Araştırmalar, ebeveynlerin çocukları arasında bir tercihte bulunduklarını göstermiştir. Peki ailedeki sağlıklı dengeyi nasıl kurabilirsiniz?
Ebeveynlerinizin en çok kimi sevdiği ile ilgili çocukluk önseziniz muhtemelen doğruydu.
Geçen yıl “Journal of Marriage and Family” adlı dergide yayınlanan bir araştırmada, annelerin % 75’inin bir yetişkin çocuğa daha yatkın olduklarını kabul ettikleri vurgulanıyor. 2005 yılında yapılan bir araştırmanın araştırmacıları, babaların % 70’inin ve annelerin % 74’ünün çocuklarından birine karşı gösterdikleri muamelelerin taraflı olduğunu gözlemlediler.
“The Favorite Child”ın yazarı olan psikolog Ellen Weber Libby, “Kayırmacılık, bir tabu olduğu kadar da yaygın, ebeveynlerin kayırmacılığın normal olduğunu bilmeleri lazım” diyor. Kayırmacılık her ailede bir dereceye kadar varlığını sürdürüyor. Bazı ebeveynler, kendilerine daha çok benzeyen çocuklarını tercih edebiliyorlar. Tercihleri zamanla da değişebilir; ebeveyn, belirli bir aşamada (bebek veya gençlik gibi) bir çocuğunu tercih edebilir.
Bununla birlikte, “Tercih sürekli olarak sadece bir çocuğa odaklandığında, bir ebeveynin kendisine olan saygısını artırmak veya kendi egosunu beslemek için kullanıldığında, o zaman kolayca sağlıksız bir durum haline gelebilir” diye de ekliyor.
On yıllar boyunca yapılan araştırmalar, çocukların, eşit muamele görmediklerini hissettiklerinde depresyona girdiklerini, özsaygı düşüklüğüne karşı daha savunmasız olabildiklerini ve diğer birçok sorunla karşılaşabildiklerini gösteriyor.
Brigham Young Üniversitesi’nden lider araştırmacı Alex Jensen, tercihli muamelelerin etkilerine bakmak için ergen kardeşleri olan 282 aileyi işe aldı. Yakınlık, çatışma ve riskli davranış düzeylerinin değerlendirildiği ebeveynler ve çocuklar ile yapılan görüşmeler sonucunda Dr. Jensen, daha uzak veya “ayrılmış” ailelerin az tercih edilen çocuklarının alkol ya da sigara kullanımının iki kat daha fazla olduğunu buldu.
Dr Libby, “Kayırmacılık yaptığını reddetmek, bir ebeveynin yapabileceği en kötü şeydir, çünkü sizin daha az dikkat etmenize sebep olacaktır. Ailenizde bu kayırma olasılığını kabul ederek, kendi çocuklarınızla daha sağlıklı ilişkiler kurabilirsiniz” diyor.
Evde sağlıklı bir denge kurabilmek için bazı ipuçları:
Kıyaslamayın. Jensen’in son araştırmasına göre, bazı çocukların kardeşlerinde var olan kriterlere sahip olmaya odaklandıklarında, daha fazla depresyon belirtileri gösterme ihtimalleri bulunuyor. Zararlı karşılaştırmaları normalleştirebilen ve teşvik edebilen “Neden kardeşine daha fazla benzemiyorsun?” gibi yorumlardan kaçının.
Eşit zaman ayırmaya çalışın. Örneğin; hafta sonları kızınızın futbol maçlarıyla geçiyorsa, o zaman oğlunuzun ilgi alanlarına odaklanmak için hafta içinde zamanlar oluşturun.
Geri bildirim alın. Dr. Libby, kendinizi kontrol altında tutmak için eşinizden bir geri bildirim isteyin diyor. Eğer tek bir ebeveyseniz, güvenilir bir arkadaşınıza sorun. Konuşmaya, “Dürüstçe söyler misin, çocuklarıma adil bir şekilde muamele ediyor muyum? Bireysel ihtiyaçlarını biliyor muyum? ” sorusuyla başlayabilirsiniz.
Şikâyetlerini dinleyin. Libby, çocuklarınız kayırmacılık yaptığınız konusunda şikâyet ederlerse onları dinleyin, diyor. Onların söylediklerine karşı açık olun ve kendinizi savunmaya veya inkâr etmeye çalışmayın. Böylece açık bir görüşme yapma şansı yakalamış olursunuz.