IŞİD'i kim nasıl yenebilir?
İngiltere'nin saygın gazetelerinden Independent, IŞİD'in "devlet ve halifelik" ilan etmesinin üzerinden tam bir yıl geçtiğine dikkat çekerek, örgütün sadece sınırları içinde değil, sınırlarının çok ötesinde de tehdit oluşturduğuna dikkat çekti. Gazete, bir yıl geçmesine rağmen uluslararası camianın bu militan grubun hızlı çıkışına dur diyebilecek bir strateji geliştiremediğini yazdı.
Independent, Ortadoğu'da terör konusunda uzman dokuz otoriteye IŞİD'i alt etmenin mümkün olup olmadığını ve bunun nasıl yapılabileceğini sordu.
Charlie Winter, Quilliam düşünce grubunda radikallerle mücadele uzmanı:
"Irak'ta yanıt eğitimdir. Savaşta başı Hashd yerine laik güçlerin çekmesi gerek. Bu kolay değil, zira (IŞİD) milisler daha iyi bir eğitimden geçmiş olup çok daha disiplinliler. Ama Irak'ın tüm bunlardan kurtulması eğitim, disiplinin yanı sıra askeri ve siyasi sistemlerinden yolzuluğu söküp atmakla mümkün olur.
Ama bundan daha da zor olan Suriye ve devlet Başkanı Beşar Esad'dır. Batı'da hala onunla işbirliği yapma isteği var ki bu IŞİD'e kıyasla daha makul bir duygu. Ama son derece yanlış ve o da (Esad) bu kartı çok zekice uluslararası camiaya karşı oynadı.
Joseph Willits, Arap-İngiliz Anlayış Konseyi yetkilisi:
Çok geniş bir siyasi boşluk, kriz ve savaşla da birleşince IŞİD'in başarılı olup genişlemesine neden oldu. Hava saldırıları IŞİD'in liderlik kadrosunu devreden çıkarabilip, bazı ihtiraslarına zarar verebilse bile tek başına etkili olamaz.
IŞİD'i defetmek için savaş karadan yapılmalı, ve bu postal ve tanklarla değil ama IŞİD'i seven ya da hoşgörenleri güçlü hale getirerek olmalı. Bu toplumların IŞİD'i reddetmesi için teşvik edilmesi gerekli ve onlara bir alternatif ve daha iyi bir gelecek gösterilmeli, aksi takdirde hiçbir şey olmaz.
Patrick Cockburn, Independent'in Ortadoğu muhabiri:
Irak'ta İran ve Kürt destekli Şii milisler ABD hava saldırılarıyla da desteklenerek IŞİD'i güçle ve sayıyla yenebilirler. Suriye'de bu pek olası değil, ama en azından ABD hava saldırıları, Kürtler ve Suriye ordusu ile IŞİDçi olmayan muhalifl grupların ortak tehdidi sayesinde IŞİD baskı altına alınabilir.
Peter Welby, Tony Blair'in İnanç Vakfı'na bağlı Din ve Jeopolitika düşünce gurubu uzmanı:
IŞİD önümüzdeki yıl askeri anlamda gerileme yaşayabilir, ama sadece İslamın içinden yenilgiye uğratılabilir. Özellikle de Suriye'de savaşan diğer cihadçı gruplar IŞİD için bu açıdan bir tehdit oluşturuyor.
Daniel Koehler, Radikalleşme ve Radikalleşmeden Kurtulma Araştırmaları Alman Enstitüsü (Girds) Başkanı:
Kısa vadede son karışımdan sonuçlar alınabilir: Kürt güçlerine yardım etmek, Irak güçlerini büyütmek, mali işlemleri mümkün olduğunca bloke etmek ve hava saldırıları. Ama, Batılıların (ve diğerlerinin) sürekli akması IŞİD'e cankurtaran simidi olmakta ve bunların geldikleri ülkelerde durdurulup radikalleşmenin önlenmesi gerek.
Hassan Hassan, "IŞİD; Terör Ordusunun İçinde" kitabının yazarlarından ve düşünce grubu Chatham House'da Ortadoğu ve Kuzey Afrika Programı uzmanı:
IŞİD'i kimin yenebileceğinin şimdiye dek belli olması gerekirdi. Bu gurubu yenebilmek için en iyi durumdaki güçler, kendi bölgelerini koruyan ve uluslararası koalisyondan da destek gören yerel güçlerdir.
Şii milisler ve Suriyeli muhalifler gibi Kürt güçleri de kendi bölgelerinde IŞİD'e karşı savaşta etkili olduklarını gösterdiler. Diğer taraftan hükümet güçleri hem meşru hem de etkili olamadıkları için başarısız oldular.
Farah Pandith, ABD Dışişleri Bakanlığ Müslüman Toplumlar eski Temsilcisi ve Harvard Üniversitesi Politika Enstitüsü öğretim görevlisi:
Konu IŞİD'den çok daha geniş olup radikalleşme ile ilgili ve sormamız gereken soru "radikalleşmeyi nasıl yenebiliriz?" olmalı. Bunu hem hem sert hem de yumuşak güç kullanarak yapabilirsiniz. Sert güç, koalisyonlarla oluşturulacak askeri güç olmalı.
Ama, genç çocukları bu yöne iten nedenlerle mücadele etmeni yolu ise yumuşak güçtür. Yumuşak güç, sert güçle birleştirilerek IŞİD'i yenmek için bütünsel bir strateji oluşturulması gerekir.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı sözcüsü:
"Sonuçta, IŞİD'i Iraklıların yenmesi gerekiyor, ki bu nedenle koalisyon IŞİD'e karşı koyabilsinler ve Irak toprağı üzerinde kontrollerini geri kazanabilsinler diye Irak güçlerine destek veriyor"Bu girişimler sayesinde binlerce IŞİD komutanı ve savaşçısı ortadan kaldırdı, siperleri yerle bir edildi ve IŞİD'in kontrolündeki petrol ve gaz tesislerine zarar verildi.
Dr Natasha Underhill, Nottingham Trent Üniversitesi'nde terörizm uzmanı ve "Küresel Terörizm ve Ayaklanma ile Mücadele" kitabının yazarı:
"IŞİD'i yenmenin tek yolu kökten dinci İslamcı gruplara karşı kullanılan hep aynı toptancı yaklaşımdan vazgeçmektir. IŞİD, El Kaide değildir ve onlarla mücadele ederken bu gerçeği unutuyoruz. Yayılmalarını engellemek için geleneksel askeri yaklaşım gerek, ama daha da önemlisi Irak'ta daha fazla toprak kazanmalarını engellememizdir. Aynı zamanda onlarca yıldır Irak'ı pençesinde tutan ve ABD'nin Irak'ı 2003 yılındaki işgalinden sonra daha da kötüye giden mezhepsel gerilimlerle mücadele etmemiz gerekli.