Kendinden tahrikli uçaksavar füzesi sistemi "Strela-1"
Kompleks, 50-100 metreden 1-1,5 kilometreye, 250 metreye, saniyede 2 metreye kadar olan hızlarda uçan hava hedeflerini vurmak için tasarlandı, kompleksin baş geliştiricisi ve uçaksavar güdümlü bir füze - OKB- 16 GKOT (daha sonra Savunma Sanayi Bakanlığı Hassas Mühendislik Tasarım Bürosuna (KBTM) dönüştürüldü. Savaş yıllarında bu organizasyon ve baş tasarımcı Nudelman A.E. uçaksavar gemisi ve uçakları küçük kalibreli silah silahlanma gelişiminde önemli ilerleme kaydetmiştir. 1960-g'nin başlangıcına kadar. OKB, Phalang radyo kontrollü füzesi ile donatılmış karmaşık bir anti-tank kompleksi geliştirmeyi çoktan tamamladı. Strela-1 hava savunma sistemini (9K31) geliştirirken, diğer kısa menzilli füze sistemlerinden (Amerikan Kırmızı Göz ve Chaparel gibi) farklı olarak, kızılötesi (termal) roket değil, fotoğraf kontrast başlığı kullanmaya karar verildi. güdümlü. Bu yıllarda, kızılötesi güdümlü kafaların duyarlılığının düşük olması nedeniyle, ileri yarım küredeki hedeflerin seçimi sağlanamamıştır ve bu nedenle, yalnızca savaş görevlerini tamamladıktan sonra düşman uçaklarına yalnızca düşman uçakları ateşlenmiştir. Bu tür taktik şartlarda, füze fırlatmalarından önce bile uçaksavar füze sistemlerini imha etme olasılığı yüksekti. Aynı zamanda, bir foto-kontrast ana hat başı kullanılması, kafa kafaya bir seyir sırasında bir hedefi imha etmeyi mümkün kılmıştır.
Optik GOS'un uçaksavar güdümlü bir füze için ana geliştiricisi olan Central Design Bureau 589 GKOT, baş tasarımcı - Khrustalev V.A. Daha sonra, TsKB-589 TsDB Geofizika MOP'a dönüştürüldü, Strela güdümlü füze için ana başlık üzerinde yapılan çalışmalar D.M. Khorol tarafından yönetildi.
Zaten 1961'te, ilk balistik füze fırlatma operasyonları yapıldı ve gelecek yılın ortasında telemetri ve yazılım fırlatıldı. Bu lansmanlar, Temel olarak, Müşterinin - Savunma Bakanlığı Ana Füze-Ağır Silahlar Müdürlüğü'nün onaylanan gerekliliklerini karşılayan bir kompleks yaratma olasılığını doğruladı.
Aynı Çözünürlük uyarınca, başka bir taşınabilir uçaksavar füzesi sistemi olan Strela-2'in geliştirilmesi de gerçekleştirildi. Bu füze kompleksinin genel boyutları ve ağırlığı Strela-1 hava savunma füze sistemine göre daha azdı. Başlangıçta, Strela-1'in geliştirilmesi, bir dereceye kadar bunlarla ilişkili olan Strela-2 üzerindeki çalışmayı bir dereceye kadar destekledi. riski. Strela-2 hava savunma sisteminin geliştirilmesiyle ilgili temel sorunları çözdükten sonra, soru, hemen hemen aynı LTX'e sahip olan Strela-1 kompleksinin daha ileri kaderi hakkında ortaya çıktı. Askeri alanda Strela-1 hava savunma sisteminin hızlı bir şekilde kullanılması için CCTT liderliği, Hükümet'e ve Müşteriye, bu füze kompleksi için maksimum ulaşma (3,5 bin metre) ve hasar menzili (5 bin metre) açısından daha yüksek şartlar oluşturma önerisi sunmuştur. füze kompleksinin taşınabilir versiyonundan vazgeçerek, araç şasisi üzerine yerleştirildi. Aynı zamanda, roketin kütlesinde 25 kg'a (15 kg'dan), çap 120 mm'ye (100 mm'den) ve uzunluktan 1,8 m'ye (1,25 m'den) bir artış öngörülmüştür.
Bu zamana kadar müşteri, Strela-1 ve Strela-2 uçaksavar füze sistemlerinin muharebe kullanımı kavramına karar verdi. Strela-2 portatif kompleksi, hava savunmasının tabur ünitesinde, Strela-1 kendinden itmeli hava savunma füzesi sistemi, normal hava savunma ünitesinde, Shilka'nın kendi kendini savunan füze sistemine ek olarak ateş menzilli (2500), helikopterleri ve uçakları yenmeyen füze sistemi kullanılır. güdümlü füzelerin fırlatma hattından önceki hedefleri ve tank (motorlu) alayının pozisyonları (4000'tan 5000'a). Bu nedenle, genişletilmiş bir saldırı bölgesine sahip olan Strela 1 uçaksavar füzesi sistemi, gelişmiş askeri hava savunma sistemine mükemmel bir şekilde uyar. Bu bağlamda, sektörün ilgili teklifleri desteklendi.
Bir süre sonra, BRDM-1 zırhlı keşif aracı, Strela-2 kendinden tahrikli uçaksavar füzesi sistemi için bir üs olarak kullanıldı.
Savaş yeteneklerini geliştiren uçaksavar füzesi sisteminin, 1964'in üçüncü çeyreğinde ortak testler için sunulması öngörülüyordu. Ancak, konumlandırma kafasını çalışmadaki zorluklar nedeniyle, iş 1967'e kadar ertelendi.
Gos. prototip Strela-1 hava savunma füze sisteminin testleri, XUUMX'te Donguz test sahasında (Finogenov MI test sahasının başı), Andersen Yu.A başkanlığındaki komisyonun rehberliğinde yapıldı. Kompleks, CPSU Merkez Komitesi ve SSCB 1968 Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edildi.
Streto-9 uçaksavar füzesi sisteminin 31А1 savaş aracının seri üretimi Saratov MOP fabrikasında ve Kovrovsky mekanik fabrikası MOP'ta 9М31 füzelerinde başlatıldı.
Nudelman A.E., Shkolikov V.I., Terentyev G.S., Paperny B.G. Hava savunma sisteminin "Strela-1" in geliştirilmesi için diğerleri ise SSCB Devlet Ödülü'nü aldı.
Bir takımın parçası olarak Strela-1 SAM sistemi (4 savaş araçları), bir tank (motorlu) alayının uçaksavar füzesi topçu pilinin (Shilka-Strela-1) bir parçasıydı.
Strela-9 kompleksinin 31А1 savaş aracı, üzerine yerleştirilmiş, nakliye fırlatma kaplarına yerleştirilmiş, hedefleme ve tespit için optik araçlar, füze fırlatma ekipmanı ve iletişim ekipmanı bulunan bir 4 uçaksavar güdümlü füzesi bulunan bir PU ile donatıldı.
Kompleks, bir yetişme parkurunda 50 m / s'ye kadar hızda ve 3000 bin m'ye kadar kurs parametreleri içeren bir parkurda 220 m / s'ye kadar hızda 310-3 metre yükseklikte uçan helikopterlere ve uçaklara, ayrıca sürüklenen balonlara ve havada asılı helikopterler. Foto-kontrast hedefleme başlığının yetenekleri, bulutlu veya berrak bir gökyüzüne karşı sadece görsel olarak görünür hedeflere ateş etmesine izin verdi, güneşin yönleri ile hedef arasında 20 dereceden fazla ve hedefin görüş çizgisinin 2 dereceden fazla açısal açısal fazlalığı ile açıldı. Arka plana, hava koşullarına ve hedefin aydınlanmasına bağlı olarak, Strela-1 uçaksavar kompleksinin savaş kullanımı sınırlandı. Ancak, eylem olasılıklarını dikkate alarak bu bağımlılığın ortalama tahminleri havacılık Düşman, esas olarak aynı koşullar altında ve daha sonra tatbikatlarda ve askeri çatışmalarda hava savunma sistemlerinin pratik kullanımı, Strela-1 kompleksinin oldukça sık ve etkili bir şekilde (askeri-ekonomik göstergeler açısından) kullanılabileceğini gösterdi.
Maliyeti azaltmak ve savaş aracının güvenilirliğini artırmak için, PU, operatörün kaslı çalışmaları nedeniyle hedefe yönelikti. Kol paralelkenar cihazları sistemi sayesinde, elleriyle operatör, fırlatma çerçevesini roketler, kaba nişan cihazı ve optik nişan cihazı merceği ile istenen yükseklik açısına (-5'tan + 80 derecelerine kadar) ve oturduğu yere bağlı diz durdurmaların yardımıyla, fırlatıcıyı azimutta önerdi (araba tabanına takılan koniden iterken). Kulenin ön duvarındaki azimutta 60 derece sektöründeki kurşun geçirmez camdan yapılmıştır. Taşıma konumundaki fırlatıcılar arabanın çatısına düştü.
Hareket halindeki atış, sallanan kısmın neredeyse tamamen doğal dengesi ile sağlandığı gibi, operatörün gövdenin alçak frekanslı salınımlarını yansıtma kabiliyeti sayesinde fırlatıcının ağırlık merkezini füzelerle birleştirerek, savaş aracının sallanan eksenlerinin kesişme noktası ile birleştirmiştir.
9М31 SAM'da aerodinamik şema "ördek" uygulandı. Füze, hedefe yönelik, orantılı navigasyon yöntemini kullanarak bir hedef arama kafası yardımıyla hedeflendi. Hedef arama kafası, kontrastlı bir hedeften gökyüzüne karşı parlak enerji akışını, hedef füze görüş hattı ile görüş koordinatörü ekseni arasındaki açı ve görüş hattının açısal hızı arasındaki veriler hakkında veri içeren bir elektrik sinyaline dönüştürmüştür. Soğutmasız kurşun-kükürt foto dirençleri, ana başlıkta hassas elemanlar olarak görev yaptı.
Hedefleme kafasının arkasına aerodinamik üçgen dümenlerin, kontrol sistemi ekipmanının, savaş başlığının ve optik sigortanın direksiyon tahrikini arka arkaya yerleştirildi. Bunların arkasında bir katı yakıtlı roket motoru bulunuyordu, trapez kanatlar kuyruk kısmına sabitlendi. Roket, çift modlu, tek odacıklı bir katı yakıtlı roket motoru kullandı. Fırlatma sahasındaki roket, ana rotada yaklaşık olarak sabit tutulan, saniyede 420 metreye kadar hızlandı.
Rulo füze dengelenmedi. Boyuna eksene göre açısal dönme hızı, içinde dümenlerle bağlanmış diskler bulunan, içinde kuyruk tüyleri (kanat) üzerinde bulunan küçük dümenlerin - rolleronların kullanımı ile sınırlandırılmıştır. Yüksek hızda dönen disklerden gelen jiroskopik an, rolleronu açtı, böylece roketin dönme hareketi, elde edilen aerodinamik kuvvetle yavaşladı. Böyle bir cihaz ilk olarak Amerikan yapımı Air Side hava roketinde ve K-13'te, Strely-1 hava savunma sisteminin geliştirilmesinin başlatılmasıyla aynı anda seri üretime sokulan Sovyet kopyası üzerinde kullanıldı. Ancak bu roketler üzerinde, patenci, çevre etrafında küçük kanatlara sahip, taşıyıcı uçağın etrafında akan hava akışının etkisi altında fırlatılmadan çok önce açılmıştır. Uçaksavar güdümlü bir füzenin makaralarını zamanında serbest bırakmak için Strela-1 kompleksinin tasarımcıları basit ve zarif bir cihaz kullandılar. Silindir üzerine, serbest uçlu nakliye fırlatma kabına bağlı bir halat sarılmıştır. Başlangıçta, tekerlekli patenciler tekne motorlarını çalıştırmak için kullanılana benzer bir şemaya göre bir kablo ile çözülüyor.
Hedefe yakın bir uçuş durumunda, direkt vuruşlu veya temassız elektro-optik sensöre sahip bir kontak magnetoelektrik sensör, güdümlü füze savaş başlığını baltalamak için bir PMF (güvenlik aktüatörü) kullandı. XIMUMX-13 ile büyük bir özledim PIM ile savaş pozisyonundan saniye saniye elde edildi ve savaş başlığını baltalayamadı. Uçaksavar güdümlü bir füze, askerlerine önemli bir zarar vermeden, yere düştüğünde, patlamak yerine deforme oldu.
Roket çapı 120 mm, uzunluk - 1,8 m, kanat açıklığı - 360 mm idi.
9М31 roketi, Strela-2 roketi ile birlikte, ilk Rus uçaksavar güdümlü füzelerden biriydi, saklanan, bir nakliye ve fırlatma kabında taşınan ve doğrudan fırlatılan füzelerden biriydi. Başlatıcıya, füzeleri mekanik hasardan koruyan toza dayanıklı TPK 9YA23, yayların yardımı ile sabitlendi.
Strela-1 uçaksavar füzesi sisteminin muharebe operasyonu aşağıdaki gibi gerçekleştirildi. Görsel olarak bir hedefi otomatik olarak tespit ederken veya hedef belirleme alırken, anahtar operatörü, doğruluğu artırmak için optik bir retikül kullanarak başlatıcıyı ağır güdümlü füzelerle yönlendirir. Aynı zamanda, ilk güdümlü füzenin boncuklarının güç beslemesi (5 c - ikincisi) gerçekleşir ve TPK kapakları açılır. Hedef konumdaki başlığın yakalanması hakkında bir bip sesi duymak ve hedef fırlatma alanına giriş momentini görsel olarak değerlendiren operatör, “Başlat” düğmesine basarak roketi fırlatır. Roket konteyner boyunca hareket ederken, güdümlü füzelerin güç kaynağı kesilirken, PIM'de ilk koruma aşaması kaldırıldı. Ateş, "ateş et ve unut" ilkesine dayandı.
Testler sırasında, 50 m / s hızında 200 m yüksekliğinde hareket eden bir hedefe ateş ederken bir güdümlü füzeye çarpma ihtimalini belirledik. Onlar: bir bombardıman için - 0,15..0,64, bir savaşçı için - 0,1..0,6. 1 km yükseklikte ve 300 hızda artışla m / s bombacının olasılıkları 0,15..0,52 ve savaşçı - 0,1..0,42 idi.
Çekim yaparken 200 m / s hızında hareket etme hedeflerini vurma olasılığı 0,52 ile 0,65 arasında ve 300 m / s hızında - 0,47 ile 0,49 arasındadır.
1968 üzerinde 1970 ile test için Devlet Komisyonu'nun önerileri doğrultusunda. Kompleks geliştirildi. Radyo Endüstrisi Bakanlığı Leningrad Bilimsel Araştırma Enstitüsü "Vector" tarafından geliştirilen pasif bir radyo yön bulucu uçaksavar füzesi sistemine tanıtıldı. Bu yön bulucu, yerleşik telsiz teçhizatı ile hedef tespiti, takibini ve optik retikülün görüş alanına girmesini sağlamıştır. Bir pasif yön bulucu ile donatılmış bir uçaksavar füzesi sisteminden, basitleştirilmiş bir konfigürasyondaki (yön bulucu olmadan) diğer Strela-1 sistemlerine bilgi hedefleme olasılığı da sağlandı.
Roketin iyileştirilmesi sayesinde, hava savunma füzesi sisteminin imha bölgesinin yakın sınırı azaldı, hedefin doğruluğu ve alçaklarda uçan hedeflerin vurma olasılığı arttı.
Ayrıca, modernizasyon sırasında ortaya çıkan değişiklikleri hesaba katarak Strela-1 uçaksavar füzesi sisteminin savaş ekipmanlarının çalışmasını kontrol etmenizi sağlayan bir inceleme ve test makinesi geliştirdiler.
Gos. yükseltilmiş Strela-1M hava savunma füzesi sisteminin testleri, Mayıs-Temmuz, 1969’te Donguz’un kanıtlayan zeminde, V.F. Voropayev başkanlığındaki bir komisyonun rehberliğinde yapıldı. Strela-1М uçaksavar füzesi sistemi, kara kuvvetlerinin hava savunma kuvvetlerinin silahlanması için yılın 1970'ini kabul etti.
Test sonuçlarına göre, hava savunma füzesi sistemi, 30-3500 m rakımlarda, 310 m / s'ye kadar hızlarda, 3,5 km'den 3 km'ye kadar olan parametrelerde ve 0,5'ten 1,6 km'ye kadar olan manevralara neden olan helikopterlerin ve uçakların imha edilmesini sağlayabilir. 4,2 km.
Modernize edilmiş komplekste, Strela-1 kompleksine kıyasla, yakın bölge sınırı 400-600 metre ve alt bölge - 30 metre ile düşürüldü. Tek tip arka planlara sahip manevra yapmayan bir hedefi vurma olasılığı arttı ve bombardıman uçağına ateş ederken 50 m / s hedef hızında 200 metre yüksekliğe kadar 0,15-0,68 ve avcı için - 0,1-0,6. 300 ve 1-0,15, 0,54-0,1 ve 0,7-0,58, 0,66-0,52 ve 0,72-XNUMX öğelerinde.
Strela-1M uçaksavar füzesi sisteminin muharebe çalışması, Strela-1 SAM sisteminin özerk çalışmasından bazı farklılıklara sahipti. Yerdeki bütün müfreze kompleksleri, Strela-1-Shilka uçaksavar füzesi ve topçu aküsü için aynı olan koordinat sisteminde yönlendirildi. Makineler arasında telsiz iletişimi sağlandı. Uçaksavar füzesi sisteminin komutanı, dairesel incelemenin ses ve ışık göstergeleri ile radyoyu yön bulucu alanındaki izlemiştir. Ses ve ışık sinyalleri göründüğünde, komutan hedefin ait olduğu durumu tahmin etti. Tespit edilen sinyalin düşman uçağının radarına ait olduğuna dair bir karar verdikten sonra, komutan, dahili haberleşmeyi kullanarak, bataryanın komutanı, arabasının operatörü ve muharebe takımının geri kalanı hedefe yönelir. Akünün komutanı, ZSU ve ZRK takım arabaları arasındaki hedef dağılımı gerçekleştirdi. Hedef hakkında veri alan operatör, hedef üzerine PU yerleştirilmiş bir doğru yön bulma sistemi içermiştir. Alınan sinyalin düşmanın araçlarına ait olduğuna ikna olmuş, hedefe kulaklıklı mikrofon setindeki ve gösterge ışığındaki optik sinyal alanına girmeden önce senkron sinyalleri kullanarak eşlik etmiştir. Bundan sonra, operatör hedef PU'ya füzelerle işaret etti. Ardından fırlatma ekipmanı "Otomatik" moda geçildi. Operatör, hedeflerine fırlatma bölgesine yaklaşırken, “Bort” düğmesini açtı ve güdümlü füzenin tahtasına enerji verdi. Roket fırlatıldı. Hava savunma sisteminde yer alan “İleri” - “Geri” çalışma modları, operatörün hedef kompleksin göreceli konumuna, hızına ve türüne bağlı olarak doğru ya da doğru atış yapmasını mümkün kılmıştır. Örneğin, her türden hedefin peşinde koşarken, yavaş hedeflere doğru (helikopterlerde) yapılan fırlatmalarda, Geri modu ayarlandı.
Akü alay hava savunma komutanı tarafından, o ve akü komutanının sahip olduğu otomatik PU - PU-12 (PU-12М) aracılığıyla kontrol edildi. Bir pil komutanının istasyonu olan PU-1'ten (M) Strela-12 kompleksleri için siparişler, komutlar ve hedef tanımlama verileri, bu kontrol ve imha tesislerinde mevcut radyo istasyonları kullanılarak oluşturulan iletişim kanalları aracılığıyla iletildi.
Strela-1 ve Strela-1М SAM sistemleri, SSCB'den diğer ülkelere oldukça geniş çapta ihraç edildi. Hava savunma sistemi, Yugoslavya'ya, Varşova Paktı ülkelerine, Asya'ya (Vietnam, Hindistan, Irak, Kuzey Yemen, Suriye), Afrika'ya (Angola, Cezayir, Benin, Gine, Mısır, Gine-Bissau, Madagaskar, Libya, Mali, Mozambik) verildi. , Moritanya) ve Latin Amerika (Nikaragua, Küba). Bu durumları kullanarak, kompleksler defalarca operasyonlarının basitliğini ve atış pratiği ve askeri çatışmalar sırasında oldukça yüksek verimi doğruladı.
İlk defa, Strela-1 uçaksavar füzesi sistemleri, 1982'te Bekaa Vadisi'ndeki Güney Lübnan'daki savaşta kullanıldı. Bir sonraki yılın Aralık ayında, A-7E ve A-6E uçakları bu kompleksler tarafından vuruldu (belki de A-7E, Strela-2 araç ailesi tarafından vuruldu). 1'teki birkaç Strela-1983 sistemi Güney Afrikalı işgalciler tarafından Angola'nın güneyinde yakalandı.
Strela-1 uçaksavar füze sistemlerinin temel özellikleri şunlardır:
Adı: "Strela-1" / "Strela-1М";
1. Etkilenen bölge:
- menzil içinde - 1..4,2 km / 0,5..4,2 km;
- yükseklik - 0,05..3 km / 0,03 .. 3,5 km;
- parametre ile - ila 3 km / ila 3,5 km;
2. Tek güdümlü avcı roketine çarpma olasılığı - 0,1..0,6 / 0,1..0,7;
3. Hedefin peşinde / peşinden vurulma hedefinin maksimum hızı 310 / 220 m / s;
4. Reaksiyon süresi - 8,5 s;
5. Güdümlü füze uçuş hızı - 420 m / s;
6. Roketin kütlesi - 30 kg / 30,5 kg;
7. Savaş başlığı kütlesi - 3 kg;
8. Bir savaş aracındaki uçaksavar füzelerinin sayısı - 4;
9. Kabul yılı - 1968 / 1970.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.