- Evet Arkadaşlar bugün sizlere fabrikalar hakkında genel bilgi sunacağız.
FABRİKA; malların üretildiği yerdir.İlk fabrikalar 18. ve 19. yüzyıllarında Sanayi Devrimi sırasında kuruldu.Bu eski fabrikalar karanlık,gürültülü, ve sağlıksız yerlerdi.Oysa,günümüzde fabrikalar tasarlanırken,hem makinelerin verimli bir biçimde kullanılabilmesi, hem de çalışan işçilerin can güvenliğinin sağlanabilmesi için aydınlatma ve havalandırma sistemleri kurulmaktadır.Yasalarla, işçilerin sağlıksız koşullarda, uzun saatler boyunca çalışmaları engellenmiş; iş güvenliği önlemlerinin alınmasını sağlayan kural ve yönetmenlikler çıkarılmıştır.Bu yönetmenliklere uyulup uyulmadığını denetleyen denetçiler vardır.Kurallara aykırı davranan fabrika sahipleri yargılanabilir, para cezasına çarptırılabilir, hatta işyerleri kapatılabilir.
Fabrikalarda ham ya da yarı işlenmiş maddeler üzerinde çalışılır ve sonunda ya ayakkabı gibi işlenmiş bir ürün ya da taşıt aracı gövdesi gibi yarı işlenmiş bir parça ortaya çıkar.Yarı işlenmiş ürünler başka bir fabrikaya yeniden işlenmek üzere gönderildiği gibi, başka bir malın üretiminde parça olarak da kullanılabilir.Bu yolla büyük miktarlarda mal üretim işine ”seri üretim” denir.
ilk Fabrikalar
İlk fabrikalarda üretimin gerçekleşmesini sağlayan enerji akarsuyun çevirdiği su çarklarından ya da yel değirmenlerinde olduğu gibi rüzgardan elde edilirdi. Fabrikalar ancak buhar makinesi bulunduktan sonra suyun bulunmadığı yerlerde de kurulabilirdi.19.yüzyılın sonunda, buhar makinelerinin yerini elektrik motorları aldı.
1930’larda fabrika sahipleri makineler arasında bağlantılar kurarak üretimi hızlandırabileceklerini keşfettiler. Örneğin, otomobil motorunun silindir gövdesi son biçimini alana kadar bir metal işleme makinesinden ötekine taşınıyordu. Otomobil üreticileri bu gövdeleri, makineler arasında el değmeden taşımayı, böylece daha az iş gücü kullanmayı ve zaman kazanmayı başardırlar. Bu işi de yapabilmek için de otomatik denetim sistemleri kurdular. Örneğin, artık bir makine, işlenmesi gereken bir parça önüne geldiğinde kendiliğinden çalışıyor, iş tamamlandığında ise gene kendiliğinde duruyordu. 1936’da makinelerin bu biçimde, kendi kendine iş yapabilmelerini tanımlayan yeni bir sözcük kullanılmaya başlandı: Otomasyon.
Otomasyon
Fabrikalarda basit otomatik denetim sistemleri daha önceleri de, özellikle 18. yüzyılın sonlarında sanayi devrimini izleyen yıllarda kullanılmıştı. Ama bugünkü anlamıyla otomasyon ancak 1950’lere gelindiğinde sağlanabildi. Bu büyük gelişmeyi, II. Dünya Savaşı (1939-45) sırasında gerçekleştirilen teknik buluşlar sağlandı.
otomasyonu anlayabilmek için, insan vücudunun çalışma düzenini düşünmek yararlı olur.Önünüzde, elinize almak istediğiniz bir bardak olduğunu düşünün. İlk önce, bardağı elinize almayı tasarlarsınız. Daha sonra beyniniz, bardağı nasıl alacağına karar verir. Eğer solak değilseniz, bardağı sağ elinizle kaldıracağınız demektir. Bu işi, üzerinde düşündüğünüzü anlamadan yaparsınız, çünkü beyninizde sağ elinizi kullanmasını söyleyen bir program vardır. Eliniz niçin de bir başka yere değil de doğrudan bardağa gider? Çünkü, gözleriniz sürekli olarak elinizi izler ve izlenimlerini beyne iletir. Beyinde otomatik olarak kola yeni emirler vererek elin bardağa ulaşmasını sağlar. Göz duyum aracı, el ve kol ise uygulayıcı’dır.
Otomasyon kullanan bir makinede de bu anlatılan sistemin bir benzeri vardır. Buna bilginin geri beslenmesi diyoruz. Örneğin, üretimin bir aşamasında, matkapla delinmesi gereken parçaların art arda geldiğini düşünün. yürüyen bantlarla taşınan parçalar makinede teker teker delinir. Makinedeki duyum aracı bu işlemi izler ve durumu denetim aygıtına bildirir. Denetim işin iyi yapılıp yapılmadığını, programında daha önceden var olan örnekle de karşılaştırarak anlar. Eğer bir yanlışlık varsa, düzgün işleyişi sağlayacak olan uygulayıcı aygıtı yeniden ayar eder.
Ayrıca;
İlk fabrika 19 Nisan 1923‘de Türkiye Şeker Fabrikaları kurulmuştur.
Giderek teknolojinin baş göstermesi ve gelişmesiyle bu fabrikaların sayısı artmış hem ülkeye hem de vatandaşlara maddi ve manevi açıdan yararlı olmuştur.