Bir nükleer silah kaybettiğinizi düşünün. Amerikalıların Soğuk Savaşta en çok korktuğu tek şey , Sovyet kıtalararası füzelerinin tehdidiydi. Ve yine de, ABD, kendi nükleer güçleri tarafından tehdit edildiğine dair herhangi bir kaygı duymadı.
Fakat sağuk savaş döneminde ABD nükleer cephaneliği büyüdükçe, kaza ihtimali de arttı. Titizlikle kurulmuş “sıfır hata” prosedürlerine rağmen, yanlışlıklar yapıldığı gibi istemsiz hatalar da meydana geldi.
Çünkü bu mükemmel silahlar, her zaman makine olarak kalıyorlar. Ve makineler kaçınılmaz olarak bir noktada Murphy Yasasına yenik düştü. Bunlardan en çok bilinen 10 tanesini aşağıda anlatıyoruz. Daha da kötüsü, bazıları hala göz ardı edilmektedir.
10 Mart 1956: İki atom silahı taşıyan bir B-47 Stratojet, Akdeniz’de kayboldu. Uçak asla bulunmadı, nükleer “kapsüller” de yoktu – ilk atom silahları içten silahı ateşleyecek fissile malzemeli geri çekilebilir bir silindire sahipti. Çünkü Soğuk Savaş’ın ilk yıllarında bombardıman uçakları silahlı devriyeler ile uçuruyordu, güvenlik nedeniyle USAF’nin politikası, silahların, sadece bir kriz veya savaş durumunda kapsüle sahip olmamasıydı.
27 Temmuz 1956: İngilterede konuşlu 307. bombardıman grubundan bir B-47B pilotu, Lakenheath hava üssündeki standart bir devriye uçuşunda kazaran bir nükleer silah deposuna gelen koridora çakıldı. Yanan uçak yakıtı üç ayrı Mark-6 nükleer silahında ciddi hasara neden oldu. Kazada mürettebat hayatını kaybetti.
Piroteknik uzmanları, silahlardan birindeki ateşleme mekanizmasının patlayıcıyı harekete geçirmediğini, sadece radyoaktif bir sızıntıya neden olduğunu ve bunun bir mucize olduğunu söylediler. Tüm silahlar inceleme ve tamir için ABD’ye devredildi. Stratejik Hava Komutanlığı’nın en ağırlarından biri olan kaza, “Güney Doğu İngiltere’nin çöle dönüştüğü gün” olarak tarihe geçti.
22 Mayıs 1957: New Mexico’daki Kirtland Hava Üssü’ne B-36 pist yaklaşımının son aşamasında, Mk-17 hidrojen bombacısı yanlışlıkla serbest bırakılarak, takviye deposunun kapılarını geçip 7.6 metre çapında bir krater açarak yerede patladı. Yerde 6 metre derinliğinde bir çukur oluştu. Nükleer bir patlama yaşanmadı.
31 Ocak 1958: B-47 bombardıman uçağı, yakıt deposu arızasının neden olduğu bir yangından dolayı kalkışta düştü. Uçakta, patlamamış bir nükleer silah vardı. Daha sonra bir itfaiyede ve itfaiyecinin üniformasında radyoaktif kirlenme izleri tespit edildi.
5 Şubat 1958: Georgia’daki Hunter Hava Kuvvetleri Üssü yakınlarındaki bir önleyici eğitiminde, Ulusal Muhafızların bir F-86L operatörü, Mark 15 Mod 0 hidrojen bombası taşıyan ve ağır hasarlara neden olan B-47B ile çarpıştı. Zorunlu bir iniş girişiminde bulunmadan önce, SAC’a Tybee adasına 3.450 kg’lık bombayı bırakacağını bildirdi.
Tüm araştırmalara rağmen, “Tybee Bomb” hiç bulunamadı. ABD Enerji Bakanlığı’nın tahminlerine göre, silah, Savannah Nehri’nin kıyısındaki Wassaw Sound’un sığ sularında 1,5-4,5 metre çamurda gömülmüş olmalı. Hala orada olduğu düşünülüyor.
24 Ocak 1961: Kuzey Carolina, Goldsboro’nun 19 km kuzeyindeki 1.000-2.000 fit (300-610 m) yüksekliğindeki silahlı B-52G’nin kanadındaki yapısal başarısızlık, uçağı parçaladı ve yükünü düşürmesine sebep oldu. İki aktif termonükleer bomba (3-4 Megatonluk)’dan birisi paraşüt ile birlikte indi, diğeri yumuşak bir yere düştü ve yana yıkıldı. İzleri o kadar derindi ki, USAF onu kurtarmak için zor bir kazı yapmak zorunda kaldı.
Mürettebatın bulunduğu derinlik 12.2 metreye ulaştıysa da, personelin bir kısmı bulunamadı. 2013 yılında açılan gizli dosyalar, silahlanma sürecinin altı aşamasından beşincisi tamamlandığı için bombalardan birinin patlamasının gerçekleşmediğini ortaya koydu.
5 Aralık 1965: USS Ticonderoga (CVA-14) uçak gemisine ait 1 megaton gücündeki B-43 Nükleer Silahı yüklü olan bir Skyhawk savaş uçağı, VA-56 filosu ile Vietnam’dan Japonya’ya yelken açtı. Uçak, gemi asansörünün merkezi şaft taşıyıcısı No. 2’den önce gelen asansörden geminin soluna doğru yuvarlandı ve operatörü Teğmen Doug Webster ile birlikte okyanusa düştü . Silahlı Skyhawk, Kagoshima eyaletindeki Kikai Adası’ndan 68 mil uzakta 4,900 metre derinlikte kaybedildi.
Bu büyük derinlik tüm kaldırma operasyonlarını engelleyici hale getirdi ve silahın kalıcı olarak kaybolduğu kabul edildi. Olay ancak 1989’da açıklandı ve Tokyo hükümeti ile (Okinawa askeri operasyonlara kapalı olduğu için) diplomatik bir krizle sonuçlandı.
17 Ocak 1966: Palomar Olayı, en ünlü nükleer silah kazası olark geçmektedir. Güney İspanya kıyılarındaki hava hareketı sırasında, bir B-52G, yakıt aldığı KC-135A ile çarpıştı ve taşıdığı dört B28RI hidrojen bombasını saçarak parçalanmaya başladı. Palomares’in balıkçı köyünün yanına üç bomba düştü.
Bunlardan ikisinde, zincirleme reaksiyonu tetikleyen patlayıcılar çarparak patladı ve bu da geniş çaplı bir depresyon gerektiren büyük ölçekli plütonyum dağılımına yol açtı. Dördüncüsü Akdeniz’e paraşütü ile düştü. Yapılan araştırmada, 7 Nisan 1966’da yani beş ay sonra derin dalış yapan bir adamın yardımıyla tespit edildi. Bugün bozulmamış olan B28, New Mexico’daki Albuquerque’deki Ulusal Atom Müzesi’nde sergileniyor.
21 Ocak 1968: 380. devriye kolunda Mark 28 F1 hidrojen bombalarıyla uçan HCBC 28 Stratejik Bombardıman uçağı Grönland, Thoulis pistinin 7 mil ilerisinde alev alarak düştü. Yedi mürettebattan altısı başarıyla ayrıldı ve kurtarıldı. Tüm silahlar radyoaktif olarak geniş bir alanı kirleterek yok edildi. Danimarkalılar bu duruma tepki gösterdi ve Amerika ve müttefiklerinin tamamen bölgeden ayrılmalarını istedi.
Arındırma işi altı aydan fazla sürdü. Stratofortress’in neredeyse her parçası etrafta dolaştı, ancak bombalardan birinin nükleer yakıtını (uranyum ve döteryum lityum) içeren silindir yoktu. Olaydan sonra, ABD Savunma Sekreteri Robert McNamara, bir kriz olmadıkça hiçbir ABD uçağının aktif bir nükleer silahla uçmayacağına karar verdi. “Kirli” silindir buzun içinde gizli şekilde durmaktadır.
19 Eylül 1980: Bir LGM-25C Titan II kıtalararası balistik füze planlı bakım çalışması sırasında, bir teknisyen tarafından 21 metreden düşürülen bir “çubuk”, roketin ince alüminyum kabuğunu delip sıvı sızıntısına neden oldu ve birinci kat tankından çıkan yakıtı patlattı.
Özel olarak eğitilmiş olan ekip, siloyu buhardan temizlemeye çalışırken bant boşaltıldı. Aniden aşırı uçucu yakıt yandı. Patlama o kadar güçlüydü ki, 740 ton zırhlı kapıyı salladı ve füzenin ikinci aşamasını silodan yukarıya fırlattı. Titan’ın 9 megatonluk nükleer başlığı, iki atom bombası da dahil olmak üzere II. Dünya Savaşı’nda atılan tüm bombaların toplamından üç kat daha güçlü bir başlığa sahipti.
Kaza anında başlığın patlamasını önlemesi gereken güvenlik cihazları, nükleer felaketi önledi. Bununla birlikte, zehirli yakıtlar, silo ve toprağın kirlenmiş birikintilerinin toplanmasını ve uzaklaştırılmasını gerektiren her yere yayılmıştır. Geriye kalan her şey betona gömüldü.
Olaya şahit olanlar “O gece birçok kahraman vardı” demişlerdir. Bununla birlikte, bir teknisyenin ömrüne mal olan olay sistemin olası bir felaketle başa çıkmadaki eksikliklerini vurgulamıştır. Sovyetler Birliği’nde meydana gelen olaylardan ise kimsenin haberi yok. Bu bizi daha rahat hissettirmemeli.