Avrupa'da özel bankaların bir günlüğüne Avrupa Merkez Bankası'nda (AMB) park ettikleri paranın hacmi salı günü 500 milyar Euro ile rekor düzeye çıktı. Bir gün sonra AMB'ye 528 milyar euro emanet eden bankalar daha sonra bu miktarı biraz düşürdü. Bu rakam, ticari bankaların 2007'de, yani finans krizinden önce Merkez Bankasına yatırdıkları gecelik paranın bin katına tekabül ediyor.
Bu kadar parayı bir günlüğüne Merkez Bankasına yatırmak, parayı işletmeyip yastık altında saklamakla aynı anlama geliyor. Nerede kullanacaklarını bilemedikleri paranın emin ellerde olmasını tercih ediyorlar. Bu işlemden para kazanmıyorlar. Çünkü Merkez Bankası gecelik mevduata binde 5'lik yıllık faiz uyguluyor. Yani bu şekilde 1000 Euro, Merkez Bankasınad tutulduğunda sadece 5 Euro faiz geliri elde ediliyor. Aynı para ile mesela Türkiye Hazinesi'nin tahvili satın alınsa 40 Euro gelir elde etmek mümkün...
İşler yolunda gitmiyor
Bankalar kısa vadeli fazlayı bir günlüğüne, finansman açığını kapatmak zorunda olan diğer bankalara ödünç verdiklerinde daha fazla para kazanıyorlar. Kasa fazlasını bankalara pazarlamak yerine düşük faizle Merkez Bankasına aktarılması güvensizliğin arttığını gösteriyor. Bankalar birbirlerine olan güveni öylesine kaybetmişler ki, bir geceliğine de olsa borç vermek istemiyorlar. Uzmanlar, durumun son derece tehlikeli olduğunu ve Avrupa bankalarının güvensizlik yüzünden borç vermemesinin, bu kez reel ekonomide değil de bankalar arasında kredi darboğazına yol açabileceğini dile getiriyorlar.
Finans sistemindeki muhtemel şokların, tıpkı ABD'deLehman Brothers'in iflasına yol açan 2008 yılındaki gibi zincirleme reaksiyon başlatmasından endişe ediliyor. 2008'de de sermaye piyasasını korku sarmış, interbank işlemleri durma noktasına gelmiş, konjonktür motoru istop etmişti.
Milyarlık açık
Almanya'dakiler de dahil olmak üzere bazı Avrupa bankaları şimdiden sendelemeye başladı. Avrupa Bankacılık Denetleme Kurulu EBA, Commerzbank'ın 5.3 milyar euroluk taze paraya ihtiyacı olduğunu hesapladı. ‘Die Welt' gazetesi, ‘iyi haber alan kaynaklara' dayanarak yayınladığı haberde bu Alman bankasının kısa zamanda 6 milyar euro bulması gerektiğini yazdı. Bu Alman bankasının kasasında, bol miktarda ıskartaya çıkmış Yunan devlet tahvili bulunuyor. Commerzbank'ın yıl ortasına kadar bu gediği kapatması gerekiyor. Euro Bölgesi'ndeki bankaların toplam sermaye ihtiyacının 100 milyar euro dolayında olduğu tahmin ediliyor.