Yeryüzündeki su döngüsü nasıl işliyor?
Denizlerde buharlaşan su, nem olarak atmosfere ulaşır. Yoğuşma süreçleri etkili olduğunda bulutlar oluşur ve su, yağmur, dolu veya kar şeklinde tekrar yeryüzüne düşer. Yağışların bir kısmı denizlere diğer kısmı ise karalara düşer. Yağışların bir kısmı buharlaşırken bir kısmı da toprağa çökerek bitkilerle yeniden dünya atmosferine salınır. Kutup bölgelerinde ve yüksek dağlık bölgelerdeki yağışların bir kısmı buz olarak depolanmaktaysa da bunların da bir kısmı buharlaşarak atmosfere karışır. Toprağa çöken su, öte yandan yer altı su kaynaklarını da besler. Yer altı kaynaklarına çöken su toprakta filtre edilir. İşte biz bu süreci bu haftaki deneyimizle öğreneceğiz.
Gerekli malzemeler:
Büyük bir pet şişe
Makas
Filtre kağıdı
Çakıl taşı
Toprak Kum
Kil Kürek
Bardak ve su
Pet şişenin üst kısmını dikkatlice kestikten sonra ters çevirip içine filtre kağıdını yerleştirin. Bu şekilde büyük bir bardağın içine yerleştirdikten sonra içine önce çakıl taşlarını dökün ve üzerine bir bardak su boşaltın. Suyun hemen aktığını göreceksiniz. Aynı deneyi kum, toprak ve kille tekrarlayın. Su, toprak ve kumun içinden daha yavaş akar. Fakat kil su geçirmez olduğu için üstte birikir. Doğada da önemli oranda kil içeren topraklarda su birikir ve genelde kaynağa dönüşür. Şimdi su filtresinin etkisini denemek için, içine kum ve toprak koyun. Boşaltacağınız suyun içine de biraz toprak karıştırarak suyu kirletin. Kum ve topraklı filtreden boşalttığınız suyun temizlendiğini göreceksiniz. Yer altı kaynak suları da işte bu şekilde temizleniyor.