Kızınız ya da oğlunuz 5-6 yaşına geldi. Siz, kendine güvenen, sorumluluk sahibi iyi bir çocuk yetiştirdiğinizi düşünüyorsunuz. Ancak, şimdi hiç de alışık olmadığınız bir durumla karşı karşıya kaldınız. Çocuğunuz kendi bağımsızlığını ilan etmek istiyor ve size şu soruyu yöneltiyor: “Yan apartmanda oturan arkadaşıma tek başıma gidebilir miyim?” Doğal olarak ilk kez duyduğunuz bu ve buna benzer sorularla karşılaştığınızda kendi kendinize şöyle düşünüyorsunuz: İzin vermeli miyim yoksa vermemeli miyim? ” Siz, 6 yaşlarında iken belki de yürüyerek okula gidiyordunuz, arkadaşınızla yandaki parka uğruyordunuz.
Oysa bugünün dünyası çok daha tehlikeli ve çocuğunuz sizin gözünüzde öyle masum görünüyor ki. Gerçekten de, hem çocuğunuzu özgür ve ayakları yere sağlam basan biri olarak yetiştirmek; hem de onu güvende tutmak imkansız gibi gözüküyor değil mi? Ancak, bu yaşlardaki çocuklar doğal olarak daha fazla özgürlük istiyorlar.
Bu nedenle de, yaşıtlarıyla kendi durumlarını karşılaştırarak kimin ailesine daha bağımlı, kimin daha özgür olduğunu saptıyorlar. Örneğin, çocuklardan biri yalnız başına yakınlardaki markete gidiyorsa diğeri de aynı şeyi ailesinden talep ediyor.
Çocuğunuza Onu İzlediğinizi Çocuğunuza Hissettirin
Her ne kadar çocuğunuz bazı işleri tek başına yapmayı arzu etse de, aynı zamanda sizin onun yanında olduğunuzu hissetmeyi tercih ediyor. Arkadaşına yalnız gitmeyi veya tek başına dışarı çıkmayı istese de, bilin ki onun da kendi özgürlük limitleri konusunda şüpheleri var. Ona bağımsızlığını kazandırmaya çalışırken bir noktaya dikkat etmenizde yarar var: Çocuğunuz sizin yakınlarda olmanızı istiyor ve tabii ki siz de onun kendi gözünüzün önünde olmasını diliyorsunuz.
Çocuğunuza güveniniz tam olsa bile çevredeki insanlardan dolayı, bazı izinleri vermekte şüpheleriniz olabilir. Böyle durumlarda onu incitmeden, korumak elinizde.
Örneğin, bir restoranda tek başına tuvalete gitmek isteyen oğlunuza şöyle bir yanıt verebilirsiniz: “Benim de ellerimi yıkamam gerekiyor, o yüzden ben de seninle gelmek istiyorum.” Annesiyle birlikte bayanlar tuvaletine gitmek oğlunuzun gücüne giderse, ellerinizi yıkadıktan sonra erkekler tuvaletinin kapısında bekleyeceğinizi söyleyin.
Zorda Kaldığında Ne Yapması Gerektiğini Öğretin
Çocuklar genellikle, yabancılara karşı nasıl davranacağı konusunda kararsızdırlar. Bunun gibi durumlarda ne yapması gerektiği konusunda ona yardımcı olmalısınız. Böylece, sizden ayrı kaldığında ya da kaybolduğunda nasıl davranması gerektiğini bilir.
Örneğin, bir markette dolaşırken ona şöyle bir soru yöneltin: Eğer şimdi kaybolursan, ne yaparsın? Size verdiği yanıttan tatmin olmazsanız ona ne yapınası gerektiğini açıklayın. Örneğin, Markette rafları düzenleyen kişilere, kasada oturan kasiyerlere ya da yanında bir çocuk bulunan bir anneye gidebileceğini söyleyin.
Sorumluluk alması gerektiği zaman, nasıl davrandığını gözlemlemek de çocuk açısından yararlıdır. Sizin verdiğiniz öğüt ve direktiflere ne kadar uyduğunu izleyin. Arka bahçede yalnız oynarken, mutfaktan bir bardak su alırken neler yaptığına dikkat edin. Bu gözlemler aynı zamanda ona ne kadar daha fazla özgürlük tanımanız gerektiği konusunda da size yardımcı olacaktır,
Ayrıca çocuğunuza sorumluluk sahibi olmakla, daha fazla özgürlük kazanmak arasında bir bağ bulunduğunu anlatın. Onu şu sözlerle motive edebilirsiniz “Yalnız başına giyinmen ve giysilerini temiz tutman senin büyüdüğünü gösteriyor.” Benim için marketten bir süt alıp, kasaya parasını verir misin? İhtiyacın olursa ben yakınlardayım.”
Çocuğunuza Daha Çok Özgürlük Verin
Sizinle beraberken sorumluluklarını başardığını gözlemlediğiniz takdirde ona verdiğiniz özgürlükler konusunda bir adım daha ileri gidin. Örneğin, kızınızı anaokuluna götürürken yolun yarısından sonra tek başına gitmesine izin verin. Ancak, okula varana kadar onu izlemeyi ihmal etmeyin. Her şeyden önce kendi duygularınıza güvenin. Çocuğunuzun neler yapabileceğini en iyi siz bilebilirsiniz. Bu nedenle tanıdıklarınızın çocuklarına verdikleri özgürlükle, kendi verdiğiniz özgürlükleri kıyaslamayın.
Unutmayın ki her çocuk özeldir ve buna bağlı olarak vereceğiniz özgürlükler de farklılıklar gösterir. Onun yakınında bulunduğunuz zamanlarda bazı sorumluluklar verin ve bunları nasıl gerçekleştirdiğini gözlemleyin. Böyle tek başına kaldığında neleri yapabileceğini daha iyi anlama şansınız olacaktır.