This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Zararlı Cemiyetler Azınlıkların Kurduğu Zararlı Cemiyetler Özellikleri Nelerdir? Mondros Mütarekesi’nden sonra, ordunun terhis edilmesi ve devlet otoritesinin kalmaması üzerine ortaya çıktı.Azınlıklar tarafından, işgalci emellerine hizmet eden kuruluşlardı.Anadolu hareketine ve Türklerin milli devletine karşıydılar.Bu cemiyetlerin hepsi Rum Patrikhanesi tarafından yönetiliyordu. İtilaf Devletlerince ekonomik ve siyasi açıdan destekleniyorlardı. Wilson İlkeleri’ne göre bulundukları yerlerin kendilerine verilmesini istiyorlardı. Mondros Mütarekesi’nin yedinci ve yirmi dördüncü maddelerini uygulatmak istiyorlardı. Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. maddesi şu şekildeydi : “İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde, herhangi bir bölgeyi işgal edebilecek.” Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 24. maddesi şu şekildeydi: Altı Vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, bu vilayetlerin herhangi bir kısmı işgal edilebilecek. Cemiyetler Mondros Mütarekesi’nden sonra Türk ordusunun terhisinden cesaret alan bazı azınlıklar, Milli Mücadele’ye karşı bir takım cemiyetler kurmuşlardı. Mavri Mira İstanbul’daki Rum Patrikhanesi tarafından kurulan bu cemiyet, Bizans İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak ve Ege Bölgesi’nde ilerleyen Yunan ordusuna yardımcı olmak amacını güdüyordu. Çalışma alanı; Bursa, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul ve Bandırma idi. Yunan Kızılhaç, Resmi Göçmenler Komisyonu, Rum okullarındaki izcilik kurumları, Mavri Mira’nın emrinde çalışıyordu. Trakya ve Yunan Komitesi Trakya’nın işgalinden doğan sorunları Yunanistan açısından çözmeye çalışan bir örgüttür. Buradaki milli direnişi ortadan kaldırmak ve tüm Doğu Trakya’nın Yunanistan’a verilmesini sağlamak temel amaçlarıydı. Pontus Rum Cemiyeti Yunanistan’ın milli örgütü olan ve Yunanistan’ın 1829′da bağımsız olmasını sağlayan Etnik-i Eterya Cemiyeti Trabzon ve dolaylarında bir Rum Pontus Devleti kurmak amacıyla Pontus
Başat Hürriyet ve İtilaf Fırkası etrafına toplanmışlardı. Ulusal örgütlere karşı direniş göstermişlerdir. Fırka’nın temel amacı. Trakya. Yunanistan’dan gelen özel görevlileri Rum göçmeni göstererek Doğu Karadeniz dolaylarına yerleştirme. meşrutiyeti ve liberal iktisat’ı savunmaktaydı. Hürriyet ve İtilaf Partisi Kasım 1911′de Trablusgarp Savaşı’nın yarattığı kaos döneminde Ahrar ve Mutedil Hürriyetperveran Fırkalarının birleşmesinden oluşmuştur. Derneğe İstanbul. idam edildi. Mahmut Şevket Paşa suikastından sonra bir kısım parti mensubu yargılandı. özyönetimi. Ermenilerin Kurduğu Cemiyetler Daha önceleri Ermenilerin kurmuş oldukları “Taşnaksütyun” ve “Hıncak” adlı gizli örgütler milli mücadeleye karşı çıktılar ve işgalcilerle işbirliği yaptılar. ancak “Makkabi Cemiyeti” ve “Alyans israilit Cemiyeti” işgalcilere destek verdi. Zaven Efendi tarafından kurulan bu cemiyetin adı. özel girişimi. “İkdam” ve “Alemdar” gazeteleri partinin yayın organı oldu. Sinop’a dürgün edildi ve ordan Avrupa’ya kaçtı. Bundan sonra parti sıkı bir muhalefete yöneldi. Manda ve himaye taraftarıydılar. Fransızlardan aldıkları destek ile Adana ve dolaylarında faaliyet gösteriyorlardı. Ermeni Patriği Zaven Efendi de Mavri Mira’ya benzer bir örgüt kurup Rumlarla işbirliği yaptı. 1913′deki Babıali Baskını’ndan sonra parti dağılmaya başladı. Anadolu hareketine karşıydılar. “Rum-Ermeni Birliği Komitesi” idi. bu yörelerdeki Rum azınlığı sayıca çoğaltma görevi verilmiştir. İttihat ve Terakki iktidarını yıkmaktı. Osmanlıcı ve hilafetçiydiler. Ermeni İntikam Alayları da. 1912 “sopalı seçimleri” ne kadar iktidarda kalan parti bu seçimde ancak 6 milletvekilini Meclis’e sokabildi. Programında Osmanlcılığı. Kordos Cemiyeti Yunanistan tarafından İstanbul’da “Rum Göçmenleri Merkez Komisyonu” adıyla kurduruldu.Rum Cemiyeti’ni meydana getirdi. Yahudi Cemiyetleri Yahudilerin çok büyük bir çoğunluğu bölücü çalışmalarda bulunmadı. Trabzon. . Marmara kıyıları ve İzmir gibi yörelerde düzeni bozma. Milli Varlığa Düşman Cemiyetler Özellikleri Nelerdir? Milliyetçi amaçlara tamamen karşıydılar. bağımsızların ve gayr-i müslüm mebusların desteğiyle güçlendi. İttihat ve Terakki karşıtı olan bu fırka.
Wilson Prensipleri Cemiyeti Ülkeyi Milletler Cemiyeti içerisinde diğer devletlerle eşit haklara sahip bir varlık haline getirmek amacıyla kurulmuştur. Hürriyet ve İtilaf Fırkası İttihat ve Terakki Partisi’ne düşman olarak çıkan bu cemiyet. İngiliz Muhibleri Cemiyeti Bu cemiyetin başkanı bir İngiliz din adamı olan Rahip Fru idi. bundan dolayı halifenin etrafında toplanmanın gerekliliğini savunmuşlardır. Anadolu’daki milli kurtuluş hareketine karşı en büyük tepkiyi göstermiştir. padişah ve halifeye bağlı kalmakla vatanın kurtulacağını savunmuştur. Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası Bu cemiyet milli mücadeleye karşı çıkan Damat Ferit Hükümeti’ni desteklemiş. 12:02 #2 . Teali-i İslam Cemiyeti İşgalcilerle mücadele edilemeyeceğini. 25-02-2008. Kurucularının Amerika Birleşik Devletleri’nin manda ve himayesi altına girmekten yana oldukları bilinmektedir. Bu parti (fırka) Damat Ferit tarafından özellikle milli direnişe karşı yönlendirilmiştir. Kürdistan Teali Cemiyeti Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra kurulan bu cemiyet Wilson İlkeleri’nden yararlanarak özerk bir Kürt devleti kurmak için mücadele etmiştir. Milli Mücadele’ye karşı manda ve himaye yanlısıydılar. İşgallere karşı koymanın olanaksız olduğunu savunan bu cemiyete Damat Ferit de üye idi.Diğer Cemiyetler Bu cemiyetler Mondros Mütarekesi’nden sonra Osmanlı Devleti’nin bağımsız yaşayamayacağını düşünen.
Cemiyetleri. Yunanlıların İzmir’i işgaliyle başlayan ilerleyişleri iç kısımlara doğru devam edecektir.sewd@lı --->: Milli Mücadele Sırasında Kurulmuş Yararlı/Zararlı Cemiyetler. Yunan askerlerinin Anadolu’ya ayak basmasıyla birlikte yıllarca içimizde yaşayan Osmanlı Devleti’nin tebaası olan Rumlar da Yunan askerleriyle birlikte. Mondros Mütarekesi ve Azınlıkların Faaliyetleri a) Rumların Faaliyetleri Mondros Mütarekesinin imzalanmasını müteakip Anadolu’nun muhtelif yerlerinde işgaller başladı. İngiltere ve diğer batılı devletlerin desteği ile Yunanlılar da İzmir’i işgal ettiler. Fener Rum Patrikhanesi . maddi olarak Yunan Kızılhaçı ile Atina ve Selanik bankaları destekliyordu. Etnik-i Eterya Cemiyeti Fener Rum Patrikhanesi ve Kiliseler Mavri Mira Cemiyeti Pontus Cemiyeti Trakya Komitesi Rum İzci Teşkilatı Rum Matbuat Cemiyeti Beyoğlu Rum Edebiye Cemiyeti Rum Ticariye Cemiyeti Asya-yı Suğra Cemiyeti Rum-Yunan Müdafaa-i Milliye Cemiyeti Rum-Yunan İttihad-ı Milliye Cemiyeti Yunan-Rum Sahib-i Ahmer Cemiyeti Yunan Bahriye İdaresi Yunan Ahz-ı Askeri Şubesi Yukarda adlarını verdiğimiz cemiyetlerin tamamı da Patrikhaneden maddî ve manevi destek alıyordu.. Çünkü Rumları teşkilatlandıran ve Müslüman-Türk düşmanlığını onlara aşılayan başta Fener Patrikhanesi olmak üzere birçok Yunan-Rum cemiyetleri vardı. Bu cemiyetleri şöyle sıralayabiliriz. Türklere karşı katliamlara başladılar.
adalardaki RumYunan halkın ayaklanmaları için Patrikhane ile işbirliği yapmıştır. Yunanistan devletini kurdurmuştur. Rum Matbuat Cemiyeti adı ile teşkilatlanan Rumlar. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinden itibaren siyasî faaliyetlerini artırarak “Megalo İdea” yani “Büyük Fikir” “Büyük Ülkü”yü gerçekleştirmek istemiştir. Girit’in Türklerden alınmasından sonra. duruma Evkaf Nezaretince el konularak. caminin çevresindeki müslümanlara ait ev ve arsaları yüksek fiyatla satın almaya başlayınca. Türkleri katletmek için görevlendirildiler. Cemiyet. Ama onlar. Daha doğrusu. Patrik. bu devletin sınırlarının genişlemesi ve Osmanlı devletinden devamlı toprak alınması için çalışmalarına devam etmiş ve Yunanistan’ın emrinde çalışmıştır. Mahmud zamanında Mora isyanını çıkartmak ve Etniki Eterya Cemiyetine verdiği destek sonunda Yunanistan’ın kurulmasıyla almıştır. Bunlar. Bu büyük fikir ise Bizans İmparatorluğu’nu diriltmek. Hristiyan devletlerin desteğini almak için kendilerini Bizansın varisi olarak gösteriyorlardı. Büyük Yunanistan’ı kurmak idi. Venizelos başbakanlığa geçmiş ve Adalar Denizini bir “Yunan Denizi” yapmak gayesiyle. Luvaris kilisenin faaliyetini şu sözlerle açıklamaktadır: “Kilise muayyen ölçüde çöken ülkenin haklarının mirasçısı halinde yükseltildi. Hristiyanlar için Bizans İmparatorluğunun yerini aldı ve bununla imparatorun kıyafetini ve Bizans devlet alametlerini bu arada iki başlı kartalı da aldı. Cemiyet. cinayetlerini gizlemek için bu adı seçmişlerdir. Aslında. suikastler işledi. İtilaf Devletlerini harekete geçirerek İstanbul hapishanelerindeki beşyüzden fazla Rum ve Ermeni’yi tahliye ettirdi. Bu çalışmalarının meyvesini de. İzcilik Cemiyeti Kadıköy.” Görüldüğü gibi Patrikhane “Megalo İdea”nın adeta bekçisi ve takipçisi olmuştur. II. üçünü de Yunanlılar oluşturuyordu. Yunanistan bağımsız bir devlet haline geldikten sonra. Rum İzcilik Cemiyetini geliştirdi.Fener Rum Patrikhanesi. . Matbuat Cemiyeti. Yunanlılar’ın Bizansla bir ilgisi yoktur. Fener Rum Patrikhanesi. Mondros Mütarekesinden sonra da Fener Patrikhanesi Türkler aleyhindeki çalışmalarına devam etti. Cemiyetin sekiz üyesinden beşini yerli Rumlar. toplantılarını Yunan Konsolosluğunda yapıyordu. Ayasofya’yı kiliseye çevirmek isteyen Rumlar. Dr. Mavri Mira Cemiyeti Rum-Yunan faaliyetlerinin başka bir ad ile ortaya çıkmasıdır. Yunanlı ilim adamlarından Prof. verilen emirler doğrultusunda cinayetler. Beyoğlu ve İstanbul olmak üzere beşyüzer kişilik gruplar halinde organize olarak başlarına Yunan subayları getirildi. Askerî ve siyasî kuruluşların birlikte çalışmaları sağlandı. emlakini satmak isteyenlerin ev ve arsaları alındı. Bir Türk askerî birliği de cami avlusuna yerleştirildi.
Dünya Harbi sırasında Osmanlı Devletinin içinde bulunduğu kötü durumu fırsat bilerek Samsun. Sivas. Ermenileri Osmanlı devletine karşı silahlandıran ve teşkilatlandıran kuruluşlar Taşnaksutyun ve Hınçak cemiyetleridir. Çarşamba. Pontus Cemiyeti’nin organizesinde Amasya metropoliti Yermanos ve Samsun metropoliti Tekomanidis önemli rol oynamışlardır. Rumları silahlandırarak müslüman Türk halkını öldürtüyorlardı. II. 1877ğ1878 Osmanlı-Rus harbinden sonra İngiltere’nin isteği ile Ermeni meselesi gündeme getirilmiş ve Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılması maddesi Berlin Andlaşması’na konulmuştu. Türklerin oturduğu kasaba ve köyleri yakıp yıkarak büyük zararlar veriyorlardı. ırzlarına da tecavüz etmişlerdi. Pontus Cemiyeti Karadeniz bölgesinden İç Anadolu’nun kuzeyine kadar olan sahada Pontus devleti kurmak amacıyla 1904’te kurulmuş bir Rum Cemiyetidir. mallarını gasbettiler. Komitenin başkanı Yunanistan’lı bir Rum’du.Cemiyet Yunanistan’dan her türlü yardımı almaktaydı. Rusya’dan getirdikleri Rum ve Ermenileri silahlandırarak muhtelif bölgelere gönderiyorlardı. Amasya. Çankırı. I. Batum’dan İstanbul boğazına kadar Karadeniz kıyıları ile Kastamonu. Amasya. Özellikle. Bu olaylar I. Özellikle Samsun ve çevresinde daha çok faaliyet gösteriyorlardı. Silahlı Rumlar. İstanbul’un işgalinden sonra Pontusçuların katliamları arttı. kuracakları devletin haritasını bastırıyorlardı. Ege. Yozgat. Erzincan vilayetlerini içine alan bir Pontus Devleti kurulacak ve merkezi de Samsun olacaktı. Fransa ve Rusya. Ermeniler Osmanlı Devleti’ne karşı devamlı kullanıldılar. Bu tarihten sonra. Türklere ait köy ve kasabaları yağmalattırıyor. Bafra ve diğer Karadeniz sahillerindeki Rumları silahlandıran cemiyet. Tokat. . müslüman halkı öldürtüyordu. Kırklareli. Pontuscu Rumların teşkilatlanmasında Merzifon Amerikan Koleji de önemli rol oynadı. Rum cemiyetleri yanında Ermeni cemiyetleri de kurdurmuşlardır. Tekirdağ. Tokat. Osmanlı tebaası Hristiyan azınlıkları örgütleyerek devlete karşı kullanmışlardır. bu silahlı çetelere yol kestiriyor. Ermenilerin Faaliyetleri Osmanlı Devleti’ni yıkmak isteyen İngiltere. Pontus adlı gazete ve dergi çıkarıyorlar. Haritaya göre. Bütün cemiyetlerin destekçisi olan Fener Rum Patrikhanesi Pontus faaliyetlerini de destekliyordu. Üsküdar tedhişçilik yaptıkları bölgelerdi. Marmara. Cemiyetin merkezi İstanbul idi. Abdülhamid’e suikasttan banka soygunlarına kadar birçok olaylar çıkardılar. Gümüşhane. Samsun bölgelerinde binlerce Türkü öldürdüler. Kartal ve Pendik bölgesinde küçük yaştaki Türk çocuklarını öldürdükleri gibi. Kordos Komitesi Rumların silahlı örgütlerinden birisi de Kordos komitesidir. Çorum.
Ermenilerle buradaki mücadele yirmibeş gün devam etti. Ermenilere ve İtilaf Devletleri’ne hoş görünmek için önceki hükümetin verdiği emirleri yerine getiren ve Ermenilerin Boğazlıyan’dan çıkmalarını sağlayan Kaymakam Kemal Bey’i. Müslüman halkın binlercesi katledildiği gibi. Şehir baştan başa yakıldı. Elazığ. vahşetin önüne geçmek için Hükümet 14 Mayıs 1915’de “Tehcir Kanunu”nu çıkardı. Ordudaki Ermeni askerleri de silahlarıyla kaçarak Ermeni komitecilerine katıldılar. Diyarbakır. Ermeni tehcirini (göçünü) “o vakitki Osmanlı Hükümetinin bir eser-i vahşeti” diye tasvir ettiğini söylemiştir. Ordudan yardım istendi. Van’da 23 gün kanlı olaylar devam etti ve şehri tamamen işgal ettiler. Van’da 1500 kadar kadın ve çocuk kalmıştı. Ermeniler. Bu kalanları da Van’da görevli Amerikalılar korumuşlardır. Bu arada I. Asayişin sağlanması için bölge halkı başka yerlere göç ettirilecekti. Birçok binayı bombaladılar. Ermeni zulüm ve vahşeti her tarafta arttı. Van’da olay çıkaran Ermeniler polislere. Van şehrimiz Ermeniler tarafından Ruslara teslim edildi. Ermenilerin yaptıkları bu zulmün. 8 Nisan 1919’da idam kararı verilen Kemal Bey. Ermeniler Urfa’da da büyük olaylar meydana getirdiler. göç ettirilme sırasında müslümanları öldürmeğe devam ettiler. Osmanlı Devleti de Mondros Mütarekesini imzaladı. müslüman halkın oturduğu mahalleleri ateşe verdiler. Van şehrimiz tamamen bir kan deryasına döndü. Kolordu. Dağlara çıkan Ermeni çeteleri. Dünya Harbini sona erdiren anlaşmalar yapıldı. müslüman köylerini yakıp yıktılar. kurdukları silahlı çetelerle ve Osmanlı ordusundan kaçan Ermenilerle birçok olaylar çıkardılar. hükümet konağını işgal ederek jandarmaları öldürdüler. Sivas. Mütareke ile birlikte Sadrazamlık makamına Damat Ferit Paşa getirildi. Müslüman halkı katlettiler. Bu isyanlardan ilki Maraş ilimizin Zeytun (Süleymanlı) kasabasında çıkarıldı. jandarmalara ve kışladaki askerlere saldırdılar. Ermeniler Van’da geçici bir hükümet teşkil ederek kuracakları Ermeni devletini 14 eyalete ayırdılar. Ermenilerin yaptıkları katliamları görmezlikten gelen ve adeta bir Ermeni gibi davranan Sadrazam Damad Ferid. Çıkan çatışmada binbaşı Süleyman Bey olmak üzere yirmibeş askerimizi şehit ettiler. Ermeniler fırsattan istifade ederek. Kürt Mustafa Paşa Divan-ı Harbinde idama mahkum ettirmek olmuştur. rezaleti yaptılar. 10 Nisan 1919’da idam edildi. İttihatçı düşmanlığı ile tanınan Damad Ferid’in yaptığı işlerden ilki. Ermeniler. Müslüman Türk kadınlarını ve kızlarını toplayarak binbir işkenceyi. Ruslar Doğu Anadolu’yu işgal edince. Hamile kadınların karınlarından süngülerle çocukları çıkarıp parçaladılar. Ermeniler Maraş bölgesi dışında Bitlis yöresinde de birçok olaylar çıkardılar. Şarki Karahisar’da müslüman mahalleleri ateşe vererek yaktılar. .Dünya savaşı sırasında da devam etti. Bu kanunla Ordu. Şehirdeki mevcut polis ve jandarma Ermenilerin çıkardığı olayları önleyemedi ve 4. kadınların ırzlarına tecavüz ettiler. Ankara ve Trabzon’da sayısız olaylar çıkararak müslüman Türkleri öldürdüler. Ermenilerle Urfa’da çarpışma uzun müddet devam etti. Tümen ve Müstakil Mevki Komutanlarına yetkiler verildi.
Başkan vekilleri Babanzade Mustafa Zihni Paşa. Diyarbakır) Maraş. Amerikan Cumhurbaşkanı Wilson. İngilizler ve İtalyanlar kuvvet veremeyeceklerini belirttiler.Damad Ferid Paşa’nın acizliği ve ihaneti Ermenileri daha da cesaretlendirmiş ve Ermeni temsilcisi Bogos Nubar Paşa mütarekeden bir ay sonra 30 Kasım 1918’de İtilaf Devletlerine müracaatla müstakil bir Ermenistan devleti kurulmasını istemiştir. Kurulacak bir Ermeni devletinin savunulması. Damad Ferid’in. müstakil bir devlet kurmak istediklerinden Damad Ferid’in bu teklifini de kabul etmemişlerdir.” 6 Kasım 1917’de kurulan cemiyet Dahiliye Nezareti’ne 7 Aralık 1918 tarihinde bir yazıyla başvurmuş. Bedirhani Emin Ali. a) Kürt Teali Cemiyeti Bedirhani. sonuçta öyle olacak. cephanenin karşılanması. Ermeni isteklerini görüşen “Onlar Konseyi”nin üyelerinin bir kısmı Ermeni isteklerini çok abartılı buluyorlardı. Ermeni zulüm ve vahşeti de ancak Türk askerinin süngüsüyle sona erdirilebilirdi ki. Ermeniler. işgalci devletlerin destek ve yardımlarıyla Türkler tarafından kurulan cemiyetler de mevcuttur. “Ayan azasından cemiyet başkanı Seyit Abdülkadir. Bu isteklere göre Vilayet-i Sitte denilen altı vilayetle birlikte (Erzurum. “1908 yılında kurulan Osmanlılık idealine bağlı bir . Kâzım Karabekir Paşa Ermeniler üzerine sefer için görevlendirilecek ve 3 Aralık 1920’de Gümrü Andlaşmasıyla mesele halledilecektir. Senato’nun tasvibi şartıyla Ermeni mandasını kabul edebileceğini söyleyerek Ermeni isteklerine destek verdi. milli birlik ve beraberliğimizi bozucu. Baban ve Şemdinan aşiretlerinden İstanbul’da oturan Kürt aileler ve entellektüel aydınlardan kurucuları arısında. Ermeni patriği Zaven Efendi de 12 Şubat 1919’da Paris ve Londra’ya giderek Fransa ve İngiltere devlet adamlarıyla görüşerek bağımsız bir Ermeni devleti kurulması için yardım istemiştir. Bediüzzaman (Said-i Nursi). Ermeni temsilcileri 26 Şubat 1919’da “Onlar Konseyi”nde Ermeni isteklerini açıkladılar. Katipler: Babanzade Abdülaziz. Molla Said. Van. yıllarca sürecek bir maddi yardım ve hangi devletin mandaterliğinde olacağı konuları üzerinde tam bir anlaşma sağlanamadı. Seyit Abdullah ve Şefik Beylerden oluşmaktadır. Ermenilerin isteklerinde direnmelerinde. Zararlı Cemiyetler Milli Mücadele’de azınlıkların kurduğu cemiyetlerin yanında milli çıkarlarımızla bağdaşmayan. Ermenilere özerklik verileceğini söylemesi de etkili olmuştur. ordusuna verilecek silah. Sivas. Dahiliye Nezareti 19 Şubat 1919 tarih ve 74 sayılı kararla kurulma izni vermiştir. Kilikya (Çukurova bölgesi) Trabzon’un bir kısmını da içine alan bir Ermenistan devleti kurulacaktı. Sadece Fransa askerî kuvvet vereceğini söyledi. Başta kendisini. Bitlis. Elazığ.
boş yere fırtına koparıp Türk halkından toprak isteyen Kürt Teali Cemiyeti üyeleri. Kendilerini Kürt davasının tek temsilcisi sayan cemiyet üyeleri. Erzurum. “Sen kendin yardımcı ol. Türk milletinin aleyhinde çalışıp. Allah da sana yardım eder” diyerek toplantıyı sona erdirdi. Haydarizade İbrahim Efendi. Fransız. Van vilayetlerinde şubeleri ve geniş manada faaliyetleri vardı. . Fakat Kürdistan dağlarına gemileriniz çıkamaz bu kararınız da uygulanamaz. Kürt Şerif Paşa’nın Paris’teki girişimlerini desteklediler. Amerika’dan Kürt milli haklarına yardımcı olmaları yönündeki isteklerine Amerikan Komiseri. Türk toprakları üzerinde İtilaf Devletlerinin menfaatleri doğrultusunda propaganda yaparak Osmanlıyı içten yıkmak için ellerinden gelen gayreti göstererek Millî Mücadele’yi aksatma çalışmalarıyla zararlı hale geldiler. “Jin” ve “Kürdistan” dergileri çıkararak.hayır cemiyeti görünümünde olan Kürt Teavün ve Terakki Cemiyetinin devamı gibi gösterdiyse de asıl amacı: mütarekenin yarattığı elverişli koşullardan yararlanarak bağımsız bir Kürt Devleti kurmaktı”. Amerikan Komiserinin Kürdistan’ın büyük bir kısmını içine alan Ermenistan Devleti’nin kurulmasına karar verildiğini söylemesi üzerine kızan Bediüzzaman Said Nursi cevaben. Mevlanzade Rifat. bir başka Kürt’ün Mardin valiliğine atanması işlemi. Bu arada yapılan 1919 Meclis-i Mebusan seçimlerini de bir dernek değilmiş gibi “Anadolu’da Kuvayı Milliye’nin seçime faal bir surette müdahele ettiği gerekçesiyle veto edip katılmadı”. Elazığ. “Kürdistan eğer deniz sahilinde olsaydı harp gemilerinizle belki bu kararı tatbik edebilirdiniz. Kürtleri Türkler’den ayrı bir kavim sayarak birbirlerine düşman ilân etmeye çalışması Wilson ilkelerinden faydalanarak bağımsız bir Kürdistan kurmayı amaçlaması. Amerikan komisyon üyelerini ziyaretle isteklerde bulundular.” dedi. Hamdi Paşa’nın 10. Merkezi İstanbul’da bulunan cemiyetin Diyarbakır. Kolordu komutanlığına. 4 Ağustos 1919’da Amerikan heyetiyle İstanbul’da Seyit Abdülkadir başkanlığında görüşen cemiyet üyeleri. “Kürdistan hudutlarının gösterildiği bir haritayı vererek denize de bir çıkışlarının bulunmasını istediler”. Doğu illerine Kürt memurların atanmasını isteyen kuruculardan Avni Paşa. “Barış Konferansına iki muhtıra ve bir Kürdistan haritası sunan Şerif Paşa. Ali Bedirhani’nin Diyarbakır Valiliğine. Seyit Abdülkadir ve ekibinin. Bitlis. sonuç olarak “Kürdistan”a bir Kürt vali atanması ve belli sayıda Kürt görevlinin gönderilmesi fikrini benimsettiler. Mardin. İstanbul’da bulunan İngiliz. bütün Türkler ve en çok Doğu Anadolu vilayetleri halkı tarafından şiddetle reddedildi. Abuk Ahmet Paşa’dan oluşan grup. İngiliz Yüksek komiserliğinin Ali Bedirhani’ye güvenmemesi ve konunun Osmanlı Devletinin iç işlerine müdahele olacağı düşüncesiyle gerçekleşmedi.
Seyit Abdülkadir’in İstanbul gazete sütunlarında yer alan “Kürtler bağımsızlık istemiyorlar” açıklaması teşkilatta bölünmeyi hızlandırdı. Kürt Talebe Hevi Cemiyeti ve Kürt Kadınları Teali Cemiyetiyle birlikte Milli Mücadele sonunda T. Başkan Darülhilafetül-aliyye İptidai Dahil Medresesi Müdürü Umumisi İskilipli Mehmet Atıf Efendi. Osmanlı hükümetinin de Haziran 1920’den itibaren cemiyet şubelerini kapatışı ve bazı üyelerini tutuklaması cemiyet içindeki huzursuzluğu artırdı. Başkan yardımcısı Sahn Medresesi Arap Edebiyatı Müdürü Konyalı Abdullah Atıf Efendi. b) İslâm Teali Cemiyeti Suna Kili’nin.M. Seyit Abdülkadir Ermeniler lehine çıkacak bir kararın sebebi olabileceğini düşünerek 17 Mayıs 1920’de Paris’e konfrans delegelerine çektiği telgrafında. Siyasî hayatı sona doğru hızla ilerledi. radikallerden oluşan ikinci grup hâlâ bağımsız Kürdistan hayaliyle yaşadılar.Ermeni temsilci Bogos Nubar Paşa ile de bir andlaşma yaptı. ancak Ermenilerin mi yoksa Kürtlerin mi çoğunlukta bulunduğunu İtilaf Devletlerince oluşturulacak bir kurulun yerinde araştıracağını. Katip. Türk Devrim Tarihi’nde Teali-i İslâm (müslümanları yükseltme yüceltme) Derneği diye tanımladığı cemiyet İstanbul Süleymaniye Elmaruf mahallesi Kirazlı Mescit sokağı No 17’de 19 Şubat 1919 tarihinde (Cemiyet-i Müderrisin) adıyla kuruldu.” Kürt aşiret ahalisi de Şerif Paşa’nın gereksiz vekilliğine karşı durdu. konferanstan çekilen Şerif Paşa’nın davranışını. Cemiyet üyelerinden Arif Paşa başkanlığında oluşturulan heyet de destek vermek üzere Paris’e gönderildi. Üyelerinin herbirinin kafasından ayrı bir ses çıkması cemiyetin kapanmasıyla ilgili bir kararında alınamayışına sebep oldu. Türklerden ayrı olarak düşünmeyip Paris Barış konferansında Ermeniler lehine aldığı kararlar Kürt toplumunda ikiliğe yol açtı. Seyit Abdülkadir’in bir gazeteciye. Osmanlı toprak bütünlüğü içinde bir Kürt otonomisi fikrini savunurken.” İtilaf Devletleri’nin Kürtleri. Kürt Teali Cemiyeti içindeki çekişmeler 1919’un son ayları ile 1920 yılı içinde hızlandı. Süleymaniye Tarihi Edyan Müderrisi Bergamalı Mehmet Zeki Efendi idi. “Kürtlerin Şerif Paşa’nın çekilmesiyle konferansta temsil edilmediğini bu nedenle konferansın alacağı kararların Kürtleri bağlamayacağı hatta kararların geçerli sayılmayacağını duyurdu.M. Kurucuları. Kürtleri temsil edebileceği ve altı doğu vilayetinde Kürtlerin çoğunlukta bulunması nedeniyle bu iller için özerklik istendiğini.B. Destek verdiği. bunun için Ermeni temsilci ile andlaşma yapıldığını söylemesi tepkilere neden oldu. Bunun üzerine. hükümetinin kuruluşuyla son buldu.” Paris Barış Konferansı’nın devam ettiği bir sırada. Kürdistan’ın bağımsızlığından vazgeçen Seyit Abdülkadir. Meclis-i Mebusan’daki Kürdistanla ilgili tartışmalar. “Şerif Paşa’nın cemiyetlerinin delegesi olduğunu. . “Kürt Tamimi Maarif Cemiyeti.
damadı Hazreti şehriyari Ahmet Zülküfül Paşa. milli şuuru felce uğratmak. Gazi Mustafa Kemal Nutuk’ta cemiyetin biri açık diğeri gizli iki amacının olduğunu belirtir ve devamla: “asıl faaliyeti gizli cehti olup. c) İngiliz Muhipleri Cemiyeti Milli birlik ve beraberliğimizi bozucu kuruluşların hepsinin birleştikleri nokta. Varlığını koruması. Hürriyet ve İtilaf Fırkası ile sıkı işbirliğinde olan teşkilatta ikilik ortaya çıktı. Robert Rew Frew gibi ünlüler vardı. sabık Şurayı Devlet azası Said Molla ve İngiliz ajanı Rahip Dr. İstanbul’un en yoksul semtlerindeki Türk ailelerine hergün çok miktarda et dağıtarak işe başladı. İngiliz casusluğu görevini de yürüten Muhipler Cemiyeti üyeleri.” Bu gaye etrafında çalışan cemiyet üyeleri Hürriyet ve İtilaf Fırkası safında. ecnebi müdahelesini kolaylaştırmak gibi haince teşebbüsleri vardı” der. desteklediği diğer yan kuruluşlarla Anadolu’da oluşan Kuvâ-yı Milliye’yi yok etmeye yönelik hareketini hızlandırdı. Mahkeme-i Temyiz reisi Ali Rüşdi Efendi. Şehremini Cemil Paşa. İngiliz ekonomik sermayesiyle güçlenen teşkilat. ahlakî ve sosyal yollarla siyasî hayata tesir etmek. “İngiliz Muhipler Cemiyeti” namıyla bir cemiyet teşekkül etmiştir”. Marmara ve Ege bölgelerinde çıkan isyanlar dahil. Yukarıdaki cümleden hareketle. memleket içinde teşkilat yaparak isyan ve ihtilal çıkarmak. 20 Mayıs 1919 salı günü kuruluş beyannamesi Dahiliye Nezareti’ne verilen İngiliz Muhipleri Cemiyeti’nin beyannamesinin sonunda şöyle deniyordu: İngiltere devleti fahimesinin muaveneti hayırhahanesiyle memalîk-i Osmaniyenin temin ve vahdeti hukuku için. İngiliz David Lloyd George (1863ğ1945)’un Türkiye üzerindeki planlarını gerçekleştirmek için kurulan cemiyetin kurucuları arasında eski Dahiliye Nazırı Memduh Paşa. Anadolu millî hareketine karşı cephe almada birleştiler. Konya-Bozkır ayaklanmaları ile Konya Delibaş Mehmet İsyanı hareketinde de büyük rolleri olan cemiyetin yayın organı “İstanbul” gazetesiydi. Hürriyet ve İtilaf Fırkası yanlısı gazetelerde muhtelif konularda çeşitli makale ve beyannameler yayınlayarak Milli Mücadeleyi baltaladılar. Miralay Sadık-Gümülcineli İsmail grubu 22 Eylül 1921 . Frew’in talimatıyla. Cemiyet ayrıca. “Düşmana karşı direnmenin yararsız olduğu görüşünde ve halifeye bağlılıktan başka bir şeyin memleketi kurtaramayacağı düşüncesinde idi.Konya’da şubesi bulunan cemiyetin amacı: Din ve devlet ayrılığına taraftar olmadan ilmî. ancak himaye altına girmesiyle mümkündür” görüşüdür. Osmanlı Devleti’nin içine düştüğü kötü durumdan ve bunalımdan kurtulması için dinî esaslara dayalı olarak hilafet ve saltanatın nüfuzunu kuvvetlendirmekti. “Osmanlı Devleti artık egemen bir devlet halinde yaşayamaz.
12:09 #3 --->: Milli Mücadele Sırasında Kurulmuş Yararlı/Zararlı Cemiyetler. Bu cemiyet. İzmir Müdafaa-i Hukuku Osmaniye Cemiyeti Vatanın maddi ve manevi yönlerden yükselmesini sağlamak ve Türklerin haklarını korumak amacı ile kurulmuştur. Basın yoluyla da mücadelede bulunmuştur İstihlası Vatan Cemiyeti İstihlası Vatan Cemiyeti Manisa’da kurulmuş olup Ege’de öncü müdafaa-i hukuk cemiyetlerinden biridir. Alaşehir Kongresi’nden sonra faaliyetlerini İstanbul’a nakletmiş ve Milli Mücadele içinde yer alan kuruluşlarla anlaşarak Anadolu’ya silah ve cephane kaçırılmasına yardımcı olmuştur. 25-02-2008. daha sonra Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı ile İstanbul’dan ayrılmış. doğuda müdafaa-i hukuk akımını temsil ederek Mustafa Kemal’in sevk ve idaresinde güçlenmiş. sewd@lı Kurtuluş Savaşı'nda milli varlığa yararlı cemiyetler Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Ağustos 1919 tarihinde.. bütün memlekete yayılacak bir program hazırlamıştır. . İşgallere karşı silahla vatanı koruma amacı güden cemiyet. önce İstanbul’da kurulmuş olan Vilayat-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyetine bağlı olarak açılmış.tarihinde bir kongre yapıp yeni idare heyeti oluşturduysa da Rahip Frew’in desteğindeki Mustafa Sabri-Said Molla grubu da noter huzurunda 19 Ekim 1921 tarihinde ikinci bir alternatif kongre yaptılar. Fakat Millî kuvvetlerin Anadolu’ya hakim olmalarıyla siyaset sahnesinden silindiler. Erzurum’da kurulmuştur. Daha sonra 19 Mart Kongresi ile İzmir Müdafaa-i Hukuku Osmaniye Cemiyeti ile birleşmiştir.
Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti Karadeniz kıyıları üzerindeki yabancı emellerine tepki olarak ortaya çıkmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonunda 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi hükümlerine dayanarak. TBMM ile birleşme ve programını Müdafaa-i Hukuk programı ile denkleştirme.d. Eylül 1919’da gelindiğinde ana merkez Çukurova da olmak üzere Urfa.M. 18 Aralık 1918’de Tarsus. Düzenlediği iki kongrede silahlı savunma. in Ankara Antlaşmasıyla sona ermişdir. Zamantı suyunu sınır kabuletmişler ve Bakırdağ Nahiyesini denetimleri altına alırlar. Maraş ve Kayseri’nin Develi Kazasının 20 km. Bu yörede faaliyet gösteren Trabzon Havalisi Ademi Merkeziyet Cemiyeti ile mücadele eden bu teşkilat. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin şubesi olmuştur.M. 1 Ocak 1919 başlayan işgal 9 Mart 1921 de T. Güney Anadolu’yu denetimi altında tutacak olan Fransızlar 17 Aralık 1918’de Mersin’e çıkarma yaptılar. 1948) u atamış Bu valinin ermeni politikaları halk karşıtlığı doğurunca 4 Eylül 1920 da bu valiyi Eylül 1920 Julien Dufieux le depiştirmişdir. Antep. Anadolu hareketinin etkisiyle adını Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti haline getirmiş ve. 1868 . yakınlarına dek ilerlemişlerdi.B. Kilikya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Adana Savunması veya Çukurova savunması Fransa nın Adana ilini ve ilçelerinde hakimiyet kurma ve Ermenilerin bu bölgeye yerleştirilmesi politikalarına karşı çıkan bir halk haraketi sonucu oluşmuşdur. gibi kararlar almıştır. asker toplama. . Erzurum Kongresi’nden sonra Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin şubesi haline gelmiştir .Trakya-Paşaeli Müdafaa Heyeti Osmaniyesi 1918’de kurulmuş ve Trakya’nın işgaline karşı çıkmıştır. Fransa bu bölgeyi kendi kolonisi olarak 1 Ocak 1919 Fransız valisi Édouard Brémond (b. Mersin’i işgal ettiler. 20 Aralık 1918’de Adana işgal edilmiştir.
bu olaydan önce Adana'dan ayrılmıştı. Fransa. Oysa Ahmet Remzi. 18 Aralık 1919 tarihli Erciyes gazetesinde şu beyannameyi yayınlamışlardı : "Sivas'ta Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesine. cemiyetin tabelasını da bir otel odasına asmış ve aynı zamanda bu cemiyetin meşruluğunu da Kayseri valiliğine onaylatmıştır . Redd-i İşgal. Ahmet Remzi Yüreğir tarafından Çukurova ve Adana'nın işgalden kurtarılması amacıyla kurulan müdaafa cemiyeti.Hareket-i Milliye ve Redd-i İlhak Teşkilatları İzmir’in işgalinin yarattığı tepki içinde. Birinci Balıkesir. Böylece Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Adana Heyet-i Merkeziyesi Kayseri'de faaliyete geçmişti. İngiltere. 28 Nisan 1919'da Çukurova'da genel olarak işgalciler tarafından yapılan aramalarda evinde silah ele geçirilen Ahmet Remzi Yüreğir gıyabında idama mahkum edilmişti. Daha sonra Ahmet Remzi Bey Sivas'a giderek. Amerika. bulundukları yerlerin idari ve askeri işlerini ele almışlar ve milis teşkilatları oluşturarak Yunan işgaline karşı fiilen direnmişlerdir. bütünleşen Müdafaa-i Hukuk fikri Sivas Kongresi ile genelleşmiş ve bütün memlekete yayılmıştır. Ellerinde alet ittihaz . bölgeyi savunmak için kurulmuş kuruluşlardır. İtalya Siyasi Mümessillerine Kilikya'yı adalet tevziî ve asayiş temini vaadiyle işgal eden Fransızların oraya girdikleri günden beri adalet ve asayişin yüzü bile görülmemiştir. Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti. orada Mustafa Kemal Paşa ile görüşmüş ve neticede bu görüşmeden aldığı direktifle Kayseri'ye gelerek. Dersaadet'te Sadaret-i Uzmaya. burada Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni kurarak. Redd-i İlhak. Orada Fransız büyük memurlarından Bremond. İstihlası Vatan ve Heyet-i Milliye isimleri ile kurulan bu teşekküller. Norman'ın emir ve arzuları kanun ve adalet yerine kaimdir. Çukurova'nın işgalini ve işlenen cinayetleri protesto eden Adanalılar Kayseri'de Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyet-i Merkeziyesi namı altında. Alaşehir ve İkinci Balıkesir Kongreleri ile organlaşan.
Kabahati ise yalınız Türk olduğudur. Adana Vilâyetinin merkezi durumundaydı) naklederek. Fransızlardan arka alarak işledikleri cinayetlerin hesabı sorulamıyor. Adana'daki cinayetler. Kethüdazade İbrahim Bey'den meydana gelen bir yürütme kurulu oluşturmuştur . Bu protesto da hiç yankı uyandırmamış. Remzi Bey (Niğdeli). Sivas Kongresi'nden sonra kurulan bu cemiyetin faaliyetine başlaması üzerine İstanbul'da bulunan Kilikya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ise gayrı faal bir vaziyete düşmüştü. Fransızlardan arka alarak işledikleri cinayetlerin hesabı sorulamıyor. artık Türklerin de bir hayat hakkına ve adalete müstahak olduklarının teslim edilmesini bekleriz. adaletsizliği ve Adana Türklüğünü mahvetmek politikasını bütün mevcudiyetimizle medeniyet âlemine karşı protesto eder. bu zavallılar. Daha sonra Kayseri'den Niğde'ye hareket eden Ahmet Remzi Bey. Acaba bu zavallılar hangi âdil mahkemenin hükmüyle idam ediliyorlar? Adana vilayetinde Türk kanunlarının icra-yı hükm edeceğini ilân eden işgal kuvvetleri bu bîçarelerin idamında onu tatbik etmiş mi. Emin Bey (Posta ve Telgraf Müdürü). Diğer taraftan. Toroslarda silahlı teşkilatın oluşmasına yardımcı olmuşlardı . Adana ve civarında Ermenilerin. Bunun üzerine. bölgenin her tarafında yerli halkın teşebbüsü ile millî . 1 Nisan 1920 tarihinde millî kuvvetlerin eline geçen Karaisalı'ya taşınarak faaliyetini burada sürdürmüştür . namus ve servet sahibi olduklarını her zaman isbata hazırdır. yahut hürriyet-i şahsiyetlerinden mahrum edilerek. Böylece Adana Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin teşkilatlanmasını tamamladıktan sonra. önüne geçilmez bir hal almıştı. İşte bu haksızlığı. hırsız çetesi diye Fransızların kurşuna dizdikleri Türklerin hakkı aranamıyordu. Böylelikle cemiyet önce Kayseri. Adana ve civarında Ermenilerin. Ahmet Remzi Yüreğir Bey. İşte son günlerde hırsız çeteleriyle alâkadar diye ekserisi Ceyhan kazasından olmak üzere en namuslu ve servet sahibi zürra ağalardan yirmi beş kişi kurşuna dizilmiştir. yoksa birkaç Ermeni'nin yalan şehâdeti ve Bremond. Tevfik (Gülek) Bey.ettikleri Ermenilerin şahâdet ve iftiralarıyla hergün birçok Türk'ün ya malı gasbedilir. hapse konulduğu görülür. buradaki Adana Müdafaa-i Hukuk ve İntibah Cemiyetleri ile birlikte. sonra Niğde olmak üzere faaliyetlerde bulunmuş daha sonra ise. hırsız çetesi olmayıp. Hulusi (Akdağ) Bey. hırsız çetesi diye Fransızların kurşuna dizdikleri Türklerin hakkı aranamıyordu . Norman emriyle mi olmuştur? Bremond tarafından mühim bir icraat olarak tâ Fransa'ya kadar ilân edildiği üzere. bu cemiyet merkezini İstanbul'dan Adana'ya (Pozantı. Cemiyetin teşkilatlanmasını burada şu şekilde devam ettirmiştir. Saadettin Beybaba Bey.
Mustafa Kemal'in el yazısıyla verilen bu beyannamede (Anadolu ve Rumelide müteşekkil bilûmum Müdafaai Hukuku Milliye vesair millî ve vatanî millî cemiyetlerle. Amasya.müfrezeler kurulmaya ve düşman kuvvetlerine baskınlar yapılmaya başlanmıştır. Kayseri. Niğde gibi merkezlerde şubeler açan Cemiyet. Sivas Kongresi'nden sonra mümkün olmuştur.) denilmekte ve normal kanuni işlemin yapılması bildirilmektedir. yaygın olarak Kuvâyı Milliye'nin kurulması ise. Milli Ordu’ya para ve mal yardımı kampanyaları açmış. 4 Eylül 1919 da toplanan Sivas Kongresinde bütün yurdun maddî ve manevî kuvvetlerine dayanan bir millî teşkilât kurulması kabul edilmiştir. bütün olarak her türlü fedakarlığa katlanacaklarının en büyük simgesi olmuştur Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti İstiklâl Savaşımızda ve millî mücadele dâvalarında kuvvetli bir dayanak vazifesi görmüş olan millî teşkilatımızın adı. Faaliyetleri ile. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti Sivas’ta. Raddi İlhak heyetlerinin Sivas'ta 3 Eylül 335 tarihinde akdettikleri umumî kongre kararıyla “Anadolu ve Rumeli Müdaai Hukuk Cemiyeti” namı menâfii Osmaniyeyi müdafaa etmek üzere birleşmiştir. . Kastamonu. Vali Reşit Paşa’nın eşi Melek Reşit Hanım ve arkadaşları tarafından kurulmuştur. 11 Eylül 1919 da Kongre Başkanı Mustafa Kemal'in Sivas Vilâyet makamına verdiği dilekçe ile resmen faaliyete geçmiştir. daha önce de temas ettiğimiz gibi güneyde Fransız işgaline karşı silahlı ilk direnme Dörtyol'da olmuştu. Erzincan. düşman işgallerini büyük bir duyarlılık ve dikkatle izleyerek İtilaf Devletlerine ve İstanbul Hükümetine karşı protestolar yayımlamış. Milli Mücadeleye moral desteği sağlamıştır. Bütün Güney cephesinde. Anadolu’da Burdur. vatanını kurtarmak ve bağımsızlığa kavuşmak için. Buna paralel olarak. Bolu. “Şarkî Anadolu Müdafaai Hukuk Cemiyeti” nin tüzüğü esas alınarak kurulan Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti. Türk milletinin kadını ile erkeği ile.
Arslanlı Bölüğü Komutanı Topaizade Halil Efendi. İstiklâl Savaşının kazanılması için Türk milletini bu dâva çevresinde kuvvetli bir şuur ve heyecanla birleştirmek hususunda en esaslı bir vasıta olan bu cemiyet. 1 Temmuz 1920 de İcra Vekilleri Hey'eti aldığı bir kararla hükümetle cemiyet teşkilâtının işbirliği etmesini bir esasa bağlamıştır.Mustafa Kemal'in verdiği karar üzerine 12 Eylül 1919 dan itibaren kurtuluş dâvasına düşman olan Damat Ferit hükümeti ile bütün ilgiler kes 1 imiş ve cemiyetin teşkilâtı. 7 Mart 1919'da Kozan'ın işgali ile kurulan müdaafa cemiyeti. Cemiyet üyelerinin katıldığı Meclisi Mebusan. Ağzıkaraca köyünden Musa Hoca Berber Bölüğü Komutanı Kurtlu Uşaklı Hacı Efendi. toplanarak. kısa zamanda memleketin düşman ayağı basmamış her köşesinde kurulmuş ve kökleşmiştir. Kozan Müdafaa-i Hukuku Cemiyeti Kozan Müdafaa-i Hukuku Cemiyeti. bu görüşmeler sonunda da İstanbul'da Osmanlı Meclisi Mebusanı'nın toplanması kararlaşmıştır. Kozan heyetinden Adana ve Kozan’ın durumu hakkında genel bir bilgi almıştır. 30 Ekim 1919 Heyet-i Temsiliye. İstiklâlin korunması dâvasına inanmış Türk vatanseverlerinin katıldığı bu teşkilâtın gün geçtikçe kuvvetlenmesi üzerine padişah Vahdettin. Koyunevi Tabur Komutanı Sarıbahçeli Ahmet Ağa. teşkilat ve teşebbüse geçilmesi kararlaştırıldı. Bunun üzerine bölgede teşkilat yapılması hakkında kararlar verilerek Kilikya mıntıkasına Topçu Binbaşı Kemal ve Yüzbaşı Osman Tufan. Kırmızı Osman. Mustafa Kemal'in 8 Nisan 1923 de dokuz umde adı altında yayınladığı beyannamede Halk Fırkası adı altında yeni bir siyasî teşkilâtın kurulacağını bildirmesi üzerine tarihî vazifesini bitirmiş ve Halk Fırkasının esasını meydana getirmiştir. büyük zafer kazanıldıktan sonra en önemli vazifesini tamamlamıştır. bu teşkilâtın temsilcisi “Heyeti Temsiliye” ile görüşmelerde bulunmak üzere bir Nazırını Amasya'ya göndermiş. Heyeti Temsiliye'nin o güne kadar gördüğü birleştirici ve idare edici vazife. 23 Nisan 1920 de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi kurulunca. 28 Ocak 1920 günü yaptığı gizli bir toplantıda Misak-i Mil-lî'yi kabul etmiş. Böylece bu cemiyetin teşkilâtına dayanan Türk Millî Hükümeti gerçek anlamıyla kurulmuştur. Büyük Millet Meclisine geçmiştir. fakat İstanbul'un yabancı devletler tarafından işgal edilmesi üzerine dağılmıştır. Hamam Köyü Grup Komutanı Bayramoğlu Hacı Mehmet Öztorun Ceritler Grup Komutanı KurdoğluHulusi Bey Mansurlu Bölüğü Komutanı Abdussamet Samimi . buralara gönderilerek.
Kayhan Grup Komutanı Çolak Hacı Ağa . Döşeme müfrezesi Komutanı Yiğit Ağa (Kahraman Bey) ve Kadirlili mücahitler.Karacalar Bölüğü komutanı Yigenoğlu Ahmet Efendi. Gebenli Ali ve Cücen Ali Hoca. Sıralif Grup Komutanı Karabucaklı Deli Hacı Ağa. Köreken Müfrezesi komutanı Bayatoğlu Ahmet Çavuş. Ferhatlılı Hamdi Ağca. Kamalı Hasan. Kuyuluk Bölüğü komutanı Üzeyir Hoca oğlu Hasan Efendi. Andıl ve havalisi Müfreze Komutanı Hakkı Efendi (Turgut). Kamalı Mehmet.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue reading from where you left off, or restart the preview.