Ceza Uyarlama Davası
Ceza Uyarlama Davası,Davanın reddine ilişkin kararlarda resen temyiz ilkesi geçerli olamayacağından, mahkumiyet hükmünde değişiklik yapılmasına yer olmadığına dair hükmün de kendiliğinden temyiz incelemesine tabi olması olanaklı değildir. Bu itibarla, Ceza Uyarlama Davası isteminin reddine ilişkin kararın temyizen incelenebilmesi için, temyiz yasa yoluna başvuru hak ve yetkisi bulunanlarca süresinde açılmış bir temyiz davasının varlığı gerekmektedir.
Uyarlama istemine konu teşkil eden ilk hükmün resen temyiz kapsamında bulunan ağır hapis cezasına ilişkin olması, istek ve süre koşullarına uygun bir temyiz davası açılması zorunluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.
Ceza Uyarlama Davası Nasıl Olur
765 sayılı yasaya göre, aynı fiilden dolayı, her ne suretle olursa olsun, tekrar yargılanması gereken hükümlünün sonraki mahkumiyeti öncekinden daha hafif bir cezayı gerektiriyorsa, zamanaşımı süresi de sonraki hüküm ile tertip olunacak cezaya göre hesap edilecektir. 03.06.1942 tarih ve 36/15 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bu hesaplama, maddede öngörülen cezanın üst sınırına göre yapılacaktır.
Maddede, her ne suretle olursa olsun tekrar yargılama yapılmasından söz edilmesi karşısında, yargılamanın iadesinde olduğu gibi, mahkumiyet hükmünde değişiklik yargılamasında da uygulanacağı açıktır. Mahkumiyet hükmünde değişiklik yargılamasında yeni yasanın lehe sonuç doğurduğu saptandığında, sonraki yasaya göre uygulama yapılması, aksi saptandığında ise, önceki hükümde değişikliğe yer olmadığına, başka bir deyişle uyarlama davasının reddine karar verilmesi gerekir.
Esasen, sadece hükmün kesinleşmesinden önceki yargılama giderlerinden sorumlu bulunan ve sınırlı ve zorunlu bir yargılama faaliyeti olan mahkumiyet hükmünde değişiklik yargılaması sırasında yapılan yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacak olan hükümlüden kesinleşme öncesindeki yargılama giderlerinin tahsil edilebilmesi bakımından, uyarlama yargılamasında verilen yeni kararda, bu sorumluluğun saptanması ve kesinleşen önceki hükümdeki yargılama giderlerinin, infazda doğabilecek kuşku ve duraksamaları gidermek üzere, uyarlama hükmünde de aynen gösterilmesi gerekir.
Mahkumiyet hükmünde değişiklik yargılamasının yapılabilmesi için, önceki yasa uyarınca verilen mahkumiyet hükmünün 1 Haziran 2005 tarihinden önce kesinleşmiş bulunması, yargılama ihtiyacının da yeni ceza yasasının yürürlüğe girmesi nedeniyle doğmuş bulunması gereklidir. Yeni ceza yasası dışında ceza normu içeren başka bir yasanın yürürlüğe girmesi nedeniyle yapılacak uyarlama yargılamasının 5275 sayılı yasaya göre gerçekleştirilip sonuçlandırılmasının gerekir.
Ayrıca, bu suretle verilecek kararlar, itiraz yasa yoluna tabidir. Kesinleşmiş mahkumiyet hükmünde değişiklik yargılaması, infaza ilişkin bir yargılama faaliyeti olup, bu yargılama faaliyeti sonunda verilen hükümler bakımından cezayı aleyhe değiştirmeme ilkesinin uygulanamaz.
Mahkumiyet hükmünde değişiklik yapılması, kısaca uyarlama yargılaması gerçekleştirilirken, herhangi bir inceleme ve araştırma yapılması, kanıt toplanması veya takdir hakkının öncekinden farklı biçimde ve yasada öngörülen alt sınırın üzerinde ceza tayin edilerek kullanılması söz konusu ise ya da cezanın kişiselleştirilmesine ilişkin bir hükmün uygulanması olanağı sonraki yasa ile doğmuşsa, yasa koyucunun derhal uygulanabilirlik kavramıyla amaçladığının dışında kalan bu hallerde, yargılamanın duruşmalı yapılması zorunludur.
Mahkumiyet hükmünde değişiklik yargılamasına ilişkin hükmün hükümlüye tebliğ işleminin tamamlanması zorunludur. Yasa ve yönteme uygun olarak yapılmış bir tebligat bulunmadığından, aleyhine yasa yararına bozma yoluna başvurulabilecek kesinleşmiş bir hükümden sözetmek de olanaksızdır. Mahkumiyet hükmünde değişiklik yargılamasında, hükümden sonra yürürlüğe giren yasanın daha lehe sonuç doğurduğunun saptanması nedeniyle suçla ilgili olarak kurulacak yeni hükümde, suç eşyasının müsaderesi veya iadesi ile yargılama giderleri gibi hususların da karar altına alınması gerekir. (YCGK. Ceza Genel Kurulu 2006/10-11E. 2006/12 K.)