IKEA kurucusunun milyarlarına şimdi ne olacak?
Henüz 17 yaşında kendi yaptığı ahşap eşyaları bisikletine yükleyip, kapı kapı gezerek satıyordu Ingvar Kamprad.
Bu azimli genç zaman içinde, işlerini o kadar geliştirdi ki yaşadığı yeri baş harflerinden oluşan IKEA markasını yarattı.
Katalogları olan, dünyanın dört bir yanına yayılan bir mobilya mağazası zincirinin sahibiydi artık Kamprad.
Geçtiğimiz günlerde hayatını kaybeden Kamprad, geride dünyanın sekizinci en büyük servetini bıraktı.
Şimdi bu servete ne olacağı sorgulanıyor.
Bloomberg'ten Devon Pendleton da bu soruya ışık tutmaya çalışan bir yazı kaleme aldı.
***
Ahval çevirisiyle o yazı:
Ikea'nın Ingvar Kamprad'ı Cumartesi günü 91 yaşında öldüğünde, kontrolündeki 58.7 milyar dolarlık küresel perakendeci serveti sayesinde Bloomberg Milyarderler Endeks'inde (Bloomberg Billionaires Index) sekizinci sıradaydı.
Şimdi bu servet, Kamprad'ın uzun süreli bağımsızlığını ve Ikea konseptini korumak için oluşturduğu benzersiz yapı nedeniyle dağılacak.
Kamprad daha yıllar önce, dünyanın en büyük mobilya satıcısını vakıf ve holdinglerden oluşan bir ağın denetimine yerleştirerek dünyanın en zenginlerinden biri olma statüsüne karşı çıktı.
Kamprad'ın mirasçılarının bugün şirket üzerinde doğrudan kontrolleri yok. Mirasçılar, 2016 yılında toplam varlığı yaklaşık 10 milyar ABD doları bulan finans, gayrimenkul, üretim ve perakende işlerinden oluşan ve ailenin sahip olduğu Ikano Grubu'ndan sağlanandan daha az bir servete sahip olacak.
Ikea mağazalarının çoğu, tasarımda “inovasyonu desteklemek” ve hayır işi amacıyla kurulmuş bir Hollanda kuruluşu olan Stichting Ingka Vakfı'na ait.
Kamprad'ın 1980'lerde oluşturduğu bu yapı, İsveç merkezli Almhult şirketini ailenin denetiminin dışında tutuyor.
Şirketin ticari markaları, markası ve konsepti, tamamıyla, küresel Ikea mağazalarının şube dağıtıcısı olan Inter Ikea'nın da bağlı bulunduğu, merkezi Liechtenstein'ın başkenti Vaduz'da olan Interogo Vakfı'nın kontrolünde.
Interogo'nun iletişim birimi başkanı Anders Bylung, 29 Ocak tarihli elektronik postasında “Interogo Vakfı en az iki üye ve bir Denetleme Kurulu'nun (Beirat) yer aldığı, prensip olarak yedi üyeden oluşan Mütevelli Heyeti Stiftungsrat tarafından yönetiliyor” diye yazdı, “Denetleme Kurulu'ndaki Kamprad aile üyeleri her zaman azınlıkta olmuştur ve azınlıkta olmaya devam edecektir”.
Bir vakıf olarak adlandırılsa da Stichting Ingka'nın misyonu kısmen hayırseverdir. Ikea Vakfı İcra Kurulu Başkanı Per Heggenes'e göre, vakfın tüzüğü, kârlarla yeniden şirkete yatırım yapılmasına da izin veriyor. Vakıf kendisine ait ve Kamprad aile üyesinin hiçbir hissesi yok.
Bu yapı, Ikea'nın, şu anki mevcut haliyle kurucusundan daha uzun ömürlü olmasını sağlamak için tasarlandı. Kredi uzmanları, sistemin sürekliliğe önem verdiğini, bu şekilde Kamprad'ın ölümünden sonra ister mirasçı ister yönetici olsun herhangi bir bireyin kontrolü eline almasını imkansız kıldığını söylüyor.
Bloomberg Milyarderler Endeksi (Bloomberg Billionaries Index) (Kamprand'ın) kurucu olarak rolü ve tüm yapının kontrolünü elinde tutması nedeniyle bu serveti Kamprad'a atfetti.
Heggenes 2012'de Bloomberg'e verdiği demeçte Kamprand'ın “parayla ilgilenmediğini” söylemişti, “Bu, sahipliği yapılandırma biçiminden de açıkça anlaşılıyor”.