Tofurkey (vejetaryenler için soya bazlı bir gıdayla hazırlanan hindi taklidi) size, gerçek hindiden daha fazla mı yarar sağlıyor? Bir sağlık besini olarak tanınan soya üzerinde çalışan araştırmacılar, bu konuda ebeveynlerle gençlerin gece sokağa çık
Bazı uzmanlar, bu fasulyenin kalbi tehdit eden kötü kolesterolü düşürdüğünü, göğüs ve prostat kanseri riskini azalttığını, kemikleri güçlü tuttuğunu ve menopoz döneminde sık görülen ateş basmalarını dindirdiğini söylüyor. Ama soyanın bunlardan hiçbirini yapmadığına dair, eşit miktarda kanıt da var. Bazıları da, hormona benzer isoflavone adlı 50 karışım içeren soyanın, tehlikeli olabileceğini, hatta bazı kanser türlerini tetiklediğini düşünüyor.
Kalbe iyi geliyor ama...
Peki, bizim görüşümüz nedir? Şöyle cevaplayalım: Soya sihirli değil! İçerdiği isoflavone konsantresi; yetiştiği toprağa, ne kadar yağmur aldığına göre değişiyor. Yani soyayı sağlıksız bir diyete eklemek yanlışı ortadan kaldırmıyor. Bazı insanların da hakkında daha fazla bilgi edinene kadar soyadan sakınması gerekiyor. Bu arada, bu iç çatışma, soyanın gerçek hastalıkla mücadele yönünü gizliyor. Doymuş yağ, yüksek kalitede protein ve lif açısından zengin besin profili, soyayı; kalp hastalıklarına yol açan, diyabete ve diğer rahatsızlıklara yol açan gıdaların yerine geçecek harika bir yiyecek yapıyor. Soyayı; kalbi yoran, beli kalınlaştıran çizburgerlerin, cipslerin, soslu bifteklerin ve milk shakelerin yerine koymak oldukça akıllıca. Bir tavsiye daha: Kırmızı et yerine soya yiyen kadınlar, kan şekerlerini ve kötü kolesterolü düşürüyor. Ama kahvenize soya sütü yerine gerçek süt koyarsanız bir şey kaçırmıyorsunuz. Aslında, gerçek süt daha fazla protein ve kalsiyum içeriyor. İşte soyayla ilgili bilmeniz gereken birkaç şey daha:
Göğüs kanseri riskini artırır
* Göğüs kanseri riski taşıyorsanız, ekstra soya tüketmekten kaçının. Sürdürülen birçok araştırma, soyanın riski artırıp artırmadığına dair netlik sağlayabilir. Ama şu an için göğüs kanseri açısından yüksek risk taşıyan kadınların soyadan ve içerdiği isoflavone maddesinden uzak durması gerekiyor. Özellikle, besin takviyesi formunda olanlardan...
* Hatta bazı araştırmacılar, menopozdaki tüm kadınların soyadan ve soya içeren tüm doğal hormon takviyelerinden uzak durmasını öneriyor. Çünkü bu maddeler göğüs kanseri riskini yükseltebilir.
* Böbrek taşınız varsa da, soya tüketimini sınırlayın. Çünkü soya; oksalik asit açısından zengindir. Bu asitler de, kalsiyum bazlı yeni taşlar üretebilir. Eğer sınırlanmış oksalik diyetindeyseniz, soyayı kısıtlamanız gerekir.
* Soyanın taneli haline ise yakın durabilirsiniz. Araştırmalar, soyanın gücünün orijinal fasulye tanesindeki vitaminlerin dengeli karışımından, minerallerden, protein, yağ ve liften geldiğini; soya içerikli takviyelerin bunları içermediğini öne sürüyor.
PROF. DR. MEHMET ÖZ sabah.com.tr