Avrupa'da giderek daha fazla insan Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması geliştiriyor. Nedenleri sağlıksız bir diyet ve hareketsiz yaşam tarzı olabilir. Makalede karaciğer yağlanmasının tetikleyicileri hakkında ayrıntılı bilgi edinebilir, nasıl seyrettiğini ve nasıl önlenebileceğini öğrenebilirsiniz.
Bir bakışta
- Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasını destekleyen faktörler, örneğin aşırı kilo (obezite) ve tip 2 diyabettir.
- Sanayileşmiş ülkelerde, yetişkinlerin yaklaşık yüzde 20 ila 30'unun karaciğeri yağlıdır. Obezitesi olan kişilerde ise bu oran yüzde 80 ila 90'dır.
- Çoğu zaman insanlar karaciğer yağlanması olduğunu fark etmez.
- Diyet ve egzersiz, karaciğer yağlanması hastalığının tedavisine yardımcı olabilir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması nedir?
Karaciğer yağlanması ile - karaciğer steatozu da denir - yağ hücreleri karaciğerde birikir. Aşırı kilolu (obez), şeker metabolizmasında değişiklik olan veya tip-2-diyabetli ve yüksek tansiyonlu kişilerde alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması hastalığı gelişme riski daha yüksektir.
Karaciğer yağlanması başlangıçta zararsızdır, ancak siroz gibi ağır bir hastalığın (ciddi şekilde yaralanmış bir karaciğer) habercisi olabilir.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasının belirtileri nelerdir?
Karaciğer yağlanması olan çoğu insanda herhangi bir semptom görülmez. Bazıları yorgunluk, susuzluk, gaz veya uyku güçlüğü gibi belirtiler bildirir. Üst karın ağrısı da oluşabilir.
Hastalık ilerlemişse, sarılık oluşabilir, yani ciltte, mukozalarda ve göz beyazlarında sarımsı renk değişikliği.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasına ne sebep olur?
Yetersiz egzersiz ve yüksek kalorili diyet, alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasına yol açabilir.
Önceden var olan belirli hastalıklar da karaciğer yağlanması hastalığına yol açabilir, örneğin:
- Aşırı kilo (obezite)
- Tip 2 diyabet
- Ensülin direnci gibi metabolik bozukluklar
- Metabolik sendrom: Bu, aşırı kilolu olma, bozulmuş şeker ve yağ metabolizması ve yüksek tansiyonu içerir.
- Dislipidemi: Bu bir lipid metabolizması bozukluğudur. Kalıtsal olabilir, ancak sağlıksız bir yaşam tarzından da kaynaklanabilir.
Ayrıca bazı ilaçların kullanılması veya genetik faktörlerin varlığı da karaciğer yağlanmasına neden olabilir.
Karaciğer yağlanması nasıl oluşur?
Bu videoda karaciğer yağlanmasının nasıl oluştuğu ve hangi semptomların görüldüğü hakkında ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.
Bu ve diğer videolar YouTube kanalında da mevcutturŞimdi izleyin
Bu sitede yayımlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasının görülme sıklığı nedir?
Sanayileşmiş ülkelerde, yetişkinlerin yaklaşık yüzde 20 ila 30'unun karaciğeri yağlıdır. Aşırı kilolu (obez) kişilerde bu oran yüzde 80 ila 90'dır.
Normal kilolu çocukların yüzde 3 ila 10'unda karaciğer yağlanması gelişir; obez olan çocuklarda bu oran yüzde 40 ila 70'dir.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması hastalığı nasıl seyreder?
Karaciğer yağlanması, yağ hücrelerinin karaciğerde biriktiği yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Bu durum başlangıçta herhangi bir belirtiye neden olmaz ve tedavi ile gerileyebilir.
İnsanların yaklaşık yüzde 30'unda karaciğer yağlanması, kronikleşebilen karaciğer iltihabına (steatohepatit) dönüşür. Enflamasyon hücre dokusunu yok eder ve yara dokusu oluşturur. Doktorlar bunu fibroz olarak tanımlar.
Bu süreç ilerlerse karaciğer sirozu gelişir. Siroz, tedavi edilmediği takdirde hayatı tehdit edebilen, iyileşmeyen bir karaciğer hastalığıdır.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması nasıl önlenebilir?
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması nasıl teşhis edilir?
Kan değerleri karaciğer yağlanması hastalığının bir göstergesi olabilir. Karaciğer yağlanması, örneğin ultrason muayenesi gibi görüntüleme prosedürleriyle de teşhis edilebilir.
Ultrason sonucu belirsizse veya karaciğer yağlanması hastalığının derecesi de belirlenecekse, doku alınması (biyopsi) bir seçenektir. Bu doku örneği yardımıyla, örneğin karaciğerin enfekte olup olmadığı da anlaşılabilir.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması olduğundan emin olmak için doktor karaciğer yağlanmasının diğer nedenlerini eleyecektir:
- Yüksek alkol tüketiminin neden olduğu Alkole bağlı karaciğer yağlanması
- Hepatit B veya hepatitis C virüsleri ile enfekte oluş nedeniyle kronik karaciğer iltihabı
- Wilson hastalığı gibi genetik olarak belirlenmiş hastalıklar: Bu, bakırın karaciğerde giderek daha fazla biriktiği ve organ fonksiyonlarını etkilediği doğuştan gelen bir metabolik bozukluktur.
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması nasıl tedavi edilir?
Karaciğer yağlanmanız varsa kilo vermeniz ve alkolden kaçınmanız yararlı olur. Hekimler ayrıca beslenme önerileri sunar ve buna ek olarak genellikle bir spor programı geliştirilir.
Karaciğer yağlanması olan kişilere genellikle vücut ağırlıklarının yüzde 7'sine kadar (karaciğer zaten iltihaplıysa yüzde 10'a kadar) kilo vermeleri tavsiye edilir. Kilo vermenizi desteklemek için bazen ilaçlar kullanılır.
- DynaMed (Internet). Ipswich (MA). Nonalcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD). EBSCO Information Services. 2018 (1995). Record No. T116915. Aufgerufen am 07.05.2021.
- Kudaravalli P, John S. Nonalcoholic Fatty Liver. [Updated 2020 May 28]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2021 Jan-. Aufgerufen am 07.05.2021.
- UpToDate (Internet). Epidemiology, clinical features, and diagnosis of nonalcoholic fatty liver disease in adults. Wolters Kluwer 2019. Aufgerufen am 07.05.2021.
- UpToDate (Internet). Management of nonalcoholic fatty liver disease in adults. Wolters Kluwer 2020. Aufgerufen am 07.05.2021.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih: