Sıcak bir günde bir karınca biraz su arıyordu. Bir süre etrafta dolaştıktan sonra bir karınca geldi. Çimenlere tırmanmak isterken kaydı ve suya düştü.
Yakındaki bir ağaçtan bir güvercin onu görmemiş olsaydı boğulmuş olabilirdi. Karıncanın başının belada olduğunu görünce, güvercin bir yaprağı çabuk bir şekilde kopardı ve onu karıncaya yakın suya bıraktı. Karınca yaprağa doğru ilerledi ve üzerine tırmandı. Yaprak onu kuru zemine sürükledi ve karınca dışarı çıktı. Sonunda güvendeydi.
Tam o sırada, yakındaki bir avcı, onu tuzağa düşürmek için ağını güvercin üzerine atmak üzereydi.
Avcının ne yapmak istediğini anlayan karınca çabucak onun topuğunu ısırdı. Acıyı hisseden avcı ağını düşürdü. Güvercinde güvende olmak için hızla uçtu.
Tilki ve Üzümler
Bir öğleden sonra, bir tilki ormanda yürüyordu ve yüksek bir daldan asılı bir avuç üzüm bulmuştu. “Sonunda susuzluğumu gidermek için bir şey buldum.” dedi tilki.
Birkaç adım geri çekilen tilki atladı ama asılı üzümleri kaçırdı. Tilki yine birkaç adım attı ve onlara ulaşmaya çalıştı ama tekrar başarısız oldu.
Sonunda tilki pes ederek burnunu çevirdi ve “Muhtemelen ekşimişlerdir.” dedi. Ardından oradan uzaklaştı.
Hikaye hakkında bir not
“Tilki ve Üzümler” çoğu zaman bilimsel uyumsuzluğa bir örnek olarak gösterilmektedir: Rahatsız insanlar, inançları / eylemleri diğer inançlarla / eylemlerle çeliştiğinde yaşarlar. Hikayede, tilki bir asma üzerinde bazı üzümleri görür ve onları yemek ister. Atlamaya çalışır, ama onlara ulaşamaz çünkü onlar çok yüksektedir. Üzüm yiyemeyeceğini fark ettiğinde, tilki küstah olur ve üzümlerin ekşi olduğunu söyler.
Psikolog ve öğretmen Leon Festinger 1957’de, çoğu zaman iki çelişkili inanca sahip olduklarını ya da bir şeye inandıklarını ancak bu inanca karşı bir şey yaptıklarını belirtmişlerdir. Ortaya çıkan bilimsel uyumsuzluk psikolojik olarak üzücüdür ve genellikle eylemlerimizi haklı göstererek veya inançlarımızı değiştirerek onu hafifletmeye çalışırız. Her iki durumda da amaç, inançlarımızı ve eylemlerimizi birbirimizle uyumlu hale getirmektir.