65 yaşın üzerindeki her üç kişiden biri, önümüzdeki 12 ay içerisinde bir düşme olayı yaşayabilir. Ama düşmeleri önlemek mümkündür. Bu öneriler, kendinize duyduğunuz güveni, hareketliliğinizi ve bağımsızlığınızı korumanıza yardımcı olabilir. Dengeyi ve yürümeyi etkileyen faktörler, ev ortamınızdan, giydiğiniz ayakkabı ve giysilerden kaynaklanabilir. Burada, düşmelere neden olan en yaygın nedenlerden bazıları ele alınmakta ve risklerin bazılarının azaltılması için tavsiyeler verilmektedir.
Evin İçinde ve Etrafında
Ev riskini artırması olası bir takım tehlikeler bulunmaktadır.
Tavsiyeler
- Hasar görmüş basamakları derhal onarın. Merdivenlerinizin kaygan olmamasını sağlayın.
- Her basamağın ucuna, farklı bir renkte, kaymayı önleyici bantlar yapıştırın.
- Tırabzan yaptırın ve basamaklardan inip çıkarken bunları kullanın. Tırabzanın başına ve sonuna, tutabileceğiniz bir uzantı yaptırın.
- Merdivenlerin iyice aydınlatılmasını sağlayın. Merdivenlerin üzerinde hiçbir zaman öteberi bulunmamalıdır.
- Bütün zeminleri temiz ve kuru tutun. Yere dökülen her türlü maddeyi hemen temizleyin, özellikle de yağ, kola ve böcek ilaçlarını.
- Gevşemiş yer döşemelerini ya da kalkmış kenarları tutturun veya bantlayın.
- Halılarınız veya kilimlerinizi zemine sabitleyiniz.
- Fazla aşınmış bütün yer döşemelerini değiştirin.
- Ayağınızın takılmasına neden olabilecek bütün engelleri ortadan kaldırın (örneğin, elektrik kabloları ve tabureler).
- Evcil hayvanlarınız varsa evin içinde onların ayağınıza dolaşmamasına dikkat edin.
Giysiler ve Ayak Giyecekleri
Uzun ve gevşek giysiler ile uygun olmayan ayak giyecekleri, dengeyi ve yürüyüş tarzını bozabilir. Yaşlı bireyde düşmenin engellenmesi için giysi kullanımında şu noktalara dikkat edilmelidir.
Düşmelerin önlenmesinde giysi kullanımıyla ilgili tavsiyeler
- Giysiler ayak bileklerin etrafına dolanmamalı veya takılıp düşebileceğiniz gevşek kısımlara sahip olmamalıdır. Örneğin gereğinden fazla uzun sabahlıklar kısaltılmalıdır.
- Ayakta sadece çorap veya külotlu çorapla yürünmemeli, çünkü bu ayağın kaymasına sebep olur.
- Gece yataktan kalkarken yatak örtüsüne takılmamaya dikkat edilmeli; bunun için önce yatak lambanızı açılmalıdır.
- Sık kullanılan giysi ve eşyalar ulaşılabilecek yerlerde bulunmalı, tabure/ sandalye üzerine çıkmadan kolaylıkla ulaşılabilmelidir.
- Giyinirken oturabilecek kollukları olan sağlam bir sandalye bulundurulmalıdır.
- Kapalı giyimli, beslenmesi bozuk olan yaşlı hastalar, D vitamini eksikliğini daha detaylı inceleme yapılması için sağlık kuruluşuna başvurmalıdırlar.
- Kıyafetlerin üst üste çok kalın giyilmesi denge bozukluğuna yol açabileceğinden çok kalın giyilmemesi önerilir.
- Yaşlanma ile ortaya çıkan kas iskelet sisteminde ki değişikliklerin yaşlıların giyim özelliklerinde de dikkate alınması, onların yaşamlarını kolaylaştırması ve yaşam kalitelerini yükseltmesi bakımından önemlidir. Bu nedenle yaşlı bireylere kıyafet alınırken bu değişiklikler göz önünde bulundurulmalıdır.
Düşmelerin önlenmesinde ayakkabı kullanımıyla ilgili tavsiyeler
- Ayakkabının stili için değil rahatlığı için seçilmesinde yarar vardır.
- Ayakkabı satın alırken mutlaka ayak boyutları dikkatle kontrol edilmeli, yaşlanmayla birlikte ayak boyutlarının artacağı unutulmamalıdır.
- Yeni ayakkabılar su toplamaları ve diğer irritasyonlardan sakınmak için yavaş yavaş artırılan sürelerle giyilmelidir.
- Sentetik, sivri burunlu, yüksek topuklu veya sert ayakkabılardan kaçınmalı.
- Ayakkabının topuğunun 5 cm’den az, ökçesi geniş olmalı ve vücut ağırlığını öne atacak kadar yüksek olmamalıdır.
- Ayak giyecekleri, ayağa sağlam bir şekilde oturmalı ve kaymayan esnek bir tabana sahip olmalıdır; bunlar, bağcıklar ile sabitlenebilmelidir.
- Sert tabanlı uygun ölçüde ,esnek, gözenekli, ayak kemerini iyice destekleyen ayakkabılar tercih edilmelidir.
- Ayakkabılar ayağa iyice uymalı ve parmakları sıkmamalıdır.
- Topuğu sıkıca tutması gereken ayakkabı, İçi iyi desteklenmiş, iyi iplikle dikilmiş ve tabanı yumuşak ayakkabılar satın alınmalıdır.
- Deri, hava akımına izin verdiği ve teri emdiği için ayakkabı deriden olmalıdır.
- Ayak sorunları olan yaşlılar için topuk yastıkları veya tabanlıklar var olan ayakkabılar içine yerleştirilebilir.
- Yaşlılar ya da onlara bakan kimseler günlük ayak hijyenini temel bir rutin olarak yerine getirmeyi öğrenmelidir. Bu, ayakların dikkatle yıkanması ve kurutulmasına ek olarak herhangi bir anormallik için yakından incelenmesini de içerir.
- Tırnak batmalarının önlenmesi için ayak tırnakları düz olarak kesilmelidir.
- Ayaklar düzenli olarak yıkanmalı, her yıkamadan sonra parmak araları havlu ile iyice kurulanmalıdır.
- Zeytinyağı ya da losyonlar kuru ayak cildine uygulanabilir.