Bilim insanları, idrar yolu enfeksiyonu olan kadınların yarısının yanlış antibiyotikle tedavi edildiğini tespit etti
“Komplike olmayan idrar yolu enfeksiyonlarında uygun olmayan antibiyotiklerin yazılması yaygın bir durum. Bu hastalarda ve toplumda ciddi sonuçlara yol açıyor”
Dünya Sağlık Örgütü, dünya genelinde idrar yolu enfeksiyonlarının toplam maliyetinin 1 milyar doların üzerinde olduğunu açıklamıştı.
ABD’de yapılan yeni bir araştırma, idrar yolu enfeksiyonu teşhisi konan kadınların yaklaşık yarısının yanlış antibiyotiklerle tedavi edildiğini gösterdi.
Bilim insanları, doktorların tedavi gören kişilerin 4’te üçüne gerekenden daha uzun süre antibiyotik kullanmasını söylediğini tespit etti.
Araştırmada Nisan 2011 ila Haziran 2015’de idrar yolu enfeksiyonu teşhisi konan 18’le 44 yaş arasındaki 670 bin 400 kadının verileri incelendi. Bu kişilere verilen reçeteler, mevcut klinik kılavuzlardaki önerilerle karşılaştırıldı.
Araştırmacılar, reçetelerin yüzde 47’sinde önerilerle eşleşmeyen antibiyotiklerin yazıldığını tespit etti.
Katılımcıların yüzde 76’sının antibiyotiği gerekenden daha uzun süre kullandığı görüldü.
Çok sayıda antibiyotik yazılması, enfeksiyonlarda antibiyotiğe karşı direncin en önemli nedenlerinden biri.
ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (US Centers for Disease Control and Prevention – CDC):
“2019’da ABD’de antibiyotiğe dirençli enfeksiyonlar sebebiyle her 15 dakikada bir kişi hayatını kaybetti.”
Araştırmanın başyazarı, Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde doktor öğretim üyesi Anne Mobley Butler:
“Komplike olmayan idrar yolu enfeksiyonlarında uygun olmayan antibiyotiklerin yazılması yaygın bir durum. Bu hastalarda ve toplumda ciddi sonuçlara yol açıyor..
Giderek artan sayıdaki kanıtlar, geniş spektrumlu antibiyotiklerden dar spektrumlu antibiyotiklere ve daha uzun süreleri kullanımlardan daha kısa süreleri kullanımlara geçtiğimizde hastaların daha iyi sonuçlar aldığını gösteriyor. Advers olayları (bir ilacın kullanımında beklenmeyen yan etki), mikrobiyom kesintisini ve antibiyotiğe dirençli enfeksiyonları önleyerek en uygun antimikrobiyal kullanımının teşvik edilmesi hastaya ve topluma fayda sağlar.”
Butler, doktorların klinik kılavuzları aralıklarla kontrol etmesi gerektiğini de vurguladı.
Nedenleri, semptomları ve CDC’nin önerileri
İdrar yolu enfeksiyonu her yaştan kadında ve erkekte yaşanabiliyor fakat kadınlarda daha yaygın. Zira Dünya Sağlık Örgütü 2011’de yayımladığı bir raporda, yetişkin kadınların en az yüzde 50’sinin hayatları boyunca en az bir kez idrar yolu enfeksiyonu geçirdiğini bildirmişti.
CDC’ye göre, yeni bir partnerle cinsel ilişkiye giren ve bunun ardından idrarını yapmayan kadınların idrar yolu enfeksiyonuna yakalanması daha yüksek bir ihtimal. Diğer riskler arasında önceden bu hastalığı geçirmek, menopoz, gebelik ve prostat büyümesi var.
İdrar Yolu Enfeksiyonu
Genel Tanıtım
Üriner sistem enfeksiyonları olarak da adlandırılan idrar yolu enfeksiyonları, idrar yolunun herhangi bir bölümünde, böbrekler ve üreterlerden mesaneye ve idrar yoluna kadar olan enfeksiyonlardır.
Sağlıklı bir insanın idrarında bakteri (mikrop) yoktur.
Bazen, vücut dışındaki bakteriler idrar yoluna girer ve enfeksiyona neden olur. Enfeksiyon, üretrayı (idrarı mesaneden dışarıyla yönlendiren tüp), böbrekleri veya mesaneyi etkileyebilir.
İdrar yolu enfeksiyonlarının içinde en sık görülenlerin başında mesanenin enfeksiyonu olan sistit hastalığı gelmektedir.
İdrar yolu enfeskyonu, idrar yolunun herhangi bir bölümünü etkileyebilir:
Üretrit
İdrarı mesaneden vücudun dışına taşıyan tüpün enfeksiyonudur.
Sistit
Mesanede enfeksiyon oluşması durumudur.
Piyelonefrit
Böbreklerin enfeksiyonudur, idrar yollarındaki anatomik bir bozukluk nedeniyle idrarın mesaneden böbreklere doğru geri kaçması nedeniyle ortaya çıkabilir.
Belirtiler
İdrar yolu enfeksiyonunun belirtileri şunlardır;
- Sık idrara çıkma
- İdrar yaparken ağrı veya yanma
- Ateş
- Yorgunluk
- İdrarda kanın var olabileceğini gösteren koyu renkli, bulanık veya kırmızımsı renkte olan idrar
- Kötü kokulu idrar
- Özellikle kadınlarda, pelvik (alt karın bölgesi) ağrısı
- Kaburgaların altında arka veya yanda ağrı
- Bulantı ve / veya kusma
- Sıkışıklık hissine rağmen sadece az miktarda idrar yapmak
İdrar yolu enfeksiyonları kadınlarda sıklıkla görülen hastalıkların başında gelmektedir.
Birçok kadın yaşamları boyunca birden fazla defa idrar yolu enfeksiyonu geçirebilir. Bunun temel nedeni, üretra adı verilen ve idrarı mesaneden dış ortama taşıyan tüp şeklindeki yapının kadınlarda erkeklere kıyasla daha kısa olmasıdır.
Dış ortamdaki bakteriler, kadınlarda daha kısa bir yol kat ederek mesaneye ulaşabilmektedir.
Buna ek olarak, idrar yolu enfeksiyonlarının cinsel olarak aktif olan kadınlarda ve doğum kontrol yöntemi olarak diafram ve spermisidal (sperm öldürücü) krem kullanan kadınlarda daha sık olduğu saptanmıştır.
Bunların yanı sıra, idrar yolu enfeksiyonlarına menopoz sonrası dönemde de sık rastlanmaktadır.
Tanı Yöntemleri
Normal idrar sterildir. İçinde herhangi bir bakteri, virüs veya mantar bulunmaz, çoğu zaman sindirim sistemindeki mikroplar idrar yoluna girdiğinde ve çoğalmaya başladığında idrar yolu enfeksiyonu oluşur.
Bu şekilde oluşan enfeksiyonlar genellikle sindirim sisteminde doğal olarak bulunan koli basili (Escherichia coli) bakterisinden kaynaklanır.
Bunun yanı sıra, herpes, gonore, klamidya ve mikoplazma gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar da, idrar yolları enfeksiyonlarına, özellikle üretritlere, yol açabilirler.
İdrar yolu enfeksiyonlarını teşhis etmek için kullanılan bazı testler aşağıdaki gibidir:
İdrar Tahlili
İdrarda bulunabilecek kanamaları, savunma hücrelerini, mikropları (bakteriler), çeşitli proteinleri ve idrarın özelliklerini tespit eder.
İdrar Kültürü
Enfeksiyona neden olan bakteri veya mantarları teşhis ederek ve bunlara uygun tedaviyi tespit etmeye olanak sağlarİdrar yolu enfeksiyonu tekrarlanan bir problem haline gelirse, idrar yolunun normal olup olmadığını görmek için başka testler de kullanılabilir. Bu testlerden bazıları şunlardır:
Sistoskopi
Bu tetkikte hekim mesanenizin ve idrar yolunuzun iç kısmını inceler. Genellikle idrar yolu iltihabı, böbrek veya mesane taşları ve mesane tümörleri gibi idrar yolu rahatsızlıklarını teşhis etmek ve değerlendirmek için de kullanılır.
Böbrek ve Mesane Ultrasonu
Yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanılarak, mesane ve böbreklerin büyüklüğünü, şeklini gösterir. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına neden olabilecek kitle, taş, kist, tıkanıklık ve anormallikleri kontrol eder.
Bilgisayarlı Tomografi (BT)
İdrar yolunun ayrıntılı görüntülemesini yapmak için X-ışınları kullanılır.
Tedavi Yöntemleri
Antibiyotikler genellikle idrar yolu enfeksiyonları için ilk basamak olarak kullanılan tedavilerdir.
Hangi ilaçların reçete edileceği ve ne kadar süreyle kullanılacağı sağlık durumunuza ve idrarınızda bulunan bakteri türüne göre hekiminiz tarafından belirlenecektir.
Bunun dışında, su tüketimini arttırmanız da tedavinizin bir parçası olarak hekiminiz tarafından tavsiye edilebilir.
İdrar yolu enfeksiyonu geçirme riskini azaltmak için alınabilecek önlemler aşağıdaki gibidir:
- Bol miktarda su tüketmek
- İdrar tutmaktan kaçınmak
- Tuvalet sonrası temizliği önden arkaya doğru yapmak
- Cinsel ilişkiden önce ve sonra genital bölgeyi temizlemek
- Cinsel ilişki sonrasında idrar yapmak
- Genital bölge temizliğinde sabun kullanımından kaçınmak
- Hijyenik pedleri sık değiştirmek
- Pamuklu iç çamaşırı giymek ve sıkı, oturan kıyafetlerden kaçınmak
İLGİLİ HABER
Acıbadem Web ve Yayın Kurulu
Independent