Bilim insanları, erkeklerin ömrünün birçok tıpta dişilere kıyasla daha kısa olduğunu düşünüyor. Araştırmacılar bunun nedenini yeni bir çalışmayla açığa çıkardı. Çalışmaya nazaran, Y kromozomuna sahip canlı çeşitleri, toksik bir DNA taşıdığı için hayat müddeti kısalıyor.
Ekseriyetle, erkek ve dişi olarak tanımlanan birçok cins XY kromozomlu ve XX kromozomlu çiftten oluşur. Dişiler XX kromozomuna sahipken, erkekler bir X ve bir de Y kromozomu alır. XY cinsiyet kromozomlarına sahip insanlarda ve başka tiplerde dişiler çoklukla erkeklerden daha uzun yaşar. Bu eşitsizliğin muhtemel bir açıklaması genom içindeki tekrarlayan dizilerdir. Hem erkekler hem de dişiler bu tekrar dizilerini taşıyor. Lakin bilim insanları, Y kromozomundaki çok sayıda tekrarın erkeklerin ömürlerini kısaltan bir “toksik y tesiri” oluşturduğunu söyledi.
California Üniversitesi araştırmacıları yaptıkları çalışmayı PLOS Genetics’te yayımladı.
Erkeklerin ömrü toksik DNA yüzüne kısalıyor
Araştırmacılar tezlerini test etmek için erkek meyve sineklerini inceledi. Bu erkek bireyler dişilerden yaklaşık iki kat fazla tekrarlayan DNA’ya ve daha kısa bir ömre sahip. DNA, genç erkek sineklerin hücrelerinde sıkı haldeyken, araştırmacılar tekrarlanan kısımların kapatıldığını gördü. Fakat sinekler yaşlandıkça DNA, tekrarlanan kısımları aktifleştiren daha gevşek bir form alıyor ve bu da erkeklerin ömrünü kısaltan toksik yan tesirlere neden oluyor. Yani, Y kromozomuna sahip şahıslar yaşlandıkça, bu tekrarlar etkinleşiyor ve toksik yan tesirler üretiyor. Ancak insanlara kıyasla meyve sinekleri Y kromozomlarında değerli ölçüde daha fazla tekrara sahip.
Erkeklerin ömrü dişilerden daha kısa. Bilim insanları bunun sebebini toksik tesir oluşturan Y kromozomları tekrarı olarak açıkladı.
Çalışma, tekrarlanan güçlü Y kromozomlarının erkekler için genomik bir sorun olduğunu gösteriyor. Bulgular, tekrarlanan DNA ile yaşlanma ortasında şu anda çok az anlaşılan daha genel bir ilişkiyi destekliyor. Meyve sinekleri üzerinde yapılan evvelki çalışmalar da bulgular elde etmişti. Bilim insanları, tekrarlanan kısımlar etkin hale geldiğinde hafızayı zayıflattığını, ömrü kısalttığını ve DNA hasarına neden olduğunu göstermişti. Bu hasar muhtemelen yaşlanmanın fizyolojik tesirlerine katkıda bulunuyor. Bu nedenle erkeklerin ömrü dişilere kıyasla daha kısa sürüyor.
Bilim insanları XY kromozomlu bireylerin neden daha kısa ömürlü olduğunu anlamaya çalışıyor. Zira, DNA’mızın toksik yan tesirleri için potansiyel müdahaleler yahut genetik tedaviler oluşturmak istiyorlar. Lakin tekrarlanan DNA’nın toksik tesirlerinin altında yatan düzenekleri ortaya çıkarmak için daha fazla araştırma lazım.🔥5