Kafkasya ve jeopolitik önemi -3-
15.09.2019
Yetenekli Kalemler
Rus orduları Doğu Anadolu’da ilerleyerek Erzurum, Erzincan, Muş, Bitlis’i işgal ettiler. Karadeniz kıyısında da ilerleyen Ruslar Trabzon’u işgal ettiler. Ekim 1917’de Rusya’da Bolşevik İhtilâli olunca Rus orduları Kafkasya cephesinden geri çekildi. Brest-Litovsk Antlaşması imzalanarak Kars, Ardahan ve Batum Osmanlı Devletine bırakıldı. Kafkasya’da yaşayan milletler de Rusya’dan ayrılarak bir federasyon kurdular. Fakat bu federasyon kısa sürede parçalandı. Mayıs 1918’de Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan bağımsızlıklarını ilan ederek sosyalist idareyi benimsemiş birer cumhuriyet oldular. Kuzey Kafkasya da bağımsızlığını ilan etmek istediyse de başarılı olamadı.
İkinci Dünya Savaşında, Bakü petrol kuyularını ele geçirmek için Kafkasya’yı stratejik bir hedef olarak seçen Almanlar 1942 yazında Elbruz Dağı ve Terek Nehri kıyısına kadar ilerlediler. Ancak Stalingrad’da bozguna uğrayınca ele geçirdikleri tüm topraklardan geri çekilmek zorunda kaldılar. Bu savaş sırasında Almanlarla iş birliği yapan Kafkas milletleri (Çeçenler, İnguşlar, Karaçaylar) vatanlarından sürüldüler. Daha sonra tekrar yurtlarına döndürüldüler. Kafkasya’da yaşayan milletlere karşı komünist idare zamanında çeşitli baskı ve zulümler uygulandı. Bu milletler yıllarca devam eden kültür emperyalizmi sonunda kendi kültür ve dinî inançlarından uzaklaştırıldılar.
Bugün Kafkasya’da Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan olmak üzere üç bağımsız devlet bulunmaktadır. Türkiye’nin Kafkasya ve Orta Asya’daki Türk kavimleriyle irtibatını sağlayabileceği tek geçiş yeri olan Nahcivan Özerk Cumhuriyeti 13 Ekim 1921 Kars Antlaşmasıyla Azerbaycan’ın himâyesine verilmişti. 1990’da SSCB’nin dağılmasından sonra Ermenistan Azerbaycan’ı hedef alan saldırılarını başlattı. Rusya ve Batılı ülkelerinde desteklediği Ermeni saldırılarının gayesi Türkiye’nin Orta Asya Türk Cumhuriyetleriyle münasebetlerini kesmeye yöneliktir.
Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan’ın dışında Kafkaslarda Dağıstan, Kuzey Osetya, Çeçen-İnguş ve Kabartay-Balkar Özerk Cumhûriyetleri Rusya Federasyonuna bağlıdırlar. Rusya’ya bağlı Adigey ve Karaçay-Çerkez Özerk bölgeleri, Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan ve Yukarı Karabağ özerk bölgeleri, Gürcistan’a bağlı Abhazya (Abhazistan), Acaristan ve Güney Osetya özerk bölgeleri Kafkasya’da yer almaktadır.
Mehmet Turan Tuğlu-Ankara
ŞİİR
Haydin kurtuluşa
Günde beş sefer çağrılır mümin
Haydin kurtuluşa haydin felaha
Kalu belada söz verdik bizler
Söz verdik vallahi yüce Allah'a.
Manasını söyleyeyim sizlere
Bu davet bizlere namaz içindir
Hayye ales salah felah diyor ya
İslamın direği namaz içindir.
Cemaatle kılmak çok büyük sevap
İstersen yalnız da kılabilirsin
Huzur ve huşu içinde kılarsan eğer
Çok mutlu bir mümin olabilirsin.
Namazlarını kıl kul hakkı yeme
Uyanık ol haklarını yedirme
Sahip çık İslam’a ve de yetime.
''Vay o namaz kılanların hâline!'' dedirtme.
Süleyman’ım sözlerim kendi nefsime
Uyarıda bulunmak ilk görevimdir.
Beni Allah'a mümin kul yapan
Kur’an’ım peygamberim İslam dinimdir.
Süleyman Usta–Espiye/Giresun
UNUTULMAZ İSİMLER
AKŞEMSEDDİN HAZRETLERİ
İstanbul'un manevî fâtihi, büyük âlim, üstat, hekim ve veli Akşemseddin hazretleri, Fâtih Sultan Mehmed Hân hazretlerinin hocasıdır. 1390’da Şam’da doğup, 1460’ta Göynük’te vefat etti. Her yıl mayıs ayının son pazar günü, Göynük’te anma günü yapılmaktadır. Hacı Bayram-ı Velî hazretlerinin talebelerinden olan Akşemseddin hazretlerinin Risâlet-ün-nûriyye ve Maddet-ül-hayat isimli kitapları vardır. Akşemseddin hazretleri bu kitaplarında; “Hastalıklar insandan insana canlı varlıklar vasıtasıyla geçmektedir” diyerek, mikropların varlığını ilk defa keşfeden İslam âlimidir.
609800
YORUMLAR ARKADAŞINA ÖNER