Kapsaisin Nedir, Zayıflatır mı? Faydaları ve Zararları
Çoğu insan, acı biber yediğinde yanma hissine neden olan madde olarak kapsaisini bilir.
Kapsaisin aynı zamanda bir takviye olarak da bulunmaktadır ve kilo kaybı dahil olmak üzere çeşitli sağlık yararları ile ilişkilendirilmiştir. Bu takviyelerin bazı olası yan etkileri de bulunmaktadır.
Kapsaisin Nedir?
Kapsaisin, acı biberlerde bulunan ve onlara acı lezzetini veren bir bileşiktir.
En yüksek konsantrasyonu tohumlarda meydana gelir ve tohumu etli kısmından önemli ölçüde daha acı yapar.
Bu maddeyi içeren yiyecekler tüketildiğinde dildeki ağrı reseptörlerini uyararak çoğu insanın yaşadığı yanma hissine neden olur.
Bazı insanlar kapsaisine karşı diğerlerine göre daha hassastır ve bu genellikle ne sıklıkla acı yiyecekler yedikleriyle ilgilidir. Dil acı yedikçe zamanla duyuma uyum sağlar.
Belirli bir biberin acısı, 0 ila 15 milyon arasında değişen Scoville Isı Birimlerinde (SHU’lar) ölçülebilir. Örneğin, jalapeño biberi yaklaşık 2.500–8.000 SHU’yu ölçülürken, habanero biberleri 100.000–350.000 SHU’ya ulaşır.
Kapsaisin takviyeleri tipik olarak kırmızı biberden elde edilir. Bu takviyeler ayrıca gücü ölçmek için genellikle SHU’ları kullanır. Tipik aralık 40.000-100.000’dir ancak kapsüllenmiş oldukları için acı biber yediğinizde olduğu gibi aynı yanma hissini yaşamazsınız.
Kapsaisin Hapının Faydaları Nelerdir?
Kapsaisin, duyuları uyarır ve çeşitli sağlık yararları ile bağlantılıdır.
Kilo vermeye yardımcı olabilir
Kapsaisinin en popüler yararı, kilo veya yağ kaybını destekleme potansiyelidir.
Kilo büyük ölçüde metabolizmaya bağlıdır; bu, yediklerinizi ve içtiklerinizi vücudunuzun günlük işlevlerinde kullanması için enerjiye dönüştürme sürecidir.
Kapsaisin takviyeleri metabolizmayı hızlandırarak daha kolay kilo vermeyi ve yağ yakmayı sağlar.
Kapsaisin, oksijen tüketimini ve vücut sıcaklığını artırarak çalışır, bu da yakılan kalorilerde hafif bir artışa neden olur.
Araştırmalar, bu bileşiği düzenli olarak tüketmenin kalori açığını artırabileceğini ve yağ yakmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Kalori açığı yaratmak günlük alınması gereken kalori miktarından daha az almak demektir genellikle kilo kaybı için gereklidir.
Ek olarak, vücut kitle indeksi (BMI) hafif yüksek olan 80 kişide yapılan 12 haftalık bir çalışma, günde 6 mg kapsaisin takviyesinin göbek yağında bir azalmaya neden olduğunu göstermiştir.
Kapsaisin ayrıca iştahı bastıran bir etkiye sahiptir ve bu da gün boyunca kalori alımını azaltmaya yardımcı olabilir.
Uygun bir diyet ve egzersiz programı ile desteklenmediği sürece kapsaisinin hapı kullanmanın etkisi muhtemelen çok küçük olacaktır.
İnflamasyonu azaltmaya yardımcı olabilir
Kapsaisin takviyeleri, anti-inflamatuar özelliklere sahiptir.
Acı biber gibi yüksek miktarda antioksidan içeren yiyecekler vücuttaki serbest radikallerle savaşabilir. Serbest radikaller, kanser, otoimmün bozukluklar ve kalp hastalığı gibi durumların riskini artırabilecek kronik inflamasyonu teşvik eder.
Bu nedenle, kapsaisin takviyeleri bu rahatsızlıklara yakalanma riskini azaltabilir.
Taze biber daha fazla antioksidan içerirken, kurutulmuş takviye formu daha az miktarda antioksidan içerir.
Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Çalışması’ndan (NHANES) elde edilen verilere dayanan sonuçlar, acı biber alımını erken ölüm riskinin azalmasıyla ilişkilendirdi. Bu kısmen yüksek antioksidan içeriğinden kaynaklanıyor olabilir.
Dahası, iltihap azaltıcı antioksidanlarla beslenenlerin, özellikle kalp hastalığı, felç ve belirli kanserler gibi hastalıklara yakalanma riski daha düşüktür.
Ağrıyı hafifletebilir
Kapsaisin bazen ağrı tedavisi için de kullanılır. Ağrı reseptörlerini uyararak çalışır ve bu da ağrıya karşı duyarlılığı azaltır.
En yaygın olarak Menthacin, Zostrix ve Capzacin-Z dahil olmak üzere topikal ağrı kesici kremlere dahil edilir.
Bu ürünler, romatoid artrit ve osteoartrit gibi eklem rahatsızlıklarının yanı sıra diyabetik nöropati -diyabetli kişilerde ağrıya neden olabilen bir tür sinir hasarı- için kullanılır.
Cilde uygulandığında kapsaisin, acı yemekten kaynaklanan şekilde yanma etkileri oluşturabilir. Bu nedenle, küçük miktarlarla başlamak ve herhangi bir yan etkiye dikkat etmek gerekir.
Kanser tedavisinde yardımcı olabilir
Kapsaisinin kansere karşı güçlü etkisi olduğu belirlenmiştir. Çeşitli çalışmalar kapsaisinin prostat kanseriyle etkili bir şekilde savaşabileceğini göstermektedir.
Araştırmacılar, ağızdan kapsaisin almanın prostat kanseri hücrelerinin yayılmasını önemli ölçüde durdurduğunu ve birden fazla prostat kanseri hücresinde apoptoza (hücre ölümü) neden olduğunu buldular.
Bir çalışmada, bilim insanları ayrıca kapsaisinin H. pylori kaynaklı gastrite karşı etkili olduğunu keşfettiler.
Kapsaisin kanserle mücadelede faydalı olabilecek başka bir kanser türü, kadınlarda en ölümcül ikinci kanser olan meme kanseridir.
Bir süredir, kapsaisinin belirli meme kanseri hücrelerinde apoptozu indükleme yeteneğine sahip olduğu açıktı ancak 2015’in sonlarında Güney Kore’de, kapsaisinin ek bir hücre türünü öldürmeye yardımcı olabileceğini gösteren başka bir çığır açan çalışma yayınlandı: meme kanseri kök hücreleri.
Bu keşif özellikle önemlidir, çünkü diğer kanser hücreleri öldükten sonra kalan kök hücreler, hastalığın tekrarlamasından sorumlu olanlardır.
Kapsaisin, birincil efüzyon lenfoma (PEL) üzerindeki etkisi için uzun uzun araştırılmıştır. Hodgkin dışı lenfomanın bu formu, HIV ile ilişkili nadir görülen bir durumdur.
Kapsaisinin bazı akciğer tümörlerinin boyutunu ve sıklığını azaltmaya yardımcı olabileceğini öne süren bazı araştırmalar da var.
Kapsaisin ayrıca kanser hücrelerinin dışında kanserle ilgili bir faydaya sahiptir. Kemoterapi ve radyasyon tedavisinin yaygın yan etkileri olan ağız yaraları da dahil olmak üzere çeşitli rahatsızlıklar için kullanılan krem formunda da mevcuttur.
Küme baş ağrılarının sıklığını azaltır
Kapsaisin kullanmak, yaygın bir ağrı giderme tekniğidir. Migren veya gerilim tipi baş ağrılarından farklı olarak, küme baş ağrıları tekrarlayan ve bazı kadınların doğum ağrısıyla karşılaştırdıkları tipte ağrıdır.
Nadir olmakla birlikte, küme baş ağrıları altı ila 12 hafta sürebilir. Baş ağrısı yaşayan kişinin burun deliğinin içine kapsaisin kremin uygulanması, ağrıyı tedavi etmede yararlıdır.
İtalya, Floransa Üniversitesi İç Hastalıkları ve Klinik Farmakoloji Enstitüsü tarafından yürütülen bir çalışmada denekler, kremi tekrar tekrar uygulayarak bu tedavi seçeneğini sonlandırdıktan sonra 60 güne kadar baş ağrılarının sıklığının azaldığını buldular.
Sedef hastalığını tedavi eder
Ağrıyı tedavi etmenin yanı sıra, kapsaisin, sedef hastalığının kuru, kaşıntılı derisi de dahil olmak üzere çeşitli cilt rahatsızlıklarını tedavi etme yeteneği ile bilinmektedir.
Araştırmalar, kapsaisin kreminin sürekli uygulanmasının ciltte sedef hastalığı miktarını önemli ölçüde azalttığını belirtmektedir.
Diyabet yönetimine yardımcı olur
Kapsaisin de şeker hastalığını önleme ve tedavi etme konusunda oldukça faydalıdır. Bu besini sürekli olarak tüketmenin hem erkeklerde hem de kadınlarda ve ayrıca gestasyonel diyabetli kadınlarda kan şekeri ve insülin reaksiyonlarını iyileştirdiği kanıtlanmıştır.
Diyabetle ilişkili ağrılı bir durum olan diyabetik nöropati, ağrı tepkilerini azaltmak için kapsaisin kremiyle de tedavi edilebilir.
Kapsaisin Yan Etkileri Nelerdir?
Kapsaisin takviyeleri genellikle güvenli olarak kabul edilirken, dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır.
Yanma hissine neden olabilir
Kapsaisin takviyelerinin en yaygın yan etkilerinden biri, sindirim sistemi boyunca yakıcı bir etkiye neden olmasıdır.
Asit reflüsü veya mide ekşimesi olanlar için kapsaisin içeren gıdalar veya takviyeler semptomları artırabilir.
Zamanla, sindirim sistemi, kapsaisinin etkilerine karşı duyarsızlaşır ve yaşayabileceğiniz rahatsızlık hissi azaltır.
Bu yan etkiyi önlemenin en iyi yolu, takviyeyi yemekten hemen önce almaktır çünkü yiyecekler yanma hissini önlemek için bir tampon görevi görür.
Yüksek ısıya neden olabilir
Kapsaisin takviyeleri vücut ısısını yükseltebilir.
Bu bileşiğin vücuttaki ısıyı düzenleyen reseptörler üzerindeki etkisi nedeniyle, çok fazla kapsaisin almak, kişiye rahatsız edici bir sıcaklık hissi verebilir.
Bu genellikle tehlikeli olmasa da – ve hiçbir bilimsel kanıt ateşi tetikleyebileceğini göstermez – bazı kişiler bu duruma diğerlerinden daha duyarlı olabilir.
Ek olarak, kapsaisin takviyelerinin kan basıncını artırma ihtimali vardır. Bu nedenle, tansiyon ilaçları alıyorsanız, bunu kullanmadan önce sağlık uzmanına danışın.
Bu yan etkilerden kaçınmak için düşük dozla başlayın ve istediğiniz miktara ulaşıncaya kadar yavaşça artırın.
Kapsaisin Hapı için Dozaj
Gıda kaynakları, bu bileşiğin tüm potansiyel faydalarını sağlamak için yeterli miktarda kapsaisin sağlamayabilir. Bu nedenle, insanlar daha yüksek bir kapsaisin konsantrasyonuna sahip oldukları için takviye alırlar.
Dozlar değişiklik gösterse de, birçok çalışma günde 2–6 mg kapsaisin kullanır.
Piyasadaki takviyelerin çoğu, kapsaisin içeriği yüksek olduğu için ana aktif bileşen olarak kırmızı biber içerir. Kapsüller tipik olarak her biri yaklaşık 500 mg acı biber sağlar.
Acı biber gram başına yaklaşık 2.5 mg kapsaisin içerdiğinden, 2-6 mg kapsaisin elde etmek için iki ila beş 500 mg kapsül almak gerekir.
Kapsaisin takviyelerini mutlaka güvenilir bir markadan alın.
Sonuç olarak;
Acı biberlerde bulunan ve yanma hissine neden olan bileşik olan kapsaisin, takviye olarak alındığında çok sayıda fayda sağlayabilir.
Araştırmalar, kilo kaybını teşvik ettiğini, iltihabı azalttığını ve – topikal olarak uygulandığında – ağrıyı hafiflettiğini gösteriyor.
Yan etki riskini azaltmak için takviye almadan önce düşük bir dozla başlamalı ve güvenlik için mutlaka sağlık uzmanıyla konuşmalısınız.