Ezanı Türkçeleştirme fikrini ilk kez Ziya Gökalp 1918 yılında dile getirdi.. Cumhuriyet döneminde 1932 yılında ilan edildi.. Mustafa Kemal ezanın yanında tekbir ve sela, namaz, kamet, hutbenin Türkçe olmasını istiyordu. Kur"an Türkçeleştirilecekti..
Mustafa Kemal"in emri ile eski Maarif vekillerinden Reşit Galip ve Hasan Cemil Çambel"in yönetiminde Türk Tarih Tedkik Cemiyeti"nin Dolmabahçe Sarayı"ndaki odasında 1932 yılının Aralık ayında, hemen Ramazan ayı öncesinde 9 tanınmış hafız bu işle görevlendirildi.. Türkçeleştirme ve makam konusunda konservatuvardan saz heyetleri getirilerek eşlik etmeleri sağlandı.. Her aşamada Mustafa Kemal"e danışılıyordu. Herkes tekbiri Allah Büyüktür diye telaffuz ederken, Mustafa Kemal bu ifadeyi Tanrı Uludur şeklinde değiştirdi..
İlginç ve komik olan bir tercüme anısı da, Hayyalel Felahın tercümesinde çıktı.. Bu nasıl tercüme edilecekti?. Haydin Kurtuluşa denirse, yoğunlukla Rumların yaşadığı eski adı Tatavla olan Kurtuluş Mahallesi"ne çağrılmış gibi bir anlamı olmayacak mıydı bu ifadenin? Bir başka kaygı ise, ya dindarlar bunu CHP"den kurtulmak için camiye gelin anlamında yorumlarsa?..
Son noktayı Mustafa Kemal koydu, olduğu gibi kalsın.. Türkçe ezanda tercüme edilmeyen tek satır bu oldu: Hayyalel felah!
Sonuçta 3 Şubat 1932"de Kadir gecesinde Ayasofya Camii"nde Türkçe ezan okutuldu ve radyodan naklen yayınlandı.. İşin takibi için Jandarma görevlendirildi. CHP de bu işin takipçisi olacaktı.. Vakıflar, Diyanet, İçişleri Bakanlığı herkes bu işle görevlendirilmişti.. İhlaller, hemen ve ağır şekilde cezalandırılacaktı.. Olup olmadığı tartışılan Bursa Nutku da bu olayla alakalıdır aslında. 1 Şubat 1933"te Bursa"da Türkçe ezana karşı halkın protesto gösterisinde bulunmasının ardından Mustafa Kemal Bursa"ya geldi ve isyancıların kat"i ve şedid şekilde cezalandırılması emrini verdi.. Olayı Cumhuriyete karşı irticai bir başkaldırı şeklinde yorumladı!
Aslında Bursa olayı, Topal Halil isimli cemaatten birinin Arapça ezan okuması üzerine camileri izlemekle görevli hafiye / sivil polis tarafından karakola götürülmek istenmesi üzerine, cemaatın buna engel olmaya çalışmasından ibaret bir olaydı. Halk önce karakola, oradan valiliğe doğru yürüyüşe geçince, duruma asker müdahale etti. Mustafa Kemal"e haber verildi. Bursa"ya gelen Mustafa Kemal sert açıklamalar yaptı.. Müftü, savcı ve sulh hakimi görevden alındı. Yakalanan 19 kişi Çorum Ceza Mahkemesi"ne sevkedildi. Bir yıl süren yargılama sonunda ağır hapis cezası ve ardından sürgünle cezalandırıldılar..
Arapça ezan ve kamet, esasen tamimlerle uygulamaya konuldu ve çok daha sonra 15 Nisan 1939"da hükümetçe Meclis"e sunulan ve kabul edilen, 1941 yılında değişiklik yapılarak Arapça ezan okuyanların 3 aya mahkumiyetleri ve on liradan 200 liraya kadar para cezasına çarptırılmasını öngören 4055 sayılı yasayla memnu hale getirildi..
46 seçimlerinin ardından ilk yumuşama 22 Eylül 1948"de oldu.. Mevlid, hatim ve bayram namazlarında Arapça serbest bırakıldı.
31 Mayıs 1950"de Tokat Milletvekili Ahmet Gürkan, ardından 2 Haziran 1950"de Kayseri Milletvekili İsmail Berkok ve üç arkadaşı ezanın asli şeklinde okunması için kanun teklifinde bulundular.. Bunun üzerine Menderes hükümeti 14 Haziran 1950"de kanun tasarısını imzalayarak Meclis"e sundu.. 16 Haziran 1950"de ezanın Arapça da okunabilmesine imkan veren yasa kabul edildi ve imzalanıp yayınlanması beklenmeden 17 Haziran"dan itibaran bütün Türkiye"de ezanlar Arapça olarak okunmaya başlandı. Yeni kanunun müftülüklere tebliği ancak 23 Haziran 1950"de yapılabildi..
İŞTE BU VESİLE İLE BEN DİYORUM Kİ, GELİN 17 HAZİRAN"I İNANÇ ÖZGÜRLÜĞÜ GÜNÜ OLARAK KUTLAYALIM.. İnsanın insana zulmü son bulsun, herkes inandığı gibi yaşasın ve düşündüğünü özgürce ifade edebilsin diye..
Bu konuda Mazlum-Der, Özgür-Der, Hukukçular Derneği, ÖNDER, ENSAR, Ak-Der"e İmam-Sen"e, TGTV"ye, Cami Yaptırma ve Yaşatma Derneklerine, diğer insan hakları kuruluşlarına çağrıda bulunuyorum. Gelin bugün sesinizi yükseltin.. Yerel media ve STK"lar bu konuda yazılar yazsınlar, programlar yapsınlar, STK"lar açıklamalarda bulunsunlar..
Kur"an"a, camiye, namazımıza ve ezanımıza sahip çıkalım..
Bugün imamlar, müezzinler, vaizler biraz daha yüksek çıkartsınlar seslerini, o acı günleri hatırlayarak..
Bunlar bu iddialarından vazgeçmiş değiller. Başörtüsünü halletseler, sıra bunlara da gelecek. Niyetlerinin ne olduğunu öğrenmek istiyorsanız Tekinalp"in kitaplarını, Osman Nuri Çerman"ın Dinde Reform Projesini okuyun, göreceksiniz.. 1960"larda ezanın yeniden Türkçe okunması için imza toplayanlar arasında Hürriyet Başyazarı Oktay Ekşi de vardı. Altan Öymen de, Coşkun Kırca da.. ONÇ"ye göre, Kur"an"dan ahkam ayetleri çıkartılıp yerine Nutuk"tan parçalar eklenmeli, camilere sıra konmalı ve müzik icrası ile dua edilmeli idi.. Türk"ün Yeni Amentüsünü yayınlayanlar, Mustafa Kemal için Yeni Mevlitler de yazmayı ihmal etmediler..
CHP"lilerden hâlâ bu iddiada olanlar yok değil. Başörtüsünün de ezandan farkı yok aslında.
17 Haziran İnanç Özgürlüğü Gününüz şimdiden mübarek olsun.
Selam ve dua ile.
- Darbeci Yarbay: Hayatımda Böyle Dayak Yemedim
- Koalisyon Güçleri YPG Bölgesine Asker İndirdi
- Amerika'dan Suriye Hamlesi
- Cemil Çiçek: MHP'nin Peşine Takılmamız Yanlış
- Suud Sisi'den Aldığı Adaları ABD'ye Hediye Ediyor
- Erdoğan Nefreti Gözlerini Kör Etti
- "Kürtlerin Cenevre'ye Katılması için Türkiye ile Görüşüyoruz"
- Selahaddin Eş: Görüşlerimiz Siyasi Yapıya Göre Sekillenmemeli
- Londra Parlemento Binası Önünde Terör Saldırısı
- İHH'ya Terör Örgütü Suçlaması Hükumet Sesiz
- "Erdoğan, Türkiye'nin Enşaa Etiğ i Her Şeyi Tehlikeye Atıyor"
- Suriye Krizi için Cenevre 5 Görüşmeleri
- İsrail, Batı Şeria'da Baskın Düzenledi
- Musul'da İnsani Felaket' Uyarısı
- Mursi Ailesinde Uygulanan Zulüm Sürüyor
17 Haziran: İnanç Özgürlüğü Günü
Yazarın Diğer Yazıları
- Amerika'dan Suriye Hamlesi
- "Erdoğan, Türkiye'nin Enşaa Etiğ i Her Şeyi Tehlikeye Atıyor"
- Kuveyt Emiri'nden Şanlıurfa'ya 5 Milyon Dolar Hibe
- Dost İsrail TİKA Çalışanını Serbest Bırakmıyor (!)
- AB'yi Sığınmacı Korkusu Sardı
- "ABD Ordusu Irak'tan Kesinlikle Ayrılmamalıydı"
- Karagül : Darbeyi Almanya Yaptırdı
- Mossad Gazze Savaşı Öncesi İstihbarat Toplamış
- YPG Rusya Ortaklığı
- CHP Programında Akşener Sürprizi
- "Türkiye'nin Şansı Hiç Olmadığı Kadar Az"
- SSK ve Bağ-Kur'luya Yüzde 3,59, Memur Emeklisine Yüzde 4,59 Zam
- Akın Öztürk: Askeri Hakime Küfür Etti
- "Maskeli Balo Sona Erdi " !
- WikiLeaks'den Bomba Trump İddiası
- Star Yazarı: Kimse Kendini Çok Önemli Sanmasın !
- "Milletin Gözü Abdullah Gül'ü, Ahmet Davutoğlu'nu Arıyor"
- "Türkiye'nin Suriye'de Oynadığı Rolü Taktir Ediyoruz"
- Suudi Arabistan'ın Amerika Sevdası Büyüyor
- ABD Dışişleri Bakanı Tillerson Türkiye'ye Gelecek
1/20
- Çok Şey Anlatan Fotoğraflar
- Şehid Dr. Fethi Şikaki (26 Ekim 1995)
- Konya'da Kadir Gecesi
- Birbirinden Güzel Hat Yazıları
12345678
- Eşref Ziya Terzi - Metin Yüksel
- Kuran Tilaveti
- Cübbeli Ahmet, Hakan Fidan'ı Kasdetmedim
- Taner Yıldız Meclis'de Konuştu
12345678
RÖPORTAJ
- "Netanyahu'yla Erdoğan'ın Görüşmesi Üzerinde Çalışıyoruz"Mavi Marmara krizi sonrası Kültür ve Turizm Bakanı Nabi Avcı’nın İsrail’i ilk ziyaret eden bakan olduğu 8 Şubat'taki gezisinin ardından...
- Mehmet Ali Tekin: İçerde Hala Masum İnsalar VarFETÖ’nün en büyük komplolarından olan Umut davasında yargılanan gazeteci Mehmet Ali Tekin tahliye edildi.
- "BABAM ZALİM REJİME KARŞI MÜCADELESİNİN BEDELİNİ ÖDÜYOR"İhvan yöneticilerinden Muhammed el-Biltaci'nin oğlu Ammar el-Biltaci, 'Mısır yönetimi yargıyı muhaliflerden intikam almak için bir araç olarak kullanıyor ve babam zalim rejime karşı mücadelesinin bedelini ödüyor.' dedi.
- Dore Gold, Habertürk'e Konuştu: Türkiye'nin Çıkarları Var, AnlıyoruzTürkiye ve İsrail arasındaki normalleşmenin mimarı, Netanyahu'nun dış politikadaki beyni ve siyonist işgal rejimin 'kara kutu'su Dore Gold, geçtiğimiz ay dışişleri direktörlüğü görevinden istifa etmesinin ardından ilk kez konuştu.
SİVİL HABER
POLİTİKA
- CHP Programında Akşener SürpriziNew York Üniversitesi'nde bazı CHP milletvekillerinin katılımıyla gerçekleştirilen "Cumhuriyet Buluşması" na video mesajla katılan Akşener olağanüstü hal ve baskılar altında referanduma doğru gidildiğini savundu
- Kalın'dan Bahçeli'ye 'Almanya' TeşekkürüKalın, sosyal paylaşım sitesi Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, Bahçeli'nin Habertürk televizyonundaki açıklamasına yer verdi.
- Erdoğan: OHAL SürecekCumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ‘her şey yerli yerine oturana kadar’ KHK’ların, ihraçların ve OHAL’in devam edeceğini söyledi.
- Saadet Partisi : 'HAYIR' DiyoruzSaadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, "Biz istiyoruz ki bu kamplaşma dursun. Onun için bize sordukları zaman...