Son yıllarda Çin etkisindeki artışla ilgili tartışmaların çoğu, Çin’in, ABD’nin eşit bir rakip olarak mevcut dünya düzeninin statükosuna meydan okuyarak, ABD’ye eşit bir rakip olarak sunabileceği potansiyel bir tehdit odağı altında gerçekleştirildi. Ancak başka bir sorun daha acil. En azından bir on yıl boyunca, Çin, ABD'ye kıyasla oldukça zayıf kalacak ve Pekin ile Washington arasındaki ilişkilerin hızlı bir şekilde askeri çatışmaya yol açacak bir krizle sonuçlanacağı yönünde gerçek bir tehlike var.
Süper güçler arasındaki uzun vadeli rekabet stratejisinin aksine, yükselen veya daha da kötüleşmeyen, iki nükleer güç arasındaki kriz tehlikesi kısa vadede gerçektir ve son birkaç yılın olayları bu riski artırma olasılığını öne sürmektedir.
Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana, Pekin ve Washington birkaç kez tehlikeli çatışmalardan kaçınmayı başardılar: 1995-96'te, Birleşik Devletler, Tayvanlı seçmenleri bağımsızlık için oy kullanma tehlikeleri konusunda uyarmak için tasarlanan Çin füze testlerine cevap verdiğinde; 1999’te, Amerikalılar Sırbistan’daki bir NATO operasyonu sırasında yanlışlıkla Belgrad’daki Çin Büyükelçiliğini bombaladıklarında; ve 2001’ta, bir Amerikan keşif uçağı Çinli bir pilotla çarpıştığında, Çinli bir pilotun ölümüne yol açtı. Pekin sırayla mürettebatlı bir Amerikan uçağını gözaltına aldı. Ancak bu ihtilafların tırmanmasının olmaması, rahatlamaya neden olmamalıdır.
Bu bölümlerin hiçbiri gerçek bir kriz tanımı yapamadı: iki tarafın hayati çıkarlarını tehdit edecek bir çatışma ve böylece savaş riskini keskin bir şekilde artırdı.
Pekin ve Washington yakın bir gelecekte benzer bir çatışma içindeyse, her iki tarafın da güç kullanmak için güçlü teşvikleri olacak. Dahası, baştan çıkarmanın erken bir aşamada en güçlü olması muhtemeldir, bu da diplomasi yoluyla savaşı önlemeyi çok daha zorlaştıracaktır.
İNCE KIRMIZI HAT
ABD-Çin ilişkilerinde benzer kriz beklentilerinin son yıllarda Tayvan’ın sorunu etrafındaki gerginliğin azalmasıyla azaldığı ve bu, 90’in ortasından beri Doğu Asya’daki Çin ve ABD askeri planlarının çoğunun altında yatan ana toz fıçıydı. yıl
Ancak yeni potansiyel sıcak noktalar vardı. Çin ve komşuları, Doğu ve Güney Çin denizlerinde adalar ve denizcilik hakları hakkında tartışırken, ABD, Çin’in iddialarına (Japonya ve Filipinler) karşı çıkan ve üçüncüye (Viet Nam) çok yakın olan iki ülkeyi savunma taahhüdünü yineledi. Ek olarak, Asya'da Obama yönetiminden “eksen” veya “yeniden dengeleme”, Washington’un bölgesel bir ihtilaf durumunda bulunmaya hazır olduğunun bir işareti olan planlı askeri yeniden dağıtımın diplomatik yüzüdür.
Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri, ülkeden 12 mil içinde tanımlanan bir sınır olan uluslararası sularda ve hava sahasında navigasyon özgürlüğüne izin veren uluslararası mevzuat konusunda ısrar ediyor. Öte yandan Çin, yabancı savaş gemilerinin ve uçakların yaklaşık 200 mil (“özel ekonomik bölge”) boyunca ülke dışında tutulması gerektiğini iddia ediyor. Bu tür toprak iddiaları göz önüne alındığında, Güney Çin Denizi'nin çoğu ve Amerikan gemileri ve uçakları için hava sahası kapalı. Gezinme özgürlüğü konusundaki anlaşmazlıklar, Çin ile ABD arasında bir yüzleşmeye neden oldu ve ciddi bir kriz için olası bir tetikleyici olmaya devam ediyor.
Bugün Çin ve ABD rakip değil - açıkça SSCB ve ABD Soğuk Savaş döneminde olduğu gibi kelime anlamında değil. Ancak risk şu ki, eğer Pekin ve Washington sıfır toplamlı bir oyun tuzağına düşerse, yaşam ve ölüm için savaşıyorlarsa, ABD-Çin krizinin daha da tehlikeli olacağı yönündedir.
Sürekli mücadeleye hazırlıklı olan muhalifler olarak, SSCB ve Washington, çıkarlarının savaşın nedeni olabilecek temel çelişkilerinin farkındaydılar.
Berlin ve Küba’daki bazı sinirsel çatışmalardan sonra, kaçınılmaz olarak krize yol açan zorlu bir durumla karşı karşıya kaldılar ve tırmanmanın önlenmesi için mekanizmalar geliştirdiler. Çin ve ABD aynı karşılıklı çıkar anlayışını sağlamalı ya da olası krizleri durdurmak için güvenilir yollar bulmalı.
Ne Çin ne de ABD, Batı Pasifik’in engin genişliklerinde hayati çıkarlarını açıkça tanımlamamıştır. Son yıllarda Çin, bazen anakara topraklarının ve siyasi bütünlüğünün ötesine geçen ve Tayvan'a hakim olduğunu iddia eden “kilit çıkarları” hakkında çeşitli gayri resmi açıklamalar yaptı.
Örneğin Çin, doğu ve güney Çin denizlerinin tartışmalı bölgelerini hayati çıkarları olarak ele almak istiyor.
Washington'un bölgedeki konumu da belirsiz görünüyor.
Amerika Birleşik Devletleri, Tayvan tehdidine karşı ABD güvenlik şemsiyesi ile sigorta yaptı. Ve ABD’nin Çin ve komşuları dahil olmak üzere tartışmalı denizcilik meselelerindeki pozisyonu biraz kafa karıştırıcı görünüyor: Washington mülkiyet sorunları konusunda tarafsız kalıyor ve meselelerin barışçıl çözümünde ısrar ediyor, ancak bir çatışma durumunda müttefiklerini destekleme konusundaki kararlılığını yineledi.
Çatışma riski olmadan geçilemeyen “kırmızı çizgi” ile ilgili bu tür Çin ve Amerikan belirsizlikleri, taraflardan birinin güvenli sayılabilecek adımlar atacağı, ancak beklenmedik bir şekilde kışkırtıcı olacağı ihtimalini artırmaktadır.
SOĞUK SAVAŞINDAN DAHA TEHLİKE
Hem Pekin hem de Washington için savaşa neyin yol açabileceğinin belirsizliği, krizi, tarafların ne zaman, tehlikenin gizlendiği ya da diğer tarafın imtiyazlara hazır olmadığı takdirde ne kadar baskı yapılabileceğini bilmemesinden çok daha muhtemel hale getiriyor. Benzer bir durum, Soğuk Savaş'ın başlangıcında, birkaç ciddi krizin yaşandığı, partiler birbirlerini hissetmeye başlayan ve hareket halindeyken kuralları öğrenene kadar meydana geldi.
Ancak bugün durum daha da tehlikeli.
Örneğin Çin ile ABD arasındaki nükleer ve geleneksel askeri güç dengesi, SSCB ile ABD arasında olduğundan çok daha fazla. Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki ilişkiler çatışmaya girerse, Amerika Birleşik Devletleri'nin geleneksel silahlardaki büyük avantajı, günaha tehdit etmeye veya güç kullanmaya neden olacaktır.
Washington'ın baştan çıkarmasının farkına varmak Pekin, tahrip edilmeden önce geleneksel silah kullanma dürtüsü hissedebilir. Çin askeri dengesizliği düzeltemese de, hızlı bir ciddi hasarın ABD'yi geri çekilmeye zorlamanın en iyi yolu olduğuna inanıyor olabilir.
Her iki tarafın da nükleer cephaneliğe sahip olması, misilleme için bir neden olacak olan kullanımını önlemeye yardımcı olacaktır. Aslında, eğer sadece nükleer silâh ABD-Çin krizleri çok istikrarlı olacak ve endişelenmeye değmeyecek bir rol oynadı. Ancak her iki ülkenin geleneksel silahlı kuvvetleri durumu zorlaştırıyor ve nükleer caydırıcılığın istikrarını baltalıyor.
Kriz boyunca her iki taraf da, geleneksel silah kullanımının ekonomist Thomas Schelling’in “risk almak” dediği şeyi diğer tarafa yönlendirerek daha iyi pazarlık pozisyonları elde edebileceğiniz bir araç olduğuna inanabilir.
Bir kriz sırasında, Çin veya ABD, tehlikede olanın düşman için daha fazla anlam ifade ettiğini ve bu nedenle daha yüksek bir risk seviyesine tahammül etmeye istekli olduğunu kabul edebilir.
Ancak konvansiyonel silahların kullanımı sadece öngörülemeyen hataların, hataların ve yanlış hesaplamaların ilk adımı olabileceğinden, bu dengenin öngörülemeyen bir nükleer felaketten önce biteceği garantisi yoktur.
Dahası Çin, görünüşe göre nükleer caydırıcılığın geleneksel askeri gücün güvenli bir şekilde kullanılması olasılığını açtığına inanıyor. Her iki ülke de potansiyel bir nükleer değişimden korktuğu için, Çinlilerin ne onların ne de Amerikalıların çatışmanın tırmanışını çok fazla getireceğini düşünmeye meyillidirler.
Sovyet liderleri, tam tersine, eğer savaş başladıysa, savaşın başlamamasının sebeplerinden biri olan herhangi bir askeri aracı kullanacaklarını gösterdi. Buna ek olarak, askeri tatbikatlarda ve askeri hazırlıklarda gözlemlenen “nükleer silah kullanımı” konusundaki Çin resmi pozisyonu, “ilk kullanılan olmamak”, askeri tatbikatlarda ve askeri hazırlıklarda gözlemlenerek, ABD ile savaşın nükleer olamayacağına dair güvenlerini artırıyor. Bu inançların bir sonucu olarak, Pekin krizi tetikleyebilecek adımlar atmakta daha az dikkatli olabilir. Kriz olursa, Çin de ilk atış konusunda daha az temkinli olabilir.
Geleneksel silahların doğruluğu ve etkililiğinin çarpıcı biçimde arttığı için, son yıllarda teknolojinin gelişimi göz önüne alındığında, bu görüşler özellikle rahatsız edicidir. Onların ölümcül etkileri, Avrupa'daki ABD-Sovyet çatışmasının geleneksel askeri eylemlerinin karakteristik olmayan ilk saldıran tarafına büyük bir avantaj sağlayabilir.
Buna ek olarak, karmaşık bilgisayar ve uydu sistemleri nedeniyle, modern silahların yönetimi, geleneksel askeri saldırılara ve siber saldırılara karşı çok savunmasızdır, bugün daha kesin silahlar ancak, düşmana çarpmadan veya karşı önlemler alınmadan önce kullanılmaları durumunda etkili olabilir.
Barış zamanı muhafazası, kriz sırasında bir avantaj arayışıyla değiştirilmişse, ne Çin ne de ABD, geleneksel silahları kontrol eden sistemlerinin güvenilirliğinden emin olamaz.
Bu şartlar altında, hem Pekin hem de Washington’un bir saldırı başlatması için teşvikleri var. Çin, gelişmiş silahlarının tamamen savunmasız bilgisayar ağlarına, sabit radar istasyonlarına ve uydulara bağlı olması nedeniyle ağır baskı altında olacak. Gelişmiş ABD kuvvetlerinin etkinliği bu hassas sistemlere daha az bağımlıdır. Bununla birlikte, ABD’nin avantajı, özellikle Çin’in misillemesine benzer bir tepki ile başa çıkacak olan Çin uydularına karşı, ilk olarak vurma eğilimini artırabilir.
İLETİŞİM YOK
ABD-Çin krizi, Pekin ve Washington arasındaki mevcut iletişim kanallarının güvenilmezliğinden dolayı Soğuk Savaş’ın çatışmalarından daha tehlikeli olabilir. Küba füzesi krizinden sonra, SSCB ve ABD, Moskova-Washington hattını kuran liderleri arasında doğrudan bir bağlantının önemini kabul ettiler. 1998’te Çin ve ABD, başkanlar arasında bir yardım hattı kurdular. Ancak yardım hattının çalışmasına rağmen, Beyaz Saray, yılın Belgrad 1999'indeki Çin elçiliğinin bombalanmasından veya yılın casus uçağı 2001'inden çıkan olayın ardından Çin liderleriyle zamanında temas kuramadı.
Çin’in yardım hattını kullanamaması, Çinli liderlerin iç fikir birliği geliştirmeden veya ordularıyla kapsamlı istişareler yapmadan önce cevap verme konusundaki isteksizliğini yansıtabilir. Gecikme, Çin’in ABD Ulusal Güvenlik Konseyi’ne eşdeğer olmadığı için politika koordinasyonunun zorlukları hakkında da konuşabilir. Ancak nedenleri ne olursa olsun, doğrudan iletişimdeki gecikme, açılma krizinin ilk aşamalarında kritik olabilir.
Bunun yerine, ülkeler arasındaki iletişim başlangıçta ilk kamuoyu açıklamalarıyla veya eylemlerle iletilen sessiz sinyallerle sınırlı olacaktır. Ancak, farklı izleyicileri ve Çin veya ABD’deki vatansever tutkuyu ve müttefiklerin baskısını hedef alan kamuoyunda yapılan açıklamalar, diğer tarafa, yeterince düşünüldüğünden daha agresif bir duruş sergilemeye zorlayabilir. Doğrudan ve gizli iletişimin yokluğunda, iki ülke siyasi açıdan hassas önerileri tartışamayacak. Ayrıca, askeri yetenekler veya mevcut askeri hazırlıklar hakkında bilgi gibi, çatışmanın korkunç tırmanışının sıcaklığını soğutacak bilgileri paylaşamayacaklar.
Bir mesaj gönderirken çok fazla çarpılma olasılığı ve alındığında yanlış yorumlanması ile ilgili olduğu için eylem yoluyla iletişim de sorunludur. Çinli analistler, askeri harekette sinyal göndermenin kolaylığını fazlasıyla değerlendiriyor ve mesajın yanlış okunmasından kaynaklanan yükseliş riskini hafife alıyor gibi görünüyor.
Örneğin, analistler Andrew Erickson ve David Young, Çin'in uçak yayınlarına karşı yaratılan Çin gemi füze sistemlerinin kullanılması ve Çin'in kriz sırasında çözülmesini sağlamak için Çin askeri yayınlarına dikkat çekti. Bazı Çinli askeri düşünürler, Çin'in hareketli bir uçak gemisine yakın bir uyarı ateşi açarak bir sinyal gönderebileceğini ve hatta geminin geri kalanını etkilemeden uçak gemisi komuta kulesine hedefli bir grev yapabileceğini varsaydılar. Ancak, Owen Cotier'in işaret ettiği gibi, en hassas gemi karşıtı füze sistemleri bile kaçınılmaz bir doğruluk hassasiyetine sahiptir. Bu nedenle, bu türdeki en küçük salvo, ciddi hasar ve dolayısıyla kasıtsız tırmanma riski doğurabilir.
ABD-Çin krizini Soğuk Savaş'tan daha tehlikeli yapan son önemli faktör coğrafyadır. Soğuk Savaş'ın odağı özellikle orta Avrupa'da kara üzerineydi ve ABD ile Çin arasındaki gelecekteki çatışma neredeyse kesinlikle denizde gerçekleşecek. Bu fark yeni krizi birçok yönden karakterize edecek, özellikle de her iki tarafın da en başından itibaren bazı önemli kararlar almasını gerektirecek.Nükleer füzeleri olan Çin küçük denizaltı filosu ve geleneksel silahlara sahip çok daha büyük filo, Çin anakarası yakınındaki sığ suda olmaktan çok daha güvenli hissettiriyor zayıf akustik nedeniyle, Amerikan denizaltılarının verimliliği düşecektir. Onların yakınlığı havacılık Çin’in füze savunması da ABD Hava Kuvvetleri ve ABD yüzey gemilerinin bunlarla başa çıkma kabiliyetini sınırlıyor. Çin için denizaltılar, ABD ile yüzleşmede büyük bir rol oynamaktadır, ancak bunun için güvenli sular bırakmak zorunda kalacaklar.
Çin denizaltıları, bir krizin kontrolden çıkma olasılığını önemli ölçüde artırır. Amerikan sualtı savaşı teknolojisi daha az gürültülü açık sularda (Amerikalıların da hava üstünlüğünden yararlandığı yerlerde) daha etkili olmasına rağmen, bu ideal değildir: filo Hayatta kalan Çin denizaltıları aralığında yakalanan ABD risk altında olacak. Böylece, krizin en başında ABD, evsel suları terk etmeye çalışır başlamaz Çin denizaltılarına saldırmaya cazip gelecektir. Özellikle Çin denizaltılarının derin sulara ulaşabileceği sadece birkaç dar yol olduğu için, ABD donanmasının gemilerini tehlikeye atmak yerine hemen saldırmaya cazip gelecektir.
Amerika Birleşik Devletleri'nin kararına bakılmaksızın, derin, derin sulara ulaşmayı başaran her Çinli askeri denizaltı, Amerikan denizaltı karşıtı güçlere karşı büyük hassaslığı - çatışmayı tırmandırmak için bir başka potansiyel tetikleyici olması nedeniyle kullanılıp kullanılmayacağını seçmek zorunda kalacak.
Çin nükleer denizaltı filosu diğer riskler de sunmaktadır. Çin, “ilk kullanılan olmamak” politikasından ötürü, stratejik nükleer kuvvetlere yapılan herhangi bir saldırının, SSBN'lere muhtemel olmayan bir saldırı yapan ikinci bir nükleer saldırı için bir bahane olacağını açıkça belirtti. Bu nedenle, krizin başlangıcında Pekin, SSBN'leri fırlatma sırasını gerçekleştirmelerinin en uygun olacağı derin sulara belirli bir mesafeye yerleştirmeyi daha güvenli bulacaktır. Ancak böyle bir düzenleme, yeni tehlikeleri de içeriyor. Bunlardan biri, bir denizaltının nükleer füzeler ile konvansiyonel bir denizaltı ile karıştırılması ve Çinli bir perakendecilik grevini provoke etmesi için ona saldırmasıdır. Diğeri, tespit edilmekten kaçınmak için uygulanan anakara ile iletişimin kısıtlanmasından dolayı Pekin'den doğrudan bir emir olmadan çatışmayı tırmanma olasılığı.
RİSK YÖNETİMİ
ABD-Çin krizinin önümüzdeki yıllardaki şansı düşük, ancak önemsiz değiller ve böyle bir çatışmanın riskleri arttıkça endişe duyuyorlar. Pekin ve Washington'un atabileceği en önemli adımlar bu tür krizleri önleyebilecek adımlardır. Böyle bir kriz için tetikleyici olabilecek birbirlerinin hayati çıkarları çerçevesinin belirsizliğinden dolayı, her iki ülke de odak noktası bu soruna odaklanan siyasi ve askeri borsaları derinleştirmelidir. Tam bir netlik elde edemeseler bile, tartışma her ülkenin en büyük risk olarak gördüğü şeye dikkat çekmeye yardımcı olacaktır.
ABD ile Çin arasındaki yüzleşme olasılığını dışlamak zor olsa da, her iki ülke de potansiyel istikrarsızlık kaynaklarını ele almak ve kriz sırasında karşılaşabilecekleri riskleri yönetme yeteneklerini geliştirmek için daha fazlasını yapabilir. Washington'daki liderler, politika koordinasyonunun önemini vurgulayarak, zengin risk yönetimi tecrübelerini Çinli meslektaşları ile paylaşabilirler. Ek olarak, Birleşik Devletler bir kriz sırasında ülkelerin en iyi liderleri arasındaki operasyonel, doğrudan iletişim için mevcut yardım hattını kullanma ihtiyacını vurgulamalıdır.
Çin ve Birleşik Devletler mütevazı askeri işbirliğini derinleştirmelidir.
Önemli sırların sızıntısına halel getirmeksizin, bir çarpışma durumunda yanlışlıkla yükselme riskini azaltacak olan birbirlerinin askeri sistemlerine ve uygulamalarına aşinalıklarını arttırın. Her iki tarafın da, her iki ülkenin komutanları arasında, bir kriz durumunda, siyasi liderlerin çatışma seviyesini azaltmaya çalışması halinde faydalı olacak bir güven kaynağı oluşturan kişisel temaslar geliştirmeleri akıllıca olacaktır.
Washington ve Pekin tarafından gelecekteki krizi ele almak için verilen görev kolay olmayacak. Sonunda, Soğuk Savaş'ın başlangıcında olduğu gibi korkutucu bir çarpışma deneyiminden geçmeniz gerekebilir. Ama bundan geçmeye gerek yok.