12 Haziran'da yap?lacak genel seçimlere on gün kala, konomi dergisi The Economistin, internet sitesinde ilginç bir makale yay?nland?. ?mzas?z yay?nlanan makalede CHP'ye aç?kça oy istendi.
AKPartinin kuruldu?u günden bu yana yapt??? ba?aralar? anlatarak ba?layan makale, ikinci k?s?mda ise Recep Tayyip Erdo?an?n yarg?, ordu ve bas?n?n denetim mekanizmalar?n? k?rd???n?, öz denetimden yoksun Erdo?an ve partisinin Türkiye demokrasisine zarar verdi?ini ileri sürdü.
Economist 12 Haziran'da seçimleri kazanma ihtimali bulunan Erdo?an hükümetinin seçimden galip ç?kmas? halinde Çin'deki gibi otokratik bir yap?ya dönü?ürek toplumu tamamen bask? alt?na alaca??n? iddia etti. Yaz?da önerilen çözüm ise, seçmenin muhalefet partilerine yönelerek bu gidi?i durdurabilece?i ifade ediliyor.
'CHP'YE OY VER?N'
Ayr?ca, CHP'nin daha önce zay?f oldu?u Güneydo?u illerindeki Seçim mitinglerinde, AKP'den daha büyük kalabal?klar toplad???n? belirtiyor. Yaz? ?u tavsiyeyle sona eriyor; "AKP'nin bir sonraki hükümeti kuraca?? kesin. Ama biz Türklere CHP'ye oy vermelerini tavsiye ediyoruz.
K?l?çdaro?lu'nun partisinin iyi bir performans göstermesi, anayasay? daha da kötüle?tirecek, tek tarafl? de?i?iklik riskini azalt?r ve muhalefete gelecekteki seçimleri kazanma ad?na daha adil bir ?ans verir. Bu Türkiye'de demokrasiyi garantilemenin aç?k ara en iyi yöntemi"
BA?I?'TAN SERT TEPK?:
Deli saçmas? bir haber, yurtiçinden sipari? verilmi? olabilir!
The Economist'te yay?nlanan yaz?ya Twitter üzerinden yan?t veren Ba?bakan Yard?mc?s? ve Ba?müzakereci Egemen Ba???, makalede ileri sürülen ifadelerin deli saçmas? oldu?unu, ve yakla?an seçimler nedeniyle böyle bir haberin yurt içinden birileri taraf?ndan ?smarlanm?? olabilece?ini ifade etti.
The Economist'in Türkiye Temsilcisi Amberin Zaman:
Talimatla yap?lmad?, Türkiye'yi yak?ndan izliyorlar
The Economist de bir ?sl?k çald?
On iki y?ld?r Türkiye temsilcili?ini yürüttü?üm ?ngiliz The Economist için Dünyan?n en etkin haftal?k haber dergisi demek pek abart?l? say?lmaz. ABD Ba?kan? Barack Obama gibi birçok lider ve say?s?z beynelmilel holdinglerin CEOlar?, günlük gazeteleri takip edecekleri vakitleri olmad??? için dünya haberlerini cuma günleri yay?nlanan The Economistte okuyarak bilgilenirler.
1843ten bu yana yay?nlanan dergi, TIME ve Newsweek gibi haftal?k dergilerin aksine tiraj?n? gittikçe yükseltiyor. Tiraj? ?u an 1.6 milyonu a?m?? bulunuyor. Derginin kulland??? ironik dil ve ukalaca savundu?u görü?ler kimilerine göre çok itici; ancak dergiyi farkl? k?lan da tam bu genç sivil hali. The Economist bugünkü say?s?nda Türkiyede tart??malara yol açacak yeni bir fikir beyan ediyor. Ba?yaz?s?nda Türklere, CHPye oy verin diyor. Haberin ayr?nt?lar? gazetemizde yer ald???ndan burada tekrarlamayaca??m. AK Partiyi iktidara geldi?inden beri hararetle savunan dergi, neden böyle bir karar ald?. Bunun cevab? zaten ba?yaz?n?n içeri?ini te?kil ediyor.
Özetle, AK Parti ?ahane ?eyler yapt?. ?srail ve Amerikada baz?lar?n?n f?s?ldad??? gibi ?eriatç? filan da de?il, seçimi de kazanacak. Ancak Erdo?an gittikçe otoriterle?iyor. Anayasay? tek ba??na de?i?tirmesini, Cumhurba?kanl??? emellerine hayat vermesini sa?layacak bir ço?unluk Türkiye için risktir. CHPye yeni reformcu kimlik kazand?ran Kemal K?l?çdaro?lunun bir alternatif olu?turmas? Türk demokrasisinin gelece?i aç?s?ndan fevkalade önemli deniyor.
Ne yaz?k ki komplolar?n her daim mutlak gerçek diye kabul gördü?ü ülkemizde eminim The Economistin bu ç?k??? üzerinden bir sürü saçma sapan senaryo üretilecektir. AK Partiyi devirmek için Yahudiler devrede veya K?l?çdaro?lu ?ngiliz imalat? gibi. Allah bilir daha neler neler. Kafam pek öyle i?lemedi?i için çok da bilemiyorum ama her halükârda bir art niyet aranaca??ndan en ufak bir ?üphem yok.
Oysa bu karar, derginin Genel Yay?n Yönetmeni John Micklethwaite, D?? Haberler Editörü Edward Carr ve geçen hafta Türkiyeye gelip yine bu hafta yay?nlanan uzun bir Türkiye analizi kaleme alan Avrupa Editörü John Peet taraf?ndan aylard?r tart???l?yordu.
Bu tart??malara Türkiye temsilcisi olarak benim de kat?ld???m oluyordu ve özellikle Ergenekon davas? konusunda baya?? keskin görü? ayr?l?klar?m?z oldu. Zira kim ne derse desin bu dava Türkiyenin siville?mesi aç?s?ndan hayati önem ta??yor. (CHP adaylar? aras?nda Ergenekon san?klar?n?n da bulunmas? bence çok büyük bir talihsizlik.)
Ahmet ??k ve Nedim ?enerin tutuklanmas? gibi ucubelikler cumhuriyet tarihimizin en kritik davas?n?n me?ruiyetini gölgeliyor. Yaz?k oluyor. Son kertede tekrar ediyorum, The Economistin CHPye oy verin telkini d?? güçlerin talimat?yla yap?lmad?. Bu editörlerin kendi karar?yd?. Türkiyeyi yak?ndan izliyorlar ve böyle uygun gördüler. Gerçek bu kadar basit.
"TÜRK?YE'YE ÖNEM VER?YORUZ"
Avrupa Editörü John Peet, Habertürkün sorusu üzerine Avrupada ve dünyada yükselen bir güç olarak Türkiye'ye büyük önem atfettiklerini ve uluslararas? bir dergi olarak dünyadaki bir çok önemli seçim de tercihlerini aç?klad?klar?n? anlatt?. Örne?in ABD seçimlerinde Cumhuriyetçi aday John McCain yerine Demokrat aday Barack Obamay? seçin dedik. ?ngilterede Cameronu, Almanyada Merkeli, Fransada Sarkozyyi, ?talyada da Veltroniyi destekledik dedi.
??TE O YAZI
Türkiyenin Seçimi: Oylar Muhalafete
Türkler için demokrasiyi geli?tirmenin tek yolu, iktidar partisi d???ndaki seçenekleri de?erlendirmek gibi gözüküyor
Pek çok Türk, anla??labilir sebeplerden ötürü, Adalet ve Kalk?nma Partisi ve Ba?bakan Recep Tayyip Erdo?ana büyük minnet duyuyor. AKPnin tek ba??na iktidara geldi?i Kas?m 2002den bu yana ülke ekonomisi fevkalade bir geli?im süreci içerisinde. Yine ayn? dönemde, Türkiye gerekli reformlar?n bir k?sm?n? gerçekle?tirerek Avrupa Birli?i ile kat?l?m müzakerelerini ba?latmay? ba?ard?. Bölgede ise daha aktif bir d?? politika yürütüyor. Siyasete kar??ma heveslisi ordu ise k??las?na çekilmi? gözüküyor.
Bütün bu ba?ar?lar sebebiyle, Türkiye bölgede ve dünyada ekonomik ve siyasi bir güç haline geldi. Dönem dönem Amerika Birle?ik Devletleri ve ?srail ile ters dü?tüyse de, Müslüman co?rafyada demokrasinin emsali haline geldi ve Arap kalk??mas?na da ilham verdi. An itibariyle içinde bulunulan bu durum, AKPnin iktidara geldi?i vakit devrald??? enkaz ile taban tabana z?t. ?u anki Türkiye, ekonomik olarak tükenmi?, bankac?l?k sistemi iflas etmi?, c?l?z koalisyon hükümetlerinin ba?döndürücü bir h?zda kurulup y?k?ld???, sürekli askeri darbe tehdidi alt?ndaki 2002 Türkiyesine hiç benzemiyor.
Bu bilgiler ?????nda, Türk seçmenin 12 Haziran Genel Seçimlerinde iktidar? tekrar Erdo?ana emanet etmek isteyece?ini varsaymak ?a??rt?c? olmayacakt?r. Lakin, son geli?meler bu yönde de?il. Erdo?an seçim anketlerinde, parlementonun üçte ikilik ço?unlu?unu elde etmesine yetecek kadar önde gözüküyor ve bu ona di?er siyasi partilerin ve kurulu?lar?n fikirlerini görmezden gelerek yeni anayasay? olu?turma f?rsat? verecek. Bu durumun Türkiye için iyi olmayaca?? öngörülüyor.
Bu de?erlendirmenin kayna??, gizliden gizliye teokratik bir yönetimin temellerinin at?ld??? ?ühesi de?il. AKPnin islami kökenleri hakk?nda dile getirilen endi?eler, dini e?itim kurumlar? ve türban?n üniversitelere giri?i hakk?ndaki tart??malar dönem dönem sorunlara yol açt?ysa da, dindar kimli?ini gizlemeyen Erdo?an ve partisi meselelere pragmatik yakla?may? ba?ard?. Ordu ve ?srail (kimi zaman Amerika) kaynakl? söylentilerin aksine, elimizde AKPnin Türkiyeyi bir sonraki ?ran haline getirmeye çal??t??? hakk?ndaki deliller son derece yetersiz.
AKPnin s?n?r tan?maz hükümranl???na yöneltilen ele?tiriler, islami dünya görü?lerinden ziyade demokrasi konusundaki umursamazl?klar?na odaklanm?? halde. Erdo?an yarg? ve orduyla giri?ti?i sava?lardan galip ayr?ld?kça, tabi oldu?u denetim mekanizmalar? da etkisini yitirdi. Bu denetimsizlik, Erdo?an?n ho?görüsüzlü?ünü ve despot içgüdülerini serbest b?rakt?. Ayn? dönemde yolsuzluklarda art?? görülürken, bas?n özgürlü?ü de sald?r? alt?nda; Türkiyedeki tutuklu bas?n mensubu say?s?n?n Çini geride b?rakt??? bildiriliyor. Aralar?nda eski ordu mensuplar?n?n da bulundu?u Erdo?an?n rakipleri ve muhalifler ise ?i?irilmi? komplo teorileri sebebiyle soru?turma geçirmekte ve yarg?lanmakta.
Bütün bunlar yetmezmi? gibi, Erdo?an seçim kampanyas? süresince her zamankinden de keskin bir biçimde milliyetçi söylemlere yönelmi? halde. Ba?bakan ve partisi, Türkiyenin en kalabal?k ve huzursuz az?nl???n? te?kil eden Kürtlerle kar??l?kl? diyalog pe?inde ko?ar gibi gözükmüyor art?k. Partisinin anayasaya yapmaya yetecek üçte ikilik parlementer ço?unlu?u elde etmesi halinde, ülkeyi Fransa tarz? bir ba?kanl?k sistemine götürme niyetinin ipuçlar?n? veren Erdo?an, ba?kanl?k koltu?unu ise kimseye kapt?rmayacak gibi gözüküyor. Halihaz?rda fazlas?yla merkezile?mi? olan ülke için bu büyük bir hata olabilir.
Yeni AKP hükümetinin geni? kitleleri kapsay?c? bir tav?r tak?nmas? herkes için oldukça iyi olurdu. Türkiye Anayasas?n?n elden geçirilmeye ihtiyaç duydu?u son derece aç?k, fakat bu süreç bir AKP Projesi olmaktan ç?k?p, di?er siyasi partilerin ve kurulu?lar?n da deste?iyle yürütülmeli. Bunu sa?laman?n en güvenilir yolu ise ana muhalefetteki merkez sol partisi CHPnin genel seçimlerden güçlenerek ç?kmas?. AKP ve CHP d???nda iki küçük partinin daha TBMMye girece?ini varsayarsak, muhalefet partilerinin güçlenmesi AKPnin üçte ikilik parlementer ço?unlu?a eri?mesini engelleyebilir.
Görünü?e göre, CHPnin yeni lideri Kemal K?l?çdaro?lu (Sade ve sakin halleri sebebiyle Gandhi yak??t?r?lmas? yap?l?yor), yüzü eskimi? öncülü Deniz Baykaldan sonra partisine önemli bir dinamizm getirmi? durumda. Partiyi muhafazakar kadrolardan temizleyen K?l?çdaro?lu, partiye yolsuzluklara kar?? tahammülsüz bir anlay?? kazand?rmas?n?n yan?nda, CHPyi ordunun siyasetteki varl???na sempati duyan kimli?inden uzakla?t?rmay? da ba?ard?. Seçim yar??? süresince, Türkiyenin her ilinin daha özerk bir yönetime sahip olaca?? vaadinde bulunan K?l?çdaro?lu, özellikle Türkiyenin güneydo?usunda Erdo?andan daha fazla destek toplayarak dikkat çekti.
Oylar despotizme kar??
AKPnin bir sonraki hükümeti kuraca??na kesin gözüyle bak?l?yor. Fakat bizim Türklere tavsiyemiz, oylar?n? CHPye vermeleri. K?l?çdaro?lu ve partisinin seçimlerden güçlenerek ç?kmas?, hem anayasan?n tek tarafl? bir biçimde olu?turularak ?imdikinden de kötü bir hale gelmesini önleyecek, hem de muhalefet için gelecek seçimleri kazanmak ad?na anlaml? bir umut verecektir. Bu tercih, Türkiye demokrasisini garanti alt?na almak için at?labilecek en mant?kl? ad?md?r.
(Haberturk.com)