Tahir Elçi'nin vurulduğu gün Bilgi Üniversitesi'nde bir toplantıdaydık. İki önemli konuğu dinlemek üzere toplanmıştık. Bunlardan birisi eski bir başbakandı. İrlanda'nın eski başbakanı, Bertie Ahern...
Ahern 1997-2008 yılları arasında 11 yıl süreyle başbakanlık yaptı. Tarihi önemi 1998'de IRA, Birleşik Krallık ve İrlanda Cumhuriyeti arasında imzalanan Hayırlı Cuma anlaşmasının baş aktörlerinden birisi olmasından kaynaklanır.
Ahern Bilgi Üniversite'sindeki konuşmasını zor koşullarda ve kısa yaptı. Tahir'in haberi gelince toplantıyı erken bitirmeye karar verdik. Eski başbakan da üzüntümüzü paylaştı, yaşadığımız şoku anladı.
Ahern'i o gün ilk kez dinlemiyordum.
Nisan ayında Dublin'de bir Türkiye heyetine yaptığı konuşmada karşısında oturanlardan birisiydim. Beni etkileyen, farklı ülkelerde çatışmaların farklı nedenlerinin olduğunu, ancak hepsinin hemen hemen aynı çözüm tekniklerine tabi bulunduğunu hatırlatan bir konuşmaydı. Bilgi üniversitesinde de bir benzerini dinledik.
Güneydoğu'da, Kürt meselesinde sıkıntılı günler yaşıyoruz.
Patlayan çatışma Kürt hareketinin yeni stratejisinden kaynaklanıyor. Ancak buna rağmen çatışmaların dindirilmesinin, siyaset yolunun zorlanmasının ve Kürt sorununda çözümün yolunun açılmasının sorumluluğu hükümetin sırtında.
Dün de sorduk, nasıl olacak bu?
Adem-i merkeziyetten söz etmek, hedef belirlemek nispeten kolay...
Mesele oraya nasıl varılacağı...
Farklı ülke deneyimleri bu açıdan bir yanıt şablonu oluşturabilir.
Nitekim Ahern'in Dublin konuşmasının satır başlarını bu niyetle bu köşeye taşımıştım.
Notlarımı karıştırırken, yeniden hatırlamanın tam zamanı diye düşündüm.
Ahern'in çatışma çözümünden çıkardığı dersleri şunlar:
* “Taraflar masaya iyi niyetlerinden, ani pozisyon değişikliklerinden hareketle oturmazlar. Onları masaya oturtan çatışmanın devam ettirilemez olduğunu düşünmeleridir. Bunu toplum da hisseder, aksi iddialar gerçekçi değildir.
* Çatışma ortamından barış koşullarına geçişin en önemli ve zor unsuru güven tesisidir. Beni zorlayan bir örnek vereyim. Biz Katolikler için yılbaşı yemeği çok önemlidir. Bir yılbaşı öncesiydi. IRA benden bazı tutukluları 72 saat için serbest bırakmamı istedi. Her duyan 'Sakın ha, böyle bir şeye kalkışma, Adalet Bakanı bile direnir' diyordu. Kulaklarımı tıkadım ve izin belgesini imzaladım. Ama iki gece de uyuyamadım, ya geri dönmezlerse diye… Dönemeselerdi ben bugün burada olamazdım. Barış süreci büyük yara alırdı.. Riskleri almak zorundasınız. Güven böyle oluşuyor…”
* Muhatabınızı doğru seçmeniz gerekir. Blair ve ben şiddete bulaşmış insanlarla konuşamayız deseydik, konuşacak kimse bulamazdık. Şiddete bulaşmış insanlarla konuşmak, onları temsilci olarak kabul etmek işin asıl ve zor kısmıdır.
* Derin ayrılıkları çözmek istiyorsanız her koşulda devam eden diyalog tek yoldur. Bir gün Kuzey'e müzakerelere gittim. Şahinler olarak bilinen bir grupla toplantı vardı. Küçük bir odada 12 kişiydik. Ünlü bir eylemci şöyle demişti. 'Sayın başbakan burada kimseyi öldürmemiş tek kişi sizsiniz' Kendime doğru yerde miyim diye sordum. Ama orada olmam gerekiyordu.
* Silahlı örgütün yıllardır yaptığı şeyi durdurmak istiyorsanız, ona açık kapı bırakmalı, yeni bir imkan vermeli, bir strateji önermelisiniz. Ateşkes yapıyorlar, önemli olan bir daha asla şiddete geri dönmeyeceğiz diyecekleri bir alternatifi görmeleridir. Bunu göstermek liderlerin görevidir.
* Barışı savunuyorsanız, kendinizi karşınızdakinin yerine koymalısınız. İnsanlar neden bir araca patlayıcı koyuyorlar, neden elde silah dolaşıyorlar, neden kendilerini feda ediyorlar? Bu sorulara onlar açısından bakıp cevap bulmalısınız. Onları motive eden şeyi bulmak için onların kafalarının içine girmelisiniz...”
Bu atıfları aldığım yazı, “Bir İrlanda mektubu: Liderden lidere...” başlığını taşıyordu.
- BIST 103.118
- Altın 270,162
- Dolar 5,7755
- Euro 6,3762
- İstanbul 16 °C
- Diyarbakır 6 °C
- Ankara 7 °C
- İzmir 17 °C
- Berlin 2 °C
- AB’den Türkiye’ye sondaj yaptırımı
- Neçirvan Barzani’den Peşmerge talimatı: Birleştirme çalışmalarını hızlandırın
- Canan Kaftancıoğlu’nun korumaları geri çekildi
- Kamışlo'da art arda 3 patlama: Çok sayıda ölü ve yaralı var
- Trump'tan Erdoğan'a ABD ziyareti öncesi S-400 mektubu
- Esad: Yeniden inşada öncelik Çin, Rusya ve İran'ın
- Prof. Mümtaz Soysal hayatını kaybetti
- 'Trump Erdoğan’a ‘NATO içinde S-400’lere yer yok’ diyecek'
- ABD’den Irak'a: 'Protestoculara yönelik şiddeti durdur, erken seçime git'
- 'Erdoğan, Babacan ile bir araya gelecek' iddiası
- İspanya seçimleri: Aşırı sağcı Vox, üçüncü büyük parti oldu
- Mazlum Kobani, ENKS heyeti ile bir araya geldi
- Beyaz Saray'dan Türkiye'ye yaptırım uyarısı
- ABD: Suriye'de 600 askeri personelimiz kalacak
- ABD Til Temir’e ilk kez Abrams gönderdi
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- 'Trump Erdoğan’a ‘NATO içinde S-400’lere yer yok’ diyecek'ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı, sunucunun NATO üyesi Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle yaptırıma maruz kalıp kalmayacağını sorusuna yanıt verdi.
- Dr. Arzu Yılmaz: Irak’ta asıl sorun hükümet değil devletHamburg Üniversitesi Misafir Öğretim Görevlisi Dr. Arzu Yılmaz: Irak’ta asıl sorun hükümet ya da yönetim değil devlet. Devletin tüm kurumları çökmüş durumda. Bu 2003’ten beri böyle.
- Mahalli: Kürtlere bölgede bir takım haklar verilecekBarış Pınarı Harekâtı sürerken, gazeteci Hüsnü Mahalli Suriye’de yaşanan tüm süreçlerin önceden planlandığını savundu. DW Türkçe’ye konuşan Mahalli, Suriye’nin geleceğini Rusların dizayn ettiğini, söyledi.
- Kemal Burkay: PYD bugüne kadar Türkiye’ye karşı herhangi bir terör eyleminde bulunmadıKürt siyasetçi-yazar Kemal Burkay güncel siyasi gelişmeleri K24'ten Adem Özgür'e değerlendirdi.
ÖZEL MAKALE
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
KÜLTÜR SANAT
- İsmail Beşikci Vakfı'nda Güz Akademisi başlıyorİsmail Beşikci Vakfı'nda yeni dönem çalışmaları başladı. Güz Akademisi 9 Kasım-28 Aralık tarihlerinde gerçekleşecek.
- Ahmet Altan’a 'Scholl Kardeşler Ödülü'Müebbet hapis cezasına çaptırılan gazeteci Ahmet Altan, "Dünyayı bir daha göremeyeceğim" kitabıyla Almanya’da "Scholl Kardeşler Ödülü"ne layık görüldü.
- Klasik Kürt Edebiyatı için referans bir kitap:Teşeyên Nezmê (nazım şekilleri) çıktıProf. Dr. Abdurrahman Adak’ın klasik Kürt Edebiyatı eğitimi ve araştırmaları için referans niteliğinde olan Teşeyên Nezmê di Edebiyata Kurdî ya Klasîk de (Klasik Kürt Edebiyatında Nazım Şekilleri) adlı kitabı Nûbihar yayınlarından çıktı.
- Avesta ve Aram’ın kitaplarına yasakKars Sulh Ceza Hakimliği, Avesta Yayınları’ndan çıkan Andrew Collins’in “Meleklerin Küllerinden Günahkar Bir Irkın Yasaklanmış Mirası” kitabı ile Rojbin Perişan’ın Aram Yayınları etiketi ile raflarda olan “Toprağın Şarkısı” isimli romanını yasakladı.