İsviçre kullanılmış nükleer yakıtı yerin derinliklerine kile gömmeyi planlıyor
Radyoaktif atıkları yer üstünde depolamak riskli bir iştir, ancak İsviçreliler çözümü bulduklarını düşünüyorlar: Kullanılmış nükleer yakıtı yerin derinliklerine kile gömmek.
Mont Terri uluslararası laboratuvarı, kuzeybatı Jura bölgesindeki Saint-Ursanne yakınlarında yüzeyin 300 m altında bulunan kile radyoaktif atık gömmenin etkilerini incelemek için inşa edildi.
Yeraltı laboratuvarı 1,2 km'lik tüneller boyunca uzanıyor.
Yol boyunca uzanan, her biri yaklaşık 5 metre yüksekliğindeki nişler, binlerce sensör tarafından izlenen küçük miktarlarda radyoaktif malzeme içeren çeşitli depolama simülasyonları ile doldurulur.
Sürecin farklı aşamalarını simüle etmek için 170'den fazla deney yapıldı - atıkların konumlandırılması, tünellerin kapatılması, gözetim - ve akla gelebilecek her türlü fiziksel ve kimyasal etkinin yeniden üretilmesi.
Uzmanlara göre en zehirli atıktaki radyoaktivitenin doğal seviyelere dönmesi 200.000 yıl alıyor.
Laboratuvarı yöneten jeolog Christophe Nussbaum, araştırmacıların "yaklaşık bir milyon yıl sürmesi gereken depolama üzerindeki" olası etkilerin neler olabileceğini belirlemek istediklerini söyledi.
"Güvenli hapsi sağlamak için ihtiyacımız olan süre bu" dedi ve şu ana kadar "sonuçların olumlu olduğunu" da sözlerine ekledi.
Kuzeydoğuda, Almanya sınırına yakın üç muhtemel yerin bu tür radyoaktif atıklar aldığı belirlendi.
İsviçre'nin nükleer santral operatörlerinin Eylül ayında tercih ettikleri seçeneği seçmeleri bekleniyor.
İsviçre hükümeti 2029'a kadar nihai kararı vermeyecek, ancak mesele muhtemelen İsviçre'nin ünlü doğrudan demokrasi sistemi altında referanduma götürüleceği için bu son söz olmayacak.
Çevre kampanyaları yürüten Greenpeace, uzayan sürece rağmen İsviçre'nin çok hızlı hareket ettiğini söylüyor.
Çevre aktivisti grubunun nükleer sorunlarından sorumlu Bay Florian Kasser, AFP'ye verdiği demeçte, "Çözülmemiş sayısız teknik soru var" dedi.