Tüp bebek (IVF) Nedir, Nasıl Yapılır?
Halk dilinde tüp bebek olarak bilinen in vitro fertilizasyon (IVF), döllenmenin vücudun dışında gerçekleştiği bir tür doğurganlık tedavisidir. Çok çeşitli doğurganlık sorunları olan insanlar için uygundur ve en yaygın kullanılan başarılı tedavilerden biridir.
Tüp bebek nedir?
Tüp bebek, doğal olarak bebek sahibi olamayan insanlar için geliştirilmiş yaygın bir tedavi yöntemidir. Bir kadının yumurtalarını toplamayı ve bunları laboratuvarda sperm ile kontrollü bir şekilde döllenmesini içerir. Döllenme başarılı olursa, embriyonun iki ila altı gün arasında gelişmesine izin verilir ve daha sonra başarılı bir hamileliği oluşturmak için kadının rahmine aktarılır.
Bu içeriğimize göz attınız mı: Döllenme Nedir, Nasıl Oluşur?
Çoğunlukla başarı ihtimalini arttırmak için birden fazla yumurta hücresi döllenir ve birden fazla embriyo oluşturulur. Bu tür durumlarda tek bir embriyonun rahime aktarılması, diğer sağlıklı embriyoların ise başka bir tüp bebek döngüsü esnasında kullanılmak üzere dondurulması tavsiye edilmektedir. Böylece hem çoğul gebelik riskinin önüne geçilmesi, hem de sonraki tüp bebek döngülerinin daha kolay tamamlanması hedeflenir.
Tüp bebek kimler için uygundur?
Bebek sahibi olamayan tüm çiftler için uygulanması gereken ilk yöntem tüp bebek değildir. Birçok doğurganlık problemi, tüp bebek yöntemine gerek kalmadan çözülebilmektedir. Örneğin; yumurtlama ile ilgili bazı problemler ilaç tedavisi gibi basit süreçlerle atlatılabilir. Bu nedenle öncelikle sorunun kaynağı dikkatli bir şekilde incelenmeli ve alternatif teknikler denenmelidir.
- Tüp bebek, özellikle menopoz çağında olan yaşlı kadınlarda uygulanmamaktadır. Bunun neden başarı şansının çok düşük olmasıdır.
- Tıkalı veya hasarlı fallop tüpleri olan kadınlar,
- Açıklanamayan doğurganlık sorunları olan veya diğer tedavi türlerini deneyip başarısız sonuçlar alan kişiler,
- Sayı ve hareket özelliği düşük veya anormal şekilli spermlere sahip olan erkekler,
- Yumurtlamada zorluk çeken ve diğer yumurtlama tedavileriyle olumlu sonuçlar alamayan kadınlar,
- İleri yaş dolayısıyla doğurganlık şansı azalmış olan kadınlar tüp bebek tedavisinden yararlanabilmektedir.
Tüp bebek aşamaları nedir?
-
Planlama:
İlk randevuda doğurganlık uzmanı tarafından tıbbi geçmiş, tetkik sonuçları ve olumsuz sonuçlanmış diğer doğurganlık tedavileri gözden geçirilmelidir. Bu aşamaya çiftler birlikte katılmalı, planlanan tüp bebek süreci dikkatli bir şekilde anlaşılmalıdır.
-
İlaç kullanımı:
İhtiyaç duyulan hormon ilaçlarının listesi hazırlanır ve nasıl kullanılacağı anlatılır. Folikül uyarıcı hormon (FSH) enjeksiyonları, yumurtalıkları normalden daha fazla yumurta üretmek için uyaracaktır. Böylelikle daha fazla yumurta elde edilir. Döngü boyunca, düzenli kan testleri ile hormon seviyesi ölçülür. Aynı zamanda ultrason yardımıyla yumurtalıklardaki foliküllerinin boyutu ve sayısı takip altına alınarak yumurta toplama için uygun zaman belirlenir. Yumurta toplama işleminden yaklaşık 36 saat önce gerçekleştirilen yumurta çatlatma iğnesi de veya yumurtlamayı teşvik eder.
-
Yumurta toplama:
Bu işlem hafif bir anestezi ile birlikte, ultrason rehberliğinde yapılır. Olgunlaşan hücreler yumurtalıklardan alınır ve ince bir tüp içerisine nakledilir. Kadından alınan yumurtalar ile birlikte eş zamanlı olarak erkekten de sperm hücreleri alınmalıdır.
-
Döllenme:
Toplanan yumurtalar laboratuvara alınır ve daha sonra döllenmeye hazırlamak için kültür ortamına yerleştirilir. Klasik yöntemde sperm ve yumurtalar, doğal şekilde döllenmesi için bir arada bekletilir. ICSI’de ise spermler embriyolog tarafından seçilir ve her bir yumurtaya bir tane enjekte edilir.
-
Embriyo transferi:
Başarılı bir şekilde embriyo aşamasına ulaşan hücreler, embriyo transferi ile basit bir şekilde rahime aktarılmaktadır. Bu aşama, rahim ağzından geçen çok ince bir kateter aracılığıyla tamamlanır.
-
Sonuç:
Embriyo transferinden iki hafta sonra bir kan testi yapılır ve testin pozitif olması durumunda hamilelik başarılıdır.
Tüp bebek tedavisi kaç gün sürer?
Her bireye uygulanan tüp bebek süreci birbirinden farklıdır. Bazı kişilerde belirli aşamalar daha uzun veya daha kısa sürede tamamlanmaktadır. Çoğu kadın için bir tüp bebek döngüsü dört ila altı hafta aralığında sürmektedir. Ancak, tıbbi nedenlerden ötürü tedavinin ilk aşaması olan adet döngüsünü ve doğurganlığı kontrol altına alma sürecinde değişiklikler görülebilir. Bu konuda en net bilgi, tedavi planı tam anlamıyla oluşturulduktan sonra elde edilebilir.
Detaylı bilgi için bu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz: Tüp Bebek Tedavisi Ne Kadar, Kaç Gün Sürer?
Tüp bebek tedavisinin başarı oranı nedir?
Tüp bebek tedavisinin başarı ile sonlanmasını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Kadının yaşı, kısırlığın nedeni, sperm ve yumurta kalitesi, daha önce gerçekleşen gebeliklerin varlığı bunlar arasında sayılabilir. Eğer bayanın yaşı ileri değil, sağlık problemi yok ve güzel bir embriyo transferi yapılmışsa, Kıbrıs’ta bu oranın 80% civarında olduğunu söyleyebiliriz.