D vitamini nedir? D vitamini faydaları nelerdir? D vitamini yağda çözülebilen vitaminler arasında yer alır. En büyük D vitamini kaynağı güneş ışığı olarak bilinir. Cilt, güneş ışığını sentezler ve D vitaminine dönüştürür. Uzmanlar, ilkbahar ve yaz aylarında özellikle avuç içlerinin, bacakların ve kolların güneş ışığı görecek şekilde yaklaşık 30 dakika güneşlenmeyi önerir.
D vitamini nedir?
D2 ve D3 olarak iki tipe ayrılır. Dışarıdan besinlerden ve güneş ışığından alınan D vitamini, böbreklerde ve karaciğerde sentezlenerek kimyasala dönüşür.
Kemik ve diş sağlığı için çok önemlidir. Kemikler ihtiyaçları olan kalsiyumu ve fosforu D vitamininden alırlar.
Doktorlar, insan vücudunun günlük D vitamini ihtiyacının 1000 ünite olduğunu belirtiyor. Kalsiyum alsanız bile eğer vücudun ihtiyacı olan D vitaminini alamıyorsanız kemikler ve dişler bu kalsiyumdan etkilenmez.
D vitamini nedir? D vitamini faydaları nelerdir?
D vitaminin vücut için birçok faydası vardır. Özellikle eksikliği pek çok rahatsızlığa neden olur. Metropolde yaşamak, güneş ışığından mahrum kalmak ve yeterince sağlıklı beslenmemek D vitamini eksikliğine yol açar.
Yorgunluk, baş ağrısı, saç dökülmesi, uykusuzluk, depresyon, aşırı terleme, üşüme ve denge problemi gibi belirtilerle D vitamini eksikliği kendini gösterir.
Faydaları ise şöyle sıralanabilir:
- Bağışıklık sistemini düzenler.
- Diyabete karşı korur.
- Kemik ve kas sağlığı korur.
- Sağlıklı gebelik için gereklidir.
- Kanseri önler.
- Solunum enfeksiyonlarını azaltır.
D vitamini hangi besinlerde bulunur?
D vitamini içeren besinler birçok gruba ayrılabilir. Vücudun en önemli D vitamini kaynağı güneş ışığıdır. Bunun yanı sıra besinlerden de bu vitamini almak çok önemlidir.
Bu besinler;
- Portakal suyu
- Yumurta sarısı
- Balık yağı
- Maydanoz
- Tahıl ürünleri
- Isırgan otu
- Somon
- Uskumru
- Ton balığı
- İnek sütü
D Vitamininin Fazlası Zararlı mı?
Uygunsuz ve fazla miktarda kullanım vücutta D vitamininin depolanmasına ve D vitamini intoksikasyonuna yol acar. Özellikle yağlı dokuda biriken D vitamininin vücuttan atılması da zordur.
Özellikle suda çözünmediğinden zehirlenme riski yüksektir. D vitamini zehirlemesi bağırsaktan kalsiyum emilimini arttırarak kan kalsiyum düzeyinin yükselmesine neden olur. Bunun sonucunda halsizlik, mide bulantısı, kusma, sersemlik, anksiyete, kabızlık gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bilinç değişiklikleri de tabloya eklenebilir.
D Vitamini Nasıl Depolanır?
Güneş ışınlarından en fazla fayda gördüğümüz saatler saat 11.00 ila 15.00 arasındaki zaman dilimidir. Bu saatlerde her 2 kolun çıplak ve güneşten koruma kremi sürmeden 15- 20 dakika güneşlendirmek önemlidir.
Eğer güneşlenme süresi daha uzayacaksa zararlı etkilerden korunmak için koruyucu faktörlü krem kullanmak gerekir. Pencere, cam arkasında güneşlenmek güneşin ciltte D vitamini üretimini engeller.
D Vitamini Eksikliği ve Fazlalığında Ne Olur?
Uygun dozda alınan D vitamini genellikle güvenli kabul edilmektedir. Ancak vücuda aşırı doz D vitamini almak zararlı olabilir.
Fazla miktarda alınan D vitaminine bağlı olarak; mide bulantısı, kusma, iştahsızlık, kabızlık, zayıflık, kilo kaybı, bilinç bulanıklığı, konfüzyon, yönelim bozukluğu, kalp ritmi sorunları, böbrek hasarı gibi rahatsızlıklar görülebilir. Ayrıca yüksek doz D vitamini; doku ve eklem kireçlenmelerine, böbrek taşı oluşumuna, yüksek tansiyona ve kanda kalsiyum artışına neden olabilmektedir.
D vitamini eksikliği, pek çok hastalığa zemin hazırlayabilir. Gündelik hayatta, kapalı ortamlarda çalışma, açık hava aktivitelerinden uzak olma ve yetersiz beslenmeye bağlı olarak D vitamini eksikliğinde artış gözlemlenebilir.
D vitamini eksikliğinde; vücut ağrısı, halsizlik, yürüme güçlüğü, kemik ağrısı, güçsüzlük, saç dökülmesi, baş ağrısı, depresyon, değişken ruh hali, uykusuzluk, gözaltı morlukları, aşırı terleme, kilo vermede güçlük çekme, sürekli üşüme gibi belirtiler hakimdir.
Hamilelikte D Vitamini Eksikliği
Hamilelik döneminde anne ve çocuk sağlığı adına D vitamini kullanımı oldukça önemlidir. Anne karnındaki bebek, kalsiyum ihtiyacını anneden karşıladığı için annenin bu dönemde D vitamini düzeyinin yeterli olması gerekmektedir.
D vitamini eksikliği olan anne ve bebeklerin kemiklerinde yumuşama, zayıflama ya da bebeğin kaslarında meydana gelen zayıflık, diş çıkmasında meydana gelen zayıflık da D vitamini ile alakalıdır.
Hamilelikte D vitaminini eksik düzeyde almak, bebek üzerinde kalıcı hasarlar oluşmasına neden olabilmektedir ve doğumdan sonraki vitamin takviyesi ile beraber de tam olarak düzelme sağlanamamaktadır.
Anne adaylarına 12. hafta itibariyle D vitamini takviyesine başlanılmalı ve emzirme döneminin 6. ayına kadar devam edilmelidir.
Vitamin Düzeyinizi Kontrol Altında Tutun!
D vitamini takviyesi alan kişilerin 6 ayda bir vitamin ve kalsiyum düzeyini kontrol ettirmesi gerekir.
Yeni başlamak istiyorsanız da öncesinde mutlaka test yaptırmalısınız. Çünkü D vitamini seviyenize bağlı olarak değişen miktarlarda takviye tavsiye edilmektedir.