Önceki bir gönderide gördüğümüz gibi, Dünya Gezegeni Birçok iç ve dış katmana sahiptir ve dört alt sistemden oluşur. Dünyanın katmanları onlar jeosferin alt sistemindeydiler. Öte yandan, biz vardı biyosfer, Dünya'nın yaşamın geliştiği alanı. Hidrosfer, Dünya'nın suyun var olduğu kısmıydı. Sadece gezegenin diğer alt sistemine sahibiz, atmosfer. Atmosferin katmanları nelerdir? Hadi onu görelim.
Atmosfer, Dünya'yı çevreleyen ve çeşitli işlevleri olan gaz tabakasıdır.. Bu işlevler arasında yaşamak için gerekli oksijen miktarını barındırma gerçeği vardır. Atmosferin canlılar için sahip olduğu bir diğer hayati işlev, bizi güneş ışınlarından ve daha küçük göktaşları veya asteroitler gibi uzaydan gelen dış etkenlerden korumaktır.
Indeks
Atmosferin bileşimi
Atmosfer, farklı konsantrasyonlarda farklı gazlardan oluşur. Çoğunlukla oluşur azot (% 78), Ama bu nitrojen nötrdür, yani soluruz ama onu metabolize etmiyoruz veya hiçbir şey için kullanmıyoruz. Yaşamak için kullandığımız şey oksijen% 21'de bulundu. Anaerobik organizmalar dışında gezegendeki tüm canlılar yaşamak için oksijene ihtiyaç duyar. Son olarak, atmosfer çok düşük bir konsantrasyon (% 1) su buharı, argon ve karbondioksit gibi diğer gazlardan.
Makalesinde gördüğümüz gibi atmosferik basınçhava ağırdır ve bu nedenle atmosferin alt katmanlarında daha fazla hava vardır çünkü yukarıdan gelen hava havayı aşağıya iter ve yüzeyde daha yoğundur. Bu yüzden Atmosferin toplam kütlesinin% 75'i dünyanın yüzeyi ile rakımdaki ilk 11 kilometre arasındadır. İrtifa büyüdükçe, atmosfer daha az yoğun ve daha ince hale gelir, ancak atmosferin farklı katmanlarını gösteren çizgiler yoktur, bunun yerine kompozisyon ve koşullar değişir. Karman'ın hattıYaklaşık 100 km yükseklikte, Dünya atmosferinin sonu ve uzayın başlangıcı olarak kabul edilir.
Atmosferin katmanları nelerdir?
Daha önce yorumladığımız gibi yükselirken atmosferin sahip olduğu farklı katmanlarla karşılaşıyoruz. Her biri bileşimi, yoğunluğu ve işlevi ile. Atmosferin beş katmanı vardır: Troposfer, stratosfer, mezosfer, termosfer ve ekzosfer.
Troposfer
Atmosferin ilk katmanı troposferdir ve dünyanın yüzeyine en yakın ve bu nedenle, yaşadığımız şey o katmandır. Deniz seviyesinden yaklaşık 10-15 km yüksekliğe kadar uzanır. Gezegende yaşamın geliştiği troposferdedir. Troposferin ötesinde koşullar hayatın gelişmesine izin verme. İçinde bulunduğumuz yüksekliği artırdıkça troposferde sıcaklık ve atmosferik basınç düşüyor.
Bildiğimiz şekliyle meteorolojik olaylar troposferde meydana gelir, çünkü oradan bulutlar gelişmez. Bu meteorolojik olaylar, gezegenin farklı bölgelerinde güneşin neden olduğu dengesiz ısınmadan oluşur. Bu durum akıntıların ve rüzgarların konveksiyonu, basınç ve sıcaklıktaki değişikliklerin eşlik ettiği, fırtınalı siklonlara yol açar. Uçaklar troposferin içinde uçar ve daha önce adlandırdığımız gibi, troposferin dışında bulut oluşmaz, bu nedenle yağmur veya fırtına yoktur.
Troposferin en yüksek kısmında adı verilen bir sınır tabakası buluyoruz tropopoz. Bu sınır tabakasında sıcaklık çok kararlı minimum değerlere ulaşır. Bu nedenle birçok bilim insanı bu katmana "Termal katman" Çünkü troposferdeki su buharı, buhardan buza dönüştüğünde hapsolduğu için buradan daha fazla yükselemez. Tropopoz için değilse, gezegenimiz buharlaşıp uzaya göç ederken sahip olduğumuz suyu kaybedebilir. Tropopozun, koşullarımızı sabit tutan ve suyun ulaşabileceğimiz mesafede kalmasına izin veren görünmez bir bariyer olduğunu söyleyebilirsiniz.
Stratosfer
Atmosferin katmanlarıyla devam ederken, şimdi stratosferi buluyoruz. Tropopozdan bulunur ve yüksekliği 10-15 km'den 45-50 km'ye kadar uzanır. Stratosferdeki sıcaklık, yükseklik arttıkça daha fazla güneş ışınını emdiği ve sıcaklığınız arttığı için üst kısımda alt kısma göre daha yüksektir. Demek ki, yükseklikte sıcaklığın davranışı troposferdekinin tam tersidir. Kararlı ama alçaktan başlar ve yükseklik arttıkça sıcaklık artar.
Işık ışınlarının emilmesi, ozon tabakası 30 ila 40 km yüksekliğindedir. Ozon tabakası, stratosferik ozon konsantrasyonunun atmosferin geri kalanından çok daha yüksek olduğu bir alandan başka bir şey değildir. Ozon nedir bizi güneşin zararlı ışınlarından korurAncak ozon dünya yüzeyinde meydana gelirse, cilt, solunum ve kardiyovasküler hastalıklara neden olan güçlü bir atmosferik kirleticidir.
Stratosferde havanın dikey yönünde neredeyse hiç hareket yoktur, ancak yatay yöndeki rüzgarlar ulaşabilir. sık sık 200 km / s. Bu rüzgarla ilgili sorun, stratosfere ulaşan herhangi bir maddenin gezegenin her tarafına yayılmasıdır. Buna bir örnek CFC'lerdir. Klor ve flordan oluşan bu gazlar ozon tabakasını tahrip eder ve stratosferden gelen kuvvetli rüzgarlar nedeniyle gezegenin her yerine yayılır.
Stratosferin sonunda stratopoz. Yüksek ozon konsantrasyonlarının sona erdiği ve sıcaklığın çok kararlı hale geldiği (0 santigrat derecenin üzerinde) bir atmosfer alanıdır. Stratopoz, mezosfere yol veren şeydir.
Mezosfer
Atmosferin 50 km'den aşağı yukarı 80 km'ye uzanan katmanıdır. Mezosferdeki sıcaklığın davranışı, irtifa olarak alçaldığı için troposferinkine benzer. Atmosferin bu tabakası soğuk olmasına rağmen, göktaşlarını durdurabilir Yandıkları atmosfere düştüklerinde gece gökyüzünde ateş izleri bırakırlar.
Mezosfer, atmosferin en ince tabakasıdır, çünkü sadece toplam hava kütlesinin% 0,1'ini içerir ve içinde -80 dereceye kadar sıcaklıklara ulaşılabilir. Bu katmanda önemli kimyasal reaksiyonlar meydana gelir ve havanın düşük yoğunluğundan dolayı, sadece aerodinamik freni değil arka plandaki rüzgarların yapısını da fark etmeye başladıkları için Dünya'ya döndüklerinde uzay aracına yardımcı olan çeşitli türbülanslar oluşur. geminin.
Mezosferin sonunda mezopoz. Mezosfer ile termosferi ayıran sınır tabakasıdır. Yaklaşık 85-90 km yüksekliğindedir ve içinde sıcaklık sabit ve çok düşüktür. Bu tabakada kemilüminesans ve aerolüminesans reaksiyonları gerçekleşir.
Termosfer
Atmosferin en geniş tabakasıdır. Dan uzanır 80-90 km 640 km'ye kadar. Bu noktada neredeyse hiç hava kalmaz ve bu katmanda bulunan parçacıklar ultraviyole radyasyonla iyonize olur. Bu katman aynı zamanda Ionosfera içinde yer alan iyonların çarpışması nedeniyle. İyonosferin büyük etkisi vardır radyo dalgalarının yayılması. Bir verici tarafından iyonosfere doğru yayılan enerjinin bir kısmı iyonize hava tarafından emilir ve bir diğeri kırılır veya Dünya yüzeyine doğru geri döndürülür.
Termosferdeki sıcaklık çok yüksektir. binlerce santigrat dereceye kadar. Termosferde bulunan tüm parçacıklar, güneş ışınlarından gelen enerjiyle oldukça yüklüdür. Ayrıca gazların, atmosferin önceki katmanlarında olduğu gibi eşit dağılmadığını da gördük.
Termosferde bulduğumuz manyetosfer. Dünya'nın yerçekimi alanının bizi güneş rüzgarından koruduğu atmosferin bölgesidir.
Exosphere
Atmosferin son katmanı ekzosferdir. Bu, dünyanın yüzeyinden en uzak tabakadır ve yüksekliğinden dolayı, en belirsiz olanıdır ve bu nedenle kendi başına bir atmosfer tabakası olarak kabul edilmez. Aşağı yukarı 600-800 km arasında, 9.000-10.000 km'ye kadar uzanır. Atmosferin bu katmanı Dünya gezegenini uzaydan ayırır ve içinde atomlar kaçar. Çoğunlukla hidrojenden oluşur.
Gördüğün gibi, atmosfer katmanlarında farklı fenomenler meydana gelirs ve farklı işlevlere sahiptir. Yağmurdan, rüzgarlardan ve basınçlardan, ozon tabakası ve ultraviyole ışınları aracılığıyla, atmosferin her bir katmanının bildiğimiz şekliyle gezegende yaşamı oluşturan bir işlevi vardır.
Atmosferin tarihi
La atmosfer bugün bildiğimiz her zaman böyle olmadı. Dünya gezegeninin oluşturulmasının üzerinden bugüne kadar milyonlarca yıl geçti ve bu, atmosferin bileşiminde değişikliklere neden oldu.
Dünyanın ilk atmosferi, okyanusları oluşturan tarihteki en büyük ve en uzun süreli yağmurdan doğdu. Atmosferin, yaşamdan önce ortaya çıktığını bildiğimiz şekliyle bileşimi, çoğunlukla metandan oluşuyordu. O zaman, yapar 2.300 milyar yıldan fazlabu koşullarda hayatta kalan organizmalar, organizmalardı metanojenler ve anoksikyani yaşamak için oksijene ihtiyaçları yoktu. Günümüzde metanojenler, göllerin çökeltilerinde veya oksijensiz ineklerin midelerinde yaşarlar. Dünya gezegeni hala çok gençti ve güneş daha az parlıyordu, ancak atmosferdeki metan konsantrasyonu bugün olduğundan yaklaşık 600 kat daha fazla kirlilik. Metan çok fazla ısı tuttuğu için bu, küresel sıcaklıkları artırabilecek kadar güçlü bir sera etkisine dönüştü.
Daha sonra çoğalmasıyla birlikte siyanobakteriler ve algler, gezegen oksijenle doldu ve atmosferin bileşimini yavaş yavaş bugün sahip olduğumuz şey haline gelene kadar değiştirdi. Levha tektoniği sayesinde, kıtaların yeniden düzenlenmesi, karbonatın dünyanın her yerine dağılmasına katkıda bulundu. İşte bu yüzden atmosfer indirgeyici bir atmosferden oksitleyici bir atmosfere dönüşüyordu. Oksijen konsantrasyonu, az çok% 15'lik sabit bir konsantrasyonda kalana kadar yüksek ve düşük pikler gösteriyordu.