İlk Avustralyalıların oluşturduğu nüfus, önceki tahminlerin çok daha üstüne çıkarak, milyonlara ulaşmış olabilir.
Deniz seviyelerinin bugünkünden daha düşük olduğu zamanlarda Yeni Gine, Avustralya ve Tazmanya’yı birbirine bağlayan dev kara kütlesi olan Sahul kıtasına ilk insanların girmesinin 60.000 yıldan daha önce olduğunu biliyoruz.
Ancak, ilk gelen insanların bu çevre boyunca nereden hareket ettikleri, ne kadar hızlı hareket ettikleri ve kaç kişi oldukları hep gizemliydi.
Yayımlanan son araştırma, bu dev kıtanın her yerinde popülasyonların kurulmasının 5.000 yıl kadar kısa bir sürede gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor. Ayrıca tüm Sahul nüfusu 6.4 milyon kadar büyük olabilirdi.
Bu, günümüzde Avustralya olan bölgede 3 milyondan fazla insan olması anlamına geliyor ve bu önceki tahminlerden çok daha fazla.
İlk insanlar, günümüzde Batı Yeni Gine olan bölgeden veya günümüz Kimberley’inden (veya her ikisinden), şimdi sular altında kalan Sahul kaya tabakasından gelmiş olabilirler.
Ancak hangi rotadan gelmiş olursa olsunlar, tüm insan toplulukları kuzeybatı Sahul’dan Tazmanya’ya kadar 11 milyon kilometrekarelik bir arazi üzerinde kıta ile derin kültürel bağlantılar kurdu ve uyum sağladı.
Bu yılda yaklaşık 1 km’lik bir nüfus kurulumu oranına eşittir. (giriş noktasından en uzak noktaya kadar yaklaşık 5.000 km’lik maksimum düz çizgi mesafesine göre).
İnsanların hem hayatta kaldığı hem de büyüdüğü Avustralya bölgesinin sertliğini düşündüğünüzde bu iki kat daha etkileyici.
Yerli Nüfusa Dair Önceki Tahminler
Avrupa işgalinden önce Avustralya’da yaşayan insan sayısını hesaplamak için çeşitli girişimlerde bulunulmuştu. Tahminler 300.000 ila 1.200.000 kişi arasında değişiyordu. 2016 nüfus sayımı, yaklaşık 798.400’lük tahmini Aborjin ve Torres Boğazı Adası’ndan olan nüfusu gösterdi.
Ancak modern çağdan önceki kayıtlara güvenilmiyor çünkü Aborjin ve Torres Boğazı Adalıları, tarihi 1967 referandumundan sonra 1971’den itibaren ulusal nüfus sayımına ancak tam olarak dahil edildi.
1971’den önce, nüfus tahminleri antropologlar ve hükümet yetkilileri tarafından denendi. Örneğin, 1929 nüfus sayımı için 78.430 Aborijin insanı bildirildi.
Daha sonra, 1930’da Avustralya çapında yapılan ilk kapsamlı Aborjin nüfusu araştırması, Avrupa işgali sırasında minimum 251.000 nüfus tahmininde bulundu.
Bu grup boyutları ve çevresel üretkenlik hakkındaki fikirler için antropolojik kavramlarla ayarlanan Avrupalı yerleşimcilerin kayıtlarına dayanıyordu.
Yine de, bu eski tahminlerin neredeyse tamamı gelişigüzel veya eksik veri toplama açısından belirsizdir.
Yeni Bir Yaklaşım
Sahul’da kaç kişinin olduğu ve bir dizi zorlu yeni çevreye adapte olurken hangi bölümlerden hareket edecekleri sorusunun üstesinden gelmek için tamamen farklı bir yaklaşım geliştirildi.
Bunun için, antropolojik, ekolojik ve çevresel verilere dayalı, insan ekolojisi ve davranışı ilkelerine dayanan bir simülasyon modeli geliştirildi.
Örneğin, Sahul’un ilk insanlarının yaşadığı dönemde ekosistemleri yeniden yaratan iklim ve bitki örtüsü modellerine dayanarak, çevrenin destekleyebileceği insan sayısı tahmin edildi. Ayrıca göç oranları, uzun mesafeli hareket, hayatta kalma ve doğurganlık hakkında gerçek dünyadaki antropolojik bilgiler toplandı. Orman yangınları ve kasırgalar gibi felaketlerin olasılığına bile bakıldı.
Modelin 120 senaryosunun her biri defalarca çalıştırıldıktan sonra, araştırmalar, kıtanın her köşesine genişledikten sonra, Sahul nüfusunun 6,4 milyon kadar yüksek olabileceğini ve ilk girişin en çok 50.000 veya 75.000 yıl öncesiyle tutarlı olabileceğini buldu.
Model Ne Kadar İyi?
Araştırmacılar, modelin sonuçlarını Avustralya ve Yeni Gine’den bilinen en eski arkeolojik alanların yaşları ve konumlarıyla karşılaştırarak tahminleri test etti.
Model gerçekçi hareketler öngörüyorsa (tam olarak ne olduğunu bilmemiz pek olası olmasa da), sonuçların en azından kısmen arkeolojik verilerden gözlemlenen kalıplarla eşleşmesi bekleniyordu. Ve tam olarak böyle oldu.
Örneğin, önceki modelleme Yeni Gine’den geçen kuzey giriş yolunun insanlar için muhtemelen daha kolay olacağını söylerken; şimdiki model günümüz Timor’undan geçen ve Kimberley’e giden güney yolunun potansiyel olarak baskın olan giriş noktası olduğunu öne sürüyor.
Tahmin Edilenden Neden Daha Yüksek?
Model, Sahul’un toplam kara kütlesinin yaklaşık yüzde 30’unu temsil eden hem Yeni Gine hem de şu anda batık olan kıta sahanlıkları dahil olmak üzere Sahul’un tüm kara kütlesini kapsıyor. Daha önceki hiçbir nüfus tahmini bu kadar geniş bir bölgeyi ele almamıştı.
Tahminlerin gösterdiği nüfus yoğunlukları için ise çok sayıda örnek var.
Toplam 6.4 milyon nüfus tahminini, o sırada mevcut olan arazi alanına bölünce 100 km²’de yaklaşık 55 kişiye çıkıyor. Bu, Avustralya’nın bazı kıyı bölgelerinde 100 km²’de 34 kişi ve Yeni Gine’de tarım toplumlarında 100 km²’de 437 kişi olduğu tahmin ediliyor.
Avrupa işgalinin hemen ardından nüfus tahminlerinin düşük olması da muhtemel. . Çünkü Aborjin ve Torres Boğazı Adalıları çiçek hastalığı gibi Avrupa hastalıklarına maruz kalmaktan ve sömürgeciler tarafından işlenen soykırımın yıkıcı tarihinden muzdaripti.
Bulgular, çok uzun zaman önce yaşamın daha eksiksiz bir resmini oluşturabilmek için sürekli olarak ortaya çıkan yeni kanıtlara katkıda bulunuyor.
Avustralya’daki Avrupa öncesi yaşamın tüm yönlerini kapsayan ve sürekli artan bir veri havuzuyla birleştirilmiş sofistike modelleme araçlarıyla; yerli insanların atalarının karmaşıklığı, cesareti, kapasitesi ve esnekliği takdir ediliyor.
Derin geçmişe ne kadar çok bakılırsa, bu eski ve kalıcı kültürlerin olağanüstü ustalığı hakkında o kadar çok şey öğrenebiliriz.
The Conversation. 30 Nisan 2021.
Makale: Bradshaw, C. J., Norman, K., Ulm, S., Williams, A. N., Clarkson, C., Chadœuf, J., … & Saltré, F. (2021). Stochastic models support rapid peopling of Late Pleistocene Sahul. Nature communications, 12(1), 1-11.