Toplumsal hareketler
Avustralya 1830 lardan sonra sendikal örgütlenmede önemli gelişmelere sahne oldu ve sekiz saatlik işgünü gibi önemli haklar kazanıldı. Özellikle maden işçilerinin ve koyun kapıcılarının kitleler halinde üye olduğu sendikalar, kısa zamanda koloni sınırlarını aşarak sıkı biçimde kenetlenmiş örgütlere dönüştüler ve siyasal yaşamda söz sahibi oldular. Bu temel üzerinde ortaya çıkan işçi partileri özellikle Yeni Güney Galler ve Queenslandde hızla geliştiler. 1890lardaki bunalım karşısında radikal arayışlar arttı. 1895te birkaç yüz kişilik bir grup, Paraguayda başarısızlıkla noktalanan ütopik bir Yeni Avustralya kurma serüvenine girişti. Bu dönemde yer yer militan bir yapıya bürünen Cumhuriyetçilik, gücünün doruğuna çıktı.
Dönemin etkili akımlarından biri olan federasyon düşüncesi, Kırım Savaşından (1853-55) sonra kuzeyden gelebilecek bir saldırıya karşı duyulan korkunun artmasıyla, siyasi çevrelerde de tutulmaya başladı. 1883te İngiltere Queenslandin olası bir Alman saldırısına karşı Papuayı işgal etmesine göz yumdu. Federasyon kurma isteğinin ardında savunma gereksiniminin yanı sıra, Asyalı göçmenlere karşı daha sıkı önlemler alma ve koloniler arasında serbest ticaret olanakları yaratma isteği de yatıyordu. AvustralyalIlar Birliğinin öncülük ettiği federasyon düşüncesi, 1885te sürekli bir konferans niteliği taşıyan federal konseyin kurulmasıyla yaygınlık kazandı. En büyük koloni olan Yeni Güney Gallerin muhalefetine karşın, 1891 ve 1897-98de toplanan konferanslarda federal anayasa taslağı hazırlandı. Bu taslağın kolonilerde ayrı ayrı yapılan referandumlarda kabul edilmesiyle, 1 Ocak 1901de Avustralya Uluslar Topluluğu kuruldu. Bu yeni anayasayla eyalet adını alan koloniler, savunma, göç siyaseti, gümrük ve dış siyaset konularındaki yetkilerini federal yönetime devretti. Eşit seçim bölgelerinin birer üye göndereceği federal Temsilciler Meclisinin yanında, her eyaletin aynı sayıda temsilciyle katılacağı Senato oluşturuldu.
Aydın çevrelerin etkisiyle bu dönemde milliyetçilik bilinci yükseldi. Sidneyde çıkan The Bulletin gibi dergilerde, vahşi kır, kısa ve öz konuşan, zor koşullara dayanmasını bilen, kendi işini kendisi gören ve çevresine yardım eli uzatmaya hazır olan gerçek AvustralyalIların beşiği olarak işlenmeye başladı. Bu arada doğa tutkunluğuna ve mahkûm öykülerine dayanan edebi ürünler de büyük yankı yarattı. Üniversitelerde seçkin bilim adamları yetişti. Halkın günlük yaşamında ise spor dalları, müzikholleri ve aşk romanlarıyla İngiliz etkisi egemen oldu.
ULUSLAŞMA VE SAVAŞ YILLARI 1901-45.
20. yüzyılın ilk yarısı Avustralya tarihinin belki de en tatsız dönemi oldu. Giderek güçlenen milliyetçilik, genç Avustralya toplumu üzerinde yaratıcı olmaktan çok kısırlaştırıcı bir etki yaptı. Eşitlikçi anlayış, sıradan bir yaşam biçimini benimsetirken, dış güçlere ve modellere bağımlılık sürdü.
Bu dönemin tekdüzeliğinin en belirgin yansıması ekonomide görüldü. Genelde bir önceki dönemin atılımlarının sürdürüldüğü bu yıllarda, demiryolları ağı 1941de 37 bin kmye çıkarılırken, kurulu sanayilerin kapasitesini artırmakla yetinildi. İhraç ürünlerinde buğday, meyve, et ve şeker daha büyük bir önem kazandı. Bu ürünlerin pazarlanması büyük oranda devlet desteği gerektirdiğinden, ülke dünya para piyasasında gene yünden elde ettiği gelirle ayakta durabiliyordu. İlk yılların en önemli gelir kaynağı olan maden (özellikle altın) üretimi hızla düştü. 1929 Büyük Bunalımı başta ana sanayiler olmak üzere ekonomiyi etkılediyse de, büyüme oranı özellikle 1940lardan sonra hızla arttı.
İç siyasette her bunalım dönemini şaşmaz bir biçimde yeni bir siyasal iktidar izledi. Federasyonun gerçekleştirilmesi, I. Dünya Savaşı, 1929 Büyük Bunalımı, II. Dünya Savaşı gibi bunalım dönemlerinde İşçi Partisi, Vatan Partisi, Birleşik Avustralya Partisi ve son iki partinin oluşturduğu koalisyonlar iktidar oldu.
Bütün iktidarların ortak çabası, federal yönetimi eyaletler karşısında güçlendirme noktasında yoğunlaşıyordu. Bu nedenle gümrük vergilerine ve doğrudan vergilere dayalı mali politikalara büyük önem verildi. 1942de Yüksek Mahkemenin onayıyla bu alandaki yetkilerin federal yönetimde toplanması, bu gelişmeyi pekiştirdi. Ulusal başkentin 1927de Canberraya taşınması da bütünleşmeyi simgeleyen bir olay oldu.
Bu dönemin Avustralya edebiyatı İngiltere ve Avustralyaya bağlılık arasındaki bocalamayı yansıtmaktaydı. Şiir, kırsal kesim baladlarının kısıtlamalarından kurtularak çağdaş akımlarla kucaklaşırken, plastik sanatlarda kırsal manzaraların egemenliği sürdü. A. R. Radcliffe-Brown gibi tanınmış bilim adamları antropoloji alanında önemli çalışmalar yaptılar. Üniversitelerde kürsü sahibi AvustralyalIların sayısı arttı. Batı Avustralya (1911) ve Queensland (1908) üniversitelerinin yanında yeni yüksekokullar açıldı. Yüzyılın başlangıcında film yapımcılığında görülen umut verici atılımın arkası gelmedi. Her kasaba kendi radyo istasyonunu kurarken, Avustralya Yayın Komisyonu (ABC) kültür ve habercilik alanında en etkili kuruluş haline geldi. Radyo sayesinde Avustralya tarihinde spora ilgi 1930larda en yüksek noktaya çıktı. Havacılık giderek bir spor olmaktan çıkıp çekici bir yatırım alanı oldu.
Uluslar Topluluğu nun gelişmesi. Her ikisi de liberal korumacı bir çizgi izleyen Avustralyanın ilk başbakanları E. Barton (1901- 03) ve A. Deakin (1903-04), Beyaz Avustralya siyasetini geliştirdiler ve gümrük tarifelerinin belirlenmesi, idari yapının kurulması, iş anlaşmazlıktan mahkemelerinin oluşturulması gibi önemli işler başardılar.
1904te ilk İşçi Partisi hükümetinin kısa süren iktidannı G. H. Reidin muhafazakâr hükümeti izledi. Liberal, muhafazakâr ve işçi hükümetlerinin kısa süreli iktidarları 1914e değin sürdü. Bu dönemde emekli aylığı (1908), gebelik yardımı (1912) gibi toplumsal reformlardan başka, 1908deki yeni gümrük tarifesiyle yerli mallar korumaya alındı; Uluslar Topluluğu Bankası kuruldu; kara ve deniz kuvvetleri oluşturuldu.
Savaşa her bakımdan hazırlıklı olan genç Avustralyanın bu dönemdeki en büyük korkusu Japonyadan gelebilecek bir saldı- nydı. Bu yüzden bölgede daha sıkı bir siyaset izlemesi için yapılan baskılara aldırış etmeyen İngilterenin tutumu çeşitli eleştirilere uğradı. Gene de Avustralyada imparatorluğa bağlılık duygusu son derece köklüydü. Koloni birlikleri Sudan ve Boer savaşlarında İngilterenin yanında çarpışmaktan geri kalmadı. I. Dünya Savaşı patlak verdiğinde bütün siyasetçiler tartışmasız İngilterenin safını tuttu.
I. Dünya Savaşına yaklaşık 330 bin askerle katılan Avustralya, bu savaştan 60 bin ölü, 165 bin yaralıyla çıktı. Avustralya ve Yeni Zelanda Ordu Birliklerinin (AN- ZAC) katıldığı savaşların en önemlisi Çanakkale Savaşı (1915) oldu. Gelibolu çıkarmasının gerçekleştirildiği 25 Nisan, AvustralyalIlar için ANZAClann saygıyla anıldıkları en önemli ulusal gündür. Gelibolu öncesinde Almanların elindeki Yeni Gine de savaşan Avustralya birlikleri, ayrıca Fransadaki kanlı savaşlarda yer aldılar ve hafif süvari birlikleriyle Filistinde OsmanlIlara karşı kazanılan zaferde önemli rol oynadılar.
Savaş ekonomik gelişim üzerinde bir tür yüksek gümrük duvarı etkisi yaptı; bundan özellikle dokumacılık, camcılık, otomobil ve demir-çelik sanayileri yararlandı. Yün, buğday, et gibi ürünler İngilterede yüksek fiyatlarla alıcı buldu.
Savaş şoku, siyaseti de etkiledi. 1915te göreve başlayan Başbakan W. M. Hughes, enerjik tutumuyla bir savaş kahramanı haline geldi. Buna karşılık denizaşırı çarpışmalar için zorunlu askerlik hizmeti önerisi 1916da ve 1917de yapılan referandumlarda halk tarafından iki kez reddedildi. Bu kanşık dönemde bölünen İşçi Partisi Hughesun yanı sıra pek çok değerli adamını yitirdi. Bu bölünmenin ardından Katolikler uzun yıllar İşçi Partisini destekledi.
Savaş sonrasında yansıyan iç karışıklıklar pek uzun sürmedi. Savaştan dönen askerlerin toplumsal değişimi destekleyeceğini uman radikallerin beklentileri boşa çıktı. Aşırı muhafazakâr bir çizgi izleyen Savaştan Dönen Askerler Ligi, Bolşevik olarak nitelediği solcuları gerekirse kaba güçle sindirmeyi savunacak ölçüde ileri gitti. Giderek sarsılan İşçi Partisi, 1921de daha radikal bir program benimsedi. Savaş sonrasında da iktidarda kalan Hughes, başında olduğu Milliyetçi Partiye bağlı muhafazakâr işadamları kanadının ve Vatan Partisi nin desteğini yitirince, 1923te başbakanlıktan ayrıldı. Başbakanlığı devralan S. M. Burce, 1929a değin Milliyetçi Parti-Vatan Partisi koalisyon hükümetinin başında kaldı. Bruceun adam, para, pazar bulmak olarak özetlediği ekonomi politikasının bedeli çok ağır oldu. Gümrük duvarları, ihracat teşvikleri, fiyatlar ve kamu borçları yükseldi. Bununla birlikte idari alanda hükümetlerin dış borçlanmalarını düzenleyen Borçlanma Konseyinin ve ekonomik gelişmeye ilişkin sorunları çözmekle görevlendirilen Bilimsel ve Sınai Araştırma Örgütünün (CSIRO) kurulması gibi önemli yenilikler yapıldı. Dünya çapında gelişme gösteren tüketim sanayisi ülkeyi kaçınılmaz olarak etkiledi. Otomobil sayısı akıl almaz bir hızla arttı.
1929 Büyük Bunalımı, yüncülük dışında hemen hemen bütün sektörleri devlet desteğiyle ayakta durabilen Avustralya ekonomisini derinden sarstı. İşsizlik oranı yüzde 25e fırladı. Ülke tarihinde görülmemiş bir sefalet başladı ve artan dış göçler sonucu nüfus artış oranı düştü.
1929da İşçi Partisinden J. H. Scullin başbakanlığı üstlendi. İşçi Partisi içinde, bunalımı atlatma konusunda, enflasyonist politika ve dengeli bütçe biçiminde iki ayrı eğilimin belirmesi hükümeti güç durumda bıraktı. İki eğilimi bağdaştırmayı amaçlayan Öncelikler Planı, enflasyonist özelüklerin yanında, kamu harcamalarının ve ücretlerin beşte bir oranında düşürülmesi gibi partinin geleneksel çizgisine aykırı önlemler içermek zorunda kaldı. Bu plan hükümetin dağılmasına yol açtı. Lyonsun öncülük ettiği sağ kanat partiden ayrıldı ve Milliyetçilerle birleşerek Birleşik Avustralya Partisini (UAP) kurdu. Seçimleri kazanan Lyons bir süre salt UAPa dayanan bir hükümetin, 1934-39 arasında da Vatan Partisi ile kurulan koalisyon hükümetinin başında ülkeyi yönetti.
İstikrarın sağlanması dışında önemli bir başarı gösteremeyen Lyons hükümetleri döneminde, bütünleşmiş bir ekonomik yapı girişiminden ve Japonya ile ABDden ithal edilen malları ihracat gelirleriyle dengelemeye yönelik ticareti çeşitlendirme siyasetinden bir sonuç alınamadı.
Lyonsun ölümü üzerine partinin yeni başkanı ve dolayısıyla başbakan olan R. Menzies, parti içi bölünmelere karşın 1941e değin iktidarda kalmayı başardı. 1941de istifa eden Menzies hükümetini, birkaç aylık Vatan Partisi iktidarının ardından J. Curtinin İşçi Partisi hükümeti izledi.
Seçmenlerin muhafazakâr ağırlıklı oylarına karşın, iki savaş arasında Batı ülkelerinin hemen hepsinde görülen komünistlerin yükselişi olgusu Avustralyada da yaşandı. 1922de kurulan ve özellikle Sidneydeki büyük sendikalardan ve aydınlardan destek alan Avustralya Komünist Partisi, iç bölünmelerini dışarıya yansıtmamayı başararak, siyaset sahnesinde önemli bir yer edindi.
Milliyetçi Önce Avustralya akımıyla edebiyatta beliren ilk faşist eğilimler, bir süre sonra silindi. 1930ların ortasında, Melbourneda ortaya çıkan ve genç Katolik aydınları çevresinde toplamayı başaran faşist eğilimli Katolik Sosyal Hareketi ise, AvustralyalI Katolikler üzerinde kalıcı bir etki bıraktı.
1914 öncesinde savaşı coşkuyla karşılayan Avustralya, 1920 sonrasında uluslararası alanda pasif bir tutum benimsedi. Paris Konferansında Alman Yeni Ginesi üzerinde mandalık hakkının kazanılması, büyük ölçüde Hughesun çabalarının ürünü oldu. Milletler Cemiyetinde bağımsız bir üye olarak yer alan Avustralya, Başbakan Bruce döneminde İngiltereye daha da yakınlaştı. Bütün dominyonlara anayasal eşitlik verilmesini öngören 1926 Balfour Bildirisinin gereklerini yerine getiren 1931 Westminster Tüzüğü Avustralya tarafından ancak 1942de onaylandı. UAP hükümetleri İngilterenin totaliter ülkelerin yayılmacılığına karşı izlediği siyasetleri destekledi. Japon korkusu sürmesine karşın, Japonların faşist cepheye katılması Avustralyada sessizce karşılandı. İşçi 'Partisi dış siyasette yalnızlık ve antifaşist eğiümler arasında bocaladı.
Bütün bunlarla birlikte Avustralya II. Dünya Savaşına da etkin olarak katıldı ve 30 bin ölü, 65 bin yaralı verdi. Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri İngilterenin savunulmasında görev aldı. Avustralya Deniz Kuvvetleri Akdenizde, Kara Kuvvetleri Kuzey Afrikada savaştı.
Pearl Harbour baskını ve bunu izleyen Japon askeri başarıları, Avustralyanın, dikkatini kendi bölgesine çevirmesine yol açtı. Singapurun işgaliyle birlikte 15 bin AvustralyalI Japonlara tutsak düştü. Japonlar dört gün sonra da Danvini bombaladı ve Yeni Gineye yöneldi. Bu gelişmeler üzerine ABD Avustralyanın baş müttefiki haline geldi. Başbakan Curtin 1942de Avustralya birliklerinin Ortadoğudan çekilmesi kararını verdi ve Churchillin Birmanyanın savunulmasına katılma çağrısını geri çevirdi. General D. MacArthur önce Melbourneda, ardından Brisbanede karargâh kurdu. ABDnin Mercan Denizi Savaşandaki zaferine Avustralya Deniz Kuvvetleri de yardımcı oldu. Birçok kara savaşında da ortak harekâtlar yapıldı. Gönüllü Avustralya birlikleri Yeni Gine ve Bomeoda ABD kuvvetlerinin yanında Japonlara karşı kahramanca savaştılar.
Savaş iç siyasete de belirli bir canlılık getirdi. Sanayi seferberliği kampanyasıyla önemli ölçüde denetimi sağlayan Curtin hükümeti, 1943 seçimlerini de kolaylıkla kazandı ve savaş sırasında geliştirdiği yöntemleri savaş sonrası kalkınma için uygulamaya koyuldu.
Savaş sanayileşmeyi yeni bir düzeye çıkardı. Cephane, makine aletleri, kimyasal maddeler ve hatta uçak üretimi olağanüstü boyutlarda artarken, ana sanayi kollarında üretim 1939-40a oranla üçte bir düşüş gösterdi. Artan iş olanaklarıyla birlikte kentlerin nüfusu büyüdü. Bu arada çocuk yardımı ve az bulunan ürünlerin karneye bağlanması gibi önlemler alındı. 1918-19da 1 milyar 89 milyon, 1938-39da 1 milyar 860 milyon ABD Doları düzeyinde olan GSMH, 1942-43te 2 milyar 936 milyon ABD Dolarına ulaştı.
Eyaletler
Eyaletler federal yönetim karşısında zayıflamaya devam etmekle birlikte, bu dönemde yapılan referandumlar, Uluslar Topluluğuna daha çok yetki vermeme eğiliminin hâlâ güçlü olduğunu ortaya koydu.
Ülkenin en kalabalık, en zengin ve en çok sanayileşmiş eyaleti olan Yeni Güney Gallerde yerel düzeyde İşçi Partisi egemendi. Bunalım dönemlerinde eyalet başbakanlığı yapan J. T. Langın, kemer sıkma politikalarına karşı çıkıp sosyal hizmetlere ağırlık vermesi, eski subayların öncülük ettiği Yeni Muhafızlar örgütünün direnişiyle karşılaştı. Sonunda eyalet valisi tarafından görevden alman Lang, İşçi Partisinin federal yöneticileriyle uzun yıllar süren bir mücadeleye girişti.
Yüzyılın ilk yansındaki dinamizmine bir daha kavuşamayan Victoriada, Vatan Partisi ile İşçi Partisi arasında bir dayanışma söz konusuydu. Melbourneun ülkenin mali kalesi olma özelliğini sürdürdüğü bu dönemde, linyitten elde edilen elektrik enerjisinin Victorianın ekonomik gelişimine önemli katkısı oldu.
Federasyon sonrasında ekonomik bakımdan en çok zararı küçük eyaletler gördü. Serbest ticaret Sidney ve Melbourneun sanayideki üstünlüğünü pekiştirdi. Mali açıdan güçlükler içine giren eyaletler, federal yönetimin yardımlarına başvurmak zorunda kaldılar. Bununla birlikte Yeni Güney Galler ve Victoria ile aralarındaki uçurumu kapatmak için yoğun atılımlar da yaptılar. Queensland şeker ve sığıra, Batı Avustralya kereste ve altına, Tasmanya meyve ve hidroelektrik enerjiye bel bağladı. Büyük sıkıntılara giren Güney Avustralyada da 1930larm ortalarından sonra sanayide bir canlanma başladı.
1945 SONRASI AVUSTRALYA.
Toplumsal ve ekonomik gelişme
Bu dönemde Avustralya, önceki yıllan aşan bir değişim hızına ulaştı. Bunda özellikle orta sınıfın refah düzeyinin yükselmesi önemli bir rol oynadı. Geçmişte emekçilere özgü yaşam kalıplarının egemen olduğu toplumda tüketim eğilimi ağır basmaya başladı. 1980lere gelindiğinde ülkede nüfusun yansı kadar otomobil vardı ve ailelerin üçte ikisi ev sahibiydi. Bu oldukça özgür refah toplumunda zenginliğin uyuşturucu etkisinden yakınmalar yaygın olmakla birlikte, önceki döneme oranla bir canlanmadan söz edilebilirdi. Başkent Canberranın kamu hizmetleri, kentleşme ve kurumlar bakımından uluslararası bir düzeye ulaşması bunun en yetkin örneğini oluşturuyordu.
1960lann bolluğu kırsal kesime pek yansımadı. Gerek küçük çiftçiler, gerek büyük toprak sahipleri giderek ortadan kalkarken, halkın gözünde ulusal bir mitosa dönüşmüş olan vahşi kır ekonomideki önemini yitirmeye başladı.
Yeni Avustralyanın biçimlenmesinde, 1946-74 arasında, yönetimce özendirilen, Avrupadan kitlesel göçler de önemli rol oynadı. Üçte biri İngiliz, altıda biri İtalyan, onda biri Alman, onda biri HollandalI olan bu göçmenlerle birlikte İngiliz asıllıların geleneksel ağırlığı son buldu. Ülkenin İngiltereyle olan bağlan başka alanlarda da çözülmeye yüz tuttu. İngiliz Kraliyet Deniz Kuvvetleri, 1941-42de Avustralyayı dünyaya karşı savunan bir kalkan olmaktan çıktı. Savaş sonrasında ABD ve Japonya ile ticari ilişkiler kuruldu ve her iki ülke de Avustralyada önemli yatınmlar yaptı. İngiltereden artık anavatan olarak söz edilmemesi, Avustralyalılann yaşamında önemli bir boşluk yarattı.
1960larda daha da hızlanan maden keşiflerinin en önemlisi yeni demir yataklarıydı; bunun ardından boksit ve nikel geliyordu. Sonraki yıllarda bunlara yeni bulunan kalay, bakır, kurşun, çinko, petrol ve doğal gaz yatakları eklendi. Bu kaynakların işletilmesinde Japon sermayesi önemli rol oynadı.
Borsa oyunları gündelik yaşamın bir parçası haline geldi. Avustralya, ekonomik yatırımlar ve kârlılık açısından dünyanın ikinci sırada gelen ülkeleri arasına girdi.
Bütün bu gelişmelerde hükümetlerin rolü büyük oldu. 1949 öncesinde benimsenmiş olan her alanda devlet korumacılığı siyâseti sürdürülmekle birlikte, 1973te ithal mallan için yüzde 25lik bir gümrük indirimi yapıldı. Bir yıl sonra azgelişmiş ülkelere ayncalıklı gümrük uygulaması kararlaştınldı. Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) ve öteki örgütlere girilerek ihraç ürünleri için daha iyi satış koşullan aranmaya başladı. 1970lerde yün ve buğday başta olmak üzere ana ihraç ürünleri için pazar bulmakta çeşitli güçlükler yaşandı. Öte yandan tekelleşmeyi önleyici ya da yabancı yatınmları kısıtlayıcı yasalar etkisiz olduğundan, denizaşırı ülkelerden önemli ölçüde sermaye akını gerçekleşti. 1973te İşçi Partisi hükümetinin yabancı yatınmlara getirdiği kısıtlamalar bir yıl sonra kaldırıldı.
Çalışma yaşamında genellikle pek az sorun görülmesine karşın, 1972de petrol işçilerinin grevi sarsıcı bir etki yarattı. 1975te Arabuluculuk ve Hakemlik Komisyonunun işçilerin ücretlerini tüketici fiyatları indeksine göre ayarlama girişimi, bu uygulamayı fazla katı bulan sendikaların protesto gösterilerine ve grevlere yol açtı; uygulama 1981de yürürlükten kaldırıldı.
Bu dönemde AsyalIlara karşı tutum da değişmeye başladı. Japonya ile ilişkiler ekonomik açıdan yaşamsal bir önem kazandı. Pek çok Asyalı öğrenci üniversitelerde öğrenim görmek üzere Avustralyaya geldi. Birleşmiş Milletlerin aldığı bir karar uyarınca, 1980e değin geçen sürede Avustralyaya Çinhindinden 45 bin göçmen yerleştirildi.
Ülkedeki genel refah bütün kesimleri kapsamadığından, başta bazı göçmen işçiler ve emekliler olmak üzere nüfusun yaklaşık pnda birinin yaşam düzeyi çok düşük kaldı, tşçi Partisinin 1973-75 arasında geliştirdiği sosyal hizmetler, sorunların üstesinden gelemedi. 1970lerin sonunda bir ulusal sağlık programıyla, yoksullar için geniş kapsamlı sağlık ve tıbbi bakım olanakları sağlandı.
Yerlilerin durumu ülkenin yüzkarası olma özelliğini sürdürdü. Dünya tüy sıklet boks şampiyonu Lionel Rose ve kadınlar arası tenis şampiyonu Evonne Goolagong gibi bir avuç Yerli dışında, toplumda yer edinmiş Yerlilerin sayısı yok denecek kadar azdı.
Ülkede göreli bir istikrarın kurulmasıyla, eyaletler Canberradan direktif almaya gittikçe daha çok tepki göstermeye başladı. Batı Avustralyanın zenginleşmesi ülkenin güneydoğusunun ekonomik egemenliğini bir ölçüde azalttı.
Kültür
Savaş sonrasında resim, heykel, şiir ve romanda büyük gelişmeler görüldü. Avustralya tarihine ilişkin önemli yapıtlar yazıldı. Yapımına 1957de başlanan Sidney Opera Binası 1973te bitti. Mimarlar birbirinden görkemli özel konutlar yapmayı sürdürdüler. 1975te kurulan Avustralya Konseyi, sanatlar konusunda koruyuculuk ye danışmanlıkla görevlendirildi. 1974te İngiliz ulusal marşı God Save the Queen yerine Advance Australia Fair ulusal marş olarak kabul edildi.
Federal yönetim, savaş sonrasında olağanüstü bir gelişim gösteren üniversitelere gerekli ödenekleri ancak 1950lerin sonunda yetiştirebilir hale geldi. Artık her büyük kentin iki üç üniversitesi vardı. 1960larda yüksekokullar ile teknik okullarda öğrenim alanları genişletildi. Katoliklerin yönetimindeki özel okullara devlet yardımı yapıldı. Tıp araştırmalannda büyük ilerleme oldu. M. Burnet (1960) ve J. C. Eccles (1983) bu alandaki çalışmalarıyla Nobel Ödülü kazanan ilk AvustralyalIlar oldu. Astronomide özellikle radyo dalgaları ve röntgen ışınlarıyla çalışan dünyaca ünlü araştırmacılar yetişti.
Çağdaş Olimpiyat Oyunlarının hepsine katılan birkaç ülkeden biri olan Avustralya, 1956 Melbourne Olimpiyatlarında özellikle yüzücüleriyle dikkati çekti.
1956da başlayan televizyon yayınlarıyla birlikte bir süre unutulan radyo, transistörlü radyolarla birlikte yeni bir dinleyici kitlesi edindi. Refah düzeyinin yükselmesiyle, başta Sidney olmak üzere, bütün kentlerde kumar oynanan ve varyete gösterileri izlenen içkili gece kulüpleri yaygınlaştı.
İç siyaset
1945te J. Curtinin ölümü üzerine başbakan olan J. B. Chifley, sosyal yardım, ulusal kalkınma, üniversite bursları gibi toplumsal adalet sağlamaya yönelik konulara ağırlık verdi ve 1946 seçimlerini kolaylıkla kazandı.
Bununla birlikte İşçi Partisi Soğuk Savaş nedeniyle büyük yaralar aldı. II. Dünya Savaşı sırasında özellikle sendikalarda güç kazanan komünistlerin baskısı artarken, halk arasında İşçi Partisinin sosyalist olduğu kanısı yaygınlaştı. Chifleyin 1947de bütün bankaları devletleştirme girişimi bu kanıyı daha da güçlendirdi. Bu arada komünistlerin de etkisiyle sıklaşan grevler tedirginlikler doğurdu. 1949 seçimlerinde İşçi Partisi ağır bir yenilgiye uğradı.
1949-72 arasında ülkeyi Liberal Parti ve Vatan Partisi koalisyon hükümetleri yönetti. Birleşik Avustralya Partisinin devamı olan Liberal Partinin kurucusu R. Menzies 1966ya değin başbakanlık görevini yürüttü.
1954te Canberradaki Sovyet elçiliğinde çalışan bir casusun yaptığı itiraflar üzerine bir soruşturma komisyonu kurulması, ülkede yeni bir dalgalanmaya yol açtı. İşçi Partisi komisyonca sorguya çekilen bazı kişileri savununca, parti içindeki sağcılar ayrılarak Avustralya Demokrat İşçi Partisi ni (ADLP) kurdular (1956-57). Bu parti mecliste yalnızca birkaç sandalye kazanmakla birlikte, İşçi Partisinin iktidar şansını azalttı. Giderek radikal çizgiden uzaklaşan İşçi Partisi, muhalefette geçen uzun yılların da etkisiyle yeni bir program oluşturmakta güçlük çekti. Komünist Parti, Çin ve Sovyet yanlısı küçük hiziplâre bölündü.
1960lann ikinci yarısında iç siyaset yeni bir çalkantılı döneme girdi. Menziesin ardından başbakan olan H. Holtun bir kaza sonucu boğulması üzerine, parti içinde bu makamı ele geçirmeye yönelik entrikalar baş gösterdi. Başa geçen J. Gortonın tutarsız yönetiminin ardından görevi üstlenen W. McMahon, partisinin 1972 seçimlerinde yenilgiye uğramasını önleyemedi. İktidar bir kez daha İşçi Partisinin eline geçti.
Yeni başbakan G. Whitlamın programı ulusal sağlık hizmetleri, kentsel kalkınma ve eğitim yardımı gibi sosyal hizmetlerin yanı sıra, madencilik sanayisinde verilen teşviklerin kaldırılmasını öngörüyordu. 1973te yapılan bir referandum halkın ücret ve fiyat denetimini federal yönetime bırakmak istemediğini gösterdi. 1974te işsizlik oranının birden yükselmesi, Gueensland eyalet seçimlerinde İşçi Partisinin oy yitirmesi ve 1975teki mali skandal, hükümetin konumunu iyice sarstı.
1975te Liberal Parti başkanını değiştirdi. Yeni başkan M. Fraser, parlamentoda sandalye sayısı düşmüş olan İşçi Partisini bu zayıf anında seçimlere gitmek için zorlamaya başladı. Whitlam buna direnince, 200 yıllık Avustralya tarihinde ilk kez bir genel vali, Whitlam tarafından atanmış olan John Kerr, başbakanı görevden aldı. Aralık 1975te yapılan seçimler sonucu İşçi Partisi 30 sandalye daha kaybetti ve Liberal Parti ile Vatan Partisi koalisyon hükümeti kuruldu.
Fraser enflasyonu ve dış borçları düşürdü, ama işsizliğin üstesinden gelemedi. Bir bölünme sonucu Avustralya Demokratik Partisinin (Avustralya Demokratları) kurulmasına karşın, koalisyon hükümeti 1977 seçimlerinden sonra da iktidarda kalmayı başardı. İşçi Partisinin yönetim kademesindeki değişiklikler muhalefeti güçlendirdiyse de, Fraser 1980 genel seçimleri sonunda meclis desteği azalmış olarak başbakanlığını sürdürdü.
1982de Liberal Parti içinde önderlik bunalımı baş gösterirken enflasyon ve işsizlik oranının artması hoşnutsuzluğu artırdı. Avustralyanın en büyük şirketi Broken Hill Proprietary Co. Ltd. özellikle çelik sektöründe büyük bir bunalıma girdi. 27 yıldan beri ilk kez Victoria eyalet seçimini kazanan İşçi Partisi, Tasmanyada uzun yıllardan sonra iktidardan düştü. ABDnin nükleer denemeleri, başta Victoria olmak üzere eyaletlerde yoğun muhalefet doğurdu.
R. J. Hawkeun İşçi Partisinin başına geçmesinden sonra yapılan erken seçimde, Fraser yenilgiye uğrayınca başbakanlıktan ve parti başkanlığından çekildi. Yeni hükümeti kuran Hawke, ılımlı ve toparlayıcı bir siyaset izleyerek ilk başlarda büyük bir saygınlık kazandı. İşsizlik sorununa kalıcı çözümler getirememekle birlikte, enflasyonu önemli oranda düşürdü. 1983te yapılan erken seçimlerde oy oranı bir ölçüde düştüyse de, Temsilciler Meclisinde çoğunluğunu korudu. Sonraki yıllarda çeşitli yolsuzluklara ve nükleer denemelere karşı gelişen tepkiler ve parti içi çekişmeler Hawkeun durumunu biraz sarstı. Aralık 1991de Paul Keating hem ALPnin lideri, hem de başbakan olarak Hawkeun yerini aldı.
Dış ilişkiler
1940lardaki İşçi Partisi hükümetleri, özellikle Başbakan H. Evattın çabalarıyla, Avustralyanın uluslararası siyasette söz sahibi olması yönünde çalıştılar. Birleşmiş Milletleri destekleyen ilk ülkeler arasında yer alan Avustralya, Endonezya nın bağımsızlığını destekledi. Bu arada uluslararası konularda uzmanlaşmış bir daire oluşturmak için önemli adımlar atıldı.
1949da iktidara gelen Liberaller aynı çizgiyi izlediler. Çin Devriminin ardından ABD ile ilişkiler daha da sıklaştırıldı. Asya ülkelerine özellikle eğitim alanında yardım etmeyi amaçlayan Colombo Planı 1950de imzalandı. AvustralyalI askerler Korede BM birlikleri safında çarpıştı. Komünizme karşı bir barikat olarak Japonyanın güçlendirilmesi siyasetini destekleyen Avustralya, ANZUS ve SEATO paktları içinde yer aldı. Ülkede ABD füze üsleri kuruldu ve ABD den büyük miktarda askeri donanım alındı. Vietnama bazı askerler gönderildiyse de, bunlar 1971de geri çekildi.
1972de İşçi Partisinin başa geçmesiyle Asya ile ilişkilere daha çok önem verildi. Avustralya Çin Halk Cumhuriyetini, bir süre sonra da Kuzey Vietnamı tanıdı. Whitlam 1973te Endonezyayı ve Çini ziyaret etti. Yeni Zelandayla yakın ilişkiler kuruldu; Malezya ve Singapurdaki askeri birliklerin azaltılmasıyla Ingiltereyle olan bağlar daha da zayıfladı. Whitlam 1974te altı Güneydoğu Asya ülkesini gezdi. Aynı yılın sonunda dış ticarette Japonyadan sonra en önemli yeri tutan Ortak Pazar ülkelerine, ayrıca Yugoslavya ve Sovyetler Birliğine gitti.
Avustralya Dış Toprakları içinde yer alan Papua ile Avustralyanın BM vesayeti altında yönettiği Yeni Ginenin birleşmesiyle Aralık 1973te özerk bir devlet haline gelen Papua Yeni Gine, 1975te tam bağımsızlık elde etti.
Fraserin koalisyon hükümeti döneminde, savunma ve güvenlik ağırlıklı dış siyaset, yerini uluslararası ekonomik ve ticari ilişkileri ön plana çıkaran bir anlayışa bıraktı.
1983te başa geçen İşçi Partisi hükümeti, özellikle Ortadoğuda İsrailin desteklenmesi konusunda ABD dış siyasetine eleştiriler yöneltmeye başladı. Falkland Savaşı sırasında Güney Amerika ile ilişkilerin bozulmasını göze alarak İngilterenin yanında yer alan Avustralya, gene de askeri destek vermekten kaçındı. Doğu Timorun ilhakı ve Papua Yeni Gine ile sürtüşmeler nedeniyle ilişkilerin bozuk olduğu Endonezya ile uzlaşma çabalan sonuç vermedi. Fransanın Büyük Okyanustaki denizaşırı topraklanna bağımsızlık verilmesinin istenmesi, bu ülke ile ilişkilerin soğumasına yol açtı. Başbakan Hawkeun Vietnam ile ASEAN ülkeleri arasında arabuluculuk yapma girişimleri olumlu sonuçlar vermediği gibi, başta Tayland olmak üzere çeşitli ülkelerde tepkiler doğurdu. Yeni Zelandanın ABDnin nükleer üsler kurmasına karşı çıkması, ANZUS paktının tartışılmasını gündeme getirdi.