"Ceza Hukuku Genel Hükümler Dersleri adlı bu eser, 2009 yılından beri lisans dersleri için tutulan ders notlarından meydana gelmiştir. Bu süre zarfında öğretideki değerli kitaplardan yararlanılmıştır. Ancak, kitapların son zamanlarda çıkan yeni baskılara mevzuattaki hızlı değişim, yayın çokluğu ve zaman darlığı nedeniyle bakılamamıştır. Çünkü, yararlanılan her bir eserin sayfa sayısının ve eser sayının çokluğu ve her yıl yeni baskı yapılması, bir esere onlarca atıf yapılmış olması dikkate alındığında, her yeni baskının baştan gözden geçirilmesi mümkün olmamaktadır. Çalışmanın büyük bir kısmı son iki yıl içinde bitmişti. Son iki yılda yazım hataları ve görüş tutarlılığı ile yeni akla gelen soru ve sorunlar üzerinde durulmuştur. Tartışmalı konulara mümkün olduğunca yer verilmiş, konu ile ilgili kararlar aktarılmaya çalışılmıştır. Gerek lisans gerekse doktora derslerinde sorulan sorular ve gerekse ders anlatırken aklımıza gelen sorular, hemen not edilerek kitapta cevaplandırılmaya çalışılmıştır. Öğretideki görüşler ve Yargıtay kararları geniş şekilde aktarılmamıştır. Öğretide görüşlerin ve Yargıtay kararlarının geniş şekilde aktarılmış hali, Ceza Hukuku Genel Hükümler adlı eserde ortaya koymayı düşünüyoruz." (Önsözden)
Kabahatler Kanunu'nun 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmesiyle kabahatlerin (idari düzene aykırılıkların) ve bunlara uygulanacak idari yaptırımların hukuki rejimi genel kurallara bağlanmış oldu. İdari yaptırımların hukuki denetiminin bir kısmının adli yargıda, bir kısmının da idari yargıda yapılması kabahatler hukukunun multi disipliner bir alan olmasını daha da beslemiştir. Bu çalışmada kabahatler hukukuna ilişkin olarak yazılmış sekiz çalışma bulunmaktadır. Kabahatler hukukunun tarihçesinin ardından kabahat kavramının suç kavramından ayrıştırılmasına ilişkin kriterler tartışılmıştır. Yine kabahatler bakımından kanunilik ilkesine değinilmiş ve Kabahatler Kanunu'nun yer ve kişi bakımından uygulama alanı ele alınmıştır. İdari yaptırımların hangi yargı kolunda denetiminin yapılması sorunu ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. İdari yaptırımlara Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru kararlarındaki yaklaşımı analiz edildikten sonra, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin AİHS karşısında vergi kabahatlerini ele alış biçimi ortaya konulmuştur.(ARKA KAPAKTAN)
"Kitabın yirminci baskısıyla okuyucuların karşısındayım. Ülkemiz bakımından çok kısa sayılabilecek bir sürede bu kitabın yirminci baskıya ulaşmasından duyduğum memnuniyeti ifade etmek istiyorum. Bu çalışma hiç bir zaman eser olduğunu iddia etmediğim, daha çok öğrenciye hitap eden bir kitap niteliğinde olduğundan, özellikle öğrencilerin büyük ilgisini gördü. Kitabın bu özelliğini de bozmamaya gayret ettim. Bu yönüyle, ülkenin bir çok hukuk fakültesinde meslektaşlarımız tarafından tavsiye edilen veya tavsiye edilmese bile öğrenciler tarafından tercih edilen bir başvuru kitabı haline geldi. Burada ilk teşekkürüm kitabı tavsiye eden meslektaşlarımıza ve ikinci teşekkürüm de kitaba ilgi gösteren öğrencilere.
Son dönemdeki yoğun kanun değişiklikleri kitabın güncellenmesini zorunlu kıldı. Bu nedenle, sene ortasında daha önceleri yaptığımız gibi tıpkı basım yerine yeni bir baskı hazırlamayı uygun gördüm.
Kitabın her baskısında daha da geliştirilmesi için öneri ve eleştirilere ihtiyaç bulunmaktadır. Bu yöndeki her türlü katkıya şimdiden teşekkür ediyorum. Bana olumlu veya olumsuz bütün eleştirilerinizi cezahukuku@gmail. com elektronik posta adresinden iletirseniz sevinirim.
Kitabın, öğrencilere ve ceza hukukuna ilgi duyanlara faydalı olmasını temenni ediyor; Adalet Yayınevi çalışanları başta olmak üzere emeği geçenlere teşekkür ediyorum." (Tanıtım Yazısı)
"İnsanlık tarihi kadar eski bir uygulama olan ayrımcılık, 20. yüzyıl itibariyle insan hakları hukukunun önemli konularından biri olmuştur. Birçok uluslararası sözleşmede bu konuda düzenlemelere yer verilmekte, ayrıca devletler gerek anayasalarında gerekse farklı kanunlarda ayrımcılık yasağına ilişkin düzenlemelerle bu konudaki hassasiyetlerini belirtmektedirler. Suçların nefret saikiyle işlenmesi de çok eski tarihlerde karşımıza çıkmakta ise de nefret saikinin cezalandırılması nispeten yeni bir gelişmedir.
2005 yılında yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu da, uluslararası düzenlemelere paralel olarak daha önce mevzuatımızda olmayan ayrımcılık suçunu düzenlemiş, 2014 yılında ise madde metnine nefret saikini eklemiştir. Nefret ve ayırımcılık suçu, TCK’nın 122. maddesi ile suç olarak düzenlenmiş ve nefret saikiyle gerçekleştirilen belirli fiiller yaptırıma bağlanmıştır. Söz konusu suçu incelediğimiz çalışmamız üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümde nefret ve ayrımcılık kavramları, ayrımcılık çeşitleri, ayrımcılıkla ilişkili belirli kavramlar incelenmektedir.
İkinci bölümde, ayrımcılık yasağına ilişkin uluslararası sözleşmelerde yer alan hükümlere ve ulusal mevzuatta nefret ve ayırımcılık suçu dışında ayrımcılık yasağına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Üçüncü bölümde ise mukayeseli hukukta ayrımcılık suçu düzenlemeleriyle Türk Ceza Kanunu’nun 122. maddesinde düzenlenen nefret ve ayırımcılık suçu incelenmiş, ayrıca suçun nefret suçlarıyla olan ilişkisi ve nefret suçundan farkları da ele alınmıştır." (Önsözden)
"Türk Ceza Kanunu'nun cinsel istismar suçlarını düzenleyen 103.maddesinin 1 ve 2.fıkraları ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'nin 26.5.2016 tarih E.2015/108 K.2016/46 ve 12.11.2015 tarih E.2015/43 K.2015/101 sayılı kararlarıyla verilen iptal kararları yürürlüğe girmeden önce 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 Sayılı Yasa ile TCK'nın 103. maddesinde değişiklik yapılmış,
Yasal değişikliğin değerlendirilmesi,6545 sayılı Kanunla değiştirilen TCK'nın cinsel dokunulmazlığa yönelik suçlarla ilgili olarak verilen Yargıtay kararlarına yer verilmesi ve gerekse uygulamayı değiştiren Yargıtay kararlarının toplu olarak sunulması açısından; güncel kararlar eklenilerek, yapılan yasal düzenlemeler değerlendirilerek ikinci baskı hazırlanmış. Yargıtay kararlarına zaman zaman metin içerisinde, çoğunlukla da Yargıtay kararları bölümünde yer verilmiştir."
(Önsözden)
İçindekiler
"Bu çalışmanın bir “ceza hukuku genel hükümler” kitabı olmadığı
unutulmamalıdır. Yıllar içinde birikmiş olan sorularımızın büyük
çoğunluğunu cevaplandırarak ve Yargıtay’ın kararlarına fazlaca yer
vererek öğrencilerimize küçük bir katkıda bulunmak istedik.
Çalışmamız; Ankara, Uludağ ve Doğu Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültelerinde yapılmış ceza hukuku genel hükümler sınavlarının sorularını, pratik çalışmalarını ve derslerde kullanılan/kullanılacak Yargıtay kararlarını içermektedir.
Her başlığın altında, ayrıntıya girmeden ana hatlarıyla ilgili konuyu anlatmaya çalıştık. Yararlandığımız başlıca kaynaklara “genel” bir atıf yaptık ve ayrıntılı kaynakçayı ayrıca düzenledik. Her konuyla ilgili “klasik” soruları ve varsa “test” sorularını cevaplarıyla birlikte ilgili bölümün altına koyduk.
Tekrara düşmemek ve kitabın hacmini fazla genişletmemek için bazı klasik soruların çözümünü örnek niteliğindeki Yargıtay kararlarıyla birlikte öğrencilerimize bıraktık.
Başlangıçta, sadece kısa açıklamasını yaptığımız konuya ilişkin sorular sorabilmemize rağmen, konular ilerledikçe sorular karmaşıklaştı. Örneğin “iştirak” başlığı altına koyduğumuz sorularda, iştirakin yanında; içtima, teşebbüs, hukuka uygunluk nedenleri, hata, sapma … ve başka birçok konuya ait sorun ele alındı.
Soru hangi biçimde yöneltilmiş olursa olsun (test-klasik) ilk yapılması gereken, çok dikkatli bir biçimde okumaktır. Soruda ve Yargıtay kararında hangi kurum ya da kurala dair bir değerlendirme ya da tartışma yapılmasının istendiği ancak dikkatli bir okumayla saptanabilir. Bu dikkat, sağlam bir alt yapı ve bilgiyle birleştiğinde, sonuca ulaşmamak için hiçbir sebep yoktur.
Öğrencilerimizin her türlü öneri ve eleştirisi bizi mutlu edecektir." (Tanıtım Yazısı)
"Kitap ve makalelerimde her zaman belirttiğim bir husus vardır; yargı, siyasete ve sosyal hayata yön verme aracı değildir, yargı adaletin eşit olarak dağıtılabilmesi için vardır. Yargıyı siyasete ve sosyal hayata yön verme aracı olarak kullanırsan, bumerang gibi gün gelir seni bulur. Şu an yaşananlar bunun en önemli göstergesidir.
Özetle; hukuka aykırılığı hukukçular tarafından ortaya koyulmuş 3 Temmuz süreci ile Fenerbahçe Spor Kulübü yöneticileri uzun süre cezaevinde tutulmuş, haklarında mahkumiyet kararları verilmiş ve bu kararlar yine hakimler tarafından onanmıştır. Bu süreci anlatmak ve anlatan yazıları hatırlatmak, dosyada "sanık müdafii" sıfatı ile yer alan bir hukukçu olarak boynumuzun borcudur.
O dönemde Fenerbahçe taraftarına ve Türk spor kamuoyuna şunu söylemiştim: "Hukuka aykırılığın sonu yoktur. Hukuk bumeranga benzer, yanlış kullanırsan, adaletsizlik yaparsan dönüp dolaşır seni bulur. 3 Temmuz 2011 tarihinde başlayan süreç, uzun, zahmetli ve yorucu gözüküyor. Bu bir yürüyüştür, pes etmek yok. Yolun sonunda ışık görülecek, maddi hakikate ve adalete ulaşılacak ve kurtuluş günü gelecektir. Mesele bundan ibarettir, gerisi lafügüzaftır"." (Arka Kapak Yazısı)
Konu Başlıkları
"Bilindiği üzere kimi dönemlerde devleti yönetenlerde oluşan zaafiyet sonucu sosyal ve ekonomik düzeninin yozlaşması ile birlikte yasadışı oluşumlarda buna paralel olarak gündeme gelmektedir. Söz konusu yasadışı oluşumlar, kendilerinin belirlemiş olduğu kurallar çerçevesinde gerek ulusal, gerekse uluslar arası ilişkiler içerisinde bulunarak kurallarını kendileri kurmakta, zaman zaman gruplar arasındaki çıkar çatışması nedeni ile birbirlerini etkisizleştirme çabasına girmekte ve bunun sonucunda topluma salmış oldukları büyük psikolojik korku ve baskı nedeniyle toplumun moral varlığını bozmaktadırlar.
Öyle suçlar vardır ki, parlaklıkları, sayıları ve aşırılıklarıyle, masum ve hatta şerefli olurlar; o yüzden devlet malını çalmaya beceriklilik, haksız yere ülkeler gasp etmeye de fetih derler
Rochefoucauld
İki yıl önce ölen Mario Puzzo’nun, BABA adlı romanını okumayanımız ve filmini izlemeyenimiz yoktur. Baba adlı film, zavallı bir adamın, kızını kaçırıp ırzına geçen ve güzel yüzünü kırık şişe ile parçalayıp bakılamaz duruma getiren meşin ceketlileri mafya lideri, Babaya yakınması ile başlar. Ellerini önünde kavuşturan adam Babanın önünde koşuyor: Kızımı o hale getiren gençlere yargıç üçer yıl hapis cezası verdi, sonra da cezalarını tecil etti. Alaycı bakışlarını görmeliydiniz. Babanın Benden ne istiyorsun? sorusuna mahkemenin verdiği ceza ile tatmin olamayan adamın yanıtı şudur. Senden adalet istemeye geldim, öldürt onları! Mafya lideri biraz daha adil olacak ki ilginç bir yanıt verir: Senin kızın yaşıyor. Adamın yanıtı ise daha ilginçtir. Sanki yaşadığı toplumun isteğini yansıtıyor: Öyleyse onları da o hale getirt, sen bizim babamızsın. Baba sözünü tutar ve meşin ceketlilerin bacaklarını kırdırır.
Sinemaya uyarlanan ve Baba rolündeki Marlon Brando’nun oynadığı filmin bu bölümünde geçen konuşmalar, Ortadoğu da ki çoğu ülkenin gerçeğini sergiliyor sanki.
Babanın Adaleti.
Bu kitapta, her şeye rağmen adaletin tecelli etmesi için olması gerekenleri anlatmaya çalıştık. Kitabın kusursuzluk ve eksiksizlik iddiası yoktur. Çalışmada diğer uygulayıcıların karşılaşılabilecekleri sorunlarda, onlara yardımcı olma gayesi güdülmüştür. Bu kitap karşılaşılan hukuki sorunlardan şikayet yerine bir mum yakma çabasıdır. Olabilecek yanlışlıklar ve eksiklikler nedeni ile tüm okuyucuların engin ve hoşgörüsüne sığınır yapacağınız eleştiri ve öneriler sonucu yakacağımız yeni mumlarla aydınlığa daha çabuk varacağımıza inanıyorum.
Bu vesileyle, kitabımın ikinci baskısını yapıyor olmamdan dolayı büyük mutluluk duyduğumu ifade ederim. Yapılacak katkı ve eleştirilerin çalışmayı zenginleştireceğine olan inancımı belirtmek isterim." (Önsözden)
"Öğreti ve Uygulamada Yer Alan Tüm Görüşler ve
Yargı Kararları Işığında Anlatım
İrtikâp - Rüşvet - Zimmet - Yağma - Dolandırıcılık -
Görevi Kötüye Kullanma Suçu Farkları
Tarihi Gelişim ve Mukayeseli Hukuk Değerlendirmeleri
İrtikâp Suçuyla İlgili Yargıtay’ın İlke Kararları
"İrtikap suçu, rüşvete benzerliği nedeniyle toplum nezdinde genellikle rüşvet olarak algılansa da 1926 yılında kabul edilen 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile rüşvetten ayrı bir suç olarak düzenlenmiş, 1926 yılından bu yana değişiklikler yapılmış ise de irtikap suçunun konusu ve maddi unsurları hiç değişmemiştir. Özellikle 1940 lı yıllarda oluşturulan Yargıtay uygulamaları hala geçerliliğini korumakta 2016 yılı Yargıtay 5. Ceza dairesi kararlarında dahi eski yıllara ait kararlara atıf yapıldığı görülmektedir.
Kitabı, Yargıtay 5. Ceza Dairesi üyesi sayın Zeynep Şahin hanımefendinin ısrarları üzerine güncelledik. Kendisine buradan teşekkür ediyorum. Yine İstanbul BAM üyesi Yaşar KILINÇ’a da destekleri nedeniyle teşekkür ediyorum. Güncellemelerde son yasal değişiklikler ve Yargıtay 5. Ceza Dairesinin ilke niteliğindeki en yeni kararları dikkate alınmıştır. Bu kapsamda kitabımızı iki kısma ayırdık. Birinci kısımda irtikabı kapsamlı bir şekilde incelemeye gayret ettik. Tarihi gelişim, mukayeseli hukuk çalışmaları, benzer suçlardan farkı gibi birçok konuyu inceledik. İkinci kısımda irtikap suçuna dair ilke niteliği taşıyan Ceza Genel Kurulu kararlarına ve halen Yargıtay 5. Ceza Dairesince kabul gören Yargıtay kararlarına yer verdik.
Yargıtay kararları üzerinde özellikle söylemek istediğimiz önemli hususlar bulunmaktadır. İrtikap suçunun temel konuları 1926 yılından beri esaslı olarak bir değişime uğramadığı için konuyla ilgili oturmuş, üzerinde çok kafa yorulmuş içtihat zenginliği bulunmaktadır. Birçok içtihadın tarihinin eski olması okuyucularımızı yanıltmasın. O içtihatları titizlikle arayarak seçtik. Hem bugün itibarıyla güncelliğini korumakta hem de zengin ve güçlü hukuk terminolojisine sahip olması nedeniyle özellikle kitapta yer almasını istedik." (Önsözden)
"Değerli Hakim Savcı ve Avukat meslektaşlarım ve değerli okuyucular,
Öncelikle belirtmek isterim ki ben bir akademisyen değilim uygulamanın içinde olan bir yargı mensubu olarak AİHM’in ifade ve basın özgürlüğüne bakışı ile mesleki tecrübelerimi Yüksek Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatları ile harmanlayarak, Yüksek Yargıtay 4. Hukuk Dairemizin, basın özgürlüğüne ve manevi tazminat davalarına bakış açısına bir ışık tutmaya çalıştım.
Hukukun doğru uygulanmasında ve hukuk devletinin egemen kılınmasında bir nebzede olsa katkım olur ise bu mutluluğumu da sizlerle paylaşmak isterim.
Saygılarımla." (Önsözden)