Yeni bir çalışma bulgusu, hızlı oluşan kuraklıkların iklim değişikliği nedeniyle dünyanın birçok yerinde daha sık ve daha hızlı meydana geldiğini gösteriyor. Bu “ani kuraklıklar” daha tipik, daha yavaş olanların yerini alıyor ve tahmin edilmesi ve hazırlanması daha zor, bu da yönetimlerini daha zor hale getirebilir.
Çoğu büyük kuraklık, El Niño (SN: 2/13/23) gibi büyük ölçekli iklim modellerindeki değişkenlikten kaynaklanan mevsimsel veya yıllık zaman ölçeklerinde meydana gelme eğiliminde olmuştur. Ancak, araştırmacıların 14 Nisan Science dergisindeki raporuna göre, kabaca son altmış yılda, dünyanın çoğu yerinde çok az uyarıyla yalnızca birkaç hafta içinde oluşan daha fazla kuraklığa doğru bir geçiş oldu.
Çalışmaya dahil olmayan St. Paul, Minn.’deki Macalester College’da ekosistem ekolojisti olan Christine O’Connell, “Bu bulgunun ekosistemin korunması ve tarımsal yönetim için büyük etkileri var” diyor. “Bazı bitki türleri ani kuraklık eğilimine daha az dayanabilecek mi? Bu, biyoçeşitlilik veya bir ekosistemde depolanan karbon miktarı için ne anlama gelir?
Bazı ani kuraklıklar mevsimsel kuraklıklara dönüşür, ancak olmayanlar bile tarıma önemli zarar verebilir ve orman yangınları ve sıcak hava dalgaları gibi diğer aşırı hava olaylarına katkıda bulunabilir. 2012 yazında, Amerika Birleşik Devletleri’nde şiddetli bir ani kuraklık 30 milyar doların üzerinde hasara neden oldu. Etkilenen birçok bölge, bir ay içinde normal koşullardan aşırı kuraklığa dönüştü ve hiçbir iklim modeli bunu öngörmedi.
Önceki araştırmalar, ani kuraklıkların bazı bölgelerde yükselişte olduğunu öne sürdü. Ancak daha yavaş başlayan kuraklıkların yerini alıp almadıkları, yani genellikle yavaş başlayan kuraklıkların daha hızlı başlayıp başlamadığı veya hem hızlı hem de yavaş başlayan kuraklıkların aynı anda artıp artmadığı belirsizdi.
Çin’deki Nanjing Bilgi Bilimi ve Teknolojisi Üniversitesi’nde bir hidrolog olan Xing Yuan ve meslektaşları bunu öğrenmek için 1951’den 2014’e kadar dünyanın dört bir yanından toprak nemi verilerini analiz ettiler. kuraklığın başladığı ilk dönemde kurutuldu, ardından her birinin ne sıklıkta meydana geldiği ve coğrafi yayılımı hesaplandı.
Ekip, mevsim altı ölçeklerde kuraklığın başlama hızının dünyanın büyük bölümünde arttığını buldu. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli Ekstrem Olaylar Özel Raporu tarafından belirlenen küresel bölgelerin yüzde 74’ünden fazlasında hızlı ve yavaş kuraklık oranı arttı. Güney Avustralya, Kuzey ve Doğu Asya, Sahra, Avrupa ve Güney Amerika’nın batı kıyısı gibi belirli bölgeler en çok etkilendi.
Araştırmacılar, sera gazları gibi faktörleri içeren veya içermeyen iklim modellerini karşılaştırarak, insan kaynaklı iklim değişikliğinin küresel eğilimler üzerinde büyük bir etkisi olduğunu buldular. Bu modeller, daha yüksek emisyon senaryolarında yoğunlaşıyor ve kuraklıkların başlama hızı da artıyor.
Yuan, bu ani kuraklıklara yol açan ısı dalgaları gibi iklim anormalliklerinin, mevsimsel veya yıllar arası kuraklıklara neden olanlardan daha aşırı olduğunu ve bunun da daha kısa sürede ciddi kuraklıklara yol açtığını söylüyor.
Çoğu kuraklıkta olduğu gibi, düşük yağış dönemi, ani kuraklıkların ana nedeni olmaya devam ediyor. Ancak analizlere göre, aşırı buharlaşma – toprak ve bitkilerden atmosfere taşınan su – toprakları hızla kurutarak bu kuraklıkların ortaya çıkmasında önemli bir rol oynuyor. Çalışmaya göre, ani kuraklıklar kuzeybatı Kuzey Amerika, Avrupa ve güney Çin gibi nemli bölgelerde başka yerlerde olduğundan iki ila üç kat daha sık meydana geliyor.
Araştırmacılar, dünya ısınmaya devam ederek daha fazla buharlaşma ve daha az yağışa neden olurken, ani kuraklık sıklığının artmaya devam etmesi bekleniyor.
Nebraska-Lincoln Üniversitesi’nde “ani kuraklık” terimini ilk kez 20 yıl önce icat eden, ancak yeni araştırmaya dahil olmayan bir iklim uzmanı olan Mark Svoboda, çalışmanın “şu anda içinde yaşadığımız için çok önemli” olduğunu söylüyor. “Artık, kuraklığın rüzgarlar, buharlaşma-terleme ve özellikle ısı dalgaları ile etkileşiminin gerçekten hızlı başlayan kuraklığa yol açabileceğine dair önsezimi doğrulayacak daha fazla veriye sahibiz.”
Mevcut izleme sistemleri genellikle yeterince kısa zaman ölçeklerinde başlangıçlarını yakalayamadığından ani kuraklıkları tahmin etmek zordur. Yuan, ani kuraklıkların ardındaki mekanizmaları keşfederek ve belki de yapay zekanın yardımıyla simülasyonları geliştirerek, “Bu sistemleri iyileştirmeliyiz,” diyor.
Svoboda, bu kuraklıklarla başa çıkmanın sadece daha iyi bir alet setine sahip olmakla ilgili olmadığını, aynı zamanda farklı bir zihniyetle ilgili olduğunu söylüyor. “İçine girmeden kuraklıkla uğraşmamak insan doğasıdır. Bunun yerine, kuraklığın reaktif yerine proaktif olarak ele alınmasını savunuyoruz.”