İSVİÇRE’DE MİNİMUM MASRAFLAR:
Yıllık Zürih içi ulaşım kartı: 549 CHF (Havaalanı dahil değil)
Swiss Care Zorunlu Sağlık Sigortası: 780 CHF (Aylık 65 CHF şeklinde minimum paket)
Okul Harcı (ETH): 1300 CHF
Kira: 6000-9600 CHF (Aylık 500-800 CHF olarak hesaplanmıştır.)
Ders Materyalleri: 50-250 CHF (Mühendisliklerde 50 CHF geçmezken, mimarlıkta rakam daha da yükselebilir. Her tavsiye edilen kitabı almak zorunda değilsiniz. Genellikle gereksiz bir harcama oluyor.)
Türkiye’ye Ulaşım: 450 CHF (yılda 3 defa gidiş dönüş hesaplanmıştır. 150 CHF gidiş dönüş. Daha uygun fiyatlara da ulaşım mümkün. Yakın zamana kadar Swiss Airlines 94 CHF a gidiş dönüş götürüyordu.)
Okulda ve Evde Yemek Masrafları: 3600 CHF (Aylık 300 CHF)
Telefon Faturası: 250 CHF (12x20 CHF)
Diğer: 500 CHF (Yıllık - Aklıma gelmemiş olabilecek küçük harcamalar)
Toplamda: 13.500 CHF - 17.250 CHF, yani aylık 1100-1400 CHF arası. Bu miktarları daha da aşağıya çekmek çok çok zor ama imkansız da değil. Masrafların büyük kısmını hiç şüphesiz kira kapsıyor. Eğer yerleşme, ev bulma için zaman ayırıp, meseleyi ucuza kapatırsanız, genel olarak da masrafları azaltmış olursunuz. Kiranın aylık 1000 CHF'ı bulduğu örnekler de mevcuttur. Bu durumda miktar yükselecektir.
Masraflar kişiden kişiye değişir. Azaltmanın yolu, ders araç-gereçlerini, malzemeleri, kıyafetleri vs., veya bazı yemekleri Türkiye’den karşılamaktan geçiyor. Mümkün olduğunca İsviçre’deki harcamaları minimize etmek gerekiyor.
İSVİÇRE’DE BURS İMKANLARI:
İsviçreliler kantonlarından burs alırken, yabancı öğrenciler burs müracaatlarını okula yapıyorlar. Okul tarafından iki şekilde burs verilebiliyor. Birincisi okul yönetiminin kendisi, diğerisi de okulun kurduğu bir vakıf olan „Stiftung des Solidaritätsfonds“. Okulun kendisinin verdiği burslar esas burslardır ve bu bursa ilk sene sınavlarını geçtikten sonra başvurmak mümkün. Burs almanızın şartı, ilk sene sınavlarını geçmiş olmanız ve bursa ihtiyacınızın olması. Bu burs yabancı öğrenciler için maksimum yıllık 10.200 CHF dır. Ve iki parça halinde ödenir. İlk ödemelerin yapılması Şubat-Mart aylarını (2.senenin) bulabilir. Fakat neticede geriye doğru da ödeme yapılır. Zaten ödemeler aylık değil, senelik bazdadır. Okulun kurduğu vakfın verdiği burs ise ikincil burstur. Eğer okulun yaptığı burs yardımı yetersiz kalırsa, tamamlayıcı olarak bu vakıf devreye girer ki bu nadir durumlardan bir tanesidir. Fakat bilinmesi gereken bir diğer husus, okul yönetimi 2.seneden itibaren burs verirken, bu vakıf 2.dönemden itibaren burs verebiliyor. Bu burs miktarı 2.dönem için aylık maksimum 400 CHF'tır. Burslar ihtiyaca binaen verilmektedir, başarı direkt bir rol oynamamaktadır. Yani ETH’da teorik olarak 2.dönemden itibaren burs almaya başlayabilirsiniz. Fakat 2.dönemde verilen burs, Basisprüfung geçildikten sonrakilere göre düşüktür. Basisprüfung geçildikten sonra yukarıda belirttiğimiz gibi, birincil bursa başvurulmalıdır.
Tüm bu zikredilen burslara rağmen, Türkiye’den geleceklerin, Türkiye’deki vakıf ve derneklerin de burs imkanlarını araştırmaları ve mümkünse burs bulmaları önerilir.
Bunların dışında Türkiye Cumhuriyeti de Kredi Yurtlar Kurumu vasıtasıyla sonradan ödemeli olarak İsviçre’de okuyan öğrenciler için Türk Lirası cinsinden ödeme yapmaktadır. Aylık yaklaşık 300 CHF civarındadır.
İlk yıldan sonra, Hilfsassistent olarak da okulda çalışmaya başlayabilirsiniz. Saatlik 28-33 CHF arası ödeme yapılır. Mesela Analysis gibi temel bir dersin asistanlığını yaparsanız aylık kazanç miktarınız 1200 CHF civarı olur (40 saat * 30 CHF). Fakat asistan kontenjanları sınırlıdır ve başarıya bağlıdır.
İlk 6 aydan sonra, çalışma izni alınarak ki eğer haftada 15 saatten az ise, çalışma iznine gerek yoktur (teyite muhtaç bir bilgi!), üniversiteden bağımsız olarak da çalışıp para kazanmak mümkündür.
Finansal mesele bağlamında zikretmemiz gereken en önemli husus ise şudur: İsviçre’de yıllık oturma izni alırken, 21.000 CHF paranızın olduğunu resmi makamlara ispatlamanız gerekiyor. İsviçre’de şubesi olan bir bankaya bu parayı yatırmanız gerekiyor (İsviçre’de şubesi olan tek Türk bankası Türkiye İş Bankasıdır.) Bu para Almanya’daki sistem gibi bloke edilmemektedir. Oturum izni alındıktan sonra para geri çekilebilir. İsviçre’de akrabası olanlar kefil yöntemiyle de bu parayı göstermekten muaf tutulabilirler. Her sene oturma izni alırken bu süreç tekrarlanır. Her sene bir ay süreyle bu parayı banka hesabınızda tutmanız gerekmektedir.
Tüm bunların sonunda şunu söyleyebilirim: İsviçre’de yaşam masrafları yüksek, fakat belli yöntemlerle bu azaltılabilir. Burs imkanları iyice araştırılmalı, gelmeden önce de sağlama alınmalı. İlk sene burs olanakları olmadığından veya kısıtlı olduğundan zorluk çekilse de, ilk sene sınavlarının geçilmesi halinde, üst sınıflardaki burslar çok ciddi şekilde yardımcı olmaktadır.
Almanya’yla karşılaştırırsak İsviçre’de eğitim/yaşam daha pahalı fakat burs imkanları da daha geniş.
Zürich, 23.09.2016
Onur Fişek