Dermoid kist doğumda görülen bir büyümedir. Saç, sıvı, diş veya cilt üzerinde veya deride bulunabilen deri bezleri gibi yapıları içerir. Dermoid kistler yavaş büyür. Genellikle yüzde, kafatasının içinde, belde ve yumurtalıklarda görülürler. Yüzdeki yüzeyel dermoid kistler genellikle komplikasyonsuz çıkarılabilir. Daha nadir bulunan dermoid kistlerin çıkarılması için özel teknikler ve eğitim gereklidir. Bu nadir dermoid kistler dört ana alanda görülür:
Beyindeki dermoid kistler: Dermoid kistler çok nadiren burada ortaya çıkar. Bir sinir cerrahı sorunlara neden oluyorsa kisti çıkarmaya ihtiyaç duyabilir.
Burun sinüslerinde dermoid kistler: Bunlar da çok nadirdir. Burada bulunan dermoid kistler için her yıl yalnızca birkaç vaka rapor edilmektedir. Bu kistlerin çıkarılması son derece karmaşıktır.
Yumurtalık dermoid kistleri: Bu büyüme, üreme yıllarında bir kadında ortaya çıkabilir. Burkulma, enfeksiyon, yırtılma ve kansere neden olabilirler. Bu dermoid kistler ya konvansiyonel cerrahi ya da laparoskopi (karın ya da pelvise girmek için küçük kesikler ve özel olarak tasarlanmış araçlar kullanan cerrahi) ile çıkarılabilir.
Omurgada dermoid kistleri: Deride derin bir çukurda ve dar bir bağlantı olan bir sinüs yolu, genellikle bu çok nadir kistleri deri yüzeyine bağlar. Bu tür dermoid kistler enfekte olabilir. Nadir durumlarda alınırlar ancak sonuç genellikle mükemmeldir.
Yumurtalık Dermoid Kisti Nedir?
Teknik olarak olgun kistik yapı olarak bilinen dermoid kistler, iyi huylu tümörlerdir ya da erkeklerde ve kadınlarda ortaya çıkan büyümelerdir. Bu büyümeler saç, kan, yağ, kemik, diş, tırnak, göz, kıkırdak, sebum ve tiroid dokusu ceplerinden oluşabilir. Bazı dermoid kistler, bir kişi bir embriyo olarak gelişirken ortaya çıkar ve doğumda görülür, örneğin göz, yüz, beyin ya da bel üzerinde görülen kistler oluşturabilirler. Bazen bir kazadan sonra dermoid kist gelişebilir. Yumurtalık dermoid kistleri bir kadının üreme yıllarında yumurtalıklarda gelişir. Bu yazıda yumurtalık dermoid kistleri üzerinde duracağız.
Dermoid Kist Semptomları Nelerdir?
Yumurtalık dermoid kistleri, kalın bir deriyle kaplanan doku kapsülleridir. Bir veya her iki yumurtalık üzerinde büyüyebilir ve genellikle saç, tırnak, diş, göz ve sebum bezleri içerirler. Çoğu semptomlara neden olmaz, ancak tümör büyürse komplikasyonlara neden olabilir. Muhtemel komplikasyonlar şunları içerir:
-
- Karın ağrısı
-
- Anormal vajinal kanama
-
- Kistin mesaneye baskı yapması halinde idrar yapmada zorluklar
-
- Bulantı, bazen kusma eşlik eder
-
- Ağrılı cinsel ilişki
-
- Uyluklarda ve alt sırtta sürekli can sıkıcı ağrı
-
- Açıklanamayan kilo artışı: Bazı kadınlar, kiloya bağlı karın şişkinliğinin 6 aylık hamile görünümüne kadar vardığını rapor ediyorlar
Yumurtalık dermoid kisti nadiren tıbbi bir acil durum yaratır. Bu şekilde olma ihtimali olan tek zaman, yumurtalık burkulmasının gerçekleştiği zamandır. Yumurtalık torsiyonu yani yumurtalık burkulması, sık görülen jinekolojik cerrahi acil durumdur ve akut jinekolojik şikayetlerin yaklaşık % 3’ünü oluşturur. Kistlerin yumurtalıkları baskı altına alacak ya da bükebilecek kadar büyüdüğü zamanda oluşur. Bu yumurtalık kan akışını tehlikeye atar ve ani ve ciddi kusma, ateş ve ağrıya kabızlık veya ishal eşlik edebilir. Bu gibi durumlarda, doktorun birinci önceliği ektopik gebelik ve apandisit gibi olası diğer nedenleri ortadan kaldırmak olacaktır. Gebelik yumurtalık torsiyonu riskini 5 kat artırdığından gebelik testi yapılacaktır.
Dermoid Kistin Nedenleri Nelerdir?
Yumurtalık dermoid kistler dönüşebilen hücrelerden gelişirler. Bunlar bazen ‘ana hücreler’ olarak adlandırılır çünkü her türlü vücut dokusuna dönüşme yeteneğine sahiptir ve aslında tüm insan üretiminde rol oynarlar.. Bu hücrelerin, üreme yıllarında kadınlarda aşırı uyarılmasının, kistlerin büyümesine neden olduğu görülmektedir. Neden böyle olduğu net değildir, ancak hormon düzeylerine, özellikle de östrojen varlığına bağlı olması muhtemeldir. Polikistik over sendromu ve endometriyozis tanısı alan kadınlarda daha sık görülürler.
Dermoid Kistler Nasıl Teşhis Edilirler?
Kistlerin çoğu asemptomatik bulunur yani hiçbir belirti göstermezler. Rutin bir pelvik muayene sırasında veya hamilelik gibi başka bir nedenle ultrason taraması yapılırken keşfedilmeleri daha olasıdır. Mevcut kistlerin tipini, yerini, boyutunu ve miktarını belirlemek için abdominal veya transvajinal ultrason uygulanacaktır. Kadınların büyük çoğunluğu sadece bir dermoid kist geliştirir.
Dermoid Kist Tedavisi Nedir?
Her ne kadar çoğu durumda yumurtalık dermoid kistleri zararsız olsa da, cerrahi olarak çıkartılmaları hala en iyi uygulamadır. Eğer yumurtalık tedavisi yapılmazsa burkulma gelişebilir, bu da yumurtalıklara kan akışını kısıtlayabilir ve sonunda doğurganlık problemlerine neden olabilir. Acil bir duruma neden olan bir kist kopmaz ise cerrahi genellikle isteğe bağlıdır. En yaygın prosedür, laparoskopik cerrahi olup, bunların arasında farklı tipler bulunmaktadır. Bir çalışmada, yumurtalık dermoid kistleri olan kadınların % 57’sinde sistektomi, % 36’sında toplam oofrektomi, % 6’sında kısmi ooforektomi ve kalan kısmında laparoskopi yardımlı vajinal histerektomi yapıldığı bulunmuştur.
Sistektomi
Kisti çıkarmak için bir sistektomi, bir laparoskop veya ışıklı tüp kullanılarak göbek düğmesinin altında küçük cerrahi kesi yolu açılmasıyla gerçekleştirilebilir. Tercih edilen genel seçim budur çünkü yumurtalıklar bozulmadan ayrılır, böylece doğurganlık etkilenmez. Laparoskopi, doku örneklerinin biyopsisi için tanısal amaçlı da kullanılabilir ve genellikle kistleri, endometriyozu ve uterin fibroidlerini teşhis etmek için kullanılır. Küçük bir yara izi bırakır ve iyileşme süresi açık cerrahiden daha kısadır. Dermoid kistlerin yüzde 2’si kanserlidir ve daha yaşlı kadınlarda görülme olasılığı daha yüksektir. Tümör kanserli ise, pelvik organların daha net bir görünümünü verdiği için laparotomi yapılabilir (daha büyük bir abdominal insizyon gerektirir).
Laparoskopik Yardımlı Vajinal Histerektomi
Bu prosedür bir laparoskop yardımıyla vajinadan uterusun (histerektomi) alınmasını içerir. Geleneksel olarak histerektomi, büyük bir abdominal kesi ile gerçekleştirilir, ancak bu, komplikasyon riski ve iyileşme süresinin daha uzun olması demektir. Artık çocuk sahibi olmak istemeyen, yumurtalık kistleri, fibroidler, endometriozis ve pelvik enfeksiyonlar konusunda ısrarcı bir geçmişe sahip olan kadınlara histerektomi önerilebilir.
Belirtiler Olmazsa Ameliyata İhtiyaç Var mıdır?
Genellikle problemlere neden olmasa da dermoid kist çıkarılması önerilir. Bunun nedeni, büyümeye ve karında muhtemel ölümcül bir enfeksiyon olan peritonit oluşturmaya devam edebilmesidir. Buna ek olarak bir kistin kopması riski vardır, bu da tıbbi bir acil duruma neden olur. Doğum yaşındaki kadınların dermoid kistleri aldırmaları önerilir çünkü gebelikte yırtılma riskleri artar.