Cevap
Dalak, mor renkte bütün bir guddedir. Yoğunluğu açısından yumuşak ve elâstikidir. Bulunduğu yer, kaburga kafesinin altında ve sol üst karın bölgesinin arka kısmındadır. Yaklaşık olarak uzunluğu 12,5 santim, genişliği 7,5 santim ve kalınlığı ise 5 santimdir.
Dalağın görevine gelince…..
Kan hücrelerinin depolanması, demir metabolizması ve kan hücrelerinin üretimi ve yok edilmesiyle ilgili bir kan lenf-guddesidir.
Cenin gelişirken dalak hem kırmızı hem de beyaz kan hücrelerini üretmektedir. Doğumdan sonra bu görev kemik iliği tarafından üstlenilir ve dalak çalışmalarını bazı tür beyaz hücre üretimi ve yorgun düşmüş kırmızı hücreleri yok etmekle sınırlandırır.
Ayrıca kan dolaşımının getirdiği bakterileri ve hareketsiz zerreleri de yok eder. Büyük miktarda kan depolar ve bunu zorlama ve üzülme hallerinde salgılar.
dalak büyümesine neden olan hastalıklar :
1- Doğuştan hemolitik (alyuvar parçalanmasına bağlı) anemi ve hemolitik sarılık
2- Trombositopenik purpura. Bu, en çok gençlerde görülen genel bir hastalıktır. Yara bere şeklinde cilt kanamaları ve burunda, diş etlerinde ve dölyolunda meydana gelen kanamalarla belirir. Bu tıp purpura kandaki trombositlerin yetersizliğinden ve kanama süresinin uzamasından ileri gelmektedir. (Normal kan pıhtılaşması için kandaki trombositlerin yeterli derecede olması gereklidir.)
3- Hypersplenism. Bu, dalakta görülen çeşitli düzensizliklerin genel bir sınıflandırılmasıdır. Bunlar arasında kan hücrelerini lüzumundan fazla yok etmekte olan dalağın çalışması da gelmektedir. Bu sınıflamada altı ile sekiz arası normal durumlar bulunmaktadır.
4- Dalak tümörleri. Habis tümörler, selim tümörler veya kistler dalakta çok nadir de olsa rastlanan olaylardır.
5- Orak hücresi anemisi. Bu, özellikle zencilerde rastlanan irsi bir anemidir. Kırmızı kan hücrelerinin bazılarının orak biçiminde olduğu tespit edilmekle bu hastalığın teşhisi konmuş olur.
6- Gaucher hastalığı. Bu, dalağın anormal derecede büyümesinden ileri gelen kronik bir aile hastalığıdır. Genellikle genç kadınlarda rastlanır.
7- Cooley anemisi veya Akdeniz anemisi. Bu hastalık çocukluk çağlarında kendisi gösterir. Belirtileri büyümüş ve katılaşmış bir dalak ve deforme olmuş kırmızı kan hücreleridir. Röntgen filminde kemiklerde de anormal karakteristiklere rastlanır.
8- Dalak kopması. Bu, dalağın karın bölgesine genellikle bir kaza sonucu indirilen şiddetli bir darbe ile meydana gelir. Dalak kopmasıyla şok, kanama belirtileri ve karın bölgesinin sol üst kısmında sancılar meydana gelir.
9- ayrıca :
a. Lösemi.
b. Hodgkin hastalığı.
c. Sıtma.
d. Karaciğer sirozu.
e. Dalak damarı trombozü (kan pıhtılaşması),
f. Bulaşıcı mononucleosis.
g. Bakteriden ileri gelen endocarditis.
h. Bazı virüs enfeksiyonları.
Eğer büyüme fazla ise karın bölgesindeki organlara baskı yapabilir. Bazen dalak bir karpuz kadar şişebilir. Bu hallerde karın bölgesinde ağırlık ve çekicilik hissi duyulabilir.
Fazla çalışan bir dalağın kişiye zararı ise ; kan hücrelerinin fazlasıyla yok edilmesine yol açarak kişide anemi meydana gelmesine neden olur.
Dalak hastalıkları tedavi edilmediği takdirde şu zararlı sonuçlar meydana gelebilir:
Anemi ile ilgili bazı dalak hastalıklarında hasta o derece kansız kalabilir ki, ilâveten gelen bir zatürre gibi bir enfeksiyon hastalığına tutulabilir. Başka hallerde kan pıhtılaşması mekanizması engellenebilir ve bu öldürücü kanamaya yol açabilir.
Dalak hastalıklarını ortadan kaldırmak için genellikle dalağın cerrahî müdahale ile alınması gerekecektir.
Büyümüş olan bir dalak her zaman cerrahî müdahaleyi gerektirmez.
Bu kararın verilmesine ancak kan tahlilleriyle meydana çıkacak başka faktörler yol açar. Hodgkin hastalığı, lösemi, Gaucher hastalığı ve karaciğer sirozu gibi hastalıklarda dalağın alınması hiçbir yarar sağlamayacaktır.
şu hastalıklarda dalağın alınması yarar sağlar:
a. Trombositopenik purpura.
b. Doğuştan var olan hemolitik anemi.
c. Hypersolenism.
d. Başlıca dalak tümörleri.
e. Dalak kopması.
dalağın alınmasıyla şu hastalıklarda bazı hallerde yararlanılır:
a. Gaucher hastalığı.
b. Cooley hastalığı.
c. Orak hücresi anemisi.
Dalağın büyüklüğü cerrahî müdahaleyi gerektiren bir faktör değildir. Dalak hafifçe büyüdüğü veya hiç büyümediği hallerde en iyi tedavi metotları yürütülebilmektedir.
eğer herhangi bir şikayetiniz varsa , bizzat bir dahiliye uzmanına muayene olarak dalak büyüklüğüne neden olan hastalığın tespit edilerek , buna göre tedavi olmanızı öneririm.