Kuyruklu yıldız, kuyruklu olmaya kuyrukludur, ama bir yıldız değildir. Yalnızca hareket eden birer yıldızmış gibi göründüklerinden bu isimle anılırlar. Zaten aslında her ülkenin kullandığı ortak bir tanım değil bu. İngilizce’de bu gök cismine verilen isim “comet“tir. Kelimenin orijinali olan “kome“, Antik Yunanca’dan gelmektedir ve “saç” anlamına gelir.
- Kuyruklu yıldızlar bir çekirdek (nüve) bölümü, onu saran saç (koma) kısmı ile toz ve iyon olmak üzere iki adet kuyruk kısmından oluşan, kaya benzeri cisimlerdir. Su, toz ve donmuş gazlardan meydana gelirler. Oysa gerçek yıldızlar ağırlıklı olarak hidrojen ve helyumdan oluşan gaz ve plazma karışımı cisimlerdir. Yıldızlar ısı ve ışık üretebilirler. Mesela Güneş’i gözünüzde canlandırın. Cüce bir yıldız hemen hemen Güneş gibi görünecektir, oysa bir kuyruklu yıldız görüntü itibarı ile gök taşına benzer.
- Kuyruklu yıldızların çapları mesela 750 metre olabileceği gibi, 300 km de olabilir. Şekil olarak patates gibi yamuk yumuk olabilirler. Yıldızlar ise küresel cisimlerdir ve çapları birkaç yüz bin kilometreden (bilinen en küçük yıldızın çapı 142 bin kilometre civarındadır), milyarlarca kilometreye kadar geniş bir aralıkta değişebilir.
- Kuyruklu yıldızlar, son derece basık elips yörüngelerde dolanırlar ve uzun zaman aralıklarında periyodik olarak Güneş’e yaklaşırlar. Güneş’e yaklaştıkça, buzla karışık olan yapıları çözülmeye başlar ve arkalarında, yıldız rüzgârıyla reaksiyon sonucu iyonize olan gazlardan oluşan bir plazma kuyruk ile, tozdan oluşan ikinci bir kuyruk bırakırlar. Bu kuyrukların uzunluğu 1 milyon kilometreden fazla olabilir. Gerçek yıldızlarda ise böyle yörünge hareketleri ve kuyruk oluşturma durumu görülmez.
Bu durumla bağlantılı olarak şunu söyleyebiliyoruz; bir kuyruklu yıldız, gerçek bir yıldızın çok yakınına gelene kadar görünmez. Oysa gerçek bir yıldızın görünmesi için, bir başka cismin ısı veya ışığına ihtiyaç yoktur.
Güneş Sisteminin Yerlileri…
Kuyruklu yıldızların yapılarının, Güneş Sisteminin oluşum aşamasından beri fazla değişmediği düşünülmektedir. Bu yüzden onları tanımanın, sistemimizi tanımaya eşdeğer olduğunu düşünen bilim insanları var, ancak genel olarak çok uzun dönemli geçiş aralıkları yüzünden onları çok rahat inceleyemiyoruz. Bazılarının bir kez görüldükten sonra tekrar gelmesi binlerce yılı bulabilir.
Adını sık sık duyduğumuz Rosetta uzay aracı, 67P Kuyruklu Yıldızı’nın yörüngesine oturtulmuş ve göndereceği bilgilerle, Güneş Sistemindeki suyun kaynağına dair gelişmeler elde edileceği umulmuştu. Her ne kadar çok heyecan verici sonuçlar çıkmasa da, Rosetta görevini yerine getirdi ve araç yüzeye çarptırılarak görev sonlandırıldı.
Her yıl “Şu tarihte şu meteor yağmuru var” şeklinde yapılan haberlerdeki meteorların kaynağı, kuyruklu yıldızlardır. Bunlar Güneş’e yaklaştıklarında, ısıdan kaynaklanan gevşemeyle kopan parçalar, kuyruklu yıldız yoluna devam edip gitse de, burada kalabilir. Kuyruklu yıldızın yörüngesiyle kesişen Dünya yörüngesine oturabilirler ve her yıl belli tarihlerde atmosferimize giriş yaparlar.
Kuyruklu yıldızlar, çok eski çağlardan beri gözlenen gök cisimleridir. Antik çağlarda bunların uğursuzluğuna inanan çok sayıda toplum vardı. Bu toplumlar, gökte bir kuyruklu yıldız göründüğünde, çeşitli doğal afet ve felaketlerin gerçekleşeceğine inanırlardı.
Günümüzde her ne kadar böyle şeyler pek kalmadı desek de, astrolojiye inananların da, bu toplumlardan bir farkı yok gibi görünüyor. Sebebini bir başka yazımızda açıklamıştık. Şuradan okuyabilirsiniz : Astroloji ve Astronomi
Bir yazımızın daha sonuna geldik. Hoşça kalın.