Çin Melek Otu (Dong Quai) Nasıl Bir Bitkidir?
Dong quai Angelica sinensis’in kurutulmuş bitki köküdür ve havuç, maydanoz, kereviz (Umbelliferae) ile aynı aileye ait bir bitkidir. Aynı zamanda Çin melek otu olarak da bilinir. Bitki kuzeybatı Çin’in Gansu eyaletine özgüdür ve ayrıca Çin, Kore ve Japonya’nın dağlık bölgelerinde yabani olarak yetişmektedir. Dong quai, geleneksel Çin tıbbında 2000 yılı aşkın bir süredir kullanılmaktadır. Günümüzde dong quai, hem Doğu hem de Batı ülkelerinde kullanılmaktadır. Dong quai, örneğin kadınlarda jinekolojik ve hormonal dengesizliklerde en yaygın kullanımı nedeniyle, genellikle kadın ginsengi olarak adlandırılır. Kadınlarda yarar sağladığı düşünülen şikâyetler şunlardır:
• Menopoz şikayetleri (sıcak basmaları, terleme, uyku bozuklukları, ruh hali değişiklikleri)
• Adet döngüsü bozuklukları (adet krampları, yok veya düzensiz dönemler)
• Adet öncesi sendromu
• Doğum sonrası kan kaybından iyileşme
Çin Melek otunun avantaj ve dezavantajları olduğunu düşünen iki grup vardır ve bu grupların ileri sürdüğü tezler şunlardır:
Çin Melek otunun avantajları:
• Menopoz ve menstrüel semptomlara yardımcı olabilir
• Anemi artırabilir
• Antioksidan ve antienflamatuvar
• Çevrimiçi çoğunlukla olumlu yorumlar
• Sadece birkaç yan etki bildirilmiştir.
Çin Melek otunun dezavantajları:
• Genellikle sadece çoklu bitkisel formüllerde kullanılır.
• Bazı çalışmaların kalitesi düşüktür
• Birçok fayda için yetersiz kanıt vardır
• Nesli tükenmekte olan bir bitki türünden elde edilmektedir
• Bazı takviyelerin kalitesi düşüktür
• Kanama ve morluk riskini artırabilir
Aktif Bileşikleri
Dong quai’nin ana aktif bileşikleri:
• Ferulik ve diğer organik asitler
• Ligustilide (ve diğer benzer ftalitler)
• Karmaşık şekerler
• Vitaminler, amino asitler ve nükleozitler
Bunlardan ferulik asit ve ligustilid en aktif olanlardır ve dong quai ürünlerinin kalitesini değerlendirmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Ürünler en az% 0.05 ferulik asit ve% 0.1-0.6 ligustilid içermelidir.
Ürün Kalitesi
Aşırı yabani hasadı nedeniyle türler tehlikeye girdiğinden, ekili bitkilerden hazırlanan dong quai’yi tercih edilmelidir. Ek olarak, bu bitkinin kalitesini sağlamak için saygın kaynaklardan elde edilmesi ve pestisitler, mantar toksinleri, tehlikeli bitki alkaloitleri ve ağır metaller gibi kirletici maddelerin varlığını azaltmak gerekir. Köklerin bileşimi (ve böylece sağlık yararları), toplama yöntemine ve aynı zamanda işleme yöntemine bağlı olarak değişir. İşleme yöntemleri şu şekildedir:
• Decoctions yaygın ve muhtemelen güvenlidir:Daha az ligustilid ve ferulik aside (antienflamatuar ve antioksidan bileşikler), fakat daha fazla fenolik aside (antioksidan) sahiptirler.
• Kökü kaynatmak, fırınlamak veya karıştırmak suretiyle yapılan ürünler büyük olasılıkla güvenlidir. Bu işlem ferulik asidi arttırır, ancak ligustiliti azaltır.
• Sülfürle dumanla kurutulmuş ürünlerden kaçınılmalıdır. Bu kurutma işlemini hızlandırır ancak bazı aktif bileşikleri azaltır ve ağır metalleri arttırır.
Kirlenmiş, taklit edilmiş veya düşük etkili bir ürün satın almadığınızdan emin olmak için, kalite sertifikalarına sahip güvenilir markalara sadık kalınmalı ve iyi üretim uygulamalarını izlenmelidir.
Yan Etkiler ve Önlemler
Hayvan çalışmalarında gözlenen düşük toksisite nedeniyle, FDA dong quai’yi genellikle güvenli olarak kabul etmektedir. Bununla birlikte, klinik çalışmalarda aşağıdaki yan etkiler bildirilmiştir:
• Baş ağrısı
• Düzensiz kalp hızı
• Düşük kan basıncı
• Adet bozuklukları (PMS belirtileri, düzensiz döngüleri)
• Sindirim sorunları
Geleneksel Çin tıbbı ilaçlarının yol açtığı 50’den fazla karaciğer toksisitesi vakasının gözden geçirilmesinde 7, dong quai ile bitkisel karışımları içermiştir. Bununla birlikte, her bir durumda zarardan hangi bileşenin sorumlu olduğunu belirlemek zordur. Bir kişi dong quai hapları aldıktan sonra genişlemiş göğüs şikâyeti olduğunu bildirmiştir. Bitki, kadın cinsiyet hormonlarına benzer bileşiklerde yüksek değildir. Bununla birlikte, bu bileşikler bazı formülasyonlarda konsantre olabilir veya hatta sentetik hormonlarla bile karışabilir.
Çeşitli bitkisel ilaçlara maruz kalmış bir eczacı, dong quai de dahil olmak üzere birçoğuna cevap olarak alerjik astım geliştirmiştir. Dong quai ile yapılan bir çorba yenerek aşırı doz almış bir kadın, yüksek tansiyon, baş ağrısı, güçsüzlük, baş dönmesi ve kusma şikâyetleri yaşamıştır. Hiçbir vaka bildirilmemesine rağmen, dong quai, furanokomarin içeriği nedeniyle cildin güneş ışığına duyarlılığını artırabilir.
Önlemler
Güvenlik bilgisi eksikliği nedeniyle, dong quai hamilelik ve bebeğine yüksek tansiyon rahatsızlığını geçirmiştir. Bununla birlikte, büyük olasılıkla, genellikle bitkisel ilaçlarda bulunan miktardan çok daha yüksek bir doz almıştır. Dong quai ilaçlarının kadın cinsiyet hormonu aktivitesi büyük ölçüde değişmekle birlikte, hormon duyarlı kanserli kadınların (meme, rahim, yumurtalık) dong quai ile temkinli olması gerekir. Aslında, bu bitki ve onun bileşeni ferulik asit, hücresel çalışmalarda meme kanserinin büyümesini desteklemiştir. Dong Quai yavaş kan pıhtılaşmasında bazı bileşikler, kanama bozukluğu olan insanlarda, kanama ve çürük riskini artırabilir ve zamanlanmış işlem olanlarda tavsiye edilmemektedir. Kişi reçeteli ilaçlar kullanıyorsa veya ciddi bir sağlık problemi varsa, dong quai almadan önce sağlık uzmanına danışması tavsiye edilir.
İlaç Etkileşimleri
Dong quai kanın pıhtılaşmasını yavaşlatır, bu nedenle benzer etkileri olan ilaçlarla birleştirilmemelidir. Bu ilaçlar şunlardır:
• NSAID ağrı kesici (aspirin, ibuprofen, diklofenak, naproksen)
• Kan sulandırıcıları (klopidogrel, dalteparin, enoksaparin, heparin , warfarin)
Aslında, warfarinli bir kadında, menopoz semptomları için dong quai almaya başlayan düzensiz kalp hızı nedeniyle kan pıhtılaşması önemli ölçüde azaltmıştır. Ayrıca warfarinin tavşanlarda anti-kan pıhtılaşma etkisini de arttırmıştır. Dong Quai, 1200’den fazla kişi üzerinde yapılan 2 çalışmada aspirin ve klopidogrelin kanın pıhtılaşma etkilerini arttırmamıştır. Bununla birlikte, klopidogrel verilen farelerde kanamayı arttırmıştır.
Dong quai, ilaç ve toksinlerin parçalanmasından sorumlu çeşitli enzimlerle etkileşime girmektedir. Bazı enzimlerin (CYP1A2 , CYP2D6 , CYP3A1 ve CYP3A4) üretimini veya aktivitesini arttırır ve bazılarında (CYP2E1 , CYP2C11 ve karboksilesterazlar) zıt etkileri vardır. Bu yüzden bu enzimler tarafından parçalanan birçok ilacın etkisini değiştirebilir.
Sınırlamalar ve Uyarılar
Meta-analizlere dahil edilen birçok çalışmanın kalitesi düşüktür çünkü genelde küçük popülasyonları, tasarım kusurları (kontrol eksikliği, rastgele veya kör olma gibi) ve erişilemeyen verileri bulunmaktadır. Ek olarak, çalışmaların çoğu yalnızca Çince olarak yapılmıştır. Menopoz semptomları dışında, menstrüel şikayetler ve anemi (sonuçları çelişen) haricinde, dong quai kullanımının çok az bir kısmı insanlarda yaygın olarak test edilmiştir. Birçok çalışmada geleneksel Çin tıbbı bitkisel karışımları kullanarak dong quai’yi diğer bazı maddelerle birleştirmiş olduğundan, bu yüzden dong quai’nin gözlemlenen etkilere katkısını tahmin etmek zordur.
Ek ve Dozaj Formları
Dong Quai normalde hap, tablet, kaynatma ve tentür olarak ağızdan alınabilmektedir. Diğer takviye formları arasında şunlar bulunur:
• Enjeksiyonlar
• Topikal kremler ve pastalar
• Göz damlası
Bu bitki Batı ülkelerinde yalnız başına bulunsa da, geleneksel Çin tıbbı her zaman diğer bitkilerle birlikte kullanılmasını önerir. Dong quai ile bazı popüler kombinasyonlar arasında şunlar mevcuttur:
• Danggui Buxue Tang:Menopozal şikayetler, anemi, osteoporoz ve kısırlık tedavisinde kullanılır.
• Danggui Shaoyao San:Adet krampları, düzensiz adet döngüleri, depresyon ve demansta kullanılır
• Danggui Sini Tang:Kan dolaşımı, kalp yetmezliği, ishal, bulaşıcı hastalıklar ve artrit için kullanılır
• Danggui Honghua:Kan dolaşımı için kullanılır
• Er-Xian Tang:Menopozal şikâyetler, osteoporoz ve gecikmiş ergenlik için kullanılır.
Dozaj
Dong quai, FDA tarafından herhangi bir koşul için onaylanmadığından resmi bir doz yoktur. Kullanıcılar ve ek üreticiler tarafından kurulan tipik, gayri resmi dong quai oral dozlar şu şekildedir:
• Kuru kök:kaynatma ile 3-15 g/gün
• Toz kök:1-2 g, 3x/gün
• Çay:1 su bardağı, 1x-3x/gün
• Tentür:4-8 mL/gün
• Kapsüller ve tabletler:500 mg, 1x-6x/gün
• Enjekte edilen dong quai’nin normal dozu 40-100 mL, 1x-2x/gündür