Subwoofer Hoparlör
Subwoofer Hoparlör Nedir?
İster ev sinemasındaki ses sistemi, ister Hifi tertibatı veya arabadaki ilgili seçenekler olsun, doygun bir bas sesi iyi bir ses tonuna dahildir. Burada subwoofer hoparlörler, sesler dışarıya verilirken ilave destek sunmaktadır.
Subwoofer’lerin Çalışma Şekli
Esas olarak aktif ve pasif subwoofer’ler bulunur. Aktif olanlar, içeriye monte edilen bir güçlendirici sunarken, pasif olanlar, diğer hoparlörler harici ve ayrı bir güçlendirici tarafından işletilirler. HiFi ve ev sineması alanında kompakt yapılarından ve daha kolay kullanım özelliklerinden dolayı çoğunlukla aktif subwoofer’ler yer alır.
Subwoofer, kural olarak bir frekans aralığı içinde elektriksel impulslar ile kumanda edilir. Bunlar, tüm hoparlörler için gelen sinyaller arasından düşük frekanslı olan kısımları subwoofer için filtre ederler. Aktif subwoofer hoparlörler çoğunlukla entegre bir frekans aralığı üzerinden çalışmakta olup, bu aralık içinde ayırt edici frekans ayarı öngörülebilir. Ayrıca, subwoofer’in verilen sinyali tam hazır olarak alabileceği bir seçenek de mevcuttur. Böylece, örneğin Dolby Digital veya DTS gibi modern çok kanallı ton sistemleri, beş veya daha fazla sayıda çevre kanalının yanında, ayrı bir LFE (ing: Low-Frequency-Effect, alm: Nieder-frequenzeffekt) adı verilen düşük frekans etkili kanalı subwoofer için ekstra olarak sunmaktadır.
Subwoofer Çeşitleri
Subwoofer’in içinde bulunduğu yatak, bir hoparlör kutusunun şasi olarak tanımlanan „dış çerçevesi“ ile karıştırılmamalıdır, dışarıya verilen sesin kalitesi üzerinde etkileri vardır. Farklı yapı çeşitleri aracılığıyla, ses olarak birbirinden tamamen farklı sistemler oluşturulabilir. Özellikle, derin (bas) tonları, mümkün olabildiğince büyük miktarlı bir hava titreşimine tabi tutularak ve böylece ses oluşturularak meydana getirilebilir. Buraya iki farklı yoldan ulaşılabilir. Ya görece büyük miktardaki bir hava kütlesini hareket ettiren ve büyük bir membran yüzeyine sahip bir şasi kullanılır veya daha küçük bir şasi devreye alınarak yönlendirilebilir bir membran üzerinden aynı şekilde çok miktarlı bir hava hareket ettirilebilir (Yukarıya kaldırma). Böylece, bir subwoofer tarafından dışarıya verilen maksimum ses yüksekliği, esas itibariyle şasinin büyüklüğüne ve şasinin kaldırma gücüne bağlıdır.
İyi Bir Subwoofer Nasıl Olmalıdır…
İyi bir subwoofer‘de, oluşturulan ses basıncı ve dinamik özellikler için, derin ses tonlu şasi en az 12 inç uzunluğunda bir çapa sahip olmalıdır. Monte edilen güçlendirici son basamağının yüksek bir çıkış verimine sahip olması, bağlanan hoparlörlere veya uydulara yeterli miktarda hizmet verilebilmesi için aynı şekilde önemlidir. Verilen frekans aralığı mümkün olabildiğince derin ve yatak olabildiğince stabil ve büyük olmalıdır - verim ne kadar fazla ise, büyüklük de o oranda fazla olmalıdır.
Frontfire-Subwoofer
Bu subwoofer seçeneklerinde membran ön tarafta bulunur. Mekanizma üzerinden ses basıncı, ilk olarak sesin duyulacağı odadaki havaya verilir. Yüksek değerlikli frontwire-subwoofer tipli hoparlörlerde, çok sayıda şasi aynı anda eşit bir ses dağılımını yerine getirmek üzere birarada bulunur.
Downfire-Subwoofer
En sık kapalı yataklar (kutular) ve bunun yanında bassreflex tarzı bir yatağa sahip olanlar mevcuttur. Bassreflex yataklar, bas bölgesinde daha yüksek bir seviye (pegel) sunarlarken, kapalı yataklar ise daha iyi bir impuls davranışı gösterirler.
Free-Air-Subwoofer (Hava Bağlantılı Subwoofer)
Bu seçenek sadece taşıtlardaki HiFi bölgesinde mevcuttur. Yer sıkışıklığından dolayı, bu tarz subwoofer’ler ilgili taşıt içindeki bölgelerden, örneğin bagaj veya yedek lastik bölgelerinden rezonans yatağı olarak faydalanırlar.
Subwoofer Uydu Sistemleri
Subwoofer uydu sistemleri, bir subwoofer ve 2 ile 5 arasında uydudan meydana gelir. Oda içerisine uyum sağlayarak, neredeyse gözükmeyecek kadar küçük olan uydulardan meydana gelen sistemler günümüzde çok beğenilmektedir. Burada 2 veya 5 adete kadar uydu tarafın-dan üst perdeli orta ton ve yüksek ton bölgeleri üstlenilmeli, subwoofer ise derin ton ve alt perdeli orta ton bölgesini geri verebilmelidir. .
Ev sineması alanında, herbir uydu tek başına, bir AV güçlendiricinin veya alıcının (receiver) ilgili hoparlör çıkışı tarafından idare edilir ve bunun üzerinden tüm frekans spektrumunu elinde tutar.