Jean-Paul Sartre, tüm zamanların en önemli filozoflarından biridir. Yıllar boyunca hatırı sayılır bir tartışmalara rağmen, varoluşçuluk ve özgürlük teorileri 20. yüzyılın ve ötesinin en etkili Batılı filozofları arasındaki yerini sağlamlaştırdı.
21 Haziran 1905’te Paris’te doğan Sartre’ın ilk çalışmaları, ilk romanı Bulantı ve daha sonra Varoluşçuluk ve Hümanizm makalesinde örneklendiği üzere varoluşçuluk temalarına odaklandı . 1940 yılında bir Alman savaş esiri olarak dokuz ay geçirdikten sonra, Jean-Paul Sartre özgürlük ve özgür iradenin anlamını keşfetmeye başladı ve 1940’da temel felsefi çalışmasını – Varlık ve Hiçlik denemesini yazdı.
Jean-Paul Sartre Kimdir?
- Jean-Paul Sartre , (1905-1980)
- Fransız yazar ve filozof
- Hümanist varoluşçuluğun en tanınmış savunucusu
- Nobel Edebiyat Ödülü sahibi
Sartre, insanların yaşamda belirli bir amacı olmadığını düşünen bir ateistti. İlahi bir ana planın hüküm sürmediğini söyledi. Sartre, varlığın özden önce geldiğini ilan etti. Her insan kendi özünü yaratır; kendini tanımlayarak, ne olacağını belirleyerek ve neye değer verdiğini seçerek. Varoluşçu görüşe göre, her şey – eylemler, inançlar, duygular ve tutumlar – bir seçim meselesidir. Ancak bu seçimlere rehberlik edecek hiçbir ahlaki kilometre taşı yoktur.
Sartre’a göre, Tanrı olmadığı için, nesnel bir değer standardı yoktur: “Tanrı’nın olmaması çok rahatsız edicidir… çünkü onunla her türlü değer bulma olasılığı ortadan kalkar… artık iyi bir önsel olamaz.” Sonuç olarak, Tanrısız bir dünyanın nesnel değerleri olmadığı için kendi değerlerimizi oluşturmalı veya icat etmeliyiz.
Varoluşçular etik kararları yargılamak için hiçbir ahlaki kilometre taşı sunmasalar da, otantikliğe büyük önem verirler. Varoluşçular, iyi bir insanın özgürlüğünü ve sorumluluğunu tanıyan ve otantik seçimler yapan biri olduğuna inanırlar.
Sartre’a göre, sorumluluğumuzun kabulü ile ancak özgünlük içinde yaşayabiliriz. Sorumlu olmak, otantik yaşamak, kasıtlı olarak kişinin hayatı ve geleceği hakkında seçim yapmak anlamına gelir. Bu nedenle, yaşamda anlam bulmak için, birey otantik seçimler yaparak kendi dünyasını ve değerlerini yaratmalıdır.
Jean Paul Sartre’ın Varoluşçuluk Düşüncesi
Sartre ayrıca, varoluş özden önce gelirse, insanların kötü davranışları ve kötü seçimleri mazur göstermek için insan doğasını kullanamayacağını ileri sürmüştür. Ona göre, insan doğası yoktur. İnsanlar özgür ve yalnızdır – yalnız değildir çünkü Tanrı yoktur. Sonuç olarak, insanların kendilerini suçlayacak kimse yok.
Varoluşçular, seçim yapma sorumluluğunun önlenemeyeceğine inanırlar. Seçmeyi reddetmek bile bir seçim içerir: Yani seçim yapmama seçeneği.
Kendini tanımlamaya çalışan kişi dış cevap bulamaz. Kendi seçimlerimizi yaptıktan sonra, özgürlüğümüzün tüm yükünü ve sorumluluğunu kabul etmeliyiz. Öyle ya da böyle seçerek başkalarına örnek oluruz. Seçimimizde kişisel bir açıklama yapıyoruz:
Sartre ayrıca başkalarının özgürlüklerine saygı gösterecek şekilde hareket etmemiz gerektiğine inanıyordu. Herkes başkalarına ve özgürlüklerine saygı göstererek “kendisi” olma özgürlüğüne sahip olabilir.