Bisiklet Sporu
15 seneden beri, bisiklet sporuna olan ilgi epey artmıştır. Kullanışlığı, rahatlığı, yararlılıkları bisikletin başarısının nedenlerinden birkaçıdır. Bisiklet sporunda üç büyük rekabet alanı vardır: Yol bisikletçiliği, pist bisikletçiliği ve bisiklet yarışı.
Gereken özellikler: Bir denge problemi olmaması koşuluyla, hiçbir spesifik özellik gerektirmeyen bir spordur.
Başlama yaşı, son verme yaşı: Bir çocuk 4-5 yaşında iki tekerlek üzerinde dengesini sağlayabilmektedir. Bu yaşlardan önce, üç tekerlekli bisiklete veya iki yanına dengeleyici tekerlekler konmuş iki tekerlekli bisiklete binebilir.
Müsabakalara girme izni 14 yaşında verilmektedir. Fakat 16 yaşından önec müsabakalara girilmesi tavsiye edilmez. Çünkü, bisiklet sporu kalp damarlarını en çok zorlayan sporlardan biridir.
Bisiklet sporunda kesin bir mesafe sınırı yoktur. Birçok bisikletçi her çıkışta 50—100 km. yol yapar.
Yararları: Bisiklet, kalp damarları ve akciğer sağlığına son derece faydalıdır. Düzenli ve zincirleme pedal çevirme hareketi, tüm organizmanın güç harcamaya adaptasyonunu mükemmel hale getirir.
Bisiklet, “oturarak” uygulanan bir spordur. Yani vücudun alt bölümü, üst bölümünün ağırlığından etkilenmez. Bu nedenle bu spor, özellikle kalça, diz veya topuk kemiği artozundan şikayet edenlere tavsiye edilir. Bisiklet aynı zamanda vücudun üst bölümünün kaslarını (gidon tutmaktan kol kaslarını), karın kaslarını, omurgayı (omurgayı hafifçe öne doğru eğik tutmaktan dolayı) güçlendirir.
Günlük yaşamdan uzaklaşma, yeni manzaraların keşfi, turistik bir gezinin getirdiği tatmin, bisikletin insan üzerindeki olumlu psikolojik etkileridir.
Bisiklet sporu kireçlenmesi olanlara özellikle tavsiye edilir. Ama görmeyenlere (iki seleli, iki pedallı bisiklet yardımıyla) şeker hastalarına, koroner yetmezliği çekenlere, kalça, diz, topuk kemiği ameliyatı geçirmiş olanlara da tavsiye edilir.
Önlemler ve tavsiyeler: Ekipman, bisikletçinin tam boyuna uygun bir bisikletten, zinciri tekerlek dişlileri üzerinde değiştirerek sürati artırıp, eksilten bir düzenden oluşur. Çok büyük, çok küçük veya ayarı tam yapılmamış bisikletler, kamburluğa, sırt ağrılarına, kramplara ve kiriş dokusunda bozukluklara yol açar. Oturuş pozisyonunu mutlaka tecrübeli bir kimseye doğrulatmak gerekir.
Bisikletçi, yumuşak ayakkabılara, ayaklarının pedal çevirirken pedal üzerinde kaymamasını sağlayacak sabitleştiricelere, oylukların sürtünüp tahriş olmasını önleyecek uzunlukta şorta ihtiyaç duyar. Giydiği slip fazla sıkı olmamalıdır. Lastik kısımların sıkılığı, deriyi tahrip edip, iltihaplanmalara yol açar.
Güneşli havalarda, kasket veya koruyucu şapka son derece yararlıdır. Rüzgarın getirdiği serinlik hissi yüzünden, sporcu farkına varmadan güneş çarpmasına maruz kalabilir. Kışın el ve ayak parmaklarını, kulakları mutlaka korumak gerekir. Birçok yarışlarda, koruyucu kask takmak mecburidir.
Anüs bölgesi temizliği, bisiklet sporunda çok önemlidir. Çünkü saatlerce selenin üzerinde oturmak ve terlemek yüzünden mikrobik hastalıklar, iltihaplanmalar meydana gelebilir.
İlk günler bisikletle 15 km. mesafe ka-tetmek yeterli bir limittir. Zamanla meto-dik bir şekilde mesafe 20-25-30 km’ye çı-kartılabilir. İlk günlerdeki fazla zorlanma kramplara, kalça kemiği ve sırt ağrılarına sebep olup, kişiyi ertesi gün bisiklete binmekten alıkoyabilir.
Sporcu parkurunu seçerken kapasitesini göz önünde bulundurmalıdır. Fazla iniş çıkışlar, ters yönden esen rüzgar, sporcuyu gereğinden fazla zorlayabilir. Asla, kendinden daha kuvvetli bir partnerle yarışıl-mamalıdır.
Kalp atışları 130-140 vuruş/dakikayı aşmamalıdır. Aştığı takdirde sporcu kendini yorgun veya nefes nefese hissederse, yavaşlamalı veya durmalıdır. Ayağını zamanında yere koymayı bilmek bir utanç değil, bir kalitedir.
Tüm sporlarda olduğu gibi, bisiklette de 4 veya 5 km.’yi yavaş yavaş katederek ısınmak gerekir. Isıtıcı merhemlerle yetinmemelidir. Çünkü, bunların etkisi yüzeyseldir.
Bir saatten daha uzun sürecek çıkışlarda, içecek ve enerji verecek maddeler götürmekte yarar vardır.
Ters etkileri: Tüm sporların sahip olduğu yan etkilerin yanısıra, denge konusunda problemi olanlara, işitme zorluğu olanlara, az işitenlere tavsiye edilen bir spor değildir.
Riskleri: Bu sporun tehlikesi, genellikle yaralayıcı (tromatik) olmasıdır. İç kanamalar, yüzeysel bere ve ezikler, bazen köprücük kemiği, kaburga veya avuç içi çatlamaları meydana gelebilir. Avuçlar, düşüşlerden, sürtünmeyle meydana gelen aşınmalardan özel eldivenlerle korunabilir. Nihayet pedal çevirme hareketi düzenli ve zincirleme olduğu için çok seyrek olsa da, menisküs yırtılmaları ve doku bozuklukları meydana gelebilir.
Özel uyanlar: Bisiklet sporu, bir vücut fonksiyonunun yeniden canlandırılmasında özellikle çok kullanılır. Kardiolojide, enfarktüs hastalarını yeniden normal hayata döndürme ve yeniden güç harcamaya alıştırma egzersizlerinde; ortopedide, kalça, diz veya topuk kemiği ameliyatı geçirmiş hastaların tedavilerinde, bisiklet, vazgeçilmez bir araçtır.