Abdullâtif El-Bağdâdî'nin El-İfâde ve'l î'tibâr adlı eserinin içerik analizi
Abstract
Araştırmada Abdullatif el-Bağdadî'nin 600/1204 yılında Mısır üzerine yazdığı el-İfâde ve'l-i'tibâr fi'l-umûri'l-müşâhede ve havâdisi'l-mu'âyene bi-arżı Mısr adlı eseri incelenmiştir. Bu eser bağlamında o dönemdeki Mısır halkının iktisadî hayatı, sosyo-kültürel yaşantısı ve Mısır'da bulunan arkeolojik eserler hakkında Bağdadî'nin yaklaşım ve anlatımları üzerinde durulmuştur. Bunların yanısıra Nil nehrinin Mısır halkı üzerindeki etkisi, 597/1201-598/1202 yıllarında meydana gelen açlık, kıtlık ve bunlar neticesinde yaşanan trajik hadiseler, maddî ve manevî çöküşler, Mısır'da yetişen bitkiler ve Nil nehrinde yaşayan hayvanlara da araştırmanın temaları arasında yer verilmiştir. Bu ana temaların yanında yan temalar olarak Mısır'da yaşanan depremler, halk üzerindeki etkileri ve depremler sonucu meydana gelen tahribatlar da konu edinilmiştir. Çalışmada betimleyici ve yorumlayıcı yöntemler kullanılmıştır. Ayrıca Bağdadî'nin verdiği bilgilerin günümüzde ne anlam ifade ettiği tartışılmış, kimi zamanda özellikle antik eserlerle ilgili verdiği bilgiler, kendisinden sonra gelen müelliflerin piramitler ve diğer antik eserler hakkında söyledikleriyle karşılaştırılmış ve böylelikle bilgilerin güvenirliği test edilmiştir. Eserin multidisipliner boyutu ve tarih bilimi içindeki yeri irdelenmiştir. Eserin önemi, hangi konuları ele aldığı, konuların ne şekilde işlendiği, eserde verilen bilgilerin güvenirliği, Bağdadî'nin eserinde nasıl bir yöntem takip ettiği gibi sorulara odaklanılmış ve bu sorular temellendirilmiştir. Nihai olarak el-İfâde ve'l-İ'tibâr adlı eserin Mısır tarihi, sosyo-kültürü, iktisadı, antropolojisi, sanat ve mimarisi için ne anlam ifade ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.The present study aimed to analyze "el-İfâde ve'l-i'tibâr fi'l-umûri'l-müşâhede ve havâdisi'l-mu'âyene bi-arżı Mısr" by Abd al-Latif al-Baghdadi, which was written on Egypt in 600/1204. Based on the approach and narratives by Baghdadi in this work, the economic, socio-cultural life of the Egyptian people in that period and the archeological artifacts excavated in Egypt were scrutinized. Furthermore, the impact of the River Nile on Egyptian people, the famine, tragic events, and resulting material and spiritual downfall experienced between 597/1201-598/1202, and the plants indigenous to Egypt and the animals that inhabit the Nile River were among the themes of the study. Furthermore, subthemes such as earthquakes in Egypt, their effects on people and the destruction caused by the earthquakes were also included. Descriptive and interpretive methods were used in the study. Furthermore, the current meanings of the information provided by Baghdadi were discussed, the information he provided were compared with the narratives of later authors on pyramids and other antiquities to test the reliability of the former. The multidisciplinary dimension of the work and its significance in history science were analyzed. The study focused on questions such as the significance of the work, the topics it tackled, the utilized approach, the reliability of the information provided in the work, and the methodology adopted by Baghdadi in this work. Finally, an attempt was made to determine the significance of "el-İfâde ve'l-i'tibâr" for the history, socio-culture, economics, anthropology, art and architecture of Egypt.