Akut otitis media (AOM) ağrılı tipte bir kulak enfeksyonudur. Kulak zarı arkasında bulunan, orta kulak olarak adlandırılan, bölgede enflamasyon ve enfeksiyon oluşması olarak tanımlanır.
Çocuklarda aşağıda belirtilen bulguların görülmesi AOM rahatsızlıkları olduğunu gösterir:
- Telaşa kapılma ve çok fazla ağlama (yenidoğanda)
- Ağrı gelmesi ile beraber kulağını tutması (bebeklerde)
- Kulakta gelişen bir ağrıdan şikayet etme (daha büyük çocuklarda)
BULGULAR
Akut Otitis Media’nın bulguları nelerdir?
Yenidoğanlarda ve bebeklerde aşağıdaki bulgulardan biri veya daha fazlası olabilir:
- Ağlama
- Huzursuzluk
- Uykusuzluk
- Kulaklarını çekme
- Kulak ağrısı
- Baş ağrısı
- Boyun ağrısı
- Kulakta dolgunluk hissi
- Ateş, titreme
- Kusma
- İshal
- Denge bozukluğu
- İşitme kaybı
SEBEPLER
Östaki kanalı orta kulak ile boğaz arka kısmı arasında uzanan tüp şeklinde bir yapıdır. Bu östaki kanalı ödemlenir ve kapanır ise orta kulak havalanması bozulacağından, orta kulakta sıvı birikimi olur. Orta kulakta hapis kalan sıvı iltihaplanarak AOM’yi oluşturabilir.
Küçük yaştaki çocuklarda östaki tüpü ileri yaştaki çocuklara göre daha kısadır ve daha yatay seyreder. Bu durum bu kanalın daha kolay iltihaplanmasına, ödemlenmesine ve sonuçta kanalın bloke olmasına neden olur. Östaki kanalının şişmesine ve bloke olmasına neden olabilecek rahatsızlıklar:
- Allerji,
- Soğuk algınlığı,
- Nezle,
- Sinüs enfeksiyonu,
- İltihaplı ve büyümüş bademcikler,
- Sigara içilmesi,
- Yatarken bir şeyler içilmesi (yenidoğanda).
RİSK FAKTÖRLERİ
AOM’da kimler risk altındadır?
- 6-36 aylık bebekler,
- Emzik kullananlar,
- Kreşe gidenler,
- Anne sütü yerine biberon ile beslenenler (yenidoğanda),
- Yatarken bir şeyler içenler (yenidoğanda),
- Sigara dumanı soluyanlar,
- Yüksek seviyede hava kirliliği ortamında yaşayanlar,
- Yükseklik ve basınç değişiklikleri geçirenler,
- İklim değişiklikleri yaşayanlar,
- Soğuk iklimde bulunanlar,
- Son zamanda soğuk algınlığı, nezle, sinüzit veya kulak enfeksiyonu geçirenler.
TANI
Otoskop muayenesi
Otoskop denilen kulağa bakmak için kullanılan alet ile görülebilecek bulgular:
- Kızarıklık,
- Şişlik, ödem,
- Kan,
- İltihabi akıntı,
- Hava kabarcıkları,
- Orta kulakta sıvı,
- Kulak zarında delik.
Timpanometri testi
Timpanometri testinde kulak içine basınç verilerek kulak zarı arkasında sıvı olup varlığı ,kulak zarının delik olup olmadığı anlaşılabilir.
İşitme testi
Doktorunuz çocuğunuzda işitme kaybı olup olmadığını anlamak için işitme testi yaptırabilir.
TEDAVİ
Akut otitis media nasıl tedavi edilir?
AOM hastalığının çoğu antibiyotik tedavisi gerektirmeden iyileşir. Antibiyotik kullanması öncesinde; evde uygulanabilecek ağrıyı gidermeye yönelik ilaçlar önerilebilir. Tedavide:
Ev bakımı
AOM rahatsızlığının geçmesi için beklenilen sürede doktorunuz evde uygulanabilecek aşağıda belirtilen ağrıya yardımcı müdahaleleri önerebilir. Ilık, nemli bir havlu, rahatsız olan kulak üzerine konularak beklenebilir.
İlaç tedavisi
Doktorunuz ağrı kesici olarak bazı önerilerde bulunabilir. Evde bulunan ağrı kesiciler (ibuprofen, asetaminofen) gibi ilaçlar kullanılabilir. Bir süre takip sonrasında gerekli görür ise tedaviye antibiyotik de ekleye bilir.
Cerrahi
Eğer çocuğunuzdaki kulak rahatsızlığı uygulanan tedaviye cevap vermez ise; veya çocuğunuzda bu kulak enfeksiyonu tekrarlayan bir hal alır ise, doktorunuz cerrahi tedavi önerebilir. Uygulanması önerilebilecek cerrahiler:
Geniz eti ameliyatı
Eğer geniz eti dokusu büyümüş veya iltihaplanmış ise ve çocuk tekrarlayan kulak enfeksiyonları geçiriyorsa, geniz eti dokusunun cerrahi olarak alınması gerekir.
Kulağa tüp takılması
Doktorunuz çocuğunuzun kulak zarına çok küçük, makara şeklinde bir tüp takılmasını önerebilir. Bu tüp orta kulağa hava girişini sağlarken, orta kulaktaki sıvının da dışarı boşalmasını sağlar.
UZUN SÜRELİ TAKİP
AOM enfeksiyonları genellikle yan etki gelişmeksizin iyileşir, ancak enfeksiyon tekrarlayabilir. Çocuğunuz bu arada kısa süreliğine işitme kaybı hissedebilir. Hastalığın düzelmesi ile hemen işitme kaybı da düzelir. Bazen AOM enfeksiyonları:
- Tekrarlayan kulak enfeksiyonlarına,
- Bademciklerde büyümeye,
- Geniz etinde büyümeye,
- Kulak zarı yırtılmasına,
- Kolesteatom denilen orta kulakta zar hücrelerinin gelişimine,
- Konuşma geriliğine (sık tekrarlayan kulak enfeksiyonları) neden olur.
Çok az vakada da olsa kulak kemiğinin iltihabı (mastoiditis) veya beyin zarında enfeksiyonu (menenjit) gelişebilir.
ÖNLEME
Ani gelişen orta kulak iltihabı nasıl önleyebilirsiniz?
- Nezle, grip ve diğer solunum yolu hastalıklarının bulaşma ihtimalini azaltmak için sıklıkla elleri ve oyuncakları yıkayın,
- Sigara dumanından uzak durun,
- Grip aşıları ve bağışıklık sistemini güçlendiren pnömokok aşıları yaptırın,
- Bebeklerinizi, şişe ile mama vererek besleme yerine, anne sütünü emerek besleyin,
- Bebeğinize yalancı meme (emzik) vermekten kaçının.