Motivasyonu (güdülenme) kavramı, fiziksel ve psikolojik aktiviteleri başlatma, yönetme ve devam ettirmeyi kapsayan her türlü süreç için kullanılan bir terimdir.
Psikolog ve terapistler motivasyon kavramını beş temel amaçtan dolayı kullanırlar:
-Biyolojiyle davranışı bağdaştırmak: Biyolojik bir organizma olarak, bedensel , işlevlerinizi düzenleyen ve hayatta kalmanızı sağlayan karmaşık yapılı iç mekanizmalarınız var. Bu sabah neden yataktan kalktınız? Aç, susamış veya üşümüş olabilirsiniz. Herhangi bir durumda, ihtiyaçlarınız vücudunuzun dengesini yeniden sağlamak adına harekete geçmeniz için sizi motive eden bedensel tepkilerinizi tetikler.
-Davranışsal Çeşitliliği Nedenini Açıklamak: Bir işi bir gün iyi yapmanıza, başka bir gün ise aynı işi pek iyi yapmamanıza sebep oluyor olabilir? Aşağı yukarı aynı yetenek ve bilgiye sahip iki çocuktan neden biri yarışmada diğerinden daha başarılı oluyor? Psikolog ve terapistler insanların değişmeyen durumlardaki farklı performanslarını yetenek, beceri, pratiklik veya şanslarındaki farklılıklara dayandırılmadığında güdüsel açıklamalara başvururlar. Eğer bu sabah fazladan biraz daha çalışmak için erken kalkmayı istiyorsanız ve arkadaşınız bunu istemiyorsa, sizin arkadaşınızdan daha farklı bir şekilde güdülendiğinizi rahatça söyleyebiliriz.
-Toplu Hareketlerden Özel Durumlar Çıkarmak: Parktaki bankta kıkır kıkır gülen birini gördünüz. Bu davranışı nasıl açıklarsınız? Psikolog, terapistler ve bu meslekten olmayanlar tipik olarak bir davranışı gözlemlemektense onun için içsel bir sebep çıkarmaya çalışmak konusunda benzerdirler. İnsanlar, sürekli olarak davranışları, o davranışın yapılmasına neden olan muhtemel etkenler açısından yorumlarlar. Aynı kural kendi davranışlarınız için de geçerlidir. Siz de genelde hareketlerinizi, en iyi şekilde içsel ve dışsal motivasyonlara dayandırarak anlamlandırıp anlamlandıramayacağınızı öğrenmeye çalışırsınız.
-Hareketlere Sorumluluk Yüklemek: Kişisel sorumluluk kavramı hukuk, din, ahlak biliminde temel bir kavramdır. Kişisel sorumluluk içsel motivasyon ve hareketlerinizi kontrol etme yeteneğini gerektirir. İnsanlar kötü sonuçların meydana gelmesini istemediklerinde, dış güçler davranışın yapılmasında yeterince güçlü olduğunda veya hareketler uyuşturucu, alkol veya yoğun duygusallıktan etkilenerek yapıldığında hareketlerinden az sorumlu tutulurlar. Bu nedenle bir motivasyon teorisi farklı muhtemel davranış sebepleri arasındaki ayrımı yapabilecek kapasitede olmalıdır.
-Zorluklara rağmen azimli olmayı açıklamak: Psikolog ve terapistlerin motivasyonla ilgili çalışmalar yapmasının son nedeni de insanların, bazı davranışları yapmamak daha kolayken neden onları yaptıklarını açıklamaktadır. Yorgun bile olsanız motivasyon sayesinde işe gidersiniz veya dersinize vaktinde yetişirsiniz. Motivasyon, kaybetmek üzere olduğunuz hatta muhtemelen kazanamayacağınız oyunları elinden geldiğince iyi oynamaya çalışmanızı sağlar.
Ne Zaman Bir Psikolog Desteği Almam Gerekir?
Yeni güne başlamak için ya da herhangi bir durumla baş etme konusunda gereken motivasyon kaynağına ulaşamadığınızı düşünüyorsanız bir psikolog desteği almanız gerekebilir. Motivasyon eksikliği zaman zaman depresyon gibi rahatsızlıkları da tetikleyebileceğinden, erken keşfedildiğinde terapi sürecine başvurmak faydalı olacaktır.