Televizyonun Çocuğa Etkisi konulu yazımızda, TV’nin çocuklar üzerindeki zararlı ve olumsuz etkilerini inceledik.
Günümüz toplumunda televizyon, her ailenin en az iki adet TV ünitesinin bulunduğunu göz önüne alırsak, gündelik hayatımızın en büyük parçalarından biri haline gelmiştir. Günümüzde çocuklar (hatta 2 yaşından küçük olanlar bile), her gün saatlerce televizyon izlemekten başka bir şey yapmamaktadır ve bunun onları ne kadar olumsuz etkilediğinden habersizlerdir.
Çocukların televizyon izlemesinin zararlı ve olumsuz etkileri
- TV, çocukların önemli etkinlikler yaparak vakit geçirmelerine engel olur.
- Bir çocuğun hayatındaki ilk birkaç yıl, beyin gelişimi için çok önemlidir. Çocuğun dil, motor ve sosyal beceriler gibi önemli becerileri kazanması gerekir. Bunun sağlanabilmesi için diğer insanlarla etkileşimde olması ve oyun, konuşma, keşif, okuma ve problem çözme gibi faaliyetlerde bulunması gerekir.
- Çocuklar saatlerce televizyon izlediklerinde, bu becerileri geliştirmek için fazla zamanları kalmaz.
- Buna ek olarak, aşırı televizyon izlemek çocukların zihnini zayıflatır; akılcı ve analitik düşünme, inisiyatif kullanma, zihinsel olarak meydan okuma ve hayal güçlerini kullanma becerilerini engeller.
- Televizyon izlemek çocukların sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.
- Her gün televizyon izleyerek uzun saatler geçiren çocukların obez olma oranları daha yüksektir ve genellikle böyle çocuklar daha az kaslıdırlar; çünkü koşma ve atlama, kalori yakma, metabolizmayı arttırma gibi aktiviteler yaparak bedenlerini çok fazla hareket ettirmezler, dolayısıyla kas yapamazlar.
- Bir araştırma, sadece bir saat televizyon izlemenin bile çocukların obez olması ile ilişkili olduğunu göstermiştir.
- Uluslararası Kardiyoloji Dergisi’nde yayımlanan bir çalışma, her gün TV izleyen 2-10 yaş arasındaki çocukların daha az TV izleyen aynı yaştaki çocuklarla karşılaştırıldığında, %30 daha fazla yüksek tansiyon riski olduğunu göstermiştir. (Yüksek tansiyon, yaşamlarının sonraki yıllarında kardiyovasküler sorunlara yol açabilir.)
- Sydney Üniversitesi’nde yapılan bir başka çalışma, TV izleyen çok sayıda çocuğun gözlerinde dar arterler olduğunu ve bunun kalp krizi riskinin bir göstergesi olduğunu ortaya koymuştur.
- Ayrıca, çok fazla TV izlemek çocukların uyku düzenini bozabilir. Bir çalışma, günde üç ya da daha fazla saat televizyon izleyen gençlerin erken yetişkinlik döneminde uyku sorunlarından muzdarip olma riskinin daha yüksek olduğunu göstermiştir.
- TV, çocukların benlik duygusunu azaltır ve onları materyalist yapar.
- Televizyonun çocuklar üzerindeki diğer bir yan etkisi de, TV’de sürekli olarak sergilenen, akranları tarafından beğenilmeleri ve kabul görmeleri için nasıl olmaları ve ne şekilde davranmaları gerektiğini gösteren görüntülere maruz kalmalarıdır. Bu, çocukları duygusal olarak manipüle ederek, onlara hiçbir şekilde faydası olmayan şeyleri satın almak için sahte bir ihtiyaç yaratan TV reklamlarıyla yapılır.
- Örneğin; giyim reklamları güzelliği ve stili, başarı ve üstünlük olarak resmetmektedir. Öte yandan, pahalı kıyafetleri karşılayamayan çocuklar, TV’de çoğu zaman zayıf bir ışıkta gösterilir ve kendileriyle dalga geçilir. Böylelikle, çocuklar dış görünüşleri konusunda kendilerini kötü hissettikleri için, reklamcılar daha iyi görünmelerini ve kendilerini daha iyi hissetmelerini sağlayacaklarını vaat ederek onları pazarlanan ürünleri satın almaya zorlar.
- Ticari reklamcılık, çocukların öz saygı düzeylerini düşürmekle kalmaz, aynı zamanda onların ürünlerle mutluluğu ilişkilendirmesine sebep olur. Onları, iyi bir yaşam sürmek için ihtiyaç duydukları her şeyin satın alınabileceğine ikna eder. Bu nedenle çok erken yaşta beyinleri yıkanan çocuklar, alışverişin duygusal ihtiyaçlarını tatmin edeceğine inanır.
Ekrandaki şiddet
- Televizyondaki vahşet; güreşçi programları, şiddetin ve çığlık atmanın komedi kılıfıyla gösterildiği çizgi filmler ve şiddet içeren programlar yüzünden çocuklar, şiddetin iktidarın aracı olduğu düşüncesine sahip olur.
- Çocuklar, diğerlerinin acılarına ve ıstırabına karşı daha az duyarlı olabilir.
- Çevrelerindeki dünyadan daha fazla korkabilirler.
- Başkalarına karşı saldırgan veya zararlı davranışlarda bulunma olasılıkları daha yüksek olabilir.
Çocukları TV’deki şiddetin etkisinden korumanın yolları
- Birlikte televizyon seyredin ve şiddeti çocukla tartışın.
- Şiddetin neden olduğu ve ne kadar acı verici olduğu hakkında konuşun. Çocuğunuza, şiddete başvurmadan, çatışmaların nasıl çözülebileceğini sorun.
- Çocuğunuza, bir eğlence programındaki şiddetin aslında ne kadar sahte olduğunu açıklayın.
- Şiddet içeren videoları izlemelerine izin vermeyin.
- Çocuğunuzu işbirliği yapan, yardım eden ve birbiriyle ilgilenen karakterleri olan programları izlemeye teşvik edin. Bu programların çocuklar üzerinde olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür.
- Televizyon seyretmek yerine çocuğunuza kitap okuyun. Düşünceli yazarlar tarafından yazılan çocuk hikayeleri, çatışmayı daha gerçekçi ve yapıcı bir şekilde resmetmektedir.
Televizyon, çocukları eğiterek ve onlara ilham vererek olumlu bir şekilde etkileyebilecek güçlü bir ortamdır, ancak ana akım kurumsal TV ağları tarafından kullanılmakta olan yöntem, büyük ölçüde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Ancak, bunun sorumlusu tamamen TV değildir; çünkü televizyon sadece bir araçtır ve diğer herhangi bir araç gibi yanlış kullanılabilir. Sorumluluk tamamen çocukla ilgilenen ailededir.
TV’nin insan üzerindeki etkisini anlatan kısa animasyon film: