Sual: Oruçlu iken misvak kullanmak uygunmudur?
Oruçlu iken misvak kullanmak ile ilgili hadis-i şerif ?
Sual: Oruçlu iken misvak kullanmak uygunmudur?
Oruçlu iken misvak kullanmak ile ilgili hadis-i şerif ?
Cevap: Oruçlu İçin Misvak Kullanmak Ve Göze Sürme Sürmek Hakkında Gelen Hadîsler Babı
1677) Âişe (Radıyallâhü anhâ)'dan rivayet edildiğine göre Resûlul-lah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir :
«Oruçlunun hayırlı hasletlerinden birisi, misvak (kullanması)-dır.Zevâid'de şöyle denilmiştir : Bunun senedindeki râvi Mücâlid zayıftır. Lâkin Buhârî, Ebû Dâvûd ve Tirmizİ'nin rivayet ettikleri Âmir bin Rabia'nın ha-dlsi bu hadis için şâhid durumundadır. [66]
İzahı
Zevâid türünden olan bu hadîs, oruçlunun misvak kullanması*nın müstehablığına delâlet ediyor. Hadîs kayıtsız olduğu için öğle*den evvel ve öğleden sonraya şümullüdür.
Notta işaret edilen  m i r' in hadîsi meâlen şöyledir: "Ben, Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) i oruçlu olduğu halde misvak kullanırken gördüm."
El-Menhel yazarı Â m i r' in hadîsini açıklarken şöyle der :
"Bu hadîs, oruçlunun öğleden evvel ve sonra misvak kullanma*sının müstehablığına delâlet eder. Misvakın kuru veya yaş olması farketmez. Âlimlerin bu husustaki görüşleri şöyledir:
1 - içlerinde Ömer, tbn-i Abbâs, Alî ve îbn.-i Ömer (Radıyallâhü anhümJ'ün bulunduğu sahâbüerden bir ce*mâat ile Mücâhid, Saîd bin Cübeyr, Ata', İb*rahim Nehaİ, Muhammed bin Şîrîn, Ebü Ha-nîfe, Muhammed, Sevrî ve Evzâî' nin kavli, yu*karıda anlatılandır.
2 - Şafiî ve arkadaşlanna göre oruçlunun öğleden evvel misvak kullanması müstehab olup, öğleden sonra mekruhtur. Ebû Sevr ile Evzâî ve Muhammed bin e 1 - H a s a n ' -dan bu kavil rivayet edilmiştir. Bunların delili, oruçlunun ağız ko*kusunun Allah katında misk kokusundan daha güzel olduğuna dâir Buhârî ve Müslim'in Ebû Hüreyre (Radıyallâhü anh)'den rivayet ettikleri hadîstir. Misvak kullanmak ile bu koku*nun giderilmesine çalışılmıştır. Bu koku, öğleden sonra belirdiği için o vakitte misvak kullanmayı mekruh saymışlardır.Lâkin mezkûr hadîs, onların dedikleri mânâda kesin değildir. Başka mânâlarda da yorumlanmıştır. Geniş izah için oruç bahsinde geçen bu hadise mü*racaat edilsin.
3 - Mâlik ve arkadaşlarına göre misvak yaş olduğu zaman oruçlu için kullanılması mekruhtur. Kuru olduğu zaman, oruçlu öğ*leden evvel de öğleden sonra da kullanabilir. Bu görüş, Ş a' b i, K a t â d e , başka âlimler ve Ebû Yûsuf tan rivayet edil*miştir.
4 - Ahmed'e göre öğleden sonra oruçlunun misvak kul*lanması mekruhtur. Misvak yaş olsun, kuru olsun fark etmez. Ke*za yaş iken öğleden önce de kullanmak mekruhtur.
1678) Âişe (Radıyallâhü anhâyfan; Şöyle demiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) oruçluyken gözüne sür*me sürmüştür.Zevâid'de şöyle denilmiştir : Bu hadisin İsnadı zayıftır. Çünkü raıri ZUbeydl zayıftır. Onun adının Said bin Abdül-Cebbâr olduğunu Ebû Bekir bin Ebi D&vûd beyan etmiştir. [67]
İzahı
Zevâid türünden olan bu hadîs, oruçluyken göze sürme sürme*nin meşruluğuna delâlet eder. Âlimlerin bu husustaki görüşleri şöy*ledir :
1 - Ebû Hanife, Şafii âlimleri, Atâ', Hasan-ı Basrî, Nehai, Evzâi ve Ebû Sevr'e göre oruç*lunun gözüne sürme sürmesi caizdir. Sürülen sürmenin tadı boğaz*da duyulsa dahi oruç bozulmaz. Enes, tbn-i Ömer ve İbn-i Ebi Evfâ (Radıyallâhü anhüm)'ün kavli de budur.
2 - M âl ikil er'e göre eğer göze sürülen sürmenin boğa*za ulaşması muhakkak ise sürülmesi haramdır ve kaza etmek gere*kir. Eğer şüpheli ise sürülmesi mekruhtur.
3 - İbn-i Ebî Leylâ ve bâzı âlimlere göre göze sür*me sürmek orucu bozar. [68]