Son 20 yılda dünya ekonomisinde göze çarpan en önemli trend, aralarında Türkiyenin de bulunduğu pek çok gelişmekte olan ülkenin serbest piyasa ekonomisine geçişi...
Kitap Adı : ULUSLARARASI TİCARETTE TARİFE DIŞI ENGELLER
Yazar : METİN KÜLÜNK
Son 20 yılda dünya ekonomisinde göze çarpan en önemli trend, aralarında Türkiyenin de bulunduğu pek çok gelişmekte olan ülkenin serbest piyasa ekonomisine geçişi ve bunun bir yan ürünü olarak dış ticaret rejimlerini serbestleştirmeleri oldu. Sachs-Warner göstergesine göre 1985-1992 yılları arasında serbest ekonomiye sahip ülkelerin sayısı ikiye katlandı. Bunda başlıca etken Avrupa ve Asyadaki eski komünist ülkelerin dünya ekonomisine entegrasyon yönünde harekete geçmeleriydi.
Bu süreçte, özellikle 1994 yılındaki Dünya Ticaret Örgütü Uruguay Round görüşmelerinden sonra uluslararası ticaretin geliştirilmesi amacıyla gümrük tarifelerinin dünya genelinde karşılıklı olarak düşürüldüğü gözlendi. Halen ticareti sınırlayan bir engel olsa da, Dünya Ticaret Örgütü anlaşmaları gereğince 2005 yılında gümrük tarifeleri tamamen kaldırılacaktır.
Fakat bir yandan gümrük duvarları kaldırılırken, diğer yandan da ülkeler kendi üreticilerini korumak ve ithalatı engellemek için farklı bir takım tedbirlere yöneldiler. Araştırmalar, bu tür tedbirlerin 80li yıllardan itibaren arttığını göstermektedir. Ülkeler, bu tür uygulamalar ile başka ülkelerin ihracatçılarının kendi pazarlarına girişini zorlaştırmayı amaçladılar. Tarife dışı engeller de olarak ta tanımlanan bu tedbirler gümrük tarifeleri gibi görünür ve ölçülebilir olmadığı için dünya ticaretini ne ölçüde etkilediği belirgin bir şekilde ortaya konamamaktadır. Fakat bu engellerin adil olmayan uygulamalar olduğu ve dünya pazarlarında özellikle gelişmekte olan ülkelerle az gelişmiş ülkeleri olumsuz yönden etkilediği ifade edilmektedir.