Kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) kalp krizi, boğulmalar veya birçok farklı acil durumdan dolayı kalp atışlarının ve nefes alışverişinin durduğu hastalarda uygulanan yararlı bir hayat kurtarıcı tekniktir. İster bu işin eğitimini almamış kişiler olsun isterse sağlık personeli olsun CPR’ ye kalp masajı ile başlanır. Bir şeyler yapmak bu konudaki bilgilerinizin yeterli olmadığını düşünerek ve korkarak hiçbir şey yapmamaktan iyidir. Başkasının hayatı için bir şeyler yapmak ile hiçbir şey yapmamak arasındaki farkı unutmayın.
Sponsorlu Bağlantılar
Amerikan Kalp Derneği’nin acil durumlarda CPR uygulanmasına ilişkin tavsiyeleri şu şekildedir:
- Eğitimsiz iseniz: Eğer CPR konusunda eğitimli değilseniz, o zaman sadece elleri kullanınız. Yani paramedik personel ulaşıncaya kadar dakikada yaklaşık 100 defa kalp masajı kesintisiz şekilde uygulanmalıdır. Bu durumda eğitimsiz olduğunuz için suni teneffüs yapmanız gerekmez.
- Eğitimli ve müdahaleye hazır iseniz: Eğer CPR konusunda iyi bir eğitim almışsanız ve yeteneğinizden eminseniz, göğüs kompresyonundan önce solunum yolunu kontrol ediniz. Solunum yolunu kontrol etmeden ve suni teneffüse geçmeden önce 30 göğüs kompresyonu (kalp masajı) ile CPR’ ye başlayın.
- Eğitim almış fakat unutmuşsanız: Daha önce CPR eğitimi almış ama kendinize güveniniz tam değilse, sadece kalp masajı yapınız ve bir dakikada yaklaşık 100 kalp masajı yapmaya devam edebileceğinizi unutmayınız.
Yukarıdaki CPR ile ilgili tavsiyeler yetişkinler, çocuklar ve bebekler için geçerlidir, yeni doğanlar için geçerli değildir.
Sponsorlu Bağlantılar
CPR, normal kalp ritmini kazandıracak tıbbi bir tedavi hastaya ulaşıncaya kadar beyin ve diğer hayati organlara oksijenli kan akışını sağlayabilir. Kalp durduğunda, oksijenli kan eksikliği sadece bir kaç dakika içinde beyin hasarına neden olabilir. Kişi sekiz ile 10 dakika içinde ölebilir.
CPR prosedürlerini ve otomatik eksternal defibrilatör (AED) cihazını nasıl kullanmayı öğrenmek için bir ilk yardım kursuna gitmek gerekir. Eğitim almamışsanız CPR’ye başlamadan önce 112 acil servisi arayınız. Yardım ulaşana kadar acil servis personeli telefonda neler yapılabileceğini muhtemelen açıklayacaktır.
Başlamadan önce
CPR’ ye başlamadan önce aşağıdaki kontrolleri yapınız:
- Kişi bilinçli ya da bilinçsiz mi?
- Eğer kişi bilinci kapalı görünüyorsa, omzuna dokunarak ve yüksek sesle “İyi misin” diye sorunuz.
- Kişi yanıt vermiyorsa ve hasta ile ilgilenebilecek iki kişi varsa, bunlardan biri 112’yi aramalı diğeri ise CPR’ ye başlamalıdır. Eğer tek başınıza iseniz ve kişinin boğulma dışında bir nedenle bilinç kaybına uğradığından eminseniz önce 112’ yi arayınız. Çünkü boğulma gibi özel durumlarda önce bir dakika boyunca CPR’ ye başlanır daha sonra acil yardım aranır.
- Eğer şok makinesi varsa hemen çalıştırılmalı ve yönergeye uygun şekilde kullanılmalıdır.
CPR adımlarını gerçekleştirirken kompresyon (kalp masajı), havayolu, solunum sıralamasını unutmayın.
Kalp masajı ile kan dolaşımının sağlama
- Kişiyi sağlam bir yüzeye sırt üstü yatırınız.
- Kişinin boyun ve omuzlarının yanına çökünüz.
- Kişinin iki memesi arasında iman tahtası diye tabir edilen kemiğin orta kısmına iki elinizi birbirine geçirmiş vaziyette yerleştiriniz. Bir elinizi diğerinin üstüne koyunuz. Dirseklerinizi düz tutun ve omuzlarınızın doğrudan ellerinizin üzerinde olmasını sağlayın.
- Ellerinizle aşağı dopru basınç uygularken sadece kollarınızdan değil vücut ağırlığınızdan da kuvvet alınız. Her basınçta göğüs kafesinin en az 5 cm aşağı inmesini sağlayın. Dakikada yaklaşık 100 kalp masajı yapacak şekilde devam ediniz.
- Eğer CPR eğitimi almamışsanız, hastada hareket belirtileri oluşuncaya kadar ya da sağlık personeli yetişinceye kadar kalp masajına devam ediniz. CPR eğitimi almış iseniz, kalp masajının yanı sıra solunum yolunu da kontrol ederek suni teneffüs de yapınız.
Solunum yolunun açılması
- CPR eğitiminiz var ve ilk etapta 30 kalp masajı uyguladıysanız, baş eğme ve çene kaldırma manevrası ile kişinin solunum yolunu açınız. Elinizi kişinin alnına yerleştirmek suretiyle başını geriye doğru yatırınız. Daha sonra diğer elinizle de çenesini ağzı açılacak şekilde hafifçe kaldırınız.
- Daha sonra 5 veya 10 saniyeden fazla sürmeyecek şekilde nefes alışverişini kontrol ediniz. Göğüs hareketine bakarak, normal nefes sesine kulak vererek ve yanak ve kulakta dokunarak nefes belirtilerini yoklayarak kontrolünüzü yapınız. Nefesi kesilme ya da zorlukla soluma normal kabul edilmez. Eğer kişinin normal şekilde solunum yapmadığını belirlediyseniz ve CPR eğitimi de almışsanız, ağızdan ağza suni teneffüse başlayınız. Hastanın kalp krizinden dolayı bilinçsiz kaldığına inanıyorsanız ve acil yardım prosedürleri konusunda yeterli bilginiz yoksa suni teneffüsü bırakıp kalp masajına geçiniz.
Suni solunum yapılması
Suni solunum ağızdan ağza veya ağızdan buruna yapılır. Ağızdan buruna, ağzın ciddi şekilde yaralanması veya açılamaması durumunda uygulanır.
- Başı eğme ve çeneyi kaldırma manevrası ile hastanın ağız yolunu açınız. Ağızdan ağza suni solunum için hastanın burun deliklerini bir elinizle kapatınız ve ağzının hastanın ağzının tümünü kapatacak şekilde konumlandırınız.
- İki kurtarma nefesi vermek için hazırlayın. Daha sonra bir saniye süren ilk kurtarma nefesini veriniz ve sonra göğsün yükselip yükselmediğine bakınız. Eğer göğüs yükseldiyse ikinci nefesi de veriniz. Eğer göğüste yükselme olmadıysa başı ve çeneyi uygun konuma getirip tekrar bir nefes daha veriniz. Her döngüde iki suni solunumu 30 kalp masajı izler.
- Kalp masajlarına dolaşım geri gelene kadar devam ediniz.
- Eğer beş döngü sonunda (yani yaklaşık iki dakika) hastada hareket belirtileri ortaya çıkmadıysa ve ortamda şok cihazı mevcutsa gerekli yönergelerin izlenerek bu cihaz kullanılır. Hastaya bir şok verdikten sonra CPR’ ye devam edilir. İlkin kalp masajı ile başlayıp ikinci şok verilinceye kadar iki dakika devam edilir. Eğer AED şok cihazı yoksa aşağıdaki adım 5’e geçilir.
- Hastada hareket ve dolaşım belirtileri oluşuncaya veya sağlık personelleri ulaşıncaya kadar CPR’ ye devam ediniz.
Sponsorlu Bağlantılar