Murmansk Rusya’nın kuzeybatısındaki Murmansk yönetim biriminin merkezi kenti.
Barents Denizi’ne 12 km uzaklıkta, Kola Körfezinin doğu kıyısnda yer alır.
Kola yarımadasının kuzey kıyısındaki (Murman kıyısı) derin bir fiyort kenarında önemli liman; 412 000 nüf. sanayi merkezidir: gemi, özellikle buzkıran gemileri yapımı; balık konserveleri; kereste sanayii.
Bu liman demiryoluyla Leningrad’a, Kotlaş yoluyla da Rusya’nın ortasındaki şebekeye bağlıdır.
Kutup Denizbilim enstitüsü.
Adının, büyük olasılıkla Saami dilinde yeryüzünün kenarı anlamındaki murman sözcüğünden geldiğine inanılır.
Buz tutmayan Murmansk limanı, Rusya’nın Atlas Okyanusu ve öteki denizlere serbestçe açılan tek kapısıdır.
Murmansk Tarihi
Mütevazı bir balıkçı limanı olan Murmansk, 1916’da kışın kullanılmaya elverişli olduğu için müttefiklerin Rusya’ya verdiği savaş malzemesini alacak şekilde düzenlendi ve demiryoluyla Petrograd’a bağlandı.
Devrimden sonra (nisan 1918), müttefikler buraya Finlandiya’daki Almanların demiryolunu kesmesini önlemek ve general Miller kumandasındaki beyaz ruslara yardım etmek amacıyla asker çıkardılar; ama general Miller geri çekildi (şubat 1920).
İkinci Dünya savaşı sırasında kuzey yolunun son istasyonu olan Murmansk’a müttefik konvoyları ikmal yaptılar; bunu önlemek isteyen Almanların çabalan Duke of York’un Scharnhorst’u yok etmesi üzerine (1944 başı) başarısızlıkla sonuçlandı.