Kuvvet: Duran bir cismi hareket ettiren, hareket halindeki cismi durduran, cismin yönünü, şeklini ve süratini değiştiren etkiye kuvvet denir.
Kuvvetin Etkileri;
v Cisimleri hareket ettirebilir.
v Hareket halindeki cisimleri durdurabilir.
v Cismin yönünü değiştirtebilir.
v Cismin şeklini değiştirebilir.
v Cismi dönmesini sağlayabilir.
v Cismin süratini artırabilir.
Temas Gerektiren Kuvvetler
Ø Cisimler arasında fiziksel temas sonucu ortaya çıkan kuvvete temas gerektiren kuvvetler denir.
v Futbolcunun topa vurması
v Bir telin bükülmesi
v Rüzgârın ağaç dallarını sallaması
v El arabasının sürülmesi
v Bilgisayar tuşlarına basılması
v Bardağın yere düşünce kırılması
v Pencere ve kapının açılması
v Dişlerin fırçalanması
v Kavanoz kapağının açılması
Temas Gerektirmeyen Kuvvetler:
Ø Cisimler arasında herhangi bir temas olmadan var olan kuvvete temas gerektirmeyen kuvvetler denir.
v Yerçekimi Kuvveti
v Manyetik Kuvvet
v Elektriksel Kuvvet
ESNEK CİSİMLER
Kuvvet uygulandığında şekli değişen, uygulanan kuvvet ortadan kalktığında tekrar eski haline dönen cisimlere esnek cisimler denir. Paket lastiği, sünger, yay vb. esnek cisimdir. Esnek cisimlere gereğinden fazla kuvvet uygularsak esneklik özelliğini kaybedebilir.
Teller, sarmal hale getirilerek esneklik özelliği kazandırılabilir. Bu sayede yaylar elde edilir. Yay da bir esnek cisimdir. Günlük yaşamda aşağıdaki gibi birçok alanda kullanılır.
Ø Yataklar
Ø Koltuklar
Ø Otomobil amortisörleri
Ø Otomatik şemsiyeler
Ø Elektrik düğmeleri
Ø Kendiliğinden kapanan kapılar
Ø Mandallar
Ø Dinamometreler
KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ
v Kuvvet, dinamometre ile ölçülür.
v Dinamometreler yayların esneklik özelliğinden faydalanılarak yapılmıştır.
v Dinamometre, iç içe geçmiş iki silindir ve bu silindirlerin içerisindeki yay ve kancadan oluşur.
v Dinamometrelerin üzerleri eşit olarak bölmelendirilmiştir.
v Kuvvetin birimi Newton’dur. Bu birim kısaca “N” ile gösterilir.
v Dinamometrenin üzerinde ( 0 – 25 ) N yazıyor ise, bu dinamometre 25N’dan fazlasını ölçemez.
v Dinamometreye etki eden kuvvet arttıkça, dinamometre içerisindeki yayın uzama miktarı aynı oranda artar.
v Bir dinamometrenin ölçebileceği kuvvet değeri, içerisindeki yayın kalınlığınave yapıldığı telin cinsine bağlıdır.
v Kalınlığı fazla olan yaylar daha az esnerler(uzarlar).
v Bakır yay çelik yaydan daha fazla uzar.