Tarih tekerrürden ibarettir ve üç dört asır önceki o uzak günlerden bahsetmiyorum. Siyasi ihtiyaç zamanlarında son damlasına kadar sıkıştırılmış hikayeler yoğunlaşıyor; ve bu durumda, Bourbonların Veraset Savaşı’ndan sonra tahta çıkmasının müreffeh Katalonya için karanlık bir dönemi beraberinde getirdiği yorucu bağımsızlık gürültüsünden gelen enerji geliyor. Evet, PSOE ve Junts’un sadece bir hafta önce öne sürdüğü argümandan bahsediyorum: Yeni Bitki Kararnamelerinin yarımadanın kuzeyine cehennemden biraz daha fazlasını getirdiğini belirten iddia. ABC’nin danıştığı uzmanlar bu düsturu eleştiriyor. Bazıları tarihçi gibi Roberto Fernandez Diaz, aslında buna hayret ediyorlar. “Bourbonlar bölgeye bir ihtişam dönemi getirdi” diye açıklıyor.
Her şey başlıyor
Ancak analizden önce, tüm bu tartışmanın nasıl başladığını bilmenin zamanı geldi. Fermanların kökeni bir cümlede aranmalı: “Katolik Kral kötüye gidiyor, bana onun bir cesede benzediğini söylüyorlar.” Bunlar, 1700 yılında Fransa’nın İspanya büyükelçisinin Fransız kralı XIV. Louis’e gönderdiği sözlerdi. Önemsiz olabilecek bu mesaj, ülkemizde yaşanacak savaşın üzücü bir başlangıcına dönüştü. Avusturya hanedanından hükümdar II. Charles’ın aynı yılın 1 Kasım’ında sorunsuz bir şekilde ölümünün ardından, merhumun vasiyetinde beyan edildiği gibi Bourbonlu V. Philip’in tahttaki haklarını destekleyen ülkeler arasında bir çatışma çıktı. – ve en iyi talibin İngiltere, Hollanda ve imparatorluk tarafının oluşturduğu ittifak tarafından seçilen aday Habsburg Arşidük Charles olduğunu düşünenler.
Böylece 1701’de bir milyondan fazla insanın öldüğü ve İspanya’nın içinde ve dışında her türden ülkeyi kaba bir çatışmaya sürükleyen Veraset Savaşı başladı. Sadece askeri değil, aynı zamanda yapısal. Mesele şu ki, Carlos foralist sisteme inanırken, Fransa tarafından desteklenen Philip V merkeziyetçi modelin destekçisiydi. Boşuna değil, “İspanya’daki tüm Krallıklarımı aynı yasaların, kullanımların, geleneklerin ve mahkemelerin tekdüzeliğine indirgemeyi, hepsi de evrende övgüye değer ve makul olan Kastilya yasalarına göre eşit olarak yönetilmeyi” hayal ettiğini iddia etmesi boşuna değildi.
Uluslararası güçlerin başına geldiği gibi, İspanya da 1704’ten itibaren farklı siyasi çıkarlara dayalı olarak ikiye bölündü. Bir tarafta Castilla ve Navarra, Philip V’in yanında konumlanmıştı. Öte yandan Arşidük lehine Aragon, Valensiya, Mallorca ve Katalonya’nın bir kısmı öne çıktı. Bu son bölge, Habsburglu Charles’ın filosuyla geldikten sonra 9 Ekim 1705’te Barselona’da kraliyet ikametgahını kurmasından sonra. “Yılın sonunda, Katalonya ve Valensiya eyaletlerinin büyük bir kısmı Charles’ın İttifakı ordusunun elindeydi ve tüm Katalan şehirlerinde, Barselona’yı geçici karargahı yapan Kral III. Charles’a saygı duruşunda bulunuldu. hükümeti” diye açıklıyor Carmen Sanz Ayán ‘İspanyol Veraset Savaşı’nda.
Gerçek şu ki ilk yıllar Carlos için çok tatlıydı ama çok uzun sürmeyecekti. Tarihçi Enrique Martínez Ruiz’in ‘Modern İspanya’da açıkladığı gibi, Bourbon birlikleri Almansa’daki (25 Nisan 1707) askeri zaferden sonra Valensiya ve Aragon’u ele geçirdi. Aynı şey Eylül 1714’te Felipe birliklerinin Barselona’yı mağlup etmesiyle de yaşandı.
Merkezileştirme fikri
1707 baharında Valensiya ve Aragon’un düşüşü, Martínez Ruíz’in sözleriyle, V. Philip’in arzuladığı “yeni hanedanlığın merkezileşme sürecini hızlandırması” için ilk fırsattı. Bu şekilde, 29 Haziran’da aynı gün Aynı yıl hükümdar Yeni Bitki Kararnamelerinin ilkini yayınladı. Çalışmasındaki uzman tarafından belirlendiği üzere, “Valencia ve Aragon bölgesel yönetmeliğinin yürürlükten kaldırıldığı ve bunun yerine toplu olarak Kastilya mevzuatının konduğu” kural. Böylece her iki bölge de, uzmanın ifadesiyle, “isyana giriştikleri” ve bölgenin birliğini sağlama amacı güttükleri için yetkilerini kaybetmiş oldu.
1713 Utrecht Antlaşması ile uluslararası düzeyde barışın temelleri atıldıktan bir yıl sonra Barselona’nın düşüşünden sonra Katalonya’da da aynı şey yaşandı. 9 Ekim 1715’te imzalanıp yürürlüğe giren kararname Martínez’in kapsamlı eserinde çok iyi açıkladığı gibi, 16 Ocak 1716’da hassasiyetleri kırmamak adına ‘isyan’, ‘fetih’ gibi tabirleri kullanmadı. Yazar aynı zamanda, yeterince işleyen kurumlara saygı gösterilmesinden yanadır; “pratikte, Kastilya kurumsal modelinin yerine geleneksel yasal çerçevenin mekanik bir ikamesi yapılmamıştır” ve aynı zamanda “bir ilhak” da söz konusu değildir. monarşinin doğu bölgelerinin Kastilya Tacına.
O Katalonya’nın Yeni Fabrika Kararnamesi 44 maddeden oluşan bu madde, Savunma Bakanlığı’nın internet sitesinde de belirttiği gibi, diğerlerinden öne çıkan ilk maddeydi:
“Davamın ilahi yardımı ve adaletiyle, Silahlarım bu Prensliği tamamen sakinleştirdikten sonra, burada hükümeti kurmak Egemenliğime ve bundan sonra sakinlerinin rahat etmesi için en sağlıklı önlemleri vermek Baba Onuruma kalmıştır. huzur, huzur ve bereket içinde yaşayın. …». Her ne kadar belki de V. Philip’in fikirlerini en iyi temsil eden ifade şu olsa da: “Bunu uygun buldum. […] Tüm İspanya Krallıklarımı aynı kanunların, kullanımların, geleneklerin ve mahkemelerin tekdüzeliğine indirgeyeceğim ve hepsi Kastilya kanunlarına göre eşit olarak yönetilecek.
Birçok savaş
Bu fikri destekleyen uzmanlardan biri de tarihçi Jordi Canal i Morell’dir. ABC’ye verdiği demeçte, Paris’teki Sosyal Bilimler Yüksek Okulu’ndaki profesör, kararnamelerin bir bakıma çatışmada kendisine karşı çıkanlara karşı bir kınama olduğunu inkar etmiyor. “Philip V, 1705’te hükümdar olarak yemin ettikten sonra onu tanımayı bıraktıklarından, Katalonya’nın tamamının olmasa da bir kısmının bir lèse majesté suçu işlediğini düşünüyordu” diye açıklıyor. Ancak Yeni Santral Kararnamelerinden bahsederken genellikle iki hatanın yapıldığını savunuyor. “Birincisi, her iki tarafta da Katalanların olduğunu unutmak” diye açıklıyor. İkincisi, “onlarla daha üniter bir sürece doğru ilerleme kaydedilmediğini düşünmek.”
Rey Juan Carlos Üniversitesi Siyasi Tarih profesörü Roberto Villa García da ABC’ye verdiği demeçte şunu vurguluyor: “Yeni Fabrika Kararnameleri, tıpkı Katalonya’da olduğu gibi, eski Katalonya Prensliği’nin kamu hukukunun ve hükümet kurumlarının büyük bir bölümünü ortadan kaldırdı. diğer krallıklar Aragon Tacı». Ancak kendisi, “İspanya genelinde daha önce gelişmekte olan kamu hukuku ile hükümet kurumlarının birleşme sürecini hızlandırdıkları” gerçeğinden yana. Açık olan şey, milliyetçi hikayenin vurguladığı gibi, “‘Katalan ulusunun’ veya İspanya dışında var olan bir ‘Katalan devletinin’ bastırılmasını” varsaymadıklarıdır.
Onu en çok rahatsız eden şey, çatışmanın iki tarafı uluslararası müttefiklerle (Bourbon ve Avusturya) karşı karşıya getirmesine rağmen, mevcut milliyetçiliğin bunu bir tür bağımsızlık mücadelesine dönüştürmüş olmasıdır: “Veraset Savaşını bir savaşa dönüştürdüler. İspanya, Katalonya’ya karşı, Katalonya V. Philip döneminde kaybettiği bağımsızlığını şimdi yeniden kazanmaya çalışıyor. Bu, işlevi milliyetçiler ile İspanyolların geri kalanı arasındaki özcü ve seküler muhalefeti canlı tutmak olan ve aralarında Katalanların kararlı katılımının da bulunduğu ayrılıkçı projelerini meşrulaştıracak tarihsel gerçekleri gizlemeye hizmet eden bir hikaye. İspanya’nın önce Monarşi, ardından Ulus olarak birleşme ve konsolidasyon politikaları.
ABC sayfalarında da Tercera ile görüşlerini açıkça ortaya koyan Canal, bu anlamda milliyetçiliğin Nueva Planta Kararnamelerini boynuzlu ve kuyruklu bir tür şeytan olarak kullandığını doğruluyor: “Bu, milliyetçiliğin en büyük mitlerinden biridir. Onlar için bu hikaye her şeyin bittiği yer. Ancak gerçeklik bu şekilde gitmiyor. 18. yüzyıl, Katalonya için ekonomik büyümenin büyük yüzyılıydı; Philip V ve monarşi döneminde çok başarılı oldu. “Milliyete yönelik kalıcı bir saldırı olmadığı için siyasi düzeyde de sakindi.” Ruptirista hikayesinin bu temel taşı bu nedenle bir yanılgıdan başka bir şey değildir.
Büyüme
Villa ise Bourbonların bölgeye yönelik “herhangi bir dışlamanın olmadığı” konusunda ısrar ediyor. Aksine tam tersi. “18. yüzyıl aslında tüm İspanya’da olduğu gibi Katalonya’nın da hem siyasi hem de ekonomik açıdan en parlak yüzyıllarından biriydi. Öyle ki o zamanlar ayrılıkçı bir hareket yoktu” diyor. Modern Tarih profesörü de aynı şeyi düşünüyor. Roberto Fernandez Diaz. Uzmanın birkaç gün önce ABC’ye açıkladığı gibi, bu daha çok ülkemizde kurulan yeni monarşinin yönlendirdiği “ekonomik büyüme ve kültürel canlanmayla dolu muhteşem bir yüzyıl”dı.
Fernández Díaz net: “Tarihçiler arasında kesinlikle genel bir fikir birliği var: Bourbon politikaları bölgeyi destekledi.” Monarşi, “yeni durumdan en iyi şekilde yararlanma kapasitesine sahip dinamik, girişimci bir yerel toplum” eşliğinde çeşitli devrimci girişimler sundu. Ve bize dört tane gösteriyor. Birincisi, “Katalan ürünlerinin bölgeye ucuz ve güçlü bir şekilde girişine izin veren İspanyol pazarının birleşmesi”. İkincisi ise, çatışmanın ardından darbe alan “iki asır süren ve bir bölgenin endüstriyel kalkınmasını mümkün kılan endüstriyel korumacılık”.
Fernández Díaz’a göre üçüncüsü, dünyanın diğer tarafında mal alıp satma olanağı sayesinde “1765 ile 1778 arasında zaten güçlü olan Katalan ekonomisinin daha da önem kazanmasına olanak tanıyan Amerika ile serbest ticaretti”. Atlantik. Hemen hemen hiçbir şey. Son önlem en bilinmeyeniydi ama daha az dikkate değer değildi: «Katalan burjuvazisinden oluşan bir ticaret kurulu oluşturuldu. Ve bu, pratikte yerel ekonomide belirli bir hakimiyet kazandı. Sözünü esirgemeden şunu yineliyor: “Aydınlanmış Bourbon reformizminin politikaları sayesinde Katalonya için ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan muhteşem bir yüzyıldı.”