Crohn Hastalığıyla İlgili Doktorunuza Sormanız Gereken 10 Soru
Doktorunuzun odasındasınız ve Crohn hastalığınızın olduğunu öğrendiniz. Her şey size çok bulanık görünüyor. Soru sormayı bırakın adınızı bile zar zor hatırlıyorsunuz. İlk kez teşhis konulduğunda bu durum son derece normaldir. İlk başta sadece hastalığın ne olduğunu ve hayatınıza nasıl etki edeceğini öğrenmek isteyebilirsiniz. Bir sonraki randevunuzda ise hastalıkla nasıl baş edeceğinizi öğrenmek için doktorunuza bazı sorular yönlendirmeniz gerekir.
Crohn Hastalığı Kısaca
Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.
- Dikkat
- Normal
Endişelenmeli miyim?
Bağırsaklarda oluşacak hasarın engellenmesi için erken teşhis önemlidir. Bu belirtileri yaşıyorsanız ve ailenizde Crohn hastası varsa doktorunuzdan test yapmasını isteyin.
Ne Yapmalıyım?
Bağırsaklarda oluşacak hasarın engellenmesi için erken teşhis önemlidir. Crohn belirtileri yaşıyorsanız ve ailenizde Crohn hastası varsa doktorunuzdan test yapmasını isteyin.
Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?
Crohn hastalığı durumunda İç Hastalıkları (Dahiliye), Gastroenteroloji bölümlerine gidilir.
Tedavinize odaklanacak 10 soru:
1 Başka hastalıklar belirtilerime neden olabilir mi?
Crohn hastalığı, bağırsaklarla alakalı olan kolit ve iltihabi bağırsak hastalıklarıyla ilişkilidirler. Doktorunuza, neden Crohn hastalığından şüphelendiğini ve yaşadığınız hastalığın başka bir rahatsızlık olup olmayacağını sormanız gerekir. Farklı hastalıklarda, farklı tedaviler uygulanması gerekir. Bu yüzden doktorunuzun diğer hastalıkları elemek için birçok test yapması önemlidir.
2 Bağırsaklarımın hangi kısımları etkileniyor?
Crohn hastalığı, sindirim sisteminin herhangi bir yerini etkileyebilir.
Bu kısımlar:
- Ağız
- Mide
- İnce bağırsak
- Kalın bağırsak
Sindirim sisteminizin farklı yerleri etkilendiğinde farklı belirtiler ve farklı yan etkiler beklemeniz gerekir. Bu yüzden hastalığın tam olarak nereleri etkilediğini bilmeniz önemlidir. Böylece, en uygun tedavinin ne olacağına karar verilebilir. Örneğin, Crohn hastalığınız kalın bağırsağınızı etkiliyorsa ve ilaç durumunuzu düzeltmiyorsa bağırsak ameliyatı olmanız gerekebilir.
3 Kullandığım ilaçların yan etkileri nelerdir?
Crohn hastalığıyla mücadele etmek için güçlü ilaçlar kullanmanız gerekir. Bu yüzden, ilaçları kullanırken ilaçların sebep olacağı yan etkilere de dikkat etmelisiniz. Örneğin, prednizon gibi steroid ilaçlar kullanıyorsanız kilo alabilirsiniz. Kullanacağınız diğer ilaçların da dikkat etmeniz gereken yan etkileri bulunur. Bazı ilaçların anemiye neden olmadığının anlaşılabilmesi için düzenli olarak kan testi yapılması gerekir. Yeni bir ilaç kullanmaya başlamadan önce doktorunuzla muhtemel yan etkiler hakkında konuşarak nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenmelisiniz.
4 İlaçlarımı kullanmayı bırakırsam ne olur?
Bazı ilaçların istenmeyen yan etkileri olduğu için bazı hastalar ilaçları kullanmayı bırakırlar. İlacı kullanmayı bıraktığınız takdirde ne gibi sonuçlarla karşılaşacağınızı doktorunuza danışmalısınız. Bu durumda, Crohn hastalığının alevlenmeleriyle karşılaşma ihtimaliniz vardır. Ancak daha da kötüsü ilaçları kullanarak bağırsaklarınızın bir kısmını mahvetme ihtimalinin olmasıdır. Böyle bir şey yaşandığı takdirde ameliyat olmanız gerekir. İlacı içmeyi unutmak zaman zaman yaşanabilir. Bu gibi durumlarda ne yapmanız gerektiğini doktorunuza danışmalısınız.
5 Hangi belirtiler acil bir durumun işaretçisidir?
Crohn hastalığının kontrol edilemeyen ishal ve karın ağrısı gibi utanç verici belirtileri olabilir ancak çabucak hayati risk oluşturan belirtiler de ortaya çıkabilir. İdrar yolu tıkanması ya da bağırsakların daralması bağırsaklarda tıkanıklığa neden olabilir. Bu durumda, keskin bir karın ağrısı olacaktır ve bağırsak hareketi hiçbir şekilde gözlenmeyecektir. Bu belirtiler, Crohn hastalığında yaşanacak acil belirtilerin bir türüdür. Diğer acil belirtiler hakkında bilgi edinmek için doktorunuza danışın.
6 Hangi ilaçları kullanabilirim?
Sürekli ishal için loperamid (Imodium) kullanabilirsiniz ama ilacı kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın. Aynı şekilde kendinizi kabız hissediyorsanız bağırsak çalıştırıcı ilaçlar kullanabilirsiniz fakat bu ilaçlar bazen fayda sağlamak yerine zarar vermektedirler. İbuprofen gibi nonsteroidalantienflamatuvar ilaçlar, Crohn hastalarında yan etkilere neden olacağından önerilmemektedir. Tedaviniz sırasında uzak durmanız gereken ilaçları da doktorunuza danışmalısınız.
7 Ne tür bir diyet yapmalıyım?
Crohn hastaları için belirlenmiş bir diyet olmasa da sağlıklı ve dengeli beslenmek önemlidir. Crohn hastalığı olan pek çok kişi aşırı yoğun bir şekilde yaşanan ishalden dolayı kilo vermektedir. Bu yüzden, hastaların kilolarını koruyacak bir beslenme düzenine sahip olmaları önemlidir. Beslenme düzeniniz hakkında endişeleniyorsanız ya da kilonuzu korumak konusunda zorlanıyorsanız doktorunuzdan bir diyetisyen önermesini isteyebilirsiniz. Böylece ihtiyacınız olan besinleri aldığınızdan emin olabilirsiniz.
8 Hayatımda başka ne gibi değişiklikler yapmalıyım?
Hayat tarzınızda yapacağınız değişiklikler Crohn hastalığı konusunda size yardımcı olabilir. Bazı alışkanlıklarsa hastalığın belirtilerini çok daha kötüleştirecektir. Örneğin, Crohn hastalarının sigara içmesi alevlenmeleri daha da kötüleştirecektir. Alkolün ise bazı ilaçlarla birlikte kullanımı önerilmemektedir. Sportif etkinliklere, işle alakalı ve daha başka ağır aktivitelere katılacaksanız doktorunuza danışmak isteyebilirsiniz. Genellikle cinsel ilişki konusunda bir kısıtlama olmasa da Crohn hastalığının hayatınızın bu kısmını nasıl etkileyeceğini doktorunuzla konuşmanız faydalı olacaktır.
9 İleride ne gibi tedavilere ihtiyaç duyacağım?
Çoğu zaman Crohn ilaçlarla ve hayat tarzında yapılacak değişikliklerle kontrol altına alınabilir ancak bazı vakalarda hastalığın remisyona girmesi için ameliyat gerekir. Doktorunuza ameliyat ihtimalini ve ne tür ameliyat yapılacağını sorabilirsiniz. Bazı ameliyatlarla bağırsağın bir kısmı alınır. Ancak, bazı ameliyatlarda kalın bağırsağın tamamı alınarak hayatınızın geri kalanı boyunca torba taşımanız gerekebilir. Ameliyat seçeneklerinizi önceden bilmeniz en iyisi olacaktır.
10 Tekrar ne zaman muayene olmalıyım?
Doktorunuza sorularınızı sorduktan sonra bir sonraki muayeneniz için randevu almalısınız. Kendinizi iyi hissediyor olsanız ve herhangi bir şekilde alevlenme yaşamıyor olsanız da doktorunuza kontrole ne zaman gelmeniz gerektiğini bilmeniz gerekir. Alevlenme yaşadığınızda ne yapmanız gerektiğini ve tedavinizle ilgili sorunlar yaşamaya başladığınızda ne zaman doktorunuzu görmeniz gerektiğini öğrenmeniz de önemlidir. İlaçlarınız işe yaramadığında ya da kendinizi iyi hissetmediğinizde ne zaman kontrole gitmeniz gerektiğini sorun.
Crohn Hastalığı
Kaynak: Healthline