Uzmanlar Suriye ve Irak'ta ortaya çıkan durumu 1980'lerin Afganistan'ına benzetiyor. O dönemde de binlerce yabancı savaşçı Sovyetler Birliği'ne karşı mücadele eden mücahitlere katılmıştı.
Yıllar süren savaş 1989'da sona erse de bazı yabancı savaşçılar için mücadele hiçbir zaman bitmedi.
Afganistan savaşından döndükten sonra Mısır ve Cezayir'de düzenlediği saldırılarla bir kişi adını tüm dünyaya duyurdu: Usame Bin Ladin.
El Kaide örgütünün kurucularından olan Suudi Arabistan vatandaşı Bin Ladin, Afgan savaşı sırasında mücahitlerin yanındaydı.
Avrupa ve Amerika'da Suriye'de tarihin tekerrür etmesini kimse istemiyor. Ancak benzer bir durumun tekrar oynanmasının önüne nasıl geçilebileceği hâlâ bir muamma.
Dünyada kişi başına en çok yabancı cihatçının düştüğü Belçika 46 vatandaşını yargıladı. Hem de yargılananların bazıları ülkede bile değilken.
Belçika, Sharia4Belgium (Belçika için Şeriat) grubu üyelerini Suriye'ye cihatçılar göndermekle suçluyor. Suçlananlardan sadece sekizi mahkeme karşısına çıkarılabildi. Kalanı ise Suriye'de. Öldürüldüler mi yoksa çatışmaya devam mı ediyorlar o bile bilinmiyor.
Belçika örneği bir istisna değil. Suriye'de en çok militan vatandaşı bulunan Fransa, Avustralya, Norveç ve İngiltere ülkeye dönen cihatçıları tutukladı.
İngiliz polisi şu ana kadar 218 kişiyi tutukladığını söylüyor. Bunlardan 40'ı yargıç karşısına çıkmayı bekliyor.
İngiltere mevcut 'terör yasaları' uyarınca şüphelendiği kişilerin pasaportlarını alıkoyabiliyor ve şüphelileri ülkeye dönüşlerinde 14 gün süreyle hiçbir suçlama yöneltmeden gözaltına alabiliyor.
Kasım sonunda İngiliz parlamentosuna gelecek olan yeni yasa tasarısıyla bu tür yetkilerin daha da genişletilmesi gündemde.
Başı ülkeye geri dönen cihatçılar nedeniyle ağrıyan bir diğer lider olan Avustralya Başbakanı Tony Abbot ise "Eğer geri dönerlerse gözaltına alınacaklar. Hükümetimizin başlıca görevi vatandaşlarımızın güvenliğini sağlamak" diyor.
Artık Batı hedeflerden birisi
Ancak kimin tutuklanacağına karar vermek hiç de kolay değil.Sonuçta Suriye'ye seyahat etmek yasadışı bir şey değil. Ayrıca Suriye'ye gidenlerin orada herhangi bir şiddet eylemine müdahil olup olmadığını saptamak da çok ciddi bir istihbarat gerektiriyor.
Riyad'da oldukça geniş ve etkileyici bir alanda kurulan rehabilitasyon merkezinde eski cihatçılara eğitimden danışmanlığa her tür hizmet sunuluyor. Burada kalanlar Kuran'ı İslam alimleriyle tartışıyor, iş bulmalarına yardımcı olunuyor.
Rehabilitasyon merkezi yetkilileri yüzde 90 oranında kişileri tekrar topluma kazandırabildiklerini iddia ediyor.
Ancak BBC'nin Newsnight programı merkezden ayrılan iki kişinin daha sonra Yemen'e giderek 'Arap Yarımadası'nda El Kaide' örgütünü kurduğunu öğrendi.
Cihatçılara 'yumuşak' davranmak sorunlar yaratsa da tutuklayıp sorgulamak da bir o kadar sorunlu. Katı tutum eski cihatçıların kendi ülkelerine karşı cephe almalarına yol açabilir.
ABD ise şu ana kadar orta yolu tercih etmiş durumda. Eylül ayında Washington ülkeye dönen eski cihatçılardan hiçbirisinin tutuklanmadığını doğruladı.
Eğer takibe almak doğru ve etkin biçimde yapılırsa olası saldırıların önüne geçebiliyor. Ancak sadece takibe almak da tüm dertlere devam olamıyor.
Sadece bir kişinin sürekli takipte tutulması yaklaşık 30 kişilik bir ekip gerektiriyor. Yüzlerce eski cihatçının ülkeye dönüş yaptığını varsayarsak, bu akınla başedebilecek bir istihbarat servisi kurmak oldukça zor.
Güvenlik güçleri kimi takibe alıp kimin peşini bırakacağı konusunda zor seçimler yapmak zorunda olacak.
Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...