Gerçekten önemli bir işlevi olan tiroid bezini doğal beslenme yoluyla sağlığına kavuşmasına yardımcı olabilirmiyiz? Mesela spor ve rahatlama usülleri fayda verir mi?
Cevap: Evet!!! Doktor ziyaretinden sonra teşhis tiroid beziniz aşırı veya az çalışıyor diye tesbit edilmişse mutlaka doktorlar size ilaç tedavisi uygulamak isteyecek. Fakat bazen kullandığınız ilaçların yan etkileri sizi zor durumda bırakabilir. Mesela Kalp çarpıntısı, sinir, uykusuzluk, titreme, sıkça tuvalet nöbeti, sıcak havada bunalma ve kemiklerin kırılgan hassas hale gelmesi gibi. Peki bu tiroid-bezi nasıl işlev görüyor? Tiroid bezi boynun ön tarafında bulunur ve tiroid-bezi hormonların doğru salgısından sorumludur. Önemi çok büyüktür çünkü insandaki her bir hücreyi etkiler ve dolayısıyla bedende kimyasal ve her türlü değişimin artmasına ve azalmasına sebep olur.
Tiroid bezi bozukluğunun belirtileri:
Tiroid bezinin az çalışması (Hipotiroid)
- Sürekli uyuma isteği
- Kilo artışı
- yorgunluk
- Kişinin kendini kötü hissetmesi
- Kişinin kendisine özsaygı duymaması
Tiroid bezinin fazla çalışması (Hipertiroid)
- hormonların fazla salgılanması
- Kilo kaybı
- Sinir
- Hiperaktif belirtileri
- Çarpıntı
Tiroid bezi bozukluğunun çok sebebi olabilir. Bunlardan bazıları aşağıda yazılı:
Besin eksikliği: Krom, Bakır, Hakiki İyot, Demir, Selenyum, Çinko, vitamin A, B2, B6 ve B12
İlaçlar: Beta Bloker, Doğum kontrol hapı, Östrojen, İyotlu Şeffaf maddeler, Lityum, Fenitoin, Steroidler, Teofilin
Beslenme: Bir çok Turpgiller, Soya
Başkaları: Yaşlılık, Alkol, Lipoik asit, Florür, Kurşun, Civa, Şişmanlık, Tarımda kullanılan kimyasal maddeler, Işınlar, Sıkıntı, Ameliyatlar
Tiroid-bezi nasıl sağlığına kavuşur?
Öncelikle doğru besinleri bilmek ve tüketmek ilk iş. Sürekli bitkin ve yorgun olmaktan mümkün olduğu kadar kaçınmak. Yeterince uyu ve her bedensel yorucu hareketten sonra dinlemeye kurallarını dikkatlice uygulamak.
Tiroid-bezini sağlığına kavuşturacak 7 adım:
1) Yararlı Besinlerin Hangisini Tütüketmeliyiz?
Yosun (sadece tiroid bezi az çalışması halinde)
Yosun (Tiroid-bezi az çalışması durumunda). Yosun ürünleri mesela Nori, kırmızı yosun, deniz yosunu, japon yosunu wakame gibi. Özellikle bu ürünler çok iyot ihtiva eder. İyot Tiroid-bezi için gereklidir çünkü tiroksin hormonu üretimini destekler ve bu hormon sayesinde metabolizma ayarlanır. Günlük 1-5 gr. yosun zararsızdır ve tavsiye edilebilir. (Ancak Hashimoto Tiroidit varsa çok az tüketin)
Selenyum zengini besinler
Selenyumu ihtiva eden besinler tüketmekte çok iyi olup Tiroid-bezi problemini giderir. Bu mineral Tiroid-bezi hormonlarını dengede tutuyor. Selenyumu çok olan yiyecekler şunlardır: Sarımsak, Deniz yosunu, Soğan, Ayçiçeği çekirdeği, Susam ve Paranus(Brezilya fıstığı)!
Faydalı yağasitleri
Gerekli yağasitleri diye bilinen ve özellikle Omega-3 ve Omega-6 yağ asiti ihtiva eden yiyecekleri metabolizmamıza yardımcı olmak için tüketmeliyiz. Bu yağ asitler en çok taze Sebze, Ceviz, Kabak ve Ayçiceği çekirdekleri, Kenevir tohumu, Chia tohumu ve Avokado bulunur. Ayrıca Kavun, Nar, Kiwi, Çilek gibi çeşitli meyvelerde dahi yararlı yağ asiti vardır.
Ekşi lahana suyu
Ekşi lahana turşu suyu (Laktik asitle fermente olmuş) sağlığa çok faydalı özelliğe sahiptir. Değerli vitamin hazinesi olan bu sebze de (A, E, C, K, B) vitaminleri olduğu kadar minerallerden ise Sodyum, Potasyum, Kalsiyum, Magnezyum, Fosfor, Demir, Çinko, Bakır, Manganez ve doğal İyot bulunur. Düzenli olarak ekşi lahana turşu suyu içilmesi tiroid-bezini temizleyecek vede başka şikayetlerin azalmasına vesile olacak. Hatta yüksek tansiyon ve aterosklerozun (damar sertliği) iyileşmesine yardımcıdır.
Bakır ve Demir zengini besinler
Bakır ve Demir zengini besinler sağlıklı tiroid-bezi için vazgeçilmezdir. Mesela Bakır zengini besinler yine Ayçiçeği çekirdeği ve Kenevir tohumu, Ceviz, Fındık, Kaşu cevizi, Paranus(brezilya cevizi), Kara orman mantarı, Domates ve Spirulina yosununda bulunur. Az da olsa Armut, Trabzon hurması, Şeftali, Kayısı, Erik, Hurma, Üzüm, Avokado ve Patates.Çok iyi Demir takviyecisi ise şunlardır: Mercimek, Kabak çekirdeği, Keten tohumu, Susam tohumu, Amarant, Darı, Quinoa, Kayısı, Badem, Ispanak,Isıgan Otu.
Şifalı Bitkiler
Şifalı Bitkilerin üzerimizde olan olumlu fayadalarını unutmayalım. Çörek otu yağı başta olmak üzere bağışıklık sistemimizi güçlendirir ve tiroid bezinin sağlıklı kalmasına destekcidir. Yoğurt otu çayı ile günde bir çok kere gargara yapılırsa guatrdan tamamen kurtulabilmenin mümkün olacağını Maria Treben kitabında belirtmiştir. Kadife çiçeği, Isırgan otu ve Civan perçemi. Bu üçü karıştırılarak yudum yudum içilebilir. Fakat dikkat etmeniz nokta ise ısırgan otunu 6 haftadan fazla tüketmeyin.
2) Bu Besinlerden Kaçınmalıyız
Soya
Soja ne yazıkki ‘‘Goitrogen’’ sınıfına dahil bir besin olduğu için guatr büyümesine sebep olmaktadır. Goitrogenler tiroid hormonu içerisinde iyodu bağlayarak tiroid hormonu salgılanmasını yavaşlatır ve Hipotiroidizm’e neden olurlar. Soya da bulunan izoflavon (östrojen benzeri madde) tiroid-bezi enzimlerini engeller ve T3 T4 hormonların azalmasına sebep olabilir. Bu ise tiroid-bezi değerlerinin sapması demektir.
Turpgillerden Kaçının
Turpgiller acımsı madde ihtiva ederler. Elbette Turpgillerden tamamen vazgeçin demiyoruz. Zira bu sebzelerde çok faydalı vitamin ve mineraller mevcutdur. Haftada 7 gün tüketeceğiniz yerine 3 kere tüketmek daha faydalı olur. Bu sebzeler şunlardır : Pancar, Brüksel lahanası, Süs lahanası, Karnabahar, Lahana, Hardal lahana, Çin lahanası, Tere, Roka, Yabani havuç.
Buğday Ürünleri (Çavdar-Arpa-Yulaf)
Gluten içeren bu hububat çeşitlerinde Gliadin protein vardır ve bu protein molekül yapısı tiroid-bezine çok benzemektedir. Gluten tükettiğimiz esnada bağışıklık sistemimiz bu proteine karşı saldırıya geçer. Fakat tiroid-bezi bu hormonun yapısına benzediği için bağışıklık sistemi aynı direnci ona karşı da göstermektedir. Buğday ürünleri yerine Pirinç, Amaranth tahılı, Kara Buğday, Quinoa veya Darı tüketebilirsiniz.
Kahve
Batı tarzı hazırlanmış kahve çeşitleri tüketimine dikkat etmeniz tavsiye ederiz (Türk kahvesi hariç). Kahve bedende kortisol seviyesini yükseltir ve tiroid bezi hormonunun yavaş üretilmesinin sebebidir. Eğer hormon birleşimi ilaçlar kullanıp ve arkasından 60 dakika geçmeden kahve içtiyseniz büyük olasılıkla tiroid-bezi hormonu çok daha yavaş üretilecektir. İnsanda tiroid bezi hormonu iki baş aktör T4 ve T3 hormonlarıdır. T3’ü yapabilmek için T4 lazımdır. T3 bileşenleri metabolizmayı yükseltir. Vücud ağırlığı aşağıda tutularak mutluluk hormonu meydana çıkar. Fakat kahve ve diğer stres sebepleri oluşursa T3 hormonu engelleniyor ve dolayısıyla metabolizma yavaşlıyor, kilo artışı başlıyor ve mutluluk bozuluyor (moral bozukluğu).
Hakiki olmayan İyot
Yapay iyot (potasyum iyodür) ne yazıkki yemek tuzu içinde bulunmaktadır ve dolayısıyla besin yoluyla tiroid bezimize zararlı hale gelebiliyor. Zira bu zehiri bedenimiz değerlendiremediği için tekrar dışarı atmak istiyor (zaten böyle bir tuz doğada bulunmuyor). Mesela vücudumuz nezle veya sivilce gibi tepkiler vermeye başlıyor. Maalesef yapay iyot bir çok hazır işlenmiş gıdalarda bulunduğu için bunu kendimizden uzak tutmak hemen kolay olamayabilir. Yapay tuz yerine doğal deniz tuzu, kaya tuzu veya kristal tuzu tüketmek çok daha sağlıklıdır. Bu nedenle taze gıda, meyve, sebze ve doğal katkısız ürünler ile beslenmeye özen göstermek elzemdir.
3) Stresi Azaltmak
Sık sık tekrar ederek kendini gösteren stres tiroid-bezimizi olumsuz tetiklemektedir. Ya stres ile yaşamayı veya stresi kontrol altına almayı öğrenmek gerekiyor. Özellikle hayatta zor anlar veya karşılaşılan olumsuz durumlar bedenimizi yormaktadır. Bu ise böbreküstü bezi ve tiroid-bezine ağır gelerek yanlış çalışmasına sebep olmakta ve sonuç olarak vücud koruma mekanizması devreye giriyor ve tiroid-bezi daha az hormon salgılamaya başlıyor. Yani metabolizma ve katabolik süreci yavaşlatmak için az hormon salgılanıyor. Oysa bu sadece ileri derecede gerilim anında meydana çıkan bir haldir. Kesinlikle stres ve sıkıntıdan uzak durunuz.Belki başımıza gelen olayları bir teslimiyetle karşılar isek işte o zaman stres bizim bedenimize zarar veremeyacek.
4) Düzenli Egzersiz Yapmak
Sağlıklı bir yaşam için mutlaka düzenli egzersiz ve spor gerekiyor. Tiroid bezinin iyi çalışması için haftada en az 3 kere dilediğiniz egzersizlere başlayın. 40 dakikalık bir egzersizden sonra mutlaka dinlenme olması lazım. Düzenli spor kanşekerini düşürür ve tiroid bezinin sağlığına kavuşmasına vesile olur.
5) Flörür den Uzak Dur!
Florür tiroid-bezini halsizleştiriyor. Önceleri aşırı tiroid-bezi tedavisinde flörür kullanılmakta idi. Uzmanlar son yıllarda tiroid bezinin az çalışması sebebinin dünyada yaygın şekilde tüketilen flörürden kaynaklandığını ileri sürmekteler. Diş macunu, flörürlü sular ve flörür haplarından uzak durursanız tiroid-bezi size teşekkür edecektir.
6) Bütün Kimyasal ve Endokrin Bozucuları Uzaklaştır
Yaşamınızdan ve evinizden zaralı ve zehirli olan herşeyi çıkarın. Endokrin sistem (hormon sistemi) vücud içi salgı bezlerinden oluşur ve bu bezlerin salgıladığı hormonu diğer organlara iletir. Tiroid-bezi bu endokrin sistemin bir parçasıdır. Önemli görevi olan tiroid bezi ağır kimyasalları özellikle salgı bezlerine tehdit oluşturan zararlı maddeleri önler. Endokrin sistemi yanıltan kimyasallar bedenin aşırı hassas ve duyarlı olmasının sebebidir. Bazı kimyasallar hormon taklidi yaparken bazısıda bedenin fazla veya az hormon salgılanmasına sebep oluyor.
Mesela evlerde bulunan temizlik malzemeleri, saç bakım ürünleri, vücud bakım ürünleri, parfüm kokularında bir çok kimyasallar mevcutdur. Oysa tamamen doğal ürünler kullandığınız takdirde şikayetleriniz azalacaktır. Özellikle doğal besinler tüketmek sizi yeni bir insan yapacaktır. Bu nedenle mantar ilacı, böcek zehiri ve ot öldürücü ilaçlar ile temas etmiş yiyeceklerden kaçının.
7) Bedenimizi Arındıralım
Tiroid bezinin doğal işleyişini bozan bazı ağır metaller vardır. Bunlar değişik yollarla bedenimize girmişler ve bağışıklık sistemimizin bozulmasına sebep olmuşlardır. Neticede bağışıklık sistemi artık kendi vücud içi dokularını yabancı görmeye başlayacaktır. Artık bedende ağır iltihapların oluşması kaçınılmazdır.
Fakat siz besinlerin sağlıklı ve temizleyici olanlarını tüketmekle kendinizi zehirlerden arındırabilirsiniz. Şu sayacağımız yiyecekler bu konuda bize faydalı olacaktır. Klorella Yosunu, Spirulina Yosunu, Sarımsak, Kişniş, Buğday çimi suyu.
Klorella ve Spirulina
Klorella yuvarlak, klorofil zengini bir tek hücrelidir. 20 çeşit vitamin ve mineraller, her türlü gerekli aminoasitler mevcutdur. Spirulina ise çok hücreli ve sarmal tiplidir. klorofil kabiliyetli ve 18 vitamin ve mineraller ihtiva eden ayrıca aminoasitler artı Omega-3 ve Omega-6 yağasiti zengini bir tür su yosunudur. Protein ve antioksidan kaynağıdır. Evet bu iki yosun türü vücudun ağır metallerden arınmasına vesile olabiliyorlar.
Sarimsak
Sarımsak vitamin C, vitamin B6 ve Manganez zengini bir sebzedir. İçeriğinde bulunan uçucu yağ Allicin sayesinde şifa etkisine sahiptir. Çiğ tütüketirlerse fayadaları çoktur. Mesela antioksidan bir yağdır ve kansere karşı sizi korur.Kan basıncını düzenler, kalp sağlığını korur, düşük tansiyona iyi gelir, nezle ve gripte ekilidir. Sarimsağı kestikten veya ezdikten sonra 10 dakika bekletirseniz Allicin yağı ortaya çıkar. Bundan sonra dilediğiniz şekilde tüketebilirsiniz.
Kişniş
Kişniş bedende ağır metallere bağlanır ve onları kandan ve dokulardan süzerek dışarı atılmasını sağlar. Güçlü bir antioksidan olduğu için uykusuzluğa, korkuya faydalıdır ve ayrıca şekeride düşürür. Bu bitki 42 gün içerisinde vücudunuzdan 80% ağır metallerin atılmasını sağlar. Amerikada bu bitkiye ‘çin maydonozu ‘ ismi verilmiştir.
Buğday Çimi suyu
İhtivasında kalsiyum, fosfor, Magnezyum, Vitamin- B, Vitamin-A ve Vitamin-C bulunan Buğday çimi suyu zehirden arındırır, mikropların ifraz ettiği zehiri enzimlerle etkisiz hale getirir ve bedenimizi doku ve organlar içine sızan ağır metallerden temizler. Tıpkı Klorella ve Spirulina gibi klorofil sağlar.
Kurkuma
Ekseriyet hindistanda tüketilen bu baharat bedenimizi bir flörür zehirlenmesinden korur. Mohanlal Sukhadia University ekip araştırmacıların buluşuna göre flörür sinir sisteminde olumsuz tahribatlar meydana getiriyor ve tiroid bezinin zarar görmesine neden oluyor. Kurkuma ise bu zararları bedenden dışarı attığı gibi koruma etkisini sürdürüyor.