Güney Afrika'da tespit edilen Omicron varyantı dünya genelinde 50'den fazla ülkeye ulaştı. İngiltere'de varyantın toplum içinde yayılmaya başladığının işaretleri görüldü. Bilim insanları ilk verilere göre son derece bulaşıcı Omicron'un halen dünyada çapında en baskın Covid-19 varyantı olan Delta'yı geçebileceği görüşünde.
Bilim insanları yayılma hızıyla ilgili değerlendirme yaparken varyantın ilk olarak ortaya çıktığı Güney Afrika'daki durumu esas alıyor. Yeni varyantın bu bölgede yayılmaya başladığı kasım ayı ortasında Covid-19 vakaları günde 200 yeni vaka civarında iken, geçtiğimiz hafta sonu bölgede tespit edilen yeni vaka sayısı 16 bini geçti.
Omicron şimdi yeni varyantın merkezi olarak kabul edilen Guateng bölgesinde yeni vakaların yüzde 90'ını oluşturuyor. Yeni varyant Güney Afrika Cumhuriyeti'nin diğer sekiz eyaletinde hızla yayılmaya ve baskın olmaya başladı.
"Omicron çok bulaşıcı"
Afrika Sağlık Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Willem Hanekom virüsün olağanüstü bir hızla yayıldığı değerlendirmesinde bulunuyor. Hanekom "Eğer grafiklerde içinde bulunduğumuz bu dalganın yükseliş eğilimine bakarsanız, Güney Afrika'da gördüğümüz ilk üç dalgaya göre çok daha dik olduğunu görebilirsiniz. Bu da bize virüsün hızla yayıldığını ve çok bulaşıcı olduğunu gösteriyor" sözleriyle anlatıyor.
Aynı zamanda Güney Afrika Covid-19 Varyantları Araştırma Konsorsiyumu'nun da eş bakanlığını yüürüten Hanekom Güney Afrika'da Omicron'un ortaya çıktığı dönemde Delta'dan kaynaklanan vaka sayısının az olduğuna dikkat çekiyor. Hanekom bu nedenle henüz Delta'dan daha baskın hale geldiğini söylemenin doğru olmadığı görüşünde.
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (ABD) Harvard Tıp Fakültesi'nde varyantlar üzerinde araştırmayı yöneten Dr Jacob Lemieux ise tam tahmin yürütmek için henüz erken olduğunu, ancak gelen ilk verilere göre Omicron'un birçok yerde hatta belki de dünya genelinde Delta'yı geçerek baskın varyant haline gelebileceğini belirtiyor.
Lemieux bu değerlendirmesine gerekçe olarak İngiltere örneğini gösteriyor. Lemieux İngiltere'de "Omicron'un Delta karşısında katlanarak artış işaretleri gösterdiğini" belirterek Omicron'un topluluk yayılımı seviyesine geldiğine dikat çekiyor.
Diğer bazı uzmanlar ise Omicron'un Delta'dan daha bulaşıcı olduğunu ve ne kadar hızla Delta'nın yerini alacağını söylemek için erken olduğuna vurgu yapıyor. ABD'nin Minnesota eyaletindeki Mayo Clinic'te kilinik viroloji bölüm başkanı Matthew Binnicker özellikle ABD'de Delta'dan kaynaklanan yüksek vaka artışının görüldüğü yerlerde Omicron'un baskın hale gelip gelmeyeceğinin iki hafta içinde anlaşılacağını kaydediyor.
"Yaşlı nüfustaki etkisi henüz bilinmiyor"
Omicron'la ilgili birçok önemli soru hala yanıt bekliyor. Bu sorulardan biri Omicron'un yol açtığı hastalığın nasıl seyrettiğiyle ilgili.
Willem Hanekom, Güney Afrika'dan elde edilen ilk verilerr göre Omicron varyantıyla birlikte Covid-19 hastalığını yeniden kapma oranının yüksek olduğunu gösteriyor. Bu da virüsün kazanılan bağışıklığı bir şekilde atlattığını gösteriyor.
Güney Afrika'dan elde edilen bir diğer veri de Omicron'un genç ve aşılanmamış kişileri hasta ettiğine ve hastalığın hastanede yatanlarda da nispeten hafif seyrettiğine ilşaret ediyor.
Ancak Binnicker bu durumun dünyanın farklı bölgelerinde ve farklı demografik koşullarda değişebileceği konusunda uyarıyor. Binnicker özellikle yaşlı nüfusun yoğun ve altta yatan başka sağlık sorunlarının yaygın olduğu bölglelerde Omicron'un etkisinin yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor. Güney Afrika Cumhuriyeti'nde 65 yaş ve üzeri kişilerin genel nüfusa oranı yalnızca yüzde 6 civarında.
Omicron'la ilgli bir diğer bilinmez de mevcut aşıların Omicron'a karşı etkili olup olmadığı. Uzmanlar bu soruya yanıt beklenirken yapılabilecek en doğru şeyin vücudun Covid-19'a karşı bağışıklığını desteklemek için aşı olunması, ayrıca özellikle iç mekanlardan ve ve kalabalık alanlardan kaçınılması, maske kullanımına ve sosyal mesafe kurallarına uyulması olduğunun altını çiziyor.