Alfa-1-antitripsin (AAT)serin proteinaz inhibitörü veya serpin süper ailesinin üyesidir.
Alfa-1-antitripsin, karaciğer ve makrofajlar tarafından sentezlenen ve plazmada 1.5-3.5 g / l’lik bir konsantrasyonda bulunan 394 amino asitli akut faz glikoproteinidir. Bir dizi proteolitik enzimin inhibitörü olarak işlev görür, ancak asıl rolü nötrofil elastaz enzimini inhibe etmektir.
Alfa1 antitripsin eksikliği ilk olarak 1963 yılında Laurell ve Eriksson tarafından tanımlanmıştır.
Laurell, İsveç’teki laboratuarına gelen 1500 serumun 5’inde protein elektroforezinde alfa1-protein bandının bulunmadığını fark etmiştir.
Laurell ve Eriksson, bu hastaların üçünde amfizem olduğunu ve birinde de ailede anfizem öyküsü olduğunu saptamışlardır. Alfa 1 antripsin eksikliğinin ana klinik özellikleri belirlemişlerdir:
Alfa1 bölgesinde bir proteinin yokluğu, erken başlangıçlı amfizem ve genetik yatkınlık.
Alfa-1 antitripsin eksikliği; (A1ATE) karaciğer hücrelerinde anormal A1AT birikimine neden olarak karaciğer hasarına yol açar. Otozomal resesif geçen kalıtsal bir hastalıktır.
AAT eksikliği, çocukluk çağı karaciğer hastalıklarının ve erişkinlerdeki akciğer amfizeminin en sık görülen genetik nedenidir.
Alfa-1 antitripsin eksikliği sıklıkla teşhis edilemeyebilir ve yaygın olarak görülen bir genetik bozukluktur.
Alfa-1 antitripsin eksikliğinin belirtileri nelerdir?
20 ile 40 yaşları arasında kişi hastalığı olduğunun farkında olmayabilir. Özellikle egzersiz sırasında nefes darlığı hissedebilir. Nefes alırken hırıltı veya ıslık sesi duyulabilir.
Ayrıca sık sık solunum yolu enfeksiyonu görülebilir. Diğer belirtiler şunlar olabilir:
-Yorgunluk hissi
-Ayağa kalkınca kalbin hızlı atması
-Kilo kaybı
Yaşamın ilk yirmi yılında alfa1 antitripsin yetmezliğinin başlıca belirtisi karaciğer hastalığıdır; akciğer belirtileri daha sonra ortaya çıkar.
AAT eksikliği karaciğerde sorunlara neden olursa, aşağıdaki belirtiler görülebilir:
-Sarımsı cilt veya gözler
-Karın ve bacak bölgesinde şişlik
Yeni doğan bebekte sarılık, çok sarı idrar, zayıf kilo alma, büyümüş karaciğer , burun veya göbekte kanama hastalığın bulguları olabilir.
Nadir durumlarda, pannikülit adı verilen bir deri hastalığı, ciltte ağrılı şişlik ve sertliklere neden olabilir.
AAT eksikliği tanısı nasıl konur?
Aşağıdaki bulguları olan kişilerde alfa-1 antitripsin eksikliği (AATD) şüphelenilmelidir:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (yani, amfizem, kalıcı hava akımı tıkanıklığı ve / veya kronik bronşit); VE / VEYA
Aşağıdakilerden herhangi biri:
Bebeklik döneminde tıkanma sarılığı dahil olmak üzere herhangi bir yaşta karaciğer hastalığı
C-ANCA pozitif vaskülit
Nekrotizan pannikülit
Tanının doğrulanması için hangi testler yapılır?
1-Alfa-1 antitripsin (AAT) düşük serum konsantrasyonunun gösterilmesi.
Normal serum seviyeleri nefelometri ile 20-53 µmol / L veya yaklaşık 100-220 mg / dL’dir.
Akciğer hastalığı olan AAT eksikliğinde gözlenen serum seviyeleri genellikle <57 mg / dL’dir.2-
2- Proteaz inhibitörü (PI) tiplemesi ile fonksiyonel olarak eksik bir AAT protein varyantının saptanması.
3- Bialelik SERPINA1 patojenik varyantların saptanması.
AAT eksikliği nasıl tedavi edilir?
AAT eksikliği için her hangi bir tedavi olmamasına rağmen, kanda AAT protein miktarı arttırabilir ve bu da akciğer hasarına karşı sizi korur. Buna agumentasyon veya replasman terapisi adı verilir. Yani eksik olan protein yerine konur. Bunun için sağlıklı insanlardan kan alınır ve enzim eksikliği olan kişiye verilir.
Bu tedavinin amacı, akciğerlerdeki hasarı yavaşlatmak veya durdurmaktır. Bu hastalığı tersine çevirmez ya da sahip olduğunuz herhangi bir hasarı iyileştirmez.
Bu hastalıkla mücadelede sağlıklı kalmanıza yardımcı olmak için kötü alışkanlıklardan uzak durmak çok önemlidir. Sigara kullanmamalı, sağlıklı beslenmeli, pnömoni (zatürre) aşısı ve yıllık grip aşılarını yaptırmanız gereklidir.
İyi beslenme – vitamin D,E ve K takviyeleri de dahil olmak üzere, karaciğer sağlığınızı korumanıza yardımcı olabilir. Toz ve sigara dumanından kaçınmalı ve enfeksiyonu önlemek için ellerinizi sık sık yıkamalısınız. Karaciğerinizi korumak için alkol kullanmamalısınız.
AAT eksikliği herkes için farklı olabilir. Bazı kişilerde ciddi problemlere sahiptir, ancak diğerleri çok az semptomları olabilir veya hiç olmayabilir.
Bebeklerde ve çocuklarda, karaciğer hasarından çok akciğer sorunlarına neden olması daha olasıdır. Yine de, bu çocukların sadece% 10’unda ciddi karaciğer hastalığı vardır. AAT eksikliği olan çocuklar da astım da görülebilir.
Alfa antripsin eksikliği olan hastalarda tedavi yaklaşımı sigarayı bırakma, koruyucu aşılar, bronkodilatörler, gerektiğinde oksijen desteği ve sigarayla ilişkili KOAH’lı hastalar için tasarlanana benzer bir fiziksel rehabilitasyon programını içerir.