Bireysel terapi kimi zaman psikoterapi ile eş anlamlı kullanılır.
1) Bireysel terapi nedir?
Bireysel terapi danışanın psikoterapistiyle birebir olarak çalışmasıdır. Amaç kişinin, kendisini somatik tepkiler, davranışlar, inanışlar, ilişki problemleri veya duygular olarak gösteren iç sancılarını hafifletmeye yöneliktir.
Bireysel terapi -bireysel psikoterapi- terapi çeşitleri içinde en yaygın olanıdır. Diğer psikoterapi çeşitleri evlilik terapisi, aile terapisi, çocuk terapisi, grup terapisi –kendi kendine yardım grupları– ve online terapidir.
Terapiyi seviyorum. Hayatınıza duygusal bir bağı olmayan biri ile konuşmak gibisi yok… – Eva Mendes
2) Bireysel terapinin amaçları
Bireysel terapide amacı danışan ve psikoterapist birlikte belirler. Terapi hizmetlerini alan danışanın amacı psikoterapi süreci içerisinde değişebilir. Terapinin hedefleri şunlar olabilir;
- Duygusal zorlukların üstesinden gelmek
- Davranış ve tutum değişikliği sağlamak
- Eş, aile ve diğer bireylerle olan ilişkileri düzenlenmek
- Hayata yön veren önemli kararlar almak
- Danışanın kendine olan güvenini artırmak
- Sorunlarla başa çıkma kapasitesini artırabilmek
- Psikolojik hastalıkları ortadan kaldırmak
- Öz farkındalığı artırabilmek
!!! Sıklıkla aile bireylerinden ya da eşlerden yalnızca biri terapiye katılır. Fakat terapide bulunmayan ve değişme motivasyonu olmayan aile bireyini değiştirmeye çalışırlar. Oysaki terapide olmayan biriyle çalışılamaz. Terapide kimin değişme motivasyonu varsa onunla çalışılır. Ama sizin kendinizde yapacağınız değişiklikler başkalarında da değişikliğe sebep olabilir.
Birinin önyargı ile bakmayarak, sizin yerinize sorumluluk almaya ve bir kalıba sokmaya çalışmayarak sizi gerçekten dinlemesi gibisi yoktur. – Carl Rogers
3) Bireysel terapinin faydaları
Psikoterapinin etkinliğini inceleyen araştırmalar bireysel terapinin psikolojik hastalıkların yarattığı bulguları ortadan kaldırdığını veya azalttığını gösteriyor.
Ayrıca işten alınan izin günlerinin süresini kısaltmış, psikosomatik rahatsızlıklardan ötürü sağlık hizmetlerinde gereksiz vakit harcanmasını önlemiştir.
4) Bireysel terapi kimlere yardımcı olabilir?
Bazı danışanlar terapi çeşitleri arasında en fazla bireysel olarak çalışmaya uygundurlar. Bunlar;
- Meselelerini başkalarının yanında konuşmaktan çekinen danışanlar grup terapisinden ziyade bireysel terapi uygulamalarını tercih ederler.
- Psikodinamik psikoterapi yöntemi uygulayacıları bireyin kendi sistemleri içindeki ilişkilerinden çok, iç dünyalarında bastırılmış olan çatışmalarıyla ilgilenir. Bu nedenle bireysel terapiyi daha sıklıkla uygularlar.
- Bireysel psikoterapi, özel ilgi ve yoğun çalışma isteyen danışanlar için daha uygun olabilir.
- Aile terapisi arzu edilse de her zaman mümkün olmayabilir. Terapiye katılması arzu edilen kişiler uzakta yaşıyor olabilir. Birey yakınlarını terapiye gelmeye ikna edemeyebilir.
- Kendilerine uygun grup terapisi imkanı bulamayan danışanlar.
- Danışanlar bazen bireysel psikoterapi ile sınırlanmak istemezler. Beraber bir yerlere gitme alışkanlığı olan aileler çoğu zaman onlarla terapi seanslarına katılmak isterler. Bu gibi talepler dikkatli değerlendirilmeli, danışanın ihtiyaçları kadar diğer bireylerin yararı da gözetilmelidir.
- Bireysel olarak başlayan terapi danışanın ihtiyaçlarına bağlı olarak aile terapisi veya evlilik terapisi olarak devam edebilir .
Terapiye gitmek bir maceradır, pürüzleri gidermek değil. – Jeff Bridges
5) Bireysel terapistler kimlerdir?
Psikoterapistler farklı terapi yöntemlerinde psikoterapi enstitüleri veya üniversitelerde eğitim almış uzmanlardır.
Türkiye’de genellikle psikoloji, psikiyatri ve PDR uzmanlığı gibi alanlardan mezunlar çalışırlar. Kimlerin psikoterapist olabileceğini o ülkenin kanunları belirler ve bu konuda geniş farklılıklar gözlemlenebilir.
İlginizi çekebilir: Psikoterapist nasıl olunur, Psikoterapi eğitimi
6) Bireysel terapist nasıl seçilir?
- Aile doktorunuz, psikiyatriniz veya nöroloğunuz, aile bireyleriniz ve arkadaşlarınız size psikoterapi hizmeti alabileceğiniz uzmanı tavsiye edebilir.
- Uzmanların üye olduğu web siteleri aracılığıyla bulunduğunuz bölgedeki psikoterapistlere ulaşabilirsiniz. Bu sitelere üye olurken profesyonellerden kimlik numaralarını, diplomalarını ve almış oldukları eğitim sertifikalarını göstermeleri beklenir. Bu nedenle belirli bir ölçüde güven verirler.
- Psikoterapistlerde sizi ihtiyacınıza göre başka bir psikoterapiste yönlendirebilir.
- Okullar ve üniversiteler psikolojik danışma merkezleri aracılığı ile psikoterapi hizmetleri sunabilirler. Eğer ihtiyaçlarınızı karşılayamazlarsa bu danışmanlık merkezleri, size bireysel terapi alabileceğiniz yerleri önerebilirler.
- Avrupa’da birçok danışan farklı terapistlerle birer seans deneme yaparak kendilerine en uyumlu gördükleri terapistle çalışmaya devam ederler.
- Uzmanlar hakkında sözde hastalarının yazdığı teşekkür yazıları ya da aşırı olumlu bloklardaki değerlendirmeleri kesinlikle dikkate almayın. Bunların bir çoğu uzmanların kendileri tarafından kolaylıkla yazılabilmektedir. Dikkatle inceleyecek olursanız sahte değerlendirmeler olduklarını açıkça gösteren ipuçlarını farkedebilirsiniz. Örneğin uzman hakkında aynı gün içerisinde yüzlerce teşekkür yazısının yer alması gibi.
Bir kişinin ayağına uyan ayakkabı diğerininkine vurur. Herkese uyabilecek bir yaşam tarifi yoktur. – Carl Rogers
Bireysel terapist seçerken şunlara dikkat etmelisiniz;
- Uzmanın almış olduğu psikoterapi eğitimi. Çoğu kez insanlar psikoterapistleri pedagoglar, psikologlar ve sosyal çalışanlar ile karıştırırlar.
- Terapistinizin uzmanlık alanları
- Psikoterapistin iş tecrübesi
- Ağırlıklı çalışma alanları
- Şayet deneme seansı yaptıysanız psikoterapistin yanındayken kendinizi rahat hissediyor musunuz?
- Psikoterapiste telefonla ulaşmak mümkün mü?
- Psikoterapistin terapi seansını erteleme politikası nedir?
- Bireysel terapi ücretlerinin ne kadar olduğu ve sağlık sigortasından yararlanıp yararlanamayacağınız. (Türkiye’de sigortalar terapi ücretlerini karşılamaz)
7) Bireysel terapi nasıl yapılır?
İnsanları psikoterapiye çektikleri ızdıraplar götürür.
Birçok insan için bireysel terapi almaya karar vermek oldukça güçtür. İlk bireysel psikoterapi seansına gelirken danışanda umut, heyecan ve korku olur. Zira kişisel problemlerini yabancılarla konuşmaya çok alışkın değillerdir. İlk psikoterapi seansında onu nelerin beklediğini bilmek endişelerini giderebilir.
Anlatılmamış bir hikayeyi taşımak kadar ağır bir yük yoktur.
Bireysel terapide neler konuşulur?
Bireysel terapi sizi huzursuz eden her konu hakkında konuşabilmeniz için size zaman ve mekan sağlar. Bu konular kendiniz, aileniz, kariyeriniz, ilişkileriniz, iç huzursuzluklarınız veya varoluşsal krizleriniz olabilir.
Bireysel terapi sürecinde konuları danışanın ihtiyaçları belirler.
Psikoterapistler sordukları sorularla görüşmeye yön verirler. Danışanlarını daha yakından tanımaya yönelik sorular yönlendirirler. Bu sorular esnasında danışanın psikoterapiyle ilgili merak ettiği soruları cevaplandırırlar. Psikoterapist danışanının terapiden beklentilerini öğrenir.
Birçok insan ilk bireysel psikoterapi seansından rahatlamış, korkmuş, huzurlu, endişeli, umutlu vb. birçok karmaşık duyguyla ayrılır. Bu duygulara zamanla alışılır. Psikoterapi oldukça güçlüdür ve sizi harekete geçirmesi beklenir. Nihayetinde hastaların çoğunluğu psikoterapi tecrübelerinden olumlu ayrılırlar.
İlginizi çekebilir: Psikoterapi teknikleri
8) Bireysel terapi ne kadar zaman alır?
Terapi seansları genellikle 50 dakika sürer. Nadiren çifte seans yapılır.
Psikodinamik yaklaşıma ait terapiler haftada 2-3 kere uygulanabilir. Toplamda 100 saatin üzerinde olabilirler. Sistemik aile terapisi, bilişsel davranışçı ve hümanist terapiler haftada bir uygulanır. Ortalama 20 saat civarında sürerler.
9) Bireysel terapinin avantajları
Bireysel terapi günümüzde en sık rağbet gören terapi çeşitlerinden biridir. Tercih edilme nedenlerinden bazıları şunlardır.
- Birçok danışan kendini yalnızken daha rahat ifade edebilme şansına kavuşur. Utanma, çekinme gibi duygular en aza indirgenmiş olur.
- Kişisel sırlar diğer grup çeşitlerinde olduğu gibi başkalarıyla paylaşılmamış olur.
- Danışan tek başına yaşıyor olabilir. Örneğin; birçok öğrenci ailesinden uzak olduğu için psikoterapiye tek başına katılır.
- Psikoterapist bir kişiyle daha fazla ilgilenebilecek olanak bulur.
- Daha baskın olan partnerlerinin ya da grup üyelerinin karşısında sessiz kalmayı tercih eden bireyler, kişisel terapide daha rahat edebilirler.
- Grup ve aile terapisine kıyasla organize etmek çok daha kolay olur.
- Evine kapanan, psikolojik rahatsızlıkları yüzünden sosyal ilişkileri minimuma inmiş hastalara haftada bir kere sosyalleşme fırsatı doğar.
- Grup terapilerinde rastlanabilen, grup elamanları arasındaki çatışmalardan uzak kalınmış olur. Gurubun yarattığı katılma motivasyonunu artırıcı sinerji, bireysel terapi koşullarında yoktur. O yüzden genellikle bireysel terapi grup terapisinden daha kısa sürer ve sık seans iptalleri gerçekleşir.
10) Bireysel terapinin dezavantajları
- Hastanın konuşmaya çekindiği konular bireysel terapide gözden kaçabilir. Grup terapisinde ise başka üyeler tarafından bireyi ilgilendiren temalar ortaya çıkabilir. Hasta paylaşımda bulunmak için cesaret kazanabilir. Ayrıca problemlerini dile getirmese bile başkalarını dinlerken kendi meseleleriyle çalışmış olur.
- Bireysel terapi sürecinde hasta – psikoterapist yakınlığı ve yoğun konuşma, bazı hastaları oldukça rahatsız edebilir.
- Grup terapisine oranla bireysel psikoterapi daha pahalı olur.
- Psikoterapistin sadece bir tane bilgi kaynağı olur. Evlilik terapisi, aile terapisi ve grup terapisi uygulamalarında ise psikoterapist danışanın başkalarıyla olan ilişkilerini de gözlemleyebilir.
- Bireysel terapi sırasında danışanlar sadece psikoterapistlerinden geri dönüşümler alabilirler. Oysaki grup terapisinde, grup üyelerinin yapacağı açık sözlü geri dönüşümlerle danışanlar dışarıdan nasıl görüldükleri konusunda önemli ipuçları alabilirler.
- Bireysel terapi çalışmalarında grup terapisi kadar düzenli seanslar yapmak ve devamlılık sağlamak güçtür.
11) Bireysel terapi nerelerde verilir?
Psikoterapi ses geçirmeyen ve iki koltuk için yeterince yeri olan her yerde yapılabilir. Fakat mekanın insan psikolojisi üzerindeki etkisi büyüktür. Bulundukları ortamda kendilerini daha güvende ve rahat hisseden danışanların meselelerini görüşmeleri daha kolay olabilir. Bunun farkında olan psikoterapistler ofislerini şekillendirirken bunlara dikkat ederler.
Bireysel terapi hizmetleri ayrıca psikoterapi merkezlerinde ve kliniklerde de verilebilir. Kliniklerde farklı uzmanlar bir arada daha iyi iletişim kurarak çalışabilirler. Uzmanlar farklı alanlarda uzmanlaşabilirler.