Giorgio Piola'nın teknik F1 analizleri
Ufak değişiklikler, Mercedes'in sihirli düğmede sorun yaşamasını nasıl engelleyebilir?
Lewis Hamilton'ın Azerbaycan GP'de son iki tur kala yaşadığı sorun, şampiyon pilotun yaptığı nadir hatalardan birisiydi. Mercedes, Bakü'de yeniden startta yaşanan sorundan ders çıkarılabileceğini düşünüyor.
Bakü'de Max Verstappen'in kazasının ardından kırmızı bayrakla durdurulan yarış, son 2 tur için gridden yeniden startla başlatılmıştı. Yeniden startta ikinci olan Hamilton, ilk viraja liderlik için iç taraftan girmeye çalıştı ancak "sihirli düğme" açık kaldığı için duramadı ve ön tekerlekleri kilitleyerek kaçış alanına çıktı.
Hamilton'ın yaşadığı sorunun "sihirli düğme" kaynaklı olduğu ortaya çıktı. Hamilton, düğmeye yanlışlıkla basmış olsa da, Mercedes de sorumluluğu üstlendi ve aracın bu tür hatalara müsade etmemesi gerektiğini söyledi.
Mercedes'in teknoloji direktörü Mike Elliott, yarıştan sonraki videoda yaptığı açıklamada, "Lewis çok az hata yapar, bu özellik onu diğer pilotlardan ayırıyor."
"Ona hata yapmanın çok daha zor olduğu bir araç vermeye çalışmak bizim görevimiz. Bu konuda payımıza düşeni yapmalı, nasıl geliştirebileceğimize bakmalıyız. Sıradaki yarış için bunu yapacağız." demişti.
Bu hafta sonu gerçekleştirilecek Fransa GP'de çözüm çok basit bir şekilde yazılımla ya da sihirli düğme üzerine bir koruyucu ekleyerek bulunabilir. Ancak Hamilton'ın direksiyonu tutuş pozisyonunu da değiştirmesi gerekebilir.
Hamilton'ın yarış startlarında çok belirgin bir direksiyon tutuş şekli var. İngiliz pilot genelde sağ eliyle debriyajı kontrol ederken sol eliyle direksiyonun sol üstünü tutuyor.
Photo by: Giorgio Piola
Fren ayarı için kullanılan sihirli düğme, direksiyonun sol üst arkasında yer aldığı için, Hamilton'ın parmakları bu yüzden o düğmeye çok yakın oluyor. Hamilton'ın Bakü'deki ikinci startta yanlışlıkla o düğmeye basması bu şekilde olmuş olabilir.
Elliott, "Harika bir start aldı. Perez'in yanına geldi ve ilk viraj için pozisyonlarını korumaya çalışırken, Lewis sihirli düğmeye bastı ve ne yazık ki bunu yaptığını hissetmedi." dedi.
Bakü'deki hata, sihirli düğmeyle alakalı ilk görünür hataydı. Takımlar çok uzun zamandır bu sistemi kullanıyorlar, yani bu yeni bir şey değil.
Hamilton 2019'dan beri aynı direksiyon tasarımını kullanıyor. Bu tasarımda eskiye nazaran tek kollu debriyaj yer alıyor.
Hamilton'ın direksiyonu üst köşeden tutması ise, yeni pedal yerleşimi ile alakalı bir durum. FIA, birkaç sene önce kavrama noktasıyla alakalı işaretleri ortadan kaldırmıştı. Hamilton, debriyajı daha iyi hissetmek için bu şekilde kalkış yapıyor.
Mercedes W12 steering wheel, rear view
Photo by: Mark Sutton / Motorsport Images
Valtteri Bottas ise kısa pedal tasarımını korudu. Bu, startta iki pedaldan istediğini kullanabileceği manasına geliyor.
Peki fren sihri nedir?
Fren sihri, pilotların fren dengesini normalde seçebileceklerinden çok daha hızlı bir şekilde öne aktarmaya yarayan bir sistemin adı.
Pilotlar normalde yaklaştıkları virajlara göre fren dengesini % 50 ya da 60 öne aktarabiliyorlar. Bunu yaparken fren dengesi düğmelerine basıp çevirmeli düğmeleri kullandıkları farklı prosedürleri uyguluyorlar.
Bu arada yazılım, MGU-K tarafından ne kadar enerji geri kazanıldığına bağlı olarak, geleneksel frenler tarafından aracın arkasında tamamlanan fren kuvveti miktarını koordine ediyor.
Mercedes W12 steering wheel detail
Photo by: Mercedes AMG
Sihirli düğmeye basıldığında ise, fren dengesi bir anda neredeyse tamamen ön tarafa kayıyor. Yani Hamilton o düğmeye basarak kazarak fren dengesini % 90 civarında ne aktarmış oldu. Bu yüzden ön frenleri kilitleyip duramadı ve ilk virajda dışarı çıkmak zorunda kaldı.
Fren sihri, pilotların genelde ön lastikleri kısa sürede ısıtması için kullanılan bir çözüm. Bu sistem sayesinde pilotlar formasyon turunda lastiklerini hızlı bir şekilde hazırlıyorlar.
Frenler tarafından üretilen ısı, fren kampanası yoluyla janta aktarılır ve sonuç olarak lastiğin sıcaklığını arttırır.
Bu, takımların fren tertibatını aerodinamik bir yardımcı olarak kullanması ve hava akımının bir bölümünün frenleri atlaması nedeniyle açıkça karmaşık bir hal alıyor.
Ancak fren sihri devreye sokulduğunda, formasyon turunda lastik sıcaklığını arttırmak için gerekenden daha fazla sıcaklık aktarılmış oluyor. Hamilton Azerbaycan'da ikinci start öncesinde bunu yaptı, bu yüzden start öncesinde gridde beklerken frenlerden dumanlar yükseliyordu.
Pilotlar direksiyonda ihtiyaç duydukları her türlü bilgiye sahipler. Bunlardan birisi de her bir lastik için ısı verileri. Pilotlar lastiklerini istedikleri sıcaklığa getirmek için pist üstünde zigzaglar çizme, geleneksel frenleri ya da fren sihrini kullanma gibi farklı yollar kullanıyorlar.
Budkowski: "Takımlar lastik basınçlarıyla oynadıysa, durum oldukça endişe verici"
Bottas: "Kimse bana seneye Mercedes'te olmayacağımı söylemedi"