Karmobil veya kar motosikleti, kışın kar üzerinde seyahat ve rekreasyon için tasarlanmış bir araçtır. Kar ve buz üzerinde çalıştırılacak şekilde tasarlanmıştır ve bir yol ya da iz gerektirmez, ancak çoğu arazide ya da parkurda sürülmektedir. Karmobil sürmek, birçok insanın önemli bir hobisi olduğu bir spordur.
Eski kar motosikletleri genellikle iki kişiyi taşırdı; ancak 1990'lardan beri üretilen çoğu kar motosikleti yalnızca bir kişi binecek şekilde tasarlanmıştır. İki kişinin kalabileceği şekilde yapılan kar motosikletleri, "2'li" kar motosikletleri veya "turing" modelleri olarak anılır ve pazarın son derece küçük bir payını oluşturur. Kar motosikletlerinin ön cam dışında herhangi bir muhafazası yoktur ve motorları normalde arkada bir palet kullanır. Öndeki kayak'lar yön kontrolü sağlar.
İlk kar motosikletleri basit lastik paletler kullanıyordu, ancak modern kar motosikletlerinin paletleri genellikle Kevlar kompozit bir yapıdan yapılır. En eski kar motosikletleri, kolayca bulunabilen endüstriyel dört zamanlı, hava soğutmalı motorlarla güçlendirildi. Bunların yerini hızla daha hafif ve daha güçlü iki-zamanlı benzin‘li içten yanmalı motorlar aldı ve 2000'lerin ortalarından beri dört zamanlı motorlar yeniden pazara girdi.
20. yüzyılın ikinci yarısında, binicileri "kar motosikleti"’nin eğlence amaçlı yükselişini görüldü. Eğlence amaçlı sürüş, snowcross/yarış, patika sürüşü, serbest stil, boondocking, hendek çakma (ingilizce: ditchbanging)ve çim sürükleme olarak bilinir. Yaz mevsiminde kar motosikletleri çim, asfalt şeritler üzerinde drag yarışı ve hatta su üzerinde (bkz. Karmobil atlayışı olabilir. Kar motosikletleri bazen uzun mesafeli off-road yarışlarda yarışacak şekilde değiştirilir.
Yasallık[değiştir | kaynağı değiştir]
Yetki alanına bağlı olarak, onaylı bir kask olmadan, ehliyetsiz, ruhsatsız bir kar motosikleti ile veya alkol veya diğer maddelerin etkisi altındayken izin verilen alanların dışında araç kullanmak ceza alabilir. Gürültü ve vahşi yaşamla ilgili düzenlemeler de olabilir.
Ehliyet[değiştir | kaynağı değiştir]
Bazı yargı bölgelerinde, kar motosikletini kullanmak için sürücü ehliyeti gerekir. Örneğin Norveç ve İsveç'te karmobil ehliyeti gereklidir. Finlandiya'da, sürücünün halihazırda başka bir uygun sürücü ehliyeti türü (örneğin araba veya traktör) varsa, karmobil ehliyeti gerekli değildir.
Erken Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]
1911'de 24 yaşında Harold J. Kalenze, Brandon, Manitoba, Kanada'da Araç Pervanesinin patentini aldı.[1]
1915'te Michigan, Waters'daki Ray H. Muscott, motorlu kızağı veya "traineau otomobili" için Kanada patentini aldı ve 27 Haziran 1916'da artık tanınan arka palet(ler) ve ön kayaklı tasarımını kullanan kar aracı için ilk Amerika Birleşik Devletleri'ni patent‘ini aldı.[2] Birçok kişi daha sonra bu tasarımın ardından Ford Model T'leri paletler ve kayaklar ile değiştirilen şasi ile değiştirdi. Bir süre kırsal posta teslimatı için popülerdiler. Arabaların ve küçük kamyonların bu dönüşümlerinin ortak adı 'Kar Uçanları (ingilizce:Snowflyers) idi.[3]
1935'te Joseph Bombardier ilk kar motosikletini monte etti ve başarıyla test etti. Zincir dişli ve paletli sürüş sistemine sahip bir araçtı ve kayaklarla yönlendiriliyordu.
Kışın kırda taşımacılığının zorlukları, diğer araçların kara saplandığı derin karda seyahat etmek için özel olarak tasarlanmış arazi aracı olan kar motosikletinin icat edilmesine yol açtı.[4] 20. yüzyıl boyunca, hızla gelişen tasarımlar, kar koşullarına, araziye ve kar çalı ve ağaçlar gibi yukarıdaki engellere bağlı olarak, başlangıçta düşük ila orta hızlarda, bir kızağı çekmelerini veya seyahat etmelerini sağlayan gaz motorlarıyla çalışan iki kişilik paletli araçlar olan makineler üretti. İlk tasarımların 10 beygir gücü (7,5 kW) iki zamanlı motorlara sahip olduğu yerlerde, bazıları 200 hp (150 kW) üzerinde daha yeni tarz iki ve dört zamanlı benzinli motorlara doğru bir hareket olmuştur.
Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]
|Wikimedia Commons'ta Karmobil ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.|
- How Stuff Works – Snowmobiles9 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Environmental Impact Studies* The International Association of Snowmobile Manufacturers26 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
|Taşıtlar ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.|
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Office, Government of Canada, Industry Canada, Office of the Deputy Minister, Canadian Intellectual Property. "Canadian Patent Database / Base de données sur les brevets canadiens". www.ic.gc.ca. 10 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ U.S. Patent 1.188.981
- ^ "Snowflyers Replace Dogs in Frozen North" Popular Mechanics, December 1934
- ^ Smowest Magazines (2002). "Snowmachine". 30 Ağustos 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2009.