Öpüşme, birçok sağlık yararı sağlar, ancak az bazı durumlarda problemli hastalıklara neden olan bakteri ve virüsler üretebilir. Tükürükte veya kanda bulunan bakteri ve virüsler öpüşme yoluyla yayılabilir.
Hastalıklar Nasıl Yayılır?
Hastalıklar 3 farklı şekilde bulaşma eğilimi gösterir ve bu yayılma yolları kişiden kişiye farklılıklar gösterebilir. Bunlar;
Temas yoluyla yayılma: Bazı hastalıklar doğrudan kişiden kişiye yayılabilir. Örneğin öpüşürken veya kirli bir yüzeye veya nesneye dokunulduğunda dolaylı olarak yayılır.
Damlalar yoluyla yayılma: Burun ve boğazda enfekte olmuş damlacıklar, genellikle bir yüzeye düşmeden önce bir metre kadar dolaşabilir. Bazen enfekte olmuş damlacıklar havada da kalabilirler. Enfeksiyon, enfekte olmuş damlacığın solunmasıyla veya bir yüzey veya nesneyle temas edilmesiyle bulaşır.
Havada yoluyla yayılma: Yine burun ve boğazda enfekte olmuş bazı partiküller (parçacıklar), küçük boyutlarından dolayı havada uzun süre kalabilir. Bunlara damlacık çekirdekleri denir ve doğrudan akciğerlere solunarak bulaşır.
Öpüşme Yoluyla Bulaşan Virüsler
Öpüşme yoluyla bazı virüs tipleri çiftler arasında yayılabilir. Bu virüs tipleri bazı hastalıklara neden olur. Bunlar;
Soğuk algınlığı: Ayrıca üst solunum yolu enfeksiyonları olarak da bilinen bu hastalığa, birçok farklı virüs tipi neden olabilir. Soğuk algınlığına sebep olan virüslerin, doğrudan temas yoluyla yayıldığı düşünülmektedir. Soğuk algınlığı, havadaki damlacıklardan veya enfekte olan kişinin burnundan ve boğazından çıkan salgılara (sıvılar ve mukoza) öpüşme gibi doğrudan temas edilmesiyle bulaşır.
Glandüler ateş: Aynı zamanda öpüşme hastalığı olarak da bilinir. Glandüler ateş, Epstein-Barr virüsünün neden olduğu enfeksiyöz mononükleoz adı verilen viral (yayılan virüs) bir enfeksiyon türüdür. Virüsler tükürük yoluyla yayılır ve enfeksiyon temas yoluyla oluşur.
Herpes enfeksiyonu: Herpes ailesinin bir parçası olarak görülen virüsler arasında Epstein-Barr, varicella-zoster (suçiçeğine de neden olur) ve herpes simpleks (yaralara neden olur) bulunur. Herpes simpleks virüsü, öpüşürken virüsle doğrudan temas yoluyla yayılır. Herpes virüsleri, kabarcıklar oluştuğunda veya patladığında kolay şekilde dağılıp, yayılırlar. Varicella-zoster virüsünün neden olduğu suçiçeği hastalığı da, doğrudan temas, damlacıklar veya hava yoluyla kolayca bulaşır.
Hepatit B: Hepatit B virüsü, öpüşme yoluyla çiftler arasında yayılır, ancak kanda bu virüsün, tükürük seviyesinden daha fazlası bulunmaktadır. Enfeksiyon, kan veya tükürüğün, başka birinin kan dolaşımı veya mukoza zarlarıyla doğrudan temas ettiğinde ortaya çıkabilir (Mukoza zarları, ağız ve burun dâhil olmak üzere çeşitli vücut boşluklarında bulunur). Ağzın içinde veya çevresinde açık yaralar varsa, öpüşmeyle bulaşması daha olasıdır.
Siğiller: Özellikle yeni travma alanları varsa, ağızdaki siğiller öpüşerek kolaylıkla yayılabilir.
Öpüşme Yoluyla Bulaşan Bakteriler
Virüsler gibi bakterilerde öpüşme yoluyla kolaylıkla çiftler arasında yayılarak bazı hastalıkların ortaya çıkmasını sağlar. Bunlar;
Menenjit hastalığı: Bu hastalık, beyni ve omuriliği çevreleyen zarların (menenjlerin) iltihaplanması ve septisemi içeren (kan dolaşımı enfeksiyonu) potansiyel olarak yaşamı tehdit edici çok sıkıntılı bir durumdur. Bu bakteriler doğrudan temasla veya damlacıklarla yayılabilir. Yapılan araştırmalar, sadece uzun süreli öpüşmenin bu hastalığın yayılması için risk faktörü olduğunu göstermektedir.
Diş çürüğü: Diş çürümesine neden olan bakteriler öpüşme yoluyla yayılabilirler. Bunun sonucunda diş kayıpları ve şiddetli diş ağrıları başlayabilir.
Öpüşme Sırasında Bulaşabilecek Enfeksiyonlar Nasıl Önlenir?
Öpüşme sırasında enfeksiyon kapma veya yakalanma riskini azaltmak için yapabilecek bazı şeyler vardır. Bunlar;
Çiftler arasında hasta olan varsa büyük sorun teşkil edebilir. Bu yüzden çiftler arasında, dudaklarda veya ağızda aktif sorunlar, siğiller, gribal enfeksiyon, soğuk algınlığı veya ülserler varken, tamamen iyileşme olana kadar öpüşme terk edilmelidir.
Ağız hijyeni çok önemlidir. Öpüşmeden önce ağız, tuzlu su veya gargara sıvılarıyla çalkalanmalı ve dişler fırçalanmalıdır.
Bağışıklık düzeyini ölçmek ve hakkında bilgi sahip olmak için doktor ile görüşülmelidir. Suçiçeği, hepatit B ve grup C menenjit enfeksiyonu gibi bazı bulaşıcı hastalıkları önlemek için aşılar mevcuttur.