C) Sefalosporinler
Sefalosporinler, antimikrobiyal etkinliklerine göre 1.-2.-3. ve 4. kuşak olarak sınıflandırılırlar.
Genel olarak üçüncü kuşak sefalosporinlerin gram negatif aerop bakterilere karşı etkinliği birinci kuşaktakilerden çok daha fazladır. Buna karşılık antistafılokoksik etkileri birinci kuşaktakilere göre daha zayıftır.
Tüm sefalosporinler streptokoklara karşı etkilidirler, enterokoklar ise tümüne dirençlidir.
H. influenzae birinci kuşak sefalosporinlere dirençli, ikinci ve üçüncü kuşaktakilere duyarlıdır.
N. gonorrhoeae birinci kuşaklara dirençli, birçok ikinci kuşak (sefuroksim, sefoksitin) ve üçüncü kuşak sefalosporinlere duyarlıdır.
Sefalosporinler dokulara oldukça iyi dağılırlar, inflamasyon varsa periton, plevra, perikard ve sinovya sıvılarına tedavi için yeterli düzeyde geçerler.
Birinci kuşak sefalosporinler inflamasyon varlığında bile BOS’a geçemezler. Buna karşılık, sefuroksim ve üçüncü kuşak sefalosporinlerin inflamasyon varlığında BOS’a geçişleri çok iyidir.
Sefalosporinlerin çoğu metabolize edilmeden böbreklerle atılırlar. Safrayla en yüksek konsantrasyonda atılanlar sefoperazon (%70) ve seftriaksondur (%40).
Sefalosporinlerin çoğu aside dirençsiz oldukları veya yeterli absorbe edilemedikleri için parenteral kullanılırlar.
Birinci kuşaktan sefaleksin, sefadroksil ve sefradin; ikinci kuşaktan sefaklor, sefuroksim aksetil, sefprozil; üçüncü kuşaktan da sefıksim oral yolla kullanılabilen sefalosporinlerdir.
Sefuroksim aksetil gibi sefalosporinler, sindirim kanalından emilim ve biyoyararlanımlarını artırabilmek için mutlaka yemeklerle birlikte kullanılmalıdır.
Birinci kuşak
Sefazolin İV/İM
Sefalotin İV
Sefadroksil PO
Sefaleksin PO
Sefradin PO, İV/İM
İkinci kuşak
Sefoksitin IV/IM
Sefuroksim İV/İM
Sefotetan İV/İM
Sefprozil . PO
Sefaklor PO
Lorakarbef PO
Sefprozil PO
Sefuroksim aksetil PO
Üçüncü kuşak
Sefiksim PO
Sefotaksim İV/İM
Seftizoksim İV/İM
Seftriakson İV/İM
Sefoperazon İV/İM
Seftazidim İV/İM
Sefodizim İV/İM
Dördüncü kuşak
Sefepim İV/İM
1. Birinci kuşak sefalosporinler.
Beta laktamaz oluşturan stafılokoklara karşı en etkili sefalosporin sefalotindir.
Sefazolin plazma proteinlerine en fazla bağlanan sefalosporin olması ve böbreklerden glomerüler filtrasyonla atılması nedeniyle, parenteral kullanılan birinci kuşak sefalosporinler arasında eliminasyon yarı ömrü en uzun olanıdır.
Sefazolin, Antistafılokoksik etkinliğinin yanı sıra, yarılanma süresindeki bu uzunluk ve ucuzluğu nedeniyle kolorektal cerrahi dışındaki tüm profilaksi gerektiren cerrahi girişimlerde sefazolin seçilmelidir.
NOT:
Yara tipleri ve Cerrahi proflaksi
Temiz Yaralar:
Dezenfektanla uygun şekilde hazırlanmış deriye yapılan insizyonlar olup GIS, GÜS veya solunum yollarına kesinlikle girilmez. Beklenen enfeksiyon oranı en fazla % 2.
Temiz Kontamine Yaralar:
Dezenfektanla uygun şekilde hazırlanmış deriye yapılan insizyonlar olup GIS, GÜS veya solunum yollarının kontrollü şekilde kontaminasyon minimum olacak şekilde açıldığı durumlardır. Beklenen enfeksiyon oranı en fazla % 3-5.
Kontamine Yaralar:
Yaranın majör kontaminasyonu söz konusudur. Bütün travmatik yaralar bu gruba girer. Beklenen enfeksiyon oranı en fazla % 5-10.
Enfekte Yaralar:
Deride yara oluşmadan önce yerleşik enfeksiyon vardır. Beklenen enfeksiyon oranı % 50 veya daha yüksektir.
Cerrahi öncesi profilaksi, temiz kontamine ve kontamine yaralara verilir. Sefazolin kullanılır.
Kolon gibi anaerob floralı operasyonlarda ise sefoksitin ve metronidazol tercih edilir.

