Dünya Bülteni/ Haber Merkezi
İran-Irak savaşı döneminde Britanya Başbakanı olan Margaret Thatcher hükümetinin eski Irak cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin'in kimyasal silah programına karşı çıkmadığı hatta dolaylı yoldan desteklediği ortaya çıktı. Thatcher hükümetinin Saddam'ın kimyasal silahlar programına karşı olmamasına sebep olarak işin diğer ucunda bir İngiliz firmasının olduğu belirtiliyor.
İngiliz Yabancılar ve Milletler Topluluğu Ofisi'nin daha önce gizli olan belgelerinden gizlilik kararı kaldırılınca, İngiltere'nin Irak İran savaşı sırasındaki oyunları ve Irak'a kimyasal desteğinin hikayesi ortaya çıktı.
Belgelere göre, Britanya Dışişler Bakanlığı'nın iki seçeneği vardı; kimyasal silahlar programına engel olmak ya da hareketsiz kalmak. Hükümet ikincisini seçti. Kimyasal silaha engel olmak için başlatacağı küresel eylem, çok yavaş ve ağır olacağı için, engel olmayı "manasız ve anlamsız" olarak gördü.
Thatcher hükümeti, kimyasal silahlar programına engel olmanın İngiliz ihracatına ve aynı zamanda uluslararası imajına da büyük bir zarar getireceğini düşünmüş. Britanya 1979'da İrlanda'daki isyana karşı bazı kimyasallar kullandığı için uluslararası seviyede çok tenkit edilmişti.
Saddam Hüseyin'in hardal gazı üretmek için çabalarını, Thatcher'ın öğrendiği, bir İngiliz firmasının da kısmen bu işin içinde olduğu hakkında bilgi sahibi olduğu, gizliliği kaldırılan belgelerde açıkça dile getiriliyor.
Weir Pompaları isimli şirket, Irak Samarra'da bir kimya tesisi inşaası için Hintli bir müteahhite bir dizi pompa satışı gerçekleştirdi. İddiaya göre İngiliz tedarikçi firma, pompaların görünüşte kimyasal gazdan korunma amaçlı pestisit yapımında kullanılacağını düşünüyordu ancak o pompalar, Saddam'ın kimyasal silahı olan hardal gazı üretmek için kullanıldı. Hükümet ise değil bu durumu soruşturmak, şirketi ikaz dahi etmedi.
80'lerde İran ile uzun bir savaş dönemi geçiren Irak, kimyasal silah üretimini artırmak istedi. Sahip olduğu kimyasal silahlarla yaptığı saldırılarda en az 50 bin kişi öldü ve uzun süreli etkileriyle bir 50 bin İranlı'nın ölümüne daha sebep oldu.
Irak 2003 yılında ABD tarafından işgal edildiğinde Britanya bu işgalin en büyük savuncu olmuştu. İşgal sırasında bahsedilen kimyasal silahların hiçbiri bulunamadı, uluslararası tepki ve baskılardan çekindikleri için tüm silahlar yok edildi.
Irak, kimyasal silahları sadece İran savaşında değil, bu savaş sonrası ayaklanan Kürtlere karşı da kullanmış ve sadece Halepçe'de onbinlerce Kürt'ün hayatını kaybetmesine sebep olmuştu
Güncelleme Tarihi: 04 Temmuz 2015, 13:52