İç Anadolu bölgesinde bulunan göller içindeki volkan külleri, sünger taşları ve lav tabakaları özellikle Ürgüp, Görerne civarında aşınma nedeniyle ilginç şekiller oluşturmuştur. Piramit ve peri bacası olarak adlandırılan bu oluşumlar mağara konutları ve yer altı şehirleriyle eski dönemde biryerleşim merkezi olarak kullanılmıştır. Yumuşak olan ve kolayca oyulabilen tüfler gerek aşınmayla gerekse insanların oymasıyla sığınak ve barınak niteliğini almıştır. Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde saklanmak için kullanılan yeraltı şehirleri bir süre yaşamak için havalandırma güvenlik ve ibadet bakımdan yeterli özelliklere sahiptir. Birbirine dehlizler ve kuyularla bağlı katlardan oluşan yeraltı kentleri yaşamak için gerekli her türlü koşulun sağlandığı çeşi tli işlev leri olan salonlardan ve odalardan oluşmaktadır. Havalandırma bacalarıyla her katın hava alması sağlanmış baca çıkışı herhangi bir saldırıya karşı gizlenmiştir. Yiyecek stoklarının konabileceği . geniş alanlar, Eğitim ve toplantı salonları, mutfaklar gibi yaşam için gerekli olan her bölüm düşünülmüştür. Kapıdan gelebilecek saldırılara karşı ise tekerlek şeklinde duvarın içine geçen kalın taş kapılar yapılmıştır. Dışarı ile bağlantılı koridorlar bir yatak üzerinde dönen değirmen taşı biçimindeki taşlarla kapatılmıştır.
İlginç yüzey şekilleri ve tüfler içine oyulmuş tarihi yapıları ile bir müze şehir olan bu yörede Kapadokya kilise lerinin en erken örnekleri bulunur. Bunlar ya guruplar halinde ya da tekdir. Orta Hisar'daki dörtlü gurup yöredeki en eski kaya kiliseleridir. Bu bölgenin ilk halkı Hatti ve Hititlerdir. Bölge Hıristiyanlığın yayılma döneminde en önemli odak noktalarından biri olmuştur.