.
Siddharta (Hermann Hesse)
İnsanın kendi benliğini, kendi gerçeğini bıkıp usanmadan arayışını "Siddharta" karakteri ekseninde işlerken Hesse, ölüm korkusu ve baba-oğul çatışması temalarından güç alarak, neredeyse kusursuz bir eser duygusu yaşatıyor okura.
Brahman oğlu Siddharta kendi gerçeğine ulaşmak için babasına kırmızı bayrak açar ve dostu Govinda'yla yola koyulur, yoksul yaşamı seçen çileci Samanalar'a katılır, sonra Buddha ile yolları kesişir. Yüce Buddha ile karşılaşması Govinda ile ilk kez yollarını ayırır. Keşfi öğretiye yeğleyen Siddharta kendi yolunda ilerler ve bambaşka bir yaşamın içinde bulur kendini.
Hesse eserinde toplumsal normları ve insanın genelgeçer düşünüş ve davranış kalıplarını sorguluyor ve bunları kolayca yerle bir ediveriyor. Yaşayarak bilmenin, keşfetmenin kuru bilgi ve öğreti karşısındaki ezici üstünlüğünü gösteriyor okura.
Siddharta'nın "kötü huyların en aptalcası" olarak nitelendirdiği "açgözlülük" konusunda yaşadığı ikilem insanın aklına ister istemez "ruhundaki açgözlülükle insan nasıl başeder?" sorusunu getiriyor. Bir Samana (çileci) olarak yokluk içinde ve sonrasında uzun yıllar tüccar Kamaswami'nin yanında bolluk ve zenginlik içinde yaşayan Siddharta kuşkusuz kendi yanıtını bulmuştur. Sözkonusu sorunun muhatabı Sigmund Freud olsaydı, sanırım sorunun kendi kendini yanıtladığını aç-gözlülüğün yani aç-lığın tok-lukla giderilebileceğini söylerdi. Freud'un yaklaşımına katılmamak elde değil, çünkü çilecilik dönemindeki yokluğun ve engellenmişliğin etkisiyle Siddharta'nın ruhunda eşcinsel eğilimlerin filizlendiğini dostu Govinda ile ilgili gördüğü rüyadan tahmin edebiliyoruz. Neyse ki, sonradan yaşamına giren güzel yosma Kamala sayesinde Siddharta cinsel dürtülerini doyuma ulaştırma şansı buluyor.
Hesse'nin eserinde örtük ya da açık olarak baba figürünün yoğun şekilde işlendiğini görüyoruz. Yaşamın ilk yıllarında çocuğun babasını neredeyse tanrı gibi algıladığını dikkate alırsak, bu durum sürpriz sayılmaz. Biyolojik ve gerçek babasına başkaldırarak yola koyulan Siddharta'nın, bir baba figürü (kayıkçı Vasudeva) ile kendi gerçekliğine ulaştığını görürüz. Her erkeğin kendini gerçekleştirmesinin ön koşulunun babadan kopma ya da babaya başkaldırma olduğunu Hesse bize anımsatıyor. Diğer yandan, oğluyla ilk kez o 11 yaşındayken karşılaşan Siddharta'nın yaşadığı oldukça yoğun babalık duygusu şaşırtıcı. Babalık duygusunun bu kadar çabuk kök salmadığını biliriz. Babasından koptuktan sonra onunla tekrar görüşmeyen ve akıbetini bilmeyen Siddharta'nın, oğluyla karşılaştıktan sonra, babasıyla ilgili yaşadığı gizli suçluluk duygusunun aktive olduğunu ve oğluna yönelik aşırı ilgi ve kaygısının bu suçluluk duygusundan beslendiğini söyleyebiliriz.
Günümüzde insan davranışını korkular yönlendirir. Bu korkuların en büyüğü de ölüm korkusudur. Siddharta'nın kendi gerçeğini, kendi benliğini arayışı ölüm korkusuyla başetme çabası olarak değerlendirilebilir mi? İlk bakışta zorlama bir bağlantı gibi görünse de, Siddharta'nın nehirde yaşamına son verme kararı aldıktan ve ölümle yüzleştikten sonra "korkusuz bir çocuğa" dönüşüvermesi bu yönde yorumlanabilir. Hesse'nin eserinin iliklerine kadar işlemiş olan "her yaşamdaki yok edilmezlik", "her andaki sonsuzluk" ve benzeri temaların yanında, veda ederken baba-tanrı Vasudeva'nın "ormanların içinde yaşayacağım, birlik ve bütünlüğe katılacağım" sonsözü ölüm korkusunun sonsuzluk inancına dönüştürüldüğünü gösteriyor.
Bir soru-yanıtla yazımızı sonlandıralım:
-Mükemmellik nedir?
-Ölüm korkusunu yenebilmektir.
İbrahim Ateş
30.1.2009
Beğenin
.
Sitemizde yer alan döküman ve yazılar uzman üyelerimiz tarafından hazırlanmış ve pek çoğu bilimsel düzeyde yapılmış çalışmalar olduğundan güvenilir mahiyette eserlerdir. Bununla birlikte TavsiyeEdiyorum.com sitesi ve çalışma sahipleri, yazıların içerdiği bilgilerin güvenilirliği veya güncelliği konusunda hukuki bir güvence vermezler. Sitemizde yayınlanan yazılar bilgi amaçlı kaleme alınmış ve profesyonellere yönelik olarak
hazırlanmıştır. Site ziyaretçilerimizin o meslekle ilgili bir uzmanla görüşmeden, yazı içindeki bilgileri kendi başlarına kullanmamaları gerekmektedir. Yazıların telif hakkı tamamen yazarlarına aittir, eserler sahiplerinin muvaffakatı olmadan hiçbir suretle çoğaltılamaz, başka bir
yerde kullanılamaz, kopyala yapıştır yöntemiyle başka mecralara aktarılamaz. Sitemizde yer alan herhangi bir yazı başkasına ait telif haklarını ihlal ediyor, intihal içeriyor veya yazarın mensubu bulunduğu mesleğin meslek için etik kurallarına aykırılıklar taşıyorsa, yazının kaldırılabilmesi için site yönetimimize bilgi verilmelidir
.