Eski Başbakan Jean Chretien’e katılmış olduğu bir tv kanalında, 1968-1974’te Yerli Halklarla İlişkiler ve Şimal Kalkınma Bakanlığı yapmış olduğu hatırlatılarak, yerli ailelerin evlatlarının maruz kalmış olduğu istismar ve suiistimaller soruldu.
Chretien, yerli evlatlarının ailelerinden alınarak yatılı kilise okullarında zorla tutulmalarından, bu okullardaki {cinsel} rahatsızlık ve başka istismarlardan haberinin olmadığını kayıt etti.
Kendisi de yatılı okullarda yetişmiş
Chretien, eski yatılı mektep alanlarında devam eden, işaretsiz ve resmi kayıtlarda olmayan gömüt aramalarının ışığında bir mesuliyet alıp almadığı şeklindeki soruya, “Onlar (konut okulları) uzun zamandan beri oradaydı. O vakit {herhangi bir} suiistimalden haberdar değildik. Ben bakanken kimse hiçbir vakit bu problemden bahsetmedi. Eğitim anahtardır ve o zamanlarda mevcut sistem buydu” yanıtını verdi.
Kanada’nın yatılı mektep mirasındaki görevi amacıyla özür dileyip özür dilemeyeceğine dair suali yanıtsız bırakan Chretien, geleceğe odaklandığını ve nihayet 50 senede oldukça şeyin değiştiğini kayıt etti.
Kendisinin de 6 yaşından 21 yaşına kadar yatılı okullarda kaldığını izah eden Chretien, “Kuru fasulye ve yulaf ezmesi yedim. Yatılı mektep yaşamı oldukça zahmetlidir” dedi.
Chretien, Yerli Halklarla İlişkiler ve Şimal Kalkınma Bakanı olması sebebiyle bu okullardan mesul olarak vazife yapmıştı.
‘Yaşananları görmezden geldi’
Ayrıca uygulamanın yayınlanmasının sonrasında, CTV’ye bir izahat icra eden Yeni Demokrat Parti Mebus Charlie Angus, Fort Albany kentindeki St. Anne’s Yatılı Kilise Okulu’ndan bir öğretmenin, o vakitte Yerli İşleri Bakanı Chretien’e elle yazdığı 1968 tarihindeki bir mektubu hatırlattı.
Öğretmenin mektubunda, ‘küçüklere karşı kabahat işlendiğini, bakan olarak bir şeyler yapması gerekliliğini’ yazdığını bildiren Angus, “Jean Chretien, bu çağrıya katiyen yanıt vermedi ve yaşananları görmezden geldi” dedi.
Mebus Angus açıklamasında şu görüşleri dile getirdi: “Chretien’in o mektubu okuduğunu ve ‘bir şeyler yapmalıyım’ diye düşündüğünü hayal edin. Kaç çocuk kurtarılabilirdi? Zira o vakitler en fena suçlardan bazıları işleniyordu. Bu nedenden dolayı, Jean Chretien amacıyla bugün rolünü aklamaya çalışmak oldukça çirkin. Zira insanların ona ulaştığını ve doğru olanı yapması amacıyla ona yalvardıklarını biliyordu ve o, onları görmezden geldi.”
Binlerce çocuk yatılı kilise okullarında istismara uğradı
Kanada tarihinin en büyük çocuk istismarının yaşandığı yer olarak sayılan Yatılı Kilise Okullarının ilki, 1880’lerin başlangıcında açıldı ve sonuncusu da 1997 senesinde kapatıldı.
150 {binden fazla} yerli çocuğun ailelerinden zorla alınarak yerleştirildiği kiliselere ilişkin yatılı okullarda, bu evlatların büyük kısmı rahip, rahibe ve başka öğretmenler doğrultusundan fizyolojik, {cinsel} ve ruhsal sertlik ile istismara uğradı.
Ülkede 2010’da kurulan Hakikat ve Uzlaşma Komisyonunun kayıtlarına geride bıraktığımız istismarların yanı sıra birtakım evlatların üstünde tıbbi deneyler yapıldığı da tespit edildi.
Kanada federal hükümeti, binlerce çocuğun açlık, soğuk ve hastalık neticesi yaşamını kaybetmiş olduğu yatılı kilise okullarında yaşananlar amacıyla {mağdurlardan} adeta özür dilemişti.