Phillips eğrisi, ismini William Phillips’ten alan tek denklemli bir ekonomik modeldir ve bir ekonomide ortaya çıkan işsizlik oranları ile buna karşılık gelen ücret artış oranları arasındaki ters ilişkiyi tanımlamaktadır. Basitçe ifade edersek, bir ekonomide azalan işsizlik (yani artan istihdam seviyeleri), daha yüksek ücret artış oranları ile ilişkili olacaktır.
Phillips Eğrisi Özellikleri
Phillips eğrisi, bir ekonomide işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkiyi gösterir. Yeni Zelandalı ekonomist AW Phillips tarafından ‘keşfinden’ bu yana, makro-ekonomik politikayı analiz etmek için önemli bir araç haline geldi.
- Phillips eğrisi, enflasyon ve işsizliğin ters bir ilişkiye sahip olduğunu belirtir. Daha yüksek enflasyon, daha düşük işsizlikle ilişkilidir ve bunun tersi de geçerlidir.
- Phillips eğrisi, 20. yüzyılda makroekonomik politikayı yönlendirmek için kullanılan bir kavramdı, ancak 1970’lerin stagflasyonu tarafından sorgulanmıştı.
- Phillips eğrisini tüketici ve işçi beklentileri ışığında anlamak, enflasyon ile işsizlik arasındaki ilişkinin uzun vadede ve hatta potansiyel olarak kısa vadede devam etmeyebileceğini göstermektedir.
Phillips Eğrisini Anlamak
Phillips eğrisinin arkasındaki mantık, bir ekonomideki işsizlik değişiminin fiyat enflasyonu üzerinde öngörülebilir bir etkiye sahip olduğunu belirtir. İşsizlik ve enflasyon arasındaki ters ilişki, Y ekseninde enflasyon ve X ekseninde işsizlik ile aşağı doğru eğimli, içbükey bir eğri olarak tasvir edilmiştir. Artan enflasyon işsizliği azaltır ve bunun tersi de geçerlidir. Alternatif olarak, işsizliğin azaltılmasına odaklanmak da enflasyonu artırır ve bunun tersi de geçerlidir.
Tarihsel Gelişimi
İşsizlik oranı ile enflasyon arasındaki ters ilişki, grafiksel olarak çizildiğinde Phillips eğrisi olarak adlandırılır. William Phillips, ilk olarak 1958’de “Birleşik Krallık’ta İşsizlik ve Para Ücret Oranlarının Değişim Oranı Arasındaki İlişki, 1861-1957” adlı makalesinde bu kavramın öncülüğünü yaptı. Bu teori şu anda dünyanın tüm büyük ekonomileri için kısa vadede geçerli kabul edilir.
Arka Plan
1945’ten sonra, mali talep yönetimi ticaret döngüsünü yönetmek için genel bir araç haline geldi. Fikir birliği, politika yapıcıların durgunluk ve işsizlikle karşı karşıya kaldıklarında toplam talebi (AD) canlandırmaları ve enflasyonu yaşarken sınırlamaları gerektiğiydi. Genelde ekonomilerin enflasyon ya da işsizlikle karşı karşıya olduğuna, ancak birlikte olmadığına inanılıyordu – ve hangisi varsa, herhangi bir zamanda hangi makro-ekonomik politika hedefinin takip edileceğini belirleyecektir. Buna ek olarak, kabul edilen bilgelik, diğerini olumsuz etkilemeden bir hedefi hedeflemenin mümkün olduğuydu. Bununla birlikte, 1958’de Phillips’in araştırmasının yayınlanmasının ardından, bu varsayımların ikisi de sorgulanmaya başlandı.
Phillips, 1860-1957 dönemi için Birleşik Krallık’taki yıllık ücret enflasyonunu ve işsizlik oranlarını analiz etti ve ardından bunları bir dağılım diyagramında çizdi. Veriler, ücret enflasyonu ve işsizlik arasında ters ve istikrarlı bir ilişki olduğunu gösteriyor gibi görünüyordu. Daha sonra iktisatçılar fiyat enflasyonunu ücret enflasyonunun yerine koydular ve Phillips eğrisi doğdu. Diğer ülkelerden ekonomistler benzer araştırmalar yaptıklarında, kendi ekonomileri için de çok benzer eğriler buldular.
Phillips Eğrisi Teorisi
Eğri, işsizlik düzeyindeki değişikliklerin fiyat enflasyonu düzeyi üzerinde doğrudan ve öngörülebilir bir etkiye sahip olduğunu öne sürdü. 1960’larda kabul edilen açıklama, mali bir teşvikin ve AD’deki (Toplam Talep Eğrisi) artışın aşağıdaki yanıt dizisini tetikleyeceğiydi:
- Devlet harcamaları büyüme yarattıkça işgücü talebindeki artış.
- İşsizliğin azalması.
- Firmaların, nominal ücretleri yükselterek daha az işçi için rekabet etmesi.
- İşçilerin nominal ücretlerde artış arayışında daha fazla pazarlık gücüne sahip olması
- Ücret maliyetlerinin artması
- Artan ücret maliyetleri ile karşı karşıya kalan firmaların, bu maliyet artışlarını daha yüksek fiyatlara aktarması.
Teori, enflasyon oranı ne kadar yüksekse işsizliğin o kadar düşük olduğunu ve bunun tersi olduğunu belirtir. Böylece, yüksek istihdam düzeyleri ancak yüksek enflasyon düzeylerinde sağlanabilir. Bir ekonomide büyümeyi teşvik etmeye yönelik politikalar, istihdamda artış ve sürekli kalkınma, büyük ölçüde Phillips eğrisinin bulgularına bağlıdır.
Bununla birlikte, Phillips eğrisinin çıkarımlarının yalnızca kısa vadede doğru olduğu bulunmuştur. Phillips eğrisi, hem enflasyon hem de işsizliğin endişe verici derecede yüksek olduğu stagflasyon durumlarını haklı çıkarmada başarısız oluyor.
Kaynaklar
- https://www.economicsonline.co.uk/Global_economics/Phillips_curve.html
- https://economictimes.indiatimes.com/definition/phillips-curve
- https://www.economicsonline.co.uk/Global_economics/Phillips_curve.html
- https://www.investopedia.com/terms/p/phillipscurve.asp
- AW Phillips, ‘The Relation between Unemployment and the Rate of Change of Money Wage Rates in the United Kingdom 1861–1957’ (1958) 25 Economica 283, referring to unemployment and the “change of money wage rates”.
(Bu içerik, Turkau'nun editöryal politikalarını, genel görüş ve ilkelerini yansıtmayabilir.)