Menenjit Nedir?
Beynimiz, meninks adı verilen üç zarla örtülüdür. İçteki iki zarın arası serebrospinal sıvı, yani omurilik sıvısı olarak adlandırılan bir sıvı ile doludur. Bu sıvının beyini koruyan ve besleyen bir özelliği vardır. Meninks zarlarından biri olan, örümceksi zar omurga boyunca aşağı iner ve beyinle birlikte omuriliğe de besin sağlar.
Menenjit ince zar denen en alttaki zar ile onun üstündeki örümceksi zarın iltihaplanması ile oluşur. Beyin zarını aşan enfeksiyon, örümceksi zarın sayesinde tüm omuriliği kaplar. Ayrıca beynin karıncık bölgesine de yayılır. Bu sebeplerde başta işitme kaybı olmak üzere, beyin hasarı ve ileri vakalarda ölümle sonuçlanabilen çok ciddi bir hastalıktır. Hastalık daha yoğunlukla 5 yaş altı çocuklarda görülür.
Viral menenjit tedavi edilmeden iyileşebilir ancak bakteriyel menenjit çok ciddidir. Çok hızlı bir şekilde gelişebilir ve zamanında antibiyotik tedavisi uygulanması, tamamen iyileşme şansını artırır. Bakteriyel menenjitte gecikme kalıcı beyin hasarlarını ve ölüm riskini arttıracaktır. Bakteriyel menenjit, Viral menenjite göre daha ciddidir. Semptomlar aniden başlar ve daha hızlı ilerler. Eğer bakteriyel menenjitten şüpheleniliyorsa, hemen bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir. Menenjitle oluşan septisemi birkaç saat içinde öldürücü sonuçlar doğurabilir. Septisemi yani kan zehirlenmesi, aynı mikropların sebep olduğu hastalığın, hayatı tehdit eden formudur.
Nasıl Bulaşır?
Kalabalık ortamlarda bulunan yetişkinler ve 5 yaş altı çocuklar riskli gurubu oluşturur. Genellikle ağız yoluyla, hapşırma, öksürme gibi ağız senkrasyonları ile bulaşır. Anaokulu ve kreşlere giden çocuklarda görülme sıklığı fazladır. HIB bakterisi ve tüberküloz gibi pek çok hastalıkta, çocuklarda menenjite çevirebilir. Bakteriler, virüsler, mantarlar ve çeşitli ilaçlar menenjit hastalığına yol açabilen etmenlerden yalnızca birkaç tanesidir.
Menenjit Belirtileri Nelerdir?
Menenjitin ilk belirtileri genellikle; birkaç gün süren üst solunum yolu ya da bağırsak enfeksiyonu şeklinde olabilir. Bunun dışındaki menenjit belirtileri; ani yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, boyun tutulması, mide bulantısı, kusma ve uyuklama olarak görülür. Daha ağır vakalardaki menenjit belirtileri; uyuklama, kas eklem ağrıları, ishal, ışığa duyarlılık, meningokok enfeksiyonu ile oluşan menenjitlerde vücutta kahverengi ya da kırmızı benekler.
Menenjit belirtilerini bebeklerde anlamak daha zor olabilir. Bebeklerde görülen belirtiler; Beslenmeyi reddetme, bıngıldakta şişkinlik, huzursuzluk, sinirli çığlıklar, sert bir vücut, düşük ya da çok yüksek vücut ısısı, uyku hali olarak sıralanabilir.
Bardak Testi
Menenjit, meningokok denen bir bakteri türünün kana karışması sonucu doğmuşsa, meningokoksemi denen bir durum ortaya çıkar. Bu durumda bakteri vücuttaki damarlarda harabiyet oluşturarak kanamalara yol açar, bu durumun ciltte de oluşması kırmızı lekeler oluşur. Kanın damar dışına çıkması ile oluşan bu belirti, üzerine basmakla solmaz. Buna da tıp dilinde purpura adı verilir. Menenjit belirtileri arasında en sık görülenlerden biridir.
Eğer döküntü sebebi meningokok enfeksiyonu ise bardak testi yapılabilir. Döküntü üzerine bardak ile bastığınızda, renginde solma olmayacak ve bardak üzerinden rahatlıkla görüneceklerdir. Enfeksiyonun varlığından şüphelenildiği takdirde acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Menenjitten Korunma
Menenjitten korunma yollarının başında aşılama gelir. Ayrıca ellerin özellikle yemeklerden önce yıkanması, menenjitin bulaşıcılığını azaltma açısından etkili bir yöntemdir. Çocuklarda kalemleri ağıza alma ve tırnak yemenin önlenmesi mikrop bulaşıcılığını azaltır.
Menenjit Tedavisi
Menenjit ilk belirtilerini bir ya da iki gün içinde, hatta bazı vakalarda birkaç saat içinde gösterebilir. Bu yüzden, menenjit olduğundan şüphe uyandıran her durum acil olarak tetkik ettirilmelidir. Hekim ilk teşhisi omurilikten aldığı sıvıyı tahlil ettirerek koyacaktır. Sonrasında uygun bir antibiyotik tedavisi uygulanır. Eğer Viral kaynaklı bir menenjitse, antibiyotik tedavisine cevap vermeyeceğinden rahatlatıcı ve semptom giderici ağrı kesici türevi ilaçlar tercih edilebilir.