|27.01.09, 03:56||#1|


Mesajlar: n/a
Rep Derecesi :
Ruh Halim:


David Herbert Lawrence (1885-1930)
David Herbert Lawrence
(1885 - 1930)
Romancı, öykücü, şair ve ressam David Herbert Lawrence, sezgiyi ve cinselliği gerçekliğin bozulmamış algılanışı için bir çeşit anahtar olarak görüyordu. Nietzschenin ve Freudun düşüncelerini edebiyata -ve büyük ölçüde kendi hayatına- taşıyan yazarın kitapları Anglo-Sakson muhafazakarlığından büyük tepki görmüştü.
Roman hayatın kitabıdır. Bu anlamda İncil, kafası karışık bir romandır. Onun Tanrı hakkında olduğunu söyleyebilirsiniz; ama aslında canlı insan hakkındadır. Adem, Havva, Sara, İbrahim, İshak, Yakup, İsmail, Davut, Bat-Şeva, Rut, Ester, Süleyman, Eyüp, Zekeriya, İsa, Markus, Yahuda, Paulus, Petrus: Bunlar baştan sona canlı insan değil de nedir?Hatta Tanrı bile yanan bir çalılığın içinden Musanın kafasına taş tabletler atan bir başka canlı insandır. (Why the Novel Matters, Selected Critisisms içinde, 1956)
David Herbert Lawrence, 1885de orta İngilterede Notthinghammshire-Eastwoodda dünyaya geldi. Çok güç koşullarda hayatını sürdüren ve sürekli içen bir madencinin dördüncü çocuğuydu. Annesi, eğitim bakımından babasından çok üstün eski bir öğretmendi. Lawrence, yoksulluk ve ebeveynleri arasındaki soğukluk nedeniyle oldukça mutsuz bir çocukluk geçirdi. 1910da arkadaşlarından birine yazdığı bir mektupta çocukluğu hakkında şunları yazar: Evlilik hayatı şehvetli, kanlı bir savaş olagelmiştir. Babamdan nefret etmek için doğmuşum: Hatırlayabildiğim kadarıyla çok küçükken bile bana dokunduğunda dehşetle titrerdim. Daha ben doğmadan bile kötüymüş. Özel bir bağlılık duyduğu ve ilk başyapıtında Mrs. Morel adlı kahramanıyla kişileştirdiği annesinin emekleri ve desteğiyle Lawrence, Notthingam Yüksek Okulunda okumak için burs kazandı. Bu okulda öğrenim gördüğü yıllarda, cerrahi malzemeler üreten bir fabrikada memur olarak çalıştı; ardından dört yıl ilkokul öğretmenliği yaptı. 22 yaşında yükseköğrenimine başladıktan sonra da kısa bir süre öğretmenliği sürdürdü. Lawrenceın annesi 1910da öldü. Ağır hasta olan annesine, istediği uyku haplarını vererek ölmesine izin veren yazar, bu sahneyi Oğullar ve Sevgililerde anlatacaktı.
1909da çocukluk aşkı Jessie Chambers, Lawrenceın yazdıklarını Ford Madox Forda göndererek şiirlerinin English Reviewde yayımlanmasına önayak oldu. Ancak bir edebiyatçı olarak tanınmasını asıl sağlayan, romanı The White Peacockun yayımlanışı oldu; kitap basıldığında yazar 25 yaşındaydı. 1912 yılında Lawrenceın hayatını değiştiren önemli bir gelişme oldu: Profesör Ernest Weeklynin eşi Frieda von Richthofenla ilişki kuran Lawrence, üç çocuğunu ve eşini bırakan genç kadınla birlikte Bavyeraya kaçtı. Birlikte Avusturya, Almanya ve İtalyada dolaştılar. 1913te çocukluğunu anlattığı, bu arada ilk sevgilisi Jessie Chambersı da Miriam karakteriyle andığı Oğullar ve Sevgilileri tamamladı. Kitap Heineman Yayınevi tarafından reddedildiğinde Lawrence, Chambersa şöyle yazacaktı: Ayyaş, pelte kemikli domuzlara, karnından bükülmüş sümüklü omurgasızlara, sefil çimlenmiş azgınlara, fosforlu gıcıklara, zamanımız İngilteresini oluşturan yaltak, salyalı, aval, kötürüm, geberik kitleye lanet olsun.
Lawrence, 1914te von Ricthofenla evlendi ve hayatının sonuna kadar onunla birlikte birçok ülkede yolculuk etti. Dördüncü romanı Gökkuşağı, İngilterenin kuzeyinde büyüyen iki kızkardeşi anlatıyordu. Karakterlerden Ursula Brangwem yine Lawrenceın tanıdıklarından biri üzerine oturtulmuştu: Lawrenceın, kendisiyle birlikte ilk cinsel deneyimlerini yaşadığı Nottinghamdan arkadaşı öğretmen Loui Burrows. Roman, müstehcenlik iddiasıyla yasaklandı: Kitapta sık sık küfürler geçiyor ve cinsellik fazlaca açık biçimde dile getiriliyordu. İddiaya göre, Lawrenceın cinsel ilişkileri anlatışındaki dürüstlüğü çok sayıda insanı rahatsız etmişti ve sonuç olarak inceleme komisyon başkanının emriyle kitabın binden fazla nüshası yakıldı. Bu yasaklama, Lawrenceın edebi hayatında yıkıcı etkiler yarattı: Yazdığı hiçbir şeyi yayımlayamadığı gibi, resim konusunda da yetenekli olan yazarın bir sergideki tablolarına el koyuldu. Yine de, John Middleton Mutty ve Catherine Mansfield küçük dergilerde Lawrenceın yazılarının yayımlanmasını sağladılar. Yazarın önemli hamilerinden biri de Liberal Partinin milletvekillerinden birinin eşi olan Lady Ottoline Morrell oldu. Lawrence, Morrell aracılığıyla aralarında Aldous Huxley, E. M. Forster ve daha sonraları çok sert tartışmalara gireceği Bertrand Russellın da bulunduğu dönemin önemli kültürel kişilikleriyle tanışacaktı.
1.Dünya Savaşı sırasında yazar ve eşi çok zor dönemler geçirdiler. Bunda en önemli pay, Frieda Lawrenceın Kızıl Baron adıyla tanınan savaş efsanesi von Richthofenin kuzini olmasıydı. Savaş boyunca İngiliz istihbaratı çifti çok yakından izledi; sonunda 1917de resmen casuslukla suçlanarak Cornwalldan kovuldular. 1919a kadar çifte pasaport verilmedi; savaş bittikten kısa bir süre sonra da çiftin sürgün yılları başladı. Önce, Friedayla birlikte İtalyanın Gargano kasabasına yerleştiler. Gazete bile alamayacak kadar yoksulluk çekiyorlardı. Lawrence, Kayıp Kızı burada yazmaya başladı. Roman, Lawrenceın en sevdiği kalıplardan birini işliyordu: Genç bir kız, arkadaşlarının ve çevresinin bütün itirazlarına rağmen toplumsal statüsü kendisinden çok düşük bir adamla evlenir; ancak adamın olağanüstü yakınlığı ve anlayışı onu mutlu etmektedir. Ama hafif kadın ya da fahişe olmak kesinlikle özel bir yetenek gerektirir. Hafif adamları cezbedecek özelliklerin yoksa, ne yapacaksın? Diyelim, hafif ve uçkuru gevşek adamları cezbetmek senin tabiatında yok. Neden uğraşsan da fahişe ya da hafif kadın olamazsın? Çünkü bu irdeyle olmaz. Sana uyacak ikinci birini gerektirir. (Kayıp Kızdan) Lawrence, bu romanı hemen tamamlayamadı; bir yana bıraktığı kitabı daha sonra Sicilyada Taormina yakınlarında bir çiftlik evinde yeniden yazacaktı.
1920de Aldoux Huxley ile birlikte İtalya ve Fransa olculuklarına çıktı. Daha sonra 1922-1926 arasında eşiyle birlikte Seylan, Avustralya ve Meksikada dolaştı. Bu yıllar Lawrenceın daha sonradan yazacağı romanlar ve öykülerde önemli bir yer tutacaktı. 1924te New York sosyetesinden Mabel Dodge Luhan, Oğullar ve Sevgililerin özgün elyazması karşılığında New Mexicodaki Kiowa Ranch çiftliğini Lawrence ve eşine verdi. Çok etkilendiği bölge hakkında Lawrence daha sonraları şöyle yazacaktı: New Mexico, dış dünyadan elde ettiğim en büyük deneyimdi. Yazar, burada kendisini uygarlığın sürmekte olan çağından özgürleşmiş hissediyordu: Sopul biberinin yeni bir parçası daha uyandı ve eski uygarlık bir yenisine yol verdi. Meksikada geçirdiği ağır bir hastalıktan sonra yazarın ölümcül bir verem türüne yakalandığı anlaşıldı. 1925te Lawrencelar yolculuk alanlarını Avrupayla sınırladılar.
Lawrenceın en çok tanınan yapıtı, Lady Chatterlynin Sevgilisi ilk kez Floransada yayımlandı. Roman, evli, zengin bir kadın olan Constance Chatterleynin kocasının malikanesinde çalışan bir adamla ilişkisini anlatır. Bir savaş yarası, Derbyde bir maden sahibi olan kocası Sir Cliffordu felç etmiş ve iktidarsız hale getirmiştir. Bu olaydan sonra, Constance kısa bir süre bir oyun yazarıyla birlikte olur; ardından kocasının avlak bekçisi Oliver Melloersle tutkulu bir ilişki yaşamaya başlar. Constance, hamile kaldığında kocası boşanmayı reddeder ve aşıklar, yeniden birleşebileceklerine dair bir umutla beklemeye başlarlar. Yanlış utançları yakmak ve bedenin en ağır cevherini eriterek içindeki saflığı çıkarmak gerekli, hep gerekli.
Lady Cahatterleynin Sevgilisi de hem İngiltere hem ABDde *****grafik olduğu gerekçesiyle yasaklandı ve İngilterede ancak 1960larda savunmasında E.M. Forster, Helen Gardner ve Richard Hoggart gibi yazarların da bulunduğu bir müstehcenlik davasına konu olduktan sonra bütünüyle yayımlanabildi. 1920de basılan Aşık Kadınlar, Gökkuşağının devamı niteliğindeydi ve kahramanları yaratırken Lawrenceın yine kendi hayatından yola çıkmıştı. Romandaki kahramanların dördünün Lawrencelar ve 1914-1915te aynı evi paylaştıkları John Middleton Murray ve Katherine Mansfield olduğu sanılır. Kahramanlardan Julius Hallidayin de İngiliz besteci ve söz yazarı Philip Hesseltinei yansıttığı düşünülür ve Hesseltine kendisini oldukça kızdıran bu kişileştirmenin öcünü, Lawrenceın felsefi denemelerinden oluşan bir elyazmasını tuvalete atarak almıştır.
Lawrenceın yazdıklarının ortak noktası akıl karşısında içgüdülere ve sezgilere verdiği önceliktir. Bu düşüncenin, büyük olasılıkla yazarın 1910lu yıllarda yaptığı Nietzche okumalarıyla ilgisi vardır. Aarons Roaddaki (1922) Nietzche etkisi açıkça sezilir ve Kangarooda (1923) yazar kendi üst-insanını ifade etmiştir. The Plumed Serpent (1926), yazarın hayatında önemli bir yer tutan Meksikada geçer ve Aztek pagan inançlarının canlanışını anlatır. Ölen Adam ise, İsanın dirilişini konu alır; ancak burada Tanrının Oğlu cennette değildir; İsis rahiplerinin bir ahbabı olarak sunulur. Lawrenceın edebiyat dışı alanda da Ruh Çözümleme ve Bilinçdışının Doğuşu (1922), Klasik Amerikan Edebiyatı Üzerine (1923) ve Kıyametle örneklenebilecek birçok yapıtı bulunur.
D.H. Lawrence 2 Mart 1930da Fransanın Vence kasabasında öldü. Eşi, ölümünün ardından Kiowa Çiftliğine taşınarak burada onun için küçük bir tapınak yaptırdı. Lawrenceın külleri halen bu tapınakta bulunmaktadır. Lawrence, ölümünden sonra 1920lerde yaptığı resimleriyle dışavurumcu bir ressam olarak da oldukça büyük bir ün kazandı.
Bir zamanlar yazarın telif haklarını korumayı üstlenen Los Angeleslı kitapçı Jake Zeitlin, onun elyazmalarını ilk incelediğinde hisstiklerini şöyle özetler: Lawrenceın elyazmalarının bulunduğu sandığı ilk kez açarak onlara göz attığım o ilk gece, onun görülerinin uçsuz bucaksız kalıbının ve enerjisinin muazzam ürününün önüme serilişini izledim. İçimde, teleskopla gökyüzüne ilk kez baktığımda hissettiğime benzer bir duygu kabardı.
|22.07.15, 09:25||#2|


Cevap: David Herbert Lawrence (1885-1930)
Eserleri
Ak Tavuskuşu (1911)
İzinsiz (1912)
Oğullar ve Sevgililer (1913)
Prusyalı Subay ve Başka Öyküler (1914)
Gökkuşağı (1915)
Âşık Kadınlar (1920)
Lady Chatterley'in Sevgilisi (1928)
Ölen Adam (1931)
|Bu Sayfayı Paylaşabilirsiniz|
|Etiketler|
|david, herbert, lawrence|
|Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)|
|Seçenekler|


|Önemli Uyarı|
|www.forumgercek.com binlerce kişinin paylaşım ve yorum yaptığı bir forum sitesidir. Kullanıcıların paylaşımları ve yorumları onaydan geçmeden hemen yayınlanmaktadır. Paylaşım ve yorumlardan doğabilecek bütün sorumluluk kullanıcıya aittir. Forumumuzda T.C. yasalarına aykırı ve telif hakkı içeren bir paylaşımın yapıldığına rastladıysanız, lütfen bizi bu konuda bilgilendiriniz. Bildiriniz incelenerek, 48 saat içerisinde gereken yapılacaktır. Bildirinizi BURADAN yapabilirsiniz.|

