Güney Afrika hükümeti, özellikle ülkedeki Müslümanlarla ilgili bilgi toplamakla görevlendirilen ve İsrail havayolu şirketi El Al'da 'çalışan' bir ajanı sınır dışı etti.
Güney Afrika vatandaşları ve uluslar arası havaalanını kullanan Müslüman gezginler hakkında bilgi toplayan İsrail havayolu yetkilisi, ülkedeki bir yerel televizyon muhabirini 'sorgulama' görüntüleri ekrana taşınınca deşifre oldu.
İsrail ulusal havayolu şirketi El Al yetkilisi gibi davranarak Johannesburg Tambo havaalanınında yasadışı olarak sorgulanan muhabirin görüntülerini yayınlayan televizyon, bir başka El Al çalışanı Jonathan Garb'ın, havayolu şirketinin uzun yıllardır Şin Bet'in Güney Afrika'daki "şubesi gibi çalıştığı" ifadelerine de yer verdi.
Kimliğini gizleyen muhabirin sorusu üzerine Garb, "Gizli servis Güney Afrika hukukun üstünde bir çalışma yapıyor. Böylece herkesin gözleri boyanıyor. Tam olarak ne istiyorsak onu yapıyoruz, yerel makamların bir şeyden haberi yok" dedi.
Güney Afrika hükümetinin olayın ardından tüm El Al personelini sınırdışı etme tehdidi üzerine, İsrail Dışişleri Bakanlığı'nın ülkeye diplomatik krizi yatıştırmak için bir ekip gönderdiği belirtildi.
TÜM HAVAALANLARINDA VAR
Güney Afrika'daki bazı özel güvenlik şirketleri ve insan hakları kuruluşları, uzun zamandır benzer iddiaları dile getirerek, İsrailli çalışanların dünya çapında birçok havalimanlarında Müslümanları ve İsrail'e eleştirel yaklaşan isimleri fişlediğini belirtiyordu. Güney Afrika'nın önde gelen araştırmacı haber programı Carte Blanche'nin gizlice kaydettiği görüntüler iddiaları doğruladı.
Gizli kamera kayıtlarında, gidiş salonunda "havaalanı güvenliğinden" olduğunu iddia eden bir El Al çalışanı, muhabirden pasaportunu ve kimliğini istiyor. Muhabir yolcu olmadığını sadece bir arkadaşını beklediğini söylediğinde ise, kendisini El Al güvenlik yöneticisi Golan Rice olarak tanıtan bir kişi kendisini sorgulamak için geliyor. Rice, daha sonra onun 'özel güvenlikli' bir alanda olduğunu savunarak gitmesini istiyor.
Programda konuşan eski El Al çalışanı Garb ise, havaalanında insanların etnik ve dini gerekçelerle fişlendiğini, Şin Bet ajanlarının rutin olarak Müslüman ve siyah yolcuları gözaltına aldığını söyledi.
Şüpheli kişilerin, bir odada havalimanı güvenliği ile alakasız konularda sorgulandığı, tamamen soyularak arandığı ve bagajlarını yanlarına almalarına izin verilmediği de aktarılan bilgiler arasında.
Tüm bunlar, sadece polis ya da ulaştırma bakanlığı tarafından görevlendirilen silahlı kuvvetler personelinin arama yapmasına izin veren Güney Afrika hukukunun ihlali anlamına geliyor.
Öte yandan, eski çalışanlardan bazıları, İsrail ulusal havayolu şirketi El Al'ın İsrail büyükelçiliği ve havaalanı içindeki gizli ajanlar tarafından kullanılmak üzere silah kaçakçılığı da yaptığını bildirdi.
Son 20 yılda, aralarında Güney Afrika İnsan Bilimleri Araştırma Konseyi'nde baş araştırmacısı ve bir Ortadoğu uzmanı olan Virginia Tilley de dahil olmak üzere toplam 40 bin kişi fişlenmiş. Tilley'in İsrail'i Filistin topraklarında ırkçılık ve sömürgecilik yapmakla suçlanan bir rapor dolayısıyla 'sert şekilde' kontrol edildiği belirtilirken, Tilley de havaalanında El Al personeli tarafından gözaltına alındığını doğruladı. Jonathan Garb, bu sırada Tilley'in bilgisayarındaki tüm belgelerin kopyalanandığını ve İsrail'e transfer edildiğini söyledi.
İsrailli yetkililer iddialar hakkında yorum yapmayı reddetti.
2007 yılında iki İsrail insan hakları örgütü tarafından hazırlanan bir raporda İsrailli havayolu çalışanlarının dünya çapındaki tüm büyük havaalanlarında Arap ve Müslüman yolcuları fişlediği kaydedilmişti.
New York, Paris, Viyana ve Cenevre'deki havaalanı yetkililerine İsrail şirketlerinin hangi yasal hakla yolcuları sorguladığını soran kuruluşlar, Viyana ve Cenevre'den El Al'ın işlemlerini denetlemenin mümkün olmadığı cevabını aldı. New York ve Paris ise cevap vermeyi reddetti.
Dünya Bülteni