Tanım
ALG12-konjenital (doğuştan) glikozilasyon bozukluğu (ALG12-CDG, Ig tipi konjenital glikozilasyon bozukluğu olarak da bilinir), birçok vücut sistemini etkileyen, çeşitli belirti ve semptomları olan kalıtsal bir bozukluktur. ALG12-CDG’ye sahip olan bireyler genellikle bebeklik dönemi boyunca bu durumun belirti ve semptomlarını geliştirirler. Beslenme ve beklenen oranda büyüme ve kilo alma konusunda zorluk (gelişememe) sorunlarına sahip olabilirler. Buna ek olarak, etkilenen bireyler, sıklıkla zihinsel engellilik, gelişmede gecikme ve zayıf kas tonusuna (hipotoni) sahiptirler ve bazılarında nöbet gelişir.
ALG12-CDG’li bazı bireyler küçük kafa (mikrosefali) ve alışılmamış yüz özellikleri gibi fiziksel anormalliklere sahiptirler. Bu özellikler, gözün iç köşelerini kaplayan deri kıvrımları (epikantal kıvrımlar), öne çıkan burun kökü ve anormal şekilli kulakları içerebilir. ALG12-CDG’li bazı erkekler küçük penis (mikropenis) ve inmemiş testis gibi anormal üreme organlarına sahiptir.
ALG12-CDG’li kişiler sıklıkla antikor (ya da immünoglobunler) olarak adlandırılan, özellikle immünoglobun G (IgG) proteinlerini anormal derecede düşük seviyede üretirler. Antikorlar, belirli yabancı maddelere ve mikroplara bağlanarak vücudu enfeksiyona karşı korumada yardım eder, onları yıkım için işaretler. Antikorlardaki azalma, etkilenen bireyler için enfeksiyonla savaşmada durumu zorlaştırabilir.
ALG12-CDG’li bireylerde daha az yaygın olarak görülen anormallikler, zayıflamış kalp kası (kardiyomiyopati) ve iskelet anormalliklerine sebep olabilen zayıf kemik gelişimini içerir.
Sıklık
ALG12-CDG nadir bir durumdur. Görülme sıklığı bilinmemektedir. Sadece etkilenen bireylerin çok azı medikal kaynaklarda tanımlanmıştır.
Nedenler
ALG12 genindeki mutasyonlar ALG12-CDG’ye sebep olur. Bu gen, glikozilasyon olarak adlandırılan proseste (işlemde) yer alan bir enzimin yapımı için bilgi sağlar. Bu proses boyunca, şeker moleküllerinin kompleks zinciri yağ (lipitler) ve proteinlere eklenir. Glikozilasyon protein ve yağları değiştirir ve fonksiyonlarını tam performans sergileyebilmelerini sağlar. ALG12 geninden üretilen enzim, şeker zincirinin oluşumundaki belirli bir aşamada mannoz olarak adlandırılan basit şekeri büyüyen oligosakkaritlere aktarır. Doğru sayıda şeker molekülleri birleştiğinde, oligosakkarit protein veya lipite bağlanır.
ALG12 gen mutasyonları etkinliği azalmış anormal enzim üretimine neden olur. Düzgün çalışan enzim olmadan mannoz, zincire etkili bir şekilde eklenemeyebilir ve sonuç olarak oligosakkaritler genellikle tamamlanmamış olur. Kısa oligosakkaritler yağlara ve proteinlere aktarabilmesine rağmen, bu proses tam-uzunluktaki oligosakkarit ile olduğu kadar etkili değildir. Sonuç olarak, glikozilasyon azalır. ALG12-CDG’deki çeşitli belirti ve semptomlar, muhtemelen, beyni içeren birçok organ ve dokunun normal fonksiyonu için gerekli olan proteinlerin ve lipitlerin bozulmuş glikozilasyonundan dolayıdır.
Kalıtım Modeli
Bu durum, otozomal çekinik model olarak kalıtılır. Bu da her hücredeki genin iki kopyasının da mutasyona sahip olduğu anlamına gelir. Otozomal çekinik durumlu bireyin ebeveynleri mutasyona uğramış genin bir kopyasını taşır. Ama genel olarak bu durumun belirti ve semptomlarını göstermezler.
Bu Hastalığın Diğer İsimleri
- ALG12-CDG
- CDG Ig
- CDG1G
- 1G tipi konjenital glikozilasyon rahatsızlığı
- Ig tipi konjenital glikozilasyon rahatsızlığı
Editör: İrem Ezgi Ustaoğlu