NAKIS FİİLLER
Nakıs fiil yalnız 6. babdan gelmez.
Birinci babdan gelen nakıs fiiller فَعَا، يَفْعُو şeklinde olur. دَعَا، يَدْعُو gibi.
İkinci babdan gelen nakıs fiiller فَعَى، يَفْعِى şeklinde olur. حَمَى، يَحْمِى gibi.
Üçüncü babdan gelen nakıs fiiller
Bazen;
فَعَى، يَفْعَى şeklinde olur. رَعَى، يَرْعَى gibi.
Bazen;
فَعَا، يَفْعَى şeklinde olur. صَعَ، يَصْعَى ve ذَحَا، يَذْحَى ve طَهَا، يَطْهَى gibi.
Dördüncü babdan gelen nakıs fiiller فَعِىَ، يَفْعَى şeklinde olur. نَسِىَ، يَنْسَى gibi.
Beşinci babdan gelen nakıs fiiller فَعُوَ، يَفْعُو şeklinde olur. نَهُوَ، يَنْهُو gibi.
MAZİ MALUM
Birinci babda: فَعَا şeklinde bulunur.
İkinci babda: فَعَى şeklinde bulunur.
Üçüncü babda: فَعَا veya فَعَى şeklinde bulunur.
Dördüncü babda: فَعِىَ şeklinde bulunur.
Beşinci babda: فَعُوَ şeklinde bulunur.
Birinci babdan:
Birinci babdan:
İkinci babdan:
İkinci babdan:
Üçüncü babdan:
Dördüncü babdan:
Dördüncü babdan:
Beşinci babdan:
Beşinci babdan:
MAZİ MEÇHUL
Mazi Meçhul yalnız bir şekli vardır ki, o da فُعِىَ şeklindedir. دُعِىَ، حُمِىَ، رُعِىَ، نُسِىَ gibi.
Mazi Meçhul:
Mazi Meçhul:
MUZARİ MALUMMuzari Malumunun üç şekli vardır:
Birinci ve Beşinci bablarda يَفْعُو şeklinde gelir.
İkinci babda يَفْعِى şeklinde gelir.
Üçüncü ve dördüncü bablarda يَفْعَى şeklinde gelir.
Birinci ve beşinci bablardan:
Birinci babdan:
Beşinci babdan:
İkinci babdan:
Üçüncü ve dördüncü bablardan:
Üçüncü babdan:
Dördüncü babdan:
MUZARİ MEÇHULMuzari Meçhul yalnız يُفْعَى şeklindedir. Şu halde:
يَدْعُو fiilinin meçhulü يُدْعَى olur.
يَحْمِى fiilinin meçhulü يُحْمَى olur.
يَرْعَى fiilinin meçhulü يُرْعَى olur.
يَنْسَى fiilinin meçhulü يُنْسَى olur.
Muzari Meçhuller şu şekil çekilir:
MUZARİ MANSUP
Nakıs fiillerin muzari mansubu ن’lu sigalarda sahihteki kaideye tabiidir. ن’suz beş sigaya gelince eğer son harfi و yahut ى ise bu harfler üstün okunur. Ve eğer son harf الف ise olduğu gibi kalır.
Malum olarak لَنْ يَدْعُوَ، لَنْ يَحْمِىَ، لَنْ يَنْهُوَ، لَنْ يَرْعَى، لَنْ يَنْسَى gibi.
Meçhul olarak لَنْ يُنْسَى، لَنْ يُرْعَى، لَنْ يُحْمَى، لَنْ يُدْعَى gibi.
Muzari Malum Mansup birinci babdan:
Muzari Malum Mansup üçüncü babdan:
Muzari Malum Mansup ikinci babdan:
Muzari Malum Mansup üçüncü babdan:
Muzari Mansup:
Muzari Meçhul Mansup kalıbı şu şekilde çekilir:
MUZARİ MECZUM
ن’lu sigalar sahihteki kaideye tabidir. ن’suz beş sigada ise son harf olan و hayut ى yahut da الف düşer. لَمْ يَحْمِ، لَمْ يَدْعُ، لَمْ يُدْعَ، لَمْ يَنْهُ، لَمْ يَنْسَ، لَمْ يَرْعَ gibi.
لَمْ يَدْعُ fiilinin çekimi:
لَمْ يَنْهُ fiilinin çekimi:
لَمْ يَحْمِ fiilinin çekimi:
لَمْ يَرْعَ fiilinin çekimi:
لَمْ يَنْسَ fiilinin çekimi:
لَمْ يُدْعَ fiilinin çekimi:
EMRİ HAZIR MALUM
Emri Hazır malumu üç şekil üzere bulunur:
- اُفْعُ
- اِفْعِ
- اِفْعَ
Birinci ve beşinci babın emri hazır malumu اُفْعُ şeklindedir. Örnek: Birinci babdan: اُدْعُ , İkinci babdan: اُنْهُ gibi.
اُفْعُ fiilinin çekimi:
اُدْعُ fiilinin çekimi:
اُنْهُ fiilinin çekimi:
İkinci babın emri hazır malumu اِفْعِ şeklindedir. اِحْمِ gibi.
اِفْعِ fiilinin çekimi:
اِحْمِ fiilinin çekimi:
Üçüncü ve dördüncü babın emri hazır malumu اِفْعَ şeklindedir. Mesela üçüncü babdan اِرْعَ ,dördüncü babdan اِنْسَ gibi.
اِفْعَ fiilinin çekimi:
اِرْعَ fiilinin çekimi:
اِنْسَ fiilinin çekimi:
Not:
Birinci şekilde bulunan emri hazırların üçüncü harfi yalnız müfred müennes muhatab sigasında esre, diğerlerinde hep ötredir.
İkinci şekilde bulunan emri hazırların üçüncü harfi yalnız cemi müzekker muhatab sigasında ötre diğerlerinde hep esredir.
Üçüncü şekilde bulunan emri hazırların üçüncü harfi her sigada üstündür.