Avrupa Parlamentosu üyeleri, yayınlanan bir karar taslağı ile Komisyon’un gıda tedarik zinciri içindeki gelir ve güç dengesizliğini sona erdirmesini istedi. Parlamento üyelerine göre Komisyon bunun için adil olmayan ticaret uygulamalarını önlemeli ve gıda üreticileri, tedarikçiler ve distribütörler arasında adil ve şeffaf ilişkiler kurulmasını sağlamalı.
İç Piyasa ve Tüketici Koruma Komitesi tarafından hazırlanan karar taslağının bağlayıcılığı yok. Ancak bu taslak geçerse, Komisyon için bir işaret olacak.
Mevcut mevzuat sadece tüketicileri ilgilendiriyor
Şu anda, işletme ve tüketici seviyesindeki adil olmayan ticaret uygulamaları ile mücadele etmek için yürürlükte olan bir mevzuat var. Ancak tedarik zincirindeki farklı işletmeciler arasındaki uygulamaları kapsayan denk kurallar mevcut değil. Üstelik rekabet yasası, adil olmayan ticaret uygulamalarının yalnızca bir kısmını kapsıyor.
Komite, “Komisyon’un ve Üye Ülkelerin rekabet yasasını, adil olmayan rekabet kurallarını ve güven karşıtı kuralları tam anlamıyla ve istikrarlı bir şekilde uygulaması ve özellikle gıda tedarik zincirindeki baskın konumunu kötüye kullananların cezalandırılması için çağrı yapıyoruz” dedi.
Çözüm taslağı, adil olmayan ticaret uygulamalarının gıda tedarik zincirinin tamamında önlenmesi ve bu sayede üye ülkeler arasında adil bir çalışma ortamı oluşturulması amacıyla, Komisyon’un AB seviyesinde bir çerçeve teklifi sunmasını istedi.
Adil olmayan ticaret uygulamaları neler?
- Gerekçe olmaksızın kontratların aniden iptal edilmesi.
- İlişkilerde tek taraflı değişimler, ödemelerin geciktirilmesi.
- Piyasa erişimini kısıtlamak.
- Nakliye ve depolama maliyetlerini tedarikçiye yüklemek.
Adil olmayan ticaret uygulamaları en çok kimi etkiliyor?
Ürünlerinin bozulabilen yapısı nedeniyle çiftçiler adil olmayan ticaret uygulamalarından daha çok etkileniyor. Bu durum, bölgedeki aşırı gıda üretimini ve gıda israfını arttırıyor.
Riskten en çok etkilenenler, AB’nin ekonomik yapısının %90’ını oluşturan küçük ve orta ölçekli işletmeler ve mikro girişimler. Bunun yanında tüketiciler de ürün çeşitliliğinde ve kültürel mirastaki kayıplar ve perakende satış noktalarının azalması yoluyla adil olmayan ticaret uygulamalarından etkileniyor.
Adil olmayan ticaret uygulamalarından en çok etkilenenlerin konuşamaması nedeniyle mevzuat ihtiyacı olduğunu öne süren parlamento üyeleri, ticari ilişkilerde daha zayıf olan tarafların ticari ilişkiyi kaybetmekten çekinerek haklarını kullanamadığını ve bu nedenle şikayette bulunmadığını ifade etti.