12. Zaruret hâlinde yenilmesi caiz olan miktar ne kadardır?
Zaruret: İlmen -yani kesin olarak- veya zannen helak olmaktan korkmaktır. Ölme derecesine gelinceye kadar sabretme şartı yoktur.
Kişi zaruret hâlinde, haram olan bir yiyecekten açlığını gidermek için yiyebilir ve susuzluğunu gidermek için içebilir. Onun bu maksatla kullanacağı miktar kendisini ölümden kurtaracak veya ölmeyeceğinden emin olacak kadar bir miktardır. Bu miktar ayakta namaz kılmasına ve oruç tutmasına imkân verecek bir miktar olup bunlar sayılı birkaç lokmayı geçmez. Bunun süresi ise kendisiyle beslenebileceği bir şey bulamadığı andan itibaren başlar ve bulabileceği zamana kadar devam eder.
Zorda kalan kimse ölmeyecek kadar yedikten veya içtikten sonra artık muztar (zorda kalan) olmaktan çıkar. Dolayısıyla fazlasını yemek onun için helal olmaz. Ölümden kurtaracak kadarını yedikten sonra muztar duruma düşmeden önceki hâline döner. Bu durumda, onun için yemek artık mübah değildir. Zaruret hâlinin ortadan kalkmasından sonraki hüküm de budur.
(Reddü’l-Muhtar, V, 238; Vehbe Zuhaylî, IV, 336)
Yazar: Sinan Yılmaz