Hollanda Parlamentosu, 1915 yılında Ermeni tehciri sırasında yaşananları soykırım olarak tanıyan yasayı onayladı.
Tüm ana partilerin desteklediği tasarı, Osmanlı devletinin, ağırlıklı olarak Doğu Anadolu'da yaşayan Ermeniler'i sistematik olarak öldürdüğü anlamına gelen 'soykırım' ifadesini kullanıyor.
10 civarında Avrupa Birliği ülkesi daha önce benzer tasarıları parlamentolarında onaylamıştı.
Türkiye ise ölümlerin I. Dünya Savaşı şartları altında meydana geldiğini ve soykırım olarak tanımlanayamacağını savunuyor.
Hollanda'nın bu kararı Lahey ile Ankara arasında zaten gergin olan ilişkilerin daha da kötüleşebileceği sinyalini verdi.
Türkiye'den Hollanda'nın kararına tepki gecikmedi.
Türkiye: Bağlayıcılığı yok
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hollanda Temsilciler Meclisinin 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarını "soykırım" olarak tanımasının hiçbir bağlayıcılığının bulunmadığını söyledi.
"Hollanda parlamentosunun aldığı kararın hiçbir bağlayıcılığı yoktur. Ama niye bu kararı aldılar, o başka. Neden hiçbir geçerliliği yok? Soykırım tabiri hukuki bir tabirdir, yani siyasi bir tabir değildir. Bunun zaten tanımı da bellidir. Bir olayın soykırım olup olmadığına nasıl karar verileceği de BM tarafından belirlenmiştir." ifadelerini kullanan Çavuşoğlu, söz konusu kararın hiçbir bağlayıcılığının olmadığını bildirdi.
Bakan Çavuşoğlu, şunları kaydetti:
"Ama neden Hollanda bu kararı alma gereği duydu, neden popülizmin içine girdi? Maalesef Avrupa'da artan ırkçılığın, Türkiye karşıtlığının, İslam karşıtlığının bir yansımasıdır. Hollanda zaten bu aşırı akımların merkezi olmuştur ve ırkçı partiler arasında Avrupa'da biliyorsunuz desteği artan parti Hollanda'dadır. Dolasıyla parlamentonun böyle bir karar alması doğaldır ama çok yanlıştır. Tarihle ilgili siyasetçiler kıt bilgilerle, yanlış bilgilerle esasen kararlar almamalıdır. Tarihle ilgili kararlar almak kolay değil. Buradan Dışişleri Bakan Vekili'nin Mecliste yaptığı konuşma, not edilmiştir ve burada da hükümetin bu karara katılmayacağını vurgulamıştır. 'Bir olayın soykırım olup, olmayacağı kararını meclis veremez' diyerek adeta nasıl verileceğini de izah etmiştir. Dolayısıyla esasen bu bizim savunduğumuz tezler. 1915 olaylarıyla ilgili bunların inkarıyla ilgili verilen kararlar var. Fransa Anayasa Mahkemesinin verdiği kararlar var ama herkesi bağlayan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararları da vardır"
Çavuşoğlu, "Hollanda bizimle ilişkileri düzeltmek istiyorsa böyle basit şeylerle geçerliği olmayacak, bizi de hiç bağlamayacak, hiç kimseyi bağlamayacak şeylerle uğraşmak yerine, Türkiye gibi bir ülkeyi kazanmak için ne yapacağız, bunun adımlarını atmalı, buna kafa yormalı. Sonuçta bu kararın bizim için hiçbir geçerliliği yok, uluslararası hukuk bakımından da hiçbir geçerliliği yok. Sadece onlar kendi kendilerini tatmin etmişlerdir" diye konuştu.
Hollanda'nın Maslahatgüzarı Dışişleri Bakanlığına çağrıldı
Hollanda'nın Maslahatgüzarı Erik Westrate, Hollanda Meclisinin 1915 olaylarını "soykırım" olarak tanıyan kararı dolayısıyla Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Maslahatgüzar Weststrate'ye, Hollanda Temsilciler Meclisi'nde alınan 1915 olaylarına ilişkin kararla ilgili Türkiye'nin kaygıları iletildi.
Karar bağlayıcı değil
Parlamentoda 3'e karşı 142 oyla kabul edilen önergeye sadece Türklerin kurduğu Denk Partisi karşı oy kullanmıştı.
Parlamentoda alınan karar, hükümet protokolüne uymuyor.
Hükümet protokolüne göre, soykırımların tanınmasında, uluslararası mahkemelerin hükümleri, Birleşmiş Milletlerin bilimsel araştırma ve bulgularındaki açık ve net olan sonuçların yönlendirici olması gerekiyor.
Hollanda'da hükümet, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ne göre hareket ediyor.
Bu nedenle kararın hükümet açısından bağlayıcılığı bulunmuyor.