Brunelleschi'nin Kubbesi
Dave Yoder
22.8.2014
Nasıl oldu da, asabi mizaçlı bir kuyumcu, üstelik de mimari eğitimi olmadan, Rönesans'ın en gösterişli yapısını inşa etti?
418 yılında Floransa kentinin ileri gelenleri senelerdir göz ardı ettikleri önemli bir problemi nihayet ele almaya karar verdi. Problem, katedrallerinin tavanındaki devasa delikti. Mevsimler mevsimleri kovalamış, kış yağmurları ve yaz güneşi Santa Maria del Fiore'nin altarını, daha doğrusu altarın olması gereken yeri dövüp durmuştu. Kilisenin inşaatını, selefleri, 1296'da başlatmıştı. O zamanki hedef, bankacılık, yün ve ipek ticaretiyle zenginleşen Floransa'nın Avrupa'nın ekonomik ve kültürel merkezlerinden biri olduğunu cümle âleme göstermekti. Binanın en görkemli yerinin dünyanın en büyük kubbesi olmasına ve bu kubbenin -Floransa asillerinin isteklerine uygun olarak- kiliseyi o güne kadar yapılmış olanların hepsinden "daha kullanışlı, daha güzel, daha güçlü ve daha saygın" hale getirmesineyse daha sonra karar verilmişti.
Aradan yıllar geçmişti ama hâlâ hiç kimsenin yaklaşık 45 metre genişlikte bir kubbenin nasıl yapılacağına dair "uygulanabilir" bir fikri yoktu. Özellikle de inşaatın var olan duvarlar üzerinde, yerden 55 metre yüksekte başlaması gerektiği göz önüne alındığında... Katedralin yapımını planlayan kent idarecilerinin kafasına takılan başka sorular da vardı. İnşaat planları yapılırken, Floransa'nın baş düşmanı Milano gibi rakip kuzey kentlerinde o zamanlar tercih edilen geleneksel Gotik üslubun destek payandalarından ve sivri kemerlerden uzak durulmuştu. Ancak bunlar, bu derece büyük bir yapıda işe yaradığı bilinen yegâne mimari çözümlerdi. On binlerce ton ağırlığında bir kubbe onlar olmadan ayakta durabilecek miydi? Toskana'da kubbenin duvarlarını biçimlendirmek için gerekecek yapı iskelesi ve kalıp için yeterli miktarda kereste var mıydı? Kimse bilmiyordu.