Bu bilgiselde; Büyük Patlama teorisinin dayanak noktalarından, 1990’da uzaya gönderilen Hubble teleskobunun, büyük patlama teorisini nasıl sarstığından, 2021’de uzaya gönderilecek olan James Webb teleskobunun Büyük Patlama teorisini nasıl boşa çıkaracağından bahsedeceğiz.
Öncelikle şu bilgiyi verelim. Bilimdeki teori kelimesiyle, normal hayatta kullanılan teori kelimesi aynı değildir. Teori, hakkında kanıt olan, kanıtlanmış varsayım, yani kanıtlanmış hipotez demektir. Bir teori hakkında, aksi kanıt çıkarsa, teori çökmüş sayılır.
Büyük patlama hipotezi, 1920’li yıllarda ortaya atılmıştır. 1929 yılında, Amerikalı bilim adamı Hubble, bizden daha uzaktaki galaksilerde “kırmızıya kayma” yani, birbirinden hızla uzaklaşma keşfetti. Bu keşif, büyük patlamaya kanıt sayıldı ve büyük patlama hipotezi, teori oldu.
1990’da uzaya gönderilen Hubble teleskobu, büyük patlamanın en büyük kanıtını bulmak istiyordu. Evrenin ucundaki “sonsuz karanlığı” arıyordu. Çünkü evren 13,8 milyar yıl önce “patlayarak” oluştuysa, bu süreden daha eski mesafelerde hiç “ışık” görmememiz gerekiyordu.
Ama öyle olmadı. Galaksiler arası karanlık, hiç de karanlık değildi. Sayısız galaksi daha vardı. Evrenin “görülebilen” yarıçapı, yeni verilere göre; 46 milyar ışık yılı olarak hesaplandı.
Ama halen büyük patlama teorisi ortada duruyordu. Çünkü bir dayanak noktası vardı: Bizden en uzaktaki galaksiler, bize daha yakın olanlara göre daha hızlı uzaklaşıyordu.
Bunu nereden anlıyorduk? Çünkü bize göre daha uzakta olan galaksilerde, “doppler etkisi” denen bir olaydan dolayı, “kırmızıya kayma” gözlemliyorduk.
Ama ortada kocaman bir sorun vardı: Evet, gözlemlerimize göre bize en uzaktaki galaksilerin ışığı kırmızıya kayıyor, yani çok daha hızlı uzaklaşıyordu. Ama bu sonuca göre, büyük patlamanın tam merkezi, bizim baktığımız nokta olmalıydı. Yani dünya.
Dünya gerçekten büyük patlamanın patlama noktası mı? Dünya evrenin merkezi mi? Hayır:)
2021 yılında, James Webb teleskobu, nihai olarak bulunmak istenen “galaksiler arası karanlığı ve evrenin ucunu” görmek için bakacak. Ama orada çok daha fazla galaksi bulacak. Tıpkı bir öncekinde olduğu gibi.
1990’da tahtı sallanan büyük patlama teorisi, tamamen boşa çıkacak. Geriye, sadece kırmızıya kayma olayını açıklayacak yeni bir teori gerekiyor. İşte tam o noktada, bir Türk bilim adamı göreceksiniz.