Sovyet, savaşa devam edilip edilmemesi sorunuyla ilgili olarak, 14 Mart 1917'de, barışçı ütopyayla "devrimci savunmacılık" anlayışlarının birbirine yaklaştığı bir metni (Tüm Dünya Halklarına Çağrı) onaylamıştı. Bu metin, dünya halklarını "ilhaksız ve galibi ve mağlubu olmayan bir barışın sağlanması için, bütün savaşan ülke hükümetlerinin istila arzularına karşı kararlı bir mücadeleye" çağırıyordu. Ancak, metin, etkili operasyonlar için ordunun savaş gücünü korumak suretiyle Rusya'nın savaşı sürdüreceğini de belirtmekteydi .
Bolşevik Parti'nin büyük bir çoğunluğu da dahil, tüm siyasi yöneticilerin aksine, yalnızca Lenin, Sovyetlerin yürütmeye çalıştığı uzlaşma siyasetinin başarısızlığını öngörmüştü. 20-25 Mart arasında, Zürich'ten yazdığı "Uzaktan Mektuplar"da (Pravda bu dört mektubun yalnızca ilkini yayımlamayı göze alabilmişti) Lenin, Sovyetler ve hükümet arasındaki ilişkinin hemen sona ermesini ve devrimin bir sonraki proleter aşamasının fiili hazırlıklarının başlamasını istemekteydi. Rusya'ya dönmeye karar veren Lenin, İsviçreli sosyal demokrat Platten'in Alman yetkililerle yaptığı anlaşmayı kabul etmişti: bir grup devrimciyle birlikte 28 Mart günü, Almanya'yı , diplomatik dokunulmazlığı olan zırhlı bir vagonla geçmek ve sonra İsveç üzerinden Petrograd'a ulaşmak üzere, Zürich' i terk etti.
Almanlar, Bolşeviklerin siyasi stratejilerini iyi bilmekteydiler ve savaşın sürmesine zaten muhalif olan Rus halkı üzerinde, sosyalist söylemin yaratacağı istikrarsızlığa güvenmekteydiler.
4 Nisan'da, Petrograd'a gelişinin ertesi günü, Lenin, artık toplanma yetkisi olan Bolşeviklere ünlü Nisan Tezlerini sundu. Burada, parlamenter cumhuriyet rejimindeki geçici hükümette yer alan Sovyetlerin göklere çıkardığı devrimci savunmacılığa kayıtsız şartsız olduğunu ilân etmişti. Bolşevik programı açıklanmıştı: polisin, ordunun ve devlet bürokrasisinin tümüyle ortadan kaldırılması, büyük toprak mülkiyetlerine el konulması, toprağın devletleştirilmesi, tek bir ulusal bankanın kurulması, denetimin işçilere verilmesi. Son olarak, "Bütün iktidar Sovyetlere" sloganıyla ifade edilen siyaseti, yani, proletarya ve yoksul köylülerin iktidarı ele geçirmesi, siyasetini dile getirmiştir.
Başkentteki Bolşeviklerin çoğunluğu tarafından (Kamenev, Kalinin) şaşkınlık ve muhalefetle karşılanan Lenin'in tezleri, sürgünden dönen Bolşeviklerin (Zinovyev, Aleksandra Kollontay) veya Petrograd azınlıklarının (Stalin, Şlyapnikov) birleşmesiyle yaygınlık ve güç kazanmıştır. Ancak, geçici hükümet ve sovyeti, savaş sorunu yüzünden ikiye bölen Nisan bunalımı, Leninci görüşün Bolşevik Parti içinde zafer kazanmasını ve Bolşevik Parti'nin Sovyetleri kendi tarafına çekmesini sağlamıştır.
Nisan bunalımı Hükümet için, yeni rejimi Batı demokrasilerine sıkıca bağlamak, toplumsal bağları sağlamlaştırmak ve hatta devrimi sona erdirmek üzere tek bir zafer yeterli olacaktı. 18 Nisan'da (1 Mayıs), Dışişleri Bakanı Milyukov, İtilaf devletlerine Rusya'nın bütün taahhütlerini yerine getireceğini ve "nihai zafere kadar" savaşacağını bildiren bir mesaj iletmişti. Bu mesajda, devrimci savunmacılığı ve "ilhaksız, galibin ve mağlubun olmadiği bir barış"ı savunan Petrograd Sovyeti'nin durumu hakkında tek kelime edilmemişti. Kamuoyu şaşkındı. Kerensky'nin istifa edeceği düşünülmekteydi. Bu sırada, başkentin işçi çevrelerinde, Milyukov'u istifaya çağıran geniş bir imza kampanyası başlatılmıştı. Kortejler oluşturulmuş, on binlerce gösterici şehir merkezine doğu akın etmişti. Göstericilerin bazıları, ilk kez Bolşevik sloganlar atmıştı: "Hükümet istifa, Bütün iktidar Sovyetlere!" Zorlu geçen saatler sonunda, Bolşevikler, "Alman casuslarını ve Lenin"i yargılamak üzere bir mahkeme kuran karşı göstericilerle (askeri öğrenciler, genç burjuvalar ve seçkin semtlerin sakinleri) karşı karşıya gelmişti. Petrograd üzerinde iç savaş rüzgârları esmekteydi. Ama, hükümetin, halka, Rusya'nın kesinlikle ilhak düşünmediğini açıklamış olmasına rağmen, 20 Nisan akşamı bunalım patlak vermişti. Milyukov'un mesajıyla birlikte, ikili iktidarın yürütülmesi sorunu gündeme gelmişti. Birkaç gün sonra, Milyukov istifa etti. Bunu, ordu üstündeki tüm otoritesini kaybettiğini düşünen Savaş Bakanı Guçkov'un istifası izledi. Bu arada, Petrograd Sovyeti, Çheidze ve Tsereteliy adlı iki Menşevik yöneticinin etkisiyle, bir koalisyon hükümeti düşüncesine katıldığını bildirdi. Bu kararda bir art niyet hissedilmekteydi: ılımlılar, Menşevikleri ve sosyalist devrimcileri, iktidar ve savaş sorumluluğuna ortak ederek birleştirmek ve bu sayede onların kitleler üzerindeki uzlaştırıcı etkilerini kullanmak istemişlerdi; sosyalistler, karşıdevrimci oyunları bozarak, reformlara gidileceğini ve düşmanlıkların sona erdirileceğini zannetmekteydiler.
Haftalar süren gizli görüşmelerin ardından, 5 Mayıs'ta, güçlüklerle kurulmuş olan bu ikinci geçici hükümet içinde sosyalistler altı bakanlık alırken, Kadet Partili ılımlılar başbakanlığı (Prens Lvov) ve yedi bakanlığı ellerinde tutmaktaydı. Siyasi kişilikleri sayesinde üç seçkin sovyet üyesi (bir Menşevik [Posta Bakanı ve devrimci savunmacılığın baş kuramcısı Tsereteliy] ve iki devrimci sosyalist [Tarım Bakanı Çernov ve Savaş ve Denizcilik Bakanı Kerenskiy]), yeni kabinenin hâkimiyetini elinde tutmaktaydı . Toplumsal gerilimlerin tırmanması üzerine Tsereteliy, savaşı bitirmek için iki yönlü bir plan hazırlamıştı: savaşan ülke hükümetleri nezdinde, onları ilhaksız bir barış formülü etrafında birleştirme girişimi; Stockholm'de, tüm Avrupa sosyalist partilerinin katılacağı bir konferansın düzenlenmesi, sosyalistler, bu konferansta, hükümetlerine genel bir barış planını kabul ettirmeye ikna edilecekti. Bu ütopik proje, 1917 Temmuzu'nda başarızılığa uğradı.