Scott S. Sheppard, David Jewitt ve Jan Kleyna, Hawaii’deki Mauna Kea Dağı’ndaki Subaru Teleskobu’yla yaptıkları gözemler sonucunda Satürn’ün 20 yeni uydusunu keşfetti. Böylece Satürn’ün bilinen uydularının sayısı 82’ye çıktı.
Merkür, ağustos ayında, yıl içinde gün doğumundan önce gözlemlendiği zamanlar arasında en parlak görünümde. Jüpiter ve Satürn ise Güneş’in batışından sonra gökyüzünde görülebilir. Güneş’in arkasından geçmeye hazırlanan Venüs ve Mars bu süreçte Güneş’in parlaklığı nedeniyle birkaç ay boyunca görülemiyor.
Merkür, 10 Ağustos’ta en büyük batı uzanımı konumuna geliyor. Güneş ile aralarındaki açısal mesafenin en fazla olduğu bu tarih Merkür gözlemi için hayli uygun. Ağustos ayının ortalarında Merkür’ü Güneş’in doğuşundan önce doğu ufkunun üzerinde, İkizler Takımyıldızı’nın iki parlak yıldızı Polluks ve Kastor’un yakınlarında bulabilirsiniz.
Jüpiter ağustos ayında gece yarısından önce gökyüzünün en parlak gökcisimlerinden. Jüpiter’i ay boyunca Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Antares’le birlikte görebilirsiniz. Ayrıca Jüpiter’in uydularından Io, Europa, Ganymede ve Callisto’yu basit bir teleskop yardımıyla gözlemleyebilirsiniz.
Gece yarısından önce gökyüzünde olan diğer gezegen Satürn. Çaydanlığa benzeyen şekliyle gökyüzünde tanıyabileceğiniz Yay Takımyıldızı’ndaki Satürn’ü, çaydanlığın kulpunun yakınında bulabilirsiniz.
9 Ağustos’ta Jüpiter ile gökyüzünde birbirine yakın görünen Ay ilerleyen günlerde Akrep Takımyıldızı’ndan Yay Takımyıldızı’na doğru hareket ediyor ve 12 Ağustos’ta Satürn’le yakınlaşıyor.
Perseid Göktaşı Yağmuru
2019’un önemli göktaşı yağmurlarından biri olan Perseid göktaşı yağmuru 12-13 Ağustos’ta en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte ışık kirliliğinden uzak bölgelerde saatte 60 göktaşı görülebilir. Göktaşlarının gökyüzünde ortaya çıktığı yeri, kuzeydoğu ufkunun üzerinde Kahraman (Perseus) Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz. Ancak bu tarihte Ay dolunay evresine yaklaştığından göktaşlarının fark edilmesini zorlaştırabilir. Perseid göktaşı yağmuru, temmuz ayının sonu ile ağustos ayının ortası arasında etkinliğini devam ettirdiği için bu aralıkta Ay’ın yeniay evresine yakın olduğu zamanlarda göktaşlarını görmeyi deneyebilirsiniz.
Swift-Tuttle Kuyrukluyıldızının Dünya’ya Çarpma İhtimali
E. E. Barnard - Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı
Perseid göktaşı yağmurunun kaynağı 109P/Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı. Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı 1862’de ABD’li gökbilimciler Lewis Swift ve Horace Tuttle tarafından keşfedildiği için bu şekilde isimlendirildi. Kuyrukluyıldız, Güneş etrafındaki yörüngesini 133 yılda tamamlıyor. Swift-Tuttle kuyrukluyıldızının çapı yaklaşık 26 kilometre yani dinozorları yok ettiği düşünülen göktaşının yaklaşık 2,5 katı büyüklüğünde ve yaklaşık dört kat daha hızlı hareket ediyor.
Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı, Güneş etrafındaki yörünge hareketi sırasında düzenli aralıklarla Dünya’nın yakınından geçiyor. Örneğin 1992’de Dünya’nın 177 milyon kilometre yakınından (Dünya ile Güneş arasındaki mesafe 150 milyon kilometredir) geçmişti. Peki, Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı bir gün Dünya’ya çarpabilir mi?
Yapılan hesaplamalara göre kuyrukluyıldız 14 Ağustos 2126’da Dünya’nın yaklaşık 23 milyon kilometre yakınından geçecek. Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı ile Dünya arasındaki en yakın karşılaşma ise Swift-Tuttle’ın Dünya’nın yaklaşık 1,6 milyon kilometre yakınından (Dünya ile Ay arasındaki mesafenin yaklaşık dört katı) geçeceği tahmin edilen 15 Temmuz 4479’te gerçekleşebilir. Ancak bu durumda bile kuyrukluyıldızın Dünya’ya çarpma olasılığı milyonda bir düzeyinde.
Kaynaklar:
Scott S. Sheppard, David Jewitt ve Jan Kleyna, Hawaii’deki Mauna Kea Dağı’ndaki Subaru Teleskobu’yla yaptıkları gözemler sonucunda Satürn’ün 20 yeni uydusunu keşfetti. Böylece Satürn’ün bilinen uydularının sayısı 82’ye çıktı.
Mars, 2 Eylül’de yörünge hareketi sırasında Güneş’in arkasından geçmişti. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe küçük olduğundan Mars’ı Güneş’in parlaklığı nedeniyle birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün olmadı. Mars ekim ayının ortasından itibaren doğu ufkunun üzerinde tekrar ortaya çıkıyor.
Trigonometri lisede matematik dersinde karşılaştığınız ve belki de anlamakta zorlandığınız konulardan biri. Dik üçgenlerin iç açıları ve kenar uzunlukları arasındaki bağlantılarla ilgili matematiğin bu dalı size soyut gelebilir. Geçmişte insanlar denizcilikte, haritacılıkta ve astronomi yani gökbilimde karşılaştıkları problemleri çözmek için trigonometriden faydalandı.
İlk kez geçtiğimiz yıl düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali, 17-22 Eylül tarihleri arasında Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirildi. Bu yıl 1.720.000 kişinin katıldığı etkinlik dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali oldu.
NASA Space Apps Challenge’ın (NASA Uluslararası Uzay Uygulamaları Yarışması) Türkiye ayağı bu yıl Ankara, Elazığ ve Şanlıurfa’da düzenleniyor. Ankara’daki organizasyona 19-20 Ekim tarihlerinde ODTÜ Genç Girişimciler Topluluğu ev sahipliği yapıyor.
Geçmişten günümüze birçok araç uçsuz bucaksız evreni keşfetmek için uzaya gönderildi. Bu araçlar Merkür, Venüs, Mars, Neptün, Satürn, Plüton ve Ay hakkında veriler topladı ve bugün de toplamaya devam ediyor.
Satürn ve ilkdördün evresindeki Ay 8 Eylül’de gökyüzünde birlikte görülebilir. 20 Eylül’de ise Ay ve Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran yakın görünümde. Her iki gökcismini gece yarısına yakın saatlerde batı ufkunun üzerinde görebilirsiniz. 23 Eylül sonbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih.
Maden cevherlerinden metalleri özütlemek için mikroorganizmalardan yararlanılan yöntemler biyomadencilik olarak adlandırılır. Biyomadenciliğin yeryüzündeki tarihi 1950’lere kadar gider. Günümüzde bazı araştırmacılar Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) uzayda biyomadencilikle ilgili çalışmalar yapıyor.
Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, sekiz yıldır Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dolanarak görüntü almaya devam ediyor. TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) mühendisleri tarafından tasarlanıp büyük ölçüde ülkemizde üretilen RASAT, 17 Ağustos 2011’de Rusya’daki Yasny Fırlatma Üssü’nden uzaya fırlatılmıştı.
Gezegenler yıldızların, uydular da gezegenlerin etrafında dolanır. Peki büyük uyduların küçük uydulara sahip olması da mümkün müdür? Eğer bu tür “altuydular” sadece etrafında dolandıkları uydunun kütleçekimi etkisinde hareket etseydi cevap kesinlikle evet olurdu.