Çocuklarda Antibiyotikle İlişkili Diyarenin Önlenmesinde Probiyotikler
Cochrane derleme özeti
Antibiyotikle ilişkili diyare nedir?
Antibiyotikle ilişkili diyare (AİD) antibiyotikler barsaklarda “iyi” ve “kötü” bakterilerin dengesini bozup zararlı bakterilerin normal sayılarının üzerine çıkacak şekilde üremesine sebep olduğunda görülür. AİD belirtileri sık ve sulu dışkılama ve karında kramp şeklinde ağrılardır.
Probiyotikler nedir?
Probiyotikler takviye besinler ve yoğurtta bulunur ve potansiyel olarak faydalı bakteri ve mayalar içerir. Probiyotikler barsak sistemindeki bakterilerin doğal dengesini yeniden kurabilir.
Araştırmacılar ne aradı?
Araştırmacılar probiyotiklerin antibiyotik tedavisi alan çocuklarda AİD’yi önleyip önlemediğini ve herhangi bir zararları (yan etki) olup olmadığını araştırdı. Tıbbi literatür 2014 24 Kasımına kadar yaygın olarak araştırıldı.
Araştırmacılar ne buldu?
23 araştırma gözden geçirildi ve mevcut en iyi kanıtlar sağlandı. Çalışmalarda antibiyotiklerle beraber AİD’yi önlemek için probiyotik alan 3938 çocuk (2 hafta 17 yaş arası) denemeye alındı. Katlımcılara antibiyotiğin yanında probiyotik (yalnız başına ya da klombine olarak Lactobacilli spp., Bifidobacterium spp., Streptococcus spp., veya Saccharomyces boulardii) veya plasebo ya da AİD’yi önleyeceği düşünülen başka tedaviler (i.e. diozmektit veya bebek maması) verildi ya da tedavi verilmedi.
Çalışmalar kısa süreli olup 1 – 12 hafta arası sürdü. Analizler probiyotiklerin AİD’yi önlemede etkili olabileceğini gösterdi. Probiyotik grubunda AİD insidensi %8 (163/1992) kontrol grubunda %19 (364/1906) olarak gerçekleşti. Probiyotikler genel olarak iyi tolere edildi ve seyrek olarak küçük yan etkiler meydana geldi, kontrol grupları ile arada anlamlı fark görülmedi. Yan etiklerin çoğunluğu plasebo, standart bakım gruplarında ya da tedavi verilmeyen grupta bildirildi. Çalışmalarda bildirilen yan etkiler arasında döküntü, bulantı, gaz, karında şişkinlik, ağrı bulantı, balgam artışı, göğüs ağrısı, kabızlık, tat bozuklukları ve iştah azalması yer aldı.
Değerlendirilen çeşitli probiyotikler arasında günde 5 – 40 milyon koloni oluşturan ünite dozunda Lactobacillus rhamnosus veya Saccharomyces boulardii, antibiyotik alan çocuklarda AİD’yi önlemede yeterli olabilir. AİD’yi önlemede diğer probiyotik ajanların etki ve emniyeti hakkında karar çıkarmak için erkendir.
Çalışmalarda yer alan ve söz konusu hastalıkları dışında sağlıklı olan çocuklarda probiyotikle ilişkili ciddi yan etkiler gözlenmemekle beraber; ciddi derecede malüliyeti olan veya santral venöz kateter kullanımı gibi altta yatan risk faktörleri olan, immün sistemi bozuk çocuklarda ve bakteri ya da mantar translokasyonu (barsaktan başka organlara mikrop geçişi) olanlarda ciddi yan etkiler gözlendi.
Daha fazla araştırma yapılmadan yan etki riski olan çocuklarda probiyotik kullanımından kaçınmak gerekir.
Kaynak
Goldenberg JZ, Lytvyn L, Steurich J, Parkin P, Mahant S, Johnston BC. Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 12. Art. No.: CD004827. DOI: 10.1002/14651858.CD004827.pub4
Orijinal özet için: Antibiyotik Diyaresinde Probiyotik
Tam metin için: Tıbbi Özet ve Tam Metin