Gündemimizde yine referans kaynağı haline getirilen tarikatlar var…
“Müslümanlar için boyun eğme diye bir şey yoktur.”
Avrupa dışında sadece Cezayir'e giden K. Marks, kızı Laura Lafargue'a bu ülkeden yazdığı mektupta böyle diyordu. Yıl, 1882 idi…
Sidi eş Şeyh liderliğinde Müslümanlar bir yıl önce sömürgeci Fransızlara karşı ayaklanma başlatmıştı. Fransız sömürge yönetimi ne kadar şiddete başvurup kan dökse de Müslümanlar boyun eğmiyordu…
Marks mektubunda, “eşitsizlik, gerçek bir Müslüman için menfur/iğrenç bir şeydir; ancak bu duygular devrimci bir hareket olmazsa harabeye dönecektir” diyordu.
Marks'ın altını çizdiği “devrimci hareket” konusuna döneceğim…
Devam edeyim:
Marks, Müslüman dünyaya yabancı değildi. Kırım Savaşı'nın 1853'te başlamasıyla Osmanlı ve Müslümanlar üzerine okumalar yaptı. Eşi Jenny Marks, Amerika Sosyalist İşçi Partisi kurucusu Friedrich Adolph Sorge'ye 1877'de yazdığı mektupta dedi ki:
-“Kocam, şu an Doğu Sorunu'na dalmış durumda ve tüm Hıristiyanların çevirdikleri dolaplara, zulümlerin sırtından geçinenlere karşı Muhammet'in evlatlarının sahneye onurlu ve sarsılmaz bir biçimde girmeleri karşısında sevinç naraları atmakla meşgul…”
Marks son makalelerinde, Osmanlı sorununa değindi. Ona göre küresel kapitalizm Osmanlı'nın iktisadi gelişmesine engel oluyordu. Ülkeyi çöküşten ancak laik bir hukuk sistemi kurtulabilirdi…
Marks, Müslümanların kurtuluşunu “devrimci bir hareket” ve “laik bir hukuk sisteminde” mümkün gördü…
Osmanlı ne yaptı?
JAPONYA DERSİ
Robert E. Ward ile Dankwart A. Rustow, “Political Modernization in Japan and Turkey” kitabını 1964'de yayınladı. (Türkçeye çevrilmedi!)
Kitap, Osmanlı/Türkiye ile Japonya'nın yaklaşık bir asır içinde geçirdikleri politik modernleşmeyi ele aldı. Şu soruya yanıt aradı:
19'uncu yüzyılda ekonomileri birbirine benzeyen iki tarım ülkesinde bir asır sonra ne oldu? Japonya başarılı olurken, Türkiye neden zenginleşemedi?
Japonya, “Meiji Restorasyonu” denen kapitalist piyasa ekonomisinin işlemesini sağlayacak siyasi, ekonomik ve kültürel adımları 1868'den itibaren atmaya başladı.
Osmanlı ise aynı atılımı otuz yıl önce 1838'de Baltalimanı ve bir yıl sonra yayınladığı Tanzimat Fermanı ile yaptı.
O dönem Osmanlı Yeniçeri Ocağı'nı ortadan kaldırırken, Japonya da Shogunluğa/samuraylığa son verdi. Ama…
Aradaki fark şuydu:
Osmanlı biçimde/şekilde değişiklik yaptı. Japonya değişimi özde yaptı; samuraylığı laikleştirdi; 11 maddelik “anayasa” hazırladı. Keza:
Din olup olmadığı hâlâ tartışma konusu olup, ulusal ideoloji konumuna gelen Konfüçyüs ruhani öğretisini de seküler/dünyevi yaptı. Böylece… Örneğin evlerde verilen geleneksel eğitimi laik okul çatısı altına sokarak modernleştirdi.
Hızlı ekonomik kalkınma için 10 bin kişilik bir nüfus içinde en az 400 öğrencinin ilkokula gitmesi gerekirken, Japonya'da bu sayı Meiji Restorasyonu'nun zorunlu eğitim politikasıyla ilk on yılda 750'ye ve ilk yirmi yılında 882 öğrenciye sıçradı!
Sonuçta Japonya bir asır sonunda Batı dışında sanayileşmeyi başaran tek ülke oldu…
Dönelim bize:
YANLIŞ OLAN NE
Marks, Osmanlı'nın kurtuluşunu Mithat Paşa'nın gerçekleştireceğini düşündü. Ancak…
II. Abdülhamit, sürgüne göndermekle kalmadı Mithat Paşa'yı Taif'te boğdurdu! Anayasa'yı rafa kaldırdı.
Aynı padişah, propaganda-halkla ilişkiler aracı olarak kullandığı tarikatların hızla büyümesine, güçlenmesine göz yumdu!
Daha sonra “devrimci bir hareket” olarak tarih sahnesine çıkan İttihatçılar da “laik hukuk sistemini” inşa edemedi. İtibariyle Marks'ın öngörüsü gerçekleşti ülke harabeye dönerek çöktü…
Türk Rönesansı'nı gerçekleştiren Atatürk dışında geçmişten ders alan oldu mu?
Baksanıza:
Gündemimizde yine referans kaynağı haline getirilen tarikatlar var…
Gündemimizde yine aklı yok eden tarikat eğitimi-müfredatı var.
Gündemimizde yine iktidar desteğinde üretmeden zenginleşen tarikat ticareti var, tarikat vakıfları var.
Gündemimizde laikliğin olmazsa olmazı hukuku ele geçiren tarikatlar var.
Gündemimizde kamu hizmetlerini dini kaidelere uydurmak isteyen hilafet arayışı var.
Aydınlık-ilerici İslam'ı hurafelere boğarak milyonlarca Müslüman'ı bağnazlaştıran anlayış sadece bizi değil, Ortadoğu'yu da harabeye dönüştürmedi mi?
Japonya, Çin, Güney Kore ile aramızdaki ekonomik farkın nedeni bu değil mi? Yanlış zihniyet geri kalmışlığımızın sebebi değil mi?
Odatv.com