Tahıl üreten diğer bitkiler gibi, yulaf bitkileri de çim ailesine aittir. Bu aile bilimsel olarak Poaceae ailesi veya Gramineae ailesi olarak bilinir. Bitkinin yediğimiz kısmı tohumudur. “Tahıl” kelimesi bu tohuma veya bir bütün olarak bitkiye atıfta bulunmak için kullanılır. Bazı insanlar tahıl üreten bir bitki için onu tohumlarından ayırmak için “tahıl tanesi” terimini kullandı. Tahıl taneleri, insanlık tarihinde önemli bir rol oynamıştır.
Yulaf, genel olarak soğuk hava mahsulüdür ve fakir toprakta büyür. Genellikle İskoçya ve kuzey Avrupa ile ilişkilendirilir. Yulafin farklı habitat gereksinimlerine sahip değişik çeşitleri mevcuttur.
Monokotiledonlar ve Avena Sativa
Poaceae familyası, monokotiledonlar veya monokotlar olarak bilinen çiçekli bitkilerden oluşan büyük bir gruba aittir. Tohumlarının içinde tek bir kotiledon veya tohum yaprağı vardır. (Çiçekli bitkilerin diğer ana grubu olan dikotiledonların tohumlarında iki kotiledon bulunur.) Monokotlar ayrıca daha dikkat çekici özelliklere sahip bir koleksiyona sahiptir. Bunlardan biri, paralel damarlı uzun ve dar yapraklarıdır. Bir diğeri, genellikle üçün katları halinde bulunan üreme yapılarıdır.
Yulaf bitkisinin bilimsel adı, Avena Sativa’dır. Yaprakları diğer monokotlarda olduğu gibi uzun ve dardır. Sivri uçludurlar ve gövdeye bağlandıkları yerde bir kılıf oluştururlar. Bağlanma yerinde küçük bir kıkırdak veya büyüme vardir.
Yulaf Bitkilerinin Spikelets ve Salkımları
Bazı monokotlar, üreme yapılarının etrafında bulunan taç yapraklarından ve çanak yapraklarından oluşan çekici çiçeklere sahiptir. Çim ailesindeki çiçekler farklı ve daha az gösterişli bir yapıya sahiptir. Yulaf bitkileri doğrudan görülemez. Spikeletlerde gizlidirler.
Başakçıklar, çiçek sapları üzerinde yer alan sivri yapılardır. Her bir spikelet, somurtkan olarak bilinen bir çift uzun, güçlü damarlı ve sivri uçlu bürgüler ile kaplıdır.
Bir sap üzerinde başakçıkların toplanmasına salkım denir. Salkım bir tür çiçek salkımıdır çünkü sapında yalnızca bir çiçek yerine birden fazla çiçek bulunur. Çiçeklenme çiçeklerine teknik olarak çiçek denir.
Çiçek Çiçeğinde Üreme Yapıları
Ercik, polen taneleri taşıyan bir anterden ve filament adı verilen bir saptan oluşur. Bir meşe çiçeği ya üç organına ya da üçün katına sahiptir. Bir karpel, polen tanelerini yakalayan bir stigmadan, stil adı verilen bir saptan ve tabanda bir yumurtalıktan oluşur. Bir meşe çiçeği, iki tüylü stigma taşıyan bir karpele sahiptir.
Çim ailesinde döllenme genellikle rüzgarla gerçekleşir. Karpelin yumurtalığı bir yumurtalık içerir. Ovülün içindeki yumurta hücresi, stigma üzerine düşen polen tanesinden bir sperm hücresi tarafından döllenir. Yumurta daha sonra bir tohum haline gelir.
Caryopsis veya Meyvenin Yapısı
Çim ailesindekiler de dahil olmak üzere çiçekli bitkilerde tohumlar, bir yumurtalık içindeki döllenmiş ovüllerden üretilir. Yumurtalık olgunlaşarak meyve olur ve tohumları bir şekilde dağıtır.
Meyveler her zaman sulu ve tatlı değildir. Yulaf bitkileri, caryopsis adı verilen bir meyve üretir. Caryopsis, yumurtalık duvarına sıkıca tutturulmuş, yalnızca bir tohum içeren kuru bir meyvedir.
Yulaf caryopsis ve örtüsü aşağıdaki bileşenlerden oluşur.
-Gövde veya kabuk, olgun yumurtalıkları kaplar. Gövde, lemma ve paleadan türetilmiştir.
-Yumurtalık, meyvenin tohumu olan çekirdek veya kabuğu içerir.
-Kabuğu çıkarılmış kısım, yenen ve yeni bir bitki üretebilen kısımdır. Kepek adı verilen bir dış katman, endosperm adı verilen bir orta katman ve mikrop adı verilen bir iç katmandan oluşur.
-Mikrop, embriyonun bulunduğu yer ve yeni bitkinin çimlenmesinin meydana geldiği yerdir.
Yulaf kabuğu çıkarılmış tane hasadı, özel ekipmanı olmayan biri için oldukça zor olabilir. Tohuma ulaşmak için yumurtalık kabuğu ve duvarı çıkarılmalıdır. Bazı işleme türlerinde tohumların farklı bileşenleri elde edilir.
Müsli ve Granola
Müsli, sütle karıştırılıp soğuk kahvaltılık gevrek olarak yenen yulaf ezmesi, kuruyemiş, tohum ve meyvelerin karışımıdır. Granola benzer malzemeler içerir, ancak pişmiş bir üründür.
Ekmek ve Kek
Yulaf, bazı yiyeceklerin önemli bir bileşenidir. Bunlara yulaf veya yulaf ezmeli ekmek dahildir. Parkin adı verilen nemli ve yapışkan pastayı da içerirler. Yorkshire’da geleneksel bir ikramdır. Yulaf ezmesi ve zencefil içerir.
Yulaf kekleri, adlarına rağmen genellikle bisküvilere (veya Kuzey Amerika’da adlandırıldıkları şekliyle kurabiyelere) benzer. Keklerin aksine, özellikle tatlı değildirler ve kurabiyeden daha çok kraker gibi tadı vardır. Genellikle peynir, Hint turşusu veya diğer tuzlu katkılarla yenirler.
Yulaf Sütü
Yulaf sütü, yulaf ezmesini suyla karıştırarak ve ardından sıvıyı filtreleyerek evde de yapılabilir. Süt ürünlerini yiyemeyen veya içemeyenler için iyi bir üründür. Ticari yulaf sütleri genellikle faydalı olabilecek ilave vitamin ve mineraller icerir.
Yulafın Besin İçeriği
Yulaf harika bir vitamin, mineral ve lif kaynağıdır. Tiamin açısından zengindirler ve önemli miktarda folat ve pantotenik asit içerirler. Manganez açısından çok zengindirler. Fosfor, magnezyum, bakır, çinko ve demir seviyesi de önemlidir. Potasyum seviyesi daha düşük ama yine de kullanışlıdır.
Yulaf, diyet lifi açısından besleyici bir öneme sahiptir. Lif çözünür veya çözünmezdir. Yulaf, özellikle beta-glukan adı verilen bir madde formunda çok miktarda çözünür lif içerir. Çözünür lif, muhtemelen birden fazla yöntemle kan dolaşımındaki LDL kolesterol seviyesini düşüren türdür. LDL kolesterol vücutta normal bir madde olmasına rağmen aşırı miktarda bulunduğunda dolaşım sorunlarına neden olabilir.
Saf yulaf glüten içermez. Ancak yulaf, tarlada veya işleme sırasında glüten içeren tahıllarla kontamine olabilir. Sağlığı glütenden etkilenen herkes, glütensiz etiketi olan yulaf ürünlerini satın aldığından emin olmalıdır. Bununla birlikte, bu önlem ciddi bir glüten intoleransı sorunu olan biri için yeterli olmayabilir.
Kaynakça:
https://owlcation.com/agriculture/Oats-Oatmeal-and-Porridge-Plant-Facts-and-Culture
Yazar: Katibe Melis Dinçer