Hipertansiyon olarak da bilinen yüksek tansiyon, kan basıncında artış gözlenen bir sağlık sorunudur.
Tansiyon, kalbin pompaladığı kanın ve damarların kan akışına karşı direncinin belirlediği bir durumdur. Kalbin daha fazla kan pompalaması ve atardamarların daralması ve tıkanması, kan basıncının yükselmesine neden olur.
Kan basıncının belirtileri
Yüksek tansiyon hiçbir belirti göstermeden yıllarca devam edebilir. Bununla birlikte, semptomlar yıllar içinde ortaya çıkabilir. Yüksek tansiyon uzun vadede kalp yetmezliği, felç, görme sorunları, kalp krizi, hafıza kaybı ve yüksek kolesterol gibi birçok hastalığa yol açabilir.
Bu nedenle düzenli tıbbi muayeneler sırasında hastalığın erken tespiti ve tedavisi, hastalığa bağlı komplikasyonların önlenmesi açısından oldukça önemlidir.
Yüksek tansiyon, semptomlara neden olmadan yıllarca ilerleyebilir. Belirli bir süre sonra, bir kişi artan kan basıncı semptomları geliştirebilir.
Bunlar:
- Şiddetli baş ağrısı
- Burun kanaması
- Yorgunluk
- Bilinç bulutlanması
- Görüş problemleri
- Göğüs ağrısı
- Nefes darlığı
- Düzensiz kalp atışı
- İdrarda kan görmek
- Göğüs, boyun ve kulaklarda zonklama, çınlama hissi olarak sınıflandırılabilir.
Yüksek tansiyon belirtileri olan kişilerin en yakın sağlık kuruluşuna giderek tansiyonlarını ölçtürmeleri faydalı olacaktır. Normal kan basıncı değeri 120/80 olarak tanımlandı. 130/90’a kadar olan ölçümler sınırda kan basıncı değerleri olarak kabul edilir.
Bu değerin üzerindeki ölçümler yüksek tansiyonu teşhis eder. Yaşam tarzı değişikliklerine ek olarak, ilaçlar da yüksek tansiyon tedavisinde çok etkilidir.
Tansiyon, teşhis edilmesi ve tedavisi nispeten kolay bir hastalıktır. ACE (anjiyotensin dönüştürücü enzim) inhibitörleri, tiyazid diüretikler, anjiyotensin II reseptör blokerleri ve kalsiyum kanal blokerleri, hipertansiyonu tedavi etmek için kullanılabilir.
Reçeteli ilaçların düzenli kullanımı, diyet ve egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleri yüksek tansiyonun kontrolüne yardımcı olur. Yüksek tansiyonun semptomlara ve komplikasyonlara neden olmadan erken tespiti ve tedavisi, hastalığın ilerlemesini durdurabilir.
Yüksek tansiyonu olan hastalarda kan basıncında ani yükselmeler olabilir. Bu durum özellikle ilaç alınmayan durumlarda görülebilmektedir. Evde ani tansiyon yükselmesi durumunda öncelikle hastanın oturması ve dinlenmesi sağlanmalıdır.
Hastayı derin nefes alarak sakinleştirmek, basıncın düşürülmesinde önemli rol oynar. Böyle bir durumda ebegümeci veya papatya çayı içmek de kan basıncını düşürmeye yardımcı olur. Kahve ve normal çayın kafein içeriği nedeniyle kan basıncını artırabileceğini unutmayın. Bu nedenle yüksek tansiyon dönemlerinde tüketilmemesi önerilir.
Yüksek tansiyon nasıl düşürülür?
Tansiyonunuzu yönetmek için atabileceğiniz günlük adımlar vardır. Diyetten egzersize, stres seviyelerinden sigara içmeye birçok alanda yapılacak iyileştirmeler; Kan basıncını düşürmede ve yaşam kalitesini iyileştirmede önemli bir rol oynar.
Evde ve sosyal ortamlarda kolayca yapılabilecek stresi azaltmak için ipuçları :
Kilo verin: Kilo aldıkça kan basıncınız yükselir. Ayrıca aşırı kilolu kişiler geceleri rahat nefes alamamakta ve bu durum tansiyonu yükseltmektedir. Fazla kilolardan kurtulmak ve ideal kiloya ulaşmak, hem tansiyonu düşürür hem de şeker hastalığı gibi diğer hastalıkların önlenmesine yardımcı olur.
Kilo ile birlikte, kalın bir bel de yüksek tansiyon için bir risk faktörüdür. Kilo dağılımı kişiden kişiye değişebilir ve aynı kilodaki iki kişi çok farklı görünebilir. Tansiyon ve şeker hastalığı gibi hastalıklar açısından en riskli durumlardan biri kalın beldir. Kadınlarda yaklaşık 80 cm, erkeklerde 94 cm ve üzeri değerler kalın bel çevresi olarak kabul edilir ve riskli bir durum teşkil eder. Bu kişilerde kilo vermek ve bel inceltmek faydalıdır.
Düzenli egzersiz: Egzersiz yapmak sağlıklı kişilerde hipertansiyon gelişimini engellemenin yanı sıra yüksek tansiyonu olan kişilerde de tansiyonu düşürür. Kişinin yaşına, cinsiyetine ve sağlık durumuna göre değişmekle birlikte haftada yaklaşık 150 dakika fiziksel aktivite yapılmalıdır.
Sağlıklı beslenme: Yüksek tansiyonu olan kişiler için en önemli konulardan biri beslenme alışkanlıklarını nasıl oluşturacaklarıdır. Bu kişilerin diyetlerini tam tahıllı gıdalar, sebzeler ve meyveler, az yağlı süt ürünleri ve az doymuş yağlı gıdalar üzerine kurmaları önerilir.
Tansiyon düşürücü özellikleri ile bilinen gıdalar:
- Limon, portakal ve diğer turunçgiller
- Somon ve diğer yağlı balıklar
- Kabak çekirdeği
- Fasulye, mercimek ve diğer baklagiller
- Kiraz, ahududu gibi meyveler
- Amaranth bitkisi
- Fıstık
- Sarımsak
- Kereviz
- Domates
- Brokoli
- Yoğurt
- Pancar
- Chia tohumları
- Ispanak
Ayrıca kişniş, safran, çörek otu, tarçın gibi baharatların alınması tansiyonun düşmesine yardımcı olur. Tuz oranı yüksek gıdalardan kaçınmak da kan basıncını düşürmeye yardımcı olur.
Peynir, ayran gibi süt ürünleri satın alırken tuz oranına dikkat etmek ve az tuzlu olanları tercih etmek gerekir. Yemek pişirirken daha az tuz kullanmak ve sofradaki yemeklere tuz eklememek de tuz tüketimini dengeler. İşlenmiş hazır gıdalarda tuz oranı yüksek olabilir. Bu nedenle, bu gıdaları tüketmekten kaçınmak faydalı olacaktır.
Alkol tüketimini sınırlamak: Aşırı alkol tüketimi yüksek tansiyona neden olur. Bu nedenle alkol tüketimini bir miktar sınırlamak tansiyonun yükselmesini engeller.
Düşük kafeinli içecek tüketimi: Kafein tansiyonu yükseltici etkiye sahiptir. Özellikle kahve ve çay gibi kafeinli içecekleri tükettikten sonra tansiyonda gözle görülür bir artış olursa kişinin bu içeceklerden uzak durmasında fayda vardır.
Stres seviyelerini kontrol etme: Hem iş hayatında hem de sosyal hayatta meydana gelen birçok olay kişinin stres seviyesini artırabilir. Artan stres yükü, kan basıncında artışa neden olabilir. Bu nedenle, yaşamdaki stresi azaltmak için adımlar atmak ve yoga gibi stresi yönetmeye yardımcı olan faaliyetlerde bulunmak, kan basıncını düşürmeye ve yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olabilir.