Viyana Kongresi
- Tarih : Eylül 1814- Haziran 1815
- Yer : Viyana
- Kongrenin Başkanı : Clement Von Metternich
- Kongreye Katılan Devletler: : : İngiltere, Avusturya, Prusya, Rusya, İsveç, İsviçre Germen Konfederasyonu… ( Osmanlı Devleti katılmamıştır.)
Hükümranlığı süresince tüm Avrupa sistemini kendi çıkarları doğrultusunda değiştiren Napolyon Bonaparte, 1804-1814 arası dönemde tüm Avrupa güçlerine karşı mücadele etti ve hepsinin de belli oranda menfaatlerine zarar verdi. 30 Mayıs 1814’te Fransa müttefikleri ile barış imzalamayı ve 1792 ‘deki sınırlarına çekilmeyi kabul etti. Ayrıca yapılmasına karar verilmiş olan Viyana Kongresi kararlarını da kabul ediyordu. Rus Çarı I. Alexander tarafından, Avusturya ve Prusya ile birlikte 26 Eylül 1815’te “Kutsal ittifak” adı ile oluşturuldu. Kutsal ittifak’ın amacı; ortaçağ ideolojisine benzer bir yapı oluşturmak, mezhepleri ne olursa olsun bütün Devletleri içine alacak, bir Hıristiyan federasyonu kurmak ve hükümdarların yerine bir tek hükümdarı, İsa’yı yerleştirmek gayesini güdüyordu. Bu ittifakın yetersiz olduğunun düşünülmesi üzerine konsey oluşturulmasına karar verildi. Avrupalı devletler; İngiltere, Avusturya, Rusya ve Prusya, Napolyon’u yendikten sonra, onun tarafından işgal edilmiş bölgeleri paylaşmak için bir konsey toplamayı uygun buldular. Bu konseye, “Dörtlü ittifak” adı verildi. Kongreye; bazı Hükümdarlar bizzat katıldı, diğer devletler de üst düzey yönetici seviyesinde katıldılar.
Rus Çarı I. Alexander, Avusturya İmparatoru I. François, Prusya kralı III. Frederick Wilhelm, Avusturya Başbakanı Clement Von Metternich, İngiltere Dış İşleri Bakanı Lord Castlereagh ve daha birçok diplomat Viyana’da bulundu. Viyana Kongresi milletler kongresi değil, hükümdarlar kongresi oldu. Hükümdarlar kongre ile eski sisteme geri dönmek istediler, Napolyon öncesi duruma geri dönmek istiyorlardı ama bu artık mümkün değildi. Napolyon tüm Avrupa’ya merkezi bir politika yerleştirmeyi başardı. Kongre kararlarına göre; Avrupa’nın siyasi haritası yeniden çizildi. Viyana Kongresi sonrasında Avrupalı güçler arasında kırk yıl boyunca hiçbir savaş yaşanmadı, kongrenin sağladığı yararlardan bir diğeri ise, güç dengesi üzerine kurulmuş bir sistemin, güce en az dayanan düzen olmasıdır. Bunun sebepleri, Avrupalı güçleri birbirine bağlayan değerlerin olması, güç ve adaletin uyum içinde olmasıydı.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Verda Yiğit, 1648 Vestafalya Barışından 1815 Viyana Kongresine Kadar Ki Dönemde Uluslararası Sistemin Dönüşümü, Kadir Has Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2008
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Adnan Menderes
Türk siyasi tarihine damga vurmuş olan Adnan Menderes tek parti iktidarı sonrası iktidara gelmiştir. Ezanı Türkçe okunmasından aslına Arapça'ya döndürmüş; devlet bu dönemde NATO’ya girmiştir. 1930 yılında milletvekili seçilen Adnan Menderes’in, sundukları Dörtlü Takrir adlı bir önergenin reddedilmesi Celal Bayar liderliğinde Demokrat Parti’yi kurmalarına yol açmış ve etkin bir muhalefet parti olarak mecliste yer almalarını sağlamıştır. 1950 yılında Celal Bayar Cumhurbaşkanı seçilince hükümeti kurma görevi Adnan Menderese verilmiş ve darbeye kadar başkanlık görevini sürdürmüştür.
-
II.Keyhüsrev
Devlet yönetimindeki kabiliyetsizliği ve eğlenceye olan düşkünlüğü ile bilinen Anadolu Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev, Anadolu Selçuklu sultanı I. Aleaddin Keykubad’ın oğludur. Babasının vefatının ardından genç yaşta tahta çıkan II. Keyhüsrev, ilk olarak babasının yürütmekte olduğu diplomatik ilişkilerin devamını sağladı ve yine babasının döneminde yapılan antlaşmaları yenileyerek, diplomatik ilişkilerde bulundu. Veziri Sadeddin Köpek’in etkisinde kalarak çevresindeki önemli devlet adamları bir bir tavsiye etme yoluna gitti ve birçoğunu öldürttü. Sadettin Köpek güdümündeki II. Keyhüsrev daha da ileri giderek eski veliaht İzzeddin Kılıçarslan ile kardeşi Rükneddin ve anneleri Âdiliye Hatun’u da önce hapse attırdı, sonra da öldürttü. Keyhüsrev dışında saltanat iddiacısının kalmamasının ardından Sâdeddin Köpek, Selçuklu hânedanına mensup olduğu rivayetini yayarak tahta geçmeyi planlamaktaydı. Bu durumun geç de olsa farkına varan II. Gıyaseddin Keyhüsrev, Sâdeddin Köpek’i öldürterek kendini ve devleti onun tahakkümünden kurtardı.
-
Aydın Sayılı
Gaziantepli bir ailenin çocuğu olan Aydın Sayılı ilköğreniminden sonra eğitimine Ankara’da devam etti ve Atatürk’ün tâlimatıyla 1933’te Harvard Üniversitesi’nde bilim tarihi okumak üzere Amerika’ya gönderildi. Çalışmalarını ünlü bilim tarihçisi George Sarton’un yanında sürdürdü ve The Institutions of Science and Learning in the Moslem World başlıklı teziyle -bilim tarihinde ilk defa- doktora yaparak 1943’te Türkiye’ye döndü. Aynı yıl Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ne asistan olarak girdi; 1946’da doçent, 1952’de profesör, 1958’de ordinaryüs profesör oldu. 1974’te felsefe bölümü başkanlığına getirildi. 1983’te emekliye ayrıldıysa da bir süre daha yüksek lisans ve doktora dersleri verdi. 1984’te, 1947 yılından beri üyesi olduğu Türk Tarih Kurumu’na bağlı Atatürk Kültür Merkezi’nin başkanlığına getirildi ve kuruluş çalışmalarını yürüttü. İngilizce, Fransızca, Almanca, Farsça ve Arapça bilen Aydın Sayılı’nın başta doktora tezi olmak üzere hemen bütün eserleri İslâm dünyası ve Müslüman Türkler’in felsefesi ve özellikle ilmî faaliyetleri üzerinedir.
-
Eva Peron
1946 ve 1952 yılları arasında Arjantin’in “first lady”si(Arjantin Başkanı Juan Domingo’nun eşi) olan ve aynı zamanda bir dönem güzel ve karizmatik bir film yıldızı olan Eva Peron, ülkesinin yoksul ve emekçi sınıfları tarafından sevilen bir kişiydi. On beş yaşındayken Buenos Aires’e giden Peron, bir film yıldızı olmak istiyordu. Modellik yaptı ve filmlerde rol aldı. Bazı popüler radyo tiyatrolarında seslendirme yaptı. 1944 yılında Arjantinli bir asker ve politikacı olan Juan Peron ile tanışan Eva Peron, ertesi yıl evlendi.
-
Salacıoğlu Mustafa Celveti
Henüz çocuk yaşta babasını kaybeden Salacıoğlu Mustafa Celveti çeşitli şiirlerinde fakirlikten, çoluk çocuğa muhtaç olmaktan, büyüklerde mürüvvetin, küçüklerde vefanın kalmadığından, kendisini anlamayan zâhir ehlini kastederek “hayvanı çok bir ormana düştüğünden” bahsetmesi onun Girit’te sıkıntılı günler geçirdiğini gösterir. Harabeye dönen dergâhının tamiri amacıyla Seyyid Mustafa Paşa’ya yazdığı kasideye bakarak nüktedan bir mizaca sahip olduğunu gösterdi. Celvetîliğin Hâşimiyye koluna mensup olan Salacıoğlu bir müddet Girit dışında seyahat ettikten sonra İstanbul’da Üsküdarlı şeyh Hâşim Baba’dan hilâfet alıp Girit’te tekke şeyhi oldu. Vezir Hasîb Seyyid Mustafa Paşa’ya takdim ettiği “Kasîde-i Beççe”den Girit’te bir hankahının olduğu anlaşılır. Vahdet-i vücûd ve devir görüşünü benimseyen melâmet ehli bir mutasavvıf olan Salacıoğlu birçok şiirinde melâmeti överken kalender, abdal ve harâbâtî olduğunu da belirtti. Ona göre insan bu âleme devir sırrını anlamak, devrini tamamlayıp çıktığı ulvî âleme dönmek için gelmişti. Devir insanın kendinden kendine yaptığı bir seferdi, yani bu âlemde alıp satan varlık aynıydı. Bu seyrüsefer Hakk’ın bir hikmetiydi. Ancak bunun sırrını anlamak ve anlatmak mümkün değildi.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun