Son günlerde dünyada ve ülkemizde hızla yayılan koronavirüs tehditlerine karşı çok sıkı önlemler alınmaktadır. Bu süreçten en çok etkilenen hamileler için Hem Sağlık Bakanlığımız hem de Dünya Sağlık Örgütü çalışmalar yapmaktadır. Koronavirüs ve hamilelik hakkında sürekli yeni açıklamaları medyadan takip ediyoruz. Bu makalemizde İngiltere’de bulunan Royal College of Obstetricians and Gynaecologists kurumunun 3 Nisan tarihinde Koronavirüs ve Hamilelik hakkında yapmış olduğu tavsiyeleri sizin için derledik.
S: Koronavirüsün hamile kadınlar üzerinde nasıl bir etkisi vardır?
C: Genel olarak, hamile kadınların yeni koronavirüsü geliştirmeleri durumunda diğer sağlıklı yetişkinlerden daha iyi olma olasılığı daha yüksek görünmemektedir. Gebe kadınların büyük çoğunluğunun sadece hafif veya orta derecede soğuk algınlığı / grip benzeri semptomlar yaşayacağı beklenmektedir.
Zatürree gibi daha şiddetli semptomlar, yaşlı insanlarda, bağışıklık sistemi zayıflamış veya uzun süreli koşullarda daha yaygın gibi görünmektedir. Şimdiye kadar, bu enfeksiyonu alan hamile kadınların diğer sağlıklı bireylerden daha ciddi komplikasyon riski altında olduğuna dair bir kanıt yoktur.
S: Enfeksiyon teşhisi konulursa koronavirüs bebeğim üzerinde nasıl bir etkisi olacak?
C: Bu çok yeni bir virüs olduğu için yeni öğrenmeye başlıyoruz. Düşük yapma riskini artırdığına dair kanıt yoktur.
Ortaya çıkan kanıtlar, hamilelik veya doğum sırasında anneden bebeğe bulaşmanın olası olduğunu göstermektedir. Bunun muhtemel göründüğü tek bir vaka rapor edildi, ancak güven verici bir şekilde bebek hastaneden taburcu edildi ve iyi durumda. Daha önce bildirilen tüm vakalarda, doğumdan en az 30 saat sonra enfeksiyon bulundu. Doğumdan hemen sonra koronavirüs gelişen tüm yenidoğan bebek vakalarında bebeğin iyi olduğunu vurgulamak önemlidir.
Çin’de koronavirüs semptomları olan kadınlarda bazı bebekler erken doğmuştur. Koronavirüsün erken doğum eylemine neden olup olmadığı veya bebeğin annenin sağlığını korumak için erken doğup doğmadığı bilinmemektedir.
S: Koronavirüse yakalama riskimi azaltmak için ne yapabilirim?
C: Yapılacak en önemli şey Sağlık Bakanlığı talimatlarını takip etmektir. Hamile kadınlar ve evlerdeki diğer insanlar için şu tedbirler alınmalıdır:
- Siz veya ailenizdeki herhangi biri öksürdüğünde veya hapşırdığında bir mendil kullanın, bunu atın ve ellerinizi yıkayın.
- Koronavirüs semptomları gösteren biriyle temastan kaçının. Bu semptomlar arasında yüksek ateş veya sürekli öksürük bulunur.
- Mümkün olduğunca toplu taşıma araçlarını kullanmaktan kaçının.
- Mümkünse evde çalışın.
- Kamusal alanlarda büyük ve küçük toplantılardan kaçının, kafe, restoranların, eğlence merkezlerinin ve benzer mekanların şu anda insanların bir araya geldiği kapalı alanlarda enfeksiyonların kolayca yayıldığı için kapatıldığını not edin.
- Arkadaşlarınızla ve ailenizle buluşmaktan kaçının. Telefon, internet ve sosyal medya gibi teknolojileri kullanarak iletişim halinde olun.
- Banka gibi önemli hizmetlere başvurmak için telefon veya çevrimiçi hizmetler kullanın.
S. Hamile kadınlar neden savunmasız bir gruptadır?
C: Şimdiye kadar elde ettiğimiz kanıtlara dayanarak, gebe kadınların genel popülasyondan daha fazla koronavirüs bulaşma olasılığı vardır. Bildiğimiz şey, kadınların küçük bir kısmında hamileliğin, vücudun ciddi viral enfeksiyonları ele alma şeklini değiştirebileceğidir. Bu, ebelerin ve doğum uzmanlarının yıllardır bildikleri ve uğraşmaya alışkın oldukları bir şeydir. Şimdiye kadar, bu enfeksiyonu alan hamile kadınların diğer sağlıklı bireylerden daha ciddi komplikasyon riski altında olduğuna dair bir kanıt yoktur.
Bazı viral enfeksiyonların hamile kadınlarda daha kötü olduğunu biliyoruz. Şu anda, bunun koronavirüs enfeksiyonu için geçerli olduğuna dair bir kanıt yoktur, ancak mevcut kanıt miktarı şu an oldukça sınırlıdır.
S. Hamileyim, ne yapmam gerekiyor?
C: Önlem olarak, sosyal uzaklık konusunda devletin tavsiyelerine uymalısınız; halka açık yerlerden uzak durun ve koronavirüs semptomları olan herkesten kaçının.
Üçüncü üç aylık döneminizdeyseniz (28 haftadan fazla hamile iseniz), sosyal mesafeye ve başkalarıyla teması en aza indirmeye özellikle dikkat etmelisiniz.
S. Doğum öncesi ve doğum sonrası randevularıma katılmalı mıyım?
C: Evet. İyi olduğunuzda programlanmış rutin bakımınıza devam etmeniz gerçekten önemlidir.
Randevularınıza katılmazsanız, koronavirüs bağlamında bile size ve bebeğinize zarar verme riski vardır.
Eğer iyiyseniz, doğum öncesi bakımınıza normal şekilde katılabilmelisiniz. Olası koronavirüs enfeksiyonu belirtileri varsa, rutin ziyaretleri tecrit süresi bitene kadar ertelemek için toplum sağlığı ile iletişime geçmelisiniz.
S. Gebe olduğumda ateş veya öksürük ya da her ikisini birden görülürse ne yapmalıyım?
C: Hamilelikte bir ateş veya öksürük ya da her ikisi birden belirirse, mevcut düzenlemelere uygun olarak izlemeniz gereken izolasyon hakkında tavsiye almak için 184 iletişim hattını kullanabilirsiniz. Bununla birlikte, lütfen hamilelikte ateşin diğer olası nedenlerine de dikkat edin. Özellikle bunlar arasında idrar enfeksiyonları bulunur. İdrar yaparken herhangi bir yanma veya rahatsızlığınız varsa ya da olağandışı vajinal akıntı varsa, bebeğinizin hareketleri hakkında endişeleriniz varsa, daha fazla öneri sağlayabilecek doktorunuza başvurun.
S. Koronavirüsün hamileliğim üzerinde nasıl bir etkisi olacak?
C: Sağlık Bakanlığı kadınların sağlık hizmetleri üzerinde fazladan baskı olacağı bu hamilelik sırasında, doğum ve sonrasındaki dönem boyunca güvenli bir şekilde desteklenmelerini ve bakımlarının yapılmasını sağlayacak düzenlemeler yapmaktadır.
S. Doğum tercihlerim koronavirüs pandemisinden etkilenecek mi?
C: Hamileyseniz ve önümüzdeki aylarda doğum yapacak olmanızın bunun stresli ve endişeli bir zaman olması gerektiğini anlıyoruz. Her yerde doğum birimleri, ek baskıları yönetmek ve kadınların tercihlerini kolaylaştırmak için şu an 24 saat çalışılıyor.
Sağlık hizmetlerinin tüm alanlarında olduğu gibi, doğum hizmetleri de pandemiden etkilenecektir, ancak birimler, hizmetlerin güvenli bir şekilde, ihtiyaç duyulan personel seviyeleri ve gerektiğinde acil bakım sağlama sistemi ile hizmet sağlamak için çalışmaktadır.
S. Doğum sırasında refakatçimin yanımda olmasını sağlayabilecek miyim?
C: Evet, doğum ve doğum sırasında yanınızda bir doğum refakatçisi bulundurmanız teşvik edilmelidir. Doğum boyunca güvenilir bir doğum partnerinin bulunmasının, doğumda kadınların güvenliği ve refahı üzerinde önemli bir fark yarattığı bilinmektedir.
Refakatçide koronavirüs belirtileri varsa, kadının sağlığını korumak için doğum odasına girmelerine izin verilmeyecektir ve size hemşireler yardımcı olacaktır.
S. Koronavirüsüm olabileceğini veya maruz kalabileceğimi düşünüyorsam ne yapmam gerekir?
Hamileyseniz ve şunlardan herhangi birine sahipseniz:
Yüksek ateş
Yeni ve sürekli öksürük
Evde 7 gün kalmalısınız. Eczane veya hastaneye gitmeyin. Evde kaldığınızı söylemek için 184 ile iletişime geçin. Koronavirüs için bir teste ihtiyacınız yoktur. Şu anda, sadece bir gecede hastaneye kabul edilmesi gereken şiddetli semptomları olan kişiler test edilecektir.
Özellikle önümüzdeki 7 gün içinde rutin randevularınız varsa, koronavirüsü düşündüren semptomlarınız olduğunu bildirmek için doğum biriminize başvurmalısınız.
Aşağıdaki durumlarda 112’yi aramanız gerekir:
- Evde belirtilerinizle baş edemeyeceğinizi hissediyorsanız
- Durumunuz kötüleşiyorsa
- Belirtileriniz 7 gün sonra düzelmezse
- İzolasyon döneminiz sırasında kendinizin veya doğmamış bebeğinizin refahı hakkında endişeleriniz varsa, iletişime geçin. Hastaneye gitmeniz gerekip gerekmediği de dahil olmak üzere daha fazla tavsiye sağlanacaktır.
S. Koronavirüsü nasıl test edeceğim?
C: Koronavirüs enfeksiyonunu teşhis etme süreci hızla değişmektedir. Şu anda, sadece hastaneye kabul edilmesi gereken şiddetli semptomları olan kişiler test edilecektir.
Bir teste ihtiyacınız varsa, hamile olmanıza bakılmaksızın, herkesle aynı şekilde test edilirsiniz. Şu anda, test ağzınızdan ve burnunuzdan alınan örneklerle tespit ediliyor.
S. Coronavirüsü bebeğime geçirebilir mi?
C: Bu yeni bir virüs olduğundan, doğum yaptıkları zaman kadınlardaki koronavirüs enfeksiyonunun bebeğe geçtiğini gösteren sınırlı kanıt vardır. Az sayıda bebeğe doğumdan kısa bir süre sonra koronavirüs teşhisi konmuştur, bu nedenle rahimde enfeksiyon olma olasılığı vardır, ancak bulaşmanın doğumdan önce mi yoksa hemen sonra mı olacağı kesin değildir.
S. Bebeğim koronavirüs açısından test edilecek mi?
C: Bebek doğduğunda koronavirüs testiniz pozitifse veya şüphelendiyseniz, yeni doğan bebeklerin bakımı konusunda uzmanlaşmış doktorlar (yenidoğan doktorları) bebeğinizi inceleyecek ve teste ihtiyaç duyup duymadıkları da dahil olmak üzere size bakımları konusunda tavsiyelerde bulunacaktır.
S. Koronavirüsten şüphelendiğim veya pozitif olması durumunda bebeğimi emzirebilir miyim?
C: Evet. Virüsün anne sütünde taşınabileceğini gösteren hiçbir kanıt yoktur, emzirmenin iyi bilinen faydaları, koronavirüsün anne sütü yoluyla bulaşma potansiyel risklerinden ağır basar.
Emzirmenin ana riski, siz ve bebeğiniz arasında yakın temastır. Öksürük veya hapşırma gibi, bu virüsle enfekte olan ve doğumdan sonra bebeğin enfeksiyonuna yol açan damlacıklar içerebilir.
Siz veya başka biri bebeğinizi beslediğinde, aşağıdaki önlemler önerilir:
- Bebeğinize, göğüs pompanıza veya biberona dokunmadan önce ellerinizi yıkayın
- Emzirirken bebeğinizde öksürme veya hapşırma önlemek için dikkatli olun
- Emzirirken, varsa yüz maskesi takmayı düşünün
- Her kullanımdan sonra pompa temizliği için önerileri izleyin
- Bebeğinizi mama veya sütle doyurmayı seçerseniz, sterilizasyon yönergelerine sıkı sıkıya bağlı kalmanız önerilir.
Yukarıda belirtilen açıklamalar RCOG tarafından 3 Nisan 2020 Cuma günü yayınlanan en son değerlendirmelerdir. Gün geçtikçe uyarılar ve önlemler değiştiğinden yeni açıklamaları dikkatli bir şekilde takip etmelisiniz. Doğru bilinen bazı açıklamalar gelişmelere bağlı olarak Koronavirüs ve Hamilelik hakkındaki geçerliliğini yitirebilir.
Kaynak: Royal College of Obstetricians and Gynaecologists ( Koronavirüs ve Hamilelik )