Çocuklarda migren hastalığı olur mu?
Çocukluk döneminde baş ağrısı şikayeti oldukça sık karşılaşılan doktora gitme nedenidir. Okul çağı çocuklarında yaklaşık % 20 civarında baş ağrısı vardır. Migren en çok rastlanan kronik baş ağrısı tipidir. Migren şikayeti olan çocukların yarısından fazlasında ilerleyen dönemlerde migren atakları devam edebilir. Migren tipi baş ağrısı kızlarda daha çok görülür iken, erkek çocuklarda daha erken yaşlarda başlar. Migren şikayeti olan çocukların % 70’inde aile bireylerinden de migren şikayeti olan vardır. Migren atakları auralı ve aurasız migren olarak sınıflandırılır.
Çocuklarda migren belirtileri
Aurasız migren : Migren B ve D’yi içeren en az beş atak, 2-48 saat süren baş ağrısı, baş ağrısı, tek taraflı bölgesel ve zonklayıcı özellikte, orta şiddetli veya şiddetli derecede, günlük yaşamın getirdiği fiziksel yorgunluk ile ağrının artması, baş ağrısı sırasında bulantı veya kusma, ışığa ve sese karşı aşırı hassasiyet gibi belirtiler gösterir.
Auralı migren : Migren B’yi içeren en az iki atak, fokal kortikal ve/veya beyin sapı bozukluğuna işaret eden bir ya da daha fazla geri dönüşlü aura atakları, en az aura ataklarının 4 dakikadan daha uzun sürede ortaya çıkması veya daha fazla atakların bunun devamında tekrarlaması, auranın 60 dakikadan daha fazla sürmemesi, baş ağrısının 60 dakika içerisinde meydana çıkması, baş ağrısının ataklar başlamadan önce veya aynı anda başlaması şeklinde belirtiler gösterir. Migren şikayeti olan çocukların % 25-28 civarında uykuda yürüme bulguları görülebilir.
Çocuklarda migren teşhisi
Migren hastalığı çocuklarda her yaşta ortaya çıktığı için farklı muayene bulguları görülür. Çok küçük çocuklarda kusma ve davranış bozuklukları en sık rastlanan bulgulardır. Bütün yaş gruplarında migren bazen kesilen bazende aralıklar ile ortaya çıkan (intermittent) bir hastalıktır. Kafanın sağ veya sol tarafında baş ağrısı, bulantı, ışığa ve sese karşı duyarlılık ile artan ağrı ve ailede migren varlığı tanıda önemlidir. Ağrı sırasında görülen yüzde kızarma, solgunluk, aşırı uykusuzluk, bayılma ve diğer sinirsel belirtiler de tanıda yardımcı olabilir. Karın ağrısı, bulantı ve kusma bazı çocuklarda en fazla görülen bulgulardır.
Migrenli çocukların % 45’inde araç tutması şikayeti vardır. Aurasız migren çocuklarda daha sık görülür. Bütün bu bulgular ve hastalardan alınacak öykü sayesinde çocuk nöroloji uzmanı tanıyı koyabilir. Herhangi bir anormal durumda ileri tetkikler yapılır. EEG tetkiki çok nadir olarak kullanılır. Beyin tomografisi acil durumlarda istenebilir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemi dokuları daha iyi gösterdiği için gerekir ise tercih edilir.
Çocuklarda migren tedavisi
Çocuklarda migren tedavisi, akut atak tedavisi ve profilaktik tedavi şeklinde yapılır. Akut atak tedavisinde amaç ağrıyı, bulantıyı ve kusmayı kontrol altına almaktır. Ağrı tedavisinde ilaç tedavisi verilir. Kusmanın önlenmesi için acil servislerde serum tedavisi uygulanabilir. İlaç tedavileri mümkün olduğunca erken ve uygun dozlarda doktor kontrolü altında başlatılır. Profilaktik tedavi, ayda 3-4 defadan fazla ağrı atakları olur veya uzun sürer ise, çocuğun okulunu ve aktivitesini etkiler ise tetikleyici faktörlerden kaçınmasına ve akut atak tedavisine rağmen ağrılar sürer ise çocuğun profilaktik (hastalığı önleyici) ilaç tedavisi görmesi gerekir.
İlaç dışı tedavi, çocuk ve ailesi hastalık konusunda çok iyi bilgilendirilmeli ve korkuları giderilmelidir. Ağrı kesiciler çok fazla kullanılmamalı ve çocuğun yaşam şekli düzenlenmelidir. Çocuğun stres ile başa çıkabilmesi için psikolog yardımı ve rahatlama tedavileri uygulanabilir. Çocuğun okul problemleri ile başa çıkabilmesi için ailenin desteği ve psikolojik yardım fayda sağlayabilir. Ayrıca, çocuğun beslenmesi düzenli ve sağlıklı olması önemlidir. Çocuğun yatma, kalkma saati düzenli ve yeterli uyuması, gürültülü ve çok ışıklı ortamlardan mümkün olduğunca uzak durması gibi önlemler ile atakların şiddeti ve süresini azaltmak mümkün olabilir.