Plörezi / Akciğer zarı iltihaplanması
Akciğer zarı olan Plevranın iltihabi hastalığıdır. Plörezi, ayrıca plörit, göğüs boşluğunu kaplayan ve akciğerleri kaplamak için katlanan zarların iltihaplanması. Plörezi kuru veya ıslak olarak karakterize edilebilir. Kuru plörezide, plevral boşlukta çok az anormal sıvı birikir veya hiç birikir ve plevranın iltihaplı yüzeyleri, solunum sırasında birbirlerine sürtündüklerinde plevral sürtünme sürtünmesi adı verilen anormal bir ses çıkarır. Bu sürtünme, etkilenen kişi tarafından hissedilebilir veya göğüs yüzeyine uygulanan bir stetoskop aracılığıyla duyulabilir. Islak plörezide, iltihaplı dokular tarafından üretilen sıvılar, bazen alttaki akciğeri sıkıştırmaya ve nefes darlığına neden olacak miktarlarda plevral boşlukta birikir. Plevra sinirlerle iyi beslendiğinden, plörezi çok acı verici olabilir. Plörezi genellikle altta yatan akciğerdeki enfeksiyondan ve nadiren lupus eritematozus gibi yaygın inflamatuar durumlardan kaynaklanır.
Plörezi Neden Olur?
Plörezinin birçok nedeni vardır. Virüs, bakteri, mantar, tüberküloz veya parazitlerin neden olduğu bulaşıcı hastalık Mezotelyoma, akciğer kanseri veya diğer bölgelerden yayılan kanser gibi kanser Lupus, romatoid artrit, sarkoid hastalık veya skleroderma gibi kollajen vasküler hastalık Ezilmiş veya kırık kaburgalardan kaynaklanan travma Gastrointestinal hastalık, örneğin pankreatit, peritonit veya diyafram altında irin toplanması İlaca bağlı olabilir ve metotreksat (Rheumatrex, Trexall) ve penisilin gibi ilaçlara reaksiyona bağlı olabilir. Radyasyon tedavisi iOrak hücre hastalığı, Kemoterapi ilaçları ,Asbest HIV plöriziye neden olabilirler. Çocuklarda görülen plorezinin en sık nedeni pnömokok pnömonisidir.
Plörezi Tedavisi
- Plörezi tedavisi, ağrı kesici, sıvı tahliyesi ve altta yatan hastalığın tedavisini içerir.
- Stafilokoklarda;metisilin,nafsilin veya vankomisin
- H.influenzada;ampisilin veya kloromfenikol
- Pnömokoklarda;penisilin türevi antibiotikler kullanılabilir.
Komplikasyonlar/Riskler
Stafilokok ampiyeminden sonra Akciğer içi hava yollarında bozulmalar sık görülür.Pürülan perikadit,akciğer apsesi,peritonit,osteomyelit,menenjit ve artrit gelişebilir.
Akciğer yaprakları arasında toplanan sıvının özelliğine göre 3’e ayrılır;
1)KURU PLÖREZİ:
Kuru veya plastik plörezi akut bakteriyel akciğer infeksiyonlarında ya da akut üst solunum yolu infeksiyonları sırasında gelişir.Plevra yaprakları arasında sarı,su gibi sıvı birikmesi ile karakterize az miktarda sıvı vardır.
BELİRTİLER:
Derin soluk ile artan yan ağrısı ve öksürüktür.
TEDAVİ:
Altta yatan hastalığa yönelik olmalıdır.
2)SERÖFİBRİNÖZ PLÖREZİ:
En sık nedeni tüberkülozdur.Diğer akciğer infeksiyonlarındada gelişebilir.Bazen bağ dokusu hastaliklarındada görülür.
BELİRTİLER:
Tahriş öksürüğü ve nefes alırken batma gözlenir.Akciğer yaprakları arasındaki sıvı miktarı arttıkça(epanşman) ağrı azalır,dispne,solunum sayısında artma,kaburga kemikleri arasında içe çökme ve siyanoz belirtileri oluşur.Ğöğsün hasta olan kısmı solunuma katılmaz.
TANI YÖNTEMİ:
Klinik ve radyolojik muayenede akciğer zarları arasında sıvı olduğu düşünülen hastalarda torasentez (akciğerler arasına dışarıdan bir iğne ile girip sıvı alınması) ile kesin tanı konur.
TEDAVİ:
Altta yatan etmene yöneliktir.
3)PÜRÜLAN PLÖREZİ:
ALTERNATİF İSİM:
İltihabi Plörazi, Ampiyem.
TANIM:
Plevra zarları arasına cerahat toplanmasına Ampiyem denir.En çok pnömonilerde meydana gelir.
ETKENİ:
Pnömokok,stafilokok veya H.influenzadır.
BELİRTİLERİ:
Ateş ön plandadır.
TANIM:
Kesin tanı torasentez ile konur.Alınan sıvıdan kültür hazırlanarak etken bulunur.