Bu Bir Soygundur, Kalbimi Çaldın: STOCKHOLM SENDROMU
Bir banka soygunu düşünün…
Soyguncunun içeridekileri rehin aldığını ve bir süre sonra, rehineler ile soyguncunun arasında duygusal bir bağ oluştuğunu düşünün.
Hatta rehinelerden birinin, kendisini rehin alan adama aşık olup, nişanlısından ayrıldığını düşünün.
Garip bir durum değil mi?
Bir çok rehine olayında, gözlenir bu durum.
Aslında psikolojik bir durumdur Stockholm Sendromu.
Şimdi bu sendromun yaşandığı olaylara göz atalım…
-1973 yılında İsveç’in başkenti Stockholm’da bir banka soygunu girişimi olur.
Stockholm Sendromu, ismini buradan alır.
Soyguncu, bankadaki 4 görevliyi 6 gün boyunca rehin alır. Rehinelerden birisi soyguncu ile duygusal yakınlaşma yaşar.
Rehineler, empati kurmaya başlar.
Soyguncuya hak vermeye başlar ve bir süre sonra, soyguncuyla beraber hareket etmeye başlar.
Soygun girişimi başarısızlıkla sonuçlanır. Soyguncu mahkemeye çıkarılır.
Daha sonra rehineler, soyguncunun aleyhine ifade vermeyi reddeder.
1973 yılında yaşanan bu olayda, soyguncu ile duygusal yakınlaşma yaşayan rehinelerden birisi, soygun girişiminden sonra,nişanlısından ayrılır ve hapse girmiş olan soyguncuyu bekler.
-1974 yılında, ABD’de varlıklı bir ailenin varisi olan Patty Hearst, solcu gerilla örgütü Simbiyonez Özgürlük Ordusu (Symbionese Liberation Army) tarafından, bulunduğu apartman dairesinden kaçırılır.
Örgüt, hapisteki örgüt üyelerinin serbest bırakılması karşılığında rehineyi serbest bırakacağını söyler.
Bu istek reddedilir.
Daha sonra örgüt, ihtiyacı olan insanlara yiyecek yardımı yapılması karşılığında rehineyi serbest bırakacağını söyler.
Patty Hearst’in babası bu teklifi kabul eder ve 6 milyon dolarlık yiyecek yardımı yapar.
Örgüt, yiyeceklerin kalitesiz olduğunu iddia ederek rehineyi serbest bırakmayacağını söyler.
3 Nisan 1974’te Patty Hearst, bir ses kaydıyla örgüte katıldığını ve adını Tania olarak değiştirdiğini duyurur.
15 Nisan 1974’te San Francisco’daki bir banka soygununda görüntülenir.
1975 yılında diğer örgüt üyeleriyle birlikte yakalanır.
2001 yılında ABD başkanı Bill Clinton tarafından affedilir.
-Bir savaş muhabiri olan Yvonne Ridley, 2002 yılında Afganistan’a gider ve kısa bir süre sonra Taliban tarafından yakalanır.
10 gün Taliban tarafından tutsak alınır.
Daha sonra, İslam’ı araştırma koşulu ile Taliban tarafından serbest bırakılır. Dünya, Taliban’ın beklenmeyen bu kararını şaşkınlıkla karşılar.
Serbest bırakıldığında Müslüman olmaya karar verir ve Müslüman ülkelerdeki sorunları duyurmayı ve yaymayı amaçlar.
Peki Neden?
Bu sendromun yaşanmasını tetikleyen bazı durumlar ve ruh halleri vardır.
Stockholm sendromu temelinde hayatta kalma içgüdüsü vardır. Kaçırılan rehineler, farkında olmadan hayatta kalma amacıyla psikolojik değişim içine girerler.
Rehineye yapılan her küçük iyilik, rehinenin zihninde büyür ve zamanla bakış açısını değiştirir.
Bir süre sonra kendisini kaçıranlar ya da rehin tutanlar gibi düşünmeye başlar kurban.
Bu süre içinde, kurban kendisini kaçıranların her hareketine anlam yükler ve hak verir.
Kurban, kendisini kaçıran saldırganın şiddete olan eğilimini fark eder, üzerinde baskı kuran kişiye bağlanır zamanla.
Hatta empati kurup, hak vermeye bile başlar. Tamamen dış dünyadan soyutlandığı bir ortamda, saldırganla kurulan iyi ilişkiyi kaybetmek istemez, bağımlı olmuştur artık kurban.
Olmaz demeyin, oluyor : )
Hatta Yeşilçam’dan Hollywood’a, filmlere konu olmuştur ‘Stockholm Sendromu.’