Yiyecekleri yerel ve mevsiminde tüketmek oldukça faydalı. Besin değeri yüksek, uygun fiyatlı ve lezzetli sebze ve meyveler, yılın tüm dönemlerinde bulunamıyor. Bu yüzden yüzyıllardır kullanılan birçok yöntem var. En sık kullandığımız bazı basit yöntemleri sıralayalım; nasıl yapıldığına değil nasıl çalıştığına daha yakından bakalım istedik. İşte yiyecek saklamanın 4 basit yolu:
Mayalama (Fermantasyon)
Mayalama, esasında bir oksijensiz solunum. İlk olarak çürüme gibi algılansa da, aslında bir biyo-dönüşüm olarak görülebilir. Genellikle ekmek yapımında kullanılan mayalama işlemine siyah çay, boza, sirke, zeytin ve yoğurt gibi şeyleri de borçluyuz aslında.
- Kendi turşunuz için kendi sirkenizi yapın
Üzümleri sapları ile birlikte iyice yıkadıktan sonra, bir bidona (tercihen cam) koyup, üzerine 3 litre suyu ekleyin. Üstüne bir tülbent örtüp bırakın. Yaklaşık 10 gün sonra, üzümler pişmiş olacaktır. Elinizle yoğurup, ezin. Tülbentle örtüp beklemeye bırakın. 1 ay kadar sonra şeker şerbeti, 1 yemek kaşığı kaya tuzu ve ekşimiş reçel, pekmez gibi şeyleri içine ekleyerek, iyice karıştırıp, üzerini bir tülbentle örtüp, serin bir yerde bırakın. Yaklaşık 1 ay sonra sirke kullanılabilir hale gelecektir. Sirkeyi ne kadar uzun süre bekletirseniz, o kadar lezzetli olur.
Turşu kurma
Yiyeceğin bozulmasında etkili olan organizmalar, sirkeli ortamda barınamazlar. Bu yüzden turşu gibi ekşi yiyeceklerin saklanma süresi daha uzundur.
- Dekoratif bir turşu için
Turşucuların vitrinleri çok güzel değil mi? Hepimizin mutfakları ve balkonları da neden bu vitrinler kadar güzel olmasın? Hem dekoratif hem de kış aylarında sofralarınızı süsleyebilecek bir tarif için: 5 litrelik bir kavanozun içine 1 su bardağı tuz, 2 su bardağı sirke ekleyin ve 3 su bardağı su koyun. Tuz tamamen eriyene kadar karıştırın. Acurları keyfinize göre doğrayın, havuçları soyup dilimleyin, domatesleri dörde bölün ve lahanaları iri parçalara ayırın. Sarımsakları soyup dereotundan bir tutam ayırın. Sırasıyla domates, lahana, havuç, salatalık, süs biberi ve dereotunu yerleştirin. Her sebze arasına da sarımsakları serpin. Sonra üzerinde boşluk kalmayacak kadar su doldurun ve kavanozun kapağını sıkıca kapatın. Birkaç kavanoz yapıp yan yana (güneş ışığının direkt vurmadığı bir yere) koyun, bakın ne güzel gözüküyorlar!
Kurutma
Kurutarak yiyecek saklama, en eski yöntemlerden biri. Besindeki nem oranının azaltılmasıyla, mikroorganizmaların üremesi yavaşlatılıyor. Böylece kurutmaya en elverişli olarak elma, armut, vişne, erik, kayısı, üzüm ve dut; bamya, biber, fasulye, patlıcan ve kabak gibi yiyeceklerin yenebilecek durumda uzun süre kalması sağlanıyor.
- Fırında domates kurutma
Küçük ve etli domatesleri ikiye bölüp çekirdeklerini çıkarın. Fırının ızgarasına dizip 60-70 derecelik fırında 6-7 saat kurutun. Soğuduktan sonra kavanozlara koyup kuru bir yerde saklayın.
Konserve
Yiyecekleri kaynatarak içindeki mikroorganizmaları, toksin ve enzimleri yok edip bozucu ve zararlı etkilerin ortadan kaldırılmasına dayanıyor konserve işlemi. Ancak konserveleri uygun koşullarda, sızıntı ve taşma olmadan saklamak gerekiyor. Kimi zaman yetersiz ısı da mikroorganizmaların canlı kalmasına sebep oluyor. Konserveyi her zaman kaynatarak hazırlamak da şart değil. Peki kaynatmadan konserve nasıl hazırlanır?
- Müthiş menemenler için biber ve domates konservesi
Tencereye biraz sıvı yağ koyun ve küçük doğradığınız biberleri içine atın. Biraz sararttıktan sonra, doğranmış domatesleri ve tuzunu ilave edin. Kızarmaya başladıktan yaklaşık 10-15 dakika sonra temiz kavanozlara boşluk kalmayacak şekilde doldurun. Kavanozların ağzını yıpranmamış kapaklar ile sıkıca kapatın ve hemen kuru bir yere koyup ters çevirin. İyice soğuyana kadar o şekilde bırakın. Kapakların ortası içe çökmüş olmalı. Daha sonra düz olarak yerleştirebilirsiniz.