Haravgi gazetesine verdiği demeçte, bir süre önce New York ve Washington'da gerçekleştirdiği temaslarda, muhataplarının hiçbirinin, "AB dönem başkanlığını Güney Kıbrıs'ın üstlenme tarihini; çözüme yönelik zaman takvimi olarak ortaya koymadıklarını" dile getiren Emiliyu, 7 Temmuz'daki zirvede, uluslararası konferans konusunun gündeme getirilmesi hususunda; Ban tarafından herhangi bir talep bulunmadığını yineledi.
Gazeteye göre, ABD'de gerçekleştirdiği temaslar ve BM Genel Sekreterinin; 7 Temmuz'da liderlerle gerçekleştireceği görüşmenin içeriğiyle ilgili niyetlerinin ne olduğuna dair bir soruya karşılık Emiliyu şu yanıtı verdi:
"Hem New York, hem de Washington'da Amerikalı yetkililerle temaslarda bulundum ve Temmuz görüşmesinin neticesi olarak; uluslararası konferans konusunun gündeme gelmediğini söylemem gerekir. Çünkü herkes şunun farkındadır; birçok ve önemli konusu tartışılmadığı için, aynı zamanda var olan anlaşmazlıkların genişliği nedeniyle uluslararası bir konferans başarısızlığa mahkûm olacaktır. Herkes, mevcut aşamada uluslararası konferans konusunun gündemde olmadığını, aynı zamanda 7 Temmuz görüşmesinin neticesi olarak; uluslararası konferans konusunun gündeme gelmesi talebi olmayacağının farkındadır. Bu gayet açıktır."
Sonuç vermesi açısından, Genel Sekreterle yapılacak her görüşmenin, ciddi şekilde hazırlanması gerektiğini dile getiren Emiliyu, New York'taki temaslardan edindiği izlenimin, mümkün olan en iyi hazırlığın yapılması için, liderlerle temaslarda bulunma rolünün; BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer'e havale edileceği yönünde olduğunu söyledi. Yapılacak hazırlığın prosedüre ilişkin meselelerle alakalı olduğunu ifade eden ve Downer'in bir süredir adada bulunmadığını anımsatan Emiliyu, 8 Haziran'da adaya gelecek olan Downer'in Rum tarafıyla görüşme talebinde bulunduğunu belirtti.
İlerleyip ilerleyemeyeceklerini görmeleri bakımından, örneğin "Toprak" başlığı gibi Kıbrıs sorununun bazı başlıklarının görüşülmesinin daha çok siyasi irade meselesi olduğunu ifade eden Emiliyu, müzakerelerin temposunun şimdiye kadar yeterince hızlı olduğunu, ancak Türk tarafının "Toprak" ve "Mülkiyet" başlıklarının paralel şekilde ele alınmasını kabul etmemesi yüzünden; "önemli olan, ancak birincil olmayan başka konularla meşgul olduklarını" öne sürdü. Emiliyu, "Mülkiyet" başlığının "Toprak" ve "TC kökenliler" konularıyla paralel şekilde ele alınması konusunda Hristofyas'ın yaptığı önerinin kabul edilmesinin; "müzakerelerin hızlandırılması açısından ideal olacağına" inandığını sözlerine ekledi. Bu üç konunun birbirleriyle bağlantılı olduğunu savunan Emiliyu, bu üç konuda esaslı ilerleme yaşanmasını başarırlarsa; çözüme yönelik çok önemli bir engelin de aşılmış olacağını ileri sürdü.
Türkiye'nin dış politika alanında oldukça "kibirli ve alaycı bir şekilde davrandığını" iddia eden Emiliyu, Türkiye'nin su götürmez bir şekilde yükselmesi ve tutum değişikliği yüzünden; yabancı güçlerin geçmişte Ankara karşısında sahip oldukları olanak ve nüfuzun; şu an geçmişteki kadar büyük olmadığının söylenebileceğini ifade etti.
Emiliyu "AB dönem başkanlığının Güney Kıbrıs tarafından üstlenilmesi; Türkiye'nin tutumunun değişmesine yönelik sonuç getirici etkide bulunabilecek mi?" şeklindeki soruya ise şu yanıtı verdi;
"Sayın Özersay bazı açıklamalarında, diplomatik çevrelerin; eğer o zamana kadar çözüm bulunmazsa, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB dönem başkanlığını üstlenmemesi olasılığını açıkta bıraktıklarını savundu. Tüm bunlar saçmalıktır. Böyle bir şey yoktur. Başkan Hristofyas'ın da söylediği gibi, AB dönem başkanlığını birleşik bir Kıbrıs Cumhuriyeti'nin üstlenmesi arzu edilen bir şeydir. Ankara ve Ankara'nın buradaki temsilcileri, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB dönem başkanlığını yürütmesine seyirci kalmak istemezlerdi. Bununla birlikte Kıbrıs Cumhuriyeti'nin çözüme varılmadan AB'ye katılmasının hata olduğu yorumunda da bulunuyorlar. Bu pratik açıdan hiçbir anlama gelmiyor. Bazı kişiler, AB dönem başkanlığı bahanesini kullanarak, bu tarihi zaman takvimi olarak tayin etmeye çalışıyor. BM Genel Sekreterliğinde gerçekleştirdiğim temaslarda, hiç kimse, AB dönem başkanlığını Kıbrıs Cumhuriyeti'nin üstleneceği zamana denk düşen bir zaman limiti ortaya koymadı."
AB dönem başkanlığını; Ankara'yla olan anlaşmazlıklarını çözmeleri için kullanmaları gibi bir niyetleri bulunmadığını da iddia eden Emiliyu, objektif olarak bakıldığında, AB dönem başkanlığının Güney Kıbrıs tarafından yürütülmesinin Türkiye için bir baskı olduğunu kaydetti. AB dönem başkanlığını yürüteceği 6 ayın Rum tarafına önemli bir siyasi ağırlık ve güç katacağına işaret eden Emiliyu, bu durumun "işgal ve Türkiye'nin AB'ye yönelik Kıbrıs'tan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesi gibi durumları da içine alarak; Rum tarafına bir prestij katacağı" görüşünü ortaya koydu.
Emiliyu, Türkiye'nin uluslararası örgütlerde sözde "Kıbrıs Cumhuriyeti" aleyhinde olabildiğince "kinci" davrandığını da ileri sürdü. Kendilerinin Türkiye'ye karşı hiçbir zaman bu şekilde bir tavırları olmadığını öne süren Emiliyu, AB dönem başkanlığını da bu şekilde kullanmayacaklarını savundu.
Annan Planı zemininde müzakere etmediklerini de belirten Emiliyu, bir soru üzerine, görev süresi bitmeden önce ABD Başkanı Barack Obama'nın Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'la görüşmesini umduklarını sözlerine ekledi.
(İY/CAN)