Pankreas Kanseri malesef çok ölümcül ve tanısı da genellikle erken konulamayan bir kanserdir.
Bu kansere geçmeden önce Pankreas bezini bir tanıyalım.
Pankreas Bezi Ne İşe Yarar ?
Pankreas, Göbeğin üst hizasında Omurga önünde oturan bir organdır.
2 ana işlevi yerine getirir:
Birincisi, çeşitli Hormonlar salgılamaktır, buna Endokrin fonksiyon denir.
İkincisi, Protein, Yağ ve Karbonhidratları parçalamaya yardımcı olan sindirim enzimlerini (Egzokrin fonksiyonu) yapar.
Pankreas Hormonları Şunlardır;
İnsülin
Kan şekerini düzenler, düşürür. Eksikliğinde Diyabet olur. Ayrıntılı bilgi için buraya tıklayınız.
Amilin
Mide boşalmasını geciktirerek, Glukoz salınımını engelleyerek hücre dışı olaylardan metabolizmanın korunmasını sağlar.
İnsülin ile birlikte salgılanır.
Glukagon
Kan şekerinin artışını sağlar. İnsülin ile ters etkiye sahiptir.
Kan şekerinin düştüğü anda ortaya çıkarak salınımını artırır.
Açlık, ağır egzersiz gibi durumlarda ortaya çıkar.
Somastostatin
İnsülin ve Glukagon hormonlarının salgılanmasını kontrol eder.
Hormonların dokular üzerindeki baskılanmasını azaltır.
Pankreatid Polipeptid
Pankreas PP hücreleri tarafından üretilen bu hormon hakkında henüz pek bilgi bulunmamaktadır.
Enzimler protein, Yağ ve Karbonhidratları daha küçük parçalara ayırarak sindirime yardımcı olurlar, böylece vücuda daha kolay emilir ve enerji için kullanılırlar.
Pankreas Kanseri Nedenleri Nelerdir ?
Pankreas kanserinde genellikle herhangi bir risk faktörü saptanmaz.
Bununla birlikte, belki de en büyük risk faktörü yaşın artmasıdır, 60 yaşın üstünde olması bireyi daha büyük bir risk altına sokar.
Nadiren, ailelerde ortaya çıkan ve BRCA-2 ve daha az ölçüde BRCA-1 gen mutasyonları gibi bireyleri daha yüksek risk altına sokan genetik mutasyonlardan kaynaklanan ailesel veya kalıtsal genetik sendromlar olabilir.
Tütün kullanımı
Obezite
Hareketsiz bir yaşam tarzı
Diyabet öyküsü
Kronik Pankreatik Enflamasyon (Pankreatit) ve
Yağlı bir diyet de risk oluşturabilir.
Mide cerrahisi
Hepatit B ve
H. Pylori gibi belirli kronik enfeksiyonlar da riski orta derecede artırabilir.
Yukarıda belirttiğim ilişkili risklere rağmen, Pankreas kanseri gelişen birçok kişide belirlenebilir bir neden bulunmamaktadır.
Pankreas Kanseri Belirtileri Nelerdir ?
Pankreas kanseri keşfedilmeden önce aylarca sessizce büyür.
Erken semptomlar ve /veya ilk belirtiler mevcut olmayabilir veya oldukça hafif olabilir.
İştahsızlık
Kilo kaybı
Mide bulantısı
Cildin sararması
Koyu renkli idrar
Ciltte kaşıntı
Açık renk dışkı
Karında veya Sırtta ağrı
Safra kesesinde büyüme görülür.
Pankreas Kanseri Nasıl Anlaşılır ?
Çoğu kişinin Pankreas kanseri açısından taranması gerekmez.
Pankreas kanseri olan bir çok kişi ilk olarak spesifik olmayan semptomlardan şikayet ederek birinci basamak doktorlarına başvururlar.
Bazı uyarı işaretleri ağrı, gastrointestinal semptomlar, kilo kaybı, yorgunluk ve artmış karın sıvısı’nı içerir.
Bu şikayetler genellikle fizik muayene (genellikle normal), kan testleri, Röntgen ve Ultrason gibi değerlendirmeleri gerektirir.
Bir sorun tespit edildiğinde veya şüpheleniliyorsa, değerlendirmede bir sonraki adım olarak sıklıkla Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması yapılır.
Daha sonra kitle tespit edilirse tanı koymak için bir Biyopsi yapılır.
Pankreas kanseri ile en sık ilişkili olan Tümör Belirteci CA 19-9‘dur.
Ne yazık ki, CA 19-9 testi Pankreatik kanser için spesifik değildir. Diğer kanserler ve bazı Benign koşullar CA 19-9’un yükselmesine neden olabilir.
Pankreas Kanseri Nasıl Tedavi Edilir ?
Cerrahi, Pankreas kanseri için potansiyel olarak iyileştirici tek tedavi yöntemidir.
Pankreas kanserini gidermek için en sık uygulanan cerrahi prosedür, Whipple Prosedürü (Pankreatoduodenektomi) dür.
Ne yazık ki, Pankreas kanseri tanısı konan 100 kişiden sadece 20’sinde cerrahi rezeksiyona yatkın bir tümör bulunmuştur.
Geri kalanı, teşhis sırasında metastatik yayılımı tamamen uzaklaştırmak için çok lokal olarak ilerlemiş olan tümörler taşır.
Pankreas Kanseri ile Hayatta Kalma Oranı Nedir ?
Potansiyel olarak iyileştirilebilir Pankreas kanseri için Whipple prosedürü uygulanan hastaların sadece % 20’si 5 yıl yaşamaktadır ve geri kalanı ortalama 2 yıldan daha kısa süre hayatta kalmaktadır.
Tedavi edilemez (Lokal olarak gelişmiş Rezeke edilemeyen veya Metastatik) Pankreatik kanserli hastalar için hayatta kalma süresi daha da kısadır, genellikle aylar içinde ölüm görülür.
Pankreas Kanseri Önlenebilir mi ?
Şu anda, genel popülasyon için Pankreas kanseri riskini azaltmak için bilinen bir gözlem stratejisi bulunmamaktadır.
Mümkün olduğunca doğal beslenme, şekerden uzak durma, yağsız diyet, egzersiz, bol lifli (sebze, meyve) beslenme yapılabilecek en geçerli önlemlerdir.