Cuma vaktinde alış-veriş yapma haram mıdır?
Allah (c.c.), “cuma günü namaz için çağrıda bulunulduğu, (ezan okunduğu zaman) Allah’ı zikretmeye koşun, alış-verişi bırakın” (Cuma Suresi 62/9) buyurmaktadır. Bu ayet-i kerimeden hareketle Hanefi mezhebi bu vakitte alışveriş yapmaya tahrimen mekruh, sair üç mezhep ise haram hükmünü vermişlerdir.(1) İç ezanın okunması ile cuma namazının bitmesine kadar olan bu sürede alışverişin tahrimen mekruh olması, yapılan akdin zatından dolayı değil, cuma namazının edasına engel olduğundan veya mücaveretten yani ticaretin, farz olan ibadete yakınlığından ya da aynı vakitte kesiştiğinden dolayıdır. Diğer bir ifadeyle haram ya da harama yakın mekruh olması, “bir emir olan namaza koşma fiilinin terk edilmesi”nden kaynaklanmaktadır. O halde, cuma vakti ticaret yapma haram olmamakla birlikte, bu işi yapan insanlar bir farzı terk etmenin günahını üstlenmek durumundadırlar. Ayrıca bu türlü gelir ve kazancın insanın kalbi hayatını öldüreceği kanaatını taşıdığımızı da ifade edelim.
Yalnız bahsedilen bu haramlık, cumayla mükellef olanlar için geçerlidir. Kadın, çocuk vs. gibi Cuma namazı ile mükellef olmayanların yapmış oldukları alışverişlerde haramlık söz konusu değildir.
1- Hâşiyetü Reddi’l-Muhtar, 5/101; Vehbe Zuhayli, 4/240.