II. Abdülhamid'in savunma sanayii politikası (röportaj)
10/02/2020 15:02
10/02/2020 15:02
II. Abdülhamid dönemi Osmanlı-Almanya silah ticareti üzerine doktora yapan ve kaleme aldığı "Büyük Savaşın Kara Kutusu" isimli kitabı ile II. Abdülhamid döneminden I. Dünya Savaşı’na kadar Osmanlı silah pazarının perde arkasını inceleyen Dr. Naci Yorulmaz, II. Abdülhamid'in savunma sanayii politikasını Savunma Sanayii Dergilik'e anlattı.
Günümüzde olduğu gibi Osmanlı İmparatorluğu döneminde de savunma sanayisi dışa bağlı hale gelen devletlerin bağımsız hareket etme kapasitenin düştüğünü belirten Yorulmaz, II. Abdülhamid'in savunma sanayii politikası ve niçin Almanya silahlarını tercih ettiği konusunda şunları söyledi:
"II. Abdülhamid, savunma sanayii politikasını savaşsızlık üzerine kurguladı. II. Abdülhamid savaşmak üzere silahlanmadı. II. Abdülhamid savaşmamak üzere silahlandı.
Zayıf, hasta adam görüntüsündeki Osmanlı İmparatorluğu’nun dışarıdan silah satın alarak, en yeni silahları satın alarak, bir mesaj vererek, hasta adam olmadığını gösterdi ve 1897’deki Osmanlı-Yunan harbinin dışında Osmanlı İmparatorluğu bir savaşa girmedi. Çünkü II. Abdülhamid savaşın maliyetini hemen padişah olduğu ilk yıllardaki Osmanlı-Rus Harbi’ni gördü, maliyetini gördü. O anlamda savaştan kaçındı II. Abdülhamid. Ama savaştan kaçınırken bunu silahlanarak yaptı.
Savunma sanayisini en etkin olan, o dönemde 1871’deki Prusya-Fransa Savaşı’nda Fransa’yı yenen ve Fransız doktrinini aslında bu anlamda global anlamda yerle bir eden o savaştan sonra Alman tarzının çok daha güçlü bir tarz olduğunu, Alman-Prusya doktrininin askeri anlamda çok güçlü bir doktrin olduğunu ve Alman silahlarının da meydanda, sahada test edilmiş, onaylanmış gücünü gördükten sonra Almanya’ya yönelmiş oldu ve II. Abdülhamid, bütün bunları yaparken savaşın çıkabileceğini öngördü. Ama savaşa girmemek için bütün silahlanmasını tertip etti.
Mesela Çanakkale’deki, Çanakkale Zaferi’ndeki bütün o tahkimatlar, II. Abdülhamid dönemindeki Krupp topları ve diğer tüm unsurlar… Karadeniz de aynı şekilde… Fakat II. Abdülhamid Karadeniz’in tahkimatını yaparken Goltz Paşa, meşhur Alman danışmanı, Karadeniz’in tahkimatı noktasında çok ısrarlı oluyor. İlk geldiği yıllarda bunu yapıyor. Fakat II. Abdülhamid özellikle Rusya’ya yönelik Osmanlı İmparatorluğu’nun bir savaşa hazırlık içinde olacağı ihtimaline yer vermemek için bu anlamda gayet yavaş davranıyor. Hemen tahkimat noktasında Goltz Paşa’nın tavsiyelerine, tekliflerine kendisini kapatıyor. Fakat Goltz Paşa ciddi anlamda ısrarcı oluyor.
II. Abdülhamid daha sonra kurmuş olduğu komisyon marifetiyle buna karar verdiği zaman Goltz Paşa Alman Krupp toplarının sahada tahkimatlarda kullanılmasını sağlıyor ve yazdığı mektupta da Alman savunma sanayisine bu katkım için kendimi bahtiyar hissederim, diyor."