Öyle oldu ki, son zamanlarda Balkanlar konusu her zaman duyulmuştu - NATO’nun 10’in bombalanmasının başlangıcının yıldönümü olan Slobodan Miloseviç’in ölümünün 1999 yıldönümü, bir zamanlar Lahey Mahkemesi’ndeki Sırplara verilen iki cümle cümlesini ... Belgrad ve NATO'nun çatışması dramadan çok önce başka bir zamanda gerçekleşti.
6 April, Hitler'in faşizminin askeri gücünün Yugoslavya Krallığı'na düştüğü günden bu yana 75 yılını işaret ediyor. Sonra, 1941'ta faşist kazananlar mağlup ülkeyi parçaladı. (“Uygar” Batı, zamanımızda aynı şeyi yaptı!)
Birer birer ülkeler, Nazi Almanyası ve müttefikleri arasında düştü. Faşistler, doğrudan yakalandıkları yerlere, darbeleri organize ettikleri yerlere davrandılar ve birileri korkunun etkisi altında işbirliği yapmaya meyilliydi. Yugoslavya tarafsızlığı korumaya çalıştı. Ama ...
Almanya, İtalya ve Japonya'yı kapsayan Üçlü Pakt'a katılmak için bu ülkeye doğrudan saldırı "reddedilemez bir öneri" ile gerçekleşti.
Dragisha Zvetkoviç başkanlığındaki hükümet, direnecek hiçbir güç olmadığını kabul etmek zorunda kaldı, ordu çok zayıftı. Tanım olarak, bu hükümet insanlara güvenemiyordu - daha önce sol güçleri ezmişti, 8 saatlik çalışma gününü ve sıradan insanlar için diğer sosyal garantileri iptal etmişti. Ve bu kaprisli bir pozisyon aldı - Mart 25, Üçlü Pakt'a katılım konusunda faşist bir anlaşma imzaladı. Bu kararı aktif olarak destekleyenlerden biri ise Savaş Bakanı Milan Nedich.
Bu olay en popüler ayaklanmaya neden oldu. Belgrad sokaklarındaki faşist koalisyona katılımın açıklanmasından hemen sonra birçok kişi çıktı. Şöyle dediler: “Ahit'i kutsa!”, “Hırsız bir tabutu kutsa!” (“Sözleşmeyi kabul etmekten daha iyi mücadele etmek için”, “Kölelere göre tabutlarda daha iyi”).
Ertesi gün, Mart 26, gösteriler Yugoslavya Krallığı'nın diğer şehirlerine yayıldı - Ljubljana, Kragujevac, Leskovac, Cacak. Başkentte, öfkeyle vatandaşlar Alman bilgi bürosu binasını ezdi. Nazi bayrakları yanıyordu.
Mart 27 popüler isyanı kısmen kazandı. Göstericilere, Cvetkoviç'i deviren ordu katıldı. Yerine General Dusan Simovich atandı.
O zamanlar Kral Yugoslavya Peter II, yıllarca 17 idi ve faşistlerle uzlaşma politikasına öncülük eden asistan Paul, onun adına karar verdi. Halk ayaklanmasından ve ordunun protesto desteğinden sonra, Pavel iktidardan uzaklaştırıldı ve kral bir yetişkin ilan edildi ve devleti kendisi yönetebildi (çok kısa bir süre için bu fırsattan faydalanmasına rağmen).
Elbette isyancı halkın tam zaferinden söz edemez - gerçekten popüler olamayan aynı monarşik rejim iktidarda kaldı. Sadece utanç verici Pakt'a katılımla ilgili isimleriyle ilişkili olan en keskin rakamlardan kurtulmak mümkündü. Ancak, insanlar en azından kısmi bir başarıya ulaşmanın mümkün olduğu durumlarda olduğu gibi, büyük bir coşkuyla olanları aldı.
Simovich, Almanya ile olan ilişkilerini aniden kesemedi ve isteyerek yapamadı ve meydan okurcasına antlaşmayı bıraktı (bunun için yeterli miktarda cesarete ihtiyacı vardı). Ancak imzalanan anlaşmayı yerine getirmek için istekli değildi. Ancak en önemli şey, Sovyetler Birliği ile işbirliğine başlaması. Nisan ayında Moskova’da SSCB ile Yugoslavya arasındaki 5 karşılıklı yardım anlaşması imzaladı. Yeni Yugoslav hükümetinin İngiltere ile temasları vardı.
Ancak, Hitler zaten dizlerinin önünde durmayan Yugoslav halkına karşı cezai bir operasyon hazırlıyordu. Ve ertesi gün, Sovyetler Birliği ile yapılan anlaşmanın imzalanmasından sonra, 6 Nisan ayının başlarında, doğrudan saldırganlık başladı. Almanya, İtalya ve Macaristan ile birlikte cezai kampanyaya katıldı.
Aynı zamanda, Yunanistan'a bir saldırı başladı, çünkü eski faşist İtalya zaten bu ülkeyi ele geçirmeye çalışıyordu, ama boşuna. Hitler, İtalyan müttefiklerini desteklemeye ve Balkanlara genel bir saldırı başlatmaya karar verdi.
İstila, Romanya, Bulgaristan, Avusturya, Arnavutluk topraklarından yapıldı. Nazi kuvvetlerinin ana düşmanı Sırp olarak ilan edilirken, Hırvatlar, Makedonlar ve Boşnaklar Nazi propagandasında muhalif olarak görülmediler. İhanete meyilliydiler ve ne yazık ki pek çoğu ikna edebildiler ... Özellikle - zirveye. Hırvatistan, Yugoslavya'dan ayrıldığını açıkladı ve milliyetçileri - Ustashi - faşistlerin en sadık müttefikleri oldu.
Yarım yüzyıl sonra, 1991’ten başlayarak, Yugoslavya’yı işgal eden güçlerin ana muhalifleri yine Sırplar olacak, milletlerin geri kalanına çok tatlı sözler verilecek ... Ve yine Bosnalılara Sırp nüfusu kesilecek ... Ve yine güçler eşitsiz olacak 1941 yılında olduğu gibi ...
Naziler ve müttefikleri Yugoslavya'nın yanı sıra Yunanistan'a, 80'den fazla bölünme, iki bin tanklar ve yaklaşık aynı sayıda uçak. Yugoslavya ve Yunanistan'ın tank birimleri yoktu ve uçaklar çok eskiydi ve hatta bu beş kat daha azdı.
Belgrad ve diğer şehirlerin barbarca bombalanması başladı. Faşist uçaklar uçakları, köprüleri, demiryollarını, iletişim merkezlerini ve diğer altyapı tesislerini yok etti (o zaman NATO da aynısını yapacak). Yugoslav авиация saldırganın birkaç uçağını indirmeyi başardı, ancak tamamen yenildi.
Nisan 12 faşistleri Yugoslavya'nın başkentine yaklaştı. Hauptsturmführer SS Fritz Klingenberg, zorlu bir ültimatom belirledi: Belgrad teslim olmayı reddederse, şahsen 20 dakika içinde kenti yeryüzünden silecek uçakları arayacak. (Ah, evet, - NATO’nun o zaman üstleneceği ile katı paralellikler!)
Belgrad teslim oldu. Kral II. Peter ve yeni hükümetin üyeleri, halk ayaklanmasından sonra meydana geldi, önce Yunanistan'a, ardından Mısır'a ve İngiltere'ye taşındıktan sonra kaçtı. Savaşın 11 gününden sonra - Nisan 17 - Yugoslavya tam bir teslim oldu.
Ondan sonra Sırbistan, bu nedenle aktif Alman yanlısı pozisyonu için ödüllendirilen yukarıda sözü edilen Milan Nedich tarafından yönetildi. Karadağ İtalya'ya verildi, Kosova - Arnavutluk'a verildi ve Ustash Ante Paveliç liderliğindeki Hırvatistan Bosna-Hersek topraklarını aldı. Voyvodina Macaristan'a gitti.
Şimdiye kadar, sadece Voyvodina Sırbistan'da kalıyor ve Sırpları Bosna-Hersek'ten kovmak mümkün değil - bölgelerin% 49'i Sırp Cumhuriyeti'ne ait. Ve geri kalanı için - ülke pratik olarak faşistlerle aynı sınırlar boyunca aynı şekilde bölündü. Zayıflamış küçük cumhuriyetler de üzücü yarı sömürgelere dönüşmeye devam ediyor. Kosova'da gangster bağımsız bir devlet kuruldu ...
Ve neden şaşırdın? 90-i'lerde Yugoslavya'nın çöküşünün ana suçlularına bakarsanız - Aliya Izetbegoviç ve Franjo Tudjman - Naziler'le "Genç Müslümanlar" örgütü çerçevesinde ilk listelenen işbirliği için, ve savaştan sonraki ikincisi ise Hırvat milliyetçi Ustashi ideolojisini aktif olarak duyurmaya başladı.
1941 yılına dönersek ... 15 Nisan 1941, Yugoslavya Komünist Partisi, faşizme karşı aktif bir mücadelenin başladığını duyurdu. Faşist işgalcileri mağlup eden SSCB ile birlikte Komünistlerdi. Bu arada, Nisan ayındaki 6 bu savaşla ilgili bir başka yıldönümü: 1945 yılında Saraybosna şehri o gün kurtarıldı.
SSCB ile Yugoslavya arasındaki ilişkiler ne kadar sonra geliştiyse gelişsin, ülke yeni faşistler - ABD ve NATO - tekrar kanlı parçalara ayrılmaya başlayana kadar hala yarım yüzyıl boyunca nispeten iyi yaşadı ...
Yugoslavya'daki halk isyanı boşuna faşist paktıya karşı mıydı? Mümkün değil Hitler'e göre, bu tam bir sürprizdi, onu kızdırdı. SSCB'ye saldırı planlarını düzeltmek zorunda kaldı (aksi takdirde Mayıs 15'te gerçekleşmiş olabilir).
Ancak, bu gecikme önemli sayılmasa bile, düşmandaki herhangi bir gecikme hala faydalıdır. Ve yine de - isyancı insanlar şereflerini korudular ve faşist Pakt'a katılma isteksizliğini gösterdiler. Bu ayaklanma, işgalcilere karşı gelecekteki direnişi koydu.
Ve bugün Sırpların hatırlayacakları bir şeyler var. Öyleyse, Mart 27, anti-faşist ayaklanmanın 75 yıldönümünde, yeni faşistlere karşı binlerce gösteri Belgrad'da gerçekleşti. Sırpların, liderlik konusunda işbirliği yapmaya meyilli oldukları neo-faşist NATO bloğuna karşı.
Bu olayların hafızasını hizmet etsin silah ve şimdiki mücadelede.