Ağ Arabirim Kartı (Network Interface Card - NIC) Nedir? Ne işe Yarar?
LAN adaptörü olarak da bilinen "network arabirim kartları" bilgisayar ve network kablosu arasındaki arabirim olarak düşünülebilir. Bilgisayardaki bilgiyi kabloya, kablodakini de bilgisayara gönderir ve bilgisayar ile ağ kablosu arasındaki akışı kontrol eder. Bilgisayarın mimarisine bağlı olarak ISA, EISA, Micro Channel ya da PCI bus yapısında olabilir. Ethernet kartı, Token Ring kartı ya da FDDI kartı olarak tasarlanabilir.
Network kartı, network ile seri, bilgisayarla paralel olarak haberleşir. Bir network kartı seçilirken networkün tipi (ethernet, FDDI gibi), kullanılan bağlantı elemanları (fiber kablo ya da koaksiyel kablo gibi) ve sistemin veri yolu (PCI ya da ISA) gibi birtakım faktörler dikkate alınmalıdır.
Tekrarlayıcı (Repeater) Nedir? Ne işe Yarar?
Bir ağda kullanılabilecek maksimum UTP kablo uzunluğu 100 m'dir. Ağın sınırı 100 m'yi geçtiği zaman araya ek cihaz yerleştirilmelidir. Çünkü kablo uzunluğu arttıkça sinyal zayıflamaya başlar ve bir müddet sonra da tamamen kaybolur. İstenmeyen bu durumu önlemek için tekrarlayıcı denilen cihazlar kullanılır. Tekrarlayıcı, bir segmentten aldığı zayıf sinyali güçlendirerek, ilerideki segmente gönderir. OSI modelinin fiziksel katmanında çalışan tekrarlayıcılar filtreleme ya da dönüştürme işleri yapmazlar. Ayrıca yayın (broadcast) fırtınasına da engel olamazlar.
Hub Nedir? Ne işe Yarar?
Bilgisayarları birbirine bağlamak da kullanılan en basit ağ cihazlarından biridir. Hub, OSI modelinin 1. katmanında, yani bit seviyesinde çalışan bir ağ cihazıdır. Ağdaki bilgisayarları toplama merkezi ya da çok portlu bir tekrarlayıcı olarak düşünülebilir. Bazı hub'lar sadece bir toplama merkezi olarak görev yaparken (pasif hub), bazıları ek olarak aldıkları sinyali güçlendirerek gönderirler (aktif hub).
Köprü (Bridge) Nedir? Ne işe Yarar?
Köprü cihazları 2 LAN segmentini birleştirmek için kullanılan ve OSI modelinin 2. katmanında çalışan ağ cihazlarıdır. Ağ trafiğini azaltmak için network'ii birkaç segmente ayırabilir. Ayrıca Ethernet ya da Token Ring gibi farklı segmentleri birbirine bağlayabilir. Köprü cihazları OSI Modeli'nin 2.katmanında çalıştığından sadece MAC adresleriyle ilgilenir. Üst katmanlardaki protokollerle (TCP, SPX...) uğraşmaz. Network’ü segmentlere ayırırken de MAC adreslerine göre karar verir ve buna göre filtreleme yapar. Köprü cihazları filtrele yapmalarına rağmen broadcast fırtınalarına engel olamazlar.
Anahtar (Switch) Nedir? Ne işe Yarar?
Anahtar cihazı, temel olarak köprü cihazına benzer. OSI modelinin 2. katmanında çalışır ve çok portlu bir köprü cihazı gibi düşünülebilir. 2. katmanda çalıştığı için MAC adresiyle ilgilenir ve buna göre trafiği yönlendirir.
İlk bakışta anahtar cihazı, hub'a benzer. Çünkü ikisi de çok portlu bir toplama merkezi gibidir. Ancak hub, kendisine bağlı bilgisayarlara paylaşımlı bir yol sunarken; switch, anahtarlamalı bir yol sunar. Böylece ağ trafiği daha iyi yönetilir. Anahtarlı bir ağda, hacker'ların ağı gözetlemesi (sniffing), özel teknikler dışında çok zor bir olaydır. Çünkü anahtar cihazları, kendisine gelen paketleri, sadece gideceği adreslere iletir. Oysa hub tabanlı ağlarda, paket ağdaki tüm makinelere gönderilir (broadcasting). Dolayısıyla bu tip ağlarda, ileride daha detaylı olarak göreceğimiz, ağı gözetleyerek şifreleri ele geçirme olayı daha kolay yapılır.
Yönlendirici (Router) Nedir? Ne işe Yarar?
Çok sayıda network segmentinin bulunduğu, farklı protokollerin ve mimarilerin olduğu bir ağda köprü cihazları hızlı bir iletişim ve sorunsuz bir ağ için uygun bir çözüm değildir. Böyle ağlarda bilgiyi transfer etmek için en iyi yolu (best path) hesaplayan, broadcast fırtınalarını önleyen, network trafiğini yönlendirebilen cihazlara ihtiyaç duyulur. Bu tür işleri yapan cihazlara yönlendirici denir.
Yönlendiriciler OSI modelinin 3. katmanında çalışırlar. Bu da yönlendirici cihazların diğer cihazlara göre daha kompleks işleri yapabileceğini gösterir. Yönlendiriciler, köprülerin yaptığı ağ segmentlerini birleştirme ve trafiği filtreleyip gerektiğinde izole etme işlerine ek olarak, verinin gideceği en iyi yolu hesaplayarak trafiği yönlendirir, broadcast fırtınalarını önler. Böylece hem ağ trafiğini rahatlatır, hem de ağdaki yönlendiricilerden biri bozulduğunda veriyi diğer cihazla ü-zerinden göndererek veri transferinin devamını sağlar.
Yönlendirici cihazlarda, genellikle o cihazı üreten firmanın işletim sistemi (OS) kullanılır. Bugün internetin % 85 gibi büyük bir oranı, Cisco firmasının cihazları üzerinden kullanılmaktadır. Bu nedenle Cisco router'ların işletim sistemini yakından inceleyelim:
Router, basit bir bilgisayar gibi düşünülebilir. Donanım ve yazılımdan oluşur. Genel olarak bir router donanım olarak RAM, ROM, NVRAM (Nonvolatile RAM) ve Flash bellekten, yazılım olarak ise işletim sistemi ve konfigurasyon dosyasından oluşur. Bir Cisco router'a bağlanıldığında (telnet ya da hypertcrminal ile) varsayılan mod kullanıcı modudur. Burada komut promtu ">" şeklindedir ve kullanılacak komut sayısı sınırlıdır. Bu komutları görmek için kullanılır. Daha çok yönlendiricinin durumu hakkında bilgi almak için kullanılır.
Press RETURN to get started.
Routerl> |
Global bazda konfigürasyon değişikliği bu modda yapılamaz. Bunun için "enable" yazılarak öncelikli moda (privileged mode) geçilmelidir. Bu moda girilirken varsa eğer şifre girilir. Kullanılabilecek komutları görmek için yine ? kullanılabilir. Bazı önemli router komutları şöyledir:
Router Komutları
- show running-config: Çalışan konfigurasyonu gösterir.
- erase running-config: Çalışan konfigurasyonu siler.
- configure memory: Konfiguasyon bilgisini NVRAM'den yükler.
- copy tftp running-config: Konfigürasyon bilgilerini, ağdaki T FTP (Trivial File Transfer Protocol) sunucudan alarak çalışan konfigürasyona kopyalar.
- show startup-config: Başlangıç bilgilerini gösterir.
- configure terminal: Terminalden manuel olarak konfigürasyon yapmaya izin verir.
Press RETURN to get started.
Routeri> enable Routerl#
Routerl# configure terminal
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z. Routerl(config)# |
- copy running-config startup-config: RAM'de çalışan konfigürasyon bilgilerini, başlangıç bilgilerinin saklandığı NVRAM'e kopyalar.
- copy running-config tftp: RAM'de çalışan konfigürasyonu, ağdaki bir TFTP sunucuya kopyalar.
- Hostname: Yönlendiricinin adını değiştirir.
Arabirimleri konfigüre etmek içinse önce o arabirime geçmek gerekir.
- Routerl(config)# interface type port: İlgili arabirime (mesela serial 0 gibi) geçilir.
- Routerl(config-if)# shutdown: Girilen arabirimi kapamak için kullanılır.
Press RETURN to get started.
Routerl> enable
Routerl# configure terminal
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Routerl(config)# interface serial 0
Routerl(config-if)# |
- Routerl(config-if)#ip adress 192.168.3.13 255.255.255.0: İlgili arabirime alt ağ maskesiyle (subnet mask) birlikte IP adresini atar.
- Routerl(config-if)# encapsulation ppp: Enkapsülasyon modelini PPP olarak atar.
Yönlendiricilerdeki izinlerin ya da kuralların doğru şekilde ayarlanması, ağın güvenliği açısından hayati önem taşır.