Bu durum Kafkas cephesinde farklıydı. Kafkas Ordusu Komutanı N. N. Yudenich, kesintisiz iletişim ve radyo istihbaratının etkin çalışmasına büyük önem verdi. Kafkas Cephesi'ndeki radyo cephesinin mükemmel organizasyonu, Kafkas tiyatrosunda Rus ordusunun muhteşem zaferler dizisinin sebeplerinden biridir.
Türk 3 Ordusunun yenilgisiyle sona eren ve en son 90000 kişisinin (3500 mahkumları dahil) kaybıyla sona eren Sarykamysh operasyonu sırasında stratejik inisiyatifi ele geçirmek zaten mümkündü. K 10. 01. 1915, operasyon için ayrılan 150000 avcılarının operasyonel birliğinin saflarındaydı, sadece 12400 kişi kaldı. Aslında, ordu (o sırada Osmanlı İmparatorluğu’nun silahlı kuvvetlerinin üçte biri) imha edildi [Maslovsky, E. V. Kafkas Cephesinde Dünya Savaşı 1914 - 1917. Paris, 1933. C. 133]. Türkler bu emrin onaylanmasına (“Cannes” tarzında) Alman komutanlığı tarafından onaylanmasına ya da ordunun karargahının bir Alman subayı tarafından yönetilmesinin ve ordunun komutanlarının (Alman okulunun öğrencileri) Alman eğitmenler tarafından denetlenmelerine yardımcı olmamıştır. Yarım yıl boyunca ordu aslında başarısız oldu.
Bu en önemli stratejik zaferin vaadi, Kafkas ordusunun komutasının radyo iletişimine yetkin yaklaşımıydı. Bu yüzden, N. N. Yudenich, ana operasyon alanlarında faaliyet gösteren birlikleri, ordu karargahlarında birleşme istasyonları ve bölümleri (birlikleri) bulunan birkaç radyo hattını yaratma emri verdi. Geçitler, yükseklikler, geçitler ve dağ vadilerinde orta geçiş istasyonları vardı. Toplamda, Batum'dan Toviz'e kadar cephede çalışan ordunun kontrol sisteminin sağlanması için 30'e kadar saha radyo istasyonu kuruldu.
1915'un sonunda, Türk rezervlerinin Çanakkale-Gelibolu cephesinden, Kafkasya'ya Türk rezervlerinin, İtilafçı'nın final yaklaşmasına yaklaşan Dantanelles operasyonu sonrasında transferini önleyen zaman, Erzerum operasyonuna başladıklarında, sonuncusu için hazırlıklara özen göstermeye özen gösterildi. Türkleri yanlış tanımak ve askeri sırları korumak için tüm önlemler alındı: ayrı bir radyo grubuna dahil olmuş olan telekomünikasyon hizmeti, ön merkeze bağlıydı, sahte manevra, yem hasadı vs. yapıldı. Ön komutanın çalışması için onay almak amacıyla. Kolordu komutanları gizli bir şekilde savaş misyonları aldı.
Rus ağır araba radyo istasyonu içinde hareket
Ve personelin yarısından fazlasını kaybettiği ve neredeyse tüm topçuların harcandığı Türk 3-I ordusu yenildi.
Üstelik Erzerum operasyonu, Birinci Dünya Savaşı döneminin tamamlanmış operasyonunun birkaç örneğinden biridir. Sadece dikkatli bir şekilde planlanmış değil, aynı zamanda niteliksel olarak da uygulanmıştır. Operasyonel siparişler, hem radyo hem de çift iletişim araçları kullanılarak zorunlu olarak şifrelenmiş kısa siparişler şeklinde verildi.
Ruslar, Küçük Asya'daki yalnızca müstahkem düşmanı ele geçirmekle kalmadı, Türkleri acilen diğer cephelerden Kafkas tiyatrosuna takviye göndermeleri için aldı. 1916 ortasına kadar, 2 Ordusu da Kafkas cephesinde yoğunlaştı ve Temmuz-Ağustos aylarında da ağır bir yenilgiye uğradı.
Telsiz istihbaratının önemli bir işlevi, ordu, kolordu ve düşman birliklerinin genel merkezi arasındaki telsiz iletişimini bozmak için oluşturulan telsiz parazitlerinin kurulmasıydı. Ancak, Birinci Dünya Savaşı sırasında, radyo parazitleri düzensiz olarak kullanıldı - savaşçılar, radyo yayınlarını engellemekten ziyade, radyo yayınlarına müdahale etmeyi tercih ettiler. Geleneksel radyo iletişimi araçlarını ve Alman ordusunda sıkışma için - ve özel radyo girişim istasyonu. Radyo parazitlerinin vericilerine ek olarak, bu tür istasyonların seti, telsiz parazitlerinin verilmesini hedefleyen ve hem telsiz parazitini sağlayan hem de telsiz parazit vericilerini hedef alan telsiz alıcı ekipmanı içermektedir.
1916-17’in Rus cephesinde. radyo sıkışması, düşman radyogramlarının alınmasının yanı sıra düşmanın kısa ömürlü aldatmacasını engellemekte veya geciktirmeyi amaçlamaktadır.
Savaşın ortasında, radyo dezenformasyonunu gerçekleştirecek ilk girişimler var. Özellikle, yılın ilkbaharında 1916 baharında, yaklaşmakta olan saldırganın ana saldırı yönünü gizlemeye çalışmak (Mart ayında Naroch operasyonu 5-17), Rus Batı Cephesi'nin komutanı, Molodechno şehrinin kuzeyinde, 10 ve 4 ordusunun genel merkeziyle teması sürdüren özel radyo istasyonları kurdu. Bu radyo istasyonlarının çalışmalarını gösteren Almanlar, Molodechno bölgesinde rezervlerini topladı. Daha sonra, bu radyo gösterisini anten keşiflerinin yardımıyla açtıktan sonra, Rus meslektaşlarına açık metinle aktardılar: "Lütfen endişelenmeyin, bu bir aldatmacadır."
Özet ve şematik özetimizi özetleyerek, aşağıdaki noktaları vurgulamak istiyoruz.
Dünya savaşının başlangıcında, istisnasız tüm savaşçılar radyo iletişimini ustalıkla kullanamadılar. Örneğin, Almanlar, sıklıkla, önemli operasyonel mesajları şifrelenmemiş bir biçimde de iletti. Böylece, von der Marwitz'in Alman soyundan gelen atlı kuvvetleri, Ekim 1914'taki "Denize Kaçak" operasyonuna günlük olarak katılıyor, günlük olarak tüm hareketleriyle ilgili bilgi yayınlıyor ve şifrelenmiyor. Rus komutanlığı da bu konuda geride durmadı ve düşmanı operasyonel planları hakkında pratikte uyardı.
Telsiz telgrafına olan bu düşüncesiz tutum, dünya savaşının konumuna büyük ölçüde katkıda bulundu. Ve komutların (özellikle de Rusların) dikkatsizliği ve dikkatsizliği, savaşan partilerin orduları için çok pahalıydı.
Savaşın 1'inde Austro-Almanlar radyo istihbaratının organizasyonunda önceliğe sahipti. 1916’ten bu yana, Rus radyo istihbarat sistemi aktif hale getirildi (resim Güney-Batı Cephesi, Erzerum ve diğer başarılı operasyonların saldırısı).
Birinci Dünya Savaşı'nın en seçkin radyo zekası - Avusturya. Askeri gerilemeleri hafifletmeye ve birliklerinin operasyonel ve taktiksel başarılarını uygulamaya yardımcı oldu ve Müttefik istihbarat servislerine yardım etti.
M. Ronge, radyo istihbaratını “Avusturya-Macaristan ordusunun en büyük sırrı” olarak bile görüyordu. [Ronge M. Kararı. Op. C. 317]. Açıkça abartılı olmasına rağmen, işin kalitesi ve yoğunluğu, yapılandırılması ve operasyonel ve stratejik olaylara etkisi bakımından bu kelimeler gerçeğe yakındır. Avusturya-Macaristan istihbaratının geniş bir araç cephaneliği sayesinde (öncelikle en yeni radyo istihbarat yöntemlerini kullanarak) gerçek operasyonel durumun vizyonuna çok yakın olduğu ve yalnızca düşmanın istihbaratına yol açmadığı, aynı zamanda onu aştığı da görülmüştür. Rusya ordusunun en temel radyo yazışma kurallarının emri ile cehalet ve ihmal, Avusturya radyo zekası için mükemmel olanaklar yarattı. Fakat rakibinin daha temkinli olduğu ortaya çıktığında, radyo zekası orada titredi.
Savaşın başlangıcında, Rus komutanlığı, düşman telsiz istihbaratına karşı koymak için bir önlemler sistemi düşünmemişti, bu telsiz korumayı komuta etmek anlamına gelmedi. Düşman havadan yalnızca önemli olduğunu düşündüğü bilgiyi aldı. Yüksek deneyim, birikmiş tecrübeyle birleştiğinde, Avusturya-Almanların savaşın sonuna kadar bu konuda lider bir konumda kalmalarını sağladı.
Telsiz iletişim sırlarının (kriptografların ve çoğunlukla düşük kaliteli şifrelerin olmaması nedeniyle) Rus sinyalcilerinin ihlali ve telsiz istihbaratının düşmanın aktif gelişimi birçok askeri operasyonun seyri ve sonucu üzerinde büyük bir etkiye sahipti.
1914-15'te radyo zekası sadece radiodepesh'in ele geçirilmesinde ve şifre çözülmelerinde oluşuyordu. Müdahale, hem teknik hem de örgütsel açıdan herhangi bir zorluk yaratmamıştır. Avusturyalılar tarafından düzenlenen radyo izleme düğümleri, tüm ordu ve cephe komutanlarında ve ana şifre çözme merkezinin de bulunduğu ana komuta merkezinde bulunuyordu. Duruma bağlı olarak, Avusturyalılar mevcut tüm askeri ve hatta taşınabilir telsizlerin düşman telsiz haberleşmesini engellemek için telsiz teçhizatlarını manevra yapmak için başvurdular. Telsiz istihbaratının etkisi, telsiz iletiminin ele geçirilmesinin gerçeğinde değildi, fakat şifre çözme sonuçlarına ve ele geçirilen bilgilerin çalışmasının kalitesine bağlıydı.
Şifre çözme işleminde, Avusturyalılar, 1915'teki şifresi çözülmüş gönderilerin sayısını 70'e ve 1917'teki günlük 333 gönderimlerini getirerek büyük yetenek gösterdiler. Ruslar tarafından yapılan karşı önlemler (kural olarak - çağrıların sık sık değişmesi şeklinde) amaçlarına ulaşamadı - sadece karıştırıcıların işini zorlaştırdılar, ama imkansız hale getirmediler. Ve 1917’ta, Bay M. Ronge, çağrı işaretlerinin değişmesinin bile arzu edilir olduğunu söyledi, çünkü Avusturyalılara, düşmanın tüm radyo istasyonlarına sahip olup olmadıklarını ve bir süredir çalışmaya katılmamış olup olmadıklarını kontrol etme fırsatı verdi. Avusturyalılar tarafından kullanılan Ruslar kısmına bir eksiklik olarak, bir ya da başka bir şifrenin davaya eşzamanlı olarak tanıtıldığına dikkat edilmelidir. Bu, Avusturyalıların ve Almanların deşifre edilmesini büyük ölçüde kolaylaştırdı.
Savaş sırasında kod kırıcılar ve kodlayıcılar arasında bir tür rekabet vardı. Her ne kadar 1915'in baharında Rus ordusu eski şifre sistemini tamamen terk etse de, ve 1916 yazında, 300 şifre gruplarına sahip yeni bir şifre türü kabul edilse de, telsiz mesajlarının mutlak gizliliğini sağlamak mümkün olmadı.
1916'te en yeni radyo istihbarat aracı, yön bulma özelliği beliriyor. Bu noktadan itibaren, Avusturya radyo istasyonları, 4-8 birimlerinin uygun radyo gruplarıyla birleştirilerek alıcı dinleme ve yön bulma alt gruplarına ayrılmaya başladı. Her gruba gizli dinleme için belirli bir sektör verildi - her bir walkie-talkie'nin Avusturya 2 - 3 tarafından gizlice kesildiği hesaplamasına göre. Yön bulma grupları, düşmanın telsizlerinin yerini kontrol etmek zorunda kaldı. Rus Cephesi’nin 500 km’inde, Avusturyalılar, 6 - 1 - 50 km’de ön sıradan uzaktayken birbirlerinden ortalama 100 - 25 km aralıklarla yerleştirilen 100 radyo grubuna sahipti (ordu başına 100 grubu veya benzer birliği). Ortalama olarak, bir radyo grubunun önündeki XNUMX km bölgesi, havayı düşmana doğru tamamen "süpürmeyi" mümkün kıldı.
İlginç bir şekilde, neredeyse var olmaktan çıkmış olan Rus cephesi, 1918 yılında Avusturya radyo gruplarının 3'ini çekti (10 ve Balkan cephelerindeki 2 gruplarında). Avusturya-Alman radyo müdahale hizmeti, merkezi güçlerin emri için çok sayıda değerli operasyonel malzeme sağladı.
1916'in ortasındaki Rus ordusunda, ordu karargahının görevlerini yerine getiren bir 24 radyo yön bulucusu vardı. Radyo yön bulucuları, düşman radyo istasyonlarının yerini belirlediler ve bununla birlikte, düşman oluşumlarının ve oluşumlarının genel merkezlerinin konuşlanma alanlarını ve bunların hareketlerini kurmaya yardımcı oldular. Telsiz istihbaratını kullanarak radyo zekası, tipoloji yoluyla, düşman radyo istasyonlarının sayısını ve yerini yalnızca düşman birliklerinin gruplandırmasını değil, bazen ikincisinin niyetlerini de ortaya çıkarabilir.
Dünya savaşının sonunda, teknik araçların ve telsiz istihbarat yöntemlerinin gelişme eğiliminin yanı sıra, diğeri de kendini gösterir - muhalifler kademeli olarak radyo iletişimini operasyonel amaçlar için kullanmaya başladılar. Radyo iletişiminin düşmanlık sırasında oynadığı korkunç rol göz önüne alındığında, bu doğaldı. Dolayısıyla, radyo istihbaratının etkisinin, savaşın başlangıcına kıyasla azalması şaşırtıcı değildir. Ancak, görevini çoktan yaptı, en kritik düşmanlık döneminin kader manevra operasyonlarını etkiledi. Özellikle konumsal bir savaş durumunda, radyo istihbaratının etkinliği artık o kadar alakalı değildi - cephenin dar sektörlerinde saatlerce süren topçu hazırlıkları pek çok soruyu yanıtladı.
Telsizle müdahale açısından en verimli olanlar: Alman ordusu için - Doğu Prusya ve Lodz operasyonları 1914, Masurian göllerinde kış savaşı ve Gorlitsa operasyonu 1915, Naroch operasyonu 1916; Avusturya ordusu için - Galiçya, Varşova-İvangorod, Lodz, Krakow, Limanov operasyonları 1914, Karpat, Gorlitsky operasyonları, Stryp 1915 operasyonları, Romen cephesinde operasyonlar, Rus ordusu için - Güney-Batı cephesi 1916, Kafkas cephesinde operasyonlar ve 1917 operasyonları (Yaz saldırısı, Riga ve Moonsund operasyonları).
Dönem içinde nispeten az sayıda radyo istasyonu olduğu için, radyo yön bulmaları hemen hemen her zaman büyük merkezlerin bulunduğu alanları, askeri savaş oluşumlarının inşasını, oluşumların ve operasyon sendikalarının ilerleyiş yönünü belirlemeyi mümkün kılmıştır. Ve savaş sırasında, radyo istihbarat bağımsız bir askeri istihbarat türüne dönüştü. Radyo istihbaratı, Birinci Dünya Savaşı'nın Rus cephesinde hem operasyonel hem de stratejik durumu etkilemek için güçlü bir araç haline geldi. Cephe ve orduların kaderi, etkinliğine ve büyük ölçüde bütün silahlı çatışmanın sonucuna bağlıydı.
M. Ronge'ın ifadesi bu konuda kesinlikle mantıklı gözüküyor: “Ruslar, çara ve en yüksek ordu komutasına yakın olan kıdemli memurların ihanetine ilişkin farkındalığımızı açıkladı. Kodlarını okuduğumuzu tahmin etmediler. ” [Ronge M. Kararı. Op. C. 145]. Böylece, Avusturya istihbaratının başı, Rusların “ihanete” ve diğer koşullara atfettiği 1914-17’te Rus ordusunun temel operasyonel ve stratejik başarısızlıklarını açıkça ortaya koydu. Avusturya-Almanlarının, rakiplerinin radyografilerini neredeyse her seviyede okudukları gerçeğiyle açıklandılar.
Birinci Dünya Savaşı'nın Rus cephesinde radyo zekası. 5’in bir parçası
- Yazar:
- Oleynikov Alexey