Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Temsilciler Meclisi bugün Başkan Donald Trump’ın azledilmesi için oylama yapacak. Trump hakkında iki suçlama bulunuyor: gücünü kötüye kullanma ve Ukrayna soruşturmasında Kongre’nin işleyişini engelleme. Peki, azil maddeleri hangi tarihsel perde arkasına dayanıyor ve hukuken ne anlama geliyor? Bugüne kadar hangi Amerikan başkanları bu suçlamaya maruz kaldı.
Gücün kötüye kullanılması
Gücün kötüye kullanılması azil bağlamında genel olarak başkanlığın sahip olduğu geniş gücün kişisel menfaat için kullanılması olarak tanımlanıyor. Gücün kötüye kullanılması Amerikan Anayasası’nda özel olarak azil sebeplerinden biri olarak sayılmıyor. Anayasa başkanın, “vatana ihanet, rüşvet ve diğer ağır suçlar ve kabahatler”den dolayı görevden alınabileceğini öngörüyor.
Hukukçulara göre ise ABD kurucuları “ağır suçlar ve kabahatler” ifadesi ile gücün kötüye kullanılmasına da işaret etti. Amerikalı meşhur devlet adamı Alexander Hamilton 1788’de azil yargılama usulleri konusunda “bir kamu görevlisinin suistimali veya görevi kötüye kullanması veya bir başka ifade ile halkın güveninin ihlali veya kötüye kullanılmasının” azil suçlaması kapsamında olduğunu yazdı.
Georgetown Üniversitesi’nden Prof. Dr. Louis Michael Seidman’a göre Trump hakkındaki ana suçlama; Ukrayna’ya güvenlik yardımı karşılığında Amerikalı yetkililere soruşturma açılması için baskı yapması ve bu durumda kendisinin siyasi olarak menfaat sağlaması.
Daha önce ABD Başkanı Richard Nixon ve Bill Clinton bu suçlamalara maruz kaldı.
Kongre’nin işleyişini engelleme
Demokratların Trump hakkındaki suçlamalarından biri de Kongre’nin işleyişini engelleme. Bu da Trump aleyhindeki azil soruşturmasında adaleti engelleme iddiasına dayanıyor. Beyaz Saray azil soruşturmasında kongre müfettişlerine istenen belgeleri sağlamayı reddetmiş ve üst düzey danışman ile hükümet yetkililerine soruşturmada tanıklık yapmama talimatını vermişti.
Kongre’nin çalışmasını engelleme Amerikan kanunlarında bir kabahat suçu olarak tanımlanıyor. Bu da Kongre’ye isteyerek belgeleri sunmama ve tanıklık yapmamaya dayanıyor.