Portfolyo Nedir?
Ülkemizde oldukça yeni bir öğretim ve değerlendirme yöntemi olan, öğrencilerin eğitiminde uygulanmasını sağlayan amaç Portfolyo;
Öğrenciye ve başkalarına öğrencinin bir veya daha fazla alandaki başarılarını sunma amaçlı olarak öğrenci çalışmalarının yansıtılmasıdır. (Arter ve Spandel,1991).
Öğrencilerin kendi çalışmalarını değerlendirmeye katmaları, her birinin kendi ilerleyişini izlemesini sağlar ve bireysel olarak öğrencilerin performanslarının değerlendirilmesi için bir temel oluşturur (Meisels ve Steel,1991).
Öğrencilerin sınıf içerisindeki ve sınıf dışındaki çalışmalarını ve aktivitelerini ortaya koyan bir değerlendirme şeklidir ve “portfolyo kültürü” birbirleriyle etkileşim içerisinde olan bir grup öğrencinin bildiklerini ve yapabileceklerinin sorumluluğunu almaya dayanır (San Diego Country Office of Education,1997).
Öğrenci merkezli olup, öğrencinin kişisel çabalarını, ilerlemelerini ve başarılarını bir veya daha çok öğrenme aralıklarıyla ortaya koymasını sağlar (Collins,1991).
Öğretmenler portfolyo çalışması sonucunda elde edilen verileri gelecekteki eğitim hedeflerinin daha kolay ve daha gerçekçi belirlenmesinde kullanırlar. Bu şekilde öğrencileri motive etmeye, öğrenme sorumluluğunu almaya, düşünme ve yazmada gelişmelerine yardımcı olur (Murphy and Smith, 1990).
Neden Portfolyo?
Çünkü öğrenciler çalışmayı anlamlı, anlaşılır ve amaçlı olduğunda sürdürür.
Çocukların okulda yaptığı resimleri, hikayeleri, günlükleri, harita ve benzeri şeyleri dikkatli kontrol etmek çocuğa bireysel bir bakış ve öğrenen bir çevre sağlar.
Çocuğun çalışmasına sürekli bir bakış, büyüme grafiği gelişimi görmeyi sağlar.
Çocuğun becerisini test skorlarıyla değil çeşitli kanıtlara yönelik ölçme fırsatı yaratır.
erg.sabanciuniv.edu
Portfolyonun Amacı
- Öğrencinin öz disiplin ve sorumluluk bilincini geliştirmek ve kendi kendini değerlendirme becerisi kazandırmak.
- Müfredata bağlı olarak gerçekleştirilen yazılı ve sözlü değerlendirmelerin dışına çıkmak, alternatif bir değerlendirme yöntemi geliştirmek
- Öğrencinin gelişimini kanıtlarla ve daha sağlıklı izleyebilmek
- Öğrencinin gelecekteki öğrenmelerine bilgi sunmak ve ışık tutmak
- Öğrencinin gerçekte ne öğrendiğinin somut resmini çizebilmek
- Öğrencilerin yeteneklerini sergilemek ve ilgi alanlarını geliştirmek
- Öğrencilerin, arkadaşlarının portfolyolarını da izleyerek birbirlerine yardımcı olmalarını sağlamak ve böylelikle gelecekte yapacakları ekip çalışmalarının başlangıcını yapmak
- Çocuğun zihinsel, psiko-motor, duygusal, sosyal ve dil gelişimlerini gözlemlemek
- Çocuğun okulda yaptığı çalışmalar, hikayeler, ses kayıt bandı, resim, proje çalışmaları, fotoğraflar, elişi etkinlikleri vb. kontrol etmek güven gelişimlerini desteklemek, öz disiplini ve sorumluluk bilincini geliştirmek
- Fiziksel, ruhsal ve sosyal alandaki gelişimlerini fark edebilmesi seçici olabilmesi ve zevkle çalışabilmesi sağlamak
- Olaylara bakış açısını değerlendirebilmesi, çok yönlü düşünebilmesi, yaratıcılık yönlerinin geliştirmesini sağlamak
- Portfolyo çalışması, öğretmen açısından zaman alıcı olmakla birlikte daha objektif değerlendirme yapabilmesi için ve yaptığı değerlendirmenin gerektiğinde somut kanıtını sunabilmesi için yararlıdır.
enka.k12.tr
Fen Eğitimine Özgü Bir Elektronik Portfolyo Yönetimi
Öğretmen portfolyolarını üçe ayırır.
a) Öğrenme Portfolyoları: Öğretmenlerin kendi öğrenmelerinin ve çalışmalarının kişisel koleksiyonundan oluşur. Öğrenme portfolyolarının temel amacı, öğretmenlerin kendi öğrenmelerini göstermelerine, paylaşmalarına ve yansıtmalarına fırsat sağlamaktır (p.12).
b) Değerlendirme Portfolyoları: Öğretmenlerin çalışmalarının seçilmiş koleksiyonudur ve önceden belirlenmiş durum tespitine dönük ürünlerden oluşur. Bu tür portfolyoların birincil amacı, öğretmenlerin mesleki ilerlemeleri ve sertifika alabilmeleri için bir kanıt sağlamaktır (p.13).
c) Çalışma Portfolyoları: Bu tür portfolyolar öğretmenlerin bir iş başvurusu için kullanabilecekleri ve işverene öğretmen hakkında bilgi veren portfolyolardır (p.14).
Öğretmen yetiştiren kurumlardaki öğretim elemanları daha çok öğrenme ve değerlendirme portfolyolarının kullanımını vurgularken, öğrenciler iş başvurusunda kullanabilecekleri çalışma portfolyolarını nasıl kullanabilecekleriyle daha çok ilgilidirler (Breault, 2000). Son yıllarda teknolojinin her alana getirdiği kolaylıklar öğretmenlerin çalışmalarını daha kolay biriktirebilecekleri ve düzenleyebilecekleri portfolyoları bilgisayar ortamında hazırlayabilecekleri düşüncesini doğurmuştur. Elizabeth (1998) elektronik portfolyolarla geleneksel portfolyoları şu şekilde karşılaştırmaktadır: (akt. Barlett, 2002).
Bir elektronik portfolyo geleneksel portfolyoya benzemektedir fakat elektronik portfolyolar özellikle teknoloji bilgisini ve becerisini gerektirir. Ayrıca elektronik portfolyolar geleneksel portfolyolardan farklı olarak hipermedya programları, veri tabanı, kelime işlemci yazılımları, web tasarım programları, gibi elektronik medya kaynaklarının bir bileşimini kullanmayı gerektirir. Elektronik portfolyolar bir bilgisayar diskinde saklanır, bir CD-ROM ya da Home Page’ de ’da toplanır, gerektiğinde ve istenildiğinde üzerinde kolayca düzeltme yapılabilir, taşınması kolaydır (p.4).
Fen derslerinde öğrenci başarısını ölçmede güçlükler vardır. Yeni fen programlarındaki üniteler, içeriğe bilimsel süreçler (gözlem, deney, araştırma, hipotez kurma, vb.) yoluyla varılması esasına göre düzenlenmiştir. Ayrıca ünitelerde bilimsel tutumların geliştirilmesine büyük önem verilmiştir. Güçlü bir fen programı öğrencilere herhangi bir deneyim kazandırmak yerine onların fen ilkelerini öğrenmelerine yardım edecek deneyimleri dikkatle seçer. Hazır bilgiyi aktaran program yerine bilgiye ulaşma becerisine yönelik problem çözme becerilerini geliştirici, çok konu yerine birkaç konuyu daha derinden işleyen bir fen programının daha etkili olduğunu gösteren bir çok araştırma vardır ( 4). Doğayı sistemli bir biçimde gözlem ve incelemeye tabi tutmak, doğal olayları laboratuvara getirip denemeye konu etmek, fen bilimlerinin kendi yönteminin bir parçasıdır. Fen bilimlerinde laboratuvar çalışmaları diğer deneysel yöntemler, doğa olaylarını yerinde ve zamanında gözlemleme gibi etkinlikler önemli yer tutar. Ayrıca, ölçü araçlarını kullanabilmek, bazı laboratuvar araçlarını onarmak veya yapmak, temizliğine dikkat etmek, ekonomik davranmak, kazalara karşı tedbirli olmak gibi beceriler fen programlarının hedefleri arasında yer alır. Bu hedef davranışların gerçekleşip gerçekleşmediğini kağıt kalem testleri ile ölçmek mümkün değildir. Bu davranışları ölçmenin en iyi yolu, öğrenciyi süreç içerisinde gözlemek, öğrencinin bu süreç içerisindeki faaliyetleri ile ilgili tuttuğu notları değerlendirmektir. Bu kağıt ve dökümanlar bir süre taşınamaz, zaman içerisinde kaybolur, istenilen çalışmalara kağıt yığınları içerisinde dönmek mümkün olmayabilir. Klasik portfolyolar bu açıdan bazı dezavantajlara sahiptir. Bu dezavantajları gidermek için elektronik portfolyolar tercih edilir.
Eğitim literatüründe öğrencilerin ve öğretmenlerin süreç içerisindeki gelişimlerini, elektronik araçlarla çoklu ortamlar kullanılarak yapı> gerçek (authentic assessment) değerlendirmelere ilişkin yapı> araştırma sayısı sınırlıdır (Bonk, Medary, & Reynolds, 1994). Sheingold (1992) elektronik portfolyo kullanmanın nedenlerini şöyle açıklamaktadır. Elektronik portfolyolar;
- Kolay ulaşılabilir, taşınabilir, bölünebilir, denetlenebilir, geniş bir kitleyle paylaşılabilir.
- Performans, tekrar gözden geçirilebilir.
- İstenildiğinde daha kolay ve daha kısa sürede düzeltme yapılabilir, organize edilebilir.
Bu çalışmanın amacı, fen eğitimine özgü bir elektronik portfolyo yöntemi geliştirmektir. Bu yolla fen eğitimi için elektronik portfolyoların, bileşenlerinin geliştirilebilirliği ve uygulanabilirliğini araştırmaktır. Bu çalışmaya yön veren temel sorular şunlardır:
1. İlköğretim öğrencilerinin, kendi kişisel gelişimlerini izlemeye ve değerlendirmeye yönelik hazırlanan elektronik portfolyoları hakkındaki düşünceleri nedir?
2. Hizmet öncesi öğretmenlerin, kendi kişisel gelişimlerini izlemeye ve değerlendirmeye yönelik hazırladıkları elektronik portfolyoları hakkındaki düşünceleri nedir?
tojet.net
Portfolyo, öğrencilerin belirli bir zaman diliminde, belirli bir amaç dahilinde becerilerini, yeteneklerini, zayıf ve güçlü yönlerini öğrenme alanları ile ilişkili olarak göstermiş, çaba ve ilerleme ile gelmiş oldukları başarı düzeyini yansıtan ürünlerden oluşan; çalışma kolleksiyonu, sistemli ve amaçlı olarak oluşturulan gelişim dosyalarıdır.
Dinamik değerlendirme süreçlerindeki en etkin araçlardan biri olan portfolyo,
- Her öğrenci için ayrı düzenlenir.
- Her öğrencinin yapmış olduğu çalışmaları bir araya getirir.
- Konu ile ilgili araştırmaları, gerçekleştirilen etkinlikleri, bu etkinliklere ilişkin elde edilen sonuçları içerir.
- Bir bakıma portfolyo, öğretmenlerin öğrencilere yardımcı olmasını sağlayan bir kılavuz niteliğindedir.
Portfolyo Değerlendirme Nedir?
Çağdaş eğitim anlayışının bir unsuru olarak, öğrencilerin dönem boyunca yaptıkları çalışmaların bir dosyada toplanmasıyla süreç odaklı olarak yapılan değerlendirmedir.
Çocuğun emeğini, gelişimini ve başarılarını belgeleyen, bir amaca hizmet eden performans değerlendirme türüdür.
Portfolyo değerlendirmede öğrenci için aşağıdaki sorulara cevap aranır:
Ne öğrendi ve öğrenirken nasıl bir yol izledi ?
Nasıl düşündü ?
Nasıl soru sordu ?
Nasıl analiz etti ?
Bilgiyi nasıl yapılandırdı ?
Diğer insanlarla nasıl iletişim kurdu ?
Öğrenirken karşılaştığı güçlükler nelerdi ?
Portfolyonun Amacı:
Öğrencinin gelişimini izleyebilmek
Öğrencinin kendi gelişimini izlemesine fırsat vermek
Öğrencinin zaman içerisindeki öğrenimlerini belgelemek
Öğrencinin gerçekte ne öğrendiğini ortaya koymak
Öğrencinin öz değerlendirme yapabilmesine fırsat vermek
Velilerle iletişimi, onlardan “katılım ve geri bildirim almak yoluyla kolaylaştırmak
Bir sonraki yıllara öğrenci ile ilgili bilginin aktarılmasını sağlamak