Ani yada akut bulantı ve kusma, aniden başlar hızla kötüleşir ve kısa bir zaman sürer. Her birisi ayrı ayrı oluşabilse de çoğunlukla bulantı ve kusma birlikte görülür.
ANİ BULANTI VE KUSMA NEDENLERİ
Gıda zehirlenmesi, viral gastroenterit (bir virüsün neden olduğu mide ve bağırsak enfeksiyonu) ve bazı ilaçlar ani bulantı ve kusmanın en sık görülen nedenleridir. Bunların dışında diğer yaygın nedenler arasında;
Sponsorlu Bağlantılar
- Fazla alkol kullanımı
- Çok fazla ilaç kullanımı yada düzenli alınan bir ilacın hızlı bir şekilde alımının durdurulması
- Hamileliğin erken dönemleri
- Karaciğer veya pankreas iltihabı (şişlik eşlik eder)
- Karın mide, bağırsaklar ya da diğer organlarda enfeksiyon
- Kafaya alınan travma
- Kaygı
- Gastroparez (mide felci; mide hareketlerinin azalması yada durması)
- Üremi veya adrenal yetmezlik gibi metabolik bozukluklar
MİDE AĞRISI İLE BİRLİKTE ANİ BULANTI VE KUSMA
Mide ağrısı ile birlikte meydana gelen akut mide bulantısı ve kusmanın geniş çapta nedenleri olabilir. Bunlar;
- Safra kesesi, mide, pankreas, böbrekler ya da diğer organların iltihabı
- Safra taşları
- Sindirim sisteminde bakteri veya bir parazit
- Kalp krizi
- Mide ülseri
- Bağırsak tıkanması veya düğümlenmesi
- Yaralanmalar
BAŞKA HANGİ BELİRTİLER OLUŞABİLİR?
Ani bulantı ve kusmaya sıklıkla terleme, soluk cilt, sindirim sorunları ve normalden daha fazla tükürük salgısı yer almaktadır. Bu belirti ve bulgular çoğunlukla aşağıdaki sorunlardan kaynaklanabilir.
Sponsorlu Bağlantılar
- Kalp hızı, kan basıncı, mide sıvısı gibi vücut fonksiyonlarını kontrol eden otonom sinir sistemi sorunları
- Beyin kanaması yada basınç artışı
- Beyini çevreleyen doku şişmesi
- Migren ya da nöbet geçirilmesi
- Denge ile ilgili sorunlara neden olan iç kulak hastalıkları
DOKTORUNUZA SÖYLEYECEKLERİNİZ!!!
En son yaşadığınız bulantı ve kusmanın ne kadar devam ettiği, yemekten önce, sonra yada yemek yerken mi olduğunu, ne ve ne kadar yedikten sonra olduğunu, eğer son zamanlarda kilo kaybettiyseniz ve bulantı ve kusma ile ortaya çıkan belirtilerinizin neler olduğunu, safra taşınız varsa yada yakınlarda mide cerrahisi geçirdiyseniz, ne kadar kustuğunuz ve çok hızlı veya zorlayarak mı olduğunu, kusmuğunuzun dışkı gibi kokup kokmadığını-kan içerip içermediğini ve rengi (sarı parlak gibi) ve beslenme kırıntısı içerip içermediğini doktorunuza belirtiniz. Bunları doktorunuzun bilmesi önemlidir.
HANGİ İŞARET VE BELİRTİLER ANİ BULANTI VE KUSMA İLE İLİŞKİLİ OLABİLİR?
Çoğu kişide ateş ve kilo kaybı baş belirtilerdir. Diğer yaygın belirtiler ve semptomlar şunlardır:
- Karın şişliği
- Karında ağrı, hassasiyet yada yumru
- Mide hareketleri ile birlikte şıçrama benzeri sesler duyulması
Diğer belirti ve bulgular şunlardır:
- Baş ağrısı veya karışıklık
- Göz basıncı ve şişkinliğinin artması yada görme ile iligli sorunlar
- İshal yada dışkıda kan
- Kas ağrısı, ense sertliği veya kontrolsüz hareketler
- Hızlı ve sıradışı göz hareketleri
- Yavaş kalp atışı ya da baş dönmesi
- Vertigo (iç kulak sorununa bağlı baş dönmesi) veya işitme kaybı
- Cilt ve göz akı sararması
ANİ BULANTI VE KUSMA NASIL TEDAVİ EDİLEBİLİR?
Bulantı ve kusma tedavisinde öncelikli olarak yapılacak şey vücut sıvılarını normale geri döndürmektir. İkincil olarak ise tedavi ani bulantı ve kusmanın nedenine göre yapılır. Bunun için de kapsamlı teşhis yöntemleri kullanılır. Tedavi aynı zamanda belirti ve semptomların önlenmesi ve durdurulması amaçlanmaktadır. Tedavide aşağıdakilerin bir yada daha fazlasına ihtiyaç duyulabilir;
İlaçlar:
Antianksiyete ilaçları: Bu ilaç kişinin kendini daha rahat hissetmesine yardımcı olmak için verilebilir.
Antiemetikler: Bu ilaçlar mideyi sakinleştirmek ve kusmayı durdurmak için verilebilir. Aynı zamanda ameliyat sonrasında veya kanser ilacı aldıktan sonra kusmayı durdurmak için verilebilir.
Gastrointestinal uyarıcı: Bu ilaçlar mide bulantısı ve kusmayı azaltmak amacı ile mide ve bağırsakları boşaltmaya yardımcı olmak için kullanılır.
Tedavi ve prosedürler:
Şiddetli kusması olan kişilere ilaç tedavisinin dışında diğer tedaviler ve ameliyat tedavisi de önerilebilir. Böyle durumlarda aşağıdakilerden biri veya birkaçı gerekebilir:
Mide pili: Mide pili mide veya bağırsağın çalışması durduğu zaman kullanılır. Özel teller midenize içine yerleştirilir. Bu tellere elektrik stimülasyonu yapılarak mide ve bağırsakların gerektiği gibi çalışmaları sağlanır. Cihaz sadece yemeklerden önce kullanılır ve belirtileri azaltmak için yedikten sonra bir kadar saat devam edilir.
İntravenöz (IV) sıvı verilmesi: Bu uygulama toplardamara bir tüp aracılığıyla kayıp sıvı ve elektrolitlerin verilerek vücuttaki kayıplar tekrar yerine getirilir. Genellikle çok fazla sıvı almayan kişilere verilir.
Nazogastrik (NG) tüp: Bir NG tüp burnunuza yerleştirilir ve boğazınızdan geçirilerek midenize ulaştırılır. Eğer ağızdan hiçbir şey alamıyorsanız gıda ve ilaçlar bu NG tüp aracılığıyla verilebilir.
ANİ BULANTI VE KUSMAYI NASIL ÖNLEYEBİLİRİM?
- Alkol kullanmayın
- Stresten kaçının. Stres baş ağrısı, bulantı ve kusmaya neden olabilir. Daha fazla dinlenme ve uyku alın.
- Bol sıvı tüketin. Bol sıvı içerek kaybolan vücut sıvılarınızı telafi edebilirsiniz. Ayrıca oral rehidrasyon sıvısı (ORS) içebilirsiniz. ORS doğru miktarda hazırlanmış su, tuz ve şekerden oluşmaktadır.
- Daha sık, daha küçük öğünler yiyin. Aç olmasanız bile, her 2 ila 3 saatte bir küçük miktarlarda gıda tüketin. Midenizde sürekli besin bulunması bulantınızı azaltabilir.
- Over-the-counter ilaçlar kullanın. Over-the-counter (OTC) ilaçlar reçetesiz satın alınabilen ilaçlardır. Bu ilaçlar çoğu insan için güvenli ve doğru kullanıldığında kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir. Bununla birlikte, ciddi sorunlara da neden olabilir. Eğer daha farklı hastalığınız için ilaç kullanıyorsanız daha fazla risk altında olabilirsiniz. Ayrıca bunları ısrarla sürekli kullanmak da daha farklı sorunlara neden olabilir. kullanmadan önce doktorunuz ile konuşun.
- Sık sık kusma gelmesi fakat hiçbir şey gelmemesi (kuru kusma),
- İlaç kullanmasanız dahi geçmediği yada kendinizi daha iyi hissetmediğiniz durumlarda,
- Durumunuz veya tedavi ile ilgili sorularınız ya da endişeleriniz varsa.
NE ZAMAN 112’Yİ ARAMALISINIZ?
- Kusmukta yada dışkıda kan ile karşılaşırsanız,
- Zor şekilde kusma veya öğürmeden sonra üst karın veya göğüste ani ve şiddetli ağrı varsa,
- Boyun ve göğüste şişlik varsa,
- Baş dönmesi, üşüme, susuzluk hissi varsa ve göz ve ağız kuruluğu varsa,
- Çok az idrar yapıyorsanız veya hiç yapamıyorsanız,
- Kas güçsüzlüğü, bacak krampları ve nefes alma sorunlarınız baş gösteriyorsa,
- Kalbiniz normalden daha hızlı atıyorsa,
- Boynunuzun arkasındaki ağrı, zor düşünme veya açıkça konuşmada zorluk çekiyor ya da yüz seğirmesi varsa,
- 48 saat boyunca kusma devam ediyorsa acil yardım isteyiniz.
Sponsorlu Bağlantılar