Ukrayna'da diplomatik çözüm ne kadar yakın?
Rusya-Ukrayna savaşı 92. gününde devam ederken Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de Rusya ile müzakereleri daha fazla dillendiriyor. Peki, diplomatik çözüm yolunda ne gibi adımlar var? Avrupa basını ne söylüyor?
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 24 Mayıs'ta "Davos Zirvesi" olarak da bilinen Dünya Ekonomik Forumu'nda (WEF) bir konuşma yaparak Rusya ile müzakereler konusunda yeni mesajlar verdi.
Buna göre, Zelenski "aracılar aracılığıyla değil, doğrudan" Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek istiyor ve Rusya güçlerinin Ukrayna'yı işgal ettiği 24 Şubat öncesindeki sınırlarına çekilmesinin "müzakerelere yönelik ilk adım" olarak değerlendirilebileceğini düşünüyor.
Peki, Ukrayna tarafının Rusya ile müzakereleri dillendirdiği bu dönemde Ukrayna'da diplomatik çözüm ne kadar yakın?
Hırvatistan'dan Litvanya'ya, Fransa'dan Estonya'ya Avrupa basınında konuşulanları euro|topics derledi:
"Pragmatik bir tablo" ve bir barış planı
France Inter (Fransa): Zelenski, müzakere cephesinde
Fransa'nın France Inter gazetesi, diplomasiye duyulan güveni doğru yönde atılmış bir adım olarak görüyor:
"Ukrayna Devlet Başkanı'nın dikkat çektiği gerçekçilik, son haftalarda kimilerinin tasavvur ettiği ve yüksek sesle dillendirdiği salt askeri zafer fikriyle çelişiyor. Yine de yakın gelecekte ciddi müzakerelerin başlaması mümkün görünmüyor, çünkü belli ki halen silahların mantığı işlemeye devam ediyor.
"Ama bu aslında o ya da bu tarafın kimi zaman çelişkili şekillerde gönderdiği sinyallerin, yani kamu diplomasisinin egemen olduğu başka bir savaş cephesi. Devlet Başkanı Zelenski'nin sözleri de bu çerçevede değerlendirilmeli."
Večernji List (Hırvatistan): Kissinger haklı
Hırvatistan'ın Večernji list gazetesi, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu sırasında eski ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger'in, Ukrayna'da barış çözümüne ilişki pragmatik bir tablo çizdiği görüşünde:
"Henry Kissinger, Batı'nın Rusya'yı yenmeye çalışmaktan vazgeçmesi gerektiğini, zira bunun daha büyük bir savaşa yol açabileceğini söylüyor. Ayrıca, Ukrayna'nın topraklarının bir kısmını Rusya'ya devretmesi gerektiğine de inanıyor.
"Avrupa ve Rusya arasındaki uzun vadeli ilişkiye dikkat çeken Kissinger'a göre, Avrupalı liderler bu ilişkiyi gözden kaçırmamalı, zira geri kalan her şey Avrupa'nın uzun vadede istikrarsızlaşmasına ve Avrupa'daki güç hiyerarşisinin yeniden yapılanmasına yol açar. Bunun dışında, Rusya ile Çin arasında kalıcı bir ittifak kurulması tehdidi de mevzubahis."
La Repubblica (İtalya): Uzatılan bir el
İtalya'nın La Repubblica gazetesinin aktardığına göre, İtalya Birleşmiş Milletler'e (BM) Ukrayna'da barışın sağlanmasına yönelik bir plan sundu. La Repubblica bu plandan umutlu olduğunu söylüyor:
"Planın dört kilit noktası, deniz koridorunun açılması ve ateşkes görüşmelerinin başlaması ile birlikte, Rusya'nın atacağı somut adımlar karşılığında yaptırımların kademeli bir şekilde azaltılması için bir çerçeve sağlıyor.
"Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ilkesi korunuyor, ancak Zelenski'nin dün de belirttiği üzere Kırım dışarıda bırakılabilir. Plan Putin'e, Kremlin'in temel koşulu olan Avrupa'daki güç ilişkilerinin yeniden tanımlanmasına dair bir konferans düzenlenmesi ihtimalini sunuyor. Tüm bunların ön koşulu ise bugün için en zor seçenek gibi görünen ateşkes."
"Jeopolitik aktör" olarak Avrupa
NV (Ukrayna): Yeni Orta Avrupa avangardı
NV'ye konuşan Ukrayna eski Dışişleri Bakanı Pavlo Klimkin, Avrupa'nın jeopolitik bir aktör haline gelebileceğini söylüyor:
"Orta Avrupa şunu idrak etti: Kremlin'de Koschei [Rus mitolojisinin çirkin ve yenilmesi zor kötü adamı] gibi oturan Putin, tüm NATO'yu 1997'de bulunduğu yere geri göndermek istiyor.
"Orta Avrupa harekete geçmesi gerektiğini anladı ve gücünün farkına vardı. Eski Avrupa, bu dünyanın yeni Avrupa'yla birlikte daha cazip bir yer haline geleceğini bir an önce kavramalı. Avrupa ancak, ilerleme ve kendisi için savaşma isteğiyle hep birlikte hareket ederek dünya jeopolitiğinde bir şans bulabilir. Aksi takdirde, merkezden koparak yitip gider.
"Bu tek seferlik bir fırsat ve bu fırsat da Ukrayna'dan gelebilir. Ne yazık ki herkes anlamıyor bunu, özellikle de Paris'tekiler."
Lietuvos Rytas (Litvanya): Vilnius, Berlin'e minnettar olmalı
Litvayna'nın Lietuvos Rytas gazetesi ise Litvanya'nın küstahça davrandığını düşünüyor ve bu görüşünü özetle şöyle savunuyor:
"Mantık şu: En zeki biziz, Rus şovenizmini en iyi biz biliriz ve şu anda dünyada neler olup bittiğini en iyi anlayan bizleriz; aksini düşünen herkes de kullanışlı aptaldır (elbette Putin için). Ukrayna'nın Almanya büyükelçisine bir miktar anlayış gösterilebilir ve onu hâlâ evine göndermedikleri için Almanların sabrına hayran olunabilir.
"Ancak kan kaybeden Ukraynalıları mazur görmekle, Berlin'in cebinden geçinen Litvanyalıları mazur görmek birbirinden çok farklı şeyler.
"Litvanya'nın savunması için en çok askeri Almanya gönderdi ve şu anda da en büyük bağışçısı durumunda.
"Her fırsatta Almanların ne kadar aptal, ne kadar korkak ve ne kadar Putin dalkavuğu olduklarını haykırmak küstahça değil mi? "
"Zorla dayatılan barış" ve "bölünmüş Batı"
Eesti Päevaleht (Estonya): Zorla dayatılan barışa 'hayır'
Estonya'nın Eski Savunma Bakanı Margus Tsahkna, Eesti Päevaleht'te Ukrayna'da barışın zorla kabul ettirilmesine karşı uyarıyor:
"Bazı liderler, sivil kayıplar konusunda vicdanlarını rahatlatmak için her ne pahasına olursa olsun barış istiyor. Barış sağlandıktan sonra herkesin eskisi gibi işinin başına döneceği umuluyor.
"Estonya, Ukrayna'ya güçlü bir askeri, mali ve değer bazlı destek sağladı ve yaşananları soykırım ilan etti.
"Batı'nın savaştan usanarak, zorla dayatılan barış gibi daha kolay bir yol peşinde koşmamasını sağlamalıyız. Estonya, Batı'nın stratejik hedefini formüle etmeli ve her yerde savunmalı. Bu hedef de bizi bir daha asla tehdit edememesi için Putin Rusyası'nın yaşamadığı bir dünya olmalı."
Daily Telegraph (İngiltere): Batı, bölünmüş durumda
Daily Telegraph gazetesi ise "Batı maalesef Ukrayna savaşını sona erdirmenin yollarını bulma konusunda birlikte hareket edemiyor" diyor:
"Batı'da ortak hareket etmeye dair sarf edilen tüm sözlere rağmen, konu Putin'in saldırılarına yanıt vermeye geldiğinde tablo çok fazla parçalı hale geliyor ve durum giderek daha da fazla bu yönde ilerliyor.
"Batı ittifakı, inanmak istediğimiz kadar kararlı davranmıyor. Evet, Putin bu yıl hepimizi şok etti ve yaptıklarıyla bizi sarstı.
"Peki buna nasıl tepki vermeli? Bunun yanıtı halen belirsizliğini koruyor. Batı'yı birleştiren şey korku oldu. Ancak bunun karşısında ne yapacağımız konusunda birlik olmaktan çok uzağız."