Deflasyon nedir? Deflasyon, fiyatların genel düzeyindeki azalış oranıdır. Örneğin geçen yıl 10 TL’ye satılan bir ürün bu yıl 8 TL’ye inmişse %20 oranında deflasyon meydana gelmiş demektir. Günümüzde pek çok devlet deflasyon oluşumuna izin vermez ve genelde fazladan para basılarak veya maaşlara zam yapılarak deflasyon engellenir. Deflasyonun önemli sonuçlarından biri para biriminin değer kazanması ve fiyatların düşmesidir.
Deflasyon Nasıl Oluşur, Mekanizması Nedir?
- Eğer bir ülke üretim fazlası veriliyorsa, yani toplam talepten fazla üretim yapıyorsa haliyle fiyatlar düşer, bu da deflasyona neden olur.
- Bir ülkede mevcut tasarruflar çok fazlaysa ve tasarruf eğilimi giderek artıyorsa, üretim talep dengesizliği baş gösterir. Üretim talepten yüksek olduğu için deflasyon oluşur.
- Buna en iyi örneklerden biri de Japonya’dır. Maaşların sürekli yükseldiği Japonya’da deflasyon sorunu hala çözülememiştir, yaklaşık 5-6 yıldır ülkede büyümüyor.
- Yaptığınız üretimin ekonomik büyümeye yansıyabilmesi için aynı zamanda tüketilmesi yani talep edilmesi gerekir. Talep edilmediği takdirde fiyatlar düşürülerek talep yaratılmaya çalışır. Bu önlem genelde sonuç verse de yüksek tasarruf eğilimi olan Japonya’da durum böyle değildir.
- Japonya’da tasarrufların artış oranı, maaşların artış oranı kadar veya daha fazladır, bunun sonucunda ülke ekonomisi büyümez. Örneğin geçen yıl 500 bin yen maaş alan bir Japon, 200 bin yen tasarruf ederken, yeni yılda 600 bin yen maaş aldığında, tasarrufunu da 300 bin yene çıkarır, sonuç olarak tüketim artmaz ve ekonomi büyümez.
Deflasyonun Sonuçları Nelerdir?
- Deflasyon yaşayan bir ülkede para birimi değer kazanır. Bunun sonucunda ihracat düşmeye başlar.
- Yüksek tasarruf oranı, daha fazla üretim sağlar, üretim artışı fiyatların düşmesini sağlar.
- Bu olumlu olan bir şeydir, fakat fiyatlar düştüğü halde tüketim artmıyorsa, yani 3 yılda bir araba alan bir tüketici, bunu 2 yılda bire düşürmüyorsa ülkede ekonomik büyüme ne yazık ki gerçekleşmez.
- Fazla üretim meydana geldiği için bu üretim ülke çapında fiyat düşüşü ile eritilmeye çalışılır, fakat satılamadığı için ihracat yoluyla satışa çıkarılır, yani yurtdışına satılmaya çalışılır.
- Fakat para birimi değer kazandığı için ihracat da düşmeye başlar ve sonuç olarak, ülke ilk önce resesyon ve duraklamaya, sonra ise küçülmeye gider.
Deflasyon Sorunu Nasıl Çözülür?
Deflasyonu çözebilmek için birtakım önlemler alınması gerekir.
- Maaşların düşürülmesi. Maaşlar düşürüldüğü takdirde halkın tasarruf eğilimi azalacaktır.
- Vergilerin artırılması. Vergiler artırıldığı takdirde halkın alım gücü düşecek sonuç olarak tasarruf azalacaktır.
- Develüasyon. Para biriminin değer kaybetmesi sağlanır, sonuç olarak bir miktar enflasyon üretir ve deflasyondan çıkılır.