- 20 pn + 10 pn en iyi
- 12.02.2013
15-19. yüzyılda osmanlı devletinin siyasi sosyal ve kültürel
15-19. yüzyılda osmanlı devletinin siyasi sosyal ve kültürel durumu hakkında bilgi
Telefonuna yükle
15-19. yüzyılda osmanlı devletinin siyasi sosyal ve kültürel durumu hakkında bilgi
19.Yüzyılda Osmanlı Devleti ve Yaşanan Gelişmeler
19.Yüzyılda Osmanlı Devleti hızla dağılmaya ve beraberinde parçalanmaya başladı. Bunda Fransız İhtilali'nin sonuçları, Sanayi İnkılâbı ve kapitülasyonlar gibi Osmanlı devletini derinden sarsan nedenler etkili oldu.Avrupa tarafından Osmanlıya yakıştırılan "Hasta Adam" benzetmesi yine bu dönemlere ait bir yakıştırma olarak ortaya çıkmıştır.
I-FRANSIZ İHTİLALİ VE OSMANLI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Fransız İhtilali'nin Nedenleri
• İngiltere ve ABD'deki demokrasi ve insan hakları ile ilgili gelişmelerin Fransız halkını etkilemesi
• Fransa'da halkın sınıflara ayrılmış olması
• Kralın halka baskı yapması, kendisi lüks ve israf içinde yaşaması, halkın ise aşırı derecede yoksul olması
• Aydınlanma Çağ’ında yetişen Fransız aydınlarının insan hakları, eşitlik, adalet, demokrasi, hürriyet gibi konularda yazdıkları eserlerin halkı etkilemesi
• Fransa'nın 17. yüzyılda girdiği savaşlar ve gereksiz harcamalar yüzünden ekonomisinin bozulması, Kralın halktan yeni vergiler almak istemesi Bu nedenlerden dolayı 1789'da Paris'te başlayan halk ayaklanması sonunda Fransa'da krallık sona erdi meşrutiyet yönetimi kuruldu.
Fransız İhtilali'nin Sonuçları
Fransız İhtilali tüm dünyada yaygınlaşan devletleri ve toplumları siyasi ve sosyal yönden etkileyen önemli sonuçlara yol açtı. Bu sonuçlar şunlardır:
• Eşitlik, hürriyet, adalet ve milliyetçilik akımları tüm dünyaya yayıldı.
• Devletlerin siyasi, hukuki, toplumsal yapısında önemli değişiklikler oldu.
• Krallıkların yerini demokrasi yönetimleri almaya başladı. İnsan Hakları Beyannamesi tüm dünyada yayıldı.
• Milliyetçilik akımı çok uluslu devletler için yıkım oldu.
• Avrupa’da büyük savaşlara neden oldu.Osmanlı Devleti çok uluslu bir yapıya sahip olduğundan milliyetçilik akımından çok etkilendi. Azınlıklar bağımsız devletler kurmak için ayaklandılar. İhtilalin Osmanlı Devleti'ne olumlu etkileri de oldu. İnsan hakları, demokrasi, eşitlik, adalet, hürriyet gibi yenilikler Osmanlı toplumunu etkiledi. Tanzimat ve Islahat Fermanı ile I. Meşrutiyet bu etkilenmenin en önemli sonuçlarıdır.
15yüzyılda Osmanlı Ekonomisi
15 ve 16 yüzyıllarda tarihinin en parlak dönemlerini yaşayan Osmanlı İmparatorluğu, iktisadi anlamda kendi toprakları içinde geniş bir işbölümüne sahipti Şehirlerin tüketimi için gereken gıda maddelerinin ve loncaların üretimi için gerekli hammaddelerin büyük bir kısmı devletin içinden sağlanırdı Devlet de bu işbölümünü ve kendi kendine yeterli olan konumunu korumaya çalışırdı Bursa’nın ipekli ürünleri ile Denizli, Borlu, Isparta, Karaman, Tire, Menemen, Çorum, Tokat ve Kastamonu’da üretilen çok çeşitli pamuklu kumaşlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun her yerine gönderiliyordu Avrupa’nın makine ürünü dokumalarının Türk ürünleriyle rekabette öne geçtiği 19 yüzyıla kadar Anadolu, dünyanın tekstil üretim merkezlerinden biriydi O tarihlerde Osmanlı dış ticaretinin yoğunlaştığı noktalar Orta Doğu, Doğu Akdeniz ve Doğu Avrupa bölgeleriydi Anadolu ile imparatorluğun diğer bölgeleri arasındaki ticarette de üç ana eksen vardı
Bunlardan birincisi doğu-batı yönünde olup Osmanlı İmparatorluğu ile İran arasındaki karayolu üzerinden yapılan ticareti kapsıyordu Tebriz, Diyarbakır, Şam, Halep, Konya ve Bursa, bu kervan ticaretinin önemli uğrak merkezlerini oluşturuyordu Müslüman tüccarların yürüttüğü bu ticarette, ham ipek, lüks tekstil ürünleri ve Hindistan’dan gelen baharat ithal edilirdi Bu ithalata karşılık Doğu’ya bazı tekstil ürünleri, altın ve gümüş ihracatı yapılırdı
İkinci ticaret ekseni kuzey-güney yönünde, Anadolu ile Suriye ve Mısır arasında gelişmişti Bu eksen üzerindeki mal akışları özellikle İstanbul ile ordunun gereksinimlerinin karşılanması açısından önem taşıyordu Mısır ve Suriye’den baharat, çeşitli boya maddeleri, pirinç, buğday, un, şeker, sabun gibi temel maddeler ithal ediliyor, bu bölgelere tahta, demir, demirden yapılmış araç ve gereçler ile ipekli tekstil ürünleri ihraç ediliyordu
Üçüncü ticaret ekseni ise Anadolu’dan Karadeniz’in kuzeyine, oradan Rusya ve Lehistan içlerine kadar uzanmaktaydı İstanbul’un fethinden sonra Boğazlar Avrupalılara kapatılmış, Karadeniz bir Türk gölü haline gelmişti Bu ticaret Osmanlı uyruklu Ermenilerin, Yahudilerin, Rumların ve Müslüman Türklerin denetimine geçti Osmanlı İmparatorluğu sadece dost kabul ettiği Avrupa ülkelerinin ticaret gemilerinin Karadeniz’e çıkmasına izin veriyordu Deniz ulaştırmacılığının ve Karadeniz’in kuzeyindeki Kefe gibi limanların sağladığı kolaylıklar sayesinde, bu eksen üzerindeki ticaret hızla gelişti Anadolu’dan kuzey yönünde pamuklu dokuma, çeşitli gıda maddeleri ve şarap ihraç ediliyor, kuzeyden güneye buğday, un, tereyağı, tuz gibi temel gıda maddeleri geliyordu 1483 tarihli bir belgeye göre, bir yılda İstanbul limanına 2019 gemi ve 2265 mavna gelmişti 1520 tarihli başka bir belgeye göre, 70-80 gemi İstanbul ile Trabzon, Samsun ve Sinop limanları arasında aralıksız gidiş-geliş yapmaktaydı