Mini Gece Lambası
İnsanoğlunun dikkatini çeken en önemli ışık kaynağı güneştir. Ateşin bulunmasından sonra ise ateşten yayılan ışığın etrafı aydınlatması insanların ilgisini çekmiştir. Zamanla çıra, meşale, mum ve gaz lambası gibi ışık kaynakları geliştirildi.
Karanlık ortamlarda çevremizde bulunan cisimler görülmez. Bu cisimler güneş gibi doğal, ampul ve mum gibi yapay kaynakların yaydığı ışıkla aydınlatılarak görülür. Bu ışık kaynakları, 19. yüzyılın sonlarına kadar kullanıldı. Ampulün icadı aydınlanma alanında çok büyük bir çığır açtıysa da 2014 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü alan LED teknolojisi, başka bir çağın habercisi oldu.
Bir gece lambası tasarlayarak, enerji dönüşümlerinin nasıl gerçekleştiğini birlikte öğrenelim mi?
Anahtar Kelimeler
Elektrik devresi
Enerji ve dönüşümü
Kimyasal enerji
Elektrik enerjisi
Işık enerjisi
Malzemeler
1 LED ampul (3 volt)
1 ikili pil yatağı
2 kalem pil (1,5 volt)
2 iletken tel
1 ahşap tahta (1,5 x 1,5 x 15 cm)
1 tornavida
1 karton kase
Ne yapacağız?
- Basit elektrik devresini oluşturan devre elemanlarını işlevleriyle tanıyacağız.
- Çalışan ve enerji dönüşümünü gerçekleştiği bir elektrik devresi kuracağız.
- Enerjinin yok olmayacağını, başka bir enerji türüne dönüşeceğini açıklayacağız.
- Enerji dönüşümünde toplam enerjinin sabit kaldığını göreceğiz.
- Sıralı montaj becerisi kazanacağız.
- Bilimsel etkinliklere karşı bilinçleneceğiz.
Nasıl yapacağız?
Ne yaptık?
Hazırladığımız düzenekle, devre anahtarını kapalı konuma getirdiğimizde, pilin depoladığı kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürdük. Elektrik enerjisi iletken teller aracılığıyla LED ampule aktarıldı. LED ampulün elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştürdüğünü ve odamızın aydınlandığını yaparak, yaşayarak ve sorgulayarak öğrendik.
Bunları biliyor musun?
Amerika Birleşik Devletleri’nin Kaliforniya eyaletindeki bir itfaiye merkezinde bulunan ampul, 100 yılı aşkın süredir yanıyor! Zamanında 60 Watt'lık olarak üretilen ampul bugün ancak 4 Watt’lık ışık yayıyorsa da görevini yapmayı sürdürüyor. 1901 yılında bir iş insanı tarafından bağışlanan ampul, çeşitli aralıklarla yaşanan 3 elektrik kesintisi haricinde hiç sönmemiş. Bu ampulü tasarlayan kişi ise tarihte ampulün mucidi olarak bilinen Thomas Edison’un rakibi Adolphe Chailet! Livermore kasabasına binlerce turistin gelmesini sağlayan ampul, 110. doğum gününü kutlarken Guiness Rekorlar Kitabı’na girmeye hak kazandı.
*Etkinlik setlerinin yetişkin gözetiminde yapılması önerilmektedir.
*Etkinlik setlerinden ve etkinlik seti malzemelerinden doğabilecek zararlardan BİLİMİX sorumlu değildir.