Kamyanets-Podilsky kalesi
Türk idaresi altında
Hetmanat, iç özerkliği, Türk vergilerinden özgürlüğü elinde tuttu ve Sultan'a ordusunda yardım etme sözü verdi.
Doroshenko şahsen kendisi için, ailesinin hetman haysiyetinden ve mirasından çıkarılamaz olması için pazarlık yaptı. Türk yanlısı konum, birçok sıradan Kazak'ın öfkesini uyandırdı. Bunlardan bazıları Sol Şeria Mnogreshny'nin yeni hetmanının yönetimi altına girdi, diğerleri - Zaporozhye ataman Sukhovei (Sukhoveenko) Uman Albay Khanenko'nun bayrakları altında. Mikhail Khanenko, Sağ-Banka Ukrayna'nın (en batıdaki üç alay) bir kısmının hetmanı olarak tanındı. Ve Polonya'nın gücünü tanıdı.
Doroshenko, Türklerin yardımıyla Khanenko ve Sukhovey'in saldırısını püskürttü (Kırımlılar tarafından desteklendi). Sultan IV.Mehmed, Liman'ın sadık bir tebası olan Selim-Girey'i Kırım hanı yaptı ve tüm eylemlerini Konstantinopolis ile koordine etti. Selim Doroşenko ile ittifak kurdu, Kazaklar ve Kırımlılar üçüncü kez Polonya'ya bağlı Batı Ukrayna'ya saldırdı.
Polonyalı seçkinler, her zamanki gibi, ata binmek ve kılıç almak için aceleleri yoktu. Sadece Khanenko Kazakları düşmana karşı çaresizce savaştı. Ancak Hetman Khanenko, Zaporozhye koshevoy Ivan Sirko'dan (Serko) beklenmedik bir yardım aldı.
Bu efsanevi bir insandı. Harkov bölgesinde, bir banliyö Kazak ailesinde doğdu, sonra Sich'e gitti. Eşsiz askeri yetenekler gösterdi ve efsaneye göre "özel", "harika" niteliklere sahipti. Türkler ondan korkuyorlardı ve ona "Urus-şeytan" ("Rus şeytanı") diyorlardı. Ve onun adıyla çocukları korkuttu. Aynı zamanda, Sirko'nun kendisi, nadir cömertliği, ilgisizliği ve asaleti, gerçek bir Zaporozhye "şövalyesi" ile ayırt edildi. Zayıf bir düşmanı yenmedi, ganimetten hiçbir şey almadı, bir Kazak için ender görülen teetotal idi. Rus inancının gayretli bir savunucusu olarak ünlendi. Khmelnitsky ile Batı Rusya'nın (Ukrayna) özgürlüğü için Türkler ve Kırımlılarla savaştı.
Bununla birlikte, zaten Vinnitsa albayları olarak, Rus Çarı'na yemin etmeyi reddetti ve Zaporozhye'ye döndü. Sirko, bağımsız "Lytsar kardeşliğini" yeniden canlandırarak, Sich'in geleneklerini ilke olarak savundu. Ona asil ve dürüst bir adam olarak çekildiler, Kazaklar akın etti, hetmanların ve albayların bölünmesinden, ihanetinden ve çekişmesinden bıktı. Doroshenko'nun Türklere teslim olduğu ortaya çıkınca Ukrayna'nın bölünmesini kabul etmedi. Onunla ilişkileri koptu.
Sirko, düşmanın arka tarafını yok etti. Bu, Kırımlıların dikkatini dağıttı. Polonyalı kral hetman Sobieski, düşmanı Bratslov (Ağustos 1671) ve Kalnik (Ekim 1671) savaşında yendi. Bu, Türkiye'ye savaşa müdahale etmek için bir neden verdi.
Sultan, kralın saldırmamasını istedi
"Tüm semtleriyle Kazak devleti"
bir savaş başlatmakla tehdit ederek askerleri geri çekmeyi talep etti.
Türk işgali
Polonyalılar alarma geçti.
Başka bir büyükelçilik ittifak istemek için Moskova'ya gitti. Soru zordu. Türkiye, her iki Hıristiyan güç için de bir tehditti. Ancak, Varşova şüpheli bir müttefikti.
Moskova'da, Rus-İsveç savaşı sırasında tavaların nasıl davrandıklarını, Kırım ordusunu kendilerine karşı koyduklarını, karlı olduğunda anlaşmaları nasıl ihlal ettiklerini hatırladılar. Şimdi Polonya yardım için yalvarıyordu. Ve aynı zamanda tavalar Ortodoks'a zulmetti. Birçoğu kaçmak zorunda kaldı.
Ayrıca Polonyalılar, Katolik kiliselerinin inşasına izin vermek için Rusya'ya Cizvitlerin ülkeye girmesine izin vermesini teklif etti. Cizvitlerin ve kiliselerin Rus tarafı hemen reddetti. Türk karşıtı bir ittifak ihtiyacını kabul ettiler, ancak karşılığında Polonya'ya Rusya'nın Kiev üzerindeki gücünü tanımasını teklif ettiler. Somut planlardan kaçındılar ve Don Kazaklarının, Kalmyks'in ve Nogai'nin müfrezelerinden yardım sözü verdiler.
Moskova, çatışmayı diplomatik yollarla çözmeye çalıştı. İstanbul'a büyükelçilik gönderildi, sultanlar Rusya ile Polonya-Litvanya Topluluğu arasındaki barış anlaşmasına katılmayı teklif etti. Rus hükümdarı Alexei Mihayloviç, Porto'ya Türklerin Polonya'ya saldırması durumunda ona yardım edeceğimizi söyledi. Sadrazam, küstahça Rusların "Polonya işlerinden" uzak durmasını talep etti.
Rusya, Kırım Hanına yıllık hediyeleri reddetti, Kırım büyükelçileri Vologda'ya sürüldü. Savaş hazırlıkları başladı.
Moskova, Batı Avrupa'da müttefikler bulmaya çalıştı. Alexei Mihayloviç'in büyükelçilikleri İngiltere, Fransa, İsveç, İspanya, Avusturya ve Roma'ya gitti. Müşterek muhalefet önerildi
"Ortak Hıristiyan düşmanı".
Ancak Batılı ülkelerin Türkiye'ye ayıracak vakti yoktu.
Osmanlılar çok uzakta. Daha yakın ve daha önemli sorunlar var. Avusturyalılar yakın zamanda Türkler tarafından mağlup edildi ve henüz savaşmak istemediler. Papa Clement yanıt verdi, ancak yalnızca Moskova'yı birliğin projelerini canlandırmaya "işbirliği yapmaya" ikna etmek amacıyla. Sonuç olarak, hiçbir müttefik bulunamadı.
Konstantinopolis'teki savaş zaten kararlaştırılmıştı. 1671'in sonunda Hetman Doroshenko, Tatarlardan ve Türklerden güçlü takviyeler aldı. Ve bir karşı saldırı başlattı. Sonra Sultan Muhammed, mülkleri rahatsız ettiği için Polonyalılara sert bir kınama gönderdi.
"Yüksek eşiğimizin kölesi"
Doroshenko.
Polonya kralı kendini haklı çıkarmaya çalıştı, Ukrayna'nın
"Yüzyıllardan beri atalarımızın mirası olmuştur",
ve Doroshenko onun konusudur.
Türkiye savaşı başlattı. 1672 baharında, büyük bir Osmanlı ordusu Tuna Nehri'ni geçti - 100-150 bin kişi. Askerlerin başında padişah ve sadrazam Fazıl Ahmed Paşa vardı. Polonya, buluşmak için sadece küçük bir Luzhetsky müfrezesini (birkaç bin asker) öne sürdü. Güney Böceği'nde düşmanın ileri müfrezelerini okşadı ve ardından Ladyzhin'e, Khanenko Kazaklarına çekildi. Türkler onları kuşattı. Ve ana kuvvetler Batı Rusya yollarında aktı.
1648-1687 arasında hüküm süren Osmanlı Sultanı IV. Mehmed.
Ukrayna'da yeni tartışma
Ve Sol Yakada yeni bir tartışma başladı.
Hetman Çok günahkâr, Osmanlı İmparatorluğu savaşa girdiğinde, düşünmeye başladı, Doroshenko kampına yeniden yayılma zamanı mı?
Kazak ustabaşısının diğer temsilcileri bir hetman topuzunun hayalini kurdu. Ve çok günahkar kurulur kurulmaz hemen Moskova'ya teslim edildi. Genel katip Mokrievich, asker taşıyıcısı Zabello, yargıçlar Domontovich ve Samoilovich, Pereyaslavl, Nezhinsky ve Starodub albayları, Çarlık valilerine, hetman'ın Doroshenko'yla birlikte aşağıya indiğini bildirdi ve Liman'ın gücünü tanımayı kabul etti. Valiler tereddüt etmedi. Günahkar adam tahttan indirildi ve Moskova'ya gönderildi.
Boyar Duması onu ölüme mahkum etti, ancak Çar onu affetti ve Sibirya'ya sürgüne gönderdi. Orada hala Rusya'ya iyi hizmet etti, Moğollarla savaştı, Selenginsky hapishanesinin başarılı savunmasını yönetti. Ölümünden önce toslandı.
Çok günahkârlardan kurtulan ustabaşı, birbiriyle boğuştu. Hetman'ın yeri için mücadele, entrika, kavgalar ve yalanlar. Sirko, Kazakları hangi adayın destekleyeceğini öğrenmek için hetman başkenti Baturin'e geldi. Ancak sıradan Kazaklar arasında çok popülerdi. Onun ihtişamından korkuluyordu. Atman, kralın düşmanı olduğu ve Polonyalılara hizmet ettiği yönünde iftira edildi.
Sirko tutuklandı, Moskova'ya götürüldü ve Tobolsk'a sürgüne gönderildi. Ancak Türklerle savaşta bu tür komutanlara ihtiyaç duyulduğunu hemen anladılar ve Ukrayna'ya döndüler.
Hetman'ın yeri için ana rakip, ordudaki ikinci adam, deneyimli entrikacı Mokrievich olarak kabul edildi. Yerel kontrol sistemini devraldı. Ancak çarlık valiler Romodanovsky ve Rzhevsky'nin desteğiyle, 17 Haziran 1672'de Konotop'taki parlamentoda genel yargıç Ivan Samoilovich hetman seçildi.
Bu, daha önce Bryukhovetsky'nin isyanını desteklemiş olmasına rağmen, Moskova'ya sadık kalan Bogdan Khmelnitsky'nin zamanından beri Sol Şeria'nın ilk hetmanıydı.
Sol Şeria'dan Hetman Ivan Samoilovich (1672-1687)
Polonya'nın yenilgisi ve Buchach barışı
Bu arada Ukrayna'daki savaş devam etti.
Polonya kralı Mikhail Vishnevetsky (1669'da büyük güçlükle seçildi) bir ordu kurmaya çalıştı. Bununla birlikte, kodamanlar arasında güçlü bir muhalefet vardı, büyük taç hetman Sobieski ona karşı çıktı, üst sınıflar Seimas'ı bozdu. Bir iç savaş başlıyordu.
Moskova, Polonya'nın yine de bir Türk işgal tehdidini harekete geçirip geri püskürteceğini umuyordu. Türkler, kale kuşatmasına boğulacaklar. Şu anda Rusya, Azak ve Kırım'a saldırarak düşmanın dikkatini dağıtacak. Ancak Osmanlılar tıkanmadı.
Polonyalı lordlar, güçlü bir kale Kamenets-Podolsky umuyorlardı -
"Podillia'nın anahtarı".
Şehir kuşatma için hazırlanmıştı. Ancak garnizon küçüktü - Potocki'nin komutası altında 1,5 bin kişi.
12 Ağustos 1671'de Türkler kaleye ulaştı ve kısa süre sonra aktif düşmanlıklara başladı. Kale sadece ayın sonuna kadar sürdü. Pototsky, Kamenets'i teslim etti. Kiliseler camiye çevrildi, mezarlıklar yıkıldı. Yani Türkler şehri Müslüman yapacaklardı. Sultan'ın ordusunu daha fazla durduracak kimse yoktu. Osmanlılar neredeyse direniş göstermeden muzaffer hareketini sürdürdü. Türkler Buchach'ı kuşattı.
28 Eylül'de Lviv'e girdiler.
Kral ve lordlar tam bir panik içindeydiler. Para yok, ordu yetiştirilmedi. Ya düşman Varşova'ya giderse?
Polonyalılar, Osmanlı'nın tüm taleplerini kabul etti. Ekim 1671'de Buchach Barış Antlaşması imzalandı. Polonya, Doroshenko'yu Türkiye'nin bir konusu olarak tanıdı. Polonya tahtı Podolsk ve Bratslav voyvodalıklarından vazgeçti, Kiev voyvodalığının güney kısmı Doroshenko tarafından geri çekildi. Podillia ve Kamenets, Kamenets Paşalyk olarak doğrudan Türk İmparatorluğunun bir parçasıydı. Varşova, Osmanlılara askeri harcamalar için bir ödül ödedi ve yıllık haraç ödemeye söz verdi. Türk ordusu Tuna nehrini geçerek kış için çekildi.
Azak ve Kırım'a
1672 baharında, çarlık hükümeti Don ordusuna, Zaporizhzhya Sich'e ve Taishi Ayuki'nin Kalmyks'lerine Azak ve Kırım'da kampanyalar düzenleme talimatı verdi. Don Ataman Yakovlev'den Türkiye ve Kırım Hanlığı kıyılarına ve gemilerine saldırması istendi (daha önce bu kesinlikle yasaktı). Kalmyk ordusu ve Astrakhan Tatarları, Kerç veya Perekop'a gidip Kırımlıları ezmek zorunda kaldı. Dinyeper boyunca bulunan Kazaklara Karadeniz'e gitmeleri ve düşmanı ezmeleri emredildi. Zaporozhye Kazaklarına bir dizi saban ve martı (gemi), silah ve mühimmat gönderildi. İlkbaharda Kırım ordusu, Sultan'ın ordusuna ve Doroshenko'ya yardım etmek için ana kuvvetleri gönderdi, bu nedenle yarımada zayıf bir korumaya sahipti.
Sadece Ağustos ayında geziler düzenlediği ortaya çıktı.
20 Ağustos'ta Donetler (yaklaşık 5 bin) Azak'ın yanına geldi. Ağustos ayının sonunda Kazaklar, Don'dan çıkışı engelleyen gözetleme kulelerine saldırdı. Topçu bir kuleyi dibe, diğer yarısını parçaladı. Sonra geri çekildiler. Ekim ayında yeni bir çarlık emri aldık - kuleyi yıkmak, ancak Azak'a dokunmamak.
Kalmyks'in müfrezeleri Donet'lere yardım etmek için geldi. Kazaklar ve Kalmyks, Ekim ayında tekrar Azak'a gitti ve çevresini harap etti. Azak yakınlarındaki eylemlerden sonra Kalmyks, Perekop'a baskın düzenledi ve bir dizi Kırım ulusunu mahvetti. Zaporozhian Kazakları, gemiler hazırlamadıkları için karaya çıkmaya karar verdiler. Ataman Vdovichenko tarafından 9 bin müfrezeye liderlik edildi. Kazaklar Perekop'a gitti, ancak hiçbir şey elde edemedi, düştü ve Vdovichenko'yu devirdi. Sich'e döndük.
Böylelikle zamanında önleyici kampanyalar düzenlemek ve düşmanın dikkatini Polonya'dan uzaklaştırmak mümkün olmadı. Ancak Kazakların eylemleri Kırım ve Türkiye'yi endişelendirdi; sonraki seferlerde güçlerinin bir kısmı bu bölgelerin savunmasına yönlendirildi.
Türkiye'nin İngiliz Milletler Topluluğu ile savaştaki başarıları Moskova'yı büyük ölçüde endişelendirdi.
Doroshenko şimdi tüm Ukrayna'nın hetmanı olarak sergilendi, arkasında güçlü Porta duruyordu. Bir sonraki düşman saldırısının Sol Şeria'ya düşeceği bilgisi alındı. Türklerin Lyakh'lara karşı elde ettikleri kolay zaferlerle gurur duyduklarını ve şimdi Rus devletini fethetmek istediklerini. Savaş için acil durum vergisinin toplandığı açıklandı.
Polonyalılar gizlice bir büyükelçilik göndererek Rus hükümdarına Sağ Banka'ya bir ordu göndermesini teklif etti. Polonya'nın Buchach barışını derhal parçalayacağına, Rusların ve Polonyalıların Tuna'ya bir saldırı başlatacağına dair güvence verdiler.
Ancak, Varşova'nın Rusya pahasına oradan çıkmak istediği açıktı. Bu nedenle, 1673 savaş planı tamamen savunma amaçlıydı. Osmanlılara zarar vermemeye karar verdiler, ancak tırmanırlarsa Dinyeper'da buluşacaklardı. Ayrıca Dinyeper Kazaklarını kendi taraflarına çek.
Romodanovsky'nin ordusu, Samoilovich'in Kazakları ile birleşerek Ukrayna'ya yürüdü. Sirko sürgünden döndü. Şef, büyük bir cephane treniyle Kazaklara döndü.
Devam edecek ...