Lübnan siyaset sahnesi, cumhurbaşkanlığı krizinde son dönemde yeni ittifaklarla hareketli günler yaşadı. Bugün parlamentoda gerçekleştirilecek oturumda, ülkedeki çok parçalı siyasi oluşumların son gelişmeler ve değişimler karşısında nasıl tavır alacağını ortaya koyacak.
Baabda Cumhurbaşkanlığı Sarayı'ndaki koltuğun 21 aydır boş kalmasının ana nedeni beş başlıkta toplanıyor:
Cumhurbaşkanı neden seçilemiyor?
Lübnan'da 1943 yılındaki milli mutabakata göre, parlamentodaki koltuk dağılımından en küçük memur atamalarına kadar her şey mezhep temelli kotalarla belirleniyor. Meclis tarafından seçilen cumhurbaşkanının "Maruni Hristiyan" olması gerekirken, meclis başkanının "Şii", başbakanın ise "Sünni" olması gerekiyor.
Cumhurbaşkanını seçecek parlamento yapısı nasıldır?
Parlamentoda 128 milletvekili bulunuyor. Anayasa gereği, 64 kontenjan Hristiyanlara, 64 Müslümanlara ayrılmış durumda. Meclis'teki son durumda Hristiyan kontenjanı 34 Maruni, 14 Rum Ortodoks, 8 Rum Katolik, 5 Ermeni Ortodoks, 1 Ermeni Katolik ve 2 diğer Hristiyan azınlıklar şeklinde bulunuyor. 64 kişilik Müslüman kontenjanında ise 27 Sünni, 27 Şii, 8 Dürzi, 2 Nusayri bulunuyor.
14 Mart, 8 Mart blokları nelerdir?
Meclisteki siyasi partiler, 8 Mart ve 14 Mart, iki ana blok altında toplanıyor.
14 Mart Bloğu, 2005’te eski Başbakan Refik Hariri'nin suikast sonucu öldürülmesinin ardından oğlu Saad Hariri önderliğinde Suriye'ye karşı gerçekleşen "Sedir Devrimi" ile kuruldu.
8 Mart grubu ise Suriye rejimi yanlısı ve batı karşıtı gruplardan oluşuyor. Suriye'de 400 bine yaklaşan sivilin ölümünde ve 5 milyona yakın kişinin yerinden edilmesinde rejim güçleri ile aynı safta bulunan Hizbullah ve cumhurbaşkanı adayı Mişel Avn da bu grupta yer alıyor.
Krizde son yaşanan gelişmeler neler?
14 Mart hareketinin lideri Saad Hariri, rakip siyasi bloktan Beşşar Esed'e yakınlığıyla tanınan Marada Hareketi lideri Maruni Hristiyan Süleyman Franci'yi cumhurbaşkanı adayı olarak teklif etti.
14 Mart bloğunun cumhurbaşkanı adayı Lübnan Güçleri lideri Samir Caca ise Franci'nin adaylığına karşı çıkarak, iç savaş sırasındaki kanlı rakibi Ulusal Özgürlük Hareketi lideri Avn'a destek verdiğini açıkladı.
Bugünkü oturumda neler bekleniyor?
Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah, kendisinin de desteklediği 8 Mart bloğundan Mişel Avn'ın cumhurbaşkanı seçilmesinin kesinleşmesi halinde parlamentodaki oturuma katılacaklarını aksi takdirde cumhurbaşkanlığı krizinin uzayabileceği mesajını verdi.
Farklı siyasi gruplardan Hizbullah’ın bu açıklamasına tepki gelmesine rağmen, söz konusu siyasi partilerin parlamentodaki bugünkü oturumunda cumhurbaşkanının seçilip seçilemeyeceği merak ediliyor.