Arkeologlar, Palenque bölgesinde Mayalar tarafından incelikle oyulmuş, en az 1.100 yıllık olduğu düşünülen bir burun süsü keşfetti.
Güney Meksika şehri Palenque’deki arkeologlar, eski cenaze geleneklerine ışık tutan, insan kemiğinden yapılmış ve karmaşık biçimde oyulmuş bir Maya burun süsü buldu.
6 cm uzunluğunda ve 5 cm genişliğinde olan kavisli eserin, rahipler tarafından, yıldırım, bereket ve bollukla ilişkilendirilen Maya tanrısı K’awiil’i temsil ettikleri törenler sırasında giyildiğine inanılıyor.
Kazıları yürüten Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) müdürü Arnoldo González Cruz, bunun aynı zamanda Mayaların sanatsal duyarlılığının da önemli bir örneği olduğunu söylüyor.
Söz konusu eser, ayak bileği eklemini oluşturmaya yardımcı olan distal kaval kemiğinin bir parçasından yapılmış. Ayrıca üzerinde tanrılar ve atalarla olan törensel iletişimi simgeleyen gravürlere sahip.
Ortadaki figür, profilden bir başlık ve boncuklu bir kolye takmış olarak gösterilen ve kolunda “karanlık” anlamına gelen Maya glifi bulunan bir Maya adamını tasvir ediyor. Ona bir kafatası eşlik ediyor ve Maya cenaze sahnelerinde yaygın bir simge olan bir paket taşıyor.
INAH ekibi bu nesneyi, İspanyol öncesi kentin ve Unesco Dünya Mirası listesinde yer alan Palenque Ulusal Parkı’nın merkezinde yer alan özenli bir kompleks olan Palenque Sarayı’nda koruma çalışması yaparken buldu.
Kemik, arkeologların ritüel bir kalıntı olduğuna inandıkları bir yere gömülmüştü ve bir yapının tamamlanmasının anısına MS 600 ile MS 850 yılları arasında defnedildi. Yanında tohumlar, küçük hayvanların kemikleri, obsidyen bıçaklar ve büyük kömür parçaları yerleştirildi.
Kusursuzca oyulmuş süs, takıldığında burun köprüsüne oturacak ve alından burnun ucuna kadar sürekli bir çizgi oluşturacaktı. González Cruz, bunun muhtemelen, genellikle mısır başağının kişileştirilmesi olarak tasvir edilen K’awiil’in uzun kafasını yansıtma girişimi olduğunu söylüyor.
Bu, arkeologların Palenque’te bulduğu türünün ilk burun süsü olsa da, bu süsü takan figürlerin sanatsal tasvirleri bölgenin başka yerlerinde de görülüyor. Örneğin bu tür bir burun süsü, Kral Pakal’ın Palenque’deki mezar odasındaki lahitinin kapağına oyulmuştu; aynı zamanda kral ve annesini tasvir eden oval bir tablette de yer alıyor.
The Art Newspaper. 31 Ağustos 2023.