Hollanda’da geçen yıl yürürlüğe giren, Uyum Yasası uyarınca, sürekli ikamet izni alabilmek için beş yılını dolduranlardan 21 Eylül 2008 tarihinden itibaren uyum sınavında başarılı olama koşulu aranacak. Bu nedenle beş yılını dolduran ve bu izni almaya hak kazananların bir an önce sürekli ikamet izni için başvurmaları gerekiyor.
Bu tarihten sonra ikamet izni sınava bağlı olarak verilecek!
Aile birleşimi ya da başka nedenlerle Hollanda’ya yerleşen ve beş yılını doldurarak sürekli ikamet izni hakkını (vergunning voor onbepaalde tijd) kazanmış olanların, derhal başvurularını yapmaları gerekiyor. Bu tarihten sonra verilecek olan izinler ise uyum kurslarından diploma alabilme koşuluna bağlanıyor. Yani 'inburgering' diploması almadan sürekli ikamet izni verilmeyecek.
Bu diplomayı alabilmek için başlangıçta tanınan süre 5 yıl idi. Beş yıl içinde bu diplomayı almayanlara ödenekler üzerinden, kısıntıya gidilmesi gibi kimi mali yaptırımlar hükme bağlanmıştı. Hükümet şimdi bu diploma alma süresini üç yıla indirmeyi planlıyor. Bu şu anlama geliyor; beş yılı doldurarak sürekli ikamet izni almamış olanlar, sınavda başarılı olabilmek için geçirecekleri üç ya da beş yıllık süre zarfında hukuki açıdan çok daha zayıf konumda olmaya devam edecekler. Örneğin bir işyeri açmak isterse sürekli ikamet izni olmadığından güçlüklerle karşılayacak, ya da işe girerken önüne bir engel olarak konulabilecek.
Fakat sürekli ikamet izni almış olmak ise hemen hemen bütün vatandaşlarla eşit hukuki statüye elde etme anlamına geliyor. Bu nedenle IOT vatandaşların bu sürekli ikamet izni hakkını almak için ihmal etmeden 21 Eylülden önce başvurularını yapmalarını öneriyor.
Öte yandan bilindiği üzere sürekli ikamet izni bulunanların 2006 yılından bu yana Avrupa Birliği İkamet İzni (EG- Verblijfsvergunning) alma hakları bulunuyor. Buna gerek yok gibi düşünülebilir, ancak Hollanda’da ikamet izni yanında bazı fazladan haklar da tanıyor bu izin. Örneğin, başka bir AB ülkesinde çalışma ve eğitim alma hakkınız doğuyor. Bazı koşullara bağlı olan AB ikamet izni de, 21 Eylül’den sonra Hollanda’da ikamet izni uyum sınavına bağlı olacağından, bu izin de aynı şekilde doğrudan bu sınava bağlı duruma gelecek.
IOT, harçların yüksekliği dolayısıyla bu izinleri almayı ihmal edilmemesini öneriyor. Yüksek harçların TR-AB Ortaklık Hukukuna aykırı olduğu görüşünü savunan IOT'nin yürütmeyi durdurmak amacıyla başlattığı hukuki girişimler de devam ediyor.