Anksiyete bozuklukları bir tür zihinsel sağlık durumudur. Anksiyete, günlük hayatınızı zorlaştırır. Anksiyete bozukluğuemptomlar arasında gerginlik, panik ve korku hissinin yanı sıra terleme ve hızlı kalp atışı bulunur. Tedaviler arasında ilaçlar ve bilişsel davranışçı terapi yer alır. Doktorunuz seçeneklerin kombinasyonu ile size en uygun tedavi planını tasarlayabilir.
Belirli miktarda anksiyete hissi her insanda normaldir. İş yerindeki bir problemin üstesinden gelmeniz, bir mülakata gitmeniz, bir test yaptırmanız veya önemli bir karar vermeniz gerektiğinde endişeli veya gergin hissedebilirsiniz. Ve bu anksiyete hissi sizin için faydalı bile olabilir. Örneğin kaygı, tehlikeli durumları fark etmemize yardımcı olur ve dikkatimizi odaklar, böylece güvende kalabiliriz.
Ancak anksiyete bozukluğu, zaman zaman hissedebileceğiniz normal anksiyete ve hafif korku hissinin ötesine geçer. Anksiyete, çalışma yeteneğinize müdahale edecek seviyeye ulaştığında, duygularınızı tetikleyen herhangi bir olay sonrası aşırı tepkiler vermeye başladığınızda, durumlara karşı tepkilerinizi kontrol edemeyecek halde olduğunuzda anksiyete bozukluğu yaşıyor olabilirsiniz.
Anksiyete bozuklukları gününüzün kalitesini düşürebilir. Bununla birlikte, anksiyete bozuklukları için birkaç etkili tedavi yöntemi bulunmaktadır.
Genetik ve çevresel faktörlerin bir karışımı, bir kişinin anksiyete bozuklukları geliştirme riskini artırabilir. Aşağıdakilere sahipseniz anksiyete bozukluğu açısından daha yüksek risk altında olabilirsiniz:
Anksiyete bozuklukları kadınlarda daha sık görülür. Araştırmacılar hala bunun nedenlerini araştırmaktadır. Kadınlardaki hormonal değişikliklerin bunun nedeni olduğu düşünülmektedir.
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç tür anksiyete bozukluğu vardır:
Diğer zihinsel sağlık koşulları, anksiyete bozuklukları ile aynı özellikleri paylaşabilir. Bunlar travma sonrası stres bozukluğu ve obsesif-kompulsif bozukluğunu içerir.
Genel anksiyete bozukluğu ile, bu duyguları tetikleyecek hiçbir şey olmasa bile aşırı ve gerçekçi olmayan endişe ve gerginlik hissedebilirsiniz. Çoğu gün sağlık, iş, okul ve ilişkiler gibi çeşitli konular hakkında çok endişelenebilirsiniz. Endişe ve anksiyetenin sürekli devam ettiğini hissedebilirsiniz.
Genel anksiyete bozukluğunun fiziksel semptomları arasında huzursuzluk, konsantrasyon güçlüğü ve uyku sorunları da yer alabilir.
Panik bozukluğunuz varsa yoğun, ani panik ataklar yaşarsınız. Bu ataklar genellikle diğer anksiyete bozuklukları türlerinden daha güçlü, daha yoğun duygulara sahiptir.
Rahatsızlık aniden ve beklenmedik bir şekilde başlayabilir veya korktuğunuz bir durumla yüzleşmek gibi bir tetikleyiciden gelebilir. Panik ataklar kalp krizine benzeyebilir.
Panik atak sırasında şunları yaşayabilirsiniz:
Fobiler, belirli durumlara veya nesnelere karşı duyulan yoğun bir korkudur. Bu korkulardan bazıları, örneğin yılan korkusu gibi mantıklı olabilir. Ancak çoğu zaman korku düzeyi durumla uyuşmaz.
Diğer anksiyete bozukluklarında olduğu gibi, fobiyi tetikleyebilecek durumlardan kaçınmaya çalışmak için çok zaman harcayabilirsiniz.
Belirli bir fobi veya basit bir fobi, belirli bir nesne veya duruma karşı yoğun bir korkudur. Günlük yaşantınızda belli ortamlardan kaçınmanıza neden olabilir. Bazı özel fobiler şunlardan korkmayı içerir:
Bu durum sosyal fobi olarak da adlandırılmaktadır. Günlük sosyal durumlarda rahatsız edici bir endişe hissine sahip olabilirsiniz. Başkalarının sizi yargılamasından endişe duyabilirsiniz veya kendinizi utandıracağınızdan veya alay edilebileceğinizden endişe duyabilirsiniz. Sosyal anksiyete bozukluğu olan kişiler sosyal ortamlardan tamamen kaçınabilir.
Agorafobiniz varsa, bunalma veya yardım alamama konusunda yoğun bir korkunuz olabilir. Genellikle aşağıdaki ortamlardan iki veya daha fazlasından korkarsınız:
Şiddetli durumlarda agorafobisi olan bir kişi evden hiç çıkmayabilir. Toplum içinde panik atak geçirmekten o kadar çok korkarlar ki içeride kalmayı tercih ederler.
Bu durum çoğunlukla ebeveynlerinden uzak kalmaktan endişe duyan çocuklar veya gençlerde gözlenir. Ayrılık kaygısı bozukluğu olan çocuklar, ebeveynlerinin bir şekilde incineceğinden veya söz verdikleri gibi geri gelmeyeceğinden korkabilir. Okul öncesi çocuklarda daha çok görülür. Ancak stresli bir olay yaşayan daha büyük çocuklar ve yetişkinlerde de ayrılık kaygısı bozukluğu olabilir.
Çocukların belirli noktalarda bir miktar endişe, endişe veya korku hissetmeleri normaldir. Örneğin, bir çocuk fırtınadan veya havlayan bir köpekten korkabilir. Bir genç yaklaşan bir sınav veya sunum konusunda endişelenebilir.
Ancak bazen çocuklar bu durumlara çok büyük bir korkuyla yaklaşırlar veya bu olaylardan birine bağlı tüm korkuları düşünmekten kendilerini alamazlar. Bu çocuklar genellikle endişelerine takılıp kalırlar. Okula gitmek, oyun oynamak ve uykuya dalmak gibi günlük aktivitelerini yapmakta zorlanırlar. Yeni bir şey denemek konusunda son derece isteksizdirler.
Çocuğunuzun kaygı düzeylerini düşünürken “takılıp kalmak” anahtardır. Bu takılıp kalma durumu çocukluğun düzenli kaygılarını, profesyonel yardıma ihtiyaç duyan bir kaygı bozukluğundan ayırır. Endişe veya anksiyete çocuğunuzun fonksiyonlarını yerine getirmesini engelliyorsa, yardım aramanın zamanı gelmiş olabilir.
Anksiyete bozuklukları kişisel zayıflıktan, karakter kusurlarından veya yetiştirilme sorunlarından kaynaklanmazlar. Ancak araştırmacılar anksiyete bozukluklarına neyin neden olduğunu tam olarak bilmiyorlar. Aşağıdaki aktörlerin bir kombinasyonunun anksiyete bozukluğu oluşumunda rol oynadığından şüphelenilmektedir:
Anksiyete bozukluğu belirtileri, sahip olduğunuz anksiyete bozukluğunun türüne göre değişir. Anksiyete bozukluğunun genel belirtileri şunlardır:
Anksiyete bozukluğunun fiziksel belirtileri:
Anksiyete bozukluğunun zihinsel belirtileri:
Anksiyete bozukluğunun davranışsal belirtileri:
Anksiyete bozukluğu belirtileriniz varsa, doktorunuzdan randevu alın. Doktorunuz muayenenizde tam bir tıbbi öykü ve fizik muayene ile başlayacaktır.
Anksiyete bozukluklarını teşhis edebilecek laboratuvar testleri veya taramalar yoktur. Ancak doktorunuz, semptomlara neden olabilecek fiziksel koşulları ekarte etmek için bu testlerden bazılarını isteyebilir. Doktorunuz anksiyete bozukluğunuz olup olmadığını anlamak için özel olarak tasarlanmış görüşme ve değerlendirme araçlarını kullanabilirler. Tipik olarak, doktorunuz tanıyı aşağıdakilere dayandırır:
Anksiyete bozukluğu, tedavi gerektiren diğer herhangi bir sağlık sorunu gibidir. Sağlık uzmanınız size uygun bir tedavi planı hazırlayacaktır. Tedavi planınız ilaç tedavisi ve psikoterapiyi birleştirebilir.
İlaçlar anksiyete bozukluğunu tedavi edemez. Ancak semptomları iyileştirebilir ve yaşam kalitenizi arttırmaya yardımcı olabilirler. Anksiyete bozuklukları için kullanılan ilaçlar genellikle şunları içerir:
Doktorunuz doğru ilaç kombinasyonunu ve dozajını bulmak için sizinle birlikte çalışacaktır. Doktorunuza danışmadan dozu değiştirmeyin.
Psikoterapi veya danışmanlık, hastalığa karşı duygusal tepkinizle başa çıkmanıza yardımcı olur. Doktorunuz, anksiyete bozukluğunu daha iyi anlamanıza ve yönetmenize yardımcı olacak stratejiler hakkında sizinle konuşur. Yaklaşımlar şunları içerir:
Çocuğunuzun anksiyete bozukluğu için yardım alması, gelişimini ve benlik saygısını iyileştirebilir. Tedavi edilmeyen anksiyete bozuklukları aşağıdakilere zarar verebilir:
Tedavi edilmeyen anksiyete bozukluğu ayrıca daha ciddi zihinsel ve fiziksel sağlık sorunları ile sonuçlanabilir. Neyse ki, anksiyete bozuklukları için birkaç tedavi yöntemi bulunmaktadır. Doğru tedavi, çocuğunuzun semptomlarını yönetmesine ve en iyi şekilde hissetmesine yardımcı olabilir.
Kaygı bozukluklarını önleyemezsiniz. Ancak belirtilerinizi kontrol altına almak veya azaltmak için aşağıdaki adımları atabilirsiniz:
Anksiyete bozukluğu belirtileriyle başa çıkmak için atabileceğiniz birkaç adım vardır. Bu stratejiler ayrıca tedavinizi daha etkili hale getirebilir: