Madde 62. Elektriği kesmek veya sokak lambalarını söndürmek kastiyle işlere
zarar vermek
Madde 63. Elektrik enerjisi çalmak
Madde 64. Hat, sayaç v.s.’ye zarar vermenin cezası
Madde 65. İşletmelerin elektriğini hile yolu İle kullanmanın cezası
Madde 66. Elektrik hatlarına kazaen yapılan zararın tazmini
Madde 67. Müfettişin görevleri
Madde 68. Girme hakkı
Madde 69. Müstahdemler tam ehliyetli olmalı
Madde 70. Tahkim
Madde 71. Şirketler v..s. tarafından mukavele ile yürütülmekte olan mevcut
işletmelerin korunması
Madde 72. Belediye, şirket ve başkaları tarafından mukaveleden başka şekilde
çalıştırılan mevcut işletmeleri koruma
1949
Bölüm 82
1 Mayıs 1941
Kısa İsim
1.
Bu Yasa, Elektrik Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum
Bölüm 113
28/1974
7/1977
30/1983
28/1987
65/1989
56/1991
42/1997
Bölüm 305
62/1962
Bölüm 305
62/1962
2.
Bu Yasada:
“belediye” Belediyeler Yasası uyarınca kurulan Belediye meclislerini anlatır.
“besleme alanı” elektrik işletmelerinin bir emirname uyarınca elektrik enerjisi temin etmeye yetkili oldukları alanı anlatır;
“dağıtım şebekesi” elektrik enerjisi ile genel besleme amaçları için servis hatlarının başlangıç noktasını oluşturmakta kullanılan herhangi bir şebekenin bir kısmını anlatır.
“Elektrik hattı” elektrik yükü, aydınlatma veya ısıtma amaçları için elektrik iletiminde kullanılan tel, iletken veya öteki amaçları anlatır ve herhangi bir cihaz, izolatör, muhafaza, boru takımı veya elektrik hatlarını veya onlara bağlı herhangi bir şeyi desteklemek için kullanılan direği de içerir;
“Emirname” Bakanlar Kurulunun bu Yasa uyarınca verdiği ve herhangi bir şirket, kişi veya belediyenin elektrik enerjisi üretimi, iletimi, dönüştürümü, dağıtımı ve satışına ilişkin görevlerin tümü veya herhangi birini üstlenmesini yetkili kılan herhangi bir imtiyazı anlatır,
“enerji” mesaj iletme dışındaki herhangi bir amaç için üretilen, temin edilen veya kullanılan elektrik enerjisini anlatır;
“genel besleme” normal tüketicilere genel olarak enerji teminini anlatır ve bir Belediye ile özel olarak başka bir anlaşma yapılmadıkça, Belediyenin kendisi elektrik işletmesi sahibi olmadığında sokak ışıklarına genel olarak enerji teminini de içerir ancak özel bir anlaşma uyarınca bir veya daha çok özel tüketiciye enerji teminini içermez;
“günlük ceza” bir suç için mahkumiyetten sonra suçun devam ettiği her gün için olan cezayı anlatır;
“güç” elektrik gücü veya enerjinin, temin edildiği zaman birimine oranını anlatır;
“işletmeler” bu Yasa ile herhangi bir bölgeyi elektrik enerjisi ile beslemek için yetkilendirilebilen Belediye, şirket veya kişileri anlatır;
“kamu amaçlı” Belediyeler veya başka kamu kuruluşlarına ait olan veya onların kontrolünde bulunan sokak veya umumi yerleri veya umumi ibadet yerleri veya herhangi bir kamu tiyatrosuna ait veya kontrolünde bulunan salon, bina veya yeri aydınlatmayı içerir ancak elektrik temin edilebilen başka herhangi bir amacı içermez;
“özel amaçlı” herhangi bir telgraf iletilmesi dışında, kamu amaçlı olmayan, ve ilgili zamanda elektriğin kullanılabileceği tüm amaçları içerir;
“radyo paraziti” aparat ve teçhizat, tarafından radyo haberleşmesine karışan elektrik dalgalarının “Radyo haberleşmesi” telsiz , telgraf, telsiz telefon, telsiz televizyon ve uzay dalgalarını kullanmak için planlanmış veya yapılmış aletlerle resim ve müzik gönderme ve almayı içerir;
“servis hattı” elektrik işletmesinin bir tüketiciye gerek herhangi bir dağıtım şebekesinden gerek direkt olarak işletme binalarından enerji temin ettiği veya etmeyi tasarladığı herhangi bir elektrik hattını anlatır;
“sokak” halkın geçme hakkı olan herhangi bir geçidi de içerir;
“sokak lambası” herhangi bir sokak veya umumi yeri aydınlatmak için kullanılan ve Belediyeler veya başka kamu kuruluşları veya elektrik işletmelerince idame ettirilen elektrik lambalarını anlatır;
“Şebeke” işletmeler tarafından elektrik enerjisi ile genel besleme amaçları için gerek yer altına gerek yer üstüne döşenmiş ve işletmelerce enerji iletiminde kullanılan elektrik hatlarını anlatır;
“şirket” Şirketler Yasası uyarınca tescil ettirilmiş herhangi bir grubu anlatır ve Kooperatif Şirketlerini de içerir;
“telgraf hattı” Devlete veya Telgraf Yasası kuralları uyarınca ruhsatı olan bir kişi veya telgraf şirketine ait olan veya Devlet veya Telgraf Yasası kuralları uyarınca ruhsatı olan kişi veya telgraf şirketince çalıştırılan veya çalıştırılması tasarlanan telgraf veya telefon hatları veya başka cihazları anlatır ve Devlet Demiryollarına ait olan ve Müdürü veya usulüne uygun olarak yetki verilmiş bir demiryolunun sorumlusu olan başka kişinin yönetimi altında çalıştırılan veya çalıştırılması tasarlanan tüm telgraf, telefon ve elektrik sinyal hatlarını da içerir;
“telgraf mesajı” telgraf hattı ile iletilen veya iletilmesi tasarlanan mesaj veya başka haberleşmeyi anlatır;
“telgraf ruhsatı sahibi” Telgraf Yasası kuralları uyarınca verilen bir ruhsata dayanarak herhangi bir telgraf hattı çalıştırılan kişi veya telgraf şirketini anlatır;
“tesis” enerji beslenmesi veya işletmelerin amaçlarını gerçekleştirmek için gereken, elektrik hatları, kanalları, ırmak veya nehir işleri, barajlar, merkezi işler, boru hatları, binalar, makineler ve başka herhangi bir çeşit eşya veya malzemeyi içerir.
“topraklanmış” elektrik enerjisinin her zaman, derhal ve emin bir biçimde toprağa deşarjını sağlayacak şekilde toprağın genel kitlesine bağlanmış olmayı anlatır;
“tüketici” elektrik işletmelerince elektrik enerjisi temin edilen veya temin edilmeye hakkı olan kuruluş ve kişileri veya enerji temini amacıyla yer ve binaları ilgili zamanda bir elektrik işletmesinin şebekesine bağlı olan herhangi bir kuruluş veya kişiyi anlatır.
“Tüketici terminali” girişi tüketiciye ait binada bulunan ve tüketiciye ait olan ve servis hattından enerjinin verildiği elektrik tesisatı uçlarını anlatır;
“Tüzük” halkın güvenliğini sağlamak veya düzenli ve yeterli enerji teminini sağlamak için Bakanlar Kurulunun bu Yasa veya bir Emirname uyarınca üstlendiği taahhüdü etkileyen tüzük ve koşulları anlatır;
Yasanın Uygulanması
3. Bu Yasa kuralları tüm Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bölgesinde enerji üretimi, iletimi, dönüşümü, dağıtımı, satışı, temini ve kullanılışına uygulanır.
Ancak, Bakanlar Kurulu, bu Yasa yürürlüğe girdiği tarihte enerji üretimi, iletimi, dönüşümü, dağıtımı, satışı ve temini ile uğraşan herhangi bir şirket veya kişiye 4. Madde uyarınca bir Emirname verirken ilgili şirket veya kişiyi bu Yasanın tüm kurallarından veya herhangi bir kuralından, Emirnamede belirlenecek süre için muaf tutabilir.
Emirname Verme Yetkisi.
4. Bakanlar Kurulu, bir Emirname çıkararak herhangi bir şirket veya kişiye, Emirnamede tarif edilen ve besleme alanı olarak ilân edilen alan içinde herhangi bir kamusal ve özel amaç için elektrik temin etmesi veya üretmesini yetkili kılabilir ve bir Emirname de çıkararak herhangi bir Belediyenin kendi bölgesi veya Emirnamede belirtilecek şekilde genişletilmiş Belediye bölgesine ayni amaçla elektrik temin etmesini yetkili kılabilir. Bakanlar Kurulu ayrıca, bir emirname çıkararak, Belediye bölgesi içinde bulunan ve herhangi bir kişi veya şirkete ait olan alçak gerilimli dağıtım sisteminin bir Belediyeye veya taraflarca anlaşmaya varılacak kayıt ve şartlara ve Bakanlar Kurulunun onayına bağlı olarak Belediye bölgesine enerji temini için Belediyelerce ruhsatlandırılacak bir şirket veya kişiye devredilmesine yetki verebilir:
Ancak böyle bir Emirname, alçak gerilimli dağıtım sistemini devreden şirket veya kişinin, buna rağmen bölgedeki özel tüketicilere elektrik temin etmekte serbest olmasını öngörebilir.
Emirnamenin Kapsam Ve Amacı
5. Emirname, gerek akaryakıt gerek su ile veya başka herhangi bir yoldan elektrik gücü üretmek için ve enerji iletimi, dönüşümü, dağıtımı ve satışı için gerekli olan tüm işleri veya herhangi bir kısmını ve onlara, yardımcı tüm işleri kapsamına alabilir ve bu şekilde belirlenen işlerle onlara bağlı görevlerden bundan böyle bu Yasada “işletme” olarak söz edilir. Emirname işletmelere, arazi ve geçit hakkı iktisap etme, göl ve nehirlerde baraj inşa etme, kanal inşa etme, nehirleri başka tarafa çevirme, yol açma hakkı ile Emirname amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli olabilecek öteki tüm hakları verir.
Besleme alanı.
6. İşletmelerin, Emirnamede başka şekilde öngörülmesi dışında besleme alanı dışındaki yerlere enerji temi etmeleri yasalara aykırı olur.
Emirnamenin Sınırlı Olması.
7. Emirname diğer şeyler yanında aşağıdaki sınırlandırmaların tümü veya herhangi birine tabi olabilir ve aşağıdaki şartları içerebilir:
(a)
İşlerin yapılacağı sıra ile şekil ve her iş kısmının hangi süre içinde tamamlanacağı ile, işin gerekli biçimde yapılmasını sağlamak için konacak şartlar;
(b)
Belirlenmiş sürenin sona ermesi üzerine işletmenin hangi kayıt ve şartlara göre Bakanlar Kuruluna teslim edileceği ve Emirnamenin hangi şartlar uyarınca uzatılabileceği veya yenilenebileceği bir hangi şartlara tabi olacağı dahil, Emirnamenin hangi süre için ve hangi şartlara bağlı olarak verileceği;
(c)
Emirnamenin gerekli biçimde ve doğru olarak uygulanmasını sağlamak amacıyla gerekli olabilecek şekilde Bakanlar Kurulunun işletmenin faaliyetlerini mali ve teknik açıdan denetlemesi;
(d)
İşletmenin sağlayacağı karın sınırlandırılması ve amortisman, aşınma ve ihtiyat için belirlenecek miktarın ayrılması;
(e)
Emirname süresi içinde işletmenin Bakanlar Kurulunca belirli devrelerde satın alınması ve satın almanın hangi şartlara göre yapılacağı;
(f)
İşletmelerin Emirname şartlarını yerine getirmekte kusur işlemleri veya borçlarını ödeyemeyecek duruma gelmeleri halinde, Emirnamenin verdiği hakların saptanması ve böyle bir durumda izlenecek usul;
(g)
İşletmelerin kusur işledikleri veya borçlarını ödeyemeyecek duruma geldiklerinde veya işler yapılmadığında Emirnamenin iptali veya iptali için başvuruda bulunulması ve iptali halinde izlenecek usul;
(h)
Üreticiye elektrik enerjisi temin için yükletilecek azami ücret, besleme sistemi ve yöntemi ile beslemekte kusur için ödenecek cezalar.
Arazi, Bina Veya İrtifak Hakkı Kamulaştır-ma Yetkisi.
8. Herhangi bir mal, tarafların anlaşması ile satın alınamazsa, Bakanlar Kurulu, Emirnamede saptanacak şartlara bağlı olarak işletmelerin Emirnamenin tanıdığı hakları kullanmaları veya yükümlülükleri yerine getirmeleri için gerekli olan herhangi bir mal, arazi, bina veya irtifak hakkını arazi istimlakine ilişkin zamanında yürürlükteki Yasanın kuralları uyarınca kamulaştırabilir.
Ruhsatsız Elektrik Tesisi Kurulama-ması
9. (1) İşletmeler dışında hiçbir kimse, Bakanlar Kurulundan ruhsat almaksızın ve o ruhsatta belirtilen kayıt ve şartlara uymaksızın enerji üretimi, tedariki, dağıtımı veya satışı için herhangi bir tesis kuramaz, genişletemez veya bakımını yapamaz.
(2) Her kim bu madde kurallarına yakırı bir davranışta bulunursa, mahkumiyeti halinde yüz Kıbrıs lirasına kadar para cezasına ve iki Kıbrıs lirası günlük cezaya çarptırılır ve aykırı olarak kurulan, genişletilen veya bakımı yapılan tesis de Mahkeme emriyle kaldırılır.
Tüzük Yapma Yetkisi.
10. Bakanlar Kurulu aşağıdaki konularda Tüzük yapabilir ve bu Tüzüklerin ihlâli veya yerine getirilmemesi için ceza öngörebilir:
(a)
enerjinin hangi şartlara göre üretileceği, iletileceği, dönüştürüleceği dağıtılacağı, temin edileceği ve kullanılacağı;
(b)
herhangi bir liman, şehir, kanal, demiryolu, tramvay yolu, maden veya taşocağı, fabrika, atölye, ikametgâh veya yerde enerji kullanılırken çarpma veya yangın veya başka şeylerden zarar görmeye karşı can ve mal güvenliği sağlanması;
(c)
elektrik tesisine ilişkin ruhsat dilekçelerinin şeklinin, ruhsatın verileceği şartların ve ruhsat için ödenecek harcın saptanması;
(d)
işletmelerin işleri, tüketicileri veya başka kişiler tarafından yapılan radyo veya elektrik parazitinin önlenmesi veya asgariye indirilmesi;
(e)
elektrik mühendisleri, ustabaşları ve kablo döşeyicileri ile müteahhitlerin nitelliklerinin saptanması;
(f)
elektrik mühendisleri, ustabaşları, kablo döşeyicileri ve müteahhitlerin sınava tabi tutulmaları ve kendilerine ehliyet ve tescil belgesi verilmesi;
(g)
elektrik mühendisleri, ustabaşları, kablo döşeyicileri ve müteahhitleri ile ilgili ehliyet ve tescil belgeleri formlarının saptanması;
(h)
elektrik mühendisleri, ustabaşları, kablo döşeyicileri ve müteahhitlerinin sınavı ile ilgili olarak alınacak harçların saptanması;
(i)
Elektrik Müfettişlerinin vereceği teftiş belgeleri şeklinin, Müfettişlerin yapacağı teftişler için alınacak harçların ve bu harçların kimler tarafından ödeneceğinin saptanması;
(j)
bu Yasa amaçlarının genel olarak daha iyi bir şekilde gerçekleştirilmesi.
Bakanlar Kurulunun Elektrik Müfettişi Atama Yetkisi.
11. Bakanlar Kurulu, herhangi bir kişiyi ve Yasa uyarınca Elektrik Müfettişi olması için atayabilir ve görev alanı ile bu görevlerin hangi şekilde yapılacağını saptayabilir. Bu Elektrik Müfettişlerinden bu Yasada “Müfettiş” olarak söz edilir.
12. Bakanlar Kurulu, elektrik mühendisleri, ustabaşları, kablo döşeyicileri ve müteahhitleri sınava tabi tutmak, ruhsatlandırmak, tescil etmek ve onlara ehliyet ve tescil belgesi vermek için İnşaat ve Plânlama Dairesi Müdürüne yetki verebilir veya başka herhangi birini atayabilir ve bu maddede “ruhsat makamı” olarak adlandırılan bir heyet oluşturabilir; Ruhsat Makamı, bu Yasa uyarınca yapılmış ve zamanında yürürlükte olan herhangi bir Tüzüğe bağlı kalınması koşuluyla böyle bir Tüzüğü ihlâl eden herhangi bir mühendis, ustabaşı, kablo döşeyicisi veya müteahhidin adını gerek daimi olarak gerek uygun göreceği belirli bir süre için sicilden silme yetkisine sahiptir.