Diyarbakır'ın yeni Belediye (Eş) Başkanı Gültan Kışanak, bölge petrolünden ve doğal kaynaklarından "kesinlikle pay istiyoruz" demiş. (Aljazeera Türk.)
Bu dilek eminim Türkiye'de çok kişinin tüylerini diken diken etmiştir. Ne var ki Türkiye yönetimi, Irak Kürdistanı Özerk Yönetimi (IKÖY) ile anlaşıp, Erbil'in, Irak merkezi yönetimini (Bağdat'ı) hiçe sayarak özerk bölgedeki petrolün özel bir boru hattı ile Türkiye'ye nakli ve satışı için hep çok istekli davrandı.
Türk hükümeti, en büyük harcama kalemi olan enerji için ödediği miktarı (yıllık 60 milyar dolar) ve İran ile Rusya'ya olan bağımlılığını azaltmak için IKÖY'ü, bu konuda pek hazzetmediği Bağdat'tan bağımsız hareket etmesi için yüreklendirdi. Ama Bağdat sert tepki gösterdi. Mart ayından itibaren de Kerkük-Ceyhan boru hattına petrol vermeyi durdurdu. Sonra da Anayasa'ya göre ülke bütçesinin %17'si oranında bir payın IKÖY'e ödenmesini durdurdu.
Erbil, bölgesindeki petrol ve gazı ihraç edip, payını aldıktan sonra geri kalanı Bağdat'a vermek istiyor. Bu konuda Ankara'ya güveniyor. Ama Irak hükümeti buna razı değil. Kürtler'i hizaya getirmek için Bağdat, Erbil'in ulusal hazineden alacağı payı aylardır ödemiyor. Kürdistan halkı mali açıdan çok zor aylar geçirdi. En az iki ay memur maaşları verilemedi.
Bağdat buna ek olarak IKÖY'ün uluslararası bankalar aracılığıyla gerçekleşen işlemlerini de askıya aldı. Sonunda, sorunu çözmek için Türkiye, Kuzey Irak ile Türkiye'yi bağlayan ve Bağdat'ın kontrolü dışındaki petrol boru hattından akışı durdurdu. Bağdat ile ilişkilerini düzeltmek amacıyla Erbil de geçen ay Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'na günde 100 bin varil pompalayacağını ilan etti.
Özetle, Saddam sonrası federal düzende Kürtler'in bir hayli serbesti kazanmalarına rağmen, kendi bölgesindeki petrol ve gazı özgürce satıp parasına sahip çıkamayacakları görülüyor. Tersi olması Türk yönetiminin çok işine gelirdi. Hem ucuz enerji elde eder hem de Irak Kürtleri'ni ekonomik olarak kendisine bağlardı. Ama uluslararası ilişkiler aşiret (ben yaptım oldu) anlayışıyla yürümüyor. Eğer bu yöntem makbul ve makul görülürse kendi içindeki azınlıklar veya bölgesel halklar, yaşadıkları yerdeki su ve petrolden pay isteyebilirler. Nitekim istediler de...
Böyle bir karşılaştırma, zamanında Kıbrıs Türkleri için bağımsız devlet isteyen Türk hükümetine karşı, "Aynı talepte bulunan çok daha kalabalık Kürtler'e neden bu hakkı tanımıyorsunuz" diye yapılırdı. Komünist Bulgar hükümeti, ülkede yaşayan Türkler'in adlarını değiştirmeye kalktığında yine Kürtler örnek gösterilmişti. Biz her seferinde "Ama o farklı" demiştik. Haklılık hep özneldir (sübjektiftir), çıkara göre belirlenir. O zaman işimize öyle geliyordu; şimdi de öyle.
Bugün Suriye'de bir iç savaş sürüyor. Bu ülke yeniden şekillenen "yeni" Ortadoğu'nun kilit taşı olacaktı. Mimarı da biz olacaktık ve oluşacak düzeni İslami esaslar üzerinden Mısır'la birlikte yönetecektik. O nedenle komşudaki mücadeleye müdahil olduk. Ne de olsa bölgedeki en güçlü ülke bizdik ve bizim dediğimiz olacaktı.
Ama doğrudan müdahale işgal anlamına geleceği için savaşan vekiller aracılığıyla duruma müdahale ettik. Bu vekiller ne yeterince güçlü çıktı ne de güvenilir. Şimdi giderek radikalleşen bu güçleri desteklemek, hatta onlara ölümcül silahlar vermekle suçlanıyoruz.
Diğer yandan Suriye'de bölgesel çıkarları olan bizden güçlü ülkelerin stratejik niyetlerini pek tahmin edemedik. Şu anda Suriye konusunda etkisiz bir konumdayız.
Dış politika, iç politika araçları ve mantığıyla kurulup yönetilemiyor. İçeride güçlü ve popüler olan hükümetler dışarıda bir hayli güçsüz ve sevimsiz olabiliyor. "Evine git çirkin Amerikalı" sloganını az mı söyledik!
- BIST 107.015
- Altın 172,213
- Dolar 4,0658
- Euro 4,9307
- İstanbul 20 °C
- Diyarbakır 12 °C
- Ankara 8 °C
- İzmir 16 °C
- Berlin 5 °C
- İYİ Parti'den 'derin devlet' paylaşımı
- Senatodan onay aldı: ABD’nin yeni Dışişleri Bakanı Pompeo
- ABD’den Ankara’ya sert mesajlar
- Denizli'de 4,2 büyüklüğünde deprem
- Ahmet Altan, 'Cumhurbaşkanı'na hakaret' davasında beraat etti
- Mesrur Barzani: Referandum karşıtları Kürtleri savunamaz
- Davutoğlu: Tayyip Erdoğan hepimizin adayıdır
- Yıldırım: 'Abdullah Gül bir projeydi ama patladı'
- Suudi Arabistan'dan Salah'a ilginç hediye
- 'Merkez Bankası Erdoğan’a kulak asmadı'
- Suriye'ye bağış konferansında hayal kırıklığı
- Cumhuriyet davasında 15 kişiye hapis, 3 beraat, 1 tahliye
- Muhammed Salah'ın gol sevincini sansürlediler
- Rusya'dan Suriye'ye yeni füze sistemleri
- Twitter'ın ilk çeyrek geliri yüzde 21,3 arttı
Dış politikanın içe bakan yüzü
Yazarın Diğer Yazıları
- Süleymaniye İbadi'yi 'bağrına bastı'!
- Kürdistan halkı İbadi'yi protesto etti
- Kirmanşah'ta (Kasrı Şirin) deprem...
- Mam Celal son yolculuğuna uğurlandı
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- ANAR: Muhalefetin ikinci tur planı işlemezANAR Genel Müdürü İbrahim Uslu, muhalefetin cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turuna tek adayla katılması durumunda Erdoğan karşısında şans bulabileceğini söyledi.
- Demirtaş İtalyan La Stampa gazetesine konuştuHalkların Demokratik Partisi (HDP) önceki dönem Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, İtalyan La Stampa gazetesine röportaj verdi.
- Suriye Gelecek Partisi: Hiçbir partinin devamı değilizRakka'da düzenlenen bir kongrede kuruluşunu ilan eden Suriye Gelecek Partisi Eş Başkanı Hewrîn Xelef, Demokratik Birlik Partisi (PYD) ile bağlarının olmadığını ve Rojava'daki tüm Kürt partileri ile işbirliği yapmak istediklerini söyledi.
- Fransa'dan Afrin çıkışı: Uluslararası hukuk ihlal ediliyorFransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, Türkiye'nin Afrin'de uluslararası hukuku ihlal ettiğini savundu. Fransız bakan, "Türkiye savaşa savaş eklememeli" dedi.
ÖZEL MAKALE
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
- 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi ve Saîdê Kurdî" Saîdê Kurdî ve 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Mücadelesi/Şeyh Said ilişkisi noktasında resmi ideoloji eksenli kodlamalar ve bu kodlamamalardan sonra kurulan bağlantılar..."
- Kurdistan ve Arap Dünyası; Geleceğe dair (I)"Irak ve Suriye’nin bölünmesi yakınlaşırken dünya güçleri adalet adına olmasa dahi en azından istikrar adına komşu ülkelere bağımsız bir Kurdistan empoze etmek isteyecektir."
KÜLTÜR SANAT
- Dünyanın en yaşanılası şehri yine Viyana seçildiUluslararası araştırma şirketi Mercer'in her yıl yayınladığı yaşam kalitesi araştırmasında Avusturya'nın başkenti Viyana üst üste 9'uncu kez dünyanın en yaşanılası şehri seçildi.
- Devlet Tiyatroları perdelerini ücretsiz açacakDevlet Tiyatroları, 27 Mart Dünya Tiyatro Günü'nde, 30 oyun için sanatseverlerden ücret almayacak.
- Nûbihar Dergisi'nin 142. sayısı çıktıÜç ayda bir Kürtçe yayınlanan Nûbihar dergisi 142. sayısıyla okuyucularıyla buluştu.
- Oscar adayları açıklandıSinema dünyasının merakla beklediği Oscar adayları açıklandı.