Almanya’da otomobil satışlarını canlandırmak amacıyla hükümet tarafından devreye sokulan hurda primi uygulaması istismar edildi. Devletin hurdaya çıkarılması için 2500 euro ödediği araçlar Afrika’ya satılıyor.
Alman Kriminal Polis Memurları Birliği (BDK) uzmanları, hurdaya çıkarılmak üzere teslim edilen binlerce aracın, yasadışı yollardan özellikle Afrika ülkelerine satıldığını tahmin ediyor.
Hamburg limanında objektiflere takılan prim karşılığı hurdaya çıkarılmış olan ancak yurtdışına çıkarılmak istenen otomobiller
Alman birinci televizyon kanalı ARD'nin konuyla ilgili yürüttüğü bir araştırma da bunun hiç de şaşırtıcı bir durum olmadığını ortaya çıkardı. Zira Afrika'da eski Alman otomobillerine çok büyük bir talep var.
Batı Afrika ülkesi olan Benin'in liman kenti Cotonou'da, Almanya’dan getirilen yüzlerce ikinci el otomobil satılıyor. Burası Avrupa'dan getirilen eski araçların bir anlamda toplanma ve aktarma noktası.
Yirmi yıldan bu yana kullanılmış araç satışı için Almanya ile Afrika arasında mekik dokuyan
Robert Peingetol, satın aldıkları araba sayısında en ufak bir düşüş yaşanmadığını belirtiyor.
"Adeta bu meslek için nefes alıyoruz. En gizli kalmış köşeye kadar her yerdeki arabaları bulup satıyoruz. İster bir köydeki küçücük bir garajda, isterse hurdacıda olsun. Eskiden olduğu gibi aradığımız arabaları Almanya'da bulmaya devam ediyoruz. Opel, Volkswagen, Golf, Jetta ya da Japon arabaları. Orada her şey var."
Alman markalarına ilgi büyük
Afrika’da Alman otomobilleri çok tutuluyor. Bu nedenle Hollandalı gazeteci Jeroen van Bergeijk’in eski Mercedes’ine Batı Afrika’da müşteri bulacağından hiç kuşkusu yok. Daha önce Afrika’da otomobiliyle yaptığı gezi sırasında bir kitap yazan gazeteci, eserinde "Gezi sırasında 'Mercedes’im satılık değil' demekten dilimde tüy bitti" diye dert yanıyor:
"Amsterdam'da her hafta arabamın ön canımda üzerinde 'Arabanızı satmak ister misiniz? Numaram şu. Bu sıralar bu arabalara Afrika'da rağbet var.' yazan bir not buluyordum."
Afrika'da en çok tutulan otomobil, Almanya'da 90'lı yıllarda üretilmiş olan Mercedes 190 modeli. Bu model sağlam ve çöl şartlarına dayanıklı olarak biliniyor. Üstelik basit bir elektronik aksama sahip olduğu için tamiri de hayli kolay.
Mercedes gurur kaynağı
Bir Kuzeybatı Afrika ülkesi olan Moritanya'da taksi şoförlüğü yapan Lamine de kullandığı Mercedes'iyle gurur duyuyor. Lamine, onunla kaç kilometre yaptığı konusunda hiçbir fikri olmadığını, çünkü kilometre sayacının çok uzun bir süredir çalışmadığını belirtiyor:
"Kilometre sayacı önemli değil. Önemli olan motorun durumu… Önemli olan benzin kaçırmaması ve duman çıkartmaması... Sadece biraz ilgilenmeniz gerekiyor. Ama bu araçlar Afrika'ya çok uygun."
Diğer yandan Afrika'daki ikinci el araç satıcıları için hayat tam anlamıyla tozpembe de değil. Zira küresel mali kriz nedeniyle birçok Afrikalının araba alacak parası yok. Ayrıca çoğu Afrika ülkesinde uygulanan yüksek ithalat vergileri nedeniyle, ikinci el araba almak artık eskisi kadar cazip değil. Hatta bazı ülkeler, sekiz yaşından büyük araçların ithalatını yasakladı. Hükümetler bu şekilde Afrika'nın, Avrupa'nın hurdalığı haline gelmesinin önüne geçmeye çalışılıyor.
Ancak bu durum otomobil kaçakçılığının artmasına yol açtı. Örneğin Fas-Moritanya sınırındaki görevliler, rüşvet karşılığında otomobillerin sınırdan geçirilerek Moritanya'da satılmasına göz yummalarıyla tanınıyor.
Afrika'daki Alman otomobili sevdası devam ettiği sürece, engellemek için ne kadar önlem alınırsa alınsın; bu araçların Afrika'ya getirilmesinin bir yolunun bulunacağı aşikâr.
Marc Dugge / Çeviren: Banu Ertek
Editör: Murat Çelikkafa