Ana dayanak noktasını güçlendirmek
China Daily / Liu Zhibiao
Çin Komünist Partisi (ÇKP) 19. Merkez Komite 5'inci Genel Kurulu, Çin'in, "sorunsuz iç dolaşımı desteklediğini, yatırımın kapsamını ve tüketimi artırarak birbirini tamamlayan iç ve uluslararası 'çifte dolaşımı' ilerleteceğini" açıklamıştı. Bu, Çin'in ekonomik kalkınma modelindeki önemli bir değişimi ve küresel iş bölümüne katılma yolunda önemli bir düzenlemeyi temsil ediyor. Çin'in 14. Beş Yıllık Planı (2012-2025), iç dolaşım ana dayanak noktası olmak üzere ve iç ve uluslararası dolaşımlar birbirini güçlendirecek şekilde bu yeni "çifte dolaşım" kalkınma modelini destekleyecek. Bu yeni kalkınma modeli, ekonomik küreselleşme ve dış ortamdaki değişimler tam olarak göz önüne alındığında ve ayrıca Çin'de kalkınma koşulları ve şu anki dönem temelinde alınmış stratejik bir karar. Bu modelin, gelecek günlerde Çin ekonomisi üzerinde önemli etkisi ortaya çıkacak.
Her şeyden önce, gelir dağılımı reformunu destekleyerek, iç talebi teşvik etme ve birleşik tek piyasa yaratmak gündemin ilk sırasında bulunuyor.
Şu an itibarıyla Çin'in iç talebi toplam 100 trilyon yuan (15,2 trilyon dolar) ile Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) ardından ikinci sırada yer alıyor. Toplam miktar oldukça büyük görünürken, kişi başına miktarın daha fazla büyümesi olanağı var. Çin'in iç talebiyle ilgili üç sorun bulunuyor. İlk olarak, iç talepte tüketim için talep oranı dünya ortalamasının ve gelişmiş ülkeler ortalamasının altında yer alıyor. Gelişmiş ülkelerde hanehalkı tüketimi talebi Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYİH) yüzde 60 ila yüzde 70'ini, hatta bazı ülkelerde yüzde 80'ini oluşturuyor. Çin'de ise bu oran yüzde 60 seviyesindeyken, Çin'in iç talebinin büyük bölümünü yatırım talebi oluşturuyor.
İÇ TALEP ÇİN'İN GELECEKTE KÜRESEL REKABETTE YER ALMASI İÇİN GÜÇLÜ BİR ARAÇ
Diğer bir sorun ise, hükümet harcamaları ve kamu iktisadi kuruluşlarının (SOE) harcamalarının, Çin'in iç talebinin büyük bölümünü oluştururken, tüketici harcamalarının nispeten daha küçük bir bölümünü oluşturması. Son olarak, Çin'in iç talebinin yapısının tamamen dengesiz olması, ekonomik büyümeyle karşılaştırıldığında iç tüketim büyümesinin yavaşlamasıyla sonuçlanması olarak ortaya çıkıyor. Bunun nedeni, düşük gelirli grubun daha fazla almak için maddi gücünün olmaması, yüksek gelirli grubun marjinal tüketim eğiliminin gerilemesi ve tüketimin büyümesinin asıl itici gücü olan orta gelir grubunun henüz gelişmemiş olması.
İç talep Çin'in, gelecekte küresel rekabette yer alması için güçlü bir araç. Çin, sadece değişmez bir şekilde iç talebini genişleterek, özellikle hanehalkı tüketim harcamalarını, "dünyanın fabrikası" olmaktan "dünyanın piyasası" olmaya gerçekten dönüşebilir ve ayrıca iç büyümesini desteklemek ve küresel ekonomik toparlanmayı teşvik etmek için süper büyük piyasasını geliştirebilir. Şu anda, Çin'in iç talebinin büyük bölümünün, hanehalkı tüketimi yerine -başlıca hükümet ve SOE harcamaları- yatırımına dayanması, bir çözüm ihtiyacını çıkmaza sokarak yapısal bir sorun yaratıyor.
Gelir dağılımı reformuna gelince, odak noktası basitçe hükümet harcamasını azaltmıyor, ancak harcama yapısını değiştiriyor. Hükümet harcamaları, sosyal refah koşullarını düzeltmek ve insanları daha fazla harcamaya teşvik etmek için gelir eşitsizliğini azaltmak amacıyla kamu hizmetlerini ve sosyal refahı iyileştirmeye öncelik vermelidir.
İkincisi, birleşik bir piyasa inşa etmek, 14. Beş Yıllık plan süresince Çin için esaslı bir reform yapmasına öncelik verilmesini sağlayacaktır.
ÇİN YENİ BİR KALKINMA MODELİ OLUŞTURACAK
ÇKP 19. Merkez Komite 5'inci Genel Kurulu bildirisine göre, Çin, güçlü bir iç piyasayı destekleyecek ve yeni bir kalkınma modeli oluşturacaktır. Eğer bu piyasa parçalı ve işlevsiz olursa, güç bela iç dolaşımın bel kemiği olacak, iç ve dış dolaşımların birleşmesini kendi haline bırakacaktır. Her şeyden önce, Çin'in üretim piyasası iyi gelişmiş, ancak faktör piyasası, özellikle arazi, yüksek donanımlı iş gücü ve sermaye piyasaları açısından ağır hareket eden bir gelişmeye tanıklık etti. Bu büyük çapta, Çin'in endüstriyel yapısal düzenini ve modern endüstriyel zincirleri gelişimini olumsuz etkileyerek, iç dolaşımı engelledi. Birleşik iç piyasanın inşasındaki yavaş ilerleme, iç dolaşımın ilerlemesini zorlaştırdı. Örneğin, bazı Çinli iş insanları, iç piyasa, yüksek işlem maliyetleri gibi sorunlarla uğraştığı için iç piyasada yabancı ticaret işiyle uğraşmayı tercih ettiler.
Yeni küreselleşme stratejisi, içerde birleşik bir piyasa olmaksızın çok zor uygulanabilir. Otomobil endüstrisini örnek aldığımızda ölçek ekonomileri eğrisine göre, yıllık üretimin 2 milyon aracın üzerine çıkması durumunda daha fazla kâr elde edilebilir, fakat birkaç Çinli otomobil üreticisi bu seviyeye ulaşabilir. Sebebi basit; her bölge kendi yerel otomobil fabrikasını koruyor. Bu yüzden, süper büyük piyasa ölçeğine rağmen, piyasanın kırılgan olması iç piyasayı desteklemesini imkânsız kılıyor, buna ilaveten, dış dolaşımı desteklemiyor, iç ve dış dolaşımları birleştirmiyor.
Bu arada, Çin ulusal kalkınma stratejisinin parçası olarak bir dizi bölgesel kalkınma stratejisi uyguluyor. Örneğin, Beijing-Tianjin-Hebei bölgesinin koordineli kalkınması, Yangtze Nehri Deltası'nın bütünleşmiş bölgesel gelişimi, Guangdong-Hong Kong-Makau bölgesinin koordineli kalkınması, Chengdu-Chongqing ekonomik halkasının eş gelişiminin yanı sıra Sarı Nehir Havzası ve merkezi bölge için koordineli kalkınma stratejileri gibi. Bölgesel kalkınma stratejilerinin geliştirilmesi, piyasa birleştirmesi temelinde bölgesel ekonomik bütünleşmeyi desteklemeyi amaçlayan ulusal bir stratejinin parçası oluyor. Bütün adı geçen bölgeler bütünleşmiş ve koordineli kalkınmayı gerçekleştirdiği zaman, eğer Çin, farklı bölgeler arasındaki açılmayı daha fazla ilerletirse ulusal çapta birleşik piyasa aşama aşama oluşacaktır.
Bir sonraki adım olarak, Çin'in bölgesel birleşik piyasaları inşa etmeyi öncelikli hale getirmesi ve daha sonra yavaş yavaş ulusal çapta güçlü ve birleşik bir piyasa oluşturması, ülkenin "çifte dolaşım" kalkınma modeli için sağlam bir zemin yaratacaktır.