Karaçi:
Pakistan’ın güneyindeki liman kenti Karaçi’de işlek bir caddenin ortasında duran Türk camisi, ziyaretçilerine Türk ve Babür mimarisinin mükemmel bir karışımını sunuyor.
Şehrin güney semtindeki tarihi Lee Market’ten, etrafı irili ufaklı dükkanlarla çevrili 158 yıllık binaya kadar River Road adı verilen dar bir sokak uzanıyor.
Eşsiz bir Türk yapısı olan kare planlı caminin dört uzun yeşile boyalı minaresi iyi bir mesafeden görülebilir.
1863 yılında inşa edilen üç katlı cami, on yıllar boyunca birçok onarım ve genişletme geçirdi.
Birincisi, cami işlerini denetleyen bir komitenin başkanı olan Syed Ashraf Shah’a göre tamamen yeşil tek katlı bir yapı. Ancak, adanmışların sayısı arttıkça, onları barındırmak için iki site daha inşa edildi.
İmamın namaz kıldırdığı ana salon zemin katta yer almaktadır. Salonun ortasında büyük beyaz bir cam avize asılıyken, her iki taraftaki sütunlara yapışan küçük dekoratif ışıklar sitenin güzelliğini artırıyor.
İki yan sütun, ana ibadethaneyi bir büyük ve iki küçük parçaya ayıran bir kemer şeklindedir. Pencereler geniş ve sedir ağacından yapılmıştır.
Mehrab veya Alkov – Küçük aynalarla süslenmiş, Mekke’nin yönünü gösteren bir caminin duvarında bir yer. Mehrabın kenarına yeşil renkle dört Müslüman halifenin adı kazınmıştır.
Arapça Kuran ayetleri ve Hintçe tercümeleri olan bir tahta, 1947’de Hindistan’ın bölünmesine kadar Karaçi’de yaygın olarak konuşuldu ve duvarın sağ tarafına asıldı.
Kemerli sütunların yapımında artık solan sarı taşlar kullanılmış, zemini ise beyaz mermerle kaplanmıştır.
Musin (dua arayan) Muhammed Amjad Saeed, son sekiz yıldır Anadolu Ajansı’na “Bu orijinal site değil” dedi. “Sarı taşlardan yapılmış orijinal site, zamanın kalıntıları tarafından harap oldu, bu yüzden yaklaşık 20 yıl önce yeniden inşa edildi” diye ekledi.
Sayeedi, 2014 yılında vefat edene kadar 33 yıl aynı işi yapan babasının ardından görevi devraldı.
Buna göre Pakistan, IIOJK’da camiye yapılan saygısızlığı kınadı
Birinci katın duvarları ve zemini beyaz mermer fayanslarla, ikinci kat ise kırk yıl önceki camiye ek olarak mermer duvarlar ve mozaik zemin ile kaplanmıştır.
Birinci ve ikinci katta ikişer tane olmak üzere dört oturma odası vardı ve bir okuldu. Caminin, her biri ünlü Hurma Pazarı veya Khajuraho Çarşısı gibi hareketli bir sokağa açılan dört girişi vardır.
Giriş kapılarından birinin üzerindeki bir levhada caminin H. 1280’de (İslami takvim yılı) yani 1863’te inşa edildiği belirtilir, ancak yapımından bahsedilmez.
Şah’a göre, ailesi 1940’tan beri caminin işlerini yönetiyor. En popüler tarihi görüş, bir Türk heyetinin o zamanlar Hindu hakimiyetindeki bölgeye yaptığı ziyaretin ardından Türk hükümeti tarafından yaptırıldığı yönünde.
Tek bildiğim 19. yüzyılın ortalarında yapıldığı.NS Yüzyıl, ama kimin inşa ettiğini bilmiyorum ”diyor Karaçi’den şehir plancısı ve tarihçi Arif Hassan.
Anadolu Ajansı’na verdiği demeçte, “O zamanlar Hinduların çoğunlukta olduğu bir bölgeydi” dedi. Ancak 1947’deki bölünmeden sonra Hinduların çoğu Hindistan’a göç etti.
1970’lerin sonlarına kadar bir camiydi ve hem erkek hem de kız çocukları için bir camiydi.
İlk eğitimini mahallede doğup büyümüş bir camide alan Şah, 1978 yılında birinci kat okulunun bilinmeyen nedenlerle kapatıldığını hatırlattı.
“Burada 4. sınıfa kadar okudum, sonra kapandı. Sebebinin ne olduğunu hatırlayamıyorum, ancak bölgede birkaç yeni okul açılması ya da finansman eksikliği olabilir” dedi.
türk bağlantısı
Akıcı Farsça bilen Abdul Malik Durk, 1970’lerin sonlarında ölen Türk asıllı caminin son reisiydi ve Şah, 19. yüzyılın sonlarında buraya yerleştiğini hatırlıyor.NS Yüzyıl
Shaw, Durg ailesinin son üyesi olan Mark’ın oğlunun altı yıl önce Amerika Birleşik Devletleri’ne taşındığını söyledi.
Shaw, “Pek çok insan bu yapıyı yıkıp yerine modern (cami) bir yapı geçirmek istiyor ama biz bunu istemiyoruz çünkü bize Türkiye ve halkıyla olan bağımızı hatırlatıyor” dedi.
Türk halkıyla uzun bir birlikteliğimiz var. Onlar bizim için kardeştir. Dua ettiğimizde bu camiyi yapanlara da dua ediyoruz” dedi.
Resmi olarak cami, eyalet hükümetinin dini işler dairesi tarafından kontrol ediliyor, ancak Şah’a göre, günlük işlere “bir kuruş” katkıda bulunmuyor.
Caminin maliyeti yerel halk ve tüccarlar tarafından karşılanıyor” dedi.
. “Sosyal medya kolik. Tipik web uygulayıcısı. Özür dilemeyen kahve meraklısı. Serbest oyuncu. Her yerde hayvan dostu. Zombi hayranı.”