Ali Baba y Los 40 Ladrones
Arkadaşlar çeviri çalışmalarında düzeylere göre paylaştığımız metinlerin analizini ve çevirilerini yapacağız. Orta düzeyde ispanyolca bilenler için aşağıda tanıdık bir hikayenin "Ali Baba y Los 40 Ladrones"in giriş bölümünün analizini ve incelemesini gerçekleştireceğiz.
Había una vez un señor que se llamaba Alí Babá y que tenía un hermano que se llamaba Kassim. Alí Babá era honesto, trabajador, bueno, leñador y pobre. Kassim era deshonesto, haragán, malo, usurero y rico. Alí Babá tenía una esposa, una hermosa criada que se llamaba Luz de la Noche, varios hijos fuertes y tres mulas.
Evet metnimiz bu. Çeviriye başlamadan önce metni parçalayalım ve her cümlenin üstünde ayrı ayrı duralım.
Había una vez un señor que se llamaba Alí Babá y que tenía un hermano que se llamaba Kassim.
İlk cümlemiz bu. İspanyolcada bir cümlenin analizi ya da çevirisi yapılırken öncelikle bilinmeyen kelimeler varsa onları bulmak ve fiillerin durumuna bakarak cümlenin hangi zamanlar da kurulduğunu çözmemiz gerekir. Bütün kelimelerin bilinmediğini farz ederek aşağıya sıralıyorum.
Fiiller:
Haber: malik olmak, var olmak
Llamarse: adlandırılmak, adı ... olmak
Tener: Sahip olmak (Have)
Diğer kelimeler:
vez: defa, kere,
señor: hermano: erkek kardeş (hermana: kız kardeş)
un, una: bir
y: ve
que: ki o, ki, (İngilizce that olarak çevirebileceğimiz bağlaç)
Kelimelerin anlamlarını bulduğumuza göre şimdi fiillerin takılarına bakarak zamanları bulmaya ve çeviriye başlayabiliriz.
Haber ve tener fiilleri mastar eki atıldıktan sonra Ia takısı almış. Llamar fiili isi aba takısı almış. Bu bilgiler bize zamanın ingilizcede "imperfect" olarak bilinen preterito imperfecto olduğunu gösterir. Yani geçmiş zamanda bitmemiş eylemi anlatır. Örneğin; yağmur yağdı cümlesinde eylem bitmiştir ama yağmur yağıyordu zamanında bitmemiştir. İkinci cümle preterito imperfecto cümledir. Preterito imperfecto zamanında kurallı fiiller için şahıslara göre zaman eklerini hatırlayalım.
haber: var olmak
habia: vardı
Tener: sahip olmak
Tenia : sahipti
Llamarse: adında olmak
se llamaba: adındaydı, adı ... idi.
Şimdi bu bilgilere bakarak kelimeleri yerlerine koyalım ve ortaya çıkacak google translate çevirilerine benzeyecek olan çeviriyi düzeltelim. "var idi bir defa bir adam ki ad Ali Baba idi ve sahip idi bir kardeş ki adı kassim idi." gerçekten de google çevirilerine benzedi.
Şimdi toplayalım Bir defa bir adam vardı ki adı ali babaydı ve bir kardeşi vardı adı kasımdı son rötuş "bir zamanlar Alli Baba adında bir adam ve Kasım adında bir kardeşi vardı" Alí Babá era honesto, trabajador, bueno, leñador y pobre. Kassim era deshonesto, haragán, malo, usurero y rico.
Geldik ikinci cümleye. Yine aynı adımları izleyeceğiz öncelikle kelimelerin anlamları:
Fiililer: Era (Ser fiilinden): olmak
Diğer kelimeler:
Honesto: Onurlu
Trabajador: Çalışkan
Bueno: iyi
Leñador: Oduncu
pobre: Fakir
Deshonesto: onursuz
Haragán: İş kaçkını
Malo: Kötü
Usurero: Faizci
Rico: Zengin
Tamam kelimelerimizi bulduk şimdi sıra zamana bakmakta.
Ser fiilinin üçüncü tekil şahıs olarak ERA haline dönüştüğünü görüyoruz. Yine yukarıda bahsettiğimiz zaman ama bu defa fiil düzensiz.
Ser fiilinin bu zamandaki çekimlerini hatırlayalım:
SER (olmak to be) Era Eras Era Eramos Erais Eran
Şimdi kelimeleri yerlerine yerleştirelim.
Alí Babá era honesto, trabajador, bueno, leñador y pobre. Kassim era deshonesto, haragán, malo, usurero y rico.
Ali baba idi onurlu, çalışkan, iyi, oduncu ve fakir. Kassim idi onursuz, iş kaçkını, kötü, faizci ve zengin
Rötuşlayalım:
Ali Baba oduncuydu, çalışkan, iyi ve fakirdi. Kasım onursuz, iş kaçkını, kötü ve zengindi.
Alí Babá tenía una esposa, una hermosa criada que se llamaba Luz de la Noche, varios hijos fuertes y tres mulas.
Fiiller:
Tener: Sahip olmak
Llamarse: Adlandırılmak, adı ... olmak
Diğer kelimeler:
Esposa: Eş (kadın)
Hermosa: çok güzel
Criada: Hizmetçi
Luz: Işık
Noche: Gece
Luz de la noche: Gecenin Işığı
Varios: çeşitli, birkaç
Hijo: Evlat, çocuk (erkek)
Fuerte: Güçlü
tres:Üç
Mula: Katır
Zamana bakarsak yine Er bitimli tener fiilinin Ia, Ar bitimli Llamar fiilinin Aba ekini aldığını görürüz. Yani yine aynı zamandayız. Hemen kelimelerimizi yerleştirelim.
Alí Babá tenía una esposa, una hermosa criada que se llamaba Luz de la Noche, varios hijos fuertes y tres mulas.
Ali baba sahipti bir eş, bir çok güzel hizmetçi ki adı Gecenin Işığı idi, birkaç çocuk güçlü ve üç katır.
Düzenlersek;
Ali baba'nın bir eşi, Gecenin Işığı adında çok güzel bir hizmetçisi, birkaç güçlü çocuğu ve üç katırı vardı.
Ali Baba y Los 40 Ladrones