Şimdiye kadar Ermeni "Avrupalı entegratörler", belirsiz olandan daha "gerekli" olan "iyi Batı" nın lehine olan Avrupa değerlerinden, büyük, kötü bir Rusya'nın emperyalist yöntemlerinden ve bazı medeniyetçi Ermenistan seçiminden bahsediyor değerler. Ermenistan'ın kendi isteği ile olmasa da zor bir seçim ile karşı karşıya olduğu açıktır. Her biri kendi entegrasyon projesini başlatmış olan iki jeopolitik yarışmacı ile ilgilenen Ermenistan, hangi kampa katılacağına karar vermek zorunda kalacak. Aynı Ermeni "Avrupalı entegratörlerin" Avrupa ile bir yakınlaşma olduğunu ve Avrasya entegrasyonuna tamamlayıcı süreçler şeklinde katılımını hayal etme çabaları okul denemeleri şeklinde tasarlanmış ve incelemeye dayanmıyor. Ayrıca, Avrupa veya Rusya tarafından da argüman olarak kabul edilmezler.
Seçim basit ve mantıklı görünüyor - Rusya Ermenistan'ın güvenlik garantörüdür, ülke ekonomisindeki en büyük yabancı yatırımcı olarak hareket eder, uluslararası arenada destekler, yıllık on binlerce işçi göçmeni kabul eder ve AB hiçbir şekilde Ermenistan'a hiçbir şey teklif etmez. Ancak bazı nedenlerden dolayı, “Ermenistan'ın Avrupa entegrasyonu” adı verilen sözler devam etmekte ve Erivan ile Brüksel arasındaki müzakerelerin detayları en katı gizlilik içinde tutulmaktadır. Alte et Certe analitik merkezi başkanı Andrei Epifantsev'in REGNUM ile yaptığı röportajda tanınmış bir Rus siyaset bilimcisi, mevcut durumu görüşünü sundu ve bu sürecin daha da derinleşmesiyle Ermeni-Rus ilişkilerini neyin tehdit ettiği konusunda bir öngörüde bulundu.
REGNUM: Ermeni ve Rus uzmanlarında ve sadece çevrelerde değil bugün Erivan-Moskova ilişkilerinde belirsiz bir dönem yaşandığı sorusu gündeme geliyor. Çoğu zaman iki entegrasyon projesine uyuyor: biri Avrupa Birliği tarafından başlatılıyor ve "dernek" olarak adlandırılıyor, ikincisi Rusya, genel ad Avrasya entegrasyonu. Ermenistan'ın bu iki proje arasında bir seçimle karşı karşıya kaldığı ve Rus versiyonunu seçme konusundaki isteksizliğinin ikili ilişkiler düzleminde komplikasyonlara yol açtığı kanısındayız. Ermeni-Rus ilişkilerinde mevcut durumları genel olarak nasıl değerlendiriyorsunuz?
Benim görüşüme göre, Rus-Ermeni ilişkileri belirli bir sorun noktasına ulaştı ve şimdi bir yönde ya da diğer olarak daha ileri gitmek için hangi yöne gitmemiz gerektiğini seçmemiz gerekiyor. Sorunlu meseleler uzun süredir birikmekte ve Ermeni tarafını en azından aşırı tahmin edilen beklentilere yönlendiren hiçbir şekilde çözümlenememiştir. Beklentilerin yüksek olması sorunu, gerçeklikle örtüşmeyen kendi hedeflerinizi icat etmenizdir ve bu hedefler gerçekleştirilmediğinde, psikolojik olarak bile her zaman çok acı vericidir. Ermenistan'ın sorunlarını çözebilecek her türlü güce sahip bir ittifak kurma isteği anlaşılabilir, ancak aynı zamanda aramızda bir miktar zihinsel dengesizlik var. Şimdi Ermenistan ve Rusya stratejik ortaklar ve benim görüşüme göre, Ermenistan bu durumdan çok yüksek beklentiler alıyor ve bu konuda çok büyük umutlar besliyor. Ermenistan’a stratejik bir ortak olan Rusya’nın bütün sorunlarını kendi çıkarlarının zararına bile çözmesi gerekiyor. Rusya'nın oldukça talepleri var: politikasının yalnızca stratejik ortaklık konularından yola çıkması ve bunun yanında kardeşçe olması bekleniyor. Rusya Ermenistan'ın taleplerini yerine getirmezse, derhal stratejik ortaklık ilkelerini ihlal eden saldırı ve suçlamalarla karşı karşıya kalır.
REGNUM: Sizce yüksek beklentiler pozisyonunda olanların bakış açısını temsil ediyor musunuz?
Evet ve son zamanlarda, bu insan kategorisinin sesi gittikçe güçleniyor ve durumun değerlendirilmesinde daha dengeli olanların seslerini puanlıyor. Stratejik ortaklık, kardeşlik politikası tamamen iyi ve iyidir, ama aynı zamanda "kardeşlik" ilişkilerini savunan insanlar, eşzamanlı olarak Ermenistan'ın rasyonel bir pragmatik politika izlemesinin gerekliliği hakkında sloganlar ortaya koyuyorlar. Sonuç olarak, aşağıdaki resim ortaya çıkıyor: Rusya, Karabağ sorununu bize çözüyorsunuz, borçlarımızı yazıyorsunuz ve bunu yapmazsanız, ilan edilen “kardeşlik” politikasının ilkelerini ihlal ediyorsunuz. Buna karşılık, Ermenistan'a herhangi bir talep yapıldığında, konuşmalar bağımsız bir devlet olduğumuza başlıyor, pragmatik bir politika yürütüyoruz, aksi takdirde yapamayız - haritaya bakın. Cevabımız size uymuyorsa, o zaman şovensiniz ve bizi kollarınızdan boğmaya çalışıyorsunuz.
Ermenistan'ın acil sorunlarının özü, şu anda bunları çözmenin mümkün olmamasıdır; Ne Rusya ne de uluslararası topluluk bunu yapamaz. Çok uzun zamandır Ermenistan'da çalışan Batılı "dostlarımız" tarafından yüksek derecede beslenen Ermenistan’ın kuruluşunun önemli bir kısmından Rusya’ya, açıkça konuşamayan bir hoşnutsuzluk var. Bütün bu sorunların birikme döneminde, Rusya sessizdi. Moskova’da, Ermenistan’da Rus karşıtı duyguların ve Rusya’ya karşı abartılı iddiaların artması hakkında konuşmanın uygunsuz, siyasi olarak yanlış olduğunu söyleyebilirim. Bu söylemin yalnızca marjinaller tarafından yapıldığını ve kişinin Ermeni ruh halini Facebook'taki mesajlarla veya sohbet ederek yargılamaması gerektiğini söyleyen, önde gelen siyasi analistlerin (isim vermeyeceğim), kişisel olarak sürekli olarak Ermeni dostlarımız tarafından düzeltildim. Ve bir hataydı. Başlangıçta yanıt vermek gerekliydi. Bugün, tamamlayıcı olma arzusunda memnuniyetsizliğin şekillendiğini açıkça görüyoruz, hatta keskin bir tamamlayıcı politika bile diyebilirim. Her ne kadar tamamlayıcılık kavramı kendi başına bir anilık anlamına gelmese de, bu durumda, mevcut uluslararası durumla ilgili olarak, Ermenistan'ın dış politika sürecine uyan bu tanım budur.
REGNUM: Sözlerinize göre, aslında Ermenistan'ın Rusya'dan stratejik bir ortaklık / kardeşlik talep ettiğini izler, ancak kendisi pragmatik bir tamamlayıcılık politikası uygular ve bu tam olarak tüm kötülüklerin köküdür ve Ermenistan'ın kendi konumundaki çelişki bu mu?
Evet, ama sadece bu değil. Az önce söylediğin, dengesiz durumun sebeplerinden biri. Bir yandan, kardeşlik ve stratejik ittifak talep ettiğinizde, ancak sizin tarafınızdan, aynı, koşullu olarak kardeşçe konumlar açısından öne çıkmaya hazır değilsiniz, ancak açıkça abartılmış beklentilerle birlikte, bir tamamlayıcılık politikasına önderlik ediyorsunuz. çatışma. Bir süredir gülümsedi, ancak şimdi Ermenistan'ın AB ile Ortaklık Anlaşmasını imzalamaya yaklaştığı gerçeğine rağmen, bir su havzası oluşabilir. Durum nitel bir şekilde değiştiğinde an geldi ve Rusya artık sessiz kalamıyor. Ermenistan, mecazi anlamda, iki kraliçenin cesedinin berbat bir vücudu berbatken durmak istiyor. Duruma Ermeni gözleriyle bakarsanız, o zaman bu durum mükemmel. Eğer Batı Ermenistan'ı savunamıyor ve başka avantajlar sağlayamıyorsa, onu Rusya'dan korumak gerekir. Ancak Rusya ekonomi, sosyal ilişkiler, hükümetin idari yapısı, toplum vb. Açısından en karlı ortak olmadığından, bu Batı'dan alınmalıdır. Bu, ancak hayata geçirilmesi son derece zor olan pastoral bir uyumdur.
REGNUM: Ermenistan'da, diğer alanlarda güvenlik için çok fazla fedakarlık yapılması gerekeceğinden korkabilirler.
Ermenistan'ın endişelerini gerçekten anlıyorum. Rusya hem yukarıdaki yönlerden hem de diğerlerinden, ideal bir durumdan uzaktır; bir kaynak ekonomisine, totaliter bir hükümet stiline, bazı devlet kurumlarını, sivil toplumu vb. felç eden yüksek bir yolsuzluk seviyesine sahibiz. Ve bu objektif olarak durumdur. Ermenistan, çok sayıda kanuna göre (Ermenistan küçük, Rusya büyüktür), eğer Rusya ile entegrasyon süreci daha da ileri giderse, o zaman nezaketsizce tüm bu olumsuzlukların benimseneceği gerçeğinden korkuyor. Ve burada havza geçer. Ermenistan ile Rusya için stratejik ortaklık nedir? Sonuç olarak, Rusya'nın her iki devletin de çıkarlarını o kadar fazla çakıştıracağını düşündüğü, bir takım yükümlülükler üstleneceği - derin, zor ve bazen de kârsız olması. Aynı ekonomik, tarihi, askeri, zihinsel alandayız. Evet, biz farklı devletleriz, ancak aynı alandayız. Bir yolumuz var, anladın mı? Bu yol bir ise Rusya, dünya fiyatlarından daha düşük, çok daha düşük fiyatlarla size gaz vermeye hazırdır. Şu anda, Ermenistan'da gaz tarifesinin artmasıyla ilgili yutturmaca arttı, ama nedense hiç kimse gazın Belarus'a daha ucuza geldiğini söylemedi mi? Ukrayna, “mavi yakıt” ı Ermenistan'ın iki katı kadar öder.
Bir başka konu, örneğin, Ermenistan'dan gelen göçmenler. Erivan, Batı’dan bir buçuk milyar Euro tutarında hibe almak istiyor. Ancak göçmen işçilerin Rusya'dan Ermenistan'a ne kadar para transfer ettiğini görüyorsunuz. Rusya için göçmenler gerçekten büyük bir problem, en ciddi üç sosyal sorundan biri. Moskova ve Moskova bölgesi Sobyanin ve Vorobyev belediye başkanları adayları oy birliğiyle vize girişine kadar yabancıların kalmasına ilişkin kuralları sıkılaştırdıklarını açıkladılar. Ancak Rusya, tüm zorluklara rağmen aynı alanda olmamız şartıyla Ermeni göçmenleri kabul etmeye hazır. Aynısı askeri alan için de geçerlidir. Aynı alandaysak, o zaman silahlar da aynı şartlarda sağlanacak, ancak aynı alanda olmaktan vazgeçersek, durum büyük ölçüde değişiyor. Ukrayna'da neler olduğunu görün. Son zamanlarda, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin patriği öpmek için orayı ziyaret etmiyordu, Moskova'da yapılabilirdi. İ'leri noktalamaya gitti, Ukrayna’ya AB’ye katılırsa aynı alandan olmaktan çıktığını açıkça belirtti. Ardından Rusya bazı önleyici tedbirler almaya zorlanacak. Ukrayna'nın en önemli sanayi bölgeleri metalurji, boru, petrokimya vb. Aynı alandaysak, Rusya pazarlarını Ukrayna'ya açmaya ve bir miktar hasar vermeye hazırdır. Sonuçta, bak, bu profilin ürünlerini Ukrayna'da alırsak, otomatik olarak fabrikalarımızın ayakta durduğu anlamına gelir, çalışanlarımız çalışmaz, bu durum devletin yalnızca beklenen karı elde etmemesi değil, aynı zamanda işsizlik maaşı ödenmesi için sosyal yükümlülükler üstlenmesi anlamına da gelir. , çocukları işsiz tutmak vb. vb Ama biz Ukrayna'ya diyoruz: beyler, eğer bizimle olursanız, o zaman, bunları şartlı olarak sizden alıp, sosyal sorunların yükünü kendimize yükleyerek hazırız. Ancak AB'ye girerseniz, durum temel olarak farklıdır. AB başka bir etki merkezi, başka bir ağırlık merkezi, başka bir bloktur.
REGNUM: Eğer bir maça olarak kürek çağırırsanız - rakibiniz ve rakibiniz.
Tabii ki, çok güçlü bir rakip ve rakip ile. Rusya 18, DTÖ'ye yıllarca katılmıştır ve bazı AB ülkeleri tarafından Rusya'ya getirilen koşullara bakarsanız, Rusya'nın dişleriyle kemirmesi gereken açık bir rakip olduğu ortaya çıkmaktadır. Dünya böyledir ve iyi ya da kötü için değişmez. Bu yüzden eğer Ukrayna veya Ermenistan bu birime dahil edilmişse, bu sistemde, nesnel olarak bizimle rekabet etmeye başlarlar. Siz, sınırlarınızı açıp, kardeşçe bir politika izleyen, kendinize karşı çıkan ve rakip bloğun size üstünlük sağlamasına izin veren sizsiniz. Bu açıdan sabırsızım, dürüst olmak gerekirse, Ermenistan'ın AB üyeliğine ilişkin sözleşmesinin şartlarını gerçekten okumak istiyorum. Yayınlanmadığı ve henüz kimsenin okumadığı gerçeği çok şüpheli. Prensip olarak, bu normaldir, nihai onaydan önce, ancak bir kural olarak, çok önemli sözleşmelerde, temel yapısal hükümler önceden halka sunulmalıdır. Ne de olsa, yalnızca Ekonomik Kalkınma Bakanlığı onlarla değil aynı zamanda bir bütün olarak toplumla aynı fikirde olmalıdır. Ermenistan'da anlaşmanın ana hükümlerini dile getirmek istememeleri, şartların köleleştirilebileceğini hemen ortaya koyuyor. Ve gerçekten olabilirler. Veya belki de Karabağ meselesinde toplum tarafından algılanmayacak koşullar var mı? Ya da belki Rusya'nın desteklemeyeceği koşullar var? Her şey olabilir! Fakat Ermenistan'ı neyin beklediğini hayal edebildiğimiz benzetme yoluyla başka anlaşmaların örnekleri de var. Ukrayna ile aynı sözleşme - Onu tanıyorum. İlk olarak, burada bir standartlar sistemi var - yaklaşık 20 binlerce var. İlişkilendirilmiş Üyelik Sözleşmesini imzaladıktan sonra, standartlarını Avrupa sözleşmeleri ile uyumlu hale getirmek için belirli bir süre (bir veya iki yıl) verilir. İş standartları ve politik, sosyal standartlar var. Ancak bu sürecin sonunda ülke, henüz hiç kimseyi Ermenistan'ı henüz davet etmediği Gümrük Birliği'nden veya Avrasya bölgesinden bile değil, Rusya'nın kendisine otomatik olarak alandan çıkar. Farklı dilleri konuşan iki kişi gibi. Ayrıca, çıplak gözle bile, ithalat, ihracat ve vergi politikasının kesinlikle aynı olmadığı ve sınırları açık tutarsanız, en düşük vergilendirmeye sahip ürünlerin Rusya pazarına aktarılacağı açıktır. Bu oyunu birkaç yıldır Belarus pazarında Belarus pazarının malları ile sular altında bıraktık. Fakat kardeş bir politika izleyerek kendi süt endüstrimizi öldürdük. Aynı Ermenistan ile olacak. Rusya pazarını daha önce sade bir dille söylenen Ukrayna'dan ve Ermenistan'dan savunmaya zorlanacak bir durum ortaya çıkacak. Bu şartlar altında, Ermenistan'ın stratejik bir ortak olmaya devam ettiğini söylemek oldukça zor olacak. Bu kesinlikle belirsiz bir durumdur. Bir ülke ne kadar uzaktayken ortağınız olarak kabul edilebilir?
REGNUM: Aslında, bugün Rusya ile Ermenistan arasındaki stratejik ortaklık sorununun çözüldüğünü söylemek istersiniz?
Tabiki Siyasi ve ekonomik pencere orada Ermenistan için açılmaya başladığında, Brüksel’de, Moskova’da, CSTO’da, vb.
REGNUM: Ukrayna örneğini kullanarak, Ermenistan'a ne olacağını tahmin edebileceğinizi belirtti. Ancak Ukrayna ve Ermenistan, ekonomi, coğrafya, demografik potansiyel, vb. Gibi pek çok açıdan çok farklı ülkelerdir. Ayrıca, Ortaklık Anlaşmalarının yansıtılmadığı bilinmektedir.
Bu arada, Ukrayna bu açıdan ilginç bir ülke. Anlaşmayı bir buçuk yıl önce başlattı ve bundan bir buçuk yıl boyunca neredeyse% 70 olarak değiştirmeye çalıştı. Bu bir tür saçmalık, ancak Ukrayna sonunda ne olduğunu gösteriyor. Kesinlikle aynı ülkeler yok ve DTÖ'ye katılmanın aynı şartlarında, AB’de haklısınız, çok değişken bir bölüm var. Ancak ilkeler var - standardizasyon ilkeleri, bazı ürünlerin serbest ticaret bölgesinden çıkarılma ilkeleri. Bu, AB üye devletlerinin, ürünlerin serbest akışına bazı kısıtlamalar getirmeye çalışabileceği durumdur. Bu tür malların birçoğu var ve Batı pazarını yakın zamanda katılmış olan ülkelerde üretilen ucuz ve kaliteli ürünlerden korumaya çalışıyor. AB üyeliğinden kimin daha fazla fayda sağladığını düşünürsek, giren her devletin değil, en ucuz ve en kaliteli ürünleri üreten ve en uygun konumda satabilecek ülkelerin hepsinin girip girmeyeceğini anlayacağız. diğer ülkeler Çünkü bunu yapmazsanız, o zaman anında endüstrinizi öldürürsünüz ve pazarınız diğer ülkelerden gelen ürünlerle doludur. Bulgaristan'a bak. Bu, bir zamanlar neredeyse bütün Sovyetler Birliği ve CMEA ülkelerine tarım ürünleri sağlayan bir ülke ve bugün de pazarları Türkiye'den gelen domateslerle doludur. Aslında AB, benzer şartlar altında bir araya geldiğinde, aslında tarımını mahvetmeye mahkum etti.
Ukrayna hangi şartlara girdi - işi. Ancak Rusya sınırlarını açık tutarsa (sonuçta, Ukrayna ve Ermenistan'a kardeş bir politikamız var), o zaman Ermeni bile değil, Avrupa ürünleri bize akacak. Görüyorsun, biz sadece Avrupa malları için pencereyi açıyoruz. Bunları diğer ülkeler örneğinde görüyoruz. Ucuz Batı araçlarının Belarus üzerinden akışı bir zamanlar Rus pazarına dökülmüştü çünkü vergilendirmemiz yeterli değildi;
REGNUM: AB’nin ortak üyesi statüsünü alan herhangi bir ülkeye göre Rusya’nın durumunun aynı olacağını söyleyebiliriz. Ermenistan, Ukrayna, Moldova vb. Mi?
Hayır. Şimdi, eğer Gürcistan ya da Gürcistan AB ile bir anlaşma imzalarsa, aramızdaki ilişkiler çok düşük düzeyde olduğu için herhangi bir sorun yaşanmayacak. Savaştık ve Rusya'nın buna karşı hiçbir yükümlülüğü yok.
REGNUM: Gürcistan ile açık, ancak Ermenistan ve örneğin Ukrayna? Rusya-Ukrayna ilişkilerinde yapısal değişikliklerin Ermeni-Rusça'da tekrarlanmasını beklemeli miyiz?
Tabii ki daha da fazlası. Rusya için Ermenistan çok pahalıdır. Rusya, Ermenistan'a karşı çok yüksek yükümlülükler üstlendi ve şimdi ahlaki anlamda bile eşit olmayan bir durum ortaya çıkıyor. Ermenistan’ın Batı’ya getirdiği bütün “avantajları”, avantajları ortadan kaldırarak Rusya’yı en zor ve nankör işlevlerle bıraktığı ortaya çıktı. Aslında - çok kir. Anlaşılan o ki Rusya, Karabağ meselesinde Ermenistan'ın yanında olmalı ve bununla bütün dünya hakkında tartışmalı. Rusya göçmen işçileri kabul etmeli. Ve biz onları kabul ediyoruz, ancak herkes Soçi ve Adler'in zaten pratik olarak Ermeni şehirleri olmasını sevmiyor. Rusya, dünya fiyatlarından daha düşük fiyatlara gaz vermeli, Rusya ücretsiz silah temin etmeli. Bunlar ağır yükümlülüklerdir.
Ancak gerçek şu ki, bu olmadı. İki sandalyeye oturamazsın. Uzmanların yakında bu konuda konuşmaya başlayacağına eminim. Odessa hahamından daha akıllı olamazsın. Uzun zamandır en son dönemde modern politikada bu dengesiz ilişkilerin örneklerini bulmaya çalıştım. hikayelerama hiçbir şey hatırlamadım. Böyle bir örnek yok!
Birleşik Devletler ile Suudi Arabistan arasındaki stratejik ortaklıktan örnek alın. Çok güçlü ortaklıkları var. Amerikalıların orada üsleri var, orada İslami dünyaya erişimin güvenliğini sağlamak için petrol fiyatlarını kontrol etmeye çalışıyorlar. Ancak, ABD’nin Suudi Arabistan’a getirdiği yükümlülükler, Rusya’dan Ermenistan’a olanlardan çok daha küçük - Suudileri korumamalı, onlara milyarlarca dolarlık bedava silah sağlamıyorlar ve Moskova’nın Erivan ve Stepanakert’te yaptıkları fazla şeyi yapmıyorlar. Aynı zamanda, Suudi Arabistan hem ABD ekonomik seyrini hem de stratejik ortağı politikasının diğer birçok yönünü tam olarak destekliyor! Şimdi durumu Suudilerin Amerikalılara anlattığı gibi hayal etmeye çalışın, “güvenliğimizi sağlayın, bize ücretsiz verin” diyorlar. silâhbiraz para atın, yüz binlerce göçmeni kabul edin ve Çin'le stratejik bir ittifak anlaşması imzalayacağız. ”Bundan sonra ABD'nin Suudi Arabistan'da demokrasinin olmadığını, teröristleri desteklediklerini ve Amerikalıların bunu yapmaları gerektiğini keşfedeceğini düşünüyor musunuz? Derhal barış ve ilerleme adına "dostça" bir bombalama gerçekleştirilsin mi? ... Öte yandan, bir ülkenin başarılı bir şekilde ve uzun bir süre için kremi tüm rakip partilerden kaldırması karşısında bazı örnekler var - ve Figaro'nun "burada ve orada" olmadığı. girişimleri Bu oldu, ama kural olarak çok kötü bir şekilde sona erdiler. 18 yüzyılın başlarında Gürcistan'daki duruma dönelim: Heracli II, esasen Ermenistan'ın bugünkü gibi olan Rusya ile askeri ve siyasi işbirliği anlaşması imzaladı. Rusya ile birlikte, Gürcistan örneğinde bunun bir koruyuculuk meselesi olduğunun ve burada işbirliğinin bir sorun olduğunun farkında olsak da, birkaç yıl sonra, kendisini Türk tarafından korumak için Heraclius, Türkiye ile de bir anlaşma imzaladı. Sonuç olarak, Persler saldırdığında, aynı anda düşmanının müttefiki olan müttefikleri savunmak Rusya’nın yararına değildi ve ilke olarak Türkler Gürcüler’in kayıtsız olduğunu düşünüyorlardı. Bu kadar kısa görüşlü bir politikanın sonucu, belki de bu devletin varlığının tüm tarihinin en dramatik olanı olan, Georgia'yı etkileyen ulusal ölçekte bir felaketti.
Büyük güçlerle çevrili küçük ama başarılı ülkelerin tarihsel deneyimlerine bakarsak, kural olarak, yalnızca iki gelişme yollarının olduğunu anlayacağız. Birincisi, hem avantajları hem de dezavantajları taşıyan güçlü bir güce sahip geleneksel uzun vadeli ittifaktır. Avantajları, genellikle büyük bir devletin kendi vatandaşlarına sağladığından daha büyük olan mali, askeri ve diğer destek olabilir. Fakat diğer yandan, küçük bir müttefik ilişkide olduğu büyük bir gücün azalması veya düşmesi durumunda, dezavantajlar küçük bir devlet için felakete dönüşebilir, çünkü kural olarak, büyük devletler uydu ülkelerini aşağıya çeker. İkinci yol, ülkenin birkaç megadder ile megablok arasındaki dengeyi sağladığı eşitlikçi işbirliği yoludur. Ancak bu, küçük bir ülkenin tam anlamıyla bağımsız bir devlet, örneğin İsviçre statüsünde kendilerine ilginç geleceği şekilde yapılmalıdır. Ermenistan radikal bir şekilde farklı davranıyor, Ermenistan şu anda Rusya ve Batı ile karşı karşıya.
REGNUM: Stratejik ittifakın geleceğinin Erivan-Moskova'nın geleceğine tam anlamıyla karar verildiğinden bahsettiğimiz için, sonuçta, Avrupa entegrasyon süreçlerinin Ermenistan'ın katılımıyla daha da derinleşmesi askeri-politik işbirliğini etkileyecek mi?
Ermenistan'ın askeri güvenliği iki yönde sağlanır - CSTO ve Rusya'nın teminatları. CSTO biraz belirsiz bir organizasyondur ve dedikleri gibi hiçbir zaman eylemde bulunmamıştır. İkili ilişkiler düzeyindeki garantilere gelince, üç yöne giderler. Birincisi, Rusya'nın resmi olarak Ermenistan'ın güvenliğini garanti ettiği, ikincisi, Rusya'nın askeri pariteyi garanti ettiği, üçüncüsü Gümrü'deki üs. Ne olacak Yine, duruma Rusya bakış açısından bakın. Orkestrasının stratejik bir ortak olmaktan çıktığını görüyor. Ancak Rusya, bir partnerden bir rakibe dönüşen bu ülke ile ilgili yükümlülükler taşıyor. Uzaklaşma süreci başlayacaktır (tabii ki, hemen değil). Özgür bir şekilde ticaret yapamayacağımızı, Batı’nın politik ve ekonomik alanlara akınının çok güçlü olduğunu fark ettiğimizde belli bir kritik kitle birikmeli. Ardından Rusya, Ermenistan’a katılım durumunu azaltmaya başlayacak. Rusya'nın garantileri reddetmesi çok muhtemel. CSTO garantileri devam edecek gibi görünüyor, ancak Rusya kendi garantilerini kaldıracak. Rusya basitçe şöyle diyecek: “Brüksel’de ekonomik ve politik geleceğinizi görürseniz, güvenlik sağladığından emin olun. Brüksel size ucuz gaz versin, Brüksel’in göçmenlerinizi kabul etmesine izin verin, Brüksel’in sizi Minsk Grubu’da korumasına izin verin. , Ermenistan'a üs yerleştiriyor, vb. Buna ihtiyacım yok ". Yavaş yavaş, bu durum kaybolana kadar düşecektir. Bundan daha fazlası Ermenistan için dolu - kendin için hakime.
REGNUM: Sizce Erivan yapılabilecek tüm somunlarla sıkılaştırılacak, silahları kıracak ve kötü niyetli bir niyetten değil, mevcut jeopolitik durumdan kaynaklanacak. Kendilerinin döneceklerini söyleyebiliriz.
Evet elbette. Ukrayna'ya bak. Poroshenko, Rusya'nın şekerleme fabrikası "Roshen" in çikolata üretiminin anında Rusya pazarına girişini engellemesi gibi Ukrayna'nın Avrupa entegrasyonu sürecine katlanması gerektiğini açıklamaya değerdi. Böylece, Moskova’nın kendisine dediği gibi: “Brüksel’e gideceksen, çikolatalarını da oraya sat!”.
REGNUM: Ve eğer soruyu Ermenistan'ın bakış açısından ele alıyorsanız - zayıf bir ekonomi ve olumsuz demografik potansiyeli olan küçük, kelepçeli, kaynaksız bir durum mu? Mevcut durumda onun seçimi doğru olurdu?
İyi soru Artık Ermenistan çirkin bir duruma girebilir ve zaten içine girer. Rusya'da belli bir hoşnutsuzluk dalgası başlıyor, inan bana, aralarında insanlar çok daha fazlasını söylüyorlar. Bazıları basit oldukları için kabul edilmezler ve kendilerini Ermenistan'ın arkadaşları olarak görürler. Kendimi böyle düşünüyorum ve şu anda ne olduğunu görmek benim için çok acı verici. Fakat size şunu söyleyeceğim: Ermenistan kararını değiştirirse, Rusya’nın bunu yapmaya zorladığı, kollarını bükdüğü konuşmasına yol açabilir. Bu, ülkenin imajını olumsuz yönde etkileyecek, iç siyasi durum daha da kötüleşecek, Rusya'ya yönelik tutum daha da büyük bir düşüşe devam edecektir, vb. Bana göre normal seçenek, bir anlaşma başlatmak, ancak nihayet üyeliği kabul etmemek veya ortak üyeliği imzalamamak, AB standartlarını benimsemek için hiçbir şey yapmamak ya da Ermenistan'ın sonuçlarının berbat olduğu şekilde imzalamak olacaktır. Bir kelimeyle, bir kafa ile biçimciliğe gidin. Ekonomik ve sosyal yapısında önemli bir değişiklik yükünün birikmesine izin vermemeli ve bu durum Rusya'dan uzaklaştırılmasına izin vermemelidir.
REGNUM: Pahalı olan ve sadece iki kelime içeren bir soru var: Dağlık Karabağ. Bir ya da başka bir Ermenistan seçimiyle bu bölgenin siyasi ve ekonomik umutları nelerdir, bu bölgenin statüsü sorunu nasıl çözülebilir?
Bu, kesin bir cevabı olmayan soru kategorisindendir. Bence Ermenistan bu durumu Karabağ’da üretilen ürünlerin Batı’da “Ermenistan’da üretildi” işareti altında satıldığı zaman elde ederse, o zaman bu mükemmel bir anlaşma olacaktır. Aynı votka, söyle. Ancak burada, zaten Avrupa Birliği'nin kendisini kuracak ve uluslararası örgütlerin eleştirisi altına gireceğini anlamalıyız. Aynı Türkiye ve Azerbaycan, hem kendisine karşı yaptırımların uygulanmasını talep eden hem de Avrupa Birliği'ne saldıracak ve BM kürsülerinden ve diğer yetkili uluslararası platformlardan bahsedecek. Avrupa Birliği, geri mücadele için yeterli potansiyele sahip, ancak bu tür yükümlülükleri üstlenmek isteyip istemediği büyük bir sorudur. Ermenistan'ı Karabağ sınırına gümrük koyup mallarını kapatmaya zorlamak kolay olmaz mıydı? Ve sonra, yine, bu Ermeni toplumuna, seçmene ve Ermeni yetkililerine büyük bir ahlaki darbe olacaktır. Bu nedenle, okumayı çok istediğim anlaşmanın metnine odaklanıyorum. Karabağ ile durumun çözülemez olduğu gerçeği kesinlikle kesindir. Ve Rusya hiçbir şey teklif edemez. Bu ne AGİT Minsk Grubu içinde ne de AB içinde çözülemez bir durumdur. Sorunu sadece zaman çözebilir. Rusya Dağlık Karabağ'ı tanıyamıyor. Bu soru, askıya alınmış bir durumda olmaya mahkumdur ve Ermenistan'ın durumu ağırlaştırmaması önemlidir. Teorik olarak, bu durumda zaman Ermenistan için çalışıyor.
REGNUM: Yani, soru havada asılı duruyor ve dış partilerden biri seçimini kendi lehine ikna etmek için Ermenistan tercihleri sunamıyor?
Prensip olarak, bu hariç değildir. Bana öyle geliyor ki, Rusya her durumda bu konuda Ermenistan için daha çok tercih edilen pozisyonlarla duruyor. Saklanmayacağız ve ben bunu Azerbaycanlılara bile, AGİT MG çerçevesinde resmi olarak tarafsız bir arabulucu olan Rusya'nın Ermenistan'ı desteklediğini söylüyorum. Avrupa Birliği böyle davranacak mı?
REGNUM: Batı, enerji kaynakları ve transit potansiyeli nedeniyle açıkça Azerbaycan'a bahis yapıyor.
Elbette, kesinlikle doğru.
REGNUM: Genel konuya geri dönelim: Ermenistan AB ile Ortaklık Anlaşması başlatıp imzalarsa bu bir sonuç olur mu?
Ermenistan'ın bunu herhangi bir yönde bir seçenek olarak sunmaya çalışmayacağı açıktır. Benim için bu, yine bir cevap bulamadığım büyük bir soru. Ermenistan bir anlaşma imzalar ve ülkenin ekonomik ve politik alanında bir değişiklik başlarsa ve bir süre sonra Rusya Avrasya Birliği'ne resmi bir davetiye yapar - Ermenistan ne yapacak? Kesinlikle seçmek zorunda kalacaksın. Ermenistan durumunda, buna bir seçenek denilebilir. Örneğin NATO’da ve Varşova Paktı’nda aynı anda olmak mümkün değil.
REGNUM: Avrupalılar Ermenistan'ı davet etti, Rusya bunu yapmadı ve bugün Ermenistan'da, Moskova'nın Erivan'a herhangi bir öneride bulunmadığına dair kesin bir "ya da" planına göre seçimin varlığını reddedenlerin çoğu. Rus tarafının kendini garip bir duruma soktuğunu düşünmüyor musun? Neden şimdiye kadar hiçbir resmi davetiye alınmadı?
Rusya'nın Ermenistan ve Güney Kafkasya'da bir bütün olarak takip ettiği politikayı eleştiriyorum. Rusya gerçekten çok fazla hata yapıyor. Mesela, Ermenistan yetkilileriyle iletişim kurma, Cumhurbaşkanı Serzh Sarkisyan hakkında kesin bir öneme sahip olma ve muhaliflerinin Batılılarına gitmelerine neden olan diğer siyasi güçlerle iletişim kurmamaları, çünkü muhaliflerinin Batılılara gitmelerine yol açmıyor. Aslında, muhalefetle temaslar da oluyor, fakat bütün bunlar koridor seviyesinde gerçekleşiyor ve ciddi bir şeye dönüşmüyor. Ermeni toplumu ile diyalog yapmayız. Bunun nedeni bizim iç problemlerimizdir. Avrasya Birliği ile aynı durum. Bu, projesi çok uzun zaman önce doğmamış, tamamen anlaşılabilir olmayan bir eğitimdir. Ukrayna’nın bir dizi başka ülkeden daha önce katılması gerektiğine inanılıyordu ki bu da onlar için daha cazip hale geldi. Şimdi bunu yapmayı reddedeceği ve muhtemelen Ocak-Şubat ayları arasında belli bir ticaret anlaşmazlığı yaşayacağımız açık. Aynı teklifi şimdi başlattıktan iki adım uzakta olan Ermenistan için yaparsak, ikinci bir siyasi ve ticari çatışma ortaya çıkacaktır. Aynı anda iki ihtilafta bulunmak Rusya, yapabilir ve istemez de yapabilir. Bu nedenle, Erivan'ın yakın bir zamanda bu yapıya davetiye alması pek mümkün değil. Başka bir soru, bunun neden daha önce yapılmadığıdır.
REGNUM: Bir hata mıydı?
Kesinlikle. Bu, aynı zamanda Belarus ve Kazakistan'ın oraya davet edildiği sırada yapılmak zorundaydı.
REGNUM: Sohbetimiz sonunda sözde ücretsiz soruyu cevaplamanızı öneririm.
Güzel bir düşünceyi ifade etmek istiyorum. Ermenistan'da “Rusya Ermenistan'ı terk ederse Güney Kafkasya'dan ayrılacak” ifadesi kullanılmıştır. Toplum buna inanıyor ve bu ifade gerçeği yansıtıyor. Fakat öte yandan, Ermenistan anlaşmayı imzalarsa ve fiili Batıya bıraksa fiili olarak ayrılırsa Rusya’nın Kafkasya’dan ne kalacağı? Hiçbir şey ama onun için hoş olmayan ve ciddi yükümlülükler. Kendi büyük hatalarımızdan, büyük iç sorunlardan dolayı yine Gürcistan'ı kaybettik. Azerbaycan, kaybettik. Şimdi her şey yolunda olan Ermenistan kalır, fakat Batı’ya giderse bizimle ne kalır? Sadece hiçbir avantajı olmayan yükümlülükler. Rusya bu durumda ne yapmalı? Başka bir şekilde yaşayacağı zararları telafi etmeye çalışacaktır. Paradoksal olarak, ben kendime inanmak istemiyorum, ama siyaset teorisine dayanarak, en hızlı ve en etkili hamle, Azerbaycan’a karşı, Karabağ’a yönelik politikada kısmi bir değişim eşliğinde Azerbaycan’a karşı bir önyargı olacaktır. Bu en iyisi değil, en dayanıklı seçenek değil, fakat kısa ve orta vadede hemen etkili olacaktır. Nedense Ermenistan'da Rusya'nın Azerbaycan ile kötü bir ilişkisi olduğunu düşünüyorlar ve bu cephede hiçbir şey yapamıyorlar. Fakat inan bana, eğer Azerbaycan bugün Rusya’nın Karabağ’a olan tutumunu değiştirmeye hazır olduğunu fark ederse, yarın bile değil, dün de her türlü anlaşmayı imzalayacaktır. Böyle bir fırsat kendini gösterirse, Azerbaycan her şeyi yapar, inan bana. Evet, uzun vadede işe yaramayacak, evet, bu en iyi seçenek değil, ama Rusya Güney Kafkasya'da kalmak isterse ne yapacak? Bu nedenle, Ermenistan'ın kendisini Rusya'ya tarafsız, hatta kendisi için verimsiz olabilecek bir adım atması yönünde zorlaması mümkündür.
Ve sonuncusu. Çok uzun zaman önce "Figaro" yu izliyordum, şimdi bir nedenden dolayı hatırlanmıştı. Görüyorsunuz, Ermenistan Sevilla değil, Ermeni kuruluşu Beaumarchais ve Figaro değil. Hem burada hem orada olamaz. Seçmelisin. Bu seçim zor, ama bazen yapılması gerekiyor. Ermenistan'ın akıllıca bir seçim yapmasını istiyorum.
Emil Babayan tarafından yapılan röportaj