Kasırgalar, rüzgar kayması, Jüpiter'in atmosferinde şiddetli fırtınalar
Dev dış gezegenlerin en büyüğü ve en yakını, PerşembeRenkli bulutları, sürekli değişen şekil ve renklerden oluşan bir kaleydoskop sunuyor. Her zaman fırtınalı havaya sahip bir gezegendir: kasırgalar, antisiklonlar, rüzgârın kesilmesi ve güneş sistemindeki en büyük fırtına olan Büyük Kırmızı Nokta.
Jüpiter'in katı bir yüzeyi yoktur ve on binlerce mil derinliğindeki bir atmosferde, yaklaşık 30 mil kalınlığındaki amonyak buz kristali bulutlarıyla kalıcı olarak kaplanmıştır ve bu da gezegene şeritli bir görünüm kazandırır.
Bantlar, farklı enlemlerde, farklı yönlerde, saatte 350 mile varan hızlarda akan rüzgarlar tarafından üretilir. Atmosferin yükseldiği daha hafif alanlara bölge adı verilir. Rüzgârın düştüğü karanlık bölgelere kuşak denir. Bu karşıt akımlar etkileşime girdiğinde fırtınalar ve türbülans ortaya çıkar.
Hubble, bu dinamik değişiklikleri her yıl benzeri görülmemiş bir netlikle takip ediyor ve her zaman yeni sürprizlerle karşılaşıyor. Hubble'ın son görüntülerinde görülen çok sayıda büyük fırtına ve küçük beyaz bulutlar, şu anda Jüpiter'in atmosferinde çok fazla aktivitenin gerçekleştiğinin kanıtıdır.
Hubble Uzay Teleskobu Jüpiter'in fırtınalı havasını izliyor
Dev gezegen Jüpiter tüm ihtişamıyla yeniden ziyaret edildi NASAS Hubble uzay teleskobu Bu son görüntülerde 5-6 Ocak 2024'te gezegenin her iki tarafı da çekilmiş. Hubble her yıl Jüpiter'i ve diğer dış güneş sistemi gezegenlerini gözlemliyor Dış Gezegen Atmosferleri Miras Programı (OPAL). Çünkü bu büyük dünyalar bulutlarla çevrilidir ve şiddetli rüzgarlar tarafından hareket ettirilir, bu da sürekli değişen hava durumu kaleydoskopuna neden olur.
[left image] – Dünya'yı yutacak kadar büyük olan klasik Büyük Kırmızı Nokta, Jüpiter'in atmosferinde belirgin bir şekilde duruyor. Sağ altta, daha yüksek bir güney enleminde, bazen Red Spot Jr olarak adlandırılan bir özellik bulunur. Bu antisiklon, 1998 ve 2000 yıllarındaki birleşik fırtınaların sonucudur ve ilk olarak 2006 yılında kırmızı renkte görünmüş, daha sonraki yıllarda ise açık kahverengiye dönmüştür. Bu yıl yine biraz kırmızı. Kırmızı rengin kaynağı bilinmemektedir ancak çeşitli kimyasal bileşikleri içerebilir: kükürt, fosfor veya organik madde. Yollarında kalarak zıt yönlerde hareket eden Red Spot Junior, her iki yılda bir Büyük Kırmızı Nokta'dan geçer. Uzak kuzeyde başka bir küçük kırmızı antisiklon ortaya çıkıyor.
[right image] – Fırtına aktivitesi karşı yarımkürede de ortaya çıkıyor. Merkezin sağında bir çift fırtına, koyu kırmızı bir kasırga ve kırmızımsı bir anti-kasırga yan yana görünüyor. O kadar kırmızı görünüyorlar ki, ilk bakışta Jüpiter'in dizlerinin derisi soyulmuş gibi görünüyor. Bu fırtınalar zıt yönlerde dönüyor, bu da yüksek ve alçak basınç sistemlerinin alternatif bir modelini gösteriyor. Kasırga durumunda, kenarlardaki bulutlar ortaya doğru inerek atmosferik sisi ortadan kaldırır.
Katkı Sağlayan: NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi, Baş Yapımcı: Paul Morris
Fırtınaların saat yönünün tersine ve saat yönünün tersine dönüşleri birbirini ittiği için birbirlerinin yanından geçmesi bekleniyor. NASA'nın Greenbelt, Maryland'deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi Opal proje yöneticisi Amy Simon, “Pek çok büyük fırtına ve küçük beyaz bulutlar şu anda Jüpiter'in atmosferinde çok fazla aktivitenin işaretidir” dedi.
Görüntünün sol kenarındaki Galile ayı Io, küçük boyutuna rağmen (Dünya'nın ayından biraz daha büyük) Güneş Sistemindeki volkanik açıdan en aktif cisimdir. Hubble, yüzeydeki volkanik çıkış birikintilerini çözer. Hubble'ın mavi ve mor dalga boylarına olan duyarlılığı ilginç yüzey özelliklerini açıkça ortaya koyuyor. 1979'da NASA'nın Gezgin 1 Uzay aracı, Io'nun pizzaya benzeyen görünümünü ve volkanlarını keşfetti; bu, küçük bir uydu olması nedeniyle gezegen bilim adamlarını şaşırttı. Hubble, Voyager'ın kaldığı yerden devam etti ve huzursuz Io'yu her yıl takip etti.
Bu animasyonlu bilim görselleştirmesinde kullanılan Hubble Uzay Teleskobu görüntüleri, dev gezegen Jüpiter'in tam bir döngüsünü sunuyor. Gerçek zamanlı bir film değil. Bunun yerine, renkli gezegenin 5-6 Ocak 2024'te çekilen Hubble anlık görüntüleri bir küre üzerinde fotoğraflandı ve model animasyonunda döndürüldü. Gezegenin gerçek dönüş hızı yaklaşık 10 saattir ve bu, tamamlanan her dönüş sırasında Büyük Kırmızı Nokta'nın gelip gidişini izleyerek kolayca çizilebilir. Hubble, Dış Gezegen Atmosfer Mirası Projesi (OPAL) kapsamında her yıl Jüpiter'i ve güneş sistemindeki diğer dış gezegenleri gözlemliyor. Katkıda bulunanlar: NASA, ESA, Amy Simon (NASA-GSFC), Joseph DePasquale (STScI)
Hubble Uzay Teleskobu otuz yılı aşkın bir süredir faaliyet gösteriyor ve evrene ilişkin temel anlayışımızı şekillendiren yeni keşifler yapmaya devam ediyor. Hubble, NASA ve ESA arasındaki uluslararası işbirliğinin bir projesidir (Avrupa Uzay Ajansı) NASA'nın Greenbelt, Maryland'deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi teleskopu yönetiyor. Goddard, Denver, Colorado'da Lockheed Martin Space ile çalışıyor. Baltimore, Maryland'deki Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü (STScI), NASA için Hubble ve Webb bilim operasyonlarını yürütmektedir. STScI, Washington DC'deki Astronomi Araştırma Üniversiteleri Birliği tarafından NASA adına işletilmektedir.