Hz. İsa'nın Çarmıha Gerilme Emrini Uygulayan Roma Valisi: Pontius Pilatus
Kimdir?
judea krallığının roma imparatorluğu yönetimine geçmesinden sonra valerius gratus'un ardılı, milattan sonra 26 yılında 5. roma valisi olan tarihi ünlü kişilik. milattan önce olması ile tarihi olduğu kısmı ortaya seriliyor ve fakat niçin önemli? kendisi judea'lı yahudi meclisinin kararını dinleyip isa'nın çarmıha gerilme kararını uygulamış, hrıstiyanların gözünde daimi bir kara leke sahibi olmuştur. isa da tam güme gitmiş, tamamen politik sebeplerden (yahudilerin kralı olduğunu iddia etme-david'in soyundan gelen ruhani kral) roma otoritesine karşı çıktığı için adi suçlu gibi idam edilmiştir (ama zaten prophecy'nin neticeye ermesi için ölmesi gerekmiyor muydu, o zaman neden üzülünüyor sorrowful mystery oluyor, işte akıl sır ermez bir katolik dogma'sı daha).
Hz. İsa'nın idamı sürecindeki rolü
romalı valinin adı yuhanna incilinde pilatus olarak geçer. kişiliği tartışmalı bir insandır. yuhannaya göre olaylar şu şekilde gelişir. isa yargılanmış ve ölüme mahkum edilmiştir. pilatus isanın idamını istememektedir. bir bahane ile infazını birkaç gün erteletir. çünkü paskalya gününe çok az kalmıştır. geleneklere göre paskalya günü idam mahkumlarının infaz edilip edilmeyeceği halka sorulmaktadır. eğer o gün birden fazla mahkum varsa halk birini seçecektir. yani kalabalıklar kimin adını daha fazla bağırır ise o mahkum affedilecektir.
ve paskalya günü gelir... o gün iki idam mahkumu vardır. biri isa diğeri ise barabbas isimli bir eşkıyadır. ve halk oylama sırasında isanın muhaliflerinin dolduruşu ile barabbas'ın ismini bağırır. bu açık seçime rağmen pilatus hala isa için bir kurtuluş arar ama rahipler halkın kararının çok açık olduğunu ve cezanın infazını isterler. artık yapacak bir şey yoktur ve isa çarmıha gerilir. infazdan sonra pilatus'un isa için yapabileceği tek şey daha fazla acı çekmeden bir an önce ölümünü sağlamaktır. ve o adamlarına emir verir. öğleden sonra üç romalı asker çarmıhtaki isa'nın çabucak ölmesi için eklem yerlerini demir balyozlar ile kırmaya giderler. ancak onlar geldiğinde isa artık ölmüştür ve onlar emin olmak için böğrünü mızrakla delerler.
Detaylı hayat hikayesi
pontius pilatus'un latince tam adı marcus pontius pilatus'tur, m.s. 36'da ölmüştür. isa'nın duruşmasına başkanlık eden, çarmıha gerilme emrini veren kişi ve roma imparatoru tiberius'un judaea (yahudiye) procurator'üdür (vali).
yaşamının geleneksel açıklamasına göre pilatus, pontii'nin samnit klanının (dolayısıyla adı pontius) bir roma equestrianı idi. roma imparatoru tiberius'un favorisi sejanus'un müdahalesiyle judaea'ya prefect olarak atandı (unvanının prefect olduğu, eski filistin’deki caesarea'da bulunan bir yazıtla onaylanır).
sejanus tarafından korunan pilatus, imparator emriyle, pagan putlarının eyaleti donatması ve pagan dini sembollerin basıldığı paraları resmi para olarak şart koşulması ile, roma'nın kazandığı dindar yahudilerin düşmanlıklarına katlanmak zorundaydı. sejanus’un ölmesinden sonra pilatus, isa’ya yasal bir ölüm cezası verilmesi konusundaki kayıtsızlığından yararlanan bazı yahudilerden daha sert eleştirilere maruz kaldı (yuhanna 19:12). samiriyeliler, pilatus'un gerizim dağı'na saldırmasından sonra, pilatus'u suriye'nin legatus'u olan vitellius'a şikayet ettiler. özellikle insanları uygun şekilde yargılamadan idam ettiği iddiasıyla, yargılanması için roma'ya gönderildi. caesarea’lı eusebius’a göre pilatus, imparator caligula’nın emriyle kendisini öldürdü.
pilatus'un yargılamaları, çıkarımsal olarak neredeyse tamamen daha sonraki yahudi ve hristiyan yazılarına, özellikle de josephus ve yeni ahit'in bölümlerine dayanarak yapılmalıdır. josephus’un referansları tutarlı görünmektedir. josephus'a göre pilatus, hem rasyonel hem de pratik olmasına rağmen, belirli bir davada ne kadar ileri gitmesi gerektiğini asla bilemeyen güçlü bir otoriter roma lideri karakterini sergiler. pilatus'un yargılamaları, hem yahudileri hem de samiriyelileri isyan etmeye teşvik etmişti. josephus, yahudi yasalarını kaldırmak için ve yahudilerin şimdiye dek sahip oldukları azalan imtiyazlarını, daha da azaltmak amacıyla pilatus'un, askerlerine kendi pagan dinlerine bağlı imgeleriyle kuşanarak kudüs'te konuşlanmalarını emrettiğini yazar. yahudi temsilciler, pilatus'un ikamet ettiği şehir olan caesarea'da gösteri yaptıklarında pilatus, onları ölümle tehdit etmişti, ancak ölmeye hazır olduklarını gösterdiklerinde imgelerin kaldırılmasını emretti. josephus, pilatus'un “karakterinin kararlılığından derinden etkilendiğine” dair çıkarımsal kararını da belirtir.
yeni ahit, pilatus'un zayıf ve titiz bir kişiliğe sahip olduğunu yazar. "şölen gününde isa yerine barabbas'ı serbest bırakırsam, ayak takımı bu kadar mutlu olur mu?" (markos 15: 6) pilatus bu düşünceye zayıf bir şekilde teslim olur. karısı pilatus'a, isa hakkında gördüğü vahiysel bir rüyayı anlatır: “bu masum adamla olayların bir ilgisi yok” (matta 27:19), ancak pilatus, imparatora karşı olan sorumluluğunu bu şekilde yerine getirir. yuhanna'da pilatus, isa'nın hristiyan yorumunu kabul ettiği şeklinde tasvir edilir (19: 7-11) ve yahudi liderlerin, isa'nın “yahudilerin kralı” olduğunu söylediğini hatırlatmasını pilatus reddeder (19: 21). öte yandan yuhanna'nın çizdiği, vali konağı’nın önündeki bir mahkemede hüküm veren pilatus portresi, tipik roma prosedürüne uygundur. pilatus'un karakterine ve kişiliğine bir endeks olarak yeni ahit yıkıcı olmakla birlikte, giderek daha fazla ortaya çıkan hristiyan topluluklarının kaygılarıyla daha da meşguldür. yeni ahit, gentileliler arasında yol almaktayken romen makamlarında yargılanmaktan kaçınmak için isteklidir ve pilatus'a çok dil uzatmaz.
pilatus'u olumlu bir şekilde gören ilk kilise geleneği, bazı kiliselerde 21. yüzyılın başlarına kadar devam eder. pilatus ve eşi, etiyopya ortodoks tewahedo kilisesi'nin 25 haziran'daki bayram gününde özellikle anılır.