Komedya (Komedi) Nedir | Komedyanın Özellikleri Nelerdir
Komedya (Komedi) Nedir
İnsanların ve olayların gülünç yanlarını göstermek için yazılan tiyatro türüne Komedi (Komedya) denir. Komedyalar, Antik Yunan’da şölenlerde söylenen müstehcen şarkılardan ve anlatılardan ya da insanlara ve basmakalıp tiplere yapılan şakalardan meydana gelmiştir.
Komedya sözcüğü komos (köy) ve aoide (şarkı) sözcüklerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur ve orijinal anlamı bir köy cümbüşüdür. Komos, Attika’nın kent ve köylerinde yapılan bir alaydır. Dionysos bayramlarında halk, bol bol şarap içtikten sonra acayip kılıklarla sokaklarda dolaşır, hatta ﬂüt çalan bir adamın arkasından alay halinde açık saçık türküler söyleyerek kaba ve müstehcen hareketlerle çılgınca oynayarak, yol boyu sataşarak, kentin ileri gelenlerini alaya alarak yürürdü. Ayrıca, sepetler içinde Dionysos’a adanacak kurbanlar tapınır ve üremeyi, bolluğu simgeleyen heykel büyüklüğünde bir phallus geçit töreninde yer alırdı. Klasik komedyanın en önemli temsilcileri Aristophanes, Homeros ve Moliere’dir.
Komedya, tragedyanın bazı özelliklerini yapısında bulundurur. Koronun sahne üzerindeki görevi, maskelerin kullanılışı, şarkı ve dans tragedyada olduğu gibiydi. Böylece, komedya dramanın bir dalı olmuştur. Çoğu kez diyaloglarda mükemmel bir pırıltı ve koroya ait kısımlarda ise şiirsel bir güzellik sunulur.
Komedyanın Özellikleri
- Konu, hayattan ve günlük olaylardan alınır.
- Kişiler genellikle toplumun saygın kesiminden seçilir. Ancak kişi seçiminde tragedya kadar kuralcı değildir. Ara ara halktan kişilere de yer verilir.
- Kişilerde ya da toplumda görülen aksaklıklar, gülünç taraﬂar sergilenerek seyirciyi hem güldürmeyi hem de düşündürmeyi amaçlar.
- Her türlü söze, şakaya yer verilir. Üslupta asalet aranmaz.
- Kaba ve çirkin olaylar sahnede canlandırılabilir. Bu canlandırma, güldürmek için yapılır.
- Üç birlik kuralına (yer, olay, zaman birliği) uyulur.
- Tragedyaya göre sade ve anlaşılır bir dil kullanılır. Yarı nazım yarı nesir tarzında yazılır.
- Kişilerin öldürme, yaralama gibi her çeşit davranışları sahnede geçebilir.
- Manzum olarak yazılır.
- Birbiri ardınca süren koro ve diyaloglar vardır.
- Yunan şairlerinden Aristophanes, önemli komedi şairlerindendir. Fransız edebiyatında Moliere de komedi şairlerindendir.
Komedya Çeşitleri
Komedilerin işledikleri konulara göre farklı çeşitleri vardır.
Karakter Komedisi: İnsanların gülünç yönlerini ele alan komedi çeşididir.
Töre Komedisi: Toplumun gülünç ve aksak taraflarını işleyen komedi çeşididir.
Vodvil: Hareketli, eğlenceli, bir konu etrafında gelişen, şarkılara da yer verilen komedi çeşididir.
Entrika Komedisi: Olayların hileye ve şaşırtmaya göre şekillendiği komedi çeşididir.
Komedi Santimantal: İzleyiciyi güldürürken duygulandıran komedi çeşididir.
Fars: Yalnızca güldürme amacı güden kaba komedidir.
Dünya Edebiyatında Ünlü Komedi Yazarları
- Aristophanes
- Menandros
- Moliere
» Diğer tiyatro türleri hakkında bilgi almak için Tiyatro Nedir? adlı yazımızı inceleyebilirsiniz.
» Önerilen: Göstermeye Bağlı Metinler
» Önerilen: Sanatsal Metinler