Tutkal çeşitleri sertleşme açısından iki kategoriye ayrılır. Birinci kategori kimyasal reaksiyonla sertleşen kategori, ikinci kategori ise kimyasal reaksiyon olmadan sertleşen kategoridir.
Kimyasal reaksiyonla sertleşen yapıştırıcılar
- epoksi yapıştırıcılar
Epoksiler en iyi bilinen inşaat yapıştırıcılarıdır ve en yaygın kullanılanlardır. En yaygın kullanılan epoksi reçinesi genellikle digliseril eteraz bisfenol A (DGEBA) olarak adlandırılır ve bisfenol A’nın sodyum tuzunun epiklorohidrin ile reaksiyona sokulmasıyla yapılır. Sertleştirici olarak aromatik ve alifatik aminler kullanılır. Bu yapıştırıcılar ahşaba, metallere, cama, betona, seramiklere ve sert plastiklere iyi yapışır ve yağlara, suya, seyreltik asitlere, bazlara ve çoğu solvente karşı dirençlidir; Bu nedenle servislerde, ıslak mekanlarda ve metal yüzeylere vinyl yer kaplamaların yapıştırılmasında daha kullanışlıdırlar.
- Metaller için fenolik yapıştırıcılar
Fenol, sulu çözeltide alkali koşullar altında fazla miktarda formaldehit ile reaksiyona girdiğinde, benzen halkaları üzerinde heterokromilen ile stabilize edilmiş fenoller içeren ve rezol olarak bilinen ürün elde edilir. Buharla dolu boşlukların oluşumunu önlemek için, basınç altındaki fenolik yapışkan bağlantılar genellikle bir hidrolik presle ısıtılmış çelik plakalar arasında sertleştirilir. Fenoliklerin kırılganlığı nedeniyle, onları daha sert hale getirmek için polivinil formal, polivinil bütiral, epoksitler ve nitril kauçuk gibi polimerler eklenir.
Ahşap için formaldehit sıkıştırma yapıştırıcıları
Ahşap için kullanılan bazı yapıştırıcılar, formaldehitin fenol ve resosinol (1.3 dihidroksibenzen) ile yoğunlaşmasının sonucudur. Geri kalanı üre veya melamin ile yoğunlaştırılır.
Akrilik yapıştırıcılar
Akrilik monomerler içeren yapısal yapıştırıcılar, ortam sıcaklığında serbest radikal ilavesiyle sertleşir. Ana monomer metil metakrilattır (MMA), ancak karboksilat tuzları oluşturarak ve ısı direncini artırarak metallere yapışmayı iyileştirmek için metakrilat asit ve çapraz bağlama için etilen glikol dimetil akrilat gibi diğerleri de kullanılabilir.
Polietilen klorosülfonat bir kauçuk sertleştirme maddesidir ve kümen hidroperoksit ve N,N dimetilanilin bir redoks başlatıcının bileşenleridir. İnsan kemiklerine güçlü yapay bağlantılar ve dişler için porselen kaplamalar için kullanılan bağlayıcılar da MMA bazlıdır ve genellikle metalleri, seramikleri, çoğu plastiği ve kauçukları yapıştırarak yüksek mukavemetli bağlantılar oluşturmak için kullanılır.
- anaerobik yapıştırıcılar
Anaerobik yapıştırıcılar, bir polimerizasyon inhibitörü olan oksijenin yokluğunda sertleşir. Bu yapıştırıcılar genellikle polietilen glikolün dimetakrilatlarına dayalıdır. Bu yapıştırıcıların uygulanması genellikle dişlilerin birleşim yerlerinde, silindirik bağlantıların güçlendirilmesinde ve sızdırmazlık amaçlıdır.
- Polisülfid yapıştırıcılar
Polisülfitler başlangıçta hırsızlığa karşı koruma olarak kullanıldı ve önemli bir uygulama, çift aynaların kenarlarının hırsızlığa karşı korunmasıdır. Hem üniteleri bir arada tutmak hem de nem girişine karşı bir bariyer oluşturmak için. Bis (2-kloroetil formal) ile sodyum polisülfit ile hazırlanırlar ve fiyatı düşürmek için mineral dolgular kullanılır. Yumuşatıcı olarak ftalatlar ve silan bağlayıcı maddeler kullanılır ve bunların sertleştirici maddeleri arasında manganez dioksit ve kromat bulunur.
Yapı yapıştırıcılarının kauçukla sertleştirilmesi
Birçok inşaat yapıştırıcısı, içinde çözünmüş kauçuk polimerlere sahiptir. Yapıştırıcılar sertleştiğinde, kauçuk yaklaşık 1 µm çapında damlacıklar halinde bırakılır. Bu yöntemde kullanılan kauçuklar, her ikisi de uygun aldehitin polivinil alkol ile reaksiyona sokulmasıyla yapılan polivinil formal (pvf) ve polivinil ötiral (PVB) içerir.
- silikonlar
Tek bileşenli silikon yapıştırıcılar genellikle oda sıcaklığında vulkanize edici (RTV) yapıştırıcılar olarak bilinir ve asetat, ketoksim veya eter uç grupları ile 300-1600 aralığında moleküler kütlelere sahip polidimetilsiloksandan (PDMS) oluşur. Bu gruplar atmosferik nem tarafından hidrolize edilerek daha sonra su uzaklaştırılarak yoğunlaştırılan hidroksil grupları oluşturulur.
Silikon yapıştırıcılar yumuşaktır ve arzu edilir ve iyi çevresel ve kimyasal dirence sahiptir. Bu yapıştırıcılar banyoda kullanım için en iyi kaplama olarak bilinmektedir.
Kimyasal reaksiyona girmeden sertleşen yapıştırıcılar
Bu yapıştırıcılar aşağıdaki üç tipi içerir
Solvent çıkarılması nedeniyle sertleşen yapıştırıcılar
- Kontak yapıştırıcılar:
Kontak yapıştırıcılar muhtemelen en popüler solvent bazlı yapıştırıcılardır. Bunlar, birleştirmek için iki yüzeye uygulanan organik bir çözücü içindeki polimer çözeltileridir. Bu yapıştırıcıların ana malzemesi polikloropren kauçuk (polikloropren, poliklorobutadien) olup, dekoratif kaplamaların ve ABS, DVC gibi diğer güçlü plastiklerin ahşap ve metal ürünlere yapıştırılmasında, ayakkabı yatakları için DIY kontak yapıştırıcıların yapıştırılmasında kullanılır.
- Merhem yapıştırıcılar:
Merhem benzeri kaplarda halka satılan popüler çözücü bazlı yapıştırıcılar, genellikle organik çözücüler içinde nitril kauçuk (hemipolimer veya bütadien ve akrilonitril) çözeltileridir.
Su kaybederek sertleşen yapıştırıcılar
- Sulu çözeltiler ve macunlar:
Nişasta, mısır ve tahıllar yapıştırıcı kullanımının ana kaynaklarıdır. Başlıca kullanım alanları kağıt, karton ve tekstil ürünlerinin yapıştırılması içindir. Uygulamaları arasında oluklu levhalar, kağıt zarflar, tüp delikleri, duvar kağıdı yapıştırma ve suyla yeniden ıslanabilir yapıştırıcılar bulunur. Suyla ıslanabilen yapıştırıcılar, posta pullarında kullanılan ve doğal sakızların (örneğin sakız ve dekstrin) lateksinden ve büyük miktarda dengeleyici DVOH içeren polivinil asetattan (DVN) yapılan poli(vinil alkol) (DVOH) içerir. DVOH, kendi monomerinden yapılmadığı bilinen tek polimerdir.
- Sulu emülsiyonlar:
Emülsiyon polimerizasyonu için bileşimsel bileşenler şunlardır: su, monomerler, dengeleyiciler ve başlatıcı. Emülsiyon polimerizasyonunun ürünü, emilmiş stabilizatörlere sahip polimer parçacıklarının bir sızıntı suyudur. En ünlü örnek, polimer polivinil asetat (DVA) içeren ve atölye çalışmalarında ve fabrikalarda kapılar, pencereler ve mobilyalar için kemer ve dil derzlerinin yapıştırılmasında yaygın olarak kullanılan DIY ahşap tutkalıdır ve başka bir örnek emülsiyon boyalardır. • Yüzeyi kaplamak için veya yapıştırıcı olarak kullanılan DVA’ya dayalıdırlar.
Soğutarak sertleşen yapıştırıcılar
- Sıcakta eriyen yapıştırıcılar:
Bir tür termoplastik yapıştırıcı olan termal yapıştırıcı olarak da bilinir. Termoplastik veya termal veya ısıtıcı plastik, belirli bir sıcaklıkta eriyip esnek hale gelen ve soğuduktan sonra sertleşen bir plastik malzeme ve polimerdir. Kalıplama aletinden çıkan hot melt yapıştırıcıların ham maddesi genellikle etilen vinil asetattır (EVA). Bu yapıştırıcıların uygulaması, zanaat, karton kutular, kitap sayfaları, termal bağlantılar ve sunta kullanımını içerir. Termoplastik yapıştırıcı Procter & Gamble tarafından 1940 civarında icat edildi. O zamanlar ambalajlarda kullanılan yapıştırıcılar su bazlı olarak tasarlanıyordu ve nemden dolayı yapışma özelliğini yitiriyordu; Bu nedenle termal yapıştırıcılar bu soruna çözüm olarak kullanılmıştır. Diğer sıcakta eriyen yapıştırıcılar arasında poliamid, poliüretan, alifatik esterler ve polyester bulunur.
- Basınca duyarlı yapıştırıcılar
Basınca duyarlı yapışkanlar kalıcı olarak yapışkan kalır ve yapışkan bantlarda ve etiketlerde kullanım için popülerdir. Bu yapıştırıcılar temel olarak doğal kauçuk, kesikli ve rastgele hemipolimer, stiren-bütadien ve akrilik bazlıdır. Yumuşatılmış PVC ve polietilen yaygın bant malzemeleridir. Bandın bir tarafı astar veya alt tabaka ile kaplıdır. Bu nedenle, yapışkan kalıcı olarak yapışkan kalır ve diğer taraf, bant açıldığında yapışkanla ayrılan bir serbest bırakma kaplamasına sahiptir. En sık kullanılan salım maddesi, DVOH’nin oktadesil izosiyanat ile reaksiyona sokulmasıyla yapılan bir vinil alkol ve vinil oktadesil karbamat hemipolimeridir.