Borçlar Hukuku ve Ceza Hukuku’nda sıkça karşılaşılan bir terim olan zamanaşımı; hukuk kuralları çerçevesinde bir kişiye tanınmış olan hakların ve haklardan kaynaklanan yükümlülüklerin belirlenen süreleri aşması halidir. Zamanaşımı ile hali hazırdaki hüküm sona erer. Bu nedenle hukuktaki hak düşürücü sürelerden biridir.
Zamanaşımı süresi
Zamanaşımı süreleri davanın ve hukuki durumun niteliğine göre çeşitlilik gösterdiğinden, tek bir zamanaşımı süresi öngörülemez. Zamanaşımı süresinin durduğu hallerin dışında, zamanaşımının öne sürülemeyeceği haller de mevcuttur. Ceza davaları kamusal davalar olduğundan dolayı mahkeme zamanaşımını resen dikkate alır. Hukuk davalarında ise zamanaşımının defi ile taraflar tarafından öne sürülür.
Kamu davaları için zaman aşımı süreleri
● Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına neden olan suçlar için 30 yıl,
● Müebbet hapis cezasına neden olan suçlar için 25 yıl,
● 20 yıldan az olmamak kaydıyla hapis cezasına neden olan suçlar için 20 yıl,
● En az 5 yıl en çok 20 yıl hapis cezasına neden olan suçlar için 15 yıl,
● En çok 5 yıl olmak üzere hapis ya da adli para cezasına neden olan suçlar için 8 yıl geçmesi halinde dava düşer.
Suçun işlendiği esnada 12 yaşından büyük ancak 15 yaşını doldurmamış olanlar için yukarıda belirtilen sürelerin yarısı, 15 yaşından büyük ve 18 yaşından küçükler için 2/3’lük sürenin geçmesi halinde kamu davaları düşer.