Amazon'un stratejisi: 'Kovmak için işe al'
Çok uluslu bir Amerikan teknoloji şirketi olan Amazon'a dair ilginç bir bilgi ile karşılaştık. Bilgi teknolojisi endüstrisindeki en önemli şirketlerden biri olan Amazon'un yıllık ciro hedefine ulaşmak için işe aldığı kişileri işten çıkarmasının sebebi ne? Amazon yetkilileri bazı insanları kovabilmek için işe aldığını söylüyor, peki bu ne anlama geliyor?
Amazon'a suçlama
Geçtiğimiz günlerde Amazon şirketi, çalışanlarını yalnızca bir yıl içinde kovmak için işe almaları ile suçlandı. Yakın tarihli bir rapora göre, e-ticaret devi olan Amazon'da çalışan birkaç yönetici bu iddiaları yanıtladı.
'Kovmak için işe al (Hire to fire)' stratejisi nedir?
Bazı Amazon yöneticileri, sadece yıllık ciro hedeflerine ulaşmak için işten çıkarmayı düşündükleri kişileri işe aldıklarını söylüyor. Insider'ın yayınladığı raporlarda üç Amazon yöneticisine göre bu uygulama 'kovmak için işe al' olarak adlandırılıyor.
Amazon'un her yıl belirli bir yüzde çalışanından 'kurtulmak' gibi bir hedefi var ve üç yönetici, bu hedefi gerçekleştirmek için çok fazla baskı hissettiklerini ve onları kovmaları için insanları işe aldıklarını söylüyor.
Yine bir Amazon yöneticisinin verdiği röportajda "Sadece ekibin geri kalanını korumak için kovacağımızı bildiğimiz insanları işe alabiliriz" şeklinde açıklamada bulunuyor. Bu açıklamalardan anladığımız kadarıyla 'kovmak için işe al stratejisi' onlar için uygulaması kolay, profesyonel bir hamle.
'Pişman olmayan yıpranma (Unregretted Attrition-URA)' nedir?
İlk etapta bakıldığında şirketin bu stratejisi eleştiriye açık hatta acımasızca olduğu yorumu yapılabilir. Fakat bunu basit bir işten kovmak olarak adladırmak yerine yetkililer bambaşka bir şekilde adlandırmışlar. 'Pişman olmayan yıpranma (Unregretted Attrition-URA)' , basit bir anlatımla, bir şirketin performans sorunları nedeniyle sizi işten çıkardığı veya kovduğu ve gelecekte yeniden başvurursanız sizi tekrar işe almak istemeyeceği anlamına gelir. Amazon da tamamen şirket çıkarlarını göz önünde bulunduran bir strateji uyguladığı için yıllık ciro hedefini yakalayabilmek sebebiyle insanları dahili ve harici olarak işe alıp sonrasında yollarını ayırıyor.
'İşten atma' terimini kabul etmiyorlar
Amazon'un sözcüsü, şirketin çalışanları işten çıkarmak amacıyla işe aldığını yalanladı ve 'işten atma' ifadesini kullanmadığını söyledi. Ancak uygulamanın en azından şirketin bazı bölümlerinde varlığı ve bu sistemin normları hâlâ tartışmalı bir durumda.
Yöneticiler baskı altında mı?
Amazon mevcut uygulaması ile ilgili CEO Andy Jassy de dahil olmak üzere Amazon'daki en üst düzey yöneticiler, URA hedeflerini yakından takip ediyor. Jassy'nin, yıllık bazda görünen şekilde 'pişman olmayan yıpranma' yoluyla ayrılma oranının %6'sını değiştirmesi bekleniyor. Yöneticiler, bu hedefleri bir şekilde uygulamaları ve belirli yüzdeyi yakalamaları için baskı altında. Örneğin 2020 yılında URA hedeflerinin gerisinde kalan Amazon Web Hizmetleri ekiplerinin 2021'deki farkı telafi etmesi gerekiyordu. %5'lik URA hedefi, ertesi yıl çalışanların %7'sinin işten çıkarılması gerektiği anlamına geliyordu.
Focus performans koçluğu uygulaması
Amazon Web Hizmetleri yöneticileri, işten çıkarmaları gereken çalışanları 'Focus' adlı bir performans koçluğu planına yönlendiriyor. Focus projesi Amazon yöneticilerinin yıllık URA hedefine ulaşmak için yeterli sayıda çalışandan kurtulmaları için bir strateji gibi görünüyor.
Bu uygulama esnasında işten çıkarılacak çalışanlar önce Focus koçluk planına yerleştiriliyorlar. Focus'ta başarısız olan çalışanlar, 'Pivot' adlı performans iyileştirme planında başarısız olunca bir sonraki aşamasına geçemiyorlar ve böylece işten çıkarılmaları için geçerli bir durum ortaya doğuyor (!)
Manidar eleştiri
Amazon'un URA stratejisini ve beraberinde getirdiği uygulamaları çalışan rızası sonucunda istifa veya karşılıklı fesihler ile uygulanıyor olması bazı eleştirileri de beraberinde getiriyor. Mevcut uygulama ile ilgili bir çalışan durumu özetlemek için Insider'a manidar bir açıklamada bulunuyor, "İşe almak için bir ekip gerekir, ancak birini kovmak için berbat bir yönetici gerekir". Nokta gibi bir cümle...