Bu yazıda, Shantung'daki savaşta Peresvet zırhlısının verdiği hasara bakacağız, bunları Tsushima'daki Oslyabi'ye düşenlerle karşılaştıracağız ve bazı sonuçlar çıkaracağız.
"Peresvet" e nasıl ateş ettiler
Toplamda, Sarı Deniz'deki savaş sırasında Peresvet'e isabet eden 37 düşman mermisi şunları içeriyordu:
- 13 mermi 305 mm kalibreli;
- 3 tur 203 mm kalibre;
- 11 mermi 152 mm kalibreli;
- 7 kalibre bilinmeyen mermi (muhtemelen 152 mm);
- 1 mm kalibreli 75 kabuk;
- 2 mm kalibreli 57 mermi.
Bildiğiniz gibi Sarı Deniz'deki savaş iki ana aşamaya ayrılabilir. Birincisi 12:20 - 12:25 ila 14:50 arasında, yani ana kuvvetler tarafından ateşin açılmasından ve 1.Pasifik Filosu savaşının H. Togo zırhlılarıyla geçici olarak durdurulmasına kadar sürdü. İkinci aşama, Japon 1. muharebe müfrezesinin çıkış yapan Rus gemilerini yakalamasıyla başladı ve ana kuvvetlerin savaşı yeniden başladı: bu saat 16: 35'te gerçekleşti.
Mevcut kanıtlara göre, Peresvet, Shantung Savaşı'nın 2. Aşamasının başlamasından önce Japon nişancıları için öncelikli bir hedef değildi: gemide sadece iki isabet aldılar. 12:30 civarında, 305 mm'lik bir mermi 102 mm'lik topun arka kasasının altına 152 mm'lik bir zırh vurdu. Zırh bu durumda delilmedi, ancak şarapnel silahı ve üç kişiyi yaraladı. Ne yazık ki, ikinci vuruşun kesin zamanı bilinmemektedir, kaynaklar sadece 16: 30'dan önce olduğunu gösterir: 305 mm'lik bir mermi, navigasyon kabininin üstündeki foremast'a çarptı ve Barr ve Stroud telemetreyi devre dışı bıraktı. Tabii ki, bu kaybın geminin savaş kabiliyeti üzerinde olumsuz bir etkisi oldu, ancak elbette, her iki isabet de Peresvet'in kaldırma kuvvetini tehdit etmedi.
Ancak, savaşın ikinci aşaması başladı. "Peresvet" Rus zırhlılarının dördüncüsüydü. Sivastopol onu uyandırdı ve Japon ateşinden ağır hasar gören Poltava, hasarından dolayı formasyonun biraz gerisinde kaldı. 2'te Poltava 16.35 mm'lik toplarla oyuna girmeye başladı ve Japonlar hemen cevap verdi. Bununla birlikte, mesafeleri yanlıştı ve Poltava'ya ciddi hasar vermediler, özellikle de Japon nişancıları hemen Peresvet'e ateş aktardılar.
İstatistikleri görelim. Yukarıda belirtildiği gibi, 305. aşamadan önce iki adet 2 mm vuruş ve Japon muhriplerinden daha sonra iki adet 57 mm'lik "Peresvet" mermisi daha sonra alındı. Sonuç olarak, savaşın 2. aşamasında "Peresvet" 33 düşman mermisi aldı, ama ne yazık ki, isabet zamanı sadece 11 tanesi için kaydedildi. Bununla birlikte, "kaydedilen" 11 isabetin tümü "yaklaşık 16:40" ile 17:08 arasında, yani 2. aşamanın başlamasından yarım saat sonra gerçekleşti. Zamanı bilinmeyen, önemli sayıda başka isabetin aynı aralıkta gerçekleştiği varsayılabilir. Bu, savaşın ilk 30-40 dakikasında "Peresvet" in konsantre Japon ateşi altında olduğunu gösteriyor.
Neden tam olarak "Peresvet"? Açıkçası, amiral gemisi Rus gemileri Japonlar için özellikle ilgi çekiciydi. Ancak, yakalama rolünde, yangını hemen önde gelen "Tsarevich" VK Vitgeft'e konsantre etme fırsatı bulamadılar. Filonun genç amiral gemisi Prens Ukhtomsky'nin bayrağı altında seyreden "Peresvet" onlar için hem lezzetli hem de erişilebilir bir hedefi temsil ediyordu. Savaşın başlangıcında, "Peresvet" ve "Mikasa" arasındaki mesafe 42 kablo olarak belirlenirken, H. Togo ve V.K amiral gemileri arasında. Vitgeft yaklaşık 60 kablo idi. Buna ek olarak, 2. aşamadaki savaşın ilk yarım saatinde Peresvet'in Japon nişancılarının ana hedefi olduğu gerçeği, Rus gemilerine isabet istatistikleri ile mükemmel bir şekilde doğrulandı.
Yukarıda belirtildiği gibi, 16:35 - 17:08 döneminde Peresvet'te 11 isabet kaydedildi. Ancak "Tsarevich" e ilk vuruş sadece saat 17: 00'de kaydedildi, muhtemelen bu Rus amiral gemisi daha sonra yoğun ateş altında 17: 40'a yaklaştı. Gerçek şu ki, 17: 00'dan 17: 00'a kadar olan Japon kabuğundan sonra, "Tsarevich" üzerindeki vuruşlar hiç dikkate alınmadı, ancak 17:40 ila 17:40 arasında 18 mermi gemiye çarptı. Savaşın 00. aşamasında, Retvizan ilk mermisini 9:2, Sivastopol'da - 17'te aldı. Tabii ki, yukarıda bahsedilen Rus zırhlılarının saat 20: 17.35'dan itibaren süresi kaydedilmediğini varsayabiliriz. Ama tüm 16. aşama için olanlar var: "Tsarevich" - 30, "Retvizan" - 2 ve "Sevastopol" - 4. Bu nedenle, tüm bu hesapsız mermilerin ilk olarak Rus gemilerine çarptığını varsaysak bile yarım saat sonra, bu durumda "Peresvet" te sadece zaman içinde dikkate alınan daha fazla isabet olur. Ama "Peresvet" başka bir açıklanmayan 9 isabet daha aldı ...
Ne yazık ki, kimse 2. aşamada Pobeda ve Poltava'da böyle bir zamanlamayı tutmadı. Bununla birlikte, savaşın 2. aşamasındaki "Zafer" in Japon nişancılarına çok fazla ilgi göstermediği açıktır - 16:30'dan savaşın sonuna kadar, sadece 5 mermi isabet etti. Başka bir şey, savaşın bu aşamasında 17 isabet alan "Poltava", Lutonin'in hatırlamalarına göre, birincisi Japon ateşinin açılmasından kısa bir süre sonra gemiye çarptı.
Buna göre, Japon ateşinin şu şekilde dağıtıldığını varsaymak yanlış olmaz: yaklaşık 16:35 - 16:40'dan itibaren, baş Japon zırhlıları esas olarak "Peresvet" e ve sonuncusu "Poltava" ya ateş etti. Ardından, saat 17: 00'ye yaklaştıkça, Rus konvoyunun kurşun gemilerine ateş transferi başladı, ancak Japon terminali ona bağlı olduğundan Peresvet'teki atış yoğun kaldı. Peki, saat 17: 30'a yaklaştıkça "Peresvet" üzerindeki ateş zayıfladı ve değerlendirilebildiği kadarıyla 18: 00'a kadar temelde H. Togo hattını kapatan sadece zırhlı kruvazörler ateş ediyordu. Daha sonra, Rus filosunun dönüşünden sonra, "Peresvet" bir süre daha Japon savaş gemilerinin görüş alanına düştü. Bu, elbette, kesinlikle doğru bir yeniden yapılanma değildir: Japonlar düzenli olarak bir Rus gemisinden diğerine ateş aktardı, bu yüzden burada her şey çok kafa karıştırıcı, ancak genel eğilim tam olarak yukarıda açıklandığı gibi görünüyor.
Buna göre, görüyoruz ki Sarı Deniz'deki "Peresvet", Tsushima'daki "Oslyabya" gibi, savaşın ilk 30-40 dakikasında Japon filosundan yoğun ateş altında kaldı. Ancak bir sebepten ötürü, "Oslyabya" ölümcül yaralandı ve öldü ve "Peresvet" Japon yangında hayatta kalabildi, daha fazla savaşa katıldı ve Port Arthur'a dönmeyi başardı. Bu neden oldu?
"Peresvet" e zarar hakkında
Göründüğü kadar şaşırtıcı olduğu gibi, "Peresvet" ve "Oslyabi" nin hasarı korkutucu bir şekilde benzer. Kendiniz karar verin, sevgili okuyucular. Görgü tanıklarına göre, "Oslyabya" ana kalibrenin yay kulesinde 3 isabet ağır mermi aldı, bu da onu etkisiz hale getirdi. İlk iki 305 mm'lik mermiler (veya bir 305 mm ve bir 254 mm), saat 16: 40'ta "Peresvet" e çarptı ... ana kalibrenin pruva kulesine çarptı. Taret hala ateş edebiliyordu, ancak sıkıştığı için dönemedi.
Rus raporları, Oslyabi su hattı alanında, zırhsız pruvada ve 2. kömür ocağı alanında 10 adet ağır mermi vurduğunu rapor ediyor. Japonlar üç isabet aldıklarına ve 305 mm'lik iki merminin burnuna çarptığına inanıyorlar.
Toplamda, 3 ağır mermi "Peresvet" in su hattı alanına çarptı, ikisi geminin zırhsız yayına çarptı. Biri elektroform atölyesinde yay bölmesinin önüne, ikincisi yay bölmesinin arkasında yaşayan güvertede indi. Oslyabey örneğinde olduğu gibi, her iki mermi de zırhsız tarafta su ile dolu büyük delikler açtı, bu da yaşam güvertesini önemli ölçüde suladı. "Oslyabey" örneğinde olduğu gibi, deliklerin yeri onları muharebe koşullarında mühürleme olasılığını dışladı.
Ama görünüşe göre, bu vuruşların sonuçları tamamen farklıydı.
"Peresvet" in su hattı alanındaki ilk isabeti ele alalım. Açıklamalara ve eskizlere bakıldığında, Japon kabuğu Oslyabya'nın isabet ettiği neredeyse aynı yere çarptı - yaşayan güvertedeki su hattında, 1. bölmenin pruvasında. Tek fark, "Peresvet" in sağ tarafta ve "Oslyabya" ile solda dövüşüp almasıydı.
Aynı zamanda, Peresvet'e su girişi dikkat çekici bir şekilde yerelleştirildi. Yay bölmesi, suyun geminin 2. bölmesine yayılmasını önledi ve engelledi, memurların raporları suyun içeriye girmediğini gösteriyor. Böylece, bölme perdesi ve canlı güverte sıkı kalmıştır ve bu isabetin tek sonucu, canlı kompartımanın birinci kompartımanın boşluğunda yaklaşık 0,6 m su basması olmuştur.
Oslyabya zırhlısı farklı bir konudur. İlk bölmesi hasar gördü, böylece su canlı güverte üzerine zırhlı kirişe yayıldı. Ancak bu bile kötü değildi, ancak bu suyun maden makinesi şefi V. Zavarin tarafından kanıtlandığı gibi hemen alt odalara sızmaya başladığı gerçeği. Dahası, hem suyun girdiği binaları (sualtı maden torpido tüplerinin binaları (TA), dinamosların binaları, taret bölmesi) hem de su giriş yollarını (havalandırma şaftlarından) gösterir.
Diyagram şöyledir: V. Zavarin'e göre, mavi - "Peresvet" ve "Oslyabya", kırmızı - "Oslyabya", mavi oklar "Oslyabya" daki suyun geçtiği bölmeleri göstermektedir.
Ne yazık ki, burada bir nüans var: ne yazık ki, yazar, yaşayan güvertedeki 1. perdenin yerini doğru bir şekilde belirleyebildiğinden emin değil.
Açıklamaya göre değerlendirilen "Peresvet" e ikinci vuruşu, zırhsız tarafta olsa da, ana zırh kemerinin üstünde. Gerçek şu ki, görgü tanıklarına göre, ofis bu kabuğun patlamasıyla yok edildi. Sadece şimdi "Peresvet" yaşayan güverte ofis yoktu, ama pil güvertesinde sancak tarafında 2 kadar ofis vardı. Yay kulesinin barbetinin arkasında yer aldılar, ancak ikinci vuruşun yerini belirlemeyi mümkün kılan traverse kadar.
Sunulan şemanın, görgü tanıkları tarafından yapılan "Peresvet" e verilen zararın çizimlerine tam olarak uymaması ilginçtir. Bununla birlikte, görgü tanıklarının açıklamalarına çok fazla karşılık gelmez. Yani, örneğin, Japon kabuğunun ilk vuruşunda, büyük bir delik değil iki tane görüyoruz. Bu tür iki delik tek bir mermi vuruşu ile üretilebilir mi? Aynı zamanda, ofislerden birini yok eden ikinci vuruş, tamamen belirsiz bir şey olarak tasvir ediliyor. Bu şekilde başka tutarsızlıklar var, ancak bunları ayrıntılı olarak analiz etmeyeceğiz.
Her durumda, burundaki ikinci vuruştan "Peresvet" in birincisinden çok daha fazla rahatsızlık verdiği güvenilir bir şekilde bilinmektedir. Su, yaşayan güverte boyunca zırhlı kirişten ve Cherkasov'a göre "yay kirişinin önündeki üçüncü bölme duvarına" yayıldı. Ne yazık ki, V. Krestyaninov ve S. Molodtsov tarafından sağlanan çizimlerden, nerede olduğunu bulmak hiçbir şekilde mümkün değildir. Ancak, görünüşe göre, ana kalibreli kulenin burnuna doğru yerleştirildi. Gerçek şu ki, tanıklıklara göre, "Peresvet" burun 254 mm kulesinin taret bölmesinden çıkmanın tek yolu, tedarik bölmeleriydi, çünkü üstündeki bölmelerde su vardı. Ve bu su sadece canlı güverte üzerine dökülerek oraya ulaşabilir ve 1. vuruştan gelen su akışı yay bölmesi tarafından kısıtlandığından, başka seçenek yoktur.
Sonuç olarak, ofisi yok eden Japon 305 mm'lik mermi, yaşam güvertesinin seviyesinin altında aynı sele neden oldu. Su, bomba ve kartuş dergilerine girdi (ancak hangi silahların yay kasatlarındaki 152 mm toplardan bahsettiğimiz belli değil), taret bölmesi, denizaltı TA ve dinamo bölmeleri. Yani, bu durumda suyun dağılımı "Oslyabya" tarafından alınana çok benzer: her şey onun üzerinde boğuldu.
Sadece "Oslyabe" tüm bu taşkınlar kontrol edilemez bir karakter aldı: suyun gövdeye akışını durdurma girişimlerine rağmen, havalandırma borularından gelmeye devam etti. Ve "Peresvet" de, dinamolar su basmış olsa da, insanlar oradan çıkarılmak zorunda kalsalar da, suyun daha fazla yayılması su geçirmez kapakların kapatılmasıyla tamamen sınırlıydı.
Bu gerçek birçok soruyu gündeme getiriyor. Su hattının altındaki su geçirmez kapakların savaşta Peresvet'e batırılmadığı anlaşılıyor mu? Bu, genel olarak konuşursak, özensizliktir, ancak bu makalenin kapsamı dışındadır. Görgü tanıklarının açıklamalarına göre, durum şöyleydi: TA bölmesinden yaşayan güverteye çıkış olan zırhlı güvertedeki kapak, tesadüfen Oslyab'da olduğu gibi açıldı. Bu kapaktan su torpido tüplerine ve altına, dinamo bölmesine ve oradan da yay 254 mm taretin taret bölmesine girdi. Ancak zırhlı güvertede ve taret bölmesindeki kapaklar kapanır kapanmaz, yaşam güvertesinin altındaki bölmelere su akışı (yukarıdaki şemada noktalı oklarla işaretlenmiştir) tamamen durdu. Havalandırma boruları "Peresvet" "sızdırmadı", buna bağlı olarak, yay geminin bölmeleri sıkı kaldı.
Yazar, "Peresvet" sınıfı gemilerdeki havalandırma sisteminin tasarımını bilmiyor. Ancak sağduyu, böyle bir sistemin geminin hayatta kalabilmesi için bilinen bir tehlike oluşturduğunu ve suyun içinden yayılmasını önlemek için gerekli olduğunu belirtir. Peresvet'teydi, ancak bir nedenden ötürü Oslyab üzerinde çalışmadı: geminin yapım kalitesinin burada suçlandığı varsayılmalıdır.
Bu nedenle, geminin pruvasına çarpan 305 mm'lik iki Japon mermisinin neden olduğu Peresvet'e verilen hasar, canlı güvertenin gövdeden zırhlı traverse taşması ve dinamo bölmesine giren nispeten az miktarda su ile sınırlıydı. Yine de suyun canlı ve zırhlı güverte arasında bulunan bazı alanlara nüfuz etmesi de mümkündür. Ancak raporlarda, dinamoların talihsiz bölümü hariç, zırhlı güverte altındaki selden tek bir söz yok.
"Peresvet" ve "Oslyabi" nin hasarı, konut güverteleri seviyesinde tamir edilemeyen delikler olması bakımından benzerdir. Yani, deniz her iki geminin de yaşayan güvertelerine tamamen serbestçe erişebiliyordu. "Oslyabya" bu süslemesini alırken Ama "Peresvet" in burnunda bir süs yoktu.
Neden?
Dedikleri gibi, tersinden gidelim.
Yaşayan güverte üzerine dökülen su kütleleri, kendi başlarına bir yay döşemesine neden olamazdı. Canlı güverte, zırh kuşağının üst kenarı seviyesinde, diğer bir deyişle, gemi aşırı yüklendiğinde bile, kemerin tamamen suyun altına girdiği yerde, bu güverte deniz seviyesinin sadece santimetre altında olduğu ortaya çıktı. Tabii ki, zayıf bir heyecan bile göz önüne alındığında, geminin ileri hareketi, bu sırada su, yaydaki bir delikten "yakalanıyor" gibi görünüyor, güverte deniz seviyesinin üzerinde kalsa bile, belirli bir miktar su kesinlikle akacaktır. İlginç olan: ve M.P. Sablin ve V.N. Cherkasov, zırhlıların yerleşim güvertelerindeki suyun yaklaşık 60 cm (iki ayak) olduğunu, sadece M.P. Sablin daha sonra suyun geldiğini ve V.N. Cherkasov böyle bir şey bildirmedi.
Ama bu 60 cm nedir? Geminin ölçeğinde - minik. Böyle bir su tabakası, sadece kömür ocaklarının taşması ve 254 mm'lik kule besleme borusu hariç olmak üzere, tüm odalar ve üzerindeki tüm odalar ve yaylı zırhlı kirişle kaplanmış olsa bile, bu durumda toplam su kütlesi 200 tonu aşmadı ve hatta gövdeden ve neredeyse 1. boruya dağıtıldı. Böyle bir yük, elbette, burun üzerinde önemli bir trimiye neden olamazdı. Ve "Peresvet" davasında onu aramadı.
Ama, belki de, "Oslyabya" "Peresvet" den daha fazla yüklü olması nedeniyle yaşayan güverte daha fazla su aldı? Bu sürümü düşünün. "Peresvet" in aşırı inşaat yükü 1 ton, "Oslyabi" - 136 ton, "Oslyabya" kabaca 1 ton daha ağırdı. 734 Mayıs sabahı "Almaz" kruvazörünün verilerine göre "Oslyab" da kömür rezervleri 600 idi. "Peresvet" sınıfı gemilerde günlük tüketim 13-1 ton ve son pasajlarda Oslyabi'de - yaklaşık 415 ton, bu yüzden savaşın başlangıcında gemideki kömür miktarı muhtemelen 100 ile 114 arasında bir yerdeydi. "Peresvet" e gelince, müfettiş Teğmen Tyrtov 100'nin Soruşturma Komisyonunun ifadesine göre, zırhlı yaklaşık 1250 ton kömürle denize çıktı ve savaşın 1. aşamasının başlangıcında daha da fazlaydı "Oslyab" dan daha. Ölçeklerin geri kalanına gelince, ne yazık ki, kesin olarak hiçbir şey söylenemez. Tabii ki, "Oslyabya" bazı su rezervleri ve benzeri olması mümkündür. Ancak bu konuda hiçbir bilgi yoktur, ancak Shantung'daki savaşta fazlalık ağırlıkların "Peresvet" üzerinde olduğu bilinmektedir. Aynı Tyrtov 300, "zırhlıda üç aylık bir tedarik olduğunu" belirtti.
Böylece Shantung ve Tsushima Muharebesi'ndeki "Peresvet" ve "Oslyabi" ağırlıklarındaki farkın 500-600 tondan fazla olmadığı ve bu tür gemilerin yükünün 20,55 ton arttığı göz önüne alınabilir. 1 cm kadar çektiğinde, Peresvet ve Oslyabi arasındaki taslaktaki fark 25-30 cm idi, yani canlı güverte yukarıda açıklanan koşullar altında tamamen su basarsa, Oslyabya Peresvet'ten yaklaşık 100 ton daha fazla su alacaktı. her şey, hatta daha az.
Bu savaş gemisinin Peresvet'ten daha derin suda oturduğu için Oslyabya'ya girebilecek ek su kütlesinin onlarca, belki de yüzlerce ton olarak ölçüldüğü ortaya çıkıyor. Elbette böyle bir fark, Peresvet'in sahip olmaması durumunda Oslyabi için güçlü bir trim görünümüne neden olamazdı. Böylece aşırı yük sürümü kaybolur.
Japon 152-203 mm mermilerden Oslyabi gövdesine herhangi bir ek hasar, üst güvertedeki su miktarında artışa neden olabilir mi? Hayır, yapamadılar. Su hattı alanındaki Oslyabi gövdesine kaç tane kabuk isabet ederse etsin, tek yapabilecekleri su yaşayan güverteye yol açmaktı. Sonuçta, zaten açıktı - 305 mm'lik bir mermiden bir delikten.
Oslyabi'nin pruvası, Fuji'den gözlemlenen geminin pruvasında 305 mm'lik bir merminin bir başka vuruşu sonucu kesilmiş olabilir mi? "Navarin" Ozerov komutanı, zırhlısının zaten zırh plakalarını kaybetmiş olduğu bir kuvvet darbesi aldığını varsaydı:
"Komuta köprüsüne karşı sol taraftaki zırh plakalarının Oslyab'a düştüğüne inanıyorum, çünkü yanan tarafı açıkça gördüm ve sağdaki liste hızlı bir şekilde oluştu."
Alıntıdan da anlaşılacağı gibi, Ozerov'un kendisi düşmüş bir zırh plakası görmedi. Sadece bunun Oslyabi'nin durumunu görerek olduğunu varsaydı. Başka bir deyişle, bu isabetin olup olmadığını bilmiyoruz, yıkıma neden olup olmadığını, hatta zırh plakasından düşüp düşmediğini bilmiyoruz. Ama kesin olarak biliyoruz ... Peresvet benzer bir isabet aldı.
Yaklaşık 16:45'te, 305 mm'lik bir Japon mermisi, yaylı casematın altındaki 229. çerçeve alanında, su hattı boyunca 39 mm'lik zırh kuşağına çarptı. Mermi zırhı delmedi, ancak uzun bir kırılma verdi, bunun sonucunda zırh plakasının bir kısmını kırmayı başardı (1 m yüksekliğinde ve 0,8 m taban noktası aşağı doğru). Sonuç olarak, zırhlıya 2 üst kömür çukuru (her biri 20 ton su) ve iki daha düşük (her biri 60 ton) su baskını yapıldı ve savaş gemisinin gövdesine toplam 160 ton su girdi. Aynı zamanda, zırhlı güverte eğimleri acı çekmedi: su gevşek kapalı boyunlardan aşağı aktı. Ve bu sel, yine, herhangi bir döşemeye neden olmadı, sadece sol taraftaki bölmelerin karşı seli ile kolayca ortadan kaldırılan bir rulo.
Buna göre, "Fuji" den 305 mm'lik başka bir mermi yine de "Oslyabi" nin burnuna çarpıp zırh kuşağına zarar verse bile (ve "Peresvet" de bu sadece zamansız bir sigorta sayesinde gerçekleşmiş olmalıydı) bu savaş gemisinin Tsushima Savaşı'nda aldığı yay üzerindeki süslemenin sebebi - sonuçta, "Peresvet" e benzer bir vuruş böyle bir şeye yol açmadı.
Bu nedenle, pruvada bir süslemenin ortaya çıkması için tek makul açıklama, su hattının altında bulunan Oslyabi'nin yay bölmelerinin kademeli olarak su basmasıdır. Havalandırma boruları yoluyla en yoğun şekilde yayılması muhtemeldir, ancak başka bir sızıntı olması mümkündür - bir düşman kabuğunun patlamasından gevşetilen canlı veya zırhlı güverte ve sadece çatlaklar, çelik sacların sızıntı derzleri.
Yay bölümlerinin taşkın versiyonunun eleştirisi üzerine
Önceki malzemenin tartışmasında, Oslyabi'nin bu tür su baskınlarının güçlü bir trimeye neden olamayacağı, çünkü yay bölümlerinin hacmi yeterli miktarda su almak için çok küçük olduğu fikrini ifade etti. Bu görüşün ne kadar haklı olduğunu anlamak için, Rus-Japon Savaşı'nın başlangıcını, yani Retvizan zırhlısına bir torpido vuruşu hatırlayalım. Bu arada, normal yer değiştirme açısından Oslyabi'den bile daha azdı.
Japon "kundağı motorlu mayın", kasıtlı olarak, "Oslyabyu" daki Japon 305 mm'lik mermiyle aynı yerde. "Retvizan", gövdenin sol yayında, sualtı maden araçlarının odasında (ana kalibrenin yay kulesinin barbetinin önünde yer alıyordu ve arkasında değil) vuruldu. Tabii ki, hasarın boyutu karşılaştırılamazdı: torpido 160 metrekarelik bir delik açtı. ayak, yani yaklaşık 15 metrekare. m, on iki inçlik mermiler, hatta yüksek patlayıcı bile, bunu yapamadılar. Ama sonra ne oldu? Resmi tarih yazımı raporları:
“Derin (9 kulaç) bir demirlemede batan zırhlıdan korkan Retvizan komutanı, filonun şefinden demir atmak için izin istemişti ... komutan bunun tam yoldan girişe gittiğini söyledi: su güvenli bir şekilde geçebilecektir ”.
Fakat Retvizan komutanı neden iç baskına girebileceğinden bu kadar emindi? İşte raporunun bir pasajı:
“Düzeltici 5 metreden fazla beklemiyordu. Sualtı maden araçlarının bir bölümünün su ile sele uğraması nedeniyle, fairway'den geçeceğimi düşündüm ”.
Yani, savaş gemisi komutanı, gemisinin sadece bir bölümünün su baskınının 1,5 metreye kadar bir trim verebileceğine inanıyordu.Ancak, E. N. Shchensnovich'in Pasifik filosunun başına yaptığı rapora göre, aşırı derecede iyimser olduğu ortaya çıktı: aslında, “ Retvizan "1 değil, 3 ve 500 ton kapasiteli" 700 değil, 1000 bölme sular altında kaldı. " Yani, zırhlı, burun bölümlerine 2200 ton su aldı. Ancak E.N. Shchensnovich, sadece bir bölmenin taşmasına dayanarak nerede yanlış hesapladı? Resmi Rus tarih yazımı şu şekildedir:
“Varsayımları, havalandırma borularının savaş gemisindeki kablolarının kusurlu olmasından dolayı gerçekleşmedi: farklı bölmelerin borularının bağlantıları su hattına yakın bir yükseklikte yapıldı ve boruların bağlantısı, bilye bakır içi boş yüzen vanaların yardımıyla yapıldı. su, ama buruşuk ve su tutamadı; ikincisi her zaman geldi, patlamadan zarar görmeyen kadrolara su bastı, bunun sonucunda savaş gemisinin pruvası aşağı ve aşağı battı.
Böylece, "Oslyabi" ve "Retvizan" sorunlarının son derece benzer olduğu söylenebilir. Her iki gemi de liman tarafındaki pruvada delikler aldı. Her iki zırhlıda da havalandırma sistemi yoluyla bozulmamış bölmelere kontrolsüz bir su akışı oldu. Rus resmi tarih yazımı, Retvizan'da suyun "daha yüksek değil, sadece Retvizan'daki konut güvertesine getirilen mayınlar ve asansörler aracılığıyla" sağlandığını, ancak Oslyab'da başkalarının olabileceği anlaşılmalıdır. havalandırma hariç. Sonuç olarak, "Retvizan" yayda koştu ve yay bölmelerine 2 ton su aldı. Fotoğraf, geminin yayının üst güverte seviyesine battığını açıkça göstermektedir.
Taşkın zamanındaki fark dikkat çekicidir. Gerçek şu ki, Retvizan bir mayın tarafından patlatıldıktan sonra 2 saatten biraz daha az bir süre burnu ile karaya oturdu ve Oslyabya 25 mm'lik merminin vurduğu andan itibaren sadece 305 dakika içinde “şahinlere kadar” suya girdi. burun ucuna. Ama burada, büyük olasılıkla, durum buydu.
Retvizan çapadayken, suyun gemiye akışını önemli ölçüde sınırlayan deliğine yelken açmak mümkün oldu. Muhtemelen, bu yüzden trimin çok büyük olmadığını gören E.N. Shchensnovich, iç yola girmeyi planladı. Eğer zırhlısı hemen üst güvertedeki suya oturduysa, böyle bir fikir elbette ortaya çıkamazdı. Ancak "Retvizan" harekete geçtiğinde, kırılgan bariyerden su akışı yoğunlaştı ve pruvadaki trim hızla büyümeye başladı, bu da zırhlıyı karaya çıkardı. Başka bir deyişle, mayın patlamasının hasarlı tarafın bulunduğu bölgede hızla sular altında kaldığı varsayılmalıdır, ancak daha fazla su girişi yara yelkeniyle durduruldu: ancak savaş gemisi hareket etmeye başladığında önemli ölçüde arttı.
Oslyabya hiç demirlemiyordu, ancak deliğinin hiçbir şeyle kapatılmamasına rağmen oldukça taze bir denizde yelken açıyordu. Buna ek olarak, Retvizan'ın 15 su geçirmez bölmeye ve Oslyabya'ya - sadece 10'a bölündüğünü dikkate almak gerekir - Oslyabi'nin kazan odalarına kadar yayı, bu tür 3 bölmeye ayrılmıştır: koç, yay mühimmat dergileri ve taret yayı, Retvizan'ın burnunda sel oranını da etkileyebilecek altı su geçirmez bölme vardı. Ve elbette, Oslyabya, yayıyla Retvizan kadar inmedi - üst güverte seviyesine değil, sadece 3 m içindeki bir düzeltmeye karşılık gelen satırlara, belki biraz daha fazla.
10. kömür çukuruna girme hakkında
10. kömür çukuru "Oslyabi" alanına girmeyi düşünmeye devam ediyor. Milletvekili Sablin, bu isabetin zırhı kırdığına inanıyordu. Ama orada mıydı? Ve eğer öyleyse, hangisi? Bir Japon mermisi, "Peresvet" ile nasıl gerçekleştiğine benzer bir zırh parçasını kırabilir. 229 mm'lik zırh plakasını gevşetebilir ve böylece Oslyabi gövdesine suyun akmasına neden olabilir. Aslında Japon kabuğunun 229 mm'ye değil, 102 mm'lik plakaya vurması ve delinmesi / gevşetilmesi / ayrılması da mümkündür. "Peresvet" örneği, "Oslyabya" ya böyle bir isabetin, 229 mm'lik zırh plakasının kenarının hemen üzerinde meydana gelmesi durumunda, deliğin "mükemmel" suyla doldurulduğunu gösterir.
Özellikle Oslyabya ekibinin hayatta kalan üyeleri sadece 10. çukurun selinden ve altındaki yedek çukur odasından bahsettiğinden, orada devasa bir delik olmadığı varsayılmalıdır. Su basmış 2 alt ve 2 batık üst kömür çukuru ile Peresvet'ten daha fazla su akması olası değildir. Ama dikkat "Peresvet" karşı sel baskın hızla sancak silindiri kaldırılırken, "Oslyab" nedense hiç başarı elde etmedi.
"Peresvet" içindeki diğer hitler
Bunlardan sadece 3 sonuçtan bahsetmeye değer. 152-254 mm kalibrelik iki mermi (daha kesin olarak, ne yazık ki, belirlemek mümkün değildi) su hattının altındaki 178 mm'lik bir zırh kuşağına indi. Zırh plakaları darbeye şerefle dayanıyordu: isabet alanlarındaki ahşap ve bakır kılıflar tahrip edilmiş ve gömlek, beş çerçeve ve zırhın arkasındaki perdeler bükülmüş olsa da, su gövdeye girmedi. Bilinmeyen kalibreli bir başka mermi, 75 mm'lik silahın # 17 altındaki su hattında Peresvet'e çarptı, yani orta baca bölgesinde ve aynı zamanda fark edilebilir bir zarara neden olmadı.
Tekne, casemates, güverte evleri ve geminin diğer kısımlarındaki diğer isabetler, tesadüfen ve "Oslyabya" daki benzer isabetler gibi, batmazlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olamaz ve bu nedenle bu makaledeki yazar tarafından dikkate alınmayacaktır. Ama sevgili okuyucuların dikkatini çekmek istediğim bir nüans var.
Ana düşmanların savaşında 37 düşman mermisi 35 tanesi "Peresvet" e çarptı. Bunlardan sadece 6 tanesi su hattı bölgesine çarptı, bunlardan 4'ü zırhlı kayışta. Ve sadece bir büyük kalibreli mermi, zırh kuşağına çarparak hasara yol açmayı başardı (kömür çukurlarının taşması).
Bu istatistikler Oslyabya'nın su hattı alanında 152-203 mm mühimmat ile çok fazla hasar aldığını düşünenler tarafından daima dikkate alınmalıdır. Oslyabya düşman mermileriyle bombalanmış olsa bile, (çok fantastik bir varsayım) Peresvet'ten bir buçuk kat daha fazla isabet alsa bile, bu 9 mm mermilerin isabetlerini hesaba katarak, yine de istatistiksel olarak su hattı alanında 305 isabet veriyor " Fuji "nin üçte ikisi hala zırhlı kemerde olmak zorundaydı. Ve orta kalibreli mermiler Oslyabi zırhını geçemedi. Ve bu nedenle, "altı ve sekiz inçlik mermilerin dolu" geminin kaldırma kuvvetinde gözle görülür bir hasara yol açacağı son derece şüphelidir.
Önemli faktör
V.N. Cherkasov:
“Geceleri, bir günlük savaştan sonra, aşağıdaki fenomen gözlemlendi: bir düşman muhripi ortaya çıktığında, dümeni gemiye koyduklarında ve muhrip kıçını gösterdiklerinde, Peresvet yavaşça dönüşün ters yönünde dönmeye başladı; Sonuç olarak, canlı güvertede duran su bir taraftan diğer tarafa doğru dönmeye başladı ve böylece banka açısını artırdı. Rulo 7-8 dereceye ulaştı, savaş gemisi bu pozisyonda kaldı ve dümen geri çekilinceye kadar düzelme ya da daha fazla yuvarlanma dürtüsü yoktu; daha sonra zırhlı zıt yönde dönmeye başladı ve yine 7-8 dereceye ulaştı ”.
Peresvet'teki bankanın daha erken ortaya çıktığı söylenmelidir: Teğmen Tyrtov II, ana kuvvetlerin savaşı sırasında "doğru nişanlamayı engelleyen önemli bir bankanın" ortaya çıktığını kaydetti.
Bulgular
Yazarın hipotezine göre, ne "Peresvet" ne de "Oslyabya" bu projenin iyi inşa edilmiş bir gemisinin batması gereken herhangi bir zarar görmedi. Ancak Peresvet'i inşa eden Baltiysky Zavod, beynine oldukça iyi bir inşaat kalitesi sağlamayı başardı ve bunun sonucu olarak “İngiliz ilkesine” göre inşa edilen koruması normal çalıştı. Teknenin zırhsız kısımlarındaki hasar, zırhlı güverte altında (daha ziyade konutun altında bile) bulunan yay bölmelerinin taşmasına neden olmadı. Geminin yaşayan güvertede aldığı nispeten az miktarda su, bir yay döşemesine neden olmadı. Ve bir sonraki düşman mermi zırh kuşağına zarar verdiğinde, suyun kömür çukurlarına ve geminin rulosuna akmasına neden olduğunda, bu rulo hızlı bir şekilde karşı sel baskınına uğradı. Ancak daha sonra, gemi belirli bir ölçüde kömür ve mühimmatın bir kısmını tükettiğinde, liste tekrar göründü, ancak gemiyi imha ile tehdit etmedi.
"Oslyabya" başka bir konudur. Bu gemi, her bakımdan Baltık tersanesinden daha aşağı olan Yeni Amirallik tersanesinde inşa edildi. İnşaat aşırı yükündeki farktan daha önce bahsedilmişti: "Oslyabya" yaklaşık 600 ton daha ağır çıktı. Aynı zamanda, Yeni Amirallik "uzmanları" bir gemi inşa ederken ("Oslyabya"), Baltık Tersanesi aslında iki tane inşa etti: "Peresvet" ve "Pobeda". Ayrıca "Oslyabya" nın yapıldığı malzemelerin kalitesi ve işin kendisinin kalitesi hakkında birçok şikayet vardı ... Su hattının altında bulunan "Peresvet" in burun bölmeleri gerginliği korudu, ancak taret bölmesindeki "Oslyabya" ve arkasında bulunan bölmeler havalandırma yoluyla su verildi.
Bütün bunlar, kaynaklar tarafından onaylanan gerçeklerdir ve daha sonra hipotezler gelir. Daha önce de belirtildiği gibi, yazar, suyun aynı hatalı havalandırma yoluyla Oslyabi'nin diğer nazal bölmelerine de nüfuz ettiğini ve yavaş yavaş sular altında kaldığını varsayar. Bu, bir yay döşemesinin ortaya çıkmasına neden oldu, bunun sonucunda canlı güverte deniz seviyesine göre kademeli olarak alçak ve alçaldı ve üzerindeki su kütlesi arttı. Bu arada, "Oslyabi" nin yaşayan güvertesindeki su kütlesindeki artış MP Sablin tarafından kaydedildi.
Sonuç sinerjistik bir etkidir. Yay bölmeleri ne kadar fazla boğulursa, trim o kadar artar ve canlı güverteye daha fazla su girer. Ve yaşayan güverteye ne kadar çok su girerse, havalandırma sisteminden o kadar hızlı akar, güvertedeki çatlaklar vb. sintine bölmelerini ısıtır. Sonuç olarak, yay üzerindeki trim hızla arttı ve Oslyabi'nin yaşayan güvertesine Peresvet'in aldığından çok daha fazla su girdi.
İkinci Japon mermisi 10. kömür çukuru alanında sellere neden olduğunda, Oslyabya liman tarafına yatırıldı ve tam olarak VN Cherkasov'un tarif ettiği gibi oldu: Yaşam güvertesindeki su kütleleri sol tarafa taştı ve böylece rulo önemli ölçüde arttı. ... Yani, 10. kömür çukurunun ve yedek çukur odasının seli, VN Cherkasov tarafından sunulan "Peresvet" in "dümenini döndürme" rolünü oynadı.
Yaşayan güvertedeki "Peresvet" in çok fazla suyu yoktu ve "taşırken" 7-8 derecelik bir rulo verdi. Ancak "Oslyabi" nin canlı güvertede çok daha fazla suyu vardı, bu da gemi filodan çıktığı zamana kadar rulodaki 12 dereceye kadar artışa katkıda bulundu. Karşı akış Oslyaba'ya yardım edemedi, çünkü muhtemelen sadece 10. kömür ocağına giren su dikkate alındı ve yaşayan güvertede taşan su kütleleri dikkate alınmadı. Ya da vardı, ama karşılık gelen ölçeğin karşı akışını organize etmek için zamanları yoktu.
Aslında, sadece bir soru ortaya çıkar: Oslyabi havalandırma arızaları ölçeği. Suyun bölmelerden yayılmasını kısıtlamak mümkün değilse, geminin pruvasında 305 mm'lik bir merminin tek bir vuruşunun onun için ölümcül bir yara olduğu düşünülmelidir. Bu durumda, Oslyabya'ya daha fazla mermi vurmasa bile, zırhlı hala mahkum olurdu. "Retvizan" örneğinde olduğu gibi, su savaş gemisinin yay bölmelerinden yavaş yavaş yayılacak ve "Oslyabya" yay üzerinde büyük bir döşeme ile batmış olacaktı. Bu versiyon en gerçekçi görünüyor, çünkü mayın makinesi şefi V. Zavarin, bunun için açıkça çaba sarf etmesine rağmen, bölmelerin taşmasını havalandırma yoluyla durdurma fırsatı bulamadı.
Bununla birlikte, suyun yayılması durdurulabilirse (şüpheli), o zaman Oslyabi'nin sol tarafındaki hasarlı topçu limanları geminin kararı oldu. Önceki makalede daha önce de belirtildiği gibi, Oslyabya yayıyla sıralara düştükten sonra, liman tarafı silah limanları suya yakındı ve hava taze olduğu için su basmaya başladı. Onları tamir etme girişimleri başarısız oldu, geminin ölümüne mahkum olan batarya güvertesine su yayıldı. Ancak her iki durumda da, filo zırhlısı Oslyabya'nın ölümünün temel nedeni, yazara göre, havalandırma sisteminde bir arıza ve muhtemelen binadaki diğer kusurları, yay bölümlerinin sıkılığını kaybettiği ve suyla su bastığı düşünülmelidir.
28 Temmuz Shantung'daki "Peresvet" silah limanlarındaki savaşta da terkedilmişliğe düşmesi ilginçtir. Ancak, göze çarpan bir süslemenin olmaması ve gemi listesinin 7-8 dereceyi geçmemesi nedeniyle, bu gemiyi hiç tehdit etmedi.
Biraz alternatif
Bir an için Oslyabi yerine Tsushima Savaşı'ndaki Rus gemilerinin saflarında Peresvet olduğunu hayal edelim. Bu durumda ne olur? Boşver! Zırhsız liman tarafında bir delik açılmış olan gemi, yaşayan güvertede az miktarda su alacaktı. Ve bu su nispeten küçük olduğu için, 10. kazan çukurunun alanına girmek sadece kısa süreli bir ruloya yol açacaktı, bu da kısa süre sonra karşı akışla ayrıştırılacaktı. "Oslyabi" yerine "Peresvet" sadece ölmekle kalmaz, aynı zamanda düzensiz olmazdı ve savaşmaya devam ederdi.
Ama Sarı Deniz'de savaşıyorsa, "Oslyaby" ye ne oldu? Evet, Tsushima savaşında olduğu gibi. Su hattında üç adet 305 mm'lik mermi almış olan gemi, yay bölmelerinin sıkılığını da kaybedecek ve yayı şahinlere inecekti. Suyun yayılmasının hala sınırlı olabileceğini varsayarsak, belki de, bankanın kömür çukurlarındaki selden zamanında düzeltilmesi nedeniyle Tsushima Savaşı'nda serbest bırakılmasından biraz daha uzun sürecekti. Ama o zaman bile "Oslyabya" er ya da geç sol ya da sağ tarafa bir rulo alacaktı ve dümen "Peresvet" ile benzetilmiş olsa bile, daha sonra silah portları su ile doldu ve devrilecekti. Yazar, suyun havalandırma boruları ve diğer "sızıntılar" yoluyla yayılmasının geri döndürülemez hale geldiği varsayımında haklıysa, rulonun zamanında düzleştirilmesi bile gemiye en fazla 40-50 dakikalık bir hayat verecektir, daha sonra herhangi bir rulo olmadan dibe gidecektir. ...
Böylece, yazara göre, aniden, bir sihirli değnek dalgası ile, bir mucize oldu ve "Peresvet" ve "Oslyabya" savaşlarındaki yerleri değiştirdiyse, "Peresvet" kesinlikle ana kuvvetlerin savaşının ilk saatinden sonra hayatta kalacaktı ve eğer gelecekte öldü, o zaman sadece diğer hit sonucu, hangi "Oslyaba" artık gerekli. Ancak "Oslyabi" için Shantung'daki savaş bir ölüm cezası haline gelmiş olsa da, belki de Tsushima'da olduğu kadar çabuk gerçekleştirilmezdi.
"Peresvet" ve "Zafer". Bu gemiler Tsushima savaşının başlangıcında Japon gemilerinin ateşinden sağ çıkmış olabilirdi.
Bazı sonuçlar
Yorumlarda bu konuda ne yazacakları hakkında iyi bir fikrim var, ama ... Bu fırsatı değerlendirerek, uzun süredir klasik hale gelen 2. Pasifik filosu ZP Rozhestvensky'nin komutanına karşı birkaç suçlamanın yasallığını düşünelim.
Genellikle "Oslyabi" nin ölüm sebebinin geminin aşırı yüklenmesi olduğu ve zırh kemerinin suyun altına girmesine neden olduğu iddia ediliyor. Ancak "Oslyabi" nin taslağını "Peresvet" seviyesine düşürmek için, kömür arzını normalden çok daha düşük, yaklaşık 700 tona düşürmüş olmalı ve bu bir suçtu: Savaştan döndüğünde "Peresvet" in kömür çukurlarının Port Arthur'daki Shantung'da 1 ton kömürle savaşa girmesine rağmen neredeyse boştu. Açıkçası, 500 ton kömür ile "Oslyabya" Vladivostok ulaşmak için tek bir şansı yoktu.
Ancak Diyelim ki ZP Rozhestvensky, Oslyabya'nın Peresvet seviyesinde yağış elde edecek şekilde boşaltılmasını emretti. Bununla ne elde ederdi? Peresvet'in ofisini tahrip eden kabuğun ana zırh kemeri üzerinde patladığını ve sonuç olarak, görünüşte boşaltılmış geminin konut güvertesi boyunca büyük bir sel aldığını hatırlayalım. Yani, 28 Temmuz 1904'teki "Peresvet" taslağının bile, ana zırh kemerinin, Shantung'daki savaşın nispeten sakin denizinde bile, zırh plakalarının üstündeki deliklerden taşmayı önleyecek kadar yükselmesini garanti etmediğini anlamalısınız. Tsushima savaşında, heyecan daha ciddiydi ve en azından Oslyabi'nin zırh kemerinin üstündeki deliklerin su tarafından boğulmayacağına dair bir umut gölgesine sahip olmak için, tüm kömür rezervlerini tamamen boşaltmak ve savaş gemisini yedekte savaşa götürmek gerekiyordu ...
Ve ilerisi. Yazar asla ZP Rozhdestvensky'nin Tsushima'daki ana güçlerin savaşından önce filosunu ideal olarak yeniden inşa ettiğini iddia etmedi. Kuşkusuz, Rus komutanı yanıldı, manevrayı yanlış hesapladı, bunun sonucunda Oryol'un saflarda yer almak için zamanı yoktu. Bu hata, bir şekilde amiralinin hatasına (hızı azaltmak, sola hareket etmek, vb.) Yanlış bir şekilde tepki vermek yerine, bir çarpışmadan kaçınmak için ileriye doğru yürüyen Oslyabi Baer komutanının "eylemsizliği" ile ağırlaştı. savaş gemisini tam anlamıyla durdurarak keskin bir şekilde yavaşlamak zorunda kaldı. Ancak her durumda, Kartal'ın "kümelenmesi" ve 2. zırhlı müfrezenin öncü gemileri için ön koşulları yaratan ZP Rozhestvensky idi.
Ancak, yaygın inanışın aksine, bu hata Oslyabi'nin ölümüne neden olmadı. Eğer bir mucize ile "Oslyabi" yerine "Peresvet" ya da "Zafer" olsaydı, 14.40 Mayıs 14'te geminin alabora olması ve geminin batması ile ilgili bir trajedi olmazdı. Savaşın ilk yarım saatinde "Oslyabya" nın aldığı hasar, bu tip bir geminin ölümüne yol açmamalıydı (elbette yüksek kaliteli inşaatlara tabi).
Ve son şey. Bugün, Borodino ve Oslyabyu tipinin filo zırhlılarını ayrı bir filoya ayırarak Tsushima'yı nasıl geçeceğini tartışırken, ikincisinin çok geleneksel bir savaş birimi olduğunu anlamalıyız. Yazarın hipotezine göre, tamamen zamansız bir ölüm için Oslyaba, geminin su hattındaki 305 mm'lik bir Japon kabuğunun sadece gövdenin zırhsız yay kısmına başarılı bir şekilde çarpmasına ihtiyaç duydu. Yeni Admiralty'nin bungerleri sayesinde.
Ve siz, sevgili okuyucular, ilginiz için teşekkür ederiz!