Milyarlarca Işık Yılı Uzaklıkta, Bir Kalp Gibi Atan Radyo Sinyali Bulundu!
Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
MIT'deki ve diğer yerlerdeki gökbilimciler, şaşırtıcı bir şekilde sık sık yanıp sönüyor gibi görünen, tuhaf ve devamlı olan bir radyo sinyali keşfettiler.
Bu sinyal, bir hızlı radyo patlaması (İng: "fast radio burst" veya kısaca "FRB") olarak sınıflandırılmıştır. Bunlar, tanımlanamayan bir astrofiziksel kökene ve en fazla birkaç milisaniye süren, kendini tekrar eden son derece güçlü radyo dalgası patlamalarıdır. Ancak yeni keşfedilen patlamalar, tipik FRB'lerden 1000 kat kadar uzun, üç saniyeye varan süreler boyunca yaşanmaktadır. Gökbilimciler, bu dalgaların belirgin bir periyodik ritmi olduğunu ve adeta bir kalp atışı gibi her 0.2 saniyede bir kendini tekrarlayan ve net olarak ayırt edilebilir bir sinyali olan radyo dalgası patlamalarını keşfettiler.
Tüm bu özellikleri nedeniyle FRB 20191221A sinyali, gökbilimciler tarafından bugüne kadarki en uzun ömürlü ve en belirgin periyodik kalıba sahip hızlı radyo patlaması olarak tanımlandı.
Sinyalin, Dünya'dan birkaç milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan bir galaksiden geldiği belirlendi. Gökbilimciler sinyalin aşırı yoğun ve hızla dönen, çökmüş dev yıldız çekirdekleri olan radyo pulsarından veya bir magnetardan gelmiş olabileceğine inanıyorlar. Ancak bu sinyalin nasıl oluştuğu hala bilinmiyor. MIT Kavli Astrofizik ve Uzay Araştırmaları Enstitüsü'nde doktora sonrası araştırmacı olan Daniele Michilli şöyle diyor:
Evren'de tam olarak periyodik sinyaller üreten pek bir cisim yoktur. Galaksimizde var olan ve deniz feneri gibi bir radyasyon ışını yayan radyo pulsarları ve magnetarlar bulunur. Bu yeni sinyalin de gelişmiş bir magnetar veya pulsar olabileceğini tahmin ediyoruz.
Ekip, bu kaynağı astrofiziksel bir saat olarak kullanmak için daha periyodik sinyaller bulmayı umuyor. Örneğin Evren'in genişleme hızı, patlamaların sıklığı ve kaynak Dünya'dan uzaklaştıkça nasıl değiştikleri ile ölçülebilir.
Bum, Bum, Bum!
İlk FRB'nin 2007'de keşfedilmesinden bu yana, Evren'in çeşitli yerlerinde benzer bir örüntüye sahip yüzlerce başka radyo patlamaları bulundu. Bunların en yakın zamanda tespit edilenleri, Kanada Hidrojen Yoğunluğu Haritalama Deneyi tarafından keşfedildi. Kısa adıyla CHIME, dört büyük parabolik reflektörden oluşan interferometrik bir radyo teleskopudur.
CHIME, Dünya dönerken gökyüzünü sürekli olarak izler ve Evren'in en erken evrelerinde hidrojen tarafından yayılan radyo dalgalarını tespit eder. Teleskop ayrıca hızlı radyo patlamalarına karşı da hassastır ve gökyüzünü gözlemlemeye başladığından beri, gökyüzünün çeşitli yerlerinden yayılan yüzlerce hızlı radyo patlaması tespit etmiştir. Şimdiye kadar görülen hızlı radyo patlamalarının büyük çoğunluğu bir kez yanıp sönmüştür ve kaybolmadan önce son derece parlak radyo dalgası yaymışlardır.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Son zamanlarda gökbilimciler, düzenli bir radyo dalgası modeli yayıyor gibi görünen periyodik bir hızlı radyo patlamasının ilk gözlemini yaptılar.[1] Bu sinyali her 16 günde bir tekrarlanan dört günlük düzensiz patlamalar oluşturuyordu. Gerçek radyo patlamalarının sinyalleri rastgele olmasına rağmen, bu 16 günlük döngü periyodik bir aktivite modeli gösterdi. 21 Aralık 2019'da Michilli, CHIME'den gelen verileri tararken potansiyel bir FRB sinyali fark etti. Bunun hakkında Michilli şöyle diyor:
Bu gerçekten olağan dışıydı. 3 saniye sürmesinin yanı sıra, saniyenin her kesrini bir kalp atışı gibi yayan son derece hassas periyodik tepe noktalarına sahipti. Sinyalin kendisi bu noktada ilk kez periyodikti.
Parlak Patlamalar!
Michilli ve meslektaşları, FRB 20191221A'dan gelen radyo patlamaları modeli ile kendi galaksimizdeki radyo pulsarları ve magnetarlardan gelenler arasında paralellikler keşfettiler.
Magnetarlar, güçlü manyetik alanları nedeniyle benzer bir emisyon üretirken, radyo pulsarları, yıldız dönerken titreşiyormuş gibi görünen radyo dalgaları yayarlar. Michilli, parlak patlamaların uzaktaki bir radyo pulsarından veya normalde döndükçe daha az parlak olan magnetardan kaynaklanmış olabileceğini, ancak bilinmeyen bir nedenden dolayı CHIME'nin yakalayabilecek kadar şanslı olduğu üç saniyelik pencerede bir dizi parlak patlama yaydığını öne sürüyor. Şöyle diyor:
CHIME, çeşitli özelliklere sahip çok sayıda hızlı radyo patlaması tespit etti. Bazıları son derece çalkantılı bulutlardayken, bazıları da temiz ortamlarda gibi görünüyor. Bu yeni sinyalin özelliklerinden, bu kaynağı çevreleyen plazma bulutunun çok çalkantılı olması gerektiği sonucunu çıkarabiliriz.
Periyodik FRB 20191221A, gökbilimcilerin genel olarak nötron yıldızlarını ve kaynağını daha iyi anlamalarına yardımcı olabilecek ek patlamalar üretebilir. Michilli, sözlerini şöyle bitiriyor:
Bu keşif, bu kadar güçlü bir sinyali neyin üretmiş olabileceği ve kozmosu anlamak için bunu nasıl kullanabileceğimiz sorularını gündeme getiriyor. Gelecekteki teleskoplar tarafından her ay binlerce hızlı radyo patlaması bulunduğunda, bu periyodik sinyallerden daha fazlasını bulabiliriz.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 24
- 12
- 9
- 8
- 7
- 4
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/04/2024 21:15:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12119
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.