Öğretim yılının bahar döneminde, 'Mutluluk' adlı bir sınıfa ders veriyorum. Her zaman öğrencilerle doludur çünkü çoğu insan gibi onlar da yerine getirilmenin sırrını öğrenmek isterler.
'Kaçınız hayatta mutlu olmak istiyor?' Soruyorum. Herkes bir el kaldırır. Her zaman. 'Kaçınız çocuk sahibi olmayı planlıyor?' Hemen hemen herkes tekrar elini kaldırır.
Sonra ben uzan kanıt Çocuk sahibi olmak çoğu insanı daha da sefil yapar ve refah duygusunun yalnızca son çocuk evden ayrıldıktan sonra eski seviyelerine döndüğünü gösterir. 'Kaçınız hala çocuk istiyor?' Diyorum. Belki de sadece aptallıktır, ama mutlu olmak isteyen aynı insanlar hala ellerini kaldırdılar.
Öğrencilerim, Kolomb öncesi Azteklerin iyi bildiği bir şeyi ortaya koyuyor. Mutluluğu aramayı bırakmalısın, çünkü gerçekten istediğin bu değil. Yaşamlarımızı yüksek duygusal durumlar etrafında planlamıyoruz. İstediğimiz şey değerli hayatlardır ve bunun için fedakarlık yapmak zorunda kalırsak, o zaman 'mutluluk' için daha da kötüdür.
Günümüz Meksika'sında yaşayan Aztekler, uzun süredir “Batı” da (Latin Amerikalı filozofların itiraz ettiği bir terim, bu yüzden alıntılarımı ifade ediyor) göz ardı edilmiştir. Sınıfıma ders verdiğimde, öğrencilerin Azteklerle ilgili bildikleri tek şey, insan fedakarlığıyla uğraşmalarıdır.
Ancak İspanyol fetihçilerinin gelmesinden önce, Aztekler 'filozoflar' olarak adlandırdıkları insanlarla ve onların sofistike meslektaşları ile 'sofistleri' felsefesiyle zengin bir kültüre sahipti. Hristiyan din adamları tarafından kodlarla kaydedilmiş hacimli ve hacimli Aztek düşüncelerimiz var. Felsefi eserlerin bazıları şiirsel, bazıları ise bir dizi sergi ve bazıları bile diyalog şeklinde sunulmuştur.
Bu noktalar, klasik Yunan antikliği filozofları, özellikle Platon ve Aristoteles ile kıyaslamaları davet ediyor. Bu adamlar, öz disiplin veya cesaret gibi nitelikleri geliştirdiğimizde mutluluğun doğal olarak geldiğini savundu. Tabii ki, farklı şeyler farklı insanları mutlu eder. Ancak Aristoteles, 'aklın' evrenselliğinin bir tür nesnel tanımlamanın anahtarı olduğuna inanıyordu. mutluluk, karakterimizin erdemleri tarafından desteklendiğinde.
Yunanlılar gibi Aztekler de iyi bir yaşam sürmekle ilgileniyorlardı. Fakat Aristoteles'in aksine, insanın aklına gelme yeteneğiyle başlamamışlardı. Aksine, dünyadaki koşullarımıza dışarı baktılar. Aztekler şöyle dedi: 'Dünya kaygan, kaygan,' 'Tüm yumurtalarını bir sepete koyma' gibi çağdaş bir aforizma kadar yaygın olan şey bizim için.
InnerSelf'ten En Son Haberleri Alın
Demek istedikleri, Dünya'nın insanların hataya yatkın olduğu, planlarımızın başarısız olacağı ve arkadaşlıkların sıklıkla ihanete uğradığı bir yer olmasıdır. İyi şeyler sadece istenmeyen bir şeyle karışır. 'Dünya iyi bir yer değil. Bu bir neşe mekanı, bir memnuniyet mekanı değil, 'bir anne kızına bu güne kadar devam eden bir konuşma kaydında tavsiyede bulunur. 'Daha çok sevinç-yorgunluk, sevinç-acı dolu bir yer olduğu söyleniyor.'
Her şeyden önce ve onun karma nimetlerine rağmen, Dünya tüm eylemlerimizin ve eylemlerimizin yalnızca geçici bir varoluşuna sahip olduğu bir yer. “Arkadaşlarım ayağa kalk!” Başlıklı şiirsel felsefe çalışmasında, Texcoco şehrinin polimatı ve yöneticisi Nezahualcoyotl şöyle yazmıştır:
Arkadaşlarım, ayağa kalk!
Prensler yoksullaştı,
Ben Nezahualcoyotl.
Ben bir şarkıcıyım, Amerika papağanı başkanı.
Çiçeklerini ve hayranını tut.
Onlarla birlikte dansa gitmek!
Sen benim çocuğumsun
sen yoyontzin [nergis].
Çikolatanı al.
kakao ağacının çiçeği,
hepsini içebilir misin!
Dansı yap,
şarkıyı yap!
Burada değil bizim evimiz.
burada değil mi yaşıyoruz
ayrıca gitmen gerekecek.
Bu karakter ile 1 Corinthians 15: 32 içindeki ifade ile çarpıcı bir benzerlik var. 'Yarın öleceğimiz için yiyip içelim.'
Bunların hepsi kulağa biraz karışık mı geliyor? Belki. Ancak çoğumuz bazı anlaşılmaz gerçekleri tanıyabiliriz. Aztek filozoflarının gerçekte bilmek istediği şey şuydu: Acı ve geçici olma durumumuzun kaçınılmaz özellikleri olduğu göz önüne alındığında, nasıl yaşanması gerekiyor?
Cevap, köklü veya değerli bir yaşam sürmek için çabalamamız gerektiğidir. Aztekler’in kullandığı kelime neltiliztli. Kelimenin tam anlamıyla 'köklülük', aynı zamanda 'gerçek' ve 'iyilik' anlamına gelir. Gerçek hayatın iyi, inançlı eylemlerimizde hedef alabilecek en yüksek insanlar olduğuna inandılar.
Bu, klasik 'Batı' meslektaşlarının görüşleri ile yankılanıyor, ancak diğer iki cephede ayrılıyor. Birincisi, Aztekler bu tür bir yaşamın şans dışında 'mutluluk' getirmeyeceğine karar verdi. İkincisi, köklü hayata dört ayrı düzeyde ulaşılması gerekiyordu; bu, Yunanlılardan daha kapsamlı bir yöntemdi.
İlk seviye karakter ile ilgilidir. En temelde, köklülük kişinin bedeni ile başlar - genellikle Avrupa geleneğinde göz ardı edilen, akıl ve akıl ile olduğu gibi meşgul olan bir şey. Aztekler, vücutlarına biraz yoga gibi günlük egzersizler uyguladılar (bazıları lotus pozisyonları gibi yoga pozlarına şaşırtıcı şekilde benzeyen çeşitli duruşların figürinlerini geri kazandık).
Sonra, psişiklerimizde kökleneceğiz. Amaç, 'kalbimiz', arzumuzun oturduğu yer ile 'yüzümüz', yargılama koltuğu arasında bir tür dengeyi sağlamaktı. Karakterin erdemli nitelikleri, bu dengeyi mümkün kıldı.
Üçüncü düzeyde, biri sosyal bir rol oynayarak toplulukta köklülük buldu. Bu sosyal beklentiler bizi birbirimize bağlar ve topluluğun çalışmasını sağlar. Bunu düşündüğünüz zaman, yükümlülüklerin çoğu bu rollerin sonucudur. Bugün iyi bir mekanik, avukatlar, girişimciler, politik aktivistler, babalar, anneler vb. Olmaya çalışıyoruz. Aztekler için bu tür roller, bir inkar ve gölgelenme gölgeleriyle Lent ve Mardi Gras'a benzer bir festival takvimine bağlandı. Bu ayinler, insanları köklü bir yaşam sürmeleri için gereken erdemlere alıştırmak, eğitmek veya alışkanlık haline getirmek için yapılmış bir formdu.
Sonunda, biri köklülük aramaktı teotl, ilahi ve varlığın tek varlığı. Aztekler, 'tanrının' sadece doğası olduğuna, her iki cinsiyetin de varlığı farklı biçimlerde ortaya çıkan bir varlık olduğuna inanıyordu. Köklük teotl çoğunlukla yukarıdaki üç seviye aracılığıyla eğik şekilde elde edildi. Fakat felsefi şiirin bileşimi gibi birkaç seçme faaliyet daha doğrudan bir bağlantı sağlamıştır.
Bu şekilde yönlendirilen bir yaşam, bedeni, zihni, sosyal amacı ve doğadaki mucizeyi uyumlu hale getirir. Aztekler için böyle bir yaşam, kaygan toprağın hain zemini hesaba katan ve zevkin tesadüfi bir özellikten biraz daha fazla olduğu bir tür dikkatli dansa denk geldi.
Bu vizyon, Yunanlıların mutluluk fikrinin keskin bir şekilde durmasına neden olur; burada akıl ve zevk, hayatımızın dünya sahnesinde gösterdiği en iyi performansa içkindir. Aztek felsefesi, bunun “Batılı” iyi yaşamla ilgili bilgeliğini sorgulamamızı ve ciddiyetle değerli bir şey yapmanın zevkten daha önemli olduğu fikrini ciddiye almamızı teşvik eder.
Yazar hakkında
Sebastian Purcell, New York'taki SUNY-Cortland'da, tarih, sosyal koşullar, küreselleşme, adalet ve Latin Amerika felsefesi kavramlarını araştırdığı felsefe profesörüdür.
Bu makale, ilk yayınlanmıştır sonsuzluk ve Creative Commons altında yayınlandı.
İlgili Kitaplar
{amazonWS: searchindex = Kitaplar; anahtar kelimeler = aztek felsefesi; maxresults = 3}