Domino etkisi toplu bayılmalara neden olabilir mi?
İngiltere'de bir okulda yaklaşık 40 öğrenci eş zamanlı olarak hastalandı, bazıları da bayıldı. Bu durumun sebebi 'domino etkisi' olarak açıklandı.
İngiliz Ulusal Sağlık Servisi normalde bayılmanın birden fazla nedeni olduğunu belirtiyor.
Beyne kan akışının kısa süreliğine azalması bu nedenlerden biri.
İstenmeyen bir görüntü ya da sıcaklık karşısında sinir sisteminde oluşan arıza da bayılmayı tetikliyor.
Sıvı kaybıyla bağlantılı düşük tansiyon, kalp rahatsızlıkları, sürekli ayakta kalmak ve duygusal stres diğer sebepler arasında yer alıyor.
'Grubun parçası olma isteği'
Peki, Ripon'daki Outwood Akademesi'nde anma günü töreni esnasında eş zamanlı olarak bayılan öğrencilerin durumu hangi tıbbı teoriyle açıklanabilir?
Okulda yapılan incelemede herhangi zararlı madde ya da gaza rastlanmadı.
Bir itfaiye görevlisi öğrencilerin bulunduğu odanın sıcak olduğunu ve birkaç çocuk bayıldıktan sonra domino etkisi ile diğer çocukların da bayılmaya başladığını söyledi.
Manchester'dan pratisyen hekim Mark Hamilton, eş zamanlı bayılmaların bilinçaltındaki 'grubun parçası olma' isteği olabileceğini söylüyor.
Hamilton, "Görünürdeki eylem hoş olmasa dahi, ortama ayak uyduramadığımızda bir rahatsızlık duyarız. Hipnotize edilen gruplarda da herkesin aynı eylemi gerçekleştirmesi için benzer bir yöntem kullanılır. Bir gruba dâhil isek kendimizi çok daha huzurlu hissederiz" diyor.
Pratisyen hekim Farrah Sheikh, Ripon hadisesi karşısında oldukça şaşkın.
Sheikh, "Bayılmanın tıbbi açıklamaları vardır. Çok hızlı bir şekilde ayağa kalktığınızda ya da oda fazla sıcaksa gerçekleşebilir. Fakat asla buna benzer bir durumla karşılaşmamıştım. Olay saat 11 sularındaki saygı duruşu esnasında gerçekleşmiş ve çocuklar öğle yemeği dahi yememiş. Bu nedenle toplu bir gıda zehirlenmesi de mümkün görünmüyor. Bu çok garip" diyor.
Daha önce de yaşandı
Daha önce de Ripon'daki olaya benzer durumlarla karşılaşıldı.
1965 yılında Blackburn'da nefes alma bozukluğu salgını görülmüş, 85 kız bayılma ve baş dönmesi şikâyetiyle hastaneye kaldırılmıştı.
Stres, gıda zehirlenmesi, gaz sızıntısı ve virüslerden şüphelenilse de, olayın gerçek nedeni bulunamamıştı.
Bu yıl Kamboçya'daki iki farklı fabrikadaki sayıları 200'ü bulan kadın tekstil işçisi bayılarak hastaneye kaldırılmıştı.
Olaya zayıf çalışma koşulları ve fabrika dumanının neden olduğu iddia edilmiş, fakat hükümet yaşananların üzerinde durmamıştı.