1 2393. FiKiR VE SANAT eserler KANUNU (1). Kanun Numaras : 5846. Kabul Tarihi : 5/12/1951. Yay mland : Tarih : 13/12/1951 Say : 7981. Yay mland D stur : Tertip : 3 Cilt: 33 Sayfa : 49. Bu Kanunun y r rl kte olmayan h k mleri i in bak n z Y r rl kteki Baz Kanunlar n M lga H k mleri K lliyat , Cilt: 1 Sayfa: 365. Bu Kanun ile ilgili t z kler i in, T z kler K lliyat "n n kanunlara g re d zenlenen n merik fihristine bak n z. B R NC B L M. FiKiR ve SANAT Eserleri Ama (2). Madde 1 (De i ik: 21/2/2001 -4630/1 md.). Bu Kanunun amac , FiKiR ve SANAT eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icrac SANAT lar n, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yap mc lar ile filmlerin ilk tespitini ger ekle tiren yap mc lar n ve radyo-televizyon kurulu lar n n r nleri zerindeki manevi ve mali haklar n belirlemek, korumak, bu r nlerden yararlanma artlar n d zenlemek, ng r len esas ve usullere ayk r yararlanma halinde yapt r mlar tespit etmektir.
2 Kapsam Madde 1/A (Ek: 21/2/2001 - 4630/2 md.). Bu Kanun, FiKiR ve SANAT eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icrac . SANAT lar n, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yap mc lar ile filmlerin ilk tespitini ger ekle tiren yap mc lar n ve radyo- televizyon kurulu lar n n r nleri zerindeki manevi ve mali haklar n , bu haklara ili kin tasarruf esas ve usullerini, yarg . yollar n ve yapt r mlar ile K lt r Bakanl n n g rev, yetki ve sorumlulu unu kapsamaktad r. Tan mlar Madde 1/B (Ek: 21/2/2001 -4630/2 md.). Bu Kanunda ge en tan mlardan;. a) Eser: Sahibinin hususiyetini ta yan ve ilim ve edebiyat, musiki, g zel sanatlar veya sinema eserleri olarak say lan her nevi FiKiR ve SANAT mahsullerini.
3 (1) Bu Kanunda ge en; K lt r ve Turizm ibareleri 21/2/2001 tarihli ve 4630 say l Kanunla bu Kanuna eklenen ek 6 nc . madde gere ince; K lt r olarak de i tirilmi tir. (2) Bu madde ba l Tarif iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 say l Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir. 2394. b) Eser sahibi: Eseri meydana getiren ( ) (1) ki iyi, c) lenme eser: Di er bir eserden istifade suretiyle v cuda getirilip de bu esere nispetle m stakil olmayan ve i leyenin hususiyetini ta yan FiKiR ve SANAT mahsullerini, d) Derleme eser: zg n eser zerindeki haklar sakl kalmak kayd yla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevas . se me ve d zenlemelerden olu an ve bir d nce yarat c l sonucu olan eseri, e) Tespit: Seslerin veya ses temsillerinin veya ses ve g r nt lerin anla labilecek, o alt labilecek veya iletilebilecek ekilde bir araca kaydedilmesi i lemini, f) Fonogram: Sinema eseri gibi g rsel-i itsel eserler i indeki ses tespitleri hari olmak zere, bir icrada yer alan seslerin veya di er seslerin veya ses temsillerinin tespit edildi i ses ta y c s fiziki ortam , g) Bilgisayar program : Bir bilgisayar sisteminin zel bir i lem veya g rev yapmas n sa layacak bir ekilde d zene konulmu bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin olu um ve geli imini sa layacak haz rl k al malar n , h) Aray z.
4 Bilgisayar n donan m ve yaz l m unsurlar aras nda kar l kl etkilenme ve ba lant y olu turan program b l mlerini, ) Arai lerlik: Bilgisayar program b l mlerinin fonksiyonel olarak birlikte al mas ve kar l kl etkilenmesi ve al veri i yap lan bilginin kar l kl kullan m yetene ini, j) Ba lant l haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklar na zarar vermemek kayd yla kom u hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini ger ekle tiren film yap mc lar n n sahip olduklar haklar , k) Kom u haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklar na zarar vermemek kayd yla ve eser sahibinin izniyle bir eseri zg n bir bi imde yorumlayan, tan tan, anlatan, s yleyen, alan ve e itli bi imlerde icra eden SANAT lar n, bir icra r n.
5 Olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yap mc lar ile radyo-televizyon kurulu lar n n sahip olduklar haklar , l) (Ek: 3/3/2004-5101/9 md.) Bakanl k: K lt r ve Turizm Bakanl n , fade eder. B) FiKiR ve SANAT eserlerinin e itleri: I lim ve edebiyat eserleri: Madde 2 lim ve edebiyat eserleri unlard r: 1. (De i ik: 7/6/1995 - 4110/1 md.) Herhangi bir ekilde dil ve yaz ile ifade olunan eserler ve her bi im alt nda ifade edilen bilgisayar programlar ve bir sonraki a amada program sonucu do urmas ko uluyla bunlar n haz rl k tasar mlar , 2. (De i ik: 1/11/1983 - 2936/1 md.) Her nevi rak slar, yaz l koreografi eserleri, Pandomimalar ve buna benzer s zs z sahne eserleri 3. (De i ik: 7/6/1995 - 4110/1 md.
6 Bedii vasf bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette foto raf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, co rafya ve topo rafyaya ait maket ve benzerleri, her e it mimarl k ve ehircilik tasar m ve projeleri, mimari maketler, end stri, evre ve sahne tasar m ve projeleri. (Ek: 7/6/1995 - 4110/1 md.) Aray z ne temel olu turan d nce ve ilkeleri de i ine almak zere, bir bilgisayar program n n herhangi bir gesine temel olu turan d nce ve ilkeler eser say lmazlar. II Musiki eserleri: Madde 3 Musiki eserleri, her nevi s zl ve s zs z bestelerdir. _____. (1) Bu arada yer alan ger ek ibaresi, 3/3/2004 tarihli ve 5101 say l Kanunun 28 inci maddesiyle madde metninden kar lm t r.
7 2395. III G zel SANAT eserleri: Madde 4 (De i ik: 7/6/1995 - 4110/2 md.). G zel SANAT eserleri, estetik de ere sahip olan;. 1. Ya l ve suluboya tablolar; her t rl resimler, desenler, pasteller, grav rler, g zel yaz lar ve tezhipler, kaz ma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, ta , a a veya di er maddelerle izilen veya tespit edilen eserler , kaligrafi, serigrafi, 2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar, 3. Mimarl k eserleri, 4. El i leri ve k k SANAT eserleri, minyat rler ve s sleme SANAT r nleri ile tekstil, moda tasar mlar , 5. Foto rafik eserler ve slaytlar, 6. Grafik eserler , 7. Karikat r eserleri, 8. Her t rl tiplemelerdir. Krokiler, resimler, maketler, tasar mlar ve benzeri eserlerin end striyel model ve resim olarak kullan lmas , d nce ve SANAT eserleri olmak s fatlar n etkilemez.
8 IV Sinema eserleri: Madde 5 (De i ik: 21/2/2001 - 4630/3 md.). Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, retici veya teknik mahiyette olan veya g nl k olaylar tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildi i materyale bak lmaks z n, elektronik veya mekanik veya benzeri ara larla g sterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ili kili hareketli g r nt ler dizisidir. lenmeler ve Derlemeler (1)(2). Madde 6 Di er bir eserden istifade suretiyle v cuda getirilipte bu esere nispetle m stakil olm yan ve a a da ba l calar yaz l FiKiR ve SANAT mahsulleri i lenmedir: 1. Terc meler;. 2. Roman, hikaye, iir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu say lan nevilerden bir ba kas na evrilmesi.
9 3. Musiki, g zel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin filim haline sokulmas veya filime al nmaya ve radyo ve televizyon ile yay ma m sait bir ekle sokulmas ;. 4. Musiki aranjman ve tertipleri;. 5. G zel SANAT eserlerinin bir ekilden di er ekillere sokulmas ;. 6. Bir eser sahibinin b t n veya ayn cinsten olan eserlerinin k lliyat haline konulmas ;. 7. Belli bir maksada g re ve hususi bir plan dahilinde se me ve toplama eserler tertibi;. 8. Hen z yay mlanmam olan bir eserin ilmi ara t rma ve al ma neticesinde yay mlanmaya elveri li hale getirilmesi ( lmi bir ara t rma ve al ma mahsul olmayan alelade transkripsiyonlarla faksimileler bundan m stesnad r.);. 9. Ba kas na ait bir eserin izah veya erhi yahut k salt lmas.
10 10. (Ek: 7/6/1995 - 4110/3 md.) Bir bilgisayar program n n uyarlanmas , d zenlenmesi veya herhangi bir de i im yap lmas ;. 11. (Ek: 7/6/1995 - 4110/3 md.) Belli bir maksada g re ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin se ilip derlenmesi sonucu ortaya kan ve bir ara ile okunabilir veya di er bi imdeki veri tabanlar (Ancak, burada sa lanan koruma, veri taban i inde bulunan veri ve materyalin korunmas i in geni letilemez) (2). stifade edilen eserin sahibinin haklar na zarar getirmemek art yla olu turulan ve liyenin hususiyetini ta yan i lenmeler, bu kanuna g re eser say l r. (2).. (1) Bu madde ba l lenmeler iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 say l Kanunla metne i lendi i ekilde de i tirilmi tir.