Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Geçiş Dönemi Adaleti İlişkisi: Silahlı Çatışma Süreçlerine İlişkin Verilen Kararlar Üzerinden Bir Değerlendirme2014-08-26 18:08:09
ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 11, SAYI 41, BAHAR 2014
SERDAR GÜLENER*
ÖZET
Bu çalışmada uluslararası ilişkiler disiplinin temel inceleme alanlarından biri olan silahlı çatışma süreçlerinde ortaya çıkan insan hakları ihlalleri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi perspektifinden değerlendirilmektedir. Mahkemenin bu ihlallere yaklaşımı çatışma sonrası yeniden inşayı sağlamayı hedefleyen geçiş dönemi adaleti penceresinden incelenmektedir. Bu çerçevede öncelikle, silahlı çatışma ve geçiş dönemi adaleti kavramları gözden geçirilmektedir. Bu kavramları somutlaştırmak için Avrupa coğrafyasında yaşanmış olan ya da halen yaşanan silahlı çatışmalar, geçiş dönemi adaleti aracılığıyla analiz edilmektedir. Bunun sonucunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin silahlı çatışmalarda yaşanan insan hakları ihlallerinin giderilmesinde doğrudan bir geçiş dönemi adaleti mekanizması olmadığı ancak çatışma süreçlerinin neden olduğu yıkıcı etkilerin onarımında zaman zaman ulusal makamlar üzerinde etkide bulunduğu ortaya konulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Silahlı Çatışmalar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS), Geçiş Dönemi Adaleti, Çatışma Sonrası Toplum
------------------------------
* Doç. Dr., Anayasa Mahkemesi Raportörü/Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.