Yeni bir çalışma psikopat iletişiminin karakteristik özelliklerini yeniden gözden geçirir. Psikopatlar duygusuz, acımasız ve insanları kullanan bireylerdir. Psikopatların kendi iletişim tarzları vardır.
Ted Bundy’i bir düşünün -muhtemelen psikopati kriterlerini karşılayan bir seri katil: Eğer onun 1977’deki hapishane mülakatını izlemek isterseniz, Youtube’da mevcuttur(Ted Bundy Interview 1977-Rare Footage). Bundy’nin nasıl konuştuğu, duygularını ve jestlerini nasıl ifade ettiği ile ilgili özgün şeyler bulabilirsiniz.
Soru: Bu yazıda üstüne basarak sormak istediğim soru şudur: Psikopatların nasıl iletişim kurduğuna bakarak onları tanımlayabilir miyiz? Yoksa tanımlayamaz mıyız?
Bu soruya cevap verecek olursam; psikopatların iletişiminin karakteristik özelliklerini gözden geçiren ”The Journal of Psycholinguistic Research” dergisinin şubat ayı konusunda yayımlanan son dönemdeki bir çalışmanın bulgularıyla özetleyeceğim. Psikopati bazen psikopatoloji(zihinsel rahatsızlıklar), psikoz(delüzyon ve halüsinasyon) ve diğer benzer sesli kelimelerle karıştırılır. Bu yüzden halihazırdaki çalışmayı tartışmadan önce psikopatinin ne anlama geldiğini sizlere kısaca anlatayım.
Kimler Psikopattır?
Kontrol listesi genellikle psikopatiyi değerlendirmek için kullanılan Robert Hare’a göre psikopatlar çekici, gösterişli, atılgan, sorumsuz, aldatan, uçkuruna düşkün bireylerdir. Ek olarak, psikopatlar empati yoksunu, suçluluk hissetmeyen, duygusu az ve kolay sıkılan kişilerdir. Psikopatlar genellikle anlık arzularını tatmin etmeye odaklanır ve nadiren uzun vadeli hedefleri vardır.
Psikopatlar Nasıl İletişim Kurar?
İletişim işbirliğini ve ortak anlamları içerir. İnsanlar çeşitli nedenlerden dolayı iletişim kurarlar(ör: bilgi paylaşmak, eğlence için, aidiyet ve kimlik duygusunu hissetmek için).
Soru: Psikopatlar aynı nedenlerden dolayı ve aynı şekilde mi iletişim kurarlar?
Psikopati ve iletişim üzerine önceki bulguları test edecek olursak, şu anki çalışmanın makale yazarları olan Gullhaugen ve Sakshaug ‘PsychoInfo’ verilerini araştırdı ve içinde 34 makaleden oluşan bir liste (2900 kişinin katıldığı) derledi.
Bu araştırmayı tekrar gözden geçirecek olursak araştırmacılar psikopat iletişiminin sıklıkla duygusal kopma, baskınlık arzusu ve partnerleri üzerinde güç oluşturma şeklinde olduğunu saptadı. Psikopatlar ilişkilerde daha az ilgilidir. Çünkü diğerleri üzerinden yarar sağlamaktan başka düşünceleri yoktur. Bu, psikopatların kendi arzularını tatmin etmede, diğerlerini ihtiyaç duyulan meta ve obje olarak gördükleri için şaşırtıcı bir durum değildir. Yine de psikopatlar daima duygusuz değildirler.
Son dönemdeki bazı araştırmalar -tanınan birkaç psikopatın (Richard Kuklinski gibi) analiz edilmiş konuşma tarzını barındıran küçük bir araştırma- bu bireylerin iletişim süresince kontrolü kaybettiğinde kasıtsız olarak zayıf yönlerini ele verebildiğini göstermekteydi. Örneğin; bir psikopat tartışma esnasında kahkaha gibi beklenmedik duygusal reaksiyonlar gösterebilir.
Şüphesiz ki, psikopatlar kendilerini potansiyel üzüntü, korku gibi güçlü hislere neden olan konulardan ve durumlardan bahsetmekten kaçınırlar. Bunun yerine güçlü ve dayanıklı görünmeye çalışırlar ve ne kadar tehlikeli ve korkusuz olduklarını öne çıkarırlar. İhtiyaçları hakkında nadir konuşurlar. Ancak yemek gibi biyolojik veya para gibi duygusal ve sosyal olmayan ihtiyaçları hakkında konuşurlar.
Psikopatların Karakteristik Özellikleri
Yetkililerin incelediği araştırmanın temelinde, ortalama bir insana kıyasla psikopati iletişiminin özellikleri aşağıdaki gibidir:
- İkna edici yalanlar
- Dinleyiciyi cezbetme
- Konuşkanlık (laf ebeliği)
- Sohbeti domine etme çabası
- Konu, onların zayıf noktasına değindiğinde kekeleme
- Kontrolü kendilerinde hissetmediklerinde sohbetin konusunu ansızın değiştirme
- Sıkça el/jest/mimik kullanımı
- Samimi olmayan duygusal tepkiler
- Konu ile alakası olmayan duyguların tepkisi
- Sınırlı bilgilerden sonuca varmak
- Siyah-beyaz bakış açısı(ya hep iyi ya hep kötü)
- Genelleme yapma eğilimi
- Kendiyle çelişme
- Gerekli detayları es geçmek
- ‘Geçmiş zaman’ ifadelerini daha iyi kullanma
- İsimleri ve zamirleri daha iyi kullanma
- Olay anlatmadaki düşük tutarlılık
Önceki araştırmada psikopati skorunun yaklaşık %25’lik kısmı psikopat iletişiminin karakteristik özelliğiyle açıklanabildi( özellikle kendini ifade etmede). Bazı araştırmalar psikopatların azalmış göz kontaklarını ifade ederken, diğer bazı araştırmalar da bu bilgiyi desteklemektedir.
Psikopatların İletişiminin Etkisi
İletişim kişilik özellikleri ve psikopati gibi kişilik bozukluklarını içeren birçok faktörden etkilenir. Bu araştırmalar özetlenince anlaşıldı ki, psikopatların iletişimi diğer insanlara nazaran birçok açıdan farklılıklar barındırır(ör: dominant olmaya eğilim, sahici olmayan duygusal tepkiler vb.). Psikopatlar karşısındaki partneri cezbedebilir, bu bazen de sohbet esnasında, dinleyiciler için onların komplike yalanlarını ve senaryolarını, duygusal dünyasındaki gerçekliklerini(bazen korkutucudur) keşfetmesi için ekstra çaba gerektirir.
Bu makale Psychology Today‘den 10.05.2019 tarihinde Türkçe’ye çevrilmiştir: https://www.psychologytoday.com/us/blog/finding-new-home/201904/can-you-identify-psychopath-how-they-talk
Çeviri: Kerim Akbuğa