Mirasçı veya vasiyet alacaklısı olabilmek için mirasbırakan kişinin ölümü anında mirastan yoksun olunmaması gerekir.
Mirastan Yoksunluk Nedir ?
Kanunda sınırlı olarak sayılan (TMK 578) eylemlerden birini gerçekleştiren kişinin kendiliğinden mirasçılık sıfatını kaybetmesine “mirastan yoksunluk” denir.
Mirastan yoksun olan kişi, mirasçı ve vasiyet alacaklısı olamayacaktır. Ölüme bağlı tasarrufla herhangi bir hak kazanamaz.
Mirastan Yoksunluk Sebepleri
1-) Mirasbırakanı Öldürme veya Öldürmeye Teşebbüs Etmek
Türk Medeni Kanunu’nun 578. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenmiştir. Miras bırakan kişiyi öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden kişiler mirasçı ve vasiyet alacaklısı olamazlar.
Murisi (mirasbırakan) öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden kişi bu fiili kasten ve hukuka aykırı olarak gerçekleştirmelidir. Bu durum da ceza davasında belirlenecektir. Bu yüzden ceza davasının sonu beklenmelidir. Yani miras bırakanı öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden kazaen veya meşru müdaafa gibi hukuka uygunluk halleri içinde gerçekleştirmişse o zaman mirastan yoksunluk hükümleri uygulanmayacaktır.
2-) Mirasbırakanı Ölüme Bağlı Tasarruf Yapamayacak Duruma Getirme
Türk Medeni Kanunu’nun 578. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir. Miras bırakan kişiyi ölüme bağlı tasarruf (miras sözleşmesi, vasiyetname) yapamayacak duruma getiren kişi mirasçı ve vasiyet alacaklısı olamayacaktır.
Murisi ölüme bağlı tasarruf yapamayacak hale getiren kişi bu fiili kasten ve hukuka aykırı olarak gerçekleştirmelidir.
3-) Mirasbırakanın Ölüme Bağlı Bir Tasarruf Yapmasını veya Böyle Bir Tasarruftan Dönmesini Sağlama ve Engelleme
Murisi, miras sözleşmesi ve vasiyet düzenlemesini veya böyle bir tasarruftan dönmesini; aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla sağlayan ve engelleyen kişi mirasçı ve vasiyet alacaklısı olamaz.
4-) Mirasbırakanın Artık Yeniden Yapamayacağı Bir Durumda ve Zamanda Ölüme Bağlı Tasarrufu Ortadan Kaldırma veya Bozma
Murisin artık yeniden yapamayacağı bir durumda ve zamanda ölüme bağlı tasarrufu ortadan kaldıran veya bozan kişiler mirasçı ve vasiyet alacaklısı olamayacaktır.
Bu kişiler eylemini kasten ve hukuka aykırı olarak gerçekleştirmelidir.
Mirastan Yoksunluğun Ortadan Kalkması
Mirastan yoksunluk, miras bırakan kişinin affıyla ortadan kalkar. Affeden muris daha sonra affından dönemeyecektir. Bu affın geçerli olabilmesi için kayıtsız, şartsız ve serbest bir irade ile yapılması gerekmektedir. İradeyi sakatlayan nedenlerin olması halinde af geçerli olmaz.
Af, açıkça yapılabileceği gibi örtülü olarak da yapılabilir.