Vatikan tarihi ile ilgili genel bilgilerin yer aldığı aynı zamanda Vatikan Sarayı hakkında da bilgi veren sayfamız.
Bugün, küçük bir devletin sınırları içinde oturan Papalar’ın, eski çağlarda geniş toprakları, kalabalık uyrukları vardı. 1859 yılında, Papalık toprakları 45.000 kilometrekare, nüfusu 3.500.000 kadardı. 1846’dan, 1878 yılına kadar topraklarının büyük kısmını kaybetti. Önce Romagna, Umbria, Marchesi gibi iller, Sardunya Krallığı’na verildi. 1871 yılında İtalyan Birliği kurulunca Viterbo, Roma, Civitavecchia, Forsinone gibi yerler İtalya Krallığı’na bırakıldı. Papalık, Vatikan şehirciğiyle Castel Gandolfo villâsına büzüldü.
11 şubat 1929’da İtalya ile Lateran Sarayı’nda imzalanan bir antlaşma ile, Vatikan’ın bağımsızlığı tanındı. Papalar, bu küçük devletin hem dinî, hem siyasal lideri oldular. Siyasi idare Papa tarafından bir valiye bırakıldı. Bu valinin bir genel meclisi ve birçok daireleri vardır.
Papalar, kendi adları ile Papa olamazlar. Yüksek bir rahip-kardinal Papalığa seçilince, anlamı bakımından ruhani olan bir ad alır.
Vatikan Meclisi. — Roma Katolik Kilisesi’ nin genel yönetim kuruludur. 1868 yılında, Papa IX. Pius tarafından ilk önce «Vatikan Meclisi» adı altında toplantıya çağrılarak, Papa’nın sonsuz yetkileri, Katolik Kilisesi’nin inanışları hakkında karar verdi. Bu meclisin kararları, Avrupa’nın Katolik ülkelerinde tepkiler yarattı. İnanışta serbesliğe taraftar Avrupa hükümetlerinin çoğu ile Papalık arasında anlaşmazlıklar çıktı.
Gerçekte, Vatikan’ın ve Papa’nın devletler üzerinde yalnız dinî değil, siyasi söz hakkına sahip olduğunu göstermek için toplanan «Vatikan Meclisi» aldığı kararlarla İtalya başta olmak üzere, bütün Avrupa devletleriyle uzun yıllar anlaşmazlık halinde kaldı.
Kardinaller Meclîsi. — Vatikan’ın en kudretli yönetim organıdır. Kardinaller Papalığın senato üyeleri ve Papa’nın danışmanlarıdır. Yasama süresince seçilen Kardinaller Papa’yı aralarından seçerler. Kardinaller Meclisi’nin 70 üyesi çeşitli milletlerdendir.
Vatikan Sarayı
Papa’nın ve Papalık memurlarının oturduğu büyük bir saray olan Vatikan’da Papa’ya ait birçok daireler, Vatikan’ın yüksek memurlarının çalışma yerleri, kiliseler, 350.000 basma ve 50.000 yazma kitaplı büyük bir kütüphane, beş zengin müze, iki sanat galerisi, modern bir basımevi ve rasathane vardır. Vatikan Sarayı birçok binalardan kuruludur.
Vatikan adı, sarayın bulunduğu tepeye Romalılar’ın verdiği «Vaticanus Mons»tan gelir. Saray ve Sen Piyer (San Pietro) Kilisesi bu tepede kuruludur.
İlk Vatikan Sarayı, 1100 yılında yapıldı. Papalar XIV. yüzyılda Vatikan’da oturmaya başladılar. Saray, değişik tarihlerde, yeni baştan denebilecek şekilde düzeltildi, ekler ve yeni yapılarla genişletildi.
Vatikan Sarayı’nın göz alan dış görünüşü yanında iç görünüşü tarih ve sanat zenginlikleriyle süslüdür. Duvarları süslüyen resimler Leonardo da Vinci, Rafael ve Titian’ın eserleridir.