Rip akıntısı
Rip akıntısı, kıyıya ulaşan dalgaların geri dönüşleri sırasında oluşan güçlü ve tehlikeli akıntı. Kıyıya ulaşan dalgalara tepki olarak oluşur. Pek çok sahilde rip dalgası kıyıya dik olarak meydana gelir.[1]
Rip akıntısı ancak yüksekten bakıldığında dikkatli gözle anlaşılır. Bu bölgede suyun rengi etrafındaki suyun rengine oranla daha koyudur. Bu bölgede derinlik artar. Akıntının üst kısmı, denizin yüzeyine göre kırışıktır.
Genellikle okyanus kıyılarındaki sahil bölgelerinde, belirli dip yapısı ve dalga koşullarında oluşan tehlikeli bir akıntıdır. İngilizcede "rip" akıntısı olarak bilinen bu güçlü akıntıların yönü kıyıdan açığa doğrudur.[2]
Sabit, aniden oluşan ve gizli olmak üzere değişik türleri bulunan rip akıntılarında sahile gelen dalga geri dönerken çok hızlı bir şekilde hareket eder.
İçindekiler
Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Sabit rip akıntısı[değiştir | kaynağı değiştir]
Sene içinde uzun süre aynı alanda görünen akıntıdır. Sebebi dip arazisinin yapısı ve çevredeki kıyı (sahil) yapısıdır.
Aniden oluşan rip akıntısı[değiştir | kaynağı değiştir]
Sahile vuran dalgaların yüksekliğinin hızla değişimi ile ortaya çıkar. Oldukça tehlikelidir.
Gezici rip akıntısı[değiştir | kaynağı değiştir]
Kıyıya paralel ilerleyen akıntının oluşturduğu akıntıdır. Gezici rip akıntısı kıyı boyunca yer değiştirir.
Halk tarafından “kum kayması veya kum göçmesi” adı verilen, ayakların altından kumun birden kaybolması olayına, “rip akıntıları” neden olur. Rip akıntıları kıyıların morfolojik yapısına bağlı olarak dünyanın pek çok sahilinde oluşur. Doğal bir oluşumdur. Kıyıya dik gelen dalgalar kıyıda kayalık, mendirek, rıhtım yüzen kalabalık insan grubu gibi dalganın normal gidişini engelleyen unsurlar etkisiyle oluşur. Kıyıya dalgalarla taşınan sular geri dönüşte denize belli bir basınç uygular ve kıyının genellikle en derin kısmından denize dönerken güçlenerek rip akıntısına neden oluralar. Rip akıntıları derin bir alandan geri dönerken güçlenirler ve deniz dibini karıştırarak bulanık bir görüntü oluştururlar. Akıntı burada oldukça hızlı ve güçlüdür.
Rip akıntıları saniyede 1–2 m, hatta bazen saniyede 10-20 metre hızla (saatte 35–70 km), 20-30 metre genişlikte bir hat boyunca denizin açığına doğru hareket ederler.[3]
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Barlas,B.,Beji,S.İSTANBUL JANDARMA BÖLGESİNDE ÇEKEN AKINTILAR NEDENİYLE MEYDANA GELEN BOĞULMALAR
- ^ İstanbul Teknik Üniversitesi, Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi, Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisliği Bölümü.
- ^ http://sinop.afad.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=115:rip-aknts&catid=48:uyar