ABD'deki en büyük dolandırıcılık skandallarından birine karışan ve müşterilerini 65 milyar dolar dolandırmakla suçlanan banker Bernard Madoff 150 yıl hapse mahkûm olmuştu. Peki bu paralar gerçekten toz olup uçtu mu?
Dolandırılan bazı yatırımcılar en azından kaybettikleri paranın bir bölümünü geri alabilmek için Münih'teki Paladin Associate adlı dedektiflik bürosuna başvurdu. Şirket de bu yatırımcıların Madoff'a kaptırdığı yaklaşık 5 milyar euronun peşine düştü.
Banker Bernard Madoff (sağda) 150 yıl hapse mahkûm olmuştu.
Dedektiflik bürosunun Amerikalı kurucusu Louis Wonderly verdikleri hukuk savaşını şu sözlerle özetliyor: "İlginç olan küçük yatırımcılar paralarını örneğin Madoff ile bağlantısı olan Avusturya'daki bir fona yatırdı. Bütün özel yatırımcıların parası battı. Madoff'un da kendine ait tek kuruşu kalmadı. Ancak buradaki önemli hukuki nokta, fonları satan ve bu satış üzerinden komisyon parası kazanan kişilerin de bir şekilde suça ortak olmaları. Bu şekilde birkaç olayda bazı yatırımcıların paralarının bir bölümünü geri almalarına yardımcı olduk. Hâlâ bu konu üzerinde çalışıyoruz."
Birçok farklı olayı araştırıyorlar
Paladin Associate firması Münih'in merkezindeki bir binanın beşinci katında bulunuyor. Ancak şık takım elbiseler içindeki Louis Wonderly ve beş çalışma arkadaşının ilgilendiği tek konu pek tabii ki sadece Madoff olayı değil. Patent ihlali davaları ve rüşvet suçlamaları da firmanın sıklıkla ilgilendiği konular arasında. Ayrıca önemli anlaşmalar öncesinde bazı firmalar anlaşma imzalayacakları şirket hakkında detaylı bilgi edinmek isteyebiliyor. Bu gibi durumlar da Paladin Associate'in finans dedektiflerinin araştırma alanına giriyor.
Louis Wonderly'e birçok büyük kuruluşun kendi güvenlik birimi varken neden bir de ayrıca dedektife ihtiyaç duyduğu sorusunu yöneltiyoruz. Wonderly şu yanıtı veriyor: "Firmaların güvenlik birimleri genellikle iç araştırmalarla ilgileniyor. Eğer araştırma başka firmalarla ilgiliyse o zaman bize teklif veriyorlar. Dolandırıcılık soruşturmalarında veya ortaklardan biri rüşvet aldığında… Örneğin olay Asya'da veya Güney Amerika'da olduysa, duruma biz müdahale ediyoruz."
Bilgisayar başında inceleme
Polisiye filmlerden alışık olunanın aksine finans dedektiflerinin araştırmaları olay mahallinde değil, bilgisayar başında oluyor. Uluslararası data banklardan verileri takip eden dedektifler bazen orijinal belgelere ulaşmak ya da olaylara görgü tanıklığı yapanlarla görüşmek üzere yurtdışına da çıkıyor. Wonderly ayrıca aralarında avukat, eski banker, gazeteci ve polislerin de bulunduğu yaklaşık 250 kişiden oluşan yurtdışı bağlantılarının olduğunu kaydediyor.
Dedektiflik bürosu küresel mali krizden de hemen hemen hiç etkilenmemiş. Wonderly bunun nedenini şöyle açıklıyor: "Bizim işimiz dönemlik bir iş değil. Ekonomi canlanınca bizim işgimiz de artıyor. Ancak durgunluk dönemlerinde de açılan davalara destek veriyoruz. Yani yine fazlasıyla işimiz oluyor. Örneğin şu anda çalıntı eserlerle ilgili çok fazla başvuru var. Çünkü hırsızlık, durgun dönemlerde para kazanmak için sıklıkla başvurulan bir yöntem."
© Deutsche Welle Türkçe
Insa Wrede / Çeviri: Banu Ertek
Editör: Ahmet Günaltay