Sabit bir destek üzerinde hareket edebilen sağlam çubuklara kaldıraç denir.
Kuvvet uygulanan nokta ile destek noktası arasındaki kola kuvvet kolu denir. Kuvvet kolu ne kadar uzunsa kuvvet kazancı o kadar fazla olur. Destek ile yük arasındaki kola ise yük kolu adı verilir.
Kuvvet x Kuvvet kolu = Yük x Yük kolu
ÇİFT TARAFLI KALDIRAÇ (1.TİP)
( Desteğin Ortada Olduğu Kaldıraçlar )
Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu
Bu tip kaldıraçta destek noktası;
Tam ortada ise kuvvetten kazanç yoktur. (Yük ile kuvvet birbirine eşit)
Yüke yakın ise kuvvetten kazanç vardır. (Kuvvet kolu uzun, yük kolu kısa )
Kuvvete yakın ise yoldan kazanç vardır. (Kuvvet kolu kısa yük kolu uzun )
Destek ortada olan kaldıraçlar kuvvetin yönünü değiştirir.
♥ Kerpeten, keser, karga burun, pense, makas, tırnak makası, bağ makası, levye, sandal küreği, tahterevalli, manivela, eşit kollu terazi, demir kesme makası desteğin ortada olduğu çift taraflı kaldıraçlara örnektir.
TEK TARAFLI KALDIRAÇ (2.TİP)
( Yükün Ortada Olduğu Kaldıraçlar )
Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu
Not: Yük daha az kuvvet ile hareket ettirilebilir. Bu nedenle kuvvetten kazanç vardır.
♥ El arabası, gazoz açacağı, ceviz kıracağı, menteşeli kapı, pencere, buzdolabı kapağı, kağıt delgeç yükün ortada olduğu kaldıraçlara örnektir.
TEK TARAFLI KALDIRAÇ (3.TİP)
( Kuvvetin Ortada Olduğu Kaldıraçlar )
Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu
Not: Yükü kaldırmak için yükün ağırlığından daha fazla kuvvet uygulamak gerekir. Bu nedenle kuvvetten kayıp vardır.
♥ Kürek, cımbız, maşa, tenis raketi, tel zımba, olta, çekiç, kolumuz ve bacağımız, alt çene kemiği kuvvetin ortada olduğu kaldıraçlara örnektir.