Stres belirsizliğe verilen doğal bir tepki ve geleceğe dair zaman zaman endişelenmek son derece normal.
Ancak gelecek hakkında saplantılı biçimde çok fazla düşünmek ve öngörülemeyen bir vadedeki olaylara dair korku duymak anksiyete bozukluğu belirtisi olabilir.
Bu tip belirtileri hastalarında sık sık gördüğünü dile getiren psikoterapist Jenny Maenpaa kaygı bozukluğunun tedavi edilmediği takdirde uyku problemlerine, kronik ağrılara ve depresyona neden olabileceğini söylüyor.
Bir dönem kendisini de endişe döngüsünde bulduğunu dile getiren Maenpaa gelecek saplantısından kurtulmak için uyguladığı üç yöntemi CNBC'ye yazdı.
1. Sorunları çözmeye varsayımları sorgulamakla başlayın
Psikoterapist aklına en kötü senaryolar geldiğinde içgüdüsel olarak ilk başta bu tür düşüncelere hemen kapısını kapattığını ancak bunun doğru bir strateji olmadığını söylüyor.
Maenpaa korkutucu düşünceleri masaya yatırarak neden korktuğunuzu sorgulamanın daha verimli olacağını dile getiriyor.
Psikoterapist, "İşi berbat ettim. Patronum öfkelenecek. Ya işimi kaybedersem?" diye düşünmek yerine meseleye şu şekilde yaklaşmayı tavsiye ediyor:
Şöyle düşünebilirsiniz: Pekala, ya işimi kaybedersem? Sonra ne olacak? Şu anki pozisyonumda mutlu muyum? Bundan sonra ne yapmak istediğimi anlamak için kendime biraz zaman ayırmalı mıyım? Tek bir hata yüzünden beni kovabilecek bir yerde çalışmak istiyor muyum? Bunun önüne geçmek için şu an hangi adımları atabilirim?
Maenpaa bu sorulara gerçekçi cevaplar verildiğinde kaygının azalacağını belirtiyor.
2. Kontrol edebileceklerinize odaklanın
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Koronavirüs pandemisinin başlarında salgının küresel boyutları, aşının üretilip üretilemeyeceği ve bir sonraki adımda neler yaşanacağına dair çok fazla kafa yorduğunu söyleyen psikoterapist bunun üretken bir düşünce olmadığını ifade ediyor.
Maenpaa kontrol edemeyeceği meseleleri düşünmek yerine endişesini azaltmak için neler yapabileceğine odaklandığını söylüyor. Maenpaa için sık sık ellerini yıkamak, sosyal mesafeyi korumak ve yaratıcı yöntemlerle dışarıya daha az çıkmanın yollarını bulmak daha verimli olmuş.
Bununla birlikte psikoterapist bir sonraki ayı veya yılı düşünmek yerine günlük veya haftalık olarak neler yapabileceğinize odaklanmanızı öneriyor.
3. Kanıt arayın
Maenpaa'ya göre kafanızdaki kuruntulara odaklanmak da sizi endişe döngüsüne sürükleyebilir. Bunun yerine gerçekte yaşananlara daha fazla mercek tutarak kanıt arayıp düşüncelerinizin doğruluğunu test edebilirsiniz.
Fikirlerinizi çürütmek ya da güçlendirmek için mutlaka etrafınızda yaşananlara dair ipuçlarına başvurun ki böylece endişeye kapılmayın.
Birinin size kızdığını düşündüğünüzde örneğin kendinize şu soruları yöneltin:
Onun hangi davranışları bu şekilde hissetmeme neden oluyor? Son zamanlarda benimle iletişiminde bir değişiklik oldu mu? Benimle alakalı olmayan başka şeylerle meşgul olması mümkün mü? Hayatı nasıl gidiyor? Ailesi nasıl?
Maenpa peşin hükümlü davranmak yerine fikirlerinizi sürekli sorgulamayı öneriyor.
Independent Türkçe, CNBC