Damar sertliği ya da diğer adıyla aterosklerosis, damarın en içteki katmanının kalınlaştığı, yağ ve plakların toplandığı kardiyovasküler bir rahatsızlıktır. Zaman geçtikte plak en sonunda damarın içine girerek kan dolaşımına karışır. Plak bazen kan akışını engelleyebilir ve kalp krizi, felç, ciğerlerde, böbreklerde ya da bacaklarda ciddi tıkanıklıklara yol açabilir. Hata yapmayın: aterosklerosis ölümcül sonuçları olabilecek bir rahatsızlıktır. Ancak, sigara, yüksek tansiyon ve yüksek kolestrol gibi aterosklerosis ile doğrudan ilgili faktörleri ortadan kaldırarak önlem alabilirsiniz, damar sertliği nasıl önlenir, damar sertliği ile nasıl mücadele edilir işte bilmeniz gerekenler;
Yöntem1: Damar Sertliğini Önlemek için Beslenme Alışkanlıklarınızı Değiştirmek
1Dengeli beslenin. Aterosklerosis kısmen vücuttaki yüksek seviyelerdeki kolestrol ve trigliserit nedeniyle oluşur. Bu yüksek seviyeler damar duvarının astarına zarar verir ve plak toplanmasını tetikler. Bu nedenle doktorlar önlem olarak sağlıklı ve dengeli bir diyet sürdürülmesini öneriyor. Iyi bir diyet tam tahıllı ürünler, meyve, sebze, bezelye, fasulye ve mercimek gibi baklagiller, yağ oranı düşük süt ürünleri ve omega 3 yağ asidi oranı yüksek alabalık ve somon gibi balıklarla zengindir. Sağlıklı bir diyet sürdürmek aynı zamanda kırmızı etten tamamen uzak durmak, şekerli yiyecek ve içecekleri kesmek, hurma ve hindistan cevizi yağlarını kullanmamak anlamına gelir.
2Doymuş ve trans yağlara karşı dikkatli olun. Iyi bir diyet sürdürürken, damarlarınızın sertleşmesini önlemek için yapabileceğiniz en önemli şeylerden biri de doymuş ve trans yağ alımını sınırlandırmaktır. Doymuş yağlar, tereyağı ve kuyruk yağı gibi hayvansal yağlardır. Trans yağlar ise genellikle margarin ve hazır gıdaların içindeki hidrojenlenmiş yağlarda bulunur. Bu iki yağ türü kanınızdaki kolestrol seviyesini en çok artıran faktörlerdir. Kalp dostu bir diyet yapıyorsanız, günlük almanız gereken kalori miktarının en fazla %5’I bu yağlardan oluşmalıdır. Örneğin, günlük 2000 kalori tüketiyorsanız, 13 gramdan fazla doymuş ya da trans yağ tüketmeyin.
- Bütün yağların kötü olmadığını unutmayın. Zeytinyağı, fıstık ezmesi, fındık yağı, ayçiçek yağı ve avokadolar kalp sağlığınız için çok yararlı yağlardır.
3Tuz tüketiminizi azaltın. Tuzun sağlık üzerindeki rolü hakkında tartışmalar hala devam ediyor. Bazı doktorlar uzun zamandır tuz tüketiminin zararlı olduğunu söylese de son zamanlarda yapılan araştırmalar sonuçların abartılmış olabileceğini söylüyor. Ancak, tuzun tansiyonu arttırdığını biliyoruz. Yüksek tansiyon ise aterosklerosise yol açıyor. Bu nedenle tuz tüketimini düşürmek yüksek tansiyonla başa çıkmanıza yardımcı olacak ve ideal olarak aterosklerosis engelleyici bir adım atmış olacaksınız. Sağlıklı, kalbe yararlı bir diyetin parçası olarak, günlük 2.400 miligramdan daha fazla sodyum tüketmeyin. Ne kadar az tüketirseniz o kadar çok kalbinizi korumuş olursunuz.
- Düşündüğünüzden daha çok tuz tüketiyor olabilirsiniz. Konserve yiyecekler tüketmeyin. Bu yiyeceklerin içinde besinleri koruması ve tadı güçlendirmesi için yüksek miktarda tuz bulunur. Ürünün besin değerleri etiketindeki sodyum miktarına bakarak ne kadar tuz içerdiğine öğrenebilirsiniz. Dışarıda tükettiğiniz ürünlerin içindeki tuz miktarını öğrenmek için garsonla konuşun.
4Tükettiğiniz alkol miktarını sınırlandırın. Sodyum gibi fazla alkol de kan basıncını arttırabilir. Yapılan son araştırmalar fazla alkol tüketiminin aterosklerosis ile bağlantılı olduğunu gösterdi. Ancak kontrollü içki içen insanların kardiyovasküler sağlıklarının geliştiğine ve aterosklerosis risklerinin daha düşük olduğuna dair kanıtlar da bulundu. Bu da demek oluyor ki günde kadınlar bir bardaktan, erkekler iki bardaktan fazla alkollü içecek tüketmemeli. Bir bardak alkol 360 ml bira, 150 ml şarap ve 44 ml ağır likör anlamına geliyor.
- Belirtilen limitlerden dört içecek fazla içen erkeklerin ve üç içeçek fazla içen kadınların daha kötü sonuçlarla karşılaştığı belirtiliyor. Bilim insanları henüz bunun altında yatan nedeni anlayamasalar da, Rochester Üniversitesi’nden Dr. John Cullen “insanların sadece ne kadar içtiklerine değil aynı zamanda nasıl içtiklerine de dikkat etmelileri” gerektiğini söylüyor. Tükettiğiniz alkol miktarını olabildiğince düşük tutmak optimal damar sağlığı için önemlidir.
Yöntem2: Damar Sertliğine Karşı Sigarayı Bırakmak
1Sigara bırakma programlarına katılın. Sigaranın içindeki kimyasallar kan hücrelerine zarar verir. Bu kimyasallar aynı zamanda kan basıncını arttır, kalp fonksiyonlarının düzgün işlememesine yol açar, damarlara zarar verir ve böylece aterosklerosis riskini arttırır. İster sigara bağımlısı olun isterseniz arada için, pasif içici bile olsanız en ufak sigara dumanı kalbinize zarar verir ve kan dolaşımını tıkadığı gibi damarların sertleşmesine de neden olur. Yapabileceğiniz en iyi şey sigarayı tamamen bırakmaktır. Sigarayı bıraktıktan sonra tüm kalp hastalıkları ve felç geçirme oranı hızlı bir şekilde düşer ve zamanla yok olur. Sigara bırakma programlarına katılın. Internetten, sağlık ocağınızdan ya da hastanelerden bu konu ile ilgili bilgi alabilirsiniz. Eğer kendinize uygun bir program bulamazsanız, çevrenizdeki sigara içen insanlarla beraber kendiniz bir sigara bırakma grubu oluşturun.
2Sizi neyin tetiklediğini bilin. Sigara içerken genellikle neler yaptığınıza dikkat edin. Bazı insanlar alkol ya da 2 kahve tüketirken, yemeklerden sonra, televizyon izlerken ya da sadece belirli insanlarla birlikteyken sigara tüketir. Bir kere sizi neyin sigara içmeye ittiğini fark ettiğinizde, davranışlarınızı değiştirmek için uğraşın. Örneğin, en sevdiğiniz diziyi izlerken daha çok sigara içiyorsanız, sigara içemeyeceğiniz bir yerde dizinizi izleyin ya da televizyon izlemeyi komple bırakın. Eğer sadece kahve içerken sigara içiyorsanız, kahve yerine çay gibi başka içecekler içerek alışkanlıklarınızı değiştirmeye çalışabilirsiniz.
- Ailenizden ve arkadaşlarınızdan, özellikle sigara içenlerden, destek almanız önemlidir. Sigara içenlerden yanınızda sigara içmemelerini rica edin. Sigarayı gördükçe ve kokusunu aldıkça bırakmak daha da zorlaşacaktır.
3Doktorunuza sigara bırakma ilaçlarını sorun. Doktorunuz size tıbbi olarak onaylanmış sigara bırakma ilaçları yazabilir. Reçetesiz olarak satılan nikotin sakızları, bantları da sigara içmeyi bırakırken oluşabilecek sigara krizlerini bastırmanıza yardımcı olabilir. Ayrıca bağımlılığı ve nikotin eksikliğinin neden olduğu etkileri azaltmak için reçeteyle yazılan nazal spreyler, Bupropion ve Varenicline gibi ilaçlar da bulunur. Doktorunuza sizin için hangisinin en uygun olduğunu sorun.