Evrensel Yenilebilirlik Testi
Doğada tek başınıza yalnız kaldıysanız ve yiyeceğiniz tükendiyse, tanımadığınız bitkilerin zehirli olup olmadığını anlamak için bir test uygulayabilirsiniz. Buna evrensel yenilebilirlik testi denilmektedir.
Bir bitkiyi test etmeden önce 4-6 saat süre ile bir şey yemeyin. Eğer iyice temiz olduğundan eminseniz su içebilirsiniz. Eğer emin değilseniz su da içmeyin. Çünkü sudaki bakterilerin oluşturabileceği bir rahatsızlık, sizi yanlış sonuçlara götürebilir.
- Parçalara Ayırma: Teste tabi tutacağınız bitkiyi, kökü, gövdesi, yaprakları, tohumları ve çiçekleri şekilde parçalara ayırın. Çünkü bir bitkinin bazı kısımları zehirli olurken, bazı kısımları yenebilir. Örneğin kökü yenebilirken, yaprakları zehirli olabilir.
- Dokunma testi: Teste tabi tutacağınız bitki parçasını, özsuyu çıkacak ve lapa haline gelecek şekilde iyice ezin. Sonra bu lapayı, derinizin ince ve hassas olduğu kol içine iyice sürün ya da bir bezle bağlayın. 15-20 dakika kadar orada tutun. Ondan sonraki 4-6 saat, cildinizde kızarıklık, yanma, kabarma gibi bir alerjik reaksiyon oluşup oluşmadığını gözleyin. Eğer alerjik reaksiyon oluşursa, hemen bol su ile o bölgeyi yıkayın ve testi durdurun. Eğer bir reaksiyon oluşmazsa testin bir sonraki aşamasına geçin.
- Haşlama: Dokunma testinden başarıyla çıkmış olan bitkinin aynı kısmını tekrar lapa olana kadar ezin. Ardından lapa haline gelen bitkili ateş üstünde tencerede yarım saat kadar kaynatın. .
- Dudak Testi: Haşlanmış lapadan küçük bir parçayı dudaklarınıza sürün ve 3 dakika orada tutun. Dudaklarınızda alerjik bir reaksiyon oluşup oluşmadığını gözlemleyin. Varsa testi durdurun, ağzınızı bol su ile iyice yıkayın. Problem yoksa bir sonraki aşamaya geçin.
- Dil Testi: Küçük bir parça haşlanmış lapayı dilinizin üstüne koyun, Çiğnemeden, ağzınızın içinde çevirip dolandırmadan 15 dakika dilinizin üstünde tutun. Bir reaksiyon oluşursa testi durdurun ve ağzınızı bol su ile iyice çalkalayın. Yoksa bir sonraki aşamaya geçin.
- Çiğneme Testi: Dilinizin üstüne koyduğunuz bitki parçasını bu kez 15 dakika boyunca çiğneyin. Sakın yutmayın. Bir reaksiyon oluşup oluşmadığına bakın.
- Yutma Testi: Küçük parçayı ağzınızda 15 dakika çiğnedikten sonra bir reaksiyon oluşmamışsa yutun ve sonraki 4-6 saat başka hiç bir şey yemeden bekleyin. Eğer bulantı, kusma, karın/mide ağrısı vb. bir olumsuzluk ortaya çıkarsa hemen testi durdurun, kusmaya çalışın ve bol bol su için. Eğer bir sorun yoksa bir sonraki aşamaya geçin.
- Yeme Testi: Bir fincanın 1/4’ü kadar haşlanmış lapayı yiyin ve 8 saat tekrar bekleyin. Eğer bir sorun yoksa, test ettiğiniz bitki kısmı yenebilir demektir. Aynı bitkinin diğer kısımları için ayrı ayrı testleri tekrarlamak gerekir.
Bu testlerden başarı ile çıkan bitkiler % 90 ihtimalle yenilebilir ve sizi öldürmez. Ancak bazı bitkilerin etkileri uzun süre sonra ortaya çıkabildiği için alerjik reaksiyonlar uzun süre sonra ortaya çıkabilir.
Yanınızda güvenilir yiyecekler var ise, bu testin 4-6 saatlik bekleme bölümlerini, uyku periyoduna denk getirebilirsiniz.
Doğada evrensel yenilebilirlik testi dışında bazı püf noktalara dikkat ederek zararlı besinlerden kaçınabilirsiniz.
- Dikenli bitkileri yemeyin
- Yaprakları mumlu ve parlak bitkilerden uzak durun
- Mantarların çoğu yenilebilirdir ancak zehirli olanları ölümcül olabilir, riske girmeyin.
- Şemsiye şekilli çiçekleri olan bitkilerden uzak durun.
- Beyaz veya sarı renkli meyveleri olan bitkilerden uzak durun
- Özsuyu süte benzeyen veya renksiz olan bitkilerden uzak durun
- Fasulye gibi çekirdekleri bir muhafaza içinde olan bitkilerden uzak durun
- Acı ve sabunsu bitkilerden uzak durun
- Şeftali ya da badem gibi kokan bitkilerden uzak durun
- Gölgelerdeki sarmaşıklardan uzak durun.
İpucu: Otçul hayvanların yemediği hiçbir bitkiyi sizde yemeyin. Otçulların tükettiği bitkilerin çok büyük bir kısmı zehirsizdir.