Uluslararası Havaalanları Konseyi (ACI World), Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ve Dünya Çapında Havaalanı Koordinatörleri Grubu’ndan (WWACG) oluşan Dünya Havaalanı Slot Kurulu (WASB), 2021 yazının kuzeyine yönelik havaalanı slot kullanım rahatlaması için ortak bir öneri yayınladı. Kuruluşlar, temel hava taşımacılığı bağlantısını korumak için dünya çapındaki düzenleyicileri, tavsiyeye uygun en kısa sürede daha esnek slot kurallarını geçici olarak benimsemeye çağırdı.
Covid-19 krizinden kaynaklanan talepteki düşüşün bir sonucu olarak, 2020’nin ilk çeyreğinde doğrudan şehir bağlantılarının yaklaşık yüzde 65’i ortadan kalktı. Slot düzenlemeli havalimanları, tüm yolcuların neredeyse yarısına hizmet veriyor ve küresel tarifeli havayolunun omurgasını oluşturuyor. IATA’dan yapılan açıklamada ancak havaalanı slotlarının kullanımı ve muhafazasını düzenleyen kurallar konusunda kesinlik olmadığı sürece kurtarmanın imkânsız olduğu belirtildi.
Açıklamada şu bilgiler yer aldı:
“Mevcut slot kuralları asla uzun süreli bir endüstri çöküşüyle başa çıkmak için tasarlanmadı. Düzenleyiciler, sektöre hayati bir nefes alma alanı sağlamak için 2020 yaz ve kış kurallarını geçici olarak askıya aldı. Bununla birlikte, uluslararası hava trafiğinin, 2021 yazına kadar 2019 seviyelerinin yaklaşık yüzde 25’ine geri dönmesi bekleniyor. Hava trafiği düzelirken bağlantıyı korumak için daha esnek bir slot düzenleme sistemi gereklidir.”
Dünya Havaalanı Slot Kurulu (Worldwide Airport Slot Board/WASB), havaalanı, havayolu ve slot koordinatörü topluluğundan temsilcilerin slot kurallarına ilişkin pozisyonlarda anlaşmaya varmaları için bir forum konumunda. WASB, iyileşmeye yardımcı olmak için gerekli esneklik konusunda düzenleyicilere mevcut kuralların en iyilerini koruyan bir teklif üzerinde çalıştı.
Kurul, 2020 sonundan önce aşağıdaki kuralların benimsenmesini tavsiye etti:
- Şubat 2021 başına kadar slotlarını iade eden havayollarına 2022 yazında bu slotları kullanma hakkını ellerinde tutmalarına izin verilmesi.
- Sonraki sezon slotları tutmak için daha düşük bir çalışma eşiği. Normal endüstri koşullarında bu 80-20 olarak ayarlanmıştır. WASB, bunun 2021 yazı için 50-50 olarak değiştirilmesini tavsiye ediyor.
- Bir slotun kabul edilebilir kullanılmaması için net bir tanım. Örneğin, kısa vadeli sınır kapatmaları veya hükümetler tarafından uygulanan karantina önlemlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan mücbir sebepler.
“WASB teklifinin benimsenmesi hayati önemli”
IATA Genel Müdürü ve CEO’su Alexandre de Juniac, konuyla ilgili açıklamasında, “Düzenleyicilerin, WASB tekliflerini küresel olarak uyumlu bir temelde hızla benimsemesi hayati önem taşıyor. Havayolları ve havaalanları, 2021 yaz sezonunu (Nisan ayında başlayacak) zaten planladıkları ve programları kabul etmeleri gerektiğinden kesinliğe ihtiyaç duyuyorlar. Yeni kuralların benimsenmesindeki gecikmeler, endüstrinin finansmanı ve hava taşımacılığında 4,8 milyon işin sıkıntıya girdiği bir zamanda sektöre daha fazla zarar verecektir” dedi.
ACI World Genel Müdürü Luis Felipe de Oliveira ise, “Havaalanı slotlarının önemli sorununa küresel olarak uyumlu bir yaklaşım oluşturmak, havacılığın kurtarılmasının temelini oluşturan önemli bir parçadır. Hava taşımacılığı endüstrisinin, yolcuların yararına olan bağlantı ve seçimi korumak için yapılması gerekenler konusundaki birleşik konumu, durumun aşırı aciliyetinin düzenleyicilere açık bir işaretidir. Herhangi bir gecikme, hava taşımacılığının ve küresel ekonominin toparlanmasını daha da zorlaştırdığı için şimdi harekete geçilmesi gerekiyor” diye konuştu.
İlgili makamların havacılık endüstrisine bu olağanüstü zamanlarda planlama sürecinde gerekli öngörülebilirliği sağlamak için uygun önlemleri almalarının önemli olduğuna vurgu yapan WWACG Başkanı Fred Andreas Wister de 2021 yaz sezonunun hazırlığı için IATA ve ACI World ile birlikte ortak bir zemin oluşturma olanağını memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.