İspanya'da üç gün önce bir terörist salıverildi ve kıyamet koptu. Pazar günü yüzbinler, belki de milyonlar sokaklara dökülüp kararı protesto edecekler.
Serbest bırakılan terörist Bask ayrılıkçı örgütü ETA üyesi bir kadın. Adı: Ines Del Rio Prada. 55 yaşında. 1980'li yılların ortalarında bir dizi kanlı saldırıya imza attı. Uzaktan komandalı bombaları patlatıp en az 23 kişinin ölümüne, onlarcasının da yaralanmasına neden oldu. 1987'de arabasının bagajında 35 kilo patlayıcıyla yakalandı. Yargılandı. 1989 Şubat'ında toplam 3828 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
İspanyol ceza yasası bir hükümlünün cezaevinde en fazla 30 yıl tutulabileceğini öngörüyor. Ayrıca iyi hal, cezaevinde eğitimini sürdürme gibi gerekçelerle bu ceza indirilebiliyor.
23 kişinin katili Ines Del Rio Prada, ne yargılanırken, ne de cezaevi sürecinde zerrece pişmanlık ifadesinde bulundu. Buna rağmen yukarıda belirttiğim gerekçelerle ceza indiriminden yararlandı. Ve 2008 yazı başında avukatları ilgili makamlara başvurdular: "Müvekkilimizi 2 Temmuz 2008 tarihinde serbest bırakmak zorundasınız. Çünkü yasaların öngördüğü cezasını çekmiş oluyor."
İspanyol Yüksek Mahkemesi talebi inceledi. Karar: Ret! Ines Del Rio Prada 2017'den önce tahliye edilemezdi.
Çünkü, arada İspanya ceza üst limitini 30'dan 40 yıla çıkarmıştı.
Daha önemlisi, "Parot doktrini" ceza yasasına girmişti. Şöyle: Henri Parot adlı ETA üyesi yasaların öngördüğü indirimlerden yararlandığı ve cezasını doldurduğu iddiasıyla 2006'da Yüksek Mahkeme'ye başvurup tahliyesini istemişti. Mahkeme 3'e karşı 12 oyla reddetmişti. Ve gerekçesinde yeni ve önemli bir kriter getirmişti: "Bir hükümlünün iyi hal ve diğer nedenlerle ceza indirimi, toplam cezasına (30 yıl) değil, her mahkûmiyetine ayrı ayrı hesaplanır."
İşte, 23 kişinin katili Prada'nın da mahkûmiyeti bu kritere göre 2017'ye kadar uzatıldı.
Tabii dosya Prada'nın avukatları tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) götürüldü. AİHM'nin ilgili dairesi konuyu 10 Temmuz 2012'de karara bağladı: "İspanya yasada yer almayan bir ceza getirmişti. Prada'nın hemen salıverilmesi gerekiyordu. Ayrıca, mağdur hükümlüye fazla tutukluluk karşılığı 30 bin euro da tazminat ödemeliydi."
İspanyol devleti dosyanın bir de AİHM Büyük Dairesi'nde ele alınmasını istedi. Kabul edildi.
Aralarında Türkiye'nin AİHM'deki yargıcı Işıl Karakaş'ın da yer aldığı 17 yargıçlı Büyük Daire bu hafta başında kararını açıkladı: "İspanyol devletinin tezleri geçersizdi. Ines Del Rio Prada, 2 Temmuz 2008'den bu yana haksız yere cezaevinde tutuluyordu. Derhal salıverilmeliydi."
İspanya bu kez karara uymak zorunda kaldı. Çünkü bağlayıcıydı.
Ve, Ines Del Rio Prada üç gün önce serbest bırakıldı. Yine zerrece pişmanlık belirtmeden.
Onunla kalsa neyse... AİHM'nin kararı emsal oluşturduğu için Ines Del Rio Prada ile aynı koşullarda olan 40 kadar ETA üyesi de bırakılacak.
Onlarla da kalsa neyse... AİHM'nin kararı emsal oluşturduğu için 60'ı aşkın adi ama toplum için tehlikeli hükümlü de salıverilecek. Aralarında 50'den fazla genç kıza ve kadına tecavüz eden azılı mı azılı bir sapık da bulunuyor.
İşte tüm bu gelişmeler nedeniyle pazar günü İspanya'nın birçok kentinde kitleler sokağa dökülecek. "Terör Mağdurları Derneği"nin girişimiyle. Ve adaletin yara almasını protesto edip, İspanyol Hükümeti'ne AİHM kararını uygulamaması çağrısında bulunacaklar.
Peki, adalet gerçekten yara aldı mı? Adalet sadece yasalar mıdır? Yanıtını yarın aramaya çalışalım.