Bir buluş patent ile genellikle ne kadar süre ile korunur?
Patent süresi kaç yıldır diye sıkça soruluyor. Tescil edilmiş bir patent başvuru tarihinden itibaren hesaplanarak 20 yıl süre ile koruma sağlar. Fakat korumanın devam edebilmesi için patent tescil sahibinin her yıl yapması gereken yenileme işlemi vardır.
Patent Yıllık Ücretleri
İlk olarak, Türkiye’de patent tesciline başvurduktan sonra başvuru sahibi ilk yılı ödeme yapmadan geçirir. Devamında, başvuru tarihinden hesaplayarak ikinci yıl dönümünden önce ilk yenileme işlemini yapar. Özellikle, vekille çalışmayan başvuru sahiplerinin büyük bölümü yenileme işlemini bilmez. Dolayısıyla, yenileme ücretini yatırmaz ve patent başvurusundan feragat etmiş olur. Bir örnekle açıklayalım:
Örneğin, 01 Mart 2020’de patent başvurusu yapan kişi yenileme için 01 Mart 2021’de işlem yapmaz. 2022 yılına geldiğinde ise en geç 01 Mart 2022 tarihine kadar başlayacak olan 3. Yıl için ilk yenileme işlemini yapar. Bu işlemin patent tescili ile bağı yoktur. Sonuçta, işlemler devam ediyor ve henüz patent tescili tamamlanmamış olsa da yenileme işleminin yapılması gerekir.
01 Mart 2020 tarihinde patent başvurusu yapmış olan kişiyi düşünelim. Patent tescilini kazanırsa 2040 yılına kadar her yıl yıllık yenileme işlemini yaparak patentin devamlılığını sağlar.
Patent Süresi Bitince Ne Olur?
20 yıllık koruma süresi bittiğinde artık patent serbest kalır ve korumanın uzatılma ihtimali kalmaz. Patentle korunan bilgi serbest bilgi olmuştur ve herkes serbestçe kullanır.
Aynı Buluşa Tekrar Patent Almak Mümkün mü?
Bazı durumlarda, aynı buluşçunun aynı buluşla ilgili olan çok sayıda patent başvurusuna rastlayabiliriz. Hele bu buluşlar zamana yayılmışsa sanki o buluş 30-40 yıldan beri patentliymiş gibi görünür. Bu gibi aynı buluş etrafında yapılmış çok sayıda patent başvurusu gördüğümüzde şu aşamalarla kontrol ederiz:
- Başvuru patent tescili elde etmiş mi kontrol et
- Başvuru devam eden bir başvuru ise önceki süresi dolan patentten farkı ne
2 numaralı bilgi için başvurunun istemlerine bakarız. Sonuç olarak, her durumda önceki patentte açıklanan bilgi serbest bilgidir. Yani, önceki patentin sınırları içinde kaldığımız sürece patenti taklit etmiş olmayız.
Seyrek olarak, patent süresi dolan firmaların aynı buluşa tekrar patent almanın yollarını aradığına şahit oluyoruz. Genellikle, bu tür çabalar başarısız olur ama ara sıra patent kurumunu kandırabildikleri de görülmüştür.
Örnek olarak; başarısız bir deneme olan 22 Temmuz’da Avrupa Patent Ofisi İtirazlar biriminin bir kararını gösterebiliriz. Firma çok küçük kelime değişiklikleri ile aynı buluşa patent tescili kazanmaya çalışıyor. Örnek: (treatment or prevention/treating or preventing).


Nihayetinde, itirazlar birimi hazırlanan istemlerin tamamen aynı olduğuna karar veriyor ve sonraki başvuruyu reddediyor.
Tekrar Başvurulmuş Patent Görünce Ne Yapalım?
Sonuç olarak, patent süresi kaç yıldır sorusunun cevabı; yıllık yenileme ücretlerini ödediyseniz 20 yıldır. Dolayısıyla, aynı buluşla ilgili olduğundan şüphelendiğimiz bir patentle karşılaştığımızda ise:
- Tescil edilmiş mi yoksa başvuru devam mı ediyor diye kontrol et
- Önceki patentten bir farkı var mı diye patent başvurusunu dikkatli olarak incelemeliyiz
- Yeni başvuru ile önceki arasında bir fark olmadığını tespit ettik. Mutlak üçüncü kişi görüşü vererek kazara patent tescili verilmesine engel olmalıyız.
- Geç kalmışsak ve patent tescili verilmişse zaman kaybetmeden verilmiş patentin iptali için harekete geçmeliyiz
Sonuçta, patent bir hata ile verilmiş olsa ve bir süre sonra iptal edilmiş olabilir. Tescili devam ederken patentler ticaretimize (en azından geçici bir süre) zarar verebilir.