Osmanlı döneminde pek sosyal bir hizmet varmış: Mancacılık.
Manca: Kedi, köpek yiyeceği demek. Mancacı ise, bu yiyecekleri satan kimse. Eğer sokak hayvanlarını besliyorsanız Mancacıdan bu yiyecekleri alıp hayvanlara veriyorsunuz. O zaman hazır mama yok malum. İsterseniz de, Mancacı’ya para veriyorsunuz o sizin yerinize sokak hayvanlarını düzenli olarak besliyor. Yukarıdaki fotoğraf muhtemelen bir Mancacı’nın fotoğrafı, yer Ortaköy. Bugün o hayvanları zehirleyenleri, çuvallara doldurup uzaklara atanları gördükçe Mancacılar’ı rahmetle anmak gerekiyor sanıyorum.
İstanbulda 70 lere kadar hatta bazı yerlerde 80lere kadar Mancacılar bulunurdu. Hem çöpe atılacak etlerin israf olmasına engel olur hem de hayvanları doyururlardı.
'işkembe kelle ayak, paça, mançaaa' diye bağırırlardı.
Günümüzde Etiler, Nişantaşı gibi bölgelerde köpekleri gezdiren kişiler mancacıların şimdiki versiyonu olsalar bile tam yerini tutmaz. Avrupalı gezginlerin seyahatnamelerinde Osmanlı'nın kuşlara, sokak kedi-köpeklerine, yük hayvanlarına besledikleri sevgiden, onların bakımları için kurdukları vakıf ve tedavi merkezlerinden ve hayvanları korumaya yönelik çıkarttıkları kanunlardan sıklıkla bahsedilir.
Aynı dönemde, Avrupa ülkelerinde hiçbir hayvan hakları kanunu olmadığı, hatta 16. yüzyılda Paris'te her yıl yaz ayının belli bir gününde tüm sokak kedilerinin çuvallara doldurulup yakıldığı ve halkın bugünü eğlencelerle bir festival havasında kutladığı bilinir. İşte o dönemlerde Osmanlı'da Mancacılık mesleği vardı.
Mancacılık, Osmanlı'da hayvan sevgisinin somut bir kanıtıdır.