Gece normalden fazla idrarın üretilmesi ile gece idrar kaçırma (nokturnal enürezis) meydana gelebilmektedir. Belirtisi tipine göre değişiklik gösterebilir.
İçindekiler [gizle]
- 1 Noktürnal enürezis (NE) nedir?
- 2 Noktürnal enürezis tipleri var mıdır?
- 3 Noktürnal enürezis olanlarda başka belirtiler var mıdır?
- 4 Noktürnal enürezis nedenleri nelerdir?
- 5 Noktürnal enürezisli çocukların uykuları ağır mıdır?
- 6 Gece Islatması olan çocuklar nasıl değerlendirilir?
Noktürnal enürezis (NE) nedir?
Enürezis noktürna yada noktürnal enürezis (gece idrar kaçırma – gece alt ıslatma) 5 yaş üstü çocukların geceleri idrar kontrolünü sağlayamayarak idrar kaçırmaları olarak tanımlanabilir.
Gündüz hiçbir yakınmaları yoktur sadece gece alt ıslatması mevcuttur. Beş yaşındaki çocukların yaklaşık %20 si ayda en az 1 kez gece idrar kaçırırlar.
Erkek çocuklarda %5 kız çocuklarda yaklaşık %1 görülür. Tüm yaş grupları dikkate alındığında erkeklerde 2 kat daha sık görülür.
Ergenlik dönemine geldiklerinde bu çocukların sadece %1.8 i idrar kaçırmaya devam eder.
Noktürnal enürezis tipleri var mıdır?
Noktürnal enürezis primer ve sekonder olarak 2 gruba ayrılır. Primer noktürnal enürezisde hasta hiçbir kuru arlığı olmadan baştan itibaren sadece gece idrar kaçırır. Genetik, psikojenik ve organik faktörler rol oynar.
Sekonder enürezis noktürnada ise en az 6 aylık bir süre idrar kaçırması olmamışken yeniden idrar kaçırmaya başlamasıdır. Psikojenk ve organik faktörler rol oynayabilir. Genellikle 5-8 yaş arası görülür.
Noktürnal enürezis olanlarda başka belirtiler var mıdır?
Noktürnal enürezisli hastalarda sadece gece idrar kaçırmaları olduğu gibi (monosemotomatik) gece idrar kaçırmalarının yanında sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi gibi ek belirtiler (polisemptomatik) olabilmektedir.
Noktürnal enürezis nedenleri nelerdir?
Noktürnal enürezisde en önemli risk faktörü ailevi geçiştir. Hem anne hem de baba çocukken altını ıslatması var ise çocuklarında olma ihtimali %77 civarındadır. Sadece anne ve babadan birinde var ise %50 civarındadır.
Noktürnal enürezisde psikojenik faktörler, gece su tutan ADH hormonunun dengesiz salınması, uyku bozuklukları, sinir sisteminin gelişiminin gecikmesi, paraziter infeksiyonlar, idrar yolu infeksiyonları gibi birçok faktör sorumlu tutulmaktadır.
Noktürnal enürezisli çocukların uykuları ağır mıdır?
Gece idrar kaçıran çocukların aileleri hep uykularının ağır olduğunu ve uyandıramadıklarını söylerler.
Yapılan araştırmalarda diğer çocuklardan çok da farklı olmadığı gösterilmiştir. Ancak bu çocukların uyanması diğer çocuklara göre biraz zordur. Genellikle altları ıslandıktan sonra uyanırlar.
Gece Islatması olan çocuklar nasıl değerlendirilir?
Ayrıntılı tıbbi öykü alınması önemlidir. Sorgulandığı zaman %70 aile hikayesi vardır. Yaşın 5’in üzerinde olması gerekir. Primer mi sekonder mi olması ayrıca önem arzeder. %80 primer iken %20 sekonder olarak görülür.
Ayrıntılı bir fizik muayene ile genital ya da başka yerlerde anormallik olup olmadığı araştırılmalıdır. Özellikle sekonder enüreziste sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi hatta gündüz idrar kaçırma olup olmadığı mutlaka sorgulanmalıdır.
Ayrıca gece idrar kaçırma kabızlık, dışkı kaçırmsı var mı yokmu sorgulamak gerekir. Bütün bunlardan sonra gerek var ise idrar tahlili ve ultrasonografi yapılabilir. Şüpheli durum var ise ek analizler yapılması gerekebilir.
Noktürnal enürezis nasıl tedavi edilir? (İdrar kaçırma tedavisi)
- İşeme günlüğü doldurtulması, yatmadan 2 saat önce sıvı ve sıvı içeren gıdaların kısıtlanması gibi davranış tedavisi birinci basamktır ve olguların %25-50 si bu şekilde tedavi edilebilmektedir. Geriye kalan kısmı için ise ek tedaviler gerekir.
- Desmopressin (minirin) tedavisi davranış tedavisine cevap vermeyen hastalara hergün desmopressin tablet ya da sprey verilir. %80-100 cevap alınır. Ancak çoğunluğu tedavi sonrası nükseder.
- Alarm tedavisi çok eski bir tedavi yöntemidir ancak çok etkilidir. 1.5 yıla kadar tedaviye cevap var ise sürüdülür. Cevap yaklaşık %70 civarıdır ve nüks çok az görülür.
- İmipramine (tofranil): mesane kasılmasını azaltan bir ilaçtır. %50 civarında cevap alınır.