– Bronchiolus lobularis; her bir akciğer lobcuğu için 1 tanedir. Bunların her biri 6 tane bronchiolus terminalis’e ayrılır.
– Bronchiolus terminalis; her biri 1-3 arasında bronchiolus respiratorius’a ayrılır.
– Bronchiolus respiratorius; her biri iki yada üç tane ductus alveolaris’e ayrılır.
– Ductus alveolaris
– Saccus alveolaris
– Alveoli pulmonis; akciğerlerin fonksiyonel ünitidir. Alveolus’ların duvarlarında tip I alveolar hücreler ile tip II alveolar hücreler bulunur. Tip II alveolar hücreler, akciğer surfaktanı olarak bilinen ve alveolus’ların yüzey gerilimini azaltan fosfolipid salgılarlar.
Son dört oluşum, birlikte acinus adı ile bilinir ve gaz değişimi bu yapılarda olur. Acinus’ların 12 – 18 tanesi, bir akciğer lobcuğunu (lobulus pulmonis) oluşturur.
Goblet hücreleri; burun boşluğu, trakea ve bronkus’larda,
Clara hücreleri; terminal ve respiratuar bronşiyoller’de bulunur.
Trakea ve bronkus’ların arterleri
Trachea’nın ana arteri, a. thyroidea inferior’dur. Torakal parçası ve bronkus’lar aa. bronchiales’lerden beslenir.
AKCİĞERLER
Yetişkin bir insan istirahat halinde dakikada 12 – 16 defa solunum yapar. Bu sırada bir defada 500 ml hava alır (yada verir). Buna tidal volüm denir. Bu havanın 150 ml.si anatomik ölü boşluk olarak bilinen cavitas nasi, trachea, bronchus ve bronchiolus’larda kalır.
Total akciğer kapasitesi, çok kuvvetli inspiryum’da akciğerlerin genişleyebildiği maksimum volümdür ve yaklaşık 5800 ml dir.
Apex pulmonis; akciğerlerin boyun kökünde bulunan yuvarlak üst ucudur. Ön tarafta 1. kıkırdak kaburganın 3 – 4 cm, clavicula’nın da 2.5 cm yukarısındadır. Apeksi saran pleura cervicalis, dıştan membrana suprapleuralis (Sibson fasiyası) denilen bir membranöz yapı ile sarılır. Membrana suprapleuralis, toraks’ın iç yüzünü örten fascia endothoracica’nın kalınlaşması ile oluşur.
Her iki tarafta apekslerin ön yüzünde a. subclavia’ların olukları bulunur. Apekslerin arka yüzü ganglion cervicothoracicum (Stellate ganglion; Pancoast sendromu’ndaki gibi akciğer apeksini tutan tümörlerde Horner sendromuna neden olan bu komşuluktur) ile komşudur.
Basis pulmonis; diaphragma üzerine oturan tabanlarıdır. Diaphragma aracılığı ile sağ akciğer karaciğerin sağ lobundan, sol akciğer de karaciğerin sol lobu, mide’nin fundus kısmı ve dalaktan ayrılır.
Akciğerlerin medial (mediastinal) yüzü; komşuluk yaptığı organların genellikle oluk şeklinde olan izleri bulunur. En büyük iz kalbe aittir ve her iki akciğerde vardır.
Sağ akciğer’de kardiyak ize ek olarak bu yüzde v. cava superior, v. brachiocephalica dextra, v. azygos ve v. cava inferior’un da izleri bulunur.
Sol akciğerdeki kalbe ait izi; sol aurikula ile sol ventrikül’ün ön-dış yüzleri ve sağ ventrikül’ün infundibuler yüzü yapar. Bu ize ek olarak arcus aorta, aorta thoracica, v. brachiocephalica sinistra ve v. subclavia sinistra’nın izleri vardır.
?Oesophagus, tam orta hatta seyrettiği için her iki akciğer’de izi vardır.
Sağ akciğerde hilum pulmonis’in hemen yukarısında görülen oluk v. azygos’a, hilum’un arkasından aşağıya doğru uzanan oluk ise, özefagus’a aittir.
Sol akciğerde hilum pulmonis’in hemen yukarısında görülen oluk arcus aorta’ya, hilum’un arkasından aşağıya doğru uzanan oluk ise aorta thoracica’ya aittir.
Hilum pulmonis; akciğer’lerin medial (mediastinal) yüzündedir. Organa giren çıkan yapıların geçtiği yerdir. Pleura ile sarılı bu yapılar, birlikte radix pulmonis denilen bir pedikül oluşturur.
Radix pulmonis, 5 – 7. torakal vertebralar seviyesindedir. Sağ radix pulmonis, v. cava superior’un arkasında, v. azygos’un terminal parçasının altındadır. Sol radix pulmonis ise, arcus aorta’nın altında ve aorta thoracica’nın önündedir.