İltihabi bağırsak hastalığı
İltihabi bağırsak hastalığı, ince ve kalın bağırsaklarda kronik (uzun süreli) olarak oluşan ülser veya enfeksiyon hastalıklar için kullanılan genel bir terimdir. Ülseratif kolit ve Kron hastalığı, ana iltihabi bağırsak hastalıklardır ve bu ikisi Amerika’da 2 milyonun üstünde insanı etkilemektedir. Bu hastalık hem kadınlarda hem de erkeklerde görülebilir ve öncelikle 15’le 40 yaşın arasındaki bireyleri etkiler.
Ülseratif kolitte, iltihaplanma ve ülserleşme kolonun çeperini ve rektumu etkiler. Kron hastalığında ise iltihaplanma sindirim yolunun herhangi bir bölgesinde etkili olabilir.
Ama en çok yoğunlaştığı bölge kalın ya da ince bağırsağın son kısımlarıdır (ülser geliştirir ve ardından da enfeksiyonla devam eder).İltihabi bağırsak hastalığı, daha yaygın ve daha basit bir hastalık olan hassas bağırsak sendromuna benzeyebilir. İltihaplı bağırsak hastalığının aksine, hassas bağırsak sendromunun belli bir anatomik hasara veya enfeksiyona yol açmadığı bilinmektedir.
Yapılan araştırmalara rağmen, iltihabi bağırsak hastalığına neyin sebep olduğu bilinmemektedir. Çevresel uyaranlar yani virüslerle bakterilerin bu hastalığın oluşumunda bir rol oynadığı tahmin edilmektedir. Genetik olarak savunmasız insanlarda (iltihabi bağırsak hastalığının kalıtımsal olduğu tahmin edilmektedir) bağırsak çeperinde parçalanmalara rastlanabilir ve enfeksiyonel bir reaksiyon harekete geçebilir.
SEMPTOMLAR
Ülseratif kolit, kanlı ishale, mukuslu ve iltihaplı dışkıya sebep olur. Karınsal ağrılara ve ateşe maruz kalabilirsiniz. Ülseratif kolit dönemleri her ay ortaya çıkabilir. Ama bazı insanlarda her zaman ya da nadiren ortaya çıkar.
Kron hastalığı karın ağrısına, kanlı ishale ve iştahsızlığa sebep olabilir. Kötü emilim anemiye ve kilo kaybına sebep olabilir. Diğer bireylerde; rektal kanamalar, rektal apseler, rektal çatlamalar ve çıbanlar meydana gelebilir. Hastalığın ilerlemiş vakalarında, bağırsaklarda tıkanma meydana gelebilir. Vücudun diğer bölümleri de aynı şekilde etkilenir; kireçlenme, cilt hastalıkları ve göz enfeksiyonlar ortaya çıkabilir.
TEDAVİ SEÇENEKLERİ
İltihabi bağırsak hastalığı, anemi belirten laboratuvar testleri, yükselmiş beyaz kan hücresi sayımı ve dışkıdaki kanla teşhis edilir. Bakteriyel enfeksiyonlar aynı belirtileri yarattığı için, beri, dışkı örneklerindeki testler bu hastalıklı mikroplan belirleyebilir. Hekiminiz sigmoidoskopi, kolonoskopi ya da röntgen talep edebilir.
Aminosalicylate veya kortikosteroid ilaç içeren fitiller veya lavmanlar, yalnızca rektumda ya da kalın bağırsakta oluşan iltihaplanmaların tedavisinde kullanılabilir. Bununla birlikte, hastalıklı doku anal boşluğun uzağında genişliyorsa, ağızdan ilaç kullanımına ihtiyaç duyulabilir. İlk tedavi seçeneği sulfasalazindir. Bunun yanı sıra, iştahsızlık, baş ağrısı ve mide bulantısı çeken insanlar, ihtiyaç duyduklannda bu ilacı kullanabilirler. Birbirleriyle bağlantılı ilaç grupları, aminosaliklatlar, yan etki yaratmaya yatkındırlar.
Mesalamine, bu grupta en çok reçetelendirilen ilaçtır. Bu ilaçlara cevap vermeyen insanlar için, kortikoste-roidler bazı hafiflemeler yaratabilir. Ama aynı zamanda birçok yan etki üretirler ve uzun süre kullanımlar tercih edilmez. Budesonide (yeni bir kortikosteroid) lavman olarak verilir ve ortaya çıkarttığı daha az sayıda yan etkisiyle kortikosteroid haplardan daha etkilidir.
Diğer bir tedavi yöntemi, nikotin parçalarının ülseratif kolit için araştırılmış olmasıdır ve sigara kullananlarda daha az sıklıkta alınması, kanserin engellenmesi için önerilecek en iyi yöntemdir.Kolon kanseri bulunmayan bireylerde, hekimler kolonu alır ve dışkılar için ince bağırsakta bir torba yaratılır.
Müdahaleden sonra, günde 6 kez sıvı dışkı atarsınız. Az sayıda bireyin karın duvarında bir ağız yaratılır ve dıştan bir çantaya bağlanarak atıkları toplaması sağlanır.Kolon alındığında ülseratif kolit tedavi edilmiş olur. Ama ince bağırsaktan yaratılan torbada kanserle karşılaşma riski bulunur.
Bütün bunların tersine, ameliyat Kron hastalığının çaresi değildir. Bununla beraber, Kron hastalığında bağırsağın büyük bölümünün alınmasından, ölü dokuların alınmasından, drenler-deki apselerden veya genişleyip daralmış bağırsak parçalarından acı çeken insanların cerrahi müdahaleye ihtiyaçlar vardır. Bu çabalara rağmen, Kron hastalığı tekrar nüksedebilir. 3 ilacın birleşimi bir karışım Kron hastalığının tekrarlamasını önleyebilir (azatiyoprin, mercatopurine ve metrodinazol).
Besin düzeniyle ilgili ayarlamalar yardımcı olabilir. İshale sebep olan besinlerden uzak durarak hafif belirtilerin ortaya çıkmasını önleyebilirsiniz. Özel sıvı rejimleri Kron hastalığının belirtilerini azaltabilir. Balık yağı haplarının, Kron hastalığında belirtileri hafiflettiğine dair kanıtlar bulunmaktadır. Ama bu sonuçların doğrulanması için geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır.
Kron hastalığı için yeni ilaçlar da bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, infiliksimab adında, genetik yapısı değiştirilmiş bir ilaçtır. Bu ilaç, iltihaplanmaya sebep olan maddelerin etkisini yok eder ve Kron hastalığındaki çıbanların iyileşmesini sağlar.