Birinci Dünya Savaşı sırasında ABD'de betondan bir gemi inşa etmek, fotoğraf:erazvitie.org
Binlerce yıldır insanlar çeşitli yüzer tesisler inşa ediyor. Uzun yıllar boyunca ahşap, mevcut tek ve en uygun gemi inşa malzemesiydi. Zamanla yerini çelik aldı. Ancak o zaman bile gemi yapımcılarının düşüncesi durmadı. İnsanlık her zaman alternatif malzemeler aramıştır; XNUMX. yüzyılda beton bir anda gemi yapımında böyle bir malzeme haline gelmiştir.
Çelik gibi betonun ahşaptan daha karlı bir malzeme olduğunu belirtmekte fayda var. Bu tür malzeme çürümez, yanmaz ve iyi bir güce sahiptir. Aynı zamanda, gemi yapımcıları iyi bir hayattan değil, olağandışı araştırmalara yöneldiler. Betonarme gemilere olan talep, Birinci Dünya Savaşı sırasında, eşzamanlı bir çelik kıtlığı ve faaliyet gösteren ticaret filolarının tonajının ardından ortaya çıktı.
Beton gemilerle ilk deneyler
XNUMX. yüzyılda, gemi yapımında kullanılabilecek ahşaba alternatif bir malzeme arayışı başladı. Bariz seçim, ahşabın yerini alacak olan çelikti. Bununla birlikte, çeliğin maliyeti ve çelik gövdeli gemi inşa etme maliyeti yüksek kabul edildi. XNUMX. yüzyılda bu tür bir inşaat sürecinin kendisi çok zahmetli ve zaman alıcı görünüyordu. Gemi yapımında ucuz ve teknolojik olarak gelişmiş alternatif malzeme arayışının durmaması şaşırtıcı değil.
Beton birdenbire böyle bir malzeme haline geldi. 1854. yüzyılın ortalarında, Fransız mucit Jean-Louis Lambo, ziyaretçilerin dikkatini XNUMX Paris Dünya Sergisine çeken alışılmadık bir proje önerdi. Mucit, öne çıkan malzeme ve üretim teknolojisi olan bir kürek teknesi sundu.
Teknenin çerçevesi, çimento ile kaplanmış tel örgüden yapılmıştır. Jean Louis Lambo, buluşunu ahşabı tamamen değiştirebilecek bir şey olarak sundu. Dünyanın birçok ülkesinden mucitler, kendi tekne ve yat modellerini yaratmaya başlayan yeni ürüne ilgi gösterdi. Doğru, bu ilgi uzun sürmedi ve proje hızla unutuldu. O yıllarda teknolojinin gelişme hızı göz önüne alındığında, bu şaşırtıcı değildi.
amerikan beton gemileri
Betondan gemi inşa etme fikri, 1914. yüzyılın ilk çeyreğinde zaten geri döndü. Ve iyi bir hayattan uzak böyle bir fırsatı hatırladılar. XNUMX yılına kadar, dünyanın en zengin ülkeleri betonarme gemilerin inşasıyla uğraşmadı. Bu tür gemiler, örneğin Türkiye ve Çin tarafından tek kopya halinde üretildi.
Ancak Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden sonra dünyada endüstriyel çelik stoklarında kıtlık yaşandı ve aynı zamanda mevcut ticaretin tonaj açığı büyüyordu. filo... Askeri kargo taşımacılığının hacmi büyüdü, aynı zamanda gemiler, düşman tarafından yok edilmek veya ele geçirilmek de dahil olmak üzere bozuktu. Bu arka plana karşı, 1915'ten beri neredeyse tüm gelişmiş ülkeler dikkatlerini betonarme gemilere çevirmiştir.
1919 yılına kadar, ABD, İngiltere, Almanya, Fransa, İsveç, Norveç, Danimarka, Hollanda, İtalya ve diğer eyaletlerde bu tür gemilerin inşası ile ilgili çalışmalar aktif olarak gerçekleştirildi. Toplam tonajı 600 bin tonun üzerinde olan çeşitli amaçlara yönelik (mavnalar, kuru yük gemileri, kundağı motorlu vapurlar, deniz römorkörleri vb.) en az bin beton geminin montajı yapılmıştır. Aynı zamanda, Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte, bu tür gemilerin inşası yine boşa çıktı.
İlk Amerikan beton gemisi Faith'in inşası, fotoğraf: twitter.com/CenturyAgoToday
En ünlüsü, Birinci Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri'nde inşa edilen bir dizi beton gemidir. Amerikalılar, 1917'de betonarme kendinden tahrikli bir deniz gemisi inşa eden Norveçli tasarımcı Nikolai Fegner'in projesinden etkilendiler. Yaklaşık 26 ton deplasmana sahip 400 metrelik gemiye "Namsenfjord" adı verildi.
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Norveç projesinden etkilenen bir yıl sonra çok daha büyük bir gemi yaratıldı. Mart 1918'de kuru yük gemisi Faith denize indirildi. Gemi yeterince büyüktü. Gövde uzunluğu 100 metreyi aştı ve yer değiştirme 6125 tondu. Gemiye kurulu santrallerin gücü 1760 hp idi. Bu gemi nihayet Amerikalıları beton gemi inşasının olasılıkları ve beklentileri konusunda ikna etti.
Başkan Woodrow Wilson, ticaret filosu ve yardımcı filo için 24 beton gemi inşa etme projesini hemen onayladı. Proje 50 milyon doları buldu (bugünün döviz kurunda 11 milyar doların üzerindeki enflasyon dikkate alındığında). Gemilerin, Birinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan filosunun taşıma yeteneklerini genişletmesi gerekiyordu. Ancak aktif inşaatları sırasında savaş sona erdi.
Bu program kapsamında, planlanan hacmin tam olarak yarısı olan 12 gemi tamamlandı. Üstelik hepsi savaştan sonra görevlendirildi. Bugün inşa edilen 12 geminin her birine ne olduğu hakkında kolayca bilgi bulabilirsiniz, bu bilgi internette mevcuttur. Sadece seri döşenmeden önce inşa edilen ilk kuru yük gemisi Faith'in sadece birkaç yıl hizmet verdiği ve 1921'de Küba kıyılarında battığı belirtilebilir.
Örgülü beton vapur SS Atlantus, fotoğraf 1926
Beton gemilere yönelik ikinci ilgi artışı, İkinci Dünya Savaşı sırasında zaten ortaya çıktı. Bu sefer, Amerika Birleşik Devletleri bu tür 24 gemi inşa etmeyi başardı. Hepsi 1942'den 1943'e kadar inşa edildi. Savaşlar arası dönemde, inşaat teknolojisi geliştirildi, yeni gemiler öncekilerden daha güçlü ve daha hafifti.
Temmuz 1943'e kadar sipariş tamamen tamamlandı, bir geminin inşası bir aydan az sürdü. Amerikalılar, Normandiya çıkarmaları sırasında iki betonarme gemiyi bariyer olarak batırdı. Savaştan sağ çıkan gemilerin bir kısmı dalgakıran olarak kullanıldı. Ve İkinci Dünya Savaşı'ndan kurtulan beton gemi Quartz, Amerikalılar tarafından nükleer testlerde kullanıldı. оружия Bikini Atolü'nde. Gemi, nükleer bir patlamanın neden olduğu hasarın seviyesini değerlendirmek için kullanıldı.
Beton gemilerin artıları ve eksileri
XNUMX. yüzyılın başında inşa edilen beton gemiler ağırlıklı olarak kömür, petrol taşımak için kullanılıyordu ve ayrıca şeker gibi kuru dökme yüklerin taşınmasında da işe yaradı. Bu bağlamda, beton gemilerde sıradan çelik gemilerin maruz kaldığı yoğuşma sorunu olmadığı için çelik muadillerini bile aştılar. Bu nedenle neme tahammül etmeyen kargolar için beton gemiler kesinlikle daha iyiydi.
Betonarme gemilerin ana avantajları, düşük inşaat maliyetinin yanı sıra, uzmanların geleneksel tersanelerden dikkatini dağıtmadan düşük vasıflı personel kullanma olasılığıydı. Betonun korozyona karşı hassas olmaması ve malzemenin yangına dayanıklı özellikleri de önemli avantajlar olarak adlandırılmıştır. Ayrıca yapım kolaylığı gemilerin yapım sürelerini de olumlu etkilemiştir.
Artılara ek olarak, beton gemilerin bariz olumsuz yanları vardı. Metalle karşılaştırılabilir bir güç sağlamak için, beton gemilerin gövdesinin kalınlığının birkaç kat daha fazla olması gerekiyordu. Bu tür gemilerin ağır gövdesi, sığ sularda, kanallarda ve nehirlerde geçirgenliklerini azaltan büyük bir su çekimine neden oldu. Buna karşılık, gövdenin büyük kalınlığı da ambarların dahili faydalı hacmini azalttı.
Beton gemiler çelik gemilerden daha ağır olduğu için, karşılaştırılabilir yük göstergeleri sağlamak için, çekme direncinde bir artışa yol açan, boyut da dahil olmak üzere büyük boyutlarda gemiler inşa etmek gerekli olacaktır. Bu tür gemilerin daha güçlü sevk sistemleriyle donatılması gerekir, bu da operasyonlarını birçok yönden kârsız hale getirerek diğer tüm ekonomik avantajları ortadan kaldırır.
Diğer bir önemli dezavantaj ise, güçlü statik yüklere dayanabilen betonun şiddetli çarpışma veya darbelerden kolayca zarar görmesidir. Örneğin, 1919'da denize indirilen Amerikan dökme yük gemisi Cape Fear, başka bir gemiyle çarpıştıktan sonra 1920'de battı. İçinde 19 mürettebat bulunan gemi, sadece üç dakika içinde battı.
Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarının deneyimi ve savaş sonrası gemi inşası, betonarme yapının en haklı ve uygun olduğu ortaya çıkan gemilerin isimlendirilmesini mümkün kıldı. Bu kategori, yanaşma filosunun gemilerini veya kendinden tahrikli olmayan gemileri içerir. Örneğin, kürekler, mavnalar, feribotlar, çakmaklar. Bu tür gemiler uzun süre bakımsız kalabilirler, paslanmazlar ve onlarca yıldır atıl kaldıkları için daha az onarım maliyeti gerektirirler.
Aynı zamanda, İkinci Dünya Savaşı'ndan birkaç yıl sonra, betonarme gemi yapımı pratik olarak ortadan kalktı. Şu anda, yalnızca birkaç meraklı bu tür projelerle ilgileniyor. En uygun maliyetli ve bugüne kadar hayatta kalanlar, betonarme - rıhtımlardan ve iniş aşamalarından yapılmış yüzer yapılardır. Basitleştirilmiş inşaat teknolojisi, yüksek dayanıklılık ve düşük inşaat maliyetleri, modern dünyada var olmalarını sağlar.