

Hindistanda en büyük İslam Devleti olan Gürganiye Devletinin kurucusu. Asıl adı Zahireddin Muhammed Babürdür. Timur Han soyundan gelip, babası Sultan Ebu Saidin oğlu, Fergana hükümdarı Ömer Şeyh Mirzadır.
14 Şubat 1483te Ferganada doğdu. 1493te babasının ölümü üzerine Fergana hükumetine varis oldu. 11 sene Özbek ve Tatar melikleri ile savaş edip, nihayet hakimiyeti sağlayamayacağını anlayarak güneye indi. 1504te Kabili fethedip kendisine başşehir yaptı. Aynı zamanda Gazneyi aldı ve kısa zamanda Afganistanın büyük bir kısmını içine alan bir devlet kurdu. 1511 Ekiminde Semerkant İmparatorluk tahtına oturdu. Bir ay sonra Taşkenti, Buharayı aldı, bütün Maveraünnehre hakim oldu. Fakat, bir müddet sonra, Özbekler tarafından ata yurdundan kovuldu.
Babür Şah, 1519da Hayberi geçerek, Hindistana girdi. Pencaba düzenlediği beş sefer sonunda bütün kuzey Hindistanı fethetti. 1525te Hindistanın tamamını fethetmek üzere Kabilden ayrıldı. 1526da, yani Osmanlıların Mohaç Zaferinden birkaç ay önce, Paniput Meydan Muharebesinde Sultan İbrahim Ludinin 100.000 asker ve 1.000 filden müteşekkil büyük ordusunu yendi. Bu zaferle Babürlüler (Gürganiye) Devletini kesin olarak kurdu (1526). Böylece Hindistan, Türk İmparatorluğu tacı Ludilerden Babüre geçti.
Bu başarıdan sonra Delhi, Agra ve Hanpuru alan Babür Şah, Agrayı başşehir yaptı. 1527de Hindular üzerine yürümek için Agradan çıktı. Hindular aralarında ittifak kurduktan sonra, 100.000 kişilik bir ordu ve birkaç yüz zırhlı fille yeni Hindistan fatihinin üzerine yürümeye başladılar. Çok kritik ve tarihi bir andı. Babürün harbi kaybetmesi demek, Ganj Vadisinin Hinduların eline düşmesi, netice itibariyle beş asırlık Müslüman ve Türk hakimiyetinin Hint kıtasından atılması demekti. Babür 13.500 kişilik pek seçkin bir Türkistan atlı birliği ile düşman üzerine yürüdü. Yanında Osmanlı Türklerinden Mustafa Ruminin kumanda ettiği bir topçu birliği de bulunuyordu. Hindularda ne top, ne de tüfek vardı. Ateşli silahlar ve Türk atlısının üstün savaş kabiliyeti, Babüre savaşı kazandırdı. Düşman tamamen imha edildi. Bu, Babür Şah için Paniputtan daha büyük bir zaferdi. Biyana civarında geçen bu Kanva Meydan Muharebesinde birkaç saat içerisinde düşmanı yok eden Babür, Gazi ünvanını aldı. Meşhur Zeynüddin Hafinin torunu Şeyh Zeyn Hafinin kaleme aldığı Zafername, bütün İslam memleketlerinin hükümdarlarına gönderildi. Bundan sonra Odh (Audh) eyaleti de fethedildi. Ardarda yapılan fetihlerle Babür İmparatorluğunun sınırları çok genişledi.
Babür Şah, 25 Aralık 1530da Agrada öldü ve vasiyeti üzerine pek sevdiği Kabile götürülüp, orada gömüldü. 1526da kurduğu devlet 1858 senesinde İngilizlerin işgaline kadar, 332 sene varlığını sürdürmüştür. Kabri üzerine Şah Cihan tarafından 1646da muhteşem bir türbe yaptırıldı. Babür Şah memleketin imarı için gayret gösterdi. Hindistan ve Afganistanda birçok yollar, kervansaraylar ve medreseler yaptırıp, fethettiği yerleri mamur hale getirdi. Alim, edip bir zat olan Babür Şah, hayatını kendisi yazdı. Tüzük-i Baburi (Babürname) adını verdiği bu kitabı, Ekber Şah zamanında Çağatay dilinden Farsçaya sonra İngilizceye tercüme edilerek neşredildi. Türkçe pek değerli bir Aruz risalesi yazdı ve kendisine doğduğu zaman Zahirüddin Muhammed adını veren zahiri ve batıni ilimlerin hazinesi büyük mutasavvıf Hace Ubeydullah-ı Ahrar hazretlerinin Farsça Hanefi fıkhı üzerine yazdığı Risale-i Validiyyeyi Türkçe nazma çevirdi. Yine Hanefi mezhebine ait fıkıh bilgilerini içine alan Mübeyyen adlı eseri yazdı. Şiirlerini Divanda topladı. Orjinal yazı stili, Hatt-ı Baburi adıyla meşhur oldu. Babür, Türkçeden başka pek mükemmel surette Farsça, Arapça ve Moğolca biliyordu. Ölümünden sonra Hazret-i Firdevs-Mekani ve Hazret- i Giti-Sitani= (Cihan Fatihi) diye anılmıştır.