- Dünya genelinde 1 milyardan daha fazla insanda hipertansiyon tanısı mevcuttur. Hipertansiyon inmelerin % 60’ından ve kalp damar hastalıklarının % 50’sinden sorumludur. Yaşam tarzı değişiklikleri hipertansiyonu kontrol etmeye, önlemeye böylece kalp damar hastalıklarının riskini azaltmaya yardımcı olmaktadır.
Kilo Verme
- Yapılan çalışmalarda vücut kitle indeksi ile hipertansiyon arasında yakın bir ilişki vardır. Hipertansiyon hastalarının yaklaşık % 50’si şişman ve şişman hastalarda ise hipertansiyon sıklığı 2 kat daha fazladır.
- Hipertansiyon hastalarında kilo alımı ile kan basıncı artmakta, kilo kaybı ile düşmektedir. Örnek olarak 1 kg zayıflama ile büyük tansiyonda 1,6 mmHg ve küçük tansiyonda 1,3 mmHg düşme sağlanabildiği gösterilmiştir.
- Aşırı kilolu hastalarda özellikle karın bölgesinden çok az kilo vermek bile zaman içinde kan basıncını anlamlı olarak iyileştirmektedir.
Egzersiz
- Egzersizin kan akımını iyileştirerek, dinlenme kalp atımı ve kan basıncının azalmasına yardımcı olarak hipertansiyonla ilişkili riskleri azalttığı gösterilmiştir.
- Yapılan düzenli egzersiz ile büyük tansiyonda yaklaşık 4 mmHg ve küçük tansiyonda yaklaşık 3 mmHg azalma sağlanabildiği gösterilmiştir.
Diyet:
- Hipertansiyon diyetinde gıdalarla alınan sodyum miktarını azaltırken aynı zamanda yetişkinler için yeterli ve dengeli bir beslenme planı oluşturmaktır.
- Sodyum, hipertansiyonun oluşumunda önemli bir mineraldir. Sofra tuzunun yaklaşık yarısı sodyumdan oluşur.
Hipertansiyon için beslenme planı doymuş yağlardan, kolesterolden ve katı yağlardan fakir, meyve, sebze ve süt ürünlerinden ise zengin olacak şekilde düzenlenir. Bu planda tam tahıl ürünleri, balık, kümes hayvanları ve yağlı tohumlar (fındık, badem gibi) da kullanılır. Ancak kilonun kontrolü de önemlidir.
- Hipertansiyonun beslenme tedavisinde, aynı zamanda posa, magnezyum, potasyum ve kalsiyum açısından zengin bir beslenme tedavisi uygulanır. Öğün aralarında meyve tüketin. Meyveler, hem posa hem de potasyum içeriği nedeni ile hipertansiyonun kontrolüne yardımcı olabilir. Ancak aşırı meyve tüketimi de kilo kontrolünü zorlaştırabilir.
- Sebze tüketimini artırın. Hergün 1 tabak salata ve 1 tabak sebze yemeği yemeye özen gösterin. Ancak pişirilen sebzelere tuz eklemeyin ve az miktarda sıvı yağ kullanarak pişirin. Kalsiyum, hipertansiyonun kontrolü için gerekli bir mineraldir. Bu nedenle süt ve süt ürünleri tüketmeniz yararlı olacaktır. Tercihinizi az yağlı olanlarından yapın.
- Posanın artırılabilmesi için meyve ve sebzelerin suyunu tüketmek yerine kendilerini tüketin. Kabuklu olarak yenebilenleri kabuklu tüketin. Unutmayın, beslenme bir bütündür. Hiçbir gıda mucize yaratmaz. Besinler çeşitlendirildiğinde beslenme anlam kazanır.
Tuz Kısıtlaması:
- Birçok klinik çalışma tuz tüketimi ile hipertansiyon arasında pozitif ilişki göstermektedir. Tuz alımını azaltmak kan basıncı ve ilişkili risklerin azaltılmasında son derece önemlidir. Günde 6 gramın (1 çay kaşığı) altındaki tuz kısıtlaması, hipertansiyon tedavisi için yeterlidir.
- Hipertansiyonu olan kişi, işlenmiş gıda tüketimini azaltarak, içeriğini bilmediği hazır gıdaları daha dikkatli tüketerek, sebze ve meyve tüketimini artırarak günlük 6 gramın altındaki tuz kısıtlamasını tek başına sağlayabilir.
- Hipertansiyonlu hastalarda, tuz tüketiminin azaltılmasının kan basıncını tek bir ilaç kadar düşürdüğü görülmüştür.
Türkiye’nin içinde bulunduğu yapılan çalışmada dünyada en çok tuz tüketen ülke günde 18 gram ile Türkiye bulunmuştur.