Gelişmekte olan araştırmalar, MR görüntülerinde dokuları aydınlatmak için hastanın damarlarında enjekte edilen gadolinyum temelli kontrast ajanların beyinde biriktiğini ortaya koyuyor. Gelişen kanıtlar, beyindeki derin çekirdeklerdeki MR sinyal değişikliklerini, tekrarlanan gadolinyum esaslı kontrast madde uygulamaları ile ilişkilendirdi. Bu ilaçların, 1987'de piyasaya sunulduklarından beri 300 milyondan fazla dozu uygulanmıştır. Beyin dokusunda, özellikle de dentat nükleus ve globus pallidusta Gadolinyum birikimleri doğrulanmıştır. Bazı doğrusal kontrast ajanlar bazı makrosiklik ajanlara kıyasla daha büyük MR görüntü değişikliklerine neden olmakla birlikte, makrosiklik ajanlarda da gadolinyum birikimi gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, gadolinyum birikim dereceleri ajanlar arasında değişir. Dahası, tutulan gadolinyumun beyindeki klinik önemi de bilinmemektedir. Beyindeki gadolinyum birikimi nedeniyle olumsuz klinik etkileri göstermek için insanlarda veya hayvanlarda hiçbir veri bulunmamaktadır.
Geçtiğimiz günlerde "The International Society for Magnetic Resonance in Medicine (ISMRM), gadolinyum bazlı kontrast ajanların klinik ve araştırma amaçlı kullanımı için yeni tavsiyelerde bulundu. Uzmanlar belirli bir inceleme için gadolinyuma ihtiyaç duyulmadıkça bu incelemenin uygulanmamasını önerdiler. Neredeyse herkesin hayatlarının bir noktasında MR taramasına, özelliklede kontrastlı MR görüntülemeye ihtiyaç duyduğunu ve bu nedenle tüm incelemeler için bir risk-fayda analizi yapılması gerektiğine dikkat çektiler. Eğer gadolinyum ihtiyaç duyuluyorsa uygulanması gerektiğini ve ajan seçiminin birçok faktöre bağlı olduğunu belirttiler. Bunlardan sadece biri taneciklenme olgusuydu.
Araştırmacılar, zararın tanımlanmasının önemli bir husus olduğunun altını çizdiler. Gadolinyum bazlı kontrast ajanların, kanser, nörolojik patoloji, kalp hastalığı, karaciğer hastalığı ve erişkinleri ve çocukları etkileyen diğer birçok önemli durumu içeren çok sayıdaki hastalığın doğru teşhisi ve tedavisinin izlenmesi için kanıtlandığını da eklediler. Birkaç yan etkiyle ilişkili olduğunu, bunların en ciddi seyirli olanın nadir görüldüğünü ve hali hazırda ciddi böbrek yetmezliği olan hastaları etkilediğini belirttiler.
Araştırmacılar yeni incelemede, şu an ki beyin birikimlerini sağlık riskleriyle ilişkilendiren bir kanıt bulunmadığından, MR kontrast ajanların kullanımında kapsamlı değişiklikler yapılmasını önermediler.
Gulani, V., Calamente, F., Shellock, F. G., Kanal, E., Reeder, S. B. Gadolinium deposition in the brain: summary of evidence and recommendations,The Lancet Volume 16, No. 7 2017.+ Tüm Referansları Göster