Sıra dışı bir yer ziyaret etmek isterseniz, Uluabat Gölünde, derin bir yarımadanın üzerinde bulunan Gölyazı kasabasına bir uğrayın.
Anadolu'da antik çağda Apollonia olarak bilinen dokuz şehir inşa edilmiştir. Strabon, Apollonia-on-the-Rhyndacus'u Mysia'ya yerleştirerek bazılarının Uluabat'ı Uluabat Gölü'nün batı kıyısında Apollonia olarak tanımlamasına neden oldu. Ancak yerleşim yeri aslında kuzeydoğu kıyısında, günümüz Gölyazı yakınlarında bulunan burun tomboloudur.
Uluabat Gölü doğudan batıya uzanır ve üzerinde Apollonia şehrinin kurulduğu birkaç ada ve yarımada ile çevrilidir. “Apollonia ad Rhyndacum” ismi, olasılıkla antik çağdaki diğer kentlerden ayrılarak, kentin yakınında bulunan ve Aizanoi'den (Çavdarhisar) kaynaklanan “Rhyndacus (Adranos)” deresinden hareketle seçilmiştir.
Gölyazı'ya her gitiğimde aklıma Tolkien'in Hobbit'indeki LakeTown (Göl Kasabası) gelir.
Gölyazı konumu ve güzelliği itibarı ile tarihi bir yer olan Gölyazının tarihi M.Ö. 6. yüzyıla dek uzanır. Gölyazının antik adı, antik Ryndacus ırmağından (Orhaneli Çayı) kaynaklanan “Apollonia ad Rhyndacum”dur.
Apollonia ad Rhyndacum, Apollo adını taşıyan birçok antik Yunan kentinden biridir. Apollonia sakinleri, orijinal kolonilerinin Miletos tarafından Didyma Apollon'un himayesinde kurulduğuna inanıyorlardı, bu yüzden Apollo onun arkegetiydi. Kent, Helenistik dönemlerde Attalidler döneminde refah yaşadı. Apollonia ad Rhyndacum, Bizans surları 8. ila 10. yüzyıl. Bugün Kız Ada olarak bilinen komşu adacığın antik dönemde Apollon'un kutsal alanı olduğu düşünülmektedir.
Kentin koruyucu tanrısı adına tapınağın inşasından sonra, tapınaktaki Apollon başı, kithara, plectron ve Apollo Sauroctonus figürü Helenistik Dönem'den Geç Roma İmparatorluğu Dönemi'ne kadar kullanılmıştır. Kerevit figürü kullanımı yaygınlığını sürdürürken Gorgon başı tasviri giderek azaldı. Kasabada basılan sikkelerde çeşitli tanrılar, Helenistik dönemde kendi adını taşıyan Apollon'un yanında Zeus veya Demeter, daha sonraki Roma döneminde ise Artemis gibi tanrılar yer alır.
Kasabanın dışındaki bir nekropolde Helenistik Dönem'den Bizans Dönemi'ne kadar mezarlar bulunmaktadır.Şehir daha sonra Bizans İmparatorluğu'nun bir parçası oldu ve Nicomedia metropolitinin yargı yetkisi altındaki bir piskoposluk bölgesiydi.
1070'lerde Türkmenlerin Anadolu'yu işgalinden sonra, Elchanes adlı bir Türkmen savaş ağası 1084 yılı civarında Apollonia ve yakındaki Kyzikos'un kontrolünü ele geçirdi. Bizans İmparatoru I. Aleksios Komnenos, Elchanes'e iki sefer gönderdi ve Constantinos Opos komutasındaki ikinci sefer, ikna etmede başarılı oldu. savaş ağası elindeki maldan vazgeçmesi için cömert ödemeler yaptı.Kasaba 1342'de Osmanlı kontrolüne girdi. Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra, kasaba yeni cumhuriyette Gölyazı olarak yeniden adlandırıldı.
Kaynak: Wikipedia