!๠="justify">Robert Fisk isim yapm?? bir ?ngiliz gazetecidir. Makalelerinden ba?ka kitaplar da yay?mlar. Uzmanl?k alan? Orta Do?u ve özellikle Filistin Sorunudur. Ermeniler bir süre önce kendisini “transfer” etmi?lerdir. ?imdi, s?k s?k Ermeni sorunu hakk?nda, bazen belirli bir vesile veya olay olmadan da Ermeni görü?lerini yans?tan ve 1915 olaylar?nda hiçbir sorumlulu?u olmad???na bakmaks?z?n Türkiye’yi de a??r ?ekilde ele?tiren yaz?lar yay?mlar.
Robert Fisk 28 A?ustos’ta The Independent gazetesine “The Forgotten Holocaust” (Unutulan Holokost veya Soyk?r?m) ba?l???yla uzun bir makale yazd?. Fisk bu yaz?s?nda Erivan’da Ermeni Soyk?r?m? Müzesi Direktörü Hayk Demoyan ile yapt??? konu?may?, Ermeni soyk?r?m iddias?n?n neredeyse tüm ö?elerini tekrarlayarak anlat?yor. Fisk’in söylediklerinin hemen hepsine itiraz etmek ve bunlar?n aksini kan?tlamak zor bir i? de?ildir. Ancak yerimiz müsait olmad???ndan biz bunlardan en önemli gördü?ümüz ikisine de?inece?iz. Ancak daha önce Erivan’daki Ermeni Soyk?r?m Müzesi ve Enstitüsü’nün ba?l?ca görevinin Ermenilerin Türkler taraf?ndan soyk?r?ma u?rat?ld???n?n kan?tlanmas? oldu?unu ve bu aç?dan bilimsel ara?t?rmalardan ziyade propagandaya yönelik çal??t???n? bildirmek isteriz.
Bu müzenin Müdürü Demoyan, Robert Fisk’e baz? foto?raflar vererek bunlar?n, o y?llarda Osmanl? Demiryollar?n? finanse eden Alman Deutsche Bank’?n kasas?ndan ç?kt???n? söylemi?tir. Foto?raflardan biri Erzurum’da Ermenilerin bir vagona Ermenilerin istif edildi?ini gösteriyormu?. ?tirazlar?m?z? k?saca s?ralayal?m:
Foto?raflardaki görünen ki?ilerin Ermeni olduklar?n? ve foto?raflar?n Erzurum veya o bölgede çekildi?ine dair bir kan?t gösterilmemi?tir. Bir bilim adam?m?za göre (Doç. Dr. Suavi Ayd?n) o foto?raf?n Erzurum’da çekilmesi imkâns?zd?r. Zira Erzurum’da o tarihte tehcir bölgesine (Kuzey Suriye’ye) giden demir yolu yoktu. (O dönemde Erzurum’dan, Ruslar?n elindeki Kars’a giden bir demiryolu vard?. Ancak sava? nedeniyle kullan?lm?yordu).
Foto?raflardaki vagonlar?n üzerinde ay-y?ld?z görünüyormu?. Prof. Zafer Toprak bunlar?n Osmanl? döneminde de?il Cumhuriyet döneminde kullan?lan ay-y?ld?zlar oldu?unu söylemi?. Demek ki foto?raflar tahrif edilmi?tir.
Geçmi? y?llarda da Ermeni tehcirine ait do?rulu?u kan?tlanmam?? baz? foto?raflar yay?mlanm??t?r. Bunlar?n en fazla bilineni Armin Wegner ad?nda bir Alman?n çekti?ini ileri sürdü?ü foto?raflard?r. Genel kan?, Protestan Papaz? Johannes Lepsius’un Ermenilerin katledildi?ini kan?tlamaya çal??an yay?nlar?na destek olmas? için bu foto?raflar?n ortaya at?ld???d?r. Bu arada Lepsius’un nas?l bir ki?i oldu?u ve kitaplar?ndaki yanl??lar ve tahrifat için, Cem Özgönül’ün bir türlü Türkçeye çevrilmeyen Der Mythos Eines Völkermordes (Bir Soyk?r?m Masal?) ba?l?kl? kitab?n?, Almanca bilenlere tavsiye ederiz.
?kinci nokta Talat Pa?a’n?n Halep Valisine gönderdi?i ve tüm Ermenilerin öldürülmesini emretti?i bir belgenin kopyas?n?n mevcut oldu?u iddias?d?r.
1915-1916 Ermeni tehcirinin soyk?r?m olabilmesi için Ermenilerin Osmanl? Hükümeti’nin emriyle öldürülmü? oldu?unun kan?tlanmas? gerekmektedir. Ne hükümetin ne de di?er resmi bir makam?n bu konuda bir emri bulunamad??? için Ermeniler öteden beri belge icad etmek pe?indedirler. Bu konudaki en me?hur sahtekârl?k 1920 y?l?nda Aram Andonyan isimli bir Ermeninin ?ngilizce ve Frans?zca olarak yay?mlad??? “Naim Beyin An?lar?” ba?l?kl? kitapt?r. Kitaba göre Andonyan, Naim Bey ad?nda bir Osmanl? memurla tan??m?? o da kendisine Talat Pa?a’n?n Halep Valisine gönderdi?i ve Ermenilerin öldürülmesini emreden ?ifre telgraflar? ve çözülmü? metinlerini vermi?tir. Kitapta bu sözde ?ifrelerin foto?raflar? yer almakta ve kitab? okuyanlar Talat Pa?a’n?n gerçekten de böyle emirler vermi? oldu?una inanmaktad?rlar. Nitekim Andonyan’?n kitab? yakla??k altm?? y?l kadar Ermeni iddialar?n?n ba?l?ca kan?t? olarak kabul edilmi?tir. 1982 y?l?nda Osmanl? Ar?ivlerinde çal??an rahmetli ?inasi Oral ve Süreyya Yücel Andonyan’?n kitab?nda yer alan belgeleri aramaya ba?lad?lar ve tabii bulamad?lar. Ancak bu arada bu belgelerin sahte oldu?unu gösterir baz? hususlarla kar??la?t?lar. Bunlardan baz?lar?n?, k?sa olarak, a?a??da özetliyoruz.
Osmanl? belgeleri besmelenin k?salt?lm?? ?ekli olan “elif” harfiyle ba?lard?. Belgelerde elif yoktu. Kay?t defterlerine göre, belgelerin üzerindeki tarihlerdeki evrak Ermenilerle ilgili de?ildi. Belgelerin kay?t numaralar? için de ayn? durum vard?. Belgelerin üslubu Osmanl? resmi üslubu de?ildi.
?ifrelerde üçlü rakam gruplar? kullan?lm??t?. Oysa Dahiliye Nezareti dörtlü rakam gruplar? kullan?yordu. Emirlerin gönderildi?i ki?i o tarihte Halep Valisi de?ildi. Nihayet Halep’te Naim Bey ad?n? ta??yan bir memur yoktu.
Bu Bulgular bir “Talat Pa?a’ya Atfedilen Telgraflar?n Gerçek Yüzü” ba?l???n? ta??yan bir kitapta topland? ve Türk Tarih Kurumu taraf?ndan 1983 y?l?nda yay?mland?. Ayr?ca ?ngilizce ve Frans?zcaya da çevrildi. (Ermeni sorununu incelemek isteyen herkese tavsiye edece?imiz ancak art?k mevcudu kalmam?? olan bu kitab? Enstitümüzün Sitesinde “Tükenmi? Kitaplarda” bulabilirsiniz. Sitenin ?ngilizce bölümünde Books Out of Print bölümünde de kitab?n ?ngilizce ve Frans?zcas? vard?r)
Kitap soyk?r?m iddias?nda bulunan çevrelerde bir bomba etkisi yapt?. Seksenli y?llarda ba?ka Vahakn Dadrian olmak üzere birçok yazar Andonyan’?n kitab?n? savunmaya çal??t?. Ancak güne?i balç?kla s?vamaya imkan yoktu. Doksanl? y?llarda, soyk?r?m?n kan?tlanmas? için Andonyan’?n kitab?na at?flar çok azald?. Sonra Andonyan’?n kitab?ndan bahsedilmez oldu.
?imdi Talat Pa?a’ya atfen bir telgraf daha ortaya ç?km?? bulunuyor. Biz bu belgenin de sahte oldu?unu dü?ünüyoruz. Ancak Demoyan gerçek oldu?unda ?srar ederse bu metnin bir Türk, bir Ermeni ve üzerinde mutab?k kal?nacak bir üçüncü ülke uzman? taraf?ndan incelenmesinin ve sonucun yay?mlanmas?n?n do?ru olaca??na inan?yoruz.