Emperyalist Avrupa'nın İlk Sömürgeci Askeri Hernan Cortes
Hernan Cortes, (1485-1547) İspanyol ordusu adına 20 at 10 küçük topla desteklenen 600 kişilik ordusuyla 5 milyondan fazla nüfusa sahip Aztek imparatorluğunu işgal etmiş, Amerika kıtasının İspanyollar ve ardından tüm batılı sömürgeci Avrupa devletleri tarafından sömürgeleştirilmesine ilk adımı atmış, zemin hazırlamıştır.
İspanyolların efsanevi keşfi denizcisi Conquistador (fatih) olarak isimlendirdikleri asker Hernan Cortes'dir.
Cortes İspanya'nın güneybatısında küçük bir asilzade aile olan Medellin ailesinin çocuğu olarak 1485 te dünyaya gelmiş, 14 yaşındayken Salamanca üniversitesinde hukuk okumuş, eğitimden sıkılınca okulu bırakmış, 1504 te kendisini Dominik cumhuriyeti'nde bulmuştur.Hedefi yeni dünyaya yani Amerika'ya ulaşmaktı.1511 de 18 yaşındayken Diego Velazquez in Küba'yı ele geçirdiği askeri sefere katıldı. burada gösterdiği cengaverlik vali olan Velázquez'in belediye başkanlığına atandı.
1518 de Velázquez Cortes'in küçük bir güç oluşturulmasını istedi.Cortes'in İspanyollar tarafından ilk kez bir yıl önce ziyaret edilen Meksika'ya bir keşif gezisi gerçekleştirmesini istiyordu.Cortez bunun üzerine hızlı bir şekilde hazırlığı tamamlamış 18 kasım 1518'de on gemi, 600 ispanyol, 100 kadar yerli, birkaç zenci ve pirinçten yapılmış silahlarla Santiago dan ayrılmıştı.Cortez Tabasco varmadan önce Yucatan sahilini keşfetmiş, Tabasco'da vardığında yerlileri bastırması zor olmamıştı.Her ne kadar yerel halk çok zenginliğe sahip olsa da içeride kalan Aztek imparatorluğu'nun büyük zenginlikleri konusunda yeteri kadar istihbarat toplamıştı.Daha sonra burada Veracruz isimli liman kurdurmuş, içerilere doğru ilerlemek konusunda çekimser olan askerlerin kaçmasını önlemek için de gemileri yaktırmıştır.Tek bir amacı vardı o da Aztek altınlarını ele geçirmek.
Cortez Azteklerin başkentine ilerlerken karşısına çıkan kabileler bir bir mağlup etmiş, bu arada Aztek kralı Montezuma'ya vergi vermek istemeyen bazı kabilelerde ona katılmıştı.Cortez Aztek başkentine yaklaştıkça yerlilerin sakallı ve beyaz tenli tanrı kuralları ile ilgili efsanelerinden haberdar olmuştu.Bu efsaneye göre Aztekler tanrı kralların gelişini karşılamak için büyük bir tören hazırlıyordu.Bu arada Montezuma yaklaşan tehlikeden haber almıştır.Ancak montezuma Cortezi durdurmak için girişimimde bulunsa da halk, destanının öndüğünde en iyi şekilde tanrıların karşılanmasını öngören efsaneden ve İspanyol atları ile silahlarından korktuklarından dolayı İspanyollar karşısında etkinlik gösterememiş, bu şaşkınlıklarını Cortez ve askerleri çok iyi şekilde değerlendirmiş ve Azteklerin başkentini ele geçirilmiştir.
Bu arada Velazquez, Cortez'in yenidünyaya yolladından pişman olmuş, Cortez'in sınırını aştığını düşünmüş ve peşine yakalama kararı ile İspanyol ordusunu takmıştır.Cortez bunu duyunca acele ile ganimetleri toplamaya başlamıştı.Askerleri ikiye bölmüş, bir kısmını Aztek başkentini korumak için görevlendirmiştir.
Geri kalan diğer yarının başına geçerek peşine takılan İspanyol ordusuyla çarpışmış ve onları yenmiştir.Ancak Azteklerin başkentinde bıraktığı askerlerin beceriksizlikleri yüzünden Aztekler İspanyollara karşı ayaklanmaya başlamış, şehre ulaştığında şehir karışmıştı.Çıkan kargaşada İspanyollar geri çekilmek zorunda kalmış, 1 yıl boyunca irili ufaklı çarpışmalar yaşanmış ancak Cortez topları ve ateşli silahların sağladığı avantajlarla 3 aylık kuşatmanın ardından yeniden başkenti ele geçirmiştir.Tabii bu ele başarıda ateşli silahların yanısıra Azteklerin öldüren Avrupa'dan gelen veba salgınında önemli payı vardır.Cortez yerle bir ettiği şehrin yeniden imarına ağırlık vermiş ve şehrin ismini Mexico city olarak değiştirmiştir.Azteklerin başkentinde kayıtlara göre işgal sırasında 200.000 ne yakın kişi yaşıyordu ki bu da o zaman ki dünyada en büyük şehirlerden biriydi.
Cortes'in tüm bu zaferleri İspanya'da ses getirmiş, Cortez zaferlerden elde ettiği Aztek hazineleri İspanya'ya göndererek tüm seferini kendi şahsi itibari ve kazancı adına değil İspanya adına yaptığını ilan etmiş, Cortes zekası ve acımasız politikalar sayesinde fethettiği toprakların boyutu ve zenginlik İspanya kralı 5. Charles'i büyülemişti.Böylesi bir zenginliği reddedemeyeceği için Cortesi fethettiği topraklar başına vali olarak atadı.Böylelikle İspanya ile yeni dünya arasında trafik hızlandı.Kıta Avrupa'sında bu topraklara akın başladı.Cortez yeni gelenlere Mexico city etrafındaki hakimiyetleri artsın diye topraklar verdi.
Ancak Madrid'de Cortez'i kıskananlar artmış ve Cortes'in ganimetlerini el konulup yardımcıları hapse atılmıştır.Onuda çağırarak 1528 de kendisine valilikten azlederek İspanya'ya dönmesine emretmiştir.
Cortez 2 yıl sonra Meksika'ya döndüğünde eski gücünden eser kalmamıştır. 1536 da meksika'nın pasifik kıyılarına doğru seferlere öncülük ederek California körfezini ele geçirmiştir.1539 de tekrar anavatana dönen Cortes bu kez Osmanlıya karşı çarpışmak için kılıca sarılmıştır.Andrea dorya yönetimindeki haçlı ordusu ile beraber Barbaros Hayrettin paşa'nın karşısına dikilmiştir.Her ne kadar özveri gösterse de Osmanlı karşısında tarumar olmaktan kaçamamıştır.Hatta bu savaşta haçlı donanmasının utancından Cortez de payına düşeni almış üstelik çarpışma esnasında az kalsın canından oluyordu.Gemisi batmış ve Preveze den güç bela kurtulmuştur.Bu savaşın ardından Cortez güçten düşmüş yeni maceralar ve keşifler için gerekli desteği bir daha hiç bulamamıştır.Yıllardır acımasızca salladı kılıcına veda ederek Sevilla yakınlarındaki malikanesine kapanmış 62 yaşında öldüğü 1547 yılına kadar orada yaşamıştır.Ölümünden sonra vasiyeti gereği Meksika'ya götürülerek orada gömülmüştür.
Cortez şiddetin politik bir araç olduğuna inanırdı.Hedefe ulaşmak için binlerce sivili katlettirdi .Aynı zamanda ferhettiği yerler arasında hıristiyanlığı yaymak için güç kullanmaktan kaçınmamıştır.Aztek yerlileri ateşli silahlar ve atlarla topraklarını işgale gelen beyaz İspanyollar karşısında büyük bir şok yaşamışlardır.İlk defa ateşli silah görmüşler öyle ki İspanyol askerlerden birinin kafası kesilene kadar beyaz adamların ölümsüz olduğuna bile inanmışlardır.Ayrıca böyle büyük bir imparatorluğun ufak bir ordu tarafından yıkılmasını kolaylaştıran şeylerden biride Avrupa'dan gelen virüsler ve bağışıklık sistemleri buna dayanamayan yerliler nedeniyle veba salgını olmuştur.
Aztek imparatoru Montezuma elinden düşürmediği içecekten ülkesini işgale gelen Cortes ve adamlarına ikram etmiş, bu içecekten çok etkilenen İspanyol kaşif içeceğin yapıldığı bitki tohumlarını Avrupa'ya göndermiş, yeni içecek kısa sürede toplanarak kahve olarak tüm Avrupa'ya yayılmıştır.Kahvenin Avrupa'ya gelişi bu şekildedir.Gözden düştüğü günlerde bir fırsatını bulup kralı taşıyan at arabasına tırmanan Cortes kralın kendisine kim olduğunu sorması üzerine" ben size atalarınızın miras bıraktığı topraklardan daha fazlasını veren adamım"demiştir.Cortes Cezayir'in Osmanlı dan geri alınması amacıyla kendisi gibi ünlü denizci Andrea Doria ile birlikte Barbaros Hayrettin paşa'ya karşı savaşmış, Barbaros hatıralarında Cortez için "bu Kortez denen zalim yeni dünyada yüzbinlerce insanı ateşte kızartan gayretle melun bir kâfirdir" ifadesini kullanmıştır.
Emperyalist Avrupa'nın İlk Sömürgeci Askeri Hernan Cortes Reviewed by Tarihi Gerçekler Ve Komplo Teorileri on 09:37 Rating:
loading...