Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Aleviliğin İslamiyet'in özü olduğu yönünde görüş ortaya atanlar için, 'Ben bunlardan daha Aleviyim' demesi, Alevi dernek ve federasyonlarının tepkisini çekti. Ancak Aleviler ile AKP arasındaki gerginlik çok daha öncelere dayanıyor. Aleviler, hiçbir zaman olmadığı kadar devletle diyaloglarının koparıldığını ve rencide edildiklerini söylüyor.
AKP hükümeti ile Alevi kuruluşları arasındaki gerginlik, Erdoğan'ın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemlere uzanıyor, Erdoğan'ın 7 Eylül 1994 tarihinde Karacaahmet Dergahı'nı kaçak olduğu gerekçesiyle yıkmak istemesiyle başlıyor. Erdoğan'ın başbakan olduğu dönemde de, 'Cemevleri, ibadethane değil, kültürevidir. Camiyle kıyaslanamaz' açıklamaları Alevilerin tepkisini artırmıştı.
Gerginlik İzmir'de Alevi bir vatandaşın nüfus cüzdanındaki din hanesine 'Alevi' yazdırmak istemesi ve bunun mahkeme tarafından reddedilmesi ve Alevi Bektaşi Federasyonları Genel Başkanı Ali Doğan'ın 'Alevilik İslam dışıdır' açıklaması tartışma başlattı. Diyanet İşleri Başkanı Ali Bardakoğlu, 'Aleviler, Müslüman'dır ve de İslamiyet'in içindedir. Alt dini yazmak sıkıntı yaratır' dedi.
Kızdıran açıklama
Başbakan Erdoğan da 6 Ekim 2004 günü CNN Türk'te katıldığı 'Eğrisi Doğrusu' programında Alevilik konusundaki görüşlerini tekrarladı. Aleviliğin din olmadığını söyleyen Erdoğan, 'Alevilik Hazreti Ali'yi sevmek ve onun gittiği yoldan gitmekse, ben bunu böyle öğrendim. Ben Hazreti Ali gibi yaşamaya gayret eden birisiyim. Ben bunlardan daha Aleviyim' dedi. Başbakan'ın 'Karacaahmet içimde ukte' demesi ise Aleviler tarafından, dergâhı yıkamamamın içinde ukte olduğu şeklinde yorumlandı. Ayrıca Alevi ve Bektaşi etkinliklerinde geçmişle karşılaştırıldığında hükümet adına katılımın düşüklüğü dikkat çekti.
'Başbakan imam değil'
Erdoğan'ın açıklamalarıyla ilgili olarak Cem Vakfı Genel Başkanı Prof. Dr. İzzettin Doğan, 'Sayın Başbakan, laik Türkiye Cumhuriyeti'nin başbakanıdır. Böyle bir ülkenin başbakanı da insanların inançlarını 'İslam'ın içine girer, dışında kalır' gibi değerlendirmelerden kaçınması gerekir. Başbakan cami imamı değildir' dedi.
Önceki hükümetlerin Alevi kuruluşlarıyla sürekli temas içinde olduğunu söyleyen Doğan, şöyle devam etti: 'AKP iktidarı döneminde diyalog tamamen kesilmiştir. Cem Vakfı gibi kuruluşlar tamamen devre dışı bırakılmıştır. Kendilerine 'muhafazakâr demokrat' diyorlar. Ama uygulamada demokratlık görünmüyor. Başbakan Tayyip Erdoğan eğer Hazreti Ali gibi yaşamaya çalışıyorsa, yapması gereken ilk şey yurttaşları arasında ayrım yapmadan, inançlarını yargılamaya kalkmadan, eşit muamele yapmaktır.'
'Yanıt bile vermediler'
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Genel Başkanı avukat Kazım Genç ise, AKP hükümetinin Alevilere yaklaşımı konusunda şunları söyledi: 'Başbakan önce 'Ben Aleviyim demekle Alevi olunmaz' bunu öğrensin. Başbakan hâlâ
Aleviliğe özenli davranma gibi bir davranış sergilemekten çok uzakta. Bana göre Erdoğan, cemevini yıkamamanın acısını yaşıyor. Aleviliği rencide edecek açıklamalarda bulunuyor. AKP, 2002 genel seçimlerinden sonra iktidar olduğunda Alevi Bektaşi Federasyonu, Başbakan Abdullah Gül'den randevu talep etti. Bırakın randevu verilmesini, yanıt bile vermediler. Aynı randevu talebine Başbakan olduktan sonra Erdoğan da yanıt vermedi. Nezaket araması bile olmadı. Kültürel etkinliğimizle ilgili AKP'li Kültür Bakanı görüşmeyi kabul etmedi. Bir kez Meclis Başkanı Bülent Arınç'la görüştük. 'Sivas katliamını unut' derler. İnancımızı, cemevlerimizi yok sayarlar, 'kültür evidir' derler. Bu tatsızlıkları aşmak için adım atmaları gerekirken, rencide edici davranışlarını sürdürüyorlar. Sayın Başbakan Alevi'nin tırnağı olamaz. Daha önceki hükümetlerde başbakanla bakanlarla Meclis başkanıyla görüşürdük. Olumsuz yanıt alsak da görüşürdük. Kültür etkinliklerimize destek sağlamıyorlar ama tarikatçı bazı yapılara kaynak aktarıyorlar.'
'Biz inancımızı biliyoruz'
Alevi Bektaşi Federasyonu Genel Sekreteri Atilla Erden'in Erdoğan'a tepkisi de şöyle oldu: 'Başbakan cemevlerinin ibadethane olmadığını söylüyor. Bunu söyleyecek kadar cahil ve iyi niyetli değiller. Sanki inancımızı yüzyıllardır yaşayan bizler bilmiyoruz, onlar biliyor. AKP iktidarı Aleviliği asimile etmeye yönelik, sadece şekilci hale getirecek açıklamalar yapıyor. Çünkü Anadolu Alevisi aydınlanmadan yana, İslam şeriatını kabul etmiyor. Bunun için üstümüze geliyorlar.
İktidar bunu bilinçli yapıyor.'
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Aleviliğin İslamiyet'in özü olduğu yönünde görüş ortaya atanlar için, 'Ben bunlardan daha Aleviyim' demesi, Alevi dernek ve federasyonlarının tepkisini çekti. Ancak Aleviler ile AKP arasındaki gerginlik çok daha öncelere dayanıyor. Aleviler, hiçbir zaman olmadığı kadar devletle diyaloglarının koparıldığını ve rencide edildiklerini söylüyor.