Faks makinesi belki popülerliğini eskisi kadar koruyamasa da hala kullanımda olan bir cihaz. Bu yazıda faks nedir, nasıl çalışır, faksı kim icat etmiştir konularında bazı bilgiler derledik.
Belli bir yaşın üzerinde olanlar hatırlar, bir dönem sabah programları vardı. Tabi Internet’in çok yeni olduğu ve bu kadar yaygın olmadığı zamanlar. Whatsapp, Instagram gibi sosyal medya uygulamalarının ise hiç olmadığı dönemler. Programlarda izleyiciler faks çekerler, gelen konuklara veya programa ilişkin duygularını ve düşüncelerini iletirlerdi. Programın sunucuları da faks sayfalarının çıktılarını alıp okurlar, ekrandan izleyici ile paylaşırlardı. Yani aslında iletişimin farklı fakat önemli bir aracıydı.
Faks Nedir?
İskoç bir saatçi olan Alexander Bain’in bir icadı olan faks ilk olarak 1842’de tanıtılmıştır. Telgraftan gelen sinyalleri çevirebilen ve bu sinyalleri kağıt üzerinde bir görüntü olarak yeniden üretebilen bir makineden oluşuyordu.
Yapı olarak faks bir görüntüyü önce elektriksel ve dijital veri sinyallerine dönüştürmektedir. Sonra bu sinyalleri telefon hatları üzerinden iletir. Bu sinyalleri de başka bir yerde kağıt veya film üzerindeki orijinal görüntüye yeniden dönüştürmektedir. Özetle tanıtıldığı ilk günden bu yana faks gelişmiş bir iletişim ortamı haline gelmiştir.
Faks, görüntüleri, metinleri, fotoğrafları, çizimleri, yazılı belgeleri ve hatta haritaları yorumlama ve iletme özelliğine sahiptir. Dünyanın hemen her yerindeki işletmeler, zamana ve güvenliğe duyarlı önemli belgelerin iletimini hızlandırmak için faks teknolojisine güvenmektedir.
Faks Nasıl Çalışır?
Faksları dağıtmak için ana kaynak olan faks makineleri, bir belgeyi tarar ve bir bitmap görüntüsüne çevirir. Görüntü daha sonra faks makinesi tarafından elektronik veya dijital sinyallere kodlanır. Ardından bir telefon ağı aracılığıyla başka bir faks makinesine iletilir. Diğer tarafta, alıcı faks makinesi elektronik veya dijital sinyalleri yorumlar. Buna göre gelen sinyalleri bitmap verilerine geri çevirecek ve orijinal görüntüyü kağıda yazdıracaktır.
Bir faks makinesinin kullanıcıları, faks çekme işlemini faks makinesine atanmış bir telefon numarasını kullanarak gerçekleştirir. Karşı taraftaki faks makinesi de benzer şekilde bir telefon numarası atanmış ve bir telefon şebekesine bağlı durumdadır. Belgenin boyutuna ve sayfa sayısına bağlı olarak, bu işlemin tamamlanması genellikle sadece birkaç dakika sürer.
Faks ve Internet
İnternetin gelişiyle birlikte, faks makinesi popülerliğini biraz yitirdi. Zira belgelerin çevrimiçi olarak gönderilmesine izin veren daha pratik ve kolay yöntemler ortaya çıktı. Örneğin basit bir yöntem, belgeyi taramak için bir tarayıcı yerleştirmek ve belgeyi ek olarak göndermek için e-postaları kullanmaktır.
Hatta günümüzde akıllı telefonlarla bir uygulama ile belgenin taranması veya fotoğrafının çekilmesi mümkün hale geldi. Taranan ve fotoğraflanan belge bir paylaşım uygulaması ile kolay ve pratik bir şekilde iletilebilmektedir.
Ancak güvenlik, özellikle şifrelenmemiş platformlarda bazen bir endişe kaynağı olmuştur. Bu nedenle, bazı işletmeler, belgenin ele geçirilmesine izin verebilecek şifrelenmemiş platformlarla ilişkili tehlikeleri azaltmaya yardımcı olmak için hala faksa güveniyor.
Faks makinelerine ek olarak, bazı işletmeler gelen faksları alacak ve bunları sunucunun sabit diskinde saklayacak faks sunucuları kurmaktadır. Birden fazla faks makinesine göre bir faks sunucusu kullanmanın avantajları vardır.
Buna göre öncelikle günlük birkaç faks yazdırmayla ilişkili maliyetlerin azaltılmaktadır. Ayrıca gereksiz faksların yazdırılmasıyla ilişkili oluşacak israf da ortadan kaldırılmaktadır.
Faks sağlayıcılar da işletmelerin kullanabileceği başka bir seçenektir. Faks sağlayıcılar faksların Internet üzerinden iletilmesine imkan tanır. Bir sağlayıcı kullanmak, kullanıcının geleneksel faks yöntemleriyle ilişkili masrafları ortadan kaldırmasını sağlar.
Sonuç
Her ne kadar günümüzde eski yaygınlığı olmasa da faks cihazları bir dönemin en önemli iletişim araçlarından biriydi. Belki de adını bile duymamış olanlarımız dahi vardır.
O sebeple faks nedir, nasıl çalışır diye merak edenler için bu yazıyı hazırladık. Gelişen teknoloji ile birlikte iletişim kolaylaştı, bilgi ve belge paylaşımı çok hızlı bir şekilde yapılabilmekte. Yine de hala devlet kurumlarında, şirketlerde ve basın-yayın organlarında faks makineleri kullanılmakta.