Kardeş Kıskançlığı
Kardeş kıskançlığına çözüm var mı?
Kardeşi yeni doğmuş çocuğunuzdan şu sözleri duymak sizi şaşırtır mıydı?: “Keşke o hiç gelmeseydi” ya da “Baba, kardeşimi çöpe atalım”. Çocuklarda kıskançlık, ebeveynlerin titizlikle yönetmesi gereken bir süreçtir. Çocuğunuzla nasıl iletişim kurmanız gerektiğini Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi uzmanlarından dinleyebilirsiniz…
Çocuklarda kardeş kıskançlığı yaygın olarak görülen bir durumdur. Büyük çocukta kıskançlığın en büyük nedeni; en değerli varlığını, yani anne ve babasını yeni gelen kardeşle paylaşmak istememesidir. Fakat düşünüldüğü gibi kardeş kıskançlığı, sadece büyük ya da ilk çocukların sonradan gelen çocuğu kıskanmasından ibaret değildir. Küçük kardeş de büyüdükçe, büyük kardeşin becerileri karşısında kendini yetersiz bulabilir ve ona tanınan ayrıcalıkların farkına vararak, kıskançlık duymaya başlayabilir.
Dolayısıyla bu süreci yönetmek, ebeveynler için zorlayıcı olabilir. Bu süreçte çocuğunuzun yanında ve onun destekçisi olmalısınız. Yapmanız gerekenleri öğrenmek ve çocuğunuza özel bir yaklaşım geliştirmek için Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi uzmanlarına istediğiniz zaman ulaşıp, danışabilirsiniz.
Kardeş kıskançlığının belirtileri nelerdir?
Sözcüklerle ifade etme: Bazı çocuklar kardeşlerine duydukları kıskançlığı dile getirirler. “Keşke hiç gelmeseydi” ya da “Anne/Baba, kardeşimi çöpe atalım” gibi.
Regresyon / Geriye dönüş: Kardeşin doğumuyla birlikte bazı çocuklarda, bebeklik döneminde gösterdikleri davranışlara geri dönme olabilir. Örneğin; emzik emmek isteme, bez takmak isteme biçiminde.
Kendini geri çekme: Kardeşin doğumuyla birlikte bazı çocuklar, artık sevilmediklerini veya yetersiz olduklarını düşünebilir, dolayısıyla içlerine kapanabilir ve sessizleşebilir.
Zarar verme: Kıskançlığı yoğun olarak yaşayan çocuklarda kardeşlerine fiziksel zarar verme gözlenebilir. Örneğin; çimdiklemek, severken canını acıtmak gibi.
Siz anne ve babalar nasıl davranmalısınız?
- Kardeş kıskançlığının evrensel ve doğal bir duygu olduğunu kabul edin.
- Çocuğunuzu, hissettiği duygudan ötürü suçlu hissettirmeyin veya cezalandırmayın.
- Çocuğunuzun yeni kardeşini, sizlerin yaptığı gibi, büyük bir sevinç ve heyecanla kabul etmesini beklemeyin.
- Doğumdan önce yeni bir kardeşin geleceği bilgisini çocuklarınızla paylaşın ve olası yeni düzen ve değişiklikleri çocuklarınıza açıklayın.
- Kardeşin gelişiyle, sizin ona karşı sevginizin hiçbir şekilde değişmeyeceğini çocuğunuza açıklayın.
- Çocuğunuza, kardeşi doğduktan sonra “artık sen ablasın, abisin veya kardeşini artık sen koruyacaksın” gibi cümleler kurmamaya özen gösterin, onun da bir çocuk olduğunu unutmayın.
- Çocuğunuzun olumlu davranışlarını destekleyin. Örneğin size yardım ettiğinde teşekkür edin.
- Çocuklarınızı kıyaslamayın. ‘Sen daha akıllısın, daha yaramazsın vb.’ cümleler yerine, onları oldukları gibi kabul ettiğinizi ve sevdiğinizi çocuklarınıza hissettirin.
- Bebek ile ilgili konularda çocuğunuzun da fikrini almanız, aile bütünlüğünüzün vurgulanması açısından önemlidir. Örneğin: çocuğunuzun bebek için düşündüğü ismi sormak vb.
- Bebeğin gelişiyle, çocuğunuzun alışık olduğu düzenin bozulmaması önemlidir. Özellikle doğum sonrasında annenin, bebeğin bakımıyla meşgul olduğu zamanlarda babanın, çocuğun düzenini sürdürmesini sağlaması önemlidir. Örneğin; uyku saati, parka gitme gibi.
- Çocuğunuza, kardeşine zarar veremeyeceği konusunda yaşına uygun net kurallar koyun. Çocuğunuzun, öfkesini sözcüklerle ifade etmesine olanak sağlayın.
- Çocuğunuzu, kardeşi hakkında güzel şeyler söylemesi için zorlamayın. Böyle durumlarda çocuğunuzun gerçek duygularını söylemesini engellemiş olursunuz. Bu da çocuğunuzun duygularını yıkıcı şekillerde ifade etmesine sebep olur. Bu yüzden çocuğunuzun hoş olmayan şeyleri de söylemesine izin verin. Bunları söylediğinde onun hissettiklerini anlayışla kabul edin.
Olayları seyrine bırakmayın!
Kardeş kıskançlığı olağan bir durumdur fakat duyarlı ebeveynlikle çocuğunuzun yaşadığı öfke ve kıskançlık duygularını azaltabilirsiniz. Ailenin bütün üyelerinin stres altında olabileceği gerçeği, büyük çocuğunuza yeterli ilgi ve zamanı ayırmanızı zorlaştırabilir. Fakat eğer çocuğunuzun hissettiklerine anlayış gösterirseniz ve çocuğunuza duygularını özgürce ifade etme fırsatı verirseniz, hem yaşadığınız stres azalacak hem de çocuklarınız arasındaki ilişkiyi güçlendirmiş olacaksınız.
Kardeş kıskançlığı bazen çocuklarda çok yoğun yaşanabilmektedir. Böyle durumlarda sürecin en iyi şekilde yönetilebilmesi ve profesyonel destek almak için Moodist Nöroloji ve Psikiyatri Hastanesi’nin çocuk psikologlarıyla istediğiniz zaman görüşebilirsiniz…