RNA’yı küçük moleküllerle hedeflemek, yeni antivirallerin önünü açabilir.
Gelecek hafta Nature Communications dergisinde yayımlanacak bir araştırma, tedavisi zor hastalıklar için antiviral ilaç arayışında bazı güzel haberler sunuyor.
Araştırmacılar, bebeklerde ve küçük çocuklarda el, ayak ve ağız hastalığının yaygın bir nedeni olan Enterovirüs-71‘e karşı potansiyel bir yeni ilaç adayı belirlediler. Söz konusu bileşik, virüsün genetik materyali olan RNA’ya bağlanan ve virüsün insan konağına zarar vermeden çoğalmasını engelleyecek şekilde üç-boyutlu şeklini değiştiren küçük bir molekül.
Şu anda, Enterovirüs-71 için FDA (Gıda ve İlaç Dairesi) onaylı ilaç veya aşı bulunmamakta.
Çoğu insan ateş ve döküntüden 7 ila 10 gün içinde iyileşirken; ağır vakalarda ise beyin iltihabı, felç ve hatta ölüm ile sonuçlanabiliyor.
Duke Üniversitesi, Case Western Reserve Üniversitesi ve Rutgers Üniversitesi’nden bir bilim insanı ekibi, çalışmanın diğer viral enfeksiyonlar için de yeni tedavilerin yolunu açabileceğini söylüyor.
Çoğu ilaç, proteinlere bağlanmak üzere tasarlanmıştır. Böylelikle, hastalığa neden olma rollerinin bloke edilmesi veya bozulması sağlanıyor. Ancak insanlardaki genomun çoğu ve mikrobiyal patojenleri proteinleri kodlamaz, bu da genetik materyallerinin yalnızca bir kısmının mevcut ilaçlar tarafından hedeflendiği anlamına geliyor.
Doçent Amanda Hargrove, “İyi tedavileri olmayan hastalıklar için, belki de sorun yanlış şeyi hedefliyor olmamızdır” dedi.
Proteinleri hedeflemek yerine, çoğu ilaç keşif programının gözden kaçırdığı RNA’yı hedefleyen küçük moleküller aranıyor!
Enterovirüs-71 (veya Covid-19’a neden olan virüs SARS-CoV-2) gibi bir virüs bir insan hücresine bulaştığında, kendi RNA’sını hücreye enjekte ederek, sonunda komşu hücreleri enfekte olmak için açılarak kendi kopyalarını yapmak için iç mekanizmayı ele geçiriyor.
Enterovirüs-71 ile ilgili önceki bir çalışmada virüsün, kopyalamak için ihtiyaç duyduğu konak mekanizmayı birlikte seçmesine yardımcı olan RNA yapısının bir bölümünü seçmişti. Bu RNA bölgesi, bir saç tokası oluşturmak üzere kendi üzerine katlanır ve ortada, eşleşmemiş nükleotidlerin bir tarafa balonlandığı yerde bir çıkıntı bulunur. Bu bölgeyi engellemek için bir ilaç geliştirilebilirse, virüsü yayılma şansı bulamadan bloke edilebileceği araştırmacılar tarafından öngörülüyor.
RNA, konakçı proteinler veya küçük moleküllü ilaçlar gibi diğer moleküllere bağlandığında kıvrımlı yapısı ile farklı üç boyutlu şekiller alıyor.
Araştırmacılar DMA-15 adlı bir molekül tanımladılar. Bu molekül enfekte olmuş insan hücrelerine girerek kendisini çıkıntı yüzeyine bağlayarak bükülme yaratıyor. Bu şekil değişikliği, virüsün genetik bilgilerinin okunmasını engelleyen ve viral büyümeyi durduran bir insan baskılayıcı protein olan başka bir moleküle erişimi açıyor.
Daha yüksek dozlarda, daha büyük etkilerle, virüsün laboratuvarda insan hücre kültürleri içinde birikmesini engellemek için molekülü, araştırmacılar bir deneyde kullanabildiler.
Hargrove, el, ayak ve ağız hastalığı için herhangi bir yeni ilacın laboratuvardan ecza dolaplarına taşımanın en az beş yıl alacağını söylüyor. Küçük moleküllerin, hastalara ulaşmadan önce, farelerde güvenli ve etkili olduğundan emin olunması gerekiyor.
Enterovirüs-71 ile elde edilen başarı üzerine, RNA’yı hedefleyen küçük molekülleri SARS-CoV-2 dahil diğer RNA virüsleriyle de mücadele etmek için kullanılıp kullanılamayacağı araştırılıyor.
Kaynak : sciencedaily.com