Selam! Ödevlerinde herhangi bir problem var mı diye merak ediyorum. Burada size yardımcı olabilecek birçok kişi var :) Ayrıca benim son sorum 10 dakika içerisinde yanıtlandı :D Neyse, devam et ve kendin dene.
Selam! Ödevlerinde herhangi bir problem var mı diye merak ediyorum. Burada size yardımcı olabilecek birçok kişi var :) Ayrıca benim son sorum 10 dakika içerisinde yanıtlandı :D Neyse, devam et ve kendin dene.
Karbonhidrat Nedir ? Vücudun temel enerji kaynağıdır. Kişinin günlük enerji gereksiniminin %55′i karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan bu bileşikler yiyeceklerde daha çok şeker ve nişasta biçiminde bulunur. Örneğin üzüm şekeri denen glikoz en basit karbonhidratlardan, yumrulu bitkilerin köklerinde depolanan nişasta ise en karmaşık karbonhidratlardan biridir. Karbonhidratça zengin yiyeceklerin yapısında genellikle glikozdan daha karmaşık şekerler ve nişastalar bulunur ama bu bileşiklerin tümü sindirim sırasında parçalanarak glikoza indirgendiğinden, yiyeceklerdeki bütün karbonhidratlar sonunda glikoz olarak kana geçer ve karaciğerde glikojen biçiminde depolanır. Vücuda enerji gerektiğinde, karaciğerdeki glikojen yeniden glikoza dönüşerek kan dolaşımı aracılığıyla hücrelere dağıtılır. Bu nedenle, kanda bulunduğu için kan şekeri de denen glikoz vücudun temel enerji kaynağıdır.
Karbonhidrat nedir, ne işe yarar? Hangi besinlerde bulunur? Karbonhidrat; insanların ve hayvanların organik besinlerinden en önemlisi olan organik kimya birleşiklerinin genel adıdır.Karbonhidratlar hemen kalori sağlayarak vücudun fizik ve zihin çalışması için gerekli enerjiyi verir. Karbonhidratlar, öbür besinlerin vücutça alınmasına, sindirilmesine yardım ederler. Eksikliğinde bitkinliğe, sağlığın bozulmasına, zihin konsantrasyonunda azalmaya yol açar. Karbonhidrat grubunda üç tür besin vardır: A- Şekerler B- Nişastalı maddeler C- Selüloz Şeker ve nişasta enerji elde etmek için glikoza çevrilir. Enerji olarak kullanılmayan fazla karbonhidrat vücutta çabucak yağ olarak depo edilir. Vücut bu fazlalığı yakmak için daha çok B vitamini kullanır, dolayısı ile öbür organların bu vitaminden yoksun kalmasına yol açar. Meyve ve sebzelerin büyük kısmını oluşturan selüloz karbonhidratlarının enerji değeri yoktur, fakat bunlar bağırsakları çalıştırmak için gerekli posayı sağlarlar. Selüloz beslenmeye etkisi olmamasına rağmen bağırsağın çalışmasını düzenler. Besinin işe yaramaz kısmını oluşturduğu için tümü bağırsaklardan dışarı atılır. Bu nedenle alınan besinle selüloz oranı ne kadar fazla olursa bağırsaklar da o kadar düzenli çalışır. Kabızlık çekenlere selüloz bakımından zengin sebze ve meyve yemeleri salık verilir. En iyi karbonhidratlar; sebzeler, meyveler ve rafine olmamış unlarda bulunur. Uygun olan şeker karbonhidratları da bal, pekmez ve kuru üzümdür. Uygun olmayan şeker ve nişasta karbonhidratları ise rafine ( beyaz) şeker, un ve ekmektir.
Vücudun temel enerjisini karşılayan karbonhidratlar, yapılarında C (karbon), H (Hidrojen) ve O (Oksijen) bulunan besin öğeleridir.
Karbonhidratlar genel olarak; monosakkaritler, disakkaritler ve polisakkaritler olarak üçe ayrılır. Basit şekerler olarak adlandırılan monosakkaritler; glikoz, fruktoz ve galaktoz olarak ayrılır. Disakkaritler; sükroz, maltoz ve laktoz olarak ayrılırken, polisakkaritler içinde, nişasta ve posa yer alır.
Sindirimleri ağızda başlayan karbonhidratlar, polisakkaritlerden monosakkaritlere parçalanır. Örneğin nişasta gibi bir polisakkaritin ağızda başlayan sindirimi, bir monosakkarit olan glikoza parçalana kadar sürer. Vücudun tüm hücrelerinde enerji kaynağı olarak kullanılacak olan glikoz, karaciğer ve kaslarda glikojen olarak depolanır. Monosakkaritler, kana çabuk geçtiği için şeker hastaları tarafından kullanılmamalıdır. Vücuda besinlerle giren karbonhidratlar, basit ve kompleks olarak ikiye ayrılır. Karbonhidratların fazlası, vücutta yağ olarak depolanır.
ŞEKER
Şekerler basit yapıdaki karbonhidratlardır. Glikoz, früktoz, galaktoz tek şeker molekülünden oluşurlar ve monosakkarid olarak isimlendirilirler. Bu tekli şeker moleküllerinin birleşerek oluşturduğu ikili şeker molekülü formları da disakkarid olarak isimlendirilirler. Örneğin glikoz ve früktoz birleşerek sofra şekeri olarak bilinen sakaroz şeker formunu oluştururlar. Şeker, çok çeşitli yiyeceklerin yapımında tatlandırıcı olarak kullanılır. Yüksek miktarda kalori sağladığından ve herhangi bir vitamin ya da mineral içermediğinden dikkatli tüketilmesi gerekmektedir. Besinler ile alınan tüm karbonhidratlar basit yapıdaki şeker formu olan gilikoza dönüştürülürler. Böylelikle tüm hücrelerin kullanabileceği bir enerji kaynağı olarak kullanılırlar. Glikoz ayrıca gilkojene dönüştürülür ve kullanıma hazır enerji kaynağı olarak karaciğerde, kaslarda depolanır. Özellikle beyin, enerji kaynağı olarak sadece gilikozu kullanır. Beyin, kan şekeri seviyesini korumak için açlık hissini oluşturur ve açlık giderilinceye kadar vücutta depolanan diğer enerji kaynaklarının kullanılmasını sağlar.
Besin kaynakları Sofra şekeri, tatlılar, bal, pekmez, kuru üzüm, dondurma, meyve.
NİŞASTA
Çok sayıdaki şeker molekülü bir araya gelerek nişasta, diğer adıyla polisakkarid formunu oluştururlar. Daha çok bitkisel besin kaynaklarında bulunurlar. Vücut tarafından kullanılabilir enerji kaynağına, diğer bir deyişle yapılarındaki gilikoz moleküllerine ayrıştırıldıklarından sindirimi ve kana karışmaları basit formdaki karbonhidratlara oranla daha fazla zaman almaktadır. Bu sebeple kan şekeri seviyesini hızlı bir şekilde değil de yavaş yavaş arttırırlar.
Besin kaynakları Buğday, patates, pirinç, muz, yer fıstığı, havuç, mısır.
LİF
Lif, sadece bitkisel kaynaklarda bulunan önemli bir karbonhidrattır. Çözünebilen ve çözünemeyen olarak iki grupta incelenirler. Çözünebilen besin lifleri, kan şekerinin kontrol edilmesine ve kötü kolesterol seviyesinin düşmesine yardımcı olur. Çözünemeyen besin lifleri ise daha çok dışkının hacim kazanmasını sağlar ve kolon kanserini önler. Araştırmalar, günlük alınması gereken lif miktarının 20-35 gram civarında olması gerektiğini göstermekle birlikte günümüz koşullarında değişen beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzları bu miktarın ancak yarısının tüketildiği göstermektedir.
Besin kaynakları
Çözünebilen lif kaynakları: Yulaf, baklagiller, bezelye, havuç, pirinç kepeği, arpa, turunçgiller, çilek, muz. Çözünemeyen lif kaynakları: Buğday kepeği, esmer pirinç, arpa, lahana, pancar, şalgam, karnabahar, sebze ve meyve kabukları.