İdrar Tahlili basit, hızlı ama bir o kadar da fazla hastalığa ait bulgu elde edilinebilen bir testtir.
Genellikle idrara “Tam İdrar Tahlili (TİT)” denen bir metodla bakılır.
TİT ile kısaca idrarın makroskobik yani gözle görülen veya hissedilen özelliklerine (renk, bulanıklık, koku..) bakıldıktan sonra striplerle kimyasal analizi yapılır ve son olarak mikroskopla mikroskobik olarak incelenir.
İdrar Tahlilinde Protein Ne Demek ?
Böbrekler, kan dolaşım sistemindeki yabancı maddeleri ve zararlı maddeleri temizler ve dışarı atar.
Bununla birlikte, ateş, Hipertansiyon, Diyabet ve en sık Böbrek bozuklukları gibi bazı durumlarda böbrek etkili bir şekilde çalışamaz. Bu, proteinlerin idrarla boşaltılmasına neden olur.
Yüksek atılım düzeyleri böbrek hastalığında yaygın görülen bir durum olan proteinüriye neden olur. Az miktarda, bilhassa albumin atılımı, çoğunlukla böbrek hastalıklarının erken safhalarında görülen Mikroalbüminüri olarak adlandırılır.
İdrarda Protein Nedenleri
Proteinüri yani idrarda protein olmasının birçok çeşidi olabilir.
İdrarda geçici protein varlığı genellikle yüksek ateş, dehidrasyon, ağır fiziksel aktivite veya egzersiz, stres ve gebelik nedeniyle oluşur.
Bu durum mutlaka Böbrek bozukluklarını göstermez. Gerekli tedaviden sonra protein seviyeleri otomatik olarak normale döner.
Kalıcı durumlarda, idrardaki protein konsantrasyonu anormaldir.
Protein miktarı, 24 saatlik bir idrar toplama sonrası ölçümde 80 miligramdan fazlaysa, durum anormal sayılır. Bu, genellikle nefron veya glomerül anormallikleri içeren Böbrek rahatsızlıklarından kaynaklanır.
Bazen Mesane enfeksiyonları, Kalp rahatsızlığı, Multipl miyelom veya bazı ilaçlar da proteinüriye neden olabilir.
İdrarda, özellikle Diyabet ve Hipertansiyon hastalarında düşük protein seviyeleri, Böbrek hastalığının erken safhalarını temsil eder.
İdrarda Protein Olmasının Belirtileri Nelerdir ?
Bu durum için belli belirgin semptomlar yoktur. Genellikle proteinüri, Diyabet ve Hipertansiyon hastaları için yapılan rutin idrar analizi sırasında keşfedilir.
Şiddetli durumlarda, Böbrek yetmezliği hastalarında olduğu gibi aşırı protein de idrarla atılır. Bu kan içindeki Albümin konsantrasyonunda azalmaya neden olur ve bu da kan dolaşım sisteminden sıvının sızıntı yapmasına neden olur ve vücut bölümlerinde şişme ve ödem oluşur.
İdrar Protein Pozitifliğinde Tedavi Nasıldır ?
Tedavi prosedürü altta yatan nedenlere dayanmaktadır.
Çoğu neden Diyabet ve Hipertansiyon ile bağlantılı olan Böbrek bozukluklarıdır. Bu nedenle, öncelikle takip edilen terapötik yaklaşım kan basıncını ve kan şekeri düzeylerini kontrol etmeyi amaçlamaktadır.
Kesin nedenleri bulmak için kalıcı proteinüri vakalarında bir Nefroloji uzmanına muayene gerekir.
Doğru tedavi Böbrek komplikasyonlarını önleyebilir.
Konu ile ilgili açıklamalı videomuzu da aşağıdan izleyebilirsiniz;
İdrar Tahlilinde Keton Ne Demek ?
Keton testi, idrarda bulunan Keton miktarını ölçer.
Normalde idrarda Keton yoktur yani negatif’tir.
Ketonlar, vücudun şekerin yeterince olmadığı veya kullanılamadığı durumlarda yakıt olarak yağları ve yağ asitlerini parçalamaya ihtiyaç duyduğunda birikir.
Genellikle “Tam İdrar Tahlili”nde bir strip ile bakılır.
Tip 1 Diyabet hastalığında DKA yani Diyabetik Ketoasidoz varlığında idrarda keton sık görülür.
DKA diyabetlileri etkileyen yaşamı tehdit eden bir sorundur. Vücut şekeri yakıt kaynağı olarak kullanamadığında ortaya çıkar; çünkü yeterli İnsülin yoktur. Glukoz yerine yağlar yakıt olarak kullanılır.
Gebelikte, Pnömoni, Kalp krizi veya İnme de de pozitif olabilir.
Açlık, yüksek proteinli veya düşük karbonhidratlı diyet, uzun bir süre kusma, sepsis veya yanıklar gibi akut veya ağır hastalıklar, yüksek ateş, çok fazla Tiroid hormonu ile giden Hipertiroidizm gibi durumlarda da idrarda keton görülebilir.
İdrar Tahlilinde Leu Ne Demek ?
Leu lökosit‘in kısaltmasıdır.
İdrarda Lökosit görülmesi genellikle bir enfeksiyon habercisidir.
Lökositler nedir ?
Tam Kan Sayımı yani Hemogram testi genellikle Lökositlerin veya Beyaz kan hücrelerinin (WBC) bir ölçümünü içerir.
Kan dolaşımındaki yüksek Lökosit seviyeleri bir enfeksiyona işaret edebilir. Çünkü WBC’ler bağışıklık sisteminin bir parçasıdır ve hastalık ve enfeksiyona karşı savaşmaya yardımcı olurlar.
Lökositler idrar tahlilinde de bulunabilir. İdrarınızdaki yüksek miktarda WBC, bir enfeksiyonunuz olduğunu da gösterebilir.
İdrar yollarında veya Mesanedeki enfeksiyonlar veya tıkanıklıklar, idrarda artmış Lökosit’e neden olabilir.
Böbrek taşları, Pelvisteki bir tümör veya Üriner sistemdeki bir tıkanma da Lökosit’e neden olabilir.
İdrarda Lökosit Belirtileri Nelerdir ?
İdrarda bulunan Lökositler mutlaka kendi başına semptomlara neden olmaz.
İdrarda Lökosit varsa, semptomlar Lökositlerin idrarda oluşmasına neden olan duruma göre değişir.
Bir İdrar yolu enfeksiyonu varsa semptomları şunları içerir:
Sık idrara çıkma isteği
İdrar yaparken yanma hissi
Bulutlu veya pembe renkli idrar
Pis kokulu idrar
Özellikle kadınlarda pelvik ağrı
İdrarda Lökosit Normalde Ne Kadar Bulunur ?
İdrardaki normal aralık, mikroskopta HPF yani büyük büyütme alanı başına 0-2 arasında değişir.
İdrarınızda sağlıklı olduğunuzda bile birkaç WBC görülebilir, ancak bir idrar testinde 5 wbc /HPF üzerindeki seviyelerde muhtemelen bir enfeksiyonunuz var demektir.
Bakteri tespit edilirse, Doktorunuz sahip olduğunuz bakteri enfeksiyonu türünü teşhis etmek için idrar kültürü isteyebilir.
İdrar Tahlilinde Lökosit Ne Demek ?
İdrarda Lökosit görülmesi genellikle bir enfeksiyon habercisidir ve ayrıntısı üstte anlatılmıştır.
Daha geniş bilgi için buraya tıklayınız.
İdrar Tahlilinde Eritrosit Ne Demek ?
İdrarda Eritrosit pozitifliği yani varlığı demek idrarda Kırmızı kan hücresi yani eritrosit, RBC, kısaca kan var demektir.
Normal şartlar altında Eritrositler idrarda bulunmaz.
Bazı hastalıklar Üriner sistem veya Böbreklerden kan karıştırmaya neden olur ve bu nedenle idrar tahlilinde Kırmızı kan hücreleri pozitif olacaktır.
İdrarda fazla kan varsa, çıplak gözle kırmızı renk görülecektir.
Bu kanlı idrara tıpta Hematüri adı verilir.
İdrardaki Kan Nereden Geliyor ?
İdrar tahliliyle belirlenen Kırmızı kan hücreleri Böbrekler, Üreterler, Mesane veya Üretra’dan kaynaklanabilir. Bu organlarda kanamalar olabilir ve idrarda kan hücrelerine neden olabilir.
İdrarda Kan Olmasının Semptomları Nelerdir ?
İdrarda kırmızı renk değişikliği olabilir veya olmayabilir.
İdrarda Kırmızı kan hücreleri var ancak renk değişikliği olmazsa bu durum “Mikroskopik Hematüri” olarak adlandırılır ve idrardaki kan çıplak gözle belirlenemez, bu nedenle bazı laboratuvar testleri gerekli olabilir.
Kırmızı kan hücreleri test şeritleri, mikroskopi veya otomatik analizörler ile belirlenebilir.
Böbrek, Mesane ve idrar yolu enfeksiyonları ateş, ağrılı idrar ve idrarda yanmaya neden olabilir.
Diğer Hematüri semptomları karın ağrısı, sık idrara çıkma ve dizüri‘dir.
İdrarda Kırmızı Kan Hücrelerinin Nedenleri :
Mesane enfeksiyonu
Böbrek enfeksiyonu
Böbrek kanseri
Mesane kanseri
Travma
İdrar yolu enfeksiyonu
Glomerülonefrit
Prostat büyütmesi
Prostat kanseri
İlaçlar (Aspirin, Penisilin, Heparin..)
Ağır egzersiz
Orak Hücre Anemisi
Prostatit
Üretrit
İdrar Test Raporlarındaki RBC yani Eritrosit Normal Değerleri
Eğer idrarda hiç Kırmızı kan hücresi yoksa buna negatif denir ve idrarda kan bulunmadığı anlamına gelir.
İdrarda WBC ve RBC varlığı idrardaki hücre miktarına göre rapor edilir.
Kırmızı kan hücrelerinin varlığı pozitif olarak bildirilebilir; +, ++, +++ (3 artı işaret idrarda daha fazla Eritrosit anlamına gelir).
İdrarda Eritrosit Pozitifse Ne Yapmalıyım ?
Doktorunuz sizden duruma göre ek laboratuvar testleri isteyebilir, bunlar, idrarda kanın temel sebebini teşhis etmek için bazı kan testleri veya yeni bir idrar testi olabilir ve tıbbi muayene sonuçlarınızla birlikte, idrardaki kanın nedeni araştırılır.
Özellikle 60 yaşından sonra idrarda makroskobik veya mikroskobik Hematüri yani kan varsa aksi ispatlanıncaya kadar Mesane Kanseri araştırılmalıdır.