Apandisit nedir?
Apandisit, kalın ve ince bağırsağın birleştiği yerde yer alan küçük, parmak benzeri bir tüp olan appendiksin (ek) iltihabıdır. Appendiks, vücutta bilinen bir kullanıma sahip değildir.
Appendiksin neden bazı insanlarda iltihaplandığı bilinmemektedir. Bununla birlikte, apandisit oluştuğunda, acil tıbbi yardım gerektirir.
Apandisit belirtileri nelerdir?
Belirtiler şunları içerir:
a. Mide bulantısı.
b. Kusma.
c. Karnın sağ alt tarafına dokunduğunuzda ağrı.
d. Karın ağrısı veya hassasiyeti, genellikle göbek çevresindeki karın merkezinde başlar, daha sonra karın sağ alt tarafına kayar. Hareket ederken, derin nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken ağrı artar.
e. Ateş (genellikle düşük dereceli).
f. İshal.
g. Kabızlık.
h. Karın şişmesi.
i. İştahsızlık.
Not : Herkesin tüm semptomları olmayabilir!
Apandisit semptomlarınız varsa, kabızlığı gidermek için müshil veya lavman kullanmamanız önemlidir. Bu ilaçlar apandisitinizin patlamasına neden olabilir. Ayrıca, doktorun durumu teşhis etmek için bilmesi gereken belirtileri maskeleyebilecek ağrı kesici ilaçlar almaktan da kaçınmalısınız!
Apandisit nasıl teşhis edilir?
Apandisit; hastanın semptomları, fizik muayene (rektal muayene dahil), enfeksiyon belirtilerini kontrol etmek için kan testleri (yüksek beyaz kan hücresi sayımı gibi) ve idrar yolu enfeksiyonunu ekarte etmek için idrar testi ile teşhis edilir.
Bazı doktorlar göğüs röntgeni isteyebilir, çünkü sağ alt akciğerdeki zatürre (pnömoni), apandisite benzer ağrıya neden olabilir. Appendiksin iltihaplı gibi görünüp görünmediğini belirlemek için bir ultrason da yapılabilir.
Apandisit nasıl tedavi edilir?
Apandisit teşhisi konulduktan sonra, doktor daha fazla gözlem için sizi hastaneye yatırmaya ya da eve göndermeye karar verebilir.
Hastaneye yatmışsanız:
Cerrahinin gerekli olup olmadığını belirlemek için 12 ila 24 saat yakından izleneceksiniz. Belirtileriniz çok şiddetli ise, apandisitiniz (iltihaplı appendiks) hemen bir apendektomi ile çıkarılabilir.
Bir apendektomi ameliyatı, laparoskopik veya “minimal invaziv” bir prosedür olarak da yapılabilir . Laparoskopik cerrahi sırasında karın bölgesinde 5 veya 6 küçük (5 ila 10 milimetre) insizyon (kesi) yapılır.
Bu insizyonlardan laparoskop ve cerrahi aletler yerleştirilir. Cerrah, iç organların bir resmini bir monitöre ileten laparoskop tarafından yönlendirilir. Laparoskopik cerrahinin avantajları arasında; daha küçük insizyonlar, daha az enfeksiyon riski, daha az ağrı ve skar ve daha hızlı iyileşme sayılabilir.
Enfekte bir appendiksi yırtılmadan (perforasyon) önce çıkarmak çok önemlidir. Enfekte bir apandisit parçalanırsa, enfeksiyon karın bölgesine taşarak peritonite (karın zarının iltihabı) neden olabilir.
Yırtılma ayrıca, appendiksin yırtıldığı yerin yakınında bir apseye (enfekte olmuş bölgeye) neden olabilir. Appendiks yırtılırsa, doktor ameliyattan sonra sıvıyı almak için birkaç gün karın bölgesinde bir drenaj tüpü bırakacaktır.
Ameliyattan sonra doktorunuz antibiyotik yazacaktır. Apandisitinizin parçalanma durumuna ve hangi alanların etkilendiğine bağlı olarak, bunları 24 saat veya daha uzun bir süre boyunca alman gerekebilir.
Genellikle ameliyattan sonraki ilk gün için, size yiyecek veya içecek için hiçbir şey verilmez. O zaman doktorunuz az miktarda su almanıza, sonra sıvıları tolere ederseniz, ardından bazı yiyecekleri normal şekilde sindirene kadar katı yiyecekler almanıza izin verecektir.
Eğer eve gönderildiyseniz:
a. Ağrı kesici ilaç kullanmayın. Ağrı kesici ilaç kullanmak apandisit ağrısının iyileşip kötüleşmediğini bilmenizi zorlaştırabilir.
b. Lavman veya müshil kullanmayın – bunlar apandisit perforasyonu riskini arttırır.
c. Her 2 saatte bir ateşinizi ölçün ve kayıt tutun. Doktora gittiğinizde yanınızda getirin.
d. Doktorunuz tarafından reçete edilmedikçe antibiyotik kullanmayınız.
e. Gelecek 6-12 saat içinde durumunuzda herhangi bir değişiklik olduğunu fark ederseniz doktorunuza başvurun.
f. Kontrol muayenesi için 24 saat içinde döndüğünüzde bir idrar örneği almanız istenebilir.
g. Kontrol muayenesine gidiyorsanız, muayene günü hiçbir şey yemeyin veya içmeyin.
Ne zaman doktora başvurmanız gerekir?
a. Kontrolsüz kusma varsa.
b. Karnınızdaki ağrıyı artarsa.
c. Başınız dönüyor ya da aşırı zayıf veya güçsüz düştüyseniz.
d. Kusmuğunuzda ya da idrarınızda kan varsa.
Apandisit açısından kimler risk altındadır?
Apandisit, çocuklarda karın cerrahisinin en sık nedenidir. 14 yaşın altındaki her 1000 çocuktan yaklaşık 4’ü appendiksini çıkarttırmak için apendektomi adı verilen bir ameliyat geçirecektir. Apandisit nadiren 2 yaşın altındaki çocuklarda görülür ve çoğunlukla 15 ila 30 yaş arasındaki insanlarda görülür. Apandisit erkeklerde kadınlardan daha sık görülür.
Apandisiti nasıl önleyebilirim?
Apandisiti önlemenin yolu yoktur. Bununla birlikte, apandisit, taze sebzeler ve meyveler gibi lifli yiyecekleri yiyen kişilerde daha az görülür. Apandisitiniz olduğunu düşünüyorsanız, derhal doktorunuza başvurun, böylece hastalığınızı kontrol edip uygun tedaviye başlayabilir.