İyi dinleyiciler hem az bulunur hem de çok değerlidir. Gerçekten dinleyen insanlar (göz teması kuran, empati gösteren, bir konuşmada başkalarının iletişim kurmasını engellemekten kaçınan) sevilir ve sayılırlar.
Son Sözü Kaydet tüm öğrencilerin dinlemesini sağlayan güzel bir aktivitedir. Öğrencilerin bu deneyim üzerine düşünmesi ve kendi dinleme becerilerini değerlendirmeleri için bu yapılandırılmış çalışmayı birkaç kez yapın.
Benim için Son Sözü Ayır aktivitesi Yönergeleri
1-Okurken katıldığınız veya katılmadığınız, hakkında bir şeyler bildiğiniz, hakkında bir şeyler merak ettiğiniz, ilginç bulduğunuz, hakkında bir şeyler söylemek istediğiniz beş cümlenin yanına kalemle bir işaret koyun veya bir not kâğıdı yapıştırın.
- Okumayı bitirdikten sonra, her cümleyi ayrı bir endeks kartının ön tarafına yazın.
- Kartın arka tarafına her cümle hakkında grubunuzla paylaşmak istediğiniz yorumu yazın.
- Grubunuzla bir araya geldiğinizde, aşağıdaki adımları izleyin:
- Önce bir grup üyesi seçin.
- Seçilen üye kendi kartlarından birinin ön yüzündeki cümlelerden birini okur ama yorum yapamaz.
- Diğer grup üyeler, yorum hakkında konuşurlar ve yorumlar yaparlar.
- Herkes yorumunu yaptıktan sonra, cümleyi yazan üye yorumlar yapar.
- İkinci bir grup üyesi seçilir ve tüm kartlar paylaşılana kadar süreç tekrar edilir.
Kaynak: Buehl, D. (2009). Classroom strategies for interactive learning.
OKUMA STRATEJİSİ – Son Sözü Benim İçin Ayır
Okuma Bileşeni Okuduğunu Anlama
Stratejinin Özeti
Son Sözü Benim İçin Kaydet (SSBİK) stratejisi Vaughan ve Estes tarafından öğrencilerin metin üzerinden seçim yapıp yorumlar yapmasını sağlayan bir düşünme stratejisi olarak tanımlanmıştır. Tüm katılımcıların katkıda bulunmasını sağlamak için en iyisi küçük gruplarda uygulanmasıdır.
Strateji Prosedürü
- Öğrencilerin bağımsız okuma seviyelerine uygun bir metin seçin ve öğrencilere verin. Öğrencilerden metni okurken bazı cümleleri işaretlemelerini isteyin. Bu cümleler ikna edici veya ilginç bulduğu için öğrencinin yorum yapmak istediği cümleler olabilir.
- Öğrencilere seçtikleri cümleleri sayfa numarasını ve hangi paragrafta olduğunu belirterek birer kartın ön yüzüne yazmalarını ve yorumlarını da kartların arka yüzüne yazmalarını söyleyin. Her öğrencinin sunacağı cümle sayısı zamana ve grup büyüklüğüne göre değişmektedir.
- SSBİK kurallarını tartışın: öğrenciler seçtikleri cümleyi sırayla okur ve gruptakileri cümle hakkında yorum yapmaya davet eder. Yorumlar bitince öğrenci tartışmayı “son sözü söyleyerek” bitirir.
- Sınıfı gruplara ayırın ve öğrencilere metinden seçtikleri cümleleri sırayla okuyup yorumlamalarını isteyin. Her öğrenciye kendi seçtiği cümleyi okuma ve yorumlama sırası gelene kadar devam edin. Mümkünse, aynı çalışmayı dinleme ve yorumlama şeklinde devam ettirin. Kaynak: J. Vaughan and T. Estes, Reading and Reasoning beyond the Primary Grades (Boston: Allyn & Bacon, 1986).
Çocukların dinlemeye odaklanmak için konuşmamayı öğrenmeleri de gerekmektedir. Sınıf kurallarına “Benden Sonra Üç Kişi” kuralını ekleyin. Bu kurala göre, biri tekrar konuşmadan önce üç kişinin fikrini paylaşmasını beklemek zorundadır.
Onlara İyi Soru Sorma Sanatını Öğretin
Sınıftan belirlenen bir konu hakkında sorular üretmelerini isteyin ve soruları tahtaya yazdırın. En etkili ve ilginç soruları belirleyin ve öğrencilerle bu soruların neden öne çıktığını tartışın. Çoğunlukla en iyi cevapları doğuran soru türlerinden bahsedin- açık uçlu, düşündüren ve bazen cesurca bile olan sorular. İyi soruların nasıl tarafsız olduğunu ve birileri sorgulanıyormuş gibi gelmediğini açıklayın. Öğrencilere “_________yı düşününce, aklınıza ne geliyor?” ve “__________ hakkında bildiklerimizi düşünürsek ___________yı nasıl yapabiliriz?” gibi soru köklerini öğretin. Bir yapı iskelesi olarak, öğrencilere grup tartışmalarında kullanmaları için örnek soru cümleleri verin. Öğrencilerin bekleme süresini de öğrenmeleri gerekmektedir. Öğrencilere gruptan biri bir soru sorduğu zaman herkesin düşünebilmesi için birkaç saniyelik bir sessizlik olması gerektiğini anlatın – daha iyisi gösterin.
Onlara Müzakere Etmeyi Öğretin
En yüksek sesle konuşan ve sık sık iddialar ileri süren bir grup üyesi en çok söz sahibi olan kişi olabilir ama bu, bu kişinin tüm grubu ikna edeceği anlamına gelmez. İyi bir müzakereci iyi dinler, sabırlıdır ve esnektir, grubun anlaştığı ortak fikirlere ve alanlara işaret eder ve baskı altında düşünebilir. Bu listeyi öğrencilerle paylaştıktan sonra, birlikte listeye ekleyecek başka özellikler de belirleyin. Öğrencilerle birlikte “Ortak Karara Varma” adlı bir çalışma yapın. Bu çalışmada, her gruba bir doğum günü partisi, gezi veya öğlen yemeği aktivitesi planlamak için belli bir süre verin; böylece müzakere becerilerini kullanma alıştırması yapabilirler.