Talatın kazanması için Türkiyeye yem
Hristofyas ve Talatın anlaştıkları 29 Ocak 2010 tarihli yakınlaşma belgesinin ilk iki satırı gerçekten tüyler ürperticidir: Kıbrıs Rum tarafı Türk vatandaşların Kıbrısın tüm hükümranlığında dört özgürlükten faydalanmasını prensipte (in principle) kabul eder.
Dört Özgürlüğü ve Deniz Hukukunu neden verdi? (Makarios Drusiotis)Yani Türk vatandaşları, Türkiye ABye üye olsun olmasın, -önkoşullar altında- Avrupa vatandaşı statüsüne sahip olacaklar. Konu Hristofyasın Ulusal Konsey üyelerine son toplantıda verdiği belgelerle ortaya çıktı. Hristofyas Ocak 2010 tarihinde Talat ile yapmış olduğu yoğunlaştırılmış müzakerelerin son gününde neden ve nasıl böyle bir şeyi kabul edip ortak belgeye dahil ederken, Kıbrıs Rum tarafı için elverişli olan ve Eroğlunu gerilemekle suçladığı yönetim başlığında Talat ile vardığı diğer yakınlaşmaları neden kaydetmeyi inatla reddetti? Neden önceliği yönetimdeki yakınlaşmalar değil de, Kıbrıstaki Türk vatandaşlarının haklarını prensipte kabul etmekti? Politis gazetesi bu tuhaf anlaşmayı gözler önüne seriyor ve tamamıyla ilginç perde gerisine ışık tutuyor: Hristofyas ilk başlarda, Cumhurbaşkanı olarak beş yıllık görev süresini tüketmeyi hedeflemişti. Kıbrıs sorununu çözümü (eğer bunu başaracaksa) onun için ikincil öneme sahipti ve çözümü görevinin sonuna bıraktı. Mehmet Ali Talata göre Hristofyas müzakerelerin ilk aşamalarında ona, amacının 2012de çözüme varmak olduğunu ve kısa süreçler için gelişmeleri zorlamamasını söylemişti. Uluslararası faktör (BM, ABD ve AB), Talatın görev süresinin dolacağı Nisan 2010 tarihinden önce çözüm için baskı yapıyordu. Konjonktür Hristofyas için çok uygundu. İki toplumun liderliğinde aynı ideolojiye sahip iki kişi vardı, Nikos Anastasiadis onu destekliyordu ve Türkiye Avrupa perspektifini canlandırmak istiyordu. Kıbrısta başka hiçbir Cumhurbaşkanı, Hristofyasın sahip olduğu konjonktüre sahip olmamıştı. 2010 yılı dönüm noktası 2009 yılının sonbaharında uluslar arası faktörün işgal bölgelerindeki seçimlerden önce süreci tırmandırma niyeti açığa çıkmıştı. Hristofyas takvimler ve hakemlik olmadan Kıbrıslı süreç söylemiyle buna tepki gösterdi. Kraliçe Elizabeth gibi olan ve sadece Kıbrıs sorununun çözümü ile meşgul olan Talatın aksine, kendisinin yönettiği bir devleti olduğunu söyledi. Eylül 2009 tarihinde BM Genel Kurulundaki konuşmasında BMnin arabuluculuk imkanını dahi dışta bıraktı, New Yorkta, Ban Ki Moon ve Talat ile görüşmeyi reddetti ve New York yerine Kübaya gitti. Tüm bunlara rağmen BM, Ocak 2010daki müzakerelerin yoğunlaştırılması için baskı yapıyordu, Ban Ki Moonun aynı ay Kıbrısa gelmesini ve nihai konferansın Mart ayında gerçekleşmesini planladı. Hristofyas, müzakerelerin sonucundan bağımsız olarak buna karşı çıkıyordu: 21 Aralık 2009 tarihinde yaptığı açıklamada işgal bölgelerindeki seçimlerden önce Kıbrıs sorununun çözümü yönünde bir amaç yoktur, dolayısıyla Kıbrıs Türk toplumu hangi lideri tercih ederse, seçimlerden sonra onunla müzakere etmeye devam edeceğiz dedi. Gerçek şu ki takvimsiz müzakereler için Talatın kazanmasını çok istiyordu. Hristofyas her ne kadar kamuoyu önünde, Türkiyeden seçimlere karışmamasını ve Kıbrıslı Türkleri rahat bırakmasını istese de, Talatın yeniden seçilmesi için Türkiyeye yatırım yapıyordu. Aleksander Downer, 14/4/2009 tarihinde ona, muhatabı olarak karşında Talatın olmama tehlikesinin olduğunu söylese de, Hristofyas, Downera, eğer böyle bir tehlike varsa, Türkiyenin, müzakerelerin 2010 yılında da devam etmesi için, Talatın Cumhurbaşkanı seçilmesi yönünde müdahalede bulunması gerektiğini söyledi. Türk önerileri Uluslararası toplum Türkiye ile de uzlaşarak, Hristofyasa yönelik baskıyı artırdı ve 4 Ocak 2010 tarihinde Türk tarafı, Kıbrıs sorununun çözümü konusunda öneri paketi sundu. Bu pakette, Hristofyasın başkan, başkan yardımcılığı ve çapraz oy ile ilgili önerisi benimsendi. Devletin, federal olması, tek egemenliğe, tek uluslararası kimliğe ve tek vatandaşlığa sahip olması kabul edildi. Aynı zamanda milli hava sahası, kara suları ve münhasır ekonomik bölge birleşik olacak ve federasyonunun yetkisinde olacaktır. Türkiyenin yukarıdakiler için istediği karşılıklar, Kıbrıslı Türklerin merkezi yönetime yüksek oranda katılımları ve Türk vatandaşlarının dört özgürlükten (dolaşım, yerleşim, mal mülk ve ekonomik faaliyet) faydalanmalarıydı. Türk paketinden ne kalıp, ne gideceği müzakere yeteneği meselesiydi. Türk tarafı çapraz oyun verilmesinin önemli olduğunu düşünüyordu. Muhalefette bulunan Eroğlu buna tepki gösterdi ve Türkiye hükümetinden bunu geri çekmesini istedi. Kıbrıslı Rumlar için büyük diken, Türk vatandaşlarına dört özgürlüğün verilmesiydi. Hristofyas, Türk paketini bütünüyle olumlu olarak karşıladı ve DİKO ve EDEK tepki göstereceği için, Talattan bu paketi sunduğunu açıklamamasını istedi. Önerilerin seçilen bazı bölümleri, Kıbrıslı Rumların tepkisine neden olması için (ki öyle de oldu) özellikle de Türklere dört özgürlüğün verilmesine vurgu yapılarak, Türk basınına sızdı (tahminen Eroğlunun çevresi tarafından). Konfederasyon 4 Ocak tarihinden beri belgeyi elinde tutan Hristofyas, el yazısıyla 7.1.2010 tarihinde, saat 12de teslim alındı notunu yazdı, parafe etti ve onu partilere verdi. Aynı zamanda belgenin teslim alınma tarihi ile ilgili olarak Downerdan açıklama-destek istedi ve aldı. Akabinde de partilerin beklenen tepkidi geldi. Her ne kadar Hristofyas belgeyi olumlu değerlendirse de, onu savunmadı. Tam aksine, müzakerelerin yakın zamanda tamamlanması için maruz kaldığı baskıları etkisiz hale getirmek amacıyla partilerin tepkisini değerlendirdi. Belge 10 Ocak 2010 tarihinde gayrı resmi parti başkanları konseyinde ele alındı ve oy birliği ile Türk önerilerinin konfederal öneriler olduğuna karar verildi. Stefanos Stefanu yaptığı açıklamada öneriler Türkiyenin imaj yaratma oyunuydu, kabul edilemezdi ve iki bölgeli iki toplumlu federasyon konusundauzlaşılanlardan çok uzaktı dedi. Bu nedenle belge görüşme için zemin daha olamazdı. Yoğunlaştırılmış müzakereler başladığı zaman, Hristofyastan konfederasyon ile ilgili tezini kanıtlaması istendi. Ancak Hristofyas, bu tartışmayı bir kenara bırakarak, Türk paketini madde madde müzakere etti. Kamuoyu önünde yaptığı açıklamalarda da, Talat ile serbest görüşme yaptıklarını söylüyordu. Ancak müzakere salonunda bulunanlar (Kıbrıslı Rumlar, Kıbrıslı Türkler ve BM), o belge zemininde, yönetim konusunda neredeyse anlaşmaya vardıklarını biliyorlar. Bunlar, Hristofyasın bugün Eroğlunu gerilemekle suçladığı, üzerinde anlaşmaya varılmış noktalardır. Moratinosun girişimi 2010 yılının Ocak ayı sonlarında Ban Ki Moon, yakınlaşmaları not etmek ve bunları iki liderle birlikte açıklamak için Kıbrısa gelecekti. BMnin amacı, yoğunlaştırılmış müzakerelerin Şubat ayında, mülkiyet konusunda devam etmesi ve Mart ayı sonunda konferansın toplanmasıydı. AKEL, Ban Ki Moona ve çalışma arkadaşlarına, Kıbrısı ziyaret edecek olmasından dolayı saldırıyor, Hristofyas da ilerlemeyi reddediyordu. Bu arada Dönemim AB Dönem Başkanı İspanya, Yunanistanın, Türkiyenin ve ABnin katılımı ile Madridte konferans gerçekleşmesi için girişim üstlendi. Erdoğan bunu kabul etti, ancak Hristofyas İspanya Dışişleri Bakanı Moratinosın yaptığı öneriyi reddetti. Moratinos, nabız yoklamak için onunla görüştüğünde, Hristofyas ondan, Erdoğana seçimleri kazanması için Talata para göndermesini söylemesini istedi! Talat yakınlaşmaları ortak belgelere not etmeleri ve bunları birlikte açıklamaları için Hristofyasa ağır baskılar yapıyordu. Hristofyas reddediyordu ve Talata göre ona, DİKO ve EDEKin tepkisinden korktuğunu söylüyordu. Gerçekte zamanın kontrolünü kaybedeceğinden korkuyordu. Eğer yakınlaşmaları not ederse, aynı yoğunlukla mülkiyet konusuna devam etmesi ve Mart 2010da da konferansa gitmesi gerekecekti. Yem Talat, Hristofyası, seçimleri kaybedeceği ve Eroğlunun gelmesi halinde ağırlıklı oy da dahil, yönetim konusundaki önerileri geri çekeceği konusunda uyarıyordu. Hristofyas, Talata yardım etmek istiyordu ancak gelişmelerin süratlenmesi konusunda istekli değildi. Türkiyenin onu yeniden dayatacağına ve birlikte 2012 yılında çözüme ilerleyeceklerine inanıyordu (Türkiyenin 2011 yılının Haziran ayında yapılacak seçimlerden sonra çözüme hazır olacağını söylüyordu). Talatı ve (konfederasyon olarak aforoz etmiş olduğu) Türk paketini kurtarmak, aynı zamanda Türkiyeyi iyi niyetli olduğuna ikna etmek için, biraz istişareden sonra, Talat ile yoğunlaştırılmış müzakerelerin son günü olan 29 Ocak 2010 tarihinde Türkiyeyi ilgilendiren iki ortak belge üzerinde anlaştı: · Türk vatandaşlarına dört özgürlük verilmesi· Deniz Hukuku Dört özgürlükle ilgili belgenin gizli olması konusunda anlaşmaya varıldı ve Cumhurbaşkanlığı bu belgeyi partilere, Alithia gazetesi yayınladıktan sonra verdi. Basına sızması halinde böyle bir belgenin varlığını yalanlayacakları konusunda Talatla uzlaşmışlardı. Başarı Cuma günü Limasolda konuşan Cumhurbaşkanı Hristofyas, dört özgürlükle ilgili belgenin, Kıbrıs Rum tarafının büyük bir başarısı olduğunu ileri sürdü ve bazı kişilerin yorumladıkları gibi bunun Türk vatandaşları ile ilgili değil, Kıbrıs vatandaşları ile ilgili olduğunu söyledi. Hükümet Sözcüsü Stefanos Stefanu yaptığı açıklamada, böyle bir şey Kıbrıs sorunu müzakereleri tarihinde ilk kez başarılıyor dedi. Gerçekten de Hristofyas-Talat anlaşmasında, tüm Kıbrısta Kıbrıslıların özgürlükleri ile ilgili paragraf vardır, ancak böyle bir şey ilk kez başarılmıyor. Böyle bir koşul, 5. Annan Planında da vardı (Fondation Agreement, Annex II, Attachment 3). Hristofyasın Türk vatandaşlara dört özgürlük verilmesine ilişkin olarak kabul ettiği belge Türk vatandaşlara verilen dört özgürlükle ilgilidir ve böyle bir şey Annan Planında yoktu, Hristofyas Türk vatandaşları sadece Avrupa koşullarıyla Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşı olabilirler. Belgede 4e 1 oranı vardır. Dolayısıyla dört Yunan vatandaşı Kıbrıs Cumhuriyetinin vatandaşı olursa, bir Türk vatandaşı da olabilir dedi. Ancak kendisinin partilere verdiği belgede 4e 1 oranıyla ilgili hiçbir ifade yoktur. Kıbrıs Cumhuriyetinin vatandaşı olacak kişilerle ilgili ifade de anlaşmada da yer almamaktadır. Bugün, Romenler, Bulgarlar ve Kıbrısta yaşayan ancak Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşı olmayan diğer Avrupalılar gibi, Avrupa vatandaşı statüsü alacak Türklerden bahsedilmektedir. 29 Ocak tarihinde Talat ile uzlaşmaya varılan ikinci ortak belge, Deniz Hukukundan bahseden ve Cumhurbaşkanının partilere verdiği belgedir. 5. Annan Planına göre 1982 yılındaki Deniz Hukuku ile ilgili BM Anlaşması geçerli olacaktı (In conformity with the principle of eiusdem generis, this includes all matters regulated by the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea.) Hristofyasın yaptığı anlaşmaya, yukarıdaki Anlaşma dahil ediliyor, ancak kurucu devletçiklere açıklık getirilmeyen ve Annan Planında olmayan haklar veriliyor. Aynı zamanda kıta sahanlığıyla ya da komşu devletlerle (örneğin Türkiye ile) sınırlandırmaya ilişkin tüm kararlar, federal hükümet tarafından özel bir çoğunlukla alınacak. Şeytanı arayarak Bir uzlaşma ve barış anlaşmasına varmak için, uzlaşmaların olması ve en geniş çıkarlar için tavizlerin verilmesi gerekir. Çözüm çabalarını yaralamak için belgeleri süzgeçten geçirip olumsuz noktalarını bulmak, sağlıklı bir olgu değildir. Bu taktik siyasete 2004 yılında girdi ve bugüne kadar devam ediyor. Yapılması gereken şey, ayrıntılarda şeytan aramak değil, paketin ve büyük resmin tümünü değerlendirmektir. Söz konusu durumda mesele bu değildir. Hristofyas bizzat kendisinin çok önemli olarak değerlendirdiği bir dizi konuda aynı zamanda Türkiyeye zarar veren bazı noktalarda anlaştı. Tüm bunlardan ortak metinlere SADECE Türkiyeyi ilgilendiren zarar verici şeyler not edildi. Ban Ki Moonun Ocak 2010 tarihinde Kıbrısa yaptığı ziyaretin başarısız olması için yakınlaşmaları not etmedi. Takvimsiz onunla müzakere etmek için, Talatın yeniden seçilmesi amacıyla Türkiyeye açılım yaptı. En sonunda Talat kaybetti, Eroğlu yazılı olmayan hiçbir anlaşmayı tanımıyor, Türkiye ABye yönelik ilgisini kaybetti, masada kalan Deniz Hukuku ve Türklere yönelik dört özgürlükle ilgili iki anlaşmadır. Her ikisi de reddedilmesinden sekiz yıl sonra, Annan Planından daha kötüdür.
Politis Gazetesi
13 Şubat 2012 Pazartesi 11:50
Okunma: 732
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Bu Kategorideki Diğer Haberler
- "TOPRAK KONUSUNDA CENEVRE'DE YAPILACAK GÖRÜŞME" İÇİN RUM TARAFINDA HUMMALI HAZIRLIKLAR
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis'in, 7?11 Kasım tarihlerinde İsviçre'nin Cenevre kentinde toprak konusunda yapacakları ileri sürülen görüşme için, Rum tarafında hummalı hazırlıklar yapıldığı ifade edildi.
- RUM SİYASİ PARTİLERİ, GELİŞMELER KONUSUNDA BİLGİLENDİRME İSTİYOR
Rum siyasi partilerinin, liderlerin 7?11 Kasım tarihlerinde toprak konusunda yurt dışında gerçekleştirecekleri ileri sürülen görüşme ışığında, Kıbrıs sorununda yaşanan gelişmeler konusunda bilgilendirme istedikleri haber verildi.
- 400 KİŞİ PROFESYONEL ASKERLİK SÖZLEŞMESİ İMZALAMAYI REDDETTİ
Rum Milli Muhafız Ordusu bünyesinde oluşturulacak sözleşmeli (profesyonel) askerlik için başvuru yaparak asil listeye girmelerine rağmen 400 civarında adayın, ilgili sözleşmeleri imzalamayı reddettiği haber verildi.
- KSİLOFAGU KÖYLÜLERİNİN İNGİLİZ ASKERLERİNE KUŞATMALI PROTESTOSU YANKI YARATTI
Larnaka'ya bağlı Ksilafagu köyünde sakin bir grup Rum'un, dün, akasya ve okaliptüs ağaçlarını kesen İngiliz askerlerinin etrafını çevirerek protesto etmesi, bugünkü Rumca gazetelerde ön sayfalarda ve geniş yer aldı.
- SAHTE PASAPORTLA KKTC'YE GEÇMEK İSTEDİLER, GEÇEMEYİNCE RUM POLİSİ TARAFINDAN TUTUKLANDILAR
Lübnan ve Suriye uyruklu iki kişinin, sahte Tunus pasaportlarıyla Metehan Geçiş Kapısı'ndan KKTC'ye geçmeye çalıştıkları, ancak geçemeyince Rum polisinin kontrol noktasında tutuklandıkları bildirildi.
- GÜNEY KIBRIS HAVAYOLU ŞİRKETLERİNE 7 MİLYON EURO İADE EDECEK
Güney Kıbrıs'ın, içinde Türk Hava Yolları (THY)'nin de bulunduğu havayolu şirketlerine, hava trafik kontrol hizmetlerinin kullanım bedelinde meydana gelen fark nedeniyle 7 milyon Euro iade edeceği bildirildi.
- GÜNEY KIBRIS'IN AB LİDERLER ZİRVESİ'NDE YOL HARİTASI'YLA İLGİLİ "İSTEDİĞİNİ ALDIĞI" İDDİA EDİLDİ
Güney Kıbrıs'ın, Brüksel'de dün akşam başlayan ve bugün de devam edecek olan AB Liderleri Zirvesi'nde, Türkiye'nin Vize Serbestisi Yol Haritası ile ilgili olumlu sonuçlar elde ettiği iddia edildi.
- LİSE TARİH DERSLERİNDE POLEMİK
Rum Eğitim Bakanlığı'nın, Lise I. ve II. sınıflarda okutulan tarih derslerinden belirli bölümlerin çıkartılmasına dair bir genelge yayınladığı, bazı öğretmenlerin meseleyi siyasi yorumlayarak eleştirdiği haber verildi.
- "BU SEFER BARBAROS'A KARŞI HUKUKİ SİLAHLARIMIZ VAR"
Rum Dışişleri Bakanı Yoannis Karulidis, Türkiye'nin Rum Yönetiminin tek yanlı ilan ettiği "Münhasır Ekonomik Bölge"de yeniden faaliyete geçmesi halinde, "şikâyet edebilmek için bu sefer hukuki silahları bulunduğunu" söyledi.
- İNGİLİZLER LİMASOL LİMANI'NDAN TEHLİKELİ YÜK İTHAL EDİYOR
Rum Dışişleri Bakanlığı Genel Müdürü Aleksandros Zinon'un, İngiliz üslerinin Limasol Limanı üzerinden tehlikeli yükler ithal ettiğini doğruladığı bildirildi.
- KSİLAFAGU KÖYÜNDE İNGİLİZ ASKERLERİNE KUŞATMALI PROTESTO
Larnaka'ya bağlı Ksilafagu köylüleri, bazı ağaçları kestikleri gerekçesiyle İngiliz askerlerini protesto etti.
- "KAPALI MARAŞ'IN İADE EDİLMESİYLE İLGİLİ EYLEM PLANI GÜNCELLEŞTİRİLİYOR"
Kapalı Maraş'ın Yeniden İmar ve İskan Konseyi ile sözde "Maraş Belediye Meclisi"'nin, bölgenin yeniden inşa edilmesine ilişkin tüm büyük kararlarda işbirliğine gidilmesine ve ilgili eylem planının güncelleştirilmesine karar verdiği belirtildi.
- "FRANSIZ TOTAL ŞİRKETİNDEN BİR HAFTALIK ÜLTİMATOM"
Fransız Total şirketinin, gerek Rum Limanlar İdaresi, gerek Limasol Limanı'nda, EDT Offshore şirketiyle düzenlemelerinde ve anlaşmalarında sorunlar çıkmasının ardından "sondaj programıyla ilgili sürecin normal şekilde ilerleyeceğine dair vaatlerden anlamadığını dile getirdiği" ifade edildi.
- KORNİLİU: "AB'DEN DESTEK İSTİYORUZ"
Güney Kıbrıs'ın AB Daimi Temsilcisi Kornilios Korniliu, AB'nin, Kıbrıs sorununda anlaşmaya ulaşılmasının ardındaki dönemde siyasi rol oynamaya hazır olması gerektiğini söyledi.
- ANASTASİADİS DUBLİN'DE KIBRIS SORUNU HAKKINDA KONUŞTU
Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis'in, İrlanda'da gerçekleştirdiği temaslar çerçevesinde, başkent Dublin'de bulunan, "Institute of International and European Affairs" isimli düşünce kuruluşunun "Kıbrıs'ın AB'deki rolüyle ilgili vizyonum" konulu etkinliğinde dün akşam konuşma yaptığı haber verildi.
- RUM MALİ KURULU'NUN "ÇÖZÜMDEN ÖNCE UYUM" DÜŞÜNCESİ
Rum Mali Kurulu'nun, "Kıbrıs'taki her iki tarafın mali uyumunun, çözümden önce olması gerektiği" şeklinde görüş ortaya koyduğu belirtildi.