Az tanınan Bir Demans Tipi
Alzheimer hastalığı ve vasküler demanstan sonra en sık üçüncü ( bazı serilerde/yayınlarda ikinci) demans tipi olan Lewy Cisimcikli Demans az tanınır, bilinir. İlginçtir ki sadece toplum tarafından değil, hekimler hatta konunun uzmanları tarafından da az tanınır. Alzheimer hastalığı ve Parkinson hastalığı ile karıştırılabilen belirtileri teşhis konmasını zorlaştırır. Bu nedenle bu hastalara hatalı olarak en sık konulan tanılar Alzheimer hastalığı veya Parkinson hastalığıdır. ABD’de 1.4 milyon kişi ve ailesini bu hastalık ilgilendirmekte ve etkilemektedir.
Demans Tablosu:
Lewy Cisimcikli demans’ın klinik tablosu Alzheimer hastalığından farklıdır. LCD’de de ilerleyici bir demans tablosu vardır, fakat Alzheimer’in erken evresinde bellek bozukluğu barizken LCD’de başlangıçta bellek oldukça salimdir, bozulmamıştır. Hastalığın ilerlemesiyle bozukluk belirginleşir. Dikkat ve uyanıklık azalmıştır ki bu durum bellek bozukluğunu taklit eder. Ayrıca sorun çözme hüneri oldukça bozulmuştur. .
Hastalığın Triadı: Demans tablosuna eşlik eden üç belirti.
Dikkat ve uyanıklıkta değişikliklerle giden bilişsel fonksiyonlarda dalgalanmalar.
Tekrarlayıcı görsel halüsinasyonlar.
Parkinsonizm.
Dikkat ve uyanıklıktaki dalgalanmalar dakikalar, günler bazan haftalarca süren dalgınlık/konfüzyon atakları şeklindedir. Dalgalanmalarda bazan da hastaların daha açık ve bilişsel yönden daha iyi oldukları dönemler olabilir.
Görsel halüsinasyonlar tekrarlayıcı, şekilli ve ayrıntılıdır. Bunlar canlı insan veya hayvan hayali olabilir. Gerçek olmadıkları hastalar tarafından bilinebilir.
Parkinsonizm kaslarda sertlik (rijidite), hareketlerde yavaşlama, maske yüz, dengesizlik, yürüyüş bozukluğu şeklindedir. El titremesi nadirdir.
Hastalığı Destekleyen Bulgular:
Uyku bozukluğu: REM uyku davranış bozukluğu hastalıktan senelerce önce başlar ve LCD için risk faktörüdür. Bu bozuklukta hasta korkulu kabuslar görür ve uyku sırasındaki yaptığı hareketlerle kendini veya yatakta birlikte yattığı kişiyi yarayabilir. Tekrarlayan düşmeler, işitsel ve diğer halüsinasyonlar, bilinç kaybı atakları, (bazan paronoid) hezeyanlar, depresyon ve görsel-uzaysal işlevlerde bozulma, hastalığın diğer bulgularıdır.
Tanı Ve Tedavi: Klinik olarak konulan tanı olası bir tanıdır. Kesin teşhis ancak otopsi ile konur.Hastalığı iyileştiren kesin bir tedavi yoktur. Alzheimer’de kullanılan ilaçlar (asetilkolin esteraz inhibitörleri) kullanılır. Parkinsonizm için Parkinson tedavisi, ruhsal bozukluklar ve davranış değişiklikleri içinde uygun ilaçlar denenir. Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçlar psikotik semptomları, tipik nöroleptikler parkinsonizmi artırabilir.
Friedrich Lewy Kimdir?
Friedrich Heinrich Lewy (1885-1950) Yahudi asıllı, Almanya doğumlu nörolog. Lewy, Birinci Dünya Harbinde Alman ordusunda görev aldı, harp sırasında Fransa, Rusya ve Türkiye’de hastanelerde çalıştı. Daha sonra Yahudi asıllı olduğu gerekçesiyle suçlandığında eşi ile birlikte, 1934’te ABD’ye göç etti, adını Frederic Henry Lewey olarak değiştirdi ve Amerikan vatandaşlığına geçti. Hekimlik hayatını Pennsylvania Üniversitesi’nde sürdürdü.
Lewy, ünlü Dr. Alois Alzheimer’in öğrencisi. Alzheimer’in Münih’teki ünlü laboratuvarında bütün dünyadan gelen diğer doktorlar/araştırmacılarla birlikte çalışmalara katıldı. 1912’te Breslau (şimdi Wroclaw, Polanya) Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nöropsikiyatri Laboratuvarında direktör olarak çalışırken sinir hücresi plazma içi (inklüzyon) cisimciğini (alpha-synuclein proteini) tanımladı. Alfa-sinüklein proteini birikimi beynin normal fonksiyonunu bozar. Daha sonra “Lewy” adıyla tanımlanan bu cisimcikler, Parkinson hastalarının, daha çok ta LCD hastalarının beyninde bulunur.
1980’lere kadar LCD ender görülen bir demans türü olarak kabul ediliyordu. Nörolojik araştırmalarda boyama tekniklerinin ilerlemesiyle demansların %10- 15’nde Lewy cisimciği tanımlanır oldu.1995 ve daha sonra 1999’ta New Castle (İngiltere)’da toplanan bilimsel kurullar hastalığın klinik ve tanı kriterlerini belirledi.
KAYNAKLAR
http://www.theguardian.com/science/brain-flapping/2015/nov/04/robin-williams-depression-and-dementia-the-clinical-picture
Selekler K. Lewy Cisimcikli Demans. Alzheimer ve diğer demanslar kitabı içinde. (Editör: K.Selekler.) Güneş Kitabevi, 2003. Sayfa: 123-136.