İsyan, aynı ortamda mevcut bir ekip kişinin (ekseri askeri personel yahut gemi mürettebatı, sivil olsa bile) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi dolayısıyla nöbetlenen abç. Geçmişte birşu denli ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası üzere keskin cezalarla cezalandırmıştır.[memba belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî kalkışma türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a başlamak isteyen İskender, kıtallardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu kalkışma sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında gemi mürettebatının kalkışmaı ile önlaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbmahsulü de periferida bıraktı.
Içtimai problemlerın amil evetğu isyanlara en leziz örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.