TANITIM BÜLTENİ
Türkiye ve Ortadoğu topraklarındaki enerji koridorlarının tarihsel arka planında ne var?
İran'dan İtalya'ya, Pakistan'dan Latin Amerika ve Asya ülkelerine 20. yüzyılda petrolü ulusallaştırma yanlısı hükümetlerin, devlet adamlarının başlarına neler geldi?
IMF, Dünya Bankası gibi kurumlar hangi tarihsel koşullarda ortaya çıktı? Ucuz ve sınırsız petrol arzına dayanan Amerikan ekonomisi aslında nasıl çevriliyor?
Petrol Para İktidar, tutanaklar, raporlar, tanıklar ve tarihi belgeler ışığında uluslararası petrol endüstrisinin karanlık dünyasını ve dünya siyasetindeki rolünü gözler önüne seriyor. Enerji politikaları konusunda dünyanın en yetkin isimlerinden ekonomist gazeteci William Engdahl, okuyucuyu petrol lobisinin küresel hâkimiyetinin tarihi ile baş başa bırakıyor. Bu kitapta, 1. Dünya Savaşı'ndan günümüze petrolün uluslararası çatışmalardaki kilit rolünü, 1970 petrol krizinin perde arkasını, soğuk savaş sonrasında Amerikan hâkimiyet stratejilerini, Sovyetler Birliği'nin çözülüşünde, Yugoslavya'nın parçalanmasında petrol lobilerinin, güçlü finans çevrelerinin rolünü ve Asya Kaplanları'nın nasıl kediye dönüştürüldüğünün hikâyesini bulacaksınız. Petrol Para İktidar, medya kanalı ile tanıdığınız birçok Anglo-Amerikan politikacı ve bürokrat figürün hayatlarından çok ilginç ayrıntı ve bağlantılara; 1980'lerde liberalizmi, serbest pazar ekonomisine dayalı yeni dünya düzenini kabul etmek istemeyen ülkelerin nasıl tehdit ve zorlamalarla karşılaştıklarına yer veriyor. Basit bir fosil yakıtın, milyonlarca insanın ölümüne, tamiri imkânsız yıkımlara yol açan bir silaha dönüştürülmesinin; Londra ve New York finans çevrelerinin petrol parası ile döndürdükleri siyasi tezgâhlarının; devasa kârlar düşme eğilimine girince, sorunlara kapitalizm dışında çözüm aranmaya başlandığında, "çatlak sesler" yükseldiğinde güçlü, uluslararası sermaye gruplarının hangi senaryolarla harekete geçtiğine dair çok iyi hazırlanmış bir tarih çalışması Petrol Para İktidar.
Bu kitabı bir sene önce aldım ve birkaç sayfasını okuduktan sonra bir kenara -sonra devam ederim- diye bıraktım. O an bu yazarın bir iki kitabını üst üste okuduğum için aynı konular fazla geldi diye düşünmüştüm ama bir senenin ardından tekrar okuyunca sebebin tam olarak bu olmadığını fark ettim.
Kitabı alırken konusu kafamda biraz daha farklıydı ama karşımda resmen Ekonomi Siyasetinin Tarihi var desem, yeridir. Ekonomi ilgi alanımdan biri değil; bu yüzden çok sıkıldım ve yer yer sayfa atladığım oldu. Fakat hamdolsun Rabb'ime bitirdim.
Genel olarak İngiltere'nin 1800'lü yıllarından Irak Saldırısına(2.) kadar geçen petrol, savaş ve siyaset üçgeninin konu alıyor. Her şeyin temelinde petrol-enerji hattı var desek, yalan olmaz. Şah'ın devrilmesi, Pakistan başkanının devrilmesi ve daha nice olaylar da dönüp dolanıyor petrol ve nükleer güç konusunda batılıların (Amerikan-İngiliz) çıkarları aleyhine hareket etmeleri neden oluyor.
Benim en ilgimi çeken anlatımlardan biri de İran Devriminde Şah'un devrilmeden önce BBC gibi kuruluşların kara propaganda çalışmalarını nasıl yaptıkları; diktatör, insan haklarına aykırı davranışlar suçlaması ile İran halkının ayaklandırılması vb. şeyleri işlemeleriydi. Zira ülke gündemini iyi takip ediyorsanız bizim ülkemizle de çok benzer olaylar olduğunu görürsünüz ve ilginçtir ki başrolde gene BBC var. :)
Neyse, içerik olarak oldukça değerli bilgiler barındırıyor ama konu ağır. Yani konunun ağırlığı konusunda numaralandırmam gerekse 5 üzerinden 4 veririm. Bilhassa Ekonomi Siyaseti konusunda ilgisi olanlar varsa okuyabilir, tavsiye ederim. (Şu an satışı yokmuş gerçi ama 2. el satan yerlerde bulursunuz.)