Yeni Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Fransa ziyareti sırasında, ihalenin resmi kazananını 36 kadar erken ilan ettiği doğrudan bir Rafale X-NUMX savaş uçağı alımı anlaşması yapıldığı açıklandı. O zamandan bu yana, iki yıldan fazla bir süre boyunca programda karşılıklı olarak kabul edilebilir bir uzlaşmaya varılmasına yol açmayan bir sözleşmenin imzalanması konusunda ticari görüşmeler yapıldı. İhale ölçeğinin başlangıçta tahmin edilenden çok daha az olduğu ortaya çıktı ve bu aşamada Hindistan'da kendi başına makine üretimi genellikle ulaşılan anlaşmadan dışlandı.
Bir süredir lisanslı Rafale üretimini organize etmek için Hindistan hükümetinin ve Hava Kuvvetlerinin gelecek planları konusunda belirsizlik vardı. 36 makinelerinin satın alınmasının, MMRCA programının ötesinde uygulanacak ayrı bir proje olup olmadığı veya bu satın alımın toplam 126 ünitesinin ilk diliminin olup olmadığı belirsizdi. Sonuncusu doğruysa, Hindistan'da lisans altında ne kadar uçak inşa edilecek: 108, orijinalinde söylendiği gibi (ve bu durumda, tüm program, 18 üniteleri - 144 makinelerine kadar artar) veya 90 (yani, programın toplam hacmi aynı kalır). , ancak yapısı doğrudan tedarik lehine değişir ve lisanslı üretim azalır).
Birkaç hafta sonra, Hindistan Savunma Bakanı Manohar Parrikar, 36 makinelerinin Hindistan'dan Fransızlardan alacağı son Rafale sayısı olduğuna dair sansasyonel bir açıklama yaptı. Lisanslı üretime geçmesi beklenen serbest fonlar, 200 hafif ulusal Hint avcı uçağı Teja'larının tedarik edilmesi lehine yeniden dağıtılacak.
Ağustos ayının başlarında, Hindistan basınında hükümetin Hindistan'da 90 orta ölçekli çoklu rol savaşçılarının lisanslı üretimi için yeni bir ihale duyurmak üzere olduğunu bildirdiği bildirildi, ancak bu bilgilerin doğruluğu hala tartışmalı.
Bakanın ifadesi, Kızılderililerin gerçek niyetlerini yansıtıyorsa ve Fransızlarla pazarlık etmenin bir parçası değilse, bu, “tüm tekliflerin anası” iddialı projesinin fiili iptali anlamına gelir. Aslında, Hintliler, dördüncü nesil çok amaçlı avcıların Fransızlarından satın almalarını yönlendirmek için farklı, daha yüksek kalitede ve daha düşük nicel bir seviyeye geri döndüler. Bu çevreyi tamamlamanın on beş yıl aldığı nasıl oldu?
"Santa Barbara" nın arsası
Genel olarak, bugün MMRCA ihalesi olarak bilinen program, Kargil'deki silahlı çatışma sırasında kendilerini bir yıl önce iyi gösteren 2000 hafif Fransız Mirage 126 savaşçısının Hindistan Hava Kuvvetleri tarafından doğrudan kontrolsüz satın alma fikri ile 2000 yılında başladı. O zamanlar Hint Hava Kuvvetleri'nin en modern savaşçısı ve kompozisyonlarındaki tek çok amaçlı araçtı. Bugün Hint Hava Kuvvetleri filosunun bel kemiğini oluşturan Su-30MKI, o zamanlar hala geliştirilme aşamasındaydı, bu son derece güçlü ve verimli makinelerin ilk teslimatları sadece 2002'de başladı. Bu dönemde projenin ana ve tek motivasyonu basit ve anlaşılabilirdi - çok sayıda etkili avcıyı hızlı bir şekilde elde etmek, daha önce yüzlerce MiG-21, MiG-27 ve Jaguar'ın erken kitlesel olarak hizmetten çıkarılması ihtiyacını karşılayan Hava Kuvvetleri'nin niceliksel kompozisyonunu desteklemek için. Yani, tamamen askeri düşünceler açıkça egemendi. Mirage 2000'in satın alınması, ağır araçların nişinin Su-30MKI için ayrıldığı, orta sınıf MiG-29 tarafından temsil edilen ve Mirage 2000 segmentinin hafif savaşçılar tarafından işgal edildiği dengeli bir Hava Kuvvetleri'nin konuşlandırılmasına izin verecekti. havacılık teknisyenler: Rusya hâkim konumunu kaybedecek ve Hindistan savaş uçakları pazarı Rus-Fransız ikilisi tarafından kontrol edilecekti.
Tamamen askeri ihtiyaçların karşılanması bakış açısına göre, mükemmel olmasaydı, böyle bir seçim o anda optimaldi. Proje uygulanmış olsaydı, Hindistan Hava Kuvvetleri en az politik ve sıfır teknik riskle sınıfının en iyi savaşçılarından birini alacaktı. Belki de tek dezavantajı programın maliyeti olabilir - 4,5 milyar dolar, ancak Fransızlar ve daha genel olarak Avrupalı silâh genellikle yüksek maliyetle ayırt edilir.
Bu yüzden, ilk plan basitlik, doğrudanlık ve tek bir motivasyonun varlığı ile belirlendi - askeri olan. Bununla birlikte, bu formda, fikir sadece birkaç yıl sürdü ve sonra Hint içi ve dış faktörlerin etkisiyle, daha da karmaşık hale geldi ve sonuçta tüm projeyi durma noktasına getirdi.
Zaten 2002 yılında, Hint yasalarına uygun olarak, doğrudan satın alma yerine, şartları açıkça Mirage 2000'te açıklandığı şekilde bir ihale açıldı. Bazı raporlara göre, programın adı LMRCA, yani çok amaçlı bir savaşçı alması gerekiyordu. Bununla birlikte, doğrudan satın alma fikrinden vazgeçip bir ihale başlatma olan Kızılderililer, Pandora’nın kutusunu açtı: dış kuvvetler müdahale etti. Bir süre sonra, Kızılderililer fırtınalı bir siyasi mesele yeni başlamış olan Amerikalıların etkisi altında ihalenin şartları, F-18E / F Süper Hornet'in de yer alabileceği şekilde yeniden düzenlendi. Ancak bu hemen, diğer ikiz motorlu orta savaşçıların - Avrupa Tayfunu ve Rus MiG-29’a katılım olasılığını açtı. Ayrıca, daha hafif olan tek motorlu F-16 ve İsveç Gripen yarışmaya katıldı.
İlk fikirle karşılaştırıldığında ikinci radikal dönüşüm, doğrudan alım yerine 108 makinelerinin lisanslı 126 üretimini organize etme şartının ortaya konmasıydı. Doğrudan üreticiden sadece 18 uçak alması gerekiyordu. Buna göre, programın motivasyonu çok daha karmaşık hale geldi: askeri zorunluluklarla birlikte programın teknolojik ve endüstriyel bir boyutu var. Projenin bu karmaşıklığı, politik düşüncelerin ortaya çıkmasına neden oldu: tanımı gereği böyle büyük ve karmaşık bir projenin, Hindistan'ın dünya sahnesinde jeopolitik manevralarına uyması gerekiyor.
Bu iki faktör - doğrudan, rekabetçi olmayan bir alım yerine ihalenin başlatılması ve bir konsinye alımı yerine lisanslı üretim yapılması niyeti - sonuçta tüm dramatik olarak karmaşık olan projenin felce uğramasına neden oldu. Etkisiz Hint bürokrasisi, belirgin bir politik faktörün ortaya çıkışı, satın alma prosedürlerinin karmaşıklığı ve ağırlıklandırılması - tüm bunlar rekabetin o kadar ciddi bir şekilde ertelenmesine neden oldu ki sonunda anlamını kaybetti.
Yerliler'in projenin başlangıcından beş yıl ve 2005'ta bir Bilgi Talebi (RFI) göndermek için ihale yapma kararının alınmasından en az üç yıl sonra aldı. İki yıl daha geçti ve 2007'te, geleneksel olarak ihalenin resmi başlangıcının noktası olarak kabul edilen bir Teklif Talebi (RFP) gönderildi. Hafif çok amaçlı bir savaşçı elde etmek için projenin başlangıcından bu yana, yedi yıl geçti, ama daha da komik bir şekilde, Dassault, Mirage 2007'in tamamını satın almak amacıyla Mirage 2000'in üretiminden vazgeçti tarih. Bu makinelerin son ihracat sözleşmesi kapsamında Yunanistan'a teslimatını tamamlayan Fransız askeri uçak üreticisi ve üreticisi Mirage 2000 montaj hattını söküp daha modern, ancak daha ağır ve daha pahalı Rafale savaşçılarının pazarlanmasına odaklandı. Şubat 2015’te uzun bir sekiz yıl sürecek olan bu makinenin ilk ihracat müşterisi olan Mısır olacak.
İhalenin başında, Amerikan F-18E / F hala favori idi, ancak on yılın sonunda Kızılderililerin tercihleri Avrupa makinelerine yöneldi. Bu değişimin en muhtemel nedeni, Kızılderililerin Amerikalıların teknolojiyi transfer etmeye hazır olma konusundaki hayal kırıklığı oldu. Bu konudaki Amerikan yaklaşımı geleneksel olarak aşırı kısıtlamalarla ayırt edildi, ABD en yakın müttefikleri ve en itaatkâr uydular bile güvenmiyor, Hindistan henüz birinciye ait değil ve ikinci kategoriye girmeyecek. Bu arada, Hindistan'ın teknolojik ve endüstriyel tutkularının yanı sıra Su-30MKI projesi konusunda Ruslarla olan işbirliği deneyimi, elbette, teknoloji transferinden vazgeçme fikrini dışladı. Ve dünya silah piyasasının modern standartları için benzeri görülmemiş olan projenin kendisi, Hindistan tarafına, Hindistan'ın en derin yerelleştirmesi ile lisanslı üretim organize etmekte ısrar etme meşru bir hak verdi.
Ve böylece, yılın nisan 2011'unda, ihalenin resmi başlamasından dört yıl sonra ve projenin başlamasından on yıl sonra, Hintliler nihayet kısa bir kazanan listesine karar verdiler. İki Avrupa önerisi finale kaldı - Fransız Rafale ve pan-Avrupa Tayfunu. Amerikalılar - Bu kararın asıl hissi, son zamanların favorilerinden olan rekabetteki ayrılma oldu. Ulusal Hintli savaşçı Tejas ile aynı ağırlık ve büyüklükte olan İsveçli Gripen hiçbir zaman zafer için gerçek bir rakip olarak görülmedi ve Rusya'nın önerisi aşağıda tartışılacak.
Bunu, ne kadar yavaş gittiğini göz önüne alarak, bir finalist seçme aşaması göz önüne alındığında, şaşırtıcı bir şekilde kısa izledi. Ocak ayında, 2012, Rafale tarafından ilan edildi. Resmi olarak Fransızca seçilmesinin nedeni, projenin önerilen düşük maliyetidir. Ancak, siyasi ve sınai faktörler şüphesiz Fransızlar tarafındaydı. Onların uçak teknolojisi zaten Hindistan Hava Kuvvetleri tarafından iyi bilinmektedir. Buna ek olarak, Hintlilerin, Fransız motorları ve aviyonik üreticileriyle uzun süredir devam eden endüstriyel ilişkileri var; lisanslı Jaguar saldırı uçağı üretim organizasyonu kadar erken bir tarihte ortaya çıkan ve 2011'ta başlayan Indian Mirage 2000'teki HAL park fabrikalarında yapılan modernizasyon projesinde geliştirilen.
çıkmaz
Bundan sonra, son görüşme yapmak gibi görünüyor - ticari görüşmeler yapmak ve bir sözleşme yapmak. Teknik ve ticari konuların çoğunun ihale aşamasında görüşülerek karara bağlandığı göz önüne alındığında, son akorun bir buçuk yıldan fazla sürmemesi bekleniyordu. Ama işte felç geldi. İki ana tökezleme bloğu, projenin fiyatı ve lisanslı üretim organizasyonunun şekliydi.
Programın maliyetine gelince, Rafale'nin gerçekten Typhoon'dan daha ucuza ihraç edilmesi mümkündür, ancak yine de çok pahalı bir uçak kalmaktadır. Fransa’nın rekabette kazandığı zafer anında, projenin maliyeti 10,5 milyar dolara yükselmiş olsa da, bu miktara uymanın imkansız olacağı açıktı. 2013’te Dassault Başkanı Eric Trappier, tüm 126 birimlerinin satın alınmasına ilişkin sözleşmenin değerinin 20 milyar Euro’yu geçmesi gerektiğini kabul etti. Bu arada, Hindistan ekonomisi öncekinden daha düşük bir ekonomik büyüme dönemine girdi ve Rupi çöktü. Çok geçmeden, Dassault'un Hindistan bütçesinden iştahını gidermek için astronomik bir miktar - 1 trilyon rupi - tahsis etmenin gerekli olduğu anlaşıldı.
Hindistan'da lisanslı Rafale üretiminin organizasyonu sorunu çözülmedi. Hint basınındaki sızıntılardan, Fransız tarafının Hindistan'da üretilen gelecekteki savaşçıların kalitesinin sorumluluğunu üstlenmeyi reddettiği iddia ediliyor. Sade bir dile çevrilince, Hindistan'ın bu Fransız uçağının kaliteli üretimi için teknolojik ve endüstriyel fırsatlardan yoksun olduğu ve onları yaratmakta yetersiz zaman ve para gerektireceği anlamına geliyor. Dassault, gözlerinden önce, Hindistan'da nükleer olmayan denizaltıları olan Scorpene'nin üretimini organize etmekte çok büyük zorluklarla karşılaşan başka bir Fransız şirketi olan DCNS'in bir örneğine sahipti. Görünüşe göre Hindistan, son bir buçuk ya da yirmi yıldaki ekonomik başarıları ile Batı teknolojilerini özümseyebilmek için hala çok uzun bir yol kat ediyor. Rusya'nın aksine, zorluk ve gecikme ile de olsa, ancak Hint havacılık endüstrisinde ustalaşıldı.
Müzakere sürecindeki zorluklara ek olarak, genel olarak böyle karmaşık ve çok faktörlü bir projede anlaşılır ve doğal olan bu gecikme için başka bir neden de Hindistan seçim döngüsüne yapılan başarısız emir oldu. 2013’in başından itibaren, Hindistan’da yeni bir parlamento seçmek için bir kampanya başlatıldı. Silahların ithalatı için 80-ler'in ortasından büyük sözleşmeler yapılması, Hindistan'daki yerel siyasi mücadelede, yolsuzluğun siyasi muhaliflerini suçlamak için kullanılıyor. Ayrıca, saldırının ana hedefi, hükümeti 2014 yılı seçimlerinden önce yönlendiren Hindistan Ulusal Kongre Partisi (INC). Seçimlerin arifesinde giderek eleştirilen devasa bir anlaşmaya imza atmak, kongre partisi için intihar edecek bir şey ifade etmiyorsa çok riskliydi. Sonuç olarak, muhalefetteki BJP partisinin zaferi ve yeni bir hükümetin kurulması nedeniyle süren, nisan ayının nisan ayına kadar bir duraklama oldu. Aslında, zaferden sonra, 2014'ten önce bir sözleşme imzalamanın imkansız olduğu anlaşıldı. Projenin başlangıcından itibaren 2015 yıl geçti.
Bu inanılmaz onbeş yıllık gecikme nedeniyle MMRCA projesinin büyük oranda anlamsız hale getirildiği görüldü. Taraflar, 2015’te lisanslı üretim organizasyonu konusunda karşılıklı olarak kabul edilebilir bir uzlaşmaya varsalar bile, Hindistan meclisinin ilk Rafal’i, yılın en az 2020’inden daha önce Hindistan Hava Kuvvetleri tarafından alınacaktı. Su-30MKI programının emsallerinden yola çıkarak, tüm 108 Rafale üretim projesinin yaklaşık olarak 2026 - 2028 yıllarında, yani bu avcının ilk uçuşundan kırk yıl sonra biteceğini varsayabiliriz! Ayrıca, makine Hindistan Hava Kuvvetleri'nde en az 30-40 yıl sürmelidir.
Bu arada, pazar zaten beşinci ve beşinci nesil nesil makinelerin gözle görülür etkisi altında. Doğrudan Hindistan için, J-31 orta avcısının yarı-beşinci neslin avcı uçağının başlaması ve Çin'de aktif olarak en önemli testlerden geçirilmesi. Hindistan Hava Kuvvetleri tüm Rafale gruplandırmasını uygularken, Çin ve Pakistan Hava Kuvvetleri'nde ilk J-31 savaş filosuna sahiplerdi.
Genel olarak, 2015'te yalnızca beşinci nesil bir proje, Hindistan gibi bir ülke için uzun vadeli stratejik bir askeri, teknolojik ve endüstriyel çözüm olarak düşünülebilir. Kanıtlanmış Mirage 2000'i hızlı bir şekilde satın alma fikri sıfır yılların başında mükemmeldi ve sıfır yılların ortalarında çok açık olmasa da oldukça kabul edilebilir kaldı. Ancak, platformu dördüncü kuşakla kavramsal olarak ilişkili olan herhangi bir dövüşçünün lisanslı bir üretimini satın almak, 2015'te saçmalık gibi görünüyor. Rafale, Mısır ve Basra Körfezi monarşileri için belki de mükemmel bir çözümdür. Ancak Hindistan için, kendine özgü askeri ve siyasi ortam göz önüne alındığında, stratejik bir uzun vadeli çözüm olarak bu askeri havacılık kompleksi ahlaki olarak eskidir. Bugün üçüncü dünya ekonomisinin hava kuvvetleri yalnızca beşinci nesle odaklanabilir. Yeni bir dördüncü nesil avcı tipinin satın alınması, savaşa hazır araç filosunun düşüş oranını azaltmak için yalnızca ara bir çözüm olarak görülebilir.
ara madde izolasyonu
Uygulamada uygulanıyorsa, 36 Rafale'yi doğrudan satın alma kararı ideal olmaktan uzak, ancak en az kötü olanı yaratmış olan koşullar altında görünüyor. Hindistan Hava Kuvvetleri nispeten hızlı bir şekilde iki yeni filo elde edecek, Hindistan büyük ve çekici bir silah pazarı olarak yüzünü koruyacak, Fransa uzun yıllar süren yorucu müzakerelerin ardından asgari düzeyde memnuniyet kazanacak. Sonunda, Hintliler 2000 yılında başladıkları şeye geldiler, yalnızca daha az uçak satın alıyorlar (daha modern ve verimli de olsa) ve bunun için daha fazla para harcayacaklar.
Öte yandan, MMRCA projesinin 36 Rafale'in satın alınmasının bir sonucu olarak askeri ve sınai bileşeni tatmin edici bir çözüm olmadan kalmaktadır. Satın almada yeni teknolojiye sahip iki filo sağlanacak, ancak MiG-21 ve Jaguar'ın derhal kitlesel kesilmesi durumunda, Hindistan Hava Kuvvetleri şu anda mevcut olan 44 filosunun kantitatif kompozisyonuna ulaşma hedefine çok yakın olmayacak. Tabii ki, bu alım doğrudan Hindistan Başbakanı tarafından ilan edilen Hindistan'daki Make stratejisiyle doğrudan çelişiyor; HAL indirme problemi çözülemedi.
Son olarak, bu karar Hindistan'ın gelecek yıllarda karşılaşacağı askeri zorluklara en tatmin edici şekilde cevap vermiyor. Hindistan Hava Kuvvetlerinin alacağı anda, 48 Rafale için sözleşmeleri imzalamış olan Elipt ve Katar'dan sonra, Çin'de savaşa hazır Su-35'in ve belki de beşinci nesil J-31'in savaş jetleri ile mücadele edilmesi oldukça olası. Dahası, Pakistan'da Su-35'in oluşma ihtimalinin de sıfır olma ihtimali yoktur, ki bu zamana kadar onlarca FC-1 de oluşturacaktır. Eski savaşçıların iki filosu, Çin ve Pakistan potansiyellerinin bu kadar büyümesine en ikna edici cevap değil.
Bu bağlamda, 36 Rafale satın alımının yalnızca daha büyük ve daha kapsamlı bir çözümün parçası olacağını varsayabiliriz. Birincisi, Savunma Bakanı Parrikar'ın ifadelerinin aksine, sipariş edilen 36 Rafale'yi aldıktan sonra, Hindistan Hava Kuvvetlerinin bu savaşçıları doğrudan satın almaya devam etmesi mümkündür. Üstelik bu görevde Parrikar'ın kendisi de o zaman olmayabilir. İkincisi, Rusya'nın Hindistan pazarına ve belki de MiG-30UPG grubuna başka bir Su-29MKI partisinin lisanslı üretimini teşvik etme konusunda hala açık bir fırsatı var. Üçüncüsü, daha önce de belirtildiği gibi, tahsis edilen fonlar kısmen ulusal Teja avcılarının üretimine yatırılacak.
Aynı katılımcı listesiyle yeni bir ihalenin duyurulması, benzersiz Hint ihale politikasının tuhaf uygulamasına rağmen, çok egzotik bir çözüm olacaktır. Yeni yarışmanın tek bir gerekçesi olabilir - bunun sonucu olarak yapılan seçim, MMRCA-1’e katılan dünyadaki beşinci nesil orta sınıf Amerikan savaşçısı Amerikan F-35 değildi. Ancak böyle bir alım inanılmaz derecede pahalı olurdu, ancak 2020 yılından sonra yapılabilir ve Hindistan'daki Make gerekliliğini minimum düzeyde karşılaması pek mümkün değildir. Son olarak, böyle bir devralım için, Amerikan askeri nakliyesi ve denizaltı karşıtı uçakların satın alınması için yapılması gerekmediğinden, herhangi bir teklif vermeye gerek yoktur.
Rusya için fırsatlar
MMRCA ihalesinin fiili iptali durumundaki mevcut durum, Rusya’nın iki pozisyondaki şansını teorik olarak artırıyor. Birincisi, Su-30MKI savaşçılarının başka bir dilimini Hindistan'a satma şansı var. Doğrudan Rafale satın alma kararı ordunun yararınadır, ancak HAL için yeni siparişler konusunu çözmemektedir. 2015'in başlangıcında, bu şirket 150 lisanslı makineler üretti, Hintli uçak üreticilerinin birkaç düzine Su-30KI üretmeleri gerekiyordu. Mevcut üretim hızında HAL bu görevi birkaç yıl boyunca sürdürecek ve işsiz kalacaktır. Rafale'nin lisanslı üretiminin başlamasını beklerken, ilgili sözleşmenin hala sonuçlandırılması veya beşinci kuşak FGFA avcısının üretiminin HAL'i işle birlikte başka bir iki veya üç yıl boyunca yüklemesi gerekeceğini, yani lisans üretim hakkını satın alması gerektiğini varsaymak mantıklıdır. hemen üzerinde 40 Su-30MKI. Askeri bir bakış açısına göre, bu iki filo daha oluşturmaya ve kaza ve felaketlerin bir sonucu olarak bu araçların kayıplarını karşılayacaktır. Aynı zamanda, yükseltilmiş Su-30'in yeni teknik cephesinde, bazen Sukhoi Super olarak adlandırılan yeni otomobiller yapılması önerildi.
İkincisi, ve bu önemli, beşinci kuşak FGFA avcısının Rus-Hint projesine doğrudan ve acil tehdit kaldırılıyor. Aptal MMRCA'nın tehlikesi, her şeyden önce, ahlaki açıdan eskimiş ve delice pahalı bir Fransız dövüşçünün lisanslı üretiminin satın alınması ve örgütlenmesi, projenin uygulanması için gerekli olan beşinci nesil dövüşçünün Hindistan'ından mahrum kalmasıydı. Rafale, FGFA'ları öldüren ve Hindistan'ın beşinci nesil teknolojilere erişmesini engelleyebilen bir vampir. Fiilen, son iki ya da üç yılda, Hindistan pazarında savaş uçakları için gerçek rekabet tam olarak Rafale ve FGFA arasındaydı. Diğer şeylerin yanı sıra, FGFA’ya karşı Hint basınındaki kampanyanın Fransızlar tarafından başlatıldığı ve finanse edildiği güvenilir bir şekilde bilinmektedir. Şimdi, Kızılderililer bir uzlaşma bulmuşlardır (bu, Fransızları veya Rusları tatmin etmemektedir ve bu, bunun iyi bir uzlaşma olduğunun en iyi göstergesidir).
Rusya'nın bir şansı var mıydı?
Bu görünüşte tamamen spekülatif bir sorunun cevabı oldukça pratiktir, çünkü Rusya'nın savaş uçakları için küresel pazardaki rekabet gücünü artırmak için kurumsal ve endüstriyel çözümler bulmasına yardımcı olacaktır. Görünüşe göre Rus MiG-29 / 35 hiç bir zaman rakiplerinden biri değildi. Teknolojik olarak, MiG-29 platformu, belki de F-16 hariç diğer tüm teklif sahiplerinin arkasında yarım nesildir. Bir savaş havacılık kompleksi olarak, Kızılderililer'in görmek istediği biçimde bu savaşçı henüz gerçekleşmedi. Diğer teklif sahiplerinin aksine, MiG-35MMRCA seri üretilmez.
Politik olarak, toplu alımlar ve Su-30MKI'nin lisanslı üretimi, FGFA projesinin başlatılması ve Hint Donanmasının MiG-29K lehine seçilmesi bağlamında Hintlilerin MiG-1993K lehine seçilmesinin zorlaştırılması, kaynakların çeşitlendirilmesi konusundaki silahlı politikaların Ruslarla birlikte daha büyük bir proje başlatmasını beklemenin zor olduğunu belirtti. Rusya, tüccarlar ve sanayinin politik liderliğinin bu yarışmayı kazanmak için mümkün olan her şeyi yapmadığı hissi var. Sonunda, Su-30K, 1993’taki Kızılderililere ilk kez önerildiğinde ilk tepkilerinin daha sonra cesaret kırıcı derecede olumsuz olduğu hatırlanabilir. O zaman, neden bu kadar büyük ve güçlü bir uçağa ihtiyaç duyduklarını anlamıyorlardı. Ancak sadece üç yıl sonra bir sözleşme imzalandı ve bu süre zarfında taraflar gerçekten tamamen yeni, henüz var olmayan bir savaş havacılık kompleksinin teknik parametreleri konusunda hemfikirdiler. On beş yıllık MMRCA destanının arka planına göre, 1996 - 35'te Irkutsk fabrikası başkanı Alexey Fedorov ve Sukhoi'nin başkanı Mihail Simonov'un bir mucize gerçekleştirdiği anlaşılıyor. Kızılderilileri bir kez ikna etmek mümkün olsaydı, MiGMMRCA ile bir şans vardı.
MMRCA projesinde Rusların göreceli olarak düşük performans göstermesi için iki tane tamamen yerli Rus sebep olduğu anlaşılıyor. Her şeyden önce, araştırma ve endüstriyel sistem MiG lobicilik potansiyelinin göreceli zayıflığı. MMRCA projesinin başlangıcında, genel olarak harap bir durumda idi, tasarım ofisi ve endüstriyel tesisleri birleştiren tek bir ekonomik varlık bile yoktu. Mevcut şekliyle RSK MiG paradoksal olarak Sukhoi'den gelen Nikolai Nikitin tarafından yaratıldı. Bununla birlikte, daha sonra, 2004'ten sonra, şirket uzun zamandan beri kılavuzdaki kronik personel sıçramasıyla ilgili türbülansta. Finansal durumun ve üretim durumunun nihai istikrara kavuşması, halihazırda Sukhoi'den MiG'ye gelen Sergey Korotkov'a bağlı olarak son on yılda gerçekleşti. Ancak, kilit dönemde, MMRCA MiG yarışmasındaki yüzleşme anı United Aircraft Building Corporation'ın favorileri arasında değildi. Savaş uçakları alımı için tarihin en büyük ihalesinde Rusya'yı temsil eden ekonomik varlık, uçak endüstrisinin Külkedisi olarak kaldı.
İkincisi, ilgili ve büyük ölçüde ilkinden kaynaklanıyor, - Rusya'da, dördüncü sıradaki orta avcı segmentinde bir artı ile çekici bir teklif yaratılmadı ve beşinci nesilden daha iyi. Bu, kısmen devletin ve KLA'nın MiG'ye karşı “Kuru” şirkete kıyasla daha az önem taşıyan tutumu nedeniyledir, ancak Sukhoi Sukhoi 37'in çok ilginç tek motorlu projeleridir (aynı adı taşıyan ilk motor P-79) ve C-54 / 55 / 56 hatları (AL-31F altında). Gezindeyken, bu şimdi bir pazarlama hatası gibi görünüyor. Sonunda, MiG-29 platformu Rafale'den on yıl önce havaya kaldırıldı ve ihale çıktığında ihale, Fransız uçakları gibi MMRCA ihalesinin teklifi kadar ahlaki olarak eskimiş oldu. Rusya'nın orta sınıfta beşinci nesil bir platformu olsaydı, rekabetin sonucu kesinlikle farklı olurdu. MiG liderleri, özellikle Nikolai Nikitin ve Mühendislik Merkezi direktörü Vladimir Barkovsky, her zaman böyle bir platform geliştirme gereği sorununu gündeme getirdiler, ancak böyle bir proje için kaynak tahsis edilmedi.
Rusya'nın orta sınıfta umut verici bir dövüşçüye ihtiyacı var. Küresel savaş uçakları pazarındaki konumlarını korumak, Hava Kuvvetleri'nin dengeli bir savaş gücünü sağlamak ve Rus Hava Kuvvetleri'nin çıkarları için savaşçıları satın alırken fonları daha rasyonel ve esnek bir şekilde harcayabilmek için gereklidir. İlgili projenin başlatılması gerekliliği, Rusya'nın MMRCA tarihinden öğrenmesi gereken ana sonuç ve derstir.