Güneş Sistemi
Güneş; Güneş sistemi'nin merkezinde yer alan yıldızdır. Orta büyüklükte olan Güneş tek başına Güneş Sistemi'nin kütlesinin % 99,8'ini oluşturur. Geri kalan kütle Güneş'in çevresinde dönen gezegenler, asteroitler, göktaşları, kuyrukluyıldızlar ve kozmik tozdan oluşur. Günışığı şeklinde Güneş'ten yayılan enerji, fotosentez yoluyla Dünya üzerisindeki hayatın hemen hemen tamamının varolmasını sağlar ve Dünya'nın iklimiyle hava durumunun üzerinde önemli etkilerde bulunur.
Uyduya peyk ismi de verilmektedir. Başlıca iki çeşit uydu veya peyk vardır. Bunlardan birincisi tabii uydudur. Bunun en güzel örneği dünyanın uydusu olan aydır. İkincisi ise suni uydudur.
Gezegenler, genel olarak, yakınlarında bulunan yıldızlara göre uzaklıklarını değiştiren yıldızlara verilen ad. Gezegenler, güneş çevresinde dönen gök cisimleridir. güneş çevresinde, odaklarından birinde güneş olmak üzere meydana gelen bir elips üzerinde dolanırlar. Gezegenlerin, güneş'e olan uzaklıkları değişiktir. Bu sebeple, uzaklıklara göre değişen büyüklükte bir elips üzerinde dolanırlar. Her yıldızın, güneş etrafında donanma süresi başka başkadır. Güneş etrafında, belli başlı dokuz gezegen dolanır.
Güneş ve güneş çevresinde dolanan gök cisimlerinden meydana gelir. Bir çekirdek, onu çevreleyen saç kısmı ve bir kuyruktan meydana gelen ve takip ettikleri parabolik veya dış merkezliği çok büyük elips olan yörüngelerde belirli zamanlarda güneş civarında geçen ve bu arada dünyadan da görülen küçük gök cisimleri.
Parlak bir başı ve gökyüzünün yarısını kaplayan uzun kuyruğuyla büyük bir kuyruklu yıldız, gerçekten görülecek bir şeydir. Aslında kuyruklu yıldızlar göründükleri kadar önemli gök cisimleri değildirler. Güneş sisteminin oluşumu ile ilgili en çok bilinen teori Kant-Lapslace teorisidir.
Bu teoriye göre güneş sistemi önce bir nebula (kızgın gaz kütlesi) idi. Daha sonra nebula soğudukça küçüldü ve ekseni etrafındaki dönme hızı arttı. Böylece merkez kaç kuvvetinin etkisiyle güneşten kopan parçalar uzaya yayıldı.
Güneş sistemi'nde bulunan bütün gök cisimleri Güneşin çekim etkisi altındadır ve onun etrafında dönerler. Bu hareket, odak noktalarının birinde güneş yer alan elips şeklindeki bir yörünge üzerinde olmaktadır. Güneş sistemi bütünüyle ve aynı yönde dönen bir disk şeklinde hareket halindedir. Güneş Sistemi'nin çapı yaklaşık 30 ışık yılı kadardır.
Güneş sisteminde Dünyadan başka 8 gezegen vardır.
Bunlar;
Güneş sistemindeki gezegenler ve Dünyaya göre büyüklükleri: Merkür (Utarit) 0.4 Venüs (Zühre) 0.95 Dünya (Yer) 1 Mars (Merih) 0.5 Jüpiter (Müşteri) 11 Satürn (Zühal) 9.5 Uranüs 4 Neptün 4 Plüton 0.2
Güneşin çapı dünya çapının 110 katı (1.4 milyon km), hacmi 1.3 milyon katı ve ağırlığı 333.000 katı kadardır. Güneşin yoğunluğu ise Dünyanın yoğunluğunun ¼ü kadardır. Güneş kendi ekseni etrafında saatte 70 000 km hızla döner. Bir turunu ise 25 günde tamamlar.
Güneş % 75 hidrojen, % 20 helyum ve % 5de diğer elementlerden oluşur. Güneşte hidrojenin helyuma dönüşmesi sırasında (füzyon - erime birleşme) büyük bir enerji ortaya çıkar. Saniyede 600 milyon ton hidrojen helyuma dönüşür. Buda her saniye Güneşin 4.5 milyon ton hafiflemesine yol açar. Güneşteki füzyon olayı sonucunda kızıl kırmızımsı bir alev 15-20 bin km yükselir ki bu olaya Güneş Fırtınası denir. Bu bilgilere bakarak günün birinde Güneşin çevresine ısı ve ışık yayamayacağını ve dolayısı ile yeryüzünde yaşamın sona ereceğini düşünebiliriz. Ancak bu çok uzun yıllar sonra olacak bir olaydır.
Güneşin yüzey ısısı 6 000 °C ve merkezindeki ısı ise 1.5 milyon °Cdir. Güneşten çıkan enerjinin 2 milyonda birlik kısmı yeryüzüne ulaşır.Güneş'in üç günde yaymış olduğu enerji, Dünyada bilinen bütün petrol, kömür ve ormanlardan elde edilecek enerjiye eşittir.Güneş ışınları 8.5 dakikada yeryüzüne ulaşır.
Güneş Sistemindeki Gezegenlerin Özellikleri
1. Bütün gezegenler elips şeklinde bir yörüngede hareket ederler. Hızları ve yörünge uzunlukları farklıdır. Yörüngeleri birbirleri ile kesişir.
2. Gezegenler hem güneş etrafında hem de kendi ekseni etrafında dönerler.
3. En küçük gezegen Plüton, en büyük gezegen ise Jüpiterdir.
4. Güneş'e en yakın gezegen Merkür, bilinen en uzak gezegen ise Plütondur.
5. Dünyaya en yakın gezegen Venüstür.
6. Dünyanın 1, Mars ve Neptünün 2, Uranüsün 6, Satürnün 10 ve Jüpiterin 12 uydusu vardır. Merkür ve Plütonun uydusu yoktur.
7. Güneş'e yakın olan gezegenler daha hızlı, uzak olan gezegenler ise yörüngeleri uzun olduğu için daha yavaş hareket ederler.
8. Bütün gezegenler hem kendi, hem de güneş etrafında batıdan doğuya doğru dönerler.
9. Bütün gezegenlerin yörünge düzlemleri, güneş'in ekvator düzlemi içinde yer alır.
10. Bütün gezegenlerin eksenleri ile yörünge düzlemleri arasında eğiklik vardır.
11. Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gibi gezegenlerin yoğunlukları küçük gezegenlere göre daha azdır. Bunun nedeni büyük gezegenlerin bileşimlerinin daha hafif maddelerden oluşmasıdır.
sponsorlu bağlantılar
Konu Aunsorm tarafından (22-11-2013 Saat 16:30 ) değiştirilmiştir.