Adad Nirari I (MÖ 1307-1275), Asur krallığının Mezopotamya bölgesi boyunca Ashur kentinden ilk büyük genişlemesini başlatan Asur İmparatorluğu’nun kralıydı. Ayrıca standart bir Asur prosedürü haline gelecek olan şeyi kurdu: nüfusun büyük kesimlerini fethedilen bölgelere yeniden yerleştirmek. Adad Nirari, günümüz bilginleri tarafından Orta İmparatorluk olarak bilinen dönemde hüküm sürdü ve sınırları önemli ölçüde genişletti. En çok Mitanni’yi fetheden ve bölgedeki diğer büyük güçlere eşit bir ulusal varlık olarak Asur İmparatorluğu’nu kuran kral olarak bilinir.
Saltanat ve Askeri Kampanyalar
Adad Nirari I tarafından orduyu canlandırdı ve Asur devletinin gelecekteki ihtişamının temelini atacak kampanyalar başlattı.
Mitanni krallığı, Doğu Anadolu’daki Hurrilerin topraklarından doğmuştu ve Asurluların özerklik umutlarını bastıracak kadar güçlüydü. Hitit kralı I. Şuppiluliuma (MÖ 1344-1322) Mitanni’nin gücünü kırdığında, Asurlular kendi inisiyatiflerini başlatmak için bir fırsat gördüler ve onu almaya çalıştılar. Ancak Suppiluliuma I’in Hitit hükümdarlarını Mitanni tahtına oturtma ve bölgeyi sıkı bir şekilde Hitit kontrolü altında tutma taktiği tarafından engellendiler. Asur kralı I. Ashur-Uballit (MÖ 1353-1318) Hititleri yendi ve Asur krallığını başkentleri Aşur şehrinin dışına doğru genişletti, ancak sonraki iki kral bu başarılardan yararlanmak için hiçbir şey yapmadı ve Hititler toprakları geri aldı. . Adad Nirari, Asur krallığını sürdüren, ancak onu genişletmek veya geliştirmek için hiçbir şey yapmamış olan babası Arik-Den-Ili’nin yerine geçti. Adad Nirari, Asur devletinin gelecekteki ihtişamının temelini atacak orduyu canlandırarak ve kampanyalar başlatarak saltanatının başlangıcından itibaren hırslı bir hükümdar olduğunu gösterdi. Asur, çok uzun bir süre süper güç Mitanni’nin egemenliğine ve ardından Hititlerin egemenliğine tabi olduğundan, I. Adad Nirari’den önce bölgedeki diğer milletler tarafından Asur ciddi bir siyasi varlık olarak bile görülmedi.
Adad Nirari, ordusunun başında geniş çapta seferler yaptım ve gelecek nesillerin onun zaferlerinden haberdar olmasını istedim. Askeri zaferlerini ve başarılarını detaylandıran yazıtlar yapma alışkanlığı nedeniyle hakkında her şeyin kesin olarak bilindiği ilk Asur kralıdır. Onun anıt steli kısmen okur:
Adad Nirari, şanlı prens, tanrıların şerefi, lord, tanrıların vekili, şehir kurucusu, kuzey ve güneydeki tüm düşmanları yok eden, topraklarını ayakları altında çiğneyen Kassitlerin, Kuti, Lulumi, Shubari’nin güçlü ordularının yok edicisi. Lubdu ve Rapiku, tüm Kashiaeri bölgesini fetheden Eluhat’a. (Luckenbill, 27)
Yukarıda bahsettiği halklara ve bölgelere ek olarak, bir zamanlar Mitanni’nin elinde olan bölgeyi tamamen fethetti ve kralı kaçırıp sadakat yemini etmeye zorlayarak ve ardından Mitanni’yi Asur vasali olarak yönetmek için serbest bırakarak güvenli bir şekilde Asur kontrolüne aldı. durum. Daha sonra, daha sonra Asur İmparatorluğu için standart prosedür haline gelecek olan şeyi başlattı: nüfusun büyük kesimlerinin sınır dışı edilmesi. Bu sadece fethedilen bir halka verilen bir ceza değildi, aynı zamanda imparatorluğun büyümesine ve istikrarına katkıda bulunmanın bir yoluydu, çünkü yer değiştirenler, emeklerinden veya uzmanlık alanlarından yararlanan önceden var olan topluluklara asimile edildi. Belirli bir şehirde katiplere ihtiyaç duyulursa, okuryazar insanlar oraya taşınır, başka bir şehirde inşaat projelerinde el emeği gerekiyorsa, işçiler oraya gönderilirdi. Yerli nüfusun yer değiştirmesi kesinlikle bir ayaklanma olasılığını azaltma etkisine de sahipti, ancak bu öncelikle imparatorluğun bir bütün olarak genel gelişimine yönelikmiş gibi görünüyor. Tarihçi Karen Radner bu konuda şu yorumu yapıyor:
Sürgün edilenler, emekleri ve yetenekleri Asur devleti için son derece değerliydi ve taşınmaları dikkatle planlanmış ve organize edilmişti. Kıtlık ve hastalık için kolay av olan yoksul kaçakların yürüyüşlerini hayal etmemeliyiz: sınır dışı edilenlerin hedeflerine fiziksel olarak iyi bir şekilde ulaşmak için mümkün olduğunca rahat ve güvenli bir şekilde seyahat etmeleri gerekiyordu. Sürgünler Asur imparatorluk sanatında ne zaman tasvir edilse, erkekler, kadınlar ve çocuklar gruplar halinde seyahat ederken, genellikle araçlara veya hayvanlara binerler ve asla bonolar olmadan gösterilirler. Asur anlatı sanatı, aksi takdirde aşırı şiddetin grafik gösteriminden çekinmediği için bu tasvirlerden şüphe etmek için hiçbir neden yoktur. (1)
Mitanni’ye karşı kazandığı zaferin ardından I. Adad Nirari, krallığının sınırlarını Babil’in güneyine doğru genişleterek Kassit kralı Babil’i yendi ve kontrolü altındaki bölgelerden haraç talep etti.
Büyük Kral
Bir zamanlar Asur’a egemen olan bölgeleri şimdi fetheden I. Adad Nirari, bölgenin diğer krallarıyla aynı haklara ve ayrıcalıklara sahip olduğunu hissettim. Mısır’ın, Hititlerin ve daha önce Mitanni’nin büyük kralları, yazışmalarda birbirlerine ‘kardeş’ olarak hitap ettiler ve buna göre Adad Nirari’nin şimdi aynı şeyi yapmaması için hiçbir neden görmedim. Ancak tarihçi Trevor Bryce’ın belirttiği gibi,
Yalnızca Büyük Kral statüsünü elde etme gerçeği, kişinin akranlarına ‘kardeş’ olarak hitap etme hakkını otomatik olarak beraberinde getirmiyordu. Kardeş olarak büyük bir krala hitap etme hakkının güvence altına alınması, yararlanıcıya otomatik olarak hitap etme hakkını da vermedi. tüm Büyük Krallar bu şekilde. Urhi-Teshub, Hitit tahtını nispeten kısa süreli işgali sırasında Asur Kralı I. Adad Nirari’ye bunu çok açık bir şekilde ifade etti. (76)
Mitanni elbette Hitit kontrolü altındaydı ve I. Adad Nirari bölgeyi fethettiğinde kuzeyde ve batıda Hititlerle barışçıl ilişkiler kurmak istedi. Bu nedenle, Hitit kralı Urhi-Teshub’a (III. Mursilli olarak da bilinir) bir mektup yazarak, ona ‘kardeş’ olarak hitap etti ve ikisi arasındaki samimi ilişkilerin şimdi başlayabilmesi için kendisini Hitit kralını ziyaret etmeye davet etti (önerilmiş olsa da). Adad Nirari I aslında Urhi-Teshub’u tehdit ediyordu ve önerilen ‘ziyaret’ askeri bir eylem anlamına geliyordu). Urhi-Teshub yanıt verdi, yazarak,
Neden kardeşlikten bahsetmeye devam ediyorsun? Sana kardeşlik hakkında ne sebeple yazayım? Araları iyi olmayanlar, âdet olarak birbirlerine kardeşlik hakkında mı yazarlar? Sana kardeşlik hakkında hangi gerekçeyle yazayım? Sen ve ben bir anneden mi doğduk? Dedem ve babam Asur Kralı’na kardeşlik hakkında yazmadığına göre, sen de bana kardeşlik ve Büyük Krallık hakkında yazmaya devam etmeyeceksin. Bu benim dileğim değil. (Bryce, 76-77)
Bu hakaret, kendisini akranlarının saygısına layık bir Büyük Kral olarak göstermeye devam eden I. Adad Nirari’yi rahatsız etmemiş gibi görünüyordu, ta ki bölgedeki diğer hükümdarlar onun aslında onlardan biri olduğunu ve hak ettiğini görene kadar. aynı onur.
Urhi-Teshub, Asur kralının elçilerine saygı göstermek ve yukarı Fırat’taki Turira kasabası (eskiden bir Mitanni köyü, şimdi kuzeydoğuda) ile ilgili bir sorunun ele alınmasında yardım istemek için her türlü çabayı gösteren III. Hattuşili tarafından devrildi. Hititlerin Karkamış şehrinin halkını taciz eden Hititlerin toprakları ile Asurluların toprakları arasındaki sınır). I. Adad Nirari’nin Karkamış’a herhangi bir yardım gönderdiğine dair hiçbir kayıt yok gibi görünüyor ve III. Hattusilli’nin mektubunun geri kalanı bunun nedenini açıklayabilir. Hitit kralı, selefinin Adad Nirari I’in elçilerine davranış biçiminden dolayı özür diler ve Hitit sarayındaki “üzücü deneyimlerinden” söz eder. Hattusilli III daha sonra oldukça huysuz bir şekilde I. Adad Nirari’nin taç giyme töreninde kendisine bir büyük kraldan diğerine beklenen hediyeler göndermediğinden şikayet eder. Adad Nirari I, artık güvenli bir güç konumunda, artık Hitit krallarıyla dostane ilişkiler aramaya mecbur hissetmiyor olabilir. Artık onlara ihtiyacı yoktu.
Adad Nirari, Mitanni’yi fethettiğinde, kral I. Shattuara’yı zincirler halinde Aşur’a götürdüm, ona Asur’a bağlılık yemini ettirdi ve sonra onu bir Asur vasali olarak yönetmesi için serbest bıraktı. Shattuara öldüğünde, oğlu Wasashatta bir isyan çıkardı ve Hititlerden yardım istedi. Hititler, Wasahatta’nın hediyelerini kabul ettiler (ki bu onun yardım talebini yerine getirecekleri anlamına geliyordu), ancak o zamanlar Mısır ile olan ilişkileri ile meşguldüler ve muhtemelen bu nedenle asla destek göndermediler. Adad Nirari I’in gücünü tanıyan ve bölgedeki zaferlerini sayan Hititler, Asurluları kendilerine karşı harekete geçirmemeyi ve Wasashatta’yı kaderine terk etmeyi daha ihtiyatlı bulmuş olabilirler. Adad Nirari, birliklerini eski Mitanni krallığına yürüdü, Irrite köyünde (daha sonra Ordi olarak anılacaktır) Wasashatta’nın güçlerini yendi ve ardından isyanı destekleyen şehirleri yağmalamaya ve yağmalamaya devam etti. Kraliyet ailesini köle olarak Ashur’a geri getirdi.
Bina Projeleri ve Miras
Adad Nirari 33 yıl hüküm sürdü ve bu süre içinde ordusuyla geniş çapta seferler yapmakla kalmadı, aynı zamanda etkileyici inşaat projeleri başlattı. Mitanni bölgesindeki şehirleri yok ettikten sonra, daha büyük ölçekte yeniden inşa edilmelerini emretti. Başkenti Aşur’un surlarını genişletti ve genişletti, daha büyük ve daha uzun kanallar kazdırdı ve bölgede sulama yöntemlerini geliştirdi. Harap olmuş veya askeri çatışmalardan zarar görmüş tapınaklar restore edildi ve yollar inşa edildi veya geliştirildi (esas olarak ordusunu fethettiği bölgelerde daha hızlı hareket ettirmek için). Nüfusun belirli kesimlerini yeniden konumlandırarak, toplulukların bireysel zenginliklerini ve ticaret yoluyla imparatorluğun zenginliğini artıran gerekli malları üretmedeki verimliliğini en üst düzeye çıkarmayı başardı.
Ölümünden sonra oğlu I. Şalmaneser (MÖ 1274-1245) tahta geçti ve babasının politikalarını sürdürdü. Shalmaneser I’in oğlu Tikulti Ninurta I (1244-1208 BCE), bu politikaları genişletecek ve ordusuyla I. Adad Nirari’den bile daha fazla sefer yapacaktı. Adad Nirari I’in başarıları, bu sonraki krallara, imparatorluğu daha da genişletmek ve daha da önemlisi, Bronz Çağı Çöküşü (MÖ 1200) olarak bilinen dönem boyunca imparatorluğu sürdürmek için kaynaklar sağladı. Diğer uygarlıklar dağılırken, Asur İmparatorluğu nispeten sağlam kaldı ve büyük Tiglath Pileser I’in (1115-1076 BCE) yükselişiyle, antik Yakın Doğu’nun en büyük imparatorluğu olmaya devam edecekti.
Bu makale, yayınlanmadan önce doğruluk, güvenilirlik ve akademik standartlara uygunluk açısından gözden geçirilmiştir.