Halk arasında kamburluk olarak da bilinen kifoz, omurganın anormal bir şekilde öne eğilip, sırtın olması gerektiğinden daha fazla kavislenmesi durumudur. Hafif kifozlar genellikle kişide çok az probleme neden olurken şiddetli kifozlar, ayakta durmaktan, nefes alma güçlüğüne kadar çeşitli problemlere sebebiyet verebilir. Bu yazıda sizler için "Kifoz nedir? Çeşitleri nelerdir? Nasıl teşhis ve tedavi edilir?" gibi konulara değinilmiştir.
Kifozu tam olarak anlayabilmek için omurganın şekli hakkında bilgi sahibi olmak yararlı olacaktır. Omurga üç bölümden oluşur. Yandan bakıldığında, bu bölümler üç doğal eğri oluşturacak şekilde sıralanmıştır. Boyun (servikal omurga) ve alt sırtın (lomber omurga) "c şeklindeki" eğrilerine lordoz denir. Göğsün (torasik omurga) "ters c şeklindeki" eğrisine kifoz denir. Omurganın bu doğal eğriliği denge için önemlidir ve insanın dik durmasına yardımcı olur. Eğrilerden herhangi biri çok büyük veya çok küçük olursa, dik durmak zorlaşır ve duruş anormal görünür.
Torasik omurganın 20 ila 45 derece arasında doğal bir açıya sahip olması gerekirken, postural veya yapısal anormallikler yüzünden, normal aralığın dışında bir eğrilik oluşabilir. Normalden daha büyük (50 dereceden fazla) bir eğrilik için tıbbi terim aslında "hiperkifoz" olarak adlandırılsa da, "kifoz" terimi genellikle doktorlar tarafından torasik omurgadaki aşırı eğriliğin çok kavisli bir üst sırt oluşturması durumuna atıfta bulunmak için kullanılır.
Kifoz her yaştan hastayı etkileyebilir. Ancak bu durum, hızlı kemik büyümesi olan ergenlik döneminde daha yaygındır.
Kifozun şiddeti değişebilir. Genel olarak, eğri ne kadar büyükse, durum o kadar ciddi olur. Daha hafif eğriler hafif sırt ağrısına neden olabilir veya hiçbir belirti göstermeyebilir. Daha şiddetli eğriler ise önemli omurga deformitesine neden olabilir ve hastanın sırtında görünür bir kamburluğa sebebiyet verir.
Birçok kifoz türü ve sebebi vardır. Çocukları ve ergenleri en çok etkileyen üç kifoz aşağıdaki gibi sıralanabilir.
En yaygın kifoz türü olan postüral kifoz, genellikle ergenlik döneminde belirgin hale gelir. Klinik olarak kötü postür veya kambur durma olarak fark edilir. Ancak omurganın ciddi yapısal anormallikleri çok fazla gözlenmez. Postüral kifozun neden olduğu eğrilik, tipik olarak yuvarlak ve pürüzsüzdür. Ayrıca eğrilik genellikle "dik durması" istendiğinde, hasta tarafından düzeltilebilir. Kızlarda postüral kifoz erkeklerden daha yaygındır. Nadiren ağrılıdır ve eğri ilerlemediği için yetişkin yaşamında sorunlara yol açmayabilir.
Scheuermann kifozu, durumu ilk tanımlayan Danimarkalı radyoloğun adını almıştır. Postüral kifoz gibi, Scheuermann'ın kifozu da genellikle gençlik yıllarında belirginleşir. Bununla birlikte; Scheuermann kifozu özellikle zayıf hastalarda, postural kifozdan önemli ölçüde daha şiddetli bir deformiteye neden olabilir. Scheuermann kifozuna omurgadaki yapısal bir anormallik neden olur. Scheuermann kifozu olan bir hastada, yandan bir röntgen, birkaç ardışık omurun, normal dikdörtgen şekil yerine daha üçgen bir şekle sahip olduğunu gösterecektir. Scheuermann kifozunun neden olduğu eğrilik genellikle keskin ve açılıdır. Postüral kifozlu bir hastanın aksine, Scheuermann kifozlu bir hasta, dik durarak eğriyi düzeltemez.
Scheuermann kifozu genellikle torasik omurgayı etkiler. Ancak bazen lomber (alt) omurgada gelişir. Durum erkeklerde kızlardan daha yaygındır ve büyüme tamamlandığında ilerlemesi durur. Scheuermann kifozu bazen ağrılı olabilir. Ağrı varsa, genellikle eğrinin en yüksek kısmında veya "tepe noktasında" hissedilir. Sırtın alt kısmında da ağrı hissedilebilir. Aktivite, uzun süre ayakta durma veya oturma gibi eylemler ağrıyı daha da kötüleştirebilir.
Bu tip kifoz doğumda mevcuttur. Bebek, rahimdeyken omurga normal şekilde gelişmediğinde ortaya çıkar. Kemikler olması gerektiği gibi oluşmayabilir veya birkaç omur birbirine kaynaşmış olabilir. Konjenital kifoz tipik olarak çocuğun yaşı ilerledikçe kötüleşir.
Doğuştan kifozlu hastalar, eğriliğin ilerlemesini durdurmak için genellikle çok genç yaşta cerrahi girişime ihtiyaç duyar. Çoğu zaman, bu hastaların kalp ve böbrekler gibi vücudun diğer kısımlarını etkileyen ek doğum kusurları vardır.
Kifozun belirti ve semptomları, eğriliğin nedenine ve ciddiyetine bağlı olarak değişir. Bunlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
Nadiren, zamanla ilerleyen kamburluk şunlara yol açabilir:
Yukarıda bahsedilen kifoz tipleri hariç anormal eğiriliğe aşağıdakiler de neden olabilir:
Doktor Muayenesi
Okulda skolyoz taraması yapılıncaya kadar hafif kifoz genellikle fark edilmez. Hastanın sırtındaki değişiklikler fark edilecek kadar belirginse, bu genellikle hem ebeveynler hem de çocuk için oldukça rahatsız edicidir. Çocuğun sırtının kozmetik görünümüyle ilgili endişeler, genellikle aileyi tıbbi yardım aramaya iten şeydir.
Fiziksel Muayene
Doktor tıbbi öykü alır ve bireyin genel sağlığı ve semptomları hakkında sorular sorarak başlar. Daha sonra, herhangi bir hassasiyet alanı olup olmadığını belirlemek için omurgaya bastırarak sırtı inceler. Daha şiddetli kifoz vakalarında, sırtın üst kısmının yuvarlatılması veya bir kambur açıkça görülebilir. Ancak daha hafif vakalarda durumun teşhis edilmesi daha zor olabilir.
Muayene sırasında, doktor hastanın her iki ayağı bitişik, dizleri düz ve kolları serbest şekilde öne doğru eğilmesini ister. "Adem'in öne eğilme testi" olarak adlandırılan bu test, doktorun omurganın eğimini daha iyi görmesini ve herhangi bir omurga deformitesini gözlemlemesini sağlar.
Doktorunuz ayrıca hastadan eğriyi düzeltip düzeltmediğini görmek için uzanmasını isteyebilir. Bu durum, eğrinin esnek olduğunun ve postural kifozun temsilcisi olabileceğinin bir işaretidir.
Testler
Tedavinin amacı eğriliğin ilerlemesini durdurmak ve deformiteyi önlemektir. Doktor kifoz tedavisini belirlerken aşağıdakiler dahil birkaç şeyi dikkate alacaktır:
Postural kifozlu hastalarda cerrahi olmayan tedavi önerilir. Ayrıca, 75 dereceden az eğrileri olan Scheuermann kifozlu hastalara da bu tedavi seçenekleri önerilir.
Cerrahi olmayan tedavi şunları içerebilir:
Doğuştan kifozlu hastalar için genellikle ameliyat önerilir. Ayrıca aşağıdaki durumlar için de ameliyat önerilebilir:
Spinal füzyon, kifozu tedavi etmek için en yaygın olarak kullanılan cerrahi prosedürdür.
Spinal füzyonun hedefleri:
Spinal füzyon, esasen bir "kaynak" işlemidir. Temel fikir, etkilenen omurları tek ve sağlam bir kemiğe dönüşecek şekilde birleştirmektir. Omurgayı kaynaştırmak eğriliğin derecesini azaltır ve etkilenen omurlar arasındaki hareketi ortadan kaldırdığı için sırt ağrısını da hafifletebilir.
Prosedür sırasında, eğriyi oluşturan omurlar önce omurganın yuvarlaklığını azaltmak için yeniden hizalanır. Kemik grefti adı verilen küçük kemik parçaları daha sonra kaynaşacak omurlar arasındaki boşluklara yerleştirilir. Zamanla kemikler birlikte büyür. Bu tıpkı kırık bir kemiğin iyileşmesine benzer.
Kemik grefti yerleştirilmeden önce, doktor füzyon oranını artırmak ve omurgayı daha da stabilize etmek için tipik olarak metal vidalar, plakalar ve çubuklar kullanacaktır.
Omurganın tam olarak ne kadar kaynaştığı hastanın eğrisinin boyutuna bağlıdır. Sadece eğri omurlar birbirine kaynaşmıştır. Omurgadaki diğer kemikler hala hareket edebilir ve bükülme, düzleştirme ve döndürmeye yardımcı olabilir.
Sağlıklı günler dileriz.