-
felsefecilerin sorduğu alengirli sorulardan biri.
ilk duyduğumda beni düşündürmüştü açıkçası.
-
insanın kusursuzluğu, mükemmelliği yani tanrı kavramını idrak edememesi sonucunda doğmuş olması muhtemel soru.
(bkz: allahın kaldıramayacağı taşın olmaması)
-
şüphesiz ki o, herşeye gücü yetendir. (bu arada neden taş diye düşündürür bu sorunun kurgusu, karadelik de, süpernova de, niye taş??)
-
bu paradoks lise yıllarında öğrenciler arasında en çok tartışılan konulardan biridir. tabi daha çok din öğretmenini zor duruma sokmak gibi eylemlerde kullanılıyor. benim bu soruya şöyle bir çözüm yolum var ve genellikle kabul gören bir yoldur. allah kaldıramayacağı taşı önce yaratır daha sonra o taşı kaldırabileceği ağırlığa getirir, burada allâh'ın her şeye kadir olduğu sonucunu çıkarabiliriz. allah çelişki yaratır gibi değil de o çelişkiyi çözer demek daha doğru olur bu fikre göre.
-
genelde şu şekilde açıklıyorlar:
bu soruyu soran kişi, tanrı'nın mutlak güç sahibi olduğunu önce kabul ediyor sonra buna ters bir olguyu öne sürüyor. yani çelişkili tutarsız bir soru olduğu için baştan kaybediyor. felsefede paradoks ilk bakışta doğru-tutarlı gibi gelen yanlış ifade, olarak tanımlanıyor.
-
tanrı kavramı sınırsız bir güç olarak algılanır.
tekil önerme 1: tanrı'nın her şeyi yaratmaya gücü yeter.
tekil önerme 2: tanrı'nın yarattığı her şeyi kaldırmaya gücü yeter.
bu soru özünde şudur; tanrı başka bir tanrı yaratabilir mi? tanrı yaratılmış olamayacağı için çelişik olur.
(bkz: önermeler arası ilişkiler)
-
ilginç bir soru. çünkü bir anlam ifade etmiyor. bunun benzerleri sonsuz bir kuvvet yıkılmaz bir duvara çarparsa ne olur veya allah evli bir bekar yaratabilir mi gibi şeyler oluyor.
tanrının tanımında "sonsuz güç" ve "yaratma" sıfatı var. peki bu sonsuz güç ve yaratma yeteneği, "sonsuz gücün dahi kaldırılamayacağı bir taş yaratabilir mi?".
1. yaratırsa kaldıramayacak > tanrının gücü sonsuz değil
2. yaratamazsa > tanrı her şeyi yaratamıyor.
bundan daha önce sorulması gereken soru "öyle bir taş var mı?" olmalı. buna benzer 2 örnek vereyim:
"2 ile çarpılınca 6 etmeyen bir 3"
"hem evli hem bekar olan bir kişi"
bu örneklerde göründüğü gibi, aslında tanrı'dan mümkün olamayacak bir şeyi istiyoruz. bir insan aynı anda hem evli hem de bekar olamaz. bu durumu sağlamanız mantıksal olarak imkansız çünkü.
ha derseniz ki "tanrı mantık kurallarından üstündür, isterse 2+2 5 eder", o zaman işler çok daha karışıyor (*:swh). içinden çıkılmaz bir hal alıyor. bol keseden sonsuzluk sıfatı kullanırsanız sonunuz bu oluyor.
(bkz: aynı anda hem sonsuz adaletli hem de sonsuz merhametli olmak)
-
paradokslarla inanç çökertme hamleleri 70 lerde kaldı sanıyordum..hala medet umanlar varmış..kalıpları karıştırıp"bak ne soru sordum aga" tiradı arkasından gelen paradoks sorusu
-
(bkz: kötülük problemi)
-
bu biraz fatih-2. murad polemiğine benzemiş. "allah sensen -ki her şeye gücün yetiyordu- kaldıramayacağın taşı yarat, ha kaldıramayacağın taş varsa la hani her şeye gücün yetiyordu ?" denilebilir.