Kanser riskini artıran 10 şaşırtıcı şey
Kanser artık her yaş için önde gelen ölüm nedenidir. Bu nedenle yıllardır kanser, halk sağlığının öncelikli konusu haline gelmiştir. Sağlık alanındaki birçok çalışma kanseri daha iyi tedavi etmeye ve aynı zamanda onu önlemeye çalışıyor. Ancak bunun için öncelikle kanserin nereden geldiği anlaşılmalıdır. Kendinizi ondan korumaya çalışmak için nedenlere ve riski artıran faktörlere dikkat edebilirsiniz.
Sorun, kanserin çok yönlü ve çok faktörlü kronik bir hastalık olmasıdır. Genel olarak, bir kanserin bir nedenle mi yoksa birkaç nedenle mi ilişkili olduğunu söylemek neredeyse imkansızdır.
Belirli faktörler riskleri artırır, ancak nedenler çoktur ve genellikle tanımlanması zordur. Genetik, yaş, yaşam tarzı, belirli kimyasallara maruz kalma arasında kansere neyin neden olduğunu tam olarak belirlemek zordur. Ancak bilim insanları, bu faktörleri on yıllardır inceliyor ve kansere neden olabilecek çeşitli faktörleri bulmaya çalışıyor.
İşte bu bilimsel çalışmalar ışığında kanser riskini artıran 10 şaşırtıcı şey.
1. Pasif içicilik
İnsanların evinizde sigara içmesine izin vererek kibar olduğunuzu veya rahatsızlıktan kaçındığınızı düşünüyorsanız, yanılıyorsunuz. Sigara dumanı, yüzde 70’i kansere neden olabilen yüzlerce toksik kimyasal madde yayar. Puroda bu durum çok daha kötüdür. Tek bir büyük puro, bir paket sigara kadar duman yayar. Bu nedenle, yanınızdakilerin sigara içmek için dışarı çıkmasını, sizden uzaklaşmasını isteyin. Pasif içicilik zararlıdır. Sigara içmeyen yetişkinlerde akciğer kanserine yol açabilir ve meme kanseri riskini artırabilir.
2. Obezite
Aşırı yağ dokusu hücre büyümesini ve çoğalmasını uyaran daha fazla östrojen ve diğer hormonları üretir. Ne kadar çok hücre bölünürse, kanserin büyümesi o kadar olasıdır. Obezite, DNA’ya zarar veren kronik iltihaplanmaya neden olur ve kolon, meme ve rahim kanseri riskini artırır.
3. Güneş kremi kullanmamak
Cilt kanserini ve erken yaşlanmayı önlemek için güneş kremi kullanmak gerekmektedir. 30 veya daha fazla koruyucu faktöre sahip, su tutmayan geniş spektrumlu bir ürün kullanılması tavsiye edilir. Ürünün yeterince sürülmesi de önemlidir. Açıkta kalan cildi (kulakların uçları, ellerin arkası ve vücudun diğer birkaç bölgesi dahil) de kremleyebilmek için 30 ml krem gerekir, yani, avucunuzu güneş kremi ile doldurmanız gerekir.
Ayrıca güneş kremi, dışarı çıkmadan 15 ila 30 dakika önce sürülmeli, böylece bileşenler cilde iyi nüfuz etmeli ve her iki saatte bir ve yüzdükten veya terledikten hemen sonra yenilenmelidir. Ve bulutlu günlerde bile kullanılması önerilir, çünkü ultraviyole ışınlarının yüzde 40’ı bulutları geçer.
4. 65 yaş ve üstü olmak
Kanserlerin dörtte biri 65 ila 74 yaşları arasındaki kişilerde teşhis edilir. Ancak kontrol sahibi olduğunuz sürece kanser riskiyle başa çıkabilirsiniz. Hiçbir yiyecek veya besin sizi kanserden korumaz, ancak sebze, meyve, kepekli tahıllar ve baklagiller içeren yeterli ve dengeli bir diyet, tümör gelişme riskini azaltmaya yardımcı olur.
5. Çok oturmak
Televizyon karşısında veya masa başında vakit geçiren insanlar risk altındadır. 4 milyon insanı ve 70 bin kanser vakasını kapsayan 43 gözlemsel çalışmanın analizi, oturarak geçirilen 2 ekstra saatin, egzersiz yapılsa bile, kolon kanseri riskinde yüzde 8’lik, rahim kanseri riskinde yüzde 10’luk ve akciğer kanseri riskinde yüzde 6’lık bir artışa neden olduğunu ortaya koymuştur.
6. Yeterince yürümemek
Yürüyüş, en basit egzersiz şeklidir ve haftada 5 gün günde 30 dakika veya her gün üç kez 10 dakika yürüyüş tavsiye edilir. Araştırmalar, fiziksel aktivitenin artırılmasının kanser riskini yüzde 40 oranında azaltabileceğini göstermektedir. Yürüyüşün özellikle kolon ve meme kanseri riskini azalttığı bilinmektedir. Günde bir saat yürüyenlerin, haftada üç saatten az yürüyenlere kıyasla risklerinin yüzde 14 oranında azaldığı bilinmektedir.
7. Televizyonun önünde uyuyakalmak
Geceleri yapay ışığa maruz kalmak, meme ve prostat kanseri riskini artırır. Gece vardiyasında çalışan kadınların meme kanseri geliştirme riski daha yüksektir. Bu, geceleri çalışmanın uyku döngüsünü kontrol eden hormon olan melatonin üretimini baskıladığı gerçeğiyle açıklanmaktadır. Tablet kullanmak yerine kitap okumanız, dizüstü bilgisayarınızı yatak odasının dışında bırakmanız ve kapatmak için TV’ye bir zamanlayıcı koymanız önerilir.
8. Alkol tüketmek
Alkol de kanserin bir nedenidir. Alkol için güvenli bir limit yoktur. Her türlü dozda alkol vücuda zararlıdır. Alkol bazı kanserleri tetikleyebilir. Baş ve boyun, yemek borusu, mide, karaciğer ve meme kanseri riskini doğrudan artırdığı bilinmektedir.
9. Çok pişmiş olarak tüketmek
Biraz kararmış tavuğu veya çok iyi pişmiş bir eti seviyorsanız, dikkatli olmalısınız. Isı, DNA’da değişikliklere yol açan ve kanser riskini artıran heterosiklik aminler (HA) ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH’lar) oluşturur. Laboratuvar deneyleri, özellikle göğüs, kolon, prostat kanseri riskini artırdığını göstermektedir. Çalışmalar mangal ve kızartmanın kolon, pankreas ve prostat kanseri riskini artırdığını göstermektedir.
10. Aile öyküsü
Anneniz, babanız, kardeşiniz oldukça genç yaşta kanser geliştirdiyse (45 yaşından önce), kanser riski genetik olabilir ve aynı geni miras almış olabilirsiniz. Ancak genetik mutasyonlar tüm kanserlerin sadece yüzde 5 ila 10’unu oluşturur.