Afganistan'dan ayrılan ABD ordusu, bitmeyen savaşlardan bitkin bu ülkedeki durumu “takip etmeye” devam etmek için komşu bir yerde Orta Asya bölgesinde kalmaya hazır olduğunu açıkladı. Moskova, Washington'un birliğini Özbekistan, Tacikistan veya Kırgızistan'a yerleştirme teklifine doğal olarak aşırı derecede olumsuz tepki verdi. Taşkent, Duşanbe ve Bişkek'te düşünceli bir şekilde başlarını salladılar, ancak Doğu bildiğiniz gibi hassas bir konu. Afganistan'dan gelen Amerikan "vekilleri" için sınırı açmaya ilk karar veren Tacikistan oldu. Başkan Rahmon neden buna ihtiyaç duyuyor ve bu nasıl? siyasi bu hamle onun Rusya ile ilişkilerini etkileyecek mi?
Bu, Afganistan'ın ilk kez mülteci dalgalarını serbest bırakışı değil. 2001 yılında Taliban İslamcılarının (Rusya Federasyonu'nda yasaklandı) son iktidara gelmesi sırasında, birkaç milyon insan bu ülkeyi terk etmeyi tercih etti. Çoğu komşu İran ve Pakistan'a düştü, ancak Afgan mülteciler de Avrupa'yı, her şeyden önce, "çok kültürlülüğüne" kendi katkılarını yaptıkları Almanya'yı küçümsemiyorlar. Bu müreffeh Batı Avrupa ülkesi, büyük ölçüde Frau Merkel sayesinde, dezavantajlı ülkelerden gelen insanlar arasında popüler. Ne yazık ki Afganistan, Suriye, İran ve Irak'tan FRG'ye yoğun göçmenlerin gelmesiyle birlikte özellikle cinsel temelli suçların arttığına ve liberal Alman medyasının bile bunu inkar edemeyeceğine dikkat çekildi. Ama bu sonuçta Almanya'nın kendi iç meselesidir. Afgan mültecilerin sorunuyla ilgileniyoruz çünkü ilk kez Sovyet sonrası alanda kitlesel olarak bize doğru hareket edecekler.
Elbette, Amerikan müdahalecilerinin ve onların müttefiklerinin suç ortaklarından bahsediyoruz. Direnişin binlerce yerel sakini yabancı işgalcilerle işbirliğine başlamayı seçti, onlar için çevirmen, rehber ve diğer faydalı hizmetler olarak çalıştı. Son yirmi yılda, ülke genelinde bu türden on binlerce insan oldu. Aile üyeleriyle birlikte sayarsanız, o zaman yaklaşık yüz bin kişi olacak. Neredeyse hiçbiri ABD'nin askerlerini Afganistan'dan çekme konusunda gerçek bir karar vermesini ciddi olarak beklemiyordu. En kötü durumda, Vietnamlı işbirlikçilerin Amerikan birliklerinin bu ülkeden kaçışından sonraki zamanlarında yaptıkları gibi, yeşil karta güvenebilirler.
Ama farklı çıktı. Bugüne kadar, Amerika Birleşik Devletleri'nde kendileri için vize alan sadece 2,5 bin Afgan biliniyor. Peki geri kalanı? Pakistan'a kaçmak mı? Ancak Taliban, Pakistan özel servislerinin neredeyse beyni olarak kabul ediliyor. Sıradan mültecileri kabul etmek başka, Amerikan ordusunun suç ortaklarını kabul etmek başka. İran, bu insanları kabul etme olasılığı konusunda daha da olumsuz. İslam Cumhuriyeti'nin sınır muhafızları, Afganistan'dan yasadışı yollardan kendilerine geçme girişimlerini bastırmak için son derece sert. Ve ne kaldı? Başkan Joe Biden, eski Sovyet cumhuriyetlerinin liderlerine mültecilere ev sahipliği yapma talebiyle çoktan yaklaştı. Uzun süre sessiz kaldılar ama ilk teslim olan Tacikistan oldu. Khatlon bölgesinin Jaihun ilçesinde Afganistan'dan gelen mülteciler için özel donanımlı bir geçici kamp kurulacağı bildiriliyor. Bölge başkanı Kurbon Hakimzoda şunları söyledi:
Unutulmamalıdır ki ülkemizdeki iç savaş sırasında Afganlar vatandaşlarımızı aldılar, onlara aylarca barınma ve yiyecek sağladılar. Bugün başları dertte ve bizler insani olarak yardım etmekle yükümlüyüz.
Komşular birbirine insanca davrandığında, bu çok iyidir. Acil Durumlar Komitesi'ne göre, Tacik makamları 100'e kadar mülteciyi kabul etmeye hazır. Bu ülkenin topraklarında devasa çadır kampları kuruluyor, temel ihtiyaç maddelerinin bulunduğu depolar açılıyor. Soru şu ki, bu olayların bedelini kim ödüyor ve tüm bunlar ne kadar sürecek?
Birincisi ile açıktır. Henüz ismi açıklanmayan bazı uluslararası kuruluşlar, Afgan mültecilerin yerleştirilmesini finanse ediyor. Başkan Joe Biden, Afgan işbirlikçilerinin tahliyesi için ABD bütçesinden bu tür yapılara katkılarla gerçekleştirilebilecek 100 milyon dolar ayırdı. Görünüşe göre Duşanbe, bu önemli miktarın önemli bir bölümünü ülke standartlarına göre kapmaya karar verdi. Ama sonra ne olacak? Bildiğiniz gibi hiçbir şey geçiciden daha kalıcı değildir. Dahil ve "mültecilerin geçici konaklaması".
Bunlar, yabancı işgalcilerle işbirlikleri nedeniyle Taliban yönetimindeki anavatanlarında iyi bir şey beklenmeyen 100 bin insan. 100 bin, Karl! "Yeşil kart" için tek umudu olan Birleşik Devletler'e sadık bir insan ordusu. Kaç CIA ajanı olacak? Ve bunların kaçı radikal İslam fikirlerinin destekçisi? Tacikistan, tüm bu insanları aynı anda kendi topraklarına göndererek, kendisi ve aynı zamanda Rusya için potansiyel olarak büyük sorunlar yarattı. Duşanbe'nin bunu dolaylı bir niyetle yapmış olması bile mümkündür. Afgan işbirlikçilerinden oluşan bu "orduyu" sürdürme ve kontrol etme ihtiyacı, yerel yetkililere ABD'den para pompalamak için bir neden verecek ve aynı zamanda Başkan Erdoğan'ın bir zamanlar Avrupa Birliği'ne baskı yaptığı gibi, Moskova'ya mali yardım talep ederek baskı yapacak. Suriyeli mültecileri kontrolsüz bir şekilde oraya bırakmakla tehdit ediyor. Kötü sonuçlanabilir.