Tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti sınırları üzerindeki “gerginliğin artması” ile ilgili son zamanlarda yaşanan bir duyuru patlamasının ardından “VO” yu takip eden biri bile sloganlar okumaya çalıştı. Korkunç tahminler duyuldu, duygular doldu ... Ve bu arada, hiçbir şey tekrar olmadı (evet, alaycı bir bakış). Ve olamazdı. Bunun nedeni Azerbaycan ordusu ve operasyon tiyatrosunun özellikleri. Kesinlikle. Daha az tartışmalı bir nokta ile başlayalım: Operasyon tiyatrosundan (olduğu gibi, tiyatro bir askı ile başlar, yani savaşın analizi en iyisidir ve askeri operasyon tiyatrosunun analiziyle başlar).
Sadece bölgenin fiziki haritasına bakın, çok şey anlayacağız: dağlık bir alan var. Kesinlikle. Dağlık Karabağ topraklarının çoğu oldukça dağlık bir manzara. Sözde Karabağ Platosu. Evet, elbette, Kura Nehri'ne doğru yükseklikler giderek azalır, ancak her durumda ovada mücadele etmek gerekmez. Bu anın kaçırılmasının ve kaçırılmasının nedeni budur. Ve boşuna. Ermenistan-Azerbaycan çatışmasını oynamaya çalışmak, sanki her şey deniz seviyesinden 200 metre yükseklikte oluyormuş gibi, temelde yanlıştır. “Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, Küçük Kafkasya'nın güney-doğusunda yer almaktadır. Cumhuriyetin kabartması, Karabağ Platosu'nun doğu kesimini kapsayan ve batıdan doğuya doğru meyilli olan ve Kuro-Arak ovalarının çoğunu oluşturan Artsakh Vadisi ile birleşen tipik bir dağlıktır. Martakert ve Martuni ilçelerinin doğu kısımları nispeten düşük ... "
Özünde: Karabağ Ermenilerin işgal ettiği doğal bir kaledir. Mesele şu ki ovada tanklar herhangi bir yerden gelebilir (genellikle). Arkadan, yandan. Guderian ve diğerlerinin tüm çarpıcı eylemleri buna dayanıyordu (özellikle Rommel şanslıydı). Piyade ve topçu (kamyon ve traktörlerde), "uçak" desteği ile tankların serbest dolaşımı. Ancak Valdai Yaylası gibi zaten "dağlık bir arazi", Wehrmacht'ın mekanize parçaları için muazzam sorunlar yarattı.
Genel olarak, tarihsel olarak, dağlardaki bir savaş zor, kanlı, uzun süren bir savaş. İskoç Highlanders - türün klasikleri (onlar hakkında Nemer yazılmıştır). İngiliz fatihlerini sınırlayan İskoçya'nın yaylaları. Ve İspanya'daki Napolyon generallerini hatırlarsak? Aynı enfeksiyon! Gerilla (küçük savaş) hakkında çok şey yazıyorlar, ancak İspanya'nın çoğunun (farklı yüksekliklerde) bir dağ olduğu gerçeğiyle başlamayı unutmayın. Aksi takdirde, İspanyollar aynı anda tozlanırlardı. Ama dağlar, baylar, baylar ve mösyö. Dağlar. Dağlar her şeyi değiştirir. Dağlar, büyük çapta piyade kitlelerinin eşzamanlı ilerlemesini kesinlikle imkansız kılıyor (keçi yollarını nerede takip edecekler?).
Fransızların “küçük dağ savaşı” kategorisindeki hazırlıksızlığı gibi, elbette ki olması gereken yer olmasına rağmen, bu İspanyolların kahramanlığı o kadar da değil. Ovada geçmelerine izin veren taktikler Tüm, dağlarda yenilgiye yol açtı. Ve burada, Karadağlılar üzerinde oturan yenilmez Janissaries da dahil olmak üzere uzun süredir mücadele eden Karadağlıları hatırlamamak mümkün değil. Her şey arazinin, dağlık arazinin özellikleri ile ilgilidir. Dağlardaki ve ovadaki savaşların ortak noktaları azdır. Kafkasya'da sonsuz uzun bir süre savaştı Rusya'da, bu hiç değil haber. Daha fazla Leo Tolstoy bu konuda yazdı.
Afganistan'da, üç büyük imparatorluğun "zaferden önce" savaşmaya çalıştı. Ve savaş her zaman çok zordu. Onlardan aldığınız dağlar. Bir süre İnkaların kalıntıları Andes'te yenilmez fetihçilere karşı sürdü - Avrupalıların orada nefes alması zordu ... nerede mücadele edecekti. Bence örnekler hiç durmadan devam edebilir, sonuçta ordunun modern döneminin ya da başka bir döneminin, bir kural olarak, düz bir savaşla keskinleştirildiğidir. Ve bununla bir şey yapmak çok zor: dağlarda büyük miktarda piyade, süvari ve topçu taşımak çok zor. “Motor savaşı” nın gelişmesiyle durum ancak daha da kötüye gitti. Dağlardaki bütün bu ağır ekipman sadece bir yük görevi görüyor.
Hayır, kesinlikle başarılı kullanım örnekleri var ... Ama bunlar oldukça istisnalar. Bu nedenle, şahsen benim için Azerbaycan tanklarının ve zırhlı personel gemilerinin sayısının sayılması tam olarak belli değil. Ne önemi var bu savaş tiyatrosunda? İşlemi varsayılan olarak Rusya Ovası'nda yürütüyoruz ... Ama bu hiç de böyle değil. Bu durumda, zırhlı araçlar daha önce mayınlı olan ve önceden toplanan ve topçu ve tanksavar sistemleriyle örtülmüş olan daha önceden bilinen küçük alanlara saldırabilir. "Arka / yan kısımda bir tank bölümünün ani çarpması" olamaz, tanım gereği olamaz.
Azerbaycan'ın da avantajı olan topçu mu? Bu böyledir, ancak ciddi bir savaş durumunda, topçu tam anlamıyla askerlere saldırmak için pasajları “kemirmek” zorunda kalacak, bu hızlı bir mesele değil ve Ermeniler, prensipte, söyleyecek bir şeye sahipler ve piyade açık bir alanda değiller. Görgü tanıklarının ifadesine göre, Ermeni tahkimatı miktar ve nitelik bakımından şaşırtıcı. Evet, Azerbaycanlılar saldırdı, evet, bir şey başardılar, sonra reddedildiler.
Havacılık? İyi yerleşmiş ve bu durumda kelimenin tam anlamıyla hava savunma sistemleri ile donatılmış düşmana “kayalara ısırmak” düşmanı çok etkili değildir, her durumda Azerbaycan Hava Kuvvetleri Rus Hava Kuvvetleri değildir. Son çatışma genel olarak bunu kanıtladı. Azerbaycan havacılığı özellikle kendini göstermedi. Dronlar? Evet gibi. Böyle bir otobüs bile Ermeni polis memurları ile oyuyordu, ancak savaşta kazanmak mümkün değildi. Hayır, elbette etkileyici, ama savaşı kazanmanın ve rotasını etkilemenin bir yolu yok.
Helikopterler ve özel kuvvetler? Son çatışmada bir şey vardı. Ne yazık ki Azerbaycan için ne yazık ki sona erdi. Elimizde filo mu var? Fakat cidden, Azerbaycan ordusu bir şekilde soldu. Unconvincingly. Çok hazırlıklı, çok para harcanmış ve sonuç göze hoş gelmiyor. Ermeniler geri çekilmek zorunda mıydı? Ancak bir geri çekilme, yalnızca siyasi ideologların gözünde utanç, ihanet ve korkaklık olarak kabul edilir, derler ki, asla geri çekilmemelisin, her zaman saldırmalısın ve bu zaferlerimizin garantisi! Tamamen askeri bir bakış açısına göre, savunma, saldırı ve geri çekilme arasında temel bir fark yoktur. Duruma bağlı. Bazı savaşlar çekilişe sadece yetkin özetlerle kazanılır / azaltılır (Kont Kutuzov bununla sadece Rusya'da değil).
Bu arada, ustalıkla bir geri çekilme organize etmek, ondan uzak, pek çok kişinin düşündüğü kadar kolay değil. Bu da öğrenmek için gereklidir. Örneğin Ermeniler, bu sanatın sahibi - tek bir savaş esiri değil. Bu an bir şekilde gözden düşüyor. Tek bir savaş esiri değil, Azerbaycanlıların ani kitlesel saldırısı. Saldırgan bir düşman ateşi altında karanlıktaki herkesi götürmenin ne kadar zor olduğunu hayal edin. Ölülere ek olarak, tabii ki. Ermeniler bununla başa çıktı. Üzgünüm, iyi bir orduları var.
Amerikan ordusu benzer bir durumda nasıl davranır? Rus? Çin? Gördüğünüz gibi, düşman tarafından topçu desteğiyle yapılan ani ve büyük bir saldırı, dünyadaki herhangi bir ordu için tamamen nahoş bir durum. Bir başka soru da bu saldırının neden oldu? bu yüzden Ani, ancak bu zaten zeka için bir sorudur. İlk savunma hattının kaybedilmesi elbette tatsızdır, ancak onlar için birkaç tane yaptıklarıdır. Bu nedenle, İnternet yayınlarının sayfalarına sıçrayan tüm duygular tam olarak belli değil: ne yazık ki, kimseyi kuşatmak, mağlup etmek veya kimseyi yakalamak mümkün değildi.
Bu arada, evet, Azerbaycan da kendini oldukça iyi göstermiştir. Tanklar, topçular ve İHA'lar ile ani bir kitlesel operasyon yapmak hiç de kolay değil. Azerbaycan’ın eğitimi açıkça arttı, fakat dağlar ve Ermeniler. Ermeniler ve dağlar. Şimdi, bütün bunlar ovada olsaydı, o zaman savunma hattını topçu ile kırmak, tanklara ve motorlu piyadelere girmek ve geniş bir alan oluşturmak mümkün olurdu ... Ama dağlar. Bu tür operasyonları yapan dağlar temelde imkansız. Azerbaycanlılar arasında havanın egemenliği bir şekilde açıklanmadı ... Büyük iniş kuvvetleri yoktu (bu arada ilginç bir seçenek). Yaylalarda daha önce bilinen yönlere dair bir atılım tavizsizdir.
Kuşkusuz, Ermeni ordusu daha iyi hazırlanmış ve eğitilmiş durumda. Ve en önemlisi: hemfikir olabilir ya da aynı fikirde olmayabilirsin, ama Azerbaycan ova, üçüncü dünya petrol üreten ülke. Bunun gibi bir şey. Ancak Ermenistan, tüm arzularıyla üçüncü dünya ülkesi olarak adlandırılamaz. Ermeni yazı yarım bin yıl. Azerbaycan - yüzyılın çeyreği. Üçüncü dünyada, korkunç bir şey yok - Ukrayna orada kazandı ve orada “alçaldı”, ancak Üçüncü Dünya Ordusu, doktorun köklü bir düşmana yapılan büyük bir taarruz operasyonu sırasında yazdığı tam olarak değil.
Petrodollar ve şişirilmiş bir askeri bütçe ile tipik bir üçüncü dünya ülkesi. İşte buradayız. Bu iyi ... Genel olarak, "Azerbaycan ordusunun saldırı potansiyeli" ile her şey netleşti. Fena değil, ama bu durumda yeterli değil. Yeterli değil. Bu yüzden bazı Ermeni blogcularının histerisi benim için tamamen anlaşılmaz. Rusya Karabağ'dan sorumlu değil ve dayanamıyor - tuhaf olurdu. Dahası, Karabağ savunma kuvvetleri tek başına ortaya çıkan problemlerle başa çıkabildi. Genel olarak, Ermeniler tüm bu püresi demlendiğinde, böyle bir gelişmeye hazır olmalılardı. Rusya sadece Ermenistan Cumhuriyeti'nin kendisinden sorumludur. Ve Rusya ile bir anlaşmanın var olması Türkiye’nin saldırısını imkansız hale getiriyor. Ancak tek başına Azerbaycan Ermenistan'la baş edemez. Bunlar bizim düzenlerimiz.
Paniğe uğramış Rusya'ya çağrılar: a) Ermenistan'ın Karabağ'ı savunmasına yardım etmek; b) Azerbaycan'ın geri göndermesine yardım etmek; c) bir şey yapmak; - ses oldukça garip. Kahretsin, bu bizim sorunumuz değil. Ve bu durumda kesinlikle hiçbir şeye ilgi duymayan bir kişi olarak, Azerbaycan'ın bölge değiş tokuşuna gitmesinin bir anlam ifade ettiğini söyleyebilirim: Karabağ'ı zorla geri veremeyecektir. Karabağ asla Azeri olmadı. Ermeniler orada yaşıyor. Yani - bölge değişimi. Evet ve Ermeniler sürekli bir ablukaya giriyorlar, hiçbir anlamı yok. Sadece iki tarafın da kaçınılmaz olanlarla başa çıkması gerekiyor: Ermeniler Karabağ'ın tamamını tutamayacak, Azerbaycanlılar AzSSR topraklarını geri yükleyemeyecekler (sadece USSR-2 çerçevesinde!).
En basit ve en mantıklı çözüm, kötü bir doğu pazarında olduğu gibi alım satım yapmaktır. Genel olarak, bölgeyi bölün. Bakü’de “birleşik ve bölünmez Azerbaycan” diye haykıracak olan herkese, Azerbaycan’ın SSCB’ye haritasını hiçbir şekilde bulamadığımı not etmek istiyorum. Beyler - beyni taşımayın ve ardından Ukrayna'da olduğu gibi, Tanrı tarafından. "SSCB'nin cehenneminden" mutlu bir şekilde kaçan insanlar şimdi sınırları için savaşıyorlar ... Magadan'da kimsenin birkaç kampı öldürmesi gerekmiyor mu? (Şaka). Bugün Bakü ve Erivan’ın konumları kesinlikle gerçekçi değil.
Azeriler bugünün Ermenistan'ında yaşamıyor, Ermeniler ise Azerbaycan'da yaşamıyor. Dolayısıyla çözüm yalnızca bir tane olabilir: iki ayrı ulusal devlet, sınırlar, elbette tartışılmalıdır. Karabağ'daki olaylardan önce yaşayan sadece Ermeniler değildi. Bu yüzden tartışmanın topraklarında kaçınılmazdır. Ermenilerin sürekli abluka halinde kalmaları ve barutları her zaman kuru tutmaları ilginçtir. Çıkma oradan. Ancak Azerbaycan'ın “AzSSR sınırları içerisinde bölgesel olarak bütünleşen bir devlet” fikri saf ütopyadır. Bu asla olmayacak. En çeşitli milletlerden Sovyet Azerbaycan'da yan yana yaşayabilir, daha sonra Sovyet Azerbaycan'da yaşayabilir. Şimdi tekrarlayın bu model gerçekçi değil. Azerbaycanlıların, Karabağ Ermeni nüfusuna bir çeşit "teminat" konusunda bütün akılları saçma.
80'in sonundan itibaren yalnızca bir Ermeni-Azerbaycan ilişkileri modelini görüyoruz: karşılıklı katliam. Bu nedenle, her şey basit: Karabağ'ın Ermeni kesiminde Ermeniler, Azerbaycan kesiminde Azerbaycanlılar. Bunun gibi bir şey. Karabağ'ın Azerbaycan SSR'sinin bir parçası olduğu gerçeği, Azerbaycanlılar tarafından bir gerçek olarak algılanmalıdır. hikayeler SSCB, Azerbaycan'ın kendisi yalnızca bir idari birim olduğunda. Geçmişe dönük olarak geriye dönük yazma ve Azerbaycan SSR ile Azerbaycan arasında eşit bir işaret koyma girişimleri oldukça saftır. Rusya İmparatorluğu, Pers ve Türkiye topraklarını da kapsıyordu ve Azerbaycan, Azerbaycan'ı SSCB'den Karabağsız bıraktı. Böyle şeyler. Birisi Bakü'de beğenmiş olsun veya olmasın, tren gitti ve “her şeyi geriye” döndürmek işe yaramayacak.
Aynı şekilde, Erivan'ın Karabağ'ın tamamını koruma fikri de saçmadır - hiç kimse bu fikri, ne Rusya'yı ne de Fransa'yı desteklemeyecek. Ancak her zaman bir abluka oturmak da bir seçenek değil. Bu arada Erivan, çok değerli bir askeri operasyon deneyimi edindi ve sanırım şimdi büyük yıldızlara sahip Ermeni ordusu, savunmaya yerleşmiş olan tüm delikleri acilen kapatmaya çalışırken, dokunmadan değil, günün her saatinde dokunmuyor. Ve sanırım, Serge Azatovich'in ofisinde “kahramanca operasyon” sonuçlarına göre, uçuşların analizi ve fillerin dağılımı gerçekleşti (Yüksek sesle sözler vardı! Ve yumruklarıyla masaya çarptılar!). Ve A4 levhası, Ermeni tarafının gerçek zararları ile masaya uzandı. Azerbaycan bu operasyondan ne gibi sonuçlar çıkaracak? Söylemesi zor. Bakü orduyu niteliksel olarak güçlendirebilecek mi, yeni bir seviyeye getirebilecek mi? Bilmiyorum, şüpheliyim, dürüst olmak gerekirse. Bunun için Azerbaycan, dünyanın üçüncü bir dünya petrol üreticisi ülkesi olmayı bırakmalı.