Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) daha zengin üyeleri, 80'den fazla gelişmekte olan ülkenin fakir ülkeler için Covid-19 aşılarının üretimini artırmak amacıyla patent haklarından feragat etmesini engelledi.
Güney Afrika ve Hindistan, üreticilerin daha fazla aşı yapmasına izin verebilecek bir hareket olan DTÖ'nün Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Anlaşması'nın (TRIPS) kurallarından feragat etme teklifini tekrarladı.
Güney Afrika, mevcut TRIPS sisteminin çalışmadığını savundu ve en az 11 milyon Afrikalı'nın hayatına mal olan HIV/AIDS salgını sırasında hayat kurtaran ilaçların sağlanamadığına işaret etti.
Ekim ayında Sınır Tanımayan Doktorlar, feragat talebini destekleyen 375'in üzerinde sivil toplum kuruluşu tarafından imzalanan bir mektup hazırladı.
Güney Afrika ve Hindistan önerisi, DTÖ'de düzinelerce büyük ölçüde gelişmekte olan ülke tarafından desteklendi, ancak büyük yerli ilaç endüstrisine sahip İngiltere, İsviçre, AB ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere Batılı ülkeler plana karşı çıktı.
En büyük jenerik ilaç şirketlerinin çoğu Batı ve gelişmiş ülkelerde bulunmasına rağmen, Hindistan, Viatris, Sandoz ve Teva gibi ilaçların önemli bir üreticileri arasında yer alıyor.
Batılı ülkeler, fikri mülkiyet haklarının korunmasının araştırma ve yeniliği teşvik ettiğini ancak bu hakların askıya alınmasının aşı arzında ani bir artışla sonuçlanmayacağını savunuyor.
Nisan ayında tekrar görüşülecek
DTÖ’nün TRIPS Konseyi'nde geçtiğimiz yıl ekim ayında ilk kez gündeme getirildiğinden bu yana konuyla ilgili sekizinci tartışmadan da anlaşama çıkmadı. Teklifin kabul edilmesi için DTÖ’nin 164 üyesinin mutabakatı gerekiyor.
Üyeler, 8-9 Haziran'da yapılacak bir sonraki TRIPS Konseyi toplantısından önce konuyu Nisan ayında tekrar tartışmayı kabul etti.
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, 1 Mart'ta, yoğunlaşan TRIPS tartışmalarını "hayati derecede önemli" olarak nitelendirdi; ancak hükümetlerin ve işletmelerin, özellikle gelişmekte olan pazarlarda üretimi artırmak için şimdi harekete geçmeleri gerektiğini söyledi.