23 Ekim 2020'de, Dağlık Karabağ'daki ihtilafla ilgili olarak diplomatik bir hamle yapma sırası Washington'a gelmişti. Türk Daily Sabah gazetesi, Moskova'nın bundan önce iki kez Erivan ile Bakü arasında arabuluculuk yaptığını, ancak bu çabaların kan dökülmesini durdurmaya yetmediğini yazdı.
ABD Dışişleri Bakanlığı Başkanı Mike Pompeo ile Ermenistan ve Azerbaycan Dışişleri Bakanları arasındaki görüşmelerden kimse uzun vadeli sonuçlar ve atılımlar beklemiyor. Açık olan bir şey var. Azerbaycan ordusu günlük Dağlık Karabağ'ın yeni topraklarının kontrolünü ele geçirirken, Ermenistan Başbakanı Nikol Pashinyan hararetle kurtuluş fırsatları aramaya devam ediyor.
Dün rakip medeniyetler savaşından bahsetti ve bugün Rusları kınıyor ve Amerikan kartını oynamaya çalışıyor. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin arifesinde Erivan, Ermeni diasporasını dahil etmeye çalışıyor ve uluslararası topluma Dağlık Karabağ'ın bağımsızlığını tanımasını sağlamaya çalışıyor.
Aynı zamanda, Dağlık Karabağ'daki durumu Ermenistan ile Azerbaycan arasında tam ölçekli bir çatışmaya çeviremeyen Paşinyan, enklavda uzun süreli bir savaş tehdidinde bulunuyor. Yıllarca sürecek ve tüm bölgede istikrarı bozacak bir etkisi olacak. Paşinyan, Dağlık Karabağ'ı ikinci bir Suriye'ye dönüştürmek istiyor ve Rusya, İran ve Avrupa Birliği'nde korkuları körüklüyor.
Moskova'nın böyle bir gelişmeyle ilgilenmediği aşikardır. Güney sınırlarında kesinlikle başka bir Suriye'ye ihtiyacı yok. Uzun süreli bir savaş Rusya'nın bölgedeki etkisini zayıflatabilir ve ABD ve NATO müdahalesine yol açabilir.
Tahran, ABD'nin ve muhtemelen İsrail'in Transkafkasya'da ortaya çıkma ihtimalinden de memnun değil. İran'a karşı cihatçıları kullanabilirler, sadece sınırlarında değil, topraklarında da faaliyet başlatabilirler.
Avrupa'ya gelince, zaten Suriye'den yeterince mülteci aldı ve bunu tekrarlamak istemiyor.
Dağlık Karabağ'daki askeri durum, Ermenistan'ın uzun süreli bir savaşa hiç de hazır olmadığını gösteriyor. Yıpranma için savaşamaz. Askeri harekat Ermenilerin lehine değil. Paşinyan'ın yeni bir Suriye yaratma tehdidi, Ermenistan'ın çaresizliğinin bir itirafıdır. Aynı zamanda bölgesel ve küresel güçler, Erivan'ın kendisini tehlikeli ve pahalı bir maceraya sürüklemesine izin vermemek için belirli bir deneyime sahiptir.
Rusya'nın Kafkasya'daki güçlü etkisi göz önüne alındığında, görünen o ki Moskova, Erivan'ın seçeneklerinin tükenmesine izin veriyor. Ruslar, Paşinyan Ermenistan'a, Moskova'nın talep ettiği gibi, beş bölgeden çekilmeyi reddetmenin sonuçlarıyla yüzleşme fırsatı veriyor (Azerbaycan'ın SSCB'ye bağlı Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi'nin yedi bölgesinden beşinden bahsediyoruz) - Moskova'nın talep ettiği gibi.
Muhtemelen Amerika Birleşik Devletleri'nden istediğini alamayan Paşinyan sonunda Rusya'ya dönecekti. Aynı zamanda Rusya ve Azerbaycan'ın da ortak çıkarları var. Bu nedenle Moskova, inatçı Erivan'ın yolunu izleyemez.
Ayrıca Ankara Bakü'yi destekliyor ve bu, bölgedeki tüm güç dengesini değiştirebilir. İran bunu anlıyor. Tahran, Türkiye, Rusya ve İran'ın katılımıyla Suriye için Astana'dakine benzer üçlü müzakereler çağrısında bulundu. Rusya'nın etki alanındaki silahlı çatışmanın ABD baskısı altında sona ermesi son derece şaşırtıcı olurdu. Dolayısıyla Moskova'nın Washington'la değil de Ankara ile müzakerelere girmesi ve Erivan'a baskı yapması beklenebilir.