

Sivil Havacýlýk Genel Müdürlüðünden:
HAVA ARACI BAKIM PERSONELÝ LÝSANS YÖNETMELÝÐÝ
(SHY-66)
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliðin amacý, sivil hava araçlarýna bakým yapacak bakým personeli için düzenlenecek lisanslara iliþkin usul ve esaslarý belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Genel Müdürlük tarafýndan
yetkilendirilmiþ olan bakým kuruluþlarý ile sivil hava aracý bakým lisansýna sahip olan veya sahip olmak isteyen kiþileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayýlý Türk Sivil Havacýlýk Kanununun 95 inci ve 148 inci maddeleri ile 10/11/2005 tarihli ve
5431 sayýlý Sivil Havacýlýk Genel Müdürlüðü Teþkilat ve Görevleri Hakkýnda Kanunun 4 üncü ve 8 inci maddelerine dayanýlarak,
b) 7/12/1944
tarihli Þikago Konvansiyonunun personel lisanslarý konulu bir no’lu ekine ve EASA tarafýndan yayýmlanan hava aracý bakým personelinin lisanslandýrýlmasý konulu EASA Part 66 düzenlemesine paralel olarak
hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar ve kýsaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer
alan;
a) Bakým: Uçuþ öncesi kontrol hariç olmak üzere, bir hava aracýnýn veya komponentin revizyonu, tamiri, kontrol
edilmesi, deðiþtirilmesi, modifikasyonu veya arýza giderme iþlemlerinden herhangi birisinin veya bunlarýn herhangi bir kombinasyonunun uygulanmasýný,
b) Bakým çýkýþý: Bakýmý yapýlan hava aracý veya parçasýnýn onaylý bakým kuruluþu tarafýndan yeniden
hizmete verilmesini,
c) Bakým çýkýþ sertifikasý: Hava aracý veya komponentinin bakým sonrasýnda onaylý bakým kuruluþu tarafýndan yayýmlanan servise verilmeye hazýr olduðunu gösteren belgeyi,
ç) BKEK: Bakým kuruluþu el kitabýný,
d) Büyük hava aracý: Azami kalkýþ aðýrlýðý 5700 kg’ýn üzerinde olan uçak veya çok motorlu
helikopter olarak sýnýflandýrýlan hava aracýný,
e) EASA: Avrupa
Havacýlýk Emniyet Ajansýný,
f) EASA Part
66: Avrupa Havacýlýk Emniyet Ajansý tarafýndan alýnan hava aracý bakým personelinin lisanslandýrýlmasý ve onaylayýcý bakým personeli konulu düzenlemesini,
g) EASA Part
147: Avrupa Havacýlýk Emniyet Ajansý tarafýndan alýnan Hava Aracý Bakým Personelinin Temel ve Tip Eðitimleri konulu düzenlemesini,
ð) Devlet hava aracý: 2920 sayýlý Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn (c) bendinde tanýmlanan araçlarý,
h) Genel Müdürlük/SHGM: Sivil Havacýlýk Genel Müdürlüðünü,
ý) Hava aracý: Havalanabilen ve
havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracý,
i) Hava aracý bakým lisansý: Ýçeriðinde belirtilen herhangi bir hava aracý temel kategori ve hava aracý tipi için, bilgi ve bakým deneyimi olarak bu Yönetmeliðin gereksinimlerini karþýlayan personelin niteliðini gösteren belgeyi,
j) Hava Aracý Bakým Lisansýna Ýliþkin Hava Aracý Tipleri Listesi:
SHGM tarafýndan; kapsamýn belirlenmesi ve
standardýn saðlanmasý amacýyla, hava aracý bakým lisanslarýna iþlenebilecek hava aracý tiplerinin belirtildiði ve gerektiðinde güncellenen listeyi,
k) ICAO:
Uluslararasý Sivil Havacýlýk Organizasyonunu,
l) Kalifiye
personel: Mekanik, elektrik veya elektronik cihazlarýn imalat, tamir, bakým, servis, kontrol veya revizyonlarýný kapsayan ve Genel Müdürlük tarafýndan kabul edilen
bir eðitim sürecini baþarý ile tamamlayan personeli,
m) Modül: SHY-66 lisansýna esas teþkil eden sýnavlardan sorumlu olunan dersi,
n) Onaylayýcý personel: Yapýlan bakýmýn SHY-145 veya SHY-M’ye uygun olarak
tamamlandýðýný belgelemek üzere bakým kuruluþlarý tarafýndan
yetkilendirilen personeli,
o) Pratik eðitim: Genel alet ve teçhizatlarýn kullanýmý, çeþitli hava aracý parçalarýnýn montaj/de-montaj alýþtýrmalarýný ve öðretilmekte olan konu ile ilgili devam eden bakým faaliyetlerine katýlmayý,
ö) SHY-66-01: 16/5/2007 tarihli ve 26524 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Hava Aracý Bakým Personeli Lisans Yönetmeliði(SHY-66-01)’ni,
p) SHY-66
lisansý: Bu Yönetmeliðe göre düzenlenmiþ olan lisansý,
r) SHD-T-35
lisansý: 9/6/1962 tarihli ve 11124 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Ulaþtýrma Bakanlýðý Sivil Havacýlýk Dairesi Uçak Bakým Teknisyeni
Lisans Talimatý(SHD-T-35)’na göre düzenlenmiþ lisansý,
s) SHY-145:
11/6/2013 tarihli ve 28674 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Onaylý Hava Aracý Bakým Kuruluþlarý Yönetmeliði(SHY-145)’ni,
þ) SHY-147: 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Hava Aracý Bakým Eðitimi Kuruluþlarý Yönetmeliði(SHY-147)’ni,
t) SHY-M:
20/12/2012 tarihli ve 28503 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Sürekli Uçuþa Elveriþlilik ve Bakým Sorumluluðu Yönetmeliði (SHY-M)’ni,
u) Temel eðitim kursu: SHY-147 onaylý bakým eðitimi kuruluþunda verilen ve bu
Yönetmelik tarafýndan gerekli görülen bakým deneyim süresinin azaltýlmasýný saðlayacak düzeyde teorik ve
pratik eðitimi de içeren bakým eðitimi kursunu,
ü) Tip eðitimi: Bu Yönetmelik tarafýndan belirlenen uçak tipleri üzerinde verilen, teorik ve pratik olmak üzere iki ayrý bölümden oluþan, teorik kýsmý teorik eðitim ve sýnavdan oluþan, pratik kýsmý ise pratik eðitim ve deðerlendirmelerden oluþan eðitimi,
v)
Yetkilendirme belgesi: SHY-145 kuruluþunun SHY-66 lisansý sahibi personeli SHY-145 hükümlerine uygun olarak hangi hava aracý tipi veya
tiplerinde ve hangi bakým iþlerinde yetkilendirdiðini gösteren belgeyi,
y) SHY-ÝPC: 29/1/2013 tarihli ve 28543 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Sivil Havacýlýk Genel Müdürlüðü Tarafýndan Verilecek Ýdari Para Cezalarý Hakkýnda Yönetmeliði,
z) FL290: Uçuþ seviyesi 29000 feet yüksekliði,
aa) Kategori
B1/B2/B3 destek personeli: Üs bakýmýnda çalýþan B1 ve/veya B2 ve/veya B3 kategori lisansýna sahip, ancak üs bakýmý gerektiren bakýmlara bakým çýkýþ sertifikasý düzenleme yetkisi bulunmayan personeli,
ab) Cezai sýnýrlandýrýlma: Sahip olunan Hava Aracý Bakým Lisansýna yapýlacak kýsýtlama için yapýlan iþlemi,
ifade eder.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Lisans Ýþlemleri
Lisans kategorileri
MADDE 5 – (1) Hava aracý bakým lisanslarý aþaðýdaki kategorileri içermektedir:
a) Kategori A
b) Kategori B1
c) Kategori B2
ç) Kategori B3
d) Kategori C
(2) Kategori A
ve B1; uçak, helikopter, türbinli ve pistonlu
motorlarýn kombinasyonlarýna göre aþaðýdaki þekilde alt
kategorilere ayrýlmaktadýr:
a) A1 ve B1.1 Türbinli Uçaklar
b) A2 ve B1.2
Pistonlu Uçaklar
c) A3 ve B1.3 Türbinli Helikopterler
ç) A4 ve B1.4 Pistonlu Helikopterler
(3) Kategori B3
maksimum kalkýþ aðýrlýðý 2.000 kg veya daha aþaðý olan piston motorlu basýnçlandýrýlmamýþ uçaklar için geçerlidir.
Hava aracý gruplarý
MADDE 6 – (1) Hava aracý bakým lisanslarý uçak tiplerine göre aþaðýdaki gruplarda sýnýflandýrýlýr:
a) Grup 1:
Kompleks motorlu uçaklar, çok motorlu
helikopterler, maksimum onaylý uçuþ irtifa seviyesi FL290 deðerini aþan uçaklar, elektromekanik uçuþ kumanda sistemlerine sahip hava araçlarý veya Genel Müdürlük tarafýndan farklý bir hava aracý tipi olduðu kabul edilen
hava araçlarý
b) Grup 2: Aþaðýdaki alt gruplara ait ve Grup 1’den farklý olan hava araçlarý
1) Alt grup 2a:
tek turbo-prop motorlu uçaklar
2) Alt grup 2b:
tek türbin motorlu helikopterler
3) Alt grup 2c:
tek piston motorlu helikopterler
c) Grup 3: Grup
1’den farklý olan piston
motorlu uçaklar
Baþvuru
MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliðin yürürlüðe girmesiyle birlikte, SHY-66 lisansý almak, mevcut lisansta deðiþiklik yapmak veya geçerlilik süresini uzatmak
amacýyla yapýlan baþvurular için Genel Müdürlükçe belirlenen baþvuru formu kullanýlýr.
(2) SHY-66
lisansýndaki deðiþiklik talepleri veya süre uzatma iþlemleri için SHY-66 lisansýnýn aslý, birinci fýkrada belirtilen
baþvuru formu ile birlikte Genel Müdürlüðe sunulur.
(3) Genel Müdürlük haricindeki sivil havacýlýk otoriteleri tarafýndan verilmiþ hava aracý bakým lisanslarý için deðiþiklik ve uzatma baþvurusu talepleri
ilgili otoritelere yapýlýr.
(4) Her baþvuru sahibinin, baþvurduðu iþleme göre geçerli teorik bilgi,
pratik eðitim ve tecrübe
gerekliliklerini karþýladýðýný Genel Müdürlük tarafýndan uygun görülen dokümanlarla göstermesi gerekir.
Yaþ þartý
MADDE 8 – (1) Hava aracý bakým lisansý baþvuru sahibinin 18 yaþýný doldurmuþ olmasý gerekir.
Lisansýn sürekliliði
MADDE 9 – (1) Hava aracý bakým lisansý Genel Müdürlükçe, askýya alma, iptal
etme veya cezai sýnýrlandýrma iþlemi yapýlmadýðý sürece, tanzim edildiði tarihten
itibaren 5 yýl süreyle geçerlidir. Lisans
sahibi lisansýnýn geçerlilik süresini uzatmak için Genel Müdürlüðe baþvuruda bulunmak zorundadýr. Genel Müdürlük, hava aracý bakým lisansýnda bulunan bilgiler ile kendi kayýtlarýnda bulunan bilgileri doðruladýktan sonra, hava aracý bakým lisansýný 5 yýl süre ile uzatýr.
(2) Uzatma veya
deðiþikliklerde, hava aracý bakým lisansý sahibi, baþvuru formunu
doldurarak ekinde lisans aslý ile birlikte Genel Müdürlüðe baþvuruda bulunur. Ancak, lisans sahibi SHY-145
yetkili bir bakým kuruluþunda çalýþýyor ve söz konusu kuruluþun onaylý BKEK’inde uygun bir
prosedür bulunuyorsa, bakým kuruluþu lisans sahibi yerine gerekli dokümanlarla Genel Müdürlüðe baþvuruda bulunabilir.
(3) Hava aracý bakým lisansý geçerliliðini yitirdiðinde lisans ile
ilgili tüm imtiyazlar da ortadan kalkar.
(4) Hava aracý bakým lisansý, Genel Müdürlük tarafýndan ilk defa düzenlendikten ve/veya ilave/deðiþiklik yapýldýktan sonra, lisans sahibi tarafýndan imzalandýðýnda geçerlilik kazanýr.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Lisansýn Ýmtiyazlarý
Kategori A
MADDE 10 – (1) SHY-66 Kategori A hava aracý bakým lisansý, sahibine
yetkilendirme belgesinde belirtilen sýnýrlamalar dâhilinde kalmak kaydýyla, sahibinin
bizzat yaptýðý plânlý küçük hat bakým ve basit arýza giderme iþlemleri sonrasýnda bakým çýkýþ sertifikasý düzenleyebilme yetkisi verir. Lisans sahibinin yetkileri,
yetkilendirme belgesini tanzim eden bakým kuruluþunda gerçekleþtirdiði iþler kapsamýnda sýnýrlandýrýlacaktýr.
Kategori B1
MADDE 11 – (1) SHY-66 Kategori B1 hava aracý bakým lisansý, sahibine aþaðýda belirtilen konularda bakým çýkýþ sertifikasý düzenleyebilme ve B1 destek personeli olarak;
a) Hava aracýnýn yapýsý, güç ünitesi, mekanik ve elektrik sistemleri üzerinde bakým faaliyetleri yapma,
b) Arýza tespiti ve arýza giderme iþlemleri hariç, faal olup olmadýðýnýn tespit edilmesi amacýyla sadece basit testler gerektiren aviyonik sistemler üzerinde çalýþma,
yetkisi verir.
(2) SHY-66 Kategori
B1 lisansý, sahibine doðrudan ilgili A alt
kategorisinin imtiyazlarýný kullanma yetkisini de verir.
Kategori B2
MADDE 12 – (1) SHY-66 Kategori B2 hava aracý bakým lisansý, sahibine aþaðýda belirtilen konularda bakým çýkýþ sertifikasý düzenleyebilme ve B2 destek personeli olarak;
a) Aviyonik ve
elektrik sistemleri üzerinde bakým yapma,
b) Güç sistemleri ve mekanik sistemler üzerinde, faal olup
olmadýklarýnýn tespit edilmesi amacýyla sadece basit testler gerektiren elektrik ve aviyonik iþlemleri yapma,
yetkisi verir.
(2) SHY-66
Kategori B2 lisansý, sahibine SHY-145 Yönetmeliði kapsamýnda düzenlenmiþ yetkilendirme belgesinde belirtilen sýnýrlamalar dâhilinde kalmak kaydýyla, plânlý küçük hat bakým ve basit arýza giderme iþlemleri sonrasýnda bakým çýkýþ sertifikasý düzenleyebilme yetkisi verir. Lisans sahibinin yetkileri,
yetkilendirme belgesini tanzim eden bakým kuruluþunda gerçekleþtirdiði iþler ve B2 lisansýnda bulunan hava aracý tipleri kapsamýnda sýnýrlandýrýlmalýdýr.
(3) Kategori B2
lisansý hiçbir A alt kategorisini içermez.
Kategori B3
MADDE 13 – (1) SHY-66 Kategori B3 hava aracý bakým lisansý, sahibine aþaðýda belirtilen konularda bakým çýkýþ sertifikasý düzenleyebilme ve B3 destek personeli olarak;
a) Uçaðýn yapýsý, güç ünitesi, mekanik ve elektrik sistemleri üzerinde bakým faaliyetleri yapma,
b) Arýza tespiti ve arýza giderme iþlemleri hariç, faal olup olmadýklarýnýn tespit edilmesi amacýyla sadece basit testler gerektiren aviyonik sistemler üzerinde çalýþma yetkisi verir.
Kategori C
MADDE 14 – (1) Kategori C hava aracý bakým lisansý, sahibine hava
aracý üzerinde gerçekleþtirilen üs bakýmý sonrasýnda bakým çýkýþ sertifikasý düzenleme yetkisi verir. Kategori C hava aracý bakým lisansýnýn imtiyazlarý hava aracýnýn bütünü için uygulanýr.
Yetkinin kullanýlmasý
MADDE 15 – (1) SHY-66 Hava aracý bakým lisansý sahibi yetkilerini, SHY-M veya SHY-145 Yönetmeliklerinin gerekliliklerine uygun olarak kullanýr.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Lisans Alma ve
Tip Yetkisi Ýçin Gerekli Þartlar
Temel bilgi gereklilikleri
MADDE 16 – (1) Hava aracý bakým lisansý almak veya mevcut lisansýna bir kategori/alt kategori ilave edilmesi için baþvuruda bulunan kiþi, bu Yönetmelik hükümlerine uygun ve Genel Müdürlük tarafýndan belirlenen
uygun modüllerdeki bilgi seviyesinin yeterli olduðunu sýnav yoluyla gösterir. Söz konusu sýnavlar, SHY-147 gereðince onaylanmýþ bir eðitim kuruluþu veya Genel Müdürlük tarafýndan icra edilir.
(2) Hava aracý bakým lisansý almak veya mevcut
lisansýna bir kategori/alt kategori ilave edilmesi için baþvuruda bulunan kiþinin, baþvurudan önceki 10 yýl içerisinde, eðitimlerini ve sýnavlarýný baþarýyla tamamlamýþ olmasý gerekir. Bunun haricinde üçüncü fýkra doðrultusunda sýnav kredilendirilmesi yapýlabilir.
(3) Baþvuru sahibi, Genel Müdürlük tarafýndan belirlenen
esaslar çerçevesinde, aþaðýdaki durumlarda temel bilgi gereklilikleri için tam veya kýsmi sýnav
kredilendirilmesi talebinde bulunabilir:
a) Ýkinci fýkrada tanýmlanmakta olan
gerekliliði karþýlamayan temel
bilgi sýnavlarý için.
b) Genel Müdürlük tarafýndan belirlenen temel
teorik bilgi gerekliliklerine eþdeðer olduðu tespit edilen diðer teknik
nitelikler için.
(4) Genel Müdürlük tarafýndan düzenlenen kredilendirme formu, düzenlendiði tarihten itibaren 10 yýl süreyle geçerlidir. Baþvuru sahibi, geçerlilik süresinin sonunda yeni kredilendirme için baþvuruda bulunabilir.
Temel deneyim gereklilikleri
MADDE 17 – (1) Hava aracý bakým lisansýna baþvuran kiþilerin, aþaðýdaki deneyim þartlarýný saðlamalarý gerekir:
a) Kategori A,
B1.2 ve B1.4 alt kategorileri ile Kategori B3 için baþvuru sahibinin;
1) Ýlgili teknik eðitime sahip olmamasý halinde, iþletilen hava aracý üzerinde 3 yýllýk pratik bakým deneyimine sahip olmasý veya,
2) Ýþletilen hava aracý üzerinde 2 yýllýk pratik bakým deneyimine sahip olmasý ve Genel Müdürlük tarafýndan uygunluðu kabul edilen eðitimin teknik bir iþte kalifiye
personel olarak tamamlanmýþ olmasý veya,
3) Ýþletilen hava aracý üzerinde 1 yýllýk pratik bakým deneyimine sahip olmasý ve SHY-147/Part-147 gereðince onaylanmýþ bir temel eðitim kursunu tamamlamýþ olmasý
gerekir.
b) Kategori B2,
B1.1 ve B1.3 alt kategorileri için baþvuru sahibinin;
1) Ýlgili teknik eðitime sahip olmamasý halinde, iþletilen hava aracý üzerinde 5 yýllýk pratik bakým deneyimine sahip olmasý veya,
2) Genel Müdürlük tarafýndan uygunluðu kabul edilen eðitimin teknik bir iþte kalifiye
personel olarak tamamlanmýþ olmasý halinde, iþletilen hava aracý üzerinde 3 yýllýk pratik bakým deneyimine sahip olmasý veya,
3)
SHY-147/Part-147 gereðince onaylanmýþ bir temel eðitim kursunu tamamlamýþ olmasý halinde, iþletilen hava aracý üzerinde 2 yýllýk pratik bakým deneyimine sahip olmasý
gerekir.
c) Kategori C için, büyük hava araçlarý ile ilgili olarak, baþvuru sahibinin;
1) Büyük hava araçlarý üzerinde Kategori B1.1, B1.3 veya B2 yetkilerini
kullanarak veya SHY 145 gereðince üs bakýmda destek personeli olarak veya her ikisinin kombinasyonu olarak 3
yýllýk deneyime,
2) Büyük hava araçlarý üzerinde Kategori B1.2 veya B1.4 yetkilerini
kullanarak veya SHY 145 gereðince üs bakýmda destek personeli olarak veya her ikisinin kombinasyonu olarak 5
yýllýk deneyime
sahip olmasý gereklidir.
ç) Kategori C için, büyük hava araçlarý haricindeki hava araçlarý ile ilgili olarak, baþvuru sahibinin; bu tür hava araçlarý üzerinde Kategori B1 veya B2 yetkilerini kullanarak
veya SHY-145 gereðince üs bakýmda destek personeli olarak veya her ikisinin kombinasyonu olarak 3
yýllýk deneyime sahip olmasý gereklidir.
d) Akademik
yolla elde edilecek Kategori C hakký için, bir üniversiteden veya Genel Müdürlük tarafýndan kabul edilen
herhangi bir diðer yükseköðrenim kuruluþundan, teknik bir
alanda akademik derecesi olan baþvuru sahibinin 6
ay boyunca üs bakým görevlerinin gözlemlenmesi dâhil olmak üzere bir sivil hava aracý bakým ortamýnda hava aracý bakýmý ile doðrudan iliþkili belirli görevlerde çalýþýlarak elde edilen 3 yýllýk deneyime sahip olmasý gerekir.
(2) Hava aracý bakým lisansýnýn kapsamýnýn geniþletilmesine yönelik baþvuruda bulunan kiþinin, baþvurulan ilave lisans kategorisi veya alt kategorisi için Genel Müdürlük tarafýndan belirlenen
asgari sivil hava aracý bakým deneyimi gerekliliðini saðlamasý gerekir.
(3) Söz konusu deneyimin pratik olmasý ve hava aracý üzerinde gerçekleþtirilen bakým görevlerinin uygulamalarýný içermesi gerekir.
(4) Hava aracý bakým lisansý ilk kez düzenlenirken, gerekli deneyimin en az 1 yýlý, talep edilen kategori/alt kategori için uygun hava aracý üzerinde ve güncel olmak
zorundadýr. Mevcut hava aracý bakým lisansýna kategori/alt kategori ilavesi talep edildiðinde, gerekli görülen ilave güncel bakým deneyimi 3 aydan az olamaz. Gerekli görülen deneyim, sahip olunan ve baþvurulan lisans kategorisi/alt kategorisi arasýndaki farka baðlýdýr. Söz konusu ilave deneyim, talep edilen yeni lisans
kategorisine/alt kategorisine özgü olmalýdýr.
(5) Birinci fýkraya bakýlmaksýzýn, sivil hava aracý bakým ortamý dýþýnda kazanýlan hava aracý bakým deneyimi, Genel Müdürlük tarafýndan SHY-66 doðrultusunda belirlenen gerekliliklere uygun ise kabul edilir veya
sivil uçak bakýmý konusunda gerekli tecrübenin varlýðýndan emin olmak için ilave deneyim istenebilir. Bununla ilgili
gereklilikler talimatlar ile düzenlenir.
(6) Hava aracý bakým lisansý almak veya hava
aracý bakým lisansýna kategori/alt
kategori ilave edilmesi için gerekli olan deneyimin, baþvuru tarihinden önceki 10 yýl içerisinde kazanýlmýþ olmasý gerekir.
Lisansa tip iþleme
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmiþ SHY-66 hava aracý bakým lisansýna sahip bir kiþinin, belirli bir
hava aracý tipi üzerinde
yetkilerini kullanabilmesi için, ilgili uçak tipinin lisansýna iþlenmiþ olmasý gereklidir.
a) Kategori B1,
B2 veya C için ilgili hava aracý tipleri aþaðýda belirtilmiþtir:
1) Grup 1’e uygun hava aracý tipi,
2) Grup 2’ye uygun hava aracý tipi, üretici alt grup
tipi veya tam alt grup tipi,
3) Grup 3’e uygun hava aracý tipi veya tam alt grup tipi,
b) Kategori B3
için ilgili tip “maksimum kalkýþ aðýrlýðý 2.000 kg ve daha aþaðý olan piston motorlu basýnçsýz uçaklar”dýr.
c) Kategori A için, lisansa tip iþlenmesi gerekli olmayýp, SHY-145 Yönetmeliði þartlarý yerine
getirilmelidir.
(2) Lisansa
hava aracý tipinin iþlenmesi için ilgili kategoride hava aracý tip eðitiminin baþarýlý bir þekilde tamamlanmasý gereklidir.
(3) Ýkinci fýkraya ilave olarak, ilgili kategori ve alt
kategoride, lisansa ilk defa hava aracý tipinin iþlenmesi için ilgili iþ baþý eðitiminin tamamlanmasý gereklidir. Ýþ baþý eðitiminin esaslarý Genel Müdürlükçe talimatlar ile belirlenir.
(4) Grup 2 ve
Grup 3 hava araçlarý için, ikinci ve üçüncü fýkralardan farklý olarak, lisansa
hava aracý tipinin iþlenmesi aþaðýdaki þartlarýn gerçekleþmesinden sonra da mümkün olur:
a) B1, B2 veya
C kategorileri için, Genel Müdürlükçe belirlenen kurallar çerçevesinde gerçekleþtirilen ilgili hava aracý tip sýnavýnýn baþarýlý bir þekilde tamamlanmasý,
b) Kategori B1
ve B2 için, hava aracý tipinde pratik
deneyimin gösterilmesi.
(5) Akademik
yolla elde edilmiþ Kategori C lisansýna sahip kiþi için, ilk hava aracý tip sýnavý kategori B1 veya B2 seviyesinde olmalýdýr.
(6) Grup 2 hava
araçlarý için;
a) Kategori B1
ve C lisansýna üretici alt grup tiplerinin iþlenmesi için, lisans sahibinin üretici alt grup ve
ilgili alt grup ile benzer teknolojideki hava araçlarýndan ayný üreticiden en az iki hava aracý tipinin iþlenmesine iliþkin gereklilikleri saðlamak zorundadýr.
b) Kategori B1
ve C lisansýna tam alt grup tiplerinin iþlenmesi için, lisans sahibinin tam alt grup ve ilgili tam alt
grup ile ayný teknolojideki hava araçlarýndan farklý üreticilerden en az üç hava aracý tipinin iþlenmesine iliþkin gereklilikleri saðlamak zorundadýr.
c) Kategori B2
lisansýna üretici alt grup ve tam alt grup tiplerinin iþlenmesi için, lisans sahibinin ilgili lisans kategorisinin ve
geçerli hava aracý alt grubuna iliþkin pratik deneyimini göstermesi
gereklidir.
(7) Grup 3 hava
araçlarý için;
a) Kategori B1,
B2 ve C lisanslarýna tam Grup 3 tipinin iþlenmesi için, lisans sahibinin Grup 3’e ve ilgili lisans kategorisine iliþkin pratik
deneyimini göstermesi gereklidir.
b) Kategori B1
için, baþvuru sahibinin
uygun deneyim kanýtý sunamadýðý durumlarda,
grup 3 tipi lisansa aþaðýdaki sýnýrlamalarla iþlenir:
1) Basýnçlandýrýlmýþ uçaklar.
2) Metal yapýlý uçaklar.
3) Kompozit yapýlý uçaklar.
4) Ahþap yapýlý uçaklar.
5) Kumaþ ile kaplý metal tüp yapýya sahip uçaklar.
(8) B3 lisansý için;
a) “Azami Kalkýþ Aðýrlýðý 2,000 kg ve altýnda olan basýnçlandýrýlmamýþ piston motorlu uçaklar” tipinin iþlenmesi için, lisans
sahibinin ilgili lisans kategorisine iliþkin pratik
deneyimini göstermesi gereklidir.
b) Baþvuru sahibinin uygun deneyim kanýtý sunamadýðý durumlarda, (a) bendinde belirtilen yetki, lisansa
aþaðýdaki sýnýrlamalarla iþlenir:
1) Ahþap yapýlý uçaklar.
2) Kumaþ ile kaplý metal tüp yapýya sahip uçaklar.
3) Metal yapýlý uçaklar.
4) Kompozit yapýlý uçaklar.
BEÞÝNCÝ BÖLÜM
Sýnýrlamalar, Lisansýn Ýbrazý ve SHY-66 Lisansýna Uyum Koþullarý
Sýnýrlamalar
MADDE 19 – (1) Hava aracý bakým lisansý üzerinde belirtilen sýnýrlamalar, lisans sahibinin sahip olduðu yetki imtiyazlarýnýn ilgili sýnýrlamalar için geçerli olmadýðýný gösterir ve hava aracýnýn bütünü için geçerlidir.
(2) On
sekizinci maddede belirtilen sýnýrlamalar; uygun pratik deneyimin gösterilmesi veya
Genel Müdürlük tarafýndan yapýlan pratik deneyim deðerlendirmesinin yeterli bulunmasý durumunda kaldýrýlýr.
Lisansýn ibrazý
MADDE 20 – (1) Lisans yetkilerini kullanan personel ve destek
personeli, yetkili kiþiler tarafýndan talep
edilmesi durumunda lisansýný 24 saat içerisinde ibraz
etmek zorundadýr.
SHY-66 lisansýna uyum
koþullarý
MADDE 21 – (1) Yabancý bir Sivil Havacýlýk Otoritesi tarafýndan düzenlenmiþ hava aracý bakým lisanslarýnýn Türkiye’deki geçerlilikleri SHY-66 çerçevesinde Genel Müdürlük tarafýndan talimatlarla
belirlenir.
Özel yetkiler
MADDE 22 – (1) Hava Aracý Bakým Lisansýna Ýliþkin Hava Aracý Tipleri
Listesinin dýþýnda kalan özel yetkilerle
ilgili gereklilikler Genel Müdürlük tarafýndan ayrýca düzenlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Sorumluluklar
ve Ýdari Yaptýrýmlar
Lisansýn geçerliliði
MADDE 23 – (1) Genel Müdürlük, emniyeti etkileyen olaylarýn veya aþaðýda belirtilen faaliyetlerin tespiti halinde SHY-66
hava aracý bakým lisansýnýn;
a) Belgelerde
tahrifat yaparak veya sahte belge ibraz ederek SHY-66 hava aracý bakým lisansý ve/veya yetkilendirme
belgesine sahip olunmasý durumunda iptaline,
b) Talep edilen
bakýmýn gerçekleþtirilmemesi ile birlikte bu durumun, bakýmý talep eden kuruluþa veya þahsa bildirilmemiþ olmasý durumunda 1 ay süre ile askýya alýnmasýna, tekrarlanmasý halinde ise 3 ay süre ile askýya alýnmasýna,
c) Kendi
kontrolü sonucu ortaya çýkan, yapýlmasý gereken bakýmýn gerçekleþtirilmemesi ile birlikte bu durumun adýna bakým yapýlan kuruluþa veya þahsa bildirilmemiþ olmasý durumunda 1 ay süre ile askýya alýnmasýna, tekrarlanmasý halinde ise 3 ay
süre ile askýya alýnmasýna,
ç) Ýhmalkâr/sorumsuz bakým yapýlmasý durumunda, 1 ay süre ile askýya alýnmasýna, tekrarlanmasý halinde ise 3 ay
süre ile askýya alýnmasýna,
d) Bakým kayýtlarýnda tahrifat yapýlmasý durumunda 3 ay süre ile askýya alýnmasýna, tekrarlanmasý halinde lisansýn iptaline,
e) Bakým çýkýþ sertifikasýnda, belirtilen
bakýmlarýn yapýlmadýðýný bilerek veya yapýldýðýný doðrulamadan bakým çýkýþ sertifikasý düzenlenmesi durumunda 3 ay süre ile askýya alýnmasýna, tekrarlanmasý halinde lisansýn iptaline,
f) Bakým iþlemlerinin veya bakým çýkýþ sertifikasý düzenlenmesinin alkol, uyuþturucu ve diðer uyarýcý maddelerin olumsuz etkileri altýnda gerçekleþtirilmesi durumunda 3 ay süre ile askýya alýnmasýna, tekrarlanmasý halinde lisansýn iptaline,
g) Bu Yönetmelik ile SHY-M veya SHY-145 Yönetmeliklerine
uygun olmayan durum ve þekillerde bakým çýkýþ sertifikasý düzenlenmesi durumunda yazýlý ihtar yapýlýr, tekrarlanmasý halinde ise 1 ay
süre ile askýya alýnmasýna,
karar verir.
(2) Yapýlan deðerlendirmeler sonucunda SHY-66 hava aracý bakým lisansýnda yer alan
yetkilerden bir veya bir kaçýnýn bu Yönetmelik þartlarýný saðlamadýðýnýn tespit edilmesi durumunda ilgili yetkiler üzerinde cezai sýnýrlandýrma yapýlýr.
(3) SHY-66 hava
aracý bakým lisansýna sahip personel
veya çalýþtýðý bakým kuruluþu, Genel Müdürlüðe sunulan þahsi bilgilerin doðruluðundan sorumludur.
(4) Askýya alýnmasýna veya cezai sýnýrlandýrýlmasýna karar verilmiþ lisansýn tekrar geçerli olabilmesi için gerekli þartlar Genel Müdürlük tarafýndan ayrýca belirlenir.
Denetim ve idari yaptýrým uygulamasý
MADDE 24 – (1) Genel Müdürlük tarafýndan iptaline, askýya alýnmasýna veya sýnýrlandýrýlmasýna karar verilmiþ lisans sahibinin
yetkileri, çalýþtýðý bakým kuruluþu tarafýndan da ayný þekilde deðerlendirilir.
(2) Genel Müdürlük tarafýndan, bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý bir davranýþýn tespit edilmesi halinde aþaðýdaki yaptýrýmlar uygulanýr:
a) Genel Müdürlük, SHY-66 hava aracý bakým lisansýný iptal etmeden veya sýnýrlandýrmadan ve SHY-145 onaylý bakým kuruluþuna bu durumu
bildirmeden önce ilgili taraf veya taraflara yazýlý bildirimde bulunur. Bu bildirimde tespit edilmiþ olan aksaklýðýn giderilmesi veya nasýl giderileceðine iliþkin tedbirlerin alýnmasý hususunda ilgili taraf veya taraflara en fazla 10
iþ günü süre verilir. Verilen sürenin sonunda
cevap gelmez ise veya verilen cevap ve açýklamalar yeterli
görülmez ise SHY-66 lisansý iptal edilir, askýya alýnýr veya idari yaptýrým uygulanýr. SHY-145 onaylý bakým kuruluþuna da bu durum
bildirilir.
b) Genel Müdürlük tarafýndan hava aracýnýn emniyetli operasyonunu olumsuz yönde etkileyecek bir durum belirlenmiþ ise, Genel Müdürlük bu fýkranýn (a) bendindeki uygulamalara ilave olarak SHY-66 hava aracý bakým lisansýný þartlý olarak, önceden uyarý vermeden askýya alabilir ve bu fýkranýn (a) bendinde öngörülen yöntemler tamamlanýncaya kadar bu uygulamasýný sürdürür.
c) Bu Yönetmelikte yer alan düzenlemelere aykýrý davranýþlar için 2920 sayýlý Kanun ile SHY ÝPC’de belirtilen idari para cezasý da uygulanýr.
YEDÝNCÝ BÖLÜM
Çeþitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldýrýlan yönetmelik
MADDE 25 – (1) 16/5/2007 tarihli ve 26524 sayýlý Resmî Gazete'de yayýmlanan Hava Aracý Bakým Personeli Lisans Yönetmeliði (SHY 66-01) yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Mevcut lisanstaki haklar
GEÇÝCÝ MADDE 1 – (1)
16/5/2007 tarihinden önce SHD-T-35 lisansýnýn verdiði haklar, ek bir sýnav gerektirmeksizin
sýnýrlamalý olarak SHY-66
lisansýna dönüþtürülmek ve kategorisiyle sýnýrlý kalmak kaydýyla, bu Yönetmeliðin yayýmlandýðý tarihten itibaren 5 yýl daha geçerliliðini korur.
(2) SHD-T-35
lisansýnýn SHY-66 lisansýna dönüþtürülmesi iþlemlerinde, Genel
Müdürlük tarafýndan bu Yönetmeliðe göre belirlenen temel bilgi gereklilikleri ve temel sýnav standartlarý arasýndaki farklýlýklarý yansýtmak üzere, SHD-T-35 lisansýndan SHY-66 lisansýna dönüþtürülen lisanslara sýnýrlamalar getirilir. Sýnýrlamalar ancak, sýnýrlanmýþ modüllere ya da alt modüllere iliþkin sýnavlarýn baþarýlý bir þekilde tamamlanmasý ve gerekli görülürse sýnýrlama konularýný içeren deneyimin lisans sahibi tarafýndan ispatlanmasý halinde kaldýrýlabilir.
(3) Mevcut
SHD-T-35 lisanslarýna, SHY-66 lisansýna dönüþüm haricinde iþlem yapýlmaz.
Yürürlük
MADDE 26 – (1) Bu Yönetmelik 15/2/2014
tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacýlýk Genel Müdürü yürütür.