Nazilerin, 1943’te Winston Churchill, Joseph Stalin ve Franklin Roosevelt'i öldürme planının engellenmesine yardım eden Sovyet istihbarat subayı Ermeni asıllı Goar Vartanyan 93 yaşında hayatını kaybetti.
Rus haber ajansı Ria Novosti, Vartanyan’ın cuma günü Moskova’daki Troyekurovskoye Mezarlığı’na, 2012 yılında ölen eşi “efsane casus” Gevork Vartanyan’ın yanına gömüleceğini duyurdu.
Rus Dış İstihbarat Servisi (SVR) başkanı Sergey Narişkin, "anavatana gönülden hizmet örneği" olarak tanımladı. ‘Bu görünüşte kırılgan, ama güçlü, cesur ve özverili kadının gizli istihbaratta ne yaptığını unutmayacağız’ denildi.
Sergey Narişkin, Goar ve kocası Gevork Vartanyan'ın hem istihbarat ajanı hem de sıradan insanların yaşamları üzerinde "dikkat çekici bir etkisi" olduğunu söyledi.
Ermeni asıllı Goar Vartanyan ve kocası Gevork, birçok tarihçiye göre tarihin akışını değiştiren kişilerden biri olarak görülüyor.
Birçok tarihçiye göre Vartanyan’lar tarihin akşını değiştirdi
Sovyet Ermenistan’ında 1926 yılında doğan Goar Vartanyan, küçük yaşlarda ailesiyle birlikte Tahran’a taşındı. Genç yaşlarda İran'da anti-faşist bir gruba katılan Goar, burada gelecekteki eşiyle tanıştı. İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıç yıllarında, Vartanyanların bu grupla beraber ülkede faaliyet gösteren yüzlerce Nazi ajanını ortaya çıkardığına inanılıyor.
Ancak Vartanyan’ların içinde olduğu grubun en çok ses getiren olayı; 1943 yılında Tahran’da yapılan SSCB, İngiltere ve ABD liderlerinin katıldığı Tahran Konferansı esnasında yaşandı. Vartanyanlar, söz konusu toplantı öncesinde bir grup Nazi suikastçısını tespit edip tutukladığı ve Hitler destekli 'Uzun Atlama Operasyonu' olarak bilinen komployu engellediler.
Ünlü Sovyet ajanı ve eşi Goar’la birlikte çift olarak İran’da başlayan serüvenleri, İtalya, Fransa, Almanya, Yunanistan ve açıklanmayan birçok ülkede devam etti.
Vartanyan bir söyleşisinde, bu kadar uzun süre deşifre olmadan görev yapmalarını, “Biz şanslıydık. Bir hainle hiç karşılaşmadık. Bizim gibi yeraltındaki ajanlar için ihanet en kötüsüdür. Mayın arayanlar gibi gizli ajanlar da sadece bir kere hata yapabilirler.” sözleriyle açıklamıştı.
HABERRUS