Suudi Arabistan, Mart 2015'ten beri saldırdığı Yemen'de sadece 5 yaşından küçük çocuklar bazında 85 bin ölüme neden olurken; İngiliz hükümeti, Riyad'a silah satılmasını yasaklayan yargı kararını çiğnediğini kabul etti. Uluslararası Ticaret Bakanı Liz Truss, yasadışı satışı 'kazara' onayladığını söyleyip özür diledi.Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun Mart 2015'ten beri ablukaya alıp dur duraksız saldırdığı Yemen'deki yıkım artık Batılı uzmanlar, siyasiler ve medya organları tarafından da 'soykırım' diye nitelenirken, İngiliz hükümetinin Yemen'de kullanılabileceği için Suudi Arabistan'a silah satılmasını yasaklayan yargı kararını çiğnediği ortaya çıktı.
Muhafazakar Parti iktidarının Uluslararası Ticaret Bakanı Liz Truss, Yemen'de kullanılabilecek iki askeri teçhizatın Suudi Arabistan'a satışına izin verdiği için hükümet adına özür diledi. Tuss, yasadışı silah satışını onaylamasını "Kazara oldu" diye gerekçelendirdi.
YIKIM, KATLİAM, SALGIN HASTALIK, AÇLIK
'Save the Children' örgütüne göre Suudi saldırısının başladığı 2015'ten beri Yemen'de 5 yaşından küçük 85 bin çocuğun öldüğü, 2017 yılında sadece açlık ve bağlantılı nedenlerden 50 binden fazla çocuğun öldüğü tahmin ediliyor.
İngiltere'de Temyiz Mahkemesi, Suudi liderliğindeki koalisyonun uluslararası insani yasaları ihlal siciline dahil olup olmadığı değerlendirmesini yapmadan hükümetin silah ihracatı için ruhsat vermesinin yasadışı olduğuna hükmetmişti. Bunun üzerine haziran ayında hükümet Suudi Arabistan için silah ruhsatı çıkarılmasını askıya almıştı.
Bu kararın çiğnenmesiyle ilgili silah ihracatı denetim komisyonuna mektup gönderen Uluslararası Ticaret Bakanı Liz Truss, kararı kasıtsız şekilde ihlal ettiği için Temyiz Mahkemesi'nden özür dilemiş olduğunu bildirdi:
"Hükümetin hukuk işleri dairesi Temyiz Mahkemesi'ni yanlışlıkla yapılan iki ihlale dair bilgilendirdi. Bu iki ruhsatı verme yanlışı için mahkemeden içtenlikle özür diledim."
Truss, yanısıra yargı kararını ihlal etmeyen, ama Yemen'de kullanılabilecek hiçbir donanımı satmamaya yönelik hükümetin daha geniş çaplı taahhüdüne uymayan iki ruhsatın verilmesine dair de mahkemeyi bilgilendirdiğini söyledi.
Truss'un mektubunda olay şöyle tasvir edildi:
İlk ruhsat, Suudi Kraliyet Kara Kuvvetleri'nin (RSLF) hafif zırhlı araçlarına takılabilecek hava soğutma sistemi için çıkarıldı.
RSLF Yemen'de faaliyet göstermiyor gerekçesiyle onaylandı, ama daha sonra İngiltere'nin Riyad Büyükelçiliği RSLF birliklerinin Yemen'de konuşlu olduğuna dair Dışişleri Bakanlığı'nı bilgilendirdi.
Ama Dışişleri Bakanlığı zaten ruhsat çıkarıldığını bilmediğinden bu bilgiyi Uluslararası Ticaret Bakanlığı ile paylaşmadı.
RSLF Muhabere Birliği için 260 kalem radyo yedek parçası için de ruhsat verildi. Bunların 180'i teslim edildi, 80'i henüz gönderilmedi.
Silah Ticaretine Karşı Kampanya (CAAT) örgütüne göre Yemen'e saldırının başladığı Mart 2015'ten beri İngiltere Suudi Arabistan'a 5.3 milyar sterlinlik silah satışı için ruhsat verdi.
CAAT'tan Andrew Smith şu tepkiyi gösterdi:
"Bize hep İngiltere'nin silah ihracatı kontrollerinin ne kadar sağlam ve titiz olduğundan söz ettiler, ama işte gerçeğe bundan daha uzak bir şey daha olmadığını görüyoruz. Hükümete kendi koyduğu kurallara ya da mahkeme kararına uyacağına dair güvenemeyeceksek, o zaman derhal Suudi Arabistan'a tüm silah satışları sona ermeli ve bu mahvedici savaşa her türlü destek kesilmeli."
Anamuhalefetteki İşçi Partisi'nin gölge ticaret bakanı Barry Gardiner, Truss'a, 'kendi bakanlığını kontrol edemiyor, yasalara itaat edemiyor ve ahlaken doğru olanı yapamıyorsa istifa etmesi' çağrısı yaptı.
Gardiner, "Birleşik Krallık halkı, Yemen'deki insani krizin körüklenmesine suç ortağı olmak istemiyor. Dışişleri Bakanı, Suudi Arabistan'a tüm silah satışlarını derhal askıya almalı. Bu savaşta binlerce insan öldü ve ticaret bakanının bir özürle sorumluluktan kurtulacağını düşünmesi hayrete şayan" dedi.