Yurt dışında yaşayan çok sayıda Türk de ülkelerini yılda bir veya birkaç defa "turist olarak" ziyaret ediyor. 2004'ün 9 ayında turist olarak giriş yapan vatandaş sayısı 3 milyon idi. Bu yılın aynı döneminde yüzde 11 artış ile 3.3 milyona, turizm gelirine katkıları, 2.4 milyar dolardan 2.8 milyar dolara ulaştı.
Vatandaşlarımız turist olarak geldiklerinde yabancıdan daha çok harcama yapıyor. Vatandaş turistlerin geçen yılki kişi başı harcaması 1.214 dolardı. Bu yıl onlar da harcamayı kıstı. 1.184 dolara geriledi.
Yabancı ve yerli turistler 2005'in 9 ayında toplem 14.5 milyar dolar gelir imkânı yarattı. Geçen yıl bu rakam 12.6 milyar dolardı. Yılın 9 ayında turizm gelirimiz yüzde 15'ten fazla büyüdü... Turizmden sağlanan döviz gelirinin büyümesi ekonomi için çok önemli. Biz şimdilerde turizm geliri sayesinde döviz açığımızı azaltıyoruz.
Döviz açığımızın ana kaynağı dış ticaret açığı. İthalatımız, ihracattan daha çok arttığı için geçen yılın 9 ayında 26.1 milyar dolar olan dış ticaret açığı bu yılın aynı döneminde yüzde 26 büyüdü. 32.8 milyar dolara ulaştı. Dikkat buyurunuz, turizm geliri yüzde 15 artıyor. Dış ticaret açığı yüzde 26.
Kazanç mı var, kayıp mı?
Özetle: (1) Turizm geliri artıyor ama, dış ticaret açığına dayalı olarak döviz açığı daha fazla artıyor. (2) Turizm gelirinin artmasının nedeni daha çok turist gelmesi. Yoksa, kişi başı döviz gelirinde gerileme var.
Yabancıların konakladığı turizm tesisleri Akdeniz çanağındaki en yeni tesisler. Bunlar için yapılan büyük yatırıma, işletmek için yapılan harcamalara rağmen giderek ucuzcu turistlerin Türkiye'ye gelmesi, pazarlama politikamızı gözden geçirmemizi zorunlu kılıyor.
Bir hikâye ile yazıyı bitireyim. Hoca 100 paraya bir sandık limon almış. Sandıkta 100 limon varmış. Başkaları limonun tanesini 2 paraya satarken o yarım paraya satmaya başlamış. Dostları uyarmış: "1 paraya aldığın limonları yarım paraya nasıl satarsın?" Hoca başını sallamış... "Ama sandığı kalıyor... Hem de bedava!" demiş... Bizim turizm işi de Hoca'nın limon ticaretine benzemesin...
Güngör Uras / Milliyet