Değerli Arkadaşlarım,
Olay örgüsü ve olay zinciri arasında ne fark vardır?Öğrencilerin anlayabileceği şekilde örneklendirebilir misiniz?İnternette araştırdım; ancak yeterli bilgiye ulaşamadım.Kendim netleştiremedim. Yardımcı olabilirseniz sevinirim.Şimdiden teşekkür ederim.
10. sınıf dil ve anlatım dersinde "olay zinciri" ve "olay örgüsü" ayrılmıştır.
Eğer gerçekten yaşanmış bir olayı -hiç kurgulamadan- anlatıyorsam olay zinciri kullanırım. Anı, gezi yazısı gibimetinlerde kullanılır. Anlatmaya başladığım anda, anlatacağım olay bir zincirin halkaları gibi tamamlanmıştır ve ben bu halkaları sırası ile anlatırım, zincirin halkalarının yerini (olay parçalarını) değiştiremem. Bu nedenle anı, gezi yazısı metinleri kurmaca metin değildir, gerçek metindir.
Olay örgüsü ise roman, hikaye, masal gibi kurmaca metinlerde kullanılır. Yazar olayı kendisi kurgular, beğenmediği yerleri değiştirebilir, ilginçliklerle süsleyebilir. Kısacası yaşanmış olayları hiç değiştirmeden anlatıyorsam "olay zinciri", kafama göre olay kurgulayıp metn haline getiriyorsam "olay örgüsü" olur.
Olay zincirinde "gerçek anlatıcı" vardır, olay yaşayan ile anlatan aynı kişidir ve bu kişi gerçektir. "Zoraki Diplomat"ta anlatılan olayları Yakup Kadri yaşamıştır ve Yakup Kadri anlatmaktadır, yazar ile anlatıcı aynı kişidir.
Olay örgüsünde ise "kurmaca anlatıcı" anlatıcı vardır, yazar ile anlatıcı aynı kişi değildir. Çalıkuşu'ndaki olayları "Feride" anlatır ama Feride ile Reşat Nuri aynı kişi değildir.