Hava sıcaklığının 50 dereceyi aştığı Irak'ın Basra kentinde halk uzun süreli elektrik kesintilerine tepki gösteriyor.
Halkın tepkisinin devam ettiği süre zarfında elektrik kesintilerinin daha uzun aralıklarla artması Basralıları sokaklara döktü.
"Kentte isyan havası hakim"
Basra kentinde isyan havasının hakim olduğu, halkın kamu ve emniyet binalarını bastığı, bazı polislerin de protestoculara katıldığı belirtiliyor.
Irak'ın petrol rezervleri büyük ölçüde Basra ve çevresinde yer alıyor. Buna rağmen Irak'ın en güneyindeki Basra-Nasıriye-Amara üçgeni ülkenin en fakir bölgelerinin başında geliyor.
Özerk bölge talebi
Kendi kaynaklarının sömürüldüğünü düşünen Basralılar, Irak'ta rejim değişikliğinin yaşandığı 2003'ten bu yana Irak'ın kuzeyindeki Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ne (IKBY) benzer bir şekilde merkezi Nasıriye şehri olan Zikar, merkezi Amara şehri olan Meysan ve Basra şehri merkezli Basra illerinin birleşip bir özerk bölge oluşturmasını talep ediyorlar.
Basralı protestocular Bağdat yönetiminin Basralıları küçümsediğini, Basralılara elektriği lüks gördüğünü belirterek elektriğin artık hayati bir hal aldığını, kendi ekonomilerini, elektrik üretim ve dağıtımlarını kendilerinin yönetmek istediklerini belirttiler.
"En azından ekonomik özerklik"
Basra'da artarak devam eden elektrik kesintileri özerklik talebini de daha görünür hale getirdi. Basralılar son protestolarda en azından ekonomik özerklik istediklerini belirtiyorlar. Irak'ta elektriğin çok büyük kısmı petrolden üretiliyor.
Bu petrolün de büyük kısmı Basra'dan çıktığından bölge halkı elektrik arzında Basra'ya ayrıcalık verilmesini talep ediyorlar. Şu anda ise Basralılar elektrik arzında bölge aleyhinde ayrıcalık yapıldığını ifade ediyor.
Önceki yıllarda Basra'da yaşanan protesto gösterilerinde Bağdat hükümeti güçlerinin sert karşılık vermesi, protestocuları öldürmesi dikkat çekiyordu.
Saf değiştiren polisler
Son gösterilerde ise protestocular engellenmedi. Bunda yönetimde polislerin dahi protestoculara katılmasının sert müdahalenin ters tepeceği ve Basra'da büyük bir isyana yol açabileceği korkusunun etkili olduğu tahmin ediliyor.
Basra'nın isyancı geçmişi
Irak'ın ikinci büyük şehri olan Basra, 1960'lı ve 1970'li yıllarda büyük ekonomik ilerlemeler kaydetmişti. Fakat 1980-1988 İran-Irak Savaşı'nda Basra şehri cephe hattında yer alması nedeniyle çok ağır zarar gördü. Bu savaşın yaraları henüz sarılmamışken 1991 Körfez Savaşı'nda tekrar ağır zarar gören Basra şehrinde artan huzursuzluk Mart 1991'de büyük bir isyanın patlak vermesine neden oldu.
1 Mart 1991'de başlayan bu isyanda şehir ağır zarar gördü. Aynı Mart ayının sonunda şehir tekrar Irak güçlerinin eline geçti. Fakat Irak'ın 1990'lı yıllarda yaşadığı ağır ekonomik kriz Basra'nın gittikçe fakirleşmesine neden oldu.
Mart 1999'da Basra'da yeniden kanlı bir isyan gerçekleşti ve sert biçimde bastırıldı. 2003'te yaşanan işgalin ardından da Basra bazı Şii grupların, özellikle de Sadr Hareketi'nden türeyen grupların hükümet güçleriyle çatışmalarından zarar gördü.
Son yıllarda ise Basra, Irak yönetiminden şikayetçi halkının geniş katılımlı protestolarına sahne oluyor. Geçtiğimiz yıllarda bu protestoları Irak güvenlik güçleri kanlı biçimde bastırmaya çalışmıştı.
Kaynak: Mepa News