Vikipedi:Bağımsız kaynaklar
Bağımsız kaynaklar üzerine hazırlanan bu sayfa, Vikipedi'nin doğrulanabilirlik politikasındaki bazı noktaları ve Vikipedi'de neden bağımsız kaynakların kullanılması gerektiğini açıklamaktadır. Genel olarak şu noktaya dikkat çekilmek istenmiştir:
Herhangi bir konu üzerine yazılan bir maddede, konudan bağımsız ve güvenilir kaynaklar kullanılmalıdır. Bu sayede madde, tarafsız bir biçimde yazılabilir ve özgün araştırmalara yer verilmemiş olacaktır.
Açıklama[değiştir | kaynağı değiştir]
Bağımsız bir kaynak, maddede ele alınan konuyla herhangi bir ilişiği olmayan, dolayısıyla konu hakkında tarafsız bir içerik sunması beklenen kaynaktır. Bu ilişki pozitif veya negatif olabilir. Bir şirketin kendi ürünlerini pazarlama amacıyla web sitesinde hazırladığı bir yazı olumlu yönde yazılan ve bağımsız olmayan bir kaynakken, rakip şirkete bağlı herhangi bir organ tarafından bu ürün hakkında hazırlanan bir yazı ise olumsuz yönde yazılan ve bağımsız olmayan bir kaynaktır. Bağımsız kaynaklarda editoryal bağımsızlık (içeriği oluşturan ile içerikte bahsedilen arasında direkt bir bağlantı bulunmaması) ve çıkar çatışması (yayında kişisel, maddî veya siyasî çıkar amacı olması) şartları aranmaktadır. Bir bilginin doğrulanabilmesi için konuya tarafsız bir gözle bakan, bağımsız kaynaklara ihtiyaç vardır.
Bir kaynağın bağımsız olması, tarafsız olacağı anlamına gelmez. Bağımsız kaynaklar da işledikleri konuyu pozitif veya negatif yönde taraf tutmuş olabilir. Örnek olarak gelişmekte olan ülkelerdeki okuryazarlık oranı hakkında yazı yazan bir kişi, herhangi bir fark gözetmeksizin tüm çocuklara okuryazarlık eğitimi verilmesi fikrini savunabilir. Yazı, kişinin savunduğu görüşten dolayı tarafsız kabul edilemezken; kişiye kişisel olarak bir faydası olmamasından ötürü bağımsız bir kaynak olarak kabul edilir. Maddelerin bazı bölümlerinde bağımsız olmayan kaynaklar da kullanılabilir; ancak maddenin büyük kısmı bağımsız kaynaklara dayandırılmalıdır. Bu bağlamda bağımsız olmayan kaynaklar, bir maddenin kayda değer olduğunu ortaya koymak için tek başına yeterli değildir.
Bağımsız kaynaklar içermeyen maddelere {{üçüncül kaynak}} şablonu eklenmeli, eğer maddede yer alan veriler bağımsız kaynaklarla doğrulanamıyorsa silinmeye aday gösterilmelidir. Bağımsız kaynak istenen verileri spesifik olarak belirtmek için {{üçüncül kaynak-satır}} şablonu eklenebilir.
Örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]
|Konu||Bağımsız kaynaklar||Bağımsız olmayan kaynaklar|
|Şirket||Gazeteler, dergiler, devlet kurumları||Sahibi, çalışanlar, ortaklığı bulunan web siteleri, tanıtım broşürleri, rakip şirketler|
|Kişi||Gazeteler, dergiler, akademik çalışmalar||Kişinin kendisi, aile üyeleri, arkadaşları, çalışanları, işvereni|
|Şehir||Ulusal dergiler, akademik çalışmalar||Yerel gazeteler, idareciler, yerel destek dernekleri|
Yukarıdaki örnekler basitleştirilmiş ve kabaca hazırlanmış örneklerdir, dolayısıyla örnek olarak verilen türdeki her kaynak bağımsız olmayabilir. Bir şirket hakkında, şirketle alakası olmayan bir gazetede yayınlanan reklam amaçlı yazı bağımsız bir kaynak olarak kabul edilemez.