Preeklampsi, gebelik zehirlenmesi olarak da bilinen bir tablodur. Gerçek anlamda bir zehirlenme değildir. Gebeliğin 20. Haftasından sonra tansiyonun yükselmesi ve idrardan protein kaybının başlamasıyla ortaya çıkar; damar içinde tutulması gereken sıvının büyük kısmı vücut boşluklarına kaçarak ödeme neden olur. Farkedilmediği taktirde anne ve bebeğin ölümüne yol açabilir.
NEDENİ VE BELİRTİLER:
Preeklampsi, gebelik takipleri sırasında normal olmasına rağmen gebeliğin 20. haftasından sonra anne adayının tansiyonunun, 140/90 mmHg üzerinde seyretmesiyle kendini belli eder. Oluşum mekanizmasında damar yatağı bozukluğu söz konusudur. Rahim yatağını döşeyen ince kıvrık arterlerin aşırı daralması ile plesantanın bebeği besleyememesi sonucu gelişir. Tansiyon yüksekliğine ödem ve idrarda protein kaçağı eşlik ederse preeklampsi'den söz edilir. Sara nöbetleri de tabloya eklenirse eklampsi adını alır. Her iki durum da hem anne hem bebek açısından tehlikelidir. Tüm gebeliklerin yüzde 6'sında görülür. İlk gebeliklerde, 18 yaş altı, 35 yaş üstü anne adaylarında, ikiz gebeliklerde, önceki gebeliğinde hipertansiyonu olan annelerde, gebelikte gebelik şekeri, gizli şeker çıkan anne adaylarında, kronik böbrek hastası olan annelerde, dört ve üzerinde doğum yapan annelerde, obez anne adaylarında görülme sıklığı fazladır. Gebelikte fazla kilo alımının ardından ödem ve hipertansiyon gelişir. Vücutta aşırı su tutulumu söz konusudur. Preeklampsideki ödem, gebeliğin son aylarında el ve ayaklarda oluşan şişlik ile karıştırılmamalıdır. Preeklampsi tipi ödemde, diz ile ayak bileği arasında kalan bölgeye parmakla bastırıldığında iz kalır. İdrarda protein kaybının artması, tansiyonun 160/100 mmHg olması, günlük idrar çıkışının azalması, görme bozukluğu, şiddetli mide ağrısı, kanda trombosit sayısının azalması ağır preeklampsi bulgularıdır.
TEŞHİS VE TEDAVİ:
Preeklampsi teşhisi zor bir tablo değildir. Daha önceden tansiyon yüksekliği olmayan bir kadında hamilelik sırasında tansiyon yükselmesi teşhise giden ilk adımdır. Tansiyon yüksekliğine ek olarak en önemli bulgu idrarda fazla miktarda protein atılmasıdır. Kan tahlilleri de gebelik zehirlenmesinin şiddetinin belirlenmesi için yapılır. Buna göre hafif veya şiddetli preeklampsi teşhisi konur. Karaciğer enzimlerinde yükselme de preeklampsi göstergesi olabilir. Gebelik zehirlenmesi teşhisinde en önemli nokta dikkatli bir şekilde tansiyon ölçümü yapılmasıdır. Tansiyon ölçümü haricinde idrar tahlilleri, idrarda protein düzeyi, kan tahlilleri tanıda uygulanır. Hafif preeklampside anne ve bebek yakın takibe alınır. Kan değerleri takip edilirken tansiyon düşürücü başlanır. Bebeğin dış ortamda yaşayabileceği kanaatine varınca ve belirtiler ağırlaşınca doğum geciktirmeden yapılır. Çünkü tek tedavi doğumdur. Ağır preeklampsi gelişmemesi için anneye magnezyum tedavisi başlanabilir.
Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Kadın Hastalıkları ve Doğum