Tez Yazımı- Tezin Kuramsal Çerçevesi
Jüri sizi ve araştırmanızı teorik bölümde görmezse oldukça endişe eder. Onlar sizin bir tartışmayı özetlemenizi, değerlendirmenizi, yönetmenizi; teoriyi nasıl ele aldığınızı ve onu nasıl kullandığınızı açıklamanızı görmek isterler.
Blogumu hafta sonları yazdığımı lütfen göz önünde bulundurun. İş yükümün veya iş tanımımın bir parçası değil. Üniversite emeklilik paketi grevini ve çevrim içi ‘öğretim’i destekliyorum.
Her tezin kuramsal bir çerçeveye ayrılmış bir kısmı veya bölümü yoktur. Ama pek çoğunda var. (sonuç olarak ‘felsefi katkı sunacak doktora’ (PhD) içindeki felsefedir (Ph) Ve bu ‘teori bölümleri’ni yazmak çok sıkıntılı olabilir; ve genellikle savunma jürisinin okuması da sıkıntılıdır.
Teori kısmını/bölümünü yazmaya başlamadan önce jürinin ne görmek istediği hakkında düşünmeniz iyi olabilir.
Jüri muhtemelen sizinle aynı teorik çerçeveyi bildiği ve kullandığı için belirlendi. Bu, teori hakkında söylenebilecek mümkün olan her şeyin temel bir girişine veya gözden geçirilmesine ihtiyaç duymadıklarını varsaymanız gerektiği anlamına gelir. Jüri genel bir deneme, bir doktora dersi için yazdığınız (ve hatta yüksek lisans dereceniz için yazdığınız) bir tür makale istemez.
Doktora tezindeki teori bölümünün amacı jüriye ne yaptığınızı ve bulduğunuzun ne iddia ettiğini anlamlandıracak şekilde sunmaktır. Bu yüzden jüri çalışmanızda özel bir şeyler görmeyi bekler ve ihtiyaç duyar. Çok genel olmayan bir şey; herhangi bir yerde, herhangi bir zamanda, herhangi bir projeye uygulanabilir olmayan. Jürinin karşılaşacağı şeye has olan bir şey.
Jüri bunları bilmek ister:
- Seçtiğiniz teoriyi nasıl anladınız? Genellikle teorilerin yorumlanmasının birden çok yolu vardır. Hangisini tercih ettiniz ve niçin? Seçtiğiniz yaklaşımın avantajları nelerdir?
- Bu yaklaşımı neden seçtiniz? Projenizi tasarlamanız ve planlamanız için bir yol gösteren ve/veya sonuçlarınıza gerçekten bir açıklık kazandıran bu özel çerçevenin katkısı nedir?
- Teorinin halihazırda alanda ne şekillerde kullanıldığını biliyorsunuz. Başka kim bu yaklaşımı size benzer şekilde kullandı? Çalışmalarından neler inşa edebilirsiniz? Ya da bu teoriyi kullanımınız teorinin yaygın kullanım şeklinden nasıl farklılaşıyor?
- Teoriyi nasıl kullandınız? Teoriyi araştırmanızla nasıl ve nerede diyaloğa soktunuz? Teorinizin bazı yönleri araştırmanız için diğerlerinden daha mı önemli? Hangisi ve neden?
- Bu teoriyi ve yaklaşımı kullanmanın olası olumsuz tarafları nelerdir? Neyi yapar veya neyi yapmaz? Bu olası problemler ile ilgili ne yaptınız?
Araştırmanızda iki veya daha fazla teorik yaklaşımı bir araya getirdiyseniz o zaman bu soruların her iki teori için cevap vermeniz gerekir. Fakat birden fazla yaklaşımın kullanımının neden ve nasıl mümkün olduğunu da söylemelisiniz. Teorik çerçevelerin biri diğerinin bıraktığı boşluğu dolduruyor mu? Bu teoriler (epistemolojik olarak) uyumlu mudur? Aralarında ne gibi gerilimler var? Başka hiç kimse bunu yaptı mı? Jürinin dikkatine sunulma ihtiyacı olan hangi potansiyel meseleler var?
Teori bölümünüzün izleyicisini ve amacını netleştirir netleştirmez sonra onu nasıl yazacağınızın yöntemi üzerine düşünmeniz de önemlidir.
Jüri teori hakkında bilgi sahibi olduğunuzu bilmek ister; özünü bildiğinizi ve uzmanlığınızın olduğunu. Bu konu hakkında otorite ile konuşabilirsiniz. Bu yüzden, art arda sıralanmış alıntıları okumaları beklenmez. Jürinin alıntılanan şeylerin asıl nüshasını okuduğunu varsayalım. Bu yüzden istedikleri şey daha önce zaten karşılaştıkları şeyleri kesmek ve yapıştırmaktan başka bir şeydir.
Jüri teorik yorumlarınızı -teoriye yaklaşımınızı ve nasıl kullandığınızı- büyük bir ölçüde kendi kelimelerinizle görmek istiyor. Elbette, teorisyenin nokta atışı mantıklı, ilgi çekici birkaç alıntısı kullanılabilir. Fakat teori ile ilgili temel noktaları kendi yönteminizle açıklamanız en iyisidir.
Jüri gerçekten falan teoriye ‘giriş’ kitaplarından çok sık alıntı yaptığınızı görmek istemez ama eğer teorinin bu alanda nasıl yorumlandığını tartışmak istemeniz durumunda diğer insanların düşüncelerine başvurabilirsiniz. Metinleri kendinizin okuduğunu görmek istiyorlar.
Jüri sizi ve araştırmanızı teorik bölümde görmezse oldukça endişe eder. Onlar sizin bir tartışmayı özetlemenizi, değerlendirmenizi, yönetmenizi; teoriyi nasıl ele aldığınızı ve onu nasıl kullandığınızı açıklamanızı görmek isterler. Eğer sizi bulamazlarsa çalışmanızın temeli olarak iddia ettiğiniz çerçeveyi gerçekten kavrayıp kavramadığınızı merak ederek sözlü sorularla yaklaşacaklardır. Bunu öğrenmeye çalışmak için akıllarında bir dizi sözlü soruları olacak. Bunu istemezsiniz!
Sonuç olarak, konu ile ilgili bölümü yazmak için bilgisayara dokunmadan çok önce seçtiğiniz teori ile derin ve anlamlı bir ilişkiye sahip olmanız gerekir. Bunu nasıl açıklayacağınızı bilmeniz gerekir. Ve nasıl, neden ve nerede onu kullandığınız konusunda çok net olmak zorundasınız.
Fakat şüphe yok ki, teorik bölümü yazmanın aynı zamanda tezin geri kalanı boyunca anlayışınızı ve daha sonraki durumlarda teori kullanımınızı destekleyecektir.
Yazının orjinali için tıklayın.
Yayımlanan bu yazı Türkçe’ye Yusuf Fırat tarafından sosyokritik.com için çevrilmiştir. Söz konusu metin, izin alınmadan başka bir web sitesinde ya da mecrada kısmen veya tamamen yayımlanamaz, kopyalanamaz, çoğaltılamaz, dağıtılamaz, içeriğinde herhangi bir değişiklik yapılamaz.