Rahip John Efsanesi: Orta Çağ'a Hareketlilik Getiren Dedikodu!
Ben Rahip John, kralların kralı, erdem, zenginlik ve güçte göğün altındaki her şeyden en üstün olan... - Kral John tarafından Doğu Roma İmparatoru I. Manuel Komninos’a yazıldığı iddia edilen mektuptan.
12. yüzyıl Avrupası'nda Doğu Roma İmparatoru 1. Manuel Komninos’a yazıldığı iddia edilen bir mektup ve bu mektup etrafında gelişen söylenceler, başta Papalık Sarayı olmak üzere tüm Batı Avrupa kraliyet saraylarına ve halklarına yayılmıştır.
Mektupta Babil Kulesi, Gençlik Çeşmesi, altın ve gümüş dolu dereler ve tüm bu anlatılanlara sahip bir rahip kraldan söz edilmiştir. Mektubun yazarı ise, bizzat kralın kendisi Rahip John’du. Yine bu mektupta Kral John, Avrupa'daki dindaşlarına doğuda bulunan paganlara (Hristiyan olmayan topluluklar) karşı ittifak teklifinde bulunmuş ve yardım talep etmişti.
Mektup ve etrafında gelişen söylentiler, 1. ve 2. Haçlı Seferleri sırasında, doğudaki zenginliğin farkına varmış olan Avrupalı toplumlar ve kralları tarafında yeni bir heyecan ve beklenti yaratmıştır. Öyle ki bu mektubun kopyaları elden ele dolaşmış, halk arasında epik anlatılar büyük bir heyecana sebep olmuştur. Tüccar ve seyyahların, Uzak Doğu’da Müslüman orduları karşısında büyük bir zafer kazanmış Hristiyan bir kraldan bahsetmeleri de bu heyecanı fazlasıyla arttırmıştır. Bu Hristiyan kralın ordusuyla Kudüs’e ve kutsal topraklara yürüdüğü haberleri gelmişti.
Ne var ki 13. ve 14. yüzyılda İpek Yolu üzerinden Uzak Doğu’ya giden ve içlerinde ünlü seyyah Marco Polo’nunda olduğu Avrupalı misyoner ve gezginler, burada "pagan" bir halk olan Moğollar'ın hâkimiyeti ve küçük bir grup olan Keraitler dışında, bölgenin Hristiyanlıkla bağlantısının olmadığını görmüşlerdi. Bu durumda bu mektup, kimden geliyordu ve neyi anlatıyordu?
Mektup, Herkesin İşine Geliyordu!
Doğulu Hristiyan Kral fikrinden vazgeçmeyen Avrupalılar, bahsedilen ülkenin farklı bir yol güzergâhında olduğu düşüncesiyle Uzak Doğu’ya giden alternatif yolları denemişlerdi. Afrika kıyılarını tarayan gezginlerin rotası Etiyopya Krallığı'na düştüğünde, yaklaşık 1000 yıldır Hristiyan olan bu halkın doğudaki kadim krallık olduğu düşünülmüştü. Portekizli kâşifler vasıtasıyla Etiyopya Krallığı ile diplomatik ilişkiler kurulmaya başlanmıştı.
Tabii burada Portekiz’e ayrı bir parantez açmak gerekir: 15. yüzyıl, Avrupalı güçlerin dünyanın geri kalanına yaptığı askeri, ticari, diplomatik keşifler çağıydı. Özellikle Portekiz, denizcileri vasıtasıyla Afrika kıyılarını tarayarak buralarda keşfettikleri ticari zenginlikleri ülkelerine getirmek için çalışmalar yaptı. Bu gemi yolculuklarına Portekiz kralının oğlu Prens Henry (Gemici Henry) de bizzat katılmıştır.
1478 yılında Bartolomeu Dias, Ümit Burnu’nu keşfetmişti. Ardından 1498 yılında Vasco da Gama aynı rota üzerinden Hindistan’a ulaşmıştı. Yine bu dönemde Osmanlı Devleti'nin Kızıldeniz’deki varlığı Portekiz için ciddi bir tehdit oluşturmaktaydı. Keşif yolları üzerindeki Osmanlı deniz gücü Portekiz’in bulduğu yeni yolların güvenliğine zarar veriyor, ticaret yapılmasını güçleştiriyordu.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Aradan 400 yıl geçmesine rağmen Rahip Kral John mektubunun tekrar gündeme gelmesi, Portekiz’in denizcilerini ulvi bir amaca yönlendirmesinin yanı sıra, Habeş (Etiyopya) Krallığı ile Osmanlı Devleti’ne karşı bir ittifak oluşmasına katkıda bulunmuştu. Kadim Krallık fikri, o dönem tahtta kalma mücadelesi veren Habeş Kralı Lebna Dengel tarafından da sonuna kadar kullanılmıştı. Kral, bu mücadelesinde kullanmak için Portekiz’den ciddi miktarlarda asker ve silah yardımı almıştı.
İlerleyen dönemlerde savaşlarda beklenen etkiyi yaratmayan Habeş Krallığı, Avrupalı müttefiklerinin özellikle de Portekiz’in ilgisini kaybetmişti. Uzak Doğu coğrafyasının ardından Afrika Kıtası’nda da karşılık bulamayan bu hikaye, Avrupalı toplumlar üzerindeki etkisini zamanla kaybederek Hristiyan Mitolojisi'ne ait bir anlatı haline geldi.
Mektubu Yazan Kimdi?
Günümüzde bu efsanenin doğuşuna sebep olan söylentilerin ve mektupların batı toplumlarını doğudaki zenginliklere karşı harekete geçirmek amacıyla saray ve çevresi tarafından çıkarıldığı düşünülmektedir.
Rahip John efsanesinin yanı sıra Kutsal Kase, Kutsal Mızrak ve Torino Kefeni gibi Hristiyan mitolojisine ait figürler, yüzyıllar boyunca Batı toplumlarının doğu üzerine olan ilgisini diri tutmuş, dönem şartları incelendiğinde gerçekleştirilmesi gayet meşakkatli olan Haçlı Seferleri ve Coğrafi Keşifler gibi toplu insan hareketlerine manevi zemin hazırlamıştır. Bu toplu hareketler ise yeni kıtaların keşfine ve sömürgecilik faaliyetine neden olmuştur. Neticede zenginleşen Avrupa’da, Rönesans ve Reform hareketleri hızlanmıştır.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 8
- 7
- 3
- 3
- 2
- 2
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Britannica. Prester John. (20 Temmuz 1998). Alındığı Tarih: 1 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Britannica | Arşiv Bağlantısı
- Wikipedia. Prester John. (3 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 1 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
- M. Salvadore. (2016). The African Prester John And The Birth Of Ethiopian-European Relations, 1402-1555. ISBN: 9781472418913.
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/02/2024 11:51:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10681
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.