Şimdiye kadar inşa edilmiş en zorlu surlardan biri olan Konstantinopolis İstanbul (Theodosius) Surları, antik ve Orta Çağ dünyasının bir mühendislik harikasıydı. İstanbul (Theodosius) Surları, MS 5. yüzyılın başlarında, İmparator II. Theodosius (bu nedenle bu adı almıştır) döneminde inşa edildikten sonra 1000 yıl boyunca asıl amacına hizmet etmiştir. Surlar, Orta Çağ boyunca Bizans İmparatorluğu'nun merkezi olan Konstantinopolis'i savunmuştur. Ancak İstanbul Surları, istilacılara karşı bir bariyerden daha fazlası olarak hizmet etmiştir. Surların heybetli varlığı "Şehirlerin Kraliçesi" Konstantinopolis'in sınırlarını çiziyordu.
Surlar aynı zamanda kentteki pek çok imparatorluk, askeri ve dini tören sırasında törensel bir amaca da sahipti. Son olarak, İstanbul surları İmparatorluğun kudretini ve uzun ömürlülüğünü temsil ediyordu. Uzun tarihleri boyunca sadece bir kez saldırıya uğramış ve duvarları aşılmıştır. Bu olay 1453 yılında Roma İmparatorluğu'nun çöküşüne yol açmıştır.
İstanbul Surları: "Şehrin" Savunucusu
Konstantinopolis'in Theodosian Surları olarak bilinen muazzam savunma duvarları, neredeyse bin yıl boyunca şehrin başarısına katkıda bulunmuştur. Kara surları neredeyse 6 kilometre boyunca uzanarak anakara askerlerinin herhangi bir ilerleme sağlamasını engellemiştir. Hendek, 8-9 metre yüksekliğindeki dış duvar ve 12 metre yüksekliğinde, neredeyse 5 metre kalınlığındaki iç duvar üçlü savunma sistemini oluşturuyordu.
Marmara Denizi'nden Haliç'e kadar uzanan surlar 90'dan fazla kule (kare, altıgen ve sekizgen) tarafından savunuluyordu. Surlarda her zaman, saldırganların üzerine ok ve mühimmat yağdırmaya hazır muhafızlar bulunurdu. Barış zamanlarında şehre, devasa ve etkileyici Altın Kapılar da dahil olmak üzere Theodosian Surları'na oyulmuş 10 kapıdan herhangi biriyle girilebiliyordu.
İstanbul Surlarının Törensel Rolü
İstanbul (Theodosian) Surları Konstantinopolis'i kara istilasına karşı korumak için inşa edilmişti, ancak aynı zamanda şehre kara yoluyla gelen herkes için Roma İmparatorluğu'nun kudretinin bir sembolü olarak hizmet ediyordu. Bu durum en çok şehrin en heybetli girişi olan Altın Kapılar'da (Porta Aurea) göze çarpıyordu. Bu görkemli yapı ilk olarak 391 yılında İmparator I. Theodosius için bir zafer takı olarak inşa edilmiştir.
Daha sonra İstanbul Surları'na dahil edilmiş ve ana cadde olan Mese'den aşağıya, Ayasofya'ya ve imparatorluk başkentinin kalbi olan Büyük Saray'a doğru ilerleyen alayların başlangıç noktası olmuştur. Bizans imparatoru ve maiyeti bir sefere çıktıklarında ya da zaferle evlerine döndüklerinde büyük bir geçit töreniyle Altın Kapı'dan geçerlerdi.
Kutsal Şehrin Kutsal Sınırı
Bin yıl önce Konstantinopolis sadece imparatorluk gücünün merkezi olmaktan çok daha fazlasıydı. Bu devasa metropol aynı zamanda bir Hristiyan hac yeri olarak da kabul ediliyordu. Konstantinopolis'in birçok dini binası ve manastırı, geniş bir eser koleksiyonu için koruma sağlıyordu. Böylece, Theodosian Surları kutsal şehir ile dışarıdaki seküler dünya arasındaki sınırı belirledi. Haçlar, hristogramlar ve monogramlar, dindar hükümdarların yıllar boyunca surlara kazıdıkları kutsal şehre bağlılık ve koruma sembolleri arasındaydı.
Caesarea'lı Eusebius'a göre, chi(X)rho(P) sembolü İmparator Büyük Konstantin'in Milvian Köprüsü Savaşı'ndaki zaferinde belirleyici faktördü. II. Theodosius döneminden itibaren Konstantinopolis'in koruyucu azizi haline gelen Meryem Ana, Theodosius Surları nedeniyle eşsiz bir öneme sahiptir. Hodegetria'da bebek İsa ile birlikte tasvir edilen Meryem Ana (Theotokos) imgesinin koruyucu güçleri olduğu düşünülür ve kuşatmalar sırasında kullanılırdı.
İmparatorluğun Son Umudu
Attila Han, Slavlar, Avarlar, Bulgarlar, Araplar ve Persler, tanrılar tarafından kutsanmış olsunlar ya da olmasınlar, İstanbul surları tarafından püskürtülmüşlerdir. Bizanslıların surları neden dış dünyaya karşı zorlu bir bariyer olarak gördükleri anlaşılabilir. Şehrin koruyucu duvarları aşılırsa, İmparatorluğun gücü açığa çıkacaktı. Dördüncü Haçlı Seferi kuvvetleri gerçekten de 1204 yılında Konstantinopolis'i ele geçirdi, ancak bunu şehrin daha güçlü kara savunması yerine Deniz Surlarını aşarak yaptılar.
Bin yıllık varoluşları boyunca bir kez, 1453'te, İstanbul (Theodosian) Surları başarıyla aşıldı. Surlarla olan ilişkisi nedeniyle bu olayın sembolik bir ağırlığı vardı. Orta Çağ sona ermiş ve onu koruyan surları aşabilen topun icadıyla Barut Çağı başlamıştır. Buna ek olarak, İstanbul Surları'nın yıkılmasıyla birlikte Konstantinopolis ve Roma İmparatorluğu da çökmüştür.
Dünya Mirası Olarak İstanbul Surları
İstanbul (Theodosian) Surları, Konstantinopolis'in Osmanlıların eline geçmesinden sonra savunma için artık gerekli değildi. Bir zamanların kudretli surları, modern silahların ateşine dayanacak şekilde inşa edilmedikleri için zamanla yıkılarak geçmiş bir dönemin kalıntısı haline gelmiştir. Theodosian Surları'nın bir kısmı bakımsız kalmış olsa da, yapı bugün hala sağlam ve kullanımdadır. UNESCO'nun dünya tarihi yerler listesinin bir parçasıdır çünkü bir zamanların büyük İmparatorluğu'nun artık yok olduğunu hatırlatmaktadır.