Pandemi mücadelesinde gereksinim duyulan düzenlemelerin adının ne olacağına "bilim" karar vermelidir...
Pandemi mücadelesi kamusal düzenlemeler, bireysel ve toplumsal duyarlılığın ve farkındalığın artırılması, doğru davranışların benimsenmesi ve uygulanması, yanlış bilgi ile mücadele, pandemi sürecini olumsuz etkileyen yoksulluk, eşitsizlik, vb. belirleyenlerle süreklilik içinde mücadele gibi çok sayıda bileşenin birlikte sürdürülmesine ihtiyaç duyar.
Her toplum, kendi çözümünü diğerinin de deneyimlerinden yararlanarak, diğer toplumu da dikkate alarak üretmelidir. Bu yaklaşımı bireye indirgediğimizde, diğerine zarar vermemek için alınacak bireysel önlemler çözümün önemli bir parçası haline gelir.
Örneğin, bireysel olarak; kendimi ve başkalarını korumak için maske, fiziksel mesafe, hijyen, vb. davranışları istisnasız uyguladığımda, aşı olduğumda, yanlış bilgilerden uzak durduğumda, yanlış bilginin yayılmasına katkı sağlamadığımda, doğru bilgi kaynaklarına erişmeyi öğrendiğimde, doğru bilgilerin yayılmasına aracı olmadığımda, vb. pandemi mücadelesi için doğru bir örnek olurum....
Herkes bu şekilde davransa, sorunlar azalır, hatta sorun ortadan kalkar.
Ancak, ne yazık ki bugün böyle ideal bir dünyayı yaratamadık. Zorluğunun da farkındayım elbette.
O halde, bireylerin doğru sorumlulukları alabilmeleri, doğru ve istenilen davranışları yapabilmeleri için güçlü sistemlere ihtiyaç var. Kamusal mekanizmalar bu sistemlere gerekli düzenlemelerle katkı sağlayabilirler. Tam da bu noktada, tütün kontrolü üzerinden bir örnek vermek istiyorum:
"Toplumda tütün kullanımının ve tütün dumanından pasif etkilenimin azaltılması için bireylere yönelik bırakma programları yararlıdır, güçlendirilmelidir, mutlaka desteklenmelidir. Ancak, toplumsal bir etki yaratmak istendiğinde, toplumun tütün ile karşılaşmasını önleyen düzenlemeler kamusal öncelikler içinde olduğunda, (örneğin, tütün kullanımını önleyen yasal düzenlemeler başarıyla sağlandığında) toplumun tütünün zararlarından etkilenimini önlemek bireye yönelik programlardan daha kapsayıcı ve etkili olmaktadır. Bu düzenlemelere 'kamuya açık kapalı alanlarda tütün kullanımını yasaklamak' değerlendirmesini yapmak yerine 'kamuya açık kapalı alanlarda bir başkasının sağlık hakkını korumak' yaklaşımını benimsemek ve bu yaklaşımın toplumda kabulüne katkı sağlamak gerekli ve değerlidir." Tütün kontrolü konusunda verdiğim özel örnek kapsamında paylaştığım yaklaşım sağlık ve hastalıkla ilgili farklı alanlarda da benimsenebilir.
Örneğin, pandemi süreci....
Pandemi mücadelesi de bazı toplumsal düzenlemelere ihtiyaç duymaktadır. Bu düzenlemeler, elbette kimseyi dışarda bırakmadan yapılmalıdır. Bununla birlikte, tıbbın belirlediği çerçevede, bilimsel verilerin doğruladığı ve önerdiği önlemlerin toplumdaki her birey için eksiksiz olarak sağlamak amacıyla kamusal düzenlemelere ihtiyaç olduğunda, kamunun bu düzenlemeleri yapmaktan geri durmaması uygun olur. Önlemin adının ne olacağına zaten, ifade ettiğim gibi bilim, bilimsel üretim karar verir, vermelidir.