Kuzey İrlanda'da 30 yıldır süren terör fırtınasını dindiren tarihi barış anlaşması, İngiltere'de adeta bir bayram havası yarattı. Üç gündür dur durak bilmeden çalışarak anlaşmaya İngiltere adına imza koyan Başbakan Tony Blair, şiddete son verme çabalarından dolayı daha şimdiden Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi.
Tarihi anlaşmaya 22 ay süren yoğun pazarlıklar sonucu varıldı. Son toplantı aralıksız 72 saat sürdü. Son dakikaya kadar sonuç belli olmadı. Sözleşme 18 saat gecikmeden sonra imzalanabildi. İngiliz basını, anlaşmaya alkış tutarken, Blair ile birlikte İrlanda Başbakanı Bertie Ahern ve ABD'li arabulucu eski senatör George Mitchell'in Nobel'i hakkettiğini savundu. Batılı liderler de, yaptıkları açıklamalarla, imzalanan barış anlaşmasını umut verici bulduklarını vurguladılar.
Anlaşma ne getiriyor?
Anlaşmanın 5 ana maddesi şunlar:
1.Silahlı mücadele yapan örgütler, ellerindeki silahları iki yıl içinde bırakacak
2.Silah bırakan örgütlerin hapisteki üyeleri iki yıl içinde serbest bırakılacak
3.108 üyeden oluşacak Kuzey İrlanda Meclisi için nisbi temsil yoluyla seçim yapılacak
4.Seçilecek K.İrlanda Meclisi, Kuzey ve Güney arasında yetkileri sınırlı bir bakanlar konseyi seçecek. İrlanda ve İngiliz anayasalarını değiştirecek
5.Anlaşma, 22 Mayıs'ta Kuzey İrlanda ve İrlanda'da halk oyuna sunulacak
Sinn Fein temkinli
Ayrılıkçı İrlanda Cumhuriyet Ordusu'nun (IRA) siyasi kanadı Sinn Fein'in lideri Garry Adams, anlaşmaya varılmasının, partisinin birleşik bir İrlanda için mücadelesini sona erdirmeyeceğini söyledi. Adams, ‘Hâlâ ortada barış yok. Anlaşma herşeyin hallolduğu anlamına gelmiyor. Anlaşmada iyi şeyler de var, kötü şeyler de’ dedi. Adams, gerçek uzlaşmanın, Protestan çoğunluğun, Katolik azınlığa karşı asırlık güvensizlik duygusunu değiştirmeden sağlanamayacağını belirtti.
Birlikçiler'de bölünme
Barış anlaşmasına, İngiltere ile birlik yanlısı protestanların bazı kesimleri de itiraz ediyor. Kuzey İrlanda Birlik Partisi lideri David Trimble'ın, özellikle silahların teslimiyle ilgili bölümünde, protestanlar adına gereksiz ödünler verdiği savunuluyor..
Basın coşkulu
Kuzey İrlanda'da varılan barış anlaşması, İngiliz basınında coşkuyla karşılandı. Bütün gazeteler, anlaşmayı gelecekte ulaşılacak barış için umut olarak sunarken, Independent ‘en sonunda Kuzey İrlanda‘da barış' manşetiyle yayımlandı. Times gazetesi de Kuzey İrlanda'nın umudu nefrete tercih ettiğini vurgulayan bir manşetle çıktı.
Paskalya hediyesi
Dünya liderleri, anlaşmanın dünyanın kriz bölgeleri için örnek teşkil ettiğini belirtirlerken, ABD Başkanı Bill Clinton, anlaşmayı ‘Paskalya hediyesi' diye niteledi. İki taraf arasındaki barış sürecini yakından izleyen Clinton, barışın sağlanmasından sonra yaptığı açıklamada, ‘Yıllarca süren acı ve nefret, birkaç günde silinemez. Ama asıl önemlisi, Katolikler ve Protestanlar, yaşamayı ölüme tercih ettiler' dedi. BM Genel Sekreteri Kofi Annan da, görüşmelerin anlaşmayla noktalanmasından dolayı memnun olduğunu belirtti.