Güçlü duygular ile bağlantılı anılar, beyinde sık sık görülür.
Çoğu insan 11 Eylül’de nerede olduklarını ya da ilk çocuklarının doğduğu gün havanın nasıl olduğunu hatırlayabilir. 10 Eylül’deki dünya olaylarıyla ilgili anılar veya geçen Salı günü öğle yemeği uzun süre önce silindi.
Anılar neden duygulara bu kadar güçlü bağlı?
Columbia Üniversitesi Vagelos Doktorlar ve Cerrahlar Koleji’nde psikiyatri ve sinirbilim profesörü olan René Hen, “Her şeyi hatırlamamamız mantıklı” diyor. “Beyin gücümüz sınırlı. Sadece gelecekteki refahımız için neyin önemli olduğunu hatırlamamız gerekiyor.”
Korku, bu bağlamda, sadece anlık bir duygu değil, hayatta kalmamız için kritik bir öğrenme deneyimidir. Yeni bir durum bizi korkutursa, beyin, gelecekte benzer durumlardan kaçınmamıza veya uygun önlem almamıza yardımcı olmak için nöronlarımızdaki detayları kaydeder.
Hala bir sır olan, beynin hipokampüsü tarafından kaydedilen bu anıların neden bu kadar güçlü olduğu.
Öğrenmek için Columbia’daki MD / PhD öğrencisi Hen ve Jessica Jimenez, fareleri yeni, korkutucu ortamlara yerleştirdiler ve beynin korku merkezine (amigdala) ulaşan hipokampal nöronların aktivitesini kaydettiler. Bir gün sonra farelerin deneyimin hatıralarını almaya çalıştığı nöronların aktivitesi de kaydedildi.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, korkutucu çevreye yanıt veren nöronlar bu bilgileri beynin korku merkezine gönderir.
“Şaşırtıcı olan şey, fare daha sonra belleği hatırladığında bu nöronların senkronize edilmesiydi” diyor Hen.
“Korku hafızasını oluşturmak için kritik olanın senkronizasyon olduğunu gördük ve senkronizasyon ne kadar büyük olursa hafıza da o kadar güçlü” diye ekliyor Jimenez. “Bunlar, göze çarpan olayları neden hatırladığınızı açıklayan mekanizma türleri.”
Senkronizasyonun nasıl ve ne zaman gerçekleştiği hala bilinmemektedir, ancak cevap, beynin yaşam boyu anılar yaratan ve travma sonrası stres bozukluğu için yeni tedavilere yol açan iç işleyişini ortaya çıkarabilir.
“TSSB’si (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) olan insanlarda, birçok benzer olay onlara orijinal korkutucu durumu hatırlatıyor,” diyor Hen, “ve nöronlarının senkronizasyonunun çok güçlü olması mümkündür.”
“Gerçekten TSSB ve genel olarak hafıza bozuklukları olan insanlar için daha iyi tedaviler bulmak için duygusal anıların nasıl oluştuğu ile ilgili mekanizmalarını araştırmaya çalışıyoruz.”
Çeviri: Nazlı Can Aydın
Kaynak: Neuroscience News