|İkinci dünya savaşı|
|Soldan sağa ve yukarıdan aşağıya: Çölde İngiliz Milletler Topluluğu birlikleri ; Japon askerleri tarafından diri diri gömülen Çinli siviller; Alman denizaltısı saldırı altında; Bir kış saldırısı sırasında Sovyet kuvvetleri; yarısı yıkılmış Berlin'in enstantane görüntüsü ; Bir Japon uçak gemisindeki uçak kalkışa hazırlanıyor.|
|Tarih||1 Eylül 1939 - 2 Eylül 1945|
|Yer||Avrupa , Akdeniz , Afrika , Orta Doğu , Güneydoğu Asya , Çin , Atlantik ve Pasifik Okyanusları|
|casus belli||Polonya'nın Alman işgali|
|Sonuç||Müttefiklerin nihai zaferi|
|dağıtımlar|
|Komutanlar|
|kayıplar|
|Wikipedia'da savaş söylentileri|
İkinci Dünya Savaşı , 1939 ve 1945 arasında, Birinci Dünya Savaşı'nın savaşçılarının başına geldiği gibi , gezegenin büyük bir bölümünde birbirleriyle savaşan sözde Mihver devletleri ve Müttefikler gördü ; Çatışma 1 Eylül 1939'da Nazi Almanya'sının Polonya'ya saldırısıyla başladı ve Avrupa'da 8 Mayıs 1945'te Almanların teslim olmasıyla ve Asya'da 2 Eylül'de Japon İmparatorluğu'nun teslim olmasıyla sona erdi. Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan atom bombalarından sonra .
Tarihin en büyük silahlı çatışmasıydı ve 55 ila 60 milyon arasında değişen toplam ölüm tahminiyle insanlığa altı yıl boyunca acı, yıkım ve katliamlara mal oldu; sivil halk, şimdiye kadar bilinmeyen bir ölçüde operasyonlara karıştı ve gerçekten de bombalamaların, misillemelerin, zulümlerin, sürgünlerin ve imhaların ilan edilen hedefiydi. Özellikle Üçüncü Reich , Holokost'u diğerlerinin yanı sıra Yahudi kökenli veya etnik kökene sahip toplulukları yok etmek için mühendislik yöntemleriyle gerçekleştirdi ve ayrıca Orta Doğu Avrupa'nın tamamının yok edilmesini veya sınır dışı edilmesini sağlayan bir etnik-politik yeniden düzenleme politikası izledi.Slav nüfusu , çingeneler ve Nazi rejiminin "istenmeyen" veya Aryan ırkının düşmanları olarak gördüğü herkes .
Savaşın sonunda, bir moloz yığınına dönüşen Avrupa, Birinci Dünya Savaşı ile başlayan içe kapanma sürecini tamamlamış ve büyük ölçüde Amerika Birleşik Devletleri'nin üstlendiği siyasi-ekonomik dünya önceliğini kesin olarak yitirmiştir . Daha sonra Soğuk Savaş olarak adlandırılan gergin bir uluslararası jeopolitik dengede, çatışmanın şekillendirdiği diğer büyük süper güç olan Sovyetler Birliği'ne karşı çıktılar . Savaşın muazzam yıkımı, 26 Haziran 1945'te San Francisco Konferansı'nın sonunda gerçekleşen Birleşmiş Milletler Örgütü'nün (BM) doğuşuna yol açtı.
tarihsel bağlam
Asya'da Japon yayılmacılığı
Birinci Dünya Savaşı'nı takip eden aşama , Japon İmparatorluğu'nun büyük bir güç olarak tam olarak onaylandığını gördü: Pasifik Okyanusu'ndaki Alman kolonilerinin bir kısmını birleştirdikten ve Washington Deniz Antlaşması ile havzadaki birkaç kazançlı ticaret yolunu kontrol ettikten sonra. 6 Şubat 1922'de Japonya, dünyanın en büyük üçüncü savaş gemisini elden çıkarma hakkını elde etti; bu, en güçlü rakipleri (ABD ve Birleşik Krallık) filolarını Pasifik ve Atlantik arasında bölmek zorunda kaldığı için askeri üstünlüğünü garanti eden bir koşuldu . Büyük depresyonun patlak vermesi1929'da ülkeyi ekonomik odağını değiştirmeye, daha önce Amerika Birleşik Devletleri ile ticaret alışverişlerine odaklanmaya ve Asya pazarlarına daha fazla ilgi göstermeye zorladı ; 19. yüzyılın sömürge bölünmelerinden dışlanan Japonya, kendisini Asya'nın zengin kaynaklarına erişimden Avrupalı güçler tarafından mahrum bırakıldığını düşündü ve bu durumu bir dizi saldırgan bölgesel genişleme manevralarıyla telafi etmeye karar verdi [1] .
Japonya'nın emperyalizm politikasına kayması, yirmili yılların ortalarında başlayan Japon toplumunun güçlü bir militarizasyonu tarafından desteklendi : ordunun yaygınlığı, güçlü gizli polis kuvvetlerinin eylemleri yoluyla ulusal siyasi hayatı koşullandırma yeteneğine sahip Tokubetsu Kōtō Keisatsu ) ve askeri ( Kempeitai ) , ordunun çok sayıda subayının devlet okullarında öğretmenleri olarak hedef yoluyla yeni nesillerin eğitimi alanında örnek oldu. Ordunun toplumdaki etkisi, ortaçağ felsefi Gekokujō kavramının geri kazanılmasına yol açtı., buna göre bir alt görevli, ahlaki olarak doğru gördüğü takdirde daha yüksek emirlere itaatsizlik edebilir; Ultra-stok yetkililerin ( 26 Şubat 1936 olayı gibi) bir dizi kanlı ama başarısız darbe girişimine dönüşmesine ek olarak , bu ilke, Japon generallerin ulusal hükümetin isteklerinden bağımsız olarak uygun [2] .
Bu yayılmacılığın birincil sonucu, Mao Zedong'un komünist güçlerini Çan Kay-şek'in milliyetçi Kuomintang'ınınkilerle karşı karşıya getiren on yıl süren bir iç savaşla zayıflamış olan Çin'di . Hükümetten tam özerklik içinde hareket eden Japon generaller , 18 Eylül 1931'de Mukden'de , kukla Mançukuo devletinin kurulduğu kuzey Çin'deki Mançurya bölgesinin işgalini başlatmak için bahane olarak kullanılan sahte bir demiryolu sabotajı düzenlediler.. Mançurya'nın işgali, Japonya ile Sovyetler Birliği arasında, Eylül 1939'a kadar devam eden bir dizi sınır çatışmasına dönüşen derin bir diplomatik ve askeri gerginliğe yol açtı; bu, Japonya ile Nazi Almanyası arasında , 25 Kasım 1936'da Anti- Komintern Paktı'nın imzalanmasıyla resmileşen, anti-Sovyet bir anahtarda diplomatik bir yakınlaşmaya yol açtı . Temmuz 1937: Japon kuvvetleri, birkaç ay içinde Nanjing'ivePekinama daha sonra, özellikle Mao'nun Komünistleri ile Çan'ın milliyetçileri arasında resmi bir Japon karşıtı ittifakın sağlanmasından sonra, kendilerini uzun bir gerilla çatışmasının içinde buldular; Çinlilere karşı verilen uzun savaştaki zafer, bu nedenle, Avrupa'da düşmanlıkların patlak verdiği dönemde Japon dış politikasının bel kemiğiydi [3] .
Avrupa'da Alman yayılmacılığı
Büyük Savaşı sona erdiren 1919 Versay Antlaşması, mağlup Almanlar için son derece sert cezalar getirdi: Alsace-Lorraine'in Fransa'ya ve geniş doğu bölgelerinin Polonya'ya bırakılması, liman kenti Danzig'e özerklik verilmesi , Schleswig'in geçişi Danimarka için bölge, havacılığın devreden çıkarılması, 100.000'den fazla olmayan bir orduda zırhlı araçlara sahip olmanın yasaklanması, filonun teslim edilmesi ve 132 milyar mark altın tazminat ödenmesi. Çatışmaların sonunda, Fransız topraklarında hâlâ askerlerin bulunduğu bir ulus için son derece cezalandırıcı koşullar ve bu, milliyetçi olmayan birkaç iç "hain"in ("hainler" olarak adlandırılan) olacağı efsanesinin yaratılmasına katkıda bulundu. Alman İmparatorluğu'nun savaşı kaybetmesini sağlayın. arkadan bıçaklayın "). Bu efsane ve 1929'da ABD borsasının çöküşünün sonuçlarının verdiği Weimar Cumhuriyeti'nin kötü ekonomik durumu ,Adolf Hitler'in Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi : 1933 Alman federal seçimlerindeki zaferin ardından, Nazi kontrolündeki bir parlamento , Nazi liderine diktatörlük yetkileri verdi ve ertesi yıl, yaşlı Reichspräsident Paul von Hindenburg'un ölümüyle , Hitler Führer'in sorumluluğunu üstlendi .
Hitler iktidardayken, 1919 barışının tekrar tekrar ihlalleri çok geçmeden başladı: Almanya'nın 1935'te Milletler Cemiyeti'nden ayrılmasından sonra , zorunlu askerlik yeniden getirildi ve Hermann Göring'in komutasına yeni bir hava kuvveti olan Luftwaffe yerleştirildi ; daha sonra Mart 1936'da Alman kuvvetleri Rheinland'ı yeniden silahlandırdı . Nazi Almanyası ile Etiyopya'yı işgal etme ve ilhak etme kararının ardından eski İngiliz-Fransız müttefiklerinden izole kalan ve ayrıca Hitlerci ile faşist Benito Mussolini rejimi arasındaki ideolojik ortaklığı istismar eden İtalya Krallığı arasında bir ortaklık oluşmaya başladı., 1922'den beri İtalya'da iktidarda. Bu mükemmel ilişki, İspanyol iç savaşı sırasında Francisco Franco'nun milliyetçi güçleri lehine ortak İtalyan-Alman müdahalesi ile güçlendirildi ve daha sonra iki ulus arasındaki askeri bir ittifakta gerçekleşti. " Roma-Berlin ekseni " olarak adlandırılır).
Almanya'nın yeniden silahlanması devam ederken, Hitler, Mein Kampf'ta iddia edilene göre , büyüyen ihtiyaçlarını karşılamak için şiddetle ihtiyaç duyduğu yaşam alanını ( Lebensraum ) elde etmek için Almanya'nın topraklarını genişletme planlarını gerçekleştirdi. nüfus. Anglo-Fransız'ın başka bir dünya savaşı başlatma arzusu göstermediği ve Almanya'ya bazı tavizler tanıma eğiliminde olduğu gerçeğinden yararlanarak (sözde " yatıştırma " politikası), Avusturya , Mart 1938'de barışçıl bir şekilde Alman Reich'ına katıldı. Versay Antlaşması'nda yer alan bir Avusturya-Alman birliğinin yasaklanması. Daha fazla direnç koyduSavaştan sonra kurulan başka bir devlet olan Çekoslovakya , çoğunlukla Alman nüfusun yaşadığı bir sınır bölgesi olan Sudetenland bölgesini terk etti ; Eylül 1938'de Münih'te Almanlar, İngilizler, Fransızlar ve İtalyanlar arasında bir konferans çağrısı yapılması bu tartışmanın barışçıl bir şekilde çözülmesine yol açtı: Nihai bir "yatıştırma" gösterisiyle İngiliz-Fransızlar, Sudetenland'ın Almanya'ya ilhakına rıza gösterdiler. Bununla birlikte, Münih anlaşması Hitler'in planlarını tatmin etmek için yeterli değildi ve birkaç ay sonra, Mart 1939'da Çekoslovakya'dan geriye kalanların varlığı sona erdi: Bohemya ve Moravya " Reich'ın koruyucusu " ilan edildi .Slovakya'da Almanya'nın kukla hükümeti kurulurken .
Almanların bir sonraki hedefi Polonya oldu. 1919 antlaşması , Polonya topraklarıyla çevrili Doğu Prusya bölgesini Almanya'nın geri kalanından ayırdı; Hitler daha sonra Danzig şehrinin ve komşu topraklarının " Polonya koridoru "nun geri verilmesini istedi. Münih'ten sonra, İngiliz-Fransızlar artık Almanya'nın gerçek yayılmacı niyetleriyle hayal kırıklığına uğradılar ve Polonya'ya Hitler'in isteklerine karşı çıkması için derhal destek sağladılar. Polonya'nın bir Alman işgalini önlemek için Sovyetler Birliği'nin desteğine güveniyordu, ancak Berlin akıllı bir diplomatik darbeyle karşılık verdi: 24 Ağustos 1939'da Sovyet Dışişleri Bakanı Vjačeslav Michajlovič Molotovve Alman Joachim von Ribbentrop iki ülke arasında on yıllık saldırmazlık paktı imzaladı , Molotov-Ribbentrop paktı ; Anlaşmanın gizli bir protokolü, Doğu Avrupa'yı iki etki alanına böldü, SSCB'ye Baltık cumhuriyetleri ve Finlandiya üzerinde serbest bir el verdi ve Polonya'nın bölünmesini sağlayarak Hitler'in iki cephede bir savaştan korkmadan saldırı başlatmasına izin verdi. . 1 Eylül'de sabah saat 04.45'te Alman birlikleri Polonya sınırını geçti; iki gün sonra Fransa ve Birleşik Krallık Almanya'ya savaş ilan ederek İkinci Dünya Savaşı'nı başlattı.
Savaş
1939-1940
Polonya'nın işgali
1 Eylül 1939 sabahı saat 4:45'te Almanya, Alman gizli servisleri tarafından düzenlenen Gleiwitz olayını bahane ederek Polonya'ya karşı askeri operasyonlara başladı: 1 250 000 güçlü beş Wehrmacht ordusu, 2 650 tank ve 2 085 Luftwaffe uçağı Polonya'yı işgal etti . blitzkrieg veya Blitzkrieg'in yenilikçi askeri taktiğini kullanan bir kıskaç saldırısında . Polonya ordusu bir milyon adam ve birkaç yüz zırhlı araçtan oluşuyordu .ve altı yüz mütevazi kalitede uçakla desteklenen hafif veya eski moda modellerin tankları; Polonya'nın direnişi inatçı ve inatçıydı, ancak yeterince tutarlı ve koordineli değildi: yaşlı Polonyalı generaller, orduyu Almanya sınırının tüm uzantısı boyunca dağıtmak gibi stratejik bir hata yaptılar ve kendilerini Alman panzerlerinin hızlı atılımlarına karşı savunmasız hale getirdiler . kapsamlı kuşatma manevraları yaparak düşmanın arka tarafına girmeyi başardılar .
8 Eylül'de ilk Alman tankları Varşova kapılarına geldi ve şiddetli bir savaş başlattı , Polonya ordusunun çoğu sistemli bir şekilde izole ceplerde kuşatıldı ve iki ila üç hafta içinde imha edildi. Fransa'nın batıdan saldırmasından korkan Almanlar, Polonya yenilgisinin zamanlamasını hızlandırmaya karar verdiler ve bir dizi halı bombalamasıyla Varşova'yı vurmaya başladılar ; sonuç olarak, yirmi gün içinde şehir, sivil nüfus arasında yaklaşık 26.000 ölüm ve 50.000'den fazla yaralanma bildirdi. O andan itibaren, çatışma topyekün bir savaş karakterini aldı.: askerler ve siviller eşit derecede dahil oldular, umutsuzca zafer ve hayatta kalmak için savaştılar.
17 Eylül'de, Molotov-Ribbentrop paktı uyarınca, Sovyetler Birliği Polonya'yı doğudan çok az direnişle işgal etti. Sovyet saldırısı, Polonya'nın kaderini kesin olarak belirledi: sivil nüfus sınıra indirildiğinde, Varşova 27 Eylül 1939'da Almanlara teslim oldu; Polonya ordusu 6 Ekim'e kadar tamamen silahsızlandı, ancak bazı bölümler Romanya üzerinden 30 Eylül'de Polonya'nın sürgündeki hükümetinin kurulduğu Fransa'ya sığınmayı başardı . Polonya toprakları, on binlerce ölümden sorumlu olan çok sert işgal rejimleri kuran Almanlar ve Sovyetler arasında bölündü [4] .
"Garip savaş"
Polonya doğuda yok edilirken , batı cephesindeki durum temelde sakin kaldı: birkaç çatışma dışında, hem Fransızlar (birkaç gün sonra bir İngiliz Seferi Kuvvetleri tarafından katıldı ) hem de Almanlar savunma stratejisini benimsediler, çatışmaya girmediler. geniş kapsamlı ve kendi müstahkem sınır sistemlerinin ( Maginot Hattı ve Siegfried Hattı ) koruması altında kalan aralıklı çatışmalarda. Birkaç ay süren bu düşmanlıksız çatışma dönemi, daha sonra tarihe "garip savaş" olarak geçti (Alman Sitzkrieg'de "oturma savaşı"; Fransız drôle de guerre'de "komik savaş";, "sıkıcı savaş") [5] .
Eylül 1939'dan Nisan 1940'a kadar Almanya ile İngiliz-Fransız arasındaki ilk muharebeler neredeyse yalnızca denizlerde ve göklerde gerçekleşti. Alman Kriegsmarine , İngiliz ekonomisini ve nüfusunu zor durumda bırakmak için Büyük Britanya'ya ve İngiltere'den gelen deniz trafiğini durdurmak için seferber oldu: Almanlar düşman ticari trafiğine karşı denizaltı ve savaş gemileri kullandı [6] , Kraliyet Donanması ise devriye gezmek için harekete geçti. Kuzey Denizi'nden Atlantik Okyanusu'na giden yollar . Almanlar, uçak gemisi HMS Courageous'un U-29 tarafından batırılması gibi bazı önemli ilk başarılara imza attılar.17 Eylül 1939'da Kuzey Denizi'nde veya 14 Ekim'de HMS Royal Oak zırhlısının U-47 tarafından Scapa Flow'da torpidolanması ; ama Müttefikler ayrıca 17 Aralık'ta cep zırhlısı Amiral Graf Spee'yi Río de la Plata savaşı sırasında hasar gördükten sonra Montevideo'da kendi kendine batmaya teşvik ederek bir başarı elde ettiler . Kriegsmarine ayrıca, 3 Eylül 1939 akşamı U-30'un , muhtemelen bir kimlik hatası nedeniyle, transatlantik SS Athenia'nın batmasıyla sonuçlanan ciddi bir diplomatik olaydan da sorumluydu. 300 tarafsız ABD vatandaşı da dahil olmak üzere gemide 1 103 sivil var.
Kriegsmarine'in operasyonlarını engellemek amacıyla Kraliyet Hava Kuvvetleri , 1939 ve 1940 yılları arasında birkaç ay boyunca Alman deniz üslerine, denizaltı fabrikalarına, tersanelere ve mühimmat depolarına sayısız bombardıman saldırısı düzenledi. gemiler, özellikle Wilhelmshaven ve Kiel'de . Luftwaffe'ye karşı ortaya çıkan hava savaşları çok kanlıydı: İngilizlerin bombardıman uçaklarına eşlik edecek ve onları Luftwaffe önleyicilerinden etkin bir şekilde savunacak uzun menzilli avcı uçakları olmadığı için, RAF her sortide uçağının %50'sine kadarını kaybetti. 18 Aralık 1939'da Heligoland Körfezi Savaşı sırasında .
Batıda durum durgunlaşırken, Sovyetler Birliği doğuda Molotov-Ribbentrop paktında kararlaştırılan agresif toprak genişleme programlarını yürüttü. Eylül ve Ekim 1939 arasında, bir dizi dikta ile SSCB, Baltık cumhuriyetlerini ( Estonya , Letonya ve Litvanya ) topraklarında büyük Sovyet birliklerini barındırmaya zorladı; bu daha sonra Ağustos 1940'ta Baltık cumhuriyetlerinin Sovyetler Birliği'ne gerçek bir ilhakına yol açtı. Bu arada, Sovyetler Finlandiya hükümetiyle müzakerelere girmişti.Finlandiya topraklarındaki askeri üslerin satışı ve sınırlarda bazı değişiklikler elde etmek; Helsinki hükümetinin reddetmesiyle karşı karşıya kalan SSCB, 30 Kasım 1939'da Finlandiya'ya savaş ilan ederek sözde " kış savaşı "nı başlattı. Çatışma, Kızıl Ordu'nun derin savaşa hazırlıksızlığının durumunu vurguladı : 1930'ların Stalinist " büyük tasfiyelerini " takiben çok sayıda subaydan yoksun kalan Sovyet birlikleri, Finler tarafından defalarca yenilgiye uğratılarak, yetersiz donanımlı ve kötü eğitimli hale geldi. . Sonunda, saldırganların sayısal ağırlığı Karelya'daki Fin cephesinin bir atılımına yol açtı., ancak tam bir diplomatik izolasyon riskine girmemek için Stalin barış müzakerelerine girmeyi kabul etti. Böylece, 12 Mart 1940'ta Moskova Antlaşması'na varıldı : Sovyetler Birliği talep edilen toprakları elde etti, ancak Finlandiya bağımsızlığını korudu [7] .
Almanya Batı'yı işaret ediyor
"Garip savaş" 9 Nisan 1940'ta Almanya'nın Danimarka ve Norveç'i işgalini başlatmasıyla ( Weserübung Operasyonu ) aniden durma noktasına geldi: Danimarka havaalanları Almanya'nın kalbinin hava savunmasını sağlamak için önemliydi. İsveç'te çıkarılan demir cevherini Almanlara getiren Narvik'ten geçen önemli bir tedarik yolunun limanı ; İngiliz-Fransızların kendileri bu rotayı kesmek için Norveç sularını mayınlamayı planlıyorlardı ( Wilfred Operasyonu), ancak Almanlar tarafından dövüldüler. Danimarka sadece sembolik direnişten sonra birkaç saat içinde teslim olurken, Norveçliler sert bir muhalefet sergilediler; İngiliz, Fransız ve Polonyalı birlikleri Norveç'e yardım etmek için gönderildi, ancak operasyonun kötü planlandığı ve yeterli kaynaklara sahip olmadığı ortaya çıktı. Ağır kayıplara rağmen (Kriegsmarine ana yüzey muharebe birimlerinin çoğunu kaybetti) Almanlar kısa sürede ülkeyi işgal etmeyi başardılar ve Müttefikleri 10 Haziran'a kadar geri çekilmeye ikna ettiler [8] [9 ] .
Norveç harekatı devam ederken, Wehrmacht 10 Mayıs 1940'ta uzun zamandır planlanan Batı Cephesi Taarruzu'nu ( Güz Gelb ) başlattı ve aynı anda Hollanda , Belçika ve Lüksemburg'a saldırdı . Saldırı, askeri gücün olağanüstü bir gösterisiydi: Ardennes bölgesinde General Paul Ludwig Ewald von Kleist komutasında gruplanan ve yedi Panzer Tümeni'ne bölünmüş 2.500'den fazla tanktan oluşan Alman zırhlı takozu [10] hafifçe nüfuz etti. Belçika'da zayıf Müttefik savunmasını silerek; zaten 12 Mayıs gecesi 7. generalin Panzer TümeniErwin Rommel , ana Fransız kuvvetlerinin konuşlandırıldığı Dinant'taki Meuse'de ortaya çıktı ve hemen nehri geçmek için saldırıya geçti . Sadece üç gün içinde Alman panzerleri Meuse'nin batısında derin köprü başları oluştururken, General Heinz Guderian'ın tankları Sedan'da zayıf Fransız direnişini yendi [11] .
Kıt Fransız zırhlı rezervlerine karşı saldırıya yönelik bazı bağlantısız girişimleri püskürttükten sonra, 16 Mayıs'tan itibaren panzerler, Fransız-Belçika ovasını Manş kıyılarına doğru fırlatarak Meuse'nin batısına yeşil ışık yaktı ; Belçika'ya giren İngiliz-Fransız grubu, kesilme ve tamamen yok edilme tehlikesiyle karşı karşıyaydı. İngilizlerin 21 Mayıs'ta Alman koridorunun kuzeyindeki Arras'ta ve Fransızların güneyde Somme'deki karşı saldırı girişimleri başarısız oldu. Panzerlere yeşil ışık yakıldı ve 20 Mayıs gibi erken bir tarihte, ilk zırhlı birlikler Manş kıyılarına Abbeville'de ulaştı.; yaklaşık 600.000 İngiliz-Fransız askeri kuşatıldı ve deniz ile Alman ordusu arasında sıkışıp kaldı. Belçika ordusunun 28 Mayıs'ta Müttefik savunmasını açıkta bırakan ani teslimiyetinden sonra durum daha da kötüleşti; 10 Mayıs'tan beri zırhlı kuvvetlerin ve Lahey'e ve çok sayıda köprü ve baraja ateş açan Alman paraşütçülerin saldırısına uğrayan Hollanda , 15 Mayıs'ta savaştan çoktan vazgeçmişti.
26 Mayıs'ta, Birleşik Krallık'ın yeni Başbakanı Winston Churchill , İngiliz Seferi Kuvvetleri'ne , daha sonra büyük bir askeri, ticari ve özel sivil gemi filosunun tahliye için toplandığı Dunkirk sahiline ve limanına gecikmeden geri çekilmesine izin verdi . askerler [12] . Denize ulaşan Alman zırhlı birlikleri, sahil boyunca kuzeye, Boulogne , Calais'e doğru ilerlemişti.ve Dunkirk, ancak 24 Mayıs'ta Hitler'in emriyle, ancak von Rundstedt ve von Kluge'nin onayı ile, şimdi lojistik kapasitelerinin sınırında ve onarım ihtiyacı olan panzerlerin ilerlemesini durdurmak ve Dunkirk cebinin ortadan kaldırılması için sadece piyade ve hava kuvvetleri ile devam edin. Hitler'in kararı aynı zamanda Alman kurmaylarının en iyi güçlerini gelecek seferler için ayırma istekliliğini yansıtıyordu ve Luftwaffe'yi tahliyeyi engellemekle baş başa bıraktı [13] .
26 Mayıs'tan 4 Haziran'a kadar Anglo-Fransız kuvvetleri , Luftwaffe tarafından hedef alınan filonun kendini inkar etmesi, artçı birliklerin direnişi ve RAF'ın etkili müdahalesi sayesinde Dunkirk'ten ( Dinamo Operasyonu ) büyük ölçüde kaçmayı başardı . uçakları İngiltere'deki yakın üslerden geldi. Almanlar, kuşatılmış Müttefik birliklerinin büyük bir bölümünün kaçmasına izin verdi: yaklaşık 338.000 Müttefik askeri [14] , bunların yaklaşık 110.000'i tahliye edildi, tüm silah ve teçhizatı terk etti; 40.000 asker (çoğunlukla Fransız) cepte kaldı ve yakalandı. Kaçan yaklaşık 220.000 İngiliz, savaşın devamı için orduyu yeniden inşa edecek deneyimli birliklerin çekirdeğini oluşturacaktı.
Fransız seferinin ilk aşamasının son gişesi Almanya ve Hitler için bir zaferdi: En iyi Fransız ve İngiliz tümenleri de dahil olmak üzere yaklaşık 75 Müttefik tümen imha edildi, 1 200 000 adam esir alındı ve muazzam miktarda silah ve teçhizat. yakalandı; Belçika ve Hollanda teslim olmaya zorlandı, İngiliz ordusu kıtadan kovuldu, Fransa artık yalnızdı ve sayıca ve silah bakımından ciddi şekilde gerideydi. Bütün bunlar sadece 10.000 ölü ve 50.000 yaralı ve kayıp pahasına [15] [16] .
Fransa'nın teslim olması ve İtalya'nın savaşına girmesi
5 Haziran 1940'ta Almanlar Paris'in fethi için savaşa başladılar ve İtalya'nın "barış masasından" dışlanabileceğinden korkarak 10 Haziran'da Mussolini ülkeyi Müttefiklere karşı savaşa götürdü. Bununla birlikte, Etiyopya ve İspanya'daki önceki taahhütlerle zayıflamış olan İtalyan kuvvetleri, modern hazırlık ve silahlanma açısından ciddi bir şekilde eksik olan bir çatışmayı desteklemeye henüz hazır değildi, ancak bu anlaşmazlıklar, İtalya'daki durumun farkında olan ancak yakın bir gelecekte olacağına inanan Mussolini tarafından aceleyle reddedildi. Alman zaferi ve dolayısıyla kişisel prestij ve jeopolitik kolaylık nedeniyle acilen savaşa gitme ihtiyacı [17] . İtalyan kuvvetlerinin ilk savaş başlangıcı en iyisi değildi: Vado Ligure ve Cenova limanı , İtalyan Kraliyet Donanması müdahale edemeyecekken , Batı Alpleri'nde Kraliyet Ordusu tarafından 21 Haziran'da başlatılan beceriksiz bir taarruz , Fransız sınır tahkimatlarına karşı karaya oturdu ve sadece yetersiz toprak kazanımlarına yol açtı [18] .
Bu arada, 10 Haziran'da Fransız ordusu Loire'ın ötesinde düzensiz bir şekilde geri çekilirken Almanlar Seine'i geçtiler ; Fransız hükümeti Tours'a taşındı ve Paris'i 14 Haziran'da rakipsiz olarak işgal eden Almanlara bıraktı. 16 Haziran gecesi, Başbakan Paul Reynaud istifa etti ve iktidar , Birinci Dünya Savaşı'nın bir kahramanı olan yaşlı Mareşal Philippe Pétain'e geçti; yeni Fransız hükümeti derhal ateşkes talebini sundu. Almanlar ve Fransızlar arasındaki müzakereler bu nedenle 22 Haziran'da Compiègne ateşkes anlaşmasının imzalanmasına yol açtı.; teslim olma koşulları ağırdı: Paris ve Manş ve Atlantik kıyılarına bakan tüm kuzey ve batı Fransa Almanlar tarafından işgal edildi, esirler yapılmadı, işgal masrafları galip ve Fransız ordusunun takdirine bağlı olarak belirlendi. 100.000 erkeğe indirilecek; Orta-güney Fransa kolonileri ile bağımsızlığını korudu ve Pétain hükümetini Vichy kasabasına kurarak sözde " Vichy Hükümeti "ne hayat verdi . 24 Haziran'da Fransa ve İtalya , daha ılımlı şartlarla ikinci bir ateşkes imzaladılar : Fransız-İtalyan sınırının askerden arındırılması dayatıldı ve Haziran'da fethedilen birkaç toprak parçası İtalya'ya devredildi.
Vichy hükümetinin teslimiyeti muhalefetsiz değildi: Sığınak bulduğu Londra'dan , Reynaud Kabinesinin Savunmadan Sorumlu Devlet eski Müsteşarı General Charles de Gaulle , 18 Haziran'da bir telsiz çağrısıyla , ona karşı mücadeleye devam etme niyetini ilan etti. Almanlar, Özgür Fransız hareketini kurduve Fransız kuvvetlerini toplamaya başladı. İngiltere Başbakanı Churchill bile Almanya'ya karşı düşmanlıkları durdurmaya meyilli değildi: Fransızların savaş filosunun hiçbir durumda Almanlara veya İtalyanlara teslim edilmeyeceğine dair güvencelerine rağmen, Kraliyet Donanması Churchill'den stajyer ve gerekirse Fransız gemilerini de zorla etkisiz hale getirmek. Sonuç olarak, 3 Temmuz'da İngilizler , Cezayir'in Mers-el-Kébir ve Oran üslerinde demirlemiş Fransız gemilerini bombaladı .mürettebatı arasında binin üzerinde ölüme neden olan; Eylem, De Gaulle'ün Özgür Fransa'nın güçlerini artırma çabalarına fayda sağlamadı, ancak tecrit durumuna rağmen, İngiliz kamuoyunun morali ve ayrıca İngiliz kamuoyunun morali üzerinde olumlu etkileri olan Birleşik Krallık ve hükümetinin korkusuz kararlılığına tanıklık etti. Amerika Birleşik Devletleri [19] .
Birleşik Krallık ile barış için verimli bir zemin bulamayan Hitler, Britanya Adaları'nı işgal etmeyi düşünmeye başladı; ancak, kod adı Deniz Aslanı Operasyonu olan devasa çıkarma operasyonuna hazırlanmak için, Almanların önce İngiliz göklerinin kontrolünü ele geçirmesi ve adanın kıyı savunmasını zayıflatması gerekiyordu. 10 Temmuz 1940'tan başlayarak, Luftwaffe, Kraliyet Hava Kuvvetleri hava üslerinin yanı sıra Birleşik Krallık'ın kıyı savunması, limanları ve uçak ve silah endüstrilerine karşı bir dizi gündüz ve gece baskınlarına başladı. Tarihe " Britanya Savaşı " olarak geçen sefer, Luftwaffe ve RAF arasında yoğun bir dizi hava çatışmasına sahne oldu;Sahil boyunca kurulan Zincir ev , İngilizler, 31 Ekim 1940'ta Hitler'in işgali süresiz olarak ertelemeye karar vermesine kadar Almanlara giderek sürdürülemez kayıplar vermeyi başardı.
Afrika ve Akdeniz'deki savaş
İtalya'nın savaşa girmesi, Afrika'da ve Akdeniz bölgesinde birkaç savaş tiyatrosunun açılmasına yol açtı . İtalyan Kraliyet Donanmasının ana görevi, Cebelitarık'ta üslenen H Kuvveti ve Mısır'da İskenderiye'de bulunan Akdeniz Filosu tarafından temsil edilen Akdeniz'deki İngiliz donanma varlığına karşı koymaktı ; hem İngilizler hem de İtalyanlar deniz çatışmasını iki filonun merkezi çekirdekleri arasında belirleyici bir savaş aramak ve yürütmek olarak düşündüler, ancak kısa süre sonra hayal kırıklığına uğradılar: bu çatışmalardan ilki, Punta Stilo savaşı9 Temmuz 1940, kısacık bir eylemdi ve felaketle sonuçlanan kayıpları göze almak istemeyen ilgili komutanların sağduyusu için kesinlikle belirleyici değildi.
Akdeniz'deki deniz savaşı kısa sürede devasa bir konvoy savaşı olarak şekillendi: Bir yandan Regia Marina İtalyan Libya'ya ikmal akışını garanti etmek zorundaydı , diğer yandan İngilizler stratejik adanın savunmasını desteklemek zorunda kaldı. Malta , Akdeniz'in tam ortasında yer alan ve Mihver kuvvetleri tarafından kuşatılan önemli bir deniz hava üssü. Akdeniz'deki savaş eylemlerinin çoğu, bu nedenle, rakiplerden birinin diğerinin tedarik konvoylarını baltalama ve kendi konvoylarını koruma girişiminin sonucuydu; ancak daha cesur eylemler eksik değildi: 10. İtalyan MAS Filosu'nun sualtı sabotajcılarıCebelitarık ve İskenderiye demirleme noktalarına karşı çeşitli başarısız baskınlar girişiminde bulundular, 11 ila 12 Kasım gecesi, HMS Illustrious uçak gemisinden havalanan İngiliz uçakları , Taranto'nun geniş üssünü vurarak üç İtalyan savaş gemisini etkisiz hale getirdi [20] .
Afrika'daki İtalyan kolonileri çok geçmeden geniş çaplı çatışmalara sahne oldu. Alman başarılarıyla çelişecek sonuçlar elde etmeye hevesli olan Mussolini, Libya'da konuşlandırılan güçlere Eylül 1940'ta tarafsız bir ülke olan ancak stratejik Süveyş Kanalı'nı savunan büyük İngiliz kuvvetleri tarafından işgal edilen Mısır'ı işgal etmelerini emretti . Mareşal Rodolfo Graziani'nin birliklerinin ilerleyişi, motorlu araçların olmaması nedeniyle engellendi, sınırın sadece 90 km ötesinde Sidi Barrani'de durdu, ancak kendilerini mekanize ve savaş konusunda iyi eğitimli General Archibald Wavell'in İngiliz kuvvetlerinin karşı saldırısına maruz bıraktı. çölde. İngiliz saldırısı ( Pusula Operasyonu), 8 Aralık'ta başlatılan ), tüm beklentilerin çok ötesinde bir başarıydı: Graziani'nin güçleri kuşatıldı ve yok edildi ve sınırın ötesinde Cyrenaica'ya ilerleme devam etti, bu da Tobruch ve Bingazi kalelerinin düşmesine ve 130.000 İtalyan mahkumun ele geçirilmesine yol açtı. İngiliz birlikleri arasında sadece 2 000 ölü ve yaralı pahasına [21] .
İtalyan Doğu Afrika'nın geniş kolonisinin belirgin bir kaderi vardı: savaşa girdiği günden bu yana pratik olarak anavatandan izole edilmiş ve İngilizlerin elindeki topraklarla çevrili, başarabileceği en iyi şey direnişi olabildiğince uzatmaktı. mümkün. İngiliz Somali'nin küçük kolonisinin işgaline yol açan sınırlı taarruz operasyonlarından sonra , İtalyanlar müttefik kuvvetlerin (İngilizler, Hintliler, Güney Afrikalılar ve Etiyopya gerillaları ) eş merkezli saldırılarına maruz kalmak zorunda kaldılar: Şubat arasında Cheren savaşında mağlup oldular. ve Mart 1941, İtalyanlar Addis Ababa'yı düşmana terk etmek zorunda kaldılar .6 Nisan'da İtalya'nın düşen son kalesi , 27 Kasım 1941'de zorlu bir savunmadan sonra Gondar'dı [22] .
Afrika'nın diğer bölgelerinde daha küçük ölçekli operasyonlar görüldü. De Gaulle, ülkesinin uçsuz bucaksız Afrika kolonilerini Özgür Fransa bayrağı altına sokmaya hevesliydi, ancak İngiliz donanmasının desteğiyle 23-25 Eylül 1940'ta Dakar'a "Gaullist" birlikleri çıkarma girişimi, askerler tarafından zorla reddedildi. Fransızlar arasında bir dizi kardeşlik çatışmasında Vichy hükümetine sadık kaldı . Özgür Fransızlar, kısa bir kampanyayla Fransız Ekvator Afrikası kolonilerinin kontrolünü ele geçirdiklerinde Kasım ayında daha şanslıydı .
1941
Balkanlar
28 Ekim 1940'ta Mussolini'nin kişisel inisiyatifiyle ve Alman müttefikini uyarmadan İtalya , Arnavutluk'taki üslerden başlayarak Yunanistan'a saldırdı . Girişim, esas olarak Duce'nin prestij ihtiyaçlarından, yani Hitler'in zaferlerine karşı çıkacak bir askeri başarı elde etme ihtiyacından doğdu. Helen milletine yapılan saldırı, Yunanistan'ın savaşmadan çökeceği varsayımına dayanıyordu; Yetersiz araç ve birliklerle aceleyle örgütlenen ve kötü hava koşullarında başlatılan saldırı, beklenenden çok daha zor oldu: Yunanlılar sadece kendilerini şiddetle savunmakla kalmadılar, aynı zamanda arazinin özelliklerini kullanarak İtalyan birliklerini geri püskürttüler ve devam ettiler. karşı saldırıya geçmek, onları Arnavutluk içinde reddetmek,[24] .
İngilizler, Yunan topraklarında RAF birimlerini konuşlandırarak Yunanlılar lehine müdahale etti. Bu, Almanları endişelendirdi, çünkü İngiliz uçakları artık Almanya'nın yakıt kaynaklarının çoğunu elde ettiği Romanya'daki Ploieşti petrol sahalarına saldırmak için mükemmel bir konumdaydı; Diplomatik manevralarla Macaristan, Romanya ve Bulgaristan'ı Mihver mevzilerine katılmaya zorladıktan sonra, 1941'in başında Alman birlikleri bir işgal için Yunan-Bulgar sınırında yığılmaya başladı. Almanların bir diğer hedefi de Yugoslavya Krallığıydı.Eksen'e katılımı, Balkanlar'ın güvenliğini tamamlamak ve 1941 yazında yapılması planlanan Sovyetler Birliği'nin işgali hazırlıklarını geciktirmemek için Alman kuvvetlerinin Yunanistan'dan hızlı bir şekilde yeniden konuşlandırılmasına izin vermek için önemli olan; 25 Mart 1941'de, güçlü Alman diplomatik baskısından sonra, Yugoslavya'nın naibi Paolo Karađorđević ülkenin Üçlü Pakt'a katılımını imzaladı , ancak sadece iki gün sonra Belgrad'da bir darbe Paul'ün görevden alınmasına ve bir anti-kuruluşun kurulmasına yol açtı. -Alman hükümeti. Öfkelenen Hitler, Yugoslavya'nın Balkanlar'a yapılacak Alman askeri müdahalesine derhal dahil edilmesini emretti [25] .
6 Nisan'da Mihver kuvvetleri Yugoslavya'yı işgale başladı: Luftwaffe Belgrad'ı şiddetli bir bombardımana maruz bırakırken , Alman birlikleri ve tankları Bulgaristan, Romanya ve Avusturya'daki üslerinden başlayarak sınırın üzerinden aktı ve ardından İtalyan kuvvetleri Venedik'ten geldi. Giulia ve Arnavutluk ve Voyvodina'daki Macar birimleri tarafından . Yugoslav ordusunun yaklaşık bir milyon askeri vardı, ancak modern silahlarla zayıf bir şekilde donatılmıştı ve tüm ulusal sınırları kapsaması gerekiyordu; Hırvatlar ve Sırplar arasındaki etnik zıtlıklar, Blitzkrieg doktrinlerinin yeni bir gösteriminde hızla ortadan kaldırılan Yugoslav departmanlarının iç uyumunu baltaladı: Belgrad 12 Nisan'da işgal edildi ve Yugoslav komutanlıkları 17 Nisan'da kapitülasyonu imzaladı. Yugoslav seferinin tamamı Almanların sadece 150 düşmesine mal olmuştu [25] .
Yugoslavya'ya yapılan saldırı ile eş zamanlı olarak, Alman birlikleri Bulgaristan'dan Yunanistan'ı işgal etmeye başladı. General Henry Maitland Wilson komutasındaki, Wavell'in Cyrenaica'daki güçlerinden çekilen bir İngiliz seferi kuvveti , General Alexandros Papagos'un Yunan birliklerini desteklemek için gönderildi , ancak Luftwaffe tarafından desteklenen Alman panzerlerinin yürüyüşünü durdurmak için çok az şey yapabilirdi: Anglo konuşlandırması -Yunanlılar, Makedonya'dan geçen Almanlar tarafından kuşatılmış ve İngilizler birliklerini Mora limanlarından tahliye etmeye başlarken, 27 Nisan'da Atina işgalcilerin eline geçmiştir. Sefer daha sonra şiddetli Girit savaşıyla tamamlandı.20 Mayıs ile 1 Haziran arasında: Ege Denizi'ndeki İngiliz donanma hakimiyetini yenen Almanlar, stratejik Girit adasını devasa paraşüt damlalarıyla işgal etti; Kraliyet Donanması, müttefik birlikleri tahliye etmek için tekrar müdahale etmek zorunda kaldı ve sürekli İtalyan-Alman hava saldırılarında ağır kayıplar verdi. Balkan seferinin yol açtığı zaman kaybına rağmen, Alman ordusu artık zirvedeydi ve Sovyetler Birliği'ne yapılacak büyük saldırı için hazırdı [26] .
Mihver devletlerinin Balkanlar'daki hızlı ve ezici zaferi, bu harekat alanında savaşın sonunu getirmedi. Haziran 1941 gibi erken bir tarihte Yugoslavya'daki bir isyan hareketi işgalcileri hemen zor durumda bıraktı; zaferden sonra Almanlar Sırbistan'da sadece birkaç kuvvet bırakmıştı ve her şeyden önce yeni kurulan Hırvatistan Bağımsız Devleti ile yerel Nazi yanlısı oluşumların işbirliğine güvenirken, işgalci birliklerin büyük kısmı İtalyanlar tarafından sağlandı. İsyancılar kısa süre sonra iki kampta kutuplaştılar: Josip Broz Tito'nun komünist partizanları ve Draža Mihailović'in milliyetçi partizanları, kısa sürede birbirlerine düşman oldular; işgalcilere karşı mücadeleye paralel olarak Yugoslavya'da komünistler ve milliyetçiler arasında kanlı bir iç savaş gelişti [27] .
Demokrasinin cephaneliği
Eylül 1939'da II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle, Amerika Birleşik Devletleri katı bir tarafsızlık tutumunu benimsemişti: Başkan Franklin Delano Roosevelt , Almanya ve Japonya tarafından benimsenen saldırgan yayılmacılık konusundaki endişelerini defalarca dile getirmiş olsa da, ülkeye bir noktadan itibaren yayılmıştı. güçlü bir izolasyon duygusu vardı ve bu nedenle 1930'larda Kongre bir dizi " tarafsızlık eylemini " onayladı."Bu, Birleşik Devletler'in yabancı savaşlara karışmasını resmen yasakladı. Bununla birlikte, Roosevelt, Almanlara karşı mücadelesinde Birleşik Krallık'a yardım etmesini engelleyen yasal kısıtlamaları hafifletmek veya aşmak için kararlı bir şekilde çalıştı: Kasım 1939'da cumhurbaşkanı, ABD'nin yabancı ülkelerle para karşılığında silah ticaretine izin veren tarafsızlık eylemleri ( Cash and car olarak adlandırılır ); 2 Eylül 1940'ta, Kraliyet Donanması'na transferini içeren Üsler için Muhripler anlaşması imzalandı. yaklaşık elli muhrip , bölgedeki bazı İngiliz deniz üslerinin Birleşik Devletler'e kiralanması karşılığında Birleşik Devletler Donanması tarafından hizmet dışı bırakıldı.Karayipler .
ABD'nin Birleşik Krallık'a yaptığı bu yardım politikasının zirvesine, 11 Mart 1941'de Lend-Lease programının onaylanmasıyla ulaşıldı : Bu, temel olarak, büyük miktarlarda malzemenin, hammaddelerin, endüstriyel malların serbest veya ertelenmiş transferini içeriyordu. ve Amerika Birleşik Devletleri'nde üretilen her türlü askeri teçhizat (küçük silahlardan tanklara, uçaklardan savaş gemilerine kadar); Başlangıçta yalnızca Birleşik Krallık ve Çin'in lehine olan ancak daha sonra Sovyetler Birliği ve daha küçük müttefiklere uzanan program, Roosevelt tarafından verilen tanıma göre 50 milyar dolarlık varlıkların transferine izin verecek ve böylece Amerika Birleşik Devletleri'ni dönüştürecekti. kendisi, "demokrasilerin cephaneliğinde" [28]. Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki işbirliği daha sonra 14 Ağustos'ta Roosevelt ve Churchill arasında Newfoundland sularında yapılan ilk kişisel toplantı sırasında Atlantik Tüzüğü'nün imzalanmasıyla mühürlendi .
Malzemeler Birleşik Krallık'a ulaştı. Fransa'nın batı kıyılarının işgali, Almanlara, İngiliz deniz konvoylarını baltalamak için mükemmel üsler sağladı ve 1941'de Atlantik ve Hint Okyanusu'ndaki ticari trafiğe karşı savaş tüm gücüyle patladı: Luftwaffe torpidolarının saldırıları. bombardıman uçakları, hem büyük savaş birimleri hem de daha küçük özel gemiler olan Kriegsmarine'in yüzey gemilerine katıldızararsız tarafsız tüccarlar kılığında. Bununla birlikte, denizaltılar (İtalyan Kraliyet Donanması'nın küçük bir denizaltı birliği ile çevrili) derhal konvoylar için en büyük tehdidi temsil etti: Eylül 1939 ile Temmuz 1941 arasında Alman denizaltıları 848 ticari gemiyi batırdı, bu da 4 milyondan fazlaydı. gros tonaj [29] . Alman denizaltı filosunun komutanı Amiral Karl Dönitz , ciddi anlamda İngiltere'yi aç bırakarak teslim olmayı hedefledi.
Kraliyet Donanması, ikmal yollarını açık tutmak için her türlü çabayı gösterdi: denizaltı karşıtı savaş için optimize edilmiş birimlerin inşası yoğunlaştırıldı, konvoylar için bir hava eskort sistemi kabul edildi ve radar ve sonar gibi algılama araçları geliştirildi , ancak büyük bir yardım geldi. Almanların tüm radyo iletişimlerinde kullanılan şifreli kod Enigma'nın Bletchley Park merkezinin şifre çözücüleri tarafından kırılmasından . Sonuçlar uzun sürmedi: Mayıs ayının sonunda Atlantik'e hareket etmeye çalışan büyük Alman zırhlısı Bismarck yakalandı ve uzun bir avın ardından nihayet battı.U-botlar tarafından batırılan ticari gemilerin sayısı Haziran 1941'den itibaren azalmaya başlarken, İngiliz filosundan ayrıldı. Roosevelt, başkanlık yetkilerini bu mücadelede İngilizlere yardım etmek için sonuna kadar kullandı: ABD savaş gemileri, konvoylara yarı yolda eşlik etmek için gönderildi. U-botlarla giderek daha ciddi çatışmalara yol açan Birleşik Krallık rotası; 31 Ekim 1941'de ABD destroyeri USS Reuben James torpidolandı ve U-552 denizaltısı tarafından Almanya'nın Amerika Birleşik Devletleri'ne savaş ilanından sadece bir ay önce batırıldı [29] .
Akdeniz'de alternatif olaylar
Pusula Operasyonunun ezici başarısından sonra, 1941'in başında Libya cephesi, Trablusgarp ve Cyrenaica arasındaki sınırdaki El-Agheila'da istikrar kazandı : İtalyan kuvvetleri kötü bir başlangıca indirgenmiş olsa da, Batı Çöl Kuvvetleri'nin İngilizleri ( Eylül 1941'den itibaren Sekizinci Ordu oldu) lojistik zorluklar ve Yunanistan'a gönderilecek büyük bir birlik birliğini ayırma ihtiyacı nedeniyle Trablus'a doğru ilerlemeye devam edemedi . Mihver kuvvetleri İngiliz ilerleyişindeki bu duraklamadan yararlandı: isteksiz bir Mussolini'nin onayını aldıktan sonra, Şubat 1941'de Alman mekanize birliklerinden oluşan bir birlik (Deutsches Afrikakorps ) Libya'daki İtalyan birliklerini desteklemek için gönderildi ve İtalya'nın Almanya'nınkine "paralel savaş" yürütme iddiasına fiilen son verdi [30] .
General Erwin Rommel'in komutasındaki İtalyan-Alman kuvvetleri hemen harika sonuçlar elde etti: Rommel'in Mart ayında yaptığı ani bir saldırı İngilizleri hazırlıksız yakaladı, Cyrenaica'yı hızla boşaltmaya ve Mısır sınırının ötesine çekilmeye zorladı; Sadece Avustralya birliklerinden oluşan inatçı bir garnizon tarafından tutulan stratejik Tobruch limanı Müttefiklerin elinde kaldı ve sonunda İtalyan-Almanlar tarafından hemen kuşatıldı . İki İngiliz Tobruch'u serbest bırakma girişimi, Mayıs'ta Brevity Operasyonu ve Battleaxe OperasyonuHaziran'da Rommel'in güçleri tarafından geri püskürtüldüler, bir dizi başarısızlık İngiliz komutan Wavell'in yerine General Claude Auchinleck'in geçmesine yol açtı ; Auchinleck tarafından 18 Kasım'da başlatılan yeni ve daha iyi planlanmış bir saldırı ( Haçlı Operasyonu ) sonunda İngiliz Sekizinci Ordusunun başarısına yol açtı: çölde üç haftalık ağır tank çatışmalarının ardından Tobruch kuşatmadan kurtarıldı ve Rommel geri getirmek zorunda kaldı. İtalyan kuvvetleri -Al-Agheila'da yine Almanlar [31] .
Savaş durumunun Akdeniz bölgesinde de dalgalı olduğu ortaya çıktı. 1941'in başında Alman hava kuvvetlerinin Sicilya'ya varması, Malta üzerinde sürekli baskıyı sürdürmesine izin verdi ve bu da adanın İngilizler için bir üs olarak kullanılmasını engelledi; 27 ve 29 Mart arasında Girit'in güneyindeki sularda İtalyan savaş filosunun bir sortisi çok daha az başarıydı: Matapan Burnu savaşı sırasındaİtalyanlar, Kraliyet Donanmasını etkileyen tüm zayıflıkları (uçak gemileri ve radar eksikliği, gece muharebe eğitimi eksikliği, kullanılan Enigma kodunun bozulması) vurgulayan bir çatışmada, İngilizler tarafından hiçbir kayıp olmamasına karşı üç ağır kruvazör ve iki muhrip kaybetti. radyo iletişimi). Bu başarısızlıktan sonra, İtalyan zırhlıları katı bir filo stratejisi uyguladılar , çok nadiren limanları terk ettiler ve artık çatışmalarda önemli bir rol oynamadılar [32]. Alman hava kuvvetlerinin Akdeniz'den geri çağrılması, SSCB'nin yaklaşmakta olan işgali göz önüne alındığında, İngilizlerin Malta'yı bir üs olarak yeniden kullanmasına izin vererek, Libya'ya giden Mihver yakıt ikmal konvoylarını büyük ölçüde baltaladı; Ancak yıl Kraliyet Donanması için bir başarı ile sona erdi: 18 ve 19 Aralık gecesi, X MAS Filosu'nun sabotajcıları İskenderiye limanına girdi ve iki İngiliz savaş gemisini batırdı [33] .
1941'de Ortadoğu bölgesinde de bir dizi askeri operasyon gelişti . Nisan 1941'de , Irak Krallığı'nda Raşid Ali el-Kaylani liderliğindeki Alman yanlısı bir hükümetin kurulmasına yol açan bir darbe , İngilizleri, kendilerine ulaşan petrol kaynaklarına yönelik herhangi bir tehdidi ortadan kaldırmak için müdahale etmeye teşvik etti. Bölge: Mayıs'taki kısa bir kampanya sırasında İngilizler, Raşid Ali rejimini devirdi ve Irak'ta lehte bir hükümet kurdu. İtalyan-Alman hava kuvvetleri , Suriye ve Lübnan'ın Fransız Mandası'nda mola vererek Iraklılar lehine müdahale etmişti.İngilizler de bu tehdidi etkisiz hale getirmek için acele ettiler: Suriye kampanyası Haziran'dan Temmuz'a kadar sürdü ve yeni bir müttefik başarı ile sona ererken, bir kez daha Vichy'ye sadık Fransızlar ve Fransızlar lehine kardeşler arası çatışmalara tanık oldu. De Gaulle'ün Özgür Fransa'sı. Nihayet, Ağustos ayının sonunda, İngiliz ve Sovyet birlikleri , ülkeyi iki ay önce Almanlar tarafından işgal edilen SSCB'ye ikmal yolu haline getirmek için İran'ı işgal etti [34] .
Barbarossa Harekatı
Hitler'in Molotov-Ribbentrop paktını bozma ve Sovyetler Birliği'ne karşı genel bir saldırı başlatma kararı, ilk kez Temmuz 1940 gibi erken bir tarihte ortaya çıktı, öncelikle diktatörün bir Lebensraum ("yaşam alanı" ) kurmayı amaçlayan ideolojik-ırksal kavramlarından kaynaklandı. ) Alman ulusu için; Bununla birlikte, bu ideolojik temellere karmaşık stratejik, politik ve ekonomik nedenler de eşlik etti: Avrupa kıtasında kalan son gücü yenmek ve ardından Wehrmacht'ın tüm gücünü İngilizlere karşı çevirmek ve kendi kendine bir alan örgütlemek. ABD'ye karşı uzun zamandır beklenen kıtalararası savaşa öncülük etmek için yeterli ekonomik sömürü [35]. Bu arada Sovyetler Birliği, askeri güçlerini yeniden inşa etmek ve yeniden düzenlemek, silahlarını ve taktiklerini modernize etmek için zamana karşı çılgın bir yarışa girdi; 1942 için savaşın patlak vereceğini öngören Stalin, hazırlıklarını tamamlayabilmeyi ve Hitler'i ekonomik veya diplomatik tavizlerle alıkoymayı umuyordu, ayrıca doğuda bir Alman saldırısını, İngilizler hala batıda silahlardayken anlamsız buluyordu . 36] .
Alman işgali (Barbarossa Harekatı) 22 Haziran 1941'de tüm cepheye eş zamanlı bir saldırı ile başladı; Amaç, Arktik Okyanusu'ndaki Başmelek'ten Hazar Denizi'ndeki Astrakhan'a ulaşacak bir hat boyunca tüm batı Sovyetler Birliği'ni işgal etmek, yerel halkları boyun eğdirmek, yok etmek veya sınır dışı etmek ve bölgeleri Almanlar için sömürge ve sömürü alanlarına indirgemekti. [37]. Alınan sayısız diplomatik ve istihbarat uyarısına rağmen, Stalin, son ana kadar bir Alman saldırısının işaretlerini, Hitler'in onu zayıf konumlardan müzakere etmeye zorlamak için yaptığı göz korkutucu baskılar olarak yorumlayarak şaşkına döndü. 3.350 tank ve 2.000 uçakla 3 milyondan fazla Alman askeri 1.600 kilometre uzunluğundaki bir cepheye saldırmak için harekete geçti ve kısa süre sonra Romanya ve Finlandiya orduları, İtalya, Macaristan ve Slovakya'dan gönderilen seferi kuvvetleri ve anti -Avrupa'nın her yerinden komünist gönüllüler [38] .
Başından beri, Sovyetlerin durumu dramatik oldu: üç ordu grubuna ( Kuzey , Merkez ve Güney ) bölünmüş Alman kuvvetleri, derhal Sovyet birliklerinin arkasında onlarca kilometre derinlikte ilerledi. çizgilerinde sabit kaldı. sınır. Sovyet komuta zincirinde kaos hüküm sürdü: iletişim kesildi, Alman hava saldırıları depoları ve komuta merkezlerini harap etti ve Moskova'da ne Stalin ne de yüksek komuta ( Stavka )) baş gösteren felaketi anladı. Sovyet cephe hatları şiddetli ama düzensiz bir şekilde savaşırken, Alman zırhlı birlikleri büyük ceplerde düşman kuvvetlerini kapatmak için manevralar yaptı; devasa Sovyet zırhlı rezervleri, daha deneyimli Panzer Tümenleri karşısında hemen kargaşaya sürüklendi , ancak boşuna: Almanlar , Leningrad'a yaklaşan Baltık Devletleri'ne ilerledi , Minsk - Białystok bölgesinde üç Sovyet ordusunu kuşatarak düşmana yaklaşık 400.000 kayıp verdi. Sovyet direnişini kırdıktan sonra Ukrayna'da Şitomir ve Kiev'e kadar ilerlediler .Brody-Dubno savaşı [39] . Temmuz ortasına kadar, ilk Sovyet konuşlandırması, yalnızca savaşın ilk ayında bir milyondan fazla esirin alınmasıyla, Alman saldırısıyla fiilen yok edilmişti [39] .
Minsk'ten sonra Almanlar hızla Moskova yolunda ilerlediler ve Temmuz ortasındaki Smolensk Muharebesi sırasında ikinci Sovyet kademesini kuşattılar. Bu arada, Baltık ülkelerinin işgali tamamlandı ve Finlandiya'nın Karelya'ya ilerlemesiyle birlikte Almanlar , 8 Eylül'de Ladoga Gölü'ne ulaşan Leningrad'a taşındı ; Almanlar onu açlıktan kurtarmak için büyük şehir kesildi ve kuşatma altına alındı [40] . Ukrayna'da, Kiev ve Dinyeper nehri hattının savunmasında Sovyet direnişibunun yerine daha zordu, Alman ilerlemesini yavaşlattı; Kısa süre sonra Alman yüksek komutanlığı içinde, kampanyanın amacının ne olması gerektiği konusunda hiçbir zaman tam olarak tanımlanmayan anlaşmazlıklar ortaya çıktı: ordunun genelkurmay başkanı General Franz Halder , panzerleri Moskova'ya fırlatmak için baskı yaptı, ancak Hitler imha etmenin daha önemli olduğunu düşündü. Kızıl Ordu'nun karadaki savaş gücü [41] . Smolensk'in başarısından sonra, Moskova'ya yürüyen Merkez Ordu Grubu, zırhlı kuvvetlerinin çoğundan yoksun bırakıldı ve Güney Ordu Grubunu güçlendirmek için güneye Ukrayna'ya gönderildi; bu, Almanların Temmuz ve Ağustos ayları arasında Uman'da 100.000 Sovyet askerinin yakalandığı iki büyük cebi kapatmasına izin verdi ve ardındanAğustos ve Eylül ayları arasında Kiev'de , güney sektöründeki tüm Sovyet kuvvetleri grubunun kuşatıldığı ve 600.000'den fazla askerin kaybıyla imha edildiği [42] . Alman kuvvetleri daha sonra Kırım yarımadası , Kharkov ve Rostov-on-Don'a yönelerek Ukrayna'nın tamamını işgal etti [43] .
Merkez Ordu Grubu'nu desteklemek için zırhlı grupları geri getirdikten sonra, 30 Eylül'de Almanlar Moskova'yı almak için büyük taarruzlarını başlattılar ( Typhoon Harekâtı ): Zırhlılar derhal Sovyet savunma kemerlerini deldiler, kötü bir şekilde konuşlandırıldılar ve örgütlendiler ve 7 Ekim'de Bryansk ve Vyaz'ma'da iki büyük cep daha kapatarak büyük bir hız kazandı [42] . Diplomatik birlikler ve hükümet Kujbyšev'e taşınırken , Stalin başkentte kalmaya ve savunmasını organize etmeye karar verdi, General Georgy Žukov'u Leningrad cephesinden geri çağırdı ve her şeyden önce Sibirya'dan çok sayıda iyi donanımlı tümen konuşlandırdı.burada, casus Richard Sorge tarafından sağlanan haberler sayesinde Sovyetler, Japonya'nın asla saldırmayacağından emindi [44] . Bu seçkin birliklerin müdahalesi, Žukov'un becerileri ve hatta çamurlu sonbaharın gelişi, Ekim sonunda Almanların başkente yürüyüşünü durdurdu [45] .
16 Kasım'da başlayan son Alman saldırısı, başlangıçtaki bazı başarılara rağmen, katı Sovyet direnişi ve iklimin giderek kötüleşmesi karşısında başarısız oldu. Stalin ve Žukov'un kış için hâlâ etkili ve iyi donanımlı yedek kuvvetleri vardı, toplamda yaklaşık 1 800 000 asker, 5 Aralık'tan başlayarak Moskova'nın hem kuzeyi hem de güneyinde ani bir karşı saldırı başlattılar. don tarafından. Eylem, bitkin Alman birlikleri için tamamen beklenmedikti: Kış havasının ortasında Sovyetler, Moskova çevresindeki birçok önemli şehri kurtardı ve Almanları başkentten 100 km'den fazla geri itti. Wehrmacht savaşın ilk ağır yenilgisini aldı: birlikler arasında moral çöküntüler yaşandı ve muazzam miktarda teçhizat kaybedildi. Barbarossa Operasyonu bu nedenle yıl sonunda başarısızlıkla sonuçlandı: Sovyetler Birliği, 4,3 milyon adam kaybına rağmen[39] , çökmedi ve bunun yerine karşı saldırıya geçti. Almanlar zorlu bir kış savunma savaşında savaşmak zorunda kaldılar, genel stratejik durum 31 Aralık 1941 itibariyle 831.000 kayıp veren Wehrmacht'ın aleyhine değişti, gücünün neredeyse dörtte biri [15] .
inci liman
Eylül 1939'da savaşın patlak vermesi Japonya'yı yerinden etmişti. Molotov-Ribbentrop paktının imzalanması, Japonların Sovyetler Birliği'ne karşı bir savaş düşünmesini artık imkansız hale getirdi ve Tokyo hükümeti iki ulus arasındaki gerilimi hafifletmeye özen gösterdi; Japonya , 27 Eylül 1940'ta üçlü paktı imzalayarak Almanya ve İtalya ile ittifakını yeniden teyit etmesine rağmen , 13 Nisan 1941'de Moskova'da bir Japon-Sovyet saldırmazlık paktı imzalandı ve Japonlar, Almanların başlangıcından sonra bile Japonların inancını korudu. SSCB'ye saldırı [46] .
Avrupalı güçlerin Almanya'ya karşı savaşa katılımı, Güneydoğu Asya'daki sömürgelerini neredeyse savunmasız bıraktı , Japonya için stratejik öneme sahip bölgeler, yalnızca hammadde açısından zengin oldukları için değil, aynı zamanda Çin'in direnişini sürdürmek için temel oldukları için: 1940'ta, Yurtdışından gelen Çin savaş malzemelerinin %41'i Fransız Çinhindi'ndeki Haiphong limanından ve %31'i İngiliz Burma'daki Rangoon limanından geçti ve Çin'deki Kunming'e sözde " Burma yolu " ile bağlandı [47] . Temmuz 1940'ta Başbakan Mitsumasa YonaiAlmanlarla ittifakın aksine, istifaya zorlandı ve askeri yüksek komutanlığın Güneydoğu Asya'ya doğru genişleme ve bir " ortak refah alanı " kurma planlarıyla dayanışma içinde ılımlı milliyetçi Fumimaro Konoe ile değiştirildi. Büyük Doğu Asya ", Japonya'ya tabi ülkelerden oluşuyor. Bununla birlikte, bu planı uygulamak için zaman sınırlıydı: Avrupa'da savaşın patlak vermesi, ABD'nin savunma işlevinde donanmanın yeniden silahlanmasına yol açmış ve İki Okyanus Deniz Kuvvetleri Yasası ile sonuçlanmıştır.19 Temmuz 1940, ABD Donanmasını 18 yeni uçak gemisi ve 11 yeni savaş gemisiyle güçlendirmek; Bu programın 1948'den önce tamamlanması beklenmese de, gerçekleşmesi Tokyo'yu genişleme planlarını mümkün olan en kısa sürede uygulamaya zorlayarak Japonya'nın Pasifik'teki göreceli deniz üstünlüğünü zayıflattı [48] .
Vichy hükümetiyle yapılan görüşmeler ve bazı sınır çatışmalarından sonra Japon birlikleri, Haiphong'da bir garnizon kurmak ve kuzey Çinhindi'nin Tonkin bölgesinde askeri üsler inşa etmek için 24-26 Eylül 1940 tarihleri arasında Fransız makamlarından izin aldı . Kamboçya'nın batı bölgelerine sahip olmak için müteakip bir Fransız-Tayland savaşı (Ekim 1940 - Mayıs 1941) , 29 Temmuz 1941'de Çinhindi'yi fiilen işgalini tamamlayan Japonların arabuluculuğu sayesinde Taylandlılar için olumlu sonuçlandı. Vichy'den Saygon çevresindeki havaalanlarının Cam Ranh körfezindeki deniz üssünün satışıve bölgenin ürettiği hammadde fazlası; Fransız sömürge otoriteleri ellerinde tutuldu, ancak gerçekte kraliyet yetkilerinden yoksun bırakıldı [49] [50] .
Haziran 1941'de Sovyetlerin Asya'ya müdahale olasılığını dışlayan Barbarossa Harekatı'nın başlamasından sonra, Japon hükümeti genişleme savaşını Güneydoğu Asya'da yürütmek için son kararı verdi [51] [52]. Bununla birlikte, Japon yayılmacı manevraları, ABD hükümeti adına giderek daha belirgin bir düşmanlık buldu: iki ulus arasındaki ticaret üzerindeki kısıtlamalar Temmuz 1940'ta yürürlüğe girdikten sonra, Temmuz 1941'de Başkan Roosevelt, departmanların tamamen geri çekilmesine kadar karar verdi. Tokyo'nun Çin ve Çinhindi'den alınması, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Japon varlıklarının dondurulması ve Japonya'ya petrol ihracatına tamamen ambargo uygulanması, sonraki günlerde İngiliz ve Hollanda hükümetlerinin benzer önlemleri takip eden kararları takip etti. Bu önlemler Japon ekonomisi için yıkıcı oldu, bir anda petrol ithalatının %90'ından ve dış ticaretinin %75'inden mahrum kaldı ve Tokyo hükümetini harekete geçmeye zorladı: Konoe hükümeti,Hideki Tōjō , ne pahasına olursa olsun savaşın savunucusu [53] .
Tokyo ve Washington arasında nafile müzakereler sürerken, Japon genelkurmayı Pasifik'te ABD'ye karşı bir savaş için nihai planlarını hazırladı. Japon savaş filosunun komutanı Amiral Isoroku Yamamoto , iddialı bir plan tasarladı: Japon kuvvetlerine Doğu Asya'yı işgal etmesi için zaman tanımak ve anavatanını korumak için Pasifik boyunca bir savunma çevresi oluşturmak için ABD filosu zararsız hale getirilecekti. Savaşın ilk saatleri , Amiral Chūichi Nagumo'nun uçak gemileri filosu tarafından taşınan Hawaii'deki ana Pearl Harbor demirleme noktasına yapılan sürpriz bir hava saldırısıyla .. Saldırı 7 Aralık 1941 sabahı başlatıldı ve büyük bir başarıydı: ABD uçak gemileri Pearl Harbor'dan uzakta oldukları için herhangi bir hasardan kaçınmasına rağmen, Birleşik Devletler Pasifik Filosu'nun sekiz zırhlısının tümü vuruldu ve etkisiz hale getirildi. Ertesi gün Japonya'ya savaş ilan eden Birleşik Devletler'in yanıtı, Birleşik Krallık ve müttefik ülkeler tarafından hemen taklit edildi [54] ; resim, 11 Aralık'ta Almanya ve İtalya'nın Amerika Birleşik Devletleri'ne savaş ilan etmesiyle tamamlandı.
1942
Japon fetihleri
Pearl Harbor'a yapılan Japon saldırısını hemen, Doğu Asya'daki ABD ve Avrupa mülklerine karşı etkileyici bir dizi eşzamanlı saldırı izledi.
Dağınık ABD malları sert bir şekilde vuruldu: 7 Aralık'ın erken saatlerinde Midway bombalandı , Japonlar 10 Aralık'ta Guam'ı ve 23 Aralık'ta Wake Adası'nı işgal etti ve işgal etti , ancak ikincisi ancak zorlu bir savaştan sonra teslim oldu . 8 Aralık'ta yapılan ağır bir Japon hava saldırısı, Filipinler'i karadan korumak için konuşlanmış ABD hava kuvvetlerinin çoğunu yok etti ve bunu 22 Aralık'ta Japon birliklerinin Luzon'a inişi izledi ; Takımadalardaki ABD kuvvetleri, General Douglas MacArthur komutasındaki Manila'yı terk etmek zorunda kaldı.2 Ocak 1942'de düşmanın elinde ve kuşatma altında kaldıkları Bataan kalesine geri çekildiler . Roosevelt'in doğrudan emriyle, MacArthur yakalanmadan kaçtı ve Avustralya'ya kaçtı, kuvvetleri 9 Mayıs'ta teslim olmak zorunda kaldı; yaklaşık 76.000 ABD ve Filipin askeri Japonlar tarafından esir alındı, binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan bir dizi taciz ve zorunlu yürüyüşe maruz kaldı [55] .
Bazı birimler Hong Kong'a saldırırken (ki bu 25 Aralık'ta teslim oldu), Japon birlikleri 8 Aralık 1941'de Tayland'ı işgal etti ve burada General Plaek Phibunsongkhram'ın diktatör hükümeti Tokyo ile bir ittifak anlaşması imzalamak için acele etti. Kraliyet Donanması'nın Force Z birimlerinin 10 Aralık'ta hava saldırılarında batması , İngiliz Malezya'yı ve stratejik kalesi Singapur'u Japon işgaline açtı : İngilizler, büyük bir ordunun yolu açmasının imkansız olduğunu düşünerek Singapur'u deniz tarafında güçlendirmişti. Malezya hinterlandından geçen yol, ancak General Tomoyuki Yamashita'nın Japon koğuşlarıorman savaşı için mükemmel bir şekilde eğitilmişlerdi ve kaleye açık taraftan saldırabilirlerdi; Singapur savaşı, 15 Şubat 1942'de, 62.000 askeriyle birlikte esir düşen General Arthur Percival'in Anglo-Hint kuvvetlerinin teslim olmasıyla sona erdi [56] .
Singapur'un kapitülasyonu , Hollanda Doğu Hint Adaları'nın geniş takımadalarını korumasız , stratejik hammaddeler açısından zengin bıraktı: Japonlar , 11 Ocak 1942'den itibaren Hollanda Borneo ve Celebes adasını işgal etti ve merkeze karşı büyük bir manevra kıskacı ile Timor ve Sumatra'ya doğru devam etti. Java adası . General Archibald Wavell komutasındaki Amerikan-İngiliz-Hollanda-Avustralya Komutanlığı'nın müttefik kuvvetleri, direniş örgütlemeye çalıştılar, ancak Java Denizi Savaşı'nda ağır bir deniz yenilgisine uğradılar .27 Şubat, ertesi gün Japon birliklerinin Java'nın kendisine inmesine ve 12 Mart'ta garnizonunun teslim olmasına yol açan bir eylem. Bu arada, 20 Ocak'ta Tayland'dan gelen Japon birlikleri, Güneydoğu Asya'daki son fetihlerin savunmasını sağlamak ve Çinlilere verilen savaş malzemelerini durdurmak için stratejik bir hamle olan Burma işgalini başlattı: Yunnan , İngilizler 8 Mart'ta Rangoon'dan ayrılmak ve Hindistan'a geri çekilmek zorunda kaldılar ve bir sonraki Mayıs'a kadar Burma'nın neredeyse tamamını Japonların eline bıraktılar [57] .
Japon saldırısı şimdi Avustralya'ya ulaşıyordu: 23 Ocak'ta Japon birlikleri , harekatı Mercan Denizi'ne doğru genişletmek için hemen önemli bir deniz üssüne ve alanına dönüştürülen Yeni Britanya adasında Rabaul'u işgal etti . 19 Şubat'ta Japon uçak gemileri , Avustralya'nın kuzey kıyısındaki Darwin limanını ağır bir şekilde bombaladı ; Bunu , Yeni Gine'nin kuzeydoğu kıyısındaki Lae ve Salamaua'daki bazı bölümlerin karaya çıkması izledi .
Eksenin Kuzey Afrika'daki başarıları
1942 yılının başında Akdeniz'de durum Mihver kuvvetlerinin lehine döndü: Doğu cephesinden olumsuz kış şartlarında kullanılamaz olarak geri çağrılan Luftwaffe bombardıman filolarının Sicilya'ya dönüşü, Malta'nın yoğun saldırılara maruz kalmasına neden oldu. İngilizler için askeri bir üs olarak neredeyse kullanılamaz hale getiren bombalama. Kraliyet Donanması'nın adaya kendi arzı giderek daha fazla yasaklayıcı hale geliyordu: Haziran ortası savaşı ve Ağustos ortası savaşının büyük hava-deniz çatışmaları.İngiliz konvoylarının Axis araçlarından ağır kayıplar verdiğini ve Malta'ya sadece birkaç malzeme inmeyi başardığını gördüler. İtalyan-Almanlar ayrıca , amfibi çıkarmalar ve paraşütçüler yoluyla adayı fethetmek için kapsamlı bir plan ( operasyon C3 ) formüle ettiler: ancak sonunda, operasyon çok riskli olduğu için iptal edildi ve tüm kaynakları Libya cephesine yönlendirmeyi tercih etti. Süveyş Kanalı'nın fethini amaçlayan [58] .
Malta'nın etkisiz hale getirilmesi, Mihver ikmal konvoyları üzerindeki baskıyı hafifleterek Rommel'in birliklerinin Sirenayka'da taarruza geçmesine izin verdi: Ocak ayının sonunda yeni bir İtalyan-Alman karşı saldırısı İngilizleri El-Aghelia'dan sürdü, Bingazi'yi yeniden ele geçirdi ve ordunun başına geçti. Tobruch'un hemen batısındaki Ain el-Gazala yakınlarına yerleşmek için cephe; 26 Mayıs ve 21 Haziran tarihleri arasında Ain el-Gazala savaşı Rommel tarafından yeni bir büyük zafer kazandı ve bu da Tobruch'un yeniden fethine ve İngilizlerin Libya'dan kovulmasına yol açtı. İtalyan-Almanlar , Marsa Matruh savaşında yeni bir zafer elde ederek, Mısır'daki İngiliz Sekizinci Ordusunu kovalayarak ilerlemeye devam ettiler .Haziran sonunda ve daha sonra kuzeyde deniz, güneyde ise içinden çıkılmaz Qattara çöküntüsünün sıkıştırdığı El Alamein mevkiine kadar giderek Kahire'nin önündeki son coğrafi engeli oluşturdu .
Temmuz ayında El Alamein'in ilk muharebesi , uzun ilerlemeden bitkin ve ikmal depolarından çok uzakta olan Mihver kuvvetlerinin gerilemesiyle karşılaştı. Rommel pes etmedi ve Eylül'de General Bernard Law Montgomery'nin Sekizinci Ordu'nun liderliğini üstlendiği İngiliz cephesine yeni bir saldırı başlattı: bir kez daha İtalyan-Almanlar engellendi ve cephe bu nedenle El Alamein'in önünde durdu. [59] .
Kafkasya hedefi
Doğu cephesinde 1942, Alman ordusunun tamamen çökme olasılığına ikna olan ve bu nedenle işgalciye bir nefes vermemeye istekli olan Stalin tarafından emredilen bir dizi Sovyet kış taarruzuyla başladı. Moskova'nın muzaffer savaşından sonra Kızıl Ordu, Rus kışının sert havasında ve özellikle başkentin batısındaki bölgede korkunç kayıplar pahasına ilerlemeye devam etti. Almanlar kendilerini sık sık dramatik zorluklar içinde buldular, yine de çok fazla zemin kaybettiler, ancak çökmediler: Ržev ve Vyaz'ma , Moskova yolunda Alman kaleleri [60] ve Demyansk ve Cholm'un iki cebi oldular.hava yoluyla sağlanan, kurtarma sütunlarından kurtuldukları ilkbahara kadar direnen kuşatılmış birlikler tarafından inatla savunuldular [61] .
Ağır kayıplar pahasına, 22 Haziran 1941'den 30 Mart 1942'ye kadar 1 milyondan fazla askerin öldüğü veya yaralandığı [62] Wehrmacht, Kızıl Ordu'nun ilk karşı saldırısını durdurmayı başardı ve aynı şekilde 1,5 milyon kayıpla [39] denendi. ] . Bazı generallerin muhalefetine rağmen [63] , Moskova'ya doğrudan yeni bir saldırı ve hatta savunma hattının sürdürülmesi lehine, Hitler, yalnızca uçsuz bucaksız doğu cephesinin güney kesiminde yoğunlaşan yeni bir saldırı planlamasını dayattı. kalan Sovyet güçlerini ezmek ve bu stratejik-ekonomik hedefleri, yani Donec kömür havzasını , Volga bölgesini , dünyanın petrol sahalarını fethetmek için.Kafkasya ve Kuban buğdayı , Batılı güçlere karşı uzun süreli bir savaşla yüzleşmek için gerekli kabul edildi.
28 Haziran 1942'de Wehrmacht , güneydoğuya doğru taarruza ( Mavi Operasyonu ) yeniden başladı. Sivastopol'un fethi ve Kharkov'un ikinci savaşı gibi bazı önemli ön zaferlerden sonra , Don Nehri , Volga ve aynı zamanda Kafkasya yönünde belirleyici itiş başladı. İzlenecek stratejiler konusunda Sovyet üst kademelerindeki çatışmalar tarafından da tercih edilen Wehrmacht, birkaç ay boyunca tekrar muzaffer ve kesin zafere yakın görünüyordu: Almanlar Rostov'u yeniden işgal ederken Kızıl Ordu bozguna uğradı.23 Temmuz'da Kafkasya yolu açıldı. Sovyetlerin çöküşünün yakın olduğuna ikna olan Hitler, hem Volga'ya hem de büyük sanayi merkezi Stalingrad'a , hem de Kafkasya'ya ve Groznyj ve Bakü'nün petrol kuyularına doğru eşzamanlı bir ilerleme başlatarak zamanı hızlandırdı [64] .
17 Temmuz'da Almanlar Stalingrad'a saldırmaya başladılar; şehrin mülkü Sovyetler için çok önemliydi ve 28 Temmuz'da Stalin , Kızıl Ordu'nun askeri, örgütsel ve ahlaki iyileşmesinin başlangıcını işaret eden ünlü bir geri adım değil gündemini yayınladı. 23 Ağustos'ta Almanlar Volga kıyılarına ulaştı, ancak Sovyet direnişi inatçıydı : General Vasilij Ivanovich Čujkov'un 62 . General Friedrich Paulus'un 6. Ordusunu kana bulayan savaş [65]. Aynı zamanda Kafkasya'da da Alman ilerleyişi yavaşladı ve ilk kötü hava koşulları, arazinin zorlukları ve inatçı Sovyet savunması nedeniyle Groznij, Tiflis ve Tuapse kapılarında durdu.
İkinci cepheyi bekliyorum
Ocak 1942'de Churchill ve Roosevelt Washington'da sözde " Arcadia konferansı " sırasında bir araya geldi. Toplantı, Müttefiklerin savaş önceliklerini ve özellikle Almanya'nın Japonya'dan (önce Almanya olarak anılır ) önce yenilmesi gerektiği konseptini tanımlamaya hizmet etti [66] ; Bunu başarmak için, Batı Avrupa'nın Anglo-ABD kuvvetleri tarafından amfibi istilasının planlanması gerekli görüldü.
Batı Avrupa'da, Wehrmacht'ın şimdi neredeyse tamamen Doğu'ya bağlı bir bölümünü çekecek ve yıpratacak ve böylece Sovyetler üzerindeki baskıyı hafifletecek bir "ikinci cephe" açma sorunu, pratikte Stalin ve arasındaki ilk temaslardan bu yana ortaya çıkmıştı. Temmuz 1941'de Churchill. ; Bununla birlikte, Stalin'in kıtada acil bir Anglo-Amerikan angajmanı taleplerinin gerçekçi olmadığı ortaya çıktı ve Batılı stratejistler tarafından sürekli olarak kaçınıldı: Birleşik Devletler, kitlesel ama deneyimsiz güçlerini harekete geçirme ve silahlandırma niyetindeyken, İngilizler hâlâ ordularını yeniden düzenlemek zorundaydı. 1940 ile 1941 arasında yaşanan yenilgilerden sonra. Bu, Batılı Müttefiklerin Sovyetler için savaş destek önlemleri almaktan vazgeçtikleri anlamına gelmiyordu:İngiliz Bombardıman Komutanlığı ve yeni kurulan ABD Sekizinci Hava Kuvvetleri , Alman sivillerinin moralini sarsmak ve Reich'ın savaş endüstrisini yok etmek için ve Almanları korumak için elit kuvvetlerin ( İngiliz Komandoları gibi) birlikleri tarafından küçük çevresel operasyonlar ve baskınlar düzenlendi. sürekli gerilim halinde işgal altındaki Avrupa'nın savunması için konuşlandırılmış birimler [67] .
Bu baskınların en büyüğü, 19 Ağustos 1942'de Dieppe'ye yapılan baskındı: Dieppe limanını işgal etmeyi amaçlayan tank ve hava kuvvetlerine sahip birkaç bin adamdan oluşan Anglo-Kanada birlikleri .Fransa'da 48 saat saklayın ve stratejik tesisleri yıktıktan sonra geri çekilin; Eylem aynı zamanda Kanal boyunca planlanan amfibi istilası için de büyük bir sınavdı. Bununla birlikte, operasyon ciddi bir başarısızlıkla sona erdi: karadaki birimler Alman garnizonunun birlikleri tarafından büyük ölçüde yok edildi, sahillerdeki hava savaşı Luftwaffe için açık bir zaferle sonuçlandı. Bununla birlikte, Dieppe'nin deneyimi, müttefik generallere, bir limana doğrudan saldırarak Fransa'yı işgal etmenin mümkün olmayacağını, ancak yeni taktik çözümler icat etmenin gerekli olduğunu öğretti; Öte yandan müttefiklerin Dieppe'deki başarısızlığı, heybetli bir " Atlantik Duvarı " inşa etme emrini veren Hitler'i alarma geçirdi.", Norveç kıyılarından İspanya sınırlarına kadar uzanan ve böylece aşılmaz bir " Avrupa Kalesi " yaratan çok uzun bir savunma surları zinciri .
Bununla birlikte, Sovyet savaş çabalarına yapılan en hoş yardım, Ödünç Verme Anlaşmasının bir sonucu olarak transfer edilen ve SSCB'ye nakledilen büyük miktarlardaki malzemeydi: kesinlikle askeri malzemelerin dışında (14.000'den fazla uçak ve 6.000 tank dahil), Anglo-Amerikalılar Sovyetlere muazzam miktarda hammadde (havacılık yakıtının %57'si, tüm patlayıcıların %53'ü , tüm savaşın bakır , alüminyum , lastik ve paketlenmiş gıda kaynaklarının neredeyse yarısı) ve lojistik malzeme (daha fazlası) sağladı. 360.000'den fazla kamyon, 1.900 lokomotif ve 11.000 demiryolu vagonu) Kızıl Ordu birliklerinin stratejik hareketi için hayati öneme sahip [68]. Bu malzemeler Sovyetler Birliği'ne üç yoldan akıyordu: Pasifik'teki Vladivostok limanı üzerinden , ancak Japon düşmanlığı nedeniyle, yalnızca Sovyet ticaret gemileri tarafından ve yalnızca askeri olmayan malzeme için kullanılabilir; İngiliz-Sovyet işgali altındaki İran (" Pers koridoru "); ve deniz konvoyları ile Birleşik Krallık'tan yola çıktılar ve Arktik Okyanusu üzerinden Murmansk limanına gittiler (" Arktik konvoyları " olarak adlandırılırlar ). Bu son rota en hızlısıydı, ama aynı zamanda işgal altındaki Norveç'ten başlayarak Alman saldırı eylemlerine en çok maruz kalan rotaydı: Arktik bölgesindeki hava-deniz çatışmalarıçok kanlıydılar ve savaşın son günlerine kadar devam ettiler [69] .
Japonya inisiyatifi kaybetti
Mart ve Nisan 1942 arasında Japon savaş filosu Hint Okyanusu'na büyük bir deniz saldırısı düzenledi : Kolombo ve Trincomalee limanları bombalandı, Bengal Körfezi'ndeki ticaret trafiği kesintiye uğradı ve İngiliz Doğu Filosu Doğu yönünde kaçmak zorunda kaldı. Bir uçak gemisi ve iki kruvazör kaybettikten sonra Afrika [70]. Eylem, Japon başarısının zirvesiydi, ancak Tokyo üst komutanlığı, bu kesintisiz zafer serisini en iyi şekilde nasıl sürdüreceği konusunda haftalardır karmaşık tartışmalarla meşguldü; sonuçta bir karara yol açan görünüşte küçük bir olaydı. 18 Nisan'da, bir uçak gemisinden havalanan ABD Ordusu bombardıman uçakları , Tokyo'ya ilk hava saldırısını gerçekleştirdi.ve Japonya'daki diğer şehirler; Verilen maddi hasar asgari düzeyde olmasına rağmen, eylem Japonlar tarafından Pasifik'te kurulan savunma çevresinin henüz savaşı anayurttan uzak tutmak için yeterince büyük olmadığını ve Pearl Harbor'da hayatta kalan ABD uçak gemilerinin hala Japonya'nın savaş üstünlüğü için ana tehdit. Amiral Yamamoto daha sonra soruna kesin bir çözüm getirmesi gereken bir dizi plan için onay aldı [71] .
Mayıs ayı başlarında , Yeni Gine'nin güney kıyısındaki Solomon Adaları takımadalarını ve Port Moresby üssünü işgal etmeyi amaçlayan bir dizi amfibi operasyonu desteklemek için Mercan Denizi bölgesinde bir Japon filosu konuşlandırıldı ; eylem, Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki hava ve deniz bağlantılarını kesmeye yönelik daha büyük bir planın parçasıydı. Manevraya karşı koymak için ABD uçak gemilerinden oluşan bir ekip gönderildi ve 4-8 Mayıs tarihleri arasında Mercan Denizi Savaşı'ndaki çatışmalara yol açtı.: Tarihte ilk defa bir deniz muharebesi, karşıt donanmaların silahlarını diğer gemilere karşı kullanmadığı kadar uzak bir mesafede yapıldı ve muharebenin tamamı bir dizi gemi-uçak harekatı ile sonuçlandı. Her iki taraf da bir uçak gemisi ve daha küçük birimleri kaybetti, ancak Japonlar Port Moresby'deki çıkarma operasyonunu iptal etti ve geri çekildi [72] . Port Moresby'nin fethi daha sonra kara yoluyla denendi: Temmuz sonunda Japon birlikleri Yeni Gine'nin kuzeydoğu kıyısına çıktı ve engebeli Owen Stanley Dağları boyunca dar bir yol boyunca güneye ilerledi ; Kokoda Trail kampanyası olarak bilinen uzun bir kampanya izledi, dağ geçitlerini savunan Avustralya kuvvetlerine karşı. Sonunda, ABD birlikleri tarafından desteklenen Avustralyalılar, Japon kuvvetlerini engelledi ve geri püskürttü [73] .
Bu arada, Japon filosunun büyük bir kısmı Orta Pasifik'te Midway Atolü'nü işgal etmeyi amaçlayan büyük bir operasyona yelken açmıştı ; bu, Hawaii takımadalarına yönelik bir amfibi saldırının ilk adımıydı; Yamamoto, böyle bir tehdidin Amerikalıları tüm uçak gemilerini konuşlandırmaya sevk edeceğini ve Japonlara kafa kafaya bir çatışmada onlarla yüzleşme ve onları batırma fırsatı vereceğini umuyordu. Ancak Amerikalılar, " Magic " sistemi tarafından gerçekleştirilen Japon kriptografik kodlarının şifresinin çözülmesi ve Pasifik'teki ABD kuvvetlerinin komutanı Amiral Chester Nimitz sayesinde düşmanın hamlesinin tamamen farkındaydılar.Japonları pusuya düşürmek için uçak gemilerini Midway'in kuzeyine yerleştirdi. 4 ve 6 Haziran 1942 arasındaki Midways Savaşı , Pasifik'teki savaşın dönüm noktasını temsil etti: Amiral Nagumo'nun dört uçak gemisi, hepsi Pearl Harbor saldırısının gazileri, uçakları hala köprülerde sabit ve içlerinde batmış olan ABD bombardıman uçakları tarafından şaşırdılar. dakika, Amerikalılar ise tek bir uçak gemisinin kaybını bildirmek zorunda kaldı. Midway'deki amfibi çıkarma iptal edildi ve bir kez daha Japonlar geri çekildi [74] .
Uçak gemilerinin (ve daha da yeri doldurulamaz olan yüksek eğitimli ekiplerinin) kaybının maddi hasarına ek olarak, Midway Japonya için inisiyatifin kaybına yol açtı: Japonlar Pasifik'teki diğer saldırı hareketlerinden vazgeçmek zorunda kaldılar. ve Müttefiklerin kaçınılmaz karşı saldırılarına hazırlanın. Bunlardan ilki, sadece iki ay sonra, Solomons bölgesinde başlatıldı: 7 Ağustos'ta ABD Deniz Kuvvetleri, Guadalcanal adasının bir bölümünü işgal etti.Japonların bir hava üssü kurduğu yer. Eylem uzun ve yorucu bir sefere yol açtı: denizciler karada Japon imparatorluk ordusunun birimlerine karşı ilk kanlı tam ölçekli savaş deneyimini yaşarken, denizde karşıt filolar tekrarlanan hava ve deniz çatışmalarında karşı karşıya geldiler. her iki taraf için de ağır kayıplar. Savaş kaynaklarının aşınması ve yıpranması, Japonlar için sürdürülemez olduğunu kanıtladı, Japonlar sonunda birliklerini Guadalcanal'dan geri çekerek onları daha kuzeydeki önemli Rabaul üssünün savunmasında yoğunlaştırmak zorunda kaldılar; uzun sefer 9 Şubat 1943'te Amerikalıların zaferiyle sona erdi [75] .
El Alamein ve Stalingrad
Kasım 1942'nin ortalarında Almanlar, Stalingrad'da kanlı bir çatışmaya karıştı, Kafkasya'da kalıcı olarak engellendi ve şimdi neredeyse 3.000 km'yi aşan tüm doğu cephesinde savunmaya indirgendi. Wehrmacht için asıl tehlike, Don Nehri'ne demirlemiş uzun kuzey kanadında yatıyordu, ancak Hitler, Kızıl Ordu'nun artık zayıfladığına ve büyük ölçekli taarruzlardan aciz olduğuna inandığı için mevzileri mevcut durumda tutmaya karar verdi [76] . Aksine, Stalin ve en önemli generalleri Aleksandr Vasilevskij ve Georgij ŽukovEylül ayı başlarında, kesin bir zafer elde etmek ve Doğu cephesindeki dengeleri tamamen bozmak amacıyla sonbahar ve kış sonu için planlanan büyük karşı taarruzlar düzenlemeye başlamışlardı. [45] .
19 Kasım 1942'de Sovyetler Uranüs Operasyonunu başlattı : dört gün içinde Sovyet zırhlı ve mekanize kolordusu Don'daki Alman-Romanya savunmasını bastırdı ve savaşta ilk kez açıkça yenilgiye uğrayan zayıflamış Alman Panzer Tümenlerini bozguna uğrattı. Kızıl Ordu tankları [77] . 23 Kasım'da zırhlı birlikler ve mekanize birlikler Kalač'ta bir araya gelerek Stalingrad'da bloke edilen Alman 6. Ordusunu tamamen kuşattı; bu şekilde oluşan çanta yaklaşık 300.000 adamın tuzağa düştüğünü gördü [78] . Aralık ayında bir Alman karşı taarruzunun kapana kısılmış kuvvetleri kurtarmaya yönelik başarısızlığından sonra ( Kış Fırtınası Operasyonu), cebin ortadan kaldırılması 1943'ün ilk aylarında Sovyetler tarafından gerçekleştirildi ve 2 Şubat 1943'te kesin olarak sona erdi: Alman 6. Ordusu tamamen imha edildi ve Sovyetlerin elinde yaklaşık 100.000 mahkum kaldı.
Stalingrad felaketi, İtalyan-Almanların Mısır'da bildirdiği ağır yenilgiyle aynı zamanda geldi: 23 Ekim ve 3 Kasım 1942 arasındaki ikinci El Alamein savaşı sırasında , General Montgomery'nin Sekizinci Ordusu, Rommel'in birlikleri tarafından tutulan cepheyi kırdı. Binlerce tutsak alarak ağır çarpışmaların sonu. Bu zaferi tamamlayan ABD ve İngiliz birlikleri, 8 Kasım 1942'de Meşale Operasyonunu başlattı ve Fas ve Cezayir'de yürürlüğe girdi : Vichy Fransa'nın yerel güçleri, müttefik güçlere topluca katılmadan önce çok az direniş gösterdi. Misilleme olarak İtalyan-Almanlar güney Fransa'yı işgal etti ( Anton Operasyonu), ancak Rommel'in , Libya'nın tamamını İngilizlerin ellerine bırakarak, yetersiz güçlerinin Tunus'a uzun bir stratejik geri çekilmesini emretmekten başka yapacak bir şeyi kalmamıştı .
1943
Almanların Rusya'ya çekilmesi
Stalingrad sektöründeki Uranüs Operasyonu, Sovyetler tarafından 1942'nin sonu ile 1943'ün ilk ayları arasında başlatılan tek büyük taarruz değildi. 25 Kasım ve 16 Aralık 1942 arasında Kızıl Ordu, Moskova rotasında Ržev sektöründe saldırdı ( operasyon Mars ), ancak maliyetli bir iflasla karşılaştı; Don bölgesindeki Piccolo Saturno Operasyonu 16-30 Aralık arasında çok daha başarılı oldu : 8. İtalyan Ordusu tarafından tutulan cephe , İtalyan birliklerini düşman zırhlılarından takip edilen donmuş bozkır boyunca zorlu bir geri çekilmeye mahkum eden büyük bir Sovyet saldırısı tarafından kırıldı. sütunlar [79]. 1943 Ocak ayının ortalarında Kızıl Ordu , Ostrogožsk -Rossoš ve Voronež -Kastornoe taarruzları sırasında 2 . Don'daki Sovyet taarruzlarından izole edilen İtalyan Alp Ordusu Kolordusu , binlerce asker kaybederek karda geri çekilmek zorunda kaldı [79] . Kasım 1942 ile Şubat 1943 arasında Mihver yaklaşık 1 milyon adam kaybetti [45] ; en az 30 Alman, 18 Rumen, 10 İtalyan ve 10 Macar tümeni imha edildi [80] .
Sovyet komutanlıkları , baharın erimesinden önce düşmanı en azından Dinyeper ve Desna'ya kadar püskürtmeyi amaçlıyordu . Aslında Sovyet zaferleri birbirini takip etti: Ocak ayının sonunda Iskra operasyonu kuşatılmış Leningrad ile kara bağlantılarının yeniden kurulmasına yol açtı, 2 Şubat'ta Stella operasyonu Sovyet zırhlı sütunlarını Kursk ve Char'kov'u serbest bıraktı. ; Almanlar, Kızıl Ordu'nun 14 Şubat'ta yeniden fethedilen Rostov'daki ilerleyişinden kopmamak için Kafkasya'daki fetihlerini aceleyle temizlemek zorunda kaldılar. Son hamle Polar Star operasyonuyduŞubat ve Nisan ayları arasında Leningrad bölgesinde: Sovyetler Demyansk'ı geri aldı, ancak Leningrad'ı kuşatmadan tamamen kurtarma girişimlerinde başarısız oldu. Artık Kızıl Ordu, yorgun departmanlar ve ciddi lojistik eksikliklerle dolu üç aylık hücum ve meşakkatli kovalamacalardan sonra bitkin düşmüştü. Komutanlar ve Stalin'in kendisi zorlukları ve tehlikeleri hafife aldılar: Almanlar, bir anlık kafa karışıklığından sonra verimliliklerini yeniden kazandılar ve Fransa'dan gelen zırhlı birliklerin akını ile bir karşı saldırı düzenlemek için acele ettiler.
19 Şubat'tan itibaren, Mareşal Erich von Manstein'ın Alman Panzer Tümenleri , Harkov bölgesinde karşı saldırılarını başlattı : Sovyetler şaşkına döndü ve Almanlar Donets ve Mius hatlarını geri alarak Kharkov'u geri aldı. . Mart ayının ortalarında, rasputizsa'nın gelişi , baharın çözülmesiyle birlikte operasyonlar durdu ve cephe bir anlığına stabilize oldu. [81]
Atlantik'te Zafer
1942 ve 1943 yılları arasında Atlantik savaşının zirvesine ulaşıldı: " kurt sürüsü " taktiğine göre koordine edilen saldırı grupları halinde düzenlenen Alman U-botları , Anglo-Amerikan deniz trafiğini ciddi şekilde zora soktu. Amerika Birleşik Devletleri'nin doğu kıyıları, Karayip Denizi ve Meksika Körfezive ABD Donanmasının denizaltı karşıtı mücadeleye hazırlıksızlığı nedeniyle de ağır kayıplara neden oldu. Genel olarak, 1942'de Mihver denizaltıları dünya çapında 6 266 000 ton için 1 160 gemi batırdı ve Müttefikler için toplam kayıp oranı 7790 000 ton için 1 664 gemiye karşılık, dünyada üretilen 7 000 000 ton yeni nakliyeye kıyasla oldu. Aynı dönemde, Birleşik Krallık için hammadde tedarikini ciddi şekilde baltalayan bir durum. Eksen ayrıca 87 Alman ve 22 İtalyan denizaltısının batmasıyla önemli kayıplara uğradı, ancak Almanya ayda 17 yeni birim hızında U-bot üretiyordu, böylece operasyonel denizaltıların sayısını kayıplar pahasına artırıyordu, 300 adetlik kayıplar pahasına.
Almanların Atlantik'te ortaya koyduğu meydan okuma, Anglo-Amerikalıların muazzam kaynaklar kullanmasını gerektirdi. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'ndeki tersaneler, her şeyden önce , birkaç hafta içinde yeni bir birim inşa etmeyi mümkün kılan Liberty sınıfının basitleştirilmiş projesine göre, yeni ticaret gemilerinin toplu inşası için büyük bir kampanya başlattı ; eskort sistemi mükemmelleştirildi, radar, sonar ve denizaltı karşıtı silahlar alanındaki en modern teknolojilerle donatılmış hızlı fırkateynler aracılığıyla U-botları aramaya adanmış "avcılar" grupları oluşturuldu ; Fransa'daki U-bot üslerine saldırılar ve Biscay Körfezi'ndeki geçiş bölgelerinin devriyeleri artırıldı; konvoylara hava desteği, hem konvoyların kendilerine bağlı eskort gemileri hem de U-botlara karşı belirleyici bir silah olduğu kanıtlanan yer tabanlı uzun menzilli uçaklar aracılığıyla artırıldı [83] .
1943'ün ilk aylarında, U-botlar ve müttefik konvoylar arasında, Mart ayındaki HX-229 / SC-122 konvoyunun savaşı ve Nisan sonundaki ONS-5 konvoyunun savaşı gibi bazı büyük savaşlar görüldü. Ticari gemilere karşı hala birçok başarı elde ederken, Kriegsmarine, Mayıs ayında toplam 43 adede ulaşan U-botların batmasında sürekli bir artış kaydetmek zorunda kaldı (denizaltıların %30'u çalışır durumda); Bu " kara Mayıs "tan sonra Amiral Dönitz, yeni taktikler ve yeni teknolojik gelişmeler geliştirmek için Atlantik'te bulunan birliklerin çoğunu üsse geri çağırmak zorunda kaldı. Şnorkel gibi yeni teknolojilerin benimsenmesine rağmenveya akustik güdümlü torpidolar, Almanlar tarafından Eylül ve Ekim ayları arasında serbest bırakılan yeni denizaltı kampanyası artık geçmiş sezonların etkilerini taşımıyordu: Atlantik'i geçen 2 468 ticari gemiden sadece dokuzu 25 denizaltı fiyatına battı. . 1944'ün başında Dönitz'de yenilgiyi kabul etmekten başka yapacak bir şey kalmamıştı: o zamandan beri denizaltılar Atlantik'teki büyük gruplar halinde operasyonları durdurdular ve kendilerini savaşın sonuna kadar kârsız bireysel pusu operasyonları yürütmekle sınırladılar. Britanya Adaları'nın en yakın suları [84] .
Japonya'nın başı dertte
Guadalcanal'ın Japonlar tarafından terk edilmesini hemen, Şubat 1943'te, müttefik kuvvetlerin (ABD, Avustralya ve Yeni Zelanda) Solomon Adaları tiyatrosuna ilerlemesi izledi. Denizde ve havada çeşitli çatışmalar birbirini takip ederken (Uçak 18 Nisan'da Bougainville üzerinde ABD'li savaşçılar tarafından düşürülen Amiral Yamamoto'nun da kurbanı oldu ), müttefik kara departmanları kendilerini iki zorlu kampanya ile boğuşuyor buldular: Yeni Savaş. Haziran ve Ağustos 1943 arasındaki Georgia kampanyası ve Bougainville kampanyasıKasım ayında başlamış ve savaşın sonuna kadar inişli çıkışlı devam etmiştir. İnatçı Japon garnizonlarını yenmenin zorluğu ve kaydedilen ağır kayıplar, Müttefikleri yeni bir strateji geliştirmeye sevk etti: Tüm Japon kalelerine doğrudan saldırmak yerine, yakındaki adaları fethederek atlatılması gerekiyordu ve sonunda bir dizi periyodik saldırı ile zararsız hale getirildi. hava bombardımanları ve deniz. Bu Sıçrayış stratejisi (kelimenin tam anlamıyla "kurbağa atlama stratejisi") Rabaul'un geniş üssüne uygulandı: silahlı Japon kalesi, Güney Yeni Britanya'daki ABD ve Avustralya birliklerinin çıkarmalarından izole edildi ve sonunda bir dizi bombalamayla etkisiz hale getirildi.Kasım'da savaşın sonuna kadar Japonların elinde kaldı ama artık savaş operasyonlarında hiçbir rol oynamadı [85] .
Port Moresby tehdidi ortadan kaldırıldığında, Müttefikler Yeni Gine'de de ilerliyorlardı: General MacArthur'un emriyle, ABD ve Avustralya birlikleri, Kasım 1942 ile Ocak 1943 arasında kanlı bir savaşın sonunda Japonları Doğu Yeni Gine'den püskürttüler . daha sonra, Nisan ve Eylül arasındaki zorlu bir kampanyanın sonunda Japonları Lae ve Salamaua'daki ana üslerinden kovalamak için amfibi çıkarmalar ve paraşütçülerle kuzey kıyısı boyunca ilerleyin . Daha sonra ilerleme , Mart 1944'ün başlarına kadar devam eden başka bir uzun kampanyanın sahnesi olan Huon Yarımadası yönünde devam etti [86] .
Savaşın ilk 18 ayı boyunca, Japonlar, çoğunlukla savaş öncesi dönemde denize indirilen gemilerden oluşan bir ABD filosuna karşı zar zor dayanabildiler; Bununla birlikte, 1943'ün ikinci yarısından itibaren, Pearl Harbor'dan sonra inşa edilen yeni birimler toplu halde hizmete girmeye başladı: yalnızca 1943'te Amerikalılar 51 yeni uçak gemisini devreye aldı, ardından bir yıl sonra 44 yeni uçak gemisi daha devreye girdi. Aynı iki yıl içinde Japonlar sadece 12 yeni uçak gemisi gönderdi [87] . Bu muazzam donanma mevcudiyeti, ABD komutanlıklarının, Solomon Adaları ve Yeni Gine'deki saldırılarla aynı zamanda Orta Pasifik'te büyük bir ilerleme sağlamak için ikinci bir büyük filo kurmasına izin verdi.
İlk hedefler , büyük Japon kalesi Truk'u atlatmak için Gilbert Adaları ve Marshall Adaları takımadalarıydı . 20 ve 23 Kasım 1943 tarihleri arasında deniz piyadeleri Tarawa atolüne saldırdı ; Tarawa savaşı , Pasifik adalarındaki savaşın ciddiyetinin ne olacağını açıkça ortaya koydu: küçük bir adacığı fethetmek için Amerikalılar yaklaşık 1000 ölü ve yaralı sayısını iki katına çıkarırken, 4 600 Japon garnizonu tamamen yok edildi ve ayrıldı. sadece 20 düşman esiri. Marshalls'taki saldırı, 31 Ocak ve 3 Şubat 1944 arasında Kwajalein'in fethi ile devam etti ve17-23 Şubat tarihleri arasında Eniwetok'ta ; Yolu kesilen Truk, bir dizi hava bombardımanıyla etkisiz hale getirildi ( Hailstone Operasyonu ) [88] .
Doğuya son hamle
1943 baharında, yeni doğu cephe hattı, Kursk yakınlarındaki merkez sektörde , batıya derinden itilmiş, potansiyel olarak tehlikeli bir durumda ve yeni bir Alman kıskaç saldırısına elverişli büyük bir Sovyet çıkıntısı sundu. Stalingrad felaketiyle ve Kuzey Afrika'da uğradığı yenilgilerle sarsılan Hitler, bir kez stratejik planlamada kararsızlığını gösterdi [89] : yeni bir başarısızlıktan korktu ve generallerinin çok farklı görüşleri karşısında, Hitler defalarca saldırıyı erteledi. savaş endüstrisine yeni Panzer V Panther ve Panzer VI Tiger I dahil olmak üzere çok sayıda tank tedarik etmesi için Wehrmacht'a zaman vermekbundan kesin sonuçlar bekliyordu. Almanların taarruza geçmekteki gecikmesi, Sovyetlere Kursk çıkıntısını güçlendirme ve güçlendirme fırsatı verdi. Stalin de yeni taarruzlar planlıyordu, ancak devasa Alman hazırlıkları karşısında, yine generallerinin tavsiyesi üzerine, önce savunmada kalmaya ve daha sonra genel bir karşı taarruza geçmeye karar verdi. O zaman Kızıl Ordu'nun çatışmaya hazırlanmak için bolca zamanı vardı: Kursk çıkıntısı Sovyet tanksavar mayınları ve tanksavar silahlarıyla doluydu ve kendisini cephenin potansiyel bir zayıf noktasından Wehrmacht için gerçek bir tuzağa dönüştürüyordu [80] . ] .
5 Temmuz'da Almanlar, Kursk çıkıntısını ezmek için Hisar Operasyonu'na başladı; Alman panzerleri ile Sovyet tanksavar savunmaları ve tankları arasında sekiz gün süren çok zorlu bir savaş izledi. 12 Temmuz'da Almanlar, ağır kayıplar verdikten sonra, tıpkı Sovyetlerin aynı anda hem Orël bölgesine hem de Mius'a saldırdığı gibi, artık saldırıda ısrar edemediler. Zırhlı kuvvetleri arasında ağır kayıplara uğrayan Almanlar, uzun ve kanlı bir geri çekilmeye başlayarak doğuya doğru inisiyatiften kesin olarak vazgeçmek zorunda kaldılar.
Sovyet saldırısı, cephenin tüm ana sektörlerinde aşamalı olarak gelişti. 12 Temmuz'da Sovyetler Kursk'un kuzeyinde Orël'e saldırdı ( Kutuzov operasyonu ), 3 Ağustos'ta da güneydeki Belgorod bölgesine saldırdılar. Almanlar savaşmadan geri çekilmediler ve tam tersine uzman Panzer Tümeni tarafından sürekli karşı saldırılar düzenlediler. Ancak Sovyet ilerlemesi amansızdı: 5 Ağustos'ta Orël serbest bırakıldı, 23 Ağustos'ta dördüncü Char'kov savaşı, tanklar arasındaki daha şiddetli savaşların ardından bir Sovyet zaferi ile sona erdi; Eylül başında Mius cephesi de Taganrog ve Stalino'nun ele geçirilmesiyle çöktü.. Bu noktada Hitler, isteksizce de olsa, Mareşal von Manstein'ın Dinyeper hattına kadar stratejik bir geri çekilme önerisini (varsayılan Ostwall ) kabul etti, çünkü Alman kayıpları çok büyüktü, zırhlı rezervler tükenmişti ve Sovyetler açıkça üstün görünüyordu.
Böylece aşağı Dinyeper'ın büyük taarruzu başladı, Sovyet birlikleri nehre yerleşmeye çalışan geri çekilen Alman ordusunun peşindeydi. Bununla birlikte, Alman projesi başarısız oldu ve Sovyetler, batı Ukrayna'yı da özgürleştirmek için çok sayıda köprübaşı kurdu; burada en önemli hedef olan Kiev, 6 Kasım'da Sovyet zırhlı birliklerinin bypass manevrasıyla serbest bırakıldı. Daha da güneyde, Sovyetler Dinyeper'ın batı yakasına yerleşti ve şiddetli savaşlardan sonra Dnipropetrovsk , Zaporižzhja ve Kremenčuk'un büyük merkezlerini yavaş yavaş kurtardı.. Nihayet kuzeyde, orta bölgede, Kızıl Ordu saldırıya geçti ve Alman direnişine ve arazinin zorluklarına rağmen, Bryansk'ı 17 Eylül'de ve Smolensk'i 25 Eylül'de kurtardı.
Kasım ve Aralık 1943 arasındaki Alman Žytomyr karşı taarruzu gibi bazı yerel aksiliklere ve yalnızca 1943'ün ikinci yarısında 1 milyondan fazla ölümle sonuçlanan ağır kayıplara rağmen [39] , Kızıl Ordu yılı tam bir başarı ile kapattı. . Alman ordusu ağır hasar görmüş, Temmuz ve Aralık ayları arasında 1400 000 ölü, yaralı ve kayıp vermişti [90] . SSCB'nin işgal altındaki bölgelerinin çoğu kurtarılmıştı, zaten hazırlık aşamasında olan kış taarruzu yeni başarılar vaat ediyordu ve Müttefik kıtaya kuvvet müdahalesi yakındı [80] .
Avrupa'nın karnına saldırı
1943'ün ilk aylarında, Kuzey Afrika'daki uzun kampanya sona erdi. Libya'dan çekilen Rommel'in İtalyan-Almanları, doğuda Montgomery'nin Mısır'dan Sekizinci Ordusu ve batıda Cezayir'den General Dwight D. Eisenhower'ın Anglo-Amerikan birlikleri tarafından Tunus'a yerleşmişlerdi. Amerikalıların hazırlıksızlığından yararlanan Rommel, birkaç ay boyunca pozisyonu korumayı başardı ve Şubat ayında Kasserine geçidi savaşında bir başarı daha elde etti, ancak Mart ayında İngilizlere karşı taarruzunun başarısız olmasından sonra Avrupa'ya geri çağrıldı. ve yerini General Hans-Jürgen von Arnim aldı.. Müttefiklerin baskın hava-deniz kuvvetleri tarafından dayatılan Sicilya kanalının ablukası nedeniyle kademeli olarak erzaktan yoksun kalan İtalyan-Almanlar nihayet 13 Mayıs'ta teslim oldular ve düşmanın elinde yaklaşık 200.000 mahkum bıraktılar [91] . Operasyonların nasıl devam ettirileceği, Amerikalılar ve İngilizler arasındaki güçlü tartışmaların konusuydu: ilki, 1943 baharı kadar erken bir tarihte gerçekleştirilecek bir Fransa işgali göz önüne alındığında adamları ve araçları yoğunlaştırmak istedi ( Operasyon Round-Up ) , ancak Kazablanka konferansı sırasındaOcak ayında, doğu ve güney satranç tahtasında İngiliz çıkarlarını pekiştirmekle daha fazla ilgilenen Churchill, "İngiltere'nin yumuşak göbeği" olarak tanımladığı Akdeniz, Balkanlar ve Ege Denizi'ndeki bir saldırı için kendi bakış açısını dayatmayı başardı. "Avrupa" [92] .
Pantelleria ve Lampedusa'ya karşı ön eylemlerden önce , Sicilya'daki müttefik birliklerin Sicilya'ya çıkarmaları 9 Temmuz 1943'te başladı : İngiliz, Amerikan ve Kanada birlikleri, sert çatışmalar sırasında İtalyan-Alman kuvvetlerinin direncini yendi ve adayı terk etmek zorunda kaldı. sonraki 17 Ağustos'ta. Sicilya'nın kaybı İtalyan Faşist rejimi için ölümcül bir darbe oldu: Aynı Büyük Faşizm Konseyi tarafından 25 Temmuz'daki fırtınalı bir toplantı sırasında azınlıkta kalan Mussolini, Kral III . Hükümetin başında Mareşal Pietro Badoglio. Yeni hükümet, savaşı Almanya'nın yanında sürdürme niyetini hızlı bir şekilde ilan etse de, Müttefiklerle ayrı bir barışa ulaşmak için hızla karmaşık yeraltı müzakereleri gelişti; Müzakereler nihayet 3 Eylül'de Cassibile ateşkesinin imzalanmasına yol açtı ve taraflar Müttefiklerin İtalyan yarımadasına çıkarmalarına kadar gizli tutma konusunda anlaştılar. Bu arada, meydana gelen ateşkesi gizlemek için savaş alanlarında savaş devam etti: sembolik olan, 5. Kanat'ın çok genç komutanı olan ve bir girişimde hayatını kaybeden efsanevi "as" Giuseppe Cenni'nin 4 Eylül'de ölümüydü. Müttefiklerin Calabria'yı işgalini engellemek için. [93]
Bununla birlikte, Almanlar İtalya'da bir durumla yüzleşmek için önlemler almışlardı ve 8 Eylül akşamı ateşkes ilan edildiğinde misillemelerini serbest bıraktılar: Achse Operasyonu adı verilen bir operasyon sırasında, Almanlar Almanlara saldırdı ve silahsızlandırdı. İtalyan birlikleri, yarımadanın yanı sıra Fransa, Yugoslavya ve Yunanistan'daki işgal altındaki topraklarda çok fazla konuşlandırıldı; Roma'dan kaçan yüksek komutanın dikte etmesi gereken organizasyon eksikliğiİtalyan birlikleri, kral ve hükümetle birlikte, dağınık bir direnişe karşı çıktılar, çok sayıda dağıldılar ve ezildiler. Örgütlü muhalefet girişimleri, genellikle İtalyan askerlerinin Almanlar tarafından yargısız infaz dalgaları ile sonuçlanan kanlı çatışmaların sonunda yenilgiye uğratıldı: Kefalonya'daki "Acqui" Tümeni veya On İki Ada'daki çeşitli İtalyan garnizonlarının durumu tamamen buydu . Kasım ayı ortalarında bazı İngiliz birliklerinin müdahalesine rağmen zorlu bir sefer sonunda Almanlar tarafından işgal edildi. En az 800.000 İtalyan askeri, tonlarca askeri teçhizatla birlikte Almanların eline geçti; İtalyan filosu bunun yerine yakalanmayı ve Müttefiklere teslim olmayı başardı.Malta'da, Roma savaş gemisinin Almanlar tarafından batırılmasına ve mürettebatın çoğunun ölmesine rağmen. Mussolini, Almanlar tarafından serbest bırakıldı ve işgal altındaki İtalya'da Alman işgalci tarafından oluşturulan, kendi kendini yöneten bir hükümetin, İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin başına getirildi [94] .
İtalyan ordusunun silahsızlandırılması sürerken, Müttefikler 9 Eylül sabahı yarımadanın işgaline başlamışlardı: İngiliz Sekizinci Ordusu'nun birimleri Taranto'ya inip Puglia'da zayıf bir direnişe karşı ilerlerken , Amerikalılar Beşinci Ordu Salerno'ya indi ama hemen Mareşal Albert Kesselring'in bölümlerinin muhalefetiyle yüzleşmek zorunda kaldı . Anglo-Amerikan ilerlemesini yavaşlattıktan sonra, Almanlar düzenli olarak geri çekildi ve Güney Apeninler'de kurulan çeşitli savunma hatlarında ciddi kayıplara neden oldu.; yılın sonunda, kış havası ve Kesselring'in ustaca yönetimi, Cassino'nun savunmasına odaklanan Gustav Hattı olarak adlandırılan cephede kesin istikrara yol açtı . İlerleme, en azından şimdilik sona ermişti: Kasım ayının sonundaki Tahran konferansında , Roosevelt, Churchill ve Stalin arasındaki ilk yüz yüze görüşmede, Anglo-Amerikalılar nihayet Akdeniz'deki operasyonları devretme konusunda anlaştılar ve Kuzey Fransa'daki çıkarma göz önüne alındığında ana kuvvetleri yoğunlaştırın [95] .
1944
Sovyet kış saldırısı
Žytomyr'deki Alman karşı taarruzunun verdiği kısa bir duraklamadan sonra, Kızıl Ordu doğu cephesinin güney kesimindeki taarruzuna 24 Aralık 1943'te yeniden başladı. Kötüleşen iklim koşullarına rağmen, Sovyetler, Kiev'deki büyük köprü başlarından başlayarak, Karadeniz kıyısındaki Alman kuvvetlerini ezmek amacıyla batı Ukrayna'da ilerledi.Alman direnişi ilerlemeyi durdurmayı başardı, ancak Hitler'in köprüsündeDinyeperKaniv , korkunç Korsun Savaşı'ndan sonra kuşatıldı ve yok edildi. ' , 18 Şubat 1944'te yaklaşık 50.000 Alman kaybıyla sona erdi [80] .
Bu yeni Alman felaketi, tüm güney Sovyet konuşlandırmasının sonraki ilerlemesini kolaylaştırdı: güneyde Kryvyi Rih 22 Şubat'ta ve Nikopol 8 Şubat'ta serbest bırakıldı ve Kırım'daki Alman gruplaşması tecrit edildi; Mareşal İvan Stepanoviç Konev , kötü havaya rağmen, Uman'ı serbest bıraktı ve art arda Doğu Böceği , Dnestr ve Prut'u geçmeye devam ederken, Mareşal Žukov Černivci ve Balkanlar'a doğru derinlemesine ilerledi . Kam "janec'-Podil's'kyj'de iki mareşalin tankları tüm 1. Panzerarmee'yi bir torbaya kapatmayı başardı.28 Mart'ta Almanca; kuşatılmış ordu, yüzlerce kilometrelik bir geri çekilme ile ve General Walter Model komutasındaki batıdan zırhlı birliklerin etkili bir karşı saldırısının yardımıyla, 4 Nisan'da tüm Ukrayna'yı terk ederken cebinden çıkmayı ve kaçmayı başardı. Sovyetlerin elinde. Konev, Besarabya'yı işgal ederek Romanya'ya devam etti, ancak sonunda Târgu Frumos savaşı sırasında Alman-Romenler tarafından engellendi .
Kuzeyde de Sovyetler, 26 Ocak'ta Almanların Leningrad üzerindeki kontrolünü kesin olarak kırarak ve 900 günlük kuşatmaya son vererek saldırıya geçtiler [40] ; Kızıl Ordu daha sonra, büyük zorluklar ve ağır kayıplarla da olsa , Almanlar tarafından hala sıkıca tutulan Pskov - Narva hattına ulaşana kadar Baltık Devletlerine doğru ilerledi . Kızıl Ordu için inanılmaz fedakarlıklar ve korkunç kayıplar pahasına, Ocak'tan Haziran'a kadar 700.000'den fazla ölü [39] , Mihver kuvvetleri 1943-44 [80] kışında yaklaşık 1 milyon kayıp verdi . Stalin artık Doğu Avrupa'nın yeniden düzenlenmesine yönelik geniş jeopolitik planlarına güvenle bakabilirdi.[96] .
Roma'nın kurtuluşu
İtalyan cephesi Anglo-Amerikalılar tarafından geri plana atılmış olsa da, 1944'te büyük bir siyasi ve askeri prestij hedefi olan Roma'yı işgal etmek amacıyla önemli operasyonlar yapıldı. Anglo-Kanadalılar Adriyatik kıyısı boyunca ilerlerken, Ortona'nın kanlı savaşına girerken , Amerikalılar, Fransızlar, İngilizler ve Polonyalılar, Tiren tarafındaki Alman savunmasının ekseni olan Cassino kalesine saldırılarını yenilediler. yarımadanın. Cassino savaşı Ocak 1944'ten başlayarak aylarca sürdü, Müttefikler Almanları işgal ettikleri dağ mevzilerinden dışarı atamadılar; Montecassino antik manastırı , müttefik bombalamaları nedeniyle tamamen yok edildi.
Gustav hattı boyunca Alman mevzilerini atlatmak amacıyla, 22 Ocak'ta Anglo-Amerikan kuvvetleri, Anzio ve Nettuno arasındaki kıyı boyunca Almanların arkasına indi ; Ancak Müttefikler ihtiyatla hareket ettiler ve dar köprü başlarında sıkışıp kalmanın yanı sıra, Alman karşı saldırıları tarafından denize geri itilme riskini ciddi şekilde göze aldılar. Sonunda, Cassino ve Anzio'da eşzamanlı olarak başlatılan bir dizi ortak saldırı, Mayıs ayı boyunca Alman cephesinin kırılmasına izin verdi; Kesselring, kuzey İtalya'ya genel bir geri çekilme emri vermek zorunda kaldı ve 5 Haziran'da ilk müttefik birlikler Roma'ya girdi .
Birliklerin Fransız cephesine aktarılmasıyla zayıflamış olsalar da, Müttefikler Roma'nın kuzeyinde ilerlemeye devam ettiler ve zorlu bir savaşın sonunda 18 Temmuz'da Ancona'yı ve 13 Ağustos'ta Floransa'yı kurtardılar. Almanlar, Massa'dan Pesaro'ya kadar uzanan Gotik Hattın tahkimatlarının arkasına çekildiler ve yerleştiler: Ağustos ve Ekim ayları arasında Gotik Hattına yapılan ilk Müttefik saldırısı ( Zeytin Harekatı ), Sekizinci Ordunun Adriyatik bölgesinde bazı fetihlere yol açtı. Rimini'nin ötesine geçmeyi başardı , ancak yaklaşan kış sonunda Müttefikleri herhangi bir saldırıyı askıya almaya ikna etti [97] .
Derebeyi
Müttefikler arasında bu konuda yaklaşık iki yıl süren hazırlık ve tartışmalardan sonra, 6 Haziran 1944'te İngiliz Kanalı üzerinden Fransa'nın amfibi işgali ( Overlord Operasyonu ) başladı: ABD, İngiliz ve Kanada birlikleri heybetli bir hava desteğiyle Normandiya'ya çıktı. - donanma filosu, Almanları şaşırttı ve kıyı boyunca bir köprübaşı kurdu. Çıkarmayı takip eden haftalar, Norman bocage'nin zorlu tiyatrosunda bir dizi zorlu savaşa sahne oldu : İngiliz 2. General Miles Dempsey Ordusu tarafından Caen sektöründe ilk atılım girişimleri.Alman zırhlı tümenleri tarafından püskürtüldüler ve şehir ancak 9 Temmuz'da düştü; Bu arada, General Omar Bradley komutasındaki 1. ABD Ordusu , Cotentin yarımadasında birçok çaba sarf ederek ilerlemeyi başardı ve nihayet 1 Temmuz'da Cherbourg limanına ulaştı ve şimdiye kadar büyük ölçüde garanti edilen ikmal akışını sağlamak için hayati öneme sahipti. 20 Haziran 1944'te Omaha Plajı'nda kurulan bir fırtına tarafından süpürüldükten sonra Arromanches'te kurulan yapay limandan ( Mulberry Limanı ) yola çıkıyor .
Anglo-Kanadalılar Caen bölgesinde mahsur kalırken, Amerikalılar Temmuz sonunda Saint-Lô yakınlarındaki Alman cephesinin sol kanadını kırmayı başardılar ; bu, 3. ABD Ordusu General George Smith Patton'ın Brittany istikametinde bir geçit açmasına ve zorlu çatışmalar sonunda 19 Eylül'de düşen Brest limanına yönelmesine izin verdi . 20 Temmuz saldırısından yeni çıkmış olan Hitler, herhangi bir geri çekilmeyi yasakladı ve Lüttich operasyonu olan bir karşı saldırı emri verdi.Ancak Müttefiklerin ezici hava üstünlüğü nedeniyle sadece dört gün sonra kesintiye uğradı.
ABD kuvvetleri daha sonra güneydoğuya dönerek Loire Vadisi'ne doğru yöneldi ve Normandiya'da hala cepheyi tutan Alman ordularını büyük bir cebe kilitlemekle tehdit etti. 14 Ağustos'ta General Harry Crerar'ın 1. Kanada Ordusu , güneyde Arjantin'i işgal etmiş olan ABD güçlerine katılmak için Falaise'e doğru bir saldırı başlattı ; Tractable Operasyonu , Ağustos sonunda Falaise cebinin kapatılmasına yol açtı: Alman kuvvetlerinin çoğu Seine'ye doğru geri çekilmeyi başarmış olsa da, çantanın ortadan kaldırılması Müttefiklerin 50.000 mahkumu ele geçirmesine ve büyük miktarda askeri teçhizatı imha etmesine neden oldu. Normandiya'yı savunmak için yerleştirilen Alman kuvvetlerini mağlup eden Müttefik kuvvetler, nüfusun işgalcilere karşı ayaklanmasının ardından 25 Ağustos'ta özgürlüğüne kavuşan Paris'e yöneldiler.
Bu arada, 15 Ağustos'ta Fransız ve ABD birlikleri Provence'a ( Dragoon Operasyonu ) çıkarma yaparak Alman yenilgisini mühürledi: Müttefikler Marsilya ve Lyon'a doğru ilerlerken , Almanlar kesilmemek için batı Fransa'nın tamamını hızla tahliye etmek zorunda kaldılar. ; Eylül ortasında Provence'tan gelen ordular, Dijon yakınlarındaki Normandiya'dan inen birliklerle yeniden bir araya geldi . Kanadalılar Dover Boğazı kıyılarını Alman kuvvetlerinden temizlerken , İngilizler 3 Eylül'de Brüksel'e girdi.ve 11 Eylül'de ilk Müttefik birlikleri Alman sınırına ulaştı; bu arada General Patton'un zırhlı birlikleri, Nancy savaşında Almanları yendikten sonra Meuse ve Moselle'i geçerek Lorraine'e ulaştı [98] .
Operasyon Bagration
Normandiya'ya Anglo-Amerikan çıkarmasıyla aynı zamanda planlanan Almanlara karşı kesin taarruza beklerken, Sovyet kuvvetleri doğu cephesinin iki ucunda bir dizi çevresel operasyon düzenledi: güneyde Kızıl Ordu Kırım'ı kurtardı, Sivastopol'u yeniden ele geçirdi . 9 Mayıs'ta, 10 Haziran'da Sovyetler Karelya'daki Finlandiya cephesine yürürlükteyken saldırdı ve düşmanı 1941 sınırından geri sürdü. 19 Eylül'de Moskova ateşkes anlaşmasının imzalanması ; Almanlar ve Finliler arasında Laponya'da silahlı çatışmalar yaşanırken , Finliler Norveç'e çekilmeye çalıştı.
22 Haziran'da Stalin , Kızıl Ordu'nun gücünün muhteşem bir gösterisiyle sonuçlanan Bagration Operasyonunu başlattı. Saldırı Belarus'ta Alman kuvvetlerine karşı başlatıldı ve baştan beri tamamen başarılı oldu: 4.000 Sovyet zırhlı aracı, bir kıskaç manevrasıyla, 26 Haziran'da Dvina'daki Alman kaleleri Vitebsk'i ve 26 Haziran'da Babruysk'taki Alman kalelerini bastırdı . 26 Haziran 27, ardından hızla Minsk'e yöneldi. Almanlar, Berezina'nın doğusunda kesilme riski taşıyan güçlerin dışarı akmasına izin vermek için ilerlemeyi umutsuzca yavaşlatmaya çalıştı, ancak Sovyet ilerleyişi durdurulamadı: Minsk, 3 Temmuz'da özgürleştirildi ve fiilen Grup'un imha edilmesine karar verildi. Operasyonların sonunda 350.000 ila 400.000 arasında ölü, yaralı ve mahkum dahil olmak üzere kaybedilen Alman merkezi [80 ] .
Tüm Alman merkezi grubu çöktü ve bu noktada Sovyet zırhlı birlikleri iki yönde ilerlemeye devam etti: kuzeybatıya doğru 13 Temmuz'da Vilnius'u ve 1 Ağustos'ta Kaunas'ı alarak Baltık Denizi kıyısına ulaştılar; batıya doğru , 23 Temmuz'da Lublin'i ve 28 Temmuz'da Brest-Litovsk'u alarak , 31 Temmuz'da Doğu Prusya'daki Alman sınırına ulaşmak için Niemen ve Vistula yönünde devam ettiler . Ayrıca, 13 Temmuz gibi erken bir tarihte Kızıl Ordu , Volhynia'da daha da güneyde saldırıya geçti ; şiddetli çatışmalardan sonra, Sovyet tankları kurtarıldı27 Temmuz'da Lviv'e geçtiler ve Sandomierz ve Magnuszew'den geçtikleri Vistula'ya doğru devam ettiler . Ancak Almanlar, zırhlı rezervlerin gelişiyle toparlanmayı, Sovyetlerin Riga Körfezi'ne ilerlemesini durdurmayı, Vistül üzerindeki köprü başlarını kontrol altına almayı ve Varşova'daki ilerlemeyi durdurmayı başardılar.
1 Ağustos'ta Polonya Armia Krajowa (Batı yanlısı ve Londra'da sürgündeki Polonya hükümetiyle bağlantılı) Varşova'da genel bir ayaklanma başlattı; ancak Almanlar durumu kontrol etmeyi, ayaklanmayı bastırmayı ve Radzymin savaşında Polonya başkentine yaklaşan bitkin Sovyet zırhlı birliklerini püskürtmeyi başardı . Aslında, Kızıl Ordu, 500 km'den fazla bir ilerlemeden ve Almanlara Haziran'dan Ağustos'a [99] 900.000 adam kaybettikten sonra , mantıksal olarak ilerlemeye devam etmeyi imkansız buldu ve aynı zamanda şiddetli Almanlarla yüzleşmek zorunda kaldı. Vistula, Bug ve Narew'a karşı saldırılar: yaklaşık 500.000 askerin hareketsiz kalmasıyla kayıpları bile çok büyüktü, bu da sektördeki Alman savunmasının gaddarlığının kanıtıydı [39] [100] . Dahası, bir AK zaferi bölgedeki Sovyet projelerini mahvederdi, bu yüzden Stalin'in ayaklanmanın başarısına katkıda bulunmakla hiçbir ilgisi yoktu. Ayrıca, 22 Temmuz'da, ayaklanmanın başlamasından sadece bir hafta önce, Polonya Ulusal Kurtuluş Komitesi'nin (projeler yanlısı ) Polonya'daki iktidarı ele geçirmesini önlemek için isyancıların kendilerinin mümkün olduğunca çabuk harekete geçmeleri gerektiği de doğrudur. -Komünist) SSCB tarafından yeni meşru hükümet olarak tanındı [101] .
20 Ağustos'ta Karpatların güneyindeki Sovyet kuvvetleri 1944 yazının üçüncü büyük taarruzunu başlattı; Yeni bir kıskaç manevrası 24 Ağustos'ta tüm Alman-Romen dizisinde hızla kapandı ve Iaşi-Chișinău taarruzu 200.000 Alman askerinin daha kaybıyla sona erdi [80] . Felaket, Almanya'nın Balkan müttefiklerinin ilticasına yol açtı: 23 Ağustos'ta Romanya Kralı I. Michael , Bükreş'te Ion Antonescu'nun faşist rejimini devirerek ve 12 Eylül'de SSCB ile bir ateşkes imzalamak için acele ederek bir darbeye öncülük etti; kuzeyden gelen Sovyet kuvvetlerinin yardımıyla, Bulgar Komünistleri 9 Eylül'de önderlik etti.Sofya'da bir darbe , Bulgaristan'ı Müttefiklerin yanına çekti ve kapıları Kızıl Ordu'ya açtı. Ağustos ayının sonundaki Slovak ulusal ayaklanması, bunun yerine, Ekim ayında ülkeyi işgal ederek Macaristan'ın olası bir ilticasını önlemek için acele eden ve Miklós Horthy'nin otoriter rejiminin yerine Ferenc yönetiminde Nazi liderliğindeki bir yöneticiyi geçiren Alman kuvvetleri tarafından ezildi. .
Kalan Alman kuvvetleri Karpatlar boyunca geri çekildi ve Yunanistan ve Yugoslavya'nın terk edilmesini başlattı; Belgrad , 20 Ekim'de Josip Broz Tito'nun partizan birlikleriyle birlikte Bulgaristan'dan gelen Sovyet tankları tarafından kurtarıldı [102] .
Büyük bir gücün sonu
Pasifik'teki Müttefik taarruzları şimdi Japonya'nın kendisine yaklaşıyordu. Truk üssünün izolasyonundan sonra, Japon filosu, Borneo'nun yakıt rezervlerine daha yakın ve ABD hava saldırılarından güvenli, ancak Güney Pasifik'in savunmasını desteklemek için çok uzak olan Singapur'a sığınmıştı. MacArthur'un güçleri bundan yararlandı ve Şubat ve Mayıs 1944 arasında Amirallik adalarını işgal etti ve ardından Nisan ayından başlayarak Batı Yeni Gine'nin kurtuluşunu başlattı [103] .. Nimitz'in Orta Pasifik'teki kuvvetleri de kararlı bir şekilde ilerledi: ABD bombardıman uçakları Çin anakarasındaki üslerden Japon stratejik hedeflerine bazı baskınlar düzenlemişti, ancak Çin havaalanlarına tedarik etmek zordu (malzemeler Hindistan'dan Himalayaları geçen bir köprü uçağı aracılığıyla gelmek zorundaydı , sözde Hump ) ve Japonların kara saldırılarına karşı savunmasız; Amerikalılar daha sonra, doğrudan Amerika Birleşik Devletleri'nden yakıt ikmali yapılabilecek yeni Boeing B-29 Superfortress uzun menzilli bombardıman uçakları için hava üslerinin kurulabileceği batı Pasifik'teki Mariana Adaları'nı fethetmeyi hedeflediler [104] .
15 Haziran'da ABD kuvvetleri , Saipan adasına saldırarak Mariana kampanyasını başlattı , ardından 21 Temmuz'da Guam'a ve 24 Temmuz'da Tinian'a çıkarma yaptı. Mariana çıkarmalarının temsil ettiği Japonya'ya yönelik tehdit, Japon komutanlığının dikkatinden kaçmadı ve ABD'nin Batı Yeni Gine'deki ilerlemesini engellemek için seferber edilmiş olan savaş filosu, bu yeni tehditle yüzleşmek üzere yönlendirildi. 19 ve 20 Haziran arasında, karşıt filolar Filipin Denizi savaşında karşı karşıya geldi .: bir dizi hava-deniz çatışmasında, Japonlar Amerikalılara önemli kayıplar veremeden gemide üç uçak gemisi ve 360 uçak kaybetti; Midway ve Solomonlar'da pilotların ve uçakların kaybından sonra tüm bir yıl boyunca özenle yeniden inşa edilen Japon Donanması'nın uçak birlikleri, bu tek savaş sırasında etkin bir şekilde yok edildi ve hayatta kalan uçak gemileri için işe yaramaz hale geldi. savaş amaçlı. Marianas'taki operasyonlar bu nedenle Ağustos ayının başında Japon garnizonlarının imha edilmesiyle sonuçlandı; Bu yenilgi nedeniyle Başbakan Tojo istifa etmek zorunda kaldı ve yerine General Kuniaki Koiso getirildi [105] .
Nimitz , Formosa adasına amfibi bir saldırıyı tercih etmesine rağmen, Marianas'ın düşüşü, General MacArthur tarafından şiddetle arzu edilen ABD'nin Filipinler'i yeniden fethetmesine giden yolu açtı . Eylül ayının ortalarında Palau takımadalarının stratejik noktalarının ( Peleliu ve Angaur savaşları ) işgal edilmesinden önce, Filipinler'e çıkarma 20 Ekim'de Leyte adasına yapılan saldırı ile başladı., Amerikalıların hızla bir sahil başı kurdukları yer. Takımadaların kaybı Japonya'yı Hollanda Hint Adaları'ndaki petrol kuyularından kalıcı olarak kesecekti ve Japon Donanması bunu önlemek için son kaynaklarını feda etmeye hazırdı; iddialı bir plan tasarlandı: gemideki uçak eksikliği nedeniyle artık neredeyse kullanılamaz hale gelen uçak gemisi ekibi, ABD uçak gemilerini Filipinler'in kuzeyine çekerek iki deniz savaş gemisi ve kruvazör grubunun bir araya gelmesine izin vererek yem görevi görecekti. Leyte'nin önündeki kitlesel istila filosunda. Eylem, 23 ve 26 Ekim arasında Leyte Körfezi'ndeki büyük savaşa yol açtı., savaşın en büyük deniz savaşı; çatışma, toplarla donanmış büyük gemilere karşı girişilen uçakların üstünlüğünü kesin olarak gösterdi: Japonlar, esas olarak hava saldırılarında, dört uçak gemisi, üç zırhlı ve altı ağır kruvazör kaybederek tamamen yenildiler [106] .
Pasifik Adaları'ndaki çatışmalar şiddetlenirken, 1944'te ani bir canlanma dışında, anakara Asya'daki savaş operasyonları durmuştu. Nisan'dan Aralık'a kadar, Japonlar güney Çin'de büyük bir taarruz başlattılar, o zamandan beri Çin topraklarında ilk büyük çaplı operasyonları. 1939; Ichi-Go Operasyonu , savaşın son büyük Japon zaferini temsil ediyordu: Henan , Hunan ve Guangxi'deki geniş alanlar işgal edildi ve Çinlileri Japonlardan koruyamamasından dolayı Kuomintang siyasi olarak aşağılandı [107] .
Bu arada, Japonlar da Burma cephesinde saldırıya geçti: 1943 boyunca Japonlar, Müttefiklerin (batıda Anglo-Kızılderililer, Çin'in yardım ettiği Çin orduları) tarafından yürütülen eylemlere karşı çıkmakla sınırlayarak savunma tutumunu sürdürdüler. Kuzeydeki birlikler), ancak Mart 1944'te Japon birlikleri Assam yönünde büyük bir saldırı başlattı ( U-Go Operasyonu ) hem Çinlilerin erzaklarının ayrıldığı havaalanlarını işgal etmek hem de bir anti- Hindistan'da sömürge isyanı. General William Slim'in Anglo-Hint birlikleri artık orman operasyonları için daha iyi eğitilmişlerdi ve Imphal kasabaları arasındaki Japon saldırısını engellemeyi başardılar .ve Kohima , Haziran'da musonun gelişine kadar Japon ikmal hatlarının çökmesine neden oldu. Operasyon, istihdam edilen 100.000 kişiden 60.000'ini kaybeden Japonlar için bir felaketle sonuçlandı; Müttefikler için bu başarıyı taçlandıran Çin kuvvetleri, Ağustos ayında kuzey Burma'daki Myitkyina'yı geri alarak Hindistan ve Çin arasında kara bağlantılarını yeniden kurdu [108] .
Hitler'in son kumarı
Eylül ayının ortalarında, Müttefiklerin Batı Cephesindeki göz kamaştırıcı ilerlemesi yavaşlama belirtileri göstermeye başladı. Hitler'in Fransa'nın batı kıyısı boyunca ve Dover Boğazı bölgesindeki limanlarda garnizon kurmak için güçlü garnizonlar bırakma kararı, bir yandan binlerce Alman askerinin yolunu keserken, diğer yandan Anglo-Amerikalıların mola vermesini engelledi. Savaşın harap ettiği karayolları ve demiryolları boyunca yalnızca Normandiya veya Provence limanlarından taşınması gereken erzakların nereye boşaltılacağı. Bu, şimdi General Eisenowher ( Müttefik Seferi Kuvvetler Yüksek Karargahı başkanı) yönetiminde üç ordu grubu halinde organize edilen sahadaki ordulara malzeme akışında kademeli bir düşüşle sonuçlandı.): kuzeyde Belçika'da Montgomery 21. Ordu Grubunun Anglo-Kanadalıları , merkezde Lorraine'de On İkinci Amerika Birleşik Devletleri Bradley Ordu Grubunun Amerikalıları ve güneyde Alsace'de Altıncı Amerika Birleşik Devletleri'nin Fransız-Amerikalıları General Jacob Devers'ın Ordu Grubu .
İlerleme hızının yavaşlaması, Almanların güçlerini toplamasına ve toparlanmasına izin verdi. 17 Eylül'de Montgomery , Hollanda'daki Ren Nehri'nin çeşitli kolları üzerindeki tüm stratejik köprüleri tek bir hamlede işgal etmek için birleşik bir kara ve hava saldırısı olan Market Garden Operasyonunu başlattı; Almanlar İngilizlerin Arnhem köprüsünü fethini reddettiğinde çok iddialı olan operasyon başarısız oldu ve nihai atılımı engelledi. Daha başarılı olan, Ekim ayından itibaren Kanadalılar tarafından Antwerp limanına açılan kapı olan Scheldt Haliçini serbest bırakmak için girişilen kampanya oldu : Schelde savaşıMüttefikler için hayati bir tedarik yolu açarak Kasım ayında sona erdi. Bu arada ABD kuvvetleri, Wehrmacht'ın Siegfried Hattı'nın eski tahkimatlarına dayanabileceği Fransız-Alman sınırında şiddetli çatışmalara girdi : Eylül sonunda Arracourt Savaşı sırasında bir Alman karşı saldırısını bozduktan sonra, Patton'un 3. kendini Metz ve Hürtgen Ormanı'nda kanlı çatışmalara bulaşmış ve sonunda engellenmiş olarak buldu; Ekim ayında Aachen'i fetheden Courtney Hodges'ın ABD 1. Ordusunun saldırıları daha başarılı olduSiegfried Hattında bir sızıntı açmak. Almanlar daha fazla zemin kaybetti, ancak genel olarak Batı Cephesini sağlam bir şekilde istikrara kavuşturmayı başardı [109] .
Bu arada Hitler, kötü hava koşullarının Müttefiklerin hava üstünlüğünü iddia etmelerini engelleyebileceği Aralık ayına kadar Batı Cephesinde büyük bir karşı saldırı hazırlamakta ısrar etmişti. Proje iddialıdan daha fazlasıydı: Doğu cephesinden de çağrılan zırhlı birimlerle güçlendirilmiş üç Alman ordusu, cephenin sessiz bir sektörü olarak kabul edildiğinden geçirimsiz ancak zayıf bir şekilde ABD 1. Ordusu tarafından garnizon edilen Ardennes bölgesine saldıracaktı ; Saldırının amacı, Meuse Nehri'ne ulaşmak, kuzeye doğru kıvrılmak ve Antwerp'i geri almak, 21. Ordu Grubu'nun müttefik kuvvetlerini büyük bir cepte kapatmaktı.
Alman taarruzu 16 Aralık'ta başladı ve müttefik komutalarını tamamen şaşırttı: bazı Alman zırhlı birlikleri derinden nüfuz etti, zayıf ABD engellerini aştı , Eifel masifinde 6.000'den fazla mahkumu ele geçirdi ve Bastogne'a doğru ilerledi . Ormanlık arazinin yavaşlattığı ve müttefik havacılığın müdahalesini de engelleyen iklim unsurlarının yavaşlattığı önde gelen panzerler, 24 Aralık'ta Meuse'nin görüş alanına ulaştı. Ancak Bastogne'da kuşatılan bazı ABD birliklerinin cesur direnişi sayesindeve Alman malzemelerinin, özellikle yakıtın kıtlığı nedeniyle, Müttefikler saldırı ve karşı saldırıyı engelleyebildiler: kuzeyden Montgomery birimleri, Ciney savaşı sırasında Almanları geri püskürttü , güneyde ise Patton'un zırhlı kuvvetleri 26 Aralık'ta Bastogne'u kuşatmadan kurtardı. 1945 Ocak ayının ortalarında, her iki taraf için de yaklaşık 80.000 zayiat veren kanlı savaş sona erdi: Müttefiklerin karşı saldırıları, Almanları fethedilen araziyi terk etmeye ve başlangıç konumlarına geri dönmeye zorladı [110] .
1945
Eksen kalp krizi
1944 ve 1945 yılları arasında Macaristan'da Almanlar ve Sovyetler arasında şiddetli çatışmalar yaşandı, ilki Macar ordusunun birimlerinin yardımıyla ve ikincisi Rumen birlikleri tarafından desteklendi. Tuna'nın iki yanında yer alan Sovyet mekanize sütunları, Budapeşte'yi tamamen kuşattı ve 27 Aralık 1944'te savunmasına yerleştirilen büyük Alman ve Macar kuvvetleri [111] ; Budapeşte kuşatması , geri kalan Alman ve Macar kuvvetleri teslim olmadan önce, her iki taraf için de büyük kayıplar ve şehrin eşit derecede büyük yıkımıyla zorlu bir şehir savaşı olarak 13 Şubat 1945'e kadar sürdü [80] .
Budapeşte sokaklarında çatışmalar şiddetlenirken, daha kuzeyde toplanan devasa Sovyet kuvvetleri Berlin'e doğru yürüyüşe başladı. Kızıl Ordu'nun son büyük kış taarruzu, belki de Stalin'in, Churchill'in Ardennes'deki Müttefiklerin durumunu hafifletmek için bir saldırı başlatmaya teşvik ettiği planların öncesinde, 12 Ocak'ta başladı [12] . Baranow ve Sandomir'in Vistula köprü başlarından başlayarak, 32.000 silahlı, 6.400 tanklı ve 4.800 uçaklı [113] gerçek bir adam çığı Alman savunmasını vurdu: Vistül'deki ilk hatlar çabucak yenildi, Varşova savaşmadan düştü ve Alman zırhlı rezervleri Kielce savaşında yok edildiMareşal Konev'in mekanize birlikleri tarafından [114] . Hitler'in emriyle Almanlar tarafından savunulan Breslau ve Posen kalelerinin derinliklerine hızla giren mareşal Žukov ve Konev'in sütunlarının önünde büyük bir boşluk açıldı [115] . Polonya'ya ilerleme çok hızlıydı: 17 Ocak'ta Częstochowa'ya , 19 Łódź ve Krakow'a , 28 Ocak'ta Katowice ve Silezya sanayi havzasına [116] ; 27 Ocak'ta Sovyet askerleri Auschwitz toplama kampına girdi .
Çok daha fazla savaş, 13 Ocak'ta saldırıya uğrayan Doğu Prusya savaşıydı. Almanlar, ormanlık ve sağlam tahkimatları kullanarak ustaca ve etkili bir şekilde savaştı, ancak Sovyet zırhlı sütunları , 27 Ocak'ta Marienburg yakınlarındaki Baltık kıyılarına ulaştı [117] . Kriegsmarine'in hayatta kalan savaş gemileri, kara birliklerine yardım etmek için topçularıyla müdahale etti ve askeri birliklerin ve özellikle Sovyet yıkımının önünden kaçan sivillerin sayısız tahliyesini gerçekleştirdi [118] ; Sovyet denizaltıları sivillerle dolu birkaç gemiyi batırdı: okyanus gemisi Wilhelm Gustloff'un torpidolanması30 Ocak'ta 5300 kişinin ölümüne neden oldu (tarihin en büyük deniz felaketi) [119] . Güçlü Königsberg kalesi, 1 Nisan'dan başlayarak, bizzat Mareşal Vasilevsky liderliğindeki Sovyet kuvvetleri tarafından saldırıya uğradı ve 9 Nisan'da ağır topların ve büyük havacılık takviyelerinin toplu kullanımı sayesinde fethedildi ve Almanlar arasında 150.000 zayiat verdi [80] [118 ]. ] . Küçük Alman direniş grupları , Üçüncü Reich'ın teslim olmasına kadar Frisches Haff bölgesinde aktif kaldı.
Ocak ayının sonunda Kızıl Ordu çılgınca bir ilerlemeden sonra Berlin'in önündeki son doğal engel olan Oder Nehri'ne ulaştı ve hemen batı yakasında Küstrin ve Opole'de köprü başları kurdu . Alman başkenti sadece 80 km uzaklıktaydı ve Almanlar bir ayda yaklaşık 400.000 adamını kaybetmişti [120] ; ülke harap oldu, siviller işgal altındaki toprakları toplu halde terk ederken, Sovyet askerleri sık sık kendilerini yağmalamaya ve halktan intikam almaya terk etti [121] . Ancak Oder'e ulaşan Sovyet kuvvetleri ilerlemelerini kesintiye uğrattı: Stalin, o günlerde Yalta konferansında yer aldı.Roosevelt ve Churchill ile, ilerlemenin yanlarını güvenceye almadan önce başkentte bir sıçrama riskini almak istemedi; bu nedenle, Şubat ve Mart aylarında Kızıl Ordu, geride kalan direniş ceplerini toplamaya ve Pomeranya ve Silezya'daki düşman güçlerini yenilgiye uğratmaya girişti [122] . Wehrmacht ayrıca Pomeranya'da Gündönümü Operasyonu ve Batı Macaristan'da Frühlingserwachen Operasyonu gibi bazı umutsuz karşı saldırılara girişti , ancak hiçbir şey elde edemedi.
Ardennes Muharebesi ve çok sayıda tümenlerin doğu cephesine aktarılmasından sonra, batıdaki Alman ordusu artık müttefik kuvvetler tarafından sayıca fazlaydı ve maddi olarak sayıca üstündü [123] . Bir yeniden yapılanma ve planlama aşamasından ve ayrıca benimsenecek stratejik-operasyonel öncelikler konusunda İngiliz ve ABD liderleri arasındaki çatışmalardan sonra [124] Müttefikler bu nedenle taarruza yeniden başlayabildiler; Wehrmacht için en iyi seçenek Ren'in arkasına çekilmek ve nehri bir bariyer olarak kullanmaktı, ancak Hitler, Müttefikler tarafından Şubat ve Mart ayları arasında başlatılan eş merkezli taarruzlarda en iyi Alman birimlerinin imha edilmesiyle sonuçlanan Ren Bölgesi'nin terk edilmesine karşı çıktı. , L'Anglo-Kanadalılar ve Amerikalıların El Bombası Harekatı . 6 Mart'ta Amerikalılar Köln'e girdiler ve düşman safları arasında artan kafa karışıklığından yararlanarak 7 Mart'ta Remagen'de Ren üzerinde bir köprüyü ele geçirerek nehrin doğusundaki ilk köprübaşını oluşturdular [125 ] . 22 ve 23 Mart arasındaki gecede , Oppenheim'da Ren Nehri'ni sürpriz bir şekilde geçme sırası Patton'un 3 . savaş, Operasyon Varsity; güneyde, Şubat ayında Colmar cebini ezerek Fransa'nın kurtuluşunu tamamladıktan sonra, Devers'in Fransız-Amerikalıları da 26 Mart'ta Mannheim ve Worms arasında Ren'i geçti .
Diktatörlerin sonu
Ren bariyerini kaybeden batıdaki Alman cephesi sonunda yolunu kaybetti: 2 Nisan'da Anglo-Amerikan sütunları , 21 Nisan'da 325.000 erkeğin esir alınmasıyla teslim olmuş olan Ruhr cebini kapattı [120] ; Müttefik zırhlı araçlar böylece Batı Almanya'ya yayılmayı başardılar , Almanların büyük bir kısmı yolda teslim olurken veya geri çekilirken yalnızca bazı fanatik Waffen-SS ve Hitlerjugend birimlerinin aralıklı direnişine karşı çıktılar [125] . Bremen ve Hamburg'u hedef alan İngiliz-Kanadalılar , Danimarka'daki Sovyetleri önceden tahmin etmek için 2 Mayıs'ta ulaştılar; Merkezde yaklaşık 4.000 tank bulunan ABD birimleri [120], Eisenhower'ın hükümlerine göre Sovyetlerin karşılaşacağı Müttefik ilerlemesinin maksimum sınırını oluşturacak olan Elbe Nehri'ne işaret etti: Hanover'e 10 Nisan'da, Magdeburg'a 13'te ve Leipzig'e 14'te [126] ulaşıldı . Daha güneyde, General Patton'un sütunları Yukarı Bavyera'ya doğru ilerleyerek Çekoslovakya'ya doğru ilerlerken, diğer ABD ve Fransız kuvvetleri , 19 Nisan'da Nürnberg'in ve 2 Mayıs'ta Münih'in düştüğü Bavyera'ya girdi [127].. Batıdaki Alman ordusu artık savaşmayı bırakmıştı ve milyonlarca asker Sovyetlerin eline düşmemek için kendiliğinden müttefiklere teslim oldu. Bu nedenle Sovyet ve ABD departmanları arasındaki ilk bağlantı 25 Nisan'da Elbe Nehri üzerindeki Torgau'da gerçekleşti.
Anglo-Amerikalılar da 6 Nisan'dan itibaren İtalya'da taarruza geçtiler: İngilizler Adriyatik tarafında Comacchio Vadileri bölgesinde cepheyi kırarken, Amerikalılar 21 Nisan'da kurtarılan Bologna'daki merkeze doğru ilerlediler ; Müttefikler daha sonra Po'yu geçtiler ve kuzeye doğru yayıldılar. 25 Nisan'da İtalyan partizanlar kuzey İtalya'da kitlesel bir ayaklanma başlatarak İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin dağılmasını hızlandırdı; Alman birliklerinden oluşan bir konvoyda saklanarak Almanya'ya kaçan Mussolini, 28 Nisan'da partizanlar tarafından yakalandı ve vuruldu.. 27 Nisan'da Alman delegeler müzakere için Müttefik karargahına gittiler; Bu nedenle Caserta'nın teslim olması , İtalya'daki düşmanlıklara resmen son vererek 2 Mayıs'ta yürürlüğe girdi. Anglo-Amerikalılar daha sonra kuzeye, Sovyet kuvvetlerinin de Nisan ayı başlarında giriş yaptığı Avusturya'ya devam etti: Viyana , şehirdeki bazı zorlu çatışmalardan sonra 13 Nisan'da Kızıl Ordu tarafından fethedildi ve Sovyetler misilleme yaptı. Linz bölgesindeki Amerikalılarla Mayıs [80] .
16 Nisan 1945'te Kızıl Ordu, Berlin'i hedef alan son genel taarruzunu başlattı; saldırı, Batılı Müttefiklerin önüne geçmekten korkan Stalin'in baskısı altında büyük bir hızla başlatıldı [128] . Mareşal Žukov ve Konev'in komutasındaki Sovyet kuvvetleri çok büyüktü ve düşman kuvvetlerinden açıkça üstündü, ancak başlangıçta yanlış kullanıldılar ve kafaları karıştı; Müstahkem Alman savunması önündeki kayıplar çok yüksekti ve toplu halde kullanılan binlerce tankın kaba kuvvetiyle elde edilen belirleyici atılım ancak 20 Nisan'da sağlandı [129]. Bu ilk zorluklardan sonra, ilerlemenin hızı arttı ve Sovyet zırhlı orduları başkenti kuşatmak için manevra yaptı. Hitler, toplanan yabancı Waffen-SS birimlerine, dağılmış Panzer Tümeni kalıntılarına ve Volkssturm ve Hitlerjugend birliklerine güvenerek şehirde kalmaya ve savunmayı organize etmeye karar verdi. Evden eve savaş çok sert ve kanlıydı, Sovyetler yavaş yavaş ve ağır kayıplar pahasına her yönden adım adım ilerledi. Hitler , önceki gün evlendiği eşi Eva Braun ile devlet başkanı olarak yetkilerini o dönemde Flensburg'da bulunan Amiral Dönitz'e devrederek 30 Nisan'da sığınağında intihar etti.Danimarka sınırına yakın; Aynı gün, akşam geç saatlerde, Sovyet çavuşları Meliton Kantaria ve Mikhail Egorov , sert yakınlaşmalardan sonra Reichstag binasının çatısına Sovyet Zaferi bayrağını çektiler. Berlin'in merkezindeki muharebe , Kızıl Ordu saflarında 135.000 kayıp ve Almanlar arasında 400.000 ölü ve yaralı ve 450.000 mahkuma neden olduktan sonra , 2 Mayıs'ta garnizonun teslim olmasıyla [129] kesin olarak sona erdi .
İlk Sovyet kollarının yaklaşmasıyla Çek nüfusunun Almanlara karşı yükseldiği Prag'da kanlı çatışmalar devam ederken , Dönitz'in kurduğu Flensburg hükümeti , Müttefikler tarafından dayatılan teslimiyeti kabul etmeye başladı. Batıdaki Alman kapitülasyonu, General Alfred Jodl tarafından 7 Mayıs'ta Reims'de General Eisenhower'ın huzurunda resmen imzalandı; 8 Mayıs gecesi, Mareşal Žukov'un Berlin'deki karargahında, Mareşal Wilhelm Keitel , Avrupa'daki düşmanlıkları resmen sona erdiren ikinci bir Almanya'nın koşulsuz teslimiyet belgesini imzaladı.
Umutsuz mücadele
1945 başlarında Japonya'nın savaşı kaybedeceği açıktı. Bir önceki Aralık ayında Leyte işgalini tamamladıktan sonra, MacArthur'un Filipinler'deki güçleri 9 Ocak'ta Luzon'a çıkarma yaptı ve şehir binalarının %80'inin yıkılmasıyla sonuçlanan kanlı bir evden eve mücadelenin ardından 3 Mart'ta Manila'yı özgürleştirdi . Varşova'dan sonra, çatışma sırasında en büyük zararı gören Müttefiklerin başkenti Manila oldu [130] . Müttefikler ayrıca General Slim'in Anglo-Hint birliklerinin Irrawaddy'nin rotasını geçtiği Burma cephesinde taarruzda bulunuyorlardı.önlerine çıkan son büyük coğrafi engel, 14 Ocak; Savaş ormanda geliştiği sürece, Japonlar hareketlilik ve ateş gücü açısından aşağılıklarını engebeli araziyle telafi edebildiler, ancak çatışmalar Orta Burma'nın ovalarına taşındığında Müttefikler tam güç elde edebildiler. üstünlüklerini tanklarda ve yakın hava desteğinde kullanma: Burma'daki Japon kuvvetlerinin çekirdeği, Mart ayının sonunda Meiktila ve Mandalay savaşı sırasında imha edildi ve kampanya , Mayıs'ta İngilizlerin Rangoon'u ( Dracula Operasyonu ) geri almasıyla sona erdi. 3 [131] .
Deniz üzerinde, Müttefikler artık ezici bir üstünlüğe sahipti. Şubat'ta büyük bir ABD filosu Japonya'nın kendi kıyıları boyunca bir hava-deniz harekâtı düzenledi, Nisan 1942'de Tokyo'ya yapılan baskından bu yana ilk kez; ABD'nin endüstriyel üstünlüğünün kanıtı olarak, baskın yapan 119 deniz biriminden sadece altısı savaş öncesi dönemde hizmetteydi. Uçak gemileri ve savaş gemileri Japon kıyı şehirlerini hırpalarken , ABD Donanması'nın denizaltı filosu önemli bir abluka uygulamıştı.Atlantik'teki Alman denizaltı savaşının bir tür muzaffer yeniden baskısında Japon deniz ithalatına: ayrıca Japon Donanması tarafından kurulan ticaret trafiği için yetersiz koruma cihazı sayesinde, ABD denizaltıları ticari gemileri eşit derecede batırarak feci hasar verdi. Bu da Japon ithalatının 1941'de 48 milyon ton maldan 1945'te 7 milyon tona düşmesine neden oldu. Bu, endüstri için çok ciddi yakıt ve hammadde eksikliğinin yanı sıra, yıkıcı bir kıtlığa neden oldu. ortalama rasyonları minimum uygulanabilir olarak kabul edilen dozun %16'sına düşen nüfus için gıda; 1945'te en az 7 milyon Japon sivilin yetersiz beslenmeden ölme riski yüksekti.[132] .
Bununla birlikte, Japon birliklerinin direnişi fanatizmin çok yüksek zirvelerine ulaştı. 19 Şubat'ta deniz piyadeleri, burayı Japon adalarına yönelik bombardıman uçakları için gelişmiş bir üs haline getirmek amacıyla Iwo Jima adasına baskın düzenledi: General Tadamichi Kuribayashi adayı devasa bir sığınak ve mağara mevzileri kompleksine dönüştürdü ve mücadele devam etti. Amerikalılar için 6.800 ölü ve 18.000 yaralı pahasına bir aydan fazla bir süre için; 23.000 kişilik Japon garnizonunda binden fazla savaş esiri yoktu. Daha da yıkıcı olan, ABD'nin Okinawa adasına inişini izleyen çatışmalardı.takip eden 1 Nisan, Japon adalarına doğru ilerlemenin ilk adımı: Japon garnizonunun 130.000 askeri 22 Haziran'a kadar direndi ve neredeyse tamamen yok edildi ve Amerikalılara 48.000'den fazla ölü ve yaralı verdi [133] .
Daha Ekim 1944'te Filipinler'deki hava ve deniz çatışmaları sırasında, Japonlar intihar görevlerinde istihdam edilmek üzere gönüllü pilotlardan oluşan bir bölüm oluşturmuştu: Kamikaze olarak tanımlanan bu pilotlar, patlayıcılarla dolu uçaklarla kasıtlı olarak düşman gemilerine çarpmak üzere eğitildi, son nesil Japon pilotların eğitim eksikliğini telafi edecek iyi bir sistem; Çaresizlik, Japonların savaşın son aylarında tüm filoları kamikaze taktiklerine dönüştürmesine ve ayrıca onları özel uçaklarla ( Yokosuka MXY7 ) donatmasına neden oldu.) insan güdümlü füzelerden başka bir şey değildi. İlk şoktan sonra, Amerikalılar kısa sürede bu taktiğe karşı koyabildiler: Okinawa sularındaki çatışmalarda, Japon hava kuvvetleri yaklaşık 7.000 uçak kaybetti, sadece 34 düşman gemisini batırdı ve 25 gemiye onarılamaz bir şekilde hasar verdi. 7 Nisan'da mevcut son yakıtla yola çıkan Donanma, operasyonel kalan tek büyük birime, Yamato zırhlısına tedarik ediyor : gemi, Okinawa kıyılarında kasıtlı olarak karaya oturacak ve silahlarıyla sonuna kadar savaşacaktı, ancak battı. tekrarlanan hava saldırılarının yarısında [134] .
Japonya'nın kapitülasyonu
Sadece Japonya'nın amfibi bir istilasının Asya'daki savaşı sona erdirebileceği genel bir inançtı. Müttefik stratejistler bir süredir bu anlamda bir plan hazırlamak için çalışıyorlardı: Çöküş Operasyonu kod adı altında, Kyushu adasının bir kısmının işgalini, destekleyecekleri hava üsleri kurmak için ilk hamle olarak öngördüler. , ikinci aşamada, Tokyo yakınlarındaki Kantō bölgesine iniş. Iwo Jima ve Okinawa'daki çarpışma deneyimi, Japonların fanatik bir direniş göstereceğini tahmin etmeyi kolaylaştırdı; bazı uzmanlara göre, operasyona dahil olan departmanlar arasında toplam 500.000 kayıp (ölü, yaralı, kayıp) olduğu varsayılabilir [120]; Böyle bir ihtimalden etkilenen Müttefik komutanlar, alternatif bir strateji arayışına girdiler [135] .
Ağustos 1939'da Albert Einstein tarafından Başkan Roosevelt'e gönderilen bir mektup , Nazi Almanya'sının nükleer fisyon alanındaki son bilimsel keşifleri daha önce hiç görülmemiş bir yıkıcı güce sahip bir cihaz yaratmak için kullanabileceğine dair ABD hükümetine yönelik tehlikeyi gündeme getirdi. Bu mektup, ABD'nin atom bombası yapımı programının doğum belgesiydi: Program, " Manhattan Projesi " kod adı altında, fizikçi Robert Oppenheimer tarafından koordine edilen yüzlerce ABD'li ve İngiliz bilim adamının işbirliğine sahipti . Atom bombasının ilk prototipi ( The Gadget) 16 Temmuz 1945'te New Mexico'daki Alamogordo atış poligonunda başarıyla test edildi ve (12 Nisan 1945'te eceliyle ölen Roosevelt'in yerine geçen) Başkan Harry Truman , yeni silahın Japonya'ya karşı kullanılmasına derhal izin verdi [136] . ] .
6 Ağustos'ta B-29 Enola Gay bombacısı Japonya'nın Hiroşima kentine bir uranyum bombası ( Little Boy ) attı : şehrin dörtte üçü yıkıldı ve 78.000 kişi anında öldü. Üç gün sonra, 9 Ağustos'ta B-29 BOCKSCAR , Nagasaki şehrine bir plütonyum ( Şişman Adam ) bombası attı.: Kasabanın beşte ikisi yok edildi ve ilk kurbanlar 35.000'di, ancak Hiroşima'da olduğu gibi takip eden günlerde binlerce insan ciddi yanıklardan ve radyasyon zehirlenmesinden öldü. Japonya'ya atılan tek ölümcül darbe atom bombaları değildi: 1943'ten beri üstlenilen bir taahhüt uyarınca, 8 Ağustos'ta Sovyetler Birliği Japonya'ya savaş ilan etti ve bir buçuk milyon Sovyet askeri Japonya'yı işgal etmeye başladı.; Bölgede konuşlandırılan Japon ve Mançu kuvvetleri yaklaşık bir milyon asker olmasına rağmen, Sovyetler tanklar, uçaklar ve toplar açısından ezici bir niceliksel ve niteliksel üstünlüğe sahipti ve tüm direnişi çabucak alt etti. Mançurya'nın çoğu 19 Ağustos'ta Sovyetlerin eline geçti ve bazı birlikler Kuzey Kore'ye doğru ilerlemeye devam ederken, amfibi operasyonlar Eylül ayı başlarında Sahalin ve Kuril Adaları'nın işgaline yol açtı [137] .
Bu felaketlerle karşı karşıya kalan Japon hükümeti, teslim olmaktan kendini alamadı. İmparator Hirohito hiçbir zaman savaşın sadık bir destekçisi olmamıştı, ancak her zaman hükümet kararlarına karışmamayı ve onu aşırı militarist bakanlarına bırakmayı tercih etmişti; Ancak 9-10 Ağustos gecesi bir toplantıda Hirohito'nun müdahalesi imparatorluk kabinesini Müttefiklerin koşulsuz teslim olma talebini kabul etmeye ikna etmede etkili oldu. Teslim olmayı kabul etmek istemeyen düşük rütbeli subaylar tarafından terfi edilen bir darbe girişimi, departmanların imparatora gösterilen sadakati ile tomurcuklandı ve 15 Ağustos'ta Hirohito'nun kendisi radyoda şartların kabul edildiğine dair duyuruyu okudu. Müttefikler tarafından formüle edilen teslimiyet.USS Missouri , Tokyo Körfezi'ne demir attı , General MacArthur, Japonya'nın Dünya Savaşı'nı resmen sona erdiren kapitülasyon eyleminin imza törenine başkanlık etti [138] .
stratejik bombalama
İlk işlemler
Şehirlerin hava bombardımanı örnekleri I. Dünya Savaşı, İkinci Çin-Japon Savaşı ve İspanya Savaşı kadar erken bir tarihte ortaya çıkmış olsa da, nüfus ve sanayi merkezlerine stratejik bombalama saldırıları düzenleme pratiğinin en yüksek zirvelere ulaştığı II. . Başlangıçlar oldukça temkinliydi: Alman uçakları Eylül 1939'da birkaç Polonya şehrini bombaladı, ancak seferin sonunda Varşova'ya düzenlenen büyük baskınlar dışında oldukça sınırlı etkilerle. Batı cephesinde, kuzey Alman limanlarına yapılan birkaç başarısız İngiliz saldırısı dışında, şehirlerin bombalanması Mayıs 1940'ta Fransız kampanyası başlayana kadar başlamadı: Rotterdam'ın bombalanması.14 Mayıs'ta Almanlar tarafından, esas olarak bir iletişim hatasından kaynaklanıyordu, ancak Churchill tarafından Alman sanayi merkezlerine ve 15-16 Mayıs geceleri Bombardıman Komutanlığı'nın uçaklarına hava saldırılarına izin vermek için bir bahane olarak kullanıldı. Gelsenkirchen'deki [139] yakıt depolarına ve demiryolu merkezlerine saldırdı .
Britanya Muharebesi, savaşın ilk büyük stratejik bombalama harekâtını gördü: Luftwaffe, savaşa öncelikle askeri hedefleri hedefleyerek başladı, ancak daha sonra sanayileri yok etmek ve her şeyden önce sivil nüfusun moralini sarsmak için stratejiyi değiştirdi ve şehirlere saldırdı. 7 Eylül 1940'tan başlayarak, neredeyse her gün bir gece bombalama kampanyası ( Blitz denilen ) Londra'yı vururken, daha az yoğun olmayan baskınlar İngiltere'nin diğer merkezlerini vurdu; özellikle yıkıcı olan Coventry'nin bombalanmasıydı14 Kasım. Almanya'nın İngiltere'ye yönelik stratejik bombalama harekâtı, daha sonra bazı kısa canlanmalar yaşanmasına rağmen (Nisan-Mayıs 1942 Baedeker Blitz ve Ocak - Steinbock Operasyonu- ) Mayıs 1944) İngiltere'nin Almanya'ya saldırılarına misilleme olarak [140] .
Almanya
Şubat 1942'de Mareşal Arthur Harris'in Bombardıman Komutanlığı başkanlığına atanması, İngiliz stratejik bombalamasına yeni bir ivme kazandırdı. Alman hava savunmasından gelen tehdit, İngiliz bombardıman uçaklarını neredeyse yalnızca geceleri çalışmaya zorladı, ancak bu, yeni radar ve radyo dalgası yönlendirme araçlarının benimsenmesine rağmen, belirli bir hedefi hedefleme yeteneğini büyük ölçüde azalttı; Harris daha sonra halı bombalama görevlerini yürütme emri verdi.fabrikalara, çevrelerindeki evlere ve mahallelere gelişigüzel vuruyor. Vurgu, Alman sivil nüfusunu terörize etmeyi ve savaşa devam etme iradesini zayıflatmayı amaçlayan gerçek "terörist bombalamaları" gerçekleştirmeye giderek daha fazla yerleştirildi [141] . Avro 683 Lancaster ve Handley Page Halifax gibi büyük, uzun menzilli dört motorlu araçlar serisine giriş, bu yeni stratejinin, Lübeck ve Rostock'un antik tarihi merkezlerinin harap olduğu Mart 1942'den başlayarak uygulamaya konmasına izin verdi. bir dizi yangın çıkaran baskınla; Millenium Operasyonunun lansmanı takip ettiMayıs ve Haziran ayları arasında: Harris, tüm RAF bombardıman kuvvetini (bir seferde bin uçağın hemen altında) tek bir hedef üzerinde yoğunlaştırmaya çalıştı, Köln'ü yerle bir etti, ancak aynı zamanda Essen ve Bremen'e benzer saldırılar yaptıklarında Luftwaffe gece savaşçılarından ağır kayıplar verdi. [142] .
1942'nin sonunda İngilizlere , General Carl Andrew Spaatz'ın Sekizinci Hava Kuvvetleri'nde düzenlenen ABD hava kuvvetleri katıldı ; Amerikalılar , Alman savaşçılarını püskürtmek için Boeing B-17 Flying Fortress ve Consolidated B-24 Liberator bombardıman uçaklarının zırhına ve ağır savunma silahlarına güvenerek ve gündüz gerçekleştirilen hassas bombalamaya odaklanarak farklı bir yaklaşım benimsediler . Bombardıman uçağı akımının taktiği , Ruhr savaşı sırasında uygulamaya konan, savaş yüklerini çok kısa sürede serbest bırakan sürekli bir bombardıman uçağı akışı yoluyla Alman savunmasını ezmeyi amaçlayan tasarlandı.Mart'ta ve daha sonra, Temmuz'daki Gomorra operasyonu sırasında yıkıcı etkilerle : Hamburg , şehir merkezinde gerçek bir yangın fırtınası oluşturan sürekli bombalamalarla yerle bir edildi , ancak yerleşim merkezinin %73'ünün tahrip olmasına rağmen, şehir hızlı bir şekilde kırsal alana taşınan şehrin fabrikaları, üretimde sadece iki aylık bir kesinti kaydetti. Alman endüstrisinin ademi merkeziyetçiliği, bombardıman uçaklarının savaş üretimi üzerindeki etkilerini büyük ölçüde etkisiz hale getirdi ve bu, 1943'te maksimum artışını yaşadı; bu arada, Luftwaffe ve FlaK topçuları saldırganlara ağır kayıplar vermeye devam etti:Kasım ayında başlayan Berlin hava muharebesi , bombardıman uçakları tarafından bildirilen çok fazla kayıp nedeniyle Mart 1944'te durdurulmak zorunda kaldı [143] .
Müttefikler için başarının anahtarı, 1943'ün sonunda Kuzey Amerika P-51 Mustang avcı uçağının hatta girmesiydi.: Uzun menzilli bir uçak olan Mustang, bombardıman uçaklarına Almanya'nın her yerine kadar eşlik edebilir ve fırsat buldukça Luftwaffe kuvvetlerine saldırabilir. Müttefik savaşçılar tarafından gerçek hava hakimiyetinin fethi, gündüz bombalama görevlerinde bir artışa yol açtı ve daha yüksek doğruluğu artık tüm bir şehrin daha spesifik hedeflerini hedef almayı mümkün kıldı: Nisan ayında İngiliz bombardıman uçakları - Amerikalılar felç etmek için etkili bir kampanya yürüttüler. Almanya'nın petrol endüstrilerine yönelik yoğun bir dizi saldırının ardından Normandiya çıkarmalarının başarısı için önemli olduğunu kanıtlayan Fransa'daki karayolu ve demiryolu bağlantıları. Yakıt üretim sisteminin yıkımı Almanya için felaket oldu: Alman endüstrileri büyük miktarlarda mükemmel kalitede tank ve uçak üretmeye devam etseler de, hareket edecek petrolleri olmadığı için bunlar kullanılamaz hale geldi. Hedeflenen bombalama kampanyasının başarısı, felaketle savaşın son günlerine kadar devam eden halı bombalama taktiklerinin terk edilmesine yol açtı.13-15 Şubat 1945'te Dresden'in bombalanması [144] .
Alman misillemesi, V1 uçan bombalar ve V2 balistik füzeler gibi yeni nesil silahların kullanımında gerçekleşti : Haziran 1944'ten itibaren güney İngiltere, Fransa ve Belçika'ya çok sayıda fırlatılmasına rağmen, ancak onlar için çok zordu. Müttefik savunmaların müdahalesi, müdahaleleri savaşta önemli bir faktör oluşturamayacak kadar geç gerçekleşti.
Japonya
Stratejik bombalama Pasifik savaş alanında geç ortaya çıktı, ancak burada Müttefikler için muazzam başarılar elde etti. Çin'den bazı baskınlar yapılmış olmasına rağmen ( Matterhorn Operasyonu ), ancak Marianas'ın fethinden sonra ABD B-29 bombardıman uçakları Japon göklerinde sürekli bir varlık haline geldi. Yirminci Hava Kuvvetlerinin Kasım 1944'teki ilk saldırıları , düşük irtifada gerçekleştirilen hassas bombalamaların etkisiz olduğu kanıtlandı, Japon savunması ve kötü hava koşulları tarafından rahatsız edildi. Ocak 1945'te General Curtis LeMay'in gücüne komuta etmek üzere atandı.bir strateji değişikliğine yol açtı: B-29'lar, Japon savaşçıların erişemeyeceği irtifalarda uçabilmeleri için savunma silahlarından yoksun bırakıldı ve halı bombalama tekniği ile gece baskınları yapmaya başladı. Japon şehirlerinin çoğunun ahşaptan yapılmış olması, onları ABD saldırılarına karşı korkutucu derecede savunmasız hale getirdi: 9 Mart gecesi, bir B-29 konsantrasyonu Tokyo'yu 2.000 ton yangın bombasıyla vurdu ve yeri düzleyen bir ateş fırtınası yarattı. 124.000 kişiyi öldürdü , Hiroşima'ya atom bombasının neden olduğundan daha fazla hasar. Savaşın sonunda, 66 büyük Japon şehri harap olmuştu, 13 milyon insan evini kaybetmişti ve sanayi üretimi %40 oranında düşmüştü - Almanya'nınkiyle karşılaştırılabilir, ancak üç yıl yerine yedi ay içinde meydana gelen bir yıkım. [145] .
İtalya
İtalya, savaşa girdikten sonraki ilk günlerden itibaren İngiliz uçakları tarafından hedef alındı: bu ilk eylemler esas olarak Cenova-Milan-Torino sanayi üçgenini ve La Spezia ve Napoli deniz üslerini etkiledi , ancak özellikle etkili veya yıkıcı olmadılar. 1942'nin sonunda, ABD ve İngiliz hava kuvvetlerinin aynı anda yüzlerce uçak kullanarak halı bombalama baskınlarına başlamasıyla durum değişti: Roma da dahil olmak üzere ülkenin tüm büyük merkezleri bombalandı ve ağır hasar gördü . Temmuz 1943; Kurtarılmış İtalya'nın merkezlerinde Luftwaffe bombalamaları nadirdi, ancak özellikle yıkıcı bir baskın Bari'yi vurdu2 Aralık 1943. Toplamda, İtalya'daki hava bombardımanlarının kurbanlarının tahmini toplam 65.000 ölümdür [146] . İtalyan Hava Kuvvetleri de yeterli imkanlara sahip olmamasına rağmen bazı stratejik bombalama kampanyaları yürütmeye çalıştı: Temmuz ve Eylül 1940 arasında İtalyan uçakları Hayfa ve Tel Aviv gibi İngiliz Filistin'in çeşitli merkezlerini vurdu , İtalyan işgali sırasında çeşitli Yunan şehirleri saldırıya uğradı. takip eden Ekim ayına ait.
Doğu Cephesi
Stratejik bombalamanın kullanımı, karşıt hava kuvvetlerinin kara birimlerini desteklemekte daha yoğun olduğu doğu cephesinde nispeten daha sınırlıydı. Luftwaffe, savaşın ilk günlerinden itibaren Minsk, Leningrad ve Sivastopol gibi birçok Sovyet şehrini bombaladı; Moskova'nın ilk hava bombardımanı 21 Temmuz 1941'de bir sonraki Aralık ayına kadar tekrarlanan çeşitli eylemlerle gerçekleştirildi. merkezi , Haziran 1943'e kadar devam etti. Alman hava saldırılarında yaklaşık 500.000 Sovyet vatandaşının öldürüldüğüne inanılıyorNizhny Novgorod 147]. Sovyet hava kuvvetlerinin yalnızca küçük bir stratejik bombardıman kuvveti vardı, ancak bu, Barbarossa'nın ilk günlerinden bu yana Romanya petrol sahalarına ilk baskınlarını gerçekleştirmesini engellemedi ve Berlin'in ilk Sovyet bombalaması 7 Ağustos'ta gerçekleştirildi. 1941; Alman başkentine ve aynı zamanda doğu Almanya'daki diğer şehirlere ve ayrıca Helsinki, Bükreş ve Budapeşte'ye yönelik baskınlar, savaş süresince Sovyetler tarafından sıklıkla terörist bombalamalar olarak gerçekleştirildi.
Direnç
Savaş sırasında Mihver kuvvetleri tarafından işgal edilen tüm ülkelerde , işgalcilerle işbirliği ve diğer yandan işgalcilere karşı direniş biçimleri ve hareketleri az çok yaygın ve az çok yoğun bir şekilde gelişmiştir. Her iki durumda da, bu, yalnızca mütevazı ölçüdeki pratik bir destekten, gerilla ve baskı eylemlerinde sahada karşı karşıya gelen silahlı grupların oluşumuyla temsil edilen karşı uca kadar pek çok farklı şekilde gerçekleşebilir, bu da aşağı yukarı yoğun şiddet biçimleri üretir. gerçek ve çeşitli uluslardaki karşıt ideolojik gruplar arasında kendi iç savaşı [148] .
Her iki aday da en şiddetli işbirliği ve direniş biçimlerini tercih etti: Mihver kuvvetleri kendi ülkelerindeki direniş hareketlerini bastırmak için polis birimlerini ve yerel milisleri topladı, ama aynı zamanda cephe hattında istihdam edilmek üzere çok daha fazla sayıda ve yapılandırılmış birlik (örneğin Azad Hind Fauj , Japonlar tarafından İngiliz sömürge yönetimine veya Alman Waffen- SS'deki çok sayıda yabancı birliklere karşı olan Hintli savaş esirleri arasında işe alındı); Müttefikler, bu işe adanmış çeşitli örgütler aracılığıyla uzman personel ve silah tedarikini paraşütle atarak işgal altındaki ülkelerdeki partizanları ve direniş gruplarını desteklemeye özen gösterdiler: Batı Avrupa ve Balkanlar, Batı Avrupa ve Balkanlar'ın operasyon alanlarıydı.İngiliz Özel Harekat Yöneticisi ve ABD Stratejik Hizmetler Ofisi [149] (ikincisi İngiliz Kuvvetleri ile birlikte Asya'da da aktiftir 136 ), Sovyet partizanları ise doğrudan gizli polis NKVD [150] tarafından destekleniyordu .
Batı Avrupa
Batı Avrupa'daki Direniş ile Doğu Avrupa'daki Direniş arasında çeşitli farklılıklar tanımlanabilir. Batı'da direniş hareketleri, komünizm ideallerini destekleyen gruplar ve daha muhafazakar konumlarda ve savaş öncesi hükümetlere sadık olan diğer gruplarla birlikte kayda değer bir siyasi parçalanma ile karakterize edildi, ancak çoğu durumda bu, iki ülke arasındaki silahlı çatışmalarda gerçekleşmedi. muhalif hizipler ve genel olarak Alman karşıtı Direnişin tüm ana ruhlarını bir araya getirecek üniter komutanlıklar kurmak mümkündü; bununla birlikte, Batı Avrupa'nın direniş hareketleri hiçbir zaman Almanlar için ciddi bir savaş tehdidi oluşturmadı, kendilerini endüstriyel sabotaj ve iletişim hatları operasyonlarını yürütmekle sınırlandırdı.[148] .
Direniş, yalnızca Fransa ve İtalya'da önemli bir askeri güce dönüştü. Fransa'da, sığınaklar açısından zengin olan geniş bölge, Almanlara karşı geleneksel düşmanlık ve (en azından Kasım 1942'ye kadar) doğrudan Almanya tarafından işgal edilmeyen ulusal bölgenin bir parçası olan özellik, geniş bir direniş hareketinin doğuşunu destekledi. De Gaulle'ün Özgür Fransa'sı, desteklediği örgüt ( Mouvements unis de la Résistance ) aracılığıyla partizan hareketinin liderliğini üstlenmeye çalıştı , ancak Francs-Tireurs et Partisans'ın komünist grupları tarafından ileri sürülen özerklik iddialarıyla çatıştı ; Bu bölünmeler sonunda, birleşik Conseil National de la Résistance'ın kurulduğu Mayıs 1943'te yumuşatıldı.. Fransız partizanları ( maquis ) , Almanlara karşı olmanın yanı sıra, hem Vichy hükümetinin hem de çeşitli iç faşist siyasi grupların ifadesi olan ve çoğu zaman birbirleriyle şiddetle rekabet eden işbirlikçi oluşumlarla yüzleşmek zorunda kaldılar; en aktif işbirlikçi örgüt Ocak 1943'te doğan Milice française idi. Normandiya'ya çıkarmadan sonra, makiler daha " düzenli" bir yapıda toplandı, Forces Françaises de l'Intérieur Alman departmanları Müttefik ilerleyişinden izole kaldı ve ardından Özgür Fransız silahlı kuvvetleriyle birleşti [151] .
İtalya, kendi direniş hareketini geliştiren son Batı Avrupa ülkesiydi, çünkü ilk gruplar ancak Eylül 1943'teki ateşkesten sonra kuruldu; ancak, tüm Batı Avrupa'daki en şiddetli gerilla eylemleri ve en kanlı Alman baskıları İtalya'da gerçekleşti. (Monarşistlerden komünistlere kadar) çeşitli anti-faşist siyasi partiler , Direnişin çeşitli ruhları arasındaki ilişkiler her zaman pastoral olmasa ve zaman zaman kanlı olaylara dönüşmese bile, hemen hemen üniter bir komuta yapısı ( Ulusal Kurtuluş Komitesi ) oluşturdular. ( Porzûs katliamı örneğinde olduğu gibi ). Her durumda, İtalyan partizan kuvvetleri gönüllü özgürlük birliklerinde toplandı.1944 boyunca, işgal altındaki topraklarda geçici olarak gerçek " partizan cumhuriyetlerinin " yaratılmasına yol açan geniş çaplı operasyonlar da yapabilen çok sayıda silahlı birlik örgütlemeye geldiler ; Almanların ve İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin işbirlikçi güçlerinin tepkisi eşit yoğunluktaydı ve genellikle sivil nüfusa karşı kanlı misilleme eylemleriyle sonuçlandı ( Marzabotto katliamı , Fosse Ardeatine katliamı ve katliamda olduğu gibi). Stazzema'lı Aziz Anna). Almanya'nın İtalya'da teslim olmasından önceki günlerde, partizan güçleri sonunda Kuzey İtalya'nın en önemli merkezlerinin kurtuluşuna yol açan büyük bir ayaklanma örgütleyebildiler [152] .
Doğu Avrupa ve Balkanlar
Doğu Avrupa ve Balkanlar'daki partizan direnişi, gerilla savaşının özelliklerini Batı Avrupa'dakinden daha hızlı ve çok daha büyük ölçüde üstlendi: Batı'dakinden çok daha şiddetli ve çoğu zaman vahşi sivil katliamlarına dönüşen acımasız Alman ırkçı politikaları. Böylece binlerce insan bölgede bolca bulunan ormanlara, dağlara ve bataklıklara sığındı ve Wehrmacht'ın yıldırım ilerlemesiyle kesilmiş düzenli orduların birçok dağınıkına katılarak onlarca kişiden oluşan gerçek partizan orduları oluşturdular. binlerce personel silahlanıyor. O zamanlar Batı'dan farklı olarak, bölgedeki mücadele, birbirine düşman olan üç farklı grup arasındaki karmaşık bir savaşla karakterize edildi: Alman işgalciler ve onların bünyesine kattıkları işbirlikçi birimler, Sovyetler Birliği tarafından desteklenen Komünist ideolojinin yandaşları ve anti-Komünist milliyetçi direniş grupları; işgalcilere karşı ortak bir cephe oluşturma girişimleri genellikle kısa bir süre sonra başarısız oldu ve birçok alanda komünist ve milliyetçi partizanlar Mihver birlikleriyle savaştıkları kadar birbirleriyle savaşmaya da zaman harcadılar. Aslında Doğu Avrupa'daki gerilla savaşı Almanya'nın teslim olmasıyla bitmemiş, yıllar boyunca devam etmiştir. ve birçok alanda komünist ve milliyetçi partizanlar, Mihver birlikleriyle savaştıkları kadar birbirleriyle savaşmaya da zaman harcadılar. Aslında Doğu Avrupa'daki gerilla savaşı Almanya'nın teslim olmasıyla bitmemiş, yıllar boyunca devam etmiştir. ve birçok alanda komünist ve milliyetçi partizanlar, Mihver birlikleriyle savaştıkları kadar birbirleriyle savaşmaya da zaman harcadılar. Aslında Doğu Avrupa'daki gerilla savaşı Almanya'nın teslim olmasıyla bitmemiş, yıllar boyunca devam etmiştir.1950'ler Sovyet birliklerine ve destekledikleri komünist rejimlere karşı [153] .
Alman işgalinin ilk günlerinden itibaren Polonya, işgalcilere karşı " Polonya gizli devleti " olarak adlandırılan geniş bir direniş hareketi geliştirdi. Ana silahlı oluşum, 400.000 kişiden oluşan Armia Krajowa (AK) idi; Polonya'da sürgündeki hükümete milliyetçi ve sadık olan AK , sayıca daha küçük ama Sovyetler tarafından desteklenen Armia Ludowa'nın komünist partizanlarıyla her zaman kötü ilişkiler içindeydi. AK, Kızıl Ordu Polonya'yı yeniden işgal etmeden önce genel bir ayaklanma gerçekleştirmek için geniş bir plan geliştirdi ( Tempest Operasyonu ), büyük ama başarısız Varşova Ayaklanması ile sonuçlandı.Ağustos-Ekim 1944'te; ancak AK, Almanlarla bu son çatışmalarda ağır kayıplar verdi ve Sovyetler, tutuklama dalgalarıyla kalıntıları sökmek için acele etti. Örgütün hayatta kalanları ( Żołnierze wyklęci , "Lanetli Askerler" olarak anılırlar), en azından 1950'lerin sonuna kadar [154] Sovyetlere karşı bir gerilla savaşını sürdürdüler .
Almanlar tarafından benimsenen acımasız ırk ve mülksüzleştirme politikaları , SSCB'nin işgal altındaki bölgelerinde, Moskova'da yerleşik düzenli bir personel tarafından koordine edilen ve en üst düzeyde 300.000 kişiyi bile bulabilen geniş bir Sovyet Direnişi hareketinin gelişmesine yol açtı . Mihver birliklerinin iletişim hatlarını ve kırsal alanlardaki kontrollerini büyük ölçüde etkilemek [155] . Sovyet partizanlarının en çok hareket ettiği bölgeler Beyaz Rusya, batı Rusya ve Leningrad bölgesiydi, ancak başka yerlerde komünist gerillalar kök salmayı başaramadı. Baltık ülkelerinde güçlü milliyetçi duygular, güvenilir bir komünist partizan hareketinin doğuşunu engelledi: Estonyalılar , Letonyalılarve Litvanyalılar , Alman işgalinin 1940'ta Sovyetler Birliği'ne ilhak edilen ulusal vatanlarının restorasyonuna yol açabileceğinden emindiler, ancak bu umutlar kısa sürede suya düştü ve on binlerce Baltık topluca " Kardeşler " olarak bilinen milliyetçi partizan hareketlere katıldı. orman "; Sovyetlerin bölgeyi yeniden işgalinden sonra, Baltık partizanları en azından 1952'ye kadar umutsuz bir mücadeleye devam ettiler [156] . Benzer şekilde, Ukrayna'da Ukrayna Milliyetçi İsyan Ordusu Komünist partizanlardan önemli ölçüde daha güçlü olduğunu kanıtladı, 300.000 kişiye ulaştı ve kuzeybatı Ukrayna'nın %60'ını kontrol altına aldı [157]; Almanlara, Sovyetlere ve Polonyalı partizanlara karşı amansız bir mücadeleye girişen Ukraynalı milliyetçiler ancak 1950'lerin başında yenildiler [158] .
Yunan Direnişi hemen ideolojik olarak uzlaşmaz iki harekette kutuplaştı, komünist ELAS (sayısal olarak daha güçlü ve tüm ulusal bölgede faaliyet gösterebilen) ve monarşist EDES (daha küçük ve yalnızca Epirus ile sınırlı , ancak Birleşik Krallık'tan alınan destekte güçlü). Ortak bir cephe oluşturma girişimleri kısa sürede başarısız oldu ve Ekim 1943'te ELAS ve EDES, İngiliz kuvvetlerinin de dahil olduğu açık bir savaşta karşı karşıya geldi ve Almanların bölgeden çekilmesinden sonra Ekim 1944'te Atina'ya karaya çıktı; kırılgan ateşkeslerle serpiştirilmiş bu çatışmalar, 1949'un sonuna kadar sürecek olan Yunan iç savaşının habercisiydi [159]. Yugoslavya Halk Kurtuluş Ordusu'nun (EPLJ) Komünistlerinin kısa süre sonra kendi ülkelerinde Yugoslav Ordusunun milliyetçi partizanlarıyla el ele karşı karşıya gelmek zorunda kaldığı Yugoslavya'daki durum da benzerdi.(veya "Çetnikler"); anlaşmazlık öyleydi ki, Çetnikler de birçok durumda komünist partizanlara karşı Eksen'in işgalci güçleriyle işbirliği yapmaya geldi. Bununla birlikte, bu davranış Chetniklere Müttefiklerin desteğine mal oldu, bu da her şeyi Komünist partizanlara akıttı: 1944'ün sonunda EPLJ, İngiliz ve Sovyet yardımı sayesinde, dört orduda örgütlenmiş 800.000 savaşçıyla gerçek bir düzenli ordu haline geldi. ve son Alman mevzilerine karşı son Müttefik taarruzlarına özerk olarak katılabilecek ağır mekanize kuvvetler ve hava filoları ile yaklaşık 50 tümen.
Asya
Japonlar, kendilerini Avrupalıların sömürge boyunduruğundan Asya halklarının kurtarıcıları olarak önermelerine rağmen, işgal ettikleri topraklarda, yerel ekonomileri Japonya'nın savaş taleplerine köleleştirerek, hammaddelere el koyarak ve her türlü muhalefeti acımasızca bastırarak sert politikalar uyguladılar. ; En talihli bölgeler (Filipinler ve Burma gibi) her bakımdan Japonya'ya boyun eğen kukla hükümetlere devredildi, en talihsizleri (Kore, Malezya ve Endonezya gibi) toplumun gerçek "Japonlaştırma" politikalarına tabi tutuldular . 160 ] . Tahmin edilebileceği gibi, bu yalnızca işgalcilere karşı direniş hareketleri yarattı.
Bazı direniş hareketleri, Thai Seri Thai veya Kore Kurtuluş Ordusu örneğinde olduğu gibi, doğrudan Müttefikler tarafından oluşturuldu ; bazı durumlarda, özel müttefik birimler, zulüm gören etnik azınlıkları ( Borneo Daiacchi veya Burma Karen gibi) Japonlara karşı silahlandırdı. Diğer direniş hareketleri, bunun yerine, başta komünist olmak üzere yerli siyasi partilerin ifadesiydi: Malezya halklarının Japon karşıtı ordusunun veya Birmanya anti-faşist örgütünün durumu buydu; Bu hareketlerin birçoğu hem Japonlara hem de Viet Minh örneğinde olduğu gibi eski sömürge otoritelerinin restorasyonuna karşı çıktı.Çinhindi.
Sayısal olarak en güçlü Japon karşıtı Direniş hareketleri Çinli ve Filipinlilerdi. Japonya tarafından Çin'e dayatılan acımasız işgal rejimi, cephe hattının gerisinde faal olan çok sayıda gerilla grubu yarattı: büyük ölçüde parçalanmış ve ideolojik olarak Çin Komünist Partisi veya milliyetçi Kuomintang'a destek arasında bölünmüş olsalar da, bu gruplar 325 000 Japon askerinin tutulmasına büyük katkıda bulundu. (ve birkaç on binlerce Çinli işbirlikçi asker ) aksi takdirde başka yerlerde istihdam edilecekti. Filipin Direnişi eşit derecede yaygındı, hatta takımadaların sayısız adasına dağılmış 270.000 gerilla vardı [161]; Bu grupların çoğu Filipin silahlı kuvvetlerinin dağılmasından kaynaklandı ve ABD yetkilileri tarafından yönetilip desteklendi, ancak komünist ideoloji grupları ( Hükbalahap ) veya azınlıkların hem yeni hem de eski işgalcilere ( Müslümanlar ) düşman olan ifadelerinde bir eksiklik yoktu. Güney adalarında yaşayan
Savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar
Holokost ve Porajmos
İkinci Dünya Savaşı döneminde, Nazi kurumlarının iktidarı ele geçirmelerinden bu yana başlattıkları ırksal zulüm politikalarının zirvesi görüldü. Tüm insan ve etnik grup kategorileri Almanlar tarafından Untermensch (kelimenin tam anlamıyla "insan-altı") olarak etiketlendi, " Aryan ırkı "ndan daha aşağı kabul edildi ve bu nedenle tüm haklardan yoksun bırakıldı ve her türlü zulme maruz kaldı; Nazi nefretinin nesneleri özellikle Yahudiler , Roman halkları , Slav halkları , eşcinseller , akıl hastaları ve engelliler, bazı dini azınlık türleri ( Yehova Şahitleri ve Pentikostallar gibi ) idi.
Bu insan kategorilerinin ekonomik ve sosyal ayrımcılığı, esir kamplarında tutulmaları ( Lager ) ve ilk imha girişimleri ( Aktion T4 örneğinde olduğu gibi , akıl hastalarını ve genetik hastalık taşıyıcılarını bastırma programı) vardı. 1930'lar kadar erken bir tarihte gerçekleşti, ancak savaş başladıktan sonra bir dalgalanma yaşadı. Polonya'nın işgalinden hemen sonra, Nazi yetkilileri Polonya aydınlarının üyelerini toplu olarak öldürmeye başlarken , Genel Hükümet'in toprakları Almanya'dan sürülen Yahudiler ve batıdaki işgal altındaki bölgeler için bir gözaltı alanı olarak seçildi. Polonya'nın çeşitli şehirlerinde tanrılar kurulduyüz binlerce insanın zorla toplandığı ve kısa süre sonra hastalık ve yetersiz beslenmenin kurbanı olduğu Nazi gettoları ; Varşova gettosunda sadece 1941'de 40 000 kişi açlıktan öldü [162] .
Haziran 1941'de Sovyetler Birliği'nin işgali vahşette bir artışa yol açtı: özel olarak tahsis edilmiş SS birimleri ( Einsatzgruppen ), Yahudiler, Çingeneler, siyasi komiserler , parti üyeleri gibi geniş insan kategorilerini kurşuna dizerek ve yargısız infazlarla ortadan kaldırmakla görevlendirildi. Komünist ve özürlü insanlar, bunda aynı zamanda Sovyet sivil nüfusu ve Yahudi topluluklarını tespit etmek, toplamak ve öldürmek amacıyla sık sık birimleri ayıran Wehrmacht'ın düzenli birlikleri tarafından da destekleniyor. Yaygın anti -Semitik duyguSSCB'nin batı bölgelerinde, Alman ordusu tarafından yerel olarak toplanan işbirlikçilerin ve müttefik birliklerin bölümlerinin de yardımıyla gerçekleştirilen muazzam oranlarda katliamların örgütlenmesine yol açtı: Babij Jar'ın 29-30 Eylül'deki katliamı tüm 33.000'den fazla Kiev Yahudisinin Ukraynalı işbirlikçilerin yardımıyla öldürülmesi, 22-24 Ekim tarihlerinde Alman ve Rumen düzenli askerler tarafından gerçekleştirilen Odessa katliamı 75.000 ila 80.000 arasında kurbana neden olurken, Kasım- Riga civarında Rumbula katliamı Aralık, 25.000 Yahudi'nin ölümünü gördü; Einsatzgruppen'in resmi raporları, Aralık 1942'ye kadar 1 152.000 Yahudi'nin idam edildiğini belirtti [163].
İşgal altındaki Polonya ve Sovyet topraklarına uygulanan muamele aşırı gaddarcaydı: Hitler'in planlarında doğudaki fethedilen bölgelerin, milyonlarca yerel Slav'ı yönetmekten sorumlu Alman kökenli bir yönetici sınıfın olduğu sömürge tarzı bir rejime köleleştirilmesi gerekiyordu. önemli bir kölelik durumuna indirgenmiş; yerel nüfusun yöneticilerin ihtiyaçları üzerindeki herhangi bir "fazlası", Uralların ötesine sürülmeli ya da ölüme terk edilmeliydi. Hammadde ve gıda üretiminin tamamı Almanların ihtiyaçlarına hizmet ediyordu ve binlerce açlıktan ölüme neden oldu ( yalnızca Harkov'da 80.000 kişi)), yüz binlerce insan köle işçi olarak çalışmak üzere Almanya'ya zorla gönderilirken (Eylül 1944'te Avrupa'nın her yerinden 7847.000 yabancı, neredeyse tamamı zorla sınır dışı edildi, Alman fabrikalarında çalıştırıldı [164] ). Slav kökenli bir entelektüel sınıfın herhangi bir görüntüsü, idam dalgaları tarafından bastırıldı; Almanlar, en ufak bir muhalefet belirtisinde katliamlar gerçekleştirerek bir terör rejimi kurdular: Ukrayna'daki yaklaşık 250 köy tamamen yerle bir edildi ve sakinleri yerel partizanlar için şüpheli sığınaklar olarak imha edildi [165] . Alman ırkçı politikaları kaçmadıDoğu cephesindeki en yüksek Alman askeri karakollarının onayıyla, Almanların eline geçen 5,5 milyon Sovyet askerinin yaklaşık 3,3 milyonu infazlar, açlık, yoksunluk ve donma nedeniyle büyük esir kamplarında öldü [166] .
20 Ocak 1942'de Wannsee konferansı , Avrupalı Yahudilere yönelik gerçek bir soykırımda gerçekleşen sözde " Yahudi sorununa nihai çözüm "ün uygulanmasını sağladı: birincil amaçla işgal altındaki Polonya topraklarında imha kampları kuruldu. oraya gelen mahkûmları ya korkunç yaşam koşullarında zorla çalıştırarak ya da gaz odaları aracılığıyla gruplar halinde bastırarak öldürmek ; kampların sistemi bilimsel ve endüstriyel planlama tekniklerine göre düzenlenmiş, esirlerin demiryolu ağı üzerinden nakledilmesi ve cesetlerin cesetlerin ortadan kaldırılması için sistem detayına dikkat edilmiştir.krematoryum fırınları ; İnsanlar üzerinde acımasız deneyler yapmak için mahkumların kullanılması alışılmadık bir durum değildi . Almanlar tarafından işgal edilen toprakların Yahudi ve Roman nüfusunun büyük bir kısmı kademeli olarak imha kamplarına taşındı ve imha savaşın son günlerine kadar devam etti: Polonya'nın işgal altındaki toprakları Kızıl Ordu tarafından işgal edildiğinde, mahkumlar, gerçek ölüm yürüyüşleri yoluyla Almanya'daki diğer toplama kamplarına nakledildi [162] .
Almanya'nın ırksal politikalarının neden olduğu kayıpların sayısını hesaplamak çok zordur, ancak yıllar boyunca yapılan birçok çalışma, yaklaşık 6 milyon Yahudi, 6 milyon Sovyet sivili, 1, 8 milyon Polonyalı sivil dahil olmak üzere 15 ila 17 milyon ölüm tahminine ulaştı. 250.000'den fazla engelli ve 196.000 ile 220.000 Roman arasında [167] .
Diğer Eksen suçları
Avrupa tiyatrosu
Irksal güdüler temelinde işlenen suç eylemleri ve katliamlar yalnızca Almanların ayrıcalığı değildi. Yugoslavya'nın temsil ettiği karmaşık etnik mozaik, savaş yıllarında yozlaşarak, özellikle Sırp topluluklarını etkileyen kanlı çatışmalara ve katliamlara dönüştü : Voyvodina'da Macar işgal birlikleri Sırplara karşı misillemeler ve katliamlar gerçekleştirdi, bunların en ciddisi Novi katliamıydı. Ocak 1942'de 3 000 kişinin ölümüne yol açan üzücü [168]. Hırvatistan Bağımsız Devleti, sınırları içinde yaşayan Sırplara karşı geniş çaplı imha politikaları yürüttü ve 320.000 ila 340.000 arasında kurban (yaklaşık 30.000 Hırvat Yahudisi ve 15.000 ila 20.000 Roman) ile sonuçlandı; 77.000 ila 99.000 arasında insanın öldürüldüğü Hırvatistan'da düzenlenen en büyük toplama kampı olan Jasenovac toplama kampı kötü şöhretli oldu [169]. Almanya'nın Avrupalı müttefiklerinin tamamı (Finlandiya hariç) Yahudilere karşı Almanlarınkine benzer ayrımcı politikalar benimsediler ve yabancı olan Yahudileri veya yakın zamanda ilhak edilen topraklarda yaşayan Yahudileri, çoğu zaman teslim etmeyi reddetmelerine rağmen, imha kamplarına sürdüler. Kendi ulusal topraklarında yaşayan Yahudiler Almanlara: bazı durumlarda bu, bazı ulusal Yahudi topluluklarını Holokost'tan kurtardı (Bulgaristan'da olduğu gibi [170] ), ancak diğerlerinde yalnızca, bu bölgelerin Alman işgalini takiben kaçınılmaz olan sınır dışı edilmeyi ertelemeye hizmet etti ( Macaristan [171] ve İtalya [172] örneklerinde olduğu gibi ).
Alman Waffen-SS birlikleri, 27 Mayıs 1940'ta Le Paradis katliamı ( yakalandıktan sonra öldürülen 97 İngiliz savaş esiri) ve katliamda olduğu gibi, hem doğu hem de batı cephelerinde tekrarlanan savaş suçlarından suçluydu. Malmédy'den 17 Aralık 1944'te (84 ABD'li mahkum öldürüldü); SS birimleri , 10 Haziran 1942'de Çekoslovakya'daki Lidice katliamında (340 vurularak öldürülüp imha kamplarına sürüldü), Fransa'daki Oradour-sur-Glane katliamında olduğu gibi, işgal altındaki nüfusa verilen en acımasız misillemelerle suçlandı. 10 Haziran 1944 (642 ölü) ve Marzabotto katliamı29 Eylül-5 Ekim 1944'te İtalya'da (770 ölüm). Alman düzenli ordusunun birimleri bile, 23-28 Eylül 1943'teki Kefalonya katliamında ( 6500 İtalyan askerinin yakalandıktan sonra vurulması [173] ) veya 13'teki Kalavrita katliamında olduğu gibi suç ve vahşet işlemekten muaf değildi. Aralık 1943 (696 Yunan sivil misilleme olarak vuruldu [174] ). Bazı suçların işlenmesi, Alman hükümeti tarafından Komutanlık Emri , Komiserlik Emri ve "Gece ve Sis" Kararnamesi gibi uygun resmi hükümlerin yayınlanması yoluyla bir şekilde "kurumsallaştırıldı" .
İtalyan işgal birlikleri Yugoslavya ve Yunanistan'da diğer Mihver kuvvetleri tarafından işlenenlerden çok da farklı olmayan misilleme eylemleri gerçekleştirdi (savaş alanında şaşırtan yaralı partizanların veya geçerli erkeklerin öldürülmesi, sivil nüfus arasında rehin alınması ve ateş edilmesi, köylerin yıkımı) Almanlar veya Hırvatlar tarafından vurgulanan aşırı vahşetle olmasa da; en ciddi olaylardan biri, 16 Şubat 1943'te Yunanistan'daki Domenikon katliamıydı (bir partizan saldırısına misilleme olarak yaklaşık 145 sivil öldürüldü). On binlerce sivil, özellikle Yugoslavlar, yerel direnişi desteklediklerinden şüphelenildiği için İtalyanlar tarafından toplama kamplarına sürüldü; Rab toplama kampı özellikle zordu1942 ve 1943 yılları arasında 10.000 mahkumun yaklaşık beşte birinin açlık ve hastalıktan öldüğü yer. Yunanistan'da, Almanlar ve İtalyanlar tarafından yürütülen mal soygunu politikası, nüfus arasında yaklaşık 360.000 ölümle sonuçlanan yıkıcı bir kıtlığın patlak vermesine neden oldu (savaşın toplam Yunan kurbanlarının yarısından fazlası) [175] .
Asya tiyatrosu
Japonya'nın Asya'daki işgal politikaları, Aralık 1937'deki Nanking katliamı olaylarının daha önce vurguladığı gibi, Almanya'nın Avrupa'da benimsediği politikalardan farklı değildi. pratikte taciz ve katliam dalgaları ile sonuçlandı: Malezya'nın fethinden sonra, orada en az 70.000 Çinli sakin toplandı ve Sook Ching olarak bilinen bir tasfiyede Japon birlikleri tarafından büyük ölçüde katledildi . Söz konusu nüfuslara dayatılan zorunlu çalışma sistemi Almanlarınkine benziyordu: yaklaşık 270.000 Endonezyalı, Japonya'daki fabrikalarda çalışmak üzere ülkeyi zorla terk etmek zorunda kaldı ve çok azı geri döndü [176]. İşgal altındaki diğer bölgelerden binlerce Koreli, Çinli, Filipinli ve diğer kadın , Japon birliklerinin ihtiyaçlarını karşılamak için , bazen zorla ve çoğu zaman aldatma yoluyla, seks kölelerine ( Konfor kadınları olarak adlandırılır) dönüştürüldü; Bazı Japon yazarlara göre toplam 20.000'den Çinli yazarlara göre 410.000'e kadar değişen toplam kadın sayısı konusunda büyük tartışmalar var [177] .
Bir askerin savaşta canlı olarak ele geçirilmesini son derece onursuz bulduğu Japon ırksal inançları ve Japon askeri etiğinin birleşimi, Pasifik'te yakalanan 200.000 Müttefik savaş esirine zarar verdi: uluslararası sözleşmeler tarafından tanınan haklardan yoksun bırakılan mahkumlar, mahkumlar, infaz ve işkenceye maruz kalmanın yanı sıra, yetersiz beslenme, hastalık ve zorunlu çalışma nedeniyle binlerce kişi öldü. Filipinler'de yakalanan 20.000 ABD'li mahkumun yaklaşık yarısı kurtuluştan önce öldü, Tayland'da Khwae Noi Nehri demiryolu köprüsünü inşa etmek için istihdam edilen 60.000 savaş esiri arasında 12.000'i öldürüldü ; Sandakan kampında tutulan orijinal 2.500 mahkumdan sadece altısısavaşın sonunda Borneo'da sağ olarak bulundular [178] . Japon ordusunun biyolojik silah departmanı olan Unit 731'in deneyleri için yaklaşık 3.000 savaş esiri ve sivil insan kobay olarak kullanıldı [179] .
Müttefiklerin Suçları
Batılı müttefikler
Miktar ve yoğunluk olarak Mihver kuvvetlerinden çok daha küçük bir ölçekte olmasına rağmen, Müttefikler ayrıca, Almanlar ve Japonlar tarafından sistematik şiddet kullanımıyla karşılaştırılamayacak olsa da, çatışma sırasında savaş suçları ve vahşetlerinden suçlu oldular.
Savaş esirlerini veya yeni teslim olmuş düşman askerlerini öldürme uygulaması ABD birlikleri arasında bilinmiyor değildi; resmi soruşturmalar nadirdi ve bu nedenle, çoğunlukla yalnızca bireysel askerlerin kişisel hafızalarında bildirilen bu olaylarla ilgili eksiksiz kayıtlar veya arşivler yok [180] . Resmi soruşturmalara yol açan birkaç vaka arasında 10-14 Temmuz 1943 Biscari katliamı (73 İtalyan ve Alman askerinin öldürülmesi [181] esir alındı ) ve 29 Nisan 1945 Dachau katliamı (birkaç kişinin öldürülmesi) vardı. SS muhafızları, asla kesin olarak tespit edilemedi, ancak muhtemelen 50 civarında, özgürlüğün kurtarılmasından hemen sonra.Dachau toplama kampı [182] ). En az bir vakada, Waffen-SS üyelerinin, özellikle Malmédy katliamı olaylarından sonra esir alınmaması gerektiğine dair yazılı olarak, üst düzey ABD subaylarının emirlerine atıfta bulunulmaktadır [183] . Pasifik harekatında, çeşitli hesaplar, ABD [184] ve Avustralya [185] askerlerinin , teslim olan Japonları esir almak konusunda isteksiz olduklarını ve onları yerinde infaz etmeyi tercih ettiklerini bildiriyor; ABD birlikleri arasında, uluslararası sözleşmeler tarafından yasaklanan bir şey olarak, öldürülen Japonların cesetlerinden kelle, diş veya kulak alma uygulaması [186] .
ABD askerleri hem Avrupa savaş alanında hem de Pasifik'te tecavüz etti. Bazı araştırmalara göre, 1942 ve 1945 yılları arasında ABD askerleri İngiltere, Fransa ve Almanya'da yaklaşık 14.000 tecavüz gerçekleştirdi [187] [188] [189] . Pasifik cephesinde görev yapan ABD kuvvetleri tarafından toplu tecavüz suçu işlendiğine dair resmi bir belgesel kanıt yok, ancak çok sayıda ve doğrulanmış tanıklık, Haziran 1945'te Okinawa Savaşı sırasında ABD askerleri ve deniz piyadeleri tarafından çok sayıda tecavüzün işlenmesine atıfta bulunuyor . [191] ; bazı araştırmalar, savaşın sonunda yaklaşık 10.000 Okinawalı kadının ABD askerleri tarafından tecavüze uğradığını tahmin ediyor [192]. 7 Aralık 1941 ile 22 Şubat 1946 arasındaki dönemde ABD askeri mahkemeleri 69 askeri tecavüzden ölüme mahkum etti [193] .
İtalyan kampanyası sırasında, Corps expéditionnaire français en Italie'nin sömürge güçleri, topluca " Fas " olarak bilinen bir dizi olayda, Sicilya ve Aşağı Lazio bölgesinde çok sayıda tecavüzün yanı sıra sivilleri yağmalamak ve öldürmekten suçluydu . Fransa ve Belçika'daki Anglo-ABD birlikleri arasında zaten yaygın olan özel mülkün yağmalanması, birlikler Almanya'ya girdikten sonra yaygın bir uygulama haline geldi [194] .
Sovyetler Birliği
Doğu Polonya'nın Eylül 1939'da ve Baltık devletlerinin Ağustos 1940'ta Sovyet işgali, benzer Alman işgaline imrenecek çok az şey vardı: Sovyet NKVD, çoğu daha sonra öldürülen entelektüelleri, işadamlarını, politikacıları ve kamu görevlilerini tutuklama dalgaları gerçekleştirdi. . Nisan ve Mayıs 1940 arasında, Katyn Ormanı'nda 21.000'den fazla Polonyalı subay ve asker gizlice öldürüldü .NKVD'den; Bölge daha sonra Wehrmacht tarafından işgal edildiğinde ve katliamın izleri kamuoyuna açıklandığında, Sovyetler bu durumdan Almanları sorumlu tuttu. Şubat 1940 ile Haziran 1941 arasında yaklaşık 2 milyon Polonyalı ve 127.000 Baltık Sibirya veya Orta Asya'ya sürüldü; binlercesi yetersiz beslenme ve hastalıktan telef oldu. Yeni edinilen topraklardaki Yahudi topluluklarına sert davranıldı: yetkililer tutuklandı ve sınır dışı edildi, gençlik dernekleri ve hareketleri kapatıldı ve dini uygulamalara şiddetle karşı çıktı; 1930'larda SSCB'ye sığınan Alman Yahudileri büyük ölçüde toplandı ve Almanya'ya geri döndü [195] .
Barbarossa Operasyonunun kaotik günlerinde, NKVD, SSCB'nin batı bölgelerinde, genellikle panik ve düzensizliğin dikte ettiği bir katliam dalgasına daldı: onları serbest bırakmamak veya Almanların ellerine bırakmamak için, NKVD muhafızları öldürüldü toplu cezaevi mahkumları, sadece siyasi mahkumlar değil, aynı zamanda adi suçlular ve çoğu zaman acımasız bir şekilde yargılanmayı bekleyen insanlar; geri çekilen koğuşların bir sonucu olarak binlerce mahkûm daha "ölüm yürüyüşleri" yapmak zorunda kaldı [196] . Stalin, işgal bahanesiyle sadakatinden şüphe duyduğu etnik azınlıklara karşı bir dizi misilleme yaptı: Ağustos 1941'de yaklaşık 600.000 Volga Almanı"Germen" özellikleri çoktan azalmış olmasına ve Nazi işgalini desteklediklerine dair çok az kanıt olmasına rağmen, toplanıp Orta Asya'ya sürüldüler; günlerce sığır arabalarında ve yiyeceksiz seyahat ettikten sonra, binlerce kişinin soğuktan, açlıktan ve hastalıktan öldüğü açık kırsal alanlara boşaltıldılar. 1943 ve 1944 yılları arasında, Mercimek Operasyonunun bir parçası olarak Çeçenler , İnguşlar , Başkurtlar , Kırım Tatarları bir sürgün dalgasına çarptı.ve diğeri; bu toplulukların bazıları gerçekte Almanlarla işbirliği yapmış olsa da, diğerleri dernek tarafından suçlu bulundu. Sürgünler, cinsiyeti ve yaşı ne olursa olsun insanları etkiledi ve buna karşı çıkan veya yolculuğa çıkamayanların katliamları eşlik etti. Toplamda 1,5 milyondan fazla insan SSCB'nin doğu bölgelerine sürüldü; NKVD kaynakları, sınır dışı edilenler arasında, sonuncusu 1956'dan sonrasına kadar evlerine dönemeyen 231.000 kişinin öldüğünü tahmin ediyor [197] .
SSCB'nin sınırlarını bir kez geçtikten sonra, Kızıl Ordu güçleri, Almanların Sovyetler Birliği'nde neden olduğu yıkımın bir tür büyük intikamı olarak, defalarca yağmalamaya, sivilleri öldürmeye ve tecavüzlere maruz kaldı; Sovyet komutanlıkları bu tür uygulamalara izin vermemiş veya teşvik etmemiş, ancak devam etmeleri savaş operasyonlarının devamını engellediği durumlar dışında temelde onları önlemek veya durdurmak için hiçbir şey yapmamıştır [198]. 6 Şubat 1945'te Stalin'den gelen bir emir, SSCB'deki savaşın yol açtığı hasarın onarılmasına yardımcı olabilmeleri için yaşları 17 ile 50 arasındaki tüm çalışan Almanların sınır dışı edilmesini emretti; Erkeklerin çoğu orduda olduğundan, sınır dışı edilenlerin çoğu kadındı. Özel mülkiyetin yağmalanması olağan hale geldi ve çatışmanın sonuna doğru tüm sanayi tesisleri SSCB'ye taşınmak üzere söküldü. Müttefik işgaline karşı Alman direniş hareketi (sözde Werwolf) nihayetinde birkaç eylemde bulundu, ancak Sovyetlerin Almanya'ya şimşek hızında ilerleyişi, birkaç Alman askeri grubunu düşmanın gerisinde kesip izole etti ve burada çoğunlukla geçimlerini sağlamak için Kızıl Ordu konvoylarına saldırdılar; bu faaliyetler Sovyet komutanları tarafından organize direniş eylemleriyle karıştırıldı ve misilleme olarak birkaç Alman köyü yerle bir edildi ve sakinleri vuruldu [199] .
Tecavüz Sovyet birlikleri arasında yaygın bir faaliyet haline geldi: Alman kadınlarına ek olarak, Polonyalı kadınlar ve zorunlu çalıştırmadan serbest bırakılan Sovyet kadınları da mağdur oldu. Rus tarihçiler [200] tarafından yalnızca yaklaşıklık ve ihtilaf konusu ile tahmin edilmesine rağmen , sayılar yüksektir: yaklaşık 2 milyon Alman kadını [201] [202] , çoğu toplu tecavüz sırasında Sovyet askerleri tarafından tecavüze uğradı; hepsi olaydan travma geçirdi ve hayatta kalanlar arasında intiharlar sıktı: bir doktor, Berlin'de tecavüze uğrayan 100.000 kadından yaklaşık 10.000'inin kendi canına kıydığını tahmin ediyordu. Karşı koymaya veya tecavüzü önlemeye çalışanlar genellikle öldürüldü [203]. Sovyet birlikleri ayrıca, Ağustos 1945'te Mançurya'nın işgali sırasında sivillere tecavüz, yağma ve öldürme eylemleri gerçekleştirdi [204] [205] .
Kurtarılan Sovyet savaş esirleri ve köle işçi olarak çalışmak üzere sınır dışı edilen sivillere büyük şüpheyle davranıldı ve bunların birçoğu NKVD tarafından tutuklandı veya öldürüldü. İşbirlikçi birliklere katılan (tahmini bir milyon ile bir buçuk milyon arasında olduğu tahmin edilen) Sovyetler, Kızıl Ordu tarafından ele geçirildikten sonra hemen hemen her zaman olay yerinde idam edildi: birçoğu siyasi inançlar için Almanların hizmetine girmiş olsa da, birçoğu Almanların hizmetine girmişti. diğerlerine sadece esir kamplarında ölümden kaçınmak için katılmışlardı [206] .
Yugoslavya
Tito'nun partizan güçleri tarafından Yugoslavya'nın kurtuluşuna da benzer bir "gösteri" eşlik etti: İşbirlikçilere veya savaş suçlularına karşı olduğu kadar cinayetler ve zulümler de yanlış veya doğru, yanlış ya da doğru, yeni bir savaşa düşman olan tüm etnik gruplara veya çeşitli kişilere karşı yöneltildi. Yugoslavya'da komünist rejim. Ekim 1944'te Voyvodina bölgesinin yeniden fethinden sonra, yerel Macar azınlık, Yugoslav partizanlar tarafından ölümlere ve esir kamplarında göz altına alınmaya maruz kaldı ve tahminen 20.000 ila 50.000 arasında [207] ; benzer bir kader , Tuna Swabians'ın Alman azınlığını etkiledi: siyasi haklardan yoksun bırakıldı, bunların yaklaşık 50.000'i idamlardan veya Yugoslav gözaltı ve çalışma kamplarında açlık ve zorluktan öldü [208] .
Mayıs 1945'te Hırvatistan Bağımsız Devleti'nin dağılması, on binlerce Hırvat, askeri ve sivilin Batılı Müttefiklerin korumasını elde etmeyi umdukları Avusturya'ya göçüne tanık oldu; bununla birlikte, İngiliz birlikleri Hırvatları Yugoslavya'ya geri göndermeye karar verdi ve " Bleiburg katliamı " olarak bilinen bir dizi olay sırasında, binlercesi partizanlar tarafından özetle infaz edildi: tahmini kurban sayısı 50.000 ila 140.000 arasında değişiyor [ 207] . Benzer bir akıbet, işbirlikçi birimler ve Avusturya'ya kaçan Sloven siviller tarafından da karşılandı:[209] . Savaştan hemen sonraki dönemde Sloven ve Hırvatların öldürülmesi, Eylül 1943'te başlayan obruk katliamları olarak bilinen olaylar sırasında İtalyanların Venezia Giulia ve Dalmaçya'daki cinayetlerine katıldı: Yugoslavların İtalyan kurbanlarının sayısı 4.000'di. ve 5.000., yerel faşistler de dahil olmak üzere, aynı zamanda yönetici sınıfın üyeleri, partizan veya anti-faşist örgütler ve genel olarak bölgenin Yugoslavya'ya ilhakına karşı çıkan kişilikler [210] .
savaşın sonuçları
Bölgesel değişiklikler
Müttefikler ve küçük Mihver devletleri arasındaki barış koşulları, 10 Şubat 1947 tarihli Paris anlaşmalarında tanımlandı . Doğu Avrupa'nın sınırları, 1938'in başındaki duruma büyük ölçüde geri getirildi, ancak bazı değişiklikler yapıldı: Romanya Dobruja'yı Bulgaristan, Finlandiya'ya devretmek , 1939-1940 kış savaşının halihazırda yol açtığı toprak kayıplarını tanımak zorunda olmanın yanı sıra, Petsamo bölgesini Sovyetler Birliği'nin lehine kaybetti; Avusturya bağımsızlığını yeniden kazandı, ancak bir işgal rejimine tabi tutuldu.1955'e kadar kazanan güçler tarafından. 1939 ile 1940 arasında Sovyetler Birliği'nin (Doğu Polonya, Baltık Devletleri ve Besarabya) elde ettiği toprak kazanımları da tanındı ve bu da Doğu Prusya ve . Transcarpathia'nın
İtalya tüm sömürge imparatorluğunu kaybetti (Etiyopya bağımsız döndü ve Eritre kendini ilhak etti, Oniki Adalar Yunanistan'a döndü, Libya ve Somali bir güven döneminden sonra sırasıyla 1951 ve 1960'ta bağımsızlık kazandı) ve Fransa ve özellikle Yugoslavya lehine toprak tavizleri vermek zorunda kaldı. ; İtalya'nın doğu sınırının tanımı uzun bir diplomatik krizi tetikledi, ancak 1954 Londra muhtırası ve 1975 Osimo Antlaşması ile kesin olarak çözüldü: Zara , Istria ve Venezia Giulia'nın büyük bir kısmı Yugoslavya'ya, Trieste ise Yugoslavya'ya devredildi.Anglo-Amerikan işgali döneminden sonra İtalya'ya döndü. Savaşın ayaklanmaları, 1946'da yapılan bir referandumla monarşiyi kaldırıp cumhuriyet rejimine geçen ülkeyi derinden etkiledi [211] .
Japonya ile ilgili müzakereler daha uzun sürdü ve 8 Eylül 1951'de San Francisco Antlaşması'nın imzalanmasına yol açtı : ülke, anavatan adaları dışında elde edilen tüm fetihlerden mahrum bırakıldı, pratikte ilkinden önceki sınırlara geri getirildi . -Japon savaşının yanı sıra Kuril Adaları'nın Sovyetler Birliği'ne bırakılması zorunluluğu. Antlaşma , savaşın hemen ardından ABD tarafından kurulan Japonya işgal rejimine son verdi ; bu dönem pasifist tarzda yeni bir anayasanın onaylandığını gördü ve Japon toplumu katı ve hiyerarşik bir yapıdan daha çoğulcu ve modern bir yapıya dönüştü ve ülkeyi ekonomik bir refah çağına doğru başlattı.[212] .
Almanya daha sert muamele gördü: Temmuz 1945'teki Potsdam konferansında kurulduğu gibi, doğu sınırı Oder-Neiße hattına çekildi ve Silezya, Pomeranya ve Doğu Prusya'nın güney kısmı Polonyalılar tarafından kaybedilen toprakların tazminatı olarak Polonya'ya verildi. batıda Saarland sanayi havzası, Fransa'nın kontrolü altında Saar'ın koruyucusu olarak kurulurken , Sovyetler Birliği'nin yararına ; Alman topraklarının geri kalanı ve Berlin şehri dört işgal bölgesine bölündü.muzaffer güçlere tabidir. Alman sorununun genel bir tanımı, Müttefikler içinde ortaya çıkan çatışmalar tarafından engellendi ve ülke bölünmüş kaldı: 26 Mayıs 1952 tarihli Genel Antlaşma ile Batılı güçler bağımsız bir Alman devleti olan Federal Cumhuriyet'in anayasasını kabul ettiler. Almanya'nın işgal ettiği bölgelerde, ancak Sovyet bölgesi , Alman Demokratik Cumhuriyeti olarak Moskova'nın yörüngesi altında kaldı ; Berlin'in kendisi Batılı Müttefikler tarafından kontrol edilen bir batı bölgesi ve Sovyetler tarafından kontrol edilen bir doğu bölgesi olarak bölünmüştü [213] .
Sosyal ve politik sonuçlar
İkinci Dünya Savaşı, modern tarihin en yıkıcı çatışmasıydı: hiçbir zaman kesin olarak tanımlanmayan çatışmanın neden olduğu ölümlerin tahminleri, 25,5 milyonu Sovyet, 13,5 milyonu Çinli, 6 milyon Polonyalı (öncekilerin beşte biri) dahil olmak üzere 55 milyon ila 60 milyon arasında değişiyor. -savaş nüfusu, dahil olan ülkeler arasında en yüksek oran [214] ), 5,25 milyon Alman, 2,6 milyon Japon, 440.000 İtalyan, 300.000'den fazla İngiliz ve 290.000 Amerikalı [215]; kurbanların aşağı yukarı yarısı sivildi. Ekonomik ve altyapı hasarı çok büyüktü: Sovyetler Birliği'nde 25 milyon ve Almanya'da 20 milyon insan evsizdi, Hollanda'da yol sisteminin ve kanalların %60'ı, 219.000 hektarlık araziyi su basması sonucu tahrip etmişti. ticaret filosunun üçte biri batmıştı, Yugoslavya'da endüstriyel kapasitenin üçte biri kaybedilmişti [214] . Yalnızca Birleşmiş Milletler Yardım ve Rehabilitasyon İdaresi'nin büyük çabaları 1918 İspanyol gribini örnek alan yıkıcı salgınların patlak vermesini engelledi [216] .
Kıta Avrupası'nın büyük bölümünde şehirlerin yıkılması, milyonlarca mültecinin ve yerinden edilmiş kişinin yaratılmasına yol açtı: Eylül 1945'te, UNRRA kendisini müttefik ülkelerden 6 795 000 mülteciyi ve ayrıca birkaç milyon Alman yerinden edilmiş kişiyi yönetirken buldu; Almanya'da kurulan mülteci kamplarının sonuncusu 1957'den önce kapanmadı [217] . Barış antlaşmalarının dayattığı toprak değişiklikleri nedeniyle yerinden edilmiş kişilerin sayısı daha da arttı: Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda sınırlar büyük değişikliklere uğramışsa, ancak halklar İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda genellikle bulundukları yerde kalmış olsalardı. Dünya Savaşı'nda sınırlar çok az radikal değişiklik yaşadı (Polonya örneği hariç), ancak nüfus zorla göç etmeye zorlandı; bu doğrudan bölümlere yol açtıetnik temizlik , ancak bu o sırada onaylanmama veya utanma uyandırmamıştı. Milyonlarca Alman , yüzyıllardır yaşadıkları topraklardan (yaklaşık 7 milyonu Polonya'ya, 3 milyonu Çekoslovakya'dan, 786.000'i Romanya'dan, 623.000'i Macaristan'dan ve 500.000'i Yugoslavya'dan), İtalyan halklarının paylaştığı bir kader olarak kovuldu. Venezia Giulia ve Dalmaçyave Kore, Çin, Tayvan ve Sahalin'deki Japon yerleşimciler tarafından. Bir milyon Polonyalı, SSCB'ye ilhak edilen bölgelerden ayrıldı veya sınır dışı edildi, 500.000 Ukraynalı ise tam tersi yöne gitti; Çekoslovakya ve Macaristan arasındaki nüfus mübadelesi, 240.000 kişinin şu ya da bu yönde yerinden edilmesine yol açarken, 400.000 güney Yugoslavya sakini, İtalyanlar ve Almanlardan temizlenen bölgeleri doldurmak için kuzeye getirildi. Sonunda, imha kamplarından kurtulan birkaç bin Yahudi, İngiliz Filistin Mandası'na kitlesel bir göçe başladı ve yerel Arap nüfusla uzun süreli bir çatışmaya yol açtı [215] [218] .
Savaşı engelleyemediği açık olan Milletler Cemiyeti feshedildi ve yerine 1945 yılında Birleşmiş Milletler Teşkilatı kuruldu . Büyük çatışmayı takip eden dönemin barış ve uluslararası işbirliği ile karakterize edildiği umudu kısa sürede ortadan kalktı: Eğer Batı Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri'nin himayesi altında, bir ekonomik refah çağına doğru hareket ederse (özellikle ABD'nin mali yardımın başlamasından sonra). Marshall Planı olarak bilinen yeniden yapılanma planı ) [219]Doğu Avrupa ülkeleri, esas olarak Stalin'in, SSCB'nin başka bir sürpriz işgalinin tekrarını önleyecek bir bariyer oluşturma arzusundan hareketle, yavaş yavaş Sovyet yanlısı komünist rejimlerin kurulmasına tanık oldular. Daha 1946'da, Churchill'in ünlü bir konuşmasında işaret ettiği gibi, Avrupa'yı iki bloğa bölmek için bir " Demir Perde " inmişti: batıda ABD'nin müttefikleri, 1949'dan beri Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nde birleştiler , doğuda, 1955'ten beri Varşova Paktı'nda birleşen Sovyetler Birliği'nin uydu devletleri ; iki blok arasındaki askeri, siyasi ve diplomatik muhalefet bu nedenle uzun bir "[220] .
Savaş, dünya gücünün yeniden dağılımına yol açtı, Avrupalı güçler bir gerileme dönemine girerken şimdi düzenli olarak Amerikalıların ve Sovyetlerin eline geçti; buna , özellikle Japonların yenilgilerinin Batılı sömürgecilerin sahip olduğu yenilmezlik havasını kırdığı Asya'da dekolonizasyon fenomeninin büyük yeniden başlamasıyla tanık olundu [221] . Bu fenomen yeni çatışmalar olmadan değildi: Filipinler 1946'da barışçıl bir şekilde bağımsızlığını elde ederken, Anglo-Hint İmparatorluğu 1947'de dağıldı ve Hindistan ve Pakistan'ın yeni bağımsız devletlerine bölündü .yeni sınırların tanımlanması için bir silahlı çatışmalar, katliamlar ve nüfus göçü mevsimine yol açtı. Fransa ve Hollanda dekolonizasyona silahla karşı çıkmaya çalıştılar ve sonunda iki kanlı çatışmaya, Çinhindi Savaşı ve Endonezya Bağımsızlık Savaşı'na karıştılar ; Sonunda, Endonezya 1949'da bağımsızlığını kazanırken, Fransız Çinhindi 1955'te yeni Kuzey Vietnam , Güney Vietnam , Kamboçya ve Laos eyaletlerine yeniden dağıtıldı [222] .
Batı blokları ile Doğu blokları arasındaki ideolojik çatışma kısa süre sonra kendisini Asya'da da teyit etti: 1949'da Mao Komünistleri, Çin'de Çan Kay-şek'in Kuomintang'ını Tayvan'a sığınmaya zorlayarak nihayet uzun Çin iç savaşında zafer kazandılar. 1950 Sovyet uydusu Kuzey Kore ile ABD destekli Güney Kore arasında Kore Savaşı'nın patlak vermesi, dünyanın geri kalanını yeni bir çatışmaya sürüklemekle ciddi şekilde tehdit etti.
Not
- ^ Garcon 1999 , s. 13-14 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 22-23 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 23-27 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 42-45 .
- ^ Biagi 1995 , s. 146.
- ^ Peillard 1992 , s. 47.
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 46-47 .
- ^ Biagi 1995 , s. 47.
- ^ Salmaggi, Pallavisini 1989 , s. 48.
- ^ Shirer 1971 .
- ^ Shirer 1971 . Horne 1970 .
- ^ Churchill 1948 , Cilt 3 ; Shir 1971 .
- ^ Kershaw 2001 ; Irving 2001 ; Shirer 1990 ; Jacobsen & Rohwer 1974 .
- ^ Churchill 1948 , cilt. 2 ; Jacobsen & Rohwer 1974 .
- Bauer 1971 .
- ^ Horne 1970 ; Shirer 1971 ; Deighton 1979 .
- ^ De Felice 1981 ; Ağız 1996 ; Pieri & Rochat 2002 .
- ^ Rochat 2005 , s. 246-251 .
- ^ Churchill 1948 , cilt. 2 .
- ^ Rochat 2005 , s. 286-292 .
- ^ Rochat 2005 , s. 294-297 .
- ^ Rochat 2005 , s. 298-302 .
- ^ General Fish - AM Tarih Ofisi, 2002 , s. 37-58 .
- ^ Rochat 2005 , s. 259-266 .
- Willmott ve ark. 2005 , s. 93 _
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 94-95 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 238-240 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 106 .
- Willmott ve ark. 2005 , s. 82-83 .
- ^ Rochat 2005 , s. 302-303 .
- ^ Rochat 2005 , s. 347 _
- ^ Rochat 2005 , s. 292-293 .
- ^ Rochat 2005 , s. 340 _
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 88-89 _
- ^ Irving 2001 ; Kershaw 2001 ; Shirer 1990 ; Hillgruber 1986 .
- ^ Erickson 1975 ; Boffa 1979 ; Werth 1966 .
- ^ Kershaw 2001 ; Shirer 1990 ; Tamer 1993 .
- ^ Overy 1998 , s. 87-88 .
- Glantz & House 1995 ; Erickson 1975 .
- Salisbury 2001 .
- ^ Carell 1966 ; Jacobsen & Rohwer 1974 .
- Boffa 1979 .
- ^ Carell 1966 ; Glantz & Evi 1995 ; Erickson 1975 ; Werth 1968 ; 2000'i aştı .
- ^ Herde 1986 .
- Erickson 1975 .
- ^ Herde 1986 , s. 27-29, 43-56 .
- ^ Garcon 1999 , s. 32 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 110-111 .
- ^ Garcon 1999 , s. 33-35 .
- ^ Herde 1986 , s. 119-132 .
- ^ Smith 2009 , s. 24 .
- ^ Herde 1986 , s. 99-101 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 106-108 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 112-114 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 117, 120-121 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 116-119 .
- ^ Garcon 1999 , s. 47-48 .
- ^ Rochat 2005 , s. 340-341 .
- ^ Rochat 2005 , s. 347-348 .
- ^ Carell 1966 ; Erickson 1975 .
- ^ Carell 1966 .
- ^ Shirer 1990 .
- ^ Almanya ve İkinci Dünya Savaşı .
- ^ Carell 1966 ; Erickson 1975 ; Almanya ve İkinci Dünya Savaşı .
- ^ Erickson 1975 ; Beevor 1998 ; Werth 1968 .
- ^ Churchill 1948 , cilt. 4 ; 2002 .
- ^ Churchill 1948 , cilt. 3 .
- ^ Overy 1998 , s. 206-207 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 552-554 .
- ^ Garcon 1999 , s. 49-50 .
- ^ Garcon 1999 , s. 71-72 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 122-123 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 176-177 .
- ^ Garcon 1999 , s. 73-75 .
- ^ Garcon 1999 , s. 76-77 .
- ^ Almanya ve İkinci Dünya Savaşı ; Jacobsen & Rohwer 1974 .
- ^ Glantz & House 1995 , s. 378-379 .
- ^ Erickson 1975 ; Beevor 1998 ; Jacobsen & Rohwer 1974 .
- Scotoni 2007 .
- Erickson 1983 .
- ^ Carell, Burnt Earth ; Erickson 1983 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 541-544 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 168-171 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 546-552 .
- ^ Garcon 1999 , s. 80 .
- ^ Willmott , s. 178, 210 .
- ^ Garcon 1999 , s. 67 .
- ^ Garcon 1999 , s. 100-101 .
- ^ Kershaw 2001 ; Irving 2001 .
- ^ Bauer 1971 , cilt. 5 .
- ^ Liddel Hart 2009 , s. 608 .
- ^ Liddel Hart 2009 , s. 616-617 .
- ^ General Fish - AM Tarih Ofisi, 2002 , s. 105-108 .
- ^ Rochat 2005 , s. 430-436 .
- ^ Liddel Hart 2009 , s. 735-738 .
- ^ Carell, Burnt Earth ; Erickson 1983 ve Werth 1968 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 739-760 .
- ^ Hastings 1984 ; Wilmot 1953 ; Carell 1960 ; Weinberg 2007 ; Jacobsen & Rohwer 1974 ; Ryan 1960 .
- ^ Bauer 1971 , cilt. 6 .
- ^ Aşırı 1998 .
- ^ Bellamy , s. 710 ; Aşırı , s. 258 ; Glantz & House , s. 315 _
- ^ Erickson 1983 ; Carell, kavrulmuş toprak ; Werth 1968 ; Boffa 1979 ; 1998 ; Ziemke 1971 ; Jacobsen & Rohwer 1974 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 210-211 .
- ^ Garcon 1999 , s. 102 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 212-213 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 252-253 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 250-251 .
- ^ Garcon 1999 , s. 84-87 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 781-795 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 897-924 .
- ^ Erickson 1983 ; Ziemke 1984 .
- ^ Churchill 1948 , cilt. 6 ; Bauer 1971 , cilt. 7 .
- ^ Bauer 1971 ; Werth 1966 .
- ^ Erickson 1983 ; Beevor 2002 ; Oku & Fisher 1995 ; Boffa 1979 , bölüm II .
- ^ Irving 2001 .
- ^ Erickson 1983 ; Beevor 2002 ; Oku ve Fisher 1995 .
- ^ Bauer 1971 , cilt. 7 ; Beevor 2002 .
- Bauer 1971 , cilt. 7 ; Erickson 1983 .
- ^ Beevor 2002 , s. 83 .
- Bauer 1971 , cilt. 7 .
- ^ Beevor 2002 ; Bauer 1971 , cilt. 7 ; Erickson 1983 .
- ^ Erickson 1983 ; Werth 1966 ; Boffa 1979 , bölüm II .
- ^ Wilmot 1953 ; Bauer 1971 , cilt. 7 .
- ^ Bauer 1971 , cilt. 7 ; Hastings 2004 .
- Hastings 2004 ; Wilmot 1953 .
- ^ Hastings 2004 ; Beevor 2002 ; Oku ve Fisher 1995 .
- ^ Hastings 2004 ; Wilmot 1953 ; Bauer 1971 , cilt. 7 .
- ^ Churchill 1948 , cilt. 6 ; Boffa 1979 , bölüm II .
- Erickson 1983 ; Beevor 2002 .
- ^ Garcon 1999 , s. 94-95 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 249-250 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 254-255 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 284-286 .
- ^ Garcon 1999 , s. 106-107 .
- ^ Garcon 1999 , s. 111 _
- ^ Garcon 1999 , s. 112 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 291-292 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 292-293 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 830-832 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 60-63 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 834 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 202-203 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 204-207 .
- ^ Liddell Hart 2009 , s. 845-856 .
- ^ Willmott ve ark. 2005 , s. 286-287 .
- ^ Rochat , s. 442-443 .
- ^ Overy 1998 , s. 104 _
- Thomas ve ark. 1999 , s. 49 .
- ^ Thomas ve ark. 1999 , s. 53-54 .
- ^ Overy 1998 , s. 157 .
- ^ Thomas ve ark. 1999 , s. 65-70 .
- ^ Thomas ve ark. 1999 , s. 79-85 .
- ^ Thomas ve ark. 1999 , s. 3-7 .
- ^ Thomas ve ark. 1999 , s. 8-9 .
- ^ Overy 1998 , s. 157-160 .
- ^ Thomas ve ark. 1999 , s. 18 .
- ^ Overy 1998 , s. 161 _
- ^ Thomas ve ark. 1999 , s. 17-18 .
- ^ Willmott ve ark. 1999 , s. 240-241 .
- ^ Garcon 1999 , s. 53-54 .
- ^ Garcon 1999 , s. 56 .
- Willmott ve ark. 2005 , s. 156-157 .
- ^ Overy 1998 , s. 152-153 .
- ^ Judt 2017 , s. 21 .
- ^ Overy 1998 , s. 144-146 .
- ^ Judt 2017 , s. 27 .
- ^ Holokost ve Nazi Zulmü Kurbanlarının Sayılarının Belgelenmesi , encyclopedia.ushmm.org adresinde . 13 Ekim 2018'de alındı ( 20 Şubat 2020'de arşivlendi ) .
- ^ Yugoslavya'nın Eksen İstilası , encyclopedia.ushmm.org . _ Erişim tarihi: 15 Ekim 2018 ( arşivlendi 16 Ekim 2018) .
- ^ Jasenovac , encyclopedia.ushmm.org adresinde . _ _ Erişim tarihi: 15 Ekim 2018 ( 3 Nisan 2019'da arşivlendi ) .
- ^ Bulgaristan , encyclopedia.ushmm.org adresinde . _ _ Erişim tarihi: 15 Ekim 2018 ( arşivlendi 15 Ekim 2018) .
- ^ Alman İşgali'nden önce Macaristan , encyclopedia.ushmm.org adresinde . Erişim tarihi: 15 Ekim 2018 ( arşivlendi 16 Ekim 2018) .
- ^ ( TR ) İtalya , encyclopedia.ushmm.org'da . Erişim tarihi: 15 Ekim 2018 ( 29 Ekim 2018'de arşivlendi ) .
- ^ Rochat 2005 , s. 434 .
- ^ Alman Wehrmacht Suçları ( PDF ) , verbrechen-der-wehrmacht.de üzerinde . Erişim tarihi: 15 Ekim 2018 ( 25 Kasım 2018'de arşivlendi ) .
- ^ Rochat 2005 , s. 365-375 .
- ^ Garcon 1999 , s. 53-60 .
- ^ “Comfort Women” Sayısı ve Asyalı Kadınlar Fonu ( PDF ) , awf.or.jp adresinde ( 28 Haziran 2007 tarihinde orijinalinden arşivlenmiştir ) .
- ^ Garcon 1999 , s. 63 .
- ^ UNIT 731 - Japan's Biological Warfare Project , unit731.org'da . Erişim tarihi: 15 Ekim 2018 ( 8 Ekim 2018'de arşivlendi ) .
- ^ Stephen Ambrose şunları söylüyor: “Binden fazla [ABD] savaş gazisi ile konuştum. İçlerinden sadece biri bir mahkûmu vurduğunu kabul etti ve biraz vicdan azabı duysa da bunu tekrar yapacağını ekledi. Bununla birlikte, konuştuğum gazilerin kabaca üçte biri, diğer askerlerin silahsız Alman mahkumları elleri havada "Stephen E. Ambrose, Üniformalı Vatandaşlar - Normandiya Çıkarması'ndan Almanya'nın Teslimine , TEA, 2011, ISBN 978-88-502-2100-4 , s. 383-384.
- ^ Gianluca Di Feo, Sicilya 1943, Patton'ın emri: "İtalyan mahkumları öldürün" , disinformazione.it üzerinde . Erişim tarihi: 16 Ekim 2018 ( 4 Mart 2016'da arşivlendi ) .
- ^ Felix L. Sparks, Dachau ve kurtuluşu , 45thinfantrydivision.com adresinde . Erişim tarihi: 16 Ekim 2018 ( 28 Eylül 2011 tarihinde orijinalinden arşivlendi ) .
- ^ Stephen E. Ambrose, Üniformalı Vatandaşlar - Normandiya Çıkarmasından Almanya'nın Teslimine , TEA, 2011, ISBN 978-88-502-2100-4 , s. 385.
- ^ Niall Ferguson, Toplam Savaş Çağında Tutsak Alma ve Tutsak Öldürme: Askeri Yenilginin Politik Ekonomisine Doğru , 11 (2), 2004, s. 148-92.
- ^ Mark Johnston, Fighting the düşman: Avustralyalı askerler ve II. Dünya Savaşı'ndaki düşmanları , Cambridge University Press, 2000, s. 80-81. ISBN 0-521-78222-8 .
- ^ Ben Fenton, Amerikan askerleri 'Japon savaş esirlerini öldürdü ', telegraph.co.uk adresinde . Erişim tarihi: 16 Ekim 2018 ( arşivlendi 19 Ekim 2018) .
- ^ Robert J. Lilly, Zorla Alınan: İkinci Dünya Savaşı Sırasında Avrupa'da Tecavüz ve Amerikan Askerleri , Palgrave Macmillan, 2007. ISBN 0-230-50647-X .
- ^ John H. Morrow Jr,