Solunum kas yorgunluğunun sağlıklı bireylerde egzersiz performansını tehlikeye attığı bilinmektedir. Metaborefleks olarak adlandırılan solunum kaslarının yorulmasının, vücutta laktik asit gibi metabolitlerin birikmesi yoluyla egzersiz performansını etkileyebileceğine dair kanıtlar mevcuttur. Solunum kas eğitiminin (RMT) kan laktat konsantrasyonu ve sempatik aktivasyonu azaltarak solunum kaslarında yorgunluk gelişimini azaltığı gösterilmiştir. Bu nedenle solunum kas eğitimi egzersiz performansının iyileştirilmesinde önemli bir mekanizma olabilir.
Solunum kas eğitimi , belirli egzersizler yoluyla solunum kaslarının işlevini geliştirmeyi amaçlayan bir teknik olarak tanımlanabilir. Şu anda iki farklı solunum kas eğitimi kullanılmaktadır.
Solunum kası kuvvet antrenmanı (RMST) inspratuar kas kuvvet antrenmanı olarak da bilinir.
Solunum kası dayanıklılık eğitimi (RMET)
RMST, harici bir inspiratuar veya ekspiratuar yüke karşı nefes alarak gerçekleştirilir. Bu yük, akışa bağlı bir dirençten veya akış oluşturmak için üstesinden gelinmesi ve sürdürülmesi gereken bir basınç eşiğinden oluşur. RMST, yüksek kuvvetli, düşük hızlı kasılmaları içerir ve özellikle solunum kası kuvvetini arttırdığı gösterilmiştir. Buna karşılık, RMET normokapnik hiperpne kullanılarak gerçekleştirilir. Bu eğitim, inspiratuar ve ekspiratuar kasların düşük kuvvetli, yüksek hızlı kasılmalarından oluşur ve solunum dayanıklılığının artmasına neden olur.
Bilimsel çalışmalar ne diyor?
Yapılan bir meta-analizde 46 çalışma incelenmiştir. RMT'nin sağlıklı deneklerde, RMT tipinden ve egzersiz yönteminden bağımsız olarak performansı iyileştirdiği görülmüştür.
RMT ve kontrol grupları arasındaki farklar göz önüne alındığında, eğitimsiz bir kontrol grubu içeren çalışmaların %75'i ve plasebo kontrollü çalışmaların %69'u RMT için olumlu bir sonuç göstermiştir.
Daha az zinde olan bireylerde ve daha uzun süreli egzersizlerde yüksek eğitimli sporculara göre RMT'den daha fazla fayda sağlanmıştır.
RMT'nin en yaygın iki türü (inspiratuar kas kuvveti ve solunum kas dayanıklılığı eğitimi) etkileri açısından önemli ölçüde farklılık göstermezken, kombine inspiratuar/ekspiratuar kuvvet antrenmanın daha üstün olabileceği sonucuna varılmıştır.
RMT, farklı spor türleri arasında benzer gelişmeler göstermiştir. Solunum kas eğitiminin, RMT türünden veya spor türünden bağımsız olarak dayanıklılık performansını önemli ölçüde geliştirdiği görülmüştür.
Hazırlayan: Fzt. Nida Müdüroğlu
Referanslar
Illi, S. K., Held, U., Frank, I., & Spengler, C. M. (2012). Effect of respiratory muscle training on exercise performance in healthy individuals: a systematic review and meta-analysis. Sports medicine (Auckland, N.Z.), 42(8), 707–724. https://doi.org/10.1007/BF03262290