Vejeteryan Külkedisi’nin Düşündürdükleri -1-
Ezgi Burgan
“YETER” dedim. Ve geldi “Yeter Perisi”. Üç yıldır aynı evi paylaştığım sevgilimden ayrıldım. Uzun zaman sonra şimdi yeniden yalnız yaşamam gerekecek. Soğukkanlı anlattığıma bakmayın. Salya sümük ağlama seansımı az önce tamamladım ve son bir haftada Nunila Lopez ve Myriam Cameros’un beni güçlendiren Vejetaryen Külkedisi-2- isimli kitaplarını tahminimce on iki kez okuduktan sonra bu yazıyı yazacak güce ancak kavuştum.
Kendisi vejetaryen olduğu halde, “âşık olduğu” prense her gün keklik pişirmek zorunda olan bir külkedisinin özgürleşme öyküsü bu. “Yıllarca birlikte yaşadıktan sonra prenslerin seni kurtaramayacağını anlarsın. Ne kamyon şoförleri ne şarkıcılar ne de bakkallar…” diyor kitapta. Hayret, kendi yaşamım söz konusu olmadan önce bu sözü nasıl da “bildiğimi” sanıyordum. Bir prensle birlikte yaşarken ne kolaymış bu sözü söylemek. Şimdi evde, tek başıma oturmuş bu yazıyı yazarken, zor bir sürecin içinde olduğumu fakat aynı zamanda kendime bir adım daha yaklaştığımı görüyorum. Zaten kitap da hemen uyarıyor beni: “Prensleri terk etmek o kadar zordur ki bazen onları bırakabilmek için iki ya da üç prens daha eskitmek gerekir.” Neyse ki Vejetaryen Külkedisi öyle yapmadan sorunu aşıyor. (Öyle de yapabilirdi tabii ama sanırım bu çok daha yorucu olurdu. Umarım ben de çok yorulmadan bunu başarabilirim.)
Devamını Oku…
Demet Bolat
Marksist kuram dahil olmak üzere tüm modernist kuramlar, kapitalizmin kendisinden önceki sistemleri yok edeceğini ve tüm toplumların doğrusal bir ilerleme çizgisinde yürüyeceğini öngörmüştü. Maria Mies, Ataerki ve Birikim kitabında güçlü analizleri ve berrak anlatımıyla bu öngörüyü eleştirerek kapitalizm öncesi üretim biçimlerinin ve kadın emeği sömürüsünün, ilk oluşum süreçlerinden günümüze dek kapitalizmin temelini oluşturduğunu söylüyor. Mies, kapitalist sermaye birikim sürecinin, kadın emeği sömürülmeden ilerlemeyeceğini belirterek, içinde yaşadığımız sistemi kapitalist ataerki olarak tanımlıyor. Bu tahlili yapabilmek için Avrupa ve erkek işçi merkezli bir analizden ziyade dünyanın “geri kalanına” ve kadın emeğine odaklanacağını ise en baştan belirtiyor.
Devamını Oku…
Asena Günal
Kapitalizme dair analizlerde, alternatif olanlarında bile, kadınlar ve sömürgeler sistematik olarak dışarıda bırakılır. Mies vd.’nin çalışmasının çıkış noktasını, bu dışarıda bırakma oluşturuyor. Farklı Üçüncü Dünya örnekleri üzerinden, bu iki grubu resme dahil edip, yeni bir sosyal teori oluşturmayı amaçlayan yazarlar, sadece Üçüncü Dünya da uzun yıllar süren deneyim ve gözlemlerinin değil, Avrupa’da kadın mücadelesinin içinde yer almalarının da kadın sorunuyla sömürge sorunu arasındaki sistematik ilişkiyi algılamalarına yaradığını belirtiyorlar. Temel amaçları, kapitalizmin yalnızca ücretli emek ve sermaye arasındaki ilişkiden ibaret olmadığını göstermek. Kapitalist sömürüdeki katmanları şu şekilde ayırıyorlar : kapitalistler, ücretli işçiler (çoğunlukla beyaz ve erkek) ve (çoğunlukla kadın) ücretsiz işçiler ev kadınları ile (kadın ve erkek) sömürgelerdeki geçim aracı üreticileri.
Devamını Oku…