Hintliler büyük savaşçılardı. Destanlardan tarihe, Hindistan’ın hikayesi savaşlar ve fetihlerle dolu. İmparatorluk inşası, Rajasuya gibi kavramlar aracılığıyla bir erdem olarak görülüyordu. Binlerce yıl boyunca adalet, barış ve özgürlüğe dayalı gerçekçi bir doktrin olan “dharma yuddh” (haklı savaş) kavramı geliştirildi.
Kanlı bir savaşta komşu Kalinga krallığını fetheden Mauryan hanedanının MÖ 3. yüzyıl hükümdarı İmparator Ashoka, pişman oldu ve savaştan vazgeçmeye karar verdi. “Kutsal Majesteleri Kalinga’yı fethettiği için tövbe etmeye başladı, çünkü özgür olan bir ülkenin fethi beraberinde cinayeti, yıkımı ve insanları esarete götürmeyi getirdi. Bu, Kutsal Majestelerini derin bir üzüntü ve tövbe ile doldurdu… Gerçek fetih, görev ve takva yasasının yardımıyla kalplerin fethidir” diye yazdı mahkeme tarihçileri.
Çatışmaya karşı bu doğal isteksizlik ve adalet, barış ve özgürlük dürtüsü, Bağımsızlık hareketi sırasında da düşünceye egemen oldu. Bağımsızlıktan sonra, Hindistan’ın dış politikasının inanç maddeleri haline geldiler.
o zamandı Soğuk Savaş Dünyanın iki bloğa bölünmesiyle rekabet, Batı Bloku ve Sovyet Bloku. Her ülke taraf seçmek için muazzam bir baskıyla karşı karşıya kaldı. İçgüdüsel olarak, Hindistan tarafsız kalmayı seçti, özellikle tarafsızlığı diğer bloğun yanında yer almak olarak yorumlayan Batı Bloku’nu üzdü. Rahatsız olan Amerikalılar, aşağılayıcı bir şekilde Hindistan’ı “tarafsız” olarak adlandırdılar ve Pakistan’ı “barış, demokrasi ve özgürlüğün dostu” olarak övdüler.
Hindistan yerini korudu. Ardından Panchsheel, ardından 1955 Bandung Konferansı ve Bağlantısızlar Hareketi’nin (NAM) doğuşu geldi ve bunların tümü Hindistan’ın küresel çatışmalarda tarafsızlığını korumasına yol açtı.
Biri onurlu ve diğeri onursuz olan iki istisna dışında – şerefli olanın 1988’de bir darbeyi önlemek için donanma gemilerini Maldivler’e göndermesi ve şerefsiz olanın 1985-87’de barışı koruma adına ordularını Sri Lanka’ya göndermesi – Hindistan hiçbir zaman başka bir ülkenin askeri çatışmasına doğrudan katılmadı. Hintli barış gücü askerleri, Sudan, Kosova ve Kongo gibi yerlerde BM Barış Gücü Güçlerinin bir parçasıydı. Ancak daha sonra Hindistan, bölgedeki veya dışındaki herhangi bir çatışmaya doğrudan veya dolaylı olarak dahil olma baskısından kararlı bir şekilde kaçındı. 1990’ların Körfez Savaşı ve 11 Eylül’den sonra Afganistan ve Irak’taki Amerikan savaşları.
Hindistan’ın Ukrayna savaşındaki duruşu bu bağlamda değerlendirilmelidir.
Bu çağda sadece savaşlar yoktur. Ukrayna savaşı bir istisna değildir. Realistler, ABD ve İngiltere’nin Körfez Savaşı dönemindeki ateşkes anlaşmasını ihlal ettiği ve Batılı güçlerin güvenliğini tehdit ettiği gibi basit bir bahaneyle ordularını Irak’a yürüdüklerine dikkat çekiyor. Putin de Ukrayna’da aynı şeyi yaptı. Bir doktrin olarak realizm, ülkelerin iç ve dış nedenlerle savaşa girmesini rasyonalize eder. John Mearsheimer ve Henry Kissinger gibi siyaset bilimciler, Rus işgalinin gerçekçi bir bakış açısıyla görülmesini ve Moskova’nın endişelerini giderecek bir çözüm bulunmasını savunurken, küresel siyasi görüş büyük ölçüde tecrit etti ve savaş için Vladimir Putin’i suçladı.
Hint perspektifinden, suçun her iki taraf arasında paylaştırılması gerekiyor. Ancak günün ihtiyacı, savaşı sona erdirmenin yollarını bulmaktır. Realistler ayrıca büyük güçler arasındaki savaşların savaş olarak kalmadığını, prestij meselesi haline geldiklerini savunuyorlar.
Ukrayna savaşı artık bu aşamaya girmiştir. Putin ne pahasına olursa olsun ilhak istiyor, Batılı güçler ise uzayan çatışmayı Rusya’yı ekonomik ve askeri olarak dolandırmak ve sakatlamak için bir fırsat olarak görüyor. İkisi de insan maliyetinden çok rahatsız görünmüyor.
Hindistan bu gerçeği dikkate almalıdır. Romantik bir ilke olarak tarafsızlık ile gerçekçilik olarak tarafsızlık arasında ayrım yapmalıdır. Hindistan’ın tarafsızlığı, Çin’in 1950’lerde Tibet’i ilhak etmesiyle ilk büyük meydan okumasıyla karşı karşıya kaldı ve bu da kuzey sınırlarına doğrudan bir tehdit oluşturuyordu. Amerikalılar, Hindistan’ın hatasını anlayıp ABD’nin yanı sıra İngiltere, Pakistan ve İran’ın da aralarında bulunduğu Bağdat Paktı ülkelerine katılacağını ummuştu. Ancak Nehru, romantik bir idealist olarak, bir başkası kendi ilkelerinden ayrıldı diye kişinin kendi ilkelerinden ödün vermemesi gerektiğini savundu. Bu gerçekçilik eksikliği, ne yazık ki, Çin sadece birkaç yıl sonra büyük bir saldırı gerçekleştirdiğinde ve Hindistan topraklarının büyük bir bölümünü ilhak ettiğinde Hindistan için pahalıya mal oldu.
Bu, Hindistan’ın CENTO’ya katılması veya mevcut Ukrayna ihtilafında taraf tutması gerektiği anlamına gelmiyor. Başka, daha uygun bir örnek var. Kore Savaşı sırasında, tarafsız bir ülke olarak Hindistan’a, düşmanlıkların sona ermesini ve bu ülkeyi Kuzey ve Güney Kore’ye bölen 38. Paralel boyunca ateşkesi denetleme sorumluluğu verildi. Aynı zamanda savaş esirlerinin ülkelerine geri gönderilmesiyle de görevlendirildi.
“İki konuda Hindistan’ın arabuluculuğu anlaşmalara varılmasını mümkün kıldı. Her iki taraf da diğerine herhangi bir taviz verildiğinde öfkelendiği için büyük cesaret gerekiyordu, bu yüzden tarafsız adalet arayışı Doğu ve Batı arasında aynı şekilde sevimsizliğe yol açtı. Kendi adıma, Hintli yetkililerin Kore ile ilgili kararlarının mümkün olduğunca tarafsızlığa yaklaştığını düşündüm” diye yazdı Bertrand Russell.
Bugün Hindistan dünyada büyük saygı görüyor. Bu iyi niyetini savaşı sona erdirmek için tarafsızlığını gerçekçi eyleme dönüştürmek için kullanabilir mi?
Yazar, Hindistan Vakfı yönetim kurulu üyesidir.
Kaynak : https://newslanes.com/2022/07/11/how-india-needs-to-deal-with-the-ukraine-question/