Fransa’nın, 1827 yılında işgal ettiği ve 1830-1962 yılları arasında sömürge olarak yönettiği Cezayir, 170 yıllık aranın ardından bağımsızlık savaşçılarına kavuşuyor.
5 Temmuz 1830’daki Fransız işgaline karşı Cezayirliler Emir Abdülkadir önderliğinde direniş göstermiş ve bu direniş sebebiyle Fransa ülkenin tamamına ancak 1847’de hakim olabilmişti.
Bu direniş sürecinde hayatını kaybetmiş olan bazı Cezayirli savaşçıların kafatasları Fransa’nın başkenti Paris’e getirilmiş ve şehrin ünlü “İnsan Müzesi”nde bir süre sergilenmişti. Daha sonra kafatasları sergi salonundan uzak bir bölgede ve kapalı kutularda koruma altına alındı. Cezayirliler’e ait kafataslarının Paris’teki İnsan Müzesi’nde bulunduğunu ilk kez 2011 yılında Cezayirli tarihçi Ali Ferid Bilkadi ortaya çıkarmıştı.
Müzede bulunan kemiklerin kimlik belirleme çalışmalarında kimlik tespiti yapılan 500 kafatasından 36’sının 19. yüzyılda öldürülen Cezayirliler’e ait olduğu ortaya çıkmıştı.
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdelmadjid Tebboune geçtiğimiz Perşembe günü bu konu hakkında açıklama yapmış ve Fransa’nın, Cezayir’i sömürgeleştirdiği sırada öldürdüğü 24 direniş savaşçısının kalıntılarını Cezayir’e geri vereceğini söylemişti.
Tebboune, askeri bir tören sırasında “Birkaç saat içinde Cezayir askeri uçakları Fransa’dan uçacak ve Houari Boumediene uluslararası havaalanına Cezayir direnişinde hayatını kaybetmiş 24 Cezayirlinin kalıntılarıyla birlikte inecek,” dedi.
Tebboune, kalıntıların bir kısmının, 19. yüzyılda Cezayir’i işgal eden ve yöneten Fransa’ya karşı 19. yüzyılda öldürülen direniş hareketinin “liderlerine” ait olduğunu söyledi.
Tebboune konuşmasında, bu direniş savaşçılarının “170 yıldan fazla bir süre boyunca gömülmek için doğal ve insan haklarından mahrum bırakıldıklarını” belirtti.
Kalıntıları iade edilecek liderlerden biri, 1849’da Fransızlar tarafından yakalanan ve vurularak öldürülen Şeyh Bouzyan.
Direnişin diğer iki kilit figürü olan Bou Amar Ben Kedida ve Si Mokhtar Ben Kouider Al Titraoui’nin kalıntıları da Cezayir’e geri dönenler arasında.
Ülke, yaklaşık 1,5 milyon Cezayir’in ölümüne neden olan sekiz yıllık acı savaşın ardından 1962 yılında Fransa’dan bağımsızlığını kazanmıştı.
Şimdiki Fransa Cumhurbaşkanı olan Emmanuel Macron, Başkanlık yarışı sırasında, Fransa’nın Cezayir’i sömürmesi “insanlığa karşı bir suç” olarak nitelendirmiş ve ülkede büyük tartışmaların yapılmasına neden olmuştu.
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Cezayir’e ilk resmi ziyaretini Aralık 2017’de yapmış ve Fransa’nın eski sömürgesi olan Cezayir ile tarihsel dikenli bağlarına rağmen ülkeye bir “dost” olarak geldiğini söylemişti.
Macron, Fransız basınına yaptığı açıklamada ülkesinin Cezayir’e direniş savaşçılarının kafataslarını geri vermeye “hazır” olduğunu belirtmişti.
Cezayir ve Fransız akademisyenler uzun zamandır Paris’teki Musee de l’Homme’de düzenlenen 37 kafatasının geri dönüşü için kampanya yürütmekteydi.
Naaşların getirilişi ülkenin bağımsızlığının 58’inci yıldönümü olan 5 Temmuz gününe denk getirildi.