1915'te yazılan eser Değişim adıyla biliniyor aslında. Fakat sonradan, benim de okuduğum çevirinin sahibi, Ahmet Cemal, 'Dönüşüm' başlığının eseri daha iyi açıkladığı gerçeğiyle çeviriyi bu isimde yayınlıyor. Dış kaynaklara bakıldığında da bu düzeltmenin yerinde olduğu bir gerçek.
"Gregor Samsa'nın bir sabah kendini yatağında bir böcek olarak bulması, salt bir değişim değil fakat 'başkalaşım'dır O, insanlığını koruyarak bazı değişiklikler geçirmemiştir; artık farklı bir canlı türü olmuştur."
Bu paragraf da neden 'Değişim' değil de 'Dönüşüm' kelimesinin kullanıldığının bir açıklaması aslında.
İletişim kurmak isteyen Gregor'un yapabildiği tek şey anlamsız sesler çıkartmaktır. İlk zamanlarda sorumluluğunu kız kardeşi Grete üstlenir. Fakat Grete zamanla bu durumdan bunalır. Dönüşüm öncesi oğluyla ilgilenen annesi ise odasına bile giremez olmuştur. Gregor'un babası Bay Samsa'ya gelince, o da dönüşümden sonra geçimlerini sağlamak için çalışmak zorunda kalır.
Gregor'un dönüşümüyle başlayan bu olay aslında bütün aileyi değiştirmiştir. Kitap hakkında yazılan bazı incelemelerde asıl dönüşümü geçirenin Grete olduğundan da bahsedilmekte.
Kitap bittiğinde Dönüşüm'e dair çözümlemelerin en azından birkaçını incelemeyi unutmayın. Böylece Kafka'nın mesajını daha iyi anlayacak, karakterleri daha iyi analiz edeceksiniz.
Biraz karmaış göründüyse de korkmayın, çok çabuk biten, yazarın sade bir dil kullandığı bir kitap Dönüşüm.