WIMBLEDON, İngiltere — Neredeyse yarım yüzyıldan beri ilk kez Wimbledon’da bir hafta sonu farklı hissettirdi ve farklı görünüyordu.
Nick Kyrgios ve Ons Jabeur, erkekler ve tek bayanlar finallerine yeni bir çeşitlilik getirdi. Tunuslu Jabeur, tekler finaline kalan ilk Kuzey Afrikalı oyuncu oldu. Malezya kökenli bir Avustralyalı olan Kyrgios, kendisini akranlarından tamamen farklı bir şekilde gösteren iyi belgelenmiş bir havalı, ilk Grand Slam finalinde oynuyordu. Jabeur ve Kyrgios sonunda kaybetti, ama bu meselenin dışında.
Arthur Ashe ve Evonne Goolagong’un finale kaldıkları 1975’ten beri, her iki şampiyonluk maçının da bu kadar çeşitli olması için bir araya gelmemişti. Tenis nöbetler halinde gelişiyor ve başlıyor ve bu hiçbir yerde Wimbledon’dan daha doğru gelmiyor.
Son iki haftadaki Center Court kalabalığına bakmak, özellikle yarış söz konusu olduğunda, değişimin ne kadar zor olduğunu görmekti.
Tribünlerde çok tanıdık bir homojenlik. Şurada burada bir renk cümbüşü dışında, bir beyazlık denizi. Bana göre, oyunu küçük liglerde oynayan ve her zaman eski yöntemlerinin ötesine geçtiğini görmeyi uman bir Siyah adam – renk eksikliğini görmek, özellikle Londra’daki Wimbledon’da her zaman bir iç yumruk gibi geliyor.
Cumartesi günkü bayanlar finalinden sonra, Merkez Kort çıkışlarından birinin yakınındaki bir sütunun yanında durdum. Yüzlerce yürüdü. Sonra birkaç bin. Kabaca bir düzine Siyah yüz saydım. Bu büyük etkinlik, dünyanın dört bir yanından gelen göçmenler için bir merkez olan dünyanın en çeşitli metropollerinden birinde oynanıyor. Bunu seyircilere bakarak bilemezsiniz. Asyalı yüzler vardı. Başörtülü birkaç Müslüman. Sih topluluğu Londra’da çok büyük. Sarayda geleneksel Sih türbanlarından sadece birini gördüm.
Siyah taraftarlardan birkaçını kenara çekip onlara kalabalığın içinde ne kadar nadir olduklarının farkında olup olmadıklarını sorduğumda, yanıt her zaman Jabeur forehand voleybolu veya Kyrgios’un servis atışı kadar hızlıydı. “Nasıl olmaz?” Londra’da ikamet eden James Smith dedi. “Hemen üstümdeki bir bölümde bir adam gördüm. Birbirimize gülümsedik. Adamı tanımıyorum ama bir bağ vardı. Sayıca az olduğumuzu biliyorduk.”
Taraftar bunu görüyor.
Ve oyuncular da.
Geçen hafta konuştuğumuzda Amerikalı genç yıldız Coco Gauff, “Kesinlikle fark ettim” dedi. Oynarken o kadar odaklandığını ki kalabalığı zar zor fark ettiğini söyledi. Ancak daha sonra Wimbledon’daki fotoğraflarına baktığında görüntüler ürküyor. “Kalabalıkta çok fazla Siyah yüz yok.”
Gauff, Wimbledon’ı, dünyanın en büyük halka açık parklar turnuvası gibi daha gerçekçi bir his veren ve çok daha çeşitli bir kalabalık olan ABD Açık ile karşılaştırdı.
Gauff, bir süre düşünüp nedenini merak ederek, “Burası kesinlikle garip çünkü Londra’nın çok büyük bir eritme potası olması gerekiyor,” diye ekledi.
Wimbledon’a gitmek, Kuzey Amerika’da ve çok ötesinde büyük spor etkinliklerine gitmek gibi, büyük bir bağlılık gerektirir. Denenmiş ve geleneksel Wimbledon bu taahhüdün sınırlarını zorluyor. Bilet almak için internete giremezsiniz. Koltukların çoğu için bir piyango sistemi var. Bazı hayranlar yakındaki bir parkta sıraya giriyor ve katılmak için gece kamp yapıyor. Maliyet tam olarak ucuz değil.
Londra’da yaşayan Siyahi bir müteahhit olan Densel Frith, “Herkese açık olduğunu söylüyorlar, ancak bilet sistemi o kadar çok engelle tasarlandı ki, sanki belli bir inanca sahip insanları dışlamayı amaçlıyor” dedi.
Bileti için yaklaşık 100 pound, yaklaşık 120 dolar ödediğini söyledi. Kendini kesinlikle mavi yakalı olarak tanımlayan biri için bu çok para. “Yarın gelmeyecek,” diye ekledi. “Bunu kim karşılayabilir? Bizim topluluğumuzdan insanlar bunu karşılayamaz. Mümkün değil. Mümkün değil. Mümkün değil.”
Erişim ve maliyetten daha fazlası var. Daha derin bir şey. Wimbledon’ın prestiji ve geleneği, onun en büyük varlığı ve bir Aşil topuğudur. Mekan harika hissettiriyor – bir İngiliz bahçesinde tenis abartı değil – aynı zamanda havasız ve sıkıcı ve kendi kendine sıkışmış.
Zimbabwe’de büyüyen ve şu anda Londra’da yaşayan 38 yaşındaki Lorraine Sebata, “Birçoğumuz için Wimbledon’ın neyi temsil ettiğini bir düşünün” dedi.
“Bize göre sistemi temsil ediyor” diye ekledi. “Sömürge sistemi. Hâlâ İngiliz toplumunun temelinde yer alan hiyerarşi”. Bu turnuvada Viktorya dönemi tamamen beyaz kıyafet kodu kadar beyaz olan kraliyet kutusuna bakarsınız ve onu kaçırmazsınız.
Sebata kendini tutkulu bir hayran olarak tanımladı. Pete Sampras’ın günlerinden beri tenis oynamayı seviyor, ama oynamadı. Uganda ve Hollanda’dan İngiltere’ye gelen bir sosyal hizmet uzmanı olan arkadaşı Dianah Kazazi, oyun için eşit bir tutkuya sahip. Biz konuşurken, sarmaşıklarla çevrili görkemli Merkez Avlunun hemen dışındaki bir koridorda etrafa baktılar ve paylaştıkları Afrika mirasına sahip gibi görünen birini bulamadılar. Tenisten hoşlanan, ancak kendilerini ayrıcalıklı hissettiren ve her gün çok uzak olan lüks bir banliyöde yer alan Wimbledon’ın bir parçası olamayacaklarını hissetmeyen birçok Siyah arkadaşları olduğunu söylediler.
Kazazi, “Bu turnuvanın arkasında statükoyu koruyan bir kuruluş ve bir tarih var” dedi. “Bunu aşmak için bir hayran olarak kutunun dışına çıkmanız gerekiyor.” Hayranlar olarak bizi cezbeden tarih, ancak bu tarih, gelmekten çekinen insanlara bir şeyler söylüyor” dedi. İngiltere’deki pek çok beyaz olmayan insan için tenis “bizim için bir şey” olarak görülmez.
Anladım. Bu hayranların nereden geldiğini tam olarak biliyorum. Onların dehşetini, acısını ve bir şeylerin değişip değişmeyeceğine dair şüphelerini hissettim. Dürüstlük, acıttı.
Belki Wimbledon’ın benim için ne anlama geldiğini bilmek yardımcı olur.
Yapraklı, iki şeritli Church Road’dan kapılardan girdiğimde tüylerim diken diken oluyor. 5 Temmuz 1975’te Arthur Ashe, Jimmy Connors’ı yenerek Wimbledon tekler şampiyonluğunu kazanan ilk Siyah adam ve 1983’te Fransız Açık’ta Yannick Noah dışında Grand Slam turnuvası kazanan tek Siyah adam olduğunda, 9 yaşındaydım. Spor aşkı Seattle SuperSonics olan yaşında.
Ashe’i zarif oyunu ve keskin zekası, Afro’su ve benimkine benzeyen teniyle görmek tenisi sporum yapmaya beni ikna etti.
Wimbledon hayatımın gidişatını değiştirmedi ama yönü değiştirdi.
Ulusal sıralamada genç ve kolejli bir oyuncu oldum. Profesyonel oyunun küçük liglerinde bir yıldan biraz fazla zaman harcadım ve ATP sıralama listesinde 448 numaraya ulaştım. Beyaz olmayan oyuncular benim zamanımda neredeyse Arthur’unki kadar nadirdi.
Bugün, bu hafta sonu tanık olduğumuz gibi, tomurcuklanan yeni bir yetenek mahsulü var. Serena ve Venus Williams, Kuzey Yıldızları olarak birleşiyor. Ve yine de yapılacak çok iş var. Sadece kortta değil, taraftarları oyuna çekmek ve Wimbledon gibi bir tenis anıtındaki tribünlere sokmak için. Çok zaman alacak bir sürü iş.