Tahir Elçi'nin vurulduğu gün Bilgi Üniversitesi'nde bir toplantıdaydık. İki önemli konuğu dinlemek üzere toplanmıştık. Bunlardan birisi eski bir başbakandı. İrlanda'nın eski başbakanı, Bertie Ahern...
Ahern 1997-2008 yılları arasında 11 yıl süreyle başbakanlık yaptı. Tarihi önemi 1998'de IRA, Birleşik Krallık ve İrlanda Cumhuriyeti arasında imzalanan Hayırlı Cuma anlaşmasının baş aktörlerinden birisi olmasından kaynaklanır.
Ahern Bilgi Üniversite'sindeki konuşmasını zor koşullarda ve kısa yaptı. Tahir'in haberi gelince toplantıyı erken bitirmeye karar verdik. Eski başbakan da üzüntümüzü paylaştı, yaşadığımız şoku anladı.
Ahern'i o gün ilk kez dinlemiyordum.
Nisan ayında Dublin'de bir Türkiye heyetine yaptığı konuşmada karşısında oturanlardan birisiydim. Beni etkileyen, farklı ülkelerde çatışmaların farklı nedenlerinin olduğunu, ancak hepsinin hemen hemen aynı çözüm tekniklerine tabi bulunduğunu hatırlatan bir konuşmaydı. Bilgi üniversitesinde de bir benzerini dinledik.
Güneydoğu'da, Kürt meselesinde sıkıntılı günler yaşıyoruz.
Patlayan çatışma Kürt hareketinin yeni stratejisinden kaynaklanıyor. Ancak buna rağmen çatışmaların dindirilmesinin, siyaset yolunun zorlanmasının ve Kürt sorununda çözümün yolunun açılmasının sorumluluğu hükümetin sırtında.
Dün de sorduk, nasıl olacak bu?
Adem-i merkeziyetten söz etmek, hedef belirlemek nispeten kolay...
Mesele oraya nasıl varılacağı...
Farklı ülke deneyimleri bu açıdan bir yanıt şablonu oluşturabilir.
Nitekim Ahern'in Dublin konuşmasının satır başlarını bu niyetle bu köşeye taşımıştım.
Notlarımı karıştırırken, yeniden hatırlamanın tam zamanı diye düşündüm.
Ahern'in çatışma çözümünden çıkardığı dersleri şunlar:
* “Taraflar masaya iyi niyetlerinden, ani pozisyon değişikliklerinden hareketle oturmazlar. Onları masaya oturtan çatışmanın devam ettirilemez olduğunu düşünmeleridir. Bunu toplum da hisseder, aksi iddialar gerçekçi değildir.
* Çatışma ortamından barış koşullarına geçişin en önemli ve zor unsuru güven tesisidir. Beni zorlayan bir örnek vereyim. Biz Katolikler için yılbaşı yemeği çok önemlidir. Bir yılbaşı öncesiydi. IRA benden bazı tutukluları 72 saat için serbest bırakmamı istedi. Her duyan 'Sakın ha, böyle bir şeye kalkışma, Adalet Bakanı bile direnir' diyordu. Kulaklarımı tıkadım ve izin belgesini imzaladım. Ama iki gece de uyuyamadım, ya geri dönmezlerse diye… Dönemeselerdi ben bugün burada olamazdım. Barış süreci büyük yara alırdı.. Riskleri almak zorundasınız. Güven böyle oluşuyor…”
* Muhatabınızı doğru seçmeniz gerekir. Blair ve ben şiddete bulaşmış insanlarla konuşamayız deseydik, konuşacak kimse bulamazdık. Şiddete bulaşmış insanlarla konuşmak, onları temsilci olarak kabul etmek işin asıl ve zor kısmıdır.
* Derin ayrılıkları çözmek istiyorsanız her koşulda devam eden diyalog tek yoldur. Bir gün Kuzey'e müzakerelere gittim. Şahinler olarak bilinen bir grupla toplantı vardı. Küçük bir odada 12 kişiydik. Ünlü bir eylemci şöyle demişti. 'Sayın başbakan burada kimseyi öldürmemiş tek kişi sizsiniz' Kendime doğru yerde miyim diye sordum. Ama orada olmam gerekiyordu.
* Silahlı örgütün yıllardır yaptığı şeyi durdurmak istiyorsanız, ona açık kapı bırakmalı, yeni bir imkan vermeli, bir strateji önermelisiniz. Ateşkes yapıyorlar, önemli olan bir daha asla şiddete geri dönmeyeceğiz diyecekleri bir alternatifi görmeleridir. Bunu göstermek liderlerin görevidir.
* Barışı savunuyorsanız, kendinizi karşınızdakinin yerine koymalısınız. İnsanlar neden bir araca patlayıcı koyuyorlar, neden elde silah dolaşıyorlar, neden kendilerini feda ediyorlar? Bu sorulara onlar açısından bakıp cevap bulmalısınız. Onları motive eden şeyi bulmak için onların kafalarının içine girmelisiniz...”
Bu atıfları aldığım yazı, “Bir İrlanda mektubu: Liderden lidere...” başlığını taşıyordu.
- BIST 1.411
- Altın 451,279
- Dolar 8,0401
- Euro 9,6293
- İstanbul 12 °C
- Diyarbakır 17 °C
- Ankara 14 °C
- İzmir 18 °C
- Berlin 4 °C
- Yargıtay’dan Ahmet Altan hakkında tahliye kararı
- Erdoğan yeni Covid-19 kısıtlamalarını açıkladı
- AİHM’den Ahmet Altan kararı: Türkiye mahkum edildi
- Leman Beşikçi hayata veda etti
- Rusya’dan Türkiye’ye Ukrayna uyarısı
- Rusya’dan Türkiye’ye uçuşlara kısıtlama
- İran: Natanz'daki nükleer tesise sabotaj düzenlendi
- Muharrem İnce koronavirüse yakalandı
- İstanbul'da sırası gelen 250 bin kişi aşı olmadı
- Koronavirüs salgınında İstanbul uyarısı
- Rusya'dan Montrö çıkışı
- Peşmerge Bakanlığı: Tüm eğitim faaliyetlerine ara verdik
- ABD, Karadeniz’e savaş gemisi gönderiyor
- Miçotakis: Türkiye'nin AB ile olan ilişkileri bize bağlı
- İsrail'den Şam'a hava saldırısı
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Arzu Yılmaz: Irak Başbakanı Kazımi’nin ziyareti Türkiye’den ABD’ye mesajKürt sorunu üzerine çalışmaları ile tanınan ve Kürdistan Bölgesinde de görev yapan Hamburg Üniversitesi Misafir Öğretim Görevlisi Dr. Arzu Yılmaz Irak Başbakanı Kazımi’nin ziyaretini Evrensel'e değerlendirdi.
- Türkan Elçi: 'Tahir hiçbir rüyamda benimle konuşmadı’Bugün Diyarbakır Barosu Tahir Elçi’nin öldürülmesinin beşinci yılı.
- Kürt hukukçuya Yeni Zelanda'dan 'Küresel Etki ÖdülüERBİL (K24) - Kürt hukukçu Rez Gerdi, mültecilerle ilgili yaptığı çalışmalar ve gösterdiği çabalar nedeniyle Yeni Zelanda’da “Küresel Etki Ödülü”nü kazandı.
- PSDK lideri: Kürtler ABD’yle doğrudan görüşmeliKürdistan Sosyalist Demokrat Partisi (KSDP) Genel Sekreteri Muhammed Haci Mahmud, Bağdat’la yaşanan bazı sorunlar konusunda kesin sonuçlar alınması için Kürtlerin ABD’yle doğrudan görüşmesi gerektiğini söyledi.
ÖZEL MAKALE
- Reuters: Türkiye sınıfta kaldıKoronavirüs salgınıyla mücadele kapsamında Türkiye'de 2 haftadır hafta sonları akşamları sokağa çıkma yasağı uygulanıyor. İngiliz haber ajansı Reuters'ın analizine göre bu yasaklar bir işe yaramadı.
- Demirtaş hakkında yeni iddianame: 3 yıla kadar hapsi istendiAnkara Cumhuriyet Başsavcılığı, Başsavcı Yüksel Kocaman'ı hedef gösterdiğini iddia ettiği HDP'nin tutuklu eski eş genel başkanı Selahattin Demirtaş hakkında yeni bir iddianame hazırladı. İddianamede Demirtaş’ın 3 yıla kadar hapsi istendi.
- Mesud Barzani: Kerkük; anılar, düşler ve düşüncelerBarzani, “Saddam Kerkük’ün Kürtlerin hakkı olduğunu kabul ediyor muydu?” şeklindeki soruya, “Şahsen kendisi bana, ‘Kerkük Kürt kentidir’ dedi."
- İngiltere’nin Kürt Politikası (1918-1932)"Kadere ister inanalım ister inanmayalım, kesin olan bir şey var ki o da Kürtlerin kaderinin kötü yazılmış olmasıdır."
KÜLTÜR SANAT
- Ahmet Altan: Paltolu DonkişotDün Ahmet Altan’ın yaş günüydü. 2 Mart 1950’de doğduğuna göre 71 yıl bitti. Beş yılı Silivri’de geçmiş koca bir yaşam… Mehmet Altan yazdı.
- Nûbihar’ın 154. sayısı çıktı3 ayda bir yayınlanan Nûbihar dergisinin son sayısı çeşitli yazı, öykü ve şiirlerle çıktı.
- Kürtçeyi öğreten kitap: Ez Kurdî Hîn Dibim - Pratik Kürtçe Dersleri IIBasıldığından bu yana defalarca basımı yapılan, Almanca ve İngilizce versiyonları olan Ez Kurdî Hîn Dibim – Pratik Kürtçe Dersler adlı kitabın 2. cildi Nûbihar Yayınları etiketiyle raflarda yerini alıyor.
- Aşkın ve imanın şairi: FethiYazar Occo Mahabad yazdı: Aşkın ve imanın şairi: Fethi