Matematikçi – Bilim Adamı
Doğum : 1916
Ölüm : 2001
Bilgi teorisinin kurucusu olarak da bilinen Claude Shannon, bir matematikçi, elektrik mühendisi ve kriptograficidır.
30 Nisan 1916’da Michigan, ABD’de dünyaya geldi. 1932’de 16 yaşındayken Michigan Üniversitesi’ne başlayıp, 1936’da elektronik mühendisi ve matematikçi olarak okulu bitirdi.
Shannon‘un bilim dünyasına yaptığı ilk katkı, 1854 yılında George Boole tarafından geliştirilen cebiri, anahtar ve rölelerden oluşan elektrik devreleri üzerinde uygulayarak bir anahtarlama cebiri kurmak oldu.
21 yaşında, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde “Röle ve Anahtarlama Devrelerinin Sembolik Analizi” üzerine yüksek lisans tezini yazdı. Bu tezinde elektromanyetik rölelerin, George Boole‘un cebirini kullanımı ile basitleştirilebileceğini belirtti. Bu gelişme, bugünün bilgisayarlarının yapı taşları olan elektrikli anahtarların kullanılmasına temel oluşturdu. Bu tez çalışmasının ardından 1940’da Alfred Nobel Amerikan Enstitüsü Amerikan Mühendisleri Ödülü’nü aldı.
II.Dünya Savaşı sırasında Bell Laboratuvarlarında çalışan Shannon bu dönemi yangın kontrol sistemleri ve kriptografi üzerinde çalışmalar yaparak geçirdi. 1943’te Kriptanalist ve matematikçi Alan Turing ile tanışıp çalışmalarını onunla sürdürdü.
Çalışmaları
Değişkenlerin sadece 0 veya 1 gibi iki değerden birini alabileceği Boole cebirinde çarpı (x) ve artı (+) işaretleri tanımlanmıştır ve bu konularla ilgili kurallar sabittir. Bu değişkenlerden, 0 değeri yanlışı, 1 değeri doğruyu, çarpma işlemi “ve” bağlacını, toplama işlemi ise “ya da” bağlacını gösterdiğinde, Boole cebirinin “sembolik mantık” veya “önermeler cebiri” ismi verilen mantık sistemin ortaya çıkaracağı bilinmekteydi.
Benzer şekilde, bu sembollerin yerine “kümeler”, “boş kümeler”, “evrensel kümeler”, “kesişim kümeleri” ve “bileşim kümeleri” kavramları getirildiğinde, Boole cebiri “kümeler teorisi” adı verilen farklı bir sisteme dönüşecektir.
Shannon bu sistemleri kullanarak anahtarlama devrelerinde, 0’a açık devre, 1’e kapalı devre, çarpıya (x) anahtarların seri bağlanması ve artıya (+) da anahtarların seri bağlanması değeri verilerek ortaya çıkarılan cebirin, anahtarlama devrelerinin çalıştırılmasında kullanılabileceğini ispatladı.
Anahtarlama cebiri denilen bu cebir, çok sayıda anahtar içeren telefon santralleri, bilgisayarlar gibi sistemlerde bulunan devrelerin analizinde ve ekonomik bir şekilde tasarlanmasında çok önemli bir yere sahip oldu. Elektronik sistemlerdeki gelişimler sonucunda, mekanik anahtarlar ve rölelerin yerine transistörler (kapılar) kullanılmaya başlanınca, anahtarlama cebiri daha büyük önem kazanmıştır.
Ölümü
Yaşamının son döneminde Alzheimer hastalığından muzdarip olan Claude Shannon, son yıllarını bir huzurevinde bakım ve gözetime muhtaç halde geçirdi.
24 Şubat 2001’de Medford, Massachusetts, ABD’de 85 yaşındayken yaşamını yitirdi.