Alopesi yani saç dökülmesi, belli bazı kemoterapi ilaçlarının kullanımı ile ortaya çıkar. Saç dökülmesi geçici bir yan etkidir ve saçta seyrelmeden tamamen kelliğe kadar çeşitli dereceleri vardır.
Saç dökülmesi, ilacı kullanmaya başladığınızdan 10 ile 21 gün sonra başlayabilir. Gördüğünüz kemoterapinin türüne göre toplam bir ya da iki ay içinde tamamlanır. Dökülme vücudunuzdaki kıllarda da görülebilir. Nadiren de olsa kaş ve kirpikleriniz, sakal ve bıyıklarınız, yüzünüz, kollarınız, bacaklarınız koltukaltlarınız veya kasıklarınızdaki kıllarda da dökülmeler olabilir. Ancak, dökülme sıklıkla önce saçlarda başlar. Kemoterapi tedaviniz devam ederken, saçlarınız tekrar çıkmaya başlayabilir ancak süreç yavaş işler. Birçok hasta, saçlarının dökülmesinden üzüntü duyar. Bu, kemoterapi tedavisinin en zor kısmıdır. Ancak saçlarınız, kemoterapi tedavisi sona erdikten 2-3 ay sonra tekrar çıkacak ve uzayacaktır. Yeni çıkan saçlarınız eskisi gibi gözükmeyebilir. Kalın telli bir saç ince telli, koyu renk saç açık renk, kıvırcık bir saç düz olabilir. Saçının eski halinden sıkılanlar için bu durum mutluluk verici olabilir.
Alopesi ile nasıl baş edebiliriz?
Öncelikle doktorunuzla konuşarak konu hakkında bilgi alın.
Saç dükülmesini önleyen veya azaltan saçlı deriyi soğutma yönteminin sizin için uygun olup olmadığını sorun. Bu yöntemde özel bir cihaz ve bu cihaza bağlı soğutucu şapka kullanılır. Siz kemoterapi alırken, başınıza bir cihaza bağlı özel şapka takılır ve saçlı deriniz kemoterapinin etkisinden korunur. Başarı oranı %80’ler düzeyindedir. Dignicap isimli bu cihaz ve uygulama için daha fazla bilgi istiyorsanız tıklayın.
Eğer bir peruk takmayı planlıyorsanız, saçlarınız dökülmeden kendi saçlarınızın renginde ve şeklinde bir peruk seçebilir, kuaföre giderek peruğu istediğiniz şekilde biçimlendirebilirsiniz. Sadece, kafa derinize zarar vermeyecek rahat bir peruk seçtiğinizden emin olun.
Saçlarınızı kısa kestirmek veya kazıtmak, saç dökülmesini kontrol altında tuttuğunuz hissi verebilir, bu durumla baş etmeyi kolaylaştırabilir. Eğer kazıtmayı düşünüyorsanız, elektrikli tıraş makinesi kullanmayı unutmayın.
Kimyasal içeriği yoğun şampuanları kullanmamalısınız. Saçlarınızı yumuşak hareketlerle okşar gibi kurulamalı, ovalama hareketini uygulamamalısınız.
Kafa derinizi ve cildinizi korumak isteyebilirsiniz. Başınızı bir eşarpla veya şapka ile örtebilir, cilt koruma faktörü olan ürünleri kullanarak güneşin etkilerinden korunabilirsiniz. Unutmayın ki, bu dönemde cildiniz hassas olur. Bu nedenle, dış etkenlere karşı korunma önlemi almak yararınıza olacaktır.
Başınız için saten bir yastık, pamuklu bir yastığa göre daha az sürtünme oluşturur. Buda, sizin kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlar.
Saç dökülmesinin, kemoterapi tedavisinde geçici bir yan etki olduğunu unutmayın.
Saç dökülmesi, kendinize olan hislerinizi değiştirebilir. Bu hisler, sizi önemli şeyleri yapmaktan alıkoyuyorsa, kendinizi üzgün veya kızgın hissediyorsanız, endişeli iseniz, kemoterapi tedavisinde saçları dökülen yakın bir arkadaşınız, akrabanız veya sizi tedavi eden doktorunuzla görüşmelisiniz. Hissettiklerinizi paylaşmak sizi rahatlatacaktır.
Saç dökülmesine sebep olan kemoterapi ajanları nelerdir?
Yüksek olasılıkla saç dökülmesine sebep olan ajanlar:
- Siklofosfamid
- Epirubisin
- Paklitaksel
- Daunorubisin
- Etoposid
- Doksorubisin
- Ifosfamid
Orta olasılıkla saç dökülmesine sebep olan ajanlar:
- Actinomisin-D
- Idarubisin
- Mitoxantron
- Vinkristin
- Sisplatin
- Metotreksat
- Nitrogen mustard
- Venorelbin
- 5-fluorouracil
- Mitomisiin
- Vinblastin
Düşük olasılıkla saç dökülmesine sebep olan ajanlar:
- Bleomisin
- Karmustin
- Dakarbazin
- Melfalan
- 6-thioguanin
- Busulfan
- Klorambusil
- L-asparaginas
- 6-merkaptopurin
- Thiotepa
- Karboplatin
- Sitarabin
- Lomustin
- Procarbazin
Doktorunuza başvurun
Günlük yaşantınızı etkileyen bir durum söz konusu olduğunda, doktorunuza başvurmalısınız. Doktorunuzdan habersiz asla kendi başınıza kulaktan dolma tavsiyeleri uygulamayınız. Doktorunuz, gereken tetkikleri yaparak gerekli gördüğü ilaveleri ve/veya değişiklikleri yapacaktır.