Bir süpernova patlaması evrende bir deliğe yol açmış olabilir.
ESO/Uzay Motoru/L. Calçada
Evrende korkunç bir delik var. Uzun zaman önce, bir yıldız aşırı bir güçle patladı ve yoluna çıkan her şeyi yok etti. Ufacık uzay tozu parçacıklarını bile yolundan çekti – ama şaşırtıcı bir olayda, bu uzay tozu toplandı, çöktü ve sonunda bir sürü bebek yıldızı doğurdu.
Söylediği gibi, bu yaşam döngüsüdür.
The Institute for Theory and Computation’da astrofizikçi olan baş yazar Shmuel Bialy, “Bu, teoride öne sürülen ve sayısal simülasyonlarda da görülen bir şey, ancak şimdi bunu ilk kez gözlemlerde gördüğümüzü düşünüyoruz” dedi. Harvard Smithsonian Astrofizik Merkezi.
Hikaye, uzayda gizlenen milyonlarca yıllık, 500 ışıkyılı genişliğinde küresel bir boşlukla başlar. Açık olmak gerekirse, bu tamamen boş boşluk kesinlikle çok büyük. Bir ışık yılı yaklaşık 6 trilyon mil (9 trilyon kilometre), bu da boşluğun güneş sistemimizin 150.000 versiyonunu içine sığabileceği anlamına geliyor.
Laboratuvardan gelen kutunuza. Her hafta CNET’ten en son bilim hikayelerini alın.
Bunun gibi gizemli, görünüşte ani boşluklar bazen kozmosta tespit edilir. Onlar sadece ani boşluk delikleri. Ancak astronomlar uzayı tipik olarak iki boyutta – spektrum verileriyle ve hatta fotoğraflarla – inceledikleri için üç boyutlu yapıları bulmak zor olabilir. Gökbilimciler yerlerini belirlediklerinde bile, neler olduğunu anlamak oldukça zor olabilir.
Bialy, “Görüş hattı boyunca çok fazla kafa karışıklığı var” dedi. “Mesafeyi bilmiyorsunuz, bu yüzden bazen farklı yapılar görüyoruz ve bunlar sadece bir yapı gibi görünüyorlar – ya da tam tersi.”
Bialy’nin ekibi sorunu yeni bir güçten yararlanarak çözdü: artırılmış gerçeklik.
Uzaydan taşınan devasa boşluğun mini bir versiyonunu ve onu çevreleyen şeyleri yeniden yarattılar. Ardından, ulaşılması zor boşluğun sırlarını açığa çıkarmak için gerçek zamanlı olarak modelleriyle oynadılar. Çarşamba günü The Astrophysical Journal Letters’da yayınlanan makalelerinde başyapıt için bir QR kodu yer alıyor. YouTube’da demosu da var.
Temel olarak, yeniden oluşturulmuş alan parçalarını telefonunuza indirebilir ve odanızdaymış gibi hissedebilirsiniz. Bialy, “Neredeyse bir hologramın olduğu filmlerdeki gibi” dedi.
Ekip, araştırma amacıyla dijital heykellerini incelerken — projeksiyonu sehpamın üzerinde döndürürken yaşadığım anlamsız eğlencenin aksine — simetrik, terk edilmiş bir alanın etrafında alışılmadık bir malzeme “kabuğu” gördü: dev boşluk.
Yaklaşık 10 milyon yıllık bir yıldız patlamasının – ya da zaman aralığında birden fazla yıldız patlamasının – çevredeki parçacıkları uzaklaştırdığı ve böylece uzayın ıssız bir bölgesini çevreleyen bir uzay tozu kapsülü oluşturduğu sonucuna vardılar.
Bialy, “Yerden bir sürü toz topladığını hayal edin,” diye açıkladı. “Büyük bir odanız var ve tozun bir kısmını tek bir bölgeye süpürüyorsunuz – şimdi, bu bölgede … çok daha yüksek bir toz yoğunluğunuz var.”
Uzay tozu bir araya toplandığında, kendini daha kolay çökerttiği ve sıkıştırdığı bilinmektedir. Ama belki de en şaşırtıcı keşif, bir yıldız fabrikası gibi bebek yıldızları ortaya çıkaran iki ünlü bulutun, Kahraman ve Toros’un o toz kabuğunda yaşıyor olmasıdır.
Bialy, “Geleneksel olarak sadece iki bağımsız bulut oldukları düşünülüyordu.” Dedi. “Şimdi bu üç boyutlu görüntü ve bu boşluğun keşfiyle birlikte, muhtemelen onlardan önce gelen bir süpernova patlamasının etkisiyle birlikte oluştuklarını anlıyoruz.”
Bu, yıldız patlamalarının nihayetinde kendi torunlarının yaratılmasına yol açan bir zincirleme reaksiyon başlatabileceği anlamına geliyor.
Bialy, “Yıldızları oluşturan bulutları oluşturmanın tek yolunun bu olduğunu söyleyemem ama bu uygulanabilir bir yol” dedi.
Boşluğun yakınlaştırılmış görünümü (solda), Perseus ve Toros moleküler bulutlarını sırasıyla mavi ve kırmızı olarak gösterir.
Alyssa Goodman/Astrofizik Merkezi | Harvard ve Smithsonian.
Bialy’nin tüm projesi başlangıçta yalnızca Perseus moleküler bulutunun incelenmesi olarak başladı. Araştırmacılar, uzayın küçük bölgesindeki yıldız oluşumunu ve boşlukları 2 boyutlu olarak anlamaya çalışıyorlardı. Görüntülere bakarken, Perseus’un içindeki küçük “kabukları” fark etmeye başladılar.
Böylece, uzaklaşmaya başladılar… sonra tekrar… ve tekrar.
Bialy, “Haritayı büyüttük,” diye açıkladı. “Sonunda bu devasa kabuğa kadar daha büyük ve daha büyük mermiler görmeye başladık.”
Bialy, QR kodunu tarayarak ve modeli keşfederek halkı sihri kendileri görmeye teşvik etmenin yanı sıra, ekibin sayısal verilerini de bütünüyle halka yayınladığını söylüyor. Bu, şeffaflığı sağlar, böylece herkes ekibin ulaştığı sonuçları çıkarmaya çalışabilir, ancak isterlerse sıfırdan.
Bialy, yıldızların ve yıldız bulutlarının nasıl üretilebileceğine dair dikkat çekici bulguların ötesinde, astrofizikte yeni bakış açıları ve metodolojilerin kullanılmasının konunun geleceğinin önünü açabileceğini vurguluyor.
Bialy, “Ben sadece bilimi yapardım” dedi. “Birdenbire bu artırılmış gerçeklik şirketiyle, bir animatörle ve farklı insanlarla çalışıyorum.”
AR, özellikle, çok daha zengin bir bilimsel literatür kütüphanesi vaat ediyor. Kalın bir ansiklopedi seti yerine, istendiğinde çağrılabilecek dijital hologramlara yönelirdik.