Göz altı morlukları, sık rastlanan cilt problemlerinden biridir. Genetik veya çevresel faktörlere bağlı olarak oluşabilir. Stres, yaşlanma, yorgunluk, uykusuzluk, kansızlık, aşırı tuz tüketimi, düzensiz yaşam, alkol-sigara kullanımı en önemli sebeplerindendir. Yaşam tarzı nedeniyle oluşan göz altı morlukları soğuk kompres, dinlenme, doğal maskeler ile birkaç gün içerisinde kaybolur. Ancak uzun süreli morluklar; egzama, alerji, demir eksikliği anemisi, karaciğer ve böbrek rahatsızlıklarının işareti olabilir. Kadınlarda yaygın rastlanan göz altı morluklarını gidermek için; göz altı ışık dolgusu, mezoterapi ve lazer uygulamaları kullanılmaktadır.
Göz altı morlukları nedir?
Göz altı morlukları, göz çevresindeki derinin altındaki kılcal damarların belirginleşmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Hassas bir tabaka olan göz çevresindeki dokuda yaşla birlikte incelmeler oluşur; damarlar belirgin hale gelerek morluklara ve torbalara neden olur. Kişinin olduğundan daha yaşlı görünmesine ve estetik problemlere yol açan bu duruma birçok faktör katkıda bulunmaktadır. En belirgin nedenler göz çevresindeki pigmentlerin artması, yağ katmanının azalması, göz çevresindeki kan dolaşımının yavaşlamasıdır. (1)
Göz altı morlukları neden olur?
- Genetik faktörler: Açık ten veya çıkıntılı kemik yapısı, belirgin göz altı çukuruna neden olabilir. Aynı zamanda genetik olarak göz altlarında aşırı melanin pigmenti birikmesi sonucu koyuluklar oluşabilir.
- Güneş: UV ışınlarına aşırı maruz kalma cilde rengini veren melaninin fazla miktarda üretilmesine neden olabilir; melanin yoğunlaştıkça göz çevresindeki koyuluk artar.
Burun estetiği ameliyatı nasıl yapılır? Rinoplastinin riskleri nelerdir?
- Kansızlık (Anemi): Cildin soluk görünmesine yol açarak damarların belirginleşmesine neden olur.
- Hematom: Gözün etrafında kan toplanmasıdır; en yaygın nedeni göze, burna, alına yapılan darbedir. Burnun kırılması, göz problemleri, pıhtılaşma ve kanama bozukluları da her iki gözün morarmasına (rakun gözleri) neden olabilir. Darbe sonrası ağrı ve şişlik yaygın belirtilerdir. Küçük yaralanmalar buz, dinlenme, ağrı kesicilerle tedavi edilebilir. Ancak burun kanaması, şiddetli baş ağrısı, uyuşukluk, kusma, ateş; kafatası kırığı gibi ciddi bir durumun göstergesi olabilir. Müdahale edilmezse iritis-üveit, hifema, glokom, retina hasarı gibi komplikasyonlar oluşabilir. (2)
- Ameliyat: Diş operasyonlarından veya kozmetik ameliyatlardan (yüz germe, çene-burun ameliyatı) sonra oluşabilir.
- İlaçlar: Bazı alerji ilaçları, kan incelticiler, damar genişlemesine yol açan ilaçlar neden olabilir.
- Yorgunluk: Uzun süre televizyon, bilgisayar ekranına bakarak gözleri yormak ve yetersiz uyumak göz altlarında ödeme neden olabilir.
- Yaşlanma: Zamanla cildin incelmesi nedeniyle kan damarlarını destekleyen dokular zedelenir; yağ dokusu ve kolajen miktarı azalır; damarlar belirginleşir.
- Alerji: Konjonktivit, rinit, saman nezlesi gibi alerjik reaksiyonlar gözlerde kaşıntı, kızarıklık, şişlik ve kan damarlarında genişlemeye yol açar. Kaşıntı nedeniyle göz çevresini ovalamak morlukları daha da kötüleştirebilir. Sinüs tıkanıklığında göz ve burun arasındaki damarlar şişerek kan topladığından damarlar belirginleşir.
- Kötü beslenme: Yeterli sebze-meyve tüketmemek, fazla şeker yemek, protein, demir, B, C, E ve K vitaminlerinin eksikliği morluklara neden olabilmektedir. Ayrıca aşırı tuz tüketmek ödeme; yeterli miktarda su içmemek gözlerde çökük bir görünüme yol açar.
- Hormonlar: Hamilelik veya adet dönemi gibi ani hormon değişikliklerinin yaşandığı dönemlerde cilt renginin solması ve kan damarlarının genişlemesine bağlı olarak morluklar belirginleşebilir. (3)
Gözdeki ağrı, yanma, batma, kaşıntı ve kızarıklık nedenleri
Göz altı morlukları hangi hastalığın göstergesi?
Özellikle herhangi bir neden olmadan ortaya çıkan morluklara burun veya diş eti kanaması eşlik ederse kanama bozukluğundan şüphelenmek gerekebilir. Ayrıca göz altı morlukları vücuttaki vitamin emiliminin azalması, böbrek üstü bezlerinin yeterli çalışmaması, atopik egzama, alerji, sinüzit, kansızlık veya kan dolaşımındaki sorunlardan kaynaklanabilir.
Nadiren çocuklarda travma belirtisi olmadan ortaya çıkan göz altı morlukları miyeloid löseminin erken belirtisi olabilir.
Göz altı morluğu belirtileri
Göz altı morluğu, bazı durumların belirtisi olarak ortaya çıkabilir ve aşağıdaki semptomlarla birlikte görülebilir:
- Uykusuzluk: Sinirlilik, anksiyete
- Egzama: Ciltte kaşıntı, deri döküntüleri
- Yorgunluk: Göz altı torbaları
- Sinüzit: Yüzde baskı, baş ağrısı, burun tıkanıklığı
- Alerji: Gözlerde sulanma, kaşıntı, hapşırma
Darbe sonucu her iki gözde oluşan morarma; kafa travması, beyin kanaması gibi ciddi durumların belirtisi olabilir. Bazı semptomlar bu komplikasyonlara işaret edebilir: (4)
- Göz çevresinin kızarması, şişmesi, ısınması
- Gözde-kulaklarda-burunda kanama, akıntı
- Bilinç kaybı, halüsinasyon
- Görme kaybı, bulanık-çift görme, gözleri hareket ettirememe
- Yüksek ateş, kusma, şiddetli baş ağrısı
- Yüz, dil, dudakların şişmesi
- Nefes darlığı
Göz altı morlukları için hangi doktora gitmeli?
Göz altı morluklarının teşhis ve tedavisi dermatoloji bölümünde yapılmaktadır. Tanıya bağlı olarak farklı doktorlara yönlendirilebilirsiniz:
- Kafa travmasından şüpheleniliyorsa beyin cerrahı
- Göz problemlerinde göz doktoru
- Alerjik reaksiyonlarda kulak-burun-boğaz (KBB) uzmanı
Göz altı morlukları nasıl geçer?
Evde uygulanabilecek tedaviler ve pratik yöntemler
- Soğuk kompres uygulamak kan damarlarını daraltarak sıvı birikimini, şişliği ve morluğu azaltır. Ancak buzu doğrudan uygulamayın; beze sararak bir seferde yaklaşık 15-20 dakika tutarak düzenli olarak tekrarlayın.
- Morlukların belirginleşmesini önlemek, kan dolaşımını artırmak için 2 metal yemek kaşığını buzdolabında soğutarak arkalarını göz çevresine uygulayın.
Hindistan cevizi yağı neye iyi gelir? Faydaları nelerdir, nasıl kullanılır?
- Darbe sonucu morarmalarda ilk gün saat başı 15 dakika, ikinci gün 5 kez buz uygulayın. Üçüncü gün ılık kompres yapın. Sonraki günlerde göz çevresine dikkatlice masaj yapmak lenfatik sistemi hareketlendirerek iyileşme sürecini hızlandırabilir.
- Yüzünüze buhar banyosu yapmak gözenekleri açmanın yanı sıra morlukları azaltabilir.
- Uyurken başınızı yükseltmek fazla kan akışını engelleyerek şişliği ve basıncı azaltmaya yardımcı olacaktır.
Göz altı morluklarına ne iyi gelir?
- Bitki çayları göz altı torbalarının ve morlukların giderilmesinde oldukça etkilidir. İçerdikleri antioksidanlar kan dolaşımını uyarmaya, damarları daraltmaya, sıvı tutulumunu azaltmaya yardımcı olurlar. Sıcak suda 5 dakika demlenen çay poşetlerini buzdolabında soğutarak 10-15 dakika göz çevresine uygulayın. Siyah-yeşil çay, papatya, adaçayı kullanabilirsiniz.
Papatya çayının faydaları nelerdir? Papatyanın iyi geldiği hastalıklar
- Hindistan cevizi yağı, badem yağı, aloe vera ve üzüm çekirdeği yağı güçlü antioksidanlardır. Yoğun E vitamini içerikleriyle göz altı morluklarını azaltırlar. Düzenli olarak her gece az miktarlarla göz altlarına masaj yapabilirsiniz.
- Soğuk salatalık veya çiğ patates dilimlerini 15-20 dakika göz çevrenizde bekletmek kan damarlarını büzmeye, torbaları indirmeye, cildin nemlenmesine yardımcı olur.
- İnce dilimler halinde kestiğiniz elmayı göz altında 20 dakika bekletin. Elmanın içerdiği doğal asit morlukların giderilmesinde etkilidir.
- 1 patates ve 1 salatalığı rendeleyin. Süzdüğünüz suyunu buzdolabı poşeti içinde birkaç disk pamukla birlikte karıştırın ve buzdolabında bekletin. Makyajınızı temizledikten sonra gözlerinize uygulayabilirsiniz.
- Soğuk süt, gül veya limon suyuna batırdığınız pamukları kapalı göz kapaklarının üzerine yerleştirerek 15 dakika bekleyin.
- Nane suyuna bir miktar zerdeçal, tuz ekleyerek karışımı pamukla morluklara uygulayın.
- Yaban mersini ve ananas kılcal damarları güçlendirerek morarmayı azaltabilecek güçlü antioksidanlar içerir.
- C vitamini kan damarlarını güçlendirerek iyileşmeyi hızlandırır. Portakal, limon, mango, biber, çilek, lahana, brokoli zengin C vitamini kaynaklarıdır.
Aloe vera nasıl kullanılır? Sağlık ve cilt için faydaları nelerdir?
Göz altı morluğu tedavisi
Tedavi altta yatan nedene bağlıdır; sistemik hastalıklarda neden ortadan kaldırılabilir, genetik bozukluklarda altta yatan hastalık düzeltilse de sorun çözümlenemeyebilir. Yaygın olarak kullanılan tedavi seçenekleri şunlardır:
- Pigmentasyonu azaltarak cilt rengini açmak için; kimyasal peeling, mezoterapi, lazer uygulamaları
- Yağ dokusunun azalmasıyla oluşan morluklar için; hyalüronik asit, vitamin, mineral, aminoasitler içeren göz altı ışık dolgusu
- Botanik kök hücre ekstratlarından ve biyo-peptidlerden üretilen maddelerle dermaroller, PRP
Peeling nedir, ne işe yarar? Evde doğal peeling maskesi yapımı
İlaçla tedavi nasıl yapılır?
- Darbe kaynaklı hafif ağrılarda asetaminofen (Tylenol) gibi ağrı kesiciler alabilirsiniz. Kanın pıhtılaşma yeteneğini azalttığı için ibuprofen ve aspirinden kaçının.
- Kafein içeren jeller, niasinamid, B vitamini kompleksleri damarların renklerini açmaya yardımcıdır.
- Vitamin, antioksidan ve kimyasallar içeren medikal serumlar morlukları azaltır.
- Arnica, krem formda bitkisel bir ilaçtır. Stres ve uyku düzensizliğine bağlı göz altı morluklarını, darbeye bağlı çürükleri, şişliği geçirir.
- Vitamin eksikliği durumunda doktor tavsiyesi ile takviye alabilir; yatmadan önce göz çevrenize A, C, E vitamini içeren gece kremleri uygulayabilirsiniz. (5)
Mezoterapi nedir? Kimlere, niçin uygulanır? Türleri ve iğnesi
Göz altı morlukları için krem
Göz çevresindeki derinin çok ince olması nedeniyle göz kremlerinizin güneş korumalı olmasına dikkat etmelisiniz.
- İçeriğinde arbutin, kojik asit, meyan kökü, C vitamini, papatya özü bulunan kremler morluklara iyi gelecektir.
- Alerjik yapıya sahipseniz kılcal damar çatlamalarını önlemek için kafein içerikli kremler kullanabilirsiniz.
- K vitamini içeren kremler ciltteki yaralar, çürükler, morluklar ve koyu lekelere neden olan dolaşım problemlerine karşı etkilidir.
Göz altı morlukları için makyaj
Morluklarınız rahatsız etse de fazla makyaj cildinizin hava almasını engelleyerek morlukların artmasına neden olabilir. Göz makyajınızı açık tonlarda yapmaya ve cildi yormayan ürünleri kullanmaya çalışın. Koyu renkli göz makyajı göz çevrenizi daha da mor gösterir.
- Doğal görünüm için kapatıcı ve fondöteninizi ten renginizden 1-2 ton daha açık tercih edin.
- Kapatıcınızın iyi dağılmasını sağlamak ve şişkinliği azaltmak için etkili bir göz altı kremiyle makyajınıza baz hazırlayın.
- Ten renginize göre somondan turuncuya morlukları nötrleyecek ve gizleyecek bir göz altı kapatıcısı kullanın.
- Morluğun üzerine doğrudan bej kapatıcı uygularsanız, renginin ince ve açık kalması nedeniyle griye dönebilir.
- Mor-mavi halkaları somon-şeftali veya turuncu gibi kontrast renklerle eşitleyebilirsiniz.
- Daha sonra bej/krem kapatıcıyı ters üçgen şeklinde tampon hareketlerle uygulayın.
- Morlukların görünürlüğünü azaltmanın diğer yolu göz çevrenizi olabildiğince aydınlık göstermektir. Gözünüzün iç ve dış köşelerine uygulayacağınız soluk pembe tonlarda bir highlighter ifadenizi aydınlatabilir.
- Mat bitişli bir pudrayla kapatıcınızı sabitleyin.
Liposuction nedir? Yağ aldırma ameliyatı nasıl yapılır, riskli midir?
Göz altı morlukları için en iyi kapatıcı
Vichy Dermablend Likit Fondöten
Sivilceler, çiller, lekeler, morluklar ve yanık izlerini yok eder, cilde ışıltı verir. Yumuşak dokusu sayesinde yüzün her yerine eşit ve doğal şekilde dağılabilir. Gözenekleri tıkamadan ve katman oluşturmadan gün boyu kalıcılığını korur. Dermatolojik olarak test edilmiş ürün, alerji yapmaz, sivilceye sebep olmaz ve parfüm içermez. 35 faktörlü fondöten, güneş koruması sağlayarak ciltte leke oluşumunu önler.
Göz altı morlukları için maske tarifleri
- 5-6 dal maydonozu 2 yemek kaşığı yoğurtla birlikte robottan geçirin. Yatmadan önce göz altlarınıza sürerek 15-20 dakika bekletin, ılık suyla yıkayın.
- 2 çorba kaşığı Türk kahvesini 1 yumurta akıyla karıştırın, gazlı bezin içerisine koyun ve gözünüzde 15-20 dakika bekletin.
- 1 patates, 2 siyah üzüm, 1 salatalık, ¼ yeşil kabak, 1 çay kaşığı karbonatı 1 kaşık yoğurtla birlikte robotton geçirin, gazlı bezin içine koyarak gözlerinize uygulayın.
- Zerdeçal tozunu ananas suyuyla karıştırarak elde ettiğiniz macunu göz altınıza 10-15 dakika uygulayın.
- Bir domatesi robottan geçirin. İçine yarım çay kaşığı limon suyu, yarım çay kaşığı zerdeçal, 1 çay kaşığı un koyun, karıştırın. Göz çevrenize uygulayarak 15-20 dakika bekletin ve suyla durulayın.
Göz altı morlukları için öneriler
- Protein, vitamin, mineral ve kalsiyum bakımından dengeli ve düzenli beslenin.
- Egzersiz yapın.
- Sigara, kahve, alkol tüketimini sınırlandırıp, bol su için.
- Uyku vücudunuzun kendisini onardığı zamandır; günde 7-8 saat uyumaya çalışın.
- Uzun süre televizyon, bilgisayar karşısında kalmamaya özen gösterin.
- Alerjilerin arttığı mevsimlerde alerji giderici ilaçlarla göz altı şişliklerini önleyebilirsiniz.
- Uyku pozisyonunuz göz altı torbalarınızın çoğalmasına neden olabilir. Sağ veya sol yana yattığınızda yerçekimi nedeniyle göz altlarında sıvı birikebilir. Mümkün olduğunca başınızı yükselterek sırtüstü yatmaya gayret edin.
- Yatmadan önce makyajınızı mutlaka temizleyin.
- Gözlerinizi güneşten korumak için güneş kremi, güneş gözlüğü, şapka kullanın.
- Retinol içeren göz kremlerini kullanın.
Referanslar: 1- Black eye, 2- What is a black eye?, 3- Home remedies for black eye