Isıl işlem, bir malzemenin özelliklerini ve/veya iç yapısını değiştirmek amacıyla, o malzemeye belli bir sıcaklık-zaman periyodu dahilinde uygulanan bir ısıtma ve soğutma işlemleri sırasıdır. İstenen değişikliklerin yanı sıra istenmeyen değişiklikler de yaratabilir. İsteyerek yapılabileceği gibi başka bir işlemin sonucu olarak da ortaya çıkması da muhtemeldir.
ÇELİĞE ISIL İŞLEM YAPILMASININ SEBEBİ NEDİR ?
Bunun esas olarak 4 sebebi vardır.
- Aşınma dayanımını yükseltmek için.
- Mekanik özelliklerini iyileştirmek için(tokluk,çekme ve akma dayanımı).
- Sünekliğini geliştirmek ve yumuşatmak için.
- Kaba tane yapısını inceltmek için.
Demir-Karbon denge diyagramının % 2 C bileşimine kadar olan kısmı çelik kısmıdır. Belirli bir karbon bileşimine sahip bir çelikte elde edilmesi istenen yapı, dolayısıyla çeliğin kazanacağı özellik, farklı ısıl işlemler için çeliği Demir-Karbon diyagramının çelik kısmındaki farklı sıcaklık bölgelerine çıkarmak, belirli bir süre bekletmek ve uygun soğutma ortamında soğutmak suretiyle elde edilir.
NE ZAMAN YAPILIR?
- İşlenebilirliği geliştirmek için yapılırsa çeliğe yapılan ilk işlem olarak uygulanabilir.
- Bir parçanın imalat sırasında ısıl işlem görmesi gerekebilir. Örneğin soğuk şekillendirme sırasında parçanın tekrar şekil verilebilmesi için yumuşatılması gerekebilir.
- Aşınma dayanımı elde etmek için en son işlem olarak yapılabilir. Örneğin saban demiri(pulluk kulağı).