Bademcikler, boğazımızın her iki yanında bulunan yapılardır ve boğaza giren bakteri, virüs ve alerjen gibi davetsiz misafirlerin vücuda giriş yapıp yapmadığını kontrol eder. Bademcikler, lenfoid hücrelerden oluşmuştur ve vücudun bağışıklık sisteminin parçası olan lenfositleri üretir.
Bademcik iltihabı (tonsilit), bademciklerin mikroplarla karşılaşması ve şişmesi sonucunda gelişir. Bademcik iltihabı, dört-beş yaşlarındaki çocuklarda daha sık görülmekte ve enfeksiyonlara bağlı olarak büyümektedir. Bademcikler, ileri yaşlarda küçülme eğilimi gösterir.
Beta mikrobunun neden olduğu bademcik enfeksiyonları, bazı hastalıklarla karışabilir. Kızıl, difteri ve bazı virus enfeksiyonlarında da bademciklerde enfeksiyon görünümü vardır. Tanı koyarken bu hastalıklar akılda tutulmalıdır.
Bademcik iltihabı (tonsilit), bademciklerin mikroplarla karşılaşması ve şişmesi sonucunda gelişir. Bademcik iltihabı, dört-beş yaşlarındaki çocuklarda daha sık görülmekte ve enfeksiyonlara bağlı olarak büyümektedir. Bademcikler, ileri yaşlarda küçülme eğilimi gösterir.
Beta mikrobunun neden olduğu bademcik enfeksiyonları, bazı hastalıklarla karışabilir. Kızıl, difteri ve bazı virüs enfeksiyonlarında da bademciklerde enfeksiyon görünümü vardır. Tanı koyarken bu hastalıklar akılda tutulmalıdır.
Bademcik iltihabının en belirgin semptomları şunlardır:
Bademcik enfeksiyonlarının tedavisinde, enfeksiyon etkeninin bulunması önemlidir. Bunun için boğaz kültürü veya hızlı antijen tarama testi yapılması önerilmektedir. Bademcik enfeksiyonları genelde kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır ancak bazen enfeksiyon çevre dokulara yayılabilir ve enfeksiyon genişleyebilir. Yeterli tedavi edilmeyen bazı hastalarda eklemleri ve böbrekleri etkileyen kötü sonuçlar ortaya çıkabilir. Bundan dolayı, bademcik enfeksiyonunda boğaz kültürü sonucu bakteriyel bir enfeksiyon olduğu saptanırsa, ilk 7-10 gün içinde antibiyotik tedavisi uygulanmalıdır.
Bademcikler iltihaplandığında öncelikle ilaçla tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Antibiyotik tedavisine başlanmadan önce hastalığa neden olan mikrobun tipinin belirlenmesi gerekir.
Eğer tedavi sonrası iltihaplanma sık sık tekrarlıyorsa bademcikler, artık koruyucu olmaktan çıkıp zarar veren bir yapı haline gelmeye başlar ve ameliyatla alınmaları gerekir.
Cerrahi müdahalenin belirlenmesinde kesin ve göreceli olmak üzere iki tür karar alma kavramı vardır. Kesin müdahale gerektiren durumlarda, üst solunum yolunun bademcik büyüklüğüne bağlı olarak tıkanması, bademcik etrafında apse ve kötü huylu tümör şüphesi olması gerekmektedir. Göreceli müdahale gerektiren durumlar ise sık sık bademcik enfeksiyonu yaşayan hastalarda uygulanmalıdır. Örneğin son 1 yıl içerisinde 7 defa veya son 2 yıl içerisinde 5'er defa ateşli bademcik iltihaplanması, difteri, kalp kapak bozukluğu oluşması ve sık sık orta kulak iltihaplanması geçirilmesi gibi durumlarda göreceli müdahale uygulanır ve hastaya cerrahi müdahale önerilir.
Çocuklarda bademcik ameliyatlarının yapılmasının önemli bir nedeni de, bademciklerin ve geniz etinin, tıkayıcı uyku apnesi oluşturacak kadar büyük olmasıdır. Tıkayıcı uyku apnenin var olduğu durumlarda çocuklarda genellikle; horlama, uykuda nefesin zaman zaman durması, rahatsız uyku, altına kaçırma, morarma, gündüz fazla uyku ihtiyacı, öğrenme güçlüğü ve hiperaktivitenin de dâhil olduğu davranış ve öğrenme sorunları yaşanabilir. Teşhisten sonra bu çocuklara uygulanan, genellikle geniz eti ile birlikte bademciğin alınmasıdır.
Bademcik ameliyatları, ülkemizde en sık uygulanan ameliyatlardan biri olmakla birlikte özel durumlar dışında en erken 4-5 yaşlarında uygulanmaktadır. Ameliyat, çocuklarda mutlaka genel anestezi ile erişkinlerde ise çoğu kez lokal anestezi ile yapılır.
Bademcik iltihapları, çocuk hastalığı olarak görülmektedir. Ancak erişkinlerde de bu müdahaleler gerek olduğu takdirde uygulanmaktadır. Müdahaleden sonra doktorun öngördüğü zaman dilimlerinde yapılan düzenli kontrol neticesinde sağlıklı ve sorunsuz bir tedavi uygulanmış olmaktadır.
Bademcik ameliyatları riski en az olan müdahalelerden biridir. Müdahale sırasında bademciklerle ilgili olarak yaşanacak pek fazla riskin yoktur. Bu tür müdahalelerde önem verilen riskler anestezi ile ilgili olanlardır. Müdahalenin başarılı olması doktorun uzmanlığının yanı sıra anesteziyle fazlası ile ilgilidir. Bademcik ameliyatı neticesinde doku çıkarılan iki saha, açık kalır ve bir süre sonra açık yara kabuk bağlayarak iyileşir.
İyileşme döneminde ortaya çıkabilecek en önemli durum kanama oluşmasıdır. Ancak modern tıp bu riski en aza indirmeyi başarmaktadır. Bademcik ameliyatlarından sonra oluşan kanamanın nedenleri ameliyat sırasında uyanma, zorlanma, karın içi basıncın ve damar basıncının artması sonucu görülür. Bu nedenle ameliyat edilen hasta için ilk 1-2 saat çok önemlidir. Ancak bu süre zarfından sonra da kanama oluşabilir. 7-10 gün sonra dahi kanama görülebilir.
Anne ve babaların en büyük endişesi, bademciklerin alınmasının savunma sistemini zayıflatma olasılığıdır; fakat böyle bir durum mümkün değildir. Antikorlar, vücudumuzda farklı dokularda da üretilmektedir.Randevu almak için tıklayınız.