Dunning Kruger Etkisi
“Cahillik, daha sıklıkla bilgiyi değil, güveni doğurur; ısrarla şu veya bu problemin bilimle çözülemeyeceğini iddia edenler, çok bilenler değil, az bilenlerdir.”
Charles Darwin
Dunning–Kruger etkisi ya da Dunning–Kruger sendromu,Cornell Üniversitesinin psikologları olan Justin Kruger ve David Dunning doksanların sonuna doğru yayımladıkları makalesinde McArthur Wheeler isimli bir adam limon suyu ile yüzünü görünmez hale getirip banka soyabileceğine inanmış, hatta inanmakla kalmayıp, bunu denemiş ve tabii ki kamera kayıtlarında yüzü ayan beyan belli olduğu için birkaç saat içinde yakalanmıştı.
Bu olay üzerine psikologlar harekete geçmiş ve bir dizi deney yaptıktan sonra bu olayı bir algılamada yanlılık eğilimi olarak tanımlamıştı.Bu tanı 45 öğrencinin katıldığı bir deneyin sonucunda konuldu.Deneyde 45 öğrenci bir sınava tabi tutuldu ve sınav sonrası öğrencilerin hepsiyle röportaj yapıldı.Röportajda öğrencilere sırasıyla sınavlarının nasıl geçtiği soruldu.Sınavdan sonra kağıtların okunması ve sonuçların karşılaştırılması yapılan bu röportajı ilginçleştirmişti.
Sınavda soruların yüzde 10’una bile yanıt veremeyenlerin “kendilerine güvenleri” müthişti. Onların “testin yüzde 60’ına doğru yanıt verdiklerini” düşündükleri; hatta “iyi günlerinde olmaları halinde yüzde 70 başarıya bile ulaşabileceklerine inandıkları” ortaya çıktı.
Soruların yüzde 90’ından fazlasını doğru yanıtlayanlar ise “en alçakgönüllü” deneklerdi; soruların yüzde 70′ ine doğru yanıt verdiklerini düşünüyorlardı.
Bu araştırmaların sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştı:
- Niteliksiz insanlar ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler.
- Niteliksiz insanlar, niteliklerini abartma eğilimindedir.
- Niteliksiz insanlar, gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler.
- Nitelikleri, eğitimle artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar.
Cornell University’de görevli psikologlar Justin Kruger ve David Dunning’in tarihe geçmelerine ve 2000’de Nobel ödülü almalarına neden olan bu çalışma, halk arasında “Cahil cesareti” olarakta biliniyor.
Bir zamanlar Sokrates aslında hiçbir şey bilmiyormuşum anlamına gelen efsanevi sözleriyle bu etkinin özünü söylemişti, insan öğrendikçe bilmediği ne kadar fazla şey olduğunu fark eder.
Teoriyi özetleyecek olursak, “cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini artırır”.Ve maalesef bilgisizlik çağımız en büyük sorunu, dünyamız bilmiyorum kelimesini kullanmaya cesaret edemeyen çok fazla cahil insanlarla dolu.
Yazan: Aslı TAŞCİ
Kaynak**
Kaynak***