Şekerler önemli bir enerji kaynağıdır. Ancak diyabet ve diyetle ilgili hastalıklar gibi sağlık sorunlarının yüksek oranda görülmesi, şeker ikamelerinin üretilmesine yol açarak onları paketlenmiş gıdalarda, içeceklerde ve ayrıca ilaçlarda standart bileşenler haline getirdi.
Yapay tatlandırıcılar olarak da adlandırılan bu şeker ikameleri, diyetteki doğal şekerlere harika alternatiflerdir.
Ancak hamilelik sırasında yapay tatlandırıcılar ne kadar güvenlidir? Bunlardan herhangi birini kullanabilir misin? Burada, sizin ve bebeğinizin güvende olması için yapay tatlandırıcıların neler olduğunu ve hamilelikte hangilerini kullanmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Yapay Tatlandırıcıları Anlamak
Yapay tatlandırıcılar, normal şekerin (sakaroz) yerine geçer. Bitkilerden veya doğal şekerlerden elde edilen sentetik şeker ikameleridir. Besleyici (kalorili) veya besleyici olmayan (kalorisiz) tatlandırıcılar olabilirler.
Besleyici tatlandırıcılar diyetinize kalori ekler ve çok az mineral veya vitamin içerir. Kilo alımına katkıda bulunmadıkları sürece, ölçülü olarak kullanıldığında güvenlidirler. Ancak diyabetes mellitus, insülin direnci veya gestasyonel diyabet gibi durumlar geliştirirseniz, bunların tüketimini sınırlamanız gerekebilir.
Sükroz, fruktoz, maltoz, dekstroz, mısır şekeri ve bal besleyici tatlandırıcılardır. Sorbitol, mannitol, izomalt ve ksilitol gibi şeker alkolleri ve hidrojene nişasta da besleyici tatlandırıcılardır. Teknik olarak şeker değildirler ve vücutta yağa dönüştürülürler.
Besleyici olmayan tatlandırıcılar, yemeği tatlandırmak için minimum miktarlarda eklenir. Düşük kalorili ve diyetetik gıdalarda kullanım için onaylanmıştır. Stevia, aspartam, sukraloz ve sakarin bazılarıdır.
Gıdalarda kullanılmak üzere FDA onaylı tatlandırıcılardan bazıları şunlardır:
- Aspartam (Eşit, NutraSweet) – Besleyici
- Sakarin (SugarTwin, Sweet’n Low) – Besleyici değil
- Asesülfam potasyum (Sunett, Sweet One) – Besleyici değil
- Neotam – Besleyici olmayan
- Sukraloz (Splenda) – Besleyici değil
Gebelikte Yapay Tatlandırıcılar Kullanmak Güvenli mi?
Evet, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmış yapay tatlandırıcılar, ölçülü olarak kullanıldığında güvenlidir. Sağlıklı bir hamilelik için gerekli besinlerin yerini alan boş kalorilere dönüşmelerini önlemek için bunları kabul edilebilir günlük alım miktarı (ADI) dahilinde tüketmelisiniz.
Hamileyken Önerilen Yapay Tatlandırıcı Alımı
FDA’ya göre, yapay tatlandırıcı kullanımınızı günde iki ila üç porsiyonla sınırlandırmalısınız. Bir porsiyon, bir paket tatlandırıcıya veya 12 oz kutu diyet sodaya eşittir. Yapay tatlandırıcıların aşırı tüketimi aşırı kilo alımına neden olabilir.
Bazen doktorunuz hamilelik sırasında yapay tatlandırıcıların kullanılmasını önerebilir.
Doktorunuz Gebelikte Yapay Tatlandırıcıları Ne Zaman Önerir?
Doktorunuz muhtemelen aşağıdaki nedenlerle yapay tatlandırıcılar önerecektir:
- Kilo alımını kontrol etmek için: Hamilelik sırasında kilo alımı normaldir. Ortalama olarak, BMI’nize göre sekiz ila 16 kilo arasında kazanabilirsiniz. Ancak bundan daha fazlasını kazanıyorsanız, kalorileri azaltmak için yapay tatlandırıcılara ihtiyacınız olabilir. Yapay tatlandırıcılar sofra şekerine kıyasla daha az kaloriye sahiptir (çay kaşığı başına 16 kalori), ancak ölçülü olarak tüketilmelidir. Kilo vermek için kısa yol olarak kabul edilemezler.
- Gestasyonel diyabeti yönetmek için: Şeker hastalığınız varsa, yapay tatlandırıcılar şekere en iyi alternatiftir. Normal şekerin aksine kan şekerini veya insülin seviyelerini yükseltmezler.
Bununla birlikte, tüm tatlandırıcıların kullanımı güvenli değildir. Ardından, hamilelik sırasında kullanabileceğiniz ve kullanamayacağınız tatlandırıcıların bir listesini veriyoruz.
Gebelikte Kullanım İçin Güvenli Yapay Tatlandırıcılar
- Sukraloz (Splenda®): Şekerden yapılmış ve FDA tarafından onaylanmış kalorisiz bir tatlandırıcıdır. Fırınlanmış gıdalar, meyve suları, fırın karışımları, alkolsüz içecekler, şekerlemeler, kahve ve çay ürünleri, soslar, şuruplar, soslar ve daha pek çok gıdada kullanım için onaylanmıştır. Kan şekeri seviyenizi etkilemez ve hamilelik sırasında tüketilmesi güvenlidir.
- Aspartam (Equal®, NutraSweet® veya Sugar Twin®): FDA tarafından onaylanmış düşük kalorili bir tatlandırıcıdır. Genellikle alkolsüz içecekler, kahvaltılık gevrekler, süt ürünleri, puding karışımları, tatlılar, sakız ve bazı ilaçlarda bulunur. Normal şekerden yaklaşık 200 kat daha tatlıdır ve hamilelik sırasında tüketilmesi güvenlidir. Bununla birlikte, kanda yüksek fenilalanin (aspartamın bir bileşeni) düzeyine sahip olduğunuz bir durum olan fenilketonüri (PKU) varsa bu tatlandırıcıdan kaçınmalısınız.
- Asesülfam Potasyum (Sunett® veya Sweet One®): Gıdalarda kullanımı FDA tarafından onaylanmış kalorisiz bir tatlandırıcıdır. Unlu mamüllere, şekersiz jelatinlere, dondurulmuş tatlılara, pudinglere ve meşrubatlara eklenir. Normal şekerden 200 kat daha tatlıdır ve hamilelikte tüketilmesi güvenlidir.
- Sorbitol: Besleyici bir tatlandırıcı ve şeker alkolüdür. Şekerlemelerde, pudinglerde, sakızlarda, kurabiyelerde ve dondurmalarda tatlandırıcı olarak kullanılır. Normal sofra şekeri kadar tatlıdır ve hamilelik sırasında tüketilmesi güvenlidir. Fetüs üzerinde hiçbir etki göstermez, ancak çok fazla olması ishal ve mide rahatsızlığı gibi hoş olmayan gastro etkilere neden olabilir. Orta derecede tüketin, aşırı tüketim de hamilelikte kilo alımına neden olabilir.
- Mannitol: Sorbitol gibi mannitol de bir şeker alkolüdür ve hamilelik sırasında makul miktarlarda tüketilebilir. Yüksek dozlar gaz, şişkinlik, ishal ve kramplara neden olabilir.
- Ksilitol: Bu başka bir şeker alkolüdür ve birçok meyve ve sebzede doğal olarak bulunur. Şekerlemelerde, sakızlarda, diş macunlarında ve diğer gıdalarda kullanılır. Doğal şeker kadar tatlıdır ve hamilelik sırasında tüketilmesi güvenli kabul edilir. Dişlerde plak birikimini azalttığı ve böylece diş çürümelerini önlediği bilinmektedir.
Gebelikte Kullanım İçin Güvenli Olmayan Yapay Tatlandırıcılar
- Sakarin (Sweet and Low®, Sweet’N Low®, Necta Sweet® ve Sweet Twin®): Kalorisiz bir tatlandırıcıdır, ancak artık eskisi kadar popüler değildir. FDA, mesane kanseri riskini artırdığı bilindiği için bunu onaylamamaktadır. Çalışmalar ayrıca plasentayı geçebileceğini ve fetal dokularda birikebileceğini gösteriyor ancak bebeğe zararlı olduğuna dair bir kanıt yok.
- Rebaudioside A (Stevia®): Bitkinin Güney Amerika’ya özgü kısımlarından elde edilir ve teknik olarak FDA tarafından onaylanmamıştır. Bununla birlikte, FDA tarafından GRAS (genellikle güvenli olarak kabul edilir) kapsamında tanımlanır ve yalnızca bir tatlandırıcı yerine diyet takviyesi olarak satılır. Güvenliğini kanıtlayan net bir araştırma yoktur ve bu nedenle hamilelik sırasında tüketilmesi güvenli kabul edilemez.