Antidepresanlar İnsanların Ahlâki Davranışlarını Etkiliyor!
Ahlâki davranış genelde filozoflar ve ahlâk bilimcilerin uzmanlık alanı olarak düşünülür, fakat yeni bir çalışma başkalarına karşı olan davranış şeklimizin aslında beyin kimyamıza bağlı olduğunu iddia ediyor.
Londra Üniversitesi Akademisinden araştırmacıların bulduğuna göre yaygın şekilde reçeteye yazılan antidepresan ilaç tedavisi, bencilce ya da özverili davranma arasında seçim yaparken karar-verme sürecini etkileyebilir.
175 sağlıklı yetişkinin katıldığı ve katılımcıların elektrik şoku verme ve alma yetkisinin bulunduğu bir deneyde araştırmacılar, insanların para karşılığında hem kendilerine hem de diğerlerine ne kadar acı vermeye istekli olduklarını öğrenmeyi hedeflediler.
Fakat bu çalışma, sadece, kimin bencilce davranıp kimin davranmayacağını belirlemekten ibaret bir çalışma değildi. Rastgele seçilen grubun yarısına serotonin artırıcı antidepresan “citalopram” verilirken diğer yarısına Parkinson tedavisinde kullanılan dopamin artırıcı “levodopa” verildi. İlaç alan her iki grup, daha sonra sadece plasebo almış bir grupla karşılaştırıldı.
Her iki ilacın da “karar veren” grubun yüzleştiği ikilem üzerine büyük etkisi oldu. Karar veren grup, elektrik şokları üzerinde denetime sahipti. Yani, para ödülünü maksimuma çıkarmak için kendilerine ve diğerine vermeleri gereken elektrik şoku miktarını belirliyorlardı. Ne kadar şok, o kadar iyi parasal geri dönüş demekti.
Araştırmacıların bulduğuna göre, şok verme deneyinde karar vericiler arasında sadece bir doz citalopram alanlar, placebo grubuyla karşılaştırıldıklarında kendilerine ve diğerlerine zarar vermeyi önleme konusunda neredeyse iki katı kadar daha fazla parayı gözden çıkarmışlardı. Buna karşın, levodopa verilen katılımcılar daha bencilce davranarak para ödülü için diğerlerini incitme tercihi göstermişlerdi. Araştırmanın başyazarı Molly Crockett şöyle konuşuyor:
"Bulgularımız, serotoninin ve dopaminin, insanların kişisel kazanç için diğerlerini incitme arzusuna nasıl etkisi olduğunu anlamamıza yardımcı olmuştur. Bundan dolayı sonuçlarımızın, antisosyal davranışa yönelik olası tedavi basamakları üzerine yansımaları vardır. Yaygın olarak reçetelendirilen psikiyatrik ilaçların sağlıklı insanlarda ahlâki kararları etkilediğini gösterdik. Buna bağlı olarak, bu gibi ilaçların kullanımı hakkında önemli etik sorular ortaya çıktı."
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Current Biology'de yayınlanan bulgular, ilaçların insanları daha merhametli yapmakta etkiye sahip olabileceğini gösteren diğer araştırmaların devamı niteliğinde. İlaç kullanıcılarının uzun vadede gösterebileceği gerçek hayattaki davranış biçimlerini incelemeyi dahil eden daha kapsamlı bir modeli savunan araştırmacılarla bu alanda yapılan çalışmalar, antidepresanların ve diğer tür duygu-durum değiştirici ilaçların nasıl denendiği konusunda önemli sonuçlara sahip olabilir. Crockett, The Guardian'dan Hannah Devlin'e şöyle söylüyor:
"[Bu ilaçları alan] hastalar, davranışlarının nasıl değiştiği yönünde olmasa da, belirtilerinin nasıl düzeldiği konusunda takip edilmektedirler. Parkinson tedavisinde, bazı hastalar kumar hastalığı ve kompulsif (takıntılı) cinsel davranış geliştirdiler. İlaçların, hastanın dünyasının ötesine uzanan açılımları var."
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 2
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2023 16:11:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4330
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Sinirbilim (Nörobiyoloji)> Nörokimya
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Tıp> Psikiyatri
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Sinirbilim (Nörobiyoloji)> Nörofarmakoloji
This work is an exact translation of the article originally published in Science Alert. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.