Dopamin Hormonu Nedir?
Dopamin Hormonu'nu Arvid Carlsson keşfetmiştir.Dopamin hormonunun beyinde bazal ganglion bölgesinde yoğunlukla var olduğunu dile getirmiştir.Greengard ve arkadaşları tarafından yürütülmüş çalışmada dopamin reseptörlerinin aktif olmasıyla meydana gelen hücre sinyal mekanizmalarıyla ilgili bilgiler keşfedilmiştir. Beynimizin hipotalamus bölgesinden salgılanan dopamin, mutluluğa neden olur. Beynimizde yer alan bu bölüm, ön beyinin altında yer alır. Hipotalamus bazı salgı bezlerin ve bazı vücudumuzun organlarının çalışmasına yardımcı olur. Beyindeki yeri talamus bölgesinin altındadır. Bu bölge küçük çekirdeklerden meydana gelir. Hipofiz bezi yardımıyla beyin ve endokrin sistem arasında oluşan bağlantıyı meydana getirmesine yardımcı olur. 2000 yılında, Arvid Carlsson ve Paul Greengard'ın yürütmüş oldukları bu çalışmaları ile ödül almışlardır. Dopamin gibi beyin kimyasallarına nörotransmiterler denir. Sözcük işlevlerini tanımlar; nöronlar (beyin ve sinir hücreleri) arasında kimyasal mesajlar iletirler. Beyninizin dışında dopamin bir hormondur.Her nörotransmiterin çeşitli işlevleri vardır ve beynin birden çok alanını etkiler. Farklı bölgelerde farklı işleri var. Örneğin beynin hareket merkezlerinde dopamin hareketle ilgilenir. Öğrenme alanlarında ise dikkat ile ilgilenir. Mesajları sinir sisteminiz aracılığıyla iletmek için bir nörotransmitter, onun için özel olarak yapılmış bir reseptöre "bağlanır"
Dopamin Ne işe Yarar?
Dopamin insan vücudunda birçok fonksiyonları vardır. Dopaminin farklı görevleri vardır. Dopaminin faydaları şunlardır:
- Hareketin kordineli şekilde çalışmasına katkıda bulunur.
- Öğrenme sürecine katkıda bulunur.
- Dikkati ve odaklanmayı arttırır.
- Stresli ve heyecanlı ruh hallerinin üstünde etkileri vardır.
- Bedenin hareketlerinin kontrolünü sağlamasında rol oynar.
- Hafıza fonksiyonlarının düzenlenmesine katkıda bulunur.
Dopamin Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
- Kas krampları,spazmlar veya titreme
- Kaslarda sertlik
- Denge kaybı
- Kabızlık
- Yeme ve yutmada zorlanmalar
- Kilo alımı veya kilo kaybı
- Reflü
- Zatürre
- Uykuya dalmada güçlük
- Enerji düşüklüğü
- Odaklanmada güçlük
- Hareket veya konuşmada yavaşlama
- Yorgun hissetmek
- Düşük benlik saygısı
- Suçluluk duygusu
- Sanrılar
- Halusinasyonlar
- İç görü eksikliği
Dopamin Fazlalığı Belirtileri Nelerdir?
Beyindeki yüksek dopamin seviyeleri,aşırı dopamin aktivitesi zayıflatıcı etkilere sahip olabilir. Fakat bazı semptomlar, özellikle de öğrenme olduğu zaman faydalı olabilir.
- Kaygı
- Enerji Artışı
- Stres Artışı
- Öğrenme ve odaklanma artış
- Uykusuzluk
- Öfke kontrolünde problemlerin yaşanması
- Halusinasyonlar
Bu semptomlardan herhangi birini yaşarsanız özellikle halusinasyon ve saldırganlık semptomlarını yaşıyorsanız uzmanınıza danışın.
Dopamin Seviyesinin Yol Açtığı Rahatsızlıklar Nelerdir?
Çeşitli tıbbi durumlar dopamin ile ilgili sorunlardan kaynaklanmaktadır. Bazıları psikolojik olarak kabul edilirken bazıları fizyolojiktir. Bazen de ikisinin bir birleşimi olarak kategorize edilebilir.
Dopamin; haz ve motivasyondan, motor kontrolüne kadar beyinin bir çok fonksiyonunda hayati bir öneme sahiptir. Dopamin seviyesi; parkinson, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, bağımlılık ve şizofreni gibi çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir.
Vücuttaki Dopamin Oranı Nasıl Yükselir?
Dopamin, beynimizde birçok fonksiyonları olan önemli bir kimyasal habercidir. Dopaminin büyük miktarda salındığı zaman, belirli davranışlarınızı tekrarlamanız için motivasyonunuzu sağlayan zevk ve ödül duyguları yaratır.
Dopaminin seviyeleri genellikle merkezi sinir sisteminin içinde düzenlenir, fakat dopamin seviyelerinizi doğal olarak arttırmak için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır.
Dopamin seviyelerini doğal olaral arttırmanın yolu:
Bol protein tüketin
Proteinler aminoasit denilen küçük yapı taşlarından oluşur.Vücudumuzdaki tüm proteinleri yapmak için yaklaşık 20 farklı aminoaside ihtiyaç vardır.Vücudumuz bu aminoasitlerden bazıları kendisi üretir, bazılarını da yiyeceklerden alabilirsiniz. Tirozin adı verilen aminoasit, dopamin üretiminde kritik rol oynar.
Araştırmalar, tirozin miktarını arttırmanın beyindeki dopamin seviyelerinin arttırabileceğini bunun da derin düşünmeyi teşvik edebileceğini ve odaklanmaya yardımcı olacağının sonucuna varılmıştır. Dopamin protein açısından zengin elde edilebilen trozin aminoasitlerinden üretilir. Bu aminoasitin yüksek alımları dopamin seviyelerini arttırabilir.
Meditasyon
Meditasyon zihninizi temizleme,içe yöneliş düşüncelerinizi yargısız veya düşüncelerin akıp gitmesine izin vermedir. Ayakta dururken,otururken ve hatta yürürken yapabilirsiniz. Düzenli uygulamanın sonunda zihinsel ve fiziksel sağlığa faydalı olacaktır. Yeni araştırmalar, bu faydaların beyindeki artan dopamin seviyelerinden kaynaklanabileceğini tespit edilmiştir. Sekiz deneyimli meditasyon öğretmenin olduğu araştırmada, sessizce dinlenmeye kıyasla bir saat meditasyon yaptıktan sonra dopaminin seviyesinde artış görülmüştür.
Bu meydana gelen değişikliklerin, meditasyon yapanların olumlu bir ruh hali sürdürmelerine ve meditatif durumda daha uzun süre kalmak için motive olmalarına yardımcı olduğu düşünülmektedir.
Yeterli güneş ışığı alın
Duygu durum bozukluğu yaşayanların yeterince güneş ışığı almadıklarını, kış aylarında kendilerini daha çökkün hissetmelerine neden olur. Düşük güneş ışığına maruz kalma dönemlerinin, dopamin de dahil olmak üzere ruh halinizi yükselten nörotransmiterlerin seviyelerinin düşmesine yol açabileceği ve güneş ışığına maruz kalmanın bunları artırabileceği iyi bilinmektedir. 68 sağlıklı yetişkin üzerinde yapılan bir araştırma, son 30 gün içinde en fazla güneş ışığına maruz kalanların beyinlerinin ödül ve hareket bölgelerinde en yüksek dopamin reseptörleri yoğunluğuna sahip olduğunu buldu. Güneşe maruz kalmak dopamin seviyelerini yükseltebilir ve ruh halini iyileştirebilir.
Yazı içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.