İsrail'de seçime doğru
11 Kasım'daki yerel seçimlerde Kudüs Belediye Başkanlığı için 3 aday mücadele ediyor
İsrail'de 11 Kasım Salı günü yerel seçimler yapılacak. Yerel seçimin ilgi odağını Kudüs Belediye Başkanlığı oluştururken, Filistin Yönetimi, Doğu Kudüs'teki Filistinlilerin 3 adayın yarıştığı Kudüs seçimlerine katılmamasını, seçimi boykot etmesini istiyor.
Belediye başkanının 5 yıl süreyle hizmet verdiği ülkede, seçimlerden 40 gün önce nüfus listelerine yazılan, 17 yaşını tamamlamış olanlar oy kullanabiliyor. Genel seçimlerin aksine, örneğin Kudüs'te, Filistinlilerin de oy kullanabilmeleri için tam vatandaşlık statüsüne sahip olmayan ancak "geçici vatandaşlık" belgelerine sahip olanların da seçimlere katılmasına imkan tanınıyor.
Yerel seçimlerde güvenliği sağlamak için 10 binden fazla polis görev yapacak.
Kudüs'te Belediye seçimi "genel seçim" havasına bürünürken, adayları ve tartışmalarıyla ilgiyi üzerinde topluyor. Seçime katılan 13 partisi ve 528 bine yakın seçmeni bulunan Kudüs için, başkan dahil Belediye Meclisi'nin 31 üyesi seçilecek. 3 semavi dinin merkezi konumundaki Kudüs'ün 733 bin nüfusunun 250 bin kadarını Araplar oluşturuyor.
Kent, konut fiyatlarının olağanüstü yüksekliği, yoksulluk, iş imkanlarının darlığı, İsrailli orta sınıfın giderek yokolması ve benzeri sorunlarla boğuşuyor.
Kudüs'ün belediye başkanları sırasıyla 1948-50 döneminde Daniel Oster, 1951-52 yıllarında Şlomo Zalman Şra**** 1952-55 arasında İzak Kariv, 1955-59 arasında Gerşon Agron, 1959-65 arasında Mordehay İş Şalom, 1956-93 arasında Tedi Kollek, 1993-2003 arasında da şimdiki Başbakan Ehud Olmert olmuştu.
Kudüs Belediye Başkanlığı için yarışan adaylardan biri yüksek teknoloji alanındaki yatırımlarıyla bilinen iş adamı, bağımsız olarak seçime katılan Nir Barkat (49), diğeri Sosyal Adalet Partisi adayı, Rus göçmen ve yine İsrail'in en varlıklı iş adamlarından Arkadi Gaydamak (55), bir diğeri de İsrail parlamentosunun (Knesset) milletvekillerinden, Birleşik Tevrat Yahudiliği adına seçime katılan haham Meir Poruş.
Nir Barkat, 2003 yılında da adaylığını koymuş, ancak şimdiki belediye başkani Haredi Uri Lupolianski'ye karşı kaybetmişti. Barkat, halihazırda Kudüs Belediye Meclisi üyesi. Barkat, kendisini "laik" sloganıyla tanımlıyor.
İSRAİL'DE LAİK BELEDİYE BAŞKANI OLAN KENT KALMAYACAK
Haham Meir Poruş ise Kudüs'ün sadece aşırı dindar Yahudi (Haredi) toplumuna yönelik, kapalı bir toplantıda söylediği, "On beş yıl içinde, belki kıyıda köşede birkaç köyün dışında İsrail'de laik bir belediye başkanı olan kent kalmayacak" sözleriyle dikkati çekti.
Haredi toplumu içindeki yüksek doğurganlık oranından yola çıkarak bu sözleri sarf ettiği belirtilen Poruş'un kampanyasını yürütenler, adayın sözlerini düzeltmeye çalıştı ve laik, dindar, farklı milletlerden tüm Kudüslülere daha iyi bir gelecek için çalıştığını dile getirmek durumunda kaldılar.
Kudüs'ün Belediye başkanlığını yürüten Uri Lupolianski de bir haham ve Kudüs'ün ilk Haredi belediye başkanı olmuştu. Lupolianski, yeniden seçilmek için adaylığını koymadı. Lupolianski de Poruş gibi, Birleşik Tevrat Yahudiliği partisinin üyesi idi.
Rusya doğumlu iş adamı Arkadi Gaydamak ise 1972 yılında İsrail'e göç etti. Rusya'da ve Fransa'da basın-yayın organları bulunan Gaydamak, İsrail'de Beitar Jerusalem futbol kulübünü satın aldı. Hayır kurumlarına yardımlarıyla bilinen Gaydamak, İsrail'in Hizbullah'la giriştiği 2006 yılındaki savaş sırasında, kuzeyden ayrılmak durumunda kalan İsrail vatandaşları için kurduğu çadır kentlerle dikkati çekmişti.
Gaydamak, 2007 yılı başında kendi partisi "Sosyal Adalet"i kurdu.
Tel Aviv de ise belediye başkanlığı için mevcut belediye başkanı, Kadima ve İşçi partisi ortaklığı "Tek Tel Aviv Listesi" adayı Ron Hulday, 3 adaya karşı yarışıyor. Bu adaylar, Hadaş partisinin meclis üyelerinden Dov Kenin; bağımsız aday, Tümgeneral Oren Şahor ve Yeşiller partisi adayı ve belediye başkan yardımcısı Peer Visner.
FİLİSTİNLİLERE "OY KULLANMAYIN" ÇAĞRISI
Öte yandan Kudüs'te, seçim kampanyaları ile ilgili tartışmalardan birisi de Doğu Kudüs'teki Filistinlilerin oy kullanması. Filistin Yönetimi, bir açıklama yaparak, Filistinlilerden Kudüs belediyesi seçimlerini boykot etmesini istedi.
Filistin Yönetimi Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın Müsteşarı Refik Hüseyni, seçimlere katılımın, her şeyden önce işgal altındaki kenti kendine katmak için İsrail'in eline bahane vereceğini söyledi. Hüseyni, Kudüs'ün tüm Filistinli vatandaşlarına, "Bu seçimler kabul edilemez ve yasal değildir" diye seslendi.
Filistin yönetimi, oy kullanmanın, kentteki İsrail işgalinin fiilen onaylanması anlamına geleceğini belirtiyor.
Refik Hüseyni, Kudüs'te seçimi, "siyasi olarak tehlikeli" bulduklarını ifade etti, İsrail ve Filistinliler arasındaki barış görüşmelerine atıfta bulunarak, Devlet Başkanı Abbas'ın, İsrail'le Kudüs'ün geleceği üzerinde görüşmeler yaptığını hatırlattı.
İsrail'in Kudüs'ün doğu kesimini ele geçirdiği 1967 yılından bu yana Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) kentteki Filistinlilerin seçimlere katılmasını engelleyen çağrılar yapmıştı.
ARAP ADAY SEÇİM YARIŞINDAN ÇEKİLDİ
Bütün bu çağrılara rağmen, Kudüs Belediye başkanlığı için, sonradan çekilse bile ilk kez bir Filistinli de adaylığını koydu.
Kudüs'ün Sur Baher köyü muhtarı Züher Hamdan, kısa süre önce "teknik sebepleri" gerekçe göstererek adaylığını geri çekti.
Hamdan, Filistin Yönetimi'nin yerel seçimleri boykot çağrısına üzüldüğünü, kentte yaşayan 260 bin Filistinlinin de aktif katılımla haklarını aramak durumunda olduklarını söyledi. Hamdan, Filistin Yönetimi'nin kararına saygı duymakla birlikte, Kudüslü Arapların kendi sorunlarını çözmelerine de imkan vermesi gerektiğini ifade etti.
1980'li yılların başlarında, Filistinli gazeteci Hanna Sinyora, Filistinlileri belediye meclisinde yer almaya çağırmıştı. Ancak, bu çağrısının ardından Sinyora'nın arabası yakıldı, hiçbir Filistinli de bu konuda öne çıkmaya cesaret edemedi.
Kudüs Belediyesi'nde, daha önceki yıllarda Araplarla ilgili sorunlarda danışmanlık yapan Amir Heşin ise kentteki Arap nüfusun sadece yüzde 5-10'unun seçimlerde oy kullandığını belirtiyor ve "Onlara hep büyük yanlış yaptıklarını söylüyorum. İsrail yönetimi altında, kentin birliğini tanımak zorunda değiller. Ama Arap üyelere oy vererek, belediyede kendi temsillerini sağlayabilirler" dedi.
RUS ADAY DOĞU KUDÜSLÜLERDEN OY İSTİYOR
Bu arada Rusya doğumlu iş adamı Gaydamak, Filistin'de yayımlanan El Kudüs gazetesine verdiği tam sayfa, Arapça seçim ilanlarında, Doğu Kudüslülere "Farklı Aday" sloganıyla sesleniyor ve "Herkes için sosyal adalet" temasını işliyor.
Arkadi Gaydamak, Kudüs'te yaşayan Filistinlilere doğrudan hitap eden tek başkan adayı. Gaydamak, geçen günlerde Filistin ulusal futbol takımının, kendi sahasında Ürdün'le oynadığı ilk dostluk maçında da Filistin Başbakanı Selam Feyyad ve Futbol Federasyonu Başkanı Cibril Racub'un yanında oturarak, Filistinlilerin oylarına yönelik seçim kampanyasında fiilen de yer aldı.
Gaydamak ayrıca, Kudüs ve Filistin Müftüsü Şeyh Muhammed Hüseyin ve Rum Ortodoks Patriği III. Theofilos ile bazı Filistinli iş adamları ile de gizlice bir araya geldi. Müftü, kamuoyu önünde Gaydamak ile görüştüğünü yalanlarken, kapalı kapılar ardında yaptığı açıklamada, Gaydamak'la kim olduğunu bilmeden konuştuğunu ifade etti.
Gaydamak ise aksini savunup, "Müftü ile evinde görüştüğünü, kendisine bir İsrailliye verilen ilk Şeref misafiri belgesi verildiğini" söyledi. Kudüs'teki Bikur Holim hastanelerini satın alan Gaydamak, bu hastanelerde Arap doktor ve hemşirelerin çalıştığını ve kentteki binlerce Araba da hizmet verdiğini belirtti.
Gaydamak, Kudüs'te son dönemde bazı İsrailli Arapların düzenlediği, ölümlerle sonuçlanan intihar eylemlerinde, evlerinin yıkılması tartışmalarında da bu cezalandırma şekline karşı çıkmış ve "buna çözümün sorunun köklerinin ortadan kaldırılması ve bu gençleri bu tür eylemlerden caydırmaya çalışmaktan geçtiğine inandığını" belirterek, "terörizmin Arap ve Yahudi ayrımı tanımadığını ve tüm insanlığa karşı olduğunu" söylemişti.
Doğu Kudüs'te sessiz bir tur da yapan Gaydamak, seçilirse bir ilk olarak belediye başkan yardımcılığına bir Arabı atayacağı ayrıca, bölgede ziyaret ettiği bazı hastanelerin ruhsat sorunlarını çözeceği sözünü de verdi.
DOĞU KUDÜS'TEKİ FİLİSTİNLİLER KARARSIZ
Doğu Kudüs'te yaşayan Filistinliler ise seçimlere katılıp katılmama konusunda tam karar vermiş değiller. Bir kısmı seçimlere katılmamayı düşünürken, bir kısmı da Rus Yahudisi iş adamı Gaydamak'ın girişimlerinden ve gazete ilanlarından etkilenmiş görünüyor.
Doğu Kudüs'te market işleten Ahmed Şerif (40), "Gaydamak iyi adam diyorlar" derken, yine de oyunu verip vermeme konusunda tereddüt içinde olduğunu söyledi.
83 yaşındaki, "aslen Abu Goş yakınlarındaki Kaloniyalı" olduğunu belirten Muhammed Dar El Garid ise "Obama'ya benziyor" dediği Arkada Gaydamak'ın "insanlara yardım ettiğini" belirterek, oyunu Gaydamak'a vereceğini kaydetti.
Birçok Filistinli, "kime oy vereceksin" sorusuna şakayla karışık "Obama" cevabını verdi. Taksi şoförü Odi Tantaş (40) da aynı soruyu "Obama" diye cevaplayanlardan. Tantaş, belediye başkanı adayları için "hepsi yalancı" tabirini kullanırken, kimseye oy vermeyeceğini, bunda Filistin Yönetimi'nin aldığı kararın etkisi olmadığını ifade etti.
9 yıldır Kudüs Belediyesi'nde çalışan ve soyadını vermeyip sadece "Semir" ismiyle yetinen bir başka Doğu Kudüslü ise geçen seçimde de oy kullanmadığını, bu kez de kullanmayacağını belirtip, "Seçimden önce birçok söz veriyorlar... Asıl seçimden sonra onları görmek gerekir" diye konuştu.
Doğu Kudüs'teki iş adamlarından Halid Nasreddin ise "Buradaki görüntüye bir bakın... Tüm adaylar Kudüs'ün birliği için konuşup duruyorlar, ancak bölünmeyi burada hiç kampanya düzenlemeyerek asıl kendileri yaratıyorlar. Burada bir tek seçim pankartı, posteri bulamazsınız, herhangi bir adayın burayı ziyaret ettiğini göremezsiniz" diyerek, Gaydamak'ın "su ve yağ gibi, birbirine asla karışmadığını" belirttiği Arap ve Yahudileri yakınlaştırabileceğini söyledi. Nasreddin, "Bu kez seçimlerde oyumu kullanacağım ve Gaydamak'a vereceğim" diye de ekledi.
Doğu Kudüs'teki yetkililer, Arkadi Gaydamak'ın bazı Arapların oylarını alabileceğini dile getirirken, yine de Filistinlilerin seçime katılımın düşük olacağında birleşiyorlar. (AA)
ensonhaber