Yağlı karaciğer hastalığı (steatoz), karaciğerdeki bazı yağların birikmesiyle oluşan yaygın bir sorundur. Karaciğerde normal olarak az miktarda yağ bulunur. Bununla birlikte, eğer karaciğerin ağırlığının %5-15’inden fazlası yağ içeriyorsa, yağlı karaciğer hastalığı mevcut demektir.
Yağlı karaciğer hastalığının belirtileri nelerdir?
Yağlı karaciğer hastalığı olan insanlarda genellikle herhangi bir belirti yoktur. Belirtiler ortaya çıkarsa aşağıdakileri içerebilir:
- Karnın orta veya sağ üst tarafında dolgunluk hissi
- Karın ağrısı
- İştah kaybı veya kilo kaybı
- Mide bulantısı
- Zayıflık
- Sarılık (cildin sararması ve gözlerin beyazlığı)
- Karın ve bacakların şişmesi (ödem)
- Zihinsel karmaşa
- Aşırı yorgunluk hali
Yağlı karaciğer hastalığının şekli nedir?
Yağlı karaciğer hastalığının iki temel formu vardır.
- Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer: Alkol ile bağlantılı olmayan karaciğer yağ birikimi.
- Alkolik yağlı karaciğer: Az miktarda alkol içmesi nedeniyle karaciğerde yağ birikimi.
Yağlı karaciğer hastalığının etkileri nelerdir?
Çoğu vakada, yağlı karaciğer hastalığı ciddi bir problem oluşturmaz veya karaciğerin normal şekilde çalışmasını önlemez. Bununla birlikte, bazı durumlarda karaciğer hasarına neden olabilir. Alkolsüz steatohepatit (NASH), alkolsüz yağlı karaciğer hastalığından kaynaklanan en şiddetli durumdur. NASH, fazla kilolu veya obez olan veya diyabetli kişilerde görülme olasılığının daha yüksektir. Yağlı karaciğer, Birleşik Devletler’deki insanların %25’ini etkiler ve ülkedeki karaciğer kökenli sirozun ana nedenlerinden biridir.
Yağlı karaciğer hastalığının risk faktörleri nelerdir?
Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı için birçok risk faktörü vardır. Bir risk faktörü, bir kişinin bir duruma veya hastalığa yakalanma olasılığını artırır. Yağlı karaciğer için bazı risk faktörleri şunlardır:
- Obez veya aşırı kilolu olma
- Tip 2 diyabet veya insülin direncine sahip olma
Metabolik sendroma sahip – Fazla vücut ağırlığı, insülin direnci, yüksek tansiyon ve yüksek trigliserid düzeylerinin bir kombinasyonu.
Bazı genetik metabolik durumlar veya reçeteli ilaçlar (amiodaron, diltiazem, steroidler ve tamoksifen) de alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı riskini artırabilir. Bu ilaçlardan birine sahipseniz, doktorunuz bunun yerine başka bir ilaç yazabilir.
Yağlı karaciğer hastalığı nasıl teşhis edilir?
Bazı karaciğer enzimlerinin yükselmiş seviyelerini kontrol etmek için kan testleri yapılabilir. Anormallikleri kontrol etmek ve yağlı karaciğer hastalığının teşhisi için karaciğer ultrasonografi veya bilgisayarlı tomografi (BT) taraması yapılabilir. Doktorunuz ciddi karaciğer hastalığınız olduğundan şüphelenirse bir karaciğer biyopsisi (doku örneği) gerekebilir.
Yağlı karaciğer hastalığı nasıl tedavi edilir?
Yağlı karaciğer hastalığı için tek bir tedavi yoktur. Çoğu durumda, herhangi bir tedavi gerekmez. Gerekirse, tedavi altta yatan nedene bağlı olacaktır.
Diyet yaptığınızda karaciğerdeki yağ miktarını azaltabileceğinden, doktorunuz size bir diyet yapmanızı önerebilir. Haftada 1 veya 2 kilo bile kaybetmenize yardımcı olabilir. Doktorunuz veya beslenme uzmanınız size sağlıklı kilo verme teknikleri konusunda tavsiyeler verebilir.
Kan şekeri seviyelerini düzenleyen ilaçlar diyabetik hastalarda yağlı karaciğer tedavisinde faydalı olabilir. Ayrıca, E vitamininin bazı durumlarda etkili olduğu gösterilmiştir ve halen üzerinde çalışılmaktadır.