DUVAR - Tayvan yönetimi Sağlık ve Sosyal Güvenlik Bakanı Dr. Shih-çung Çın ve Tayvan Ekonomi ve Kültür Misyonu Temsilcisi Yaser Çıng, Covid-19 ile mücadele için tedbirler ve başarıyı sağlayan etkenlerle ilgili soruları yanıtladı.
Dünyada günlük vaka sayısının 600 bini aştığı, virüs nedeniyle her gün 10 bini aşkın kişinin yaşamını yitirdiği bir dönemde Tayvan'da 200 günü aşkın süredir yerel kaynaklı vakaya rastlanmıyor.
23,8 milyon nüfuslu adada bugüne dek 55'i yerel kaynaklı yalnızca 584 Covid-19 vakası görüldü. Virüs nedeniyle bugüne dek 7 kişi hayatını kaybetti.
Tayvan, Aralık 2019'da Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan Covid-19'un halk sağlığı açısından yarattığı büyük tehdidi ilk fark eden ülkelerden oldu.
2 OCAK'TA ACİL EYLEM EKİBİ KURULDU
Pekin yönetiminin, 31 Aralık 2019'da "yeni tip bir bulaşıcı zatürrenin" ortaya çıktığını ilan etmesinin hemen ardından, Tayvan, Vuhan kentinden gelen yolculara sağlık kontrolü uygulamaya başladı.
Bakan Çın, 2003'te Çin'de ortaya çıkan Şiddetli Solunum Yolu Sendromu (SARS) salgınından edindikleri derslerin Covid-19 salgınını önlemede yol gösterici olduğunu belirterek, "Tayvan, 17 yıl önceki SARS salgınından bu yana yeni bir bulaşıcı hastalığın baş göstermesi tehlikesine karşı hazırlık yürütüyor" ifadesini kullandı.
Salgının yol açabileceği halk sağlığı tehdidine karşı 2 Ocak'ta acil eylem ekibi oluşturulduğunu ve 20 Ocak'ta salgınlara karşı eşgüdüm mekanizması olarak tasarlanan Merkezi Epidemi Komuta Merkezinin (CECC) etkinleştirildiğini aktaran Çın, örgütlenmede etkinliği sağlamak üzere merkezin 23 Ocak'ta ikinci, 27 Şubat'ta ise birinci seviye hükümet organı haline getirildiğini kaydetti.
Çın, salgına karşı tedbirleri uygulamada birincil yetkili CECC'nin, farklı bakanlıklara ait kaynak ve kabiliyetlerin bütünleştirilmesine ve etkin kullanılmasına olanak sağladığını dile getirdi.
VUHAN'DAN ULAŞIM DURDURULDU
Tayvan, salgının ortaya çıktığı Çin ana karasına coğrafi yakınlığı nedeniyle virüsten ilk etkilenen yerlerden biri oldu. Ada'da ilk vaka 21 Ocak'ta saptandı.
İlk vakanın ardından Tayvan'da Vuhan'dan gelen yolcuların girişleri yasaklandı, Çin ana karası ile Hong Kong ve Macau özel idare bölgelerinden Ada'ya gelen tüm yolculara sağlık taraması yapılmasına karar verildi.
Çin yönetimi ise Vuhan'ı iki gün sonra, 23 Ocak'ta karantinaya almaya karar verdi.
Dış kaynaklı bir yayılmayı önlemek için bu türden önlemlerin alınmasının önemine dikkat çeken Tayvan'ın Türkiye'deki Ekonomi ve Kültür Misyonu Temsilcisi Çıng, "Tayvan, 19 Mart'tan itibaren CECC'in ilan ettiği tedbirler kapsamında tüm yabancıların girişini yasakladı. Yalnızca oturum izni ve diplomatik vize sahiplerini, ticari ve akdi yükümlülükleri olanları ve özel izin talep edenleri muaf tuttuk" değerlendirmesinde bulundu.
Salgının başlamasının ardından çok sayıda ülke sağlık çalışanlarına ve halka, sıhhi maske ve izolasyon kıyafetleri gibi Kişisel Koruyucu Ekipmanlar (PPE) tedarik etmekte sorunlar yaşarken, Tayvan bu konuda hazırlıklıydı.
Bakan Çın, koruyucu ekipman yeterliliğinin sağlanması için yapılan çalışmalar konusunda şunları kaydetti:
"Sıhhi maske ithalatını 24 Ocak'tan 1 Haziran'a kadar yasakladık. Maske stoklarını müsadere ettik, yerel üretimi artırdık ve herkesin erişimini sağlamak üzere tedbirler aldık. 6 Şubat'ta eczanelerde ve sağlık merkezlerinde vatandaşlara kimlikle maske dağıtımına başladık. 12 Mart'ta buna maske sipariş sistemi eklendi. Bu sistem sayesinde vatandaşlar internetten sipariş verdiği maskeleri yakındaki bir marketten teslim alabildi. Bu yöntemler kısıtlı kaynakların etkin şekilde kullanılabilmesini, sağlık, epidemi kontrol, hane halkı ve sanayi ihtiyaçlarının aynı anda karşılanabilmesini sağladı. İçerdeki maske ihtiyacını güvenceye aldıktan sonra küresel ihtiyaca karşılık vermeye başladık. Tayvan, ihtiyaç sahibi ülkelere tıbbi ekipman ve epidemi kontrol malzemeleri bağışı yaptı."
MERKEZİ TAKİP SİSTEMİ
Vakaların tespiti ve takibinde merkezi bir bilgi sistemi kurmanın öneminin altını çizen Bakan Çın, "Tayvan karantinaya alınan her vakanın kaydedildiği bir elektronik izleme sistemi kurdu. Dışarından Tayvan'a gelen herkese yerel bir telefon numarası tahsis ederek sağlık bilgilerini sisteme girmelerini sağlıyoruz. Bu işlemi yapan kişilere mesajla "sağlık beyan pasaportu" gönderiliyor. Bu bilgiler halk sağlığı yönetim sistemine işleniyor ve sağlık kurumları, ilgili kişiye bakım ve tıbbi destek hizmetleri sağlayabiliyor" ifadesini kullandı.
Tayvanlıların seyahat geçmişlerinin Ulusal Sağlık Sigortası kartlarına işlendiğini, bunun doktorlara olası vakaları tespit etme ve topluluk içi yayılmaları önleme imkanı sağladığını vurgulayan Çın, evlerinde karantinaya alınan kişilerin cep telefonu operatörlerinden sağlanan konum verileriyle takip edildiği, karantina kurallarını ihlal edenlere para ve zorla yer değiştirme cezaları verilebildiğini kaydetti.
TOPYEKUN KARANTİNA UYGULANMADI
Tayvan, dünyadaki çok sayıda ülkenin aksine, salgına karşı tedbir olarak topyekun karantina uygulamadı. Sokağa çıkma yasaklarına başvurulmadı, okullar, iş yerleri ve işletmeler sürekli açık kaldı.
Türkiye'deki Temsilci Çıng, salgın süresince Tayvan halkının büyük çoğunluğu için hayatın olağan akışında devam ettiğini vurgulayarak, "Tayvan, salgının başından bu yana halkın bilinçli dikkati ve zamanında alınan tedbirler sayesinde topyekun karantinaya ihtiyaç duymadı." dedi.
Tayvan'da 200 günden fazla süredir yerel kaynaklı vakaya rastlamamasının büyük bir başarı olduğunu ifade eden Çıng, "Yerel vaka görülmemesi virüs riskinin kalmadığı anlamına gelmiyor. Amacımız riski yönetilebilir hale getirmek. İnsanlara gündelik hayatlarında salgına karşı mücadele önlemlerini uygulamayı sürdürmelerini salık veriyoruz" diye konuştu.
Temsilci Çıng, kış öncesinde olası yeni dalgaya ve mevsimsel hastalıklara karşı hazır olduklarını ifade etti. (AA)