6351İMAR VE GECEKONDU MEVZUATINA AYKIRI YAPILARA UYGULANACAK BAZI İŞLEMLER VE 6785 SAYILI İMAR KANUNUNUN BİR MADDESİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA KANUN (1) (2) Kanun Numarası : 2981 Kabul Tarihi : 24/2/1984 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 8/3/1984 Sayı: 18335 Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 23 Sayfa: 36 * * * Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı" Cilt: 2 Sayfa: 1271 * * * BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve İstisnalar Amaç: Madde 1 - Bu Kanunun amacı; imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılar hakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuru esaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemektir, Kapsam: Madde 2 - Bu Kanun; imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen aşağıda belirtilen yerlerdeki bütün yapıları kapsar; a) Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki yapılar, b) 6785 sayılı Kanuna 1605 sayılı Kanunla eklenen Ek 7 ve 8 inci maddeler gereğince çıkarılan yönetmeliğin 103 maddesi kapsamına giren alanlardaki yapılar, c) (b) bendi dışında kalan sanayi, depolama, turistik ve tarımsal yapılar. ------------------------- (1) 3/5/1985 tarih ve 3194 sayılı "İmar Kanunu"nun geçici 6 nci maddesi hükmü gereğince "2981 sayılı Kanuna göre düzenlenmiş ve tasdik edilmiş olan ıslah imar planlarının uygulanmasında, inşaat ruhsatı verilmesine ilişkin şart ve şekilleri tesbite, belediye ve mücavir alanlar içinde belediyeler, dışında valilikler yetkilidir." (2) Bu Kanunda yer alan "cami" ibareleri, 3/12/2003 tarihli ve 5006 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle "ibadet yeri" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir. 6352 İstisnalar: Madde 3 - İstanbul ve Çanakkale (Özel kanun çıkarılıncaya kadar) Boğazları ile 2862 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca belirlen- miş ve belirlenecek yerlerde, Askeri Yasak Bölgeleri ve Güvenlik Bölgelerinde, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılarda bu Kanun hükümleri uygulanmaz. İKİNCİ BÖLÜM Genel Esaslar Tasnif: Madde 4 - İmar mevzuatına aykırı inşa edilmiş ve edilmekte olan yapılarla gecekondular, tabi tutulacakları işleme göre aşağıdaki gibi tasnif edilir: a) Muhafaza edilecekler, b) Islah edilerek muhafaza edilecekler, c) Bu Kanunun hükümlerinden yararlanamayacak olanlar, Bu Kanunda belirlenen esaslara göre, muhafaza edilecek veya ıslah edilerek muhafaza edilecek yapılara bu Kanundaki mükellefiyetlerin yerine getirilmesi kaydı ile ruhsat ve kullanma izni verilir. Görevli idarelerce alınacak tedbirler: Madde 5 - Valilik, belediye ve diğer ilgili kuruluşlarca; her tür ve ölçekte imar planlarının ve uygulamalarının vatandaşların inşaat işlemlerini güçleştir- meyecek, düzensiz uygulamalara zorlamayacak şekilde ve zamanında yapılmasına; ayrıca ruhsat verme işlemlerinde müracaatların birikmesine ve gecikmesine sebep olan engellerin kaldırılmasına, işlemlerin süratle yürütülmesine dair gerekli tertip ve tedbirler alınır. Eski eserler ile koruma alanları ve SİT bölgelerinin yeniden değerlendiril- mesi: Madde 6 - Şimdiye kadar karar verilmiş eski eserler ile bunların koruma alanları ve SİT bölgelerine ilişkin kararlar, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Var- lıklarını Koruma Kanunu uyarınca, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere en geç 2 yıl içinde yeniden Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenir ve ilan edilir. İKİNCİ KISIM Uygulama Hükümleri BİRİNCİ BÖLÜM Müracaat İşleri Madde 7 - İmar mevzuatına aykırı yapılar ve gecekondular için yapının bulun- duğu yerin valilik veya belediyelerine aşağıdaki esaslara göre müracaat edilir. Bu Kanun kapsamına giren bütün yapılardan tek maliki olanların sahibi, apartmanların müteahhitleri veya yöneticileri veya kat maliklerinin herhangi bi- ri veya bunların vekilleri form dilekçe ile Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyelere; Belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise valiliğe bizzat müracaat ederler. Müracaat iadeli taahhütlü olarak posta ile de yapılabi- lir. Posta ile yapılan müracaatlarda dilekçenin postaya verildiği tarih müracaat tarihi sayılır. Müracaat; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip, valilik ve bele- diyelerce; dış temsilcilikler için de Dışişleri Bakanlığınca çoğaltılacak form dilekçe
6353 ile yapılır. Form dilekçeye Madde 8''de belirlenen tespit ve değerlendirme belge- leri eklenir. Müracaat; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde yapılır. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yurt dışında çalışan işçiler ile daimi görevde bulunanlar ve görevi yurt dışında üç aydan fazla devam edenler için müracaat süresi 12 aydır. Üzerinde yapı yapılmak suretiyle arsa ve arazi- si,tecavüz veya işgal edilen malikler de ilgili idarelere yardımcı olmak üzere arazi ve arsalarının ada ve parselini, tecavüz ve işgallerin zaman ve miktarı hakkındaki mevcut bilgileri havi bir form dilekçe ile müracaat masrafını ödeme- den müracaat edebilirler. 16/3/1983 tarihli ve 2805 sayılı Kanun gereğince yapılmış olan müracaat iş- lemleri ayrıca bir ücret alınmadan geçerli olup, hak sahipleri bu Kanuna göre istenilecek belgeleri dosyalarına ilave ederler. Ancak yeni yapılacak müracaatlar için belediye veya il özel idareler hesabı- na milli bir bankaya 2.000 TL. müracaat masrafı olarak yatırılır. Banka şubesi bulunmayan belediyelerde bu bedel belediyeye yatırılır. (Değişik: 18/5/1987 - 3366/1 md.) Süresi içinde belediye veya valiliğe müra- caat etmeyen kişilere ait yapıların belediye veya valiliklerce, elektrik, su, kaçak inşaat zaptı veya benzeri kayıtlar veya haritadan incelenerek, ayrıca ma- hallinde araştırılarak tespit ve değerlendirme işlemleri tamamlanır. Ancak bu gibi hallerde 18 inci maddeye göre alınacak harçlar ve ekli cetvele göre tahak- kuk ettirilecek harç beş kat ve peşin alınır. (Değişik: 18/5/1987 - 3366/1 md.) Süresi içinde belediye veya valiliğe müra- caat eden fakat 2981 sayılı Kanuna göre kurulan yeminli özel teknik bürolara başvurmayan kişilere ait yapıların belediye veya valilikçe tespit ve değerlen- dirme işlemleri tamamlanır. Ancak bu gibi hallerde 18 inci maddeye göre alınacak harçlar ve ekli cetvele göre tahakkuk ettirilecek harç iki kat peşin alınır. (Ek: 18/5/1987-3366/1 md.) 2981 sayılı Kanuna göre kurulan yeminli özel teknik bürolar, kendilerine intikal eden müracatlara ilişkin tespit ve değerlen- dirme işlemlerine ait dosyaları en geç 7 Eylül 1987 tarihine kadar tamamlayarak sonuçlandırması için belediye, hazine, özel idare veya vakıflar idaresine teslim etmekle ve bu idareler de, kendilerine intikal eden dosyaları, intikal tarihin- den itibaren en geç 3 ay içinde sonuçlandırmakla görevli ve sorumludurlar. Yukarıda belirtilen müracaatların usulüne uygun yapılmasını temin için vali- lik veya belediyelerce yeterli bürolar kurulur ve gerekli her türlü tertip ve tedbirler alınır. İKİNCİ BÖLÜM Çeşitli İşlemler ve Tapu Verme Tespit ve değerlendirme işlemleri: Madde 8 - İmar mevzuatına aykırı yapılarla gecekondular için tespit işlemle- rinde; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca hazırlanacak ve valilik veya belediye- lerce bastırılacak standart form kullanılır. (Değişik: 22/5/1986-3290/2 md.) Bu tespit kapsamına, temel inşaatı tamamlan- mış veya sömel betonları dökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye, il özel ida- relerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veya arazilerdeki inşaatına Kanunun 14 üncü maddesinin (f) fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış 6354 mesken, kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konut olarak kul- lanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondular ile imar mevzuatına, ruhsat ve ek- lerine aykırı tüm yapılar dahildir. Tespit formları düzenlenerek başvuru formlarına tespit belgesi olarak ekle- nir. (Değişik: 18/5/1987 - 3366/2 md.) Değerlendirme belgesi, 4 üncü maddede bah- si geçen tasnif durumunu, yapının bu Kanunun 18 inci maddesine göre hesaplanacak bina inşaat ve iskan harcını ve bu Kanuna göre hesaplanacak munzam harcını, fen- ni sorumluluğu üstlenilmiş röleve planını, Kanuna göre belirlenen otopark bede- lini, kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan veya Devletin hüküm ve tasarrufu al- tında bulunan alanlarda yapılmış yapılar için bu Kanunda belirtilen esaslara gö- re tespit edilecek arsa bedelini ihtiva edecek şekilde Bayındırlık ve İskan Ba- kanlığı tarafından hazırlanmış formun doldurulmasıyla elde edilir. Tespit ve değerlendirme belgeleri müracaat sahibince yeminli özel teknik bü- rolara doldurtturulur. Bu büroların kuruluş, görev, yetki, sorumluluk ve ücret tarifeleri Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, Kanunun yürürlüğe girmesinden iti- baren (1) ay içinde hazırlanacak yönetmelikle tespit edilir. 16/3/1983 tarihli 2805 sayılı Kanun gereğince başvurmuş bulunan müracaat sa- hipleri, tespit ve değerlendirme belgelerini yeminli özel teknik bürolara hazır- latarak daha önceki müracaat formlarına eklerler. Uygulama işlemleri: Madde 9 - (Değişik: 22/5/1986-3290/3 md.) a) Müstakilen kendisine ait arsa üzerinde imar mevzuatına aykırı yapı yapıl- mış ise; 1. Yapı, korunacak durumda ise, müracaat dilekçesine ekli tespit ve değer- lendirme belgelerine göre gerekli harçlar tahsil edilmek suretiyle hemen, 2. Yapı, ıslah edilerek korunacak durumda ise, ıslah edildikten sonra hemen, Yapı ruhsatı veya kullanma izni verilir. Daha önce, imar mevzuatına aykırı olarak ruhsat verilipte, bu ruhsata ve ek- lerine göre inşa edilen veya inşa halindeki yapılarla, her ne sebeple olursa ol- sun ruhsat ve kullanma izni iptal edilen yapılar için, tehlike arz edenler ve 14 üncü madde kapsamında kalanlar hariç, daha önce verilen ruhsat ve kullanma izinleri kazanılmış hak kabul edilir. Bu gibi yapılardan ayrıca harç ve para ce- zası alınmaz. Köy muhtarlarından alınan her türlü izin, ruhsat ve iskan bu Kanun kapsamında olup, ruhsatlı ve iskanlı yapılar sayılır. Yalnız konutlar hariç, iş yeri, imalathane ve fabrikalar bu Kanuna göre hesap edilecek bina inşaat harcı ve ekli cetvele göre tahakkuk edecek harcı ödemek zorundadır. Ruhsat alınarak inşatına başlanmış, ancak ruhsat ve eklerine aykırı olması nedeniyle mühürlenerek (5) yıllık ruhsat müddeti içinde tamamlanmamış yapılara, binanın biten kısımları için, fenni sorumluluğu üstlenmiş röleve planı esas alı- narak imar planındaki gabarisine göre yeniden ruhsat verilmek suretiyle yapının tamamlanmasına izin verilir. b) Hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğü- nün idare ettiği arsa veya arazileri üzerine yapılmış gecekondular (a) fıkrasın- daki hükümlere tabi olup, arsa bedeli ilgili kuruluşa peşin veya en geç 4 yıl içinde oniki eşit taksitle, bu Kanun hükümlerince çıkarılacak Yönetmelikte be- lirtilen esaslara göre ödenir. Ancak, Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazileri
6355 üzerine yapılmış gecekondulardan alınan arsa bedelinin % 60''ı Vakıflar Genel Mü- dürlüğü idaresindeki Akar Toprak Fonuna, % 40''ı da bu Kanunun fon hesabına yatı- rılır. (Ek: 18/5/1987 - 3366/3 md.) 775 sayılı Gecekondu Kanununa göre sağlanan ve bu Kanun uygulamasında kullanılan arazilerin arsa bedelleri de, Kanun uyarınca kurulan ilgili fon hesabına yatırılır. Tahakkuk ettirilmiş, ancak henüz tahsil edilmemiş olanlar için de bu hüküm uyarınca işlem yapılır. (Ek 18/5/1987-3366/3 md.) 775 sayılı Gecekondu Kanununa göre sağlanan veya Gecekondu önleme Bölgelerinde olup da, haksahiplerine tahsis edilen arsa ve ko- nutlardan, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar, noterler vasıtası ile dü- zenlenen harici satış veya satış vaadi senediyle başkalarına yapılan satış ve devir işlemleri geçerlidir. Daha önce bedeli tamamen ödenen arsa veya konutlar, satış veya devri yapılanlar adına valilik veya belediyelerin talebi üzerine ta- puda tescil edilir. Bedelin ödenmeyen kısmı için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. (Ek: 18/5/1987 - 3366/3 md.) Bedelden ödeme yapılmamış ise, 775 sayılı Gece- kondu Kanununun 6/6/1984 tarih ve 3016 sayılı Kanunla değişik 26 ncı maddesi uyarınca tespit edilecek bedel tahsil edilmek suretiyle yeni sahibi adına tapuya tescil edilir. Arsa tahsis edilecek kişilere 400 m2''den fazla arazi için tahsis işlemi ya- pılmaz. Bu gibi fazlalıklar öncelikle ıslah imar planlarına göre değerlendiri- lir. Islah imar planına göre başka türlü değerlendirilmesi mümkün olmayan fazla- lıklar, rayiç değer üzerinden tahsis yapılan gecekondu sahibine devir ve adına tescil edilir. c) Başkasının arsa veya arazisi üzerine yapılmış gecekondular hakkında aşa- ğıdaki hükümler uygulanır: Arsa veya arazi sahibi ile üzerinde gecekondusu bulunan kişilerin anlaşmala- rı ve bu Kanundan yararlanmak için süresi içinde belediye veya valiliğe müracaat ettiklerinin tespiti halinde, varsa ıslah imar planı, yoksa binanın konumu dika- te alınarak ifrazen veya hisse olarak gecekondu sahibine devir, temlik ve adına tescil edilir Arsa veya arazi sahibi, yerinin gecekondu sahibine devrini isterse müracatı üzerine, mahkemece rayiç değer takdiri yaptırılarak bedelin ödenmesini talep edebilir. Gecekondu sahibi bu bedeli peşin veya anlaşmaları halinde taksitle öderse adına devir ve tescil yapılır. Gecekondu sahibi ödemeye yanaşmaz ise, ar- sa veya arazi sahibi Türk Medeni Kanununun 649 uncu maddesinin son fıkrası gere- ğince işlem yapılmasını mahkemeden isteyebilir. (Değişik üç ve dördüncü fıkralar: 18/5/1987 - 3366/3 md.): Lüzum görülen hallerde, yukarıdaki fıkraların uygulanması beklenilmeksizin, üzerinde bir yerleşme alanı ya da yapı topluluğu niteliğinde gecekondular bulu- nan arsa veya araziler, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerce, dışında ise valiliklerce kamulaştırılır. Kamulaştırılması kararlaştırılan ve sı- nırı belirlenen arsa veya araziler üzerinde bulunan gecekonduların işgal ettiği alan dikkate alınarak, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilen be- del, gecekondu sahiplerinden tahsil edilir. Gerektiğinde, kamulaştırma bedeli sonradan gecekondu sahiplerinden tahsil edilip iade edilmek üzere, Toplu Konut Fonu, belediye veya valilik kaynaklarından da karşılanabilir. Kamulaştırma işleminin sonuçlandırılmasından sonra, gecekondu sahibinden tahsil edilen arsa bedeli, ıslah imar planına göre yapılacak parselasyon planı sonucu oluşacak parsellerin miktarına, kanunun 10 uncu maddesinin (c) bendine göre * 6356 belirlenen düzenleme ortaklık payı oranı da eklenmek suretiyle belirlenir. Arsa bedelinin eksik veya fazla olması durumuna göre gerekli mahsup işlemi yapılır. Tapu verme (1) Madde 10 - (Değişik: 22/5/1986 - 3290/4 md.) a) Bu Kanun hükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12 nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verilir. Tapu tahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkil eder. (Ek: 18/5/1987 - 3366/4 md.) Ancak islah imar planı veya kadastro planları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerine doğrudan tapuları verilebilir. b) Üzerinde imar mavzuatına aykırı olarak toplu binalar inşa edilmiş hisseli veya özel parselasyona dayalı arsa veya arazilerde, kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanma durumları dikkate alınarak valilik veya belediyelerin talebi üzerine: 1. Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde, kadastro müdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyet tespitine dair hükümler de uygulanarak, 2. Kadastrosu veya tapulaması tamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkiler kadastro müdürlüklerince kullanılarak, Islah imar planlarının yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın: onayların alınmasına ve ilanların yapılmasına (askı ilanları hariç), komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı Tapulama Kanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayin edilerek adlarına tescil edilir. Bu tespit sırasında özel parselasyon planında görülen veya hisseli satışlar sonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkin hisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamu hizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareler adına tespit ve tescil edilir. Hazine, belediye veya il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazileri üzerinde yapıldığı tespit edilen gecekondular hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. (Ek: 18/5/1987 - 3366/4 md.) Belediye, hazine, özel idare veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa ve araziler üzerine gecekondu yapıldıktan sonra tespit edilerek kira kontratı düzenlenmiş gecekondu hak sahiplerine tapu tahsis belgesi ve tapuları verilir. Hak sahibi olmadığı halde tapu verilen kişilerin tapuları resen iptal edilir. c) İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları ------------------------------- (1) Bu hükmün uygulanmasında ek 3 üncü maddeye bakınız.
6357 yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir. Belediye veya valiliklerin talebi halinde bu yetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır. Bu gibi arazilerde hisse sahiplerinin malik olduğu hisse üzerindeki temliki tasurruflar ve bunlarla ilgili takyitler 11/6/1945 tarih ve 4753, 19/7/1943 ta- rih ve 4486 sayılı Kanunlar, 775 sayılı Gecekondu Kanunundaki hükümler dahil, uygulamayı durdurmaz. Bu gibİ işlemlerde takyitler hisse sahibine isabet edecek müstakil parsele aynen nakledilir ve yapılan işlem Medeni Kanunun 927 nci madde- sine göre hak sahibine bildirilir. Islah imar planı ile düzenlemeye tabi tutulan arsa ve arazilerin yeni sahiplerine verilmesinde valilik veya belediyelerce arsa ve arazilerin durumuna göre düzenleme ortaklık payı alınabilir. Bu gibi yerlere ait yapılmış olan özel parselasyon planı, ıslah imar planı olabilecek nitelikte olduğu belediye veya valiliklerce uygun görüldüğü takdirde aynen kabul edilerek tescil edilir. Üzerinde yapılanma bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler va- liliğin talebi üzerine, belediye veya özel idareler adına resen tapuya tescil edilir. Islah imar planlarında genel bütçeye dahil dairelerin ihtiyaçlarını kar- şılamak üzere ayrılan veya ayrılacak olan veya bir kamu hizmeti için lüzumlu gö- rülen arsa veya araziler eski sahibi kamu idarelerine veya o işe tahsil edilmek üzere hazineye aynı şartlarla geri verilir. Islah imar planı yapılmış ve yapılacak bölgelerde bu Kanun kapsamına giren ve tapu tahsis belgesi verilen hazine arsa ve arazileri, iktisap tarihine bakıl- maksızın aynı amaçta kullanılmak üzere ilgili belediyelere devredilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Değerlendirme Esasları Muhafazası mümkün yapılara ruhsat ve kullanma izni verilmesi: Madde 11 - Değerlendirmelerle aynen veya ıslah edilerek muhafazası mümkün olan yapılardan, komşu parsele çıkmalar da dahil tecavüzlü olarak yapılanlara, tecavüze uğrayan arsa ve arazi sahibi ile anlaştıklarını belgelemek ve tapu iş- lemlerini tamamlamak kaydı ile ruhsat ve kullanma izni verilir. Tarafların an- laşması mümkün olmadığında yargı yoluna başvurulur. Islah edilerek muhafaza edilecek yapılar: Madde 12 - a) Emlak sahibinin beyanına göre değerlendirme sonucu kendi par- seli içinde olan imar mevzuatına aykırı yapıların; yola veya imar yoluna veya kıyı kenar çizgisine veya 14 (g) maddede belirtilen karayolları yaklaşma sınırı- na tecavüz durumları, yapının tecavüzlü durumları giderildikten ve ayrıca komşu parsele tecavüzü olanların taraflar arasında anlaşma sağlanarak gerekli işlemle- ri tamamlandıktan sonra belirtilen durumlarına göre muhafazalarına karar veri- lir. b) Kıyı tanımına giren yerlerde ve Devletin hüküm ve tasarrufunda olan diğer yerlerde; kişilere veya özel hukuk tüzelkişilerine ait olan liman, iskele, rıh- tım, balıkçı barınağı ve dayanma duvarlarında valilik veya belediyelerce muha- fazasında milli ekonomiye katkısı veya kamu yararı olduğu kararlaştırılan Sanayi ve Turizm tesislerinin bulunduğu arsa ve araziler Maliye Bakanlığınca kullanan- lara ve tesis sahiplerine kiraya verilebilir.
6358 c) İmar yoluna tecavüzlü yapılara, imar yolunun uygulanmasının 5 yıl içinde gerçekleşmeyeceğine belediye encümenince karar verilmesi halinde belediye encü- meni kararıyla 5 yıllık geçici ruhsat verilir. 5 yıl sonunda imar yolunun uygu- lamasına geçilmeyeceğine belediye encümenince karar verildiği takdirde 5 yıllık geçici ruhsat tekrarlanır. d) (Ek: 22/5/1986-3290/5 md.) Yapıların, bu Kanunda belirtilen tecavüzlü du- rumları veya aykırı kısımları,tebliğ tarihinden itibaren (6) ay içinde yapı sa- hiplerince giderilir. Bu süre içerisinde ıslah işlemleri sahiplerince yerine getirilmeyen yapıla- rın tecavüzlü durumları veya aykırılıkları ilgili mevzuat hükümlerine göre bele- diyeler veya valiliklerce giderilir. Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular: Madde 13 - Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular hakkında aşağıdaki uygu- lamalar yapılır. a) (Değişik: 22/5/1986-3290/6 md.) Bu Kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin; kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu beledi- ye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir. b) (Değişik: 22/5/1986-3290/6 md.) Hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanun uyarınca mülki- yetlerine geçen arsa veya araziler üzerinde, ıslah imar planları ile meydana ge- tirilen imar parselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsis edilir. Gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesinde başka bir arsa veya hisse verilir. Tahsis edilen arsa veya hissenin bedeli 4/11/1983 tarih ve 2942 sayılı Kanun veya 6/6/1984 tarih ve 3016 sayılı Kanuna göre tespit edilir. (Ek fıkralar: 18/5/1987-3366/5 md.): 14 üncü maddenin a, b, c, d, e, g, h ve i bentleri kapsamında kalmaları ne- deniyle, bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfa- tı taşıyanlarına, bir gecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölge- gelerde yapılmış ıslah imar planları içinde meydana gelen boş imar parselleri müstakil, hisseli veya katmülkiyeti esasına göre verilir. Bu gibi hallerde gece- kondu sahibine ayrıca enkaz bedeli bu Kanunla kurulan fondan belediye veya vali- likçe ödenir. Islah imar planları sonucu, bu Kanun kapsamında kalan gecekondu hak sahiple- rine yapılan tahsis işlemlerinden sonra arta kalan belediye veya valiliğe ait boş imar parselleri arsa bedeli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilerek, 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca belirlenen hak sahiplerine vali- lik veya belediyelerce tahsis edilir. c) (Değişik: 22/5/1986-3290/6 md.) Islah imar planları belediye veya vali- liklerce mümkün olduğu kadar fiili durum dikkate alınarak ve yapılanma şartları da belirlenerek yapılır veya belediye veya valiliklerce Yeminli Özel Teknik Bü- rolara yaptırılır. En geç (1) ay içinde belediye meclislerince kabul edilenler belediye meclislerince, büyük şehir yönetiminde ilçe belediye meclislerince Ka- bul edilenler ilçe belediye meclislerince, il idare kurullarınca kabul edilenler valilikçe tasdik edi- 6359 lerek yürürlüğe girer. Bu planların tescili de (1) ay içinde ivedilik ve önce- likle yapılır. İmar planı olan yerlerde mevcut imar planları gerektiği takdirde ıslah imar planları şeklinde yeniden düzenlenir. d) Daha önce gecekonduları yıkılanlar bu Kanunun uygulanmasında hiçbir hak talep edemezler. Bu Kanun hükümlerinden yararlanamayacak olanlar: Madde 14 - Aşağıdaki durumlara uyan yapılar bu Kanun hükümlerinden yararla- namazlar: a) Her ölçekte imar planında başka maksatla tahsis edilmiş alanlardaki sınai kuruluşlara ait olmayan tehlikeli madde depoları ile imar planında tehlikeli madde depoları için ayrılmış yerlerde bu depolar dışındaki her türlü ruhsatız yapılar, b) 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununun yapı yasağı koyduğu alanlarda veya Milli Savunma Bakanlığına tahsisli olan veya tah- sissiz olarak Milli Savunma Bakanlığınca kullanılmakta olan arsa ve araziler üzerinde inşa edilen yapılardan;bu Kanunun yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 1 yıl içinde askeri makamlardan muhafazası için izin alınamayan yapılar, c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilmiş bulunan "Turizm Alanlarında" ve "Turizm Merkezlerinde" imar mevzuatına aykırı inşa edilmiş veya inşaası devam eden ancak bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yürürlükteki çeşitli ölçekli imar planlarıyla getirilmiş bulunan ka- rarlara uygun hale getirilmeyen yapılar, d) 5 Haziran 1945 tarih ve 4749 sayılı Kanunla onaylanmış bulunan Sivil Ha- vacılık Anlaşması"nın 14 sayılı teknik mania esaslarına uymayan ve havaalanları civarında uygulanmak üzere 7 Ağustos 1978 tarih ve 7/16130 sayılı Kararnameye göre, Ulaştırma Bakanlığınca 1/1000 ölçekli harita üzerinde sınırları belirle- necek saha içinde bulunup da yapımcı veya yapı sahibine yapılan tebliğden itiba- ren 1 yıllık süre içinde tebliğ esaslarına uygun hale getirilmeyen yapılar, e) İçme ve kullanma suyu temin edilen ve edilecek olan baraj, göl, gölet gi- bi satıhda bulunan su kaynaklarının mutlak ve kısa mesafeli koruma alanı ve içme ve kullanma suyu temin edilen yeraltı su kaynakları etrefında bırakılan koruma alanı içerisindeki yapılar, f) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/7 md.) 10 Kasım 1985 tarihinden sonra yapılan gecekondular ile inşaasına başlanan imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı yapılar ve (...) (1) Çanakkale Boğazında 2 Haziran 1981 tarihinden sonra yapılan gecekondular ile 1 Ekim 1983 tarihinden sonra inşasına başlanan imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı yapılar, g) Karayolları kamulaştırma sınırına tecavüz edilen ve konut olarak kulla- nılan yapılarla kamulaştırma sınırına 10 m.''den daha yakın olan ve konut dışı maksatlarla kullanılan yapılar, (Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde mal sahiplerine tebliğ edilmesinden en geç onsekiz ay içinde tecavüz durumları giderilmeyen yapılar bu Kanunun 4 üncü maddesinin (c) bendi kapsamına girer.) h) TCDD Genel Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan gar, istasyon, lojman, liman sahalarıyla demiryolu güzergahları üzernde TCDD Genel Müdürlüğünün izni alınma- dan yapılan yapılar, ----------------- (1) Bu kısımda yer alan "İstanbul Boğazı sahil şeridi ve öngörünüm belgeleri ile" ibaresi Anayasa Mahkemesinin 28/6/1989 tarih ve E: 1988/61, K:1989/28 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. KANUNLAR, ŞUBAT 1990 - (Ek - 5)
6360 i) Kıyı tanımına giren yerlerde gerçek kişilere veya hukuk tüzel kişilerine ait yapılar. Yapı ruhsatı ve kullanma izni belgeleri: Madde 15 - Kullanılan veya kullanılmaya hazır duruma getirilmiş yapılara, ruhsat ve kullanma izni, müracaat sahibine, 8 inci maddede istenen evrakların tamamlanması halinde hemen verilir. Bilahare bunların doğruluğu valilik ve bele- diyelerce kontrol edilir. (Ek: 22/5/1986-3290/8 md.) Temel inşaatı tamamlanmış veya sömel betonları dökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlügünün idaresindeki arsa veya araziler üzerine inşaatına bu Kanunun 14 üncü maddesinin (f) fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış gecekondular ile kendi arsa veya arazisi üzerinde imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı ya- pı ya da yapı bölümlerinin kendi katı içinde tamamlanması için "ruhsat" ve biti- mini tevsikan da "kullanma izni belgesi" düzenlenir. Kat kolonları dökülmüş olan binalar da aynı hükme tabidir. Kat mülkiyeti tesisi: Madde 16 - Bu Kanunun uygulama alanına giren yapılarda kat mülkiyetine ge- çişte, bu Kanunun 8 inci maddesindeki belgelere dayanılır. Kat mülkiyeti kurul- masında ortak maliklerden birinin talebi ile yetinilir. Diğer ortaklar bu işleme itiraz edemeyecekleri gibi binanın giderlerine katılmaktan ve yönetim planı yapmaktan kaçınamazlar. Kaçınmaları halinde 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun hakimin müdahalesini gerektiren 33 üncü maddesi hükmü uygulanır. Arsa payına bağlanmamış ve imar mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ba- ğımsız bölümlerde, arsanın tamamı için beyan edilen değerden, bu bağımsız bölüm için tespit edilecek değer oranı, diğer kat maliklerinin arsa payları oranında kendilerine peşin veya en geç 1 yıl içerisinde ödenmesi halinde yapı yeniden kat mülkiyetine dönüştürülür. Arsa bedeli için ödenmesi gereken miktarda alacaklılar kanuni ipotek hakkını kullanabilirler. (Ek: 22/5/1986-3290/9 md.) Daha önce kat irtifakı kurulmuş binalarda bu Ka- nundan istifade ile bağımsız bölüm kazanılmış ise, arsa payına bağlanmamış ba- ğımsız bölüm sahibi, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 44 üncü maddesi gereğin- ce kat maliklerinin ittifakını sağlayamıyorsa, bu Kanuna göre bağımsız bölümüne ait tasdik edilmiş yapı ruhsatı ve kullanma izni belgesi ile arsa payına karşı- lık hesap edilen değeri, hak sahibi kat malikleri adına bir milli bankaya bloke ettikten sonra sulh mahkemesinden kendisine ait bağımsız bölüm için arsa payı ayrılarak tescilini ister. Mahkeme, mevcut belgelere dayanarak diğer kat malik- lerinin muvafakatını aramaksızın arsa payını tespit ederek ilave bağımsız bölü- mün tesciline karar verir. Tescil ilamı gereğince her kat malikinin arsa payla- rında resen düzeltme yapılır. Daha önce düzenlenmiş yönetim planı ve diğer bel- geler yeni bağımsız bölüm malikini de bağlar. Bu işlemlerden sadece bağımsız bölümün kayıtlı değeri üzerinden tapu tashih harcı alınır. Duyuru işlemleri: Madde 17 - İmar mevzuatına aykırı yapılarla gecekondulara ait değerlendirme sonuçları değerlendirme işlemleri tamamlandıkça valilik veya belediyelerce
6361 umumi mahallere asılır ve bu belgelerin birer örneği mahalle veya köy muhtarlık- larına verilir. Ayrıca 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalmaksızın; güvenlik kuvvetleri vasıtasıyla da mal sahibine veya binayı yapana veya fenni mesullerine tebliğ edilir. Güvenlik kuvvetlerince yapılacak tebligat 15 gün içinde tamamla- nır. Tebliğin bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde yapı mahallinde gö- rülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu durum bir zabıtla tevsik edilir. ÜÇÜNCÜ KISIM Mali Hükümler Harçlar, arsa bedelleri, paylar: (1) Madde 18 - a) Harçlar; İmar mevzuatına aykırı yapı hangi seviyede olursa olsun, belediye ve mücavir alan sınırları içinde imar mevzuatına veya ruhsatlı ise ruhsat ve eklerine, ay- kırılık şekline ve derecesine bağlı olarak iki kat bina inşaat harcı alınır. Be- lediye ve mücavir alan sınırları dışında ise söz konusu harcın yarısı alınır. (Değişik: 22/5/1986-3290/10 md.) Bir kat ve bir bağımsız bölümden oluşan ge- cekondulara ekli cetvele göre harç tahakkuk ettirilemez ve alınamaz. Söz konusu yapının tamamı ruhsatsız ise bütün maliklerin hisseleri oranında, ruhsatlı olup da, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan veya kullanılan bö- lümlerde ise, kazanılan veya kullanılan bölümlerin sahipleri adına kazanılan alan miktarı kadar ekli cetvele göre tahakkuk eden harç ayrıca alınır. b) (Değişik: 22/5/1986 - 3290/10 md.) Arsa bedelleri; Arsa bedellerinin tespitinde hak sahiplerinin beyan edeceği değer esas alı- nır. Ancak belediye veya valiliklerce gerekli görüldüğü takdirde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre bedel tespiti yaptırılır. Beyan edilen bedel, tespit edilen bedelin 2/3''ünden az değilse beyan edilen bedel; şayet beyan edilen bedel, tespit edilen bedelin 2/3''ünden az ise tespit edilen bedel esas alınır. c) (Değişik: 22/5/1986 - 3290/10 md.) Düzenleme ortaklık payı; Islah imar planı uygulamalar