Yeni araştırma, uyku apnesi ve Alzheimer hastalığı arasında uzun süredir şüphelenilen bağlantıları doğruladı ve her iki durumda da aynı beyin hasarı belirtilerini buldu.
Alzheimer hastalığının nedeni bir sır olarak kalırken, beyin hücreleri için toksik olan amiloid plaklar hastalığın bilinen göstergeleridir. Yeni araştırma, bu plakların Alzheimer hastalarında olduğu gibi obstrüktif uyku apnesi olan kişilerin beyinlerinde aynı yerde başladığını ve aynı şekilde yayıldığını gösterdi.
RMIT Üniversitesi liderliğindeki, Avustralyalı ve İzlandalı araştırmacılar tarafından yapılan klinik çalışma, Sleep dergisinde yayınlandı. Baş araştırmacı Profesör Stephen Robinson, bilim adamlarının iki hastalığın birbiriyle ilişkili olduğunu bildiklerini, ancak bağlantıyı neyin tetiklediğinin hala belirsiz olduğunu söyledi. "Yaşamın ortasında uyku apneniz varsa, yaşlandığınızda Alzheimer geliştirme olasılığınızın daha yüksek olduğunu biliyoruz ve Alzheimer hastasıysanız, uyku apnesi olma olasılığınız sizin yaşınızdaki diğer insanlara göre daha yüksektir" dedi. "Bağlantı orada ancak nedenleri ve biyolojik mekanizmaları çözmek büyük bir zorluk olmaya devam ediyor. "Çalışmamız, klinik olarak doğrulanmış obstrüktif uyku apnesi olan kişilerin beyinlerinde Alzheimer benzeri amiloid plaklarını bulan ilk çalışmadır."
"Bu koşullar arasındaki bağlantıları anlamamız açısından önemli bir ilerleme ve Alzheimer hastalığını tedavi etmek ve önlemek için tedaviler geliştirmeye çalışan araştırmacılar için yeni yönler açıyor."
Belirgin bir şekilde, uyku apnesinin ciddiyeti, karşılık gelen amiloid plak birikimi ile bağlantılıydı. Çalışma, orta ila şiddetli uyku apnesi için standart yaklaşım olan sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) ile tedavinin beyinde bulunan plak miktarında hiçbir fark yaratmadığını buldu.
Beyin hasarı bağlantısı
Obstrüktif uyku apnesi (OSA), bir kişinin uyku sırasında defalarca nefes alması kesintiye uğradığında ortaya çıkan ciddi bir durumdur. OSA, dünya çapında 936 milyondan fazla insanı ve yaşlıların %30'unu etkiliyor, giderek daha yaygın hale geliyor.
Alzheimer, demans hastalarının %70'ye kadarını etkileyen en yaygın demans şeklidir ve yaş, hastalığı geliştirmek için en büyük risk faktörüdür. Yeni çalışma, 34 kişinin hipokampusundan alınan otopsi dokusunda ve OUA'li 24 kişinin beyin sapında Alzheimer benzeri göstergelerin kapsamını araştırdı. Araştırmacılar, Alzheimer hastalığının bilinen bir başka göstergesi olan hem amiloid plakları hem de nörofibriler yumakları aradılar.
Hipokampus, beynin hafıza ile ilişkili kısmıdır. Alzheimer hastalığında, plaklar ve düğümler önce yakınlardaki bir kortikal bölgede ortaya çıkar ve daha sonra korteksin geri kalanına yayılmadan önce hipokampus doğru hareket eder. Çalışma, uyku apnesi olan kişilerin beyinlerinde hem plaklar hem de düğümler bulurken, plaklar şiddetli uyku apnesi ile daha güçlü bir ilişki gösterdi.
RMIT Sağlık ve Biyomedikal Bilimler Okulu ve Austin Nefes ve Uyku Sağlık Enstitüsü (IBAS)'da araştırmacı olan Robinson, "Hafif uyku apnesi vakalarında, sadece Alzheimer hastalığında tam olarak ilk bulundukları yerde, hipokampusun yakınındaki kortikal alanda plaklar ve düğümler bulabildik" dedi. Araştırmanın denekleri, ölmeden önce klinik olarak demans belirtisi göstermedi ve bu da erken demans öncesi aşamada olduklarını düşündürdü.
Robinson, "Bazı kişilerde hafif bilişsel bozukluk veya teşhis edilmemiş bunama olsa da, bazılarının Alzheimer hastalığı olarak nitelendirilebilecek kadar yüksek plaklar ve yumrular yoğunluğuna sahip olmasına rağmen, hiçbirinin resmi bir teşhis için yeterince güçlü semptomları yoktu" dedi. "Araştırmamızın bir sonraki aşaması, enflamasyon belirtileri ve beyne besin sağlayan kan damarlarındaki değişiklikler de dahil olmak üzere nöropatolojiyi tam olarak anlamak için bu örnekleri analiz etmeye devam etmek olacak."
"Bu çalışma için örneklem boyutu sınırlıydı, bu nedenle daha geniş bir kohortla bir klinik çalışma oluşturmak için çalışmak istiyoruz."
Owen JE, Benediktsdottir B, Cook E, et al. Alzheimer’s disease neuropathology in the hippocampus and brainstem of people with obstructive sleep apnea. Sleep, 2020. doi:10.1093/sleep/zsaa195+ Tüm Referansları Göster