şurada
yazılandır.
--- spoiler
---
peki, "peronizm" gerçekte nedir? ne ister, ne düşünür ve ne yapar?
gelin, "peronizm" olgusunu juan domingo perón'un birincisi 20 ağustos 1948 tarihinde, ikincisi ise 17 ekim 1950 tarihinde yaptığı konuşmalardan derlenen kesitlerle keşfedelim. söz konusu kesitler türkçede ilk defa yayınlanıyor.
"geçtiğimiz günlerde kongre'de vekillerimizden bazıları peronizm'in ne olduğuna ilişkin birtakım sorular sordular. peronizm, yürüyüşe geçmiş bir insancıllıktır. peronizm, geçmişin hastalıklarını reddeden yeni bir siyasal doktrindir. sosyal planda peronizm, insan ilişkilerine birazcık eşitlik katmayı amaçlayan bir teoridir; onlara eşit fırsatlar sunmaya ve gelecekte kimseyi yaşamak için temel ihtiyaçlarından mahrum bırakmamaya ant içmiş bir teori. bunun için kaynaklarımızı vahşice sömüren ve israf edenlerden mülklerini yasaklamamız gerekse de bu, hiçbir şeyi olmayanların yararına olacak şekilde böyle yapılmalıdır.
ekonomik bağlamda peronizm, her arjantinlinin diğer arjantinli kardeşleri için çalışma hayatına ağırlık vermesidir. bu uğurda izlenmesi gereken ekonomik politika ise kapitalist sömürünün mükemmel bir okulu mahiyetindeki eski ekonomik düzeni sosyalleştirmek ve geliri adil dağıtmaktır. biz bu hedefler için varımızı yoğumuzu ortaya koyuyoruz ve koymaya da devam edeceğiz. elbette bu hedefleri yalnızca herkes eşit derecede gayret sarf ederse başarabiliriz ve bunun için çalışacağız.
peronizm işte budur. peronizm öğrenilebilecek yahut salt tartışılacak bir husus değildir. peronizm ya hissedilir ya da reddedilir. peronizm bir kafa meselesinden çok bir kalp meselesidir. neyse ki ben halktan kopuk yaşayan bir başkan değilim. ben halkla birlikte her zaman yaşadığım gibi yaşıyorum. böylelikle halkın inişlerine de çıkışlarına da tanıklık edebiliyorum. işçi sınıfının başarılarını da hayal kırıklıklarını da bizzat yaşıyorum. iyi giyinen, ailesini tiyatroya götüren bir işçi gördüğümde çok samimi olarak tatmin oluyor, mutluluk hissediyorum. işte, peronizm budur.
hiçbir zaman insanları gruplara ayırmadım. bir insan grubunun bir diğer insan grubuyla, bir ulusun bir diğer ulusla karşı karşıya gelmesini asla istemedim. dahası, şu veya bu dine mensup insanların kendi aralarında düşman olmalarını da kabul edemiyorum. örneğin arjantin'de antisemit duygular olmasını nasıl kabul edebilir, nasıl açıklayabilirim? bunlar olmamalıdır.
arjantin'de tek bir insan grubu olmalıdır. bu grup, beraberce çalışan ve beraberce ulusu inşa eden insanlar grubu olmalıdır ve söz konusu grupta hiçbir türden ayrımcılık yaşanmamalıdır. kökeni nereye dayanırsa dayansın, dinî inanışı ne olursa olsun; ulusun iyiliği için çalışan herkes iyi bir arjantinlidir. bağıranlar, ulusumuzun inşasında mutlu olmamız için taş üstüne taş koymaya üşenenler ise kötü arjantinlilerdir.
arjantin'in vatandaşları arasında yapacağı tek ayrımcılık yapıcı olanlarla yıkıcı olanlar arasında olandır. ülkeye iyilik yapanlarla kötülük yapanlar arasındaki ayrımcılıktır. özgürlüğün hüküm sürdüğü bu topraklar özgür kaldıkça ve ben başkan olduğum müddetçe hiç kimse başkalarının zulmüne uğramayacaktır." (1)
"1. gerçek demokrasi, devletin halkın iradesini halkın menfaatleri için kullandığı sistemin adıdır.
2. peronizm müthiş bir halk hareketidir. halkın menfaatlerine karşı olan hiçbir zümre (grup/klik) peronist bir örgütlenme olamaz.
3. bir peronist mutlaka davanın hizmetinde olmalıdır. halkın menfaatleriyle çakıştığı anlarda davayı savunduğunu iddia eden ve fakat gerçekten yerel kliklerin yahut liderlerin peşinden gidenlerden ancak 'lafta peronist' olabilir.
4. peronist dava yalnızca tek bir insan grubu üzerine kurulmuştur: işçiler.
5. yeni arjantin'de emek, hem insanı onurlandıran bir hak hem de bir görevdir. herkes en azından tükettiğini üretmek mecburiyetindedir.
6. peronistlerin en iyi dostları yine peronistlerdir.
7. hiçbir peronist kendini olduğundan fazla yahut eksik göstermemelidir. şayet bir peronist gerçekte olduğundan daha büyük olduğunu düşünmeye başlarsa, o andan itibaren oligarşinin bir parçası olmuştur demektir.
8. her peronistin izlemesi gereken siyasal eylemlerin öncelikleri şunlardır: önce vatan, sonra dava ve nihayet kendi şahısları.
9. siyaset bizim için nihaî bir hedef değil, bir araçtır. siyaset; vatanı müreffeh kılmak, insanları mutlu etmek ve ulusu büyütmek için bir araçtır.
10. peronizm'in iki kolu sosyal adalet ve sosyal refahtır. bu ilkeler ışığında halkı adalet ve aşkla kucaklarız.
11. peronizm, ulusal birliğin tesisini ve sivil çatışmaların yıkılmasını hedefler. biz kurbanlar değil, kahramanlar istiyoruz.
12. yeni arjantin'de imtiyazlı olanlar yalnızca çocuklardır.
13. doktrini olmayan bir devlet, ruhu olmayan bir beden gibidir. bu sebepten dolayı peronizm kendi siyasal, ekonomik ve sosyal doktrinini inşa etmiştir: adaletçilik.
14. adaletçilik felsefî yeni bir hayat okuludur. basit, pratik, halkçı, hristiyanî ve insancıldır.
15. bir siyasal doktrin olarak adaletçilik, bireyin ve toplumun haklarını adil bir tarzda dengeler.
16. bir ekonomik doktrin olarak adaletçilik, sermayeyi sosyal ekonominin hizmetine, sosyal ekonomiyi ulusal ekonominin hizmetine, ulusal ekonomiyi ise vatanın refahının hizmetine vermiştir.
17. bir sosyal doktrin olarak adaletçilik, sosyal adaletin herkesin hakkınca teslim edilmesi gereğini gözetir.
18. sosyal planda adil, ekonomik planda özgür ve siyasal planda bağımsız bir arjantin istiyoruz.
19. biz merkezî bir hükümetle idare edilen organize bir devlet ve özgür bir halkız.
20. toprağımızın en iyi değeri insanımızdır." (2)
kaynakça -
(1) juan domingo perón, perónist doctrine, edited by the perónist party, buenos aires, 1952.
(2) age.
çeviren: sinan baykent ©
--- spoiler
---