HAMİDİYE ALAYLARI VE ŞEMSKANLILARIN BU ALAYLARDAKİ ROLÜ06/12/2010
Hamidiye alayları Doğu Anadolu’yu kurtarmak, orada bir Ermenistan devletinin kuruluşunu engellemek, Rum ve İngiliz emperyalizminin hareket kabiliyetini azaltmak her şeyden önce Kürtler arasında yurttaşlık duygusunu oluşturmak onlara Osmanlı hükümetinin otoritesine boyun eğdirmek, Kürtleri Rusya karşısında güçlü bir askeri siper, İran'a karşı saldırı aracı durumuna getirme amacıyla kurulmuştur. Bundan başka önemli amaçlardan biri de, istisnasız bütün Kürt aşiretlerinin bağımsız durumunu yok etmek ve Kürt isyanlarını yine onlardan oluşturulmuş düzene ve disipline alışık güçlerle bastırmak için Bave kurdan"(!) olarak kendini lanse eden Sultan II. Abdulhamittarafından Dördüncü Ordu Komutan Müşir Zeki Paşanın önerisiyle 1890 yılında tamamı Şafi Kürtlerden oluşan kuvetlerden kurulmuş ve 14-15 Nisan 1891de nizamnamesi yayınlanarak yasal hale gelmiştir.
Hamidiye Alayları konusunda yaptığı açıklamaların birinde Abdülhamit, "Rumeli'nde ve bilhassa Anadolu'da Türk unsurunu kuvvetlendirmek ve her şeyden evvel de içimizdeki Kürtleri yoğurup kendimize mal etmek şarttır" diyordu. Hamidiye Alayları'nın, meydana gelebilecek rejim karşıtı olaylarda Kürtlerden yararlanmak için kurulduğunu itiraf ediyordu.
Kürdistan'da oluşan "otorite" boşluğunun Osmanlı yönetimini korkutması nedeniyle, Hamidiye Alayları'nın Kürdistan'da denetim ve kontrol mekanizmasının yeniden oluşturulmasında araç olarak kullanıldıkları da söylenebilir. Bu günkü ulusalcı (bir kısmı ergenekon davası sanığı) zihniyetle aynı olan İttihat ve Terakki'nin, yönetimi ele geçirmesinden sonra da devlet ile Kürt aşiretleri ve liderleri arasındaki çelişkileri kullanarak bunlardan alabildiğince yararlanmıştır.
23 Temmuz 1908 de İkinci Meşrutiyetin ilanından hemen sonra Eylül 1908 ayında Kürt Hamidiye Alaylarının silahlarını ellerinden almak isteyen İttihatçılar bunu başaramayınca İttihat ve Terakki Cemiyeti içinde Türkçülük akımını güçlendirerek olaya hakim oldular. Şafii Kürtlerin ağa ve aşiret reislerinin çocuklarının eğitildiği İstanbuldaki Aşiret Mektebinde sınıf tahtasının üst kısmına sürekli olarak" Ne mutlu Türküm diyene" yazısını yazmaları ve muallimlerinde bunu görmemezlikten gelmesi hatta aşiret Okulu Müdürü Kolağası Kamil Bey; bunlar aşiret değil haşerat! demesi İÇİNDE ŞEMSKANLI ÖĞRENCİLERİNDE BULUNDUĞU aşiret çocukları arasında hoşnutsuzluğa neden oluşturmuş ve kutuplaşmalar meydana gelmiştir.
Yıllarca din kardeşliği kisvesi ile omuz omuza cephelerde savaşan iki ulus arasına böylece ilk nifak tohumları ekilmiş oluyor ve Türkçülük akımına mukabil kürt gençleri arasında kürt milliyetçiliği filizleniyordu.
Birinci Dünya Savaşı patlak verdiğinde Osmanlı yönetimi başta Hamidiye Alayları olmak üzere, Kürt aşiretlerinden daha iyi yararlanmanın yollarını bulmaya çalıştı. Devlete olan sadakatlerinden dolayı Kürt bey ve aşiret resileri doğuda Ruslara , ve Ermeni komitacılara karşı çok büyük mücadeleler vermiştir.Hamidiye Alayları, Rusya ve İran'a karşı oluşturulan cephelerde ve Balkan Savaşı'nda Osmanlı saflarında yer aldılar. Nitekim 1914 yılında Ünlü Siirtli Pencenari aşireti reisi Bişaré Çeto Ruslara karşı savaşırken hayatını kaybetmiştir.
ŞEMSKANLILAR VE HAMİDİYE ALAYLARI
Diğer kürt aşiretleri gibi Şemaskanlılar da Hamidiye alaylarında aktif görev almış, hatta önemli mevkilere gelerek doğu anadolunun savunmasına katkı sağlamışlardır. Şemskanlılar Hamidiye alaylarının merkezi Başkaledeki 5.livada 19. Alay numarası ile yaşları 17 ile 40 arasında 225 suvari ve 425 piyade olmak üzere 650 kişi ile sınır güvenliğinin en önemli alaylarını oluşturmuşlardır Şemskanlı Zor Mirze ağanın oğlu Ali Şefik Paşa (Aralık 1854-1935 yaşamış olup Şemski Aşiretinin Kurucusu Şemsin oğlu Bekirin Torunlarıdır.) Asıl adı Alidir.Şefik İsmi II. Abdulhamit tarafından kendisine verilmiştir.) Hamidiye alayları komutanları arasında 4 alayile en fazla alayı olan paşa olup, bir çok ermeni isyanını ve 1892 yılında da Hozat Alay komutanı iken buradaki isyanı bastırmıştır. Şemskanlı Zor Mirze Ağanın kardeşi Mehmet bey (Torunlarının soyadları Yenigündür) Tifliste eğitimini tamamladıktan sonra Erzincan ve Doğubeyazıt sancak beyliği yapmıştır. Daha sonra Hamidiye alaylarına katılmıştır. Mehmet beyin büyük oğlu Ömer Lütfi bey Van ve Tunceli (Dersim) alay komutalığı yapmış ve Dersimde şehit düşmüştür. Hamidiye Süvari Alaylarının Komutanlarından Zübeyt Bey (yardımcı) da şemskanlıdır.
Mehmet Beyin Diğer oğlu Hamza Beyde Ağrı ve Doğu Beyazıt Hamidiye alay komutanlığı yapmıştır. Vanlı Binbaşı Arif bey ve kardeşi Ali Beyde Hamidiye alaylarında savaşmışlardır. Ünlü Karayazılı Keremé Qol Ağası (Zirkan Aşiretinden) ile fetoyé şemski, Çerxo ve Temuré Şemski ile beraber İrandaki Qleleni köprüsünde İran kuvvetleri ile günlerce süren destansı bir çatışmaya girmiş ve Kerem burada hayatını kaybetmiştir.
Ortadaki Keremé qol Ağasıdır
Değerli şemskanlılar övünç kaynağımız olan şerefli tarihimizi bilmekten,tarihi sorgulamaktan ve köklü bir tarihi birikime ve bilince sahip olmaktan geçer.
Gelin bildiklerimizi birikimlerimizi paylaşalım, ancak böyle bir anlayışı inşa edersek aşiretimizin ismini tarih mecrasında özlenen yere getirbiliriz.
.............................