Makalenin yazarı, Vanderblit ve Massachusetts Üniversitelerinde görev yapan Dr. James Muchira, çalışmalarını şöyle özetliyor:
“Çalışmamız, annelerin çocuklarının sağlıklarının birincil koruyucuları olduklarını gösteriyor. Bu anneliğe özgü etki çocukların yetişkinliklerine uzanan süreç boyunca etkili oluyor.”
Önceki araştırmalar, ebeveynlerin genler ve ortak çevre/yaşam koşulları yoluyla çocuklarının sağlığında etkin olduklarını halihazırda göstermişti. Bu ise ebeveyn sağlığının çocuğun kardiyovasküler hastalık geçirme yaşıyla ilintili olup olmadığını sorgulayan ilk çalışma. Ayrıca çalışmada, her iki ebeveynin etkileri de ayrı ayrı inceleniyor.
Araştırma, Framingham Kalp Araştırması’na (İng.: “Framingham Heart Study” ya da kısaca FHS) katılmış olan 1989 anne, 1989 baba ve 1989 çocuk üzerinden yürütüldü.
FHS, 1948’den beri yürütülmekte olan ve kardiyovasküler hastalıklar hakkında bugünkü bilgilerimizin çoğunu borçlu olduğumuz geniş kapsamlı bir araştırmadır. 5209 denekle başlatılan çalışmada katılımcıların hayat alışkanlıkları ve sağlık durumları her 2 ila 6 yılda bir kaydedilmiş ve kapsamı yıllar içinde arttırılarak çeşitli bölge ve ırklardan katılımcılar eklenmiştir.[1] Bizim bu yazıda sözünü ettiğimiz araştırmaya dahil edilen ve yaş ortalaması 32 olan 1989 çocuk, 1971-2017 yılları arasında kardiyovasküler rahatsızlık geliştirmeleri bakımından incelendi.
Dr. Muchira şöyle açıklıyor:
“Çalışmamızda çocuklar yetişkinlik hayatlarının büyük bir kısmı boyunca gözlendi ve kalp krizi ya da inmenin ne zaman yaşandığına bakıldı.”
Anne ve babaların kardiyovasküler sağlığı 7 faktörle olan ilişkilerine göre puanlandı:
Sigara içmemek, sağlıklı diyet, fiziksel olarak aktif olmak, normal vücut kitle indeksi, kan basıncı, kandaki kolesterol ve şeker miktarları. Kardiyovasküler sağlık dereceleri de zayıf (0-2 puan), ortalama (3-4) ve ideal (5-7) olacak şeklinde 3 seviyeye ayrıldı.
Araştırmacılar ebeveynlerin kardiyovasküler sağlığı ile çocuklarının kardiyovasküler hastalıklar yaşamaksızın geçirdikleri süre arasındaki ilişkiyi incelediler. Her çift arasındaki (anne-kız, anne-oğul, baba-kız ve baba-oğul) bağlantı ayrı ayrı analiz edildi.
Kardiyovasküler sağlıkları ideal olan annelerin çocukları, zayıf olan annelerin çocuklarına kıyasla kardiyovasküler hastalıklara ortalama 9 yıl daha geç yakalandı. Yine puanlamada zayıf seviyede olan annelerin çocuklarında ideal annelerinkine kıyasla erken kardiyovasküler hastalık gelişimi riski iki kat fazlaydı. Babaların kalp sağlığının, çocukların kalp rahatsızlığına yakalanmadan geçirdikleri süre üzerinde istatistiksel olarak belirgin bir etkisine rastlanmadı.
Dr. Muchira’ya göre annelerin sağladığı bu katkı hamilelikteki sağlık durumu ve yaşamın ilk yıllarındaki çevrenin bir kombinasyonundan oluşuyor:
“Eğer anneler hamilelikte diyabet ya da yüksek tansiyona sahipse bu risk faktörleri çocuklarında da erken yaşta etkili oluyor. Ayrıca, genellikle çocukların birincil bakıcısının ve davranışları için rol model oluşturan kişinin de anne olduğu bir gerçek.”
Çalışmanın bir diğer bulgusuysa, anneler sağlıksız bir yaşam sürdüğünde oğulların bundan kızlara göre daha çok etkilendiği.
Dr. Muchira bu durumu şöyle açıklıyor:
“Erkek çocuklar genelde kız çocuklara kıyasla daha fazla kötü alışkanlık sahibi oluyor. Bu gösteriyor ki her birey kendi sağlığından sorumlu. Anneleri nedeniyle yüksek risk yaşayan kişiler sağlıklı beslenip egzersiz yaparak bu riski azaltabilirler. Eğer bunu yapmazlarsa risk daha da artacaktır.”
Araştırmanın yazarları son olarak üreme çağındaki genç kadınların ve küçük çocuklu annelerin kardiyovasküler sağlığını düzelterek nesilden nesile aktarılacak ve aslında önlenebilir olan kardiyovasküler hastalıkların önüne geçilebileceğini belirtiyor.
Dr. Muchira son olarak şunları ekliyor:
“Hamilelik ve doğumdan sonraki ilk yıllarda aile bazlı müdahaleler yapılmalı ki kardiyovasküler sağlık yetişkinlik dönemine kadar korunsun. Örneğin, anne ve çocuk bir egzersiz ya da iyi beslenme programına çift olarak dahil edilmeli. Çocuklar büyüyüp sağlıklı yetişkinler olduğunda hem ebeveynlerinin taşıdığı hastalıklardan muzdarip olma riskleri azalacak hem de daha da sağlıklı torunlara sahip olma şansları artacaktır.”
Evrim Ağacı
Kaynaklar ve İleri Okuma
- ^ S. S. Mahmood, et al. (2014). The Framingham Heart Study And The Epidemiology Of Cardiovascular Diseases: A Historical Perspective. The Lancet, sf: 999-1008. doi: 10.1016/S0140-6736(13)61752-3. | Arşiv Bağlantısı
- Framingham Heart Study. Research Milestones. (08 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 08 Kasım 2020. Alındığı Yer: framinghamheartstudy | Arşiv Bağlantısı