Bilim adamları, astronomideki daha kışkırtıcı sorulardan birini yanıtlamaya yardımcı olabilecek nadir, orta büyüklükte bir kara deliğin keşfini bildirdiler: süper kütleli muadilleri nasıl ortaya çıkıyor?
İyi bilinen iki boyutta kara delik vardır – bir ucunda, tipik olarak Güneşimizin kütlesinin üç ila on katı olan, yıldız sınıfı olarak adlandırılanlar – ve diğerinde, çoğu galaksinin merkezinde bulunan süper kütleli kara delikler. Milky Way de dahil, milyonlarca ila milyarlarca kat daha ağır.
Bilim adamları Pazartesi günü dergide, yeni tespit edilen ‘altın kuyruğu’ kara deliği – yaklaşık 55.000 güneş kütlesi – bu iki uç arasındaki kayıp bir bağlantı olabilir. Doğa Astronomi.
Şimdiye kadar, sadece bir avuç orta kütleli kara delik – 100 ila 100.000 güneş kütlesi arasında – tespit edildi ve hiçbiri tam olarak bu aralığın ortasında değil.
Kara delik, büyük bir kütleyi son derece küçük bir alana sıkıştıran göksel bir nesnedir. Yerçekimi çekimleri o kadar güçlü ki, ışık bile onlardan hiçbir şey kaçamaz.
Yıldız sınıfı kara delikler ölmekte olan bir yıldız çöktüğünde oluşur, ancak gökbilimciler daha büyük, madde yiyen canavarların başlangıç hikayesini henüz çözememiştir.
“Evrende bu kadar çok süper kütleli kara deliği nasıl elde ederiz?” Melbourne Üniversitesi’nde profesör olan ortak yazar Rachel Webster’a sordu.
Monash Üniversitesi’nde profesör olan kıdemli yazar Eric Thrane, yeni keşfedilen kara deliğin “eski bir kalıntı, ilk yıldızlar ve galaksiler oluşmadan önce yaratılmış ilkel bir kara delik olabileceğini” söyledi.
“Bu erken kara delikler, bugün galaksilerin kalbinde yaşayan süper kütleli kara deliklerin tohumları olabilir.”
Bu şekilde mi doğdunuz?
Yeni örnek, yaklaşık 8 milyar ışıkyılı uzaklıkta, erken Evren’deki yıldız patlamasından ışıktaki hafif bir sapma sayesinde dolaylı olarak gözlendi.
Webster’ın öncülüğünü yaptığı bir tekniği kullanarak, gökbilimciler kütleçekimsel merceklenme belirtileri aramak için bu gama ışını patlamalarının binlerceini analiz ettiler – ya bir yıldızın şiddetli bir şekilde çökmesi ya da iki yıldızın birleşmesinden kaynaklanan -.
Bu, bir nesne – bu durumda, ara kara delik – bir mercek görevi gördüğünde ve gökbilimcilerin aynı flaşı iki kez görmesi için Dünya’ya doğru giderken ışığın yolunu kısacık bir şekilde büktüğünde meydana gelir.
Thrane, Webster ve bir doktora adayı olan baş yazar James Paynter, ara kara deliklerinin kütlesini hassas bir şekilde ölçebildikleri halde, sadece nasıl oluştuğu konusunda spekülasyon yapabildiler.
Webster AFP’ye “Genel olarak üç olasılık var” dedi.
Mayıs 2019’da keşfedilen çok daha küçük başka bir ara kara delik için geçerli olduğu gibi, iki küçük kara deliğin birleşmesinden kaynaklanmış olabilir.
Alternatif olarak, yıldız sınıfı bir kara delik olarak doğmuş olabilir ve maddeyi ağzına çekerken yavaş yavaş birikmiş olabilir.
Webster, “Ama bu yavaş bir süreç” dedi. “Evrenin yaşı boyunca bir güneş kütlesi tohumundan süper kütleli kara delikler yetiştirmek zordur.”
Daha olası bir senaryo, keşiflerinin “bu şekilde doğmasıdır” dedi. “Bu, cevabı sağlayabilir.”
Yazarlar, yalnızca kendi galaksimizde yaklaşık 40.000 ara kara delik olduğunu düşünüyor.
Işığı bükebilen ve kara deliklerin tespit edilmesini sağlayan yerçekimi dalgaları ilk olarak Eylül 2015’te ölçüldü ve iki yıl sonra önde gelen bilim adamlarına bir fizik Nobel kazandırdı.
Albert Einstein, Evren’e ışık hızında yayıldıklarını varsayan genel görelilik teorisinde kütleçekim dalgalarını öngördü.
© Agence France-Presse
.