30 yıllık çalışma: Dünyanın ilk sıtma aşısı
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 30 yıllık çalışma sonucunda uygulamaya başlayan sıtma aşısının her on vakkadan dördünü önleyeceğini umuyor.
- 23 Nisan 2019, Salı 14:58
Dünyadaki en ölümcül hastalıklardan biri olarak bilinen sıtmaya karşı geliştirilen aşı ilk kez Malavi’de uygulanmaya başlandı.
Her yıl Afrika'da yüz binlerce insanın ölümüne sebep olan sıtmanın önlenmesi için Salı günü Malavi’de çocuklar için sıtma aşısı uygulaması başladı. 30 yıldan fazla bir süredir devam eden ve yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımın ardından uygulama başladı. Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü’nden yapılan açıklamada, önümüzdeki haftalarda Gana ve Kenya’da da aşılara başlanacağı duyuruldu.
Çocuklara kısmi koruma sağlayan ve RTS olarak bilinen aşı sivrisineklerin yaydığı sıtma parazitine karşı bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Hastalığın önlenmesi için aşının dört defa uygulanması gerekiyor. Önce üç ayda bir aşı yapılıyor, dördüncü ve son doz üçüncü aşıdan 18 ay sonra yapılıyor. 5 ay ila 2 yaş arasındaki çocuklar aşılanacak ve WHO'ya göre aşı, üç ülkede 2022'nin sonuna kadar yapılacak ve yılda 360.000 çocuğa ulaşacak.
Dünya Sağlık Örgütü'nün Sıtma Aşı Uygulama Programı Koordinatörü Mary Hamel, "Afrika'da sıtma nedeniyle her yıl 250.000'den fazla çocuk ölümü yaşanıyor." diyor. Afrika’da özellikle Malavi, Kenya ve Gana’da ciddi ölümlere sebep olan sıtmanın önüne geçerek toplumdaki bu yıkıcı etkinin azaltılması planlanıyor.
'Kısmi koruma'
Protein bazlı RTS aşısı, yedi ülkede 15.000 kişi üzerinde beş yıl süren klinik deneylerden geçti.
WHO göre klinik çalışmada sonuçlarına göre aşı dozlarını alan çocuklarda sıtma ve ağır sıtma gelişme olasılığı daha düşük gerçekleşiyor.
Ayrıca araştırma, yenilikçi aşının, çocuklar arasında 10 sıtma vakasından dördünü önlediğini ve "genel olarak, aşı yapılan çocuklarda yüzde 29 daha az ağır sıtma vakası görüldüğü" belirtiliyor.
Hamel, aşının mükemmel bir çözüm olmasa da bile "WHO bu aşının kayda değer bir etkisi olmasını bekliyor" açıklaması yaptı.
Bu düşünceler, WHO'nun Global Sıtma Programının yöneticisi Pedro Alonso tarafından şu şekilde vurgulandı: “Sıtma ile mücadele, mükemmel araçları kullandığımız bir alan değildir. Yalnızca var olan araçları birleştirdiğimizde büyük bir etki ortaya koyabiliriz. Bu sıtma aşısı o araçlardan birisi"
İki dakikada bir çocuk ölüyor
Dünyadaki en ölümcül hastalıklardan biri olarak bilinen sıtma, her iki dakikada bir çocuğun yaşamını yitirmesine sebep oluyor. Bu ölümlerin önemli bir bölümü Afrika’da yaşanırken, kıta çapında her yıl 250 binden fazla çocuk sıtma nedeniyle yaşamını yitiriyor.
Dünya çapında ise yaklaşık 435 bin kişinin ölümüne sebep olan hastalıktan en fazla beş yaş altındaki çocuklar etkileniyor. Parazit taşıyan sivrisineklerin sokmasıyla bulaşan ve ortalama yedi günlük kuluçka süresi sonrasında ortaya çıkan ateşli bir hastalık olan sıtma; ateş, titreme, terleme, baş ağrısı, bulantı, kusma, kas ağrısı, halsizlik gibi grip benzeri belirtilerle kendini belli ediyor.