Genel Bakış
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), insanları nefessiz, yorgun ve iyi nefes almakta zorlayan bir akciğer hastalığıdır. KOAH'ınız varsa, yürüdükten veya egzersiz yaptıktan sonra bazen nefes almakta büyük zorluklar yaşayabilirsiniz. Ayrıca sadece otururken veya dinlenirken nefessiz kaldığınızı da görebilirsiniz.
Nefes darlığının tıbbi terimi nefes darlığıdır. KOAH'da dispne oluşur çünkü akciğerleriniz hasar görür ve bu da onların tasarlandıkları şekilde çalışmasını engeller.
KOAH, bir grup akciğer hastalığıdır. Amfizem ve kronik bronşit, bu kategoriye dahil olan iki ana durumdur. Bu koşullar ciğerlerinize farklı şekillerde saldırır.
Amfizem, ciğerlerinizdeki hava keseleri arasındaki duvarları yok eder. Bu, daha büyük ancak daha az hava kesesi oluşturur. Bu nedenle, gaz değişimi için toplam yüzey alanı küçülür. Akciğerler ayrıca vücut dokularına oksijen sağlamada ve karbondioksitten kurtulmada sorun yaşarlar.
Bu hasar aynı zamanda ciğerlerinizin tutabileceği ve hareket ettirebileceği hava miktarını da azaltır. Sonuç olarak, normal görevleri yerine getirmek için akciğer kapasitesine sahip olmayabilirsiniz. Bu, çabuk yorulmanıza ve nefessiz kalmanıza neden olur.
Bronşit, solunum yollarınızın iç yüzeyini kızdırır ve tahriş eder. Zamanla kronik bronşit, astarın kalınlaşmasına ve esnek olmamasına neden olur. Solunum yollarınız düzgün bir şekilde temizlenemediğinde, aşırı mukus bir sorun haline gelecektir. Sonunda hava yollarınız çok sertleşecek ve mukusla tıkanacaktır. Bu nefes almayı zorlaştırır. Normalden çok daha hızlı nefessiz kaldığınızı fark edebilirsiniz. Ayrıca daha kolay yorgun hissedebilirsiniz.
Nefes darlığını ölçmenin birkaç yolu vardır. Çoğu doktor, Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi Dispne Ölçeği (MMRC) adlı bir sistem kullanır. Diğer ölçekler arasında temel dispne indeksi (BDI) ve oksijen maliyeti diyagramı (OKB) yer alır.
Bir araştırmaya göre
MMRC ölçeğini kullanmak için nefes darlığınızı tanımlayan beş ifadeden birini seçin:
Doktorlar, belirli tedavileri belirlemek ve hayatta kalmayı tahmin etmek için cevabınızı kullanabilir. FEV1 akciğer fonksiyon testiyle birlikte kullanıldığında, doktorunuz ayrıca solunum probleminizin ciddiyetini teşhis edebilir.
KOAH'ın tedavisi yoktur. İlaç ve tedavi ilerlemeyi yavaşlatabilir ve hasarı önleyebilir, ancak KOAH'ı durdurmak mümkün değildir. Tedavi ayrıca hastalığın akciğerlerinize ve solunum yollarınıza verdiği zararı da tersine çeviremez. Ancak, düzenli faaliyetlerinizin çoğunu sürdürebilirsiniz.
İşte nefes darlığı ve yorgunlukla başa çıkmanıza yardımcı olabilecek birkaç akıllı strateji.
Fiziksel aktivite sizi nefessiz bırakabilir. Bundan kaçınmak için herhangi bir egzersizden kaçıyor olabilirsiniz. Ancak egzersiz, dayanıklılığınızı artırmanıza ve nefes darlığı dönemlerini azaltmanıza yardımcı olabilir. Aynı zamanda aşırıya kaçmamaya da dikkat etmelisiniz. Fitness seviyeniz için güvenli ve durumunuzu daha da kötüleştirmeyecek bir egzersiz planı bulmak için doktorunuzla birlikte çalışın.
KOAH'ınız varsa, doktorlarınız sizi bir solunum terapistine sevk edebilir. Fiziksel olarak aktif olduğunuzda nefesinizi korumayı öğretebilirler. Ayrıca nefessiz kaldığınızda nefesinizi hızla geri kazanmanıza yardımcı olacak egzersizler de öğretebilirler.
Sigara, KOAH'ın önde gelen nedenidir. Sigara içiyorsanız, sigarayı bırakmak KOAH semptomlarınızı hafifletmeye yardımcı olabilir. Daha önce sigarayı bırakmaya çalışmış ve başarısız olmuş olsanız bile, denemeye devam etmelisiniz. Doktorunuz, size uygun bir sigara bırakma planı bulmanıza yardımcı olabilir. Sigara içenlerin çoğu bırakmaya çalıştıkları ilk birkaç seferde başarılı olamaz, ancak bunun sizi durdurmasına izin vermeyin. Bırakırsanız daha uzun ve sağlıklı bir yaşamınız olacak.
Sigara dumanının yanı sıra diğer hava kirleticileri ciğerlerinizi tahriş edebilir ve sizi nefessiz bırakabilir. Araba egzozundan, boya dumanlarından ve hatta temizlik malzemelerinden kaçınmaya çalışın.
KOAH ortadan kalkmasa da nefes darlığınızı kontrol altına almak için adımlar atabilirsiniz. Nefes darlığını önlemek, KOAH'nızın ilerlemesini yavaşlatmak ve akciğer fonksiyonunuzu korumak için yukarıdaki ipuçlarını kullanın. İhtiyacınız olan tedaviyi almak için belirtilerinizi doktorunuzla tartışın.