Ekonomik Anlamda Sermaye
Ekonomik anlamda sermaye nedir? İnsanlar ihtiyaçlarının karşılanmasında başlıca iki yöntem kullanırlar. Bunlardan birincisi, ihtiyaçlarını karşılamak için aracı bir mala gerek kalmaksızın istenilen şeyi doğrudan doğruya aramaktır.
Örnek: Su ihtiyacı duyan bir kişi susuzluğunu gidermek için ihtiyaç duyduğu her an suyun kaynağına gidecektir. Burada başka bir vasıta kullanılmadığı gibi her defa için sayısız yer değiştirme hareketinde bulunacaktır. Ancak bu yöntem oldukça ilkel bir yöntemdir. İkinci yöntem, vasıtalı yöntem olup, burada kişi, önceden belirli bir zaman ve belirli bir emeği, aracı bir malın hazırlanmasına ayırır.
Ekonomik anlamda sermaye nedir?
Örnek: İnsan önce bir kova yapar; böylece birinci vasıtasız yöntemle yaptığı sayısız yer değiştirme hareketlerindenkurtulmuş olur. Ayrıca bu yöntem bir süre için hazır olan su miktarını elinde bulundurmak imkanını sağlar. Bu yöntem belki biraz karışık gibi görünmektedir. Ancak gerçekte çok daha basit ve yararlıdır. İşte ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan malların üretiminde kullanılmak için elde edilmiş olan aracı mallara ekonomik anlamda SERMAYE denir.
Eğer sermaye konusunda daha etraflı tanım yapmak istersek, diyebiliriz ki, sermaye önceden üretilmiş olan, üretimde kullanılan üretim faktörlerinin birleşimidir.
Bu tanıma göre sermayeyi oluşturan öğeleri şöyle belirtebiliriz;
a) Önceden üretilmişlerdir,
b) Yeni bir üretimde kullanılırlar,
c) Sonuçta doğa ve emeğin birleşmesinden meydana gelmişlerdir. Böylece örneğimizde kova,hammaddeler,makineler ekonomik anlamda birer sermayedir.
Hukuksal Anlamda Sermaye
Sosyal ve hukuki bir organizasyonda sahibine çalışmaksızın gelir sağlayan para değerlerinin bütünü hukuksal anlamda sermayeyi tanımlar. Örnek: Elinde para bulunduran kişi bunubir kuruluşa veya başka bir kişiye ödünç verirse, bu servet hukuksal anlamda sermaye olarak nitelendirilir.
Mali Yönden ve Muhasebe Tekniği Yönünden Sermaye
a) Mali yönden sermaye;bir kuruluşun aktifindeki dönen varlıklar ve duran varlıkların diğer bir deyişle; değişen sermayeyi ve değişmeyen sermayeyi sağlamak için gerkeli paranın bulunduğu kaynakları gösteren bir kavramdır. Bu nedenle, mali yönden sermayeyi oluşturan öğeler kuruluş bilançosunun pasifinde gösterilir.
Mali yönden iki türlü sermayeden söz edebiliriz:
- Birincisi; kuruluşa gerek kuruluş aşamasında gerek faaliyetlerin devamı süresinde kuruluş sahipleri tarafından getirilen para (fon) ile, kuruluşun sağladığı karı sahiplere dağıtılmayarak işletmede bırakılan kısmından, kar üzerinden ayrılan yedek akçeden oluşur. buna ÖZSERMAYE adı verilir.
- İkincisi; kuruluşun faiz karşılığında bankalardan aldığı kredi ile yine faiz karşılığında tahvil satarak sağladığı borç kapitalidir.
Borç vadeleri yönünden
- *Kısa vadeli borçlar (Birkaç ay vadeli)
*Orta vadeli borçlar(1-2 yıl vadeli)
*Uzun vadeli borçlar(3 yıl ve daha uzun yıl vadeli) olmak üzere ayrılabilir.
b) Muhasebe tekniği yönünden sermaye;kuruluşun mevcut alacak toplamı ile borçları arasındaki farktır.
Kuruluşun mevcut ve alacakları ile borç ve sermayesi arasında bir eşitliğin olması dikkate alındığında.
Mevcutlar + Alacaklar = Sermaye temel eşitliğinden:
Sermaye = (Mevcutlar + Alacaklar) – (Borçlar) sonucuna ulaşılır.