GENEL ANESTEZİ
Genel anestezi tıbbi prosedürler sırasında bilinçsiz kalmanızı ve ağrı hissetmemenizi sağlar. Genel anestezi ilaçları genellikle intravenöz (damar içine enjekte edilen) ilaçlar ile teneffüs edilen gazların (anestezikler) bir kombinasyonu olarak üretilir.
Genel anestezi altında karşılaşabileceğiniz “uyku” düzenli uykudan farklıdır. Anestezide beyin, ağrı sinyallerine ve cerrahi işlemler sonucu oluşan değişimlere cevap vermemektedir.
Sponsorlu Bağlantılar
Bir anestezist, genel anestezi dahil tüm anestezi türleri için alanında uzmanlaşmış özel eğitimli bir doktordur. Hasta bilinçsiz bir şekilde uyurken, vücudun hayati fonksiyonları izlenir ve nefes alış verişi kontrol altında tutulur.
Birçok hastanede, bir anestezist doktor ve ekip beraber çalışır. Bu ekipte doktorun yanı sıra, sertifikalı anestezist bir hemşire de, görevleri yürütmek için işlem boyunca birlikte çalışırlar.
GENEL ANASTEZİ NİÇİN UYGULANIR?
Neden genel anestezi?
Genel anestezinin yanı sıra, anestezinin diğer bazı türleri de duruma göre kullanılmaktadır. Diğer anestezi türlerinde küçük bir alanı (lokal anestezi) veya vücudunuzun daha büyük bir bölgesini (bölgesel anestezi) uyuşturmak için sadece hafif yatıştırıcılar veya enjeksiyonlar kullanılmaktadır.
Sponsorlu Bağlantılar
Doktorunuz anestezinin çeşitli seçenekleri için risk ve faydaları konusunda sizi bilgilendirecektir. Doktorunuz aşağıdaki durumlarda size genel anestezi önerebilir:
• İşlem uzun bir zaman alacağı için,
• Önemli kan kaybı yaşanabileceği için,
• Soğuk bir ortama maruz kalacağınız için,
• Nefes alışverişinizi etkileyen göğüs veya üst karın ameliyatları gibi durumlar için genel anestezi önerilebilir.
RİSKLER NELERDİR?
Çoğu sağlıklı insanlar için genel anestezi uygulanmasının herhangi bir riski yoktur. Birçok kişide hafif, geçici belirtiler oluşmasına rağmen, genel anestezi ileri derecedeki hastalar için bile son derece güvenlidir. Ölüm gibi uzun vadeli komplikasyon riskleri çok küçüktür. Genel olarak, komplikasyon riski daha çok anestezinin uygulandığı işleme, genel sağlık durumunuza ve anestezinin kendisine bağlıdır.
Komplikasyon riskini artırabilen faktörlerden bazıları şunlardır:
• Sigara içme,
• Obstrüktif uyku apnesi,
• Obezite,
• Yüksek tansiyon,
• Diyabet,
• Kalp, akciğer veya böbreklerle ilgili diğer tıbbi koşullar,
• Kanamayı arttırma riskini arttıran aspirin gibi ilaçlar,
• Alkol kullanımı,
• İlaç alerjileri,
• Anestezide yan etki reaksiyonları yaşamış olma gibi.
Yaşlılarda veya ciddi sağlık sorunları olan kişilerde daha sık oluşabilen nadir komplikasyonlar şunlardır:
• Geçici zihinsel karışıklık,
• Akciğer enfeksiyonları,
• İnme,
• Kalp krizi,
• Ölüm gibi.
Anestezinin farkında olma:
Tahminler değişebilir, ancak genel anestezi sırasında her 1000 kişiden yaklaşık 1 veya 2 kişi kısa bir süre uyanabilir. Kişi genellikle ağrı hisseder, ama çevresinin farkında değildir.
Çok nadir durumlarda, bazı insanlar genel anestezi altında olmasına rağmen dayanılmaz ağrılar yaşayabilmektedir. Bu durumda, ameliyat öncesinde verilen kas gevşetici ilaçlardan dolayı hasta hareket edemez, konuşamaz ve çektiği ağrıyı dışarıya anlatamaz. Bazı insanlarda uzun vadeli “post-travmatik stres bozukluğu” gibi psikolojik sorunlar da gelişebilir.
Ayrıca, istenmeyen “intraoperatif uyanıklık” denilen durumun aşağıdaki faktörlerde görünme olasılığı daha yüksektir:
• Acil ameliyat,
• Sezaryen ameliyatı,
• Depresyon,
• Bazı ilaçların kullanımı,
• Kalp veya akciğer sorunları,
• Günlük alkol kullanımı,
• Prosedür sırasında kullanılması gereken alt anestezi dozları,
• Hasta fonksiyonlarının monitörden izlenmemesi veya anestezi miktarının ölçümünün yapılmaması gibi işlem boyunca anestezi uzmanından kaynaklanan hatalar intraoperatif uyanıklığa sebep olabilir.
NASIL HAZIRLANACAKSINIZ?
Genel anestezi sindirim sistemindeki ve nefes yollarındaki kasları rahatlatır, yiyecek ve içecekleri midenizde tutarak solunum yoluyla akciğerlere geçmesine engel olur. Bu nedenle ameliyattan ne kadar süre önce yeme ve içmenin kesilmesi için doktorunuzun önerisine uymanız önemlidir. Çoğu durumda, işlemden önceki yaklaşık altı saat boyunca hiçbir şey tüketilmemelidir. Ameliyattan bir kaç saat öncesinde sadece kahve gibi sıvılar tüketilebilir.
Doktorunuz aç kalacağınız bu süre içinde küçük bir miktar su ile alabileceğiniz ilaçlar önerecektir.
Aspirin ve benzer diğer bazı reçetesiz kan sulandırıcı ilaçlar cerrahi işlem sırasında komplikasyonlara neden olabileceğinden dolayı işlemden en az bir hafta öncesinde bırakılması gerekebilir.
Ginseng, sarımsak, Ginkgo biloba, balık yağı veya diğer bazı vitamin ve bitkisel ilaçlar, kanınızın normal pıhtılaşmasına engel olabileceği ve diğer ilaçlarla etkileşim yaratabileceği için komplikasyon riski taşırlar. Ameliyattan önce kullanabileceğiniz bitkisel takviyeler için doktorunuzla konuşunuz.
Eğer şeker hastalığınız varsa, açlık döneminde diyabet ilacını başka bir ilaçla değiştirme konusunda doktorunuzla konuşun. Genellikle ağızdan aldığınız diyabet ilacını ameliyat sabahı almanız önerilmeyecektir ve insülin alıyorsanız doktorunuz azaltılmış bir doz almanızı önerebilir.
Eğer sizde uyku apnesi varsa, doktorunuza bu durumu belirtiniz. Anestezistlerin ameliyat sırasında ve sonrasında nefesinizi daha dikkatli izlemeleri için bu bilgiye ihtiyaçları olacaktır.
SÜREÇ NASIL GERÇEKLEŞİR? NE BEKLEYEBİLİRSİNİZ?
Genel anestezi öncesi:
Genel anestezi öncesinde, anestezist sizinle konuşabilir ve aşağıdaki konular hakkında sorular sorabilir:
• Kişisel sağlık öykünüz,
• Kullandığınız reçeteli, reçetesiz ilaçlar ve bitkisel takviyeler,
• Alerjiler,
• Daha önce anestezi olup olmadığınız gibi.
Verdiğiniz bilgiler, anestezistin sizin için en uygun ve güvenli olacak ilaçları seçmesine yardımcı olacaktır.
Genel anestezi sırasında:
Çoğu durumda, anestezi ilaçları koldaki bir damar yoluyla (intravenöz) verilir. Bazen de anestezi ilaçları bir maske aracılığıyla teneffüs edilen bir gaz yardımıyla verilebilir. Örneğin, çocuklar bir maske ile uykuya dalmayı daha çok tercih edecektir.
Hasta uykuya daldıktan sonra, ağzına veya daha aşağısına takılan bir tüp ile yeterince oksijen alınması sağlanır. Aynı zamanda ciğerlerinizin mideden gelecek yiyeceklerden veya vücuttan gelecek salgı ve kanlardan korunmasına yardımcı olunur. Doktorlar nefes borusundaki kasları gevşetmek için, tüp eklemeden önce kas gevşetici ilaçlar verecektir. Bazı durumlarda boğaz ağrısı şansınızı azaltan bu nefes alma tüpleri gerekli olmayabilmektedir.
Doktorunuz ameliyat sırasında nefes alışverişinizi kontrol altına almak için, “laringeal (gırtlaktan) havayolu maskesi” gibi diğer seçenekleri de kullanabilir.
Anestezi bakım ekibi işlem sırasında tüm vücut değerlerini monitörden izleyerek gerektiğinde ilaçlar, solunum, vücut ısısı, vücut sıvıları ve kan basıncında gerekli ayarlamaları yaparlar. Ameliyat sırasında meydana gelen anormallikler ek ilaçlar, sıvılar ve bazen kan nakli ile giderilmeye çalışılır.
Kan nakli karmaşık ameliyatlar gibi bazı durumlarda gerekli olabilir. Anestezistler ve anestezi bakım ekibinin diğer üyeleri durumunuzu izleyerek gerektiğinde kan nakli yaparlar. Ancak, kan nakli, özellikle düşük alyuvarlı kan hacmi olan, karmaşık kalp ameliyatları geçiren veya kimi yaşlı insanlar için riskler içerebilir.
Genel anestezi sonrası:
Ameliyat tamamlandığında, anestezi ilaçlar kesilir ve ameliyathane veya servis odasında yavaş yavaş uyanırsınız. Hastalar ilk uyandıkları zaman kendilerini muhtemelen sersemlemiş ve biraz da şaşkın hissederler. Genel anestezi sonrası aşağıdaki gibi bazı yaygın yan etkilerle karşılaşılabilir:
• Bulantı
• Kusma
• Ağız kuruluğu
• Boğaz ağrısı
• Titreme
• Uykululuk
• Hafif ses kısıklığı gibi.
Anesteziden uyandıktan sonra ağrı gibi bazı diğer yan etkilerle de karşılaşabilirsiniz. Yan etkiler, hastanın bireysel durumuna ve ameliyatın türüne bağlı olarak değişebilir. Doktorunuz işlemden sonra oluşan ağrı ve bulantıyı azaltmak için de ilaçlar verebilir.
Sponsorlu Bağlantılar