Koronavirüse karşı geliştirilen aşıları deneyenler yaşadıkları tecrübeyi anlattı. Denekler, en çok yüksek ateş, baş ağrısı ve bitkinlik semptomlarını hissettiklerini söylüyor.
Onlar arasında aşırı titremeden dolayı dişini kırdığını ve saatlerce 40 derece ateşte yattığını aktaranlar da var.
CNBC’nin üçü Moderna’nın çalışmasında ve ikisi Pfizer’in son aşama denemelerinde olmak üzere beş katılımcıyla yaptığı röportajlar, olası koronavirüs aşısı hakkında bilgi veriyor.
Buna göre semptomlar “rahatsız edici, ciddi boyutlara” ulaştı; ancak bu etkiler büyük oranda bir gün içinde normale döndü.
Dünya çapında en az 41 Covid-19 aşısının insanlar üzerinde denemeleri yapılıyor. ABD destekli dört aday aşı üçüncü aşamada: Moderna, Pfizer, AstraZeneca ve Johnson & Johnson. Üçüncü aşama denemeleri, aşıların dağıtımı için gereken son kritik adım olarak biliniyor. Sağlık yetkilileri, yıl sonuna kadar en az bir güvenli ve etkili aşıya sahip olmayı bekliyor.
Yataktan çıkamadı
Utahlı 44 yaşında biyolog Hutchison, 18 Ağustos’ta ilk aşıyı yaptıktan sonra, düşük dereceli bir ateşle birkaç gün boyunca kendini biraz kötü hissetti.
İkinci aşıyı 15 Eylül’de bir klinikte yaptı. Sekiz saat sonra, 38 derece ateş, titreme, şiddetli baş ağrısı ve nefes darlığı ile yataktan çıkamadı.
O gece neredeyse hiç uyumadı ve ateşi beş saat boyunca 37.7 derecenin üzerinde kaldı. İğneyi aldığı kolundaki ağrıyı “omzundaki bir kaz yumurtası” gibi hissettiğini söyledi.
Hutchison 12 saat sonra normalleştiğini ve enerji seviyelerinin geri döndüğünü kaydetti.
İsimlerinin gizli kalmasını isteyen Moderna denemesine katılan diğer iki kişi de benzer yan etkiler bildirdi.
Benzer şekilde, Pfizer denemesindeki bir katılımcı beklediğinden daha şiddetli semptomlar yaşadığını söyledi.
Aşının dozu düşürüldü
Moderna ve Pfizer, aşılarının kas ağrısı, titreme ve baş ağrısı gibi hafif Covid-19 ile ilişkili semptomlara benzer yan etkilere neden olabileceğini kabul etti.
Şirketler klinik denemelerde ilerledikçe, birkaç aşı üreticisi, daha şiddetli reaksiyon raporlarının ardından en yüksek dozlarını bıraktı.
Bulaşıcı hastalık uzmanı Florian Krammer, Twitter’da Moderna’nın birinci aşama denemesinde bildirilen yan etkilerin “tatsız ama tehlikeli değil” olarak niteledi.
Çocukların ve hamile kadınların benzer semptomları yaşayıp yaşamayacağı ise henüz belli değil.
İkinci dozdan sonra bir gün dinlenme şart
Moderna çalışmasındaki 50’li yaşlarda bir Kuzey Carolinalı kadın, ateşi olmadığını, ancak bir gün boyunca odaklanamayacak kadar kötü bir migren geçirdiğini söyledi.
Denek, ertesi gün Excedrin aldıktan sonra daha iyi hissederek uyandı.
Katılımcı, “İlk doz önemli değil. İkinci doz sizi kesinlikle zorlayacak ve bu dozdan sonra bir gün işten izin almanız gerekecek” diyor.
Aşıyı deneyen kişilere özel Facebook gruplarında da üyeler, kolda tetanoz aşısına benzer bir ateş ve ağrı bildirdi; ayrıca bu sürede “ağırlık kaldırmak veya egzersiz yapmanın da” mümkün olmayacığını anlattı.