BEYİN REHABİLİTASYONU
Beyin Rehabilitasyonu Nedir?
Hasar görmüş ve iyi işlemeyen organların iyi işleyebilmesi için yapılan fiziki ve elektriki egzersizler gibi “beyin” içinde rehabilitasyonlar mevcuttur.
Hasar oluşan beynin sağlıklı çalışması veya bozulan birtakım beyin fonksiyonlarını beynin tekrar yapabilmesi “beynin rehabilitasyonu” yla mümkündür.
En sık uygulanan rehabilitasyonlar kafa travmalarından, beyin felçlerinden sonra beyin için yapılan rehabilitasyonlardır.
Bunlara bir örnek konuşma rehabilitasyonu (speech terapi) uygulamasıdır ve özel uzmanlara ihtiyaç duyulur.
Ayrıca koku alma gibi beynin en basit işlevinden, planlama veya karar verme işlevleri gibi en muğlak ve en karmaşık fonksiyonlarına kadar yönelen geniş bir rehabilitasyon uygulamaları mevcuttur.
Beyin Rehabilitasyonu olarak kullanılan programlar nelerdir?
Bunlar hastanın veya beyinin öğrenmesine dayalı yöntemlerdir.
*Konuşma kusuru olan bir hastaya konuşmayı yeniden öğretebilmek için uygulanan konuşma egzersizleri
*Yutma güçlüğü olan bir bireyin yutmasını sağlamak için yutma egzersizleri
*Bacağı felçli olan hastaya yürüme kalıplarını yeniden öğretme gibi bir çok program mevcuttur.
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon ile Beyin Rehabilitasyonu İlişkisi Nasıldır?
Bacağa pasif egzersiz veya masaj yapmak fizik tedavi ve rehabilitasyondur, çünkü bu uygulamlar hastaya nasıl yürüyeceğini öğretmez. Bunlar fizik tedavi uygulamalarıdır, adale sertliğini azaltma, eklemlerin katılaşma veya donmasını önlemeye dönük fiziki egzersizlerdir.
Pasif egzersizlerin beyin rehabilitasyonuna yardımcı ve destekleyici etkileri mevcuttur, ancak kasın nasıl kasılmaya sevk edileceği, kası kişinin nasıl kontrol edeceğini öğretmez.
Hasta uygulamaya kendisini de katıyor ise, pasif egzersiz yönünde kendisi de çaba gösteriyor, yani sinir sistemini bilinçli bir şekilde aktive ediyor ise, çalışmaları terapist olmadan da kendi başına yürütme çabasında ise beyin rehabilitasyon yapıyor veya alıyor denebilir.
Beyin Egzersizi ile Beyin Rehabilitasyon Farkı Nedir?
Kafa travması ve beyin felçlerinden sonra yapılan beyin rehabilitasyonu dışında hasar olmadan da beynin fonksiyonlarının kötüye gitmesini önleyecek yöntemler de (beyin egzersizleri) vardır.
Beyin Egzersizleri için beyinde travmaya bağlı veya başka bir beyin hastalığına bağlı hasar ve kognitif fonksiyon bozukluğu olması gerekmez. Mevcut sağlıklı durumu elde tutmak veya geliştirmek amaçlıdır.
Beyin Hasarı ve Fonksiyon Kayıpları Nasıl Oluşur?
Travma sonrası gelişen beyin hasarı en sık trafik kazaları olmak üzere, motorsiklet ve bisiklet kazaları, yüksekten düşme, iş kazaları,darp gibi nedenlerle meydana gelmektedir.
Yukarda belirtilen kazaların sıklığı dikkate alınınca travmaya bağlı beyin hasarı her an herkesin başına gelebilir.
Beyin Hasarı Sonuçları Nelerdir?
Travmaya bağlı beyin hasarının akut döneminde ölüm oranı yüksektir. Beyin hasarı oluştuğunda, akciğer, karaciğer hasarı ya da kemik kırığında olduğu gibi iyileşme görülmez. Birkaç saniyelik kötü durumun beyinde yaptığı değişiklikler yaşamı tamamen değiştirebilir.
Travmaya bağlı beyin hasarı kognitif (bilişsel) fonksiyonları etkileyebilir. Bellek, algılama, anlama, dikkatte azalma, konsantrasyon sorunları, sorun çözme, mantıklı düşünme, karar verme gibi çok önemli işlevlerde değişiklikler oluşabilir.
Beyin hasarı fiziksel sorunlara da yol açabilir. Kısmi felç, adale sertlikleri, denge ve koordinasyon bozukluğu, yutma güçlüğü, konuşma bozuklukları ile sonuçlanabilir.
Bu durumlar da kişileri başkalarına bağımlı hale getirebilir.
Beyin hasarı ruhsal yapıda duygulanım, düşünce ve davranış değişikliklerine de yol açabilir. Anksiyete, depresyon, saldırganlık, şiddet ve kontrol kaybı görülebilir. Sosyal ilişkileri bozabilir.
Epileptik atak görülebilir. Daha ileri dönemde ağrılar ortaya çıkabilir. En sık baş ağrısıdır, ayrıca boyun, omuz ve bel ağrılarıda olabilir.
Kişilik değişiklikleri, aile ve arkadaş ilişkilerinde zorluklar, mesleki performansta düşüklük ve iş hayatında başarısızlık olabilir.
Beyin Rehabiltasyonu Ne zaman Önerilir?
Kaza sonrası hayati risklerin kaybolduğu, yaşam fonksiyonlarının düzenli işlediği zaman hastalar değerlendirilir. Hastanın durumuna göre yoğun ve kapsamlı bir rehabilitasyon programına alınabilir.
Beyin Rehabilitasyonundan yararlanma nasıl belirlenir?
Beyin dokusal özellikleri nedeniyle uyum gücü yüksek, dinamik ve mükemmel yapılanmış bir organdır.
Rehabilitasyon çalışmalarına muhakkak cevap verir.
Ancak, beyin hasarının şiddeti, yaş, cinsiyet, hastalık öncesi durum, bilişsel işlevlerin durumu ve diğer vücut fonksiyonları, rehabilitasyondan yararlanma ve olabilecek düzelmenin son seviyesinin belirlenmesinde etkilidir.
Klinik düzelme yavaştır ve değerlendirilmeler kesin olmayabilir.
Beyin Rehabilitasyonu yaşamı düzenlemeye yardımcı olur?
Ağır hasarı olanlar bencil ve çocuksu bir kişilik kazanabilirler. Normal ve uygun olmayan seksüel davranışlar, bazen saldırgan davranışlar gösterebilirler.
Beyin rehabilitasyonunun bir parçası olan psikososyal rehabilitasyon önemli ve en çok zaman alan bölüm haline gelebilir.
Bu kişilerin sabırlı, destek veren bir çevreye ihtiyaçları vardır. Aile, arkadaş, sosyal çevresi ve toplum hastaların gereksinimlerini bilmelidir
Beyin hasarı olup ancak iyi rehabilite edilen hastalar, öğrenme, hatırlama gibi bilişsel işlevlerinde sorun olmayanlar tekrar bağımsız hale gelebilirler.
Sonuç olarak, rehabilitasyon merkezleri tarafından takip edilme, gerektiğinde gelişen soruna göre yatarak tedaviler ve uzun süreli destek bu kişilerin yaşamını geliştirebilir.
İSTANBUL BEYIN MERKEZLERİ
SÜLÜN SOK. NO 9 LEVENT İSTANBUL
TEL: 0212 281 36 96
FAKS:0212 281 36 37
email:email@example.com