Evrim Sürecinde Büyük Canlı Grupları Nasıl Oluştu? Yeni Bir Matematiksel Model Cevap Verebilir!
Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Uppsala Üniversitesi'nden ve Leeds Üniversitesi'nden araştırmacılar, Darwin tarafından "berbat bir gizem" olarak tanımlanmış konuya bir çözüm sunan ve modern grupların nasıl geliştiği konusundaki anlayışımızı güçlendiren, fosil kalıntılardaki çeşitlilik örneklerinin matematiksel bir modelini sundu. Araştırma, Science Advances dergisinde yayınlandı.
Fosil kalıntılardaki birçok büyük organizma gruplarının kökeni halen belirsiz görünüyor. En ünlü örneklerden biri olan çiçekli bitkiler, Darwin tarafından ''berbat bir gizem'' olarak adlandırılmıştı. Birçok modern grup aniden ortaya çıkıyor ve bu grupların ataları -tabi, eğer varsa- genelde az sayıda olup, fosil kalıntıları kısa sürede yok oluyor. Diğer taraftan, gruplar bir kez oluştuğu zaman, tıpkı 66 milyon yıl önce Kretase döneminin sonunda olduğu gibi, ''kitlesel yok oluşlar'' gerçekleşene kadar uzun süre baskın olma eğiliminde oluyorlar.
Bu tür modeller şaşırtıcıdır ve genellikle "moleküler saatin" (canlı organizmaların moleküllerinin birbirlerinden ne zaman ayrıldıklarını tahmin etmeye yarayan ayarlanmış oranlar) sonuçları ile çelişirler. Peki bu çelişki nasıl çözülebilir ve bundan ne öğrenebiliriz?
Uppsala Üniversitesi'nden Graham Budd ve Leeds Üniversitesi'nden Richard Mann, bir makalede "doğum-ölüm" adlı türleşme ve soyu tükenme sürecine dayanan, modern grupların kökeni hakkında yeni bir matematiksel model sundu. Doğum-ölüm modelleri, rastgele yok olma ve türleşme olaylarının zamanla nasıl geniş çaplı çeşitlilik örneklerine yol açtığını gösteriyor.
Budd ve Mann, modern grupların atasal yapılarının sayıca az olduğunu ve modern grupların oluşumuna neden olduklarında, atalarının soylarının hızla tükenebileceğini gösterdiler. Buna karşılık modern gruplar ise, hızlı bir şekilde çeşitlenme ve atasal yapıları "yok etme" eğilimindedirler. Dolayısıyla, şaşırtıcı bir şekilde, şu anda var olan canlılar, şimdiye kadar var olan tüm çeşitliliğin önemli bir yüzdesini temsil eder.
Bu modellerin tek istisnası, tarih boyunca en az beş kez gerçekleşmiş olan ve modern grupların oluşumunu büyük ölçüde geciktirebilen, aynı zamanda "kök gruplar" adlı atasal yapıların uzun ömürlülüğünü ve çeşitliliğini sürdüren "kitlesel yok oluşlar"dır. Kök grubu kuşlar olarak kabul edilen dinozorların muazzam çeşitliliği bunun iyi bir örneğidir. 66 milyon yıl önce, Kretase'nin sonundaki göktaşının etkisiyle, hayatta kalarak 10.000'den fazla kuş türüne yol açan küçük bir grup dışında, hepsi ölmüştü.
Yeni model, fosil kayıtlarının birçok anlaşılmaz özelliğini açıklıyor ve genelde büyük grupların kökeni hakkında doğru bir resim çizdiğini öne sürüyor. Bütün bunlar, fosil kalıntılarının moleküler saatin gösterdikleriyle büyük ölçüde çeliştiği göz önüne alındığında, moleküler saat modellerinin daha dikkatli incelenmesi gerektiğini gösteriyor.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 8
- 4
- 4
- 4
- 3
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
- G. E. Budd, et al. (2020). The Dynamics Of Stem And Crown Groups. Science Advances. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/06/2023 05:47:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8767
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji> Makroevrim
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji> Sistematik> Taksonomi
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Yer Bilimleri> Jeoloji> Paleontoloji
- Bilim Ağacı> Formal Bilimler> Matematik> Uygulamalı Matematik
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji> Evrim Tarihi> Yok Oluş Olayları
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Türleşme Evrim Evrimsel Biyoloji Fosil Biyoloji Paleontoloji Ara Geçiş Türleri Ara Tür Bilim Evrim Teorisi Haber Evrim Kuramı Seçilim Habercilik Evrimleşme
This work is an exact translation of the article originally published in Science Daily. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.