Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanı Mykola Oleshchuk, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin 23 Şubat akşamı Azak Denizi üzerinde bir Rus A-50 erken uyarı ve kontrol uçağını (AEW&C) düşürdüğünü bildirdi.
Ukrayna’nın askeri istihbarat teşkilatı, uçağın Hava Kuvvetleri ile ortak bir operasyon sonucunda düşürüldüğünü doğruladı. İstihbarat, uçağın düşürülmesinin Rusya’nın askeri yeteneklerine “bir başka ciddi darbe” olduğunu söyledi.
Oleshchuk, Telegram’da yerel saatle akşam 8 sularında (UTC+2) yaptığı paylaşımda “sonucu sağlayan herkese” teşekkür etti.
Rus devlet haber ajansı RIA Novosti dakikalar sonra “Krasnodar Krayı’ndaki Kanevskoy Bölgesi’nde tanımlanamayan bir uçağın düştüğünü” bildirdi.
Bu yılın başından bu yana Ruslar tarafından kaybedilen ikinci A-50 uçağı. Geçtiğimiz ay Ukrayna ordusu da Azak Denizi üzerinde benzer bir uçağı düşürmüştü.
Uçağın vurulma anını gösteren videoda, uçağın aldatma işaret fişekleri ve muhtemelen radar tuzakları bıraktığı görülüyor. Bu tuzaklardan biri füzelerden birini başarıyla durdururken, ikinci füzenin uçağı vurduğu görülüyor. Rus uçağının düşürüldüğü yer cephe hattından 170 km’den fazla içeride olduğu için bu durum genel olarak garip olarak değerlendiriliyor. Ukrayna’nın elinde bulunan Patriot Hava Savunma Sistemi menzili 160 km kadar çıkmaktadır.
A-50 erken uyarı ve kontrol uçağı (AEW&C)
A-50 uçakları, Rus Hava Kuvvetleri tarafından Soğuk Savaş’tan beri aktif olarak kullanılmaktadır. Afganistan, Çeçenistan ve Suriye gibi birçok çatışmada görev almıştır. A-50 uçakları, NATO tarafından “Mainstay” kod adıyla bilinmektedir.
A-50 erken uyarı ve kontrol uçağı mürettebatı 15 ila 16 kişiden oluşmaktadır. Bunlardan 10 ila 11’i yüksek vasıflı operatörlerdir ve uzun yıllar süren OF-3 ila OF-5 eğitimlerinden geçmektedir. A-50 uçakları 20 ton özel ekipman taşımaktadır. En son A-50 1992 yılında üretilmiştir. Bazı uçakların üretim tarihi 2011-2012 olarak görülse de bu uçakların modifiye edildiği zamanı gösterir.
Uçağın görevleri arasında hava sahasını gözetlemek ve tehditleri tespit etmek, düşman uçakları, füzeleri ve diğer hava araçlarını takip etmek, dost uçakları yönlendirmek ve kontrol etmek, hava muharebelerini yönetmek ve elektronik harp görevleri yürütmek yer alır. Uçak, üzerinde bulunan Vega-M pasif faz dizili radar sistemi ile 300-600 kilometre (hedefe ve irtifaya bağlı olarak) menzilde 300’e kadar hedefi takip edebilmektedir.
Uçaklar modernizasyondan geçerek yeni Vega-Prime radar sistemi, dijital kokpit ve iletişim sistemleri ile donatılmıştır. Ayrıca elektronik harp kabiliyeti de artırılmıştır.