Domuzu öldür
Gelecekteki Roma imparatoru Diocletian, 245 yılında doğdu ve Diocles adı verildi. Bir kölenin torunuydu, ancak hızlı bir şekilde kendisi için askeri bir kariyer yapmayı başardı. Ayrıca, Roma İmparatorluğu'nun bir ucundan diğerine yürüyüş yapmak gelecekteki yöneticilerin ülkeyi daha iyi tanımalarını sağlamıştır. İmparator Meydanında ordunun komutanlığına terfi etti. Hala Galya’da iken, bir druidin kaderi tarafından tahmin edildi: Bir domuz öldürdüğünde Diokles’in imparator olacağını söyledi (Latince aper). Rahibe inanıyordu ve o zamandan beri birçok domuz öldürdü, sadece güç ellerine geçmedi. Böylece Kar aniden öldü ve oğlu Numerian, Praetorianlar Arriem Aprom valisi tarafından haince öldürüldü. Daha sonra askerler zincirleme yapmak için Apra'yı zincirledi ve İmparator Diokles'ı ilan etti. Askerlerin gözünde Diokles şahsen kılıcına Apra'yı katletti ve efsaneye göre şöyle bağırdı: "Ben domuzu öldürdüm." 20 Kasım 284'te Roma imparatoru oldu ve Diocletian adını aldı.
Diocletianus
Böl ve ele geçir
İktidara gelmesiyle birlikte imparatorlukta yeni bir dönem başladı. Şimdi tüm güç imparatorun elinde sadece fiili değil, jüri de hiçbir şeyle sınırlı değildi. Mutlak monarşik güç. Ne Senato ne de imparatorluğun ikametgahı, unvanına bakılmaksızın imparatoru kısıtlayamaz. Kendisi, tüm yasaların üstünde duran bir güç kaynağıydı. Diocletian, imparatorluğun birliğini yeniden sağladı ve arkadaşına Maximian'ı Caesar unvanı vererek yardımcısı olarak aldı. Birlikte imparatorluğu savundular ve isyanları bastırdılar. 291 yılında, imparator, böyle bir hasta ülkenin yönetiminin birlikte imkansız olduğu sonucuna varmıştır. İki Sezar daha seçilmesine karar verildi - seçim Constance Chlorine ve Galerius Maximian'a düştü. Sendikalarını akrabalık ile güçlendirmeye karar verdiler: Constantius karısını boşadı ve Maximian'ın üvey kızı Galerius ile boşandıktan sonra da Diocletian'ın kızı ile evlendi. İmparatorluğu kendi aralarında paylaştılar, ancak yine de Diocletian hala ülke hükümetinin başındaydı. Roma imparatorunu tanıtan dört liderin hükümet sistemine tetrarşi adı verildi.
Heykel "Tetrarch"
Hıristiyanlara Zulüm
Diocletian saltanatı, Hıristiyanlara yapılan zalim zulüm tarafından hatırlandı. Şimdiye kadar inisiyatifi olan anlaşmazlıklar var. Bazıları bunun Galerius olduğunu düşünmeye meyillidir. Ateşli bir pagandı, annesi bir rahibe idi ve Hıristiyanlardan nefret ediyordu. Ayrıca, Galerius bu durumu kendi güçlendirilmesi ve yüceltmesi için kullanmak istedi. Diğerleri hala bu fikrin Diocletianın kendisine ait olduğuna inanıyor. Sezar, çürüyen imparatorluğunu Roma tanrılarının yardımıyla bir araya getirmek istedi. Roma'da din, tanrılarla iletişim kurmanın bir yolu değil, aynı zamanda sözleşmeye dayalı bir ilişkiydi. Dinleri, eğer istediklerini verirseniz (fedakarlık) tanrıların anlaşmanın bir kısmını yerine getirmelerine dayanıyordu. Bu nedenle, bütün ayinleri gözlemlemek ve fedakarlığı gerçekleştirmek çok önemliydi. Ek olarak, din devlet sadakatini ifade etmenin bir yolu olmuştur. Diocletian, geleneksel Roma kültünün muhafazakar ve destekleyicisiydi, hatta Jüpiter ve Maximian - Hercules adını bile aldı. Tanrılarla imparator arasındaki bağlantı, yüce iktidar hakkını meşrulaştırdı. Buna ek olarak, imparator, dine yeni bir yaşam getirmeye çalışırken, Hristiyanların ve devletin takipçilerinin sayısı giderek arttı. İmparator onları birlik için bir tehdit olarak gördü, bu yüzden 303'te Büyük Zulüm başladı.
Hıristiyan Şehitlerinin Son Duaları
Diocletian, Hristiyanların pratik olarak haklarından mahrum bırakıldıkları ve “vatandaş olmayanlar” olduklarına göre bir ferman yayınladılar: tapınaklar imha edildi, kitaplar seçildi, Hıristiyanların işkence görmesine izin verildi, görevlerinden mahrum edildiler, koruma için mahkemeye gitmeleri yasaklandı. Ancak, önceki zulümlerin aksine, şimdi toplum Hıristiyanlarda daha önce bu tehdidi görmedi. İmparatorluğun parçalara bölünmüş olması nedeniyle, farklı kesimlerinde zulümler farklı şekillerde gerçekleşti. Her yerde Diocletian topraklarının karakteristik zulmünü hüküm sürmedi. Pek çok bölgede, Hıristiyanların edebiyatlarından vazgeçmeleri ya da fedakarlık yapma gerekleri biçimsel nitelikteydi. Örneğin, putperest veya diğer kitaplardan kolayca kurtulabiliyorlardı ve fedakarlık, yalnızca törene yönelik bir et parçası toplama ihtiyacı ile sınırlıydı. Bununla birlikte, birçok Hıristiyan, bilinçli olsun ya da olmasın, kurnaz olmayı reddetti ve işkence gördü. Zamanla, zulmün yoğunluğu azaldı ve ceza kanunları kaldırılmaya başladı. Hepsine son, Diocletian'ın ölümünden sonra 313'te yayınlanan Büyük Konstantin fermanını koydu. Hristiyanlığa özgürce dönüşmek isteyen herkese hak verdi.
Diocletian Sarayı
305 yılında, Diocletian hastalandıktan sonra gönüllü olarak güçten vazgeçti. Maximian bir arkadaştan sonra güçten uzaklaştı. O andan itibaren, Kuzey ve Maximin Sezarlarını atayan Galerius ve Constantius hüküm sürmeye başladı. Diocletian, hayatının geri kalanını evde, Illyria'da, Salon'un arazisinde geçirdi. Orada 8 yıl yalnız yaşadı. Bir gün eş yöneticileri Diocletian'ı iktidara dönmeye ikna etmeye geldiklerinde, eski imparator onlara cevap verdi: “Büyüdüğüm tür lahana baksan iyi olur”. Diocletian'ın yaşamının son yılları, o zamanki cetvellerin, özellikle de Constance Chlor'un oğlu Konstantin’in kaba tavırları karşısında şaşkına döndü. Fakat eski imparatorun annesine nasıl davrandığını hatırlarsak bu şaşırtıcı değildir. Diocletian gizemli koşullar altında 313 yılında öldü. Bazı tanıklar zehirlendiğini, bazılarının ise açlıktan ve zulümden kuruduğunu, bazıları ise Diocletian'ın uzun bir hastalıktan sonra öldüğüne inandığını söylüyor.