

Kölelik Hakkında Enterasan Gerçekler
Kölelik Hakkında Enterasan Gerçekler
Başlangıcından bu yana toplumların bir parçası oldu kölelik. Ama köleliğin, tarihsel süreci hakkında gerçekte ne kadar bilgimiz var? 21. yy. dahi devam eden bu insanlık dışı uygulama nerden geldi, neden ve nasıl hala devam ediyor?İşte köleliğin tarihiyle ilgili 9 önemli gerçek!
Virginiada Başladı:
Kölelik resmen, 1654'te Virginia'da kuruldu. Tarihin bilinen ilk resmi kölesi Anthony Johnsondur. Yine bir siyah olan John Casora olan borcu nedeniyle, Carsorun resmi kölesi olarak hakkında mahkeme kararı çıkmıştır. Johnson, yıllar önce, Johna olan borcunu geri ödemek için, anlaşmalı hizmetçi olarak Virginiaya getirilmişti. Sadece yiyecek karşılığında düzenlenen bir kontratla yıllarca bu kişiyehizmet etti. Johnsonun karısının elindeki değerli şeyleri satmasıyla borcunu ödeyen Johnson, kontratını aldı veözgürlüğüne kavuştu. İlk resmi durum tanınan köle olarak tarihe geçen Johnson daha sonra çok zengin oldu ve Afrikadan kendi kölelerini getirtti.
Yakıcı Keşif:
On sekizinci yüzyılın ikinci yarısında kölelik, çiftçilerin,emek gerektiren işlerle daha az uğraşmaya başlamasıylaBirleşik Devletler'de doğal olarak kaybolmaya başlıyordu.Birçok köle sahibi, kölelerini özgür bıraktı ve köleliğin,tamamen ortadan kaybolacağı düşünülmeye başlandı. Birşeyler değişiyordu. 1793te Eli Whitney, çiğ pamuk içinpamuk ayıklayıcıyı işlemi kolaylaştıran bir alet icat etti. Bu,tek bir adamın, önceden bir günde elli kez elleriyleyapabildiği için saniyeler içinde yapan bir aletti. Bu,pamukla beraber birçok farklı ekinin çok kısa süredetoplanmasını ve işlenmesini sağladı ve kölelik günümüzmodern köleliğinin şeklini almaya başladı.
Kelime Anlamı:
Köle sözcüğünün yabancı dillerdeki karşılığı slavedır. Bu sözcük Slav ırkından gelen insan demektir kök itibariyle.Yunanca sklabos kelimesinden gelen slave yani köle,Vikinglerin Slavları yakalayıp köle olarak Romalılarasatmaları nedeniyle kullanılmıştır. Kelimenin tüm dillerdeyaklaşık 580 benzer karşılığı vardır. Türkçede hizmetçidenilen servant ya da yine Türkçede serviselemanı kelimelerinin hepsi Slav sözcüğünden türemiştir.
Özgürlük Ülkesi:
Liberya, batı Afrika kıyısında küçük bir ulustur, SierraLeone, Fildişi Sahilleri, Gine ve Atlantik okyanusutarafından kuşatılır. Liberya adı, Latince "özgür" anlamındaliber sözcüğünden gelir. Ülke, ABD'de özgür bırakılan Siyahkölelerin yerleşimi için bir ABD kolonisi olarak kuruldu.1821'de bugün Monrovia kentinin bulunduğuMesuradoBurnu, Yerli kabilelerden satın alınarak, ABD'den gelecek Siyahlar'a ayrıldı. Bölgeye ilk kafile 1822'deulaştı. Bunlar 1980'e kadar ülke yönetiminde egemenolan Liberyalıların atalarıdır. 1847'de bağımsızlığını ilan edenLiberya, ABD tarafından resmen 1862'de tanındı.
Onur İşareti:
Afrika'da, Avrupalı köle tüccarlarının varmasından önce, kölelik, yaşamın normal bir parçasıydı.Avrupa tarzı köleliğin ise şeref ve yüksek standartların bir göstergesi haline geldi. Köle sahibi tüccarların statüleri değişiyor ve şöhretleri artıyordu. Kölesine iyi davranan, besleyen, giydiren ve kaliteli hizmet vermelerini sağlayan tüccarlar onur işareti alıyorlardı.
Charles Lynch:
Charles Lynch Virginia ABDde İrlanda göçmeni bir aileninçocuğu olarak doğmuştur. Lynch 1769-1778 yılları arasındaVirginia Konvasyonunda görev yapmış ve savaş sırasındamilis albayı olmuştur. Amerikan Bağımsızlık Savaşınınkazanılmasından sonra 1784-1789 yılları arasında VirginiaSenatosunda görev yapmıştır. 1780 yılında birçok olaydaLynch ve bazı milis komutanları Virginiada İngiliz yanlısıolduğundan şüphelendikleri insanları apar topar yakalayıp,yasadışı mahkemelerde yargılayıp kırbaçlama, malına elkoyma, zorla askere alma gibi cezalara çarptırıyorlardı.Lynchin verdiği cezalar ve başkanlık ettiği mahkemesüreçleri 1782 yılındaki Virgina Genel Meclisinin kararıylayasal ilan edilmiştir.
Bu durumdan en çok etkilenenler köleler olmuştur. Lynch Yasaları Charles Lynch sayesinde ünlü olan birtanımlamadır ve yasadışı olarak suçlularıncezalandırılmasını anlatır. Linç etmek, linç yasaları gibideyimleri 1850li yıllarda sözlüklere girmiştir. 1811 yılındaYüzbaşı William Lynch, linç etmek filinin hak sahibi kendisiolduğunu iddia etse de 1780 yılında mahkeme kararlarındageçen yasama şeklini anlatmak için ilk kez kullanılmıştır.
Antik Dönem Uygulamaları:
Kölelik eski Mısır, Bâbil, Mezopotamya, eski Yunanistan veRoma medeniyetlerinden itibaren binlerce yıllık geçmişiolan eski inanç, felsefe ve uygarlıklarda kökleşmiş birkurumdu. Köleliğin resmi varlığıyla ilgili bilinen en eskikayıtlar Babil kralı Hamurabinin yasalarında yer alır. Eski filozofların bir kısmı (Aristoteles de dahil), bazı insanlarındoğuştan köle olduğunu bile savunmuştur. Özellikle antikçağ dönemlerinde kölelik, çoğunlukla borç için cezaydı,borç, geri ödendiği andan itibaren, köle, bırakılabilirdi.
Papanın İzin ve Yasakları:
Katolik kilise defalarca, kölelik fikrini mahkûm ederken,Papanın onayladığı izin belgeleriyle, köleliğin kilisetarafından da kabul edildiği çağlar 15. ve 16. yüz yıllardır.1452de Portekiz Kralı VI. Afonsoya izin veren Papa,savaşlarda yakalanan putperestlerin köle olaraksatılabileceğine ve kullanılabileceğine dair resmi bir bildiriçıkardı. 1537de ise Papa 3. Paul, kilisenin gelenekselköleliğe karşı tavrına geri döndü.
Modern Zaman Köleliği:
Anti-kölelik grupları tarafından yapılan çalışmalara göre,bugün tarihte herhangi bir zamanda olduğundan daha çokköle vardır! Günümüz kölelerinin dörtte üçü kadın veçocuklardan oluşmaktadır. Bugün yeryüzünde 27 milyonköle olduğu düşünülüyor. Eski çağlara kıyasla tam kölelikolarak adlandırılamasa da kibarca, özgür olmayan emek işiolarak tarif edilen bir sistem uygulanmaktadır. Bu günortalama bir köle 90 dolara mal oluyor işverenine, oysageçmişte köle sahibi olmak isteyen varlıklılar yaklaşık40,000 doları gözden çıkarmak zorundaydı.
Tarihin Sırları | Sıradışı Tarih