Yeni Çalışma, Katatoni Sendromu Olan İnsanların İçsel Düşüncelerini Ortaya Çıkardı
JONATHAN ROGERS, KONUŞMA 25 MAYIS 2022
Bazen bir doktor olarak acil serviste tamamen dilsiz bir hastayı görmem isteniyor. Hareketsiz oturuyorlar, odanın etrafına bakıyorlar. Kollarını kaldırıyorum ve kolları o pozisyonda kalıyor. Birisi kan testi yaptırıyor, irkilmiyorlar bile. Bir iki gün boyunca hiçbir şey yiyip içmemişler.
Sorular aklınızdan geçmeye başlıyor: “Onların derdi ne? Başka birine cevap verirler mi? Beyin hasarları mı var? Kafalarına bir şey takıyorlar mı? Ve en zoru, bana söyleyemezlerse neler olduğunu nasıl bilebilirim?
Ben bir psikiyatrım ve katatoni – insanların hareket ve konuşma ile ilgili problemlerinin olduğu ciddi bir akıl hastalığı türü – olarak bilinen nadir bir durumda uzmanlaşmış bir araştırmacıyım.
Katatoni; birkaç saatten haftalarca, aylarca ve hatta yıllarca sürebilir. Bazı kişilerde tekrarlayan ataklar olur. Bu durum hakkında doktorlar, hemşireler, akademisyenler, hastalar ve bakıcılarla konuştum.
Bir soru diğerlerinden daha fazla ortaya çıkıyor: Katatonisi olan insanlar ne düşünüyor? Onlar da düşünüyorlar mı?
Bir kişi zorlukla hareket ediyor veya konuşamıyorsa, onun bilinçli olmadığını varsaymak kolaydır. Son yıllarda yapılan araştırmalar durumun böyle olmadığını göstermiştir.
Katatonisi olan kişiler genellikle yoğun bir kaygı taşıdıklarını ifade ederler ve duygularla boğulmuş hissettiklerini söylerler. Bu insanların çok fazla düşünceleri olabilir.
Ama bu düşünceler nelerdir? Zihin seni donduracak ne yapabilir ki? Yeni bir çalışmada, meslektaşlarım ve ben buna biraz ışık tutmaya çalıştık.
Yüzlerce Hasta
Katatoni yaşayan yüzlerce hastanın vaka notlarına bakarak, birkaçının o sırada veya daha sonra neler olduğu hakkında konuştuğunu gördük. Birçoğu ne olduğunun farkında değildi veya hatırlamıyordu.
Bazıları ezici bir korku yaşadıklarını anlattı. Bazıları bu kadar uzun süre hareketsiz kalmanın acısının farkındaydı ama yine de hareket edemiyor gibiydi. Yine de en ilginç bulduğumuz şey, katatoni için – bir düzeyde – mantıklı bir açıklaması olan insanlardı.
Alnı yerde diz çökmüş bir hasta, hayatını kurtarmak için bu pozisyonu benimsediğini ve bir boyun doktoruna görünmek istediğini söyledi. Sürekli kafasının boynundan düştüğünden bahsediyordu.
Eğer gerçekten kafanızın düşme riskiyle karşı karşıya olduğuna inanıyorsanız, belki de onu yerde yerinde tutmak o kadar da kötü bir fikir olmazdı.
Diğerleri için, onlara belirli şeyleri yapmalarını söyleyen sesler (halüsinasyonlar) mevcutmuş. Bir kişiye, hareket ederse kafasının patlayacağı söylendi ; hareketsiz kalmak için oldukça zorlayıcı bir neden. Başka bir hastanın düşüncesi, Tanrı’nın ona yememesini veya içmemesini söylediğiydi.
Ölüm Hissi
Katatoni için bir teori, bazı hayvanların gösterdiği “ölüm aldatmacasına” benzer olmasıdır. Ezici büyüklükte veya güçte bir yırtıcı ile karşı karşıya kaldıklarında, bazı av hayvanları donup kalır ve muhtemelen yırtıcı onları fark etmeyebilir.
Çalışmadaki bir hasta, bir yılan gördüğünü gerçekçi bir şekilde tanımladı. Bir örnekten, vücudunun bir avcıya karşı ilkel bir savunma benimsediğini söyleyemeyiz ancak bu kesinlikle bir olasılık.
Katatoni, nöroloji ve psikiyatri arasında yarı yolda kalmış, gizemli bir durum olmaya devam ediyor. En azından insanların neler deneyimlediğini anlayarak güvence ve empati sağlayabiliriz.
Jonathan Rogers, Wellcome Trust Klinik Psikiyatri Üyesi,
Kaynak: Science Alert
Yeni Çalışma, Katatoni Sendromu Olan İnsanların İçsel Düşüncelerini Ortaya Çıkardı