Zivia Lubetkin
64 yıllık bir mücadele, asla yılmamak ve dimdik ayakta kalmak. Yaşamı Uprizing (2001 yılı) dizisine de konu olmuş, yılmaz bir savaşçı: Zivia 1914 yılında doğdu, 1978 yılında uğruna tüm hayatını verdiği İsrael’de öldü.
Sadece 32 yaşında iken, 1946 yılında Filistin topraklarına göç etti. Peki öncesi? Küçük yaşlarında Grodno’da (bugünkü Rusya) İşçi Siyonist Hareketi’ne katıldı. Okul yıllarında İbranice öğrendi. Yirmi yaşına gelmeden başka bir gençlik hareketi olan Dror’un üyesi oldu. 1938 yılı başında Dror’un aktif liderlerinden biriydi. 1939 yılında Nazi Almanya’sının Polonya’yı işgal etmesi onun mücadeleci ruhunu ateşledi. Elini taşın altına koymalıydı. Çok tehlikeli bir yolculuk ile Varşova’ya ulaştı. Orada örgütlemesi gereken korkmuş, şaşkın bir topluluk vardı.
1942 yılında sol görüşlü Siyonist Anti-Faşist Blok’un kurulmasına yardım etti. Bu Varşova Getosu’nda Nazi güçleri ile çatışan, baş kaldıran, yüzyüze gelen ilk direniş örgütüydü. Aynı zamanda Varşova Yahudi Cemaati’nin siyasi kolunda aktif rol üstlendi. Tarihe 1943 Varşova Getto’su Ayaklanması olarak geçen başkaldırıda ön saflardaydı. Hayatta kalmayı başarmış 34 kişiden biriydi. Simha Rotem’in (kendisi ile önümüzdeki hafta tanışacağız) yardımıyla Varşova kanalizasyonlarından getto dışına çıkabildi. Tam herşey bitti dediği, saklanacak bir yer bulamadığı, Filistin’e göç etmesinin engellendiği bir anda, Varşova yakınlarındaki bir sağlık kuruluşunun bodrumunda saklanır. Daha sonra başka yeraltı örgütlerinin de desteği ile Paraguay pasaportu alır .
Savaş 1945 yılında bittiğinde Lubetkin küllerinden yeniden doğmuş yeni hedefler belirlemiştir: Ne olursa olsun soykırımdan kurtulan ve gitmek isteyen herkesi yasadışı olarak Filistin Topraklarına ulaştırabilmek. Kollarını hızlıca sıvadı ve yeni bir örgütün kurulmasına ön ayak oldu: Bricha. Hayat arkadaşı Yitshak Zuckerman ile de bu örgütün bir toplantısında tanıştı ve evlendi. 1946 yılında Filistin’e göç etti. Yapılacak işler bitmemişti. Hayatta kalan diğer getto savaşçıları ve partizanlar ile birlikte Kibbutz Lohamei’de Getto Savaşçıları Evi’ni kurdu. Soykırım kurtulanlarına yardım etti. 1961 yılında Adolf Eichamann’ın duruşmasında ifade verdi.
Anne oldu, öldüğü güne kadar Kibbutz’da yaşadı. 2001 yılında torunu Roni, İsrael Hava Kuvvetleri’nin ilk kadın savaş pilotu oldu. Uçuşunu büyükannesine atfetti...