Bazı resimler güçlü duygular uyandırır. Duygular, fotoğraflar için kompozisyon kadar önemlidir. Peki onları fotoğraflarımıza nasıl dahil edeceğiz?
Tüm sanatlar gibi, görüntüler de güçlü duygular uyandırabilir. Bazıları sizi sevinçten ağlatabilir, bazıları ise kahkahalarla hırlamanıza neden olabilir. Bazıları umutsuzluktan ağlatabilir, bazıları öfkeden ağlatabilir. Ancak, gördüğünüz birçok şey size herhangi bir duygusal tepki getirmeyebilir ve onlara kayıtsızca bakacaksınız.
Harika fotoğraflar hem olumlu hem de olumsuz duygular uyandırabilir ve uyandıranlar, eksik olanlardan daha güçlüdür.
Duygular nelerdir? Oxford İngilizce Sözlüğüm bunu şöyle tanımlar: aşk veya korku gibi güçlü bir zihinsel veya içgüdüsel duygu. Belki de bu pek kullanışlı değildir. Sınırlı bir tanımdır ve şişmiş bir boğaz, midede kelebekler veya kırık bir kalp gibi fizyolojik belirtileri kapsamaz. Tanım üzerinde bilimsel bir fikir birliği yoktur, ancak hepimiz içgüdüsel olarak duyguların ne olduğunu ve bize ne yaptığını biliyoruz. Davranışlarımızı yönlendirir ve eylemlerimizi motive ederler. Duygular, zihinsel durumların, biyolojik ve psikolojik ifadelerin ve fiziksel değişikliklerin bir karışımıdır. Fotoğraflarınız bunu yapabiliyorsa başarılıdır. Ama bunu nasıl başaracağız?
İlk olarak, izleyicinin fotoğrafçıdan farklı olduğunu anlamalıyız. Görüntünün olumlu ya da olumsuz duygular getirip getirmediği, izleyicinin inanç sistemine bağlı olarak öznel bir meseledir. Oğlumun bir çocukken çekilmiş fotoğraflarına ya da o zamandan beri ölen arkadaşlarımın ve akrabalarımın resimlerine bakabilirim ve bunlar bende seninkinden farklı duygular uyandırır. Daha küçük bir duygusal tepki yaşayacaksınız çünkü bu kişisel bağlantıdan yoksun olacaksınız.
Tersine, olumlu hissettiğin bir şeyin resmine bakabilirsin ama ben ona tepki göstermeyebilirim. Bu arada, bir başkası fotoğrafa olumsuz yanıt verebilir.
Örneğin, Leigh sadık bir Cumhuriyetçi ve bir mitingde Donald Trump’ın fotoğrafını çekti. O resim şimdi gururla ofis duvarında asılı. Bir meslektaşım, Joe, eski başkanın temsil ettiği her şeye katılmıyor ve fotoğrafa bakarken tiksintiden başka bir şey hissetmiyor. Joe, fotoğraf sanatı sonuçlarından memnun olan bir özel oda fotoğrafçısıdır. Bununla birlikte, başka bir dolandırıcı olan Sam, Joe’nun fotoğraflarına küçümseyici bir bakışla bakar ve bunların stilden yoksun olduğuna ve 1970’lerin ucuz pornolarına benzediğine inanır. Bu arada Max, Sam’in kadınları cinselleştiren fotoğraflarına kızıyor. Bu arada, 10 yaşındaki Max resimleri görür ve eğlenerek onlara güler.
Fotoğrafçı, izleyicisinin ne hissedeceğini belirleyemez. Yalnızca duygusal bir tepki uyandıran ve başkalarının da bir şeyler hissedeceğini uman görüntüler üretebilirler.
İkincisi, çoğu sanat gibi bir resmin aynı anda iki farklı etkileşim üretebileceği unutulmamalıdır. Görüntü, izleyicilerimizin rahatsız edici bulduğu bir şey olabilir. Ancak yine de bu görüntünün kompozisyon ve tonalite kontrolü gibi olumlu avantajlarını ve hatta fotoğrafçının fotoğrafı çekerken yaşadığı riskleri takdir edebilirler.
Başka bir deyişle, bir görseli beğenmek, içeriğini beğenmek anlamına gelmez. Ancak, bazı izleyiciler görüntünün içeriğine verdikleri duygusal tepkiyi görüntünün kendisinden ayıramayacaklardır. Tek yaptığı bir olayı kaydetmek olan bir fotoğrafçının, duygusal bir öznenin fotoğrafını internette paylaştığı için kötüye kullanılması alışılmadık bir durum değil. Ne yazık ki, herkes yaratıcı becerilerini uygularken konu ile fotoğrafçının amacını ayırt edecek zekaya sahip değildir.
Üçüncüsü, konu ne kadar uç noktadaysa ve kişi kişisel deneyime ve kronolojiye ne kadar yakınsa, duygusal tepki de o kadar yüksek olur. Aşağıdaki resmi örnek olarak alın.
Çoğu insanın öznenin kim olduğunu bilmesi olası değildir ve buna herhangi bir duygusal tepki göstermez. Ama bu kalitesiz fotoğraf Billy Grohl’dan geriye kalan tek şey.
bu kim? O bir toplu katildir. İğrenç suçlarına rağmen, bu fotoğrafa duygusal tepkimiz, bugün hayatta olmayan ya da yakın tarihimizin bir parçası olan birine verdiğimiz tepkiden daha az olabilir. Grohl’un 1900’lerin başında 100’den fazla kurbanı öldürdüğüne inanılıyor. İstisnalar olacaktır, ancak suçlarını bilseler bile, birçokları için bu resim, örneğin Richard Nixon’ın bir resminden daha az duygusal bir tepki üretecektir, çünkü ikincisi bugüne daha yakındır ve birçok insanın zihninde gerçek bir anıyı temsil eder.
Buna karşılık, çoğu insan için, Nixon’ın bir resmi, Donald Trump’ın bir görüntüsünden daha az duygu uyandırır – olumlu ya da olumsuz. Daha önce gördüğümüz gibi, Trump imajı bazılarına mutluluk, bazılarına ise öfke ve küçümseme duygusu getirebilir. Ancak her iki durumda da, muhtemelen güçlü bir tepki çünkü başkanlığı çoğu insanın zihninde hala taze.
Fotoğraf sanatçıları olarak izleyicilerimizden olumsuz bir tepki mi almak istiyoruz? Belki yapmalıyız. Fotoğraflarla ilgili olumsuz geri bildirimler, olumludan daha önemlidir. Bu nedenle, huysuz bir konuyu göstermek, kişinin gülümsediğinden daha etkilidir. Belki de bu, neden bu kadar çok fotoğrafın modelin çok mutlu görünmediğini açıklıyor.
Bir fotoğrafı sanat olarak tanımlamak, bir foto muhabirliğinden ziyade duygusal bir deneyim uyandırma olasılığı daha mı yüksek? Şaşırtıcı bir şekilde, pozitif duygular, sanatsal olmayan bir bağlamda olduklarında aksine, sanatta zayıflar. Başka bir deyişle, gülümseyen bir kişinin resmi, bir belgeselde sanatsal olandan daha fazla duygusal etkiye sahip olacaktır.
Bununla birlikte, resmin bağlamı ister sanatsal ister sanat dışı olsun, olumsuz duyguları tasvir ederken izleyicilerin duygularında çok az değişiklik olur. Başka bir deyişle, iğrenme ve öfke gibi olumsuz duygular, görüntü ya sanat ya da gazetecilik ise, aynı derecede güçlüdür.
Duyguları bir resme koyarken, “işleme akıcılığı”nı düşünmeliyiz. Bu, zihnin bilgiyi işleme kolaylığıdır. Basitçe söylemek gerekirse, daha akıcı resimler – anlaşılması daha kolay olanlar – insanlar daha çok sever. Bu nedenle, bir görüntüde duyguyu göstermek, duygunun deşifre edilmesi zor olduğundan, görüntünün karmaşıklığı artan görüntüden daha fazla takdir edilmesine neden olacaktır.
Bu, anlaşılması zor fotoğraflar çekmemeniz gerektiği anlamına gelmez. Ancak, yaparsanız geniş bir kitleyi çekmezler.
Tüm estetik deneyimlerdeki temel unsur, gözlemcide duyguları uyandırma yeteneğidir. Sanatın bütün amacı budur. Ancak, izleyicilerin resimde bulunan duyguların karmaşıklığını anlamaları, onların duygusal zekalarından kaynaklanmaktadır. Duygusal zeka, doğrudan bir kişinin IQ’su ile ilgilidir. Bu nedenle, açıkçası, zeki bir kişinin daha geniş bir duygusal anlayış yelpazesine ve derinliğine sahip olması daha olasıdır. Bu nedenle, görüntülerin duygusal nüanslarını daha az zeki olanlardan daha iyi okuyabilirler. Aynı şekilde, bir fotoğrafçı ne kadar akıllıysa, resimlerine duyguları o kadar fazla dahil edebilir.
Tabii ki, zekanın duygulardan daha fazla tanımı vardır, bu yüzden zeka ile kastettiğimiz şey burada mümkün olandan daha uzun tartışmalara açıktır. Ayrıca, IQ testlerinde sınırlamalar vardır. Ancak çeşitli haber sitelerinde görüntülenen görsellerde bu teoriyi iş başında görebilirsiniz. Örneğin, Mail Online gibi düşük seviyeli sitelerdeki görüntüler, şehvet ve öfke gibi sınırlı bir dizi temel duygudan yararlanır. Üst düzey pazara girdiğinizde, okuyucular genel olarak daha akıllı olduklarından, görüntülerde görülen duygu yelpazesi çok yönlüdür. Bundan çıkaracağımız ders ise imajlarımızı istenilen hedef kitleye yöneltmektir.
Fotoğraflarınızın duygusal etkisini düşünüyor musunuz? Aşağıdaki yorumlarda düşüncelerinizi duymak harika olurdu.
Umarım bu makaleden keyif almış ve bir şeyler öğrenmişsinizdir. Varsa, lütfen bulunduğunuz fotoğrafçı türüyle ilgili bir konudaki yazımı okuyun.