Dünyada bugünlerde çok önemli şeyler olmakta. Ekonomik yaklaşımlar teoride ve uygulamada değişmekte. Ama milliyetçilik yerine kooperasyon gerektiği de gözden kaçmamalı. Örneğin Japonya, nihayet ve uzun zamandan beri ilk defa ekonomisini, canlandırmak için cesur adımlar attı. Enflasyonu yüzde 2 düzeyine getirecek bir yaklaşımla parasal genişleme operasyonunu gerçekleştirmeye başladı. Parasal genişlemenin Yen'i devalüe etmesi Japonya'nın rakiplerinin aleyhine. Böyle bir ortamda Japonya'da 'ulusalcı türkülerin' gündeme gelmesi yanlış olur.
AVRUPA VE ABD FARKLI
Hatırlayalım bakalım Avrupa'nın başı neden belada! Avrupa'da kurulan euro bölgesi bir para birliği sistemi. ABD de bir para birliği. ABD'nin para birliğinde bir de federal hükümet var. Kaliforniya veya New York battığı zaman federal hükümet keseyi açıyor ve gerekli transferi aktarıyor. "A" eyaletinden toplanan vergiler "B" eyaletinde çöküşü frenlemek için harcanıyor. Ama Avrupa "millet devlet" kavramından vazgeçmeden parasal birliğe geçti. Şimdiki noktada, Almanya tarafından empoze edilen, "Bana güvenme, kemerini sık!" stratejisinin uygulanamayacak. Son birkaç haftada mali kemer sıkma operasyonunun büyümeye yol açmadığı açık ve seçik şekilde anlaşıldı.
IMF BİLE TORNİSTAN!
Geçmişte kemer sıkmanın şampiyonu olan IMF bile maliye politikalarının gevşetilmesini tavsiye eder oldu. Avrupa'nın "Büyüme ve Stabilite Paktı adını taşıyan kural (yüzde 3 bütçe açığı ve yüzde 60 borç oranını zorlayan kural) artık anlamsız hale geldi. Avrupa Komisyonu'nda J.M.Barroso, İspanya'da M.Rajoy İtalya'da çiçeği burnunda yeni Başkan Enrico Letta ve Fransa'da F.Hollande, politikaların kemer sıkmayı gevşetme yönünde değişmesini yüksek sesle gündeme getirdiler. Avrupa Merkez Bankası'nın sınırsız boyutta müdahale ederim çıkışı büyüme, işsizlik ve kamu borcu kötüye giderken borçlanma faizlerinin düşmesine neden oldu. Örneğin Portekiz'in 10 yıllık borçlanma faizi müdahale öncesi yüzde 11.5 iken şimdi yüzde 6 civarına indi.
HANGİSİ DAHA ACIDIR?
Uzun vadede Avrupa Birliği ve tek para sisteminin geleceği Avrupalıların milliyetçilikten vazgeçip federal bir hükümet yapısına geçip geçmeyeceklerine bağlıdır. Avrupa kemer sıkmadan ama acilen, bazı yapısal değişiklikler yapmak zorunda. "Kemer sıkma" yaklaşımı rahmetli olsa da, yerine "yapısal reform" kavramı oturacak. Avrupa değişmek zorunda! Yüksek borç tuzağından kurtulmanın çaresi yapısal reform. Avrupa'ya hemen hemen her konuda yeni yaklaşımlar gerekiyor. Avrupa ekonomik yapıyı değiştirir ve de siyasette millet devletten "gerçek birliğe" dönebilir mi?
İşte bunu bilemiyorum! Yapısal reform da kemer sıkma kadar acılıdır!