[FONT="Arial Narrow"]Çocuklar her zaman sabaha kadar rahat bir şekilde uyumazlar. 6 aylıktan büyük her yaştan çocuk kabus veya gece terörü nedeniyle zorluklar yaşayabilir. Kabuslar çocuğun yeniden uykuya dalmaktan korkmasına neden olabilir, gece terörü kendisine zarar verecek şeyler yapmasına yol açabilir. Kabuslar ile gece terörü arasında ne fark vardır? Kabus gören veya gece terörü yaşayan bir çocuğa nasıl yardımcı olabilirsiniz?
KABUS NEDİR?
Kabuslar çocuğu uyandıran ve tekrar uyumaktan korkmasına neden olan korkutucu rüyalardır. Kabuslar genellikle belli bir nedenden dolayı oluşmaz, ancak çocuk kendisini üzen, öfkelendiren, korkutan şeyler duyduğunda ya da gördüğünde kabus görebilir. 6 aylıktan büyük çocukların arada sırada kötü rüyalar görmesi normaldir.
Kabuslar çoğunlukla çocuğun gelişimsel aşaması ile bağlantılıdır. Yeni yürüyen çocuklar anne-babalarından ayrılmaları; okul öncesi çağdaki çocuklar canavarlar ya da karanlık; okul çağı çocuklar ölüm ya da gerçek tehlikelerle ilgili kabuslar görebilir. Kabuslar genellikle uykunun son aşamasında, REM uykusu sırasında görülür.
Kabus gören çocuğa nasıl yardım edilmeli?
Çocuğunuzu rahatlatın, güven verin, sarılın.
Gün içerisinde çocuğunuzun kötü rüyaları hakkında konuşmasına yardımcı olun.
Çocuğunuzu televizyondaki korkutucu filmler ve görüntülerden koruyun, bunları görmemesi ya da duymamasını sağlayın.
Çocuğunuzun odasının kapısını açık bırakın (asla korkmuş bir çocuğun kapısını kapatmayın).
Rahatlaması için bir "güvenlik battaniyesi" ya da oyuncağı temin edin.
"Canavarı" arayarak çok fazla zaman geçirmeyin.
Uyku öncesi rutini sırasında, çocuğunuz uyumadan önce mutlu veya eğlenceli konulardan bahsedin.
Gece korkularının üstesinden gelmesine yardımcı olabilecek masallar okuyun, anlatın.
Ne zaman doktora başvurmak gerekir?
Aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz doktorunuza başvurun:
Kabuslar giderek kötüleşiyor veya sıklaşıyorsa
Korkular günlük faaliyetlerini engelliyorsa
Çocuğunuzun kabus görmesi ile ilgili başka endişeleriniz varsa.
GECE TERÖRÜ NEDİR?
Gece terörü çocuğun uykudan tam uyanmadan, yarı uyanık bir şekilde çığlık, tekmeler, panik, uykuda yürüme, vurma hareketleri veya mırıldanma gibi davranışlar göstermesidir. Çocuğun gözleri açıktır ancak aslında halen uyumaktadır. Gece terörü genellikle çocuk uyuduktan sonraki yaklaşık iki saat içerisinde meydana gelir. Gece terörleri zararsızdır. 6 yaşına kadar normal olarak değerlendirilir.
Gece terörünün özellikleri
Çocuk korkmuştur ancak uyanamaz veya sakinleştirilemez.
Çocuğun gözleri açıktır ancak sizin yanında olduğunuzu bilmez.
Çocuk odadaki nesne ya da kişilerin korkunç olduğunu düşünebilir.
Gece terörü 10 dakika ile 30 dakika arasında sürer.
Genellikle sabah uyandığında olan bitenleri hatırlamaz.
Gece terörü sırasında çocuğa nasıl yardım edilmeli?
Çocuğunuzun normal uykuya dönmesine yardımcı olmaya çalışın. Çocuğu uyandırmanız çok güçtür, bu nedenle uyandırmaya çalışmayın. Işıkları açarak çocuğun gölgelerden dolayı yaşadığı kaygıları azaltın. Rahatlatıcı şeyler söyleyin. Sarıldığınızda kendini daha iyi hissediyorsa, sarılın. Çocuğu sarsmak ya da bağırmak daha da korkmasına ve öfkelenmesine neden olabilir.
Çocuğunuzu yaralanmalara karşı koruyun. Gece terörü sırasında çocuk merdivenlerden düşebilir, duvara hızla çarpabilir ya da camı kırabilir. Çocuğunuz ayağa kalkmışsa, yumuşak ve sakin bir şekilde yeniden yatağına yöneltin.
Çocuğunuza geceleri sizden başka birilerinin de bakması gerekiyorsa, onlara durumu anlatın. Gece terörünün ne olduğunu ve neler yapmaları gerektiğini açıklayın.
Gece terörlerini önlemeye çalışın. Çocuğunuzun her gün düzenli ve uykusunu almasına yetecek kadar erken bir saatte yatmasına özen gösterin.
Birkaç gün boyunca çocuğunuzun uykuya dalmasından ne kadar süre sonra gece terörünün başladığına dikkat edin. Gece terörünün başlaması muhtemel saatte her 15 dakikada bir çocuğunuzu uyandırın ve 5 dakika boyunca tam uyanık vaziyette ve yatağın dışında tutun. Bu şekilde bir hafta boyunca çocuğunuzu uyandırmaya devam edin. Çocuğunuzu uyandırmayı bıraktıktan sonra gece terörü yine devam ediyorsa, doktorunuza başvurun.
Ne zaman doktora başvurmak gerekir?
Gece terörleri çoğunlukla zararsızdır. Ancak aşağıdakilerden herhangi birini fark etmeniz durumunda, doktorunuza başvurun:
Çocukta salyalanma, sarsılma ve katılma varsa,
Yedi gece boyunca çocuğu uyandırdığınız halde gece terörleri devam ediyorsa,
Gece terörü 30 dakikadan daha uzun sürüyorsa,
Çocuk gece terörü sırasında tehlikeli bir şey yapmışsa,
Gece terörü gecenin ikinci yarısından sonra meydana geliyorsa,
Çocuk gündüz de normal faaliyetlerini etkileyecek ölçüde korkular yaşıyorsa,
Ailede yaşanan bir stresin etkili olduğunu düşünüyorsanız,
Çocuğunuzun gece terörü yaşaması ile ilgili başka kaygılarınız varsa.