İÇERİK BİLGİ
- Zekat miktarı konusun ile ilgili olarak yılın 6 ayında kırlarda otlayarak beslenen ve ticaret için değil de eti sütü ve yünü için tutulan hayvanlar bazı toprak mahsulleri madenleri yer altından çıkarılan defineler ve gümrüklerden geçen ticaret malları zahir (açık) mallardandır.
- Hayvanların Zekatı
- Altın Gümüş ve Nakit Paranın Zekatı
- Toprak Mahsullerinin Zekat miktarı
Zekat miktarı konusun ile ilgili olarak yılın 6 ayında kırlarda otlayarak beslenen ve ticaret için değil de eti sütü ve yünü için tutulan hayvanlar bazı toprak mahsulleri madenleri yer altından çıkarılan defineler ve gümrüklerden geçen ticaret malları zahir (açık) mallardandır.
Altın gümüş ve nakit paralar ve depolarda ya da mağazalarda bulunan ticaret malları gizli yani bâtın mallardandır. Bu malların hepsi zekata tabidirler. Bunlar belli ölçülerde zekat olarak verilir.
Zekat, üzerinden belli bir zaman geçmiş olan ihtiyaç miktarı fazlası malın, belli bir oranının ihtiyaç sahibi Müslümanlara verilmesidir. Zekat farz bir ibadettir. İslam dininin beş şartından biridir.
Hayvanların Zekatı
Hayvanların zekat miktarı nasıl hesaplanır? Hayvanları küçükbaş ve büyükbaş olarak sınıflayabiliriz. Koyun ve keçiler küçükbaş hayvanlar sınıfına girer. Bunların erkek ve dişileri arasında fark yoktur.
Sayıları 40’tan fazla olan koyun ve keçilerin zekatları şöyledir. Sayısı 40’tan az ise zekat gerekmez. Zekat oranı 40 da 1 dir yani 40 koyundan bir koyun zekat verilir. Koyunları 40’tan 120’ye kadar ise yalnız bir koyun verir. Eğer koyunları 121 den 200 e kadar ise 2 koyun verilir. 201 den 400 e kadar ise 3 koyun verilir. 400 için 4 koyun, sonra her 100 koyun için bir koyun artar.
Büyükbaşlarda sığırın zekatı 30’dan az sığırı olan bunun zekatını vermez. 30 sığır için bir tane 1 yaşını aşmış erkek veya dişi buzağı verilir. 39’a kadar hep böyledir. 40 dan 59 a kadar sığ olan bir tane 2 yaşını bitirmiş erkek veya dişi Sığır verir.
60 dan 69 a kadar sığır için 2 buzağı verilir. 70 üstü için bir dana ile bir buzağı verilir. 70’ten sonra her 10 tane için böyle hesap edilir. Her 30 adet için bir buzağı, her 40 adet için bir dana artmaktadır. 80 olunca 2 tane artmaktadır.
Manda zekatı da sığır gibidir. Develerin zekatında 5 devesi olan bir koyun verir. 24’e kadar 4 koyun verilir. 25 den 35 e kadar olan deve için 2 yaşına girmiş bir yavru dişi deve verilir. 36 dan 45 e kadar 3 yaşına girmiş dişi deve yavrusu verilir. 46 dan 60 ya kadar büyük vurulabilecek 4 yaşına girmiş dişi deve verilir bundan daha fazlası için de yine belli sayılarda dişi deve verilir.
At ve merkebin zekatı erkek ve dişi atlar bir arada çayırda üretmek için beslenirse zekatı verilir binmek ve yük için ise zekatları verilmez yalnız erkek atı olanın zekatı olmaz çünkü bunlar üremez.
Ticaret niyet ile beslenirse ticaret malı zekatı verilir ticaret için olmayan Katır ve merkep çok olsa da zekatı verilmez atın nisabı yoktur Her at için 4.8 gram altın ödülü isterse atların kıymetini hesaplar kıymetleri altın Nisa bunu dolduruyorsa kırkta biri kadar altın verir.
Altın Gümüş ve Nakit Paranın Zekatı
Bu malların zekat miktarı şu şekilde hesaplanır. Altın ve gümüşe ya da Nakit paraya sahip olanlar üzerinden 1 sene geçince 40 da 1 oranında zekat verilmesi gerekir. Yani oran %2,5 tur.
Hanefilere göre ister Ziynet olarak ister bir ihtiyacı sarf edilmek üzere bulundurur musun elde bulunan bütün altın ve gümüşlere zekat gerekir. Şafiilere göre ise kadınların ziynetlerini ve erkeklerin gümüş yüzüklerine zekat icab etmez.
Altının nisabı 20 miskal gümüşün nisabı da iki yüz dirhemdir. Dirhemin örfi ve şerri olmak üzere iki ölçüsü vardır. 20 miskal altının karşılığı 80.18 gramdır. 200 dirhem gümüşün karşılığı da 561.2 gramdır. Altın ve gümüş de zekatlarında ağırlığa itibar edilir.
Ticaret mallarında zekat oranı elde edilen kara göre değil sermaye ve karın toplamına göredir. Bir malın ticaret malı sayılması satın alınırken ve satması için bir kimseye verilirken ticaret maksadıyla olduğuna niyet edilmesine bağlıdır. Ticaret maksadıyla beslenilen hayvanların zekatı kıymetlerin e göre kırkta bir nispetinde verilir.
Toprak Mahsullerinin Zekat miktarı
Toprak mahsullerinden alınan zekata öşür denir. Sulama masrafı gerektiren arazilerde %5, gerektirmeyenler de Öşür oranı yüzde 10’dur. Topraktan çıkarılan madenlerin ateşte eriyen demir, bakır gibi madenlerin yüzde 20’si devlete aittir. Kalanı arazinin sahibine aittir.
Devlet arazisinde bulunan madenler tamamı ise devlete aittir. Ateşte erimeyen mermer, alçı gibi madenlere zekat gerekmez. Bu madenler bulunduğu arazinin sahibine ya da bulana aittir. Petrolde buna dahildir.
Ancak bu madenleri işletenler madenlerin eline geçen paranın zekatı kırkta bir oranında verirler. Define, önceden toprak altına gömülüp sonradan başkaları tarafından bulunan mal ve paradır.
Bunların zekatları farklılık gösterir. Define İslami yani bulanın malın üzerinde Allah şehadet kelimesi gibi onun müslümanlara ait olduğuna işaret eden bir define ise yitik mal hükmündedir. Biliniyorsa sahibine verilir. Bilinmiyorsa fakirlere dağıtılır.
Define eğer gayrimüslimlere aitse üzerinde put resmi, kâfirlere ait olduğuna dair işaret varsa, bunun yüzde 20’si devlete, kalanı içinde arazi sahibine aittir. Arazi sahipsiz ise bulunan mal bulanın olur. Definenin İslami mi yoksa gayrimüslimlere ve ait olduğu iyi belirlenmelidir.
Zekat İslamiyete göre farz ve mal ile yapılan önemli bir ibadettir. Unutmayalım ki zekat berekettir ve malın çoğalmasına vesiledir.
Bu yazımızda zekat miktarı ve ölçülerini anlattık Allah gücü yeten herkesin bu ibadeti yapmasına yardım etsin ve ecirlerini kat kat versin inşallah.
Zekat kimlere verilir konulu yazımızı buradan okuyabilirsiniz.