Stres, günlük hayatta karşılaştığımız, bizi baskı altına alan ve sıkıntıya sokan durumlardır. İşte stresle başa çıkmak için bazı ipuçları şunlardır: • Beslenmenizi kontrol altında tutun. Yemenin ölçüsünü kaçırmayın. Stresten kurtulmak için alkol ve gıda tüketimini artırmayın. • Her şeye ‘Evet’ diyemezsiniz. Başkalarının beklenti ve taleplerini her zaman karşılayamazsınız. Gerektiğinde ‘Hayır’ demeyi öğrenin. • Sigarayı bırakın. Sigara içerdiği uyaranlarla stresi tetikler. • Düzenli egzersiz yapın. Ama bunu kendinizle savaş haline getirmeyin. Özellikle düşük tempolu egzersizlerle başlayın. Bu kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar. • Her gün mutlaka dinlenmek için kendinize zaman ayırın. • Denetim altında tutabileceğiniz ve yapabileceğiniz sorumluluklarınızı bilin. • Stres nedenlerinizi azaltmaya çalışın. • Gerçekçi hedefler ve beklentiler ayarlayın. Her şeyi tek seferde % 100 başarılı gerçekleştiremeyebilirsiniz. • Yeterince dinlenin. Uygun bir diyet ve egzersizle dinlenme olmadan stresle mücadele edemezsiniz. Tamamen stressiz bir hayat yaşamak mümkün olmasa da; stresin bazı zararlarını azaltmak mümkündür. Bunun için; • Öncelikle stresinizin nedenini ve neden stresli hissettiğinizi belirleyin? • Stres kaynaklarınızdan kurtulmak için alternatifler belirleyin (Trafik sıkışıklığı strese neden oluyorsa araç kullanmak yerine toplu taşıma araçlarını tercih edin) • Stresinizi etkili bir şekilde yönetmek için programınızı yaparken gerçekçi ve esnek olun. • İşinize konsantre olarak bir defada bir konuyla ilgilenin. Aynı anda birkaç şeyle ilgilenmek stresinizi artırabilir. • Stresiniz kontrol edemeyeceğiniz bir seviyeye geldiğiyse bir mola verin. • Stresle başa çıkamıyorsanız yardım isteyin. Dengeli beslenmek stresle mücadelede size yardımcı olabilir. Yağsız et, balık ya da tavuk, tam tahıllı ekmek, tahıllar, meyve, sebze ve düşük yağlı süt ürünleri de dahil olmak üzere her gün çeşitli gıdalar yiyin. • Aşırıya kaçmadan yemek yiyin. • Sağlıklı bir kiloya ulaşmak ve bu kiloyu korumak için harekete geçin. • Her gün meyve ve sebze yiyin. • Bakliyat ve sebze gibi lif oranı yüksek olan gıdaları yiyin. • Günlük yağ alımını en aza indirin. Doymuş yağ ve kolesterol oranı düşük gıdaları tercih edin. • Şeker ve tuz tüketiminizi sınırlayın. • Alkol ve kafein miktarını sınırlayın. • Düzenli bir egzersiz programı ile sağlıklı beslenme alışkanlıkları birleştirin. Olumlu düşünmek Kendimize yaptığımız olumsuz konuşmalar veya düşünceler sürekli devam ettikçe olumlu hale dönüşmesi zorlaşır. Olumsuz düşüncelerimizin farkına varmak ve olumlu düşünmeye çalışmak hem stresi azaltmaya yardımcıdır hem de sağlıklı kararlar almamızı sağlar. Kendimizi hazırlamak Strese neden olabilecek bir duruma girmeden önce çocuğunuzu buna hazırlayın. Örneğin; sınav öncesi onu cesaretlendirin, iyi geçen sınavlarını hatırlamaya çalışın. Başarılarını düşünerek kendi kendini coşturun. Başka konulara yoğunlaşın Yaşanan korku, tedirginlik, kızgınlık gibi duygular üzerinde odaklaşmak yerine, elde etmeyi istediğiniz sonuç üzerine yoğunlaşabiliriz. Sürekli yaşanan olumsuzlukları düşünmek stresi arttırarak daha da olumsuz hale gelecektir. Paylaşmak Stresli durumlar, insanlar arası ilişkilerden kaynaklanıyorsa, sorunları bu kişilerle paylaşmalıyız. Çocuklarımız arkadaşlarıyla yaşadığı sıkıntılarda müdahale etmeden arkadaşıyla açıkça konuşmaya cesaretlendirerek çözüm sağlamalıyız. Sıkıntıları sürekli içimizde tutmak yerine paylaşmak çoğu zaman rahatlık verir. Çocuklarımız bazen bizimle bazen arkadaşlarıyla sıkıntılarını paylaşabilir. Önemli olan istediği zaman bizinle paylaşabileceği mesajını verebilmektir. Paylaşım tercihini ona bırakın. Herhangi bir sorunu nasıl söylediğiniz çok önemlidir. “Sen”li cümleler yerine “Ben”li cümleler kullanabilmeliyiz. “Sen böyle yaptın” demek yerine “Ben öyle hissediyorum” demek daha uygun olacaktır. Egzersiz ile stresten korunma Aşırı tepki vermeyi azaltır. Sakin olmamıza yardımcı olur. Kaygı ve gerginliğin azalması görülür. Kişinin kendine saygısı artar. Çocuklarımızı ilgi duyduğu bir spora yönlendirmek hem aktivitenin desteklenmesi hem de sosyal etkinlikte bulunması açısından önemlidir. Sağlıklı beslenerek stresten korunma Bol bol meyve ve sebze yiyin. Tereyağı ve margarin yerine bitkisel yağları tercih edin. Az yağlı süt, peynir ve yoğurt tüketin. Fazla şeker ve tuz tüketmeyin. Hazır gıdalardan kaçının. Sabahları mutlaka kahvaltı edin. Akşam yemeklerini az yiyin ve geç saate bırakmayın. Kahve ve çay gibi strese yol açan içecekler yerine ıhlamur gibi bitki çayları tercih edin. Uyuduğumuz odada uykuya dalmayı güçleştirecek fazla uyaran bulunmamasına özen gösterin. Örneğin fazla ışıklı gece lambaları, sesli saatler gibi… Uykunuzun düzenli olması için özen gösterin. Uykudan önce gerginliğe neden olan durumlardan uzak durun. Korku filmleri izlemeyin. Uyumadan önce çay, kahve, alkol gibi içecekler ve sigara (en az 2 saat) içmemeye özen gösterin. Yatmadan önce yarım bardak ayran ya da süt içebilirsiniz. Yatağı sadece yatmak için kullanın, kitap okumayın, TV seyretmeyin. Sadece uykunuz geldiğinde yatağa girin. Başkalarıyla özellikle çocuklarınızla ilgi, sevgi ve hoşgörüye dayanan iletişim kurun. “Hayır” demeyi öğrenin. istemediğiniz, size yeni yükler getirecek, sorunlar oluşturacak, sizi zorlayacak durumlara hemen boyun eğmeyin. Çeşitli gevşeme yolları ile stresle başetmemiz mümkündür. Örneğin stres anında solunum egzersizleri veya zihinsel canlandırma yaparak kendimizi sakinleştirebiliriz.