Veganlık veya Veganizm, bazı nedenlerle hayvan kökenli gıdaları ve öteki hayvansal ürünleri kullanmayı inkar. Bazen “sıkı vejetaryenlik” diye de adlandırılır. Vegan nedir? Vegan ne demek? Kimlere vegan denir? Vegan kırmızı et yer mi? Vegan yalnızca yeşillik mi yer? İşte detaylar…
VEGAN NE SESLENMEK?
Veganlık veya Veganizm, bazı nedenlerle hayvan kökenli gıdaları ve diğer hayvansal ürünleri kullanmayı yalanlama. Bazen “sıkı vejetaryenlik” diye de adlandırılır. Vegan kişiler, hayvan kullanımı yoluyla elde edilen gıdaları, giyecekleri ve diğer bütün alt ürünleri kullanmayı reddetmektedir.
1944 yılında, The Vegan Society’nin kurucularından Donald Watson veganlığı şu şekilde tanımlıyordu: “Veganlık hayvanlar alemine dair sömürü ve zulmün tüm biçimlerini dışlamanın ve yaşamı gözetmenin yoludur. Et, balık, kümes hayvanı, yumurta, bal, hayvansal süt ve türevlerini dışlayıp ur aleminin ürünleriyle yaşamak ve iyice ya da kısmen hayvanlardan üretilen bütün ticari malların alternatiflerini göstermek şeklinde pratiğe dökülür.”
VEGANLIK NEDİR?
Veganlık, en kolay tanımıyla, hayvan kullanımını ve hayvansal herhangi bir ürünü tüketmeyi reddetmektir. Veganlar, hayvanlardan türetilen, dolayısıyla üretilmesi için hayvanların kullanıldığı yiyecek ürünlerini tüketmediği gibi, yapımında deri, kürk, kemik, jelatin, yün (koyun yünü, kaşmir, angora), ipek gibi hayvansal maddelerin kullanıldığı yiyecek dışı maddeleri de kullanmaz, giyimlerinde pamuk ve keten gibi nebati ya da akrilik gibi sentetik kumaşları kullanırlar. Hayvanlar üzerinde deneme edilen ve lanolin, propolis gibi hayvansal ürünler taşıyan kozmetik ve konut temizliği ürünleri de bunlara dahildir. Bunlara ek olarak veganlar, hayvanların kullanıldığı ziyafet biçimlerine (sirk, boğa güreşi, hayvanat bahçesi, beygir yarışı vs.) katılmaz.
Veganlığın yaygınlaşması sonucu büyük metropollerde bundan böyle sadece vegan yemekler sunan restoranlar bulunabilmekte, menülerinde bazı yemeklerin vegan olduğunu gösteren restoranların sayısı artmakta, vegan süpermarketler açılmaktadır.
TDK’DA VEGAN GEÇİYOR MU?
Türk Dil Kurumu’nda vegan kelimesi yer almamaktadır.
VEGAN KİME DENİR?
Vegan kişiler, hayvan kullanımı aracılığıyla elde edilen gıdaları, giyecekleri ve öteki bütün ast ürünleri kullanmayı reddetmektedir.
VEGANLIĞIN ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Veganlık kuramı kendi aralarında çeşitlere ayrılır bunlar; Ahlak veganlık, çevreci veganlık ve sağlık durumu amaçlı veganlık.
Ahlak veganlık, veganlığın ahlak boyutu bireylere sadece cins mensupluğu üzerinden değer tahsis etmek anlamına gelen türcülük isimli ayrımcılık biçimi ile ilgili olduğuna inanır. Hayvan teorisindeki hayvan hakları paradigması ile pragmatik yaklaşma arasındaki esas bir fark üstüne kuruludur.
Çevreci Veganlık, Çevreye olan saygısı dolayısıyla hayvan eti yememek ve hiçbir hayvansal gıda ve malzeme kullanamama durumuna denir.
Sağlık amaçlı veganlık, Hayvansal gıdaların bünyelerimize doğrusu iyi gelmediği düşüncesine olan insanların inanış biçimidir.Haberi Kaydet