wuhan muharebesi (11 haziran – 27 ekim 1938) veya daha bilinen ismi ile wuhan savunması, ikinci dünya savaşı’nın pasifik cephesi’nde vuku bulan ikinci çin-japon savaşı’nın büyük muharebelerinden biridir.
savaş ve sonrasındaki artçı muharabeler eşliğinde dört buçuk aylık bir süreçte anhui, henan, jiangxi, zhejiang ve hubei gibi yangtze kıyısı eyaletlerinin geniş bölgelerinde gerçekleşti.
bu savaş, ikinci çin-japon savaşı'nın ilk aşamalarındaki en uzun, en büyük ve bazı kaynaklara göre en önemli savaştı. beşinci ve dokuzuncu savaş bölgesi'nden bir milyondan fazla ulusal devrimci ordu birliği, shunroku hata önderliğindeki imparatorluk japon ordusu'na karşı orta çin bölge ordusundan wuhan'ı savunan chiang kai-shek'in doğrudan komutasına konuldu. çin kuvvetleri, sovyet hava kuvvetleri'nden bir grup gönüllü pilot olan sovyet gönüllü grubu tarafından da desteklendi.
savaş ne kadar japon tarafının lehine sonuçlanmış olsa da japonya’nın gerek altyapı eksikliği gerek işgal karşıtı hareketler nedeniyle oldukça yavaşlayan çin işgalini orta çin cephesinde durdurmuştur. savaş iki taraf için de oldukça kanlı geçmekle beraber iki tarafın toplam kaybı bazı kaynaklara göre 1.5 milyon asker ve gönüllüdür. savaşın bu kadar kanlı geçmesi bu savaşa kadar çin’in bulunduğu mevcut istikrarsızlık ve siyasi dağınıklık sebebi ile rahat bir ilerleyiş sürdüren japon kuvvetlerini şoka uğratmış ve japonya’nın pearl harbor sonrasındaki ikinci faz haricinde pasifik cephesinde en çok asker kaybettiği savaş olmuştur.
not: savaşta gerçekleşen mühim olaylar ve genel gidişat ile ilgili ordu isimleri ve tümen isimleri karışıklık yaratabilir. eğer böyle bir durum gerçekleşir ise maddeleri altındaki kolayca anlatmaya yönelik şemalar okunabilir veya internetten o olaya yönelik daha detaylı bir araştırma yapılabilir.
1. savaşın öncesi:
savaşın çin ve japon tarihi açısından önemini anlamak için bu cepheye kadar gerçekleşen olayların bilinmesi gerekmektedir. 7 temmuz 1937'de japon imparatorluk ordusu (ıja), marco polo köprüsü olayı’ndan sonra çin'in tam ölçekli bir işgalini başlattı. hem pekin hem de tianjin, 30 temmuz'a kadar kuzey çin ovası'nın geri kalanını işgale açık bırakacak kadar çin kaybı ile japon kontrolüne geçti. japonların o ana kadar planladığı biçimde ilerleyen işgal planını sekteye uğratmak için çin cumhuriyeti, birliklerinin bir kısmı başkent nanjing’e çok yakında bulunan önemli bir şehir olan şanghay’a bir cephe daha açtı. burada da çatışma 13 ağustos - 12 kasım tarihleri arasında sürdü ve çinliler kayıtlarda “chiang kai-shek’in genç memurlarının yüzde 70'i" şeklinde bahsedilecek kadar büyük kayıplar verdi. (şangay muharebesi)
şangay’ın düşmesinden hemen sonra japon ordusu nanjing’e yürüyüşüne devam etti. bu nedenle çin hükümeti ortak kararla sermaye ve idari yapıyı iç bölgelerde sichuan bölgesindeki chongqing’e taşıma sürecini başlattı.
üç büyük çin şehrinin (pekin, tianjin ve şangay) düşmesiyle, chongqing'e transfer edilmesi gereken devlet tesislerine ve savaş malzemelerine ek olarak, savaştan kaçan çok sayıda mülteci vardı. ulaştırma sistemlerindeki yetersizlikler nedeniyle hükümet aktarımı tamamlayamadı. wuhan böylece güçlü endüstriyel, ekonomik ve kültürel temelleri nedeniyle çin cumhuriyeti'nin "fiili savaş zamanı başkenti" oldu. sovyetlerden gelen yardımcı ve gönüllü birlikler bu bölgeye yerleştirildiler.
japon kuvvetlerinin başka stratejik konumlardaki muharebelere gönderilmesi nedeniyle wuhan şehrine ilerleyecek olan birliğin gerek lojistik gerek asker olarak eksiklikleri ortaya çıkmıştı. bu durumu çözmek için başbakan fumimaro konoe'nin 1938'de bakanlar kurulu'nu yeniden bir araya getirmesine ve aynı yıl 5 mayıs'ta japonya'yı savaş zamanı bir ekonomik duruma taşıyarak ulusal seferberlik yasasını uygulamaya koymasına neden oldu.
bu seferberlik ile düzelen japon savaş ekonomisi yine de apaçık bir biçimde sürdürülebilir bir konumda değildi. ne kadar isyanlar sert müdahaleler ile durdurulsa da oldukça büyük bir alan olan sarı nehir havzasını elde tutmak kolay değildi. ayrıca sovyetler birliği ile sınır çatışmasıyla baş edebilecek bir orduyu sürdürmenin maliyeti göz önüne alındığında durum daha da vahimdi. japon hükümeti böylece kuzey ve güneydeki genişleme kararlarında ilerlemek için kaynak toplamak amacıyla çinlileri hızla boyun eğmeye zorlamak istedi. japon komutanları için çin direnişinin wuhan'da sona erdirilmesi gerektiğine karar verildi.
1.1 karşılıklı güçler
çin tarafı -->
- 30 çin hükümeti birliği (yaklaşık 256.000 asker)
- daha sonradan yardıma gelen 200 hava taşıtı ve 30 silahlı hücumbot.
japon tarafı -->
- 350.000 – 420.000 asker
- 500 hava taşıtı
- 120 savaş gemisi ve başka 315 deniz taşıtı.
1.2 komutan kadrosuhttps://eksiup.com/p/8v394289ko7w
1.3 savaşın mekanıhttps://eksiup.com/p/aw394291w8r9
2. savaşa hazırlık
çin tarafı -->
-aralık 1937'de wuhan'ın savunulması için savaş planını belirlemek üzere askeri işler komisyonu kuruldu.
-xuzhou'nun kaybedilmesinden sonra geri çekilen ulusal devrim ordusu'nun yaklaşık 1.1 milyon askeri yeniden konuşlandırıldı.
-komisyon, dabie dağları, poyang gölü ve yangtze nehri çevresindeki savunmayı 20 bölük japon askerine (yaklaşık 200.000 asker) karşı hazırladı.
-beşinci savaş bölgesi'nden li zongren ve bai chongxi, yangtze'nin kuzeyini savunmak için görevlendirilirken, dokuzuncu savaş bölgesi'nden chen cheng, güneyi savunmakla görevlendirildi. pinghan demiryolunun zhengzhou-xinyang bölümünün batısında yer alan birinci savaş bölgesi'ne, kuzey çin ovası'ndan gelen japon kuvvetlerini durdurma görevi verildi.
-son olarak, wuhu, anqing ve nanchang arasında bulunan üçüncü savaş bölgesi'ndeki çinli birliklere yuehan demiryolunu koruma görevi verildi.
japon tarafı -->
-japonlar mayıs 1938'de xuzhou'yu işgal ettikten sonra, işgalin ölçeğini aktif olarak genişletmeye çalıştılar. ıja, önce anqing'i wuhan'a yönelik bir saldırı için ileri bir üs olarak kullanmak üzere bir öncü göndermeye karar verdi. bu kuvvet şehre doğru ilerleyen bölge üzerindeki köylerdeki küçük savunmaları durdurdu. bundan sonra, kayıpları telafi etmek ve saldıracak orduyu hazırlamak için yangtze boyunca batıdan başka bir müfrezenin hareket etmesi gerekti. ancak, sarı nehir selinden dolayı ıja, huai boyunca saldırı planını terk etmek zorunda kaldı ve bunun yerine yangtze'nin her iki kıyısına da saldırmaya karar verdi. 4 mayıs'ta, ıja kuvvetleri komutanı shunroku hata, wuhan ve çevresindeki savaş için yaklaşık 350.000 adam ve on birinci ordu’yu hazırladı. onun altında yasuji okamura, wuhan'daki ana saldırıdaki yangtze'nin her iki kıyısı boyunca on birinci ordunun saldırı birliklerin komuta ederken, prens naruhiko higashikuni, dabie dağları'nın kuzey ayağındaki ikinci ordunun dört buçuk bölümüne saldırıya yardım etti.
3. savaş
3.1 savaş’ın başlangıcı
wuhan muharebesi'nden önce 18 şubat 1938'de bir japon hava saldırısı yapıldı. "2.18 hava muharebesi" olarak biliniyordu ve saldırıyı püskürten çin kuvvetlerinin başarısı sebebiyle bir süre sonra durduruldu. 29 nisan'da japon hava kuvvetleri, imparator hirohito'nun doğum gününü kutlamak için wuhan'a büyük hava saldırıları başlattı. önceden istihbaratla çin birlikleri iyi hazırlanmıştı. bu savaş "4.29 hava savaşı" olarak biliniyordu ve ikinci çin-japon savaşı'nın en yoğun hava savaşlarından biriydi.
mayıs 1938'de xuzhou'nun düşmesinden sonra, japonlar, ulusal devrim ordusu'nun ana gücünü yok etmek amacıyla, hankou'nun kapsamlı bir işgalini ve wuhan'ı ele geçirmeyi planladı.
öte yandan çinliler, wuhan bölgesindeki birlikleri toplayarak savunma çabalarını artırıyordu. ayrıca xuzhou'dan gelen japon kuvvetlerini yavaşlatmak ve mümkünse durdurmak için henan'da bir savunma hattı kurdular. ancak, çin ve japon birliklerinin güçlerindeki büyük fark nedeniyle, bu savunma hattı hızla çöktü.
wuhan savunmasının hazırlanması için daha fazla zaman kazanmak amacıyla çinliler 9 haziran'da zhengzhou, huayuankou'daki sarı nehir'in baraj kapaklarını açtılar. şu anda 1938 sarı nehir seli olarak bilinen sel, japonları wuhan'a yönelik saldırılarını ertelemeye zorladı. bununla birlikte, çin'in kuzeyindeki birçok şehri sular altında bırakarak yaklaşık 500.000 ila 900.000 sivil ölüme neden oldu.
3.2 savaşta vuku bulan mühim olaylar
3.2.1 yangtze nehri güneyi ->
15 haziran’da japonlar nanjing ile wuhan arasındaki stratejik bir öneme sahip olan anqing şehrine ani bir saldırı ile ele geçirdi ve operasyonu başlattı.
yangtze nehri'nin güney kıyısında, çin dokuzuncu savaş bölgesi'nde poyang gölü'nün batısında bir alay ve jiujiang'da bir alay vardı. 24 haziran'da japon kuvvetleri madang'a sürpriz bir iniş yaparken, japon on birinci ordusu'nun ana gücü yangtze nehri'nin güney kıyısına saldırdı. madang hızla jiujiang'a giden yolu açacak bir biçimde japonlara düştü.
çinli savunucular japonların ilerlemesine direnmeye çalıştılar, ancak japon 106. tümeni'nin hem lojistik hem de istihbarat anlamında düşmanından oldukça güçlüydü. wuhan’ın batısındaki birkaç köye de hâkimiyet kuran japon ordusu 10 ağustos'ta yangtze hattında büyük bir çin üssü olan ruichang'in kuzeydoğusundan şehre bir saldırı düzenledi ve nehir boyunca batıya ilerleyişini devam ettirdi. savunan çin 2. kolordusu 32. ordu grubu tarafından güçlendirildi ve başlangıçta japon saldırısını durdurabildi. bununla birlikte, japon 9. tümeni savaşa girdiğinde, çinli savunucular tükendi ve ruichang düştü.
japon 9. tümeni ve namita müfrezesi nehir boyunca ilerlemeye devam ederken, japon 27. tümeni aynı zamanda ruoxi'yi işgal etti. çin 30. ve 18. kolordu, ruichang-ruoxi yolu ve çevresi boyunca direndi ve japon 27. bölümü 5 ekim'de ruoxi'yi ele geçirene kadar bir aydan fazla bir çıkmaza yol açtı. japon kuvvetleri daha sonra kuzeydoğuya yöneldi.
bu arada, diğer japon kuvvetleri ve destekleyici nehir filosu yangtze boyunca batıya doğru ilerlemeye devam etti ve savunan çin 31'inci ordusu ve ruichang'ın batısındaki 32. ordu grubunun direnişiyle karşılaştı. yangxin ilçesinde madang ve fujin dağı kasabası ele geçirildiğinde, çin 2. kolordu, jiangxi bölgesinin savunmasını güçlendirmek için 30. ordu grubu ile birlikte 6. / 56. / 75. ve 98. orduları konuşlandırdı. savaş, çin'in yangxin, dazhi ve hubei eyaletlerindeki diğer kasabaları kaybettiği 22 ekim'e kadar sürdü. japon 9. tümeni ve namita müfrezesi üst üste alınan bu zaferlerle bir wuhan dış mahallesi olan wuchang’a doğru ilerlemeye başladı. https://eksiup.com/p/qn3942994s3n
3.2.2 wanjialing ->
japon ordusu ruichang'a saldırırken 106. tümen güney tarafında nanxun demiryolu (şimdi nanchang-jiujiang olarak bilinir) boyunca hareket etti. savunan çin 4. ordusu, 8. ordu grubu ve 29. ordu grubu direniş için lushan'ın ve nanxun demiryolu'nun kuzeyindeki avantajlı araziye güvenerek savunmasını bu bölgeye kurdu. arazi avantajını iyi değerlendiren çin savunma hattı japon saldırısını püskürttüler. 20 ağustos'ta japon 101. bölümü, çin 25. ordusunun savunma hattını ihlal ederek ve xinzhi'yi ele geçiremeyen ve savunmayı aşamayan 106. bölümü güçlendirmek için hukou ilçesinden poyang gölü'nü geçti. aynı komutan altında birleştirilen 106 ve 101. tümen başarılı savunma sonrası karşı saldırıya geçen çin kuvvetlerine karşı poyang gölü güney kanadını korumak için de'an county ve nanchang'ı işgal etmeye çalıştılar. çin birinci kolordu komutanı xue yue, 4. / 29. / 66. ve 74. orduları kullanarak 25. ordu'yu bağladı ve japonları madang ve de'an'ın kuzeyinde şiddetli bir savaşa soktu.
eylül ayının sonuna doğru, japon 106. bölümü'nün 4. alayı de'an'ın batısındaki wanjialing bölgesine konuşlanmıştı. xue yue, çinlilerin 4. / 66. ve 77. ordularına japonları kuşatması emrini verdi. japon ordusu’nun 27. bölümü pozisyonu güçlendirmeye çalıştı ancak wanjialing'in batısındaki baisui caddesi'ndeki shang zhen liderliğindeki çin 32. ordusu tarafından pusuya düşürüldü ve püskürtüldü. 7 ekim'de çin ordusu, japon birliklerini kuşatmak için son büyük ölçekli bir saldırı düzenledi. şiddetli savaş üç gün sürdü ve tüm japon karşı saldırıları çinliler tarafından püskürtüldü.
10 ekim'e kadar, japon 106. tümeni ile 106. takviyeyi güçlendirmeye giden 9, 27 ve 101. tümen ağır yaralandı. aoki, ıkeda, kijima ve tsuda tugayları da yardıma gelirken pusuya düşerek çevrede yok edildi. bölgedeki japon kuvvetleri saldırabilecek pozisyonu kaybederken japon hava kuvvetleri gelen kötü haberler neticesinde bölgeye oldukça yoğun bir biçimde hava saldırısı düzenledi. savaşa giren dört japon biriminden sadece 1.500 kişi kuşatmayı başardı. bu daha sonra çinliler tarafından wanjialing zaferi olarak adlandırıldı.https://eksiup.com/p/v2394300osce
3.2.3 yangtze nehri kuzeyi ->
japon 6. bölümü 24 temmuz'da çin 31. ve 68. ordu savunma hatlarını geçerek 3 ağustos'ta taihu, susong ve huangmei ilçelerini ele geçirdi. japonlar batıya doğru ilerlemeye devam ederken, beşinci savaş bölgesi'nin çin 4. ordusu, japon saldırısını durdurmak için ana güçlerini guangji, hubei ve tianjia kasabasında konuşlandırdı. 11. ordu grubu ve 68. ordu'ya huangmei ilçesinde bir savunma hattı oluşturmaları emredilirken, 21. ve 29. ordu grubu ile 26. ordu, japonları kuşatmak için güneye taşındı.
çinliler 27 ağustos'ta taihu ve 28 ağustos'ta susong'u geri aldılar. bununla birlikte, 30 ağustos'ta japon takviyeleri geldiğinde çin 11. ordu grubu ve 68. ordu karşı saldırılarında başarısız oldular. çin 26, 55 ve 86. orduları ile birlikte japon kuvvetlerine direnmeye devam etmek için guangji bölgesine çekildiler. çin 4. ordu grubu, 21. ve 29. ordu gruplarına japonları huangmei'nin kuzeydoğusundan kuşatmaları emrini verdi, ancak japonların ilerlemesini durduramadılar. guangji daha sonra 6 eylül'de düştü. 8 eylül'de guangji çin 4. kolordu tarafından kurtarıldı, ancak aynı gün wuxue kaybedildi.https://eksiup.com/p/vo394301i7f8
3.2.4 dabie dağları ->
dabie dağları'nın kuzeyinde, beşinci savaş bölgesi'nin çin 3. ordu grubu, anqing'deki liuan ve huoshan bölgelerinde 19. ve 51. ordu gruplarını ve 77. orduyu konuşlandırdı. 71. ordu, henan'daki fujin dağı ve gushi ilçesinin savunulmasıyla görevlendirildi. çin 2. grup ordusu shangcheng, henan ve macheng, hubei'de görevlendirildi. çin 27. ordu grubu ve 59. ordu sarı nehir bölgesinde konuşlanmış ve 17. ordu savunma çalışmalarını organize etmek için xinyang bölgesinde konuşlandırılmıştır.
japonlar ağustos ayının sonlarında, 2. ordu grubu'nun hefei'den iki farklı yoldan yürüdüğü sırada saldırdı. güney yolundaki 13. tümen, çin 77. ordusunun savunma hattını geçti ve huoshan'ı ele geçirdi, sonra yejiaji'ye döndü. yakındaki çin 71. ordusu ve 2. ordu grubu, japon saldırılarına direnmek için mevcut pozisyonlarını kullandı ve japon 13. bölümü'nü durdurdu. 16. bölüm saldırıyı tekrarlamak ve güçlendirilmek için buraya kaydırıldı ve 16 eylül'de japonlar shangcheng'yi ele geçirdi. savunmacılar, direnişi sürdürmek için dabie dağları'ndaki stratejik kalelerini kullanarak güneye doğru şehir dışına çekildi. 24 ekim'de japonlar macheng'i işgal etti.
10. bölüm kuzey yolundaki ana güçtü. çin 51. ordusunun savunma hattını geçtiler ve 28 ağustos'ta liuan'ı ele geçirdiler. 6 eylül'de gushi'yi ele geçirdiler ve ilerlemelerini batıya doğru sürdürdüler. çin 27. ordu grubu ve 59. ordu direnmek için sarı nehir bölgesinde toplandı. on günlük şiddetli savaşın ardından japonlar 19 eylül'de sarı nehri geçti. 21. yüzyılda japon 10. tümeni çin 17. grup ordusu ve 45. orduyu yenerek lushan'ı ele geçirdi.
10. bölüm daha sonra batıya doğru ilerlemeye devam etti, ancak xinyang'ın doğusundaki bir çin karşı saldırısıyla karşılaştı ve lushan'a geri çekilmek zorunda kaldı. japon 2. ordu grubu, 3. bölüme, xinyang'ı almak için 10. bölüme yardım etmesini emretti. 6 ekim'de 3.bölge xinyang'a giriş yaptı ve o bölgede bulunan ordular kontroller sonucu wuhan’a ilerlemeye başladı.
3.2.5 guangzhou savaşı ->
wuhan çevresinde devam eden ve japonlara sorun çıkaran savunma ve güneydeki limanlardan çin kuvvetlerine sürekli dış yardım akışı nedeniyle, ıja deniz nakliye hatlarına baskı yapmak için 3 yedek birim kurmaya karar verdi. bu birimlerin transferi için guangdong limanını işgal etmeye karar verildi. wuhan'daki çatışmalar nedeniyle, guangzhou'daki çin kuvvetlerinin büyük kısmı devredilmişti. bu nedenle, işgalin hızı beklenenden çok daha yumuşaktı ve guangzhou 21 ekim'de japonlara düştü.
japon kuvvetleri tarafından arka arkaya kazanılan zaferler, wuhan'ın kuşatılmasını tamamladı. guangzhou bölgesinin kaybı, artık dış yardımın akmayacağı anlamına geldiğinden, wuhan'ın stratejik değeri kaybedildi. çin ordusu, kalan güçlerini kurtarmayı umarak, 25 ekim'de şehri terk etti. japon ordusu 26 ekim'de wuchang ve hankou'yu ele geçirdi ve wuhan'daki operasyonu sonuçlandırarak 27'inde hanyang'ı ele geçirdi.
4. savaş’ın sonuçları
dört ay süren yoğun dövüşten sonra, ıja wuhan'ı başarıyla ele geçirdiği için hem çin hava kuvvetleri hem de deniz kuvvetleri yok edildi. bununla birlikte, ana çin kara kuvvetleri büyük ölçüde bozulmadan kalırken, ıja önemli ölçüde zayıfladı.
wuhan savaşı, orta çin'deki çin kuvvetleri ve teçhizatının iç bölgelere chongqing'e taşınması için daha fazla zaman aldı ve uzun bir direniş savaşının temelini attı. wuhan'ın ele geçirilmesinden sonra, çin'in merkezindeki ıja ilerlemesi, 1939, 1941 ve 1942'de changsha'nın etrafındaki birçok savaşla önemli ölçüde yavaşladı. 1944'te ıchi-go operasyonuna kadar hiçbir büyük saldırı başlatılmadı.
savaşta çin tarafının kaybı 254,628 ölü veya yaralı olurken japon tarafının kaybı günümüzde bile hala muallakta olan bir konudur. japon kaynaklara göre yaklaşık 35.000 ölü veya yaralı ve 105,945’ten fazla hastalığa bağlı kayıp varken çin kaynaklarına göre 256.000 ölü veya yaralı, 200.000’den fazla gönüllü birlik, 100 uçak, 435’ten fazla deniz aracıdır.,
5. foto albüm
- wuhan'ın çin üzerindeki konumu (sarı nokta ile)https://eksiup.com/p/ms394295gco8
-chiang kai-shek (üst düzey general ve çin cumhuriyeti başbakanı) orduları savaş öncesi denetlerkenhttps://eksiup.com/p/s7394297jr6y
-savaşta 15 yaşında bir askerhttps://eksiup.com/p/3n394292kc3u
-bir çin makineli tüfeği (wanjialing savaşı'ndan)https://eksiup.com/p/9e394298jc4h
-japonlar yangtze nehri kenarında ilerleyişini sürdürüyorhttps://eksiup.com/p/am394294uh3e
6. kaynakçahttps://en.wikipedia.org/wiki/battle_of_wuhanhttps://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=176https://www.scmp.com/…d-war-invasion-and-revolution