ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi'nde 'Ermeni soykırımı' iddiaları ile ilgili kritik karar tasarısı kabul edildi: 23 evet, 22 hayır.
Oylamada, Komite Başkanı Howard Berman'ın tasarı lehindeki oyların sayısının öne geçer geçmez tasarının kabul edildiğini açıklaması dikkati çekti.
Berman, görüşme sırasında önce Beyaz Saray ve Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'ndaki işleri dolayısıyla komite oturumundan ayrılmak zorunda kalan milletvekillerinin oy kullanabilmesi için oy kullanma süresinin TSİ 21.15-21.45 saatleri arasında olacağını ilan etmişti.
Tasarının aleyhinde olan oyların önde olduğu bir sırada oylama süresinin milletvekilleri gelinceye kadar uzatıldığını açıklayan Berman, sonuç 22-22 devam ederken Demokrat Parti milletvekili Gene Green'in odaya girip oyunu kullanması ve tasarının lehinde olanların oyunun 23'e çıkmasının hemen sonrasında oy kullanmayan son milletvekili Shila Jackson Lee'yi beklemeden oylamayı bitirdi.
Oylamada Cumhuriyetçi kanattan 13 milletvekili tasarının aleyhine, 6 milletvekili lehine; Demokrat kanattan ise 9 milletvekili tasarının aleyhine, 17 milletvekili lehine oy kullandı.
BAĞLAYICI DEĞİL
Komiteden geçen karar tasarısının bağlayıcılığı bulunmuyor ve tavsiye niteliği taşıyor. Şimdi, tasarının Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'na sunulması gündeme gelecek.
'Evet' kararı çıkan tasarının aynısı, 2007 yılında da Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu'nda 21'e karşı 27 oyla kabul edilmişti ancak o zamanki Başkan George W. Bush yönetiminin çabaları sonucu, Temsilciler Meclisi Genel Kurulu tasarıyı gündemine almamıştı.
OBAMA'DAN TAVSİYE GELDİ
Öte yandan, Obama yönetimi tasarının geçmemesi için Kongre'ye tavsiyede bulundu.
Oylama öncesi Beyaz Saray sözcüsü Mike Hammer tarafından yapılan açıklamada, Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'ın komite başkanı Howard Berman ile konuştuğu belirtildi.
Clinton Komite başkanına, Türkiye-Ermenistan arasında imzalanan protokoller ve yaşanan ilerlemeler göz önünde bulundurulduğunda, tasarının geçmesinin iki ülke ilişkilerine zarar vereceği uyarısında bulundu.
Oylamanın gerçekleşmesine saatler kala da, Ankara son dakika hamleleriyle tabloyu değiştirmeye gayret etti. Bu çalışmalar çerçevesinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, dün gece ABD Başkanı Barack Obama ile görüştü.
BÜYÜKELÇİ NAMIK TAN ÇAĞRILDI
Tasarının ka bulünün hemen ardından Türk hükümetinden bir açıklama geldi.
Açıklamasında, kabul edilen tasarının üzüntüyle karşılandığını belirterek, ''Türk ulusunu işlemediği bir suçla itham eden bu tasarıyı kınıyoruz. Washington Büyükelçimiz Namık Tan bu gelişme çerçevesinde bu akşam istişareler için Ankara'ya çağırılmıştır'' denildi.
Amerikan Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi, ‘Ermeni Soykırımı Karar Tasarısını’, kıyasıya bir çekişmenin ardından tek bir oy farkla kabul etti. Verilen aralarla birlikte tam 5.5 saat süren görüşme ve oylamanın sonunda tasarı, 22'ye karşı 23 oyla kabul gördü.
Amerikan Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi, bugüne kadar yaşanmamış bir çekişmeye de sahne oldu. Oylamadan önce söz alan komite üyeleri, konuya ilişkin görüşlerini anlattı.
Amerikan Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'ın oturumdan kısa bir süre önce arayıp, "Tasarının kabulü Türkiye-Ermenistan yakınlaşmasını olumsuz etkiler’uyarısında bulundu. Ancak Komite Başkanı Howard Berman dahil tasarıyı destekleyenler, Türkiyenin tarihiyle yüzleşmesi gerektiğini savundu.
Cumhuriyetçi Christopher Smith: “Türk hükümetinin yürüttüğü Ermeni soykırımını inkar eden saldırgan kampanya, çok şaşırtıcı ve rahatsız edici. Türk hükümeti soykırımı kabul edenleri yargılıyor, bu kabul edilemez . Amerikan yönetimi, Türkiye’nin dostu ama dostlar birbirlerinin insanlığa karşı suç işlemesine izin veremez.”
Cumhuryetçi Gus Bilirakis: “Tarih inkar edilemez. Biz dünya liderleri tüm soykırımları kınamalı ve kabul etmeliyiz. Geçmişteki soykırımları inkar etmek gelecekte soykırımları daha olası hale getirir.”
Tasarının kabul edilmemesini isteyenlerse, "Ermenistan’la Türkiye arasındaki yakınlaşmaya ve Amerika’nın bölgedeki çıkarlarına zarar verilmemesi gerektiğini savundu..
Cumhuriyetçi Dan Burton: “İki ülke bir anlaşma yapmaya çalışıyor. Bir sonuca ulaşmak için tüm tarihi gerçekler inceleniyor bence en iyi çözüm yolu bu. 21. yy’dayız, askerlerimiz savaşta ve Türkiye'de güvenliğimiz için çok önemli olan bir üssü kaybetme riskiyle karşı karşıyayız.
Demokrat Gerald Connolly: “Yaşananlardan 95 yıl sonra Türkiye’de, modern, anayasal , laik, demokratik bir hükümet var. Modern hükümetleri eski nesillerin eylemleri için yargılayan bir tasarıyı geçiremeyiz."
Oylamanın normal süresi bittiğinde tasarıya ‘hayır’ oyu verenler çoğunluktaydı. Ancak Komite Başkanı Howard Berman, tasarıyı destekleyen üyelerin salona gelmesi için oylama süresini defalarca uzattı. 6 saati bulan görüşme ve oylama sonunda ‘soykırım’ tasarısı 22'ye karşı 23 oyla kabul edildi.