Broker, bir yatırımcı ile menkul kıymetler borsası arasında aracı görevi gören bir kişi ya da firmaya denir. Broker kelimesinin anlamı Türkçe'ye komisyoncu olarak geçmektedir. Menkul kıymet borsaları yalnızca o borsaya üye olan bireylerden veya firmalardan gelen emirleri kabul ettiğinden, bireysel tüccarlar ve yatırımcılar borsa üyelerinin hizmetlerine ihtiyaç duymaktadırlar.
Brokerlar bu hizmeti sağlamakta, komisyonları, ücretleri ya da borsayı tarafından ödenmesi gibi çeşitli şekillerde telafi etmektedirler. Bu uzman kişiler müşteri siparişlerini yerine getirmenin yanı sıra, yatırımcılara araştırma, yatırım planları ve piyasa istihbaratı sağlayabilmektedir. Ayrıca, yüksek net değerli müşterilere özel çözümler sunan özel bir müşteri teklifine erişim gibi, aracı kurumlarının sunduğu diğer finansal ürün ve hizmetleri çapraz satabilmektedirler.
Broker Nedir?
Mali açıdan Broker tanımı, bir müşteri adına finansal yatırımlar satın alan, satan ve bunun için bir ücret talep edip, düzenleyenuzman kişilerdir. Müşteriler bireysel yatırımcılar ya da şirketler olabilmektedir. Alınan veya satılan finansal araçlar, hisse senetleri, türevler , tahviller ve bunun gibi hisseler dahil olmak üzere birçok biçimde olabilmektedir. Bir Broker tek başına çalışabilmektedir. Ayrıca genellikle bir aracı kurumun parçasıda olabilmektedir. Brokerler sadece finansal piyasalarda değil, aynı zamanda gayrimenkul, emtia ve hatta sanat, antika pazarlarında da iş yapmaktadırlar.
"Broker" kelimesinin en eski etimolojisi biraz tartışmalı olsa da bir perakendeci veya seyyar satıcıyı ifade eden Anglo-Norman Fransızcası "brocour" kelimesinden türemiştir. Ayrıca kelime İngilizce olarak kullanılmaktadır. Kaydedilen ilk yarı organize borsacılık örnekleri, MÖ 2. yüzyılda Jül Sezar zamanında Roma'da meydana gelmiştir. Yaklaşık 600 yıl sonra, Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra borsacılık da onunla birlikte ortadan kalkmıştır. Yani, bu süreç Rönesans gelene kadar devam etmiştir. Bu sadece sanatta, bilim ve edebiyatta bir rönesans olmamakla beraber aynı zamanda finans alanında da geçerli olmuştur. Bugünün İtalya'sındaki Venedik, Floransa ve Cenova gibi ticaret şehirleri devlet tahvilleri ticareti yapmaya başlamıştır. Aynı zamanlarda Kuzey Avrupa'da, risk çeşitlendirme aracı olarak madenlerde ve gemilerde hisse senedi ticareti örnekleri bulunmaktadır. Dünyanın en eski, hala işleyen borsası Londra'da yer almaktadır. Londra Menkul Kıymetler Borsası (LSE), kökleri 1698'de “Jonathan's Coffee Shop” a dayanmaktadır. Bu rönesans dönemi Starbucks'ta, ellerinde para ve zaman olan zengin müşteri bir şeyler alıp satar ve bilgi paylaşırdı. Jonathan's'ta 75 yıldan sonra, komisyoncular daha sonra bilinecekleri gibi kaynakları bir araya toplamışlar ve LSE olacak bir bina inşa etmişlerdir. 1801'de LSE, tamamen düzenlenmiş bir borsa haline gelmiştir ve 1923'te, aracılık ticaretinin kuruluşa tamamen girdiğinin kanıtı olarak, İngiliz Monarşisinden kendi Armasını almıştır.
Broker, başka bir taraf adına finansal işlemler düzenleyen ve yürüten bağımsız bir kişi veya şirkettir. Bunu hisse senetleri, forex, emlak danışmanlığı ve sigorta dahil olmak üzere bir dizi farklı varlık sınıfında yapabilirler. Bir komisyoncu, normal olarak yürütülecek emir için bir komisyon almaktadır. Bazı Brokerler size piyasa verilerini sağlayacak ve satın almak veya satmak istediğiniz ürünler hakkında size tavsiyelerde bulunmaktadırlar. Broker, bir müşteri için aracı olarak hareket ettiğinde ve müşteriden hizmetleri için bir komisyon aldığında bir firmanın rolüne de atıfta bulunabilmektedir. İndirim komisyoncuları, bir müşteri adına alım satım gerçekleştirirler, ancak genellikle yatırım tavsiyesi sağlamamaktadırlar. Tam hizmet veren Brokerler, uygulama hizmetlerinin yanı sıra özel yatırım danışmanlığı ve çözümleri de sunmaktadırlar. Böylelikle müşteri ilişkileri yönetimi ele alınarak işlerini kolaylaştırabilmektedirler.
Broker Ne İş Yapar?
Brokerler, her bir tarafa menkul kıymetler ve ödemeler sunarak, aynı zamanda gerekli tüm defter tutma ve vergiyle ilgili belgelerle ilgilenerek alım satımları halletmektedirler. Çoğu durumda, bir aracı kurumdan geçmek, bireyler için yatırıma başlamanın en kolay ve en erişilebilir yolu olmaktadır. Broker ile iş birliği yapmanın birçok artıları da bulunmaktadır. İnternetin büyüsü sayesinde dakikalar içinde bir aracı kurum hesabına kaydolabilir ve hesabınıza para geçer geçmez hisse senedi alım satımına başlayabilirsiniz. Bu, bir Broker istihdam etmenin bir yatırım yolculuğuna mümkün olan en kısa sürede başlamanın en kolay yollarından biri olduğu anlamına gelir.
Broker aracılığıyla alım satım yaptığınızda, vergi amacıyla faiz kazançlarınızın kaydını tutmak gibi sıkıcı ayak işlerinin çoğunu sizin için halletmektedir. Gittiğiniz aracı kurum düzeyine bağlı olarak, portföyünüzden en iyi şekilde yararlanmanıza yardımcı olabilecek profesyonel finansal danışmanlık ve diğer danışmanlık hizmetlerine de erişebilirsiniz. Varlık satın alma ve satma becerisinin yanı sıra, tam hizmet veren bir aracılık hesabı, mümkün olan en iyi yatırım kararlarını vermenize yardımcı olmak için insan finans planlamacılarının tavsiyelerini ve portföy yönetimini de içerebilmektedir. Birçok yatırım seçeneği, işlemlerinizi müzakere etmenizi veya bir Broker aracılığıyla alıp satmanızı gerektirmektedir. Bu işinde uzmanlaşmış kişiler, aslında siz ve yatırım dünyası arasında bir aracı olarak tanımlanmaktadırlar. Sigorta, emlak, araç satışı vb. işlerde Brokerler yer almaktadır.
Bu kişilerin temel amacı, üretici tarafında miktarlarla oynayarak müşterilerine uygun fiyatlar sunmaktır. Brokerler, siparişleri alma ve iletme, takas, finansal ürünlerin teslimi veya sadece müşterilerin hesaplarını koruma ve yönetme gibi çeşitli görevleri yerine getirebilmektedirler. Bu meslekte uzmanlaşmış kişiler Borsa Uzmanı görevini de yapabilmektedirler.
Broker Maaşları
Brokerler birçok sektörde yaygın olarak yer almaktadır. Çoğu durumda, genellikle satıcıyı temsil etmektedirler. Örneğin, lisanslı emlak komisyoncuları satılık mülklerin reklamını yapabilir ve bunları potansiyel alıcılara gösterebilir. Ayrıca mülklerin piyasa değerini belirlerler ve müşterilerine teklifler, diğer ilgili konularda tavsiyelerde bulunurlar. Çoğu Broker satıcılar adına çalışsa da, bazıları alıcıyı temsil etmektedirler. Aracıları kullanmanın en büyük avantajı, pazarlarını iyi bilmeleridir. Başka bir deyişle, onlar bu konularda oldukça uzmandırlar. Brokerlerin ayrıca muhtemel hesaplarla ilişkileri bulunmaktadır. Kiminle konuşacaklarını, ne yapacaklarını ve hepsinden önemlisi bunu nasıl iyi yapacaklarını bilmektedirler. Bir Broker, mümkün olan en geniş alıcı tabanına ulaşmak için gerekli kaynaklara ve araçlara da sahiptir. Potansiyel satın almayı destekleyecek gelir için bu potansiyel alıcıları tasarlamaktadırlar.
Bu yüzden Brokerlerin yaptıkları işleri göz önüne aldığımızda oldukça kafa yordukları görülmektedir. Borsa gibi menkul kıymetlerde çalışan Broker maaş ücretleri 10000 TL civarındadır. Sigorta için çalışan Broker maaş ücretleri ise 4000 TL olarak belirlenmiştir. Bu maaşlar her firma ve şirkete göre farklılıklar göstermektedir. 2021 yılı verilerine göre Broker en yüksek maaşı 10.100 TL, en düşük 3.300 TL, ortalama maaş miktarı ise 5.880 TL olarak hesaplanmaktadır.
Broker Nasıl Olunur?
Broker olabilmek için genellikle Ekonomi bölümlerine yönelmek ve lisans olarak üniversiteyi tamamlamak gerekmektedir. Lisans derecesinde mezun olduktan sonra BİST'in verdiği eğitimleri almak ve sonucunda başarılı olmak lazımdır. Başka bölümlerden mezun olan öğrenciler de gerekli Broker eğitimlerini aldıktan sonra bu işi yapabilmektedirler. Bu işi Broker olarak yapabilmenin tek noktası BİST eğitimlerine katılmaktır. Broker Belgesi ya da Broker sertifikasını aldıktan sonra ilgili alanlara iş başvurusu yapabilirsiniz.
Broker Kime Denir?
Brokerler, bireylerin bir borsa piyasasında hisse senedi gibi menkul kıymetler alıp satmalarını sağlayan kişiler ya da şirketlerdir. Bu işi yapan uzman kişiler hem alıcılar hem de satıcılar için bir nimet görevi görmektedir. Her bir tarafın varlık satın alacak veya satacak varlıklara sahip olmasını sağlayıp, danışmanlık hizmeti de vermektedirler.
Broker Olan Kişilerin Çalıştığı Alanlar Nelerdir?
Brokerler gerekli eğitimi alıp, başarılı olduktan sonra iş hayatına atılabilmektedirler. Bir Broker, sigorta, borsa, forex, emlak, gemi yükü, dış ticaret ve iç ticareti ilgilendiren alanlarda çalışabilmektedirler. Ayrıca emlakçılık gibi sektörlerde de kolaylıkla iş bulabilmektedirler.
Broker Türleri Nelerdir?
Dört ana Broker türü bulunmaktadır. Sırası ile hisse senedi komisyoncusu, forex komisyoncusu, tam hizmet komisyoncusu ve indirim komisyoncusu olarak ayrılmaktadır. Bu türlerin hepsi sizinle, başka bir taraf arasında kolaylaştırıcı olarak hareket ederken, birbirlerinden farklı şekilde çalışmaktadırlar.