Sınav dönemlerinde sıkça kullanılan bir yöntem vardır: Aklınızda tutmak istediğiniz şeyi, yüksek sesle okumak.
Waterloo Üniversitesi’nde psikoloji profesörü olan Colin MacLeod’un keşfettiği ve adına ‘üretkenlik etkisi’ denilen bir yöntem.
Akılda tutulmak istenen şeyi yazmanın da hafıza üzerinde çeşitli sonuçları olur. Hatta ses çıkarmadan da olsa ağzınızla okuyor ya da konuşuyor gibi yapmanız da bu etkiyi getirir beraberinde. Fakat en çok etkili olan yöntemin sesli olarak konuşmak olduğu görülüyor.
“Sanırım bu, bilginin hafızada daha iyi kodlanmasına neden oluyor. Fakat özellikle bir sınav esnasında, bir şeyleri hatırlamaya çalıştığınızda işe yarıyor” diyor MacLeod.
Üretkenlik etkisini ilk olarak 2010 yılında tanımlayan MacLeod, daha sonra bu etkiyi bir dizi teste tabi tutmuş. En son yapılan test, Memory adlı dergide yayınlandı.
Profesörün dört çeşit hatırlama yöntemini test etmişler. Öğrencilerden liste halindeki kelimeleri sessizce, sesli olarak, bir başkası okurken dinleyerek ve kendi sesleriyle yaptıkları kaydı dinleme esnasında kelimeleri tekrar ederek bu testi gerçekleştirmelerini istemişler. Daha sonra öğrencilere kelimelerden oluşan uzun bir liste göstererek, hangisini daha önce gördüklerini sormuşlar. Uygulanan dört yöntem doğrultusunda değişkenlik göstermiş öğrencilerin kelimeleri hatırlama biçimleri.
MacLeod “En kötüsü sessizce okunanıydı. Başkasının sesinden dinlemek biraz daha iyi gibiydi. Kendi sesinizi dinlemek daha da iyiydi ama en iyisi kelimeyi kendiniz çıkarmanız ve hem kendi sesinizi dinlerken hem de ağzınızı oynatmanız” diyor.
Bununla birlikte tüm kitabı sesli olarak okumayı tavsiye etmiyor. “Önemli bölümleri seçerek okumanız en iyisi” diyor.