Orta ve dar gelirli ülkeler Kovid-19 aşılarına erişemeyebilir
Dünyada Kovid-19'a karşı yaygın aşılamaya başlanırken, aşı geliştiren şirketlerle ikili ön satın alma anlaşmaları imzalayabilecek ekonomik güce sahip olmayan orta ve dar gelirli çok sayıda ülke aşılara bahara kadar erişemeyebilir.
TİGRİS HABER - Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ), az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin, aşılara eşit şekilde ulaşabilmesi için başlattığı Kovid-19 Aşıları Küresel Erişim Programı (COVAX) kapsamında, ihtiyaç sahibi 92 ülkeye 2021'de ulaştırılması planlanan 2 milyar doz aşının dağıtımına en erken mart sonunda başlanabileceği öngörülüyor.
Yüksek ve orta gelirli çok sayıda ülkede aşılama çalışmaları başlarken, COVAX kapsamındaki ihtiyaç sahibi ülkelere hala aşı dağıtılamadı. DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, dünya ülkeleri arasında aşılara erişimdeki eşitsizliğe dikkati çekerek "Aşıların bazılarına umut getirmesine rağmen, dünyanın zenginleri ve yoksulları arasındaki eşitsizlik duvarında başka bir tuğla haline gelme tehlikesiyle karşı karşıyayız." uyarısında bulundu.
İkili anlaşmalar: Parayı veren aşıyı alıyor
Şimdiye dek ABD, Kanada, Brezilya, Meksika, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, İngiltere, Rusya, Hindistan, Pakistan, Özbekistan, Endonezya, Çin, Japonya, Güney Kore, Avustralya, Mısır, Nepal, Orta Doğu Bloku ülkeleri, Latin Amerika Bloku ülkeleri, Afrika Birliği ülkeleri ve Türkiye farklı ülkelerdeki aşı üreticileriyle milyonlarca doz aşı için ön satın alma anlaşmaları yaptı.
Anlaşmalar üretici şirketlere ciddi bir arz sorumluluğu yüklüyor. Örneğin Alman biyoteknoloji şirketi BioNTech'in ilaç firması Pfizer ile geliştirdiği ve "dünyada tescillenen ilk Kovid-19 aşısı" olan aşı için halihazırda AB ile 300 milyon, ABD ile 200 milyon, Japonya ile 120 milyon, Çin ile 100 milyon, İngiltere ile 40 milyon, Meksika ile 34 milyon doz, Kanada ile 20 milyon, Güney Kore ile 20 milyon, Avustralya ile 10 milyon, Türkiye ise yıl sonuna kadar 30 milyona çıkarma opsiyonuyla 4,5 milyon doz aşı için ön satış anlaşmaları yaptı.
Afrika'da acil aşı ihtiyacı
DSÖ, aşıların eşitsiz dağılımından en fazla Afrika ülkelerinin muzdarip olacağı uyarısında bulundu.
DSÖ Afrika, 14 Ocak'ta yayımladığı açıklamada, halihazırda dünya genelinde aşılamanın "eşitsiz" olduğunu vurgulayarak "Son 14 günde ortalama 25 binden fazla vakanı görüldüğü Afrika, geçen temmuzdaki tepe noktasının aşan ikinci dalgayla karşı karşıya bulunuyor. Aşı dağıtımının şu ana kadar eşitsiz seyretmesi talihsizlik." değerlendirmesinde bulundu.
Açıklamada, COVAX kapsamında 2021'de Afrika kıtasına 600 milyon doz aşı sağlanmasının planlandığını, ilk aşıların mart sonunda ülkelere ulaşmasının, haziranda ise yaygın dağıtımın gerçekleşmesinin amaçlandığı belirtildi. (AA)