Kanserojen, kanser oluşumunu yahut ilerlemesini destekleyen herhangi bir madde yahut ışınım olarak tanımlanır. Kimyasal kanserojenler organik yahut bileşik, toksik yahut toksik olmayabilirler. Benzo piren ve virüsler benzer biçimde birçok kanserojen doğada organiktir. Kanserojen radyasyona bir misal ultraviyole fer gösterilebilir.
Karsinojenler
Karsinojenler düzgüsel hücre ölümünün (apoptoz) meydana gelmesini engeller, bundan dolayı hücresel bölünme kontrolsüzdür ve bu bir tümör ile sonuçlanır. Tümör yayılma yahut metastaz yapma kabiliyeti geliştirirse şu demek oluyor ki fena huylu hale gelirse, kararı olarak kanser ortaya çıkmaktadır. Birtakım kanserojenler DNA’ya zarar verir ve bunun nihayetinde mühim bir genetik hasar meydana gelirse, çoğu zaman hücre ölür. Kanserojenler hücresel metabolizmayı başka şekillerde değiştirerek, etkilenen hücrelerin daha azca uzmanlaşmasına ve onları bağışıklık sisteminden maskelemesine yahut bağışıklık sisteminin onları öldürmesini engellemesine niçin olmaktadır.
Hepimiz her gün kanserojen maddelere maruz kalır, sadece her maruziyet kansere yol açmaz. Vücut, kanserojenleri uzaklaştırmak yahut hasarlı hücreleri onarmak yahut kaldırmak için muhtelif mekanizmalar kullanır. Bu yollar içinde şunlar sıralanabilir:
• Hücreler değişik kanserojen maddeleri tanımaktadır ve biyotransformasyon süreciyle bu tarz şeyleri etkisiz hale getirmeye çalşmaktadırlar. Biyotransformasyon, bir kanserojenin sudaki çözünürlüğünü artırarak vücuttan atılmasını kolaylaştırır. Aynı zamanda biyotransformasyon birtakım durumlarda bir kimyasalın kanserojenlik hususi durumunu çoğaltabilir.
• DNA tamir genleri, kopyalanmadan ilkin hasarlı DNA’yı onarır. Çoğu zaman mekanizma çalışır, sadece bazı zamanlar hasar giderilmez yahut sistemin onaramayacağı kadar kapsamlı olabilir.
• Tümör baskılayıcı genler, hücre büyümesinin ve bölünmesinin düzgüsel halde davranmasını sağlar. Bir kanserojen bir proto-onkojeni (düzgüsel hücre büyümesinde rol oynayan gen) etkiliyorsa, bu değişim hücrelerin normalde olmayacaklarında bölünmesine ve yaşamasına izin verebilir. Genetik değişimler yahut irsi yatkınlık kanserojen aktivitede rol oynamaktadır.Karsinojen Örnekleri
Radyonüklidler, dokuları iyonize edebilen alfa, beta, gama yahut nötron radyasyonu yaydıkları için toksik olsalar da olmasalar da kanserojendirler. Ultraviyole fer (güneş ışığı dahil), x-ışınları ve gama ışınları benzer biçimde birçok ışınım türü kanserojendir. Mikrodalgalar, radyo dalgaları, kızılötesi fer ve görünür fer çoğu zaman kanserojen olarak kabul edilmez bundan dolayı fotonlar kimyasal bağı koparmak için kafi enerjiye haiz değillerdir. Aynı zamanda, uzun soluklu yüksek yoğunlukta maruz kalma ile artan kanser payı ile ilişkili çoğu zaman emin ışınım formlarının belgelenmiş olayları vardır. Elektromanyetik radyasyonla (mesela x-ışınları, gama ışınları) ışınlanmış yiyecekler ve öteki malzemeler kanserojen değildir. Aksine nötron ışınlaması, tali ışınım gibi olarak maddeleri kanserojen hale gelmesine niçin olabilir.
Kimyasal kanserojenler, DNA’ya hücum eden karbon elektrofilleri ihtiva eder. Karbon elektrofil örnekleri, hardal gazı, birtakım alkenle, aflatoksin ve benzo [a] pirendir. Yiyeceklerin pişirilmesi ve işlenmesi kanserojen üretebilir. Bilhassa yemekleri ızgara yapmak yahut kızartmak, akrilamid (patates kızartması ve patates cipsinde) ve polinükleer aromatik hidrokarbonlar (ızgara ette) benzer biçimde kanserojen maddeler üretebilir. Sigara dumanındaki başlıca kanserojen maddelerden bazıları benzen, nitrozamin ve polisiklik aromatik hidrokarbonlardır (PAH’lar). Bu bileşiklerin bir çok öteki dumanlarda da bulunur. Formaldehit, asbest ve vinil klorür başka ciddi kimyasal kanserojen maddeler arasındadır.
Naturel kanserojenler içinde aflatoksinler (tahıllarda ve…
Kaynak:https://www.bilgiustam.com/kanserojenler-hakkinda-bilinmesi-gerekenler/
Kanserojenler Hakkında Bilinmesi Gerekenler » Bilgiustam
Kanserojen, kanser oluşumunu yahut ilerlemesini destekleyen herhangi bir madde yahut ışınım olarak tanımlanır. Kimyasal kanserojenler organik yahut bileşik, toksik yahut toksik olmayabilirler. Benzo piren ve virüsler benzer biçimde birçok kanserojen doğada organiktir. Kanserojen radyasyona bir misal ultraviyole fer gösterilebilir.