Açıklama
Çam Balı
Çam ağaçlarında (Kızıl çam “Pinus brutia” ve Fıstık çamı “Pinus pinea”) yaşayan bir kısım canlıların (Çam Pamuklu Koşnili “Marchalina hellenica”) salgıladıkları bal şebnemi (Bal çiği “basura”) denen tatlı maddeler, bal arıları tarafından toplanarak çam balına dönüştürülür. Çam balının oluşumu iki aşamada gerçekleşir:
1. Aşama: Çam Pamuklu Koşnili denilen canlı, on binlercesi bir araya gelerek topraktan ağacın gövdesine tırmanır ve orada yaşamaya başlar. Bu sırada ağaçların cephelerinde beyaz pamuk benzeri tomarlar meydana getirirler. Bu, insan gözüyle kolayca görünür. Yaz aylarında Ağustosa doğru basura canlısı çam ağacının özünden elde ettiği beyaz ve renksiz bir salgı oluşturur. Bu salgı çoğu kez ağacın gövdesinde ince bir ip gibi sarkar.
2. Aşama: Kovana bal taşıyacak arılar çam ormanlarında dolaşır ve yukarıda bahsedilen, çam ağaçlarının gövdesindeki çam özlü salgıyı alırlar. Arılar, bünyesindeki salgılarla bu ham haldeki çam balını işleyip kovana taşır. Peteklerdeki gözlere işçi arılar tarafından yerleştirilir. Arının basurayı çam ağacı üzerinden alarak kendinden kattığı enzimlerle işleyip, kovana getirmesi ve peteklerde suyunu uçurarak olgunlaştırması sonucu çam balı elde edilir.