IMF nedir? Uluslararası Para Fonu
IMF nedir? Uluslararası Para Fonu
Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund) (IMF), 1944 yılında uluslararası para sisteminin esaslarını belirleyen “BrettonWoods Anlaşması” gereğince kurulmuş ve 1 Mart 1947’den itibaren fiilen çalışmaya başlamıştır. Kuruluşun merkezi Washington’dadır. Amacı, uluslararası para sisteminin düzenli şekilde işlemesini sağlamak ve üye ülkelerin dış ödeme güçlüklerinin çözümüne katkıda bulunmaktır. 1990’ların başlarında 177 ülkenin üye olduğu IMF’ye Türkiye, 14 Şubat 1947 tarihli ve 5016 sayılı yasayla katılmıştır.
IMF’ye üye ülkeler aynı zamanda Dünya Bankasına da üyedir. Üye sayıları 186’ya ulaşmıştır. IMF üyesi her ülkeye bir kota tahsis edilir. Kotalar, üye ülkelerin Fonla olan mali ve yönetim ilişkilerini belirler. Kotalar, her üyenin Fona sağlayacağı kaynak miktarını belirler. Ülkenin uluslararası ticaret potansiyeline, millî gelirine ve döviz rezervlerine göre kotalar belirlenir.
- Ekonomik istikrarsızlık çeken ve dış ödemeler bilançosu açık veren ülkelere bu açıkların finansmanı için kısa süreli kredi sağlamak
- Uluslararası parasal ilişkilerin düzenli ve uyumlu gelişmesini sağlamak
- Üye ülkelerin uluslararası ticari bankalara veya resmî kuruluşlara olan ödenemeyen borçlar sorununun çözümü için aracılık yapmak
- Üye ülkelerin, kambiyo dalgalanmalarını en aza indirerek döviz akışını kolaylaştırmak
- Üye ülkeler arasında iş birliğini sağlamak ve güçlendirmek
Kota o ülkenin :
-Fona ödeyeceği miktarı,
-Fondan çekeceği kredi miktarını,
-Fondaki oy hakkını belirler.
Ülke fona üye olduğu zaman, fonun %75’ini kendi ulusal parası cinsinden, geri kalan %25’ini ise dolar cinsinden yatırır. Böylece fonun emrinde her an kullanıma hazır her ülkenin parası bulunmuş olur.
IMF kredilerin geri ödeme süresi genellikle 3-5 yıldır. Kredi kullanan ülke bir faiz ödemesi yapar ancak bu düşük bir faizdir. Ülke borcunu aldığı para cinsinden ödeyebileceği gibi IMF’nin parası olan SDR cinsinden de ödeyebilir.
IMF kredileri temelde şartlılık ilkesine yani performans kriterine dayanır. Yani IMF borç vermek için ülkeden bazı şartları gerçekleştirmesini ister.
Şartlar;
-Ülke kamu giderlerini kısıcı önlemler alsın.
-Vergileri artırıcı önlemler alsın.
-Para arzı kısılsın.
-Serbest fiyat politikaları izlensin.
-Dış ticaret liberalleşsin.
-Ulusal paranın değeri düşürülsün.