Kraliçe Hapshetsut Dikilitaş, Karnak, Mısır
Yukarı Mısır'da, Nil'in doğu kıyısında, Dynastic Mısırlılarının en geniş tapınak kompleksi kalıntıları duruyor. Tüm site çağrıldı idin Mısırlılar tarafından Thebai Yunanlılar tarafından ve Thebes Avrupalılar tarafından (Thebai sözcüğü, her yıl Luksor'da düzenlenen en önemli festivalin adı olan Mısırlı Apet kelimesinden gelmektedir). Eski Mısır kalıntılarının büyük bir kısmı burada, Luksor tapınakları ('saraylar' anlamına gelen Arapça L'Ouqsor'dan) ve Karnak tapınakları (bu ad, Arap köyü Al-Karnak'tan türeyen) arasında bölünmüş durumda. ). Her iki tapınak kompleksinin kalıntıları önemli bir alanı kaplar ve yine de çok etkileyicidir. Bununla birlikte, antik çağlarda tapınakları sarması gereken evlerden, pazarlardan, saraylardan ve bahçelerden hiçbir şey kalmaz. Mısır sosyal merkezlerindeki başlıca özellik ve genelde hayatta kalan tek tapınaktı. Toplu ibadet için bir yer değil, tanrıların bir evi değil, yalnızca tapınağın rahiplerinin ve yüksek asaletin iç kutsal alanlara girmesine izin verildi. Bununla birlikte, tapınak, çok sayıda hac festivaline ve tapınağa yapılan törenlere katılan yerel halk için uyumlu bir odak noktası görevi gördü.
Son kazılar, Karnak'ın tarihini MÖ 3200'lere, Nil'in kıyısında, Karnak'ın şimdi bulunduğu yerde küçük bir yerleşim yeri olduğu zamana itti. Karnak'taki büyük tapınak kompleksi, ancak, çoğunlukla bir Orta Krallık eseridir. Arkeolojik kazılar, kompleksin neredeyse sabit bir inşaat ve yapı bozma durumunda olduğunu ve Orta Krallık'ın neredeyse her kralının Karnak'taki varlığının izlerini bıraktığını ortaya koyuyor. Karnak'taki merkezi tapınak, eyalet tanrısı Amon'a adanmıştır ve yaz gündönümü sırasında batan güneşin ışığını kabul etmek için yönsel olarak yönlendirilmiştir. Bu tapınağın hemen kuzeyinde, tanrı Montu'ya adanmış daha eski, aynı zamanda merkezi ve birincil bir tapınağın temelleri vardır. Bu tapınağın küçük kalıntıları, unsurlar tarafından yıpratıldığı için değil, daha çok sistematik olarak yıkıldığı ve yapı taşları daha sonra diğer tapınakların yapımında kullanıldığı için. Schwaller de Lubicz'e göre, Karnak'ta ve Mısır'ın pek çok başka yerinde bulunan bu gizemli tapınak sökümü, astrolojik döngülerin değişmesiyle ilgilidir. Montu boğasının Amon koçunun yerine geçmesi Boğa çağından Koç çağına, koç çağına astronomik değişimle aynı zamana denk gelir; Montu'nun önceki tapınağı astronomik değişimle önemini yitirmişti ve bu nedenle yıldızların mevcut konfigürasyonuna uygun olarak kullanılmak üzere yeni bir tapınak inşa edildi.
Fotoğraf, Queen Hatshepsut (1473-1458 BC) tarafından dikilmiş bir dikilitaş göstermektedir. 97 fit yüksekliğinde ve yaklaşık 320 ton ağırlığında (bazı kaynaklar 700 ton diyor). Tabanındaki bir yazıt, monolitin taş ocağından çıkarılması işinin yedi ay iş gerektirdiğini gösteriyor. Yakındaki Tuthmosis I (1504 - 1492 BC) tarafından dikilmiş daha küçük bir dikilitaş duruyor. 75 ayakları yüksektir, kaidesinde geniş 6 ayakları vardır ve 143 ile 160 tonları arasındadır. Hatshepsut, yalnızca biri hala ayakta olan Karnak'ta dört dize kaldırdı. Mısır obelisksleri daima Aswan'daki uzak ocaklardan gelen tek taş parçalarından, genellikle pembe granitlerden oyulmuştu, ancak tam olarak yüzlerce kilometre taşındıkları ve daha sonra blok ve başa çıkmadan dikildikleri bir sır olarak kalıyor. Bir zamanlar Mısır'da duran yüzlerce dikilitaştan sadece dokuzu duruyor; On kişi daha kırılmıştı, fatih kurbanları ya da rakip kültlerin dini fanatizmi. Geri kalanlar gömülüdür veya New York, Paris, Roma, İstanbul ve diğer şehirlerin merkez parklarında ve müze binalarında bulunan yabancı ülkelere taşınır.
Dikilitaşların kullanımı, oymalarından ve ereksiyon yöntemlerinden çok daha büyük bir muammadır. Dikilitaşlar genellikle yazıtlarla kaplı olsa da, bunlar işlevlerine dair hiçbir ipucu vermez, bunun yerine dikilitaşın ne zaman ve kim tarafından oyulduğunu gösteren hatıra notlarıdır. Dikilitaşın dikilmesinin, fiziksel dünyanın bel kemiğini temsil eden Osirian sembolü olan 'djed' sütununu ve ilahi ruhun kaynağına yeniden kavuşmak için yükselebileceği kanalı simgeleyen bir jest olduğu öne sürülmüştür. John Anthony West, dikilitaşların genellikle çiftler halinde dikildiğini, bir dikilitaşın diğerinden daha uzun olduğunu ve dikilitaşın boyutlarının ve şaftının ve piramit başlığının kesin açılarının (orijinal olarak elektrumla kaplanmış, bir gümüş ve altın alaşımı ile kaplanmış olduğunu) not eder. ) dikilitaşın yerleştirildiği tam enlem ve boylama ait jeodezik verilere göre hesaplanmıştır. "Eşit olmayan dikilitaşların oluşturduğu gölgeler, gökbilimci / rahiplerin söz konusu yerle ve bunun da dikilitaşlarla donatılmış diğer önemli alanlarla ilişkisiyle ilgili tam takvimsel ve astronomik veriler elde etmesini sağlayacaktır." Dikilitaşların büyüleyici konusuyla ilgilenen okuyucular, Dikilitaşların Büyüsü Peter Tompkins ve Orion Gizemi Bauval ve Gilbert tarafından.
Ankh Oyma, Karnak, Mısır
Eski Mısır'da Dikilitaşlar; Arkeoloji Dergisi
Eski Mısırlılar, tapınak cephelerini, tanrılarını onurlandırmak ve firavunlarının büyük işlerini hatırlamak için bir çift çift şerit ile süslediler. Hiyeroglif yazıtlarla kaplı dört dikdörtgen kenarı olan dikilitaş, izleyicinin gözünü gökyüzüne doğru yönlendirecek şekilde tasarlanmış ve dört taraflı bir piramit içinde uzun ve düz bir şekilde bitecek şekilde tasarlanmıştır. Dikilitaş, Mısır'ın Eski Krallık döneminde (2584-2117) güneş tanrısı Re ile ilişkilendirilmiş küçük bir katı yapı olarak ortaya çıkmıştır. Firavun Senworset I (1974-1929 BC) Orta Krallık'ta Heliopolis'teki ilk dev dikilitaşı (2066-1650) inşa etti. Dev Mısır obelisks yüzlerce ton ağırlığında ve güney Mısır'da Aswan'da taş ocağı yapılan katı granit parçalarından oluşuyor. Büyük ve küçük, modern dikilitaşlar, Washington Anıtı’nın tüm dünyasında ve ABD’de, savaş anıtlarına, cumhurbaşkanlarının mezar işaretçilerine (Washington, Jefferson ve Lincoln’ün mezarlarının hepsinde dikilitaş anıtları bulunur) bulunur. New York City, dikilitaşlarla doludur ve bir tur sizi anıtlar, mezar taşları ve hatta Kleopatra'nın İğnesi olarak bilinen otantik bir Mısırlı orijinali görmeniz için tüm Manhattan ve ötesine götürecektir. Fakat Dikilitaş nasıl ve niçin bu kadar popüler hale geldi?
Mısır'a olan yabancı hayranlığı Mısır'ın kendisi kadar eskidir. Büyük İskender, MÖ 332 M.Ö.'de Mısır'ı fethetmeden önce bile, Yunanlı gezginler, Nil Nehri üzerinde gezmeye başladılar ve anıtlara grafiti bıraktılar ve egzotik materyalleri eve taşıdılar. Ptolemys'e göre Mısır'ı MÖ 332-30'ten yöneten Yunan kralları, Mısır'da yaşayan Yunanlılar, Mısır kültürünün bazı yönlerini tanrılardan mumyalamaya uyarladılar. Fakat ilk önce dikilitaşları seven Romalılardı. Romalılar MÖ 30'te Mısır'ı fethettikten sonra, çok sayıda obelisk çıkarttılar ve bugün, Roma'daki 13’in tüm Mısır'larından daha fazla sayıda Mısır’lı dikilitaş duruyor. Roma'nın yıkılmasından sonra hiçbir Mısır dikilitaşı, Nil'in kıyılarını 19. Yüzyıla kadar terk etmeyecekti. Orta Çağ boyunca, Mısır'ın bilgisi temel olarak İncil bağlamlarıyla sınırlıydı: Mısır, Musa'nın, San Marco ve Anthony'nin ülkesiydi; Kutsal Aileye sığınmıştı. Mısır'a gelen birkaç Avrupalı hacca gitti veya orada haçlı seferleri veya ticaret tarafından çekildi. Rönesans ve onun klasik canlanması ile Mısır motifleri daha aşina oldu. Sanat ve mimaride Mısır temaları ortaya çıktı ve Papa Sixtus V (1585-1590) Nero Sirki'ndeki antik bölgesinden Nero-Sirk'teki mevcut bölgesinden imparator Caligula'dan bir obelisk'i (aslen Heliopolis, Mısır'dan Roma'ya getirdi) taşıdı ve yeniden kurdu , yaklaşık 260, Vatikan'daki Aziz Petrus Meydanı'nda. 17. Yüzyılın ortalarında, Gian Lorenzo Bernini, Dikili'yi St Peter'in yeniden tasarladığı tasarımın merkezinde tuttu.
Aydınlanma sırasındaki 18. Yüzyılda, dikilitaş sonsuzluğu ve anıları sembolize etmeye başladı ve Avrupalılar tarafından kazanılan zafer ve kahramanların popüler bir anma biçimi haline geldi. Mısır, Xulum ve 17. Yüzyıllar boyunca sık sık muska gibi küçük cisimler taşıyan evlere, ancak Mısır Canlanma tarzı (Dikilitaşlar dahil) ve Egyptomania'ya, Mısır'daki Napoleon'un (18-1798) kampanyası sayesinde geniş popülerlik kazandı. Vivant Denon'un Voyage dansı Basse ve la Hautes Egypt (1799) ve Açıklama de l'Egypte (1802). 1809'lerde vapur buluşuyla, Mısır'a seyahat Avrupalılar ve Amerikalılar için çok daha hızlı ve verimli oldu. Birçok Batılı, Mısır'ın sıcak iklimine yolculuk yaptı. Mısır konusuyla ilgili gittikçe büyüyen yayınlar, seyahate çıkmaları için gezginleri daha da özendirdi ve en azından Mısır tarzı dekorasyona ilham verdi. 1840'lerin başlarında, İngiliz Başkonsolosu Henry Salt, Fransız Başkonsolosu Bernard Drovetti ve İtalyan Güçlü Adam ve Proto-Arkeolog Giovanni Battsita Belzoni gibi bazı Avrupalılar Louvre ve British Museum gibi Avrupa kurumlarına geri dönmek için eserler topladı. koleksiyonlarını oluşturmaya başlıyorlardı.
ABD'de, dikilitaşlar 18. Yüzyılın sonlarında anıt olarak göründü. Bazı eski örnekler arasında, Columbus’ın Yeni Dünya’yı keşfetmesinin 1792. Yıldönümünü ve 300’in 1790’in yıldönümünü onurlandırmak amacıyla inşa edilmiş olan Columbus Anıtı ve XNUMX’larda hayatını kaybeden Amerikalıları anmak için tasarlanan Massachusetts’teki Lexington Savaşı’nın Devrim Savaşının ilk savaşı. Dikilitaşlar popülaritesini artırmaya devam etti ve İç Savaş sırasında, mezar işaretleri ve anıtlar olarak daha da yaygınlaştı. Bugün, Dikilitaş vefat eden anıtlar olarak duran Amerika genelinde mezarlıklarda ortak bir manzara.
19. Yüzyılın başlarında, dikilitaşlar uluslararası diplomasi ve Mısır ile ticari ilişkilerin simgesi haline geldi: Mısır Hhedives (Mısır hanedanı hükümdarları, Osmanlı Sultanının 1805'taki Muhammed Ali'nin atanmasıyla mirasına başladı) üç hediye olarak sundu. Heliopolis'teki Thutmose III (1479-1424) tarafından dikilmiş ve Augustus'a kadar İskenderiye'ye taşınan ikisi İngiltere ve ABD'ye verildi. Luksor'da Ramesses II (1279-1212) tarafından yerleştirilen üçüncüsü Fransa'ya verildi.
İngiltere, Cleopatra'nın İğneleri olarak bilinen İskenderiye'nin bir binasını aldı. 1819'te Mısır'ın lideri olan Muhammed Ali (1769-1849), Osmanlı Sultanı tarafından Mısır'ı ve Sudan'ı denetlemek için atanan ve Mısır'ı modernleşmeye yönlendiren bir Türk. Dikilitaş İskenderiye'de sonunda 1877'e taşınana kadar bekledi. Geçiş sert ve trajikti (altı denizci öldü), ancak dikilitaş yolculuktan kurtuldu ve şimdi Golden Jubilee Köprüleri yakınlarındaki Westminster Şehri'nde bulunan Thames kıyılarında oturuyor. Ölen altı denizcinin adı, Dikilitaş'ın dibindeki bir plakta. Muhammad Ali, Fransa’ya 1826’teki Luxor dikilitaşını takdim etti. Kral Louis Philippe'in giyotinin oturduğu Place de la Concorde'de yeniden kurduğu 1833'ta Fransa'ya taşındı. Fransa Kralı XV’i ve Fransız Devrimi’de hayatını kaybedenleri anmak için bir anıt görevi görüyordu. Üçüncü dikilitaş, diğer Kleopatra'nın İğnesi, 1879'ta ABD'ye verildi ve 1880'e taşındı.
Daha fazla bilgi için:
Mısır Seyahat Rehberleri
Martin bu seyahat rehberlerini önerir