İçindekiler
Srebrenitsa Neden Ziyaret Edilmeli ?
Srebrenitsa katliamı, Holokost’tan bu yana Avrupa’nın en büyük toplu katliamıydı. Boşnaklar yas tutup saygılarını yerine getiriyor. Etkinlik Bosna tarihinin önemli bir bölümünü oluşturuyor ve asla unutulmaması gerektiği düşünülüyor. Ziyaretçiler, Potocari’deki köyden birkaç kilometre uzaklıktaki Srebrenitsa-Potocari Soykırım Anıtı ve Mezarlığı’na gidebilirler. Ayrıca yakındaki Bratunac’taki Sırp kurbanlarına adanmış anıtları da ziyaret edebilirsiniz.
1990’ların Bosna Savaşı’nın korkularını ve gerçeklerini öğrenmek istiyorsanız, Srebrenitsa’yı ziyaret etmeniz gerekiyor. Özellikle katliam sırasında hayatta kalanlardan yaşanılanları duyduğunuzda üzücü ve duygusal bir deneyimle karşı karşıya kalabiliyorsunuz. Farkındalık yaratmak ve bu tür yerlere tanıklık etmek, gelecekteki vahşetleri önleyecektir.
Srebrenitsa’da ne oldu?
Srebrenitsa, Bosna Hersek sınırındadır, Sırp sınırına yaklaşık 10 kilometre (10 mil) mesafededir. Savaş başladığında Sırp Cumhuriyeti’nin Ordusundaki Bosnalı Sırpların amacı, Belgrad ve Yugoslavya ile birleşmek üzere sınırlarına yakın geniş bir alanı güvence altına almaktı. Bazıları Srebrenitsa ‘da bir katliam gerçekleştiğini söylüyor. Bazıları ise soykırım diyor. Ve dünyanın dört bir yanındaki insanlar, saldırıyı sürdüren Bosna da dahil olmak üzere devam eden savaş suçluları davalarıyla olayı hatırlıyor.
Yirmi yıldan uzun bir süre sonra durum hala gergin ve çözülebilmiş değil. Boşnaklar (Bosnalı Müslümanlar) saldırının provoke edilmediğini ve masum sivillerin hedef alındığını; Sırplar, ordularının yakındaki Sırp köylerine yapılan saldırılara karşı misilleme yaptıklarını söylemektedirler. Hangi açıdan bakarsanız bakın, 8.000 Boşnak katledildi ve 10.000 kişi ise evlerinden Temmuz 1995’te ayrılmak zorunda kaldı.
Srebrenitsa’ya Nasıl Gidilir ? Srebrenitsa’da Nereler Gezilmelidir?
Öncelikle, Srebrenitsa’da anıtı ziyaret etmenin ve saygı göstermenin dışında yapacak çok şeyin olmadığını bilmek önemlidir. Ziyaret etmek isterseniz Saraybosna’dan bir tur atın ya da toplu taşıma araçlarını kullanarak ziyaret edebilirsiniz. Saraybosna Funky Tours, kişi başına 60 € (67,24 $) karşılığında Saraybosna’dan Srebrenitsa’ya günlük geziler düzenlemektedir. Tur sabah 8’de başlıyor anıtlar ve Srebrenitsa geziliyor ve akşam Saraybosna’ya geri dönüyorsunuz. Bilgili bir rehber olayları açıklar, Memorial Center’da hayatta kalanları tanıtır ve Bosna Savaşı hakkında bilgi vermektedir.
Bazılarımız turizm olamadan kişisel olarak ziyaret etmek isteyebiliriz, bu mümkün ancak biraz sabır gerektirir. Otobüsler düzenli bir şekilde çalışmayabilir ve Saraybosna’daki otobüs istasyonundan en son bilgileri sormak çok önemlidir. Birden fazla otobüse binmeniz gerekebilir. Bir günlük seyahate çıkmak zaman alabilir ve Srebrenitsa’da çok az zaman geçirmenizi sağlar. Srebrenitsa’dan Belgrad’a seyahat etmek de mümkün planlarınız arasına bunu da dahil edebilirsiniz.
Srebrenitsa Anıtı
Mezarlığın ana girişinin sağında, yeraltı sergi odasının küçük ama çok hareketli bir fotoğraf seçkisi (büyük ölçekte büyütülmüş) sergilendiği küçük bir sıra dışı bina var. Kalıcı bir sergi olduğu da söylenemez, mevsimlik olarak açılıp kapatılmaktadır.
Yolun karşısında küçük bir hatıralık stant var – ancak stanttaki hatıraların neredeyse tamamı Boşnakça. Hatıra stantlarının arkasında, birçok kurbanın sığınmaya çalıştığı söylenen eski araba aküsü fabrikası yatıyor. Bu binaya genellikle mezarlıkta cenaze töreninden önce yeni cenazelerin tabutları konulmaktadır. Fabrikanın hemen güneyinde, Hollanda koruma kuvvetlerinin Müslüman nüfusu ve mültecileri koruyamadığı eski BM binasını görebiliyorsunuz ve şimdi ise terk edilmiş durumda. Ancak sahip olunan fabrika binalarından biri Anma Odasına dönüştürülmüştür (“salon” daha fazla). Maalesef erişim kısıtlı normalde sadece gruplar için açık.
Anıt salonu tek başına büyüklüğü ile ziyaretçileri etkisi altında bırakıyor. Köşede oturmakta olan birkaç makine tezgahının bulunduğu çok büyük, çoğunlukla boş bir fabrika binası. Sol duvar boyunca, Boşnakça ve İngilizcede birçok metin panelinin yanı sıra haritalar, çizelgeler ve fotoğraflar Srebrenitsa soykırımı hakkında bilgi veriyor. Salonun ortasında, iki siyah kare yapı, sırasıyla video sinema ve diğer ekranları içeriyor.
Koruma altında bulunan dolaplar, genellikle katliam kurbanlarında bulunan veya aile üyeleri tarafından bağışlanan alyanslar, tespihler veya günlükler gibi bireysel eserlerden oluşuyor. Bunlara ilgili kişilerin bireysel hikayeleri eşlik eder. Bu tür kişisel hikayelerin yaklaşık 20 tanesi temsil edilmektedir.