Kovuk Çınlayıcılar (Rezonatörler)
Resim 1: Çeyrek-dalga iletkenlerden oluşan silindirik bir kovuk çınlayıcı
Kovuk Çınlayıcılar (Rezonatörler)
Kovuk çınlayıcılar yüksek frekanslarda bildiğimiz osilasyon devrelerine dönüşürler. Kovuk çınlayıcılar bu yüksek frekans bölgesinde dar bantlı süzgeçlerin (çok küçük kapasitanslı, çok küçük endüktanslı) gerçekleşebilmesini sağlayan gerekli kalite katsayısı Q ya sahiptir. Kovuk çınlayıcılarda ulaşılabilen kalite katsayısı Q 30.000 civarındadır.
Yandaki Resim.1 de λ /4 uzunluğunda iletken parçaların (paralel osilasyon devreleri) bir araya getirilmesiyle oluşan silindir biçiminde bir kovuk çınlayıcı görülüyor.
Çok büyük sayıda λ /4 uzunluğunda parçaların kuramsal olarak art arda eklenmesi sonucunda λ /2 çapında silindirik bir kovuk çınlayıcı oluşur. Yüksek Q katsayısı ile çok hassas frekans ayarı yapılabilir. Kovuk çınlayıcının böyle basit ve kaba yapım tarzı ilave bir avantajdır.
Kovuk çınlayıcılar tek tek osilasyon devresi olarakta kullanılırlar, bununla beraber mikrodalga enerjisi üreten klistron ve yürüyen dalga tüpleri gibi hız modülasyon tüplerinin ayrılmaz bir ana parçasını teşkil ederler.
kapma halkası
çınlayıcı
deliklerden geçiyor
Resim 2: Bir yansımalı klistronun kovuk çınlayıcısı
kapma halkası
çınlayıcı
deliklerden geçiyor
Resim 2: Bir yansımalı klistronun kovuk çınlayıcısı
Radar tekniğinde farklı biçimlere sahip çok sayıda kovuk çınlayıcı kullanılır: çoğu silindiriktir, fakat dikdörtgen- veya küre biçimli olanı, hatta kesiti bir çöreği andıran kovuk çınlayıcılarda vardır. Resim. 2 de silindirik halkalardan yapılmış bir yansımalı klistronun (reflex-klystron) kovuk çınlayıcısı görülüyor.
Rezonans frekansını özellikle iki büyüklük belirler. Birincisi ve en önemlisi boyutlardır. Genel kural: kovuk çınlayıcı küçüldükçe frekans yükselir. İkincisi biçimin etkisidir. Biçim kovuk çınlayıcının kapasitansını ve endüktansını belirler. İlave kapasitans ve endüktanslarla rezonans frekansı daha da hassas ayarlanabilir.