1Islahat Fermanı (1856)Islahat Fermanı,- Kırım Harbinin son yıllarında hazırlanarak Paris Andlaşması’nın imzalanmasından altı hafta önce,- 28 Şubat 1856’da Bâb-ı Âlî’de bütün “bakanlar”, “yüksek memurlar”, “şeyhülislâm”, “patrikler”, “hahambaşı” ve “cemaat” ileri gelenleri önünde okunarak ilân edilmiş ve- Paris Andlaşması’nı hazırlayan devletlere bildirilmiştir.
2Islahat Fermanı (1856)- Kırım Harbinde, İngiltere, Fransa ve Avusturya Osmanlı İmparatorluğunu Rusya’ya karşı desteklemişti.- Bunu karşılığı olarak ve Osmanlı İmparator-luğunun Avrupa Devletleri ailesine katılmasının şartı olarak 1856 Paris Konferansı öncesinde, Avrupa Devletleri birtakım şartlar ileri sürdüler.- Bu şartlar Islahat Fermanının esasları olarak Ali Paşa ile İstanbul’daki İngiliz ve Fransız elçileri arasında kararlaştırıldı.
3Islahat Fermanı (1856)- Islahat Fermanı da Tanzimat Fermanı gibi Padişah Abdülmecit tarafından yayınlanmıştır.- Islahat Fermanı Tanzimat Fermanından daha kapsamlıdır.
4Islahat Fermanı (1856) Hükümleri - Tanzimat Fermanının tanıdığı hak ve özgürlükleri, benimsediği esasları teyit eder.- Gayrimüslimlere eskiden beri tanınmış hakların aynen sürdüğü belirtiliyordu,- Gayrimüslimlerin ihtiyaçları “patrikhaneler-de teşkil olunacak meclisler marifetiyle” Bâb-ı Âliye “arz ve ifade” edilecek,- Patriklerin seçim usulü iyileştirilecek,- Gayrimüslim din adamlarına devlet maaş bağlayacak,
5Islahat Fermanı (1856) Hükümleri - Hıristiyan rahiplerinin menkul ve gayrimenkul mallarına müdahalede bulunulmayacak,- Gayrimüslimler kendi işlerini görebilmeleri için her cemaatin birer meclis seçmesi kabul edildi,- Gayrimüslimlerin ibadet yerlerinin, okul, hastane ve mezarlıklarının tamirlerine engel olunmayacak; yenilerinin yapılmasına izin verilecek.- Mezhep ayırımı yapılmayacak, ibadet özgürlüğü tanınacak.
6Islahat Fermanı (1856) Hükümleri - Mezhep, dil ve cinsiyet bakımından eşitlik ilkesi kabul edildi, inanç özgürlüğü sağlandı.- Devlet memurluğuna girişte din farkı gözetilmemesi ilkesi benimsendi.- Gayrimüslimler de devletin askerî ve mülkî okullarına kabul edilecek,- Yargılamadaki Müslüman – Gayrimüslim ayırımı kaldırıldı.- Gayrimüslimler de eyalet meclislerine girebilecek ve Meclis-i Vâlâ’da* temsil edilebilecekti.* II. Mahmud döneminde ıslahat hareketlerinin gerektirdiği yeni nizamnameleri hazırlamak, memurların muhakemesiyle meşgul olmak, gerek görülen devlet işlerinde oy vermek üzere 1837 yılında kurulan meclisin adıdır.
7Islahat Fermanı (1856) Hükümleri - İşkencenin yapılması yasaklanıyor, - Askerlik hizmetine gayrimüslim tebaanın da kabulü esası benimsenmişti.Ancak askerlik hizmetine gitmek istemeyenler için “bedel verilmesi” kabul edildi.- Vergi alımında din ayrımı yapılmayacağı ilân ediliyordu.- Yabancılara Osmanlı toprakları üzerinde mülk edinme hakkı tanınıyordu.
8Islahat Fermanı (1856) Hükümleri Özetle, Islahat Fermanının ana hedefi, Müslümanlar ile gayrimüslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktı.Sonuç olarak, Islahat Fermanı, Sened-i İttifak ile başlayan, Tanzimat Fermanı ile devam eden Osmanlı anayasacılık hareketleri içinde atılmış önemli bir adımdır.Dış baskı ile alındığı belirtilir.