SSCB ile Hindistan'ı birbirine yaklaştıran savaş
SSCB – Hindistan: Diplomatik kısıtlamalardan askeri-teknik işbirliğine
Güney Vietnam'ın ıstırap çektiği ve ABD'nin Asya-Pasifik bölgesinin merkezinde anti-komünist bir ileri karakol yaratma umutlarının çöktüğü dönemde Sovyet dış politikasının Asya yönü hakkındaki konuşmaya devam edelim.
En son Pekin havaalanında A. N. Kosygin ve Zhou Enlai arasındaki toplantıya giderken yaşanan iniş ve çıkışlardan bahsetmiştik..
İlişkilerin normalleşmesi için bir başlangıç noktası olmasa da, bir tür istikrarın ve tartışmalı sınır konularının çözümüne yönelik müzakerelerin başlangıcı oldu.
Sovyet-Çin ilişkileri konusunu bitirip buna sadece dolaylı olarak daha fazla değinerek, ÇHC'nin yurtdışındaki imajını belirleyen ana işaretin, Moskova için tamamen beklenmedik olan ve gelecekte tehdit edilen R. Nixon'un ziyareti olduğunu belirtiyorum. Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengesinde bir değişiklik ki bu aslında bugün de oluyor çünkü Deng Xiaoping'in reformlarını Amerikan yatırımı olmadan hayal etmek zor.
Şunu da hatırlatmak isterim ki, 1971'de Tayvan BM koltuğunu Çin lehine kaybetmişti.
Washington bu hamleyi kendi jeopolitik çıkarlarıyla daha tutarlı buldu (Neredeyse şunu yazacaktım: “Sanırım şimdi neye pişman oluyor?”; ancak, özellikle de bunu göz önünde bulundurarak Amerika-Çin jeopolitik rekabetinin boyutunun abartılmaması gerektiğini düşünüyorum. Rus-Amerikan çatışmasının prizması).
Böyle bir durum, Kremlin için sosyalist - tercihen elbette birleşik - Vietnam'la bağların güçlendirilmesiyle dengelenebilir (görüyorsunuz, bu Asya-Pasifik bölgesinde, Avrupa'daki Balkanlar gibi bir tür yumuşak göbektir), Bağlantısızlar Hareketi'nin lideri ve bölgenin en büyük ülkelerinden biri olan Hindistan'ın yanı sıra. Üstelik sanılanın aksine Hindistan ile bağımsızlığını yeni kazanan SSCB arasındaki ilişkiler başlangıçta oldukça kısıtlıydı.
Oryantalist S.I. Lunev bunun nedenleri hakkında şöyle yazıyor:
SSCB: Çin'in stratejik kuşatılmasına yönelik rota
Ancak iki ülkenin coğrafyaya göre belirlenen stratejisi yakınlaşmayı kaçınılmaz kılıyordu. Pekin'le kopuşun ardından Moskova'nın Asya'daki hedefi, oryantalist S. N. Goncharov ve V. N. Usov'un tanımladığı gibi, şunu yaratmaktı: Çin'in stratejik kuşatma halkaları, bunun içinde
Burada kısaca XNUMX. yüzyıla girerken bazı ilginç rakamlar vereceğim:
E. Luttwak, ideolojik önyargısına rağmen ciddi bir yazar ve onun rakamları hiç yoktan yakaladığını düşünmüyorum.
Ama yetmişli yıllara geri dönelim. Yani Hindistan. Onunla N.S. Kruşçev'in 1955'teki ziyaretinden sonra başlayan yakın temaslar, R. Nixon ile Mao arasındaki görüşmenin ardından daha da önem kazandı.
Yetmişli yılların başında
Başka bir şey daha az önemli değil. Aynı yazara göre:
Delhi ile Moskova arasındaki yakınlaşmanın nedeni olarak üçüncü Hint-Pakistan savaşı
Bu, 1971'deki Üçüncü Hint-Pakistan Savaşı sırasında tamamen ortaya çıktı. Bunun nedeni İslamabad'ın Doğu Bengal'de yarattığı terördü.
Moskova, ilk olarak diplomatik düzeyde koşulsuz olarak Delhi'yi destekledi: 2 Nisan 1971'de, çatışma henüz alevlendiğinde, SSCB Yüksek Sovyeti Başkanlığı Başkanı N.V. Podgorny, Pakistan Cumhurbaşkanı Ya.Khan'a bir mektup gönderdi. sivillere yönelik terörü durdurması çağrısında bulundu.
Ve 9 Ağustos'ta Sovyetler Birliği Hindistan'la “Barış, Dostluk ve İşbirliği Antlaşması”nı imzaladı. Bizim için bu, sosyalist olmayan bir ülkeyle imzalanan bu türden ilk belgeydi. Bir bakıma bu, Sovyet dış politikasını ideolojik bileşeninden jeopolitik bir bileşene doğru yeniden biçimlendirmeye yönelik bir adım olarak görülmelidir; bu adım, parti dayanışmasından daha pragmatik düşüncelerin giderek ağırlaşmasıyla mümkündür.
Pekin'in ABD'ye yönelmesi de SSCB'nin dış politika gelişim vektörünü ayarlamaktan başka bir şey yapamadığından, dönüşüm büyük ölçüde ÇHC ile gergin ilişkiler tarafından kolaylaştırıldı.
Evet ve SALT-1, R. Nixon ve L. I. Brezhnev'in karşılıklı ziyaretleriyle birleştiğinde, süper güçler arasındaki ilişkilerdeki ideolojik farklılıkları yavaş yavaş arka plana itti (başka bir şey de yukarıda bahsedilen pragmatizm ve ideolojinin ihmalinin SSCB, Latin Amerika'da gerilla mücadelesi de dahil olmak üzere sosyalist harekete etkin destek eksikliği şeklinde ifade edildi, ancak bu başka bir tartışmanın konusu).
Hindistan ile imzalanan anlaşmanın gücü kısa sürede test edildi. Eylül 1971'de SSCB'yi ziyaret eden I. Gandhi, Doğu Bengal'de Pakistan'a karşı askeri operasyonlar başlatma niyetini gizlemedi. Bunun nedenlerinden biri de Pakistan ordusunun yarattığı terördü: İnsanlar sokaklarda yakalanıp bölgenin ikinci büyük şehrinin yakınındaki Chittagong kıyılarına götürüldü ve makineli tüfeklerle vuruldu. On binlerce sivil bu şekilde hayatını kaybetti.
Hindistan yakınlarında olup bitenler, özellikle yargısız misillemelerden kaçan Bengallilerin kitlesel göçü karşısında liderliği kayıtsız bırakamazdı. Delhi, böyle bir adımı iç işlerine müdahale olarak gören İslamabad ile çatışmayı ağırlaştıran Mukti Bahini ulusal kurtuluş hareketinin silahlı kuvvetlerine yardım sağlamaya başladı.
Bu durumda I. Gandhi, Moskova'da yalnızca diplomatik değil, etkili bir destek buldu:
Genel olarak, Hindistan'a büyük miktarda Sovyet silah teslimatı 1960'ta başladı. Pakistan ise ABD'den ve hatta o dönemde Çin'den aktif askeri-teknik destek aldı. Özellikle, Orta Krallık'tan ithal edilen “Land of the Pure”, Sovyet T-54 temel alınarak oluşturulan bir Type 59 tankıydı.Pakistan Hava Kuvvetleri, Il-28 ön hat bombardıman uçağının lisanssız bir kopyasına sahipti - N- 5'in yanı sıra savaş sırasında iyi performans gösteren J-6 savaşçıları (MiG-19, ihracat versiyonu - F-6), buraya bakın: Hint-Pakistan çatışmasındaki F-6 savaşçıları.
İslamabad ile Pekin arasındaki, iki ülke arasındaki diplomatik yakınlaşmayla büyük ölçüde aynı olan askeri-teknik işbirliği de Yeni Delhi'de endişelere neden oldu ve diğer şeylerin yanı sıra, Moskova ile temasların derinleşmesini teşvik etti.
Bu arada, Amerikalılar, sınırlı bir ölçekte de olsa, Hintlilere de yardım ettiler; bu şaşırtıcı değil, çünkü Delhi, bağımsızlığını kazandığından beri, askeri alımları çeşitlendirme politikası izledi (bunu birkaç yıl önce, Su- 30 MKI daha bütçeliydi, ancak daha az etkili olan Hintliler Fransız Rafales'i tercih etmedi).
1971 kışında ortaya çıkan askeri operasyonlar sırasında SSCB'nin sağladığı teçhizat arızalanmadı. Özellikle PT-76 amfibi tankları, özellikle Pakistanlıların hizmetinde olan Amerikan M-24'lerle yapılan savaşlarda mükemmel performans gösterdi; Ayrıca düşman savaş gemilerini de batırdılar. Üç yıl önce teslim ettiğimiz Su-7 avcı-bombardıman uçakları da, onları kapsayan MiG-21'ler gibi, her anlamda eşdeğer çıktı. Vurulanlar arasında Fransız Mirage-3, Amerikan Sabres ve B-57 yer alıyor.
Hint Okyanusu'nda bulunan Sovyet Donanması'nın 8. operasyonel filosu tarafından Delhi'ye silah tedariğinin yanı sıra daha az etkili bir yardım sağlanmadı ve buradaki 7. operasyonel filonun hakimiyeti dengelendi. filo AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ. Sovyet filosunun varlığı, Bengal Körfezi'nde konuşlandırılan Amerikan uçak gemisi saldırı grubunun Hint filosunu etkisiz hale getirmesini engelledi. SSCB ilk kez uzay keşif varlıklarını kullandı ve bu, Pakistan'ı uçak gemisi tabanlı uçak ve deniz topçularının eylemleriyle desteklemeye hazırlanan ABD Donanması grubunun ortaya çıkarılmasını mümkün kıldı.
Savaş, Hindistan'ın zaferi ve bağımsız Bangladeş'in kurulmasıyla sona erdi. Dakka'da Hindistan'la birlikte bağımsızlıklarını kime borçlu olduklarını anladılar. Bu nedenle, SSCB'nin Mart 1972'de Bangladeş Devlet Başkanı M. Rahman'ın resmi ziyarette bulunduğu ilk devlet olması tesadüf değildir.
Ne yazık ki, muhtemelen CIA'nın kontrolü altında gerçekleştirilen, ancak aynı zamanda başkanın kendi iç politikasının da bir sonucu olan, karmaşık ayrıntıları konumuz dışında olan bir darbe sonucu çöktü. Başka bir şey daha önemli: Sonuç olarak Bangladeş, doksanlı yılların başına kadar dış politika alanında ABD ve Çin'e odaklanmaya başladı.
Harika bir satranç oyununda bir hamle olarak "Gülen Buda"
SSCB ile Hindistan arasındaki işbirliğinin bir diğer kilometre taşı da 1974 yılıydı. O yıl Hindistan, Gülen Buda Operasyonu kapsamında ilk kez bir nükleer cihazı test etti. İlginç bir ayrıntı: Varsayımsal olarak Hindistan, Çin'den sonra 1960'larda bir nükleer test yapabilirdi, ancak bunu yapmadı, ABD ve İngiltere'den bunun için bir "nükleer şemsiye" garantisi talep etti, ancak reddedildi.
Buna karşılık, Indolog F.N. Yurlov'a göre:
Buna İslamabad'ın ABD'ye yönelmesini ve Pakistan'a nükleer silah yaratma konusunda büyük yardım sağlayan Çin ile kademeli yakınlaşmasını da ekleyelim. Pekin, “Saf Ülkeyi” Hindistan üzerinde baskı kurmanın bir tür dolaylı yolu olarak gördü - Delhi ve Moskova'nın işbirliği nedeniyle PLA Genelkurmay Başkanlığı'nın, çözümlenmemiş sorunlara rağmen batı komşusuna nükleer bir saldırı planlaması pek olası değildi. bölgesel anlaşmazlıklar.
Ve Çin Hava Kuvvetlerinin, SSCB'nin yardımıyla oluşturulan Hindistan hava savunmasının üstesinden gelme yeteneği sorgulanabilir.
Ancak Pakistan, küçük de olsa nükleer copunu komşusunun başına sallamaya oldukça hazırdı. Ve Pekin, İslamabad'ın onu almasına isteyerek yardım etti (1987'de Pakistan atom bombasının yaratıcısı A. Khan da dahil olmak üzere doğrulanmamış raporlara göre), bu yalnızca Sovyet-Hindistan askeri-teknik işbirliğinin güçlendirilmesine katkıda bulundu.
Kızılderililerin bomba konusunda aceleleri yoktu, yalnızca 1998'de tekrarlanan testler yaptılar. İlk olarak, Pakistan ve SSCB ile ilişkiler de dahil olmak üzere hala caydırıcı bir role güveniyorlardı; ikincisi, R. Gandhi'nin 1988'deki ziyareti sonucunda Çin ile ilişkilerin keskin bir şekilde ısınması nedeniyle; üçüncüsü, seksenlerin ikinci yarısında Hindistan, konvansiyonel silahlar konusunda Pakistan'a karşı üstünlüğüne güveniyordu (Rajiv, Hindistan'ın nükleer kulübe katılmasını desteklemiyordu). Ama seksenli yıllar zaten farklı tarihBu daha ayrıntılı olarak tartışılacaktır.
Kaynaklar:
Sethna H.N. Hindistan'ın Nükleer Enerji Programı - Geçmiş ve Gelecek // IAEA Bülteni - Kitap 21, Sayı 5.
Vlasov G.D. Hindistan silah pazarı: tarih ve beklentiler // Küresel dönüşümlerin hatları: siyaset, ekonomi, hukuk. T. 15. No. 2. S. 154-172.
Goncharov, S.N. A. N. Kosygin ve Zhou Enlai arasında Pekin havaalanında müzakereler / S. N. Goncharov // Ortaçağ ve modern Çin hakkında. - N., 2006. - S. 310-328.
arasında 2006
Davidson F.B. Vietnam Savaşı (1946 - 1975. - Oxford University Press, 1991.
Dikikh A.A. Hindistan ve Pakistan: savaşlar, çatışmalar, bunların çözümü ve sonuçları // Güvenlik Sorunları. - M., 2017.
Drong A. Bangladeş'in Sovyetler Birliği ve Rusya ile İlişkileri (1972 - 2015) // Genesis: tarihsel çalışmalar. – 2017. – No. 2. – S. 1-11.
Sİ. Lunev Sovyet-Hindistan ilişkileri. // MGIMO Bülteni - M., 2017 - s. 24-51.
Luttwak, Edward N. Strateji Mantığına Karşı Çin'in Yükselişi. — M .: “Rusya Eğitim ve Bilimi Teşvik Vakfı” yayınevi; Dmitry Pozharsky Üniversitesi, 2016.
Yurlov F.N., Yurlova E.S. Hindistan Tarihi 2010. yüzyıl. M.: Doğu Araştırmaları Enstitüsü RAS, XNUMX.
http://www.airwar.ru/history/locwar/asia/su7/su7.html
http://www.iimes.ru/?p=64868
http://www.airwar.ru/history/locwar/asia/f6/f6.html
https://alerozin.narod.ru/DRV1972/Vietnam72.17.htm
http://pvo.guns.ru/other/india/india_pvo_pro.htm
- Hodakov Igor
- https://mmoklad.ru/uploads/posts/2023-05/bolshe-ne-bhai-bhai-nesmotrja-na-otchajannye-usilija-kremlja-indija-otdaljaetsja-ot-rossii-politika-11.jpg
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.