Çoğumuz hayatımızın ilk iki üç yılını hatırlamayız – ama hayatımızın ilk yıllarındaki deneyimler yıllar boyunca bizimle kalabilir ve bizi yetişkinlikte de etkilemeye devam edebilirler.
Bu deneyimlerin bizi nasıl ve ne kadar etkiledikleri araştırmacıların hala yanıtlamaya çalıştıkları bir sorudur. Anne babaların bu ilk yıllardaki davranışının on yıllar sonraki hayatı nasıl etkilediği ve çocukların mizaçlarındaki farklılıkların nasıl bir rol oynadığı iki çalışmada ele alınmaktadır.
Child Development’da yayınlanan ilk çalışmada, bir çocuğun ilk üç buçuk yıl boyunca aldığı duygusal desteğin 20-30 yıl sonraki eğitim, sosyal hayat ve romantik ilişkiler üzerinde bir etkisi olduğu belirlenmiştir.
Destekleyici ve sevecen ev ortamlarında büyüyen bebekler ve yürümeye yeni başlayan çocuklar ilerleyen yıllarda standart testlerde daha iyi sonuçlar alma eğiliminde olmuştur ve yetişkin olduklarında da daha yüksek dereceler alma olasılıkları daha yüksek olmuştur. Akranlarıyla iyi geçinme ve romantik ilişkilerinde tatmin olma olasılıkları da daha fazla olmuştur.
Çalışmayı yürüten ve Delaware Üniversitesi’nde bir psikolog ve doktora sonrası araştırma görevlisi olan Lee Raby şöyle demektedir: “En azından bu ilk yıllarda anne babaların görevi çocukla iletişim kurmak ve ‘Üzüldüğünde ve bana ihtiyacın olduğunda ben senin için buradayım. Bana ihtiyacın olmadığı zaman da, senin amigonum.’ mesajını vermektir.”
Raby, Minnesota Boylamsal Risk İncelemesine katılan 243 kişiden toplanan verileri kullanmıştır. Tüm katılımcılar doğdukları günden 32 yaşına gelinceye kadar izlenmiştir. Raby, Shots’a şunları söylemiştir: “Araştırmacılar dönem dönem bu çocukların evlerine gittiler. Bazen de çocukları ve anne babalarını üniversiteye getirip birbirleri ile olan etkileşimlerini gözlemlediler.”
Tabi, ilk yıllardaki anne-baba davranışı pek çok etkenden sadece bir tanesidir ve çalışmada görülen faydaların nedeni ilk yıllardaki anne-baba davranışı olmak zorunda değildir. Araştırmacılar sonuçları toplarken katılımcıların sosyoekonomik statüsünü ve içinde yetiştikleri çevreyi de dikkate almıştır.
Sonuç olarak, kişinin akademik başarısının yaklaşık yüzde 10’unun üç yaşındaki ev hayatının kalitesiyle ilişkili olduğunu tespit etmişlerdir. Raby, geri kalan yüzde 90’lık bölümü daha ileriki yaşlardaki deneyimlerin, genetik faktörlerin ve hatta şansın bile açıkladığını söylemektedir.
Çocuğun psikolojik yapısı da bir faktördür.
Yine Child Development’da yayınlanan ikinci çalışmada ise çocukların deneyimlere erken yaşta verdikleri karşılıkların ergenlik döneminde – sadece bebeklik döneminde özellikle hassas ve güvensiz olan çocuklar için- sosyal anksiyete bozukluğu geliştirip geliştirmeyeceklerini öngörmeye yardımcı olduğu tespit edilmiştir.
Bu çalışma için, Maryland Üniversitesi’nden araştırmacılar 165 bebeği anne babalarıyla etkileşim kurarken gözlemlemiştir. Anne-babalarından ayrıldıkları zaman bazı bebekler üzülmüş ama tekrar bir araya gelince hızla toparlanmıştır. Bazı bebeklerin ise kısa bir ayrılıktan sonra anne-babalarına güvenmesi zaman almıştır ve onlarla tekrar bir araya geldiklerinde de sakinleşememişlerdir.
Bu aşırı hassas bebeklerin ergen olduklarında sosyalleşirken ve partilere katılırken kaygılı hissettiklerini belirtme olasılıkları daha fazladır.
Pek, bütün bunlar ne anlama geliyor? California Davis Universitesi’nde insan gelişimi profesörü olan ve her iki çalışmaya da katılmayan Jay Belsky’ye göre, bu sonuçlar insan gelişiminin karmaşık olduğu anlamına gelmektedir.
Belsky, hayatımızın ilk yıllarındaki deneyimlerin hepimizi belli bir ölçüde etkileyebileceğini biliyoruz demektedir. Psikolojik yapımızdaki farklılıklar nedeniyle bazı insanların çevresel etkenlere karşı bazılarına göre daha hassas olduğunu da biliyoruz.
Ancak bu insanların kötü çocukluk deneyimlerini atlatamayacağı anlamına gelmemektedir. Belsky: “Bazı insanlara terapi veya ilaç tedavisi faydalı olabilir. Bu ilginç, çünkü artık kötü koşullar altında direnemeyen çocukların iyi koşullar altında gerçekten gelişen çocuklar olduğunu ileri süren deliller var.”
Copyright 2014 NPR. Daha fazla bilgi için: http://www.npr.org/.
Which Early Childhood Experiences Shape Adult Life?
By Maanvi Singh December 19, 2014
By Maanvi Singh, NPR
Most of us don’t remember our first two or three years of life — but our earliest experiences may stick with us for years and continue to influence us well into adulthood.
Just how they influence us and how much is a question that researchers are still trying to answer. Two studies look at how parents’ behavior in those first years affects life decades later, and how differences in children’s temperament play a role.
The first study, published Thursday in Child Development, found that the type of emotional support that a child receives during their her first three and a half years has an effect on education, social life and romantic relationships even 20 or 30 years later.
Babies and toddlers raised in supportive and caring home environments tended to do better on standardized tests later on, and they were more likely to attain higher degrees as adults. They were also more likely to get along with their peers and feel satisfied in their romantic relationships.
“It seems like, at least in these early years, the parents’ role is to communicate with the child and let them know, ‘I’m here for you when you’re upset, when you need me. And when you don’t need me, I’m your cheerleader,’ ” says Lee Raby, a psychologist and postdoctoral researcher at the University of Delaware who led the study.
Raby used data collected from 243 people who participated in the Minnesota Longitudinal Study of Risk. All the participants were followed from birth until they turned 32. “Researchers went into these kids’ home at times. Other times they brought the children and their parents to the university and observed how they interacted with each other,” Raby tells Shots.
Of course, parental behavior in the early years is just one of many influences, and it’s not necessarily causing the benefits seen in the study. While tallying up the results, the researchers accounted for the participants’ socioeconomic status and the environment in which they grew up.
Ultimately, they found that about 10 percent of someone’s academic achievement was correlated with the quality of their home life at age three. Later experiences, genetic factors and even chance explain their other 90 percent, Raby says.
And a child’s psychological makeup is a factor as well.
The second study, also published in Child Development, found that children’s early responses to experience help predict whether or not they end up developing social anxiety disorder as teenagers — but only for those who were especially sensitive and distrustful as babies.
For this study, researchers from the University of Maryland observed how 165 babies interacted with their parents. When separated from their parents, some got upset but quickly recovered when they were reunited. Other babies had a harder time trusting their parents after a brief separation, and they weren’t able to calm down after being reunited.
Those extra-sensitive babies were more likely to report feeling anxious socializing and attending parties as teenagers.
So what does this all mean? For one, it means that human development is complicated, according to Jay Belsky, a professor of human development at the University of California, Davis who was not involved in either study.
We know that our early experiences likely affect all of us to a certain extent, Belsky says. And we know that due to variations in psychological makeup, some people are be more sensitive to environmental factors than others.
But that doesn’t mean people can’t recover from bad childhood experiences. “For some, therapy or medication may help,” Belsky says. “And it’s interesting, because there’s now other evidence suggesting that the very kids who succumb under bad conditions are the ones who really flourish under good ones.”
Copyright 2014 NPR. To see more, visit http://www.npr.org/.