Bu hafta sonunda, üç konuda çözüm ve cevap üretilmesi gerek. Birincisi Yunanistan'ın durumu ne olacak, ikincisi Avrupa'nın bankalarına sermaye enjeksiyonu nasıl yapılacak ve üçüncüsü fon nasıl arttırılacak ve kullanılacak
Bu hafta sonu Brüksel'de toplanacak olan Avrupa zirvesi iki yıldır Euro Bölgesi sorunlarına çözüm bulmaya çalışan, ama beceremeyen Avrupa liderlerinin belki de son debelenmeleri olacak, çünkü o kadar kararsız ve beceriksizler ki, zaman kalmadı gibi. Yunanistan'ın şu andaki 483 milyar dolar (veya 350 milyar euro) borcu, aslında Euro Bölgesi babaları tarafından yıllar önce ortadan kaldırılabilirdi ve fazla bir etkisi de olmazdı, ama iç siyaset ve millet devlete yapışmaktan doğan milliyetçilik ve seçim riskleri, problemin büyümesine yol açtı. Sonunda İspanya'da da reyting gitti, İtalya'da 25 banka çuvalladı, Fransa ise banka sorunları nedeni ile reyting gitmesin diye direnmeye çalışıyor. Bir zamanlar burnundan kıl aldırmayan Sarkozy ise, kendini kurtarmak için Avrupa turlarına başladı. Sonuçta Avrupa'nın problemi global problem haline geldi ve Dünyayı da tamamen aşağıya çekebilir. Bu hafta sonunda, Financial Times tarafından yapılan değerlendirmeye göre, üç konuda çözüm ve cevap üretilmesi gerek. Birincisi Yunanistan'ın durumu ne olacak, ikincisi Avrupa'nın bankalarına sermaye enjeksiyonu nasıl ve ne boyutta yapılacak ve üçüncüsü, yaratılan fon nasıl arttırılacak ve kullanılacak.
Bankalar %50 ziyana razı olsun
YUNANİSTAN için başlangıçtaki 110 milyar euroluk ilk kurtarma fonu 2013 yılına sağlam çıkmak için yeterli değildi. Kamu borç senetlerini tutan özel kesim de Merkel'e göre ziyanın bir kısmını gönüllü olarak yüklenmeli idi, ama Avrupa Merkez Bankası'nı sakinleştirmek için de eski bonoların yeni daha düşük faizli ve uzun vadeli bonolarla takas edilmesi önerildi. Bu durum, bonoları tutan bankaların yüzde 20 zarar hazmetmeye razı olması demekti. Fakat üç ay geçti ve hiçbir şey gerçekleşmedi. Bu süreçte Yunan bonolarının değeri daha da düştü ve Yunanistan'ın ödeyeceği faizler çok daha yükseldi. Birinci sorun, bunun nasıl çözüleceğine karar vermek. Şu anda önerilen bono sahiplerinin yüzde 50 ziyana razı olması. Almanya yüzde 50-60 zarar hedeflerken, Fransa yüzde 30-35 ziyan hedefliyor, çünkü Fransız bankaları bu borç kağıtlarından yüksek oranda tutuyor.
100 ila 300 milyar euro arasında sermaye lazım
CEVAP bulunması gereken ikinci sorun ise bankaların durumu. Bankaların geçmişteki klasik finansörü ABD para piyasası fonları Avrupa bankaların ellerinde tuttukları kamu borç senetleri nedeni ile sermayeyi krediye yüklediklerini düşündüklerinden, finansmanı azalttılar. Bu durumda ECB devreye girdi ve panik başladı. IMF 200 milyar euro sermaye gereğinden bahsederken Avrupa'nın analizleri 90 milyar euro yeterli diyor. Gerçek 100 milyar eurodan 300 milyar euroya kadar bir sayı olabilir.
Panik nasıl önlenecek
ÜÇÜNCÜ çözüm bekleyen sorun ise Yunanistan'ın iflası kabullenildikten sonra paniğin etrafa yayılmasının nasıl önleneceği sorunu. Slovakya nihayet 17'nci ülke olarak kurtarma fonunun arttırılmasına evet derken, fonun Yunanistan'ın ötesinde, sıkışan İspanya ve İtalya gibi ülkelerin ve bu ülkelerin büyük bankalarının da yardıma muhtaç duruma düşmesi halinde ne kadarlık bir deliği tıkamaya hazırlanması gerektiği de tespit edilmek ve finansman bulunmak zorunda. Bu konu bir yıl kadar evvel gündeme gelmişti ama şimdi konuşulmaya başlıyor.
GEREKEN YAPILIYOR
SONUÇTA Avrupa'dan bu özeti aktarırken, ne düşünüyorum? Çok geç ve kararasız kalındı ve şimdi işler çok daha zor. Avrupa çok ciddi sallanıyor, biz de kendimizi kurtamaktan başka bir şey düşünmeme durumundayız. Vatandaş ülkemizde neden vergi arttırmı ve bütçe sıkma gerektiğini anlamalı. Ülkemizde gereken yapılıyor. İthalata ve cari dengeye fren için lüks tüketime, ithal enerji ve tütün gibi şeylere yüklenilmesi normaldir. Kur spekülasyonu ortamında da enflasyonun yükselmesi normaldir.