Trompet nedir?
Nefesli sazlardan biridir. Huni biçiminde ağzı, gövde boyunca daralarak ağızda sona erer. Borazanın gelişmişidir. Orkestralarda bulunur.
Bir ağızlık ve kendi üzerine kıvrılmış silindir biçimindeki borudan oluşur. Ağız kısmı kase benzeri konik biçimdedir. Ses rengi parlak ve çınlayan niteliktedir. Korno gibi trompet de çalma ilkeleri bakımından aynıdır. Trompetin öteki üflemeli çalgılardan önemli bir farkı, üfleme sırasında iki ya da üç kez ses düzenlemesi yapılabilmesidir.
Genelde iki tip trompet vardır: Bir temel notanın armonik seslerini çıkartan “basit trompet”; kromatik veya pistonlu trompet. İkincisi XIX.yüzyılın başında Bluhmel ve Stözel tarafından bulunmuş ve basit trompetin yerini almıştır. Tüpleri bulunmayan basit trompet, bu çalgının ilkel türüdür. Perdeyi değiştirmek için boruda tüpler yoktur. Borunu uzunluğuna tekabül eden perdede sesler üretilebilir.
XVII. yüzyıl başında İtalya’ da Montaverdi ve öteki bestecilerin yapıtlarında kullanılan trompetlerin çoğunluğu re perdeliydi. Bu tür trompet günümüzde kullanılmaz. Trompet yapısından dolayı solo çalgı olarak ve oda müziğinde az kullanılmıştır. Haendel’in trompetler ve komolar için bir konçertosu, Leopold Mozart’ın bir trompet konçertosu vardır.
Oda müziği yapıtlarında yer verilmesi ise XIX. Yüzyıl sonlarında ve XX.yüzyılda bestelenen eserlerde gerçekleşmiştir. Saint-Saens’ in trompet, beş yaylı ve piyano için yedilisi; d’ Indy’ nin trompet, iki flüt, iki kemen, viyola ve viyolonsel için süit’ i; Stravinski’ nin flüt, klarnet, iki bason, iki trompet ve iki trombon için oktet’i; Glozunov’ un trompet, korno ve iki trombon için kuartet’ i bunlar arasında sayılabilir.
Bu çalgının geçmişi, çok eski yıllara dayanır. Tanınmış olan iki biçiminden, düz ve pistonlu olanlarından, bugün en çok kullanılanı; Si b sesinde ve pistonlu olanıdır. Çok eski devirlerdeki zafer törenlerinin en başta söz edilen çalgısı, düz Trompetlerdir. Bu Trompetlere piston düzeni ancak ondokuzuncu yüzyıl başlarında konuldu, önceleri İtalyan Operalarının Orkestralarında yer aldı. Besteciler armonik sesler veren düz Trompeti kullandılar. Sonra, Bach ve Haendel çağında yaygınlıkla kullanılan bir çalgı oldu.
Klasik bestecilerin Orkestralarında iki Trompetle yetindiklerini, Wagner ile yeniden önem kazandığını söylerken, bu deyişe koşut olarak, çalgının gelişme zamanını da düşünmek gerekir, pirinçten yapılma, ağızlıklı ve pistonlu Trompetler günümüzde gelişme devrim tamamlamış durumdadır. Çalgıya piston düzeni eklendikten sonra, çeşitli seslerde yapıldı. Bir zaman Fa ve Mi b seslerinde yapılanlar kullanıldı. Şimdi bunların yerine Do ve Si b seslerinde yapılanlar kullanılmaktadır.
Artık Fa ve Mi b sesleminde olanlar pistonsuz trompetlerdir. İnce bölüm seslerinin çıkarılabilmesi oldukça güçtür. Bu sesleri sağlamlıkla çıkartabilecek çalıcılar gereklidir Parlak ve gür bir sesi vardır Kalın bölümün ilk iki notası, ince bölümün son üç notası dışarı kalmak üzere diğer seslerde yazılacak tüm ezgileri, parlak, kusursuz ve başarı ile seslendirebilir. Sesleri acı bir özellik taşır. Bu özelliğini kapatmak için yanında Kornete de yer verilmesi zorunludur. Armoni muzikaları için, çoklukla iki trompet partisi yazılır. Eğer çalıcı, parti sayısından 1 çok ise, bu durumda birinci partiyi; 1, ikinci partiyi; 2 kişi çalar 2 çok ise, her iki partiye de; ikişer çalıcı verilir.
Sözlükte "trompet" ne demek?
1. Bir ağızlık ve kendi üstüne kıvrılmış silindir bir borudan oluşan nefesli çalgı.
Trompet kelimesinin ingilizcesi
[trompet (de) ] n. trumpet
v. trumpet, tootle
n. trumpet
Köken: Fransızca