Retikülosit Nedir?
Retikülosit olgunlaşmamış kırmızı kan hücresi demektir. Retikülosit testi, kandaki retikülosit miktarını tespit etmek için yapılır. Retikülosit kan testi, doktorun kansızlık ve kemik iliği yetmezliği gibi çeşitli durumları teşhis etmesine yardımcı olabilir. Anemik olmayan (kansızlık sorunu yaşamayan) sağlıklı yetişkinler için retikülosit kan testi için normal değer yaklaşık % 0.5 ila % 1.5 arasındadır.
Retikülosit Testi Neden Yapılır?
Retikülosit testi şu gibi durumlarda yapılır;
- Retikülosit kan testi, kemik iliğinde kırmızı kan hücrelerinin uygun bir oranda oluşturulup oluşturulmadığını belirlemek için yapılır. Kandaki retikülosit sayısı, kırmızı kan hücrelerinin kemik iliği tarafından ne kadar çabuk üretilip bırakıldığının bir işaretidir.
- Kemik iliğinin kırmızı kan hücre üretme yeteneğini değerlendirmek,
- Çeşitli anemi nedenlerini ayırt etmeye yardımcı olmak,
- Kemik iliği tepkisi ve kemoterapi,
- Kemik iliği nakli veya demir eksikliği anemisi,
- B12 vitamini veya folat eksikliği anemisi veya böbrek yetmezliği için tedavi sonrası gözlemlerde normal ilik fonksiyonunun geri dönüşünü kontrol etmeye yardımcı olmak için yapılır.
- Vücutta kansızlığın nedenlerini araştırırken yardımcı olur. Kansızlığın asıl sebebinin kan hücrelerinin aşırı yıkımı mı yoksa yetersiz üretim mi olduğu hakkında bilgi verir.
- Kemik iliğinin kırmızı kan hücre üretme kapasitesi hakkında bilgi verir.
- Kansızlık tedavisinin işe yarayıp yaramadığını değerlendirmede kullanılır. Örneğin demir eksikliği anemisi olan birinde tedaviden sonraki ilk 3-5 gün içinde restikülositlerin artması beklenir. Bu artışın olması tedavinin işe yaradığını düşündürür.
Retikülosit testi şu zamanlarda yapılır:
- CBC sonuçları düşmüş, alyuvar seviyesi düşmüş, hemoglobin ve hematokrit gösteriyorsa
- Doktor kemik iliği fonksiyonunu değerlendirmek istiyorsa
- Kişinin anemi veya kronik kanama belirtileri varsa. Örneğin solgunluk, enerji eksikliği, yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı ve dışkıda kan
- Kişi, demir eksikliği anemisi, B12 vitamini veya folat eksikliği veya böbrek hastalığı (böbreklerin ürettiği bir hormon olan eritropoietin üretimini etkileyebilir) gibi kırmızı kan hücre üretimini etkilediği bilinen bir durumda teşhis edilir ve tedavi edilir.
- Kişi radyasyon veya kemoterapi tedavisi görüyorsa
- Kişi kemik iliği nakli olmuşsa
Retikülosit Düşüklüğü (Retikülositopeni) Nedenleri Nelerdir?
Retikülosit düşüklüğü nedenleri şunlardır;
- Demir eksikliği anemisi (kansızlık), kronik kan kaybı
- Aplastik anemi: Aplastik anemi, kemik iliğinin yeterli kan hücresi üretmediği nadir bir hastalıktır.
- Kronik anemi, kronik iltihabi hastalıkları
- Sideroblastik anemi Sideroblastik anemi, kırmızı kan hücrelerinin normal olarak gelişmediği ve yorgunluk, soluk cilt gibi aneminin belirtilerine neden olduğu bir kan bozukluğudur.
- Folik asit eksikliği. Folik asit (folat) bir vitamindir ve kırmızı kan hücreleri de dâhil olmak üzere vücudunuzda yeni hücreler yapmak için gereklidir. Vücudunuz çok fazla folik asit depolamadığı için sağlıklı kalmak adına düzenli bir taze kaynağa ihtiyacınız var. Birçok gıdada; ıspanak, brokoli, yeşil fasulye, bezelye, nohut, kahverengi pirinç, böbrek, ciğer ve patates de dâhil olmak üzere folik asit vardır. Normal dengeli bir beslenmede yeterli folik asit alınır.
- B12 vitamini eksikliği, pernisiyöz anemi
- Siroz, kronik karaciğer hastalıkları
- Kronik böbrek yetmezliği
- Kemik iliği yetmezliği (örneğin, belirli bir ilaç, tümör, radyasyon terapisi veya enfeksiyondan kaynaklı)
- Siroz
- Düşük demir seviyeleri veya düşük düzeyde vitamin B12 veya folatın neden olduğu anemi
- Kronik böbrek hastalığı
- Radyoterapi, ışın tedavisi
- Kanserler
- Böbrek üstü bezinin yetersiz çalışması
- Ön hipofiz yetmezliği
- Enfeksiyon veya kanser sebepli kemik iliği yetmezliği
- Şiddetli böbrek hastalığı (eritropoietin düşüklüğüne neden olabilir)
- Alkolizm
Endokrin Hastalığı
Pernisiyöz anemi: Anemi, vücudun yeterince sağlıklı kırmızı kan hücrelerine sahip olmadığı bir durumdur. Kırmızı kan hücreleri tüm vücutta dokulara oksijen sağlar. Birçok anemi türü vardır. Pernisiyöz anemi, bağırsaklar B12 vitaminini uygun bir şekilde ememediği durumda ortaya çıkan, kırmızı kan hücrelerinde görülen azalmadır. Pernisiyöz anemi, bir tür B12 vitamini anemisidir. Vücut kırmızı kan hücresi üretmek için B12 vitaminine ihtiyaç duyar. Bu vitamin; et, kümes hayvanları, yumurta ve süt ürünleri gibi yiyeceklerden alınır.
Retikülosit Yüksekliği Neden Olur?
Retikülosit yüksekliğinin nedenleri şunlardır;
- Hemolitik anemi
- Kanama
- Fetus veya yenidoğanda kan hastalığı (erythroblastosis fetalis)
- Eritropoietin denilen bir hormon üretiminin artması ile böbrek hastalığı
- Dalağın kan hücrelerini aşırı yıktığı durumlar (hipersplenizm)
- Kan kaybı sonrası
- Kansızlığı bulunanların tedavileri ilk haftasında yükseklik görülebilir.
- B12 vitamini eksikliği tedavisi görenlerde de ilk 2 hafta içinde yükseklik görülebilir.
- Orak hücreli anemi
- Çeşitli nedenlerle dalağı alınmış kişilerde retikülositlerin sayısı yükselebilir.
- Gebelik
- Lösemi
- Kan uyuşmazlığı (Eritroblastozis Fetalis)
- Yüksek rakımlara çıkmak
Retikülosit Normal Değerleri Nedir?
Retikülositler henüz olgunlaşmamış kırmızı kan hücreleridir. Bu olgunlaşmamış kırmızı kan hücreleri kemik iliğinde üretilir ve daha sonra kan dolaşımına bırakılır. Kan dolaşımında dolaşıp olgunlaşmak için iki gün beklerler. Vücutta hücrelerdeki oksijenin taşınmasında kırmızı kan hücrelerinin rolü büyüktür, çünkü hücreler tüm vücuda salınmadan önce oksijenle kolayca birleşebilen bir bileşik olan hemoglobin içerir. Anemik olmayan sağlıklı yetişkinler için normal sonuçlar yaklaşık % 0.5 ila % 1.5’tir. Normal aralık, hemoglobin düzeyinize bağlıdır. Hemoglobin, oksijeni taşıyan kırmızı kan hücrelerinde bulunan bir proteindir. Kanama veyahut kırmızı kan hücreleri tahribi sonucu hemoglobin seviyesi düşükse aralık daha yüksektir. Normal değer aralıkları yapılan farklı laboratuvarlar arasında biraz farklılıklar gösterebilir.