RS FM'de yayınlanan Yavuz Oğhan'dan 'Bi de bunu dinle' programında konuşan Prof. Dr. Baskın Oran, "Söz konusu tartışmanın ismi yanlış telaffuz ediliyor, bu başkanlık sistemi tartışması değil, tek adam sistemi tartışmasıdır" dedi. Oran "Türkiye, bu tartışmalar için fazla gelişmiş bir ülkedir" ifadesini kullandı.
15 Temmuz sonrasında durulan başkanlık sistemi tartışmaları, MHP liderinin açıklamalarının ardından yeniden tırmanışa geçti. Tartışmaların özünü ise sistemin Türkiye'ye uyumu konusundaki farklı görüşler oluşturuyor. Peki ama Türkiye'nin parlamenter sistemle yönetilmesi veya başkanlık sistemiyle yönetilmesi arasında ne fark var?
"Söz konusu tartışmanın ismi yanlış telaffuz ediliyor, bu başkanlık sistemi tartışması değil tek adam sistemi tartışmasıdır" diyen Oran, bir yandan düşüncesinin gerekçelerini sıralarken bir yandan da hem Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı hem de MHP lideri Devlet Bahçeli'yi eleştirdi.
"Türkiye, bu tartışmalar için fazla gelişmiş bir ülkedir" ifadelerini kullanan Oran, Erdoğan'ı kuvvetler ayrılığı ilkesini ihlal etmekle, Devlet Bahçeli'yi ise Meral Akşener kaygısıyla Erdoğan'ı desteklemekle tenkit etti:
"Başkanlık yahut parlamenter sistem her ülkede olabilir. Hiç dert değil ama; kuvvetler ayrımının uygulanması şartıyla. Türkiye'de kuvvetler ayrılığı Sayın Erdoğan'ın Cumhurbaşkanı olmasına karşın partisi AKP'yi fiilen yönetmeye devam etmesiyle zaten sakatlanmış durumda. Kuvvetler ayrılığı ilkesinin en önemli unsuru olan yargıyı da HSYK aracılığıyla kontrol altına almış durumda. Yargı yılı biliyorsunuz ki Saray'da açıldı ve Sayın Erdoğan gelirken bütün hakim ve savcılar ayağa kalkarak önlerini iliklediler. Hakimler ve savcılar cübbelerini kimsenin önünde iliklemesinler diye o cübbelere düğme konmamıştır. Bu çok üzücü bir durumdu. Sayın Cumhurbaşkanı sadece yargıyı denetim altına almakla da sınırlı kalmıyor, Meclis'i de denetim altında tutuyor. Mecliste bir AKP çoğunluğu var ve Sayın Bahçeli de Meral Akşener gelir diye kendisini Sayın Erdoğan'a yardım etmekle mükellef sayıyor. Meclis de fiilen kapatıldı. Biliyorsunuz, anayasa diyor ki OHAL ilan edilebilir ama OHAL'in ilanı resmi gazetede çıktığı gün meclise sunulur. Eğer meclis tatilde ise tatilden çağırılır. Burada ise bırakın tatilden çağırmayı meclis tatile sokuldu. Birbiri ardına KHK'ler çıkmaya başlayınca… Demek ki şuan Sayın Erdoğan yargıyı kontrol ediyor, meclisi kontrol ediyor, hükümeti de kontrol ediyor. Hoşuna gitmezse başbakanı bile kontrol ediyor, değiştiriyor. Üniversiteyi, medyayı kontrol ediyor. Kuvvet ayrılığı ne oldu? Bakınız onun için bunun adı başkanlık sitemi falan değil Sayın Erdoğan'ın tek adam sistemidir. Türkiye böyle bir sistem için fazla gelişmiş bir ülke Bangladeş olsa Somali olsa Afganistan olsa hatta Pakistan olsa olur da kamuoyunun bu kadar geliştiği çok partili sistemin bu kadar geliştiği bir ülke devamlı suretle korkutularak tek adam sistemine sokulamaz."
'ERDOĞAN'IN BAŞKANLIK İÇİN GELİŞTİRDİĞİ İKİ TEMEL STRATEJİ VAR'
Tartışıldığı biçimiyle başkanlık sisteminin getirilmesi durumunda bunun mevcut durumdan daha kötü sonuçlar doğuracağını düşündüğünü dile getiren Oran, bu konuda halka gitmenin sanıldığı gibi referandumla değil ancak plebisit yolla olabileceğini söyledi. Oran, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tek adam olabilmek için geliştirdiği iki temel stratejisinin ise halkı korkutmak ve milli hisleri tahrik etmek olduğunu ileri sürdü:
"Sayın Erdoğan'ın iki tane temel prensibi var; ikincisi korkutma. FETÖ olayı ve PKK vasıtasıyla korkutuyor. Genel başkanlık koltuğunu Meral Akşener'e kaptırırım korkusuyla hareket eden Bahçeli de var. İkincisi ise milli hisleri tahrik etmek: İstiklal Marşı artı Kur'an."
'ŞU ANKİ DURUMDAN DAHA KÖTÜSÜ OLUR'
"Eğer başkanlık sistemi gelirse şuanki durum neyse onun daha kötüsü olacaktır. Çünkü şuanda anayasaya kesinlikle aykırı olarak çıkarılan kanun hükmündeki kararnamelerle yönetiliyoruz. Bu KHK'lerdeki olağan üstü hükümleri Sayın Erdoğan ve partisi AKP, Türk Ceza Kanunu'na ve ceza mahkemeleri kanununa naklederek olağan hale getirmeye çalışıyorlar. Buna hukuk terminolojisinde hukuksuzluğun kanunlaştırılması denir. Referandum diye plebisit yapılacak"
"Halk oylamaları genel olarak ikiye ayrılır: Referandum ve plebisit. Referandum bir metnin halk oylamasına sunulmasıdır, Plebisit ise bir kişi ve rejiminin halk oylamasına sunulmasıdır. Plebisitler demokrasi açısından son derece tehlikelidir. Burada halkın oyuna başkanlık rejimi falan sunulmayacak, Sayın Erdoğan'ın tek adam olması sunulacak. Referandumlarda halk süreçlere bir biçimde katılmıştır. Kamuoyuyla katılmıştır, meclisteki temsilcileri olan milletvekilleri aracılığıyla katılmıştır, muhalefet partileri aracılığıyla katılmıştır… Onun için referandumlar halkın son anda bir daha müdahale etme ve fikrini belirtme anlamını taşır. Plebisitlerde ise halk daha önceki sürece katılmamıştır. Son anda, 'Şu adamın gelmesine evet mi diyorsun hayır mı diyorsun?' diye sorarlar. Başka bir seçenek yoktur ya 'evet' diyeceklerdir ya da 'hayır'. Plebisitin antidemokratik olması bu sebepten dolayıdır. Yeterince korkutulmuş insanlar otoriteye sığınırlar kuralı icabı halk oy verir."
Son günlerin popüler siyasi söylemi Misak-ı Milli konusunda da görüş belirten Baskın Oran, Misak-ı Milli'nin sanki uluslararası bağlayıcılığı varmış gibi lanse edildiğini ancak bunun doğru olmadığının altını çizdi:
"Misak-ı Milli, Mondros silah bırakışması yapıldığı tarihte Osmanlı ordularının hakim olduğu yerlerin Türkiye'ye kalmasını isteyen bir metindir. Osmanlı meclisi tarafından kabul edilmiştir. Şİmdi efendim, madem Misak-ı Milli'yi uygulayacağız, Batum'u da alalım. Batum da Misak-ı Milli'ye dahildi. Musul'un ise sadece bir kısmı Osmanlı ordularının elindeydi, büyük bir kısmı ise zamanın güçlü devleti İngiltere'nin elindeydi. İngilizler Mondros'tan sonra Osmanlı ordularının elindeki kısmı da ele geçirdiler çünkü orada petrol vardı. Misak-ı Milli derken sanki insanlara uluslararası bir antlaşma gibi herkes buna uymalıdır diye söyleniyor, oysa Misak-ı Milli, Osmanlı meclisinin kabul ettiği bir metindir. Bu sadece bizimle ilgili bir şey, tek taraflı bir deklarasyon bu. Onun için korkutmak bir, milli hisleri tahrik etmek iki, şuanda Sayın Erdoğan'ın tek adam olmak için kullandığı yöntemlerdir."
Yazıda ifade edilen görüş ve düşünceler, Sputnik'in görüşlerini yansıtmayabilir.
Sputnik’teki kullanıcı hesapları veya sosyal ağ hesaplarıyla kullanıcıların tescil edilmesi ve yetkilendirilmesi aşağıdaki kuralların kullanıcılar tarafından bilindiğini ve kabul edildiğini gösterir: Kullanıcılar ulusal ve uluslararası kurallara riayet etmek, görüşmelerdeki diğer katılımcı ve gönderilerde adı geçen kişilere karşı saygılı davranmak zorundadır. Site yönetimi, sitenin genel kullanımı dışındaki herhangi bir dilde yapılan her türlü yorumu silme hakkına sahiptir.
sputniknews.com’un bütün dillerdeki yayınlarına gönderilen her türlü yorum üzerinde oynama yapılabilir.
Kullanıcı yorumları aşağıdaki durumlar halinde silinecektir;
Mevcut gönderiyle alakalı değilse.
Herhangi bir ırkçı, etnik, cinsiyetçi, dini veya içtimai esasa dayalı nefret söylemi ve ayrımcılık içeriyor ise veya azınlık hakları ihlal ediliyorsa.
Ruhsal veya başka bir yönden zarar vererek, çocuk hakları ihlal ediliyorsa,
Herhangi bir aşırı düşünce içeriyor veya yasa dışı eylemlere teşvik ediyorsa.
Başka kullanıcılara, kişilere veya özel kuruluşa yönelik tehdit, itibara zarar verme veya ticari şöhret zedelemeye yönelik bir söylem içeriyorsa.
Sputnik’e yönelik saygısızca bir söylem veya aşağılama içeriyorsa.
Özel hayatın gizliliği ihlal ediliyor, üçüncü kişilerin onayı olmaksızın kişisel bilgiler yayınlanıyor veya haberleşme gizliliği ihlal ediliyorsa.
Hayvanlara yönelik şiddet, işkenceden bahsediliyor veya bu tarz görüntüleri barındırıyorsa.
İntihar yöntemlerine ilişkin söylemler veya buna yönelik bir teşvik içeriyorsa.
Ticari amaç güdüyor, yasadışı siyasi kuruluş reklamı veya uygunsuz bir reklam içeriyor, ya da bu çeşit bilgi barındıran başka bir çevrimiçi kaynağa bağlantı gösteriliyorsa.
Yetkilendirilmeksizin üçüncü kişilerin hizmetleri veya ürünlerin tanıtımı yapılıyorsa.
Küfür, saldırı veya türevlerini içeren veya bu tanımlamaya uyan herhangi bir sözcüğe yönelik ipuçları içeriyorsa.
Spam içeriyor, spam barındıran toplu mail hizmetlerinin ve çabuk zengin olma planı bulunduran içeriklerin reklamı yapılıyorsa.
Uyuşturucu madde kullanımına teşvik ediliyor, bu maddelerin kullanımı ve üretimine yönelik bilgi içeriyorsa.
Virüs veya kötü amaçlı yazılım içeriyorsa.
Aynı temalı birçok yorumun gönderildiği örgütlü bir hareket planının parçasıysa (flash mob).
Birçok tutarsız ve ilgisiz iletiyle tartışma sekmesi altında yığılma yaratıyorsa (flood yapma).
Görgü kurallarına aykırı, her türlü saldırgan, küçük düşürücü ve kötüye kullanım bulunduran bir söylem barındırıyorsa (trolleme).
Dilin standart kurallarına uygunsuz bir şekilde yazılmışsa (Çoğunlukla veya tamamen büyük harfle ya da cümle cümle ayırmamak gibi).
Kullanıcı bu kurallardan herhangi birini ihlal eder veya sözü geçenlere yönelik ihlal belirtisi gösteren davranışta bulunursa, site yönetimi kullanıcının sayfaya erişimini engelleyebilir veya hiçbir bilgilendirme yapmaksızın kullanıcının hesabını silebilir.
Kullanıcılar site moderatörleriyle email@example.com adresinden iletişime geçerek hesaplarının erişime açılmasını talep edebilir.
Moderatöre gönderilen e-postalar şunları içermelidir: Konu: Hesap geri alma/ erişime açılması yazdıkları, kullanıcı adı, hesaplarının silinmesi veya erişiminin engellenmesine yol açan davranışlarına yönelik bir açıklama.
Site moderatörleri, iade etmeye veya erişime açılmaya uygun görmeleri halinde kullanıcı hesabını açacaktır.
Kullanıcı hesabı yukarıdaki kuralların ihlalinin tekrarlanması halinde erişimi engellendiğinde yeniden alınamaz.