2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında;
“Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir.”
hükmü yer almaktadır.
Ancak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun gereğince idare tarafından verilen haciz veya ihtiyati haciz kararlarına karşı, ilgililer idare mahkemesi veya vergi mahkemesinde dava açsalar ve mahkeme de idarenin haciz veya ihtiyati haciz kararının durdurulmasına / iptaline karar verse bile, yukarıda belirtilen fıkrada yer alan “Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir.” hükmü nedeniyle, ilgili idare, mahkeme kararı kesinleşene kadar haciz veya ihtiyati haciz kararını kaldırmıyordu.
Mahkeme kararları ise duruma göre itiraz, düzeltme, temyiz yoluna başvurulmazsa bu süreler geçtikten sonra kesinleşiyor. Eğer itiraz, düzeltme veya temyiz yoluna başvurulursa, özellikle de bu şekilde dava dosyası Danıştay’a giderse, ilgili mahkeme kararı Danıştay’ın mahkemenin kararını aynen onaylaması halinde kesinleşiyor. Eğer Danıştay mahkeme kararını bozarsa bu durumda dava dosyası mahkemeye geri gönderildiğinden, tekrar başa dönülmüş oluyor ve bu durumda mahkeme kararının kesinleşmesi daha uzun zaman alıyor.
Belirtilen nedenlerden dolayı, söz konusu “Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir.” şeklindeki cümlenin Anayasa’nın 2., 15., 35., 36. ve 125. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda Anayasa Mahkemesi; söz konusu cümleyi Anayasa’nın 2., 36. ve 125. maddelerine aykırı bularak oybirliğiyle iptaline karar verdi.
Mahkemenin konuya ilişkin 10/7/2013 tarihli ve E.: 2012/107 K.: 2013/90 sayılı Kararı, 22 Kasım 2013 tarihli ve 28829 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Dolayısıyla artık, idare ve vergi mahkemelerinin diğer kararlarında olduğu gibi haciz veya ihtiyati hacizle ilgili olarak, esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının da idareye tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde uygulanması gerekecek.
Anayasa Mahkemesi’nin bahse konu kararının yer aldığı 22 Kasım 2013 tarihli Resmî Gazete’ye http://www.resmigazete.gov.tr/ adresinden ulaşabilirsiniz.