Bir tehlike suçu olan ve bu nedenle somut bir zarar doğmasa bile suç olarak kabul edilen Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması Suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Genel Tehlike Yaratan Suçlar” başlıklı 3. Kısım 1. Bölümünde, 177. maddede düzenlenen bir suçtur. Peki, bu suç nasıl oluşur? Cezası nedir? Görevli mahkeme hangisidir?
Türk Ceza Kanunu 177. Madde
Yukarıda da değindiğimiz gibi “Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması” suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 177. maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu madde metninde;
“Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır”
Hükümlerine yer verilmiştir.
Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması Suçu Nasıl Oluşur?
5237 sayılı TCK 177. maddesinde düzenlenen söz konusu suçun oluşabilmesi için, bir kişinin kendi gözetimi altında olan herhangi bir hayvanı, başkalarının hayatı ya da sağlığı bakımından tehlike oluşturabilecek şekilde serbest bırakması ya da bu hayvanın kontrol altına alınmasında ihmal göstermesi gereklidir.
Bu bakımdan söz konusu suç bir tehlike suçu niteliğine sahiptir ve bu suçun oluşabilmesi için ayrıca bir zararın doğması aranmaz. Yani bir başka ifade ile başkalarının hayatı ya da sağlığı açısından tehlike oluşturabilecek şekilde bir hayvanın serbest bırakılması veyahut kontrol altına alınmasında ihmal gösterilmesi yeterlidir. Ayrıca bu hayvanın bir başkasına zarar vermesi suçun oluşumu için aranmaz.
Ancak bu eylemden dolayı bir zarar meydana gelirse (Örneğin serbest bırakılan köpek bir başkasını ısırırsa), bu durumda eylemin sebep olduğu netice yönünden failin kast ya da taksirine göre ceza verilir. (Köpek kasten serbest bırakılmışsa kasten yaralama, taksirle serbest bırakılmışsa taksirle yaralama suçu oluşur)
Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, zarar doğduğu durumlarda artık neticeye göre (mağdurun yaralanması ya da ölmesi durumunda) gerçekleşen sonuç nedeniyle fail cezalandırılır, bu durumda bir tehlike suçu olan hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılmasından ayrıca ceza verilmez. Bunu somut bir örnekle açıklamak gerekirse, köpeğini tehlike oluşturabilecek şekilde serbest bırakan kişi, eğer köpek birini ısırmışsa artık yaralama suçundan yargılanır. Ancak bu köpek kimseyi ısırmamışsa bu durumda “Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması” suçundan hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılır.
Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması Suçu Cezası Ne Kadardır? Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kararı Verilebilir mi?
5237 Sayılı TCK 177. Maddede düzenlenen bu suçun cezası, altı aya kadar hapis ya da adli para cezası olarak belirlenmiştir. Yani yargılamayı yapan hakim, suçun sabit olduğu durumlarda ya hapis ya da para cezasından birini seçerek sanık hakkında hüküm kurar.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararında ise; sanık hakkında verilen ceza, belirlenen denetim süresi içerisinde (5 Yıl) sanık tekrar kasten suç işlemezse, sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırılır. “Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması” nedeniyle hükmedilebilecek hapis cezası iki yıl ya da daha altında olduğundan, eğer koşulları oluşmuşsa bu suç yönünden Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması yani HAGB kararı verilebilir. Yine bu suçun cezası şartları bulunuyorsa ertelenebilir.
Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması Suçu Görevli Mahkeme Hangisidir?
Öncelikle belirtelim ki, 5237 sayılı TCK 177. Maddede düzenlenen “Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması” suçu şikayete tabi bir suç değildir. Şikayetçi bulunmasa dahi suçun haber alınmasıyla, soruşturma ve kovuşturma işlemleri yargılama makamları (savcılık ve mahkeme) tarafından resen yani kendiliğinden yapılır.
Bu suçtan yargılama yapmak görev ve yetkisi ise suçun işlendiği yer Asliye Ceza Mahkemesine aittir.