Otuz yıl Savaşları Nedenleri ?
Avusturya ve İspanya ile Danimarka, İsveç, Fransa ve Bohemyalılar arasında olmuştur (1618- 1648). Savaşın nedeni mezhep anlaşmazlığıdır. Almanya’da Reform savaşlarına Ogsburg (Augsburg) barışı ile son verilmişti (1555). Bu antlaşma ile her prens kendi kabul ettiği mezhebe yönetimindeki halkı da girdirmek hakkım elde etmişti. Habsburglardan Avusturya Arşidükası II. Ferdinand, Bohemya ve Macaristan kralı oldu, 1616 yılında da Almanya
imparatoru seçildi. II. Ferdinand koyu bir Katolikti. Yönetimindeki halkı da Katolik yapmak istedi. Ayrıca Alman prenslerinin bağımsızlıklarına son vererek Almanya’da güçlü bir devlet kurmak emelinde idi. Protestan olan Bohemyalılar, Katolikliği kabul etmeyerek ayaklandılar. Otuz yıl savaşları, mezhep çatışması şeklinde başlamış oldu, kısa sürede bütün Avrupa’ya yayıldı. İspanya, Habsburg hanedanının başka bir kolu tarafından yönetildiği için Avusturya tarafını tuttu. Danimarka, İsveç ve Katolik olduğu halde Fransa, Protestan Alman prensleriyle birlik oldular. Fransa, Almanya’nın güçlenmesini istemiyor, parçalanmış durumda kalmasını çıkarına uygun buluyordu. Onun için Almanya’yı bir yönetim altında birleştirmek isteyen II. Ferdinand’a karşı çıktı. Bu politikayı Fransa’nın tanınmış devlet adamlarından Richelieu ve Mazarin başarı ile yürütmüşlerdir.
Fransa, Avusturya’yı yenilgiye uğratarak Alsace, Artois ve daha başka yerleri aldı. Sonunda Vestfalya antlaşması yapıldı (1648). Bu barışa göre* Alman prenslerinin bağımsızlıkları kabul edildi. Fransa, Alsace’i ülkesine kattı. İsveç ve Brandenburg, Almanya’dan bazı yerleri aldılar. Baltık denizi, bir İsveç gölü durumuna geldi. Brandenburg prensliği, Prusya dükalığı oldu. Hollanda bağımsızlık kazandı.İspanya Vestfalya antlaşmasını tanımadı. Fransa ile İspanya arasında bir süre daha savaş oldu. 1659’da Pirene antlaşması yapıldı. Fransa kralı XIV Lui (Louis XIV) İspanya kralı IV. Filip’in kızı Marie Therese ile evlendi. Marie Therese’in İspanya krallığından vazgeçmesi için kendisine 500 bin altın verilmesi kabul edildi.Otuz yıl savaşları sonunda Habsburgların Avrupa’da üstünlük kurma girişimleri başarısızlığa uğradı. Fransa, birinci derecede önemli ve güçlü bir devlet durumuna geldi. Bu sırada Osmanlı imparatorluğunda ayaklanmalar çıkmıştı. İranlılayla da savaş yapılıyordu. Osmanlılar, bu nedenlerle Avrupa devletlerinin birbirlerilye savaşmalarından bir yarar sağlayamadılar.
Bir önceki yazımız olan Kadeş Savaşı Ve Antlaşması başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.