Melatonin Nedir?
Melatonin, beyindeki epifiz bezleri tarafından, özellikle geceleri üretilen bir nörohormondur.Vücudu uykuya hazırlar “uyku hormonu” veya “karanlık hormonu” olarak da adlandırılır.ABD’de, melatonin reçetesiz kullanılmaktadır. Buna karşılık, Avustralya ve çoğu Avrupa ülkesinde reçeteli bir ilaçtır ve sadece uyku bozuklukları olan yaşlı erişkinlerde kullanım için onaylanmıştır.Ülkemizde ise reçetesiz ulaşılabilen bir takviyedir.Melatonin, jet lag veya gece kesintiye uğrayan bir uyku döngüsünü düzenlemeye yardımcı olsa da uykusuzluğun tedavisinde çok yararlı olduğuna dair bir kanıt yoktur.
Melatonin Takviyelerinin Yan Etkileri Var mıdır?
Melatonin takviyeleri aslında sağlığınız için kötü olabilir. Melatoninin kan şekerini arttırdığı bilinmektedir, bu nedenle diyabetli kişiler için tavsiye edilmez.Rahatsız edici bir uykuya neden olabilir ve ertesi gün kendinizi kötü hissedebilirsiniz.Hipertansiyon ilaçları, doğum kontrol hapları ve nöbet ilaçları da dahil olmak üzere bazı ilaçların etkili bir şekilde çalışmasını durdurabilir.
Ayrıca, düzenli olarak melatonin almanın uzun vadeli etkileri hakkında çok az şey bilinmektedir. Hayvan çalışmaları düzenli olarak melatonin almanın ergenliği etkileyebileceğini göstermektedir.
Melatonin takviyeleri gündüz uyuşukluğuna neden olabilir. Bu yan etki daha düşük bir dozla düzeltilebilir ancak ağır makine kullanırken veya çalıştırırken çok dikkatli olmalısınız.
Bazı hastalar melatonin takviyesi alırken kabuslar, canlı rüyalar ve uyurgezerlik yaşarlar. Uyku ile ilişkili semptomlar tipik olarak melatonin almayı bıraktığınızda sona erer. Melatonin takviyelerinin aşırı kullanımı veya yanlış kullanılması sirkadiyen ritmi bozabilir, bu nedenle düzensiz uyku-uyanıklık döngülerine neden olabilir.
Melatoninin, luteinize edici hormonlar, progesteron seviyeleri ve hipofiz bezinin kontrol ettiği diğer hormonlar gibi hormon seviyelerinde değişikliklere neden olduğu bilinmektedir.
Melatonin takviyesi kullanan erkekler sperm sayısında ve sperm mobilitesinde azalma ve meme büyüklüğünde artış olduğunu fark edebilir. Hem erkekler hem de kadınlar, cinsel dürtüde bir düşüş yaşayabilirler.
Melatonin ayrıca kan pıhtılaşmasını azaltabilir.Warfarin veya diğer kan sulandırıcılarla yüksek dozlarda almadan önce doktorunuza danışmalısınız.
MedlinePlus’a göre melatonin, üzüntü veya ciddiyet gibi duygu durum değişikliklerine neden olabilir ve mevcut depresyon belirtilerini kötüleştirebilir. Bu yan etkiler genellikle melatonin takviyesi doz aşımı ile ilişkilidir. Sanrı, paranoya ve halüsinasyonlar bazı durumlarda bildirilmiştir. Bir psikotik bozukluk veya depresyon öyküsü varsa melatonin takviyesi almadan önce mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
Doğal olarak melatonin üretim seviyesini artırabilecek bazı yiyecekler şunlardır:
- Yulaf
- Muz
- Hindi
- Kiraz
- Ceviz
- Ananas
- Arpa
Kaynakça:
1.Batmanabane M and Ramesh KG. “Effect of exogenous melatonin on the onset of puberty in female albino rats.” Anat Rec. 1996 Jul;245(3):519-24.
2.http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-melatonin.html
3.http://www.mayoclinic.com/health/melatonin-side-effects/an01717