La Malinche’nin Aztek İmparatorluğunun Yıkılmasındaki Tartışmalı Rolü: Hain miydi yoksa Kahraman mı?
Malinalli, Malintzin veya Doña Marina olarak da bilinen La Malinche (kaptanın kadını anlamında), Meksika tarihinde önemli bir figür olmuş ve İspanya’nın Aztek İmparatorluğunu fethinde önemli bir rol oynamıştır.
La Malinche bugünlerde bile doğduğu ülkesinde tartışmalı bir figür konumundadır. İspanyol fatihlerine hizmet etmesinden dolayı birçok kişi için kendi halkından olanlara hain olarak görünmektedir.
La Malinche’nin Soylu Kökeni
Genel olarak La Malinche’nin 1505 yılında doğduğuna inanılmaktadır. Hernán Cortés’in Meksika’yı fethi sırasında yer almış Bernal Diaz del Castillo’ya göre La Malinche bir asil olarak doğmuştur. Diaz, Historiaverdadera de la conquista de la Nueva España (Yeni İspanya’nın Fethinin Gerçek Tarihi) adıyla bilinen anılarında:
‘’O (La Malinche) insanlara ve ülkeye hükmetmek üzere doğmuştu; çünkü ailesi Guacasualco kasabasından yaklaşık yirmi dört mil ötede birkaç ilçeye bağlı Painala adlı bir kasabayı yönetme hakkına sahipti.’’
Díaz, La Malinche’nin babasının çok gençken öldüğünü ve annesinin yeniden evlenmesini anlatmaya devam ediyor. Bu evlilikten bir oğulları olmuş ve onların (çocuğun ebeveynlerinin) ölümünden sonra kendi topraklarından ayrılmak üzere tasarlanmışlar.”
Ancak La Malinche, planlarının önündeymiş gibi görünüyor, “geceleyin Xicalango’da bir Hintli aileye gizlice taşınmış” ve bu sırada, kızın öldüğü yönünde bir söylenti yayılmaktaydı. Bu aile de La Malinche’yi tutmamış ve onu Tabasco’ya yollamıştır.
Malinche’nin Tanınması ve Hristiyan Olması
Tabasco’nun La Malinche’yi diğer 19 genç kadınla birlikte, yerleşimlerinin bir savaşta İspanyollara karşı yenilgisinden sonra Hernande Cortés’e köle olarak sunduğu kişi, cazik (başöğretmen) idi. La Malinche ve kölelerinin “Yeni İspanya’da Hristiyan olan ilk kişiler olduğu ve Cortés’in baş görevlileri arasında dağıtıldığı” söylenmektedir.
La Malinche Puertocarrero adında bir subaya verildi, ancak İspanya’ya gittiğinde Cortés, Malinche’yi kendisi için almıştır. Cortés ve La Malinche’nin Don Martin Cortés adında bir oğlu olmuş ve Yeni İspanya’nın ilk mestizosu (karışık Avrupalı ve yerli Amerikan soyundan birisi) olarak kabul edilmektedir.
İspanyollar Kızılderililerin şeflerinin Hristiyan olmaları için harekete geçtiklerinde La Malinche’nin asil niteliklerinden bir tanesi görülebilmektedir. Şefler Guacasualco’da Cortés’in emri üzerine toplandıklarında, La Malinche annesi ve üvey erkek kardeşiyle karşılaştı. Her iki taraf da birbirini tanımış, La Malinche’nin annesi ve üvey kardeşi dehşete düşmüştür çünkü Malinche’ye yaptıkları yüzünden onları öldüreceğini düşünmüşlerdir. Bunun yerine Díaz, o (Malinche):
‘’Onlardan gözyaşlarını silmelerini istemiş ve onu Xicalango sakinlerine gönderdikleri zaman ne yaptıklarının farkında olmadıklarını ve geçmişi özgürce affettiğini söyleyerek onları rahatlatmıştır. Bu yolla Tanrı kesinlikle her şeyi onun için en iyi şekilde yönetmiş, onu heathenism’in hatalarından uzaklaştırmış ve Hristiyanlığa yönlendirmiştir.’’
Sonunda ise, annesi ve üvey erkek kardeşi de Hristiyan olmuşlardır.
Malinche’nin Dil Becerileri
Bununla birlikte, La Malinche, Cortés tercümanı rolünden dolayı çok iyi tanınmaktadır. La Malinche’ye rastlamadan önce, İspanyolların şef tercümanı, yerli halk tarafından esir alındığı sırada Maya dilini öğrenmiş olan Gerónimo de Aguilar adında bir Fransisken rahibiydi.
De Aguilar Maya Dilini ve İspanyolca konuşurken La Malinche, Maya Dili ve Nahuatl Dilini konuşmaktaydı. La Malinche, İspanyolca öğrenene kadar Cortés’e tercüme yapabilmek için ikisi birlikte çalışmışlardır.
İlgili Yazılar
La Malinche’nin Cortés ve Aztek hükümdarı Moctezuma arasında toplantılar ve müzakerelerin düzenlenmesini sağlayan da dile karşı yeteneğinin olmasıydı. Buna ek olarak, La Malinche, yürümek zorunda kaldıkları çeşitli kabilelerle iletişim kurabiliyor böylece fatihleri düşman saldırılardan kurtarıyordu. Ayrıca La Malinche sayesinde Azteklere düşman olan yerli kabilelerle ittifaklar yapılmıştır. Böylece, La Malinche, Aztek İmparatorluğunun başarılı İspanyol fethine önemli katkılarda bulunmuş olur.
La Malinche’nin kötü şöhretini kazanması Aztek imparatorluğunun yıkılışında parmağının olmasına bağlıdır. Yine de, La Malinche’nin hayatının bazı kısımlarında başka bir seçeneği olmadığı savunulmaktadır. Örneğin, İspanyollara köle olarak tanıtılırken kimse ona söz hakkı vermemişti.
Bununla birlikte, bir seçeneği olduğu zaman, yüce sayılabilecek şeyleri seçmeyi seçtiği iddia edilmektedir. Örneğin, annesinin çocukluğunda yaptığı yanlışları telafi etme şansı bulmuş olabilir fakat bunun yerine onu affetmeyi seçmiştir. Buna ek olarak La Malinche’nin Aztekler ve İspanyollar arasındaki müzakere masasında tercüman olarak bulunması daha fazla kan akmamasını sağlanmıştır.
Çeviri: Gülnihal Kafadar
Kaynak: ancient-origins “The Controversial Role of La Malinche in the Fall of the Aztec Empire: Traitor or Hero?“
By: Wu Mingren
References
Boyd, M., 2007. In Defense of Malinche. [Online]
Available at: http://chapala.com/chapala/ojo2007/defensemalinche.html
Díaz del Castillo, B., The True History of the Conquest of New Spain [Online]
[Lockhart, J. I., (trans.), 1844. Díaz del Castillo’s The True History of the Conquest of New Spain.]
Available at: http://www.gutenberg.org/files/32474/32474-h/32474-h.htm
Fitch, N., 2016. Malinche—Indian Princess or Slavish Whore?, “An Overview”. [Online]
Available at: http://faculty.fullerton.edu/nfitch/nehaha/malinche.html
Garsd, J., 2015. Despite Similarities, Pocahontas Gets Love, Malinche Gets Hate. Why?. [Online]
Available at: http://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2015/11/25/457256340/despite-similarities-pocahontas-gets-love-malinche-gets-hate-why
Karttunen, F., 2011. Making Herself Indispensable, Condemned for Surviving: Doña Marina (Part 1). [Online]
Available at: http://www.mexicolore.co.uk/aztecs/spanish-conquest/dona-marina-part-1
Lenchek, S., 1997. La Malinche – harlot or heroine?. [Online]
Available at: http://www.mexconnect.com/articles/224-la-malinche-harlot-or-heroine
Schulman, B., 2014. Mexico’s La Malinche: The Woman Behind the Sword of Hernan Cortes. [Online]
Available at: http://www.huffingtonpost.com/bob-schulman/mexicos-la-malinche-the-w_b_4996509.html