1- Mart 1924’te Taşkent’te tertip edilen kongre ile Sovyetler ne yapmaya çalışmıştır?
A) Kazak, Özbek ve Türkmen ayrılıkçı delegeler vasıtasıyla birlik olmaya başlayan Türkistan Türk toplumlarının birleşmelerini önleyerek, farklılıkları ortaya çıkarmaya
B) Türk toplulukları arasında bozulan dostlukları tekrar kurmaya
C) Ticareti geliştirmeye
D) Sınıfsız toplum nasıl olur anlatmaya
E) Hayvancılık sorunlarını incelemeye
Cevap : A) Kazak, Özbek ve Türkmen ayrılıkçı delegeler vasıtasıyla birlik olmaya başlayan Türkistan Türk toplumlarının birleşmelerini önleyerek, farklılıkları ortaya çıkarmaya
2- Türkistan Türklerinin komünist sistem altında birlik kurma çalışmalarından telaşlanan Ruslar ne yapmışlardır?
A) Özbekler ile Kazaklar, Türkmenler ile Özbekler arasındaki eski geçimsizlikleri tekrar ortaya getirerek körüklemişlerdir.
B) Hiçbir tedbir alamamışlardır.
C) Birlik kurulsun ondan sonra gereğini yaparız demişlerdir.
D) Şehirler arası seyahati uzun süre durdurmuşlardır.
E) Birlik için çalışmayı yasaklamışlardır.
Cevap : A) Özbekler ile Kazaklar, Türkmenler ile Özbekler arasındaki eski geçimsizlikleri tekrar ortaya getirerek körüklemişlerdir.
3- 1910’lardan beri hazırlıklarını yapan bir grup yenilikçi 1917 ihtilâlinden istifade ederek Buhara Emiri Mir Âlim Han’ı devirmek için harekete geçti. Fakat hareketleri Emir tarafından öğrenilip tesirsiz bırakıldı. Bunun üzerine yenilikçiler, Buhara’yı kontrollerine almak isteyen Sovyet komiserliğinden yardım istediler. Buharalı yenilikçilerle Sovyetlerin müştereken giriştikleri darbe hareketi de Emir tarafından başarıyla önlendi.
Yukarıda faaliyetleri belirtilen yenilikçi grup aşağıdakilerden hangisidir?
A) Genç Semerkandlılar
B) Genç Hiveliler
C) Genç Buharalılar
D) Genç Özbekler
E) Genç Türkmenler
Cevap : C) Genç Buharalılar
4- Türkistan’da Sovyetlere bağlı olarak kurulan Türk cumhuriyetlerine yönelik Rus baskı ve sömürüsü 1930’lu yıllarda artmıştır. II. Dünya Harbi’nden sonra daha da şiddetlenerek tam bir kolonileştirme siyaseti uygulanmıştır. Bunun karşısında Türkler ne yapmıştır?
A) Demokrasi için başka yol yok demişlerdir.
B) Gizli bir savaşla mâni olmaya ve millî varlıklarını devam ettirmeye çalışmışlardır.
C) Yılgınlık içinde durumlarını kabullenmişlerdir.
D) Hayır cemiyetleri kurmuşlar ve sömürüye karşı olduklarını açıklamışlardır.
E) Bu yönetimden memnun olduklarını her zaman göstermişler ve savunmuşlardır.
Cevap : B) Gizli bir savaşla mâni olmaya ve millî varlıklarını devam ettirmeye çalışmışlardır.
5- Türkistan Milli Ayaklanmasının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ruslann, Türkistan’da kurdukları adaletsiz ve terör saçan idarelerine devam ediyor olmaları
B) Çarlık ordularının I. Dünya Harbi’nin başlarında beklemedikleri yenilgililere uğraması
C) Türkistan Türklerinin askere alma kararnamesine karşı olmaları
D) Çarlık hükümetinin Türkistan Türklerinden yarım milyon asker almak üzere çıkardığı kararnameyi uygulamaya koyması
E) Rusya hükümet yetkililerinin Azerbaycan Türkleri ve Türkmenlerden başlattıkları askere alma çalışmalarına Özbekler ve Kazaklarla devam etmek istemeleri
Cevap : D) Çarlık hükümetinin Türkistan Türklerinden yarım milyon asker almak üzere çıkardığı kararnameyi uygulamaya koyması
6- Sovyetler, verdikleri direktiflerle din adamlarını İslam’ı kötüleyen beyanat vermeye ve yazı yazmaya zorladılar. Mesela, 7 Nisan 1960 tarihli bir gazetede bir din adamı “Allah’a inanmayınız, bu bir aldatmadır” başlığını taşıyan yazılı açıklamada şunları söylüyordu: “Allah’a inanmayınız. Allah yoktur. Bu bir aldatmadır. Bu delaletten kurtulunuz. Yeni mutlu hayatın (komünist hayatın) şuurlu kurucularının saflarında yer alınız.”
Bu ifadelerin yer aldığı gazete aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sovetskaya Kazakiya
B) Sovetskaya Özbekiya
C) Sovetskaya Tatariya
D) Sovetskaya Kırgıziya
E) Sovetskaya Turkmeniya
Cevap : D) Sovetskaya Kırgıziya
7- Türk idaresinin zayıflaması ve parçalanması üzerine bütün Türkistan’da hâkimiyet kurmuşlardır ve onların hakimiyetinin sona ermesi üzerine Türkistan’da Türk Hanlıkları ortaya çıkmıştır.Burada sözü edilen millet aşağıdakilerden hangisidir?
A) İranlılar
B) Çinliler
C) Moğollar
D) Hindular
E) Ruslar
Cevap : A) İranlılar
8- Rus kuvvetlerinin işgal etmek için 4 Ekim 1864 tarihinde saldırıya geçtiği şehir aşağıdakilerden hangisidir?
A) Buhara
B) Hive
C) Türkistan
D) Evliya-Ata
E) Çimkent
Cevap : E) Çimkent
9- Özbek Devleti’nin 1428’de kurulması ile Özbek adı verilen Fergana vadisindeki Türk grupları için aşağıdaki seçeneklerden hangisi söylenemez?
A) Timurlular devrinin en küçük halk kitlesini teşkil etmekte idiler.
B) Türkler, Timurlular devrinde taht mücadelelerine mümkün olduğu kadar az karışmış ve Moğol kabilelerinin tasallutundan da kendilerini korumuşlardır
C) Moğol imparatorluğu’nun dağılmasından sonra varlıklarını daha da kuvvetlendirerek devam ettirmişlerdir.
D) XV. yüzyılın ortalarına doğru Orta Asya’da bir kuvvet håline gelmeye başlamışlardır.
E) Cengiz Han zamanında Moğol hâkimiyetine girmelerine ve hatta bazı Moğol unsurlarla iç içe yaşamalarına rağmen kendi milli karakterlerini ve kültürlerini muhafaza ettiler.
Cevap : A) Timurlular devrinin en küçük halk kitlesini teşkil etmekte idiler.
Türkistan Tarihi 2021 Vize
10- Aşağıdakilerden hangisi Türkistan’ın batısında yer alır?
A) Baykal Gölü
B) Aral Gölü
C) Hazar Denizi
D) Sir Derya
E) Amu Derya
Cevap : C) Hazar Denizi
Türkistan Tarih
Türkistan Tarihi
11- Aşağıdakilerden hangisi 1921 yılında Türkistan birlik mücadelesinde adı geçen Türkiye Türklerindendir?
A) İsmail Suphi Bey
B) Müfti Sadruddin Han
C) Münevver Kaari
D) Sultan Galiyev
E) Osman Hoca
Cevap : A) İsmail Suphi Bey
12- Aşağıdakilerden hangisi Türkistan Milli Ayaklanmasına katılanların parolalarından biri değildir?
A) Çar ve Ruslar defolsun!
B) Müslümanlara hürriyet isteriz!
C) Dilde fikirde ve işte birlik
D) Biz, İslam devleti kurmak istiyoruz!
E) Ruslar defolsun!
Cevap : C) Dilde fikirde ve işte birlik
13- Türkistan’da 26 Aralık 1917’de kurulan “Alaş-Orda“ hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Türkmen Muhtar Hükümeti
B) Özbek Muhtar Hükümeti
C) Kazak Muhtar Hükümeti
D) Tacik Muhtar Hükümeti
E) Tatar Muhtar Hükümeti
Cevap : C) Kazak Muhtar Hükümeti
14- Ruslar; Sovyet rejimini yerleştirdikten ve diğer milletleri de kontrolleri altına aldıktan sonra milliyet duygularını yok etmek, Rus olmayan milliyetleri bir potada kaynaştırmak (Ruslaştırmak) için yeniden faaliyete geçmişlerdir. Bunun için kullandıkları en etkili metot aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çarlık döneminin Ruslaştırma tecrübelerinden faydalanmak
B) Nüfusu karışık yerlerde dil ve eğitimi Rusça yaparak asimilasyonu kolaylaştırmak
C) Ekonomik kalkınmayı sağlamak
D) Uzman işçi sıfatıyla yüzbinlerce Türk işçisini Azerbaycan ve Türkistan’dan alıp Sovyetlerin diğer bölgelerine, yine yüzbinlerce Rus ve Rus olmayan başka milletleri, Azerbaycan’a ve Türkistan’a göndermek
E) İlk zamanlarda olduğu gibi rejimin benimsenmesini sağlamak için Rus olmayanlara toleranslı davranmak
Cevap : D) Uzman işçi sıfatıyla yüzbinlerce Türk işçisini Azerbaycan ve Türkistan’dan alıp Sovyetlerin diğer bölgelerine, yine yüzbinlerce Rus ve Rus olmayan başka milletleri, Azerbaycan’a ve Türkistan’a göndermek
15- 1924 yılında Türkistan’ın ayrı ayrı Sovyet cumhuriyetlerine bölünmesi karan alındıktan sonra aşağıdakilerden hangisi tarafından sınırların tespiti yapılmıştır?
A) Sosyalist Coğrafya Komitesi
B) Genel Uzlaştırma Komitesi
C) Kızılay Cemiyeti
D) Merkezi Toprak Komitesi
E) Nihal Çözüm Komihesi
Cevap : D) Merkezi Toprak Komitesi
16- Aşağıdakilerden hangisi Türkistan Milli Ayaklanmasının Ruslar tarafından bastırılmasında en önemli etken olmuştur?
A) Katılanların az olması
B) Katılanların önemli bir kısmının silahsız olması
C) Bölgesel kalması
D) Rus askerlerinin toplar ve makineli tüfekler kullanmaları
E) Teşkilatsız ve lidersiz başlaması
Cevap : E) Teşkilatsız ve lidersiz başlaması
17- Kazak Türkleri, 1906’da kurdukları “Kazak Anayasal Demokrat Partisi” vasıtasıyla Şubat 1917 ihtilaline kadar aşağıda belirtilen hususlardan hangisi için çalıştı?
A) Rusya ile savaşa hazırlık yapmaya
B) Rusya ile ilişkileri kesmeye
C) Milli Şuurun uyanmasına ve ellerinden alınan toprakların geri verilmesine
D) Rusya hükümetinin Kazaklar için üniversiteler açmasına
E) Rusya hükümetinin Kazaklara iş bulmasına
Cevap : C) Milli Şuurun uyanmasına ve ellerinden alınan toprakların geri verilmesine
18- Aşağıdakilerin hangisi Türkistan’daki Türk hanlıklarının kolayca ve kısa zamanda Rus istilasına boyun eğmesinin başlıca sebepleri arasında gösterilemez?
A) Birbiriyle uğraşarak varlık ve enerjilerini boş yere tüketmeleri
B) İlim ve öğrenmede gerekli hamleyi yapamamaları
C) Hasım devletlerle çevrili olmaları, iktisadî ve ticarî bakımdan zayıf kalmaları
D) Ruslara olan muhabbetleri
E) Merkezi bir idare yerine parçalanmış üç dört devlet halinde aşamaları
Cevap : D) Ruslara olan muhabbetleri
19- Moğol asıllı Kalmukların ve Çin asıllı Jungarların saldırılarıyla XVII. asrın sonlarında Türkistan’da sulh ve sükûn bozulmuştur. Özellikle Kalmuk istilasının neticesi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
A) Rusları korkutmuştur.
B) Ruslar Kazaklara bağlanmıştır.
C) Ruslar, Kazak Türklerinden yardım istemiştir.
D) Kazak Türklerini perişan etmiş ve parçalanmalarına yol açmıştır.
E) Kazak Türklerini birleştirmiştir.
Cevap : D) Kazak Türklerini perişan etmiş ve parçalanmalarına yol açmıştır.
Türkistan Tarihi 2021 Vize
20- Türkistan Türklerinin karışık durumundan istifade ederek 1552’de Kazan’ı 1556’da da Astrahan’ı alarak Başkırt Türklerinin memleketinde adım adım ilerleyerek 1740’ta Başkırtlar memleketini istilâ eden topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kossaklar
B) Moğollar
C) Timurlular
D) Babürlüler
E) Ruslar
Cevap : E) Ruslar
Türkistan Tarih
Türkistan Tarihi
21- Yarım asra yakın devam etmiş olan Özbek – Moğol rekabeti Özbeklerin son derece yıpranmalarına sebep olmuştur. Sonunda, Özbeklerin kaderini değiştiren onları derleyip toparlayan ve hâkimiyetlerini bütün Orta Asya’ya yayan hangi hükümdar olmuştur?
A) Muhammed Şeybânî Han
B) Şah Budak Han
C) Ebu Sa’id Han
D) Özbek Han
E) Ebu’l-Hayr Han
Cevap : A) Muhammed Şeybânî Han
22- Aşağıdakilerden hangisi Türkistan Milli Ayaklanmasının çok gaddarca bastırıldığını gösteren sonuçlardan biri değildir?
A) Ayaklanma bastırıldıktan sonra 160.000 Türk Sibirya’ya sürülmüştür.
B) Yakaladıklarının hepsini öldürmüşler 673.000 Türk hayatını kaybetmiştir.
C) Ayaklanmaya katılanların ailelerine ait mal ve arazilerini müsadere etmişlerdir.
D) İsyan tam hasat zamanında başlamış ve açlık baş göstermiştir.
E) 300.000 Türk Doğu Türkistan’a kaçmak zorunda kalmıştır.
Cevap : A) Ayaklanma bastırıldıktan sonra 160.000 Türk Sibirya’ya sürülmüştür.
23- Türkistan’ın Sovyet cumhuriyetlerine bölünmesinden sonra bu cumhuriyetlerin her birinin idari, ekonomik ve kültürel programları kimler tarafından yapılacaktır?
A) Her cumhuriyetin kendi Komünist partisinin ileri gelenlerinin kurduğu komiteler
B) Özel yetkili ortak komiteler
C) Bölge vilayet komiteleri
D) Gönüllü çalışma grubu
E) Ortak bölge komiteleri
Cevap : A) Her cumhuriyetin kendi Komünist partisinin ileri gelenlerinin kurduğu komiteler
24- Şiliği yaymak isteyen Şah İsmail’e karşı Horasan Cephesi’nde, Özbeklere askeri yardım hangi Osmanlı Padişahı zamanında gerçekleşmiştir?
A) Kanuni Sultan Süleyman
B) II. Beyazıd
C) Fatih Sultan Mehmet
D) II. Murat
E) Yavuz Sultan Selim
Cevap : E) Yavuz Sultan Selim
25- Batı Türkistan’da yaşayan Türk topluluklarına bazı isimler verilmiştir. Bu topluluklara ilaveten Türk – Fars karışımı olan ve fakat uzun süre Türk kültürünü benimsemiş olan ayrı bir topluluk olarak bu bölgede yaşayan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kazaklar
B) Kırgızlar
C) Karakalpaklar
D) Özbekler
E) Tacikler
Cevap : E) Tacikler
26- Türkistan’ı işgale girişen Rusya, orada yaşayan Türk topluluklarının, “yarı vahşi, teşkilatsız ve tamamıyla göçebe hayatı yaşayan topluluklar” olduğunu ileri sürmüştü. Oysa onlar kendi millî devletlerine sahip bulunuyorlardı.
Aşağıdakilerden hangisi bu Türk millî devletlerinden biri değildir?
A) Hokand Hanlığı
B) Buhara Hanlığı
C) Tacikistan
D) Hîve Hanlığı
E) Türkmen Cumhuriyeti
Cevap : C) Tacikistan
27- 1960’ların başında Sovyetler, 10 ciltlik yeni bir Sovyetler Birliği Tarihi yazdırmaya karar verdiklerinde, aşağıdakilerden hangisi bu hususta Komünist Partisi’nin verdiği direktiflerden biri değildir?
A) Rus elmayan milletlerin tarihinden, bu milletlerin özel tarihi gelişmelerini açıklayan ve çevrelerinde “milli düşünce ve eğilimlerin canlanmasına yarayacak materyallere yerverilmeyecektir”.
B) Rusya İmparatorluğunun “ilericiliği”, Rus milletinin “müstesna tarihi rolü” düşüncesi kuvvetli bir şekilde dile getirilecektir.
C) Tarihî vakalar aydınlatılırken, başlıca dikkat, geçmişte Sovyet halklarını “ayıran” noktalar üzerinde değil, aksine bu milletleri Rus milletine “yakınlaştıran” hususlar üzerinde toplanacaktır.
D) Yazılacak “Sovyetler Birliği Tarihi”nin iyi ve doğru bir şekilde yazılması için tarihçilerin işine müdahale edilmeyecektir.
E) Rus olmayan milletlerin Rusya’ya ilhakının “ilerici mana ve önemi” düşüncesi kuvvetli bir şekilde dile getirilecektir.
Cevap : D) Yazılacak “Sovyetler Birliği Tarihi”nin iyi ve doğru bir şekilde yazılması için tarihçilerin işine müdahale edilmeyecektir.
Türkistan Tarihi 2021 Vize
28- Harezm ve Buhara Halk Cumhuriyeti başta olmak üzere Türkistan’da kurulan diğer komünist partilerde çalışan Türkler bu partilerin tam manasıyla Sovyet kontrolüne geçmesi ve mümkün olduğu kadar millî hak ve menfaatlerin muhafazası için uğraşmaya başladılar. Bu hareketin öncülüğünü yapan ve aynı maksatla Moskova’da çalışan şahıs aşağıdakilerden hangisidir?
A) Turar Riskul
B) Feyzullah Hoca
C) Sultan Galiyev
D) Münevver Kaari
E) Zeki Velidi
Cevap : C) Sultan Galiyev
29- Sovyet rejimi uzman işçiler sıfatıyla binlerce Rus nüfusu Azerbaycan’a ve Türkistan’a naklettiği gibi yüz binlerce Türk işçisini de Azerbaycan ve Türkistan’dan diğer Sovyet cumhuriyetlerine nakletmişti. Bunu yapmasının sebebi olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Nüfusun enternasyonal bir terkibe doğru derinleştirilmesi
B) Ruslaştırma yontemi olarak etnik yapıyı değiştirmek
C) Milliyet duygusunu kuvvetlendirmek
D) Rus olmayan milliyetleri bir potada kaynaştırmak yani Rus kültürünü benimsetmek
E) Azerbaycan ve Türkistan’ı ekonomik yönden kalkındırmak
Cevap : E) Azerbaycan ve Türkistan’ı ekonomik yönden kalkındırmak
30- Aşağıdakilerden hangisi 1954’te Taşkent’te Moskova’nın direktifi ile Özbek Komünist Partisi Merkez Komitesi 1.Sekreteri Reşidov’un tarihçilere bildirdiği iddia ve tavsiyelerinden biri olamaz?
A) Halklar, haklı olarak onu (Rus milletini) ağabey diye anıyorlar.
B) Rus milleti ile halkımız arasında tarihi bir dostluktan ve kültür birliğinden söz etmek mümkün değildir.
C) Rus milleti bütün Sovyetler Birliği halklarının derin sevgisini kazanmıştır.
D) Rus milleti, ülkemizin bütün halklarını tek bir kardeş aile halinde birleştiren bir kuvvet olmuştur.
E) Milletler, Rusların kardeşçe yardımı sayesinde, dahi Lenin’in tarafından çizilmiş yol üzerinde yürümüşlerdir.
Cevap : B) Rus milleti ile halkımız arasında tarihi bir dostluktan ve kültür birliğinden söz etmek mümkün değildir.
Türkistan Tarih
Türkistan Tarihi
31- Rusların “Merkezî Toprak Komitesi”nin Eylül 1924’te aldığı kararla Türk Cumhuriyetlerin sınırları belirlenmiştir. Eski Buhara Cumhuriyeti topraklarını (Buhara, Kermin, Nur-Ata, Karşi, Şehribaz, Baysun ve Sarı-Asi), Semerkant ve Taşkent bölgelerini içine alacak şekilde sınırları belirlenen Cumhuriyet aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kırgız Cumhuriyeti
B) Tacik Cumhuriyeti
C) Özbek Cumhuriyeti
D) Kazak Cumhuriyeti
E) Türkmen Cumhuriyeti
Cevap : C) Özbek Cumhuriyeti
32- 1927’de “Şark inkılâbı” mecmuasında Rusların ve Türklerin dilleri üzerine ve bilhassa Türk dilinin Rusçanın tesirinde nasıl kalabileceği hakkında yazılar yazan şahıs aşağıdakilerden hangisidir?
A) Prof. Yarneyaf
B) Prof. İlminski
C) Prof. Khun
D) Polevinov
E) Petrov Dimitri
Cevap : D) Polevinov
33- Türkistanlı ve Azerbaycanlı dil bilginleri, edebiyatçılar ve şairler tertip ettikleri ilmî kongrelerde, eski müşterek edebî dil an’anelerine yabancı kelimeler yerine Türkçe kelimeler kullanmak ve Türkçe terimler yaratmak suretiyle bir ortak ilim dili meydana getirmek istediklerini ortaya atmışlardır. Onların bu tabii istekleri,Sovyetlerce tepkiyle karşılanmış ve bu aydınlar “ …… ………” damgasıyla tasfiye edilmişlerdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Panstürkist – İhtilalci
B) Panslavist – Panislamist
C) Gerici – Pantürkist – Panturanist
D) Panslavist – Pantürkist
E) Gerici – Ceditci
Cevap : C) Gerici – Pantürkist – Panturanist
34- Rusların Türk memleketlerini kolonileştirme metotlarından biri de kalelerin inşa edilmesi idi. Kale yapmak bahanesiyle on binlerce kilometre karelik Kazak toprakları halktan zorla alınıyor ve kale inşası bittikten sonra etrafa Kossaklar iskân ediliyordu. Fakat bu iskân faaliyeti büyük tepkilere yol açmış ve halk bunu vesile ederek istiklāl için ayaklanmaya başlamıştır. Bu isyanı başlatan ve kısa zamanda isyanı yayarak Kazak Türklerinin milli istiklâl savaşı hâline dönüştüren milli önder aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Zeki Velidi Togan
B) Alim Kul
C) Sırrım Batur
D) Sultan Kenesarı Bey
E) Abdurrahman Abtabad
Cevap : D) Sultan Kenesarı Bey
35- Rusya’nın Türkistan ülkelerinde yayılmasında büyük rol oynayan ihtiraslı generallerinden Çernyayev karşısında Çimkenti müdafaa eden ve Taşkent önlerinde Rus ordusu karşısında ağır bir şekilde yaralanan ve ertesi gün şehit düşen Türk komutanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Osman Hocaoğlu
B) Nuri Paşa
C) Emir Muzaffereddin
D) Âlim-Kul
E) Mehmet Emin Resulzade
Cevap : D) Âlim-Kul
36- 1916 Millî isyanını kanla boğan Rus askerî ve sivil yöneticileri Çarlığın devrilmesinden sonra da işbaşında kalmışlardı. Yeni Rus Hükümetinin emriyle, Türkistan’ın idaresini yeniden düzenlemek üzere Türklerden Sadri Maksudi, Muhammedcan Tınışbay ve Ali Han Bökeyhan’ın içinde yer aldığı Rusların çoğunlukta bulunduğu “……………” Kurulmuştu.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Türkistan Müslüman Kongresi
B) İşçi, Asker ve Köylü Şürası
C) Millî Merkez
D) Geçici Hükümet Encümeni
E) Türkistan Müslüman Merkez Şûrası
Cevap : D) Geçici Hükümet Encümeni
Türkistan Tarihi 2021 Vize
37- Türkistan’da kurulan Sovyet cumhuriyetleri için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Bütün Cumhuriyetlere dünyanın en iyi ve serbest gelişme imkânları tanınmıştır
B) Her birinde Moskova’dan aldıkları direktifleri uygulayan Komünist Partisi kurulmuştur
C) Cumhuriyetler daima Moskova’nın sıkı kontrolü altında tutulmaya çalışılmıştır
D) Rus baskı ve sömürüsü artarak devam ettirilmiştir
E) Cumhuriyetlerde kolonileştirme siyaseti uygulanmıştır
Cevap : A) Bütün Cumhuriyetlere dünyanın en iyi ve serbest gelişme imkânları tanınmıştır
38- Türk Sovyet cumhuriyetlerinde Latin alfabesine geçiş yapılmasından bir süre sonra bu defa Latin alfabesinin yasaklanması ve Ruslarla ortak Kiril alfabesinin kullanılmasının zorunlu hale getirilmesinin sebebi nedir?
A) Türkiye’de de Latin alfabesi kullanılmaya başlandığı için Türkiye’nin buralarda nüfuzunun artacağı ve beklenen kültür kopukluğunun olmayacağının görülmesi
B) Latin alfabesini çabuk öğrenmenin mümkün olmaması
C) Latin alfabesinin zarar getirmesi
D) Latin alfabesiyle yeterli kitap, dergi ve gazete basılamaması
E) Batı emperyalizminden korunmak istenilmesi
Cevap : A) Türkiye’de de Latin alfabesi kullanılmaya başlandığı için Türkiye’nin buralarda nüfuzunun artacağı ve beklenen kültür kopukluğunun olmayacağının görülmesi
39- Türkistan’ın Sovyet cumhuriyetlerine bölünmesinden sonra Sovyetler alfabeye de el atmışlardır. O dönemde bütün cumhuriyetlerde ortak olan Arap alfabesinin, 1924’te hazırlanan bir plan dahilinde, terk edilerek Latin alfabesine geçilmeye başlanmasının sebebi nedir?
A) Türk lehçelerinin herkesçe beğenilmesi
B) Türk lehçelerin aralarındaki farklılığın azalması
C) Türk lehçelerinde tercüme çalışmalarını arttırmak
D) Hem Türk lehçeleri arasında hem de Türkiye Türkçesi ile alfabe farklılığı oluşturmak ve kültür birliğini parçalamak, bundan siyasi çıkar sağlamak
E) Türk kökenli dilleri çoğaltmak
Cevap : D) Hem Türk lehçeleri arasında hem de Türkiye Türkçesi ile alfabe farklılığı oluşturmak ve kültür birliğini parçalamak, bundan siyasi çıkar sağlamak
40- Sovyetler, Türk topluluklarına benimsetmeye çalıştıkları kültüre ne ad veriyorlardı?
A) Gençlik kültürü
B) Proletarya kültürü
C) Milli Kültür
D) Halk kültürü
E) Popüler kültür
Cevap : C) Milli Kültür
Türkistan Tarih
Türkistan Tarihi
41- “Başkırt Otonom Cumhuriyeti”nin ilanını gerçekleştiren sonra Türkistan’da Türklerin son milli ayaklanması olan Basmacılık hareketine katılan (daha sonra da Türkiye’de yaşamış tarihçi) lider kimdir?
A) Ahmet Zeki Velidi
B) Akdes Nimet Kurat
C) İsmail Gaspıralı
D) Enver Paşa
E) Cüneyd Han
Cevap : A) Ahmet Zeki Velidi
42- Türkistan’da “Özbek Devleti” adı verilen devletin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ebu’l Hayr Han
B) Özbek Han
C) Ebu Said Han
D) Muhammed Şeybâni Han
E) Batu Han
Cevap : A) Ebu’l Hayr Han
Türkistan Tarihi 2021 Vize
43- Kruşçev 1961 yılında, “Komünistler milli ayrılıkları muhafaza etmeyecek ve ebedileştirmeyecektir. Hatta milli kalıntıların en ufak bir kalıntısının bile kökü tam bir Bolşevik uzlaşmazlığı ile kurutulacaktır” demiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Sovyetler milliyet duygusunu yok etmekte kararlıdır.
B) Sovyetler etnik grupları birleştirmek ve asimile etmek istiyor.
C) Sovyetler toplumların ortak milli duygularını geliştirecek ve yaşatacaklardır.
D) Sovyetler enternasyonal Sovyet toplumu oluşturmak istiyorlar.
E) Sovyetler milli ayrılıkları yok etmek istiyorlar.
Cevap : C) Sovyetler toplumların ortak milli duygularını geliştirecek ve yaşatacaklardır.
44- Türkistan’da Sovyet cumhuriyetleri kurulduktan sonra Bolşevikler her Türk cumhuriyetine kendi lehçesini ayrı bir dil gibi kullandırtmışlardır. Bunu yapmalarının esas gayesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cumhuriyetlere sevgi ve yakınlık duydugunu belirtmek
B) Cumhuriyetler arasında sosyal dayanışmayı arttırmak
C) Cumhuriyetler arasında birlik ve beraberlige onem verdiklerini göstermek
D) Cumhuriyetlerin dünya kültürüne katkı sunmasına yardım etmek
E) Türkler arasındaki dil ve kültür birligini bozmak
Cevap : E) Türkler arasındaki dil ve kültür birligini bozmak
45- Aşagıdakilerden hangisi Sovyet yönetimlerinin Rus olmayan milletlere devamlı olarak telkine çalıştıkları düşüncelerden değildir?
A) Diğer milletlerin Rusya’ya ve ya sovyetler birliğine girişleri gönüllü vuku bulmuştur
B) Ana dillerine sahip çıkmaları ve Rusça kelimeleri karıştırmamaları
C) Diğer milletlerin Rusya’ya ve ya Sovyetler birliğine girişleri tarihi bir zarurettir
D) Diğer milletlerin Rusya’ya ve ya Sovyetler birliğine girişleri bu milletler için hayırlı ve faydalıdır
E) Diğer milletlerin Rusya’ya ve ya sovyetler birliğine girişleri müsbet bir iştir
Cevap : B) Ana dillerine sahip çıkmaları ve Rusça kelimeleri karıştırmamaları
46- Turkistanin kaderi ile ilgili olarak Rusya’nin baskenti Petersburgda bir seri toplantilar yapilmis ve mühim kararlar alınmıştır. Alınan bu kararlara göre Ruslar, o ana kadar Türkistanda işgal ettikleri bütün ülkeleri Rusya’ya ilhak ettiklerini ilan ettiler (Agustos 1866). Bir sene sonra da Rus Çarı Türkistan Genel Valiliğinin kurulduğunu açıkladı. Aşagıdakilerden hangisi Türkistan Genel Valiliğine atanan generaldir?
A) General Milyutin
B) General Baryatinsky
C) General Romonovsky
D) General Çernyayev
E) General Kaufman