Bu söz, yazılı ifadenin fiziksel şiddetten daha etkili ve yıkıcı olabileceği fikrini vurgular. Bu deyimin kaynağı 19. yüzyılın başlarına, tam olarak 1839'a dayanmaktadır.
Oyun yazarı Edward Bulwer-Lytton, sahnelenen "Richelieu: Or, The Conspiracy" adlı oyununda bu ifadeyi kullanarak, Kardinal Richelieu'nun düşmanlarına karşı fiziksel mücadele edemese de, yazılı ifadelerin gücünü vurgular. "Kalem kılıçtan keskindir... kılıcı alın (ve) devletler onsuz da kurtarılabilir!" şeklindeki bu çıkış, o dönemdeki düşünsel atmosferdeki pragmatizmi ve çatışma çözümüne yönelik yeni yaklaşımları yansıtır.
Bulwer-Lytton'un bu ifadeyi icat etmiş olması, o dönemdeki düşünsel atmosferdeki pragmatizmi ve çatışma çözümüne yönelik yeni yaklaşımları yansıtır. Ancak, benzer duygulara daha önceki yıllarda da rastlanmıştır. Örneğin, 17. yüzyılın ortalarında yazar Robert Burton, "Bir kelimeyle yapılan darbe, kılıçla yapılan bir darbeden daha derin vurur" şeklinde benzer bir ifade kullanmıştır.
Bulwer-Lytton'un "kalem kılıçtan keskindir" sözü, zaman içinde popülerliğini korumuş ve farklı bağlamlarda kullanılmıştır. Günümüzde bu deyim, yazılı ifadenin gücünü vurgulayan evrensel bir anlam taşımaktadır.