AMUDERYA « Dünya Coğrafyası
Batı Türkeli'nin en büyük nehri. Öbür adları Ceyhun veya Oxus'dur. Uzunluğu 2500 kilometredir. Pamir, Hindikuş ve Altay'lardan aldığı kollarla büyüyerek dağlık bölgeden çıkar ve kuzey - batıya yönelir çok geniş bir deltada kollara ayrılarak Aral gölüne dökülür.
CENEVİZLİLER « Tarih
Osmanlılarca, Cenovalılara verilen ad. Cenovalılar, Ortaçağın sonlarına doğru, İtalya'daki öbür şehirler gibi cumhuriyet meydana getirmişlerdir. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber XI. yüzyılın sonlarına doğru olduğu bilinmektedir. Gemicilikte kısa zamanda ileri gitmişler, Haçlı Seferlerinin etkisi ile gelişen ticaretten faydalanarak İspanya ve Afrika kıyıları boyunca ve Karadeniz kıyılarında sömürgeler kurmuşlardır. Böylece Ortaçağ'da denizcilik ve ticarette büyük başarı kazanmışlar, Osmanlı İmparatorluğu ile çoklukla dostluk içinde devam eden bir münasebet kurmuşlardır. Cenevizlilerin kurduğu cumhuriyet 1797 de Cenova'nın Fransız İhtilâl orduları tarafından işgal edilmesiyle son bulmuştur.
ROMATİZMA « Sağlık
Mikrobik tabiatta bir hastalık. Vücudun, A grubu hemolitik streptokoklar tarafından bulaşması ile ilgilidir. Ateşli ve toksit durumlar, mafsallarda ve kalpte bir çok dağınık enfeksiyon odalarında ve kalpte bir çok dağınık enfeksiyon odalarının yer alması ile özellik gösterir, Genel olarak ılıman iklim bölgelerinde görülür. Rutubetli bölgeler, hastalığın gelişmesine yol açar.
Hastalığın belirtileri arasında ateş toksemi ve gezici mafsal ağrıları vardır. Bu ağrılar, ağrı dindirici ilâçlarla, çoğu zaman, gezici bir süre için kalmaz.
Romatizma, çeşitli klinik tipler gösterdiği ve başka başka organlarda yer ettiği için devamlı hekim kontrolü altında tedavisi gerekli hastalıklardandır.
VERSAlLLES ANTLAŞMASI « Tarih
Birinci Dünya Savaşı sonunda Almanya ile savaşı kazanan devletler arasında 28 Haziran 1919 da imza edilen antlaşma. Almanya için çok ağır şartlarla dolu olan bir antlaşmadır. Bu antlaşmanın en önemli maddelerine göre, Alman ordusu silâhsız bir hale getirilecek. Alman gemileri itilaf Devletlerine teslim edilecek. Almanya bütün müstemlekelerini bırakacak, Alsas Loren Fransa'ya, doğuda bulunan bir kısım topraklar Polonya'ya verilecekti.
ÇİRİŞ « Teknik
ASAKİR-İ MANSURE-İ MÜHAMMEDİYE « Tarih
1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması üzerine Mahmud II. nin emriyle kurulan asker teşkilâtı.
Başlangıçta çocuk denecek yaşta erlerden meydana gelen bu ordu. 1828 - 29 Rus Savaşma katılmış ve iki yıl cesaretle dayanması ile Türk halkına Yeniçerilerin kaldırılmasının doğruluğunu, iyi talim ve terbiye görmüş bir ordunun gerekliliğini ispat etmiştir. İlk zamanlarda 12.000 kişiden ibaret olan bu teşkilât Mahmut II. nin son yıllarında 118.400 ki siye çıkarılmıştır.
Sonraları birlikler çoğalınca, iki alay bir liva sayılarak bir mirliva komu tasma verildi. Alaylar da Hassa ve Mansûre olmak üzere ikiye ayrıldı. Başlarında ferik rütbesinde bir komutanın bulunduğu birliklerin Hassa olanları yalnız İstanbul'da kalmışlar, öbür birlikler de gerekli bölgelere gönderilmişlerdir.