Sekiz yaşındaki Danil Baranovsky, Rus füzelerinden kaçmaya çalıştıklarında ailesiyle birlikte aylarca Kharkiv metro istasyonunda yeraltında yaşıyordu.
Şimdi, nihayet yeniden yer üstünde yaşamak, onun en sevdiği kitap. çeşitli tavşanlarYukarıdaki tilkilerden kaçınırken yeraltında yaşayan bir tavşan topluluğu hakkında.
Metroda kamp yapan diğer çocuklarla kurduğu dostlukları özleyen Danil, “Bu tavşanlar gibiydik” dedi. “Çünkü aşağısı eğlenceliydi.”
Danil ve ailesi, Ukrayna birliklerinin Rus birliklerini şehir merkezinden yeterince uzağa iterek, Kharkiv’i savaştan sağ salim kurtaracak kadar şehir merkezinden yeterince uzağa ittikten sonra haftalar ve aylarca sığındıkları metro istasyonlarından Mayıs ayı sonlarında çıkanlar arasındaydı.
Ancak Ruslar, Harkov’un kuzeyindeki mevzilere ve sadece 50 kilometre uzaklıktaki Rus sınırına girerken, civardaki mahalleler hala ateş altında.
Pazartesi günü, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, Rus ordusunun “Kharkov’a yeniden saldırmak için güç toplamaya çalıştığına” inandığını söyledi.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, Danil’in annesi Elena Baranovska, sekiz aylık kız kardeşini kucağında tutarken, yeraltında geçirdiği zamana dair çok farklı anılara sahiptir.
“Çok zordu” dedi. “Çünkü orada çocuklarınızı temizleyip yıkayamazsınız. Soğuk ve ıslaktı. [The baby] çok küçüktü. Emzirdiğim iyi oldu.”
Mart ayında Kharkiv’in güneydoğusundaki Korobochkyno adlı bir köyde kaçtıkları aile evi artık yok. Baranovoska, eski evi hakkında “Ayrıldığımızda sadece camlar kırılmıştı” dedi. “Kapılar ve çit bile.”
“Artık hiçbir şey kalmadı ve çok zor çünkü geri dönecek bir yerim yok. Çocuklarımı ne yapacağım? Bilmiyorum.”
Yerinden edilen aileler öğrenci yurtlarına taşındı
Şimdilik, o ve kocası, eski bir öğrenci yurdunda şehir tarafından sağlanan tek bir odada yaşıyor.
Yurt, fırının da bulunduğu bir binanın tek katındadır. Konut sakinleri ortak bir mutfak ve banyoyu paylaşmaktadır. Uzun, loş bir koridorda kapıya vurulan her kapı benzer hikayelerle cevaplanır.
Larisa Nesterenko inançlı bir kadın, düzgün bir masanın üzerine yerleştirilmiş bir İncil, ayrıca plastik damalı bir masa örtüsüyle kaplı bir vazoda çiçekler.
Dört adet tek kişilik yatak, askeri hassasiyetle üretilmiştir ve odadaki her öğenin, duvar rafındaki düzgün ayakkabı sırasına kadar atanmış bir yeri vardır.
Dul bir kadın olan Nesterenko, savaş başladığında aslında Kharkiv Metrosu için çalışıyordu. Mahalle ateşe verildiğinde, kızı, torunu ve damadı ile birlikte yaşadığı apartmandan kaçarken kendini de orada buldu.
“Evimiz Şubat ayının sonunda bombalandı” diyor, defalarca duygulara boğulmuş, yanaklarından yaşlar süzülüyor. “Önemli olan, başımızın üstünde bir çatımız olması. [now]”
‘Bu nasıl olabilir?’
Nesterenko bir ay önce evini ziyaret edebildi ve aceleyle geride bıraktığı belgeleri aramak için geri döndü. Bir roket onun üstündeki daireye çarpmış ve ateşe vermişti.
Geride kalanların videosunu gösteriyor: tezgahın üzerindeki bir sepet yumurta, etrafındaki her şey kömürleşmişken hâlâ bozulmamış; yanmış enkaz yığını üzerinde duran bir çaydanlık.
“Bütün kilerim turşu doluydu” dedi. “Her şey yanmış. Testiler düşüp parçalanmış. Çocuk odası. Oturma odası. Hiç mobilyam olmamış gibi hissediyorum.”
Ancak, en büyük kaybı kurtarmak için çok çalıştığı evden daha kişiseldir. Ölen kocasının fotoğrafları da imha edildi.
“Nasıl olur da sözde kardeşimiz Rusya Ukrayna’ya saldırdı? Bunu bugüne kadar hala anlamış değilim.”
İşgalden önce Ukrayna’nın en büyük ikinci şehri olan Kharkiv, çoğunluğu Rusça konuşulan bir şehir. Rusya sınırına yakınlık ise sınır ötesi trafiğin ve aile bağlarının artmasına neden oldu. Birçok Kharkiv sakini bu bağların artık geri dönülmez şekilde koptuğunu söylüyor.
Şehrin belediye başkanı Ihor Terkhov, Rusya’nın Harkov’u bombalamasının yaklaşık 150 bin kişinin evsiz kaldığını söyledi.
Şehir insanları – ve ekonomiyi – işe geri döndürmeye çalışırken, metro sistemini tüm yolcular için ücretsiz olarak şimdi olduğu gibi tekrar çalışır hale getirmek Terkhov’un kararıydı.
Acil insani ihtiyaçlar
İnsanlar yeniden yüzeye çıktıkça veya şehre döndükçe, insani ihtiyaç büyüktür.
Katolik yardım kuruluşu Caritas tarafından yakın zamanda işletilen bir gıda dispanseri, Kharkiv’in merkezinde büyük bir kalabalık topladı. Bekleyen herkese yetecek kadar yiyecek poşeti olmayacağına dair söylentilerin yayılmasıyla arbede çıktı.
Yerel bir Caritas çalışanı, hayır kurumunun her gün şehrin farklı yerlerinde en az 3.000 kişiyi beslediğini söyledi.
Natalia Desiatinnikova onlardan biri. 57 yaşındaki adamın yanında, sunulan konserve et ve şişelenmiş suyun bir kısmının taşınmasına yardım eden üç yaşındaki torunu vardı.
Desiatinnikova, “Hayatlarımız tamamen değişti.” Dedi. “Ateş altında yaşamak çok zor. Çocuklarınız korktuğunda çok zordur. İşsiz olmak zor.”
Kharkiv’de birkaç restoran ve kafe yeniden açılıyor, ancak birçoğu hala kapalı durumda.
Desiatinnikova, bombalamanın ilk günlerinde şehirden kaçan insanların geri dönmeyi düşünmelerinin hâlâ çok tehlikeli olduğuna inanıyor.
“Henüz geri gelmeye değmez. Çünkü [there is] Bombardıman hala her gün oluyor. Bir plan gibi,” dedi, “geri dönmek için çok erken. Şehir merkezinde ve banliyölerde de duyabiliyoruz.”
yıkılan mahalleler
Harkov’un kuzeyinde bir mahalle olan Saltivka, Rus bombaları ve roketlerinden en çok etkilenen bölge oldu. Savaştan önce yoğun nüfuslu apartmanlarla doluydu.
Ayakta kalanlar deliklerle delik deşik, ateşten kararmış.
Kimsenin evini aramadığından emin olmak için geri dönen bir sakine göre, 11 ayrı olayda bir bina roketlerle vuruldu.
Binanın cephesinin bir kısmı, çöken bir merdiveni, binanın içini ve orada yaşayan insanların yaşamlarını açığa çıkararak basitçe düştü. Hiçliğin kenarında sallanan masalar, katlar arasında sallanan radyatörler.
Saltivka, Kharkiv’in en açıkta kalan bölgelerinden biri olmaya devam ediyor. Ateş altındaysa, şehrin geri kalanı onu duyabilir.
Bu, bazı metro istasyonlarında yolcu trafiğinden uzak köşelerde kalma izni verilen bazı insanları yeraltında tutmaya yetti.
Yazıcıları tamir ederek geçimini sağlayan Ruslan Omelnik, “Şehrin kuzeyinde, Saltivka’da olanlar korkutucu” dedi.
“Patlamalar var. Bombalar hala uçtuğu için sığınaktan ayrılmaya korkuyoruz.”
“Her gün bombaların düşmesini bekliyorum”
Omelnik ve yaklaşık sekiz kişi, merkezi bir tren istasyonunda yürüyen merdivenlerin arkasına şiltelerini yerleştirdi. İçinde mikrodalga fırın, şişe su ve insanların kişisel alanını betimleyen kutular bulunan bir masa var.
Saltivka’ya daha yakın başka bir istasyonda, yaklaşık 50 kişinin hala yeraltında yaşadığı bildiriliyor.
Omelnik, Rusların 24 Şubat’ta Ukrayna’yı işgal etmesinden birkaç gün sonra, kendi evinden çok uzakta olmayan bir acil durum evine taşındı.
SAAT | Rus birlikleri Harkov’u geri püskürtüyor, ancak saldırılar devam ediyor:
“Başlangıçta bodruma indim ve bir süre orada kaldım. Ama uçaklar üzerimizden uçunca dayanamadım ve buraya geldim” dedi.
Dairesi vurulmadı, ancak muhtemelen psikolojik travmadan muzdarip olduğunu kabul ederek metrodan ayrılmaya hazır değil. Karısı ve kızı, Batı Ukrayna’da nispeten güvenli bir şehir olan Lviv’de.
“Bir psikologla görüşmem teklif edildi, ancak korkunuzu yenmek çok zor. Çünkü dışarı çıktığında [of the subway] ve geceleri patlamalar duyarsın, bu seni paranoyak yapar. Her gün bombaların düşmesini bekliyorlar. Evde olmak istiyorum ama olmaya cesaret edemiyorum.
Ayrıca Rusların Kharkiv’e geri döneceğine inanıyor.
“Onların daha fazla silahı var. Ve güçleri. Ve muhtemelen geri dönme olasılıkları daha yüksek.”