Demiryolu ile karayolunu bir araya getirmek. Bu parlak fikri Alman Demiryolları Deutsche Bahn günümüze kadar yaşattı. Ancak artık sona eriyor. Son arabalı tren bugün 31 Ekim 2016’da Hamburg - Altona’dan hareket edecek.
Kendi otomobilinizle Almanya'nın kuzeyinden güneye doğru, yol stresi olmadan, çevre dostu bir yolculuk. Gerçi Deutsche Bahn ile böyle bir seyahat o kadar ucuz değil. Hamburg-Altona'dan İsviçre'ye iki yetişkin, iki çocuk 370 euro. Yataklı bir vagonda bu rakam 800 euroyu buluyor. Ertesi gün yolcular kendi otomobilleriyle dinlenmiş bir şekilde yollarına devam edebiliyorlar.
Eski fikir
Yolcuları yük trenlerinde faytonlarıyla birlikte taşıma fikri daha 1833'te hayata geçmişti. Yukarıdaki görsel Friedrich List (1789-1846) tarafından çizilmiş. Liberal ekonomi teorisyenleri gümrük sınırlarının kaldırılması ve demiryolu ağının genişletilmesi için mücadele etti. İnsan ve malların hızlı bir şekilde taşınması 'ulusal refah ve medeniyetin' güçlü bir kaldıracı olarak görüldü.
İyi yolculuklar
1938 yılından bu fotoğraf bir otomobilin trene yüklenişini gösteriyor. Almanya'da insanlar 86 yıldır otomobilleriyle birlikte tatile tren yolculuğuyla gidebiliyor. İlk arabalı yolcu taşıyan yük treni 1 Nisan 1930'da Hamburg'tan Basel'a gitti. Bu lüks imkan 1960'lı yıllarda büyük rağbet gördü.
Uluslararası yolculuk
25 Şubat 1960 tarihli fotoğrafta İsviçre'nin Simplon tünelinin kuzey girişinde bir arabalı tren görüntülenmiş. Almanya içi seferlerin yanı sıra aralarında Fransa, İtalya, Yunanistan, Macaristan ve Türkiye'nin de olduğu birçok uluslararası bağlantı hayata geçirildi. O zamanlar Berlin-İstanbul arası seyahat 28 saati buluyordu.
OPEC etkisi
Demiryollarına adeta piyango vurmuştu. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) petrol arzını azalttığı 1973 yılında Alman Demiryolları 185 bin 500 otomobil taşıdı. 15 yıl sonraki rakam 145 bin otomobil ve motosiklet ile 400 bin yolcuydu.
Düşüş
Alman demiryollarının açıklamasına göre arabalı trenlere olan rağbet düşüşe geçti ve 1996'dan beri şirkete kazandırmıyor. Zaman içinde hemen hemen tüm seferler kaldırıldı. Sadece Hamburg-Münih ve Hamburg-Lörrach kaldı. Avusturya demiryolları da hala Viyana-Hamburg ve Viyana-Düsseldorf arasında gece seferleriyle araç taşıyor.
Eleştiriler
Eleştirenler, demiryollarının yolcuları yıllardır genellikle dar ve dolambaçlı eski kabin ve yataklarda taşıdığı bu yüzden de arabalı trenlere olan rağbetin azaldığını söylüyor. Ancak bir diğer gerçek var ki o da artık yolcuların ucuz uçuş sağlayan havayolu şirketlerine yöneldiği ve bulunduğu yerde ihtiyacı süresince araç kiraladığı.
Gece seferleri de kalkıyor
Alman demiryolları ekim ayıyla birlikte sadece arabalı trenleri kaldırmıyor. Yıl sonunda gece seferleri de sonlandırılacak. Zira onlar da kazandırmıyor. Gerekçe: Trenler 40 yıldan daha yaşlı ve yeni yatırımlar gerekiyor. Buna karşılık Avusturya demiryolları Alman hatları üzerindeki gece seferlerini artıyor.
İstisna
Ancak Alman demiryolları bir seferinden hiçbir şekilde vazgeçmek niyetinde değil. Anakarayla Almanya'nın en popüler tatil adası Sylt'e tek bir demiryolu hattı mevcut ve otoyol da bulunmuyor. Bu yüzden otomobiller adaya trenle taşınıyor. Oldukça kazançlı bir iş. Ancak en azından Almanya içindeki diğer arabalı tren seferlerinin işletilmesini özel firmalar üstlenmiş durumda.