1928’de Walt Disney ve Ub Iwerks tarafından ortaklaşa oluşturulan çizgi film karakteri Mickey Mouse, neredeyse 100 yıldır dünya çapında tanınan bir sembol oldu. Kupa, sweatshirt gibi birçok obje ve giysini de üzerinde baskısı bulunan maskot karakter, giderek genişleyen bir pazarı da yarattı.
Neredeyse bir asırdır Disney ile özdeşleştirilmiş olan Mickey Mouse, ilk kez 1928 yapımı kısa film “Steamboat Willie”de görünmüştü.
Times’ın haberine göre, gelecek yılın sonunda ABD’de telif hakkını kaybedecek olan Mickey Mouse, potansiyel olarak karakterin kullanıldığı farklı uyarlamalara da kapı aralayacak. Ancak telif hakkını mahkemelerde sert bir şekilde koruyan Disney’in yine de karakteri elinden bırakmayacağı iddia ediliyor.
Mickey Mouse’un ilk kez göründüğü “Steamboat Willie” (1928) filmi…
DISNEY TÜM GÜCÜNÜ KULLANIYOR
Yalnızca karakterin “Steamboat Willie” versiyonu (bugünün çizimiyle karşılaştırıldığında daha ilkel bir tasvir) kamu malı oluyor, bu da herhangi bir yeni versiyonun 1928 modeline sıkı sıkıya bağlı kalması gerektiği anlamına geliyor.
Disney daha önce gücünü kamuya açık karakterlerin telif haklarını geciktirmek için kullanmıştı. 1998’de yürürlüğe giren bir yasa, şirketin telif hakkı korumasını genişletmek için ABD’li politikacılarla başarılı bir şekilde lobi yapmasının ardından “Mickey Mouse Koruma Yasası” olarak tanındı.
Disney ayrıca, şirketlerin süresiz olarak yenileyebileceği karakterlerinin ticari markalarına da sahiptir. Telif hakkı, yetkisiz kopyalara karşı korurken, ticari marka, bir şirketin marka kimliğinin bir rakiple karıştırılmasını önlemek için tasarlandı. Bu nedenle, orijinal Mickey’yi kullanan herhangi bir tasarımın, Disney’den olmadığını açıkça göstermesi gerekiyor.
ABD’deki Columbia Üniversitesi’nde ders veren fikri mülkiyet hukuku uzmanı Jane C. Ginsburg da, ticari marka korumasının özellikle Mickey Mouse örneğinde güçlü olduğunu çünkü karakterin Disney ile çok sıkı bir şekilde bağlantılı olduğunu söyledi.