Yunanistan'a 2'nci kurtarma paketine onay
Euro Bölgesi maliye bakanları, 14 saat süren toplantının ardından bugün, Yunanistan'a 130 milyar euro'luk ikinci kurtarma paketini onayladı. Ancak, Yunanistan'ın kurtarma paketinden yararlanmadan önce aşması gereken engeller bulunuyor.
Yunanistan'ın sıkı tasarruf önlemleri alması ve verdiği diğer tavizler karşılığında aldığı 130 milyar euro'luk ikinci kurtarma paketinin onaylanması ve 107 milyar euro'luk borç rahatlatması sağlayan anlaşmanın ana hatları şöyle sıralanıyor:
KURTARMA PAKETİ
Tahvil takası anlaşmasına katılmasını sağlamak için Yunanistan devlet tahvillerini elinde bulunduran özel sektör kreditörlerine bir defaya mahsus olmak üzere 30 milyar euro ödeme yapılacak.
Yunanistan hükümeti 40 milyar euro'yu, tahvil takas anlaşmasıyla karşılaşacağı büyük zararlar yüzünden çökme riskiyle karşılaşacak Yunan bankacılık sektörünü kurtarmada kullanacak.
Kurtarma paketindeki 60 milyar euro ise Yunanistan'ın borcunu finanse etmede kullanılacak.
Anlaşmayla şu anda Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 160 seviyesindeki borç yükünün 2020 yılına kadar yüzde 120,5 seviyesine çekilmesi amaçlanıyor.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Euro Bölgesi ülkelerinin merkez bankaları bilançolarındaki Yunan tahvillerinden elde ettiği kardan feragat edecek.
Tahvil takası anlaşması
Bilançolarında Yunan tahvili bulunduran bankalar, hedge fonlar, emeklilik fonları ve diğer özel sektör yatırımcılarına bu tahvillerin yüzde 53,5'lik kısmını, uzun geri ödeme süreci ve düşük faiz oranıyla silmeleri istendi.
Bu Yunanistan'ın özel sektör yatırımcılarına olan 206 milyar euro tutarındaki borcunu 107 milyar euro azaltacak.
Özel sektör kreditörleri ellerindeki Yunan devlet tahvillerini 30 milyar euro ödeme ve 70 milyar euro tutarında yeni tahvil karşılığında değiştirecek.
Tahviller için faiz oranları 2012 ve 2042 yılları arasında yüzde 2 ile yüzde 4,3 aralığında değişecek.
Yunanistan'ın, anlaşmadan önce yedi yıl olan tahvil geri ödemeleri süresi 30 yıla çıkacak.
Atina'nın tasarruf önlemleri
Askeri harcamalarda, kamu yatırım, emeklilik fonları ve devlet yardımlarındaki kesintiler dahil tasarruf önlemleri tutarı 2,5 milyar euro'yu buluyor.
Yunanistan'ın, yeni kurtarma paketi fonlarının diğer hükümet harcamalarından önce borçların geri ödenmesine ayrılmasını garanti etmek için "emanet hesabı" olacak.
Atina yönetimi borçlarını servis etmenin önceliği olduğunu garantiye alacak yasa çıkaracak.
Yunanistan'da koalisyon hükümetindeki iki büyük partinin liderleri nisan ayında yapılması beklenen genel seçimlerden sonra da kurtarma paketi anlaşması karşılığında verilen sözleri tutacaklarına dair yazılı garanti verdi.
Yunanistan ve Euro Bölgesi için sırada ne var?
Euro Bölgesi liderleri muhtemelen borç krizinin bölgenin diğer borç yükü altındaki ülkelere sirayet etmesinin önüne geçmek için kurtarma fonunun büyüklüğünü artıracaklar. Öncelikle herhangi bir kredi verilmeden önce Yunanistan'ın taahhüt ettiği 30 reformu yasalaştırması ve yaklaşık 3 milyar euro'luk harcama kesintisini uygulaması gerekiyor.
Yunanistan ve Euro Bölgesi için bundan sonraki yol haritası şöyle;
21 Şubat: Euro Bölgesi maliye bakanlarının ikinci kurtarma paketine yeşil ışık yakmasıyla birlikte bugünden itibaren Yunanistan kreditörlerle tahvil takası için halka arz sürecini başlatabilecek. Yunanistan ayrıca 2012 yılı bütçe açığının finansmanını karşılamayla ilgili yasaları hazırlayabilir.
22 Şubat: Yunanistan parlamentosunun ek 325 milyon euro'luk tasarruf önlemlerini oylaması bekleniyor.
24 - 26 Şubat: G-20 ülkeleri maliye bakanları Meksika'da biraraya gelerek Avrupa'daki borç kriziyle mücadelede kullanılması düşünülen IMF fonlarının artırılmasını değerlendirecek.
27 Şubat haftası: Hollanda, Almanya ve Finlandiya parlamentoları Yunanistan'a verilecek kurtarma paketini oylayacak.
1-2 Mart: Avrupa Birliği (AB) liderleri Brüksel'de AB zirvesinde borç krizinin yayılmasını önlemek için Avrupa Finansal İstikrar Fonu (EFSF) ve Avrupa İstikrar Mekanizması'nın (ESM) büyüklüğünü artırıp artırmamayı tartışacak.
Avrupa'nın mevcut kurtarma fonu EFSF'nin miktarı 250 milyar euro, temmuz ayında EFSF'nin yerini alması beklenen ve Avrupa'nın daimi kurtarma fonu olacak ESM'nin ise 500 milyar euro kaynağı olması bekleniyor. İki fonun birlikte işletilmesi mevcut kapasiteyi artıracak.
20 Mart: Yunanistan'ın 14,5 milyar euro tutarındaki tahvillerinin vadesi dolacak. Yunanistan'ın özel sektörün elindeki tahvillerin 107 milyar eurosu'nun silinmesiyle ilgili tahvil takas anlaşması tamamlanırsa, 14,5 milyar euro'luk tahvillerde tahvil takas anlaşmasının içinde olacak ve bu yüzden Atina yönetimi 20 Mart'ta tahvil ödemesi yapmayacak.
Nisan ayı: Yunanistan'da genel seçimlerin yapılması bekleniyor. Euro Bölgesi liderleri yeni hükümetin ikinci kurtarma paketi karşılığında verilen taahhütlere bağlı kalmayı zorlu görmesinden endişe ediyor.
Yunanistan'ın tahvil takas anlaşmasını anlamak
Euro Bölgesi maliye bakanlarının kurtarma paketini onaylamasıyla bankalar ve yatırım fonlarından oluşan özel sektör kreditörleri Yunanistan'ın 200 milyar euro'luk borcunun 107 milyar euro'luk kısmını silecek. Her ne kadar bankalar, emeklilik fonları ve diğer tahvil yatırımcıları 10 milyarlarca euro'luk kaybı göze alsalar bile anlaşma Avrupa'nın zayıf finansal sisteminin korunmasına katkıda bulunacak.
Tahvil takas anlaşmasıyla ilgili sorular ve yanıtları ise şöyle;
* Anlaşmanın ana noktası ne?
Bilançolarında 200 milyar euro Yunan tahvili bulunduran bankalar, hedge fonlar, emeklilik fonları ve diğer özel sektör yatırımcılarına bu tahvillerin yüzde 53,5'lik kısmını silmeleri istendi. Bu Yunanistan'ın mevcut 350 milyar euro'luk toplam borcunu 107 milyar euro azaltacak. Yunanistan'ın kalan borcu için faiz oranı ortalama yüzde 3,65 olacak. Bu oran daha önce yüzde 4,8 seviyesindeydi. Yunanistan'ın, anlaşmadan önce yedi yıl olan tahvil geri ödemeleri 30 yıla çıkacak.
* Bu anlaşma niçin bu kadar önemli?
Yunanistan'ın 130 milyar avroluk ikinci kurtarma paketinden faydalanmaya başlamadan önce ek tasarruf önlemlerini onaylaması gerekiyor. Kurtarma paketi olmazsa Yunanistan 20 Mart'ta vadesi dolan 14,5 milyar avroluk tahvil ödemesini yapamayacak ve temerrüte düşecek.
* Yunanistan 20 Mart'ta vadesi dolan tahvil ödemesini yapamazsa ne olacak?
Yunanistan'ın temerrüte düşmesi borç krizinin Euro Bölgesi'nin diğer ülkelere yayılmasına sebebiyet verecek, bu da yatırımcıları kredi vermede daha temkinli davranmaya itecek. Piyasa uzmanları, bu durumun 2008 yılında küresel finansal krize yol açan duruma benzer şekilde zincirleme tepkiye yol açmasından endişe ediyor.
* Özel sektör yatırımcıları niçin gönüllü olarak zararı kabul ettiler?
Anlaşma olmazsa, özel sektör yatırımcıları hiçbir şey alamama riskiyle karşı karşıya kalacaktı. Ve aynı yatırımcıların birçoğunun elinde diğer Euro Bölgesi ülkelerinin tahvilleri bulunuyor, öyle ki bir iflas halinde muhtemelen bu tahvillerin değeri düşecek.
* Bazı yatırımcılar anlaşmayı reddedebilir mi?
Evet. Ancak Yunanistan yatırımcıları anlaşmaya katılmalarını zorlamak için tahvillerle ilgili derhal yasal gerekçeler ortaya koyacak.
* Yunanistan'ın özel sektör hariç kime borcu bulunuyor?
Yunanistan'ın özel sektöre 200 milyar euro borcu bulunuyor. Özel sektör dışında Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Euro Bölgesi ülkeleri merkez bankalarının elinde 50-55 milyar euro tutarında Yunan tahvili bulunduğu tahmin ediliyor. Ayrıca AB ülkeleri ve uluslararası kuruluşlara borçlu olan Yunanistan'ın toplam borcu 350 milyar euro'yu buldu. Yunanistan'ın borcunun gayri safi yurtiçi hasılaya oranı yüzde 160'ı aşmış durumda.
Yunan hükümetinin harcamaları kısmasının ve diğer tasarruf önlemlerinin katkısı olacak mı?
Yunanistan'ın geçen yıl bütçe açığının GSYH'ye oranı yüzde 10,6 oldu. Atina yönetimi AB ve IMF'ye faiz dışı fazlayı başaracağını taahhüt etti. Yunanistan'ın bu taahhüdü yerine getirmesi, özel sektörün borç silmesine ve en az 2020 yılına kadar ücretlerde, kamu harcamalarında ciddi kesintiler ve yüksek vergileri içeren sıkı tasarruf programının uygulanmasına bağlı bulunuyor.
En son ne zaman bir ülke borçları yüzünden temerrüte düştü?
En son 2002 yılında temerrüte düşen ülke Arjantin oldu. Arjantin, 2005 yılında temerrüte düşmüş tahvillerinin takas edilmesiyle ilgili alacaklılarıyla anlaşma sağladı.