Tetanoz ve difteri çok ciddi hastalıklardır. Bugün ülkemizde nadir görülürler, ancak enfekte olmuş kişilerde sıklıkla ciddi komplikasyonlar olur. Tetanoz aşısı, ergenleri ve yetişkinleri bu hastalıklardan korumak için kullanılır. Tetanoz aşı ile korunulabilen hastalıklardan biridir.
Tetanoz aşısı erişkinlerde tetanoz toksoidi ve azaltılmış difteri toksoidi şeklinde (Td) uygulanır ve yaşam boyu her 10 yılda bir tekrarlanması önerilir.
Tetanoz ve difteri, bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlardır. Difteri, öksürük veya hapşırma yoluyla kişiden kişiye yayılır. Tetanoz üreten bakteriler kesikler, çizikler veya yaralardan geçerek vücuda girerler.
TETANOZ (kazıklıhumma) genellikle vücudun her yerinde meydana gelen ağrılı kas gerilmesi ve sertliğine neden olur.
Baş ve boyundaki kasların kasılı kalmasına neden olabilir, böylece ağzınızı açamaz, yutamaz veya bazen nefes alamazsınız. Tetanoz en iyi tıbbi bakım varlığında bile enfekte olan her 10 kişiden yaklaşık 1’ini öldürür.
DİFTERİ boğazın arka kısmında kalın bir tabakanın oluşmasına neden olabilir.
Solunum problemleri, felç, kalp yetmezliği ve ölüme yol açabilir.
Tetanoz Aşısı
Td aşısı ergenleri ve yetişkinleri tetanoz ve difteriden koruyabilir. Td genellikle her 10 yılda bir rapel doz olarak uygulanır, ancak ciddi ve kirli bir yara veya yanıktan sonra daha erken olarak da yapılabilir.
Td aşısı yerine bazen, tetanoz ve difteriye ek olarak boğmacaya karşı da koruyuculuğu olan Tdap adı verilen bir başka aşı önerilir.
Doktorunuz veya aşıyı yapan kişi size daha fazla bilgi verebilir.
Td, diğer aşılarla aynı zamanda güvenli bir şekilde uygulanabilir.
Kimlere Aşı Uygulanmamalı
Herhangi bir tetanoz veya difteri içeren aşının ardından yaşamı tehdit eden alerjik reaksiyon geçirmiş ya da bu aşının herhangi bir bileşenine karşı ciddi bir alerjisi olan kişilere Tetanoz aşısı yapılmamalıdır. Size aşı yapan kişiye herhangi bir ciddi alerji hakkında bilgi veriniz.
Aşağıdaki durumlarda doktorunuzla konuşunuz:
- difteri veya tetanoz içeren herhangi bir aşıdan sonra şiddetli ağrı veya şişlik,
- Guillain Barre Sendromu (GBS) adı verilen bir rahatsızlığı geçirmiş olma;
- enjeksiyonun planlandığı gün iyi hissetmeme.
Aşı Reaksiyon Riskleri
Aşılar dâhil olmak üzere herhangi bir ilaçla yan etki gelişme riski olabilir. Bunlar genellikle hafiftir ve kendiliğinden kaybolurlar. Ciddi reaksiyonlar da mümkündür ancak nadirdir.
Tetanoz aşısı yaptıranların çoğunda herhangi bir sorun ortaya çıkmaz.
Tetanoz aşısını takiben görülebilen hafif sorunlar:
(Faaliyetlere etki etmeyen)
Enjeksiyon yapılan yerde ağrı (yaklaşık 10 kişide 8)
Enjeksiyon yapılan yerde kızarıklık veya şişme
(yaklaşık 4 kişide 1)
Hafif ateş (nadir)
Baş ağrısı (yaklaşık 4 kişide 1)
Yorgunluk (yaklaşık 4 kişide 1)
Tetanoz aşısını takiben görülebilen orta derecede sorunlar:
(Etkinliklere etki eden fakat tıbbi yardım gerektirmeyen)
39 ° C üzerindeki ateş (nadir)
Tetanoz aşısını takiben görülebilen ciddi sorunlar:
(Olağan faaliyetleri engelleyip, tıbbi bakım gerektiren)
Kolda enjeksiyon yapılan yerde şişlik, şiddetli ağrı, kanama ve / veya kızarıklık (nadir).
Enjekte edilen herhangi bir aşıdan sonra ortaya çıkabilecek sorunlar:
Bazı insanlar bazen aşı dâhil tıbbi bir işlemden sonra bayılabilirler. Yaklaşık 15 dakika boyunca oturma veya uzanma, bayılmayı ve düşüşün neden olduğu yaralanmaları önlemeye yardımcı olabilir. Başınız dönerse, görme değişikliğiniz olursa veya kulaklarınızda çınlama varsa sağlık görevlinize söyleyiniz.
Bazı insanlarda, şiddetli omuz ağrısı ve enjeksiyon yapılan kolda hareket zorluğu olabilir. Bu çok nadiren olur.
Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir. Bu tür reaksiyonlar aşıdan sonra çok nadir görülür, yaklaşık bir milyon dozda 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan sonra birkaç dakika ila birkaç saat içinde meydana gelebilir.
Herhangi bir ilaç gibi bir aşının da, ciddi bir tıbbi hasar veya ölüme neden olma ihtimali, çok düşük olsa da vardır.
Aşı Sonrası Ciddi Bir Reaksiyon Olursa
Neye dikkat etmeliyim?
Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri, çok yüksek ateş veya alışılmadık davranışlar gibi sizi kaygılandıra tüm belirtilere dikkat ediniz.
Ciddi alerjik reaksiyon belirtileri, kurdeşen, yüzün ve boğazın şişmesi, nefes darlığı, hızlı kalp atışı, sersemlik ve güçsüzlük olabilir. Bunlar aşılamadan sonra birkaç dakika ila birkaç saat içinde başlayacaktır.
Ne yapmalıyım?
Ağır bir alerjik reaksiyon veya bekleyemeyecek kadar acil başka bir durum olduğunu düşünüyorsanız, 1-1-2’yi arayınız ya da kişiyi en yakın hastaneye götürünüz.
Böyle bir durum söz konusu değilse, doktorunuzu arayınız.
Kaynak: CDC immunize.org
Fatih Hakan ÇAM
İşyeri Hekimi
Ekleme Tarihi: 09.01.2019
Güncelleme Tarihi: 10.01.2019