Futbol gerçekten sadece 2 takımdan 11'er kişinin rakip kaleye gol atmasını amaçlayan bir spor olarak tanımlanabilir mi? Sahi nedir futbol? Salt spor dalı mı, kitlelerin afyonu mu, artık iyice endüstrileşmiş bir alan mı? İster kabul edersiniz, isterseniz etmezsiniz ancak futbol tutkunun, heyecanın son raddesine kadar yaşandığı son derece güçlü bir olgudur. Futbol savaş halindeki iki ülkenin bir günlüğüne ateşkes ilan etmesini sağlayacak kadar güçlüdür. Bir ülkede darbenin meydana gelmesine neden olacak kadar güçlüdür, milletler arasında bağları koparacak veya sağlamlaştıracak kadar güçlüdür.
Futbol Asla Sadece Futbol Değildir Britanyalı yazar Simon Kuper'in spor dünyasına kazandırdığı ilk eser. Kitap için birçok seyahat gerçekleştiren ve birçok futbol adamı ile bir araya gelen Simon Kuper Futbol Asla Sadece Futbol Değildir'de futbola farklı bir perspektiften yaklaşıyor. Bazı futbol kitapları vardır bir futbolcu, teknik adam hakkında bilgi içeren biyografik ya da otobiyografik kitaplardır bunlar. Bazıları ise futbolun tekniğini açıklar, istatistiki durumlardan bahseder. Bu kitapta ise futbolun sadece futbol olmadığını milliyet, din, ekonomi diplomasi, eksenli olarak görüyoruz.
Simon Kuper'in Futbol Adamları kitabını daha çok sevsem de bunun nedeni, kitapta geçmiş ve günümüzdeki futbolcular, teknik adamlar, futbol adamlarının kısa kısa hikayelerinin yer almasıydı. Futbol Asla Sadece Futbol Değildir ise sosyolojik bir çalışma, hattâ bir anlamda da akademik. 9 ay boyunca gezilen 22 ülkede edinilen izlenimlerin futbol-siyaset, futbol-mafya, futbol-para eksenli işlendiği bu kitap futbola bakış açınızı değiştirebilir.
Futbolu sadece galibiyet, mağlubiyet, beraberlik olarak değerlendiren kişilere durumun aslında bu kadar basit olmadığını gösteriyor Simon Kuper. Futbolla ilgilenmenin basit bir şeymiş gibi gösterilmesi durumunu kabul etmemekle birlikte, kitabı okuyan kişilerin bu gerçeği görebileceklerini de düşünüyorum. Nijerya'da yaşanan iç savaşta, Brezilya'nın Siyah İncisi Pele'yi izleyebilmek için taraflar arasında iki günlük ateşkes ilan edilmesini sağlayan bir oyun basit olabilir mi? Kesinlikle olamayacağı kanaatindeyim. İsviçre'nin zengin caddelerinde futbol oynayan bir çocukla, Nijerya'nın kumlu sokaklarında futbol oynayan çocuğun bu oyundan aynı hazzı alması bile gösteriyor futbolun ne kadar değerli olduğunu.
Simon Kuper bir dönem Almanya-Hollanda arasında yaşanan gerilimden tutun, mezhep çatışması nedeniyle sadece derbi olmaktan çıkıp daha önemli bir olay haline gelmiş Celtic-Glasgow Rangers maçlarına, oradan Berlin Duvarı nedeniyle Hertha Berlin'e hasret kalan taraftarların hikayelerine kadar daha birçok ilginç olay anlatıyor. Futbol severlere gönül rahatlığı ile tavsiye edebileceğim bir kitap Futbol Asla Sadece Futbol Değildir. Ben de tez için Futbol ve Kültür konusunu seçmiş biri olarak bu kitaptan bolca yararlanacağım.
İncelememi Fatih Terim'in sözleriyle noktalamak istiyorum: "Futbol matematiktir. Futbol istatistiktir. Futbol ekonomidir. Futbol mühendisliktir. Futbol tıptır. Futbol işletmedir. Futbol sanattır. Futbol daimi öğrenciliktir. Futbol kiminin emeği, kiminin ekmeği, kiminin eğlencesidir."