Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), ya da Türkçe ismiyle Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) insanların konsantre olma yeteneğini etkileyen bir nöroçeşitliliktir.
ADHD olan öğrenciler, aynı anda birçok şey olduğunda odaklanmakta güçlük çekebilirler. Örneğin, bir ödevi veya sınavı tamamlarken arka plandaki sesler veya hareketler bunaltıcı ve dikkat dağıtıcı olabilir.
Ayrıca, ADHD’si olan öğrenciler sessiz ortamlarda da odaklanmakta güçlük çekebilirler. Bu durumda, beyaz gürültü (white noise) onlar için yardımcı olabilir.
ADHD’si olan bazı öğrenciler aynı zamanda hiperaktif de görünebilir. Çok fazla enerjiye sahip olabilirler, çok konuşkan olabilirler ya da düşünmeden hareket edebilirler.
Çocuk olsun, genç olsun veya yetişkin olsun, ADHD’si olan öğrenciler için genellikle okulda başarılı olmak çok daha zordur. Peki biz öğretmenler olarak onları dil öğrenme yolculuklarında nasıl daha iyi destekleyebiliriz?
Bu yazımda öğrencilerinizin günlük zorluklarını anlamaktan erişilebilir sınıf stratejilerini uygulamaya kadar, ADHD’li öğrencileri desteklemek hakkında bilmeniz gerekenlerden bahsedeceğim.
ADHD’si olan öğrenciler bir çok farklı konuda zorluk yaşabilirler. Onların nelerle mücadele ettiğini anlayarak başlamanız lazım.
Bu zorluklar aşağıdaki listeden herhangi biri olabileceği gibi, eklemeyi unuttuğum bambaşka bir konu hakkında da olabilir.
- zaman işleyişi
- organizasyon
- talimatları dinlemek ve takip etmek
- uzun süre hareketsiz oturmak
- görev tamamlama
- odaklanma
- stres yönetimi
- risk değerlendirmesi
- unutkanlık
Şimdi size bu yaygın zorlukların üstesinden gelmenize ve ADHD’si olan öğrencilerinizin dil öğreniminde başarıya ulaşmalarına yardımcı olmak için sekiz erişilebilir öğretim stratejisinden bahsedeceğim.
1. Birey odaklı öğretin
Her öğrenci farklıdır, bu nedenle onlar için neyin işe yaradığını öğrenmek için onlarla (ve ebeveynleriyle) konuşmanız çok önemli. Neleri zor bulduklarını ve nasıl yardımcı olabileceğinizi öğrenin.
2. Net talimatlar verin
Talimatları olabildiğince kısa tutmaya çalışın. Büyük görevleri daha küçük görevlere bölmek ve ardından her talimatı birer birer vermek, öğrenmeyi tüm öğrenciler için daha erişilebilir hale getirecektir.
Talimatlarınızı çeşitli şekillerde vermek isteyebilirsiniz: sözlü, yazılı, görsel olarak, vs… Öğrencilerden, anlayıp anlamadıklarını kontrol etmek için talimatı tekrar etmelerini veya yeniden ifade etmelerini de isteyebilirsiniz.
3. Güven oluşturun
Pek çok öğrencide olduğu gibi, ADHD’si olan öğrenciler de genellikle düşük özgüvene sahip olabilir. Öğrencilerinizin başarılarını övün ve öğrenme yolculuklarına görmeleri için onları destekleyin. Yeni beceriler geliştirirken onları ödüllendirin.
4. Dikkat dağıtıcı unsurları minimuma indirin
ADHD’si olan öğrenciler, telefon bildirimleri, arka planda gevezelik veya müzik gibi sesleri oldukça dikkat dağıtıcı bulabilirler. Sessiz yerlerde daha iyi odaklanabilirler. Daha az dikkat dağıtıcı olan bir koltuk seçmelerine izin verin veya konsantrasyon gerektiren görevler için gürültü önleyici kulaklıklar takmalarına izin verin. Daha fazla odaklanma için gürültü önleyici kulaklıkları beyaz gürültü veya yumuşak enstrümantal müzik çalacak şekilde ayarlayabilirsiniz.
Koridorda, pencerede, ekranda ve hatta diğer grup tartışmalarında olup bitenler gibi görsel dikkat dağıtıcı şeyler de odaklanmayı etkileyebilir. Bu durumlarda nereye oturmak istediklerini onlara sorun.
5. Harekete izin verin
Uzun süre oturmak zorlayıcı ve motivasyon kırıcı olabilir. Öğrencileri ayağa kaldırmak ve sınıfta dolaşmalarına izin vermek, tüm sınıfa enerji vermenin harika bir yoludur.
Ayrıca, öğrencilerin dersi dinlerken eskiz notları almalarına ve stres çarkı gibi oyuncaklarla oynamalarına da izin verebilirsiniz. Bunlar kaygıyı azaltabilir ve odaklanmaya yardımcı olabilir.
6. Öğrencileri zaman ayırmaya teşvik edin
ADHD’si olan öğrenciler görevleri hızlı bir şekilde tamamlayabilir ve çalışmalarında hata olup olmadığını kontrol etmek için desteğe ihtiyaç duyabilirler.
Öğrencileri talimatları dikkatlice veya birkaç kez okumaya teşvik edin. Çalışmalarını sabırla düzeltin ve hızdan çok kaliteyi hedefleyin.
7. Mindfulness Uygulaması
Bazı öğrenciler, mindfulness uygulamalarından da yararlanabilir. Bunun, ADHD’si olan kişilerin mevcut göreve odaklanmalarına ve duygularını tanımlamalarına yardımcı olduğu araştırmalarla sabittir. Bununla birlikte, bazı öğrenciler için bunu uzun süre yapmak da zorlayıcı olabilir, bu nedenle kısa meditasyonlar veya doğaçlama nefes egzersizleri iyi bir başlangıç noktası olabilir.
8. Çalışma planlayıcıları kullanın
Öğrencilerin zaman tutma ve düzenleme becerilerini geliştirmelerini desteklemek için yapılacaklar listesi hazırlama alıştırmaları yapın.
Ayrıca, hangi günlük görevlere öncelik vereceklerini ve çalışma programlarındaki dikkat dağıtıcı unsurları nasıl en aza indireceklerini belirlemelerine yardımcı olarak onları destekleyebilirsiniz.
Siz ne düşünüyorsunuz?
ADHD ile bir deneyiminiz var mı? Sizin için neler işe yaradı? Her öğrenci farklıdır, bu yüzden düşüncelerinizi yorumlarda paylaşmanız bizim için çok önemli.