

Sami Günzberg
diş hekimi
Osmanlı Sarayı Dişçibaşısı
Sultanların ve Cumhuriyetin kurucularının sırdaşı, gayriresmî diplomat. İstanbul'daki sayısız gayrimenkullerden Musul'daki petrol yataklarına ve Filistin'deki arazilere kadar uzanan emsalsiz mal varlığının sahibi Sultan II. Abdülhamid vârislerinin vekili. Antika koleksiyoncusu. Nazilerin soykırımından kaçan Yahudi mültecilere yardım eden bir arabulucu.
Sultan II. Abdülhamid, Sultan Vahideddin, Mustafa Kemal, İsmet Paşa, Celal Bayar, Adnan Menderes ve Refik Koraltan'ın dişçisi...
Bir imparatorluğun dağılmasına, Kurtuluş Savaşı'na ve Cumhuriyetin kuruluşuna şahit oldu. Sami Günzberg hatıralarını kaleme almadı. Rıfat Bali,
Sarayın ve Cumhuriyetin Dişçibaşısı Sami Günzberg kitabında onun hayatını anlattı.
HAKKINDA YAZILANLAR
Esrarengiz bir dişçibaşı
SELİM İLERİ
Zaman Cumaertesi Sayı 99
20 Ekim 2007
Sami Günzberg, Sarayın dişçisi, Abdülhamidin, Vahideddinin, Haremin dişçisi; sonra Atatürkün, İsmet Paşanın, Menderesin
Dönemler geçiyor, düzen değişiyor, dişçibaşının yeri sapasağlam. Herhalde çok başarılı bir hekimdi diyeceksiniz. Ama bazı tanıklar, hiç mi hiç öyle söylemiyorlar.
Mehmet Varış, sağ olsun, Kitabevinin yayınlarını her zaman gönderir. Bu kez zarftan iki kitap çıktı: A. de Rochebrune imzalı, Dilber Kethynin Bursa ve İstanbul Hatıratıyla Rıfat N. Balinin kaleme getirdiği bir biyografi; Sarayın ve Cumhuriyetin Dişçibaşısı Sami Günzberg.
Bir biyografi diyorum ama, büyük emek ürünü, göz kamaştırıcı bir biyografi. Hemen vurgulamak isterim.
Oysa önce, İstanbul tutkusundan olacak, Dilber Kethynin anılarını karıştırmaya koyulmuştum. Bilmem siz de öyle mi yaparsınız: Bir kitabı okumaya başlamadan önce, evirir çevirir, ön kapağını, arka kapağını iyice inceler, yapraklarını baştan sona tararım. Bursa ve İstanbul Hatıratını birazdan okumak üzere masaya bıraktım ve Sami Günzbergin yaşamöyküsüne göz atmak istedim. Bir daha da elimden bırakamadım. Şimdi, bu satırları yazarken, sekizinci bölüme kadar (s. 187) yol almış durumdayım.
Sekizinci bölüm çok heyecanlı bir bölüm. Çünkü Rıfat N. Bali, bu bölümde, Günzbergin, çoklarınca olumsuz yönde eleştirildiği, II. Abdülhamidin mirası meselesinde Günzberg-hanedan ilişkilerini irdeleyecek. Çokları, Günzbergi, Abdülhamidin mirasını çarçur etmekle, hatta daha karanlık işler çevirmekle itham etmiş!
Ama biz başlangıca, bu, tuhaf, çok renkli, gizem dolu İstanbul romanına dönelim.
Bali, usta polisiye roman yazarı gibi başlıyor eserine. Kitapta adı sıkça geçecek kişilerin kısa yaşamöykülerini işliyor. İlk isim, yazılarında İstanbulu -ve Ankarayı- ikide birde iğneli fıçılara sokup çıkartmış -belki de oralarda bırakmış- Münevver Ayaşlı.
Ayaşlının ismini görüp de kapılmamak elde mi? Münevver Ayaşlı, Günzbergin, uzun yıllar, iç ve dış siyasetimizin kulislerinde oynanan bütün oyunlarını ve oyuncularını bildiğini belirtmiş. Fakat dişçibaşının ağzı sıkılığından yakınmış
Bali, kişilerden sonra, eserini hangi aşamalardan geçerek bütünleyebildiğini anlatıyor. Sami Günzberg adı karşısına nerede çıkmış, neden ilgisini çekmiş, bu adın çevresinde dolanırken, iz sürerken ne tür bir yöntem uygulamış
Emin olun ki, polisye kurgu devam ediyor. Yazarın upuzun teşekkür listesini bile dikkatle okuyorsunuz. Çünkü oradaki göndermeler, sonraki sayfalar için belki bilgi uyarısı olabilir!
Sami Günzberg daha ilk satırlarda söylentilerle donanmış bir kimlik olup çıkıyor: Sarayın dişçisi, Abdülhamidin, Vahideddinin, Haremin dişçisi; sonra Atatürkün, İsmet Paşanın, Menderesin
Dönemler geçiyor, düzen değişiyor, dişçibaşının yeri sapasağlam. Herhalde çok başarılı bir hekimdi diyeceksiniz. Ama bazı tanıklar, hiç mi hiç öyle söylemiyorlar. İşte söylentiler başlıyor. Adının açıklanmasını istemeyen bir diş hekimi, dişçibaşının diplomasız olduğunu ileri sürüyor, bir başkası -üstelik Günzbergin asistanı- aynı iddiada.
Dişçibaşının hekimlik başarısı ve değeri, bilgisi, eğitimi tehlikeye girerken; bir ikinci söylenti handiyse skandala yol alacak: Sami Günzbergin herkese kızkardeşim diye tanıttığı Lili Günzbergin kızkardeş değil, fakat sevgili olduğunu açık açık belirtenler var.
Derken, demin andığım Abdülhamidin mirası meselesi devreye giriyor. Rıfat N. Bali, okuru avcunun içine iyice aldıktan sonra, bizi birdenbire Sultan Hamid çağına savuruyor. Tabiî Saraya giriş hikâyesi de karmakarışık. Hele, son asistanının verdiği bilgiyi okuduktan sonra:
Annesi Madam Günzberg omuzunda taşıdığı kumaşları şehrin varlıklı hanımlarına satarak hayatını kazanıyordu. Şüphesiz bu şekilde büyük malikânelere girebildi. Büyük bir ihtimalle tanıdığı bu hanımlardan birini dişçi oğluna tedavi ettirdi, bu şekilde Sami üst düzeydeki kişilerin çevresine ve belki de Saraya girebildi.
Gerçi dişçibaşının ünlü hastaları, böyle bir bohçacı kadınla oğlu söylentisinden konuşmuyorlar; hemen hepsi, Günzbergin yetkin bir dişçi, handiyse aristokratik geçmişi olan bir kişi olduğunda birleşiyor.
Evet, kim bu adam? Evrakı kaybolup gitmiş. Bölük pörçük bir şeyleri Rıfat N. Bali bin bir güçlükle toplamış.
V. Mehmedin (Sultan Reşad) torunu Perîzad Osmanoğlunun eski eşi Cömert Baykent, dişçibaşı için, son derece cimriydi dedikten sonra, miras olayını kurcalıyor ve kuşkularını dile getiriyor. Hanedan ailesinin bazı üyeleri böylesi söylentilerin iftira olduğunu belirtirken, Şehzade Ali Vâsıb Efendinin yorumu hayli farklı:
Devrin büyük adamlarının dişçisi ve aynı zamanda işlerini büyük bir muvaffakıyetle üstüne alıp, alım ve satım meselelerinde yardım maksadıyla suhulet gösterir gibi görünerek bu kimselerin mevki ve servetlerinden azamî istifade eden ve sonunda bu kimseleri kendisine medyun ve muhtaç vaziyette bırakan bir doktordur.
Evet, hangisi?
Muayenehanedeki muhteşem möbleye bakılırsa, son tanıklık, sonuncu iddia yabana atılacak gibi değil. Çünkü Günzbergin muayenehanesinde ve evinde Saray artığı birbirinden değerli eşya, yıllar yılı, görenleri, gelip gidenleri büyülemiş. O eşyaları korumak mı istemiş dişçibaşı, yoksa, ta gençliğinden kalma bir ihtirasla mı ele geçirmiş, bellisiz, yoruma açık.
1960ların ortasına kadar Sami Günzberg diş hekimliğini -elbette öteki faaliyetleriyle birlikte- sürdürmüş. Ünlü hastaları, yalnızca eşyanın görkeminden söz açmıyorlar; birbirinden çarpıcı fotoğraflardan da ille söz açıyorlar.
Bali, fotoğraflardan bazılarını, iz süre süre bulmuş; kitapta yer alıyor. Bazı fotoğraflar, yazık ki kaybolmuş, sadece tanıkların sözlerinde...
Meselâ, Dolmabahçe Sarayında Sultan Vahideddin tarafından karşılanırken çekilmiş muazzam (Günzberg ailesinden F. K. Beyin anlatımı) bir fotoğraf, her zaman, değişen devirlere ve şartlara rağmen, yerli yerinde durmuş. Altemur Kılıçın önemli saptamasını alıntılıyorum:
Sami Günzberg hem Osmanlı hanedanının hem de Atatürkün diş hekimi idi. Atatürk ona geldiğinde hanedan mensuplarının fotoğraflarını gizlemeyecek kadar dürüst ve kadirşinastı. Atatürk de bunu anlayış ve takdirle karşılayacak kadar dürüsttü. Babam da Günzbergin bu tarafından hep takdirle bahsetmiştir.
Möble, piyano, fotoğraflar, Osmanlı nişanları, bu muayenehane, herhalde o günlerin İstanbulunda dillere destan bir mekândı.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin eski başkanlarından Org. Kâzım Özalpın oğlu Prof. Teoman Özalp ise, çok sevimli, sıcak bir anıyla Günzberg bilmecesini katmenlendiriyor: Muayenehanesine her gittiğimizde adamını Lebon Pastanesine yollar, ablamla bana birer kutu çikolata aldırırdı. Çikolatalar, ablayla kardeş, seçkin bir babanın çocukları oldukları için mi; yoksa, hiç evlenmemiş dişçibaşının çocuklara sevgisinden mi?
Balinin dipnotlarından biri beni alıp çocukluğuma götürdü. Yazar, Yahudilerin Türk milliyetçiliğini destekleyerek Osmanlı İmparatorluğunun dağılmasına sebep oldukları meselesi üzerinde duruyor bu dipnotta (s. XXVII). Bense, adı geçen Lazzaro Frankoya dalıp gittim:
Lazzaro Franko ise İstiklâl Caddesinde ismini taşıyan ünlü bir mefruşat mağazasının sahibiydi.
1955 sonrasında Beyoğlu. Cihangirde oturuyoruz ve sık sık Beyoğluna çıkıyoruz. Lazzaro Frankonun vitrini mevsimden mevsime değişir; yaz için, güz için, kış ve ilkbahar için yeni dekorlar
İşte o günlerde Sami Günzbergin muayenehanesi de Beyoğlundaymış, Bodui Apartımanında
HAKKINDA YAZILANLAR
Dünyanın en kudretli dişçisi
EMETİ SARUHAN
Yeni Şafak 03.10.2007
Sarayın dişçibaşısı olan Sami Günzberg, Sultan Vahdettin, Atatürk, Adnan Menderes gibi devlet büyüklerine diş tedavisi yapmakla kalmadı, yetmiş sene siyasetimizde de rol oynadı.
Sami Günzberg. Hafızanızı zorlasanız da, bu isim pek çoğumuz için pek bir şey ifade etmiyor. Halbuki Sami Günzberg adı vaktiyle elit tabakanın en iyi bildiği isimlerden biriydi ve tüm kapıları açıyordu. Günzberg, Son Osmanlı Padişahları ve Cumhuriyetin ilk kurucu kadrosunun ve bu kadrolara yakın isimlerin hem dişçisi hem de sırdaşıydı. Bu ilişkilerine dayanarak, kendi menfaatleri doğrultusunda, iç ve dış politikamıza yön vermek için çabalamış, ve zaman zaman da başarmıştı. Sultan Abdülhamit, Sultan Vahdettin, Atatürk, İsmet İnönü, Celal Bayar ve Adnan Menderes'in dişçiliğini yapan ve bu isimlerle yakın dostluklar kurmayı başaran Günzberg'in unutulup gitmesi şaşırtıcı. Münevver Ayaşlı'nın tesbitine göre bunun sebebi Sami Günzberg'in tek bir satır yazmadan, kimseye tek bir kelime söylemeden gitmesi. Halbuki şaşırtıcı ve de pek kimseye nasip olamayacak şekilde, hem Hanedan, hem de Cumhuriyet'e yakın olan bu ismin hatıraları günümüzün tarih bilgisini değiştirebilirdi. Yine Münevver Ayaşlı'ya göre Günzberg, "Bizim, 60- 70 senelik iç ve dış siyasetimizin kulislerde oynanan bütün oyunlarını ve oyuncularını bilen tek adam idi". Rıfat N. Bali bu ilginç ve gizemli ismin izini, tanıkların hatıralarından ve belgelerden sürerek ilginç bir Sami Günzberg portresi çıkarmış. Kitabevi'nden yayınlanan 'Sarayın ve Cumhuriyetin Dişçibaşısı Sami Günzberg', dünyanın en kudretli dişçisini anlatıyor. Günzberg'in kerametinin kendinden mi menkul olduğunu anlayamasak da, Yüzbaşı John G. Bennett, Günzberg'in dişçi koltuğunda ağzını açmış şekilde otururken, dişçiliğin siyasetle birleştiği zaman ne kadar fevkalade bir silah olabileceğini keşfettiğini söylüyor. Doğum tarihi 1876 olarak bilinen Günzberg İstanbul'da doğmuş. Bir rivayete göre ailesi Rus, bir rivayete göre ise Macar. Dişçilik eğitimini yurt dışında alarak Bahriye nezaretinde dişçilik yapmaya başlamış. Osmanoğulları'nın anlattığına göre Günzberg'in sarayla olan ilişkisini Polonyalı bir Yahudi olan annesi bohçacılık yaparken kurmuş. Saraya gidip gelen Madam Günzberg, kadınefendilere nüfuz eder ve oğlunu saraya dişçibaşı yaptırır. Tanıklara göre Sami Günzberg hem Türk, hem de yabancı ülke siyasetçileriyle ilişkide olup, fazla göze batmayan bir nevi diplomatik kariyer sürdürmüştü. Sami'nin dişçi dükkanı, İstanbul yüksek sosyetesinin Abdülhamit günlerinden beri randevulaştığı, nice aile ve politika sırlarının toplandığı bir santraldi.
MELEK Mİ ŞEYTAN MI?
Günzberg'le ilgili hatıralarını anlatanların söyledikleri çoğu zaman çelişiyor. Tanıkların bir kısmı Günzberg'in çok iyi bir dişçi olduğunu söylerken, içinde diş hekimlerinin de bulunduğu bir kısmı çok da iyi bir dişçi olmadığını iddia ediyor. Sadece iyi protez yapabildiğini söyleyenler de var. Hatta aslen berber olduğu, diplomasını parayla satın aldığı gibi dedikodular da yok değilmiş. Günzberg'in hanedana olan sadakati nedeniyle varislerinin miraslarını elde edebilmesi için canla başla çalıştığı ve bu yönde çok para harcadığını anlatanların yanı sıra, hanedan üyelerini dolandırdığını anlatanlar da var. Türkiye için yurt dışında kredi aradığı biliniyor, ancak bunu yapmasının nedeni kendisinin ve Türk Yahudi cemaatinin çıkarları. Ülkeye sadık olup olmadığı ise pek anlaşılamıyor. Böylece Günzberg'in melek mi şeytan mı olduğunu pek anlayamıyoruz. Tanıkların anlattığına göre Günzberg, Padişahın her diş tedavisi için geldiğinde bir rütbe almış ve Bahriye subaylığından yüzbaşılığa kadar yükselmiş. Atatürk'ün biyografyacısı olan Lord Kinross'a göre Günzberg, Sultan Aldülhamid ve Sultan Vahidettin sırdaşı konumundaydı. Sultan Vahidettin "Diş Paşa" dediği Günzberg'le siyasi konuları konuşmayı adet haline getirmişti. Lord Kinross'un Günzberg'e atfen naklettiği bilgiye göre, Sultan Vahidettin gizlice Milli Mücadeleyi destekliyordu. Hatta Günzberg'e, Sadrazam Ali Rıza Bey'in de bulunduğu bir ortamda, bütün çareler tükendiğinde "en azından vatanın kalbini" kurtarması için Mustafa Kemal'i Anadolu'ya gönderdiğini söylemişti.
VATAN HAİNLİĞİNDEN İSTİKLAL MADALYASINA
Günzberg hakkında ilginç bir anekdot da Günberg için TBMM tarafından kanun çıkarılması. Dönemin gazetelerine göre Günzberg mütareke yıllarında itilaf kuvvetleri ile birlikte çalışmıştı.
1923 yılının Haziran ayında Türk orduları İstanbul'a ufuklarında görüldüğünde Günzberg geçmişinin korkusuyla Avrupa'ya kaçmış daha sonra bir Türk konsolosluğundan edindiği pasaportla geri dönmüştü. "Bursa Askeri Heyeti Mahsusa", Sami Günzberg'in milli mücadeleye katılmama ya da aleyhinde çalışma neticesinde devlet hizmetinde çalışmaması için kararname teklifi hazırlamış. Bunun üzerine Günzberg TBMM'ye başvurarak karara itiraz etmiş. TBMM de heyetin verdiği kararları gözden geçirmeye imkan veren yeni bir kanun çıkartmış ve üç general ve temyiz mahkemesi üyesinden oluşan "Ali Karar Heyeti" kurmuş. Bu heyet Günzberg'i aklamış. Hatta İstanbul askeri yönetiminin isteği üzerine Günzberg'e İstiklal madalyası verilmesi gündeme gelmiş ve İsmet Paşa Günzberg'i adalet yerini buldu diye şahsen kutlamış.
FİKRİYE'NİN İNTİHARI
Kitapta Günzberg'in Atatürk'le olan hekim-hasta ilişkisine dair bir anı şöyle aktarılmış: Atatürk'ün çenesinde iltihap vardı. Doktorlar ameliyat etmeye cesaret edememişler. Bana geldi ve 'cesaretin var mı?' diye sordu. 'Evet' dedim. Ağzını açtı. titriyordum. 'Şöyle bir bakayım' diye aldatmaya çalıştım. Fakat o büyük adam benim yapacağımı anladı. Birden dişini çektim ve korkudan elimdeki aletleri atarak banyoya kaçtım...
Atatürk'ün Günzberg'le özel hayatı ile ilgili de sohbet ettiğini biliyoruz. Hüsrev Gerede'nin anılarına göre Atatürk Fikriye'nin ölümünü Günzberg'e şöyle anlatmış. "Fikriye, Latife Hanım zamanında İsviçre'den dönmüş, yaver Muzaffer'e görünmeden Gazinin odasına çıkmış.
Kıskançlığından Gazi'ye suikast tasarlamışsa da başarılı olamayarak bahçeye kaçmış, yakalamaya gelenleri görünce tabancasını kendi başına sıkmış.
HAKKINDA YAZILANLAR
Sarayın ve Cumhuriyetin Dişçibaşısı Sami Günzberg
Rıfat N. Bali
Kitabevi Yayınları
Dişçibaşı, Sultanların ve Cumhuriyetin kurucularının sırdaşı, gayri resmî diplomat, İstanbul'daki sayısız gayri menkullerden Musul'daki petrol yataklarına ve Filistin'deki arazilere kadar uzanan emsalsiz bir mal varlığının sahibi Sultan II. Abdülhamid varislerinin vekili, antika koleksiyoncusu, Nazilerin Soykırımı'ndan kaçan Yahudi mültecilere yardım eden bir arabulucu. Bütün bu sıfatlar Sami Günzberg'in hayat hikâyesinin değişik manzaraları.
Sultan II Abdülhamid, Sultan Vahideddin, Mustafa Kemal, İsmet Paşa, Celâl Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan. Bunlar Sami Günzberg'in güvenini kazandığı devlet ricalinin sadece birkaçı. Bir imparatorluğun dağılmasına, Kurtuluş Savaşı'na ve Cumhuriyetin kuruluşuna şahit olmasına rağmen Sami Günzberg hatıralarını kaleme almamaya kararlıydı. Arşiv belgelerine dayanan bu çalışma ile Dişçibaşı Sami Bey'i saklayan perde aralanmakta ve hayat hikâyesi anlatılmakta....
Türkçe
460 s.
2. Hamur
Ciltsiz
13 x 21 cm
İstanbul 2007
1. Basım
ISBN : 9789759173418
HAKKINDA YAZILANLAR
Abdülhamit, Atatürk ve Menderesin dişçisi Sami Günzberg
Mahmut Çetin
sondevir yazısı
Abdülhamit, Atatürk ve Menderesin dişçisi Sami Günzberg
Günzbergin hayatında sağcı ve solcu bütün yakın tarih tezlerini çürütecek karmaşık ilişkiler var. Hepimiz bu ilişkilerden kendi ilgilerimize göre uygun sonuçlar çıkarabilirsiniz.
Öyleyse buyurun Günzbergi yakından incelemeye
1.Dişçibaşının abartılı çevresi
Dişçibaşı, Osmanlı Sarayında bir sıfat
Dişçibaşı Sami Günzberg, Cumhuriyet öncesinde Abdülhamit ve Vahdettin Hanın, Cumhuriyet sonrasında ise Atatürk, İsmet Paşa, Celal Bayar ve Adnan Menderesin dişçisi. Ayrıca Osmanlı dönemi sadrazamlarından Mahmut Şevket Paşa ile Cumhuriyet döneminde TBMM Başkanı Refik Koraltanın ve Atatürkün kız kardeşi Makbule Hanımın da dişçisi. Günzberg, Menderes dönemi Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhunun dostları arasında.
Dönemler değişir, Dişçibaşı Günzbergin yeri değişmez. O devlet büyüklerine diş tedavisi yapmakla kalmaz, 70 sene Türk siyasi hayatında etkin rol oynar.
Demokrat Parti döneminde yurtdışından kredi sağlamak için Celal Bayarla birlikte çalışır.
Kendisi de üstseçkin ilişkiler içinde olan Münevver Ayaşlı, Günzbergin, iç ve dış siyasetimizin kulislerinde oynanan bütün oyunlarını ve oyuncularını bildiğini söyler.
2.Sultan Vahdettinin Diş Paşası
Sultan Vahdettin Diş Paşa dediği Günzbergle siyasi konuları konuşmayı özellikle alışkanlık haline getirmiştir. Vahdettin, Günzberge, Sadrazam Ali Rıza Beyin de bulunduğu bir ortamda, bütün çareler tükendiğinde en azından vatanın kalbini kurtarması için Mustafa Kemali Anadoluya gönderdiğini söylemiştir.
Altemur Kılıçın önemli bir tespit yapar: Sami Günzberg hem Osmanlı Hanedanının hem de Atatürkün diş hekimi idi. Atatürk ona geldiğinde hanedan mensuplarının fotoğraflarını gizlemeyecek kadar dürüst ve kadirşinastı. Atatürk de bunu anlayış ve takdirle karşılayacak kadar dürüsttü. Babam (Kılıç Ali) da Günzbergin bu tarafından hep takdirle bahsetmiştir.
3.Vatan Hainliğinden İstiklal Madalyasına
Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtlarında Mütareke döneminde İngiliz istihbaratına çalıştığı, Siyonist propagandası yaptığı ve İtalyanlara casusluk yaptığı bilgileri vardır. Dönemin gazetelerine göre Günzberg Mütareke yıllarında işgal kuvvetleriyle birlikte çalışmıştır.
1923 yılının Haziran ayında Türk orduları İstanbula yaklaşınca Günzberg, Vahdettine yakın olmanın korkusuyla Avrupaya kaçar. Daha sonra Türk Konsolosluğundan aldığı pasaportla yurda döner.
Bursa Askeri Heyeti Mahsusa, Sami Günzbergin Milli Mücadeleye katılmaması üzerine bir rapor hazırlar. Bunun üzerine Günzberg, TBMMye başvurarak karara itiraz eder. TBMM, heyetin verdiği kararları gözden geçirmeye imkan veren yeni bir kanun çıkartmış ve üç general ve temyiz mahkemesi üyesinden oluşan Yüce Karar Heyeti kurmuştur. Bu heyet, Günzbergi aklar. Hatta İstanbul askeri yönetiminin isteği üzerine, Günzberge İstiklal Madalyası verilmesi gündeme gelir.
Bunun üzerine Günzbergin dostlarından İsmet İnönü, Günzbergi adalet yerini buldu diyerek şahsen kutlar.
4.Sami Günzbergin X İlişkileri
Sami Günzbergin annesi Madam Günzberg omzunda taşıdığı kumaşları şehrin varlıklı hanımlarına satarak hayatını kazanıyordu. Annesi bu şekilde İstanbulun üstseçkinleriyle bağlantı kurdu. Günzbergin sahip olduğu en büyük sermaye, nüfuz sahibi insanlardan oluşan geniş çevresidir. Bunda annesinden gelen ilişkilerin de katkısı olmalı.
Günzbergin Siyonizm kurucusu Theodor Herzlle ilişkileri vardır
Herzl, Günzbergten Saray içinde mutemet adamımız diye bahseder. İkinci İsrail Cumhurbaşkanı Yitzhak Ben-Zvi, Günzbergin dostları arasındadır. Günzberg, İsraile gider. Ve bu ülkeye yardımlarda bulunur. Arşivini İsrail Devlet Arşivlerine devretmek ister. Ama bu isteği gerçekleşmez.
Abdülhamitin padişahlıktan düşürülme kararını ileten 3 kişiden biri olan Emanuel Karasunun oğlu Albert Karasu, Günzbergin ölümünden sonra yazı yazan ekabirdendir.
Günzbergin gizemli yapısı, onun karanlık işler çevirdiğine yorulmuştur. Mesela Sami Günzbergin herkese kız kardeşim diye tanıttığı Lili Günzbergin aslında kız kardeşi değil, sevgilisi olduğu söylenir.
Meraklısı bu ilişkilerin daha fazlası için Rıfat N. Balinin Kitabevi Yayınlarından çıkan Sarayın ve Cumhuriyetin Dişçibaşısı Sami Günzberg ve Sinan Korlenin İletişimden çıkan Kızıltoprak Günlerim kitaplarına bakmalı.
5.Günzberg-Osmanlı Hanedanı vekilliği
Yıllarca Abdülhamit varislerinin Filistin ve Iraktaki mirasını geri almak için aracı olur.
Ancak Abdülhamitin mirasının yeniden elde edilmesi meselesinde başarısız olur. Bu yüzden suçlanır.
Abdülhamitin Petrolleri kitabı konuyla ilgili önemli bir kaynaktır.
6.Dişçibaşı Günzbergin özelliklerine bak Kanuninin Yahudileri niçin ülkemize getirdiğini anla
Dişçibaşı Günzbergin özellikleri sıralanmakla bitmez
Sultanların ve Cumhuriyet kurucularının sırdaşı, gayri resmi diplomat, İstanbuldaki sayısız gayrimenkulden Musuldaki petrol yataklarına ve Filistindeki arazilere kadar uzanan emsalsiz bir mal varlığının sahibi Sultan Abdülhamit varislerinin vekili, antika koleksiyoncusu, Nazilerin Soykırımından kaçan Yahudi mültecilere yardım eden bir arabulucu.
7.Hatime: Günzbergden kendimiz için sonuçlar çıkarmalıyız
Türklerin ağırlıkla asker ve köylü olduğu bir toplumda, İmparatorluğun yetişmiş insan ihtiyacının önemli bir kısmını Yahudiler karşıladı. Günzberg de onlardan biri.
Reayanın yani sahici Türklerin eğitimle, sanatla, hayatla tanışması konusunda ne Osmanlı ne de Cumhuriyet başarılı olabildi. Osmanlıcılar ve Cumhuriyetçiler, her konuda olduğu gibi toplumsal tarihi de hala tahrif etmekle meşguller.
Yüzyıl başında Rusların işgali altındaki Kırımda okuma-yazma oranı yüzde 90ları buluyordu. Okuma-yazma konusunda Osmanlıda veriler yüzde 2 ile yüzde 6 arasında değişik oranlarda. Abdülhamit, niçin okuma yazma öğretemediğimizi araştırır. Karşısında köhneleşen Medreseyi bulur. Medrese, inatla Türkçeyi bir dil olarak kabul etmemekte direnir. Bu yüzden okuma-yazma eğitimi başarısız olur. Bu eğitim sistemi yüzünden Yahya Kemal 3 yılda okumayı söktüğünü söyler.
Abdülhamite Şeriat isterük diye ayaklanan Medrese, Hareket Ordusunu karşısında bulur. Ve ilk tasfiyesini yaşar.
Tarihimizi yöneten-yöneten ikilemi içinde yeniden yorumlamalıyız.
Yönetilenlerin yani Reayanın insan sınıfından sayılması 1950 sonrasına rastlar
Kendi çıkarları için Demokrat Partiyi kursalar da Menderes, Bayar, Koraltan ve Köprülü gibi toprak ağası ve seçkinlere çok şey borçluyuz.
Eğer tarihi doğru yorumlamazsak, Günzberg hakkında yukarıda yazdığımız bilgiler komplo teorisine hizmet eder.
Bugün Reaya seçkinlerinin temel sorunu, Günzberg gibilere muhtaç olmadan geleceğini inşa edip edememe sorunu.


Siz de biyografi.net'te yer alabilirsiniz


"
İyi ki, biyografi.net var!"