Percy Bysshe Shelley kimdir? Percy Bysshe Shelley hayatı, biyografisi, eserleri, şiirleri hakkında bilgi.
Percy Bysshe Shelley; İngiliz şairidir (Sussex/Horsham 4 Ağustos 1792 – İtalya/La Spezia Körfezi, deniz kazası 8 Temmuz 1822). Babası soyluluk unvanı sahibi bir parlamenterdi, Eton’da okudu, sağlam bir klasik kültür edindi. Oxford Üniversitesi’ne geçince gününün reformcu düşüncelerini işleyen ilerici yazarları sevdi. Canının istediği dersleri dinlerken köklü bir devrimciliği tutumu benimsedi, o kadar ki yayımlattığı broşür hem üniversiteden atılmasını, hem aile tarafından yadsınmasını gerektirdi: The Necessity of Atheism (Tanrısızlığın Zorunluluğu) 1811.
Londra’daki başıboş, zor koşullu, dağınık yaşaması sırasında kız kardeşlerinin artırdıkları harçlıklarla geçinmeye çalıştı. Zengin bir lokantacının kızı Harriet Westbrook ile Edinburg’da evlendi (1811). Eşinin sağladığı gelirin olanaklarıyla bazı geziler yaptılar, değişik yerler gördüler ve Shelley, iki büyük şiirini Galler’de otururlarken yazdı: Queen Mab (Kraliçe Mab) 1813. Basit saydığı eşinden çabuk usandığı için yeni bir ilişkiye girdi. William Godwin’in (1756-1836) kendisine kaçan kızı Mary ile Avrupa’ ya gitti (1814).
Lord Byron ile tanışması da İsviçre’de bu dönemde oldu. Bir gölde boğulmuş bulunan ilk eşinin canına kıydığı anlaşıldı. Mahkeme kızlarının bakım ve eğitimini Shelley’e vermedi. Bu küskünlüklerle İngiltere’ den ayrıldı ve bir daha yurduna dönmedi. Mary ile evlendikten (1816) sonra sağlığı için gerekli, verem hastalığına iyi gelir diye salık verilen Güney Fransa ve İtalya topraklarında yaşadı (1818 sonrası).
Bu dönemin şiirleri:
Alastor; or The Spirit of Solitude (Alastor ya da Yalnızlığın Ruhu) 1816, The Revolt of İslam (İslâmm İsyanı) 1818, Rosalind and Helen, A Modern Eclogue: White Other Poems (R. ile Modern bir Eklog ve Başka Şiirler) 1819.
Kaynaklar iki çocuğunun ölümü ve Byron etkisindeki yaşamın Shelley’i yorduğunu söylemekle yetinir, açıklama yapmazlar. Bu dönemdeki rahatça yaşamını ise büyükbabasından kalan mirasın gelirine bağlarlar.
Bu dönemin ürünleri:
Prometheus Unbound, a Lyrical in Four Acts (Zincirlerinden Kurtulmuş Prometheus, Dört Perdelik Bir Lirik Oyun) 1820, Epipsychidion Verses Adressed to the Noble and Unfortunate Lady Emilia V.E. (Soylu ve Talihsiz Lady V. Emilia’ya Adanmış Dizeler) 1821, şair Keats’ın ölümü üzerine kaleme aldığı Adonais, An Elegy on the Death of John Keats (A.J.K.’ın Ölümü Üzerine Bir Ağıt) 1821. Aynı yıl düzyazıyla yoğun bir deneme: A Defence of Poetry (Şiirin Savunması) 1821.
Yaşarken ilerici ve aşırı sayılan düşüncelerini şiirine yerleştirdiği için benimsenmeyen Shelley. Romantizmin yaşayan ustalarından biri sayıldığı halde şiirine öz yaptığı çağdaş düşüncelerle büyür, kusurlarını bağışlatır. Adını Shakespeare‘in eserlerindeki bir kahramandan alan Ariel adlı teknesiyle (Fransız yazarı André Maurois’nin -dilimize de çevrilen eseri olan yaşamöyküsü bu adla yayımlanmıştır) deniz gezilerine çıkmayı sevdi, birinde geri dönmedi, karaya vuran cesedi eşinin ve arkadaşlarının bulunduğu bir törenle kumsalda yakıldı (8 Temmuz).
Kaynak – 2
En büyük İngiliz şairlerinden biridir. Lirizmiyle tanınmıştır. Toprak sahibi bir zenginin oğludur. Çocukluğu refah içinde geçti. O zamanın bütün kibar çocukları gibi O da, yatılı olarak Eton Koleji’nde okudu. İlk iki hikâyesini yazdığı zaman henüz 12 yaşındaydı. 18 yaşında akrabasından biriyle birlikte çalışarak «Serseri Yahudi» şiirini meydana getirdi. Aynı yıl, Oxford Üniversitesi’ne girdiyse de, orada ancak bir yıl tutunabildi, çünkü, serbest düşünüşlü bir gençti. Gene bir arkadaşıyla birlikte «Dinsizliğin Lüzumuna Dair» adında bir broşür yayınlamıştı. Oxford’ tan kovuldu. Bunun üzerine tahsil hayatına tövbe eden Shelley, Londra’ya gitti, evlendi.
Shelley gene de serbest fikirlerinden vazgeçemiyordu. Bu yüzden karısıyla da arası açıldı. Şair çoluk çocuğu bir yana bıraktı, yeniden serseri hayata düştü. Bunun sonu, önce karısına dokundu. Kadın, 1816’da kendisini sarnıca atarak canına kıydı. Öte yandan Shelley dinsizliğini ilan ettiği için, mahkeme, çocuklarını ona vermiyordu. Shelley eşinin ölümünden iki hafta sonra, başkasıyla evlendi. Sağlığı yerinde değildi. Londra’nın gürültüsünden, dedikodularından kaçmak için İtalya’ya gitti. Pisa yakınlarına yerleşti. Bir gün bir arkadaşını yanına alıp, kayıkla göle açılmıştı. Dönüşte fırtınaya yakalandılar, kayık devrildi. On gün sonra şairin ölüsünü buldular. Şiirleri, İngiliz çağdaş şiirini geniş ölçüde etkilemiştir.