1973’te Pakistan askerlerinin yargılanması için “1973 ACT” yasası çıkartılmış. Bu yasa gereğince 195 Pakistan askeri yargılanmış ancak 1974’te Pakistan’ın Bangladeş’i tanıması üzerine bunların tümü serbest bırakılarak dosya kapatılmıştır. Sonrasında ise Cemaat-i İslami ve bölünme karşıtı diğer muhaliflerin siyasi izolasyonu amacıyla “ihanet-i vatan” dosyası tedavüle sokulmuştur.
Konuyla uluslararası ölçekte ilgilenen insan hakları aktivistleri 1972 yılında Pakistan askerlerini ve onlara yardım ettikleri iddia edilen sivil Bengal vatandaşlarının yargılanması için bir yasa çıkartıldığını belirterek, pek çok kişinin bundan dolayı tutuklandığını kaydediyorlar. 1973 Kasım ayında öldürme, tecavüz ve kundakçılık gibi ciddi suçlar hariç genel af ilan edilmiş, tutuklananların ve suçlananların çoğu serbest bırakılmıştır. Tecavüz ve kundakçılık gibi ciddi suçlarla yargılanmasına devam edilenlerin ise çoğu beraat etmiştir.
1973 Nisan ayında tamamı Pakistan ordusuna mensup 195 savaş suçlusunu yargılamak üzere “1973 Act” olarak bilinen yasa Bangladeş parlamentosunda kabul edilmiştir. Savunma avukatlarının ve ana muhalefet partisi BNP’nin verdiği raporlarda ifade edildiğine göre bu kanun, özel olarak sadece Bangladeş vatandaşı olmayan Pakistan askerlerinin yargılanması için çıkartılmıştır. Nihayet hükümet savaştan sonra mahkeme kurarak mezkûr suçlarla suçlanan 195 Pakistan askerini yargılamıştır. Pakistan, Bangladeş’i 1974 yılında tanımış, bağlı olarak yargılanan Pakistan askerleri de genel af sonrası ülkelerine gönderilmişlerdir.
Ancak bu “ihanet-i vatan” dosyasının bu kez açık bir siyasi rövanşizm edasında Cemaat-i İslami’nin de içerisinde bulunduğu muhalefet aktörlerinin etkisizleştirilmesi amacıyla yeniden tedavüle sokulduğu anlaşılmaktadır.
Kaldı ki Bangladeş Başbakanı Hasina Vecid'in 2008 yılındaki seçim kampanyası sırasındaki en büyük vaadi de “savaş suçlularının yargılanacağı” yönünde olmuştur. Şeyh Hasina Vecid'in seçilmesinin ardından bir yıl içinde dava süreci başlatılmıştır.
İnsan hakları aktivistleri Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesinde muhaliflerin yargılanmasına gerekçe gösterilen Pakistan’a karşı bağımsızlık savaşının 1971 yılında gerçekleştiğine dikkat çekerek, aradan geçen uzun zaman zarfınca muhalefet partileri Cemaat-i İslami ve BNP üyeleri hakkında daha önce dava açılmadığını kaydetmekte. Bunca yıl sonra söz konusu davanın açılmasının garipliğine dikkat çeken aktivistler, bunun hukukî olmaktan uzak bir dava olduğunun altını çizmişlerdir.
“İhanet-i Vatan” davasından yargılananlar ana muhalefet partisi BNP ve Cemaat-i İslami partisi yöneticileri, eski bakan ve milletvekilleridir. 91 yaşında olan Gulam Azam dışındaki sanıklar, bu savaş esnasında öğrencidir.
Bangladeş hükümeti, Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesinde yargılananları, “Pakistan askerleriyle işbirliği yaparak yaklaşık 3 milyon kişinin ölümüne, 200 bin kadına tecavüz edilmesine, milyonlarca kişinin evlerini terk etmesine” sebep olmakla suçlamakta; Gulam Azam’ın da bu suçlananlara önderlik ettiğini iddia etmektedir.
Gulam Azam, 1957 yılında Doğu Pakistan Cemaat-i İslami Partisi'nin genel sekreteri olmuştur. 1964 yılında Pakistan Devlet Başkanı Eyüp Han, Cemaat-i İslami Partisi'ni yasaklamış ve Azam bir kez daha hapse atılmıştır. Hapisten çıktıktan sonra Eyüp Han'ın askeri yönetimine karşı tüm siyasi partilerin direnişine öncülük yapmıştır.
Sanık avukatlarının beyanına göre, Prof. Dr. Gulam Azam 1971'de başlayan Bangladeş’in Pakistan’a karşı bağımsızlık savaşına destek vermemiştir. Savaşın Doğu Pakistan'ın sorunlarını çözeceğine inanmadığını beyanla Müslümanların bir kez daha bölünmesinin zararlarına dikkat çekmiştir. Komşusu Hindistan'ın desteği ile bağımsızlık kazanmasının Bangladeş'i dolaylı olarak Hindistan’ın kontrolüne sokacağı endişesini dile getirmiş, bağımsızlık savaşı sırasında da 'Birleşik Pakistan' yönündeki kampanyasına devam etmiştir. Pakistan ordusu tarafından Bangladeş halkına uygulanan şiddete tepki göstermiş, saldırıların durması için General Tikka Han da dâhil olmak üzere, Pakistan Ordusu'na sürekli çağrılarda bulunmuştur. Ancak Azam’a ve Cemaate atılı suçların hemen tümünün iftiradan ibaret olduğu bildirilmektedir.
Bangladeş’te şu an iktidar olan Avami Ligi Partisi, 2008 yılı genel seçim kampanyasında seçimi kazandığında savaş suçlularını yargılayacağına ilişkin seçim taahhüdünde bulunmuştur. Bu davanın tamamen siyasi bir rövanşizmi yansıttığını ve uluslararası hukuk normlarından uzak olduğunun altını çizenlerin tespitleri gerçeği yansıtmaktadır. Çünkü iktidar olmasının ardından hükümet 1973 tarihli Bangladeş Uluslararası Ceza Mahkemesi Kanununda yamalara gitmiştir. Hükümet, Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesine (ICT) yargıç, savcı ve tahkikat komisyonu üyelerini atamıştır. 21 Mart 2010 tarihinde de Bangladeş Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi, aralarında eski bakan ve milletvekillerinin de olduğu son seçimlerde ittifak yapan iki ana muhalefet partisi (Cemaat-i İslami ve Bangladesh Nationalist Parti –BNP-) liderlerini 1971 yılında bağımsızlık savaşı esnasında Pakistan ordusuyla işbirliği yaptıkları iddiasıyla yargılamaya başlamıştır.
Süreçte Bangladeş’te muhalefette bulunan Cemaat-i İslami Partisine üye 16 binden fazla Müslümanın gözaltına alındığı ifade edilmektedir. Yine gözaltına alınan kişilere işkence yapıldığı ve hatta kayıpların gerçekleştiği de basına yanmıştır.
Sonuç olarak Bangladeş Uluslararası Ceza Mahkemesi Kanunu, 1973 yılında, Bangladeş’in bağımsızlığından sonra, Bangladeş Parlamentosu tarafından kabul edilmiştir. Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi ise, 1973 yılında Pakistan subaylarının yargılanması için kurulmuş ve aradan geçen 38 yıldan sonra da, katliamı bizzat gerçekleştirdiği ileri sürülen Pakistan ordusunun subaylarına yönelik değil de, tersine Bangladeş vatandaşlarına (hatta özellikle de politik kimlikleri olan kişilere) teşmil edilmiştir. Bu nedenle aradan geçen süre zarfında söz konusu şahıslara bir suçlamada bulunulmamış, yargılanmamışlardır. 2009 yılında ise bu kanun Parlamento tarafından yapılan değişiklikle günümüzdeki haline getirilmiştir.
Bugün Bangladeş zindanlarında hukuki kılıflara uydurulmuş bu uyduruk dava yüzünden onlarca, binlerce kardeşimiz başta İslam dünyası olmak üzere uluslararası toplumun geneli tarafından unutulmuş vaziyettedir. Daha acı olanı ise ulusal sınır tanımaz çağdaş İslami hareketlerin birbirlerine karşı cahillik veya bilgisizliği sonucunda kardeşlerinin varlık ve durumundan habersiz olmalarıdır. Tıpkı Mısır’daki İhvan-ı Müslimin gibi Cemaat-i İslami de bugün ilk doğduğu topraklarda kendi ana yurdunda yok edilme politikasıyla yüz yüzedir. Bugün Türkiye basını ve kamuoyunun önemli bir kısmı hatta Müslümanlar olarak bile çoğumuz ancak Şehit Abdulkadir Molla’nın idamı sürecinde kardeşlerimizin ahvalinden haberdar olabildik. Şehit Abdulkadir Molla’nın şehadeti tam da arzuladığı yönde Bangladeş’i ve Cemaat-i İslami’yi küresel ölçekte gündemleştirmiş ve Türkiyeli Müslümanlar olarak biz de şehadetinin saçtığı bu bereketten payımıza düşeni almaktayız.
Ancak Bangladeş’teki sorunun salt Abdulkadir Molla ile sınırlı olmadığını, başta Cemaat-i İslami olmak üzere ülkedeki tüm muhalefetin bu “ihanet” dosyasıyla yüz yüze olduğunu bilmek durumundayız. Bugün Bangladeş zindanlarında bizatihi kendisi ihanet olan bu “ihanet-i vatan” davasından tutuklu bulunan ve dava sürecinden olumsuz etkilenen binlerce kardeşimiz mevcut. Yüksek bir olasılıkla uluslararası çaptaki bunca baskıya rağmen süreci adeta oldubittiye getirip Abdulkadir Molla’yı idam sehpasına götürmekten geri kalmayan Bangladeş yönetimi, bu davanın arkasını bırakmayacaktır. Bunun arkasının da geleceğinden ve sırada içeride tutuklu bulunanların olduğundan yana haklı olarak kaygı duyulmakta. 2 BNP milletvekili ve Cemaat-i İslami yöneticisi 10 önde gelen insan bugün bu davadan tutuklu olup idamı beklemektedir. Hindistan işbirlikçisi ve İslam düşmanı Bengal yönetiminin vicdanı da yok, adaleti de. Zira Cemaat-i İslami lideri 91 yaşındaki Gulam Azam’a bile ömürlük hapis vermekten geri kalmayan bir yönetimden insaf beklemek saflık olur. Bu nedenle uluslararası toplumun tepkisini harekete geçirmek ve tabi ki de kardeşlerimizin moral-motivasyonunu takviye etmek için İslamcılar olarak bizlerin istikrarlı bir eylemlilik içerisinde olması önemlidir. Bu bağlamda yoğunlaştırılabilecek eylemliliğin küresel köyde gözümüzün önünde idama götürülen kardeşlerimizin durumuna karşı sessiz kalmadığımızın Rabbimiz katındaki bir mazeret ifade etmesinin yanı sıra, ülke yönetimlerimiz üzerinde de baskı oluşturma ihtimali bulunmaktadır. Kim bilir belki zalim yönetimin süreç içerisinde geri adım atmasında bu müstakbel çabalarımızın da katkısı olabilir. Bu yüzden konuyu gündemde, tepkiyi diri tutmakta fayda var.
Tüm Yazı Dizisi İçin Aşağıdaki Başlıklara Tıklayabilirsiniz>>>