Amino Asitlerin Etkileri Nasıldır?
Amino asitler proteinlerin yapı taşlarıdır. Hücrelerin, kaslarımızın ve dokularımızın büyük bir kısmı amino asitlerden oluşur. Amino asitler, hücreleri yapılandırmak da dahil olmak üzere birçok önemli bedensel işlevi yerine getirirler. Besin maddelerinin taşınması ve depolanmasında da önemli bir rol oynarlar. Amino asitler, çeşitli organlar, salgı bezleri, tendonlar ve arterlerin işleyişi üzerinde etkili maddelerdir. Yaraları iyileştirmek, özellikle kas, kemik, deri ve saçlarda dokuyu onarmak ve metabolizma ile bağlantılı olarak üretilen her türlü atık maddenin vücuttan uzaklaştırılması için ayrıca gereklidirler.
Amino asitlein insan sağlığına etkileri saymakla bitmez, çünkü vücuttaki neredeyse her metabolik süreçte kilit bir rol oynarlar. Obezite, yüksek kolesterol seviyeleri, şeker hastalığı, uykusuzluk, erektil disfonksiyon veya artrit gibi hastalıkların büyük bir çoğunluğu esasen amino asit eksikliği ile ilişkilendirilmektedir. Bu saç dökülmesi ve ciddi kırışık oluşumu vakaları için de geçerlidir. Amino asitler, öncelikli olarak protein sentezinde merkezi bir rol oynarlar. Yeni proteinlerin üretilmesi, günlük tüketilen amino asitlerin çoğunun birincil fonksiyonunu temsil eder. Hücrelerinizdeki binlerce proteinin her biri, yüzlerce, hatta binlerce amino asitten oluşan ve kimyasal olarak polipeptitler diye adlandırılan zincirlere bağlı kombinasyonlar içerir. Hücreleriniz sürekli olarak eski proteini parçalayıp yeni bir protein oluşturmak için yeni amino asitlere ihtiyaç duyarlar. Yeterli miktarda amino asit tüketmediğiniz durumlarda, eski proteinin yerini alacak yeni protein molekülleri üretme kabiliyetinizi kaybedersiniz. Bu da, kas dokunuzun kademeli olarak parçalanmasına neden olabilir.
Spesifik amino asitler, nörotransmitter olarak adlandırılan sinyal moleküllerinin üretilmesine yardımcı olarak beyin işlevinde görev alırlar. Bir sinir hücresinden nörotransmitterlerin salınması komşu sinirleri harekete geçirir ve nihayet sinir sisteminizdeki hücrelerin ağları boyunca sinyallerin iletilmesini sağlar. Franklin Enstitüsü, bir tirozin amino asidinin tüketiminin, vücudunuzun önemli nörotransmitterleri olan dopamin ve norepinefrin maddelerininin üretmesini sağladığını belirtmektedir. Amino asitlerin insan sağlığına bir diğer olumlu etkisi ise hücrelerin büyüme sürecini düzenlemeleridir. Amino asitlerin varlığı, hücrelerde bulunan bir protein grubu olan mTORC (Rapamisin protein kompleksinin memeli hedefi) içeren hücresel sinyal yolağını aktive eder. 2009'da "Biochemical Society Transactions" da yayınlanan bir araştırmaya göre, amino asit tüketimi sonrası, mTORC hücrelerinizde aktive olduğunda yeni hücre ve doku büyümesi tetiklenmektedir. Vücudunuz amino asitlerden yoksun ve protein ihtiyacını karşılayamıyorsa, mTORC inaktive edilir ve daha fazla doku büyümesi önlenir.
Yumurta, et ve süt gibi hayvansal gıdalar tam protein içeriğine sahipken, birçok bitki bazlı gıda eksik bir protein profili barındırırlar. Eğer vejetaryen veya vegan diyeti yapıyorsanız ya da çok fazla et yemiyorsanız, tam protein kaynağı olarak kinoa ya da soya ürünlerini tüketmeniz ya da ihtiyacınız olan temel amino asitleri elde etmek için birden fazla eksik proteinli gıdayı (fasulye ve tam tahıllar gibi) birleştirmeniz önerilmektedir.