Çocuk Haçlı Seferleri: Kutsal Topraklara Giden Ancak Hiçbir zaman Dönmeyen Binlerce Çocuk
Çocuk Haçlı Seferleri, Orta çağ İngiltere’sinde meydana gelen sıra dışı olaylardan biridir. 1212 yılında, on binlerce kendinden-menkul ve silahsız haçlı çocuk, Kudüs’ü Müslümanlardan kurtarmak için Kuzey Fransa’dan ve Batı Almanya’dan yola çıktı. Hiçbir zaman resmi bir müsaade söz konusu olmasa da bu sözde haçlı seferi tam bir felaketti. Çocuklardan hiçbiri Kutsal Topraklara ulaşmadı. Birçoğunun köle olarak satıldığı ve binlercesinin hiç geri dönemediği söylendi.
11.ve 13. yüzyıllar arasında Avrupa’daki Hristiyanlar tarafından Kutsal Toprakları elinde tutan Müslümanlara karşı yedi büyük Haçlı Seferleri düzenlendi. Doğu’ya yönelik bu büyük askeri seferler yanında Latin Roma Katolik Kilisesi de kendi düşmanlarına karşı çok sayıda küçük haçlı seferi düzenletti. Güney Fransa’daki Kathar sapkınlarını ortadan kaldırmayı amaçlayan Albigensian Haçlı Seferleri (1208-1241) ve Kuzey Avrupa paganlarına karşı düzenlenen Kuzey Haçlı Seferleri (1193-1290) de bunlardan bazıları idi. Ancak, Haçlı Seferleri tarihinde yaşanan en tuhaf olaylardan biri muhtemelen 1212 yılında gerçekleştiği söylenen sözde “Çocuk Haçlı Seferleri”dir.
13.yüzyıl kaynaklarından Köln Kraliyet Kronolojisine (Chronica Regia Coloniensis) göre Çocuk Haçlı Seferleri 1212’de Paskalya veya Pentekostu (hamsin yortusu ) döneminde başladı:
Altı yaş ile ergenlik dönemi arasında bulunan binlerce erkek çocuğu kullandıkları at arabaları ve sabanları, otlattıkları sürüleri ve yaptıkları ne varsa her şeyi bıraktılar. Bunu onları geri çevirmeye çalışan ebeveynlerinin, yakınlarının ve arkadaşlarının isteklerine rağmen yaptılar. Birbiri ardına haçı almak için koştular. Böylece yirmi, elli, ya da yüz kişilik gruplar halinde ellerindeki flama ve sembollerle Kudüs yolculuğuna çıktılar.
Çocuklar, Haçlı Seferini düzenlemelerini tanrının istediğini ve onları bu işe tanrının sevk ettiğini iddia ettiler. Buna rağmen seferleri hedefine ulaşamadı. “Bazıları Metz’den, diğerleri Piacenza’dan hatta bir kısmı da Roma’dan geri döndü. Yine de bir kısmı Marsilya’ya kadar geldiler fakat Kutsal Topraklar’a geçtiler mi yoksa sonları ne oldu, meçhul. Yazar, hikâyeyi acı bir şekilde tamamlar
“Bir şey kesin: yola çıkan binlerce kişiden sadece çok azı geri döndü”.
Hikâyenin daha yeni versiyonları, aslında bu Haçlı Seferinde yer alan iki ayrı çocuk grubunun olduğunu ileri sürdü. Birincisi Stephen of Cloyes adlı köylü bir çocuğun liderliğinde Fransa’dan gelen gruptu. Bu çocuk, Mesih’in kendisine bir rüyada göründüğünü ve cennetten bir mektup getirdiğini iddia ediyordu. Stephen, bir grup genç takipçisini Vendôme şehrinde bir araya getirdi ve Paris’in hemen dışındaki Saint-Denis’e yürüdü. Burada bu ‘mektub’un muhtevasını Fransız kralı II. Philip’e aktarmayı amaçlıyordu. Kral genç haçlıdan dolay mutlu olmadı gibi görüşmek zahmetine bile girmedi ve onlara evlerine geri dönmelerini söyledi. Bazıları kralın tavsiyesine uyup evine dönerken diğerleri onların yerine geçti. Stephen’ın 30 bin çocuğu topladığı ve Kutsal topraklara gitmek için Akdeniz’i geçecekleri Marsilya’ya kadar götürdüğü söylenir.
Aynı tarihlerde, bir başka ‘Çocuk Haçlı Seferi’ ‘Ordusu’ da Almanya’da toplanıyordu. Onların lideri de Köln’den Nicholas adlı bir çocuktu ve 50 bin takipçi topladığı bildiriliyordu. Bununla birlikte, Stephen’ın aksine Nicholas’ın takipçileri arasında muhtemelen mecbur olmadıkları halde az sayıda yetişkin de vardı. Bu haçlı seferlerinin Alpleri geçerek Almanya’dan İtalya’ya gittikleri ve hatta Roma’da papa ile buluştukları söylenmektedir. Papa, çocukları cesaretlerinden dolayı överken aynı zamanda onlara böyle bir teşebbüste bulunamayacak kadar genç olduklarını da söyledi. Bunun üzerine çoğu Almanya’ya geri döndü. Gerçi onların da birçoğu yollarda ölecekti. Belirlenen bir kaç genç Kutsal Topraklara gitmek üzere gemilere bindi ve tarihten tamamen silindiler.
Çocuk Haçlı Seferi için 13. yüzyıla ait 50’den fazla kayıt kaynak gösterilse de, birçok kişi anlatılan hikâyeleri sorgulamakta ve anlatılanların en iyi ihtimalle gerçekte olanın süslenmiş bir versiyonu olabileceğinden şüphelenmektedir.
Papalığın bir çağrısı ya da yasağı bulunmadığına göre en doğru yaklaşım Çocuk Haçlı Seferinin bir Haçlı seferi olmadığıdır. Daha ziyade, ayrıntıları meçhul ve izinin sürülmesi zor popüler bir hareketti. Dinsel bir coşku ve fanatizmin tetiklediği bu hareket binlerce ölümle sonuçlandı.
Çeviri: Fatih ALATEPE
Kaynak: ancient-origins “The Children’s Crusade: Thousands of Children March to Holy Land but Never Return“
Referanslar
HistoryLearningSite.co.uk, 2014. Çocuk Haçlı Seferleri:
http://historylearning.com/medieval-england/the-crusades/childrens-crusade/
Chronica Regiae Coloniensis Continuatio prima, s.a.1213, MGH SS XXIV 17-18, translated by James Brundage, The Crusades: A Documentary History, (Milwaukee, WI: Marquette University Press, 1962), 213
http://legacy.fordham.edu/halsall/source/1212pueri.asp
The Economist, 2000. The children’s crusade, Fairly holy innocents.
http://www.economist.com/node/457145
www.historyhouse.com, 2007. Çocuk Haçlı Seferleri
http://www.historyhouse.com/in_history/childrens_crusade/
www.medieval-life-and-times.info, 2014. Çocuk Haçlı Seferleri [Online]
http://www.medieval-life-and-times.info/crusades/childrens-crusade.htm