Sibernetik alanının en büyük dahisi olarak bilinen El-Cezeri, 1153 yılında Cizre’nin Tor mahallesinde dünyaya geldi. Camia Medresesi’ndeki eğitimini tamamladıktan sonra fizik ve mekanik alanlarına yönelerek çok sayıda buluşa imza attı.
Filli su saati, mumlu saatler, saz çalan robotlar ve tavus kuşlu ibrik gibi 60 makinenin mucidi olan Cezeri, dünyanın ilk sibernetik bilgini olarak kabul edilir. Yaptığı çalışmalar, günümüzdeki robot teknolojisinin temelini oluşturmuştur. “Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap” adlı eserinde 50’den fazla cihazın kullanım bilgilerini çizimlerle aktarmıştır. Bu eserinin günümüzde orijinal kopyası mevcut değildir. Ancak bilinen 15 kopyasından 5’i Topkapı ve Süleymaniye kütüphanelerinde, 10’u ise Avrupa’daki çeşitli müzelerde sergilenmektedir.
Yaptığı çalışmalarla Leonardo da Vinci’ye ilham kaynağı olduğu düşünülen El-Cezeri, Artuklu hükümdarına takdim ettiği bir robot icat etmişti. Yaklaşık 30 yıl boyunca Diyarbakır’da Artuklu Sarayı’nda çalıştı. Saraydaki günlük işler için Cezeri’nin icat ettiği çok sayıda robotun kullanıldığı bilinmektedir.
Dünya bilim tarihinin en önemli isimlerinden olan Cezeri, 1206 yılında hayatını kaybetti.
BAZI BULUŞLARI
- Filli Su Saati
- Otomatik Çalışan Su Makinesi
- Saz Çalan Robot
- Abdest Otomatı
- Kandil Saati
- Tavus Kuşlu İbrik
- Yatay Eksenli Yel Değirmenleri
- İki Şamandıralı Fıskiye
- Kovalı Su Dolabı
- Suyu Yukarı Çıkarma Sistemi