Bir binanın kütlesi, ışık dağılımının kalitesini belirler. Genel olarak, dış açıklıklara en fazla erişimi olan dar formların doğal ışıkla aydınlatılması en kolayı olacaktır. Elektrik ışığı yaygınlaşmadan önce binalar dardı, sadece aydınlatılabildikleri kadar genişti.
Doğal ışığın bir alana girmesi için üç temel biçim vardır: aşağıda açıklandığı gibi yan aydınlatma, üstten aydınlatma veya atriyum.
Yan Aydınlatma
Yan nişangah terimi açıklığın konumunu tanımlar. Ancak, doğal ışığın etkin kullanımı bir pencereden daha fazlasını gerektirir. Kamaşma ve aşırı ısı kazanımını önlemek için ışık yansıtanve ışık alan yüzeyler mimariye entegre edilmelidir.
Çoğu durumda tavan, yansıyan ışığı almak için en iyi yüzey olacaktır. Engelsiz olmalı, yüksek yansıtma özelliğine sahip olmalı ve bir alandaki görev alanları tarafından görülebilmelidir.
Tavanın en iyi şekilde nasıl kullanılacağına dair aşağıdaki grafiklere bakın.
Açık pozisyonlar
Açıklıkları dikkatli bir şekilde yerleştirin çünkü konum hem ışık dağılımını hem de dağılım algısını etkiler. Bir pencere duvarı yatay olarak üst üçte bir, orta üçte bir ve alt üçte bir olarak bölünebilir. Her bölümün kendine özgü özellikleri vardır.
Üst bölüm
Üst pencere bulutlu gökyüzünün daha parlak zirvesini görür ve bu nedenle bulutlu günlerde en iyi ışık dağılımına sahiptir. güneşli koşullar için üst pencere en iyi ışık dağılımını sağlamaz. Her türlü hava koşulunda, bölmesiz bir üst pencere güneş ve gökyüzü parlaması için büyük bir potansiyele sahiptir. Yüksek pencere genellikle göz seviyesinin üzerinde yer aldığından, uygun şekilde bölmelendirildiğinde, yüksek pencere kamaşma olmaksızın çok parlak ışığı kabul edebilir.
Orta bölüm
Orta pencere güneşli veya bulutlu günlerde ışık dağılımı için ideal değildir, ancak sağladığı manzara nedeniyle en yaygın kullanılan konumdur. Parlak pencere pervazlarından kaynaklanan parlamaları ve video görüntüleme terminali ekranlarında orta pencerelerden kaynaklanan yansımaları önlemek için dikkatli olun.
Alt bölüm
Alt pencere, yansıyan güneş ışığının optimum dağılımını sağlar. Bunun nedeni, ışık kaynağı ile tavan arasındaki mesafeyi en üst düzeye çıkarması ve en yüksek homojenliği sağlamasıdır. Işık seviyeleri pencere duvarına yakın yerlerde daha düşük, mekanın derinliklerinde ise daha yüksek olacaktır.
Pratikte, üst, orta ve alt pencereler genellikle birleştirilir ve güneşli durumda, açıklığın mümkün olduğunca alçakta konumlandırılmasının en düzgün dağılımla sonuçlanacağını kabul etmek önemlidir.
Çok taraflı açılışlar
Açıklıkların birden fazla duvara yerleştirilmesi ışık dağılımını artıracaktır. Sadece tek bir duvarda (tek taraflı) yan aydınlatma ile, binalarda derin ışık sağlamak için büyük miktarlarda ışık kabul edilmelidir. Bu nedenle, pencerenin yakınındaki alanın az aydınlatılması ve kasvetli algılanması eğilimi vardır. Bir alanın karşıt veya yakın duvarlarındaki gün ışığı açıklıkları ışığın daha eşit dağılımını sağlayacak, karanlık alanları aydınlatacak ve daha az aşırı aydınlatma ile daha küçük pencerelerin kullanılmasına izin verecektir.
Yer Değiştirme
Çıkıntılı alt eşikler, seraya benzer geniş bir cam alanı oluşturur. Bu yapılandırma, bulutlu gökyüzü gibi alan kaynaklarından gelen aydınlatmayı en üst düzeye çıkaracaktır. Gölgeleme gerektirmeyen yönlerde kullanılabilir.
Bunun tersi, pencere başlığının alt pervazın üzerine uzandığı overbite konfigürasyonudur. Çıkıntılar gibi, zeminden yansıyan güneş ışığı için en iyisidir ve doğrudan güneşi ve çatı penceresini gölgeler.
Bir sonraki yazımız olan ” Güneş Işığı Gölgeleme ve Yönlendirme cihazları” konusunda bizi takip edin.
Kaynaklar;
M. David Egan ve Victor W. Olgyay’dan Mimari Aydınlatma