Opernhaus çatışması (Opernhauskrawalle), 1980 yılı 30/31 Mayıs tarihlerinde İsviçre Zürih'te yaşanan gençlik protestoları. Züri brännt ("Zürih yanıyor") adıyla da anılan olaylar 1980'lerde İsviçre'deki "Hippi hareketi"nin geri dönüşü olarak nitelendi.
Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]
Mayıs 1980'de Zürih Şehir Merkezi Opernhaus'un renovasyonu için 60 milyon Frank ödenek ayırdı. Aynı zamanda bir otonom gençlik merkezi talebi reddedildi. Zürih merkez tren istasyonu yakınlarındaki gençlik merkezi Autonomen Jugendzentrums (AJZ)'un kapatılması üzerine polisle gençler arasında büyük çatışmalar yaşandı. Olaylar sonrasında her iki taraftan yüzlerce yaralı ve milyonlarca franklık maddi zarar ortaya çıktı.
30 Mayıs'ta Bob Marley'in Opernhaus önündeki konserinden çıkanların da katılmasıyla güçlenen bir protesto gösterisine bu yüzden Opernhaus çatışması denildi.[1] Gençlikte ortaya çıkan bu huzursuzluk yetkilileri ve kamuoyunu şaşırttı, ancak bir önceki yıl 1979'da Jimmy Cliff'in konserinden sonra da gösteriler olmuş ve 68'deki gösterileri akla getirmişti. (1968 Temmuzunda Globuskrawall) Şehir yönetimi talep edilen alternatif kültür merkezi (Rote Fabrik) konusunda diyalog yoluyla sorunu çözmeyi başardı.
Diğer şehirlerde gösteriler[değiştir | kaynağı değiştir]
İsviçre'nin Basel, Bern ve Lozan gibi diğer bazı şehirlerinde de çatışmalı gösteriler oldu. Gençliğin tepkileri 1982'ye kadar yer yer devam etti, 1986 ile 1989 arasında yeniden yükseldi. Talepler öncelikle gençlerin otonom olarak yönetebilecekleri kültürel merkezler çerçevesinde idi. 14 Şubat 1981'de Basel'deki gösteri de polis ile gösterici gençler çatıştı. 9 Mayıs 1981'de Basel'de 7000 kişilik bir gösteri oldu. Şehir yönetimi ancak 1986'da eski şehir bahçesinin "Das Gelände der Alten Stadtgärtnerei" (ASG) alternatif gençlik merkezi olarak kullanılmasına izin verdi. Bern'de çatışmalar Zaffaraya ve Reithalle çerçevesinde sürdü.
Medya'da Opernhaus çatışması[değiştir | kaynağı değiştir]
1981 yılında "Videoladens Zürich" Züri brännt adıyla çatışmaları katılan gençlerin bakış açısından ele alan bir belgesel yayınladı.[2] Aynı yıl İsviçreli yazar Reto Hänny yaşanan çatışmaları konu alan "Zürich, Anfang September" kitabını yayınladı. 2001 yılında çatışmaların 20. yılında Heinz Nigg çatışmalara katılanların bakış açısından ve aynı zamanda gazeteci ve bilim adamlarının değerlendirmelerinden oluşan bir derleme yayınladı.