Böbrekler, bizi sağlıklı tutmak için birçok temel görevi yerine getiren karmaşık ve harika organlardır.
Böbreklerinizin ana görevi, kanınızdaki toksinleri ve fazla suyu uzaklaştırmaktır. Böbrekler ayrıca kan basıncınızı kontrol etmeye, kırmızı kan hücreleri üretmeye ve kemiklerinizi sağlıklı tutmaya yardımcı olur.
Böbrekler, üst karın bölgesinde sırt kaslarımıza karşı sağ ve solda yerleşmiş her biri kabaca yumruğunuzun büyüklüğünde, yaklaşık 11 cm x 7 cm x 3 cm boyutlarında organlarımızdır. Böbrekleriniz, sodyum ve potasyum dahil birçok mineral ve molekülün kan akış seviyelerini kontrol eder ve kan asitliğini kontrol etmeye yardımcı olur.
Böbrekleriniz her gün vücudunuzdaki tuzu ve suyu dikkatlice kontrol eder, böylece tansiyonunuz aynı kalır.1
Biliyor musun?
Böbrekleriniz:
• İdrarı oluşturur
• Kanınızdaki atıkları temizler
• Sıvı yükünü dengeler
• Vücudunuzun kimyasal dengesini kontrol eder
• Kan basıncınızı kontrol etmeye yardımcı olur
• Kemiklerinizi sağlıklı tutmaya yardımcı olur
• Kırmızı kan hücreleri yapmanıza yardımcı olur
2021 “Böbrek Hastalığıyla İyi Yaşam” Yılı2
“Dünya Böbrek Günü Yürütme Kurulu” 2021’i ‘Böbrek Hastalığıyla İyi Yaşam yılı ilan etmiştir.
Böbrek hastalığı teşhisi konulması hem hasta hem de etrafındakiler için büyük bir zorluk olabilir. Teşhisi ve tedavisi, özellikle böbrek hastalığının ileri aşamalarında, iş, seyahat ve sosyalleşme gibi gündelik faaliyetlere katılma yeteneklerini azaltır. Hastaların, aile ve arkadaşlarının yaşamlarını ciddi şekilde etkilerken; yorgunluk, ağrı, depresyon, bilişsel bozukluk, gastrointestinal problemler ve uyku problemleri gibi çok sayıda sorunlu yan etkiye neden olur.
Böbrek hastalığı ile yaşayan insanlar, her şeyden önce iyi yaşayabilmek, rollerini ve sosyal işleyişlerini sürdürmek isterken, aynı zamanda normallik ve sağlıkları ve refahları üzerinde bir kontrol duygusu sürdürmek isterler.
Hastaların tedavileriyle ilgili daha memnun, ilgili ve yapıcı olmaları ve böylece klinik sonuçların iyileştirilmesi için, semptomlarının etkili bir şekilde yönetildiğini hissetmeleri ve tedavilerinin aktif katılımcılar haline gelmeleri için içsel olarak motive olmaları gerekir.
Yaşama katılım, böbrek hastalığının tedavisi ile tüketilmiş ve kısıtlanmış hissetmenin aksine hem hastalar hem de yakınları için eşit derecede önemlidir.
Peki Neler Yapılmalı?2
Bu girişim, hayata katılımı teşvik etme nihai hedefiyle, etkili semptom yönetimi ve hasta güçlendirme konusunda hem eğitimi hem de farkındalığı artırmak için yapılmıştır.
Böbrek hastalığını ve ilerlemesini önlemek için etkili önlemler önemliyken, böbrek hastalığı olan hastalar ve onların yakınları, özellikle pandemiler ve diğer zorlu dönemlerde, ortak çabalarla desteklenmiş hissetmelidir.
Dünya Böbrek Günü Yönlendirme Komitesi, KBH olan hastaların bakımında kilit bir odak noktası olarak ve böbrek hastalığı ile iyi yaşama nihai hedefine ulaşmaya yönelik bir yapı taşı olarak, hayata katılım çağrısında bulunmaktadır.
Komite böbrek hastalıkları ile yaşayan hastaların daya iyi yaşaması için öneriler belirledi.
8 Altın Kural:3
• Formda kalın, aktif olun!
• Sağlıklı diyetle beslenin!
• Kan şekerinizi kontrol edin!
• Kan basıncınızı kontrol edin!
• Uygun ve yeterli sıvı alın!
• Tütün ürünleri kullanmayın!
• Reçetesiz satılan anti-enflamatuar / ağrı kesici hapları doktor kontrolü olmadan düzenli/sık olarak almayın!
• Diyabet, hipertansiyon, obezite ve ailede böbrek hastalığı öyküsü gibi herhangi bir 'yüksek risk' faktörünüz varsa böbrek fonksiyonunuzu kontrol ettirin!
Risk altında mısınız?4
• Yüksek tansiyonunuz var mı?
• Diyabet hastası mısınız?
• Ailenizde böbrek hastalığı geçmişi var mı?
• Kilolu musunuz?
• Sigara kullanıyor musunuz?
• 50 yaşın üzerinde misiniz?
Bu sorulardan birine veya birkaçına evet yanıtı verdiyseniz, doktorunuzla görüşmelisiniz, böbrek hastalığı için test yaptırmanız gerekebilir! Erken kronik böbrek hastalığının hiçbir belirti veya semptomu yoktur. Böbrek hastalığını erken tedavi ederek böbrek yetmezliğini geciktirebilir veya önlemeye yardımcı olabilirsiniz.
Doktorunuza ne sormalısınız?5
İşte doktorunuza sorabileceğiniz bazı önemli sorular:
• GFR değerim nedir?
• İdrar albümin sonucum nedir?
• Kan basıncım nedir?
• Kan şekerim nedir (şeker hastaları için)?
Diğer önemli sorular:5
• Böbrek hastalığım varsa ne olur?
• Böbreklerimi sağlıklı tutmak için ne yapmalıyım?
• Farklı ilaçlar almam gerekiyor mu?
• Fiziksel olarak daha aktif olmalı mıyım?
• Ne tür fiziksel aktivite yapabilirim?
• Ne yiyebilirim?
• Bir diyetisyenle konuşmam gerekir mi?
• Böbreklerim için ACE inhibitörleri veya ARB almalı mıyım?
• Böbreklerimi ne sıklıkla kontrol ettirmeliyim?
Unutmamanız gerekenler:6
• Erken kronik böbrek hastalığının hiçbir belirti veya semptomu yoktur.
• Kronik böbrek hastalığı geri dönüşümsüzdür.
• Böbrek hastalığı tedavi edilebilir. Ne kadar erken sahip olduğunuzu bilirseniz, etkili tedavi alma şansınız o kadar artar.
• Böbrek hastalığını kontrol etmek için kan ve idrar testleri kullanılır.
• Böbrek hastalığı böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebilir.
Referanslar
- https://www.worldkidneyday.org/facts/your-kidneys/ Son Erişim Tarihi: 14.03.2021
- https://www.worldkidneyday.org/2021-campaign/2021-wkd-theme/ Erişim Tarihi: 14.03.2021
- https://www.worldkidneyday.org/2021-campaign/mygr8rule/ Erişim Tarihi: 14.03.2021
- https://www.worldkidneyday.org/facts/take-care-of-your-kidneys/ Erişim Tarihi: 14.03.2021
- https://www.worldkidneyday.org/facts/take-care-of-your-kidneys/ Erişim Tarihi: 14.03.2021
- https://www.worldkidneyday.org/facts/chronic-kidney-disease/ Erişim Tarihi: 14.03.2021