1980 Çorum Olayları bir direniş miydi yoksa katliam mı? Aradan geçen 35 yılın ardından şehrin sakinleri, Çorum’un her ikisini de yaşadığını söylüyor.
Çorum bir direnişti: Devrimci mahallelerdeki barikatlar 100’ün üstünde Alevi’nin öldürüldüğü Maraş Olayları’nın Çorum’da da yaşanmasını engelledi.
Çorum bir katliamdı: Barikata erişemeyenler, köylerde yaşayanlar, şehre gelmeye çalışanlar, kaçırıldı, işkence gördü; tarlalarda, fırında yakıldı.
1980 Çorum Olayları bir Alevi-Sünni çatışması mıydı yoksa sol-sağ çatışması mıydı? 35 yılın ardından şehrin sakinleri, Çorum’un her ikisini de yaşadığını söylüyor.
Çorum bir Alevi Sünni çatışmasıydı: Sağcılar ve kolluk kuvvetleri Alevileri hedef aldı. Alevilerin evleri ateşe verildi. Şehrin mahalleleri mezheplere göre ayrıldı.
Çorum bir sol-sağ çatışmasıydı: Şehirdeki devrimci örgütler ve sivil inisiyatifler bir halk meclisinde toplandı. Alevi mahalleleri sağcıların saldırılarına topyekün karşılık verdi. Sağcı/ülkücü yapılar, özellikle çeşitli Sünni köylerinde sivil gruplarla işbirliği yaptı ve sistematik işkence uyguladı.
1980 Çorum Olaylarında örgütler mi halk mı ön plandaydı? 35 yılın ardından şehrin sakinleri, tüm Çorum halkının olaylara dahil olduğunu, 1 buçuk ay süren olayların şehrin yapısını değiştirdiğini söylüyor.
Çorum bir örgütlü mücadelenin ürünüydü: Çatışmalarda örgütlerle beraber hareket eden halk, kendi tarafıyla beraber ayakta kalabildi. Mahalle komiteleri, halkın katılımıyla büyüdü.
Çorum’da halk birçok olayın faili haline geldi: Çeşitli Sünni köylerinden insanlar, komşu Alevi köylerini bastılar. Şehir içinde iki mezhebin karışık yaşadığı bölgelerde, kaçmak zorunda kalanların evleri komşuları tarafından yıkıldı, yağmalandı. Emlak simsarları doğdu. Olayların sonunda Çorum ikiye ayrıldı.