EOQ modeli ve ekonomik sipariş miktarı nedir?
Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ), bir şirketin toplam envanter maliyetlerini (stok tutma maliyeti, sipariş maliyeti, yok satma maliyeti vb) en aza indirmek için verilmesi gereken optimal sipariş miktarıdır.
Sürekli gözden geçirilen ve envanter sisteminin bir parçası olarak da kullanılan EOQ; envanter seviyesinin her zaman izlendiği ve envanter seviyesinin önceden belirlenmiş yeniden sipariş verme noktasına her ulaştığında sabit bir miktarın sipariş edildiği bir hesaplama modelidir. Bu model, eldeki stoğun gelen siparişi karşılayamayacak kadar riskli seviyeye düşmeden yenilenmesi gereken optimal sipariş miktarını hesaplamak için bir öngörü sağlar. Stokta ne kadar ürün tutulacağına, her siparişte ne kadar ürün sipariş edileceğine ve mümkün olan en düşük maliyetle, ne sıklıkla yeniden sipariş oluşturacağına karar vermesi gereken şirketler için değerli bir modeldir.
EOQ modeli, talebin sabit olduğunu ve stok seviyesinin sıfıra ulaşana kadar sabit bir oranda tükendiğini varsayar. Bu noktada, stok miktarını başlangıç seviyesine döndürmek için belirli sayıda ürün gelir. Model, sabit tedarik süresi ile ikmal varsaydığından, envanter sıkıntısı veya buna ilişkin maliyetler yoktur. Bu nedenle, EOQ modeli altındaki envanter maliyetleri, envanter tutma maliyetleri (depolama maliyeti, satın alma maliyeti, finansal kaynağı başka amaçlar için kullanmak yerine envanter sermayesine bağlama maliyeti vb.) ve sipariş maliyetleridir (herhangi bir teslimat maliyeti gibi sipariş vermeyle ilgili maliyetler). Tek seferde büyük miktarda sipariş vermek bir şirketin stok tutma maliyetini artırırken sipariş maliyetini düşürür. Buna karşın daha az miktarda ve daha sık sipariş vermek, stokta tutma maliyetlerini düşürürken sipariş maliyetlerini arttıracaktır. EOQ modeli, bu maliyetlerin toplamını en aza indiren miktarı bulur.
Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) formülü nedir?
Daha ileri gitmeden önce, temel bilgilerle başlayalım.
EOQ formülü 1913 yılında Ford W. Harris tarafından geliştirilmiş ve daha sonra Wilson (1915) ve Camp (1922) tarafından güncellenmiştir. O zamandan beri Ekonomik Sipariş Miktarı, hem konferanslarda hem de yönetim kurullarında uzun uzadıya incelenen ve tartışılan bir tedarik zinciri konusu haline gelmiştir.
Ekonomik Sipariş Miktarı, tedarik zinciri literatürünün büyük bir parçasıdır ve tedarik zinciri mükemmelliğini kovalayan işletmelerin büyük bir kısmında uygulanmaktadır.
Ancak ekonomik sipariş miktarının ilk yaklaşımlarında bazı kısıtlamalar vardı. Örneğin, geleneksel Ford modeli tam olarak yeterli değildi. Bunun nedeni fiyatın sabit olduğu varsayımında bulunulması ve miktar indirimleri gibi şeyleri hesaba katılmamasıydı.
Ayrıca, sonuçlar bilinen ve istikrarlı talebe dayanıyordu ki son zamanlarda alıştığımız değişken ve hızla değişen piyasa koşulları düşünüldüğünde bu gerçekçi değildi. Son olarak, orijinal formül sadece sipariş ve ikmal maliyetlerini dikkate alıyordu.
Ancak bu sınırlamalara rağmen, EOQ formülünün harika sonuçlar verdiği defalarca kanıtlanmıştır. İlerleyen bölümlerde, Ekonomik Sipariş Miktarının bazı temel faydalarını inceleyeceğiz.
EOQ Modeli
Envanter yönetimi stratejinizin bir parçası olarak EOQ modelini kullanmak, envanter seviyenizi yönetmenize de olanak tanır. En iyi yeniden sipariş verme yöntemini hesapladıktan sonra, depolama maliyetleri için fazla ödeme yapmadığınızdan emin olabilirsiniz. Mevcut ürünleriniz için daha düşük depolama maliyetleri ile fırsat maliyetlerinizi de düşürebilirsiniz.
Ekonomik Sipariş Miktarı formülünün gerçekçi olmayan varsayımlarına rağmen neden popüler olduğu duyarlılık analizi ile gösterilmiştir. Bu analiz, bir yöntemin pratik kullanımına ilişkin net bilgiler sağlar.
Ancak kesin cevap pratikte her zaman uygulanabilir değildir ve diğer tedarik zinciri maliyetlerinde bir artış gösterebilir. Bu nedenle, formülün ana bileşenlerindeki varyasyonların modelin sonuçlarını nasıl etkileyebileceğini bilmek önemlidir. Bazı örnekleri daha ayrıntılı olarak inceleyelim.
Ekonomik sipariş miktarı hesaplama
Umarım bu makale, sipariş miktarlarınızın optimizasyonu için ihtiyaç duyduğunuz temel bilgileri size sağlamıştır. Şimdi teoriyi okudunuz, EOQ modelini uygulamaya koyma zamanı!
Mevcut sipariş miktarlarınızın olabildiğince ekonomik olup olmadığını görmek için aşağıdaki adımları operasyonunuza uygulayın:
- Ana tedarik zinciri maliyetlerinizi belirleyin.
- Kalem grubu başına çeşitli özel maliyetleri belirleyin.
- Maliyetlerinizin hızlı bir taramasını yapmak için bu makaledeki rakamları ve yöntemleri kullanın.
- Her kalem için EOQ’yu hesaplayın
- Formülün sonuçlarını mevcut sipariş miktarlarınızla karşılaştırın ve hangilerinin EOQ’dan en çok farklı olduğunu görün.
- İş kurallarını belirlemek için bir kök neden analizi yapın:
- EOQ’yu doğrudan nereye uygulayabilirsiniz?
- Peki nerede ek iş kurallarına ihtiyacınız var?
7. EOQ’yu uygulayın ve özellikle maliyetlerde ve talepte herhangi bir değişiklik olduğunda sık sık yeniden hesaplayın.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bu noktada akılda tutulması gereken: EOQ formülü, müşteri talebinizin söz konusu dönem boyunca tutarlı kalacağını varsayar. Dolayısıyla, şirketiniz yıl veya çeyrekte çeşitli noktalarda müşteri talebinde çok fazla dalgalanma görürse, EOQ kendi başına güvenilir bir yenileme modeli olarak kullanılmamalıdır.
Bu model, belirli bir zaman dilimindeki stok maliyetlerini hesaplamak için de kullanılır. Ekonomik sipariş miktarının anlaşılması için önce envanter maliyetlerinin nasıl hesaplandığının anlaşılması gerekmektedir. Toplam maliyetinizi bulmak için, envanterdeki ürünlerin birim fiyatını, bu ürünlerin elde tutma maliyetini ve siparişlerinizin üretim maliyetlerinin bilinmesi gerekmektedir.
Daha fazla okuma
Harris, E.,1913. Aynı anda kaç parça üretilmeli. Factory, The Magazine of Management, 10 (2): 135 -136.
Silver, E.A., Pyke, D.E. ve Peterson, R., 1998. Envanter Yönetimi ve Üretim Planlama ve Çizelgeleme. John Wiley ve Oğulları.
Zipkin, P.H., 2000. Envanter Yönetiminin Temelleri. McGraw-Hill, New York.
Muckstadt, J.A. ve Sapra, A., 2009. Envanter Yönetimi İlkeleri: Dörde Düştüğünüzde Daha Fazla Sipariş Verin. Springer, New York.