14 Şubat Sevgililer Gününe Acıklı Bir Bakış “Aziz Dwynwen Günü”
AZİZ DWYNWEN KİMDİR VE SEVGİLİLER GÜNÜ İLE ARASINDA NASIL BİR İLİŞKİ VARDIR?
14 Şubat, dünya genelinde birçok ülkede Sevgililer Günü olarak bilinse de Galler’de geleneksel olarak romantizmle ilişkili başka bir tarih daha var: Aziz Dwynwen Günü: 25 Ocak.
Dwynwen-[dʊɨnwɛn]- aşıkların Galli koruyucu azizi olan Orta Çağ kralının kızıydı. Tahmin edebileceğiniz gibi, bugün romantik bir hikayeyi düşünmemiz pek mümkün olmasa da onun bir aşk hikayesi var.
Hikâyenin en eski halinde anlatıldığı gibi Dwynwen, MaelonDafodrill adlı genç bir adama deliler gibi âşıktı ancak Dwynwen genç adamın evlilik öncesi cinsel tekliflerini reddettiği için Maelon Dafodrill çok sinirlendi ve onu terketti. Üzgün ve korkmuş olan Dwynwen, Tanrı’ya dua etti ve onun deliler gibi aşık olduğu adam, Maelon Dafodrill bir buz bloğuna dönüştü. Sonra da, Maelon’un zamansız tekliflerini reddettiği için, Tanrı Dwynwen’a üç dilek hakkı verdi.
İlk dileği, bir an önce Maelon’un buzlarının çözülmesiydi. İkincisi, “tüm kalpten sevenler” adına yaptığı duaların duyulmasıydı, böylece “onlar ya sevdiklerine kavuşmalı ya da tutkularından iyileştirilmeliydiler.” Son dileği, Dwynwen’ın asla evlenmek istememesiydi. Aziz Dwynwen’ın Anglesey Adası’nda, Llanddwyn’ de terkedilmiş bir kilisede bir rahibe olarak hayatına son verdiği söyleniyor.
Bir Efsane Yaratma
Dwynwen’in öyküsü, diğer Orta Çağ azizlerinin hayatlarını yansıtsa da yalnızca kendi kendini eğitmiş bilge Edward Williams’ın (1747-1826) yazılarında ilk defa ortaya çıkmıştı. Edward Williams daha çok şairane ismi Morganwg olarak biliniyordu. Şimdi Morganwg, bakış açınıza göre ya yaratıcıbir edebi dahi ya da utanmaz bir sahtekardı. Öyle ya da böyle, Dwynwen’in hikayesinin Orta Çağda olmadığı, Morganwg’un canlı hayal gücünün bir ürünü olduğu kesin gibi görünüyor.
Ama Dwynwen gerçek bir kadın olabilir: yarı efsanevi beşinci yüzyıl kralı Brychan Brycheiniog’ ın birçok aziz kızından biri olarak öncekisoy araştırmalarında bahsediliyor. 16. yüzyılın başlarında Latin topluluğunun bir bölümü, Galler kralı Maelgwn Gwynedd’in baskılarından kaçmak için Dwynwen’ın İrlanda’dan suyun üzerinde yürüdüğünü belirtiyor ancak Dwynwen için İrlanda’ya kaçmak daha iyi bir plan olabilirdi.
Dwynwen’ın inancı hakkında bildiklerimiz çoğunlukla iki Galce diliyle yazılmış şiire dayanmaktadır. En ünlüsü Orta Çağ Galler’inin en büyük şairi Dafyddap Gwilym tarafından 14. yüzyılın ortalarında yazıldı ve kesinlikle Morganwg tarafından biliniyordu. İçerisinde, aşık şairkendisi ve evli sevgilisi Morfudd için, Dwynwen’in yardımını “llatai” ya da sevgi mesajcısı olarak görüyordu. Dafydd, en azından yaptıklarının ahlaki açıdan şüpheli olduğunun farkında olarak, azizin aşıklara yardım ederek cennette yerini kaybetmeyeceğinin sözünü veriyor. Aslında, en azından sırtının mecazi olarak örtülmesini garantileyerek, aynı zamanda Morfudd’un her şeye karışan kocasının aşıkları ormanlık alandaki buluşmalarını bölmesini engellemesini Tanrıdan istiyor.
Papaz-şair Dafydd Trefor tarafından yazılan diğer şiir, yaklaşık 1500 yılına dayanıyor ve Gallerdeki yerleşim yerlerinin yeniden onarımında çalışmak ve onun resmini görmek için kiliseye toplanan hacıları tanımlıyor. Yeniden düzenlemeden sonra, Dwynwen’in kaçınılmaz şöhreti ortadan kaybolmasına rağmen, hacıların teklifleri kilisenin zenginleşmesini sağladı. Ama Dwynwen hiçbir zaman tamamen ortadan kaybolmadı.
Yeniden İncelenen Modern Eserler
1848’de İngilizce çevirilerle yayınlanan Morganwg’un elle yazılmış metinlerinden bölümler alındığında, Dwynwen’in yeniden ortaya çıkışı tam anlamıyla başlamış oldu. Sonuç olarak, hikâyesi zamanla ama şüphesiz Galler’e özgü bir hayal gücünde önemli bir yer etti. Örneğin, 1886’da besteci Joseph Parry “Dwynwen” erkek sesli kilise korosu için heyecan verici bir şarkı besteledi. 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başlarında, Gal gazeteleri her iki dilde de “Keltik Venüs” ün öyküsüyle zaman zaman ilgilendi.
1960’lı yıllarda, Sevgililer Günü’nün ticarileştirilmesi hız kazanırken, ilk Aziz Dwynwen günü kartları Galler’de üretildi. Ancak, buzda eriyen modelinin aksine, modern Dwynwen kartları yavaş yavaş yandığını kanıtladı. Aslında, 1993’e kadar bir eleştirmen, bir Dwynwen geleneği yaratma girişimlerinin kalmadığını belirtti.
Ancak şu an içinde bulunduğumuz yüzyılda, Aziz Dwynwen Günü, Sevgililer Günü’nde gördüğünüz medya ve buna benzer özel indirimler tarafından desteklenerek bir kez daha gösterişli bir hal alıyor. Aziz Dwynwen günü, Galce konuşanlara konuşmayanlardan daha tanıdık gelmesine rağmen, bu bile gitgide değişiyor.
Aşıklar için iki Sevgililer günü olması hakkında,Sevgililer Günü – Galcede “Ffolant” olarak biliniyor – ve Dwynwen, Gallerliler bir şey söylüyor mu? Muhtemelen hayır. Fakat ikisinin arasındaki ilişki açıkça değişkendir.
Aziz Dwynwen günü, Sevgililer Günü’nün küreselleşen ticarileştirilmesine karşı kısmen bir protestodur. Fakat aynı zamanda, aynı pazarda göze çarpan bir Galler ürününe yer bulmak için bir girişimdir. Sevgililer Günü, kesinlikle bir Galli hedef kitle için tekrardan hediye alma olarak görülmemelidir – Bu durum, Aziz David’i “Galler’in Aziz George’u ” olarak pazarlamak gibi bir şey olurdu.
25 Ocak’ta Galler’de bulunursanız, kalbinizin isteklerini dinleme fırsatından en iyi şekilde faydalanın. Size verebileceğim tek tavsiye şudur: Dwynwen’e “Galler Sevgililer Günü” demeyin.
Çeviri ve Düzenleme: Demet Yazıcı
Kaynak: ancient-origins