Voleybol hakkında bilgi
Meşin bir topun iki direk arasına gerilmiş olan ağ üzerinden vurulup aşırılarak, karşılıklı oynanan bir takım oyunu. Voleybol ilk defâ 19. yüzyıl sonlarında Amerika’da oynanmıştır. Yurdumuzda ise 1919’da Amerikalılar tarafından gemi takımlarının aralarında yaptıkları maçlar vâsıtasıyla tanıtıldı. İlk defâ bir okul sporu olarak İstanbul okullarında oynanmaya başlandı. 1948 yılında ise Türkiye Birinciliği ile Türkiye çapında oynanan bir spor kolu hâline geldi.
M eşin bir topun iki direk arasına gerilmiş olan ağ üzerinden vurulup aşırılarak, karşılıklı oynanan bir takım oyunu. Voleybol ilk defa 19. yüzyıl sonlarında Amerika’da oynanmıştır. Yurdumuzda ise 1919’da Amerikalılar tarafından gemi takımlarının aralarında yaptıkları maçlar vasıtasıyla tanıtıldı. İlk defa bir okul sporu olarak İstanbul okullarında oynanmaya başlandı. 1948 yılında ise Türkiye Birinciliği ile Türkiye çapında oynanan bir spor kolu haline geldi.Voleybol sporu yurdumuzda Voleybol Federasyonu denetiminde faaliyetlerini sürdürmektedir. Voleybol 1964’ten beri Olimpiyat spor oyunları içerisinde yer almaktadır. Milletlerarası Voleybol karşılaşmaları 1947’deParis’te kurulan Milletlerarası Voleybol Federasyonu (FIVB) tarafından yönetilmektedir. Bu federasyona üye olan ülke sayısı 145’tir. FIVB yönetim merkezi İsviçre’nin Lozan şehrindedir.
Voleybol takımı altı oyuncudan meydana gelir. Voleybol sahası 18 m uzunluğunda, 9 m genişliğindedir. Saha tam ortadan iki direk arasına gerilmiş bir ağ ile bölünmüştür. Erkekler için ağın yüksekliği 2,43 m, bayanlar için ise 2,24 metredir. Her iki yarı alanın sağ taraflarında 3 m genişliğinde bir servis atma koridoru bulunur. Deri kaplı olan voleybol topunun çapı 16.5 cm civarında, ağırlığı ise 196-280 gr arasındadır. Sahayı çevreleyen çizgiler 5 cm kalınlığındadır. Sahanın ortasında bulunan ağın alt kenarının yerden yüksekliği 1 m, genişliği 9,5 metredir. Ağ yan çizgilerden en az 50 cm dışta bulunan direklere bağlanır. Ağın oyun sahası dışındaki kısmına 1 metresi ağa bağlı, 80 cm’si ağın üstünde olmak üzere iki renkli bir anten bağlanır. Voleybol resmî müsabakalarda sadece zemini tahta veya sentetik bir maddeyle kaplı olan sahalarda oynanır.
Voleybolda sporcuların gayesi, topu filenin üzerinden, kaidelere uygun olarak rakip alana göndermek ve orada yere değmesini sağlamaktır. Top servis bölgesinde bulunan sağ arka oyuncunun, servis atışı ile oyuna sokulur. Servis atışında, top tek elle vurulmalı ve filenin üzerinden ağa değdirmeden rakip alana gönderilmelidir. Modern voleybolda çok tutulan servis atışlarının birisi “Flooting” veya “Japon Servisi” olarak bilinen servistir. Çok sert olmayan bu servisler, havada yön değiştirmesi ve beklenmeden önce ani düşmesiyle, topu karşılayan takımın oyuncularını zor durumlara düşürmesidir. Topa takımda en fazla üç kere vurulabilir. Bir oyuncu topa iki kere arka arkaya vuramaz. Takım sahaya, sağ ileri, orta ileri, sol ileri, sağ geri, orta geri, sol geri olacak şekilde yayılır. Oyuncular hep servis değişiminde yerlerini değiştirerek saat dönüşü yaparlar. En az iki farkla 15 sayıya ulaşan takım o seti kazanır. 14-14, 15-15 gibi beraberliklerde 2 sayılık farkı elde eden takım tarafından alınır.
Günümüzde voleybol, futboldan sonra çoğunlukta amatör olarak yapılan en yaygın spor kolu haline gelmiştir. İnsanların boş zamanlarında, paydos saatlerinde oynayacakları spor oyunları arasında voleybol (geniş bir yer kaplamayan sahasıyla) tercih edilen bir spor dalıdır. Ülkemize 1919 yılında giren Voleybol sporu 1936 yılına kadar amatör olarak yapıldı. 1936’da ilk Voleybol Federasyonu, Spor Oyunları Federasyonuna bağlı olarak kuruldu. 1958 yılında bağımsız Voleybol Federasyonu kuruldu. Bu tarihlerden sonra millî voleybol takımı kuruldu. Millî voleybol takımımızın milletlerarası karşılaşmalarda aldığı en iyi dereceler, 1975 Akdeniz Oyunlarında ve 1984 Balkan Voleybol Şampiyonasında üçüncülük oldu.
Voleybol ve kuralları hakkında bilgiler
Voleybol, genellikle altışar oyunculu iki takım arasında oynanan top oyunu.Topu elle bir ağ üzerinden aşırarak rakip alana düşürmeye dayanır.Bir takımın karşıladığı topu geri göndermek için topa en fazla üç kez dokunulabilir.
Voleybol ABD’nin Massachusettes eyaletindeki Holyoke’ta, Genç Erkekler Hıristiyan Birliği (YMCA) begen eğitimi öğretmeni William G. Morgan’ın geliştirdiği bir kapalı alan sporu olarak 1895’de oynanmaya başladı. Morgan bu oyunu mintonette olarak adlandırmıştı; daha sonra topu yere değmeden vurma (vole) ilkesinden hareketle voleybol adı önerildi ve oyun bu adla tanındı.ilk kez Morgan tarafından kaleme alınan voleybol kuralları, YMCA ile Üniversiteler Ulusal Spor Birliği’nin (NCAA) ortak çalışması sonunda 1916’da yeniden düzenlendi.ABD’de kısa süre tutulan voleybol, I. Dünya Savaşı sırasında ABD askerleri aracılığıyla Avrupa’ya da geçti.Sporun çeşitli ükelerde uzun bir dönem bağımsız bir çizgide gelişmesinden sonra, 1947’de Paris’te Uluslararası Voleybol Fedarasyonu (FIVB) kuruldu.1980 ortalarında FIVB’ye üye ülkelerin sayısı 145’i buldu.Günümüzde FIVB yönetim merkezi İsviçre’nin Lozan kentindedir.
İlk uluslararası voleybol karşılaşması 1913’te Manila’da düzenlenen Uzakdoğu Oyunları’nda yer aldı.FIVB’nin desteğinde düzenlenen ve erkekler için 1949’da, hem erkekler, hem bayanlar için ise 1952’de başlayan dünya voleybol şampiyonaları, standart oyun kurallarının benimsenmesini sağladı.voleybol 1964 Tokyo Olimpiyat Oyunları’nda hem erkeklerde, hem bayanlarda ilk kez bir yarışma dalı olarak yer aldı.1980’lerin ortasına değin dünya şampiyonaları ve Olimpiyat oyunları’nda hem erkeklerde, hem bayanlarda Sovyetler Birliği takımı üstünlüğü elinde tutuyordu.
Türkiye’de voleybol önceleri bir okul sporu olarak görülüyordu.İlk voleybol takımı 1927’de Fenerbahçe tarafından kuruldu.Voleybol Federasyonu 1936’da oluşturuldu.İlk Türkiye Voleybol Şampiyonası1948-49’da düzenlendi.Milli voleybol takımı ilk maçını 1953’te Yugoslavya ile yaptı.Bağımsız bir voleybol federasyonunun oluşturulmasından (1958) sonra 1960’larda voleybola ilgi arttı ve 1971’de Türkiya deplasmanlı voleybol ligi kuruldu.Voleybol liginin ilk şampiyonları Galatasaray ve İETT oldu.En fazla şampiyonluğu ise Eczacıbaşı kazandı.Eczacıbaşı dokuz yıl üst üste lig birinciliğini elinde tuttu.Milli voleybol takımının uluslararası alanda aldığı en iyi dereceler 1975 Akdeniz Oyunları’nda ve 1984 Balkan Voleybol Şampiyonası’nda üçüncülük oldu.
Voleybol oynamak için fazla bir donanım ya da geniş bir alan gerekmez.Voleybol topunun çevresi 65 cnm, ağırlığı 260-280 gr olmalıdır.Hem açık, hem kapalı alanlarda oynana bilen voleybolda 9×18 m boyutlu saha enine bir çizgiyle ikiye ayrılır ve takımlar her sette değişerek bu yarı alanları kullanırlar.Oyun sırasında oyuncular, bu orta çizginin öbür yanına (rakip alana) basamazlar.Orta çizgiden 3 m uzakta ve bu çizgiye paralel birer çizgi (hücum çizgisi) daha vardır.Bu iki çizgi arasındaki alanda, bir araka alan oyuncusu (savunma oyuncusu), ağı geçen yükseklikteyken topa vuramaz.Smaç denen bu hücum hareketi genellikle ve en etkili biçimde ön alan oyuncularınca (hücum oyuncuları) gerçekleştirir.Orta çizginin tam üzerinde gergin bir ağ bulunur; resmi maçlarda bu ağın yüksekliği (ağın en yüksek noktasından yere) erkeklerde 243 cm, bayanlarda 224 cm’dir.Gençler ve daha alçak bir ağla oynaması gerekenler için ağ yüksekliği ayarlanabilir.Her iki yarı alanın arka çizgilerinin sağdaki üçte birlik bölümünün gerisinde kalan bölge servis alanıdır.Srvis bu alandan yada gerisinden atılmalıdır.Bütün alanı çevreleyen, 180 cm genişliğindeki bir kuşak, oyuncuların rahatça hareket etmsini, saha dışı engellemelerin önlenmesini, ağın gerildi direkler ve hakem standı için yer sağlar.Kapalı salonlarda tavan yüksekliği en az 7,8 m olmalıdır.
Resmi karşılaşmalarda altışar oyuncudan oluşur.Oyunculardan üçü ön alanda, ağa yakın konumdadır.Öteki üç oyuncu ise arka alanda oynar.Oyun, servis atan takımın arka alanında sağındaki oyuncusunun servis atmasıyla başlar.Servis topa el içi, yumruk ya da kolla vurarak atılabilir.Top, ağa deymeksizin rakip alana geçmelidir.Rakip takım, bu topu karşılamak ve en çok üç vuruşta geri göndermek zorundadır.Top oyundayken oyuncular topu tutmamalı, ağa deymemeli ve rakip alana basmamalıdır.Ayrıca topun yere deymemesi ve oyuncuların topa arka arkaya iki kez ya da vücutlarının kalçadan aşağı bölümüyle dokunmamaları gerekir.Servis hakkı değiştiğinde, servis ataçak yeni takımın oyuncuları bir konum sağa kayarlar;ön alanın sağındaki oyuncu arka alandaki sağ konuma geçer ve servis atar.Yalnızca servis kullanan takım sayı yapabilir.Servis hakkı kazanıldığında ayrıca sayı yazılmaz.Her serviste sadece bir sayı yapılabilir.On beş sayıya ulaşan takım seti kazanır; skor 14-14 olursa kazanmak için arka arkaya iki sayı almak gerekir.Oyun toplam beş set üzerinden oynanır; bir takım üç set kazandığında oyun bitmiş olur.
Voleybol İle İlgili Bilgiler
Voleybol nedir?
Voleybol nasıl Oynanır
Voleybol Sporu Hakkında Genel Bilgi
Altışar kişilik iki takım arasında, bir alan ortasında gerilmiş olan ağ üzerinden bir topun karşılıklı olarak elle oynanması oyunu.
“4-2″, “5-1″ ve “modern 4-2″ olmak üzere 3 çeşit temel taktiği bulunmaktadır. Bu taktikler aslen oyuncuların oyun sırasında aldıkları görevler ve yerleşimleriyle ilgilidir.
Bu görev ve yerlere göre oyuncular 5’e ayrılır; “pasör”, “pasör çaprazı”, “smaçör”, “orta adamı” ve “libero”.
Oynayanların görevleri
Pasör
Oyun kurucudur. Smaçörlere ve orta oyunculara, hücum yapmaları için pas atar. Oyun kuruluşuna göre sahada 1 veya 2 tane bulunur. Yine oyun kuruluşuna göre, 2 veya 3 numarada oynayabilir.
Pasör Çaprazı
Pasör servise geçtiğinde öne gelen ve genellikle uzun pasla hucüm eden oyuncu. 2 numara oyuncusu da denilebilir. Bu oyuncu 4-2 taktiğinde görev alır.
4 numaradan oynayan ve genellikle uzun pasla hucüm eden elemanlara denir. Sahada bu görevde oynayan 2 oyuncu bulunur. Birisi servise geçtiğinde diğeri (yani “çaprazı”) öne geçer, bu nedenle 4 numaradan sürekli olarak hücum yapılabilir.
Orta adamı
3 numaradan oynayan ve kısa,kurşun,arkaya dolanarak tek ayakla vurulan paslarla hucüm eden elemanlara denir. Bu görevle 2 oyuncu sahada yer alır. Birisi servise geçtiğinde diğeri (yani “çaprazı”) öne geçer, bu nedenle 3 numaralı bölge de sürekli hucüm bölgesidir.
Libero
Takımın 7. oyuncusudur. Farklı renkli (genellikle takım formasının tam zıt renginde) forma giyer, diğer oyunculardan farklı olarak oyuncu listesinde adının yanında bir “L” harfi bulunur ve bu ibare bu oyuncunun o maç sırasında başka bir görevde kullanılamayacağını gösterir. Takımın savunma oyuncusudur. Oyun sırasında servis atılmadan önce, takımının o sırada savunmada olan oyuncularından biriyle yer değiştirebilir. Bu yer değiştirme, sahanın arka alanından gerçekleştirilir. Arka alanda parmak pas ve manşet alabilirken, ikinci ve üçüncü topu 3 metre içinde parmak pasla alamaz. Yerine geçtiği oyuncu 4 numaraya geldiğinde ya da başka bir oyuncuyla değişmesi gerekiyorsa oyundan çıkar. Her iki durumda da oyuna tekrar girebilmesi için bir sayı beklemelidir. Servis atamaz ve 3 metre içinden hucüm yapamaz. Arka alandan hucüm yapabilir, ancak zıplayamaz.
Taktikler
4-2
İki pasör, iki smaçör ve iki orta oyuncu ile sahaya çıkılan taktiktir. Pasörler arka alanda savunma oyuncusu olarak sayılırken öne geldiklerinde pas atmakla görevlidirler. Hucüm görevinin sürekli olarak iki oyuncuda olması, bu taktiğin zayıf yönüdür.
5-1
Tek pasör, iki smaçör, iki orta adamı ve bir pasör çaprazıyla sahaya çıkılan taktiktir. Pasör arka alana geçtiğinde, öncelikli olarak bir savunma oyuncusudur. Top pasöre gelirse, pasör topu karşılar ve pası atmakla yükümlü olan oyuncu pasör çaprazı olur, aksi takdirde pasör 3 metre içine kaçarak pasını atar ve yeniden savunma pozisyonunu alır. Pasörün arkada olduğu pozisyon takımın 3 oyuncusunun hucüm edebildiği, dolayısıyla güçlü oldukları pozisyondur.
Modern 4-2
ikipasör, iki smaçör, iki orta adamı ile oynanır. 4-2’den farkı, pasörlük görevinin arka alanda bulunan pasöre ait olmasıdır, öne geçen pasör, pasör çaprazı gibi oynar ve takım sürekli olarak 3’lü hucüm yapabilir.
Pas Çeşitleri
Uzun Pas
Genellikle 4 ve 2 numara oyuncularına atılan yüksek pastır.
Kurşun Pas
4 ve 2 numara oyuncularının hücumlarını hızlandırmak amacıyla atılan, file köşelerine doğru ve fileye paralel olarak atılan pastır.
Kısa Pas
3 numara oyuncularına atılan pastır, hızlı hücumu sağlar ve karşı takımı savunması yerine yerleşmeden yakalama amacı taşır. Yüksekliği ve zamanlamasına göre; 3 çeşidi vardır.
Erken kısa
3 numara oyuncusu, top pasöre ulaşmadan önce hareketlenir ve top pasörle buluştuğunda havada olur, pasör topu oyuncunun eline atmak zorunda değildir.
Normal kısa
3 numara oyuncusu, top pasöre giderken hareketlenir ve top pasörle buluştuğunda zıplar,topla en yüksek noktada buluşup, topa vurur.
Geç kısa
3 numara oyuncusu,topu almaya çalışır
Türkiye’de Voleybol
Türkiye’ye voleybol, ilk defa 1919 yılında Amerikalılar tarafından getirilmiştir. Türk okullarında bu sporu ilk olarak başlatan öğretmen Selim Sırrı Tarcan’dır. Okullararasında ilk şampiyona 1924 yılında yapılmış ve liselerarasında ilk şampiyonlukları erkeklerde Fenerbahçe Erkek Lisesi, kızlarda ise İstanbul Kız Lisesi kazanmıştır.