Parmak Ucunda Yürüme
Parmak ucunda yürüme, bir çocuğun topuk veya ayağın diğer bölümleri zemine temas etmeden ayak parmaklarının üzerinde yürümesi olarak tanımlanır. Sağlıklı çocukların % 5 ila % 12’si nde görülmekte ve genellikle erkekleri kızlardan daha fazla etkiler.
Çocuklar büyüdükçe üç farklı aşamadan oluşan bir yürüme şekli ile yürürler: ilk topuk vuruşu, orta ayakla temas ve ayak parmağı. İlk topuk teması ile yürüyüşünün gelişimi sırasında bazı çocuklar parmak uçlarında yürür. Bununla birlikte, ayak parmakları yürümek tüm çocukların ilerleyeceği zorunlu bir aşama değildir ve çoğu çocukta 18 aylıkken topuk vuruşu mevcuttur. Bazı çocuklar ayak parmakları üzerinde yürümeye devam eder ve ebeveynler, ayak parmakları yürümeye devam ettiklerinde sağlık uzmanlarından tavsiye almaya teşvik edilir. Ancak ne zaman tavsiye alınacağı konusunda fikir birliği eksikliği devam etmektedir.
Anatomi
Baldırımız iki ana kastan oluşur.
- Gastrocnemius kası. Bu daha büyük baldır kası. İki kısmı, derinin altında görünen çıkıntıyı oluşturur.
- Soleus kası. Bu küçük, düz kas, gastrocnemius kasının altında yer alır.
Her iki kas da baldırın tabanında birleşerek aşil tendonu haline gelirler. Aşil tendonu daha sonra kalkaneusa (topuk kemiği) yapışır. Baldır kasları kasıldığı zaman, aşil tendonu topuğu çeker. Baldır kasları ve aşil tendonu, yürürken topukları kaldırmaya yardımcı olmak için birlikte çalışır.
Ayak parmaklarında yürüyen bazı çocuklarda, bu kas-tendon kombinasyonu doğumda daha kısa olabilir veya zamanla kısalabilir; bu da çocuğun topuklarını yere değmesini ve ayağını düz olarak basıp yürümesini önler. Bununla birlikte, ayak parmakları ile yürüyen çocukların çoğunda, kas-tendon kombinasyonu, hatırlatılması durumunda, çocuğun topuklarıyla yürüyebilmesi için yeterince uzundur.
Neden Çocuklar Parmak Ucunda Yürürler?
Çocukların büyük çoğunluğunda, parmak yürüyüşü “idiyopatik” tir, yani kesin neden bilinmemektedir. Bu çocuklar bir doktor tarafından değerlendirildiğinde, fiziksel muayeneleri ve nörolojik testleri normaldir. Daha az sayıda vakada, altta yatan nörolojik veya nöromüsküler hastalık nedeniyle topuk vuruşu yapamamaktan kaynaklanabilir.
- Serebral palsi
- Kas distrofisi
- Omurilik anormalliği
- konjenital talipes ekin
- otistik spektrum bozukluğu
- zihinsel engelli çocuklarda,
- gelişimsel konuşma ve dil bozukluklarında
Parmak Ucunda Yürümenin Belirtileri Nelerdir?
Parmak uçlarında yürüyen çoğu küçük çocuk, istendiğinde düz ayaklı yürüyebilir. Bununla birlikte, parmak ucu ile yürümeye devam eden daha büyük çocuklar (genellikle 5 yaşın üzerindeki çocuklar) topuklarıyla yürüyemezler. Bu çocuklar ayakkabı giyme veya spor yapma veya tekerlekli paten veya buz pateni içeren eğlence etkinliklerine katılma sorunları hakkında şikayet edebilirler. Yürüyen parmakların bazı şikayetleri yoktur, ancak ebeveynleri, yürüme düzenlerinin gençler ve yetişkinler olarak gelecekteki işlevleri üzerindeki etkisinden endişe duymaktadır.
Parmak Ucunda Yürüyen Çocuklarda Muayenede Neler Sorgulanır?
- Hamilelik komplikasyonları var mıydı ya da çocuğunuz erken doğdu mu?
- Çocuğunuz gülümsemek, oturmak ve yürümek gibi gelişimsel basamaklara ulaştığında kaç yaşındaydı?
- Parmak yürüyüşü ne zaman başladı? (Örneğin, çocuğunuz bağımsız veya daha büyük yaşta yürümeye başladığında başladı mı?)
- Parmak yürüyüşünü her iki tarafta mı yoksa sadece bir tarafta mı yürüyor? (Sadece bir tarafta parmak ucunda yürüme bazen nörolojik bir problemi gösterir.)
- Parmak ucunda yürümek için aile öyküsü var mı?
- Parmak uçlarında yürümede ne kadar zaman harcanır?
- İstenirse çocuğunuz düz bir şekilde yürüyebiliyor mu?
- Çocuğunuz ayak veya bacak ağrısı, bacaklardaki zayıflık veya aynı yaştaki çocuklara ayak uydurmakta zorluk çekiyor mu?
Parmak Ucunda Yürüyen Çocuklarda Muayene sırasında Neler Yapılır?
Fiziksel muayene genellikle çocuğun yürüyüşünün izlemesiyle başlar. Çocuğunuzun ayaklarını, sol ayak ve sağ ayak arasındaki farklılıklar dahil olmak üzere anormallikler , her iki bacaktaki uzunluk ve büyüklüğündeki farklılıklar, kalça ve dizlerdeki hareket aralığı, alt ekstremitelerde ve belde herhangi bir cilt anormallikleri kontrol edilir.
Kollarda veya bacaklarda kaslarda herhangi bir kontraktür veya aşırı gerginlik olup olmadığı, ana kasların gücü, reflekslerini, kollarda ve bacaklarda hissi test edilir. Öykü ve muayene ile herhangi bir problem saptanmaz ise röntgen, BT ve MRI taramaları EMG gibi sinir ve kas testlerine genellikle gerek yoktur.
Parmak Ucunda Yürüyen Çocuklarda Tedavi Nedir?
Parmak ucunda yürüyen çocukta tedavi cocuğun yaşına ve çocuğun normal şekilde yürüyüp yürüyemeyeceğine bağlı olarak değişir. Küçük çocuklar ve ayak bileği dorsifleksiyonunda sınırlaması olmayan çocuklar genellikle cerrahi olmayan müdahalelerle tedavi edilir. Parmak ucunda yürümeye devam eden ve ayak bileği dorsifleksiyonunda sınırlamalar bulunan daha büyük çocuklar bazen cerrahi işlemlerle tedavi edilir.
Cerrahi Olmayan Tedavi
- Gözlem; Düzenli olarak izlemesi tavsiye edilir. Eğer alışkanlıktan uzaklaşıyorsa, kendi kendine durabilir.
- Germe egzersizleri genellikle, ayak bileği dorsifleksiyonunun azalması durumunda reçete edilir.
- Alçılama baldırdaki kasları ve tendonları aşamalı olarak germek ve uzatmak ve ayak yürüyüşü alışkanlığını kırmak için bir dizi kısa bacak alçılama yaılabilir.Alçılama genellikle birkaç hafta boyunca gerçekleştirilir.
- Ortezleme; Ayak bileği-ayak ortezinin (AFO) giyilmesi, kasların ve tendonların gerilmesine ve uzamasına yardımcı olabilir. Bir AFO, alt bacağın arkasını uzatan ve ayağı 90 derecelik bir açıda tutan plastik bir ayraçtır. Tipik olarak, daha uzun bir süre boyunca kullanılır. (haftalar yerine aylar).
- İntramüsküler botulinum toksini tip A, genellikle kas tonusunun artmasına neden olan nörolojik anormalliği olanlar – baldır kaslarını geçici olarak zayıflatmak için botulinum A toksini enjeksiyonu da yapılabilir. Gastrocnemius, soleus veya her ikisine enjekte edilir
Cerrahi tedavi
5 yaşın üzerindeki parmak ucunda yürüyen çocuklarda, baldır kasları ve aşil tendonları o kadar sıkı olabilir ki, düz ayakla yürümek mümkün değildir. Bu hastalar için aşil tendonlarını uzatmak için cerrahi yapılabilir. Tendonların uzatılması hareket aralığını iyileştirecek ve ayak ve ayak bileğinin daha iyi çalışmasını sağlayacaktır.