Hamilelik döneminde mutlaka yapılması gereken testler:
- Kan grubu
- Tam kan sayımı
- Böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri
- Tam idrar tahlili
- TSH
- Hepatit testleridir. Bu testlerin tamamı, gebenin doktora ilk başvurduğu anda, tercihen de ilk 3 ay içinde yapılmalıdır.
Bu testlerin yapılmaması durumunda ne gibi sorunlar ortaya çıkabilir?
Eğer anne adayının kan grubu Rh(-) ve baba adayının kan grubu Rh(+) ise ve bu bilinmiyorsa, gebelik sırasında olabilecek kanamalar sonrasında yapılması gereken uyuşmazlık iğnesi yapılmaz ve bunun sonucunda oluşabilecek kan uyuşmazlığı neticesinde ilerideki gebelikler kaybedilebilir.
Anne adayında kansızlık olduğu ve/veya diğer kan hücrelerinde bir bozukluk olduğu anlaşılamaz ve gerekli tedavinin verilememesi anne ve bebeğin sağlığını tehdit edebilir. Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarındaki bozuklukların zamanında fark edilmemesi vahim sonuçlara yol açabilir. İdrarda protein kaybı, idrarda şeker, bakteri hücresi ve/veya lökosit olması tedavi gerektiren durumlardır ve müdahale gerektirir. Annenin bulaşıcı bir hepatit taşıyıcısı ve/veya hastası olması hem kendisi hem de bebeği açısından önlem alınması gerektirir.
Gebelikte zorunlu olmayan ancak ihtiyaca göre yapılabilecek testler hangileridir?
Anne adayının gebelik döneminde hastalığı geçirmesi durumunda bebekte geçici ya da kalıcı olarak fiziksel ya da zihinsel problemlere yol açabilecek enfeksiyonlara karşı bağışıklık durumunu gösteren testlerdir.
- Bebekte özellikle Down sendromunun varlığını araştırma amaçlı yapılabilecek tarama testleri, detaylı ultrasonografi
- Anne ve baba adayının taşıyıcısı olduğu bir hastalığın bebekte de olup olmadığını araştırmak amacı ile yapılabilecek genetik vb. testler.
Annenin yaşına ve mevcut kronik hastalıklarına bağlı olarak istenebilen ek testler nelerdir?
Anne adayının yaşının 35 ve üzerinde olması durumunda, bebekte artan genetik hastalıklar özellikle Down sendromu araştırması için anne kanından gönderilecek örnekte veya amniyosentez yapılarak bebeğin amniyon sıvısından bakılabilecek genetik testler.(annenin kistik fibroz vb. genetik hastalık taşıması durumunda, alınan sıvıdan bu da araştırılabilir.) Anne adayının kalp, akciğer, böbrek ya da merkezi sinir sistemini ilgilendiren bir hastalığı olması durumunda bunlara yönelik olarak yapılabilecek özel testler (EKG, ekokardiyografi, EEG, EMG ve MR vb. görüntüleme yöntemleri).
Prof. Dr. Ömer Nicat Çobanoğlu
Bayındır Söğütözü Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölüm Başkan