Olay yeri kanıtlarındaki DNA testi kesin kabul edilir ama her zaman böyle değildi. 30 yıl önce bu araç şüphelinin tanımlanmasında veya açığa çıkarılmasında tartışmalı olarak kabul edildi.
DNA profilleme yöntemi, bir deoksiribonükleik asit (DNA) dizisinin “retriksiyon enzimi” ile karışık bir organizmanın hücresinden çıkarıldığı ve işlendiği bir süreçtir. İşlendiğinde bir kişinin şablonu ortaya çıkar. Bireyin fiziksel özelliklerini, işlevselliğini ve kişiliğini belirleyen 23 çift kromozomun her birindeki “açıklamalar” her bir birey için tamamen benzersizdir. DNA imzası; idrar, gözyaşı ve sperm de dahil olmak üzere insan vücudunun her hücresinde kopyalanmıştır. Bu nedenle bilimsel olarak kesin bir kimlik saptamasında kullanılabilir.
1.Kaderin Cilvesi: İngiltere’de İlk Kullanım
15 yaşındaki Lynda Mann, İngiltere Narbourough’da kaçırıldı. Ertesi gün tecavüze uğramış ölü bedeni bulundu. 3 yıl sonra bir başka kadın Lynda’nınki ile benzer bir kaderle tanıştı. olayla ilgili Richard Buckland tutuklandı. Buckland yalnızca ikinci itirafı itiraf etti. Denenmemiş bir teknik uygulandı: DNA analizi ile “genetik parmak izi”. Şaşırtıcı bir şekilde Buckland’ın DNA sı iki cinayetle de eşleşmedi. Bu yüzden test tekrarlandı. Sonuç değişmedi, Buckland temize çıktı. Neden itiraf ettiğine gelince polis tarafından baskı gördüğünü iddia etti.
Yerel bölgedeki 5500 erkek test edildi. Bölgedeki erkeklerden Colin Pitchwork kendi yerine teste girmesi için bir arkadaşını ikna etti. Ancak o müfettişleri kandırmakla övünürken onu duyanlar oldu ve polise haber verildi. Yapılan test sonucu onun genetik profili her iki kadından alınan sperm örnekleriyle eşleşti ve 1987′ de DNA ile mahkum edilen ilk katil oldu.
2.ABD’ de DNA Deliline Dayanan İlk Duruşma
1987’de Florida’nın yardımcı devlet avukatı Tim Berry, DNA’nın kimlik alanında nasıl kullanılabileceğini belirlemek için adli müdür Michael Baird ile işbirliği yapmaya başladı. Orlando’ da 23 kadına tecavü eden seri tecavüzcü teröründen sonra Tommy Lee Andrews, kurbanın penceresinde kalan iki parmak izi sayesinde yakalandı. Kimlik teşhisi, kurbanlar ile teşhis amacıyla yüzleştirilmesi ve her bir olay yerinde bırakılan aynı kan grubunun test edilmesi ile yapıldı.
İki yeniden yargılama sonrasında Baird DNA kanıtını özenle işleme tsbi tutarken, Barry de zorlayıcı bir iddianame hazırladı. Son yargılamada Andrews’un suçlu olduğu DNA ile kanıtlandı. Böylece ilk kez genetik profillendirme kabul edilmiş ve DNA da yasal önceliğe sahip olmuştur.
3. OJ Simpson, Şöhret ve Talihsizlik
OJ Simpson’un eski karısının ve arkadaşının öldürülmesiyle ilgili 1995 yılındaki davası OJ’nin ‘suçsuz’ bulunmasıyla sonuçlandı. “Kanlı eldivenler” ve vücuttan geriye kalan bol miktarda kan da dahil olmak üzere olay yerinden kanıtlar toplandı. Alınan örnekler OJ’nin genetik kimliği ile şüphesiz bir biçimde eşleşti. DNA testi sadece polis suç laboratuvarında değil, sanıklar tarafından tutulan iki bağımsız laboratuvar tarafından da yapıldı. Bu haklı çıkmak için basit bir yol olarak görüldü. Daha sonra” DNA Savaşları” başladı.
Kanın nasıl toplandığı ve işlendiği ile ilgili günlerce yapılan suçlamalardan sonra savunma, numunelerin polis gözetimi altında tutulduğu sırada kirletildiğini, yanlış kullanıldığını ,değiştirildiğini ve buna bağlı diğer yanlışlıklara maruz kaldığını iddia etti. Jürinin saatlerce görüşmesinde sonra prosedürler ve süreçler hakkındaki sıkıcı, kafa karıştıran uzman görüşleri, Los Angels Emniyet Müdürlüğü’ndeki ırkçılık ve yolsuzluk iddiaları dikkatleri dağıttı. Bilimsel DNA kanıtları ise tamamen unutulmuştu.
4.Ölüm Hücresindeki Masumiyeti Keşfetmek
Illinois Valisi George Ryan, DNA testini 1998 yılında ölüm cezası alan mahkumlara uyguladı ve 25 tutuklunun 13’ü sonuçlar tarafından temize çıkarıldı. Hemen infazlar ertelendi. Elde edilen çalışmada, DNA testi ile masum insanların ölümünü önlemek için 85 yolu önerildi.
Teksas’ta Roy Criner, 16 yaşındaki bir kızın tecavüz edilmesi ve öldürülmesi nedeniyle 99 yıla kadar ikinci dereceden delillerle cezalandırıldı. Yıllar sonra, kendisine kız üzerinde bulunan genetik materyalin katkısı ile DNA testi yapılmasına razı oldu ; ancak temyiz hakimlerinin çoğunluğunun DNA kanıtının tanık ifadelerinin üzerinde bir ağırlığa sahip olacağından emin olmadığı için cezaevinde kalmaya devam etti. Bir muhabir başka bir kişiyi etkileyen ek kanıtlar bulduktan sonra, Criner nihayet serbest bırakıldı.
5. Teksas’ ta Bir Doğrulama
Ricky McGinn, 1994’te 16 yaşındaki Teksaslı bir kıza korkunç bir şekilde tecavüz edilmesi ve öldürülmesiyle yargılandı. Daha önce cinayet, tecavüz ve taciz suçlamasıyla suçlanmıştı. Arabasında bir çekiç de dahil olmak üzere kanlı deliller bulundu ve ayakkabılarının üzerindeki kan damlaları da kurbanın kanıyla eşleşti. 2000 yılında, ölüm hücresindeki yıllardan sonra Vali George W. Bush’a, kurbanın vajinasında bulunan tek bir pubik saçla DNA testi yapmak üzere bir çağrı yapıldı. Vali Bush, OJ Simpson’un avukatı Barry Scheck tarafından açılan bir dosyaya dayanılarak yürütmenin durdurulmasına izin verdi. Testler yapıldı ve katilin Ricky McGinn olduğu doğrulandı. 27 Eylül 2000 tarihinde idam edildi.