BERLİN — Ukrayna’nın Almanya büyükelçisi, en diplomatik olmayan diplomat unvanı için yarışıyor gibiydi: Berlin’i zor durumdaki ülkesine daha acil desteğe teşvik etmeye kararlı, şansölye ile alay etti, eski bir milletvekiline “tuzağını kapat” dedi ve Twitter’da Almanya’nın geciken silah teslimatlarını sırtına kurşun yapıştırılmış bir salyangozla karşılaştıran memler yayınladı.
Yine de Andriy Melnyk’in Berlin’deki kariyerini sona erdiren şey, günümüzün tartışmaları değildi. Bunun yerine, geçmiş hakkında dikenli bir soruydu.
Ukrayna, geçen hafta sonu Bay Melnyk’i Nazilerle işbirliği yapan ve takipçileri Yahudi ve Polonyalıların katledilmesine katılan milliyetçi bir Ukraynalı lideri savunduğu röportajın ardından görevden aldı.
Bay Melnyk’in yorumlarıyla ilgili tartışmalar, Almanların ve Ukraynalıların ortak tarihlerinin karanlık bir bölümünü nasıl gördüklerine dair soruları karıştırdı. Belki daha da önemlisi, bu tarihe ilişkin farklı görüşlerin, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline karşı Avrupa’nın en gergin ortaklıklarından birini nasıl şekillendirdiğini ortaya çıkardı.
İki hafta önce, Alman YouTube programı “Jung & Naiv”de Bay Melnyk, birkaç yıl önce Ukrayna Milliyetçileri Örgütü lideri Stepan Bandera’nın mezarına çiçek bırakma kararına itiraz edildi. Gazetecinin belirttiğine göre Bandera, bağımsızlık savaşçılarını nihayetinde Nazilerle işbirliği yapmaya teşvik eden antisemitik, faşist görüşlere sahipti.
Bay Melnyk, “Bütün suçların Bandera’ya yüklenmesine karşıyım,” dedi. Çoğu tarihçi tarafından paylaşılan bir değerlendirmeye karşı çıkarak, “Bandera’nın birliklerinin yüz binlerce Yahudiyi öldürdüğüne dair hiçbir kanıt yok” dedi. Bunlar, Almanya, Polonya ve İsrail’de destek bulan Rusların bugüne kadar zorladığı anlatılar” dedi.
Onun yorumları Ukrayna’nın en kritik müttefiklerinden bazıları arasında öfkeye yol açtı.
Bandera ve grubunun on binlerce Polonyalıyı katletmekle anıldığı Polonya’da, bir dışişleri bakanlığı yardımcısı yorumları “kesinlikle kabul edilemez” olarak nitelendirmekle kalmadı, aynı zamanda Başkan Andrzej Duda Pazartesi günü böyle bir katliamın anılmasını kullanarak 1942 ve 1945 arasındaki savaş zamanı katliamları hakkındaki gerçek “kesin ve net bir şekilde ifade edilmeliydi”.
Yeni ilişkiler için “Aslında bu gerçek bir temel teşkil etsin” dedi. “Bu intikamla, herhangi bir misillemeyle ilgili değildi ve bununla da ilgili değil. Bunun şu anda sahip olduğumuz zamandan daha iyi bir kanıtı yok” diyen Rusya’nın işgali karşısında ülkelerin kurdukları güçlü bağlara atıfta bulundu.
Nazi geçmişinin suçlarını kabul etmenin bir tür ulusal görev olarak görüldüğü Almanya’da, öfke sosyal medyada hızla yayıldı. Bir zamanlar Bay Melnyk’i destekleyen politikacılar bile mesafe koydular.
Rusya-Ukrayna Savaşını Daha İyi Anlayın
Ancak birçok Ukraynalı için Bay Melnyk’in görüşleri tartışılmaz: Münih’te Sovyet ajanları tarafından öldürülen Bandera, bağımsızlık mücadelesinde zorlu tavizler veren Sovyet karşıtı bir özgürlük savaşçısı olarak görülüyor. Almanya’nın daha sonra bağımsızlık çabaları nedeniyle onu bir toplama kampına hapsettiğine işaret ederek Nazi işbirliğini reddediyorlar.
Özellikle Bandera’nın batı kesiminde onun anısına heykeller dikilir; sokaklara onun adı verilmiştir. Lviv’de mağazalar Bandera temalı tişörtler ve çoraplar satıyor.
Başkan Vladimir V. Putin, Rusya’nın Ukrayna’yı “Nazilikten arındırdığı” iddiasını desteklemek için bu tür milliyetçi figürleri ortaya çıkardı. Konuşmalarında Rusya ile savaşan Ukraynalıları “Banderitler” olarak adlandırdı.
Berlin’de yaşayan Polonyalı tarihçi Grzegorz Rossolinski-Liebe, Ukrayna’nın “er ya da geç Bandera ile uğraşmak zorunda kalacağını” söyledi.
Bandera’nın bu kadar önemli kalmasının bir nedeninin, önde gelen entelektüellerin bile tarihi yeniden gözden geçirmeyi reddetmesi olduğunu söyledi.. “Ukrayna tarihini Holokost tarihine, faşizm tarihine gerçekten açmak istemiyorlar” dedi. Kaçındıkları ve erteledikleri sürece, Putin gibi başkaları da bu tarihi araçsallaştıracaklar” dedi.
Yine de, Bandera’nın Ukrayna’daki mirasına ilişkin tartışmalar karmaşıktır. Bay Rossolinski-Liebe, genç tarihçilerin ve birçok ailenin Sovyetler Birliği Kızıl Ordusu’nda savaştığı Ukrayna’nın merkezinden ve doğusundan gelenlerin Bandera’yı eleştirel olarak görmeye daha meyilli olduğunu söyledi.
2019 yılında, Yahudi olan ve bir Kızıl Ordu gazisi torunu olan Başkan Volodymyr Zelensky, Ukrayna Ulusal Hafıza Enstitüsü başkanı olarak Bandera ve diğer milliyetçileri rehabilite etmek için çalışan tarihçi Volodymyr Viatrovych’i görevden aldı.
Münih’teki Ludwig Maximilian Üniversitesi’nde Doğu Avrupa tarihçisi Franziska Davies, Bay Melnyk’in yorumlarının “tek kelimeyle yanlış” olmasına rağmen, ona “aşırı odaklanmanın” sadece nedeninin olmadığını söyledi. büyükelçinin kışkırtıcı tarzı.
“Ayrıca, aşırı milliyetçi bir ülke olarak, tarihin yanlış temsil edildiği bir ülke olarak Ukrayna’nın bu Alman klişesiyle de ilgisi var” dedi. “Almanya’da Ukrayna konusunda çok sömürgeci bir söylem var.”
Birçokları için Bay Melnyk, Ukrayna’nın Berlin’e olan hayal kırıklığını somutlaştırdı – sadece silahların ağır teslimatı konusunda değil, aynı zamanda Ukraynalıların ekonomik olarak Rusya’nın bir çabası olarak gördüğü tartışmalı bir gaz boru hattı olan Nord Stream 2 de dahil olmak üzere Moskova ile onlarca yıllık ekonomik bağları hakkında. transit ücretlerinden mahrum ederek ülkelerini boğdular.
Son aylarda Bay Melnyk, Almanya’nın büyük ölçüde törensel başkanı olan eski dışişleri bakanı Frank-Walter Steinmeier’i Rusya ile bir “örümcek ağı” örmekle suçladı. Bir zamanlar Moskova dışişleri bakanı Sergey Lavrov ile yakın olan Bay Steinmeier, işgalden sonra özür dilediği Nord Stream 2’yi uzun süredir teşvik ediyordu.
Bay Steinmeier, bu yılın başlarında Kiev’e yaptığı bir ziyaretten aniden davet edilmediğinde, Şansölye Olaf Scholz aylarca ziyaret etmeyi reddetti. Bay Melnyk daha sonra ona “hakaret edilmiş ciğer sucuğu” dedi – Almanca bir ifadeyle, gevşek bir şekilde, prima donna gibi davranan biri anlamına gelir.
Bay Melnyk, Alman seçkinlerini öfkelendiren ve Ukrayna’ya daha güçlü destek verenleri sevindiren tuhaf açıklamalar yaptığı Alman talk-show devresinin favori konuğu oldu.
“Ben kışkırtmaktan hoşlanmıyorum. Ben hala bir diplomatım – ben bir politikacı değilim. Bay Melnyk The New York Times’a verdiği demeçte, ben ‘korkunç bir çocuk değilim’ dedi. “Çoğu insan, ‘Eh, savaş yüzünden çıldırdı ve duygusallaştı’ diyor. Öyle değil.”
Alman yetkililerin her zaman kibar olduğunu, ancak destek için özel ricalarını çoğu zaman görmezden geldiğini söyledi.
“Mesele şu ki, umutsuzca Ukrayna’nın durumunun çok daha ciddi olduğunu açıklamaya çalışıyorsunuz ve Berlin’den herhangi bir tepki görmüyorsunuz. Bu, yaklaşımımı değiştirmiş olabilir ama bilinçli bir karar değildi. İçgüdüsel bir duyguydu, bir tür denemeydi, görmeye çalışmak: Almanya’yı nasıl uyandırabilirim?”
Ayrıca, Almanların Ukraynalılara karşı bazen küçümseyen bir yaklaşımını istemeden de olsa ortaya çıkardı. Bir talk show programında, Bay Melnyk’i azarlayan bir Alman tarihçi, Almanya’nın Rusya’ya karşı uzlaştırıcı tutumunun savaş deneyimiyle şekillendiğini savundu – Ukraynalıların II.
Berlin’de yaşayan Amerikalı bir filozof ve kültürel yorumcu olan Susan Neiman, bu tür anlaşmazlıkların bu kadar çok öfkeye yol açmasının bir nedeninin, Batı toplumlarının ahlak anlayışında II.
“Şu anda Batı dünyasının sahip olduğu bir fikir birliği varsa, o da mutlak bir kötülük ya da ‘iyi dövüş’ istiyorsanız, bunun II. Dünya Savaşı olduğudur” dedi. “İnsanlar tarihten alınan açık dersler olduğunu düşündüklerini severler.”
Bay Melnyk’in yorumları etrafındaki tartışma, II. Dünya Savaşı’ndan çıkarılan derslerdeki bölünmeleri ortaya çıkardı.
Indiana-Bloomington Üniversitesi’nde siyasi hafıza üzerine araştırma yapan Irit Dekel, “Bir daha asla” herkes için ortak bir nakarattır, ancak çok farklı nedenlerden dolayı. “Almanya için bu ‘bir daha asla savaş değil’, ‘bir daha asla Holokost’a karşı’ dedi. “Rus tarafı ve propagandası için, ‘Bir daha asla Naziler’ oldu.”
Ancak Doğu Avrupalılar için, “İkinci Dünya Savaşı’nın en önemli dersi, saldırganla savaşmanız gerektiğiydi” dedi Bayan Davies. Şimdi yapmaları gerektiğini gördükleri şey şu: Saldırgan olan Putin, onunla savaşmalıyız.”
Doğu Avrupalılar arasında ortak savaşma isteği duygusu, Ukrayna’nın dışişleri bakanlığını ondan uzaklaşmaya teşvik edenin neden Almanya veya İsrail’in Bay Melnyk’in sözlerini kınaması değil, Polonya’nın kınaması olduğudur. Polonya’ya minnettarlığını vurgulayan Kiev, “ortak zorluklar karşısında birlik” çağrısında bulundu.
Bay Melnyk şimdi yorumlarında çok ileri gittiğini kabul ediyor.
“Bandera sorunu biz Ukraynalıların üzerinde çalışması gereken bir konu. Sadece daha fazla zamana ihtiyacımız var” dedi ve Ukrayna’nın Sovyet işgalinden günümüzün savaşına kadar dolu savaş sonrası tarihinin, tarihini eleştirel olarak incelemek için çok az yer sunduğunu savundu.
Ancak sözlerinin, Ukraynalıların Almanlar tarafından nasıl görüldüğü konusunda hala sahip oldukları bir hayal kırıklığını yansıttığını söyledi: “Bu, birçok Ukraynalının paylaştığı, ancak çok azının konuşmaya cesaret ettiği bir konum.”