Beynin çalışması demansı geciktirebiliyor
New York (Reuters Sağlık) - Yeni bir çalışma beyni eğlenceyle aktif tutarak demansı geciktirmenin mümkün olduğunu gösteren yeni kanıtlar sundu.
New York, Bronx - Albert Einstein Tıp Okulu’ndan Dr. Charles B. Hall ve ekibi, bir hafta boyunca her gün altı zihin uyarıcı etkinlikten biriyle meşgul olan kişilerde, demans başlangıcının yaklaşık iki ay geciktiğini saptadılar.
Hall ve ekibi daha önce de daha az eğitimlilere oranla uzun yıllar eğitim almış kişilerde daha geç demans geliştiğini göstermişlerdi. Şimdiki çalışmada ise Hall, eğitimin değil bilişsel etkinliğin önemli olduğunu söylüyor.
Neurology dergisinde yayınlanan son çalışmada, Hall ve ekibi demans geliştirmiş olan 101 kişiyi incelediler. Bu kişilerin tümü 1980’lerin başından beri izlenmekte olan 488 kişilik Bronx Yaşlanma Çalışması’na katılmışlardı.
Etkinlik yelpazesi
Yaşları 75 ile 85 arasında olan tüm katılımcılar, resmi eğitime kaç yıl harcadıkları bilgisinin yanı sıra, çalışmayı yürütenlere, her hafta, ne sıklıkta okuduklarını, yazdıklarını, çapraz bulmaca yaptıklarını, masa veya iskambil oyunu oynadıklarını, grup tartışmalarına katıldıklarını ya da müzik yaptıklarını bildirdiler. Her bir bireye, bir gün içinde yaptığı her bir etkinlik için 1 puan verildi. Çalışmanın baş langıcında demansı olmayan katılımcılara, her 12 - 18 ayda bir bilişsel test uygulandı.
Kişinin etkinlik yelpazesindeki puanı ne kadar yüksek ise hızlanmış zihinsel gerilemenin o kadar geç başladığı saptandı. Örneğin etkinlik yelpazesi bazında üst yüzde 25’te olan, haftada 11 “etkinlik günü” aktif olan bir bireyde hızlanmış zihinsel gerileme, haftada dört etkinlik günü olan alt yüzde 25’teki bireyden ortalama 1.29 yıl daha geç başladı. Ancak gerileme başladıktan sonra, etkinlik puanı daha yüksek olanlarda hızın da daha yüksek olduğu görüldü.
Bu bulgular, eğitim ve beyin egzersizlerinin beyinde fazladan kapasite gelişimi yarattığı ve böylece Alzheimer hastalığının yol açtığı nöron hasarıyla daha iyi başa çıkabildiği yönündeki “bilişsel stok” teorisini desteklemekte. Ancak bu hasar belli bir noktaya ulaştığında bireyde demans gelişmesi kaçınılmaz.
Hall’a göre, zihinsel olarak daha etkin olmak kişinin bakımevine gitmesini bir ya da iki yıl geciktirebilir. “En azından bu bir teoridir ve bu teorinin kanıtları vardır. Fakat ne yazık ki Alzheimer hastalığı önlenemeyecektir. Sonuçta, beyindeki stok ne kadar büyük olursa olsun hastalık galip gelecektir.” Hall ve ekibi şimdi, bu çalışmadaki altı etkinlikten en beyin koruyucu etkiyi yaratanın hangisi olduğu üzerinde inceleme yapıyor ve bu etkinliklerle meşguliyetin yararlı olduğunu ve kesinlikle zarar vermediğini bildiklerini söylüyorlar: “Kendinizi bir çapraz bulmaca yapamamaktan dolayı depresif hissedebilirsiniz, ama burada gerçekten çok küçük tersine bir risk bulunmaktadır.”
KAYNAK: Medical Tribune Türkiye