Uyku apnesi nedir?
Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun tekrarlayan duraklamaları veya yavaşlamaları ile karakterize edilen bir uyku bozukluğudur.
Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun tekrarlayan duraklamaları veya yavaşlamaları ile karakterize edilen bir uyku bozukluğudur. Bu durum, genellikle kişinin bilinçaltında fark etmediği ve uyandığında genellikle nefes almak için uyanması gereken bir sorundur.
Uyku sırasındaki solunum duraklamalarından kaynaklanan ve uyku düzeninin bozulmasına sebep olan önemli bir hastalık. Uyku apnesi uykuda hava akımının en az 20 saniye süreyle normal değerinin % 20'sine ve daha altına düşmesi ile tanımlanabilir. Uykudaki solunum duraklamaları sonucunda kandaki oksijen miktarı azalır ve karbondioksit miktarı artar.
Uyku apnesi sinir sistemindeki bir problem veya solunum yollarındaki bir tıkanıklık nedeniyle uyku apnesi oluşabilir. Bazen de bu her iki durum birlikte olmaktadır. Bu hastalığın değerlendirilmesinde sadece solunumun durması apne değil aynı zamanda solunumun azalması hesaba katılmaktadır. Yüksek gürültülü horlama, yorgunluk, aşırı sinirlilik, konsantrasyon bozukluğu, sabah başağrısı gibi sorunlar uyku apnesinin sonuçları olarak ortaya çıkabilir. Hastalarda, hastalığın seviyesine göre bu sorunların biri, birden fazlası ya da hepsi birden görülebilir.
Uyku apnesi
1. Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA): Bu, en yaygın uyku apnesi türüdür. OSA, boğaz ve üst solunum yollarının gevşemesi veya tıkanması sonucu oluşur. Uykuda nefes almak zorlaşır veya tamamen durur. Bu duraklama veya azalma, uyandırmalara ve uykunun kalitesinin bozulmasına neden olabilir. OSA genellikle horlama ile ilişkilendirilir.
2. Merkezi Uyku Apnesi: Bu tür uyku apnesi, merkezi sinir sistemi ile ilgili bir sorundan kaynaklanır. Beyin, solunumu düzenlemek için yeterli sinyalleri göndermez, bu nedenle kişi uykuda nefes almayı unutabilir. Merkezi uyku apnesi, obstrüktif uyku apnesine göre daha nadir görülür.
Kısaca uyku apnesi her yaşta görülebilen bir hastalıktır.
Kadınların en az % 2'sinde ve erkeklerin % 4'ünde görülmektedir. Bu rakamlar hastalığın en az astım ve şeker hastalığı kadar yaygın olduğunu göstermektedir.
Çocuklarda uyku apnesi büyük bademciğe ve geniz etine bağlı olarak gözlenebilir. Ayrıca; alkol ve sigara bağımlılarında, yanlış uyku pozisyonu, aşırı kilolularda, alt çenesi gelişim geriliği gösterenlerde, boyun yüksekliği kısa olanlarda, alerji, anti histaminik, kas gevşetici veya sakinleştirici gibi ilaç kullananlarda da uyku apnesi görülme riski yüksektir.
Uyku apnesi, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir, bu nedenle teşhis ve tedavi önemlidir. Tedavi seçenekleri arasında yaşam tarzı değişiklikleri (örneğin, kilo verme, alkol ve sigara kullanımını azaltma), pozitif hava yolu basınç cihazları (CPAP) kullanımı, cerrahi müdahaleler ve diğer terapiler bulunur. Uyku apnesi teşhisi ve tedavisi için bir uyku uzmanına danışmak önemlidir, çünkü uyku apnesi tedavi edilmediğinde, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve diğer ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Çağımızın önemli rahatsızlıklarından biri olarak kabul edilen uyku apnesi, önlem alınmadığı takdirde ölümle sonuçlanabilmektedir. Hastalığın bu denli ciddi sonuçları olduğu toplum içinde çok fazla bilinmemektedir. Bu hastalığa yakalanan kişilerin büyük çoğunluğu hastalığı fark etmedikleri ya da önemsemedikleri için genellikle hekime gitmemektedirler.
Solunum durmaları (apne) veya azalmaları (hipopne) gece içinde yüzlerce defa tekrarlayabilmekte ve bunların ancak çok az bir kısmı hastanın yakınları tarafından fark edilmektedir. Bu nedenlerle ve doğuracağı sonuçlar bakımından uyku apnesi uzmanlarca sinsi ilerleyen bir hastalık olarak nitelendirilmektedir.
Uyku apnesi acil tedavi gerektiren hayati bir hastalıktır. Zamanında tedavi edilemezse kalp krizi, felç, iktidarsızlık (impotans), düzensiz kalp atışları gibi sorunlara yol açar. Ayrıca kazalara, iş verimsizliğine ve sosyal problemlere neden olabilen gün içi aşırı uyku haline sebep olur. Gündüz uykululuğun trafik kazalarına da yol açtığı yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.
Ayrıntılı bilgi için doktorunuza danışın.