Bu yazımızda Fen Bilgisi dersinde sıklıkla bahsedilen kuvvet ve çeşitlerinin neler olduğunu kısaca ele alacağız.
Kuvvet; her cisim üzerinde değişik etkiler doğurur. Kuvvet hareketsiz olan bir cismin hareketlenmesine ve aynı zamanda hareket halindeki bir cisminde hareketsiz kalmasına yardımcı olur.
Kuvvet sayesinde kimi maddeler biçimlerini değiştirir. Ancak bu geçici bir durumdur. Kuvvet ortadan kalktığı an cisim tekrar aynı biçimine geri döner. Cisimlere kuvvet temas ederek uygulanır. Cisimlere kuvvet uygulanması sonucu o cismin hareketi, bulunduğu yer ve yön ile biçim değişir.
Kuvvet iki ana başlık altında incelenir. Bunlar; temas gerektiren kuvvetler ve temas gerektirmeyen kuvvetlerdir.
Fiziksel temas uygulanması ile birlikte cisimleri etkileyen kuvvetlere ” temas gerektiren kuvvetler” denir. Temas gerektiren kuvvet sonucu meydana gelen olaylara örnek olarak şunlar verilebilir;
– Teneke kutunun el yardımıyla sıkılması sonucu tenekenin bükülmesi,
– Bir vincin bir yükü kaldırması,
– Evin önüne yağan karın kürek yardımıyla temizlenmesi,
– Rüzgâr yardımıyla bir uçurtmayı uçurması
Aynı zamanda günlük hayatta iş makineleri, vinçler, araçlar ve aletler temas gereken kuvvet sayesinde hareket ettirilir.
Cisimlere etki etmesi için fiziksel temasa gerek olmayan kuvvetlere, ” temas gerektirmeyen kuvvetler” denir. Temas gerekmeyen kuvvet sonucu meydana gelen olaylara örnek olarak şunlar verilebilir:
– Ağaçta bulunan elmanın yere düşmesi,
– Üzerinden çıkarılan kazağın saçları elektriklendirmesi,
– Mıknatıs yardımıyla bazı maddelerin çekilmesi,
– Yağmur damlalarının yere düşmesi,