İdrar tutukluğu akut veya kronik olarak mesaneyi boşaltamamaktır.Bu makalemizde idrar tutukluğu olarak da bilinen idrar, çiş yapamamanın nedenleri ve tedavisi hakkında bilgiler verdik. Akut idrar tutukluğu hiç idrar yapamama durumudur ve acil tıbbi müdahale gerektirir. Diğer yandan kronik idrar tutukluğu olan kişiler bir ölçüde idrara çıkabilirler fakat mesanenin tamamını boşaltamazlar. Beyin ve mesane arasındaki sinir sinyallerinde oluşan problemler idrar akışını durdurur ya da yavaşlatır.
İdrar yapamamaya, idrar yaparken zorlanmaya neden olan enfeksiyonlar;
- Sistit (Mesane iltihabı)
- Prostatit (prostatın enfeksiyonu ve iltihabı)
- Cinsel yolla bulaşan hastalık (STD)
- Üretrit (Üretranın enfeksiyonu ve iltihabı)
- Üriner sistem enfeksiyonu (İYE)
- Vajinal enfeksiyonlar
İdrar yapamamanın, idrar yaparken zorlanmanın sinirsel nedenleri;
- Diyabet (vücudunuzun enerji için şekeri kullanma yeteneğini etkileyen kronik hastalık)
- Beyin veya omurilik enfeksiyonları
- Beyin veya omuriliğin yaralanması
- Multipl skleroz (MS hastalığı)
- Nörojenik mesane (sinir hasarına bağlı olarak boşalmayan mesane)
- Parkinson hastalığı (hareket ve koordinasyonu bozan beyin bozukluğu)
- Pelvik yaralanma veya travma
- Omurilik yaralanması
- İnme
- Vajinal doğum
İdrar yapamamanın fiziksel nedenleri
- Bazı kanser türleri, kitleler veya tümörler
- Mesane taşları
- Kabızlık
- Üretral darlık (üretranın genellikle skar nedeniyle daralması)
- Üretral valfler
- Uterin prolapsus
- Rektosel
İdrar yapamamanın nedenleri nelerdir?
İdrar yolu iltihabı
İdrar yolundaki iltihap ve enfeksiyon idrar yapamamanın, idrar yaparken zorlanın en sık karşılaşılan nedenlerindendir. Kasık ağrısı, mide bulantısı, idrar yaparken yanma da idrar yolu iltihabının diğer belirtilerindendir. Antibiyotik bu enfeksiyonun tedavisinde çok etkilidir. İdrar yolu enfeksiyonun tedavisi için günde 8-10 bardak su içmeli ve doktorunuzun reçete edeceği antibiyotiği kullanmalısınız.
Mesane Taşları
İdrar yollarında oluşan taşlar, mesane ve üretra arasındaki açıklığı tıkayarak idrar yapamamaya, idrar yaparken zorlanmaya neden olabilir. İyi huylu prostat hiperplazili, nörojenik mesane ve böbrek taşları olan hastalarda mesane taşı da meydana gelebilir. Mesane taşının 0.5 santimin altında olması durumunda hastanın bol su içmesi, sıcak oturma banyosu, alfa bloker denilen kanal genişletici ilaç tedavisi gibi yardımcı tedavi yöntemleri uygulanır, büyük taşlar ise ameliyatla alınır.
Prostat
Yaş ilerledikçe erkeklerde prostat büyümesi gerçekleşir, bu durum üretra üzerine baskı yaparak idrar yapmada problemlere neden olur. Semptomlar özellikle geceleri sık idrara çıkma, idrara başlamada zorlanma, bazı ciddi vakalarda ise idrara çıkamama şeklindedir. Prostata bazı bitkiler iyi gelebilir. İlerlemiş vakalarda ameliyat gerekir.
Üretral darlık
Üretra yaralanması, enfeksiyonu, ve ya üretra iltihaplanması idrar akışını etkileyebilir. Erkeklerin üretrası kadınlardan uzun olduğundan bu durum genelde erkeklerde görülür. Pelvik kırıkları, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, prostat ameliyatı, böbrek taşı ya da idrar kateterizasyon kaldırılması üretrada travmaya neden olup idrar tutulmasına yol açabilir.
Nörojen Mesane
Sinirler ve sinir yollarında meydana gelen hasar mesane ve dış üretral fonksiyonu arasındaki koordinasyonu bozduğundan idrar yapamamaya, idrar yapmakta zorlanmaya neden olabilir. Sinirsel sorunlar, vajinal doğum ya da beyin, pelvis veya omurilik yaralanması sonucu da idrar yaparken tutukluk meydana gelebilir.Diyabet, inme, Multipl Skleroz, ağır metal zehirlenmesi, beyin veya omurilik enfeksiyonları, doğum kusurları gibi tıbbi durumlarda idrar yapamamanın nedenleri arasındadır.
İlaçların yan etkisi
Bazı ilaçlar sinir sinyallerini engelleyerek idrar tutukluğuna, idrar yapamamaya neden olabilir. İdrar yapamama antihistaminikler, mide ve kas krampları için kullanılan antispazmodikler, antidepresanlar ve idrar kaçırma tedavisinde kullanılan bazı ilaçlardan kaynaklanabilir. İdrar yapamamanızın nedeni henüz tespit edilememişse düzenli kullandığınız ilaçları gözden geçirin bunlar da idrar yapmanızı engelleyebileceğinden doktorunuza danışıp muadili ile değiştirin.
Mesane Prolapsusu
Kadınlarda pelvik taban kasları ve ligamentlerin esnemesi ve güçsüzleşmesi mesanenin vajina içine sarkmasına neden olabilir. Çoklu gebelik geçiren kadınlar, kronik öksürük, kabızlık, pelvik cerrahi öyküsü olan veya ağır kaldıranlar risk altındadır.
İdrar yapamama, idrar yaparken zorlanma sorunu yaşayanlar ne yapmalı?
İdrar yapamamaktan muzdaripseniz bir Üroloji doktoruna başvurmalısınız. Doktor idrar testi ve ultrason isteyip bu durumun neden kaynaklandığını tespit ettikten sonra gerekli tedaviyi uygulayacaktır.
Ayrıca günde 10-12 su bardağı su içmek de idrar yapamama sorununu aşmaya yardımcı olacaktır.