"Mamaev Savaşı Efsanesi", Rus halkının ve askeri lideri Dmitry Donskoy'un cesaretini, ıstırabını ve askeri cesaretini anlatan eski Rus edebiyatının tanınmış bir anıtıdır. Eski Rus edebiyatının eşsiz eserlerinden birinin adını haklı olarak taşıyor. O zamanın olayını anlatır - Kulikovo Savaşı. Ama bu güvenilir bir kaynak mı? Efsane, Rus halkının zaferini öngören cennetsel işaretlerle ilgili bir hikaye ile başlıyor. Birçoğu var ve ... çok fazla değil mi? Ayrıca yazar birçok ilginç gerçeği veriyor ve bu savaşla ilgili olayları aşamalı olarak anlatıyor: Moskova'dan Kulikovo sahasına Rus birliklerinin seferberliği, Dmitry Donskoy'un Trinity Manastırı'na ziyareti, Radonezh'li Sergius ile bir toplantı ve Rus topraklarını savunmak için bir nimet alarak "bekçiler" gönderiyor. , savaşın başlangıcı - kahraman Peresvet'in "pis" savaşçı ile düellosu, Pusu Alayı'nın eylemleri.
Kulikovo döngüsünün öykülerini yazma zamanı şimdiye kadar belirlenmemiştir, çünkü öykü döngüsünün yazılma zamanı konusunda fikir birliği yoktur. Sadece, yaratılış tarihinin unutulmaz 1380 yılına en yakın olanı "Zadonshchina" olduğu tespit edildi - Dmitry Donskoy ve ona adanmış prenslerin içgörüsü ve cesaretini, Rus ekibinin cesaretini öven bir çalışma. Edebiyat anıtı araştırmacıları, 3 yıl önce oluşturulmuş olan "Efsane" "İgor'un Lay'sının Kampanyası" nın kopyalanmasına dikkat çekiyor, bu kampanyadan tüm ifadeler, pasajlar ve "Kelimeler ..." in bazı ifadeleri alındı ve tüm bunlar, ilkel ekibin Tatarlara karşı kazandığı zafer hikayesine çekildi. Don'un arkasında. Daha sonra, XIV.Yüzyılda, adını birkaç kronikten oluştuğu gerçeğinden alan, Don Katliamının Chronicle Tale'i yazılmıştır. Bu "Hikaye" askeri hikayelerin türüne atfedilebilir. Araştırmacılar, "Tale ..." listelerini iki baskıya ayırıyor: Kulikovo sahasındaki savaşın daha ayrıntılı bir tanımını içeren 200'larda yazılmış "Kapsamlı" ve on beşinci yüzyılın ilk yarısına kadar uzanan "Kısa".
1380 sonbaharında meydana gelen olayları yansıtan en ayrıntılı edebi belge, "Mamaev Katliamı Hikayesi" olarak kabul edilir. Moskova topraklarının prensi Dmitry Ivanovich ve kardeşi Prens Vladimir Serpukhovskoy burada zeki ve korkusuz askeri liderler olarak tasvir ediliyor. Cesaretleri ve askeri hünerleri yüceltilir. "Masal" ın ana fikri, Rus prenslerinin düşmana karşı birleşmesidir. Sadece birlik içinde güçleri vardır, ancak o zaman düşmana layık bir karşılık verebilirler. "Masal ..." Ryazan prensi Oleg'in ihanetini ve Mamai'nin müttefiki olmak isteyen Litvanyalı prens Olgert'in kurnazlığını şiddetle kınıyor. O dönemin çoğu eserinde olduğu gibi, "The Tale ..." de bir kült çağrışımına sahiptir. Örneğin, Dmitry'nin dindarlığını vurgulayan dua monologları. Kuşkusuz, "Zadonshchina" nın "Efsane ..." üzerindeki etkisi: Bu, bazı ifadelerde, eklemelerde, alayların ve doğanın renkli görüntülerinde göze çarpıyordu.
Öyleyse, savaşın arifesinde, Bakire'nin Doğuşu bayramından önceki gece, Prens Dmitry Donskoy ve Voivode Volynets, Rus ve Tatar tarafları arasındaki alanda gelecekteki savaşın yerine gidiyor. Ve düşmanın tarafından yüksek sesle vurulduğunu duyuyorlar, çığlıklar ve çığlıklar ve dağlar sendeliyor gibi görünüyor - sanki "ağaçlar ve otlar düşmüş" gibi korkunç bir gök gürültüsü. Böylesi bir doğa olgusu, "pislik" in ölümünün açıkça habercisiydi. Ve Rus ekiplerinin olduğu yerde - "büyük sessizlik" ve ışık parlamaları. Ve Volynets, "şafağın çok sayıda yangından nasıl uzaklaştırıldığı" konusunda "iyi bir alamet" gördü.
Bu eserin yaklaşık yüz kopyası bugüne kadar biliniyor. Edebiyat eleştirmenleri bunları dört seçeneğe ayırır (içlerinde anlaşmazlıklar olsa da): Temel, Dağıtılmış, Chronicle ve Kiprianovsky. Hepsi Kulikovo Muharebesi'nden hemen sonra ortaya çıkan, günümüze ulaşamamış eski bir metne atıfta bulunuyor. 1380. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan en erken, diğer üçünün temelini oluşturan Temel Baskı olarak kabul edilir. Yukarıda belirtildiği gibi, 1377 olaylarının ana kahramanları Prens Dmitry Ivanovich ve Serpukhov'da hüküm süren kardeşi Vladimir Andreevich'tir. Din adamları arasında, Kulikovo Savaşı'ndan sonra Kiev'den Moskova'ya taşınan, yüksek bir rütbe alan ve ek olarak Moskova prensliğinin işlerinde aktif rol alan Kıbrıslı Metropolitan ayrı duruyor. Kıbrıslı, özellikle babasının ölümünden sonra hükümetin dizginlerini + kendi ellerine alan Dmitry Donskoy'un oğlu Vasily Dmitrievich'e yakınlaştı. Ayrıca, "Masal ..." ın ana baskısı Litvanyalı prens Olgerd'i Mamai'nin müttefiki olarak temsil ediyor, ancak XNUMX'de, Kulikovo sahasındaki olaylardan üç yıl önce, prensin çoktan öldüğü ve oğlu Jagailo'nun Litvanya'yı yönettiği biliniyor.
Mamai, o dönemde Rusya ve Litvanya'nın çok zor ilişkileri olduğu gerçeğinden yararlanarak, Moskova prensliğini güçlendirmekten korkan Yagailo ve Ryazan prensi Oleg ile bir anlaşmaya girdi. Mamai, yardımlarıyla Moskova prensliğini ezmeyi umuyordu.
Savaştan önceki gece çok mistik ve gizemli olur. "Masal" da bir soyguncu olan Thomas Katsibey adlı koca, Mamaysky ordusundan Dmitry Donskoy tarafından Churova Nehri üzerinde nöbet tuttu. Ve Thomas'ın harika bir vizyonu vardı. Tepenin üzerinde dururken, doğudan gelen, bir bulut değilmiş gibi büyük bir bulut gördü, ama düşman ordusu batıya gidiyordu. Ve güneyden sanki iki genç yürüyor gibi, yüzleri parlak, parlak mor renkte, her eli keskin bir kılıcı var ve düşman komutanlara soruyorlar: "Rabbin bize verdiği anavatanımızı yok etmenizi kim emretti?" Ve onları dövmeye başladılar ve hepsini yok ettiler ve kimse kurtulamadı. Ve o zamandan beri Thomas, nadir bulunan ruhsal saflığa sahip, derin dindar bir kişi oldu. Sabah, özel olarak Prens Dmitry Ivanovich'e gizemli vizyondan bahsetti. Ve prens ona cevap verdi: "Bunu kimseye söyleme dostum," ve ellerini cennete kaldırarak ağladı, "Lord, Lord, hayırsever!" Kutsal şehitler Boris ve Gleb uğruna dualar, bana Amaleketyalılara karşı Musa gibi, eski Yaroslav gibi Svyatopolk'a ve büyük büyükbabam Büyük Dük İskender, anavatanını mahvetmek isteyen Roma'nın övünen kralına karşı bana yardım et. Günahlarımın karşılığını verme, bize merhametini dök, bize merhametini göster, düşmanlarımızın bize gülmesine izin verme, düşmanlarımız bizimle alay etmesin, kâfir ülkeler: "Tanrı nerede kime? çok umutlandım. " Ama yardım edin, Tanrım, Hıristiyanlar, çünkü onlar sizin kutsal adınızla ünlüler! "
Bu tür metinler, büyük ölçüde İncil'e dayanan o yılların Rus edebiyatının karakteristik özelliğidir ve olay örgüsünü ondan almıştır. Karşılaştırmalar ve ondan açık sözlü borçlanma, inanan ve "saf" hale gelen soyguncular - bunların hepsi hiçbir şekilde tarihama eğitim ve bu iyi anlaşılmalıdır.
Ve sonra "güney ruhu" nun çekildiği günün "sekizinci saati" geldi (rüzgarın güney yönü değil, Tanrı'nın Rus ordusuna yardımı anlamına geliyordu). Mutlu saat. Ve Volynets ellerini gökyüzüne kaldırarak haykırdı: "Prens Vladimir, zamanımız geldi ve uygun bir saat geldi!" - ve ekledi: "Kardeşlerim, dostlarım, daha cesur: kutsal ruhun gücü bize yardım ediyor!"
Bu saat "Eksenel" oldukça komik bir şey. Ünlü Sovyet ve modern tarihçi A.N. Örneğin Kirpichnikov, Bobrok'un Rus askerlerinin gözlerinde güneşin parlamayı kesmesini beklediğine inanıyordu. Hatta diğerleri, rüzgârın “lanetli Tatar” ın gözüne toz getirmesini beklediğini iddia etti. Aslında genel olarak "Efsane ..." de bahsedilen "güney ruhu" askerlerimiz için tesadüfi olamazdı, çünkü yüzlerinde toz taşıyordu! Ne de olsa Rus alayları kuzeyde ve Mamai'nin alayları güneyde! Ama belki de "Tale" nin yaratıcısı yanlış anlamıştır? Hayır, her şeyi kesin olarak biliyordu ve Mamai'nin doğudan Rusya'ya, Tuna Nehri'nin batıda olduğunu vb. Yazdığını yazdı. Ve aynı soyguncu Thomas Katsibeev ne diyor? "Tanrı açıldı ... doğudan ... batıya gidiyor." "Öğle ülkesinden" (yani güneyden) "iki genç adam geldi" - Rus alaylarının kazanmasına yardım eden Aziz Boris ve Gleb'i kastediyorum. Elbette, şimdi buradaki herkes Tanrı'ya inanıyormuş gibi görünüyor, ancak masum bir şekilde öldürülse de, kanonlaştırılmış iki genç adamın yardımıyla tarih bilimine güvenmeye değer mi? Dahası, "güney ruhu" İncil'den doğrudan bir alıntıdır ve Rus davasının Tanrı'yı memnun ettiğini ve başka bir şey olmadığını gösterir. Bu nedenle, "güney ruhu" ndan güvenilir bir gerçek olarak bahsetmemek de mümkündür: Kutsal Kitap bunu söylemiyor.
Ancak savaş, Rus birlikleri için zaferle sonuçlandı. Ve Prens Dmitry şöyle dedi: “Yüce Yaradan, cennetin kralı, bize merhamet eden merhametli Kurtarıcı, günahkarlar, düşmanlarımızın, pis çiğ yemek yiyenlerin eline vermedi. Ve siz, kardeşler, prensler ve boyarlar, valiler ve genç takım, Rus oğulları, Don ve Nepryadva arasında, Kulikovo tarlasında, Nepryadva nehrinde bir yere gidiyorsunuz. Başınızı Rus topraklarına, Hıristiyan inancına yatırdınız. Beni bağışlayın kardeşlerim ve bu hayatta ve gelecekte beni kutsayın! " Prens Dmitry Ivanovich ve valiler, kanlı savaştan sonra sahayı dolaşırken katledilenler için acı bir şekilde yas tuttular. Dmitry Donskoy'un emriyle ölüler Nepryadva kıyılarına onurla gömüldü. Ve kazananlar, tüm Moskova tarafından zillerle buluşarak onurlandırıldı. Olgerd Litvanyalı, Dmitry Donskoy'un Mamai'ye karşı zafer kazandığını öğrenerek "büyük bir utançla" Litvanya'ya gitti. Ve Dmitry Ivanovich Donskoy'un kendisine karşı savaşmak istediğini öğrenen Ryazan prensi Oleg, karısıyla ve ona yakın boyarlarla birlikte, prensliğinden korkup kaçtı; Ryazanlar daha sonra Büyük Dük'ü kaşlarıyla döverek Dmitry Ivanovich'ten valilerini Ryazan'a koymasını istediler.
Ve Mamai, gerçek adını saklayarak utanç verici bir şekilde Kafa'ya (şimdi Theodosius) kaçmak zorunda kaldı; burada yerel bir tüccar tarafından yakalandı ve fryagami tarafından öldürüldü. Mamai'nin hayatı işte böyle sona erdi.
Mamai ordusuyla büyük savaşı kazanan Rus askerlerinin ünü hızla tüm dünyaya yayıldı. Ve yabancı tüccarlar buna yardımcı oldu, konuklar - Dmitry Donskoy ile görkemli bir kampanya yürüten surozhians. "Shibla, Demir Kapılara, Roma'ya ve Deniz yoluyla Kafa'ya, Tornav'a ve Tsaryugrad'a övgü için şeref: Büyük Rusya, Kulikovo sahasında Mamai'yi yendi" ...
Yani, yaklaşık olarak aynı şeyi açıkça söyleyebiliriz: Buz Savaşı ile ilgili olarak - bir savaş vardı, Ruslar kazandı, bazı siyasi olaylar gerçekleşti ve ana suçlu Mamai Kafa'ya (Feodosia) kaçtı ve orada öldürüldü! Ve bu kadar! Değer? Evet, vardı ve çok anlamlıydı! Ve "Tale ..." deki diğer tüm "detaylar" ... kilise edebiyatı ve yazarının "kitapseverliğini" gösteren İncil metinlerinin yeniden anlatımıdır. Ve bunun sonsuza kadar olmasa da uzun bir süre tatmin edilmesi gerekecek!