Çıban, deri üzerinde oluşan bakteriyel bir enfeksiyondur. Deri üzerinde bulunan ve ağrılı, şiş apseye denilmektedir. Çıbanlar genellikle evde yapacak olduğunuz bakımlar sayesinde tedavi edebilirsiniz. Ancak bazı durumlarda, çok ağrılı ve acılı çıbanlar sonucunda tıbbı bir yardıma ihtiyacınız olabilmektedir.
Çıban, merkezinde dolu irin ile büyük ve sert sivilce şeklinde oluşmaktadır. Çıbanların oluşmasında birçok neden bulunmaktadır. Bunların yanı sıra çıbanların oluşmasında bazı belirtiler mevcuttur.
Çıban Belirtileri Nelerdir?
Çıban belirtileri kişilerin cilt durumları, beslenme alışkanlıklarına ve bağışıklık sistemine göre farklılıklar göstermektedir. Genel belirtileri ise şöyle sıralanmaktadır;
- Çıban vücudun herhangi bir yerinde kırmızı bir nodül şeklinde gelişir.
- Çıban zamanla büyür. Çoğu Çıban geçicidir ve zamanla kaybolurlar.
- Beyazımsı bir görünüme sahip iltihap ile doludur.
- Çıban çevresindeki deri sert ve ağrılıdır.
- Bazen, çıban kaşıntılı olmaktadır.
- Çıban tek veya toplu olarak cilt üzerinde görünebilir.
Bu belirtilerin yanı sıra aşağıda sizlere verecek olduğumuz durumlar da aynı zamanda çıban belirtileri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunlar ise;
- Yüksek ateş (özellikle çocuklarda)
- Cilt üzerinde kırmızı çizgiler
- Şiddetli acı
- Diyabet veya kalp hastalıkları
- Şişme
- İştah değişikliği gibi sağlık sorunları
Çıban Nedenleri Nelerdir?
Bakteriler çıbana neden olmaktadır. Bu bakteriler saç folikülü veya deri üzerinde küçük kesikler yoluyla vücuda girer. Bu deri enfeksiyonu diğer bazı nedenleri şunlardır;
- Kötü hijyen koşulları
- Zayıf bağışıklık sistemi
- Alkolün sık kullanımı
- Sıkı giysilerden dolayı oluşan sürtünme
- Diyabet
- Zayıf beslenme
- Kemoterapi
- Sert kimyasallara maruz kalma
- Stafilokok enfeksiyonu olan bir kişi ile yakın temas
- Diğer cilt hastalıkları; egzama, akne gibi
Çıban Komplikasyonları Nelerdir?
Nadiren de olsa çıban ya da daha yaygın bir karbonkül bakteriler, kan dolaşımına girerek vücudun diğer bölgelerine yayılabilmektedirler. Yayma enfeksiyon, yaygın kan zehirlenmesi (sepsis), kalp (endokardit) ve kemik (osteomiyelit) gibi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.
Doktora Ne Zaman Görünmemiz Gerekmektedir?
Genellikle tek bir küçük çıban için kendiniz bakım yapabilirsiniz. Ama bir seferde ya da bir raddeye kadar birden fazla çıban varsa doktorunuza görünün. Ayrıca aşağıdaki durumlarda da doktora görünmeniz gerekmektedir;
- Yüzünüzde oluşan çıbanlar
- Hızla kötüleşen ya da son derece acı verici olan çıbanlar
- Ateşe neden olan çıbanlar
- Fazla 2 inç (5 cm) çapında veya daha büyük olan çıbanlar
- İki hafta içinde herhangi bir iyileşme göstermeyen çıbanlar
- Sürekli olarak tekrarlanan çıbanlar
Çıbana Ne İyi Gelir?
Çıbanı tedavi etmek için evde yapacak olduğunuz birkaç bakım kürü bulunmaktadır. Günlük veya haftalık olarak uygulayacak olduğunuz bu bakımlar ve tedaviler oldukça basit malzemeler ile hazırlanmaktadır.
1.Hint Yağı
Hint yağı çıban tedavisi için bir antiseptik olarak kabul edilir. Bir pamuk üzerine hint yağından birkaç damla koyun. Bunu doğrudan çıbanın üzerine koyun. Bu tedavi yardımı ile birlikte çıbanın içerisinde bulunan zehir dışarı çıkacaktır.
2.Çörek Otu
Çörek otu çıban da dahil olmak üzere deri enfeksiyonlarının çeşitli türleri için en popüler doğal kürlerden birisidir. Çörek otu tıbbi özellikleri sayesinde çıbanın neden olduğu ağrıyı biraz olsun rahatlatmaktadır.
- Siyah tohumları (Kalonji) bir kaba koyun. Bir macun elde etmek için çörek otlarını ezin. Etkilenen alan üzerine bu macunu uygulayın.
- Ayrıca çörek otunu kaynatarak çörek otu yağı olarak da uygulayabilirsiniz.
- Bir fincan sıcak veya soğuk içecek içine bir yarım çay kaşığı çörek otu yağını ekleyin. Birkaç gün boyunca günde iki kez bur yapmış olduğunuz karışımı içiniz.
3.Ekmek Lapası
Ekmek lapası çıbanların ev tedavisinde oldukça faydalıdır. Bir parça ekmek alın ve ılık süt ya da sıcak suya daldırın. Suyu ya da sütü iyice emene kadar bekleyiniz.
Bu ekmek tedavisi çıbanı ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olacaktır. Bu kompres ısı enfeksiyonu sayesinde daha fazla enfeksiyonla savaşan beyaz kan hücrelerini oluşturarak, kan dolaşımını artırmaya yardımcı olacaktır. Çıban tamamen iyileşene kadar günde iki kez tekrarlayın.
4.Zerdeçal
Zerdeçal doğal kan temizleyicidir ve çıban tedavisinde çok yararlı olabilen anti-inflamatuar özellikleri bulundurmaktadır.
- Bir bardak süt ya da suyun içine bir çay kaşığı zerdeçal tozu ekleyerek kaynatın. Dört veya beş gün boyunca bunu günde üç kez içiniz.
- Ayrıca, taze zencefil ve zerdeçalı eşit miktarlarda karıştırarak bir hamur yapın ve çıbanın üzerine uygulayın. Ardından temiz bir bezle örtün.
5.Sıcak Bez
Sıcak bir lif kompres uygulamak ağrıyı azaltmak ve çıbanın iyileştirmesine yardımcı olmak için en basit yollardan birisidir.
- Sıcak su içine temiz bir bez koyun ve yaklaşık 10 dakika süre ile çıbanın üzerinde bırakın. Ayrıca ılık tuzlu su da kullanabilirsiniz. Bunlara ek olarak bezin ve suyun yeteri kadar sıcak olduğundan emin olun.
- İşlemi bir gün içerisinde üç veya dört kez tekrarlayın.
6.Çay Ağacı Yağı
Çay ağacı yağı, antibakteriyel, antifungal ve antiseptik özellikleri barındırmaktadır. Çay ağacı yağının düzenli kullanımı iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. Bu yağ, cilt abseleri ve çıban rahatsızlıklarını rahatlamaya yardımcı olacaktır.
- Çay ağacı yağını temiz bir pamuğa batırın ve hafifçe çıbanın üstüne doğrudan hafifçe sürün.
- Çıbanlar yok olana kadar birkaç gün boyunca günde birkaç kez yapın.
Not: Cilt tahrişine neden olan çay ağacı yağı olasılığını yok etmek için bu ilacı kullanmadan önce bir yama testi yapın.
7.Soğan
Soğan, çıban tedavisinde kullanıldığında, antimikrobiyal olarak antiseptik kimyasalları içermesinden dolayı sizlere yardımcı olmaktadır.
- Kalın bir dilim soğan alınız ve çıbanın üzerine yerleştirin.
- Birkaç saat açık bırakın bir bezle sarın.
- Bu işlemi günde üç ya da dört kez tekrarlayın.
8.Sarımsak
Sarımsak tedavi etmek için çeşitli şekillerde kullanılabilir. Antibakteriyel, antimikrobiyal ve anti-inflamatuar özellikleri sayesinde çıbanlara oldukça iyi gelmektedir.
9.Süt
Süt, çıban tedavisi olarak kullanılmaktadır. Süt iyileşme sürecini hızlandırmaya yardımcı olur ve ağrılarınızın hafiflemesini sağlar.
- Bir fincan sütü ısıtın ve üç çay kaşığı tuz ekleyin. İyice karıştırın. Karışımı yoğunlaştırmak için biraz un ya da ufalanmış ekmek parçaları ekleyin. Çıbana, karışımın bir kısmını uygulan. Bu işleminizi günde birkaç kez tekrarlayın.
- Ayrıca tedavi için kaymak da kullanabilirsiniz. Bir çay kaşığı sirke ve zerdeçal tozu ile sütü karıştırıp, çıbanın üzerine doğrudan uygulayın.
10.Mısır Unu
Mısır unu, çıbana yardımcı olmak için doğal bir emici olarak kullanılabilir.
- Yarım bardak suya, kalın bir macun haline gelene mısır unu ekleyin.
- Macunu çıbanın üzerine sürün ve bir bezle örtün.
- Bu aşamadan sonra çıban yumuşayacaktır.
- Enfeksiyon yok olana kadar bu işlemi günde birkaç kez tekrarlayın.
11.Hint Leylağı (Neem)
Leylak, anti-bakteriyel ve anti-mikrobiyal özellikleri ile bilinir. Çıbanların tedavisi ve ağrılarını rahatlatmak için oldukça etkilidir. Leylak yaprağından bir avuç bir hamur yapın. Çıbanların üzerine doğrudan macunu sürün.
Suyun üçte birine buharlaşana kadar leylak yaprağını kaynatın. Enfekte olan bölgeyi durulamak için kaynamış su kullanın.
12.Küçük Hindistan Cevizi (Jaiphal)
Hindistan cevizi vücutta kan dolaşımını teşvik etmektedir. 1 fincan sıcak süt veya suyun içine yarım çay kaşığı hindistan cevizi tozu koyun. Çıban bakteriyel enfeksiyonu önlemek için karışımı içiniz.
13.Okaliptüs Yağı
3 damla Okaliptüs yağından ve pudra kaygan karaağaçtan 25 gramlık bir karışım hazırlayın. Kalın bir macun haline gelmesi için yeteri kadar su ekleyin. Çıbana doğrudan uygulayın. İrininin dışarı akmasına kadar işlemini birçok kez tekrarlayın.
14.Yumurta
Çıban için yumurta beyazı kullanılır. Yumurtayı kaynatın ve soyun. Yumurta beyazını ıslatın ve çıbana doğrudan uygulayın. Temiz bir bezle örtün.
Çıban İçin Alınacak Tedbirler Nelerdir?
- Cildinize bakterilerin bulaşmasını önlemek için ellerinizi sık sık yıkayınız.
- Hijyeninize dikkat edin.
- Banyo için antibakteriyel sabun kullanın.
- Havlu, giyim, vb eşyalarınızı temiz tutun.
- Çıban sıkmayı asla denemeyiniz. Aksi takdirde, bu ağrıya neden olacak ve enfeksiyon daha da çok yayılmaya başlayacaktır.
- Beyaz ekmek, kek ve çikolata gibi yağ ve şeker bakımından zengin yiyeceklerden kaçının.
- Kafein ürünleri durumu daha da kötüleştirebilir. Bu yüzden kafein kullanımınıza dikkat ediniz.
- A vitamini, C vitamini ve E vitamini zengin besinler tüketin.
- Çıbanlar iyileşene kadar steril, kuru bandajlar ile kapalı tutmaya özen gösteriniz.