Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY)Musul'un kuzeyi Rabia'dan başlayıp ülkenin doğusundaki Diyala il sınırlarına kadar uzanan hendek kazma çalışmalarına başladığı iddiaları Irak'ta tartışmalara neden oldu.
DAEŞ BAHANESİ
IKBY'nin hendek kazma çalışması Irak'ta tartışmalı bölgeler olarak bilinen kentlerde yapılması bölgedeki Türkmen ve Arapları kızdırdı. Kürtler, birinci hedefin Peşmergenin bulunduğu bölgeleri terör örgütü DAEŞ'in saldırılarından korumak olduğunu söylüyor. Kürt yetkililer, IKBY Başkanı Mesud Barzani'nin bağımsızlık referandumu açıklaması üzerine bağımsızlığa giden adım olduğu söylentilerine karşılık, "Bağımsızlık için hendek kazmaya gerek yok" cevabını veriyor. Ancak Türkmen ve Araplar, IKBY'nin Irak anayasasına göre tartışmalı bölgeler olarak bilinen Musul, Kerkük, Salahaddin ve Diyala illerinin sınırlarını kapsayacak şekilde hendek kazma çalışması yürüttüğü ileri sürülüyor. Söz konusu hendeğin IKBY Başkanı Mesud Barzani'nin 2016'da startını vereceği tahmin edilen bağımsızlık için ön hazırlık olarak da yorumlanıyor.
Irak Anayasası'nda (140. Madde) tartışmalı bölge olarak söz edilen Musul ve ona bağlı Sehil Ninova, Şihan, Hamdaniyye, Tilkef, Zummar, Sincar, Kerkük ile Salahaddin vilayetine bağlı Tuzhurmatu, Diyala'ya bağlı Hanekin, Mendeli ve Bedre bölgelerini kapsıyor. Ancak söz konusu 140. madde Kürt, Türkmen ve Araplar arasında uygulamada yaşanan uyuşmazlıktan dolayı bu madde 2007 yılı sonunda yürürlükten düşmüştü.
IRAK HÜKÜMETİ KORUYAMIYOR
AA'ya konuşan IKBY'nin Tartışmalı Bölgelerden Sorumlu Bakanı Nasrettin Sait, Irak Kürdistan hükümetinin tartışmalı bölgelerde hendek kazmasının iki nedeni olduğunu belirterek, "Birinci hedefin, terör örgütü DAEŞ'in Peşmerge cephelerine yönelik yaptığı bombalı saldırılardan korunmak. İkinci hedefin ise Irak merkezi hükümetin bu bölgeleri koruyamaması ve 140. maddeye göre tartışmalı bölgelerin sınırlarının çizilmesine yardımcı olmak. Fakat tartışmalı bölgelerin hepsi tam olarak Peşmerge güçlerinin kontrolünde değil. Bu yüzden bin kilometre boyunca hendek kazıldığı iddiaları doğru değil" değerlendirmesi yaptı.
Barzani'nin liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Başkanlık Konseyi Üyesi Ali Avni de "Hendekler tamamen bölgenin güvenliğini sağlamak ve DAEŞ'in saldırılarını engellemek için kazılmıştır" dedi.
HENDEKLER SINIR BELİRLEMEK İÇİN Mİ?
Avni, olayın merkezi hükümet tarafından gereksizce büyütüldüğünü savunarak, şunları kaydetti:
"Eğer Bağdat bu bölgeleri koruyabilecek durumda olsaydı hendeklerin kazılmasına gerek kalmazdı. Bu hendeklerle Kürdistan'ın sınırlarının çizildiği iddiası gerçekleri yansıtmıyor Çünkü bir ülkenin sınır güvenliği hendeklerle korunmaz. Eğer bağımsızlık ilanı için atılacak ön bir adım olarak görülüyorsa da tamamen yanlış bir yaklaşımdır. Bunun ilanı için hendek kazılmasına da ihtiyaç yok."
TÜRKMENLER ENDİŞELİ
Kerküklü Türkmen Milletvekili Hasan Turan, IKBY'nin hendek çalışmasına başladığını bölgedeki görgü tanıklarından duyduklarını belirterek, Türkmenler olanlardan büyük endişe duyduklarını ifade ederek, olayı "emrivaki siyaseti" olarak yorumladı.
Turan, hendek çalışmasının Irak-Suriye sınır bölgesi Rabia'dan başlayıp ülkenin doğusundaki Diyala'nın Hanekin ilçesine kadar uzadığını ileri sürerek, Irak Başbakanı Haydar el-İbadi'den konuyla ilgili haberi olup olmadığı yönünde açıklama istediklerini belirtti.
TÜRKMEN BÖLGELERİNİ İKİYE BÖLÜYOR
Hendeğin tartışmalı bölgeleri kapsadığını hatırlatan Turan, "Bu hendek Türkmen bölgelerini ikiye böldüğü için endişeliyiz. Hendeğe dahil edilen bölgelerin yanında bazı yerler hendeğin dışında kalıyor.Hendek çalışması siyasi amaç ve hudut çizme girişimi olursa buna karşı dururuz" değerlendirmesinde bulundu.