Karşılıksız Yararlanma Suçu ve Cezası TCK 163
Mil Hukuk: Karşılıksız Yararlanma Suçu ve Cezası TCK 163 maddesinde düzenlenmiştir. Suçun Cezası 1 Yıla Kadar Hapis Cezasıdır.
İçindekiler
- 1.1 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Korunan Hukuksal Yarar
- 1.2 Karşılıksız Yararlanma Suçunun Maddi Konusu
- 1.3 Karşılıksız Yararlanma Suçunda maddi Unsur
- 1.4 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Manevi Unsur
- 1.5 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Fail
- 1.6 Karşılıksız Yararlanma Suçunda mağdur
- 1.7 Karşılıksız Yararlanma Suçu ve Cezası Tck 163
- 1.8 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Teşebbüs
- 1.9 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Kişisel Cezasızlık Nedeni (tck 167)
- 1.10 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Etkin Pişmanlık (tck 168)
- 1.11 Karşılıksız Yararlanma Suçu şikayet Süresi
- 1.12 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Adli Para Cezası
- 1.13 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
- 1.14 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Uzlaşma
- 1.15 Karşılıksız Yararlanma Suçunda Görevli Mahkeme
- 1.16 Karşılıksız Yararlanma Suçu Devlet Memurluğuna Engel Midir?
- 1.17 Karşılıksız Yararlanma Suçu Uzman Erbaş Olmaya Engel Midir?
- 1.18 Karşılıksız Yararlanma Suçu şikayet Dilekçesi örneği
Karşılıksız Yararlanma Suçu ve Cezası TCK 163
Genel Açıklama
Ceza Hukuku/Karşılıksız Yararlanma Suçu ve Cezası Türk Ceza Kanunun 163’üncü maddesinde düzenlenmiştir.
Karşılıksız yararlanma suçu, Türk Ceza Kanunun “Malvarlığına Karşı Suçlar” başlıklı onuncu bölümünün altında 163’üncü maddesinde düzenlenmiştir. Madde üç fıkra şeklinde düzenlenmiş olup Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten, Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan ya da Abonelik esasına göre yararlanılabilen bir hizmetten veya elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın karşılıksız kullanılması durumlarında failin cezalandırılacağı ifade edilmiştir.
Karşılıksız yararlanma suçu, şikayete tabi suçlar arasında yer almamaktadır. Bu sebeple mağdurun şikayeti aranmadan soruşturma başlatılacaktır. Karşılıksız yararlanma suçu neticesinde yapılan yargılama neticesinde verilen ceza miktarı kişinin gerek özel hayatını gerekse iş hayatını etkileneceğinden alanında uzman ceza avukatından yardım alınması tavsiye edilmektedir.
Bunun yanı sıra karşılıksız yararlanma suçu sonucu hükmedilen ceza sebebiyle gerek 657 sayılı Devlet Memurluğu Kanunu gerekse özel kanunlarda meslekten çıkarma kararı verilecektir. Kişinin mesleki yaşamında maddi ve manevi varlığını geliştirme ve belirleme de bu denli önemli olan meslekten çıkarma kararına karşı idari yargı yoluna başvurmak gerektedir. Bu durumda ise memur davalarına bakan avukatlar ile idari dava avukatından da hukuki sürecin takibi bakımından hukuki destek alınması önemle tavsiye olunur.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Korunan Hukuksal Yarar
Karşılıksız yararlanma suçu Türk Ceza Kanunun “Malvarlığına Karşı Suçlar” başlıklı bölümünde yer aldığından mağdurun malvarlığının korunması diğer bir ifadeyle mülkiyet hakkının korunması amaçlanmaktadır.
Karşılıksız Yararlanma Suçunun Maddi Konusu
Karşılıksız yararlanma suçu TCK 163’üncü maddesinde üç fıkra olarak düzenlenmiştir. Buna göre;
Suçun maddi konusunu birinci fıkrada; Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen hizmetler,
İkinci fıkrada; Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan ya da Abonelik esasına göre yararlanılabilen hizmetler, üçüncü fıkrasında ise; elektrik enerjisi, su veya doğal gaz suçun maddi konusunu oluşturmaktadır. Maddenin birinci fıkrasında belirtilen otomattan anlaşılması gereken, bedelinin ödenmesi sonrasında mekanik tertibatı kendiliğinden harekete geçerek mal veya hizmet sunan teknik cihazlardır. Mal sunan otomatlar; yiyecek, içecek sunan otomatlar olarak sınıflandırılmakta hizmet sunan otomatlar ise masaj koltukları, toplu taşıma araçlarında yolcuların geçişini kontrol eden otomatlar olarak sınıflandırılır. Karşılıksız yararlanma suçu kapsamında madde metninden de görüleceği üzere hizmet sunan otomatlardan bedel ödenmeksizin yararlanılması durumunda suç oluşacak, mal sunan otomatlardan bedelsiz malın alınması durumunda ise hırsızlık suçu oluşacaktır. Örneğin masaj koltuğundan herhangi bir şekilde bedeli karşılığı olmadan yararlanma durumunda karşılıksız yararlanma suçu olacak ancak içeçek otomatından herhangi bir şekilde bedelini ödenmeden faydalanılması durumunda hırsızlık suçu meydana gelecektir. Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınları oluşturan maddenin ikinci fıkrasında belirtilen suçun konusu şifreli televizyon yayınlarından izinsiz yararlanılması durumunu düzenlemektedir. Bunun yanı sıra kablosuz internet gibi elektromanyetik yayınla gerçekleşen yayınların da izinsiz kullanılması ikinci fıkra kapsamında değerlendirilmektedir.
Üçüncü fıkrada; Elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi ise 02 Temmuz 2012 tarihli 6352 sayılı kanunun 83’üncü maddesi ile suçun konusu olarak düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın kullanılması hırsızlık suçu kapsamından çıkarılarak karşılıksız yararlanma suçu konusu kapsamına alınmıştır.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Maddi Unsur
Karşılıksız yararlanma suçunda maddi unsuru her fıkra açısından ayrı ayrı değerlendirmek yerinde olacaktır. Buna göre;
Karşılıksız yararlanma suçu TCK 163’ün birinci fıkrasına göre;
Karşılıksız yararlanma suçunun maddi unsurunu yani eylemi otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen hizmetlerden ödeme yapmadan yararlanmak oluştur. Ödeme yapmadan yararlanma hususundan anlaşılması gereken, bedel karşılığında mekanizmanın harekete geçen otomatın sahte parayla, tel ile, mıknatıs vasıtasıyla ya da başka herhangi bir şekilde harekete geçirilmesidir. Burada hizmetin ne şekilde elde edildiği önem taşımamaktadır.
Karşılıksız yararlanma suçu TCK 163’ün ikinci fıkrasına göre;
Maddenin bu fıkrasına göre karşılıksız yararlanma suçunun maddi unsurunu yani eylemi telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin rızası olmadan yararlanmak oluşturmaktadır. Telefon hatlarına girmek eylemi bir başkasının telefon hattına girerek konuşmalarının bedelini başkasına ödemek şeklinde gerçekleşmektedir. Bunun yanı sıra suçun maddi konusunda da belirtmiş olduğumuz üzere şifreli yayınlardan sahibinin rızası olmaksızın karşılıksız yararlanma da bu suçu oluşturacağı gibi bir başkasının internet hattından izinsiz faydalanmak da karşılıksız yararlanma suçunu oluşturmaktadır.
Karşılıksız yararlanma suçu TCK 163’ün üçüncü fıkrasına göre;
Maddenin bu fıkrasına göre karşılıksız yararlanma suçunun maddi unsurunu elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi oluşturmaktadır. Görüleceği üzere suçun oluşması için elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın, sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi gerekmekte olup tüketim miktarının belirlenebilecek şekilde eylemin gerçekleşmesi halinde bu suç oluşmayacak hukuki uyuşmazlık boyutunda kalacaktır.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Manevi Unsur
Karşılıksız yararlanma suçu kasten işlenebilen bir suç olup suç tipinde ayrı bir saike yer verilmediğinden özel kast aranmamaktadır. Ayrıca suç olası kastla da işlenebilecek olup bu halinde ise cezada indirime gidilecektir.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Fail
Karşılıksız yararlanma suçunun faili herkestir. Kanun maddesinde herhangi özel bir düzenleme yapılmadığından suç herkes tarafından işlenebilecektir.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Mağdur
Karşılıksız yararlanma suçunda mağduru herkes olabilir.
Karşılıksız Yararlanma Suçu ve Cezası TCK 163
Karşılıksız yararlanma suçunun cezası Türk Ceza Kanunun 163’üncü maddesinde düzenlenmiştir.
TCK’nın 163’üncü maddesinin birinci fıkrasına göre;
Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanılması durumunda, iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilir.
TCK’nın 163’üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre;
Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası olmadan yararlanılması durumunda, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilir.
TCK’nın 163’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre;
Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Teşebbüs
Karşılıksız yararlanma suçu fail tarafından maddenin fıkralarında belirtilen eylemlerle karşılıksız yarar etmesiyle tamamlanmaktadır. Buna göre failin icra hareketlere başlamış olup da yarar elde edememişse teşebbüs hükümlerinin uygulanması mümkündür.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Kişisel Cezasızlık Nedeni (TCK 167)
Karşılıksız yararlanma suçunda kişisel cezasızlık nedeni TCK’nın 167’nci maddesinde iki fıkra olarak düzenlenmiştir. Maddede Karşılıksız Yararlanma Suçunda belirli dereceye kadar akrabalık ilişkisi olan fail-mağdur sıfatına sahip kişiler arasında işlenmesi durumu düzenlenerek maddenin birinci fıkrası kapsamında olması durumunda kişisel cezasızlık nedeninden, ikinci fıkrası kapsamında olması durumunda ise ceza indiriminden faydalanılan kişiler gösterilmektedir.
Maddenin birinci fıkrasına göre, Karşılıksız Yararlanma Suçunun;
Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,
Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin,
Evlat edinen veya evlatlığın ya da
Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına,
olacak şekilde işlenmesi durumunda suçun faili akraba hakkında cezaya hükmedilmeyecektir.
Maddenin ikinci fıkrasına göre ise; Karşılıksız Yararlanma Suçunun haklarında;
Ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin,
Aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin veya
Aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde
ilgili fail akraba hakkında ceza yarı oranında indirilecek ve suçun takibi şikayete bağlı olacaktır.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Etkin Pişmanlık (TCK 168)
Karşılıksız yararlanma suçunda Etkin pişmanlık, failin işlediği fiilin olumsuz sonuçlarını gidermesi durumunda uygulanan bir ceza indirimi nedeni olarak tanımlanmakla birlikte kanunun izin verdiği daha farklı bir ifadeyle kanun koyucu tarafından ilgili suça yönelik özel bir düzenleme yapıldığı takdirde uygulanabilmektedir. Karşılıksız yararlanma suçunda ise maddenin 5’inci fıkrasında özel bir düzenleme bulunmaktadır. Buna göre fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı, soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde kamu davası açılmayacak; zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise, verilecek ceza üçte birine kadar indirilecektir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki defadan fazla yararlanamamaktadır.
Karşılıksız Yararlanma Suçu Şikayet Süresi
Karşılıksız yararlanma suçu şikayete tabi suçlar arasında olmadığından şikayet zamanaşımı süresine tabi değildir. Senedin Yağması suçunun basit ve nitelikli hali şikayete tabi olmadığından yetkili birimler tarafından suçun öğrenilmesinden sonra soruşturulmasına başlanacaktır. Senedin Yağması suçunda şikayet zamanaşımı süresi olmasa da dava zamanaşımı süresi olan 15 yıl içerisinde fiilin soruşturulması zorunluluğu bulunmaktadır.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Adli Para Cezası
Karşılıksız yararlanma suçunu düzenleyen Türk Ceza Kanununun 163’üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında adli para cezası hapis cezasının yanında seçenek yaptırım olarak düzenlendiğinden hakimin hükmetmiş olduğu hapis cezasının adli para cezasına çevrilme imkanı bulunmamaktadır. Maddenin üçüncü fıkrası açısından ise eğer koşullar uygunsa adli para cezasına çevrilebilir.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu; sanığın üzerine atılı suçtan dolayı yapılan yargılama neticesinde hükmedilen cezanın, 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası olması ve diğer koşulların varlığı halinde açıklanmayarak sanığın 5 yıl boyunca denetimli serbestliğe tabi tutulmasıdır. Karşılıksız yararlanma suçunda koşulların sağlanması durumunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kararı verilmesi mümkündür.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Uzlaşma
Uzlaşma; şikayete bağlı olan suçlar veya kanunda suçlar açısından, fail ve mağdurlarını bir araya getirerek ceza mahkumiyeti sonucuna ulaşmadan dosyanın kapatılmasını amaçlayan bir kurumdur. Karşılıksız yararlanma suçu TCK madde 167’de belirtilen kişilere karşı işlenmesi durumunda uzlaşma hükümlerinin uygulanması mümkündür.
Karşılıksız Yararlanma Suçunda Görevli Mahkeme
Karşılıksız yararlanma suçunda görevli mahkeme suçun işlendiği yerdeki Asliye Ceza Mahkemesidir.
Karşılıksız Yararlanma Suçu Devlet Memurluğuna Engel midir?
Karşılıksız yararlanma suçun 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48’inci maddesinde devlet memurluğuna engel olacak katalog suçlar içinde yer almasa da bu suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla ceza alarak haklarında mahkumiyet kararı verilen devlet memurlarının kamu görevinden çıkarılmasına memur adaylarının ise adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına sebebiyet vereceği açıktır.
Karşılıksız yararlanma suçu sonucu hükmedilen cezaya göre gerek 657 sayılı Devlet Memurluğu Kanunu gerekse özel kanunlarda meslekten çıkarma sonucunu doğurmaktadır. Bu durumda ise memur davalarına bakan avukatlar ile idari dava avukatından da hukuki sürecin takibi bakımından hukuki destek alınması önemle tavsiye olunur.
Karşılıksız Yararlanma Suçu Uzman Erbaş Olmaya Engel midir?
Karşılıksız yararlanma suçu 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunun 12’nci maddesinde sayılan katalog suçlar içerisinde yer almamış olsa da ilgili suçtan dolayı hakkında yapılan yargılama neticesinde verilen otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir cezaya hükmedilmesi, adaylar açısından işlemlerinin sonlandırılması, görevdeki personel açısından ise kurumla ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğuracaktır.
Sözleşme feshi durumunda ya da adaylar açısından adaylık işlemlerinin sonlandırılması durumunda uzman erbaş sözleşme feshi iptal davası ya da güvenlik soruşturması iptal davası açılması gerekmektedir. Bu tür davalarda daha doğru ifade ile uzman erbaş sözleşme feshi iptali ya da uzman çavuş sözleşme feshi iptali davasında önemli olan gerekçeli olarak savunmaların yapılması, alanında uzman bir idari dava avukatı ile çalışması, sözleşme fesih sebebinin hukuka aykırı olduğunun mahkemeye hukuki bir dille dile
Karşılıksız Yararlanma Suçu Şikayet Dilekçesi Örneği
(Suçun İşlendiği Yer) CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
MÜŞTEKİ : Ad Soyad, TC Kimlik Numarası, Adres
VEKİLİ : Av. Emre ASAN / Av. Bilgehan UTKU- Cevizlidere Mahallesi Mevlana
Bulvarı No:221 YILDIRIM Kule Kat:15 No:142 Çankaya/ANKARA
ŞÜPHELİ : Adı Soyadı - Biliniyorsa; TC Kimlik Numarası, Adresi
SUÇ : Karşılıksız Yararlanma Suçu TCK 163
SUÇ TARİHİ : …/…/…
SUÇUN İŞLENDİĞİ YER : .......
KONU : Şüpheli hakkında soruşturma başlatılması ve soruşturma sonucunda kamu davası açılmasına karar verilmesi talepli şikayet dilekçesidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Açıklamalar kısmında öncelikle şüphelinin biliniyorsa kimlik bilgileri dile getirilerek şikayete konu olayın nasıl gerçekleştiği,
2. Somut olayın nasıl gerçekleştiği detayları ile anlatılmalı,
3. İddiaların ispatı açısından hangi delillerin olduğu ifade edilmeli,
4. Dilekçe ekinde verilecek belgelerin neler olduğu dile getirilmeli,
5. Son olarak “Müvekkil, bu olaydan mağdur olup şüpheli hakkında şikayet olma zorunluluğumuz hasıl olmuştur.” Şeklinde talep dile getirilmelidir.
HUKUKİ NEDENLER: TCK, CMK ve ilgili her türlü mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER: Tanık, fotoğraflar, kamera kayıtları, mesajlar, yemin, faturalar ve ilgili her türlü yasal delil.
SONUÇ ve İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenler ve gerekçeler ile şüpheli hakkında soruşturma başlatılması ve kamu davası açılması açılmasına karar verilmesini saygılarımızla vekileten talep ederiz.
Müşteki Vekili
Av. Emre ASAN / Av. Bilgehan UTKU
İmza