Herpes Virus-Calici Virus (Üst Solunum Yolları Hastalığı)
Feline rhinotracheitis virus (feline herpesvirus tip1 ya da FHV-1) akut solunum yolları hastalığı ile tanınan rhinotracheitis (ya da feline herpesvirus infeksiyonu) olarak adlandırılan hastalık etkenidir. Virus tüm dünyada evcil ya da vahşi kedileri etkilemektedir.
Özellikle yavru kediler için önemli olan viral üst solunum yolu hastalıklarının çoğu herpesvirus (rhinotracheitis) ve calicivirus tarafından oluşturulmaktadır.
Rhinotracheitis solunum yolları hastalık semptomlarıyla karakterizedir; örneğin aksırma, hapşırma, burun akıntısı, rinitis (burun yangısı) ve konjunktivit (göz kapaklarının içini kaplayan membranın yangısı). Ayrıca genital sistemi de etkiler ve gebelikte komplikasyonlara neden olur.
Rhinotracheitis feline upper respiratory infection complex (kedilerin üst solunum yollarında görülen enfeksiyon kompleksi)'in bir parçasıdır. Bu viral ve bakteriyel bir grup ajan tarafından oluşturulan bir hastalıklar bütünüdür (örn; calicivirus, chlamydiosis)
Görülme Sıklığı(İnsidans)
Yavru kedilerde, özellikle de enfekte anneden doğan yavrularda
Çok kedili evlerde, petshoplarda ve hayvan barınaklarında, özellikle ortamın durumu hastalık sıklığını etkiler:
Aşırı kalabalık
Fiziksel (örn., sıcaklık) ya da psikolojik (e.g., yeni bir kedi geldiğinde) stres faktörleri
zayıf -yetersiz beslenme
Yetersiz sağlık koşulları
Yetersiz havalandırma
Hamile ve laktasyondaki kedilerde
Hasta kedilerde (Özellikle zayıflamış immun sistem ya da diğer üst solunum yolu enfeksiyonları)
Aşılanmamış kedilerde
sıklıkla gözlenir.
Bulaşma:
FHV-1; enfekte kedinin gözler, burun ve ağız sıvılarından etrafa yayılır. Bulaşma bu sıvılarla kontaminasyon sonucu çok kolaylıkla olur. Bulaşma genellikle hasta kedinin hapşırığının bazı objelere teması sonucu; örneğin mama ve su kapları, kum kapları, taşıma kapları ve pet sahibinin kıyafetleri, pet sahibinin elleri ile olmaktadır. Hasta annenin yeni doğan yavruları da hastalıklı doğacaktır. Bulaşma ağız, burun ya da göz akıntısı ile direkt temas ile de gerçekleşir. Hapşırma ve öksürme ile virüs 1-1.5 metre uzaklığa yayılabilir.
FHV-1 ile enfekte bir çok kedi asla tamamen virüsten arınamazlar. Bu kediler gizli taşıyıcı olarak bilinirler. Herhangi bir semptom göstermeseler bile, sinir hücrelerinde virüsü barındırırlar. Bu gizli taşıyıcılar virüsün yayılması için en önemli kaynaktırlar.
Belirtileri:
Herpeste; ateş, gözyaşı akıntısı (önce şeffaf sonra sarı-yeşil), burun akıntısı, aksırık gözlemlenir. Gözlerdeki akıntıdan dolayı göz kapakları kapanabilir ve bunun sonucu gözün şiştiği fark edilir, içerisi akıntı ile dolduğundan gözün en üst tabakası (Cornea) çok ciddi tahrip olur (keratitis) ve gözde ülserler oluşur. Burundaki akıntıdan dolayı burun delikleri de kapanabilir, kediler koku almakta ve solumakta zorluk çekerler. Bu nedenle yemek bulmakta zorlanırlar.
Calicivirüs ise; ateş, halsizlik, öksürük, burun akıntısı, göz akıntısı, ağızda yaralarla seyreder. Özellikle yavru kedilerde zatürre oluşturma riski büyüktür. Bu yüzden tedavi bittikten sonra da uzun süre antibiyotik kullanmak gerekmektedir. Ağız mukozasında ve dilde de ülserler oluşur. Bu ülserlerin geçmesi uzun zaman alır ve kedinin genel durumu iyileştiğinde bile ağzı acıyacağından dolayı yemek yiyemeyecektir.
Her iki viral hastalık da yavru kediler için son derece ölümcül olabilmektedir. Kedide herhangi bir bulgu ve yahut sadece halsizlik görüldüğünde bile hemen veteriner hekime başvurulup tedaviye başlanmalıdır.
Korunma: Sağlıklı kediler ise aşı olarak bu hastalıklardan korunurlar. Kedi karma aşısı olarak bilinen aşının içinde her iki hastalık da bulunmaktadır. Yavru kedi 9 haftalıkken aşılama başlanabilir ve veteriner hekimin öngördüğü programa göre devam edebilir.
FELOCELL® 4 (Pfizer) feline herpesvirus-1 (FHV-1), feline calicivirus (FCV), ve feline parvovirus (FPV) içerir.
Felocell 4 ayrıca Chlamydia psittaci için de koruma sağlar.Sağlıklı kediler 12 haftalık ya da daha yaşlı olduklarında 3-4 hafta ara ile iki doz aşılanmalıdırlar. 12 haftalıktan küçük aşılama yapıldıysa eğer 12 haftayı doldurduğunda tekrar aşı yapılır. Yılda bir kez aşı tekrar edilir.
FELOCELL 3 Chlamydia psittaci için koruma sağlamaz.