Kitap kadın hakları üzerine ve kadınların yaşadığı sorunlar üzerine yazılmış olsa da erkekler de mutlaka okumalı diye düşünüyorum. Empati denen bir şey var bu hayatta... Okudukça neler yapılması gerektiğini daha iyi anlıyor insan.
Toplumun kendisini çevreleyen dünyayı ve kendini tasavvur etme biçimini anlamak için, bireylerin değil, toplumun doğasını göz önüne almak gerekir. Toplumun kendini tasavvur ederken dayandığı semboller kendi doğasına göre değişir. Örneğin, eğer toplum kendisine adını veren bir hayvandan geldiğini düşünüyorsa, bu demektir ki, klan adı verilen özel gruplardan birini oluşturmaktadır. Hayvanın yerini aynı derecede mitolojik bir atanın aldığı yerde, klanın doğası değişmiş demektir. Yerel veya ailevi kutsal varlıklar üzerinde, bağlı olduğunu düşündüğü başka kutsal varlıklar tasavvur ediyorsa, bu demektir ki, kendisini meydana getiren yerel gruplar veya aile grupları yoğunlaşma eğilimi göstermektedir; ve dinsel bir penteonun sergilediği birlik derecesi toplum tarafından aynı anda ulaşılan birlik derecesine denk düşmektedir. Eğer toplum bazı davranış biçimlerini mahkum ediyorsa, bunun nedeni bu davranış biçimlerinin toplumun bazı temel duygularına zarar vermesidir; bu duygular toplumun oluşum biçimine bağlıdır, tıpkı bireyin duygularının kendi fiziksel yapısına ve zihinsel örgütlenmesine bağlı olması gibi. Bu bağlamda, bireysel psikoloji bizim için artık herhangi bir sır taşımıyorsa, buradaki sorunlardan hiçbirini bizim için çözemez, zira bu sorunlar psikoloji biliminin bilmediği bir olgular düzlemine bağlanmaktadır.Sosyolojik Yöntemin Kuralları, Emile Durkheim (Sayfa 21 - İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ)
Bir yanda, aynı anda bütün sorunlar üzerinde kesin hükümler verme zorunluluğu varmış gibi hissedilirken, diğer yandan, birkaç cümlede ya da sayfada, en karmaşık olguların özüne ulaşılacağına inanılır. Bu demektir ki, bu tür teoriler, böyle hızlı bir şekilde çözümlenmesi zor olguları değil, yazarın araştırma yapmadan önce bunlara dair sahip olduğu önsel düşünceleri ifade etmektedir.Sosyolojik Yöntemin Kuralları, Emile Durkheim (Sayfa 18 - İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ)
Grigory Petrov'un Finlandiya'nın gelişimini anlattığı 118 sayfadan oluşan kitabı. Timaş Yayınlarına ait olan kitabı okudum. Kitap önsözle birlikte toplam 15 bölümden oluşuyor. Kitapla ilgili çok fazla alıntı yaptığımın farkındayım. Ancak kitabın hemen hemen hepsi alıntılık. :)
••• Sonradan hatırlamak üzere inceleme yazdığımdan bundan sonraki kısım ipucu (spoiler, sürprizbozan) içerebilir. Daha genel bilgiler okumak isteyenler bundan sonraki kısmı okuyabilir.
-----------------------------------------------------------------
Kitabın "Önsöz"ünde D. Bojkov tarafından kaleme alınan Finlandiya seyahatleri ve izlenimleri yer alıyor. Finlandiya'nın bu büyük gelişiminin boyutlarından bahsedilmiş. "Tarihten Ders Almak" isimli ikinci bölümde Moskova Devlet Tiyatrosunun temelindeki sorunun nasıl yenilendiği anlatılarak ülkelerin de sorunlarını yüzelsel, günü kurtaran çözümlerle (!) değil, temelinden hâlletmesi gerektiği vurgulanmıştır. "Kahramanlar ve Millet" başlıklı üçüncü bölümde ise kısaca "Her millet layık olduğu şekilde yönetilir (idare olunur)." özdeyişini anlatan açıklamalar karşımıza çıkıyor. "Suomi'nin Tarihi" adlı dördüncü bölümde Finlandiya'nın (ya da Finlerin kendi deyişleriyle Suomi'nin) bu büyük değişim ve gelişiminin başlangıç temellerinin atıldığı satırlar karşımıza çıkıyor. Bundan sonraki "Snelman" başlıklı bölümde ise öğretmen olan Snelman (1806- 1881) ve arkadaşlarının bir avuç insan olarak başladıkları Finlandiya'nın değişimi hareketinde yaptıkları çalışmaları anlatıyor. "Eğitici Memurlar", "Kışla - Halk Okulu" bölümlerinde ise memur ve ordu kesiminin nasıl olduğunu, Snelman'ın bu alanlardaki tavsiyeleri ve bunların sonucunda geldikleri noktayı anlatıyor. Dikkat çeken bölümlerden bir başkası ise "Futbol" başlıklı bölümdü. Bu bölüm diğer Avrupa ülkeleri gibi Finlandiya'da da hızla yayılan futbol tutkusunu anlatıyor. Kulüplerin, futbolcuların futboldan kazancının büyük olduğunu söylüyor Snelman, ardından da soruyor "... ya toplumun kazancı?" diye. Komşu ülkelere karşı sadece futbolla değil; bilim, teknoloji, ahlâk, adalet, mimari vs. gibi konularda da üstün gelmek gerektiğini söylüyor. "Ana, Baba ve Çocuklar" adlı bölüm en çok ilgimi çeken bölümdü. Bence ne yazık ki Türk toplumundaki ebeveyn profilinin son yıllardaki bir özeti geçilmiş gibi bu bölümde. Ana- babaların çocuklarını yetiştirme (!) tarzları anlatılmış. Anne- babası, hatta diğer aile üyeleri (amca, hala, teyze vs.) sağ olduğu hâlde toplumumuzda pekçok yetim çocuk vardır diyor Snelman. Çocukların çok iyi beslenip giydirildiğinden ancak ruhsal yönden aç bırakıldığından bahsediliyor. Böyle yetiştirilen çocukların kötü yetişmelerine şaşmamak gerektiği anlatılıyor bu bölümde. Bu bölümdeki çok beğendiğim bir alıntıyı paylaşmak istiyorum.
"İstediğiniz kadar mükemmel yasalar, anayasalar çıkarın. Tercih konusunda halka istediğiniz kadar haklar, değişik seçenekler tanıyın. Eğer çocuklarınız gereği gibi eğitilmezlerse toplumun parlamentosu ve hukuk düzeni mevcut olduğu halde, sosyal hayat düzensiz ve sönük olacaktır."
Bunun gibi birçok konuşmayı şehir, köy ve kasabalarda yapan Snelman ve arkadaşlarının toplumda oluşturduğu farkındalık anlatılıyor bu bölümde. "Halk Üniversitesi" adlı bölümde toplum adına yapılan yararlı çalışmalardan bahsediliyor. Alanında uzman kişilerin çeşitli konularda pazar günleri halka açık olarak yapılan toplumu bilgilendirme çalışmalarından bahsediliyor. Burada Finlandiya'nın Reçel Kralı ünvanıyla anılan Yarvinen'in konuşmasından bahsediliyor. Yarvinen, nasıl bu konuma geldiğini, neler yaptığını açıklıyor. "Haydut Karokep" adlı on birinci bölümde ise Yarvinen'in konuşmasının devamı mevcut. Bu bölüm de çok dikkatimi çekti. Yarvinen bu bölümde çocukluk arkadaşı olan Karokep'in hırsızlık ve cinayet işlerine nasıl bulaştığından bahsediyor. Ancak tahmin ettiğimiz gibi şeyler değil, alt mesajları çok güzel verilmiş. Karokep'in hayatını daha sonra nasıl değiştirdiği de bu bölümde mevcut. "Yarvinen, Okunen ve Gulbe Nasıl Kral Oldular?" bölümünde ise Yarvinen, diğer iki arkadaşı Okunen ve Gulbe ile ülkelerine faydalı olmak adına yaptıklarını anlatıyor. İlgi çeken bir bölüm daha... Bu bölümle birlikte Yarvinen'in uzun ancak halk tarafından dikkatle dinlenen konuşması sona eriyor. "Köylü, İşçi ve Sanatkârlar" isimli on üçüncü bölümde toplumdaki işçi, köylü ve sanatkar kesimin görmezden gelinemeyeceği, toplumun sadece elit bir kesimden oluşmadığı, toplumun her kesiminin beslenmesi (madden ve manen) gerektiğini anlatılıyor. "Halkın Sağlığını Koruyan Doktor" adlı bölüm, "Bir Köy Hekiminin Hatıraları" adlı eserin yazarı bir doktorun kitabını kısaca anlatıyor. Kitap edebiyat çevrelerince okundukça büyük yankı uyandırıyor. "Ne yapılabilir?" sorusunu akla getiriyor. Hükümet, il-ilçe yönetimleri ve belediyeler olaya el atıyor. Sorunlar çözüme kavuşuyor. Bu bölümün sonunda sağlık seferberliğini başlatan doktor vefat ediyor. Onun cenaze merasimine katılan köy delikanlılarından birinin kısa ve öz konuşmasıyla bölüm sonlanıyor. Kitaptaki son bölüm olan Rahip Mc Donald ise Helsinki Üniversitesi'nde din bilimleri kürsüsü teklif edilen aristokrat aileye mensup bir rahip. Ancak Mc Donald bu teklifi reddedip Fin halkının kendisine daha çok ihtiyacı olduğunu söyleyip kendini yollara vuruyor. Bu son bölümde din algısıyla ilgili birçok dikkat çekici söz mevcut. Alıntılarıma da ekledim. Sayfa 114'teki alıntılarda bulabilirsiniz.. Toplumdaki kokuşmuşluğun rahip Mc Donald tarafından kaleme alındığı bir bölüm bu. Sayfa 117'den de bir alıntı paylaşmak istiyorum.
"Hayatın yükünden, acılarından, düzensizliğinden herkes şikayetçi, ama hayatı düzene sokmak, daha iyi bir duruma getirmek için hiç kimse bir şey yapmak istemiyor. Sanki hepimiz birer seyirci gibiyiz. İşçisi, subayı, rahibi, bakanı, öğretmeni, gazetecisi, köylüsü, şehirlisi.. ne yapıyorsunuz? Neden hiçbir şey yapmıyorsunuz? Hayatı düzene sokmaya neden çalışmıyorsunuz? Neden asalaklar gibi hayatı savurgan olarak yaşıyorsunuz? Bundan niçin utanmıyorsunuz? Hayatı yeniden kuracak sanatçılar olacağı yerde, leş kokulu bir çöplüğe çeviriyorsunuz."
Yukarıdaki alıntı bizim toplumumuzun da bir özeti aslında. Bizim toplumumuz da her şeyden şikayetçi ancak, icraate gelince topu hep başkalarına atmakta üstümüze yok. Herkes sorunları görüyor, çözümler konusunda kafamızı kuma gömmekteyiz. Kitaptaki "... İşte ben, her okuruma, kitabımın her bölümü, her sayfası sonunda şunu hatırlatmak isterim:
Hayat yapıcılığına ne zaman başlıyorsunuz? Siz ey bay ya da bayan, hayata borcunuzu ne zaman ödeyeceksiniz?.." cümlesiyle kitap sona eriyor.
---------------------------------------------------------------
Ben de rahip Mc Donald'ın Fin halkına yönelttiği soruyu Türk halkına yöneltmek isterim. Biz hayata olan borcumuzu ne zaman ödeyeceğiz? Biz ne zaman başkalarının önündeki pisliği görmeden önce kendi önümüzü temizleyeceğiz? Aslında sorulması ve cevaplandırması gereken çok soru var. Ancak kafamızı kuma gömmeden ve geçiştirmeden bunları yapmak gerek. Fin halkı bu şekilde yapmış ki bu denli gelişmiş. Kimi zaman İsveç kimi zaman da Rusya'nın idaresinde olan bataklıklar ülkesi Finlandiya'nın bir avuç insanın farkındalığını dalga dalga tüm ülkeye yaymasıyla elde ettiği başarının, gelişimin kitabı Beyaz Zambaklar Ülkesinde. Kitabı okur okumaz yazsaydım daha hoş bir inceleme çıkabilirdi ortaya. Zihnimdekileri daha etkili bir şekilde yansıtabilirdim. Ne yazık ki mümkün olmadı. Ancak zaten sitede çok daha etkili, dikkate değer incelemeler mevcut. Bu kısa kitabın aslında tamamının alıntılık olduğunu söyleyebilirim sadece. Kitabı bitirdikten sonra keşke biraz daha uzun olsaydı, hiç bitmeseydi diye düşünmedim değil :) İdeal toplum hayalinden olsa gerek... Kitap kimi yerde gerçek kimi yerde kurgu içerse de okuyucuyu sıkmadan kendini okutturuyor. Zaten kısacık bir kitap (bendeki 118 sayfaydı), çabucak okunuyor. Kitaptaki birçok bölüm dikkate değer ancak aklıma ilk anda gelen "Tarihten Ders Almak", "Kahramanlar ve Millet", "Ana, Baba ve Çocuklar", "Haydut Karokep", "Rahip Mc Donald" bölümleri daha çok dikkate alınması gereken bölümler. Kitapla ilgili yayınevine tek eleştirim, kitabın okuduğum 2005 baskısında yazım (bağlaçların ve bazı kelimelerin hatalı yazımı), noktalama hataları vardı. Umarım bunlar daha sonra düzeltilmiştir. Okunması ve okutulması gereken kitaplardan biri olduğunu düşünüyorum. Değerli okurlara keyifli okumalar dileklerimle...
Kitap İnceleme yazısı
Kitap adı: Kendinle Barışık Olmak
Yazarı. : Prof.Dr. Nevzat Tarhan
Yayınevi : Timaş
Baskı. : 21. Baskı 190 sayfa
İnsanoğlu beden, duygu ve zekâ gücüyle dengeli bir yaşam sürebilmektedir.
Süregelen zaman içerisinde, teknoloji, internet ve endüstri devrimiyle bu güç dengeleri değişti. Bilginin ve teknolojinin yoğun kullanımı ile beden gücü kısmen devre dışı kaldı. Bu da beraberinde insanların duygudurum grafiğini ve yaşam frekansını olumsuz etkiledi. İşsiz kalanlar oldu, kilo alanlar oldu. Bencillik ve yalnızlığa yöneldi insanlar. Zevk ü sefa ve bağnazlığa da sarılanlar oldu. Teknik gelişmeler, bireylerin yardımlaşma, dayanışma ve yüzyüze iletişim beceri ve beklentilerini olumsuz etkiledi.
Gözden uzak olan, gönülden de ırak oldu âdeta.
İnsanların hormonal dengesi ve organizma salgıları da değişikliğe uğramıştı, bu süreç sonunda.
Bu problem ve zaafiyetleri suistimal edenler de çoğaldı. Kısır döngü, bumerang ve domino etkisine maruz kaldı bireyler.
Psikolojik sorunlar çoğalınca, bu durum topluma davranış bozukluğu olarak yansıdı.
Giriş olarak anlattığım bu sosyal sorunları mercek altına alıp, yerinde çözüm önerileri sunuyor yazarımız.
Nevzat Tarhan'dan okuduğum bu üçüncü kitap. Girişteki zorunlu bilimsel açıklamalar bile akıcı ve anlaşılır içerikte.
Devamındaki tespit, öneri ve gözlemler ise insanın gönül, düşünce dünyasına ve zekâsına güven veriyor, ışık tutuyor. Girişte vurguladığım sorunlardan kurtulma alternatifleri sunuyor.
İnsan karakteri çeşitleri ve analizleri, yaşama nasıl uyum sağlanması gerektiği konusunda uzman görüşleri içeriyor kitap.
Bireysel psikolojik sorunlar kadar, toplumsal psikolojik sorunlar da, çok yönlü incelenmiş.
Sorunların türleri ve belirtileri de ayrıntılı olarak tanımlandığından, kendiniz ve çevreniz için de gözlemde bulunma imkanı veriyor ayrıca.
Başka bir kitap tanıtım yazısında buluşmak dileğiyle.
16.03.2018
Ali Rıza Malkoç
#armozdeyis
http://www.arm.web.tr
Sürekli Kendisiyle Meşgul Kariyerci Orta Sınıf:
Kariyer fikrini yaratan kapitalist deha, bireyin kendine yönelerek atıl kalmasını keyifle izler.
Kariyer fikrinin kışkırttığı kazanım arzuları, insana vaat ettiği tatmini bir türlü yaşatmaz. Bu nedenle tatminsizlikten, hoşnutsuzluktan kurtulamayan beyaz yakalılar, zamanla birer mutluluk avcısına dönüşebilir. Mutluluk peşinde ve sürekli kendisi ile meşgul kariyerci orta sınıf, amacına ulaşmak için denemedik şey bırakmaz. Onları, hafta sonları yaşam koçluğu
kurslarında bir üst sertifika peşinde koşarken görebilirsiniz. İş çıkışı soluğu “yaşama sanatı” başlıklı bir atölyede alabilirler. Bir bakmışsınız kırmızı otel halısının üstünde çember kurmuş, “kendilerini tutkulu yapacak” oyunlar oynuyorlar! Hatta onları ateşin üstünde yürüten, hep birlikte zıplayıp “Ben iyiyim, güçlüyüm!” diye bağırmalarını, birbirlerine sarılmalarını isteyen hokkabaz bir eğitmen, hızını alamayan beyaz yakalılar için hazırda bekler. Bitmeyen kendini arama hali kariyer fikrini yaratan kapitalist deha, modern insanın sürekli kendi ile meşgul olmasından son derece memnundur. Bireyin kendine yönelerek atıl kalmasını keyifle izler. Onun çizdiği sınırların içindeki kişi, en fazla başkalarına mutluluk öğütleri veren birine dönüşebilir. Çözümüne katkı sağlayabileceği sorunlar vardır, ancak kendini sorumlu hissetmez, hatta bunlar karşısında oralı bile olmaz. İnsanlık ve doğa türlü türlü sorunla boğuşurken, nitelikli insanlar kendini aramaktadır.
Önemli bir potansiyel, hayata gerçek anlamda bir katkıda bulunmadan, kendi kendine yaşlanıp bir kenara çekilir. Hayat akarken, kariyerci orta sınıf ruhsal dengesini hizaya getirmekle meşguldür. Toplumu ilgilendiren konularla ilgili yüzeysel bir fikre sahip olmayı yeterli
görürler. Kendi ile meşgul plaza insanı hayatın merkezine de kendini oturtur. Sıkı bir bencillik gücüne güç katar. Kentlerimiz danışmanlara, psikologlara, kişisel gelişimcilere giderek, kendi değerini her şeyin üstünde tutma öğüdünü dinleyenlerin, işi-evi ve kedisi arasında geçen yalnız hayatlarına şahitlik eder. İhtiyacımız olan bilgi, yanı başımızdadır.
Oysa dünya, binlerce yıldır biriktirdiği zengin düşünce mirasını, insanın önüne sermiştir. Kült romanlar, şarkılar ve filmler ile filozofların, sosyal bilimcilerin hayata dair bulup çıkardıkları kocaman bir hazinedir ve elimizin altındadır.
Ancak kariyer odaklı orta sınıf, yaşadığı yoğun kapitalist manipülasyon nedeniyle burnunun ucundakileri göremeyebilir.Çözümü önüne çizilen sınırlar içinde, sorunun kaynağında arar durur. Bir ürünün nasıl daha fazla satacağını bilir ama nasıl derinleşebileceğini bilemez.
Kısa yoldan komik mutluluk reçetelerine (İyileştiren şarkılar adlı müzik albümlerinin satılması gibi) sahip olmak ister. Nasılsa her şey satın alınabiliyor! Ancak yaşadığı hoşnutsuzluktan, tatminsizlikten kurtulamaz. Kendini aradıkça bulamaz. Dil bilir, başka memleketleri bilir, yapılması gerekenleri bilir, imkânı da vardır, ancak kendi insanlarına yardım etmek aklına bile gelmez; atıl kalır.
Kendini ararken kaybeden, atalet içindeki eğitimli, nitelikli insanlar, destek bekleyen doğaya ve insanlara karşı bir tür haksızlığı temsil ederler. Bertrand Russell'ın bir sözü durumu açıklar; "Mutluluğa ulaşmanın tek yolu dışdünya ile ilgilenmektir."
-Fırat Devecioğlu