900 yıl önce Ay’ın gizemli kayboluşu nihayet açıklandı
İngiliz tarihçinin notlarına göre 1110 yılı, felaketlerle dolu bir yıl oldu. Hatta o yıldan kalma bir yazıda, Ay’ın gökyüzünden kaybolduğu söyleniyordu. Araştırmacılar Ay’ın gizemli kayboluşuna dair açıklamada bulundu. Onur Binay/posta.com.tr
18 Mayıs 2020, Pazartesi 14:49 Son Güncelleme:
YAZI BOYUTU
Orta Çağ İngiltere'sindeki bir yazara göre, 1110 yılında Ay gizemli bir şekilde ortadan kayboldu. Sonuçta Ay’ı şekerle kaplamanın bir yolu yok. Peki bu olay nasıl gerçekleşti?
Peterborough Günlükleri olarak bilinen kayıtlarda bir isimsiz Anglosakson tarihçi, “Mayıs ayının 5. gecesinde Ay’ın ışığının akşam boyunca giderek zayıfladığını ve en sonunda da tamamen kaybolduğunu, görülecek bir şey kalmadı” diyor. Aslında tarihçinin notlarında yıldızları tasvir ettiği görülüyor.
Peki kasvetli bir yılda ayı ortadan kaldıran nedir? 21 Nisan'da Bilimsel Raporlar’da (Scientific Reports) yayınlanan bir araştırmaya göre, hem ayın gizemli bir şekilde ortadan kaybolması hem de sonraki yaz yağmuru tarafından tahrip edilen açıklama aynı yanardağlar olabilir.
Bilim insanları tarafından, haklarında çok az bilgi kaydedildiği için 'unutulmuş patlama' olarak adlandırılan bu faaliyetlerin, atmosferde yıllarca dolanan partikül yüklü bulutları oluşturma ihtimali bulunuyor. Bu volkanik gaz kütlesi yıldızlar görünmeye devam ederken Ay’ı karanlığa gömmüş ve yoğun yağmurların da sebebi olmuş olabilir.
Bu “unutulmuş” patlamaların kanıtı olarak, araştırmacılar o dönemdeki volkanik patlamaların izlerini Grönland ve Antarktika’daki buzulları inceleyerek buldu. 1108 ve 1110 arasındaki dönemden kalma buz katmanlarında sülfat aerosollerinin artış gösterdiği göze çarptı.
Bir günlüğüne göre, 1062 ile 1141 arasında, Japonya'nın merkezindeki Asama Dağı'nın patlaması 1108 Ağustos sonunda başladı ve o yıl Ekim ayına kadar devam etti.
1110 yılının kayıtlarına göre Avrupa’da 13 farklı bölgede kıtlık ve tarlalarda hasatların büyük zarar gördüğü kuraklıklar yaşandı. 1108 yılında ise güney yarım kürede bilinmeyen bir bölgede ve Japonya’daki Asama yanardağında patlamalar gerçekleştiği belirtiliyor. Bu da çevre felaketlerini tetiklemiş olabilir.