Türkiye'nin Rusya'dan alacağı S-400 hava savunma sistemlerinin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Türkiye arasındaki ilişkileri nasıl etkileyeceği merak konusu.
Amerika Birleşik Devletleri Avrupa ve Avrasya İlişkilerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Wess Mitchell, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri alımından vazgeçmemesi durumunda F-35 savaş uçakları satışının tehlikeye gireceği uyarısında bulundu.
Mitchell, ABD Senatosu'ndaki Dış İlişkiler alt komisyonunda verdiği ifadede, S-400 sistemlerinin alınması durumunda, Türkiye'nin ABD'nin Rus savunma sanayisi ile ticaret yapan ülkelere yönelik yaptırım listesine dahil edilebileceğini belirtti.
Kongre kararı olmadan F-35 transferi durdurulabilir
Müsteşar Yardımcısı Mitchell "Bu konuda her aşamada gayet net davrandık: S-400 füzelerinin alımı Türkiye ile ABD arasındaki askeri-sınai işbirliğini kaçınılmaz olarak etkileyecektir ve buna F-35'ler de dahil" şeklinde konuştu.
Türkiye'yi "önemli bir müttefik ve ortak" sözleriyle niteleyen Mitchell, ayrıca Trump yönetiminin, ABD Kongresi'nin onayı olmadan da gerekirse F-35'lerin Türkiye'ye transferine engel olabileceğini söyledi.
Türkiye S-400 alımından vazgeçtiğini açıklamalı
Türkiye, ABD'den satın almayı planladığı 100 adet F-35 savaş uçağının ilkini geçen hafta teslim almıştı. Ancak Senato Tahsisat Komitesi bu uçakların uçakların transferinin gerçekleştirilmesi için Rusya'dan yapılacak S-400 alımından vazgeçilmesi şartını getirmişti. Komite, ayrıca ABD Dışişleri Bakanı'ndan Türkiye'nin Rusya ile yaptığı S-400 anlaşmasını iptal ettiği yönünde teyit geldiği takdirde F-35'lerin transferine izin verilmesini önermişti.
Senato ve Temsilciler Meclisi F-35'lerin Türkiye’ye satışına sıcak bakmıyor
Öte yandan ABD Kongresi'nin üst kanadı Senato ve alt kanadı Temsilciler Meclisi’nin, F-35 uçaklarının Türkiye'ye transferinin engellenmesi için tasarı çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.
Geçen hafta başında Senato'dan geçen bir tasarıda, Rusya'dan satın alınması planlan S-400 hava savunma sistemleri ve ABD'li papaz Andrew Brunson'ın tutukluluğu dolayısıyla Ankara'nın F-35 programından çıkarılması talep edilmişti.
Türkiye’ye yönelik alınacak kararın halen görüşülen ABD'nin yılık savunma stratejisinin çerçevesini belirleyen Ulusal Yetkilendirme Yasası (NDAA)’na göre şekillenmesi öngörülüyor.
Kısaca CAATSA olarak isimlendirilen "Yaptırımlar Aracılığıyla Amerika'nın Rakiplerine Karşılık yaptırım yasası Rusya'nın yanı sıra, İran ve Kuzey Kore'nin savunma sanayilerini ve onlarla iş yapan birey ve şirketleri hedef alıyor.
Türkiye'ye silah satışı daha önce de yasaklanmıştı
ABD Dışişleri Bakanlığı, Eylül 2017'de Türkiye'ye 1,2 milyon dolarlık SIG Sauer yarı otomatik model silah satışına onay vermeme kararı almıştı.
Bu kararın alınmasında, Mayıs 2017'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Washington ziyareti sırasında korumalarının protesto gösterisi düzenleyenlere sert müdahalesinin ABD'de yarattığı tepkiler etkili olmuştu.
Erdoğan da satışın rafa kaldırılmasından kısa bir süre sonra yaptığı açıklamada, emniyet teşkilatının ABD'de üretilen bu silahları artık kullanmayacağını açıklamıştı.
En iyi hava savunma sistemlerinden biri
Şu anda dünyada kullanımda olan en iyi hava savunma sistemlerinden biri olarak gösterilen S-400, Rusya'nın Soğuk Savaş döneminde geliştirmeye başladığı füze savunma sisteminin dördüncü nesli olarak kabul ediliyor. Bu sistem, insanlı ya da insansız her türlü hava aracının yanı sıra hem seyir (cruise) hem de balistik füzeleri imha etme kapasitesine sahip. 400 kilometre menzilli bu sistem ile 3 bin 500 kilometre uzaklıktan fırlatılan orta menzilli balistik füzelerin imha edilmesi mümkün.
Üreticileri arasında Türkiye'de var
Türkiye, ABD'nin de aralarında bulunduğu dokuz ülkenin katkılarıyla geliştirilen F-35 savaş uçaklarına yedek parça üretiyor. 2002'de bu modelin üretimi için projeye dahil olan Türkiye 116 tanesini sipariş etti.
Bu yeni nesil savaş uçakların öncekilerden en önemli farkının ise gizli kalabilmeleri ve çevrelerindeki her şeyi görebilmeleri olduğu biliniyor. Radarlara yakalanmama özelliği ve manevra kabiliyeti sayesinde oldukç aoperasyonel bir model olarak kabul ediliyor.
Projenin diğer ortakları Avustralya, Belçika, Kanada, Danimarka, İsrail, İtalya, Finlandiya, Japonya, Hollanda, Norveç, İngiltere, ABD ve Güney Kore olarak sıralanıyor.