Mühre Terimi Hakkında Bilgiler
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Mühre:
Hattatların yazacakları kâğıt veya ebruları düzgünleştirmek için kullandıkları, kâğıtlar aharlandıktan sonra parlatma için kullanılan âletin adıdır. Bazen kalemtıraş kabzasının ucu da bu iş için kullanılmıştır. Kaymasını sağlamak için biraz sabun sürülür. Müzehhiplerin altını parlatmak için kullandıkları akike de mühre denilmiştir,
Mühre çeşitleri:
Böcek mühre: Deniz böceklerinin kabuğundan yapılmıştır.
Cam mühre: Yuvarlak veya kalın camdan yapılmıştır.
Çakmak mühre : (b. bk.)
Damar mühresi: Tezhiplerde yaldızlanan yaprak damarlarını, süslemelerin girintili çıkıntılı yerlerini parlatmak için kullanılan, açılmış kurşun kalem biçiminde mühre. Tırnak mühresi de denilir.
Har mühre: Katır boncuğu.
Zer mühre: Yaldız cilalamaya yarayan ucu akik mühre.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
Divâni: Türklere özgü, hareketli ve girift bir yazıdır. Bu yazıda harf ve kelimeler birbirine kaynaşmıştır, birbirlerine ulaşa ulaşa gider, sona yaklaşınca y
Yağma Bulut: Bulut şekillerinin daha kesif olarak bir arada çizilmeleridir. Serbest olarak da yerleştirilirler.
Çift Dikiş: Çift dikişle dikilen ciltli kitaplara verilen ad.
Hilye: Peygamberin vasıflarını ve Allah'ın adlarını ihtiva eden yazılar. Kâğıda yazılarak mukavvaya yapıştırılırdı. Levhanın ortasına bir daire yapılır, sülü
Şemseli Kap: Kabında şemse bulunan kitap ciltlerine denir. Şemse, cildin sağ kapağı üzerine yapıldığı gibi, iki kapağa, iç kapak veya miklebe de yapılmıştır.
Geometrik Motifler: Yalın, geometrik biçimlerden oluşan süsleme motifleri. Özellikle Anadolu Selçukluları döneminde yaygın olarak ciltte ve tezhip de kullanılmıştır.
Matlap: Yazmalarda sayfa kenarına konan ye metinde dikkati çekmesi gereken noktayı işaret eden küçük yazılar; bu yazıların süslenmesi.
Müşterek Eser: İki veya daha fazla sanatkâr tarafından birlikte çalışarak yapılan eser.