Hava şartlarının, insanların sağlıklarını etkilediğini söylediklerini duymuşsunuzdur. Mesela anneannelerimizin 'dizlerim ağrıyor' deyişi, yağmur yağacağına ya da soğuk havanın yolda olduğuna işarettir. Ancak hava olayları ya da havadaki değişikler, sağlığımızı ne derece etkilemektedir?
Bir süredir, Alpler'deki insanlar özellikle baş ağrısı sorunlarını Foehn ya da bildiğimiz adıyla Fön rüzgarı olarak bilinen dağ rüzgarına atfediyorlar. Topluluk, Fön rüzgarlarının oldukça ilginç özellikleri olan özel bir rüzgar olduğunu iddia etmekte.
İsviçre Meteoroloji Dairesi'nden (MeteoSwiss) Ludwig Z'graggen, "Foehn, çok güçlü bir rüzgar" diyor. Saatte 150 km hızla esebilen bu rüzgarın aynı zamanda oldukça sıcak olduğunu belirten Z'graggen, "Bu rüzgar sayesinde, kış ortasında vadilerde sıcaklığın 20 dereceye ulaştığını görebiliriz." diye ekliyor.
"Dağ buzullarından esen bu kuru ve sıcak rüzgar, Alplerin güney taraflarında nemli hava biriktiğinde ortaya çıkıyor. Dağlara ulaştığında alçalıyor ve alçalırken havayı ısıtıyor." diyen Berne Üniversitesi'den İklim Araştırmacısı ve Foehn Uzmanı Peter Stucki, "Rüzgar dağlara ulaştıktan sonra giderek hızlanıyor ve kuruyor; biz buna eğimli rüzgar fırtınası ya da rüzgaraltı sıcak hava akışı diyoruz." diyerek rüzgarın anatomisini açıklamaya çalışıyor.
Ancak bu gerçekten özel bir şey mi? "Bu bizim İsviçre peynirimiz gibi" diyor Bay Stucki ve devam ediyor, "Diğerlerinin nasıl ki kasırgaları, tufanları varsa biz de Foehn'e sahibiz."
İsviçre halkı ise, rüzgarın ruh halleri ve sağlıkları üzerinde etkileri olduğunu iddia etmekte. Geçtiğimiz günlerde bir radyo programına bağlanarak, halsizlik ve baş ağrısı semptomlarına sahipken; rüzgar kendini gösterdince enerji dolduğunu ve ağrılarından kurtulduğunu ifade eden bir dinleyici, tartışmaları başlatan kişi oldu. Halk arasında, onun gibi rüzgarın olumlu etkileri olduğunu söyleyen de var, olumsuz etkileri olduğunu söyleyen de. İsviçreli eczacılar, sık sık Foehn'le ilgili kendilerinden yardım isteyen hastaların varlıklarından söz etmekte. "Foehn baş ağrısı, gerçekten bir sorun olabilir." diyen Berne'lü eczacı Daniel Wechsler, "Hava ve sağlık problemleri arasında bir bağlantı olduğunu düşünüyorum." diyor. Nöroloji uzmanı ve İsviçre Baş ağrısı Derneği başkanı Dr. Andreas Gantenbein ise, pek çok hastanın Foehn'in etkilerinden şikayetçi olduğunu ve endişelerin ciddiye alınması gerektiğini ifade ediyor.
Açıkçası Berne Üniversitesi doktorları da halk gibi ikiye ayrılmış durumdalar. Bazıları iddiaların asılsız olduğunu, bilimsel bir dayanaklarının bulunmadığını ifade etseler de diğerleri halka kulak verilmesi gerektiğini, Foehn rüzgarlarının halkın sağlığında etkileri olabileceğini iddia etmekteler. Umarız kısa zamanda konuyla ilgili uzmanlar bir birliğe varabilirler.