Suriye sahnesinde sekiz buçuk yıldır ABD ve Rusya gibi iki süper gücün yürüttükleri vekalet savaşlarından zararla ya da en az karla ayrıldıklarını düşünmek, mevcut durumun öncesini ve sonrasını düşünmeden, olayları son andaki haline göre değerlendirmekten ibarettir.
8 Ekim 2019 tarihinde, Türkiye?nin Suriye?ye yönelik olarak başlatmış olduğu Barış Pınarı Harekatı?nın öncesi ile Beştepe ve Soçi mutabakatları sonrası Ankara?nın istediklerini alması bakımından kıyaslandığında, daha avantajlı bir konumda olduğundan kuşku yoktur. Bu bir başarıdır ve bu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başarısıdır.
Biz, istediğimiz 30 km derinlikli güvenli bölgeyi hem terör örgütlerinin ötelenmesi için hem de Türkiye?de bulunan Suriyeli mültecilerin vatanlarına dönebilmeleri için istemiştik. İsteklerimiz şimdilik gerçekleşti. Dolayısı ile Ankara istediklerini alma noktasında başarı sağlamıştır. Aynı zamanda, Soçi'de Esad rejiminin muhatap alınacak konuma getirilmesi nedeniyle Esad rejimi de kazanmıştır; ABD ve Rusya da petrol yataklarına sahip olmak ve sıcak denizlere inmek bakımından kazanmıştır. Dolayısı ile Suriye savaşının kaybedeni yoktur; eğer kan ve gözyaşı üstüne inşa edilmeye çalışılan iki süper gücün 3,5 milyonu Türkiye?ye olmak üzere savurduğu 12 milyon insanı, ve öldürdüklerini saymazsak. Bundan sonra da ABD ve Rusya?nın geçmişte yaptığı gibi, şimdi de sorunlu bölge yaratmaya müsait gri alan oluşturma girişimi devam edecektir. Gelecek yüzyıllarda da kaşınmaya müsait bu yerleri, kimi Batılı ülkelerle birlikte dilediği gibi kaşıyarak kan ve gözyaşının dinmemesine çalışacaklardır. Taki kapitalist ve emperyalist emellere hizmet eden o bölge insanlarından biri iş başına gelene kadar.
Suriye konusunda ABD'nin Beştepe'de, Rusya?nın da Soçi'de yaptığı iş, Ankara?ya kazanıyormuş hissini vermektir. Bu mutabakatlarla, Türkiye?nin kazandığı bir şeylerin olduğunu düşünmek vehimden öteye gitmez. Ankara'nın, terör gruplarının sınırımızdan uzaklaşmasını talep etmekle, ne kazandığı petrol rafinerileri vardır, ne de topraklarına toprak katmıştır. Sadece kendi toprağını işgalden korumak istemiştir. Üstelik Suriye?nin toprak bütünlüğünden yana olduğumuzu da her fırsatta dile getirdik. Varlığımızı tehdit eden YPG/PYD gibi terör örgütlerini besleyip büyüten, ve de bölgede bulunan ABD ve Rusya?dan sınır güvenliğimizin sağlanması için bunların uzaklaştırılmasını istemek en temel hakkımızdır.
Sadece menfaat odaklı çalışan ABD ve Rusya?nın büyük kazanımları kendine saklamadan, Türkiye lehine bir uygulamada bulunması düşünülemez. 30 Ekim 2019 'da İsviçre?nin Cenevre kentinde toplanacak olan Suriye Anayasa Komitesi'nde, kazanımın en büyüklerini ABD ve Rusya?nın kendine sakladığını göreceğiz. ? Güvenli bölge? ye ABD ve Rusya?nın yeşil ışık yakması, Ankara?nın ağzına acı doldurmadan önce yapılan bir parmak bal sürme girişimidir. Bu sebeple ABD ve Rusya, Birleşmiş Milleteler arabuluculuğunda yapılacak olan Cenevre görüşmelerine de, gerek yeni anayasa yazımı ile gerekse de eski anayasanın tadilatı ile, PYD/DSG?nin statü kazanmasına çalışacaktır. Sekiz buçuk yıldır terör örgütleri üstünden yürütülen Suriye savaşı, PYD ve çeşitlemelerinin siyasal sürece dahil edilmesi bakımından ABD ve Rusya?nın en büyük kazanımı olacaktır. Görüşmeler Birleşmiş Milletler gözetiminde Suriye rejimi, muhalif temsilcileri ve sivil toplum arasında yapılacak gibi görünse de, Esad ile anlaşma sağlayan terör örgütü PYD?nin de masaya taşınması anlamına geliyor. Böylece anayasa yazım sürecinde Esad?ın ittifak yaptığı PYD de Cenevre görüşmelerinde yerini almış olacak.
Dolayısıyla 1995 yılında Moskova?da düzenlenen ? Kürdistan Tarihi? konulu konferansla, ve bir kürt evi açılmasıyla faaliyete geçen süreç, Rusya?nın PKK?yı terörist yapılanma olarak tanımaması ile gergin devam eden ilişkilerimiz bu günlere gelmiş oldu.
Adana Mutabakatı, PKK başta olmak üzere Suriye'nin teröre verdiği desteğin kesilmesi üstüne 1998 yılında yapılan bir mutabakattır. Bu yıldan günümüze PKK'ya verilen destek kesilmediği gibi, sayısız terör örgütleri bölgemizde çoğaltılmıştır. Geçmişe atıfla bu mutabakatın, Soçi?de Adana Mutabakatı olarak gündeme getirilmesi, hem Esad?ın muhatap alınmasını istemektir; hem de Suriye'deki siyasi geçiş için gerekli anayasa yazım sürecinde, terör örgütlerinin bir şekilde meşruiyet kazanmalarına dönük ön hazırlık niteliği taşıyacaktır.
Esad?ın kazanması Rusya?nın da kazanması demektir. ABD?de, YPG /PKK/PYD gibi terör örgütleri üstünden yürüttüğü savaşlarla gerek petrol bölgelerini koruma altına alarak, gerekse İsrail?in güvenliğini sağlamak ve de kendilerine alan açmak amaçlı oluşturulmak istenen yeni harita ile, ABD her halükarda karlıdır.
O ya da bu şekilde, Ankara Barış Pınarı Harekatı ile askeri gücü devreye sokarak sağladığı başarıyı devam ettirmek ve kalıcı kılmak istiyorsa, bunu ekonomik, siyasi ve sosyal güçle desteklemek zorundadır.
Ankara, terör yuvalarını sınırından uzaklaştırmayı başarmıştır; ama kazandığı bir şey bulunmamaktadır.