Zaruriyat-ı diniye ve zaruriyatın gayrısı nelerdir? Bunları tafsili ve icmali bilmek ne demektir?
Per, 5-Ağu-2010 - 00:00 tarihinde gönderildi
Değerli Kardeşimiz;
Dinin zaruri kısmı, İmanın ve İslam'ın şartları kısmıdır. Yani, Kur'an ve sünnetle sabit olan farzlar kısmıdır. Bunun gayrısı ise, Kur'an ve sünnetteki işari ve remzi manalar ile işaret edilen teferruat kısmıdır.
Teferruat kısmının tamamen bilinmesi ve ona göre tasdik edilmesi ise herkes için mümkün olmadığından veya çok zor olduğundan, icmali bir iman kafi görülmüştür. Yani, bir avam mümin: “Ben, Kur'an ve sünnetin, anlayamadığım veya bilmem mümkün olmayan tüm hak manalarını umumen ve icmalen tasdik ettim.” dese yeterlidir.
Ama zaruri kısmını teferruatı ile bilmek ve tasdik etmek, hem mümkün hem de gerçekçi bir durum olduğu için, sorumluluk yüklenmiştir. Yani farz kılınmıştır. İlm-i Kelamdaki şu hüküm, buna işaret eder: “Mukallidin imanı sahih ve caizdir. Ama elinden gelen, imana dair delilleri araştırmayı ve tahkiki terk etmesinden dolayı günahkardır.” Kur'an ve sünnetin ana ve temel meselelerini detayları ile bilmek farz, ana ve temel meselelerin dışındaki detay konuları ise umumen ve icmalen, yani, özet olarak tasdik etmek yeterlidir, anlamındadır.
Burada dikkat edilmesi gereken bir husus vardır. O da şudur: bilmek ile tasdik etmek farklı şeylerdir. Konunun asıl yerinde, “tasdik” diye geçer. Zira avam, bilmeden de tasdik edebilir. Bunu ehlisünnet mümkün ve caiz görmüşlerdir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör