New Hampshire’da Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adaylığı için yapılan ikinci ön seçimi eski Başkan Donald Trump kazandı. Kararsızlığıyla bilinen seçmenleri, ön seçim yarışını önde götüren eski başkan Donald Trump'a desteğini sürdürdü.
Kendisine meydan okuyan Nikki Haley'e karşı kazandığı zafer, Trump'ın çekirdek Cumhuriyetçi seçmenler üzerindeki hakimiyetini pekiştirdi ve herhangi bir rakibinin onu geçme şansını önemli ölçüde azalttı.
Daha önce hiçbir başkan adayı Trump'ın yaptığı gibi ön seçim takvimindeki ilk iki yarışı kazanıp partinin genel seçim adayı olarak ortaya çıkamamış ve Başkan Joe Biden ile arasında zaten oldukça muhtemel olan rövanş ihtimalini önemli ölçüde arttırmamıştı.
Yine de seçmenler arasında her iki aday için de huzursuzluk işaretleri vardı.
Trump sağlam adımlarla mı ilerliyor?
New Hampshire Trump'ın kaybedebileceği bir eyalet gibi görünüyordu. Eyaletin ılımlı geleneği, bağımsızların katılımı, reklam konusundaki büyük eşitsizlik ve popüler bir vali eski başkanın lehine bir tablo çizmiyordu.
Trump tüm bunların üstesinden kolaylıkla geldi ve üst üste üçüncü kez Cumhuriyetçiler’in başkan adaylığına giden yolda ilerlemeye başladı ki bu noktada Trump'ı ancak eşi benzeri görülmemiş bir çöküş ya da öngörülemeyen dış koşullar durdurabilir.
Şimdiye kadar değişmeyen tabanı, Trump’a iktidarda olmayan birinin sahip olduğu yapısal bir avantaj sağladı. Adaylığı kazanmak için Trump’ın yeni seçmenleri ikna etmesine gerek yok, sadece kendi destekçilerinin sandığa gitmesini sağlaması gerekiyor.
AP VoteCast'e göre, New Hampshire’daki Cumhuriyetçi seçmenlerin sadece yarısı Trump'ın "Amerika'yı Yeniden Büyük Yap" (MAGA) hareketini destekliyor. Yaklaşık yarısı da Trump'ın 2020 seçimlerinin çalındığı yönündeki iddialarına katılmıyor. Ancak yine de bu eyalette kazanan isim Trump oldu.
İkazlarla gelen galibiyet
Trump ön seçim kampanyasında “durdurulamaz” gibi görünse de Salı günkü oylama, bu sonbaharda yapılacak genel seçimlerde daha zor zamanlar geçirebileceğine dair kanıtlar ortaya koydu.
Trump kararsız seçmenlerin önemli bir bölümünü kendine çekemedi. Haley, kendisini ılımlı olarak tanımlayan seçmenlerin yanısıra bağımsızlar arasında da Trump'ı geride bıraktı. Haley, üniversite mezunu olanlar arasında da Trump'ı geçti.
AP VoteCast'e göre New Hampshire’daki Cumhuriyetçi seçmenlerin yaklaşık yarısı Trump'ın genel seçimleri kazanamayacak kadar “aşırı” olduğu konusunda çok ya da biraz endişeli. Haley için ise sadece üçte biri aynı şeyi söylüyor.
Destekçileri, Trump hakkındaki davalarla ilgili ne düşünüyor?
Ön seçime katılan yaklaşık her 10 Cumhuriyetçi seçmenden 4'ü, 2020 başkanlık seçimlerinde oy sayımına müdahale etme girişimi, 6 Ocak 2021'de ABD Kongre Binası'nda yaşananlardaki rolü ya da Beyaz Saray'dan ayrıldıktan sonra Florida'daki evinde bulunan gizli belgeler nedeniyle, Trump’ın yasaları çiğnediğine inanıyor.
Bu tür yasal sorunlar son aylarda çekirdek Cumhuriyetçi seçmeni Trump’ın adaylığının arkasında birleşmesini sağladı. Ancak bu sorunların çok daha geniş bir genel seçim seçmen kitlesi için bir avantaj olacağını hayal etmek zor.
Trump dört ceza davasında 91 ağır suçla karşı karşıya. Trump'ın mahkeme takvimi, seçmenlerin isteseler bile bu hukuki dramı unutamayacakları şekilde ayarlandı.
Trump'ın 2020 seçimlerini geçersiz kılmaya çalıştığı iddiasıyla açılan federal davanın, Süper Salı ön seçimlerinden bir gün önce, 4 Mart'ta başlaması planlanıyor.
Haley hala yarışta
Haley'nin kaybetmesi, Cumhuriyetçi Parti içinde hala var olan Trump karşıtı güçler için önemli bir yenilgi anlamına geliyor.
Trump ve Haley uzun zamandır istedikleri başa baş mücadeleyi nihayet elde ettiler; ama bu yeterli olmadı.
Yine de Haley, en azından24 Şubat'ta Güney Carolina'da yapılacak ön seçime kadar yarışta kalacağını güçlü bir şekilde dile getirdi.
Haley Concord'da kendisini destekleyenlere, “New Hampshire ülkenin birincisi ama sonuncusu değil. Bu yarış henüz bitmedi" dedi.
Haley'nin ekibi ön seçimlerde oy kullanan her 10 kişiden yaklaşık 5'inin Trump'ı desteklemediğine dikkat çekti.
Danışmanları, Trump'ın yasal sorunları ya da belki de acil bir sağlık sorunu nedeniyle yarıştan çekilmek zorunda kalabileceğini uman Trump karşıtlarına hizmet etmek için yarışta kalacağı konusunda ısrar ediyor.
Trump’ın, 5 Mart'taki Süper Salı'dan önce muhtemel aday olmak için ihtiyaç duyduğu delege çoğunluğunu matematiksel olarak sağlayamayacağı dile getiriliyor.
Haley ise bir hafta içinde New York, Florida, California ve Texas'ı kapsayan bir bağış toplama turuna çıkacak. Ayrıca bugün Güney Carolina'da 4 milyon dolarlık yeni bir reklam kampanyası başlatıyor.
Ancak Trump Haley'i yenmek için elinden geleni yapacağını açıkça belirtti. Salı gecesi Haley'nin yenilgi konuşmasını eleştirerek “Kazanmadı – kaybetti” dedi.
Trump'ın yanında Haley'nin eyaletinden Senatör Tim Scott ve GOP başkanlık tartışmalarının çoğunda kendisine rakip olan ve her ikisi de kendisini destekleyen girişimci Vivek Ramaswamy vardı. Trump, daha tehditkar bir yaklaşımın sinyallerini verdi, “Ben kızmam, ödeşirim” diye konuştu.
Daha sonra kendi sosyal medya platformu Truth Social'da Haley'e yönelik bir mesaj yayınladı, “NIKKI SONUNCU GELDİ, İKİNCİ DEĞİL!” dedi.
Haley’den Trump’ı açıktan hedef almaya başladı
Haley ve eski Florida Valisi Ron DeSantis, Cumhuriyetçi Parti tabanındaki popülaritesinden çekindikleri için aylarca eski başkana yönelik sadece üstü kapalı eleştirilerde bulundular.
Her ikisi de oylama yaklaştıkça, özellikle de New Hampshire'dan önceki son günlerde Haley, Trump’a daha açıktan saldırmaya başladı. Iowa'yı ikinci sırada tamamladıktan sonra Pazar günü adaylıktan çekilen DeSantis içinse artık çok geçti.
Bu haftasonu Haley, 77 yaşındaki eski başkanın kendisiyle eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'yi karıştırıyor gibi görünmesine dikkat çekti ve daha önce sadece belli belirsiz ima ettiğinin aksine bu kez doğrudan eski başkanın akıl sağlığına işaret etti.
Haley, “Amerikalılar’ın çoğu Biden ve Trump arasında bir rövanş istemiyor. 80 yaşındaki adayını emekli eden ilk parti bu seçimi kazanan parti olacak” dedi.
Biden’ın adı oy pusulasında yoktu
Joe Biden’ın adı New Hampshire ön seçimlerinde oy pusulasına yazılmadı. Sonuçlar kongre delegeleri için bağlayıcı değil. Biden yine de adı oy pusulasında bulunmayan adaylar için bırakılan boş alana ismi yazılarak verilen oylarla kazandı.
Biden, Demokratik Parti Ulusal Komite'sini ilk resmi parti ön seçiminin 2020'deki zaferle Beyaz Saray'a giden yolu açan Güney Carolina'da yapılması için zorlamıştı. Bu ön seçim 3 Şubat'ta.
Trump gibi, Biden da sonuçlardan iyi haberler çıkarabilir; her 10 Demokrat’tan yaklaşık 8'i ekonomiyi ele alışını onaylıyor; ancak uyarılar da var.
AP VoteCast'e göre Demokratlar’ın yaklaşık yarısı 81 yaşındaki Biden’ın aday olmak için çok yaşlı olduğunu söylüyor. Yine yaklaşık yarısı da İsrail ve Filistinliler arasındaki çatışmayı ele alışını onaylamıyor.
Ancak Biden ve Trump, pek çok seçmenin istemediğini söylediği bir rövanş için, açık bir şekilde hakim konumda.