Çengnağme
Türkçe için aşağıya kaydırınız
A tiny Middle-Eastern lap-harp, by the name of çeng which had dissapeared in 17th century is resurrected from its ashes to display its unique sound. This project is a collaboration between some of the finest specialists of Turkish music. Çengnagme (The Song of the Çeng) is a musical project to present the various areas of use one could envision for the çeng today. Listen to its archeological sound…which the instrument owes to its leather streched soundbox.
An instrument resembling the harp frequently caught my attention in medieval and early modern Iranian and Ottoman miniatures. It was a harp played sitting on the floor with approximately 25 strings.
I realized that the very frequent depictions one could see of it in miniature paintings were a testimony of its appeal in the medieval period. However, my curiosity was limited to this realization as there were no surviving examples to be found of the çeng.
The çeng is an angular harp with its origins in Mesopotamia. The instrument has a prestigious and colorful history. Played in the medieval courts, it is often a political symbol of a power, evoking a strong past. It carries also a mystic symbolism which is mostly due to its hunched back, with the soundbox positioned in the uppermost part of the instrument, as if rising to the sky but bending at the top. A favorite theme among poets as well, the çeng however could not keep up with the developments in music and gradually fell out of use. In 1660, Evliya Çelebi noted in his famous travelogue that there was only one type of ceng and no more than ten players in Istanbul. This is the last written testimony of its existence.
.
Çengnagme lets the çeng’s sound be heard by itself, but also combines it with its geographical relatives such as the ney, the kemençe, the tanbur, the lavta, and the bendir. We also pair it with vocals. We perform music from the distant past, as well as those composed today, with timeless taksims interwoven between them.
Enjoy the short documentary we prepared with the release of the CD of the same title where there is more about the çeng and the project.
Çeng, 17. yüzyılda tarihin sahnesinden çekilmiş, coğrafyamıza has küçük bir “kucak arpı”. Çengnağme bu çalgının küllerinden doğmasına tanıklık ediyor. Proje, Türkiye’nin alanlarında en seçkin müzisyenleri arasında bir işbirliğini içeriyor. Çengnağme (Çeng’in Ezgisi), çengin, farklı kullanım alanlarını bugünün bakış açısı ile ortaya koymayı amaçlıyor.
Çeng, sesinin özel rengini, gövdesini kaplayan deri yüzeye borçlu…
Ortaçağ ve erken modern dönem İran ve Osmanlı minyatürlerinde sıkça karşımıza çıkan, yere oturularak çalınan ve yaklaşık 25 teli bulunan çengin minyatürlerde resmedilen çalgılar arasında çok sık boy göstermesi onun ortaçağda sevilen bir çalgı olduğunu ortaya koyuyor. Ancak bu çalgının hiçbir örneği günümüze ulaşmamış.
Ortaçağda saraylarda çalınan bu kadim saz, siyasi iktidarı sembolize etmekle birlikte, kanbur ancak göğe doğru yükselen gövdesinden kaynaklanan tasavvufi bir sembolizme de sahip. Şairler arasında favori bir tema olan çeng, müzikteki gelişmelere ayak uyduramayıp, zaman içerisinde kullanımdan düşüyor. 1660’da Evliya Çelebi “Seyahatneme”sinde İstanbul’da sadece tek bir tip çeng ile 10 çenginin (çeng çalan kişi) varlığından söz ediyor. Bu, çeng’e dair bilinen son yazılı tanıklık.
Çengnağme’de çengi hem tek başına hem de onu küçük topluluklar içerisinde de coğrafya akrabalığı bulunan, ney, kemençe, tanbur, lavta ve bendir gibi çalgılar ve insan sesiyle birleştiriyoruz. Müzikler geçmişten bugüne uzanıyor. Bir tarafta eski eserler, bir tarafta yeni besteler ve bunları birbirine ören taksimlerle zengileşen bir seçki sunuluyor.