İran'da son olarak 7 Ocak'ta 22 yaşındaki karate şampiyonu Muhammed Mehdi Karami, idam edildi. BBC Farsça Servisi'nin edindiği bilgiye göre, Muhammed'e kendisini savunmak için yalnızca 15 dakikadan az süre verildi.
7 Ocak'ta idam edilen 22 yaşındaki Muhammed'in hikayesi ve yargılanma süreci, İran'da yargılamaların ve idam cezalarının eylemlere karşı nasıl kullanıldığını da gözler önüne seriyor.
İran'da Mahsa Amini'nin ahlak polisi tarafından gözaltındayken ölümü sonrası başlayan protesto gösterilerine katılanlar idam cezası tehdidiyle karşı karşıya. İran İnsan Hakları Eylemcileri Haber Ajansı'na (HRANA) göre, şimdiye kadar 22 kişi eylemlerle bağlatılı olarak idam cezasına çarptırıldı, dört kişinin cezası infaz edildi.
BBC Türkçe, BBC Farsça'dan Maryam Afshang'ın konuyla ilgili haberini yayımladı. İran'da son olarak 7 Ocak'ta 22 yaşındaki karate şampiyonu Muhammed Mehdi Karami, idam edildi. BBC Farsça Servisi'nin edindiği bilgiye göre, Muhammed'e kendisini savunmak için yalnızca 15 dakikadan az süre verildi.
İdam edilen 22 yaşındaki Muhammed Mehdi, Tahran yakınlarındaki Kerec'de, paramiliter Besiç güçlerinin üyesi olan bir güvenlik görevlisinin öldürülmesiyle bağlantılı olarak yakalanmıştı.
Söz konusu olayla ilgili suçlanan 16 kişiden birisiydi. Tüm şüpheliler 3 gün boyunca Kerec'deki mahkemede yargılandı. Gazetecilerin ve ailelerin mahkemeyi izlemesine ise izin verilmiyor. Mahkemede neler yaşandığına dair tek görüntü, yetkililerin düzenleyerek yayınladığı bir video oluyor.
Bu duruşmadan yayınlanan videoda Muhammed Mehdi, endişeli görünüyor. Güvenlik görevlisinin başına taşla vurduğunu itiraf ediyor.
Mahkemenin davaya atadığı avukat, bununla ilgili bir itirazda bulunmadan, hakimin Muhammed'i "affetmesini" istiyor. Muhammed ise "kandırıldığını" söyleyip yerine oturuyor.
Ardından ölüm cezasına çarptırılıyor.
Normalde aile üyeleri sessiz kalma baskısına maruz kalıyor. Ancak Muhammed'in sokaklarda mendil satan babası Maşaallah Karami, İran gazetesi Etemad'a konuştu. Babası, Muhammed'in idam cezasına çarptırıldığı gün, gözyaşları içerisinde kendisini aradığını aktardı. Muhammed telefonda şunları söyledi: "Baba, cezamızı kestiler. Benimki idam. Anneme bir şey söyleme."
Babası, Muhammed'in masum olduğuna inandığını söyledi. Ardından sosyal medyada '1500 tasvir' (1500 resim) adlı anonim bir hesap, Muhammed Mehdi'nin işkenceye uğradığına ilişkin bilgiler paylaştı.
Yargıda süreç nasıl işliyor?
İran'da mahkemelerden birinin verdiği idam cezası, Temyiz Mahkemesi'ne gönderiliyor. Üst mahkeme kararı onaylasa bile buna itiraz edilebiliyor.
Muhammed'in babası, verdiği röportajda, devletin atadığı avukata birkaç kez ulaşmaya çalıştığını ancak yanıt alamadığını söyledi.
Aile daha sonra İran'ın önde gelen insan hakları avukatlarından Muhammed Hüseyin Aghasi ile temasa geçti.
Aghasi, "Muhammed beni cezaevinden üç kez aradı ve onu savunmamı istedi. Ailesi de aynı talepte bulundu" diyor.
Avukat, yerel mahkemeye ve ardından üst mahkemeye başvurdu ancak yer aşamada, başvuruları yoksayıldı ya da reddedildi.
İranlı yetkililer, bu yargılamaların protestocuları caydırma amacı taşıdığını defalarca kez dile getirdiler.