Bir hata yaptığımız zaman, suçu başkalarına atma eğiliminde oluruz.
Özellikle de, bu, bizi yanlış davranmaya iten bir başkasıysa, gerçekleşir. Ancak, bu haftanın Peraşası, hepimizin kendi hareketlerimizden sonuna kadar sorumlu olduğumuzu öğretir. İlk insan Adam, Tanrı'nın özellikle yasakladığı ağacın meyvesini yemişti. Bunun üzerine karşısında Tanrı'yı bulan Adam, yasak meyveyi yemeye kendisini ikna eden eşi Havva'yı suçlamayı denemişti. Tanrı olanları anlamakla beraber, her ikisini de kendi kararlarından sorumlu tutmuştu. Her bireyin, başkaları ne söylerse söylesin doğru olanı yapma yeteneği ve sorumluluğu vardır.
HİKAYE
Hikayemizde, bir çocuk kendi kararlarından kendisinin sorumlu olduğunu öğrenir.
"SÜRÜCÜLÜK DERSİ"
Sami, bu günü sanki küçüklüğünden beri beklediğini hissetti. En sonunda ehliyetini almıştı! Babasının arabasının direksiyonun arkasında kendini bir astronot gibi hissediyordu.
Babası, cömertçe davranarak, Sami'ye, birkaç arkadaşıyla beraber, şehirde bir kaç tur atmasına izin vermişti. Onu dikkatlice sürmesi ve hızlı gitmemesi konusunda da uyarmıştı. Ama evden çıkıp köşeyi döner dönmez Sami'nin arkadaşları, daha hızlanması için baskı yapmaya başlamışlardı bile.
"Uf hadi Sami, yaşlı teyzeler gibi kullanıyorsun arabayı!" diyordu içlerinden biri.
"Evet, aynen öyle diye" katıldı İzi "Haydi gaza bassana. Ne kadar hızlı gittiğini görelim...!"
Sami iki arada bir derede kaldığını hissetti. Babasının nasihatine uymak istemekle beraber, arkadaşlarına gerçekten hızlı sürebildiğini de göstermek istiyordu. Biraz daha gaza bastı.
Araba hızlandı. Hızlandıkça da Sami'nin arkadaşları cesaret vererek daha da bağırıp coşmaya başladılar. Sami havaya girdikçe yerinde duramaz oldu. Ama bir dört yol ağzına gelirken, bir polis arabasının yanıp sönen mavi ışığının kendisine yaklaşmakta olduğunu fark etti.
"Oh Hayır! Neden bu çocukları dinledim ki ben? "diye düşündü Sami. Yanına gelen polis arabasındaki çatık kaşlı polis memuru, kendisine sağa yanaşması için işaret verdi.
Polis memuru hız sınırını aştığı için Sami'ye ceza yazarken, Sami neredeyse ağlayacaktı. "Artık hız limitlerine uymanı öneriyorum sana..." dedi polis imzalamış olduğu kağıdı uzatırken. "Sanırım ehliyetini kaybetmek istemezsin değil mi? "
Sami, eve dönerken bütün hız limitlerine uydu. Gelirken arkada bağırıp çağıran arkadaşları şimdi sessizce yerlerinde oturuyorlardı. Sami isteksiz bir şekilde olanları babasına anlattı. Ama kendini savunmak için " Ama benim hatam değildi. Ben yavaş yavaş gidiyordum. Arkadaşlarım hızlanmam için beni zorladı..." diye eklemeyi de ihmal etmedi.
Babası başını salladı ve gülümseyerek, "Hayır Sami. Arkadaşların seni hızlandırmışlarsa da, sen kendi kararını kendin verdin ve sorumlu olan da sensin" dedi. Babası Sami'ye bir şans daha vereceğini ama bundan önce cezayı ödemek için ev işlerinde yardımı etmesi gerektiğini belirtti. Sami, kendine bugün büyük bir ders çıkartmıştı i: Her zaman doğru şekilde davranması kendi elindeydi...
TARTIŞMA SORULARI
3-5 YAŞ
Soru: Arkadaşları daha hızlı gitmesini söylediğinde Sami kendini nasıl hissetti?
Cevap: Bunu yapmaması gerektiğini bildiği halde hızlanmak istedi.
Soru: İnsanların yapmamız gerektiğini söyledikleri bir şeyi yanlış olsa da yapmalı mıyız?
Cevap: Hayır. Doğru olduğunu bildiğimiz şeyleri yapmalıyız.
6-9 YAŞ
Soru: Sizce Sami'nin trafik cezası almasından Sami'nin arkadaşları mı sorumluydu?
Cevap: Sami'nin arkadaşları, onu hızlı gitmesi için kışkırtarak sorumsuz bir şekilde davranmış ve onun başına sorun çıkartmışlardır. Ama yine de olanların asıl sorumlusu Sami'dir. Başkaları tarafından kışkırtılsak da, her birimiz doğru olanı seçme yeteneğine sahibiz ve bu şekilde davranmanın sorumluluğunu taşırız.
Soru: Sami gelecekte de benzer problemlerin çıkmasını önlemek için ne yapmalıdır?
Cevap: İlk olarak, sahip olduğu değerlerle çelişen hareketler yapması için kendisini kışkırtmayacak kişilerle arkadaş olmayı seçebilir. Ayrıca, olanlardan bir ders çıkartıp, gelecekte başkalarından etkilenmemeye çalışabilir.
10 YAŞ VE ÜSTÜ
Soru: Tora, bizlere, kör insanların önüne bir engel koymamamızı öğretir. Bu fikir, hikayemizde verilen dersle ne şekilde bağdaşır?
Cevap: Her insanın kendi hareketlerinden sorumlu oluşu en temel manevi esaslardan biridir. Bu, hikayemizdeki sürücü gibi doğru ya da yanlış bir hareket yapabilecek konumda olan kişiler için geçerlidir. Ama bu esas, bu kişiyi etkileyebilecek konumda olanlar için de geçerlidir. Sami'nin arkadaşları, hızlı gitmesi için ısrar ederek, Sami'nin önüne bir engel koymuşlardır. Onu bir düşüş için hazırlamışlardır. Sami, onları dinleyerek verdiği karardan sorumlu olsa da, arkadaşları da onu cesaretlendirerek yanlış şekilde davranmışlardır.
Soru: "Emirlere uymak", uygunsuz davranışlarda bulunmak için bir mazeret midir?
Cevap: Amirimiz pozisyondaki biri, bizden yanlış davranmamızı istediği zaman ona karşı koymak zordur. "Emirlere" karşı gelerek, kendimizden birçok şey kaybetme riski altına girebiliriz. Ama yine de, kişi, ahlakına ve değerlerine sonuna kadar bağlı kalmaya çalışmalı ve kendisine söylense bile yanlış hareketlerde bulunmaktan kaçınmalıdır. Amacımız, içsel değerlerimizi ve doğru ile yanlışı ayırt edebilme bilgimizi en yüksek seviyelere kadar geliştirmek olmalıdır.