Squash Nasıl Bir Spordur?
Az bilinen eğlenceli spor tanıtımları yaptığımız sitemize, Eski Türkiye Squash Şampiyonu Ayten Keçeci squash sporu ile alakalı çok keyifli bir yazı hazırladı.
Squash sporunun Fransızlar tarafından keşfedildiği söylenmektedir. Ancak bir spor branşı olarak başlaması ve geliştirilmesi İngilizler tarafından yapılmıştır. Bilinen rivayete göre squash, İngiltere’de bulunan Harrow Lisesi öğrencilerinin, tenis kortlarının boşalmasını beklerken, zamanı doldurmak için tenis topunu duvara sektirmesiyle başlamıştır. Sonrasında bu aktivite çok hoşlarına gider ve squash bu şekilde oluşturulmaya başlanır. Bazı ülkelerde bu spora duvar tenisi denmesinin nedeni de budur.
İlk Squash Federasyonu Kurulumu
İlk squash federasyonu İngiltere’de 1886 yılında kurulmuştur. Squash sporunun kuralları belirlenmiş, kort ölçüleri tespit edilmiş ve böylece bir spor branşı haline getirilmiştir.
Squash Kortu Özellikleri
Squash kortu 4 tarafı kapalı bir alandır. 3 duvarı sıva, 1 duvarı camdan yapılan kortun zemini parkedir. Uluslararası turnuvalarda 4 duvarı cam kortlar kullanılmaktadır.
Squash kortu yaklaşık 65 metrekarelik bir alandır.
Squash popüler olarak tekler şeklinde yani 2 sporcu ile oynanmaktadır.
Avustralya gibi çiftler squash kortu olan ülkelerde çiftler müsabakaları da yapılmaktadır, çiftler için oynanan kort, standart korttan ortalama 1 metre daha geniştir.
Kullanılan Ekipmanlar
Squash sporunun ekipmanı, squash raketi, squash topu, kauçuk altlı ayakkabı ve koruyucu gözlüktür.
Squash raketi, ortalama 56 cm x 21 cm boyunda ve 100 gr. ile 200 gr. arasında değişen ağırlıktadır.
Topu, 4 cm. çapında ve 24 gr. ağırlığındadır.
Parke zeminde oynanan bir spor olmasından dolayı, tabanı kauçuk ayakkabı kullanılmaktadır.
Koruyucu gözlük, dar alanda oynanan bir spor olması sebebiyle, gözleri korumak amaçlı kullanılmaktadır. Dünya Squash Federasyonu kurallarına göre, çocuk sporcularda koruyucu gözlük kullanımı zorunludur. Elit sporcu statüsünden itibaren bu zorunluluk kalkmaktadır.
Kadınlar, elbise veya etek ve tişört, erkekler şort ve tişört giymektedir. Genelde tenis giysilerinin aynısıdır.
Squash Sayı Kuralları
Squash 5 set üzerinden 3 seti alan veya 3 set üzerinden 2 seti alan şeklinde oynanmaktır. Her set 11 puandır. 10-10 beraberlikte 2 farka ulaşan seti almaktadır.
Sporcuların maça başlamadan, kortta 5 dakikalık ısınma süreleri vardır.
Her set arasında dinlenme süresi 90 saniyedir.
Squash Hakem Kuralları
Squash turnuvasının organizasyonuna bağlı olarak hakem adetleri değişkenlik göstermektedir. Standart hakem uygulaması, 1 sayı hakemi, 1 kural hakemi şeklindedir. Ancak turnuvaların statüsü ile bağlantılı olarak, örneğin yüksek para ödüllü turnuvalarda, 4 hakem görev yapmaktadır. Hakem uygulamaları şu şekilde gerçekleşmektedir.
Uygulamalar:
1 hakem: Hem sayı hem de kural hakemi aynı kişidir.
2 hakem: 1 sayı hakemi, 1 kural hakemi.
3 hakem: 1 sayı hakemi, 2 kural hakemi.
4 hakem: 1 sayı hakemi, 2 kural hakemi, 1 video hakemi.
4 hakemlik uygulamalarda, sporcular hakemlerin verdiği kararlara 3 kez itiraz etme ve pozisyonun tekrar değerlendirilmesini isteme hakkına sahiptir. Bu itiraz yapıldığında video hakemi devreye girer. Video hakemi kortta değildir. Ayrı bir bölümde, maçı izlemeden beklemekte ve itiraz edilen pozisyona verilen kararı bilmemektedir. Kendisi izler ve değerlendirir. Video hakeminin kararı nihai karardır, sporcular bu karara itiraz edemezler.
Turnuva Organizasyonları
Squash turnuvaları, kadınlar, erkekler olarak ayrı kategorilerde yapılmaktadır.
Squash Türkiye’de spor bilimleri fakültelerinde öğretiliyor.
2010 yılından beri, Marmara Üniversitesi ve Kocaeli Üniversitesi Spor Bilimleri Fakülteleri başta olmak üzere, Bilkent Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi’nde bir branş olarak öğretilmektedir. Üniversite öğrencileri squash ile ilgili temel bilgiler almakta, kort içinde uygulamalarla branşı öğrenmeleri sağlanmaktadır.
Müthiş Bir Kardiyo İçin Squash
Squash 2011 yılında Forbes dergisi tarafından, 10 farklı branş içinden yapılan araştırma sonucunda, en sağlıklı spor olarak açıklanmıştır.
Squash müthiş bir kardiyo çalışmasıdır. Koşma, esneme, eğilme ve dönüşlerle birçok disiplini bir arada barındırmaktadır. 60 dakikalık ortalama hızda yapılan squash oyununda 500 kalori yakımı mümkündür.
Squash sporunu deneyin, keyif alacaksınız.
Squash, 4 mevsim oynanabilen çok keyifli bir spordur.
Türkiye’de özel spor kulüplerinde, turistik otellerde, tatil köylerinde, üniversitelerde ve gençlik merkezlerinde squash kortları bulunmaktadır.
Size en yakın squash kortunu tespit edin, hemen bu süper branşı deneyimleyin. Bir daha bırakamayabilirsiniz!
Yazar: Ayten Keçeci
1995-2012 (15 Yıl Aralıksız) Türkiye Kadınlar Şampiyonu
Marmara Ünivesitesi Spor Bilimleri Fakültesi ve Kocaeli Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Squash Eğitmeni
Kişisel web sitesi için: aytenkececi.com