MÖ 2. BİNYIL SAVAŞ ARABALARI
(61. Sayı - TARİHE YÖN VEREN SAVAŞLAR )
İnsanlık tarihi, aynı zamanda savaşlar tarihidir. Büyük bir kısmı, stratejik önemi olan merkezlerin kontrolü için yapılan bu savaşların başlıca sebepleri arasında toprakları genişletme, ekonomik gücü arttırma veya koruma amaçları yer almaktadır.
Arabanın Ortaya Çıkışı ve Savaş Amaçlı Kullanımı
Eskiçağda kullanılan arabalar hakkında hem görsel hem de yazılı malzemelere dayanılarak bilgi edinmek mümkündür. Ele geçen görsel malzeme arasında araba parçası buluntularının yanı sıra, çeşitli eşyalar (kap-kacak, kemerler, sikkeler, mühürler vb.) üzerindeki araba tasvirleri de sayılabilir.
Neolitik Çağdan itibaren değiş-tokuş ticaretinin uzak bölgelere taşınması ihtiyacının doğmasıyla birlikte ticaretin sınırları da genişlemiştir. Tunç Çağından itibaren gittikçe artan ticari faaliyetler, uzak mesafelere daha hızlı gidebilen ve çok yük taşıma kapasitesine sahip tekerlekli araçların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Hayvan sırtında yapılan yük taşımacılığına kıyasla daha verimli olan tekerlekli araçların (arabaların) kullanılması böylece yaygınlaşmaya başlamıştır.
Bilindiği kadarıyla Eski Önasya’da tekerlekli araba ile ilgili ilk kayıtlar Mezopotamya’da bulunmuştur. Tekerlekli taşıt kullanımına ait en eski belge Güney Mezopotamya’da bir Sumer şehri olan Uruk’ta kil tablet üzerine yapılmış olan basit piktografik işaretlerdir.
Yazı: Gaye ŞAHİNBAŞ ERGİNÖZ
Yazının tamamına Aktüel Arkeoloji Dergisi 61. sayısından ulaşabilir, okuyabilirsiniz.