Anayasa Komisyonu Üyesi, CHP İstanbul Milletvekili, Anayasa Hukuku Profesörü İbrahim Kaboğlu, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın üçüncü kez Cumhurbaşkanı adayı olamayacağını söyledi.
+Esra Gerçek'ten Çiftçi'ye konuşan Kaboğlu ise, 2007’de Anayasa'da yapılan değişiklikle, Cumhurbaşkanı'nın 7 yıllığına ve yalnızca bir kez TBMM tarafından seçilmesini öngören kural yerine doğrudan genel oyla seçileceğini öngördükten sonra, "Cumhurbaşkanı'nın görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir” kuralını getirdiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı'nın genel oyla seçilmesini öngören maddenin ilk kez 2014 Ağustos seçimlerinde, ikinci olarak 2018 Haziran'da uygulandığını söyleyen Kaboğlu, "6771 sayılı yasa ile 21 Ocak 2017'de gerçekleştirilen ve 16 Nisan halk oylaması ile kabul edilen Anayasa değişikliği sırasında madde 101'de yeniden değişiklik yapıldığı halde, 2007'de konulan ve alıntılanan 2. fıkra hükmüne dokunulmadığını ifade ediyor" dedi.
"CUMHURBAŞKANI 3. KEZ ADAY OLAMAZ"
Kaboğlu, 2023 Haziran Cumhurbaşkanlığı Seçimleri veya seçimlerin daha önceki bir tarihte yenilenmesi varsayımına göre, 2014 ve 2018 seçimlerinde Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, yeniden aday olmasının ne anlama geldiği sorusuna şu yanıtı verdi: "Madde 101/2'ye göre bu sorunun yanıtı açık: Görevdeki Cumhurbaşkanı, üçüncü kez aday olamaz. Ancak, bu kesin kurala, 2017 Anayasa değişikliği sırasında 'koşula bağlı' bir istisna getirildi. Şöyle ki; Cumhurbaşkanı'nın ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir."
"GÖREV SAYISINI ETKİLEMEZ"
2017 Anaya değişikliği, görevdeki Cumhurbaşkanı'nın görev sayısını etkileyip etkilemeyeceği sorusuna ise Kaboğlu'nun yanıtı şu oldu: "Etkilemez. Çünkü 2017'de Anayasa'da değişiklik yapıldı, Anayasa değişmedi. Bunun anlamı şudur: 7 Kasım 1982'de 2907 sayılı Kanun ile kabul edilen TC Anayasası yürürlüktedir. Zaman içinde yapılan değişiklikler, Anayasa'nın yürürlüğünü hiçbir zaman kesintiye uğratmadı ve etkileri, yalnızca değiştirilen maddeler ile sınırlı kaldı. Anayasa'nın bağlayıcı ve üstünlüğü, 'Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır' hükmü (md.11) ile teyit edilmektedir."
İbrahim Kaboğlu, özetle 2017 değişikliğinin, Anayasa'nın yürürlükteki hükümlerinin normatif yani bağlayıcı değerini kesintiye uğratmadığı için, 2007 Anayasa değişikliği ile öngörülen, "Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir" kuralını da etkilemediğini ifade ediyor. 2/17 değişikliği ile, bu genel kurala, koşula bağlı bir ayrık kural getirdiğini söyleyen Kaboğlu, ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hali olduğunu belirtiyor. Kaboğlu sonuç olarak, iki dönemdir görevde bulunan Cumhurbaşkanı'nın, hukuken üçüncü kez aday olamayacağını (md.101/2), buna karşılık hukukun açtığı yolla siyasal iradenin ortaya çıkması koşulu gerçekleşirse yeniden aday olabileceğini söylüyor.