Sayın Küçükşahin, Frankfurt am Main Goethe Üniversitesi’nde hukuk okuyorsunuz, Müslümansınız, başörtü takıyorsunuz ve bu hafta Pazartesi günü “Devlet Memurlarının Görünüşünü Düzenleyen Kanun” aleyhine bir imza kampanyası başlattınız. Nazi dövmeli bir Berlin polis memurunun davasının sonucu, ancak şimdi dini kıyafetleri yasaklama seçeneği de var. Federal Meclisi çoktan geçti ve bu Cuma Federal Konsey önünde. Dilekçe vermeye karar vermenize ne sebep oldu?
Bir avukat olarak, diğerleri gibi, düzenli olarak Legal Tribune Online’ı okurum. Orada hukuk profesörü Kirsten Wiese’nin hukukla ilgili yazdığı bir makale buldum. Orada, diğer şeylerin yanı sıra, başörtüsünün de bu yasaya dahil edildiğinin kamuoyunda yeterince tartışılmadığını yazdı. Çünkü Federal Meclis’te yasa tartışmasız geçti. Bunu arkadaşlarımla tartıştım. Bunlardan ikisi, bu halkın bir dilekçe ile basitçe yaratılması gerektiğini öne sürdü. Bu yüzden Cuma günü yasaya evet veya hayır diyebilen Federal Konsey üyelerine bir itiraz yayınladık. Federal Konsey’de bununla ilgilenecek toplam 100 kişiye yazdım.
Ara bakiyeniz nedir?
İlk başta şöyle düşündük: 1000 oy alırsak mutlu oluruz. Sonra sadece iki günde 60.000 kişi vardı. Bu arada, Perşembe gecesi Çarşamba gecesi itibariyle 100.000 oy var. İmzalı pdf 4.294 sayfa uzunluğundadır. Bunalmış durumdayız. Ayrıca imzalayanların yorumlarından. Birçoğu devletin tarafsızlık vaadini sözüne alıyor ve şöyle yazıyor: Bu tam olarak yapmamız gereken şey, ilk önce başarmamız gereken şey bu. Dini işaretleri yasaklayan devlet – bu arada, sadece başörtüsünü değil, aynı zamanda kippayı ya da Katolik rahibelerin alışkanlığını da – tarafsız değil.
Birçoğu bunu farklı görüyor. Onlara ne söylüyorsun?
Tüm bu yasaklar, başörtüsünden rahatsızlık duyan, memur veya yargıcın bu nedenle görevini tarafsız bir şekilde yerine getirmediğini varsaymak zorunda olan ya da varsayabilen “objektif gözlemci” kurgusuna dayanmaktadır. Peki bu objektif gözlemci kim? Gerçekte yok. Etli ve kanlı bir insanın bu anlamda “tarafsız” görünüp görünmeyeceği sorulabilir. İmkansız bir şeyi öngören devletin tarafsızlığı tehlikeye girmedi mi? Ayrıca, başlangıçta Nazi dövmelerine yönelik olması gereken bu yasanın nedeni beni de rahatsız ediyor. Nazi dövmelerinin bize dini kıyafetlere karşı bir yasa getirmesi gerçekten olamaz!
Dilekçenizin tek amacı daha fazla tanıtım mı?
Aynı zamanda çoğulcu demokrasiyi yansıtan Almanya’daki kamu hizmeti hakkındadır. Ekonomi uzun süredir fabrikalardaki çeşitli iş güçlerini çekmeye çalışıyor. Ve Alman Yetkililer Derneği de buna bağlı. Böyle bir yasa tamamen saçmadır.
Son 20 yılda başörtüsü ile ilgili çok sayıda yüksek mahkeme kararı çıktı. Bazıları kamu hizmeti yasaklarına sıkı sınırlar getirilmesi çağrısında bulunurken, diğerleri – Avrupa Adalet Divanı örneği – özel sektörde de başörtüsü yasaklarına izin verildi. Muhtemel bir avukat olarak, durumu nasıl görüyorsunuz – kendiniz ve öğrenci arkadaşlarınız için de?
Özellikle 2015 yılında Karlsruhe’de alınan kararı hatırlıyorum …
… anayasa mahkemesi öğretmenler için kapsamlı bir başörtüsü yasağını yasakladığında ve buna yalnızca belirli nedenler, örneğin okuldaki barışın fiilen tehlikeye düşmesi durumunda izin verdiğinde.
Benim açımdan bu çığır açıcıydı. Geçtiğimiz yıl başörtülü avukatlar için avukatlıkta başörtüsü kararı ağır bir darbe oldu.
Daha sonra aynı anayasa mahkemesi, bu kez İkinci Senato, öğretmen adaylarının belirli faaliyetler için başörtüsü takmasının yasaklanmasına karar verdi.
Bu sorunun çözülmesini çok uzun süre bekledik. Ve sonra bu karar. Bu arada, birçok avukat tarafından da eleştiriliyor.
[Wenn Sie aktuelle Nachrichten aus Berlin, Deutschland und der Welt live auf Ihr Handy haben wollen, empfehlen wir Ihnen unsere App, die Sie hier für Apple- und Android-Geräte herunterladen können.]
Başörtülü hukuk okumaya karar verirseniz, bugünkü haliyle şu anlama gelir: Bir avukatın temel çalışma alanında çalışamayacaksınız. Mahkemede yargıç ve hatta muhtemelen bir avukat olarak sorunlarla karşılaşmayacaksınız. Bu senin için ne anlama geliyor?
Bu çok sinir bozucu. Meslek özgürlüğümüz sorgulanıyor, sosyal tartışmalara konu oluyor ve mesleki geleceğimizi kısıtlayan yasalar da söz konusu. Bu kolay bir durum değil. Sert sosyal ortama ve Müslüman karşıtı kızgınlığa rağmen, temel medeni haklar için savaşmaktan başka bir yol göremiyorum.
Bakış açınızın değişeceğine dair herhangi bir umudunuz var mı?
Şu anda benim ana izlenimim, henüz yeterince ağa bağlı olmadığımız, kendimizi ifade edebileceğimiz ve sesimizi duyurabileceğimiz bir alandan yoksun olduğumuzdur. Umarım başarabiliriz. Halka açık diyaloğun neredeyse bir parçası değiliz. Durum böyle olduğu sürece, azınlıklara, dine ve diğerlerine bakış açımızı bile değiştiremeyeceğimize dair çok az umudum var. Yetkililer, kamu hizmeti tarafsız değil, ırkçılık, ırksal profilleme hakkında yeterince güvenilir rapor var. Bu aynı zamanda dini azınlıkları da etkiliyor.
Mevcut yasaya geri dönelim: Etkileri hakkında oldukça farklı görüşler var. Anayasa blogunda, başörtüsünün ülke çapında yasaklanmasına izin verildiği görüşü dile getirildi, sizin aktardığınız Kirsten Wiese’nin hukuki sonuçlarının çok az olduğunu, ancak başörtüsü aleyhine bir işaret olduğu ifade edildi. Bunu nasıl görüyorsunuz
“Sadece” bir sinyal ise, o zaman bana ulaştı. Sekiz federal eyalette memurların dış görünümünün düzenlenmediği açıktır. Bu federal yasanın orada dramatik sonuçları olabilir.
Başörtüsüne karşı savunma bazı yerlerde güçlüdür. Bildiğiniz ve konuyla ilgilenen herkesin tekrar tekrar duyduğu birkaç argüman: Bu hiç de dini bir kural değil, birçok Müslüman kadın takmıyor. Veya: Kadın düşmanıdır. Senin cevabın?
Konunun bu olmadığını söylüyorum. Kadınların ne giyeceklerini seçmekte özgür olmaları ile ilgili. Başörtüsünün dini bir emir olarak kabul edilip edilmeyeceğine karar vermek her Müslüman bireye kalmıştır. Müslüman olmayanların değil, Müslüman kadınların kararıdır. Bir Müslüman olarak, bir Hristiyan’ın görevinin ne olduğuna karar vermiyorum.
Bu da bizi bir sonraki tartışmaya getiriyor: başörtülü kadınlar sadece gönüllü olarak yaptıklarını söylüyorlar. Gerçekte, baba, koca, ağabey onları buna zorlar.
(gülüyor) Bu dilekçeye ismim ve yüzümle katılıyorum. Biri beni türban takmaya zorlasaydı, kesinlikle böyle bir dilekçe başlatmazdım. İnsanlar hayatın gerçekleriyle ilgilenmeli ve etkilenenlerle doğrudan sohbet etmelidir ve herhangi bir komplo mitini takip etmemelidir. Şu anda sözde yanal düşünürler ile bunun nereye gittiğini görüyoruz.