Başkan Joe Biden yönetiminden Perşembe günü yapılan açıklamada 10 Rus diplomatın sınır dışı edileceği ve Rusya'da yaklaşık 30 kişi ve şirkete yeni tur yaptırımlar uygulanacağı belirtildi. Biden yönetimi, bu adımları, Rusya'nın 2020 başkanlık seçimlerine müdahale girişiminde bulunduğu ve geçen yıl ABD federal hükümet dairelerine siber saldırı düzenlediği gerekçesiyle atıyor.
Yaptırımlar ayrıca Amerikan mali kurumlarının doğrudan Rus kurumlarından Rus tahvilleri satın almasını yasaklayarak Moskova'nın borçlanmasını engellemeyi amaçlıyor.
Biden yönetiminin haftalardır sinyalini verdiği yeni tur yaptırımlar, geçtiğimiz yılki SolarWinds siber saldırısına misilleme olarak Kremlin'e karşı alınan ilk önlemleri oluşturuyor. Rus siber korsanların yaygın olarak kullanılan SolarWinds yazılımına kötü amaçlı kod yerleştirerek en az dokuz federal dairenin bilgisayar ağlarına erişim sağladığına inanılıyor. ABD'li yetkililer, bu saldırıyı, hükümetin sırlarını ele geçirmeyi hedefleyen bir istihbarat toplama operasyonu olarak nitelendiriyor.
ABD'li yetkililer, SolarWinds siber saldırısının yanı sıra geçtiğimiz ay Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin'in eski Başkan Donald Trump'ın 2020 başkanlık seçimlerini kazanmasına yardım etmek için bir etki operasyonu düzenlenmesine onay verdiğini iddia etmişti. Ancak Rusya'nın ya da başka bir unsurun oyları değiştirdiği ya da seçim sonucunu etkilediğine ilişkin herhangi bir kanıt bulunmuyor.
Rusya, ABD'nin aldığı yaptırım kararını kınadı ve misilleme yapacağı uyarısında bulundu.
Perşembe günü yapılan açıklamaya göre 2020 başkanlık seçimlerine müdahale girişiminde bulunmakla suçlanan 32 kişi ve kuruluşa ilave olarak Rusya'nın siber faaliyetlerini destekleyen altı şirkete karşı yaptırım kararı alındı. ABD ayrıca Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesiyle bağlantılı sekiz kişi ve kuruluşa da yaptırım uygulanmasını kararlaştırdı.
Biden yönetiminden yapılan açıklamada sınır dışı edilmelerine karar verilen 10 Rus diplomat arasında Rus istihbarat hizmetleri temsilcileri de olduğu kaydedildi.
Rusya'ya karşı başka önlemlerin de alınması bekleniyor. Ancak Biden yönetiminden bu konuda herhangi bir açıklama gelmeyebilir. ABD'li yetkililer, daha önceki açıklamalarında, Rusya'ya verilen yanıtların hem gözle görülür hem de gizli olabileceğini vurgulamıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, yaptığı açıklamada, "Bu kararlar, Rusya'yı attığı adımlar nedeniyle sorumlu tutmayı amaçlıyor. Rusya'nın bize, müttefiklerimize ve ortaklarımıza zarar verecek eylemlerine sert şekilde yanıt vereceğiz" dedi.
Ancak Blinken, "ABD, çıkarlarıyla tutarlı şekilde daha istikrarlı ve öngörülebilir bir ilişki kurma amacıyla mümkün olan durumlarda Rusya'yla işbirliği yapma fırsatlarını da değerlendirecektir" şeklindeki sözlerini de açıklamasına ekledi.
Beyaz Saray da Başkan Biden'ın diplomatik, askeri ve istihbarat kanallarını kullanarak Rusya'nın Taleban'ı Afganistan'daki ABD ve müttefik ülke askerlerine saldırması için cesaretlendirdiği haberlerine yanıt vermenin yollarını aradığını bildirdi.
Afganistan'da ABD askerlerinin öldürülmesine ödül verildiğine ilişkin söz konusu haberler geçtiğimiz yıl kamuoyuna yansımış, o dönemde iktidarda olan Trump yönetimi, bu meseleyi doğrudan Rusya'yla ele almadığı için eleştirilmişti. Beyaz Saray, bu haberleri doğrulamamıştı. Beyaz Saray'dan Perşembe günü yapılan açıklamada "ABD askeri personelinin, müttefiklerimizin ve ortaklarımızın güvenliği ve iyiliği ABD'nin en büyük önceliğidir" denildi.
Rusya'dan ABD'nin yeni tur yaptırımlarına tepki
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, ABD'nin yeni yaptırımları açıklamasından sonra, "böyle agresif davranışlar kuşkusuz kararlı bir misillemeyi tetikleyecektir" şeklinde bir uyarıda bulundu.
Zakharova, "Washington, karşılıklı bağlara zarar vermesinin bir bedeli olacağını anlamalıdır" dedi ve bunun sorumluluğunun tamamen Amerika'ya ait olacağını söyledi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın, ABD’nin Moskova Büyükelçisi'ni "zor bir görüşme" yapmak için çağırdığını söyleyen Zakharova, Rusya'nın ne gibi adımlar atacağı konusunda bilgi vermedi.
ABD'nin son yaptırımları, Rusya'ya net bir cezai mesaj veriyor ve caydırıcı bir amaç içeriyor. Ancak kararın gergin olan ABD-Rusya ilişkilerinde tansiyonu daha da yükselteceğine kesin gözüyle bakılıyor.
Başkan Biden, Rusya Cumhurbaşkanı Putin'le yaptığı ikinci telefon görüşmesinde Rusya'nın Ukrayna sınırına asker yığması üzerine artan gerginliği "düşürmesi" çağrısında bulunmuş, ABD'nin Rusya'nın seçimlere yönelik müdahalesine ilişkin de "ulusal çıkarlarını savunmak için kararlı şekilde harekete geçeceğini" söylemişti.
ABD yaptırımlarının Rusya'nın davranışlarını değiştirmesini sağlayıp-sağlamayacağı, özellikle ABD'nin daha önce aldığı önlemlerin Rusya'nın siber saldırılarını sona erdirmesini başaramadığı göz önünde bulundurulduğunda, net değil. Eski Başkan Barack Obama döneminde 2016'da da Rusya'nın seçimlere müdahale etmesine karşılık olarak bazı Rus diplomatlar sınır dışı edilmişti. Donald Trump ise Putin'i eleştirmeye yanaşmasa da 2018'de Rusya'nın eski bir istihbarat görevlisini İngiltere'de zehirlediği iddiası üzerine bazı Rus diplomatları sınır dışı etme seçeneğini devreye sokmuştu.
ABD'li yetkililer, halen SolarWinds siber saldırısının etkilerini gidermek için çalışıyor. SolarWinds saldırısı ABD Maliye, Adalet, Enerji ve İç Güvenlik Bakanlıkları dahil bazı federal hükümet dairelerini etkilemişti. Yetkililer halen hangi verilerin çalınmış olabileceğini araştırıyor. Saldırı, hem tedarik zincirindeki hassasiyetleri hem de federal hükümetin kendi siber savunma sistemlerinin zayıflıklarını ortaya koymuştu.