Ekspresyonizm nasıl bir edebi akım?
Ekspresyonizm (dışavurumculuk) Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, empresyonizme tepki olarak doğmuştur. Ekpresyon Fransızca anlatım, ifade, dışa vurum demektir. Bu akım Almanya'da doğmuştur. Almanya'da çok rağbet görmüş, sanat dallarının hemen hepsinde uygulanmıştır. Resim ve sinemadaki etkisi çok güçlüdür. Çevremizi saran evrene ve dünyaya karşı ilgisiz görünen bu akım, insanın iç dünyasını ve bütün duygularını en gizli ve çıplak yönleriyle, olduğu gibi anlatır. Gerçekler her insana göre değişik olduğu için önemli olan, sanatçının kişiliğini ve gerçekleri kendine göre dile getirmesidir.
Bu akımın öne çıkan özellikleri şunlardır:
- Sanatçılar, kendi içlerine kapanıp kendilerini gözlemlemiş, iç gözleme önem vermişlerdir.
- Bireyin en gizli yönlerini açığa vuran bir anlatım yolu kullanılmıştır.
- Yapıtlarda, fantastik ve korkunç olaylar anlatılmıştır.
- Amaç, insanların ruhsal durumlannın ortaya konmasıdır.
Ekpresyonistler, ordu, okul, ataerkil aile ve imparatorluk gibi yerleşik düzenlere karşı çıkmışlardır. Onlar toplum dışına itilmiş yoksuların, ezilmişlerin, akıl hastalarının, sokak kadınlarının, eziyet edilen gençlerin yanında yer almışlardır.
Dünya edebiyatında: Franz Kafka, Thomas Stearns Eliot, James Joyce