DNA Ne Kadar Süre Korunabilir? Jurassic Park Gerçek Olabilir Mi?
Jurassic World, 2015 yılında müthiş bir izlenme grafiği çizerek gösterime girdi. Peki dinozorları filmdeki gibi yeniden hayata döndürebilir miyiz?
Jurassic Park'ta bilim insanları, kehribar içindeki sivrisineklerin midelerindeki emilmiş kandan 80 milyon yıllık dinozor DNA'larını çıkarıyor. Gerçekte ise bu pek mümkün değil; çünkü DNA’nın 65 milyon yıl önce yok olmuş dinozorlardan günümüze kadar korunmuş olması teorik olarak imkansız.
Bir zamanlar Yeni Zelanda'da yaşamış ve soyları tükenmiş uçamayan bir kuş takımı olan moa isimli hayvanlardan elde edilen DNA'nın bozulma oranı ölçen bilim insanları, DNA'nın yarı ömrünü 521 yıl olarak belirlediler.
Yani DNA’da var olan bağların yarısı, canlının ölümünden sonraki 521 yılda bozunuyor. Geriye kalanların yarısının bozunması bir 521 yıl daha alıyor. Ondan geri kalanın yarısının bozunması da... Bu böyle devam ediyor. Bu da, kusursuz şartlar altında bile DNA bağlarının en fazla 6,8 milyon yıl içerisinde tamamen yok olacağı anlamına geliyor. Yani 6,8 milyon yıl, DNA'nın teorik olarak korunabileceği maksimum süre dilimi.
Ancak doğadaki şartlar, neredeyse hiçbir zaman kusursuz değildir. Sıcaklıklar, oksitlenme ve diğer çevresel etmenler, bozulma oranlarını hızlandırmaktadır. DNA muhafazasını etkileyen diğer etmenler arasında kazıdan sonraki saklama zamanı, toprak kimyası ve hatta türün yılın hangi zamanında öldüğü gibi çok sayıda faktör var. Bu nedenlerle, pratikte baktığımızda DNA, çoğu zaman en fazla 1 milyon yıldan tamamen yok olmaktadır.
Gerçekten de, Grönland buzları altından çıkarılan çok iyi korunmuş böcek ve bitkilerden elde edilen en eski DNA örnekleri 800.000 yıla kadar uzanıyor. En eski DNA'lardan bir diğeri ise 700.000 yıl öncesinden kalma bir at fosilinden ve 1.2 milyon yıl öncesine ait bir mamut fosilinden! Ancak bunlar ekstrem düzeyde iyi korunmuş örnekler; normalde birçok türün bu kadar iyi korunması olası değil.
Dolayısıyla Jurassic Park'ın dinozorların dönüşünü pek de bilimsel bir temele oturttuğunu söylemek pek mümkün değil; zira filmin sözünü ettiği dinozorlar, DNA'nın korunabileceği teorik limitten bile 10 kat eski bir tarihe sahip.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Filmlerden ötürü yaygın olarak inanılan hatalı bilgilerden 15 tanesini buradan okuyabilirsiniz.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 30
- 7
- 7
- 5
- 4
- 4
- 3
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/04/2024 03:39:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4241
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.