İş Kanunu 17. madde ne anlama gelmektedir?
İş kanununun tüm maddelerinin tek tek bilinmesi mümkün olmadığı gibi gerekli de değildir. Ancak bazı maddeler vardır ki, işçiler bunlarla sık sık karşılaşabilmektedir. Özellikle işçilere yapılan fesih bildirimlerinde rastlanan bu maddelerden birisi de 4857 sayılı İş Kanununun 17. maddesidir. Peki bu maddenin anlamı nedir?
İşçiye yapılan fesih bildirimi
İşçi işten çıkarılacaksa, bu çoğu zaman ona bir fesih bildirimi tebliğ edilerek yapılır. Bu bildirimde işçinin işten çıkarılma sebebi ve İş Kanununun hangi maddesine göre çıkarıldığı bilgileri yer alır. Böylece işçi işten neden çıkarıldığını öğrenir ve ilgili kanun maddesine göre de haklarını bilir.
İş Kanununun 17. maddesi
Gelin, öncelikle bu maddeyi birlikte okuyalım. Madde şu şekildedir:
“Madde 17 – Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.
İş sözleşmeleri;
a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,
Feshedilmiş sayılır.
Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.
İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.
İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.
Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.”
17. madde süreli fesih anlamına gelir
İş Kanununa göre işçinin işten çıkarılması temelde iki şekilde olur. Ya işçinin fiili işverene haklı nedenle ve derhal fesih hakkı verir ya da ortada böyle bir neden olmamasına rağmen işveren işçisini işten çıkarmak isteyebilir. İşten bunlardan ilki İş Kanununun 25. maddesine göre derhal fesih ve ikincisi de 17. maddesine göre bildirimli fesih olarak adlandırılır.
17. maddeye göre çıkarılan işçinin hakları
Eğer fesih bildiriminizde 17. maddeye göre çıkarıldığınız belirtilmişse bir takım haklara sahipsiniz demektir. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
- İşçinin kıdem tazminatı ödenmelidir
- İşçiye ihbar süresi kullandırılmalıdır ya da ihbar süresi kullandırılmamışsa ihbar tazminatı ödenmelidir
- İşyerinde çalışan işçi sayısı en az 30 ise, işçinin kıdemi en az 6 ay ise ve işçi belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyorsa; işçinin çıkarılmasının geçerli bir nedene dayandırılmış olması gerekir. Bu geçerli nedenin olmadığını düşünen işçinin, işe iade davası açma hakkı vardır.
SONUÇ
4857 sayılı İş Kanununun 17. Maddesi bildirimli fesih anlamına gelmektedir. Bu maddeye dayanılarak, işçi işten çıkarılmışsa; bu işçinin her hangi bir kusuru olmadığı kabul edilir. İşveren ya geçerli başka bir nedeni olduğu için ya da öyle istediği için işçiyi işten çıkarmış demektir.
Bu durumda işçiye kıdem tazminatının ödenmesi, ihbar süresi kullandırılması ve kullandırılmamışsa ihbar tazminatının ödenmesi, işçi iş güvencesi kapsamındaysa işten çıkarmanın geçerli bir nedene dayandırılması gerekmektedir. Ayrıca yıllık izin ücreti başta olmak üzere işçinin diğer tüm alacaklarının da ödenmesi şarttır.
Bu maddeye göre çıkarılan işçi, işveren tarafından SGK çıkış kodu doğru bildirilirse, İşkur’a başvurarak işsizlik maaşı da alabilecektir.