Kanserden ne zaman şüphelenmelisiniz?
Kanserde erken tanının önemini artık hepimiz biliyoruz. Hastalığın tanısının konmasının uzaması ile kaybedilen zaman, bazen bireyin sağlığını tehdit edecek boyutta bile olabiliyor.
Cilt:
Renk, şekil ve büyüklüğü değişen, çabuk kanayan veya ülserleşen benler, İyileşmeyen yaralar varsa,
Ve uzun süreli güneş ışığına maruz kalıyorsanız…
Ağıziçi, Boğaz
Ağızda iyileşmeyen ağrılı/ağrısız yaralar,
Ağıziçi ve dudakta beyaz veya kırmızı plaklar, kitle veya sertlikler,
Yeni gelişen işitme kaybı veya kulakta çınlama, ses kısıklığı gibi yakınmalar varsa
Ve alkol, sigara kullanıyorsanız…
Akciğer:
Geçmeyen veya karakter değiştiren öksürük,
Kanlı, pis kokulu balgam,
Yeni gelişen ses kısıklığı veya değişikliği,
Göğüs ağrınız varsa,
Sık ve uzun süreli akciğer enfeksiyonu (bronşit, zatürre) geçiriyor
Ve sigara kullanıyorsanız…
Meme:
Göğsünüzde ele gelen kitle,
Meme derisi üzerinde kalınlaşma, çökme veya çekilme,
Meme başından berrak veya kanlı akıntı varsa
Ve ailede meme kanseri hikayesi mevcutsa…
Sindirim Sistemi:
Yutma güçlüğü, uzun süren kusma/bulantı,
Uzamış ishal veya kabızlık,
Barsak hareketlerinde düzensizlik,
Koyu renkli veya kanlı dışkı,
Uzun süreli karın ağrısı veya baskı hissi,
Açıklanamayan kilo kaybı varsa
Ve ailede barsak kanseri veya hastalığı hikayesi mevcutsa…
Kadın Üreme Sistemi:
Adette düzensizlik, fazla kanam veya uzun süreli kanama,
Adet dönemleri arasında veya menopoz sonrası kanama,
Cinsel ilişkiden sonra kanama,
Normalden fazla vajinal akıntı varsa
Ve östrojen tedavisi görüyorsanız…
Erkek Üreme Sistemi:
Sık ve ağrılı idrara çıkma,
Kanlı idrar gelmesi,
Yeni gelişen iktidarsızlık,
Testislerde sertlik veya ele gelen ağrısız kitle varsa…
Lenf Sistemi:
Boyun, koltukaltı ve kasıklarda ele gelen, çoğunlukla ağrısız kitleler,
Kilo kaybı,
Gece terlemeleri,
Uzun süren ve açıklanamayan ateşler,
Ciltte nedensiz beliren döküntü ve morluklar varsa…
İskelet Sistemi:
Ele gelen kitle veya şekil bozukluğu,
Kemiklerde şiddetli ağrı,
Hareket kısıtlılığı varsa…
Sinir Sistemi:
Şiddetli ve uzun süreli baş ağrıları,
Çift görme veya görme kaybı,
Yeni gelişen dengesizlik, baş dönmeleri, uyuşma veya felçler,
Şuur bulanıklığı, konsantrasyon güçlüğü,
Konuşma güçlüğü,
Kişilik değişiklikleri varsa…
Yukarıdaki belirtileri gördüğünüz ve hissettiğinizde en kısa sürede bir uzmana danışınız.
Meme muayenesi nasıl yapılıyor
Muayene için en rahat ortam yatak. Bunun için sırtüstü uzanın. Muayene edeceğiniz bölgedeki omuz altına küçük bir yastık veya katlanmış bir havlu yerleştirin. Aynı tarafta yer alan kolunuzu başınızın üstüne koyun.
Diğer elinizin 3 orta parmağının yastık bölümleriyle memenizde dairesel hareketler çizerek muayeneye başlayın. Şimdi kolunuzu yana yerleştirin, diğer elinizle koltukaltı bölgenizi muayene edin. Son olarak diğer elinizin baş ve işaret parmakları arasında meme başını sıkarak akıntı olup olmadığını kontrol edin.
Aynı işlemi diğer memenizde tekrarlayın. Muayene ettiğiniz bölgelerde dolgunluk, kitle veya meme başında akıntı gibi değişiklikler fark ettiğinizde zaman kaybetmeden bir uzmana başvurun.
1. İlk adetinizi kaç yaşında gördünüz?
a- 7-11 yaş arası
b- 12-13 yaş arası
c- 13 yaşından sonra
2. İlk doğumunuzu kaç yaşında yaptınız?
a- Hiç doğum yapmadım.
b- 30 yaşından sonra yaptım.
c- 30 yaşından önce yaptım.
3. Kendi kendine meme muayenesinden haberiniz var mı?
a- Hayır, o da ne?
b- Evet var, ama ben yıllık meme muayenesini yeterli buluyorum.
c- Şikayetim olmasa da her ay kendi kendime meme muayenesi yapar, yıllık düzenli olarak meme muayenesinden geçerim.
4. Ailenizde meme kanseri öyküsü var mı?
a- Evet, yumurtalık ve/veya kalın bağırsak ve/veya meme kanseri olan birden fazla birinci derece akrabam var.
b- Evet, ancak birinci derece akraba değiller, daha uzaklar.
c- Bu üç kanser türünden hiçbiri ailemde yok.
5. Herhangi bir nedenle meme biyopsisi yapıldı mı?
a- Evet, biyopside ileride kansere yol açabilecek lezyon saptandı.
b- Evet, ancak biyopsiden sonra yalnızca ‘daha düzenli' kontrol edilmem gerektiği söylendi.
c- Hayır hiç yapılma gereği duyulmadı.
6. Doğum kontrol hapı kullandınız mı?
a- Evet 10 seneden daha uzun süre kullandım.
b- 5-10 sene arası kullandım.
c- 5 seneden az kullandım / hiç kullanmadım.
7. Alkol tüketiyor musunuz?
a- Evet haftada iki kereden fazla alkol alıyorum.
b- Ender olarak kullanırım.
c- Hiç içmem.
8. Egzersizle aranız nasıl?
a- Hayatımda egzersizin hiç yeri yok.
b- Fırsat buldukça yaparım.
c- Düzenli egzersiz yaparım.
9. Sık sık radyasyona maruz kalıyor musunuz?
a- Evet, işim gereği oldukça sık.
b- Zaman zaman radyasyona maruz kalıyorum.
c- Bu konuda çok hassasım, radyasyondan mümkün olduğunca kaçınıyorum.
SONUÇLAR
A'lar çoğunluktaysa
Yüksek riskli gruptasınız: Yüksek riskli grupta yer alan biri olarak yaşam alışkanlıklarınızı bir an önce gözden geçirmeyi ihmal etmeyin. Hiçbir yakınmanız olmasa bile her ay kendi kendinize meme kontrolünü de yapın. Meme muayenesi için en uygun dönem adet kanamasının bitiminden sonraki 5 -7. günler. Bunun nedeni ise, diğer dönemlerde hormonların etkisiyle meme dokusunun yoğunluğunun artması nedeniyle yanıltıcı sonuçların ortaya çıkabilmesi.
B'ler çoğunluktaysa
Orta riskli gruptasınız: Dikkatli olun, çünkü orta riskli gruptasınız. Yaşam alışkanlıklarınızı değiştirerek bu riski minimum seviyeye indirebilirsiniz. Yapmanız gereken ilk şey, ideal kilonuzu korumak olmalı. Çünkü, kilo alımı meme kanseri riskini artıran önemli bir faktör. Günde en az 3 öğün yemek yiyin ve en az 5 porsiyon sebze ile meyve tüketin. Hamur işleri, tatlılar ve kızartmalardan uzak durun, yemeklerinizde sıvı yağ kullanın. Düzenli olarak spor yapmaya da özen gösterin. Spor, kilo kontrolünü sağlıyor, bağışıklık sisteminizi güçlendiriyor ve hücrelerinin kontrolsüzce çoğalmasından sorumlu olan östrojen düzeyinin dengelenmesine yardımcı oluyor. Östrojen düzeyinin yükselmesini sağlayan alkol tüketimini mümkün olduğunca azaltın ve sağlığınızı olumsuz yönde etkileyen sigarayı da mutlaka bırakın. Dikkat etmeniz gereken bir başka nokta da, aylık meme kontrolünüzü ihmal etmemek olmalı.
C'ler çoğunluktaysa
Düşük riskli gruptasınız: Sizi tebrik ediyoruz! Sağlıklı yaşam alışkanlıklarınız sayesinde meme kanserine yakalanma riskiniz oldukça düşük. Ancak, kadın olmak ve ilerleyen yaş da başlı başına bir risk faktörü. Dolayısıyla, risk düzeyiniz ne kadar düşük olursa olsun, her ay meme kontrolünüzü yapmaya siz de özen gösterin.