Roald Amundsen Kimdir ve ne yapmıştır? Ünlü kaşif Roald Amundsen hayatı, biyografisi, Roald Amundsen eserleri, çalışmaları, keşifleri.
Roald Amundsen
Roald Amundsen, Norveçli kâşif (Ostfold/Vedsten 1872-Kuzey Kutbu 1928). Önce Norveç Donanması’nda görev yaptı. 1897’de Belçika Antartika Araştırma Ekibi’ne katıldı. 1901’de küçük bir yelkenliyle Grönland yakınlarında Okyanus araştırmaları (oceanographic) yaptı. 1903’te aynı yelkenliyle kuzey manyetik kutbunu belirlemek için yola koyuldu.
Kuzeybatı Geçidi’nden ilk kez geçerek Kuzey Kanada kıyısını dolandı ve 1905’te Yukon’daki Herschel Adası’na vardı. 1910’da Güney Kutbu’na gideceğini basına açıkladı. İngiliz Robert F. Scott’ın Antartika’da bir üs kurması ve Güney Kutbu’na gitmek isteyişi, olayı bir yarış biçimine dönüştürdü. Amundsen’in üssü Scott’ın kinden 60 mil daha güneydeydi.
1911’de Antartika’daki Balinalar Körfezi’ne (Bay of Whales) ulaştı. Yanına, dört arkadaş ve 52 köpeğin çektiği yiyecek dolu dört kızak aldı. 3.276 metre tırmandıkları dağ dizisine “Queen Maud Range” adını verdi. Aralık’ta Güney Kutbu’na ulaştılar. Norveç bayrağını diktikleri bu bölgeye King Haakon VII Plateau (Kral VII. Haakon Yaylası) adını verdi. Üç gün inceleme ve gözlemlerini sürdüren ekip, Ocak 1912’de Balinalar Körfezi’ndeki üssüne döndü.
Bu sürede Scott ve ekibi de güç bir yolculuktan sonra Ocak’da Güney Kutbu’na vardı. Ancak dönüşte Scott ve tüm adamları yaşamlarını yitirdiler. 1925’te uçakla Kuzey Kutbu üzerinde uçmak istedi, ancak 136 mil kala zorunlu iniş yaptı. 1926’da İtalyan yapısı bir uçakla Kings Bay’den kalkan Roald Amundsen, bu kez Kuzey Kutbu üstünden uçmayı başardı. 1928’de Kuzey Kutbu’na zorunlu iniş yapan kaşif Nobile’i aramaya giden Amundsen ve beş arkadaşının uçağını bir daha gören olmadı. Güney Kutbu’nun kaşifi olarak tarihe geçti.
Basılmış kitapları arasında en ünlüleri şunlardır:
To the North Magnetic Pole and Through the Northwest Passage (Kuzey Manyetik Kutbuna Gidiş ve Kuzeybatı Geçidinden Geçiş) 1907; The North Pole (Kuzey Kutbu) 1913; My Life as an Explorer (Kâşiflik Özyaşamım) 1927.
Kaynak 2
AMUNDSEN, Roald (1872-1928)
Ünlü bir Norveç’li kutup araştırıcısıdır. Börge’de doğdu, tıp öğrenimi yaptıktan sonra 1893’te denizcilik mesleğine girdi. 1897-1899 Güney Denizi araştırmalarına katıldı, 1901 ‘de Novaya Zemlya, Spitzberg ve Doğu Grönland kıyılarını dolaştı. 1903 yılından 1906 yılına kadar Kuzey Mıknatıs Kutbu üzerinde araştırmalarda bulundu. 1911 yılının 14 aralık günü ilk olarak, ve İngiliz araştırıcısı Scott’tan az önce Güney Kutup noktasına erişti. Bu başarısıyla ilgili olarak iki ciltlik bir eser veren Amundsen bundan sonra Kuzey Kutbu’na erişme yolunda çalışmalara girişti, bu amaçla birkaç sefer daha yaptı. 1926’da Ellsworth ve Umberto Nobile ile berber Spitzberg’den balonla yola çıktı, kutup noktası üzerinden geçerek Alaska’da Point Barrow’ya vardı.
Amundsen, arkadaşı İtalyan Albayı Umberto Nobile’nin uçağı ile Kuzey Buz Denizi’ne düşüp kazaya uğradığını haber alınca hemen yola çıkmak üzere hazırlandı. Norveç’ten uçakla havalanarak Nobile’yi kurtamaya gitti. Beraberinde beş arkadaşı daha vardı. Fakat bu yolculuk Amundsen’in ve arkadaşlarının hayatlarına mal oldu. Uçak, Kuzey Kutbu’nun tipileri arasında kaybolup gitti. Birkaç ay sonra uçağın enkazından bir parça bulunarak heyetin bu feci akıbeti öğrenildi.
Amundsen’in eserleri arasında en önemlisi «My Life as an Explorer» (Kaşiflik Hayatım) dır.