Özellikle Ege Bölgesinin neredeyse her noktasında bir iz bırakmış olan İyonyalılar ile ilgili genel bilgilerin kısaca verildiği yazımız.
İlk çağda, İzmir ve Büyük Menderes arasındaki kıyı kesimine İyonya deniliyordu.
Dorların Yunanistan’ı işgali (M.Ö. 1200) sonucu buradan kaçarak Batı Anadolu’ya yerleşen Akalar bu bölgede kısa sürede parlak bir uygarlık geliştirdiler.
• Milet (Miletos),
• Efes (Efesos)
• İzmir (Smyrna)
dönemin en önemli kentleri arasındaydı.
İyon kentleri arasında siyasal birlik yoktu. Ancak aralarında kültürel ve dinsel bağlar vardı. Ticaret ve denizcilikte ileri olan bu kentler, özgür bir ortamda gelişme imkanı buldular. Ticaretle zenginleşirken, bilim ve sanatta da üstün bir duruma geldiler.
Lidyalılar, İyonlar’ın Ön Asya ve Anadolu ile ticaret yapmalarını engelleyince onlar da Karadeniz’de, Mısır’da, Güney Fransa’da (Marsilya’da) ve İspanya kıyılarında kendilerine yeni pazar yerleri bulmuş ve koloniler kurmuşlardır.
İyonya şehir devletleri M.Ö. VII. Yüzyılda Lidya’nın daha sonra da Perslerin egemenliğine geçti.
Yunanlılarla Persler arasındaki ünlü Pers Savaşlarına İyonya neden olmuştur.