Omurgasız Hayvanlarda Destek ve Hareket
Omurgasız hayvanlarda destek ve hareket sistemleri vücut sıvıları, kas ve iskelet sistemleriyle sağlanır. Halkalı solucanlar gibi omurgasız hayvanlarda vücut içi sıvıları ve kan hidrostatik basınç denilen iç basıncı oluşturarak desteklik sağlar. Enine ve boyuna kasların kasılmasıyla vücut içi sıvıları arkadan öne doğru itilir. Bu şekilde her segmentte meydana gelen dalga şeklinde ki hareketle hayvan yer değiştirmiş olur. Halkalı solucanlar düz kaslara sahip olduğu için hareketleri yavaştır.
Omurgasız hayvanların bazılarının dış yüzeyi sert bir yapıyla örtülüdür. Dış iskelet denilen bu yapı, eklem bacaklılarda organik yapıdaki kitin, mercanlarda ve yumuşakçalarda ise inorganik yapıdaki kalkerden yapılmıştır. Bu canlıların hareketini sağlayan kaslar, iskelete içerden bağlanmıştır. Dış iskelet kaslarla birlikte canlının hareketini sağlar. Dış iskelet, hayvanı dış etkilerden koruyan, desteklik sağlayan ve su kaybını önleyen bir yapıdır. Bazılarında ağır olduğu için canlının hareketini zorlaştırır. Dış iskeletin üzerinde hiçbir vücut örtüsü bulunmaz.
Dış iskelet canlının büyümesine engel olduğu için salyangoz ve midye gibi canlılarda oluşturulan eklerle büyütülür. Midyenin veya salyangozun iskeletine baktığımızda bu ekleri çizgiler şeklinde görmemiz mümkündür. Eklembacaklılardaki kitin iskelet büyüme sırasında değiştirilir.
Süngerler ve derisidikenlilerde olduğu gibi bazı omurgasızlarda basit yapılı iç iskelet bulunur. Süngerlerde kalsiyum karbonattan (CaCO3) oluşan iskelet iğnecikleri destekliği sağlar. Deniz yıldızında kalker plaklar şeklinde olan iç iskelet vardır. İç iskeletlerin üzeri epidermisle örtülüdür.
Kaynak: Fem yayınları