GRAM, Hans Christian Joachim (1853-1938)
DanimarkalI hekim ve bakteriyoloji uzmanı. Bakterilerin boya tutma özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlayan bir boyama yöntemi geliştirmiştir.
13 Eylül 1853’te Kopenhag’da doğdu, 14 Kasım 1938’de aynı kentte öldü. Kopenhag Üniversitesi’n-den 1878’de tıp diplomasını, 1883’te doktora derecesini aldı. İki. yıl kadar Almanya’nın çeşitli kentlerinde bakteriyoloji ve farmakoloji araştırmaları yapıp, bir süre de Kopenhag’daki çeşitli hastanelerde asistan olarak çalıştıktan sonra 1891’de Kopenhag Üniversi-tesi’nde farmakoloji profesörlüğüne atandı. Ertesi yıl, bu görevine ek olarak, Kopenhag’daki Frederiks Krallık Hastanesi’nde İç Hastalıkları Bölümü’nün yöneticiliğini üstlenen Gram, 1900’de Kopenhag Üni-versitesi’nde Pataloji ve Tedavi Kürsüsü’nün başına geçerek her iki görevini de 1923’te emekli oluncaya değin sürdürdü. Ayrıca, 1901’den 1921’e değin Danimarka Kodeks Komisyonu’nun başkanıydı ve ülkesindeki birçok bilim kuruluşunun onur üyeliğine seçildiği gibi, iki kez de krallık liyakat nişanı ve madalyasıyla ödüllendirilmişti.
Bakterilerin bazı sentetik boyalarla boyanabilme özelliği taşıdığını, böylece bir ortamdaki mikroorganizmaları belirginleştirerek tanıma olanağı bulduğunu ilk farkeden Alman bakteriyoloji bilginleri olmuştu. Berlin’de bulunduğu sıralar bu konu üzerinde çalışan Gram, tüberküloz basilini boyamak için Ehrlich’in kullandığı anilin boyasını, 1884’te incelemekte olduğu pnömokok bakterilerine uyguladı. Yöntemde küçük bir değişiklik yaparak, anilin eriyiğinin içine, doğal bir boya olan centiyana moru kattı, daha sonra bu boyalı bakterileri birkaç dakika kadar bir potasyum iyodo-iyodür çözeltisinde (lügol eriyiği ya da Gram likörü) tuttu. Aynı bakterileri, organik bir çözücü olan mutlak alkolden geçirdiğinde, bazı bakterilerin mor rengini koruduğunu, bazılarının ise boyasını yitirdiğini saptadı. Değişik mikroorganizmalar üzerinde denenen bu yöntem, bakterilerin, boyayı tutan “Gram-pozitif” ve boyasını yitiren “Gram-negatif” bakteriler olmak üzere iki grupta sınıflandırılmasına olanak verdi. Sonraki yıllarda yapılan araştırmalar, bazı antibiyotiklerin stafilokok, streptokok, pnömokok gibi Gram-pozitif, bazılarının ise genokok, menengokok, salmonella, Bacillus coli gibi Gram-negatif bakterilere karşı daha etkili olduğunu ortaya koyarak, antibiyotik tedavisinde yeni gelişmelere yol açtı.
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi