Orman ekosisteminin koruyucuları; Yırtıcılar...
Yetişkin bir aslan, zebra yavrusunu yakaladığında, bir çita bufalo yavrusunu öldürdüğünde, yada kurt bir karacayı avladığında insanlar kurban için şefkat ve acıma hissi duyarlar.
Ancak avcılar olmadan avlananın nesli her zaman tehlikededir. Zira zaman içerisinde ekosistem otçul hayvanları besleyemeyecek duruma gelir. Aslan,leopar, kaplan, kurt, vaşak, ayı ve diğer yırtıcılar ile Büyük Beyaz Köpekbalığı sağlam bir eko sitemin bekçileri ve tırtıcılarıdır. Eksik oldukları yerde veya yıttıcıların olmadığı yerde iklim bile değişmektedir.
Araştırmalar yırtıcı türlerin kaybının, insanların doğa üzerindeki en derin etkisi olduğunu ortaya koydu. Bu yüzden kaybettiğimiz şey sadece bir tür değil, ekolojik etkileşimin tamamıdır.
İnsanlar belirleyici faktör haline gelmeden önce, her yaşam alanında, orada gerçekleşen süreçler ağında kilit rol oynayan avcı yırtıcılar vardı. Bu yırtıcıların neden bu kadar önemli bir işleve sahip olduklarını anlamak için, besin zincirine bakmak yararlı olacaktır, çünkü dünya da doğal denge bir temel yasayı izler: Yaşamak.
Ekosistemlerde kimin hangi pozisyonda olduğunu daha iyi anlaya bilmek için besin piramidini iyi bilmek gereklidir... Kendi besinlerini üreten üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar, (yani bitkiler, yapraklar, dallar ve kökler şeklinde otobur, etobur, parazitler ve nihayet hayvansal atıklar) birbirinden ayırır. Bahsedilen modüllerden biri arızalanırsa, bu piramidin tamamını etkiler. Bu durum doğada domino etkisi yapar ve yıkım başlar.
Yırtıcılar ot yiyen hayvanların stokunu düzenler. Sonuç olarak, geyik ve karaca, yaban keçisi ve diğer ot yiyiciler daha az sayıda genç sürgün yer ve orman daha iyi gençleşebilir.
Yırtıcılar daha kolay avı tercih eder, özellikle yaşlı, hasta ve zayıf hayvanları öldürür ve avlarlar. Ya da genç hayvanlar ile beslenirler. Yırtıcılar savunmacı ebebeyn yaban domuzları ile uğraşmak yerine yeni doğan yaban domuzu yavrusunu av yapmayı tercih eder. Bu şekilde ot yiyenlerin nüfus planlaması yapmasına yardımcı olur.
Ayı, kurt ve vaşak, yalnızca “ilkel ormanlarda” değil, aynı zamanda insan nüfusunun yoğun olduğu Anadolu coğrafyasında da yaşarlar. Ancak uzun süredir buralarda değiller. Bu hayvanlar bizimle birlikte yaşayamadılar, çünkü yaşam alanlarını ortadan kaldırdık.. Kasten vuruldular, yakalandılar yada zehirlendiler. Yasal düzenlemeler sayesinde bu hayvanlar tekrar yaşam alanlarına taşınabilirler. Bu hayvanlar yaşam alanlarında özel taleplerde bulunmazlar. Tabii ki, özellikle genç fertlerin yetiştirilmesine ihtiyaçları vardır.
Kurt, çakal, tilki, ayı, vaşak, yaban kedisi,karakulak hatta Anadolu parsı ormanlarımızda yaşayabilir. Yapmamız gereken tek şey sadece onlara yaşama alanı bırakmalı ve hayatta kalmalarına izni vermeliyiz.
Ayhan Küyük