Fotoğraf: Barış Görgün
Biyolojisi
Turnalar iri yapılı ve uzun boylu kuşlardır. Dünyada uçabilen kuşlar arasında en uzun boylu olanları turnalardır. Arazide boyutları ile rahatlıkla fark edilebilirler. Sarus turnasının (Grus antigone) boyu 2 metreyi bulabilmektedir. Avrasya turnası, ıslak çayırlık ve sulak alanlara uyum sağlamıştır. Uzun boyunları, gagaları ve geniş ayakları tamamen bu uyum yeteneğinin göstergeleridir. Telli turna ise daha kısa ayak parmakları ve gagası ile çayırlara uyum sağlamıştır. Turnaların gözlerinin arkasında genellikle kırmızı lekeler bulunmaktadır. Ülkemizde bulunan Anadolu dağ turnasında (Grus grus archibaldi) bu leke bulunmamaktadır.
Turna yavruları kahverengidir. Yavruların bacakları gelişimini altı haftada tamamlar. Bacak gelişimini takiben daha hızlı bir şekilde kanat gelişimi izler.
Turnalar üreme dönemlerinde diğer bireylerden ayrı yaşarken, üreme dışı dönemde sosyal davranışlar sergilerler. Tüm turnalar temelde yaşam alanlarında gece ve gündüz göçü yaparlar. Gün içerisinde beslenir, dinlenir, temizlenir, yavruları ile ilgilenir (üreme döneminde), diğer bireyler ile sosyalleşirler (kışlama döneminde). Geceleri, üreme döneminde ise yuvalarının yakınında yumurta ve yavrularını korumak için beklerken, kışlama döneminde ise daha yüksek yerlerde atalarından öğrendikleri tüneme bölgelerinde büyük gruplar halinde gecelerler. Turnalar geceleri tek ayaklarının üzerinde kafaları içeri çekilmiş ve omzunun üzerine konulmuş şekilde tünerler.
Şafakla birlikte uyanan turnalar esner, temizlenir, su içer, beslenir ve güne başlarlar. Yapılan araştırmalar turnaların 90 civarında farklı sosyalleşme hareketi sergilediklerini göstermiştir.
Fotoğraf: Soner Sabırlı
Beslenme:
Turna üreme dönemi hayvansal besin ağırlıklı beslense de omnivordur. Bitkisel besinleri bitki kökleri, yaprakları, meyveleri ve tohumları, çeşitli yabani otlar ve tahıl bitkilerinden oluşur. Hayvansal besinleri çoğunlukla böcekler ve solucanlar gibi küçük omurgasızlardan oluşur. Daha nadiren olsa da kertenkeleler, kurbağalar, yılanlar, küçük memeliler, balıklar, kuş yumurtaları ve yavruları omurgalı canlılarla da beslenirler. Üreme döneminde protein ihtiyacı daha fazla olduğu için hayvansal besin ağırlıklı beslenirler, kışın bitkisel besinlere yönelirler.
Üreme:
Ilıman orman bölgeleri içinde bulunan bataklıklar, sazlık çayırlar ve diğer sulak alanlarda yuvalar. Doğal koşullar altında büyük, izole yuvalama bölgelerini tercih etse de bazı yoğun ekili alanlarda daha küçük ve daha az vahşi alanları kullanmaya da uyum sağladığı gözlenmiştir.
Üreme habitatı genellikle sulakalanların kenarında bulunan korunaklı bölgelerdir. Yuvanın yapıldığı habitat değişebilmekle birlikte ortak özellik bir sulakalan habitatının kıyısında bulunması ve yuvanın yırtıcıların kolay ulaşamayacağı bir yerde bulunmasıdır.