Bu makalede size, çocuğunuzla oynamanın, konuşmanın ve öğrenmenin harika bir yolunu göstereceğiz. Ardından size çocuğunuzla oynamanın, konuşmanın ve öğrenmenin harika bir yolunu göstereceğiz. Sonra da çocuğunuzla oynamanın, konuşmanın ve öğrenmenin harika bir yolunu göstereğiz. Ve hepsinden sonra da size çocuğunuzla oynamanın, konuşmanın ve öğrenmenin harika bir yolunu göstereceğiz.
Burada bir örüntü fark ettiniz mi?
Fark etmiş olmalısınız, çünkü bu yazı yukarıdaki örüntüler üzerine –ve okul öncesi çağdaki ya da ilkokulun ilk sınıflarına giden öğrencilerin ciddi matematik becerileri geliştirmesine nasıl yardımcı oldukları üzerine! Örüntülerin çocukların matematiğe hazırlanmasına yardımcı olabileceği fikri, şaşırtıcı gelmiyor. Ne de olsa eğitimciler örüntüler arasındaki öngörülebilir ilişkilerin, sayılar arasındaki öngörülebilir ilişkilerle benzer olduğunu uzun yıllardır biliyor. Ve akademik başarı ile kalıplarla (örüntülerle) sağlanan beceri arasındaki ilişkiyi gösteren iyi belgelenmiş bağlantılar var – araştırmalar gösteriyor ki örüntülerle daha iyi anlayan öğrenciler, matematik derslerinde daha iyi performans eğilimine sahip ve matematikte çok iyi olmayan öğrenciler de örüntülere göre çalışarak notlarını oldukça yükseltebiliyor. Birçok çocuk kitabı ve televizyon programındaki karakterlerin, pek de kurnazca olmayan bir şekilde ne söylerlerse söylesinler -“Aaa bak! Öfkeli yaban arılarının kovanındaki çizgiler, sarı, siyah, sarı, siyah diye sıralanıyor.”- buna devam etmelerinin nedeni de bu. İnsanlar, örüntülerin çocuklara okulda yardımcı olduğunu da biliyor.
Fakat, örüntüler hakkında bilemeyebileceğiniz şeyler de var. Vanderbil Üniversitesi tarafından yakınlarda yapılan bir araştırmaya göre, çocuklar genellikle bizim onlardan yapmalarını istediğimizden daha karmaşık şekilde örüntülerle çalışabilme becerisine sahip. Ve örüntülerin daha karmaşık şekilde kullanılması, çocukları öğrenme için hazır hale getiriyor! Bu nedenle oynamanın, konuşmanın ve öğrenmenin bu eğlenceli yollarını deneyerek, çocuklarınıza cesaret aşılayan örüntüler verin. Bu örüntüler basitten başlıyor ve giderek daha karmaşık hale geliyor. Fakat merak etmeyin, çocuklarınız bunun üstesinden kesinlikle gelecektir!
AŞAMA 1: Bir örüntüyü kopyala ya da devam ettir
Bu bizim çocuklara örüntüleri göstermemizin en basit ve en yaygın yoludur. Çok basit bir örüntü oluşturun –birbirini, kırmızı, sarı, kırmızı, sarı gibi izleyen lego parçaları gibi- ve çocuğunuzdan bunu kopyalamasını isteyin: “Ben bir örüntü yaptım. Sen de bir aynı şeyi yapabilir misin?” Ya da uzatmasını isteyin: “Ben bir örüntü yaptım. Sen de bu örüntüye devam edebilir misin?” Çocuğun örüntülerin nasıl işe yaradığını bilmeden, sadece önündekileri tekrarlayarak bu tür aktiviteleri tamamlayabileceğini bilmek önemlidir. Bu nedenle sorular sorun ve küçüğünüzün performansı üzerine konuşun. Böylece çocuğunuzun bu seviyede neyi bildiğini tam olarak öğrenebilirsiniz.
AŞAMA 2: Örüntüyü aktar
Örüntünüzü bir çentik daha yukarı taşımaya hazır mısınız? Nesneleri kullanarak bir örüntü oluşturun –örneğin, çatal, çatal, kaşık, çatal, çatal, kaşık- ve çocuğunuzdan tamamen farklı nesneleri kullanarak bu kalıbı tekrarlamasını isteyin –çorap, çorap, külot, çorap, çorap, külot gibi-. Bunu yapabilen çocuklar, örüntüyü tanımlayan seriyi saptayabildiklerinden (A, A, B ya da benzer, benzer, farklı) size bazı karmaşık örüntü becerilerini gösteriyor demektir. Ve böylece siz de yeni bir yöntemi uygulayabilirsiniz.
AŞAMA 3: Örüntü birimini tanıma çalışması
Gerçek birer örüntü uzmanı olabilmek için çocuklar, örüntünün en küçük birimlerini tanımlayabilir hale gelmeye ihtiyaç duyar. Çocuğunuzun bunu başarabilmesinde yardımcı olmak için, bir örüntüyle yerleştirilmiş bloklardan yüksek bir kule yapmayı deneyin –turuncu, turuncu, sarı, turuncu, turuncu, sarı diye devam eden bir kule gibi- ve ardından çocuğunuza sorun: “Buradaki örüntü ile yapabileceğin en küçük kule nasıl olur?” (Doğru cevap turuncu, turuncu ve sarı bloktan oluşan kule elbette!) Çocuğunuza “örüntünün yeniden başladığı noktayı” sormanız da aynı temel etkiyi yapar. Çocukların bu soruyu doğru cevaplayabilmesi için öncelikle bir örüntünün nerede, hangi birimde tekrarladığını anlamaları ve birimi buradan ayırabilmeleri gerekir.
AŞAMA 4: Yüksek seviyede örüntü pratiği
Çocuğunuz yukarıda anlatılan örüntü temellerinde usta mı oldu? Şimdi durmak yok! Örüntülerle nasıl etkileşimde bulunacağınızı göstermek için birkaç nokta ekleyin ve bu eklentiler de çocuğunuzun matematik becerilerini artırmak için onları teşvik etmeye başlayabilir.
- Eleştirel düşünmeyi geliştirin. Çocuğunuzun gördüğü örüntüler hakkında konuşmayı öğrenmesine yardımcı olun. “Kırmızı, kırmızı, mavi” gibi basit ifadelerden, “İki aynı, bir farklı” gibi daha derin açıklamalara kadar bir dizi gelişmiş yöntem bulabilirsiniz.
- Bellek oluşturun. Çocuğunuzla bir örüntüyü çalışın. Ardından o örüntüyü ortadan kaldırdıktan sonra onu zihninde yeniden yapmaya çalışmasını isteyin.
- Yaratıcılığı teşvik edin. Çocuklarınızı çevrelerinde gördükleri şeylerden örüntü yapmaları için cesaretlendirin, -legolar, krakerler, kitaplar, kendilerinin çizdiği şeyler ya da evcil hayvanlar gibi-.