Doktorlar, doğrudan tanınabilir bir tetikleyici olmadığında deyimsel (idiomatik) ağrıdan bahseder. Bu tür ağrı, genellikle etkilenenler için çok ıstıraplıdır, çünkü tetikleyicinin bilinmeyişi, ağrı hakkında yapılabilecek somut bir şey olmadığı kanısı ile birlikte gelir. New York Üniversitesi Grossman Tıp Fakültesi’ndeki araştırmacılar bilgisayar destekli bir implant ikilisi geliştirdiler, bu implantlar beyinde, doğrudan tetikleyici olmayan, ağrıları algılar ve onları hemen hafifletir.
Araştırmacılar ağrıyı beyinde bastırıyorlar
New York Üniversitesi’ndeki ağrı tıbbı uzmanları, beyinde ağrıları tespit etmek ve bunlarla mücadele etmek için kapalı döngü kontrol sistemi kullanan bir tür beyin-makine ara yüzü (BMI) geliştirdi.
Araştırmacılar beynin çalışma şeklini örnek aldılar: Kapalı döngü beyin-makine arayüzü olarak adlandırılan teknoloji, bir dizi elektrotlar ile beynin anterior singulat korteksindeki – ACC– (ağrı işleminde karar belirleyici olan bir bölgesindeki) beyin aktivitesini kaydeder. Cihaza bağlı bir bilgisayar daha sonra beyindeki ağrıyla ilgili elektrik desenlerini otomatik tanımlar. Ağrı belirtileri tespit edildiğinde, bilgisayar ağrıyı hafifletmek için beynin bir başka bölgesinde, (prefrontal kortekste) tedavi uyarımını tetikler. Bu ağrıyı bastırır. Tüm süreç o kadar hızlı gerçekleşir ki tıp uzmanları gerçek zamanlı bir etkiden bahseder. Gelecekte, bu tür sistemler, normal ağrı kesici ilaçlara karşı artık duyarsızlık geliştirmiş olan kronik ağrı hastalarına yardımcı olacaktır. Ancak şu an teknolojinin gelişimi henüz başlangıç aşamasında; şimdiye kadar sadece kemirgenler üzerinde test edildi.
New York Üniversitesi Grossman Tıp Okulu’ndan Jing Wang, “Epileptik nöbetleri önlemek ve protezleri kontrol etmek için araştırılmış olan bilgisayar destekli beyin implantları, benzer sorunları önlediğini biliyorduk. Sonuçlarımız, semptomların şimdiye kadar konumlanması veya yönetilmesi zor olan vakalarda bile, çalışmamızın etkili bir strateji sunduğunu gösteriyor” dedi.
Motor hareketler gibi süreçlerin aksine, beyinde ağrının konumunu belirlemek zordur. Bu sorunu çözmek için araştırmacılar elektrot düzenini AAC’ye yerleştirdiler ve çeşitli deneyler yaptılar. Bir sonraki zorluk, doğrudan beyine tesir edebilecek uygun bir tepki geliştirmek oldu. Tasarımın kendisi yeni değildir ve örneğin modern el protezlerinde kullanılmaktadır; orada sensörler basınç veya sıcaklık duyumlarını mağdurun kolunda kalan sinirlere iletir. Beyin daha sonra sinyalleri yorumlar ve eli çalıştırmak için komutları geri gönderir. Bu gibi vakalarda, uzmanlar kapalı devre sistemden bahsetmektedir.
Pratik kullanıma kadar daha uzun bir yol var
Ağrı tedavisi için başlangıç bölgesini seçerken, araştırmacılar ağrı sinyallerini hafifletmek için PFC nöronlarını uyardıkları ACC’yi tercih ettiler. Nöronları uyarmak için bir optik elyaf kullanıldı. Tüm sistem, acıyı ortaya çıktığı anda bastırabilen bir tür gerçek zamanlı geri bildirim döngüsüdür.
Kemirgenlerle yapılan ilk testlerde ağrının yüzde 40 oranında azaldığı gösterildi. Enflamasyon veya artrit ile ortaya çıkabilecek mekanik ve kronik ağrılar da implantlar ile hafifletilebildi. Aşırı duyarlı sinirlerin neden olduğu nöropatik ağrılar da bu şekilde hafifletildi.
Sistemin insanlarda kullanılması için biraz daha zaman gerekecektir. Beyinde uyarı iletimine yönelik müdahaleler, olası sonuçları nedeniyle son derece dikkatli şekilde incelenmelidir. Ek olarak, ACC her türlü duyumu işler ve beyinde iyi şebekeleşmiştir. Bu nedenle, daha yöntemin riskleriyle ilgili ayrıntılı çalışmalar gereklidir.
Bu yazı Tweet zinciri olarak da yayınlandı:
#GeleceğinTrenderi
Ağrı tedavisi: beyindeki implant ağrıyı tespit ediyor ve azaltıyor
Doktorlar, doğrudan tanınabilir bir tetikleyici olmadığında deyimsel (idiomatik) ağrıdan bahseder. Bu tür ağrı, genellikle etkilenenler için çok ıstıraplıdır, pic.twitter.com/LfS08EbZzP
— @KpaxN (@kpaxn) July 13, 2021
Nizamettin Karadaş
Kaynaklar: