Polisiye suç ve suçlularla ilgili edebiyata verilen genel addır. Başlangıç olarak kimilerince Gaston Leroux tarafından yazılan Sarı Odanın Esrarı adlı kitap, kimilerince de Edgar Allan Poe tarafından yazılan Morg Sokağı Cinayeti kabul edilir.
Polisiye edebiyatın atası sayılan Edgar Allan Poe ve romanlarındaki cinayetler…
Kodlamaların Anlamları
(İllüstrasyonlar: Kadir Erten)
Edgar Allan Poe Kimdir?
Edgar Allan Poe, 19 Ocak 1809’da Boston’da Massachusetts’de doğdu. Anne ve babası profesyonel oyuncu olan Poe, üç kardeşten ikincisi olarak dünyaya geldi. Önce babası evi terketti ardından annesi 1810 yılında veremden hayatını kaybetti. Poe’yu zengin bir tüccar olan John Allan ve eşi Frances evlat edindi. Edgar’ın Allan soyadını, bu tüccardan aldığı ifade edilir.
Poe’nun eğitim hayatı antik ve modern diller üzerine eğitim görmek üzere gittiği Virginia Üniversitesi’nde başladı. Ancak alkol, kumar ya da borçları nedeniyle okuldan ayrılmak zorunda kaldı. Kâtiplik ve gazete yazarlığı yaptı. Annesini küçük yaşta kaybeden Edgar Allan Poe, kendisini büyüten Frances Allan’ı 1829 yılında kaybetti. Frances Allan’in ölümü ve John Allan ile anlaşamaması sonrası Poe aileden uzaklaştı. Orduda bir süre görev alan Poe, West Point Askeri Akademisine kayıt oldu ve buradan da atıldı. Ardından yazılarını yayımlamaya bu dönemlerde başladı.
Edgar Allan Poe Polisiye Edebiyatın Atasıdır
Polisiye, gizem, gotik, bilim kurgu gibi pek çok türde öykü ve şiirler yazan Poe, kendinden sonraki nesile de örnek ve ilham kaynağı oldu. Poe’nun yarattığı Dupin karakterinin ise polisiye kurgunun dedektifleri için temel olduğu kabul edilir.
Hastalık, yoksulluk ve alkolle geçen yaşamına rağmen hayatı boyunca üretken olan Allan Poe, sayısız makale, öykü ve eleştiri yayımladı. 1845 Ocak ayında yayımladığı “Kuzgun” şiiri ile büyük bir başarı kazandı. 1847 yılında eşi veremden öldü. İki yıl sonra 3 Ekim 1849 tarihinde ise Baltimore sokağında kaldırımda bulunan Edgar Allan Poe, 7 Ekim’de yaşamını yitirdi.
Başlıca Eserleri
- Kuzgun
- Kara Kedi
- Annabell Lee
- Kuyu ve Sarkaç
- Dedektif Auguste Dupin Öyküleri
- Oval Portre
- Morgue Sokağı Cinayeti
- Usher Evinin Çöküşü
- Altın Böcek
- Kızıl Ölümün Maskesi
- Çanlar