ASMA AĞUSTOSBÖCEĞİ - Klapperichicen (Chloropsalta) viridissima (Walk.)
(Hemiptera: Cicadidae)]
1. TANIMI VE YAŞAYIŞI
Erginleri açık yeşil renklidir. Erkeklerin boyu kanatlarla birlikte ortalama 34 mm, dişilerin ise 35 mm'dir (Şekil 174a). Yaz ayları boyunca bağlarda erkeklerin sürekli ses çıkarmaları ve yanlarına yaklaşıldığında hemen uçmalarıyla kolayca tanınırlar.
Yumurtalarının ortası şişkin olup iki tarafı sivridir. İlk bırakıldığında beyaz, açılmasına yakın ise koyu pembe renklidir. Boyu ortalama 1.5 mm'dir.
Yumurtadan yeni çıkan nimfler açık pembe renkte ve çok hareketlidir. Daha sonraki nimf dönemlerinde renk beyaz, kirli sarı ve yeşilimsidir. Beş yıllık nimflerin boyu 22-27 mm'dir.
Ergin çıkışları haziran sonlarında başlar, temmuz ortalarında en fazlaya ulaşır, ağustos başlarında sona erer. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde en fazla ergin çıkışları temmuzun 3. haftasında görülür. Böylece çıkışlar kademeli olur ve 35-45 gün sürer.
Dişiler yumurtalarını bir yıllık sürgünlere bırakırlar. Bir dişi 600 kadar yumurta bırakabilir. Yumurtaların kuluçka süresi 27°C sıcaklık ve %36 orantılı nem koşullarında 34-36 gündür. Yumurtadan çıkan nimfler kendilerini toprağa atar ve asma köklerine giderek beslenmeye başlar.
Nimfler gelişmesini 5 yılda tamamlar ve bu süre içinde toprak altında kalırlar. Beş yılda 1 döl verir.
2. ZARAR ŞEKLİ, EKONOMİK öNEMİ VE YAYILIŞI
Dişilerin yumurta bırakmak için ovipozitörleriyle bir yıllık sürgünlere açmış olduğu delikler, sürgünlerin büyümesiyle genişler ve 5-6 cm uzunluğunda çatlaklar oluşur. Fakat bu çatlaklar sürgünlerin kurumasına neden olmaz.
Asma ağustosböceği'nin esas zararını nimfler yapar. Bunlar asma köklerinin öz suyunu emmek suretiyle sürgünlerin zayıflayıp bodur kalmasına, boğum aralarının kısalmasına, yaprakların küçülmesine ve vaktinden önce sararıp dökülmesine neden olur. Asmanın kökleri emgi nedeniyle siyahlaşıp çürür. Sonuç olarak asma çalılaşır ve zamanla ölür.
Yurdumuzun Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Mardin, Siirt ve Şanlıurfa illerinde yaygındır.
3. KONUKÇULARI
Monofag bir zararlıdır. Konukçusu asmadır.
4. DOĞAL DÜŞMANLARI VE ETKİNLİKLERİ
Ülkemizde kuşların zararlının erginleriyle beslendiği gözlenmiştir. Bunun dışında, doğal düşmanları bilinmemektedir.
5. MÜCADELESİ
5.1. Kültürel önlemler
Asma köklerinin özsuyunu emmek suretiyle asmayı zayıflatıp verimi düşürdüğü için, öncelikle bağları kuvvetli bulundurmak gerekir. Bunun için bağlar bilinçli olarak gübrelenmeli ve toprak işlemesi zamanında yapılmalıdır.
5.2. Mekanik Mücadele
Asma sürgünlerinde yumurta bırakılmış yara izleri gözle kolaylıkla görülebilir. Yumurtaların açılmasından önce, bu yara yerlerinin altından dalların kesilmesi suretiyle bir mekanik mücadele uygulanmalıdır. Bunun için bağda tesadüfen seçilen asmalardan alman 100 adet yumurta bırakılmış dalda, yumurta rengi incelenir. Eğer %50'den fazla dalda yumurtalar pembe renk almışsa dal kesme işlemine geçilir. Kesilen dallar güneş altında en az 24 saat bırakılır ve suyu çekilen dallardaki yumurtaların ölmesi sağlanır. Dal kesme işlemine genellikle ağustosta başlanır ve 12-13 gün içinde bitirilir.
Aynca sabahın erken saatinde uyuşuk halde bulunan erginlerin elle toplanması da yararlıdır. Bu da haziranın son haftasından başlayıp temmuz sonuna kadar devam eder. Asma ağustosböceği nimflerinin gelişmelerini 5 yılda tamamladıkları göz önünde bulundurularak, bu zararlı ile bulaşık bir bölgede yapılacak mücadelenin üst üste en az 5 yıl devam etmesi gerekir.
5.3. Kimyasal Mücadele
Bu zararlıya karşı kimyasal mücadele önerilmemektedir.
Facebook'ta Yayınla>