JULES VERNE
Jules Verne (Jül Vern) bütün dünya çocuklarının severek okudukları, ileri görüşlü bir yazardır. Düşleyerek yarattığı bilim kurgu romanlarının çoğu bugün gerçekleşmiştir. (1) Birçok bilimsel araçları bulan ve geliştiren bilim insanları kendilerine Jules Verne’in ışık tuttuğunu söylemişlerdir. Denizaltısıyla ilk kez suların dibine inebilen Simon Lake (Saymın Leyk), büyük Fransız romancısı için şöyle diyor:
“Gezilerimin öyküsü Fransa'ya yayılmıştı. Denizlere dalma düşüncesini kendisinden aldığım Jules Verne, bana kutlama dileklerini bildirdi. Ben ona her zaman bir serüven romancısı kadar bir bilim insanı gözüyle de baktım. Jules Verne (Jül Vern), tutarlı bir bilim insanı anlayışı taşıyan bir kimseydi.”
Oysaki Jules Verne Denizler Altında 20.000 Fersah'ı yazdığında aklına getirmediği bir şey vardı. Bir romanın ilk denizaltı gezisine esin kaynağı olacağı…
Bu kitabın yayınlanmasının ardından altı yıl geçmişti. On yaşında bir çocuk olan Simon Lake sürekli Kaptan Nemo'nun serüvenlerini okuyordu. (2) Nautilüs'ün serüvenleriyle büyülenmiş olan bu çocuk, denizaltı denemelerinden söz eden bütün kitapları araştırmaya koyuldu. Yirmi iki yıl sonra denizaltısı Arganaute (Arganot)'la suların altında gitmeyi başarabildi.
Jules Verne kitaplarını yalnızca düş gücünden yararlanarak yazmamıştır. Gökbilim, fizik ve kimya dalları üzerinde derin incelemeler yaptıktan sonra eserlerini ortaya koymuştur.
Yazı hayatına oyunlar yazmakla başlamış; ancak ilgi göremeyince bilim kurgu roman türüne yönelmiştir. Balonla Beş Hafta Gezi kitabı çıkar çıkmaz çok beğenilmiş ve okunmuştur. Çünkü o sıralarda keşifler, geziler, balon uçuşları üzerinde çok durulmaktaydı. Yazarı yönlendiren etken de bunlar oldu.
Jules Verne'in yazdığı bütün romanlar dünya dillerine çevriliyordu. Gökyüzünde uçuş, deniz diplerinde gezi, aya gitme gibi olağanüstü görülen olaylar, insanları şaşırtıyordu. Pek çok kimse bunları saçma buluyordu. Ama zamanla çoğu gerçekleşti.
Yaşamı boyunca elli serüven romanı yazmış olan Jules Verne coşkulu, canlı bir çocuktu. Onun serüven merakı bir gün evden kaçmasına yol açtı. Hindistan yolculuğuna çıkmak üzere olan bir gemiye gizlice tayfa yazıldı. Bu kaçışı haber alan babası, ardından yetişerek onu gemiden aldı, eve getirdi. Ceza olsun diye bir odaya kapattı. O zaman Jules Verne kendi kendine şöyle dedi:
– Bundan böyle, ben de yalnızca düş gücümle geziler yapacağım!
Gerçekten de oturduğu yerde, kafasından yaptığı gezileri yazmaya koyuldu.
İşte onun birbirinden güzel serüven romanları bu kararından sonra ortaya çıktı.
Türkçeye pek çok kez çevrilmiş olan romanlarının başlıcaları şunlardır:
80 Günde Devriâlem, Gizli Ada, Deniz Altında Yirmi Bin Fersah, İki Yıl Okul Tatili, Araba ile Dünya Gezisi, Issız Ada, Ay’a Gezi, Kaptan Grant'ın Maceraları, On Beş Yaşında Bir Kaptan.
Enver Naci GÖKŞEN
Yerli ve Yabancı Yazarlardan Örneklerle Çocuk Edebiyatı
(Düzenlenmiştir.)