1.2 Algoritmalar
Belirli bir görevi yerine getiren sonlu sayıdaki işlemler dizisidir. İ.S. 9.yy da İranlı Musaoğlu Horzumlu Mehmet (Alharezmi adını araplar takmıştır) problemlerin çözümü için genel kurallar oluşturdu. Algoritma Alharezmi’nin Latince okunuşu.
Her algoritma aşağıdaki kriterleri sağlamalıdır.
1. Girdi: Sıfır veya daha fazla değer dışarıdan verilmeli.
2. Çıktı: En azından bir değer üretilmeli.
3. Açıklık: Her işlem (komut) açık olmalı ve farklı anlamlar içermemeli.
4. Sonluluk: Her türlü olasılık için algoritma sonlu adımda bitmeli.
5. Etkinlik: Her komut kişinin kalem ve kağıt ile yürütebileceği kadar basit olmalıdır.
Not: Bir program için 4. özellik geçerli değil. işletim sistemleri gibi program sonsuza dek çalışırlar .
Algoritma:
A1 :Birinci sayıyı gir
A2 :İkinci sayıyı gir
A3 :İki sayının toplamını yap
A4 :Toplamın değerini yaz
A5 :Bitir.
Bu tam bir algoritmadır. Sözcüklerin ortaya çıkaracağı yanlış anlamaların ortadan kaldırmak amacıyla semboller ve matematik dilini gerektiren bazı kısaltmalar kullanmak daha uygun olacaktır. Bir algoritma yazılırken şu metot izlenmelidir:
1.Programda kullanılacak elemanları temsil etmek üzere uygun isimler veya değişkenler seç.
2.Bazı isimlere başlangıç değeri olarak çözümün gerektirdiği uygun değerler ver.
3.Gerekirse programa girilecek verileri düzenle.
4.Cebirsel notasyon ve kararlar kullanarak aritmetik işlemleri gerçekleştir.
5.Çıkışı düzenle.
6.Bitir.
Yukarıda iki sayının toplanması için oluşturduğumuz algoritmayı bu yeni gereksinimlere uyarak yeniden yazalım.
Toplam adı için Z
Birinci Sayı için X
İkinci Sayı için Y değerleri kullanılırsa;
Algoritma:
A1 :X değerini gir
A2 :Y değerini gir
A3 :Z ¬ X+Y
A4 :Z’ yi yaz
A5 :Bitir
Görüldüğü üzere bu şekilde bir algoritma ile çözüm yolunu izlemek daha kolaydır. Bundan sonra bu tip algoritma kullanılacaktır.
A6 :Bitir
Bu örnekte Ort değeri ile iki sayının ortalaması temsil edilmiştir.
Örnek 4: Beş sayının toplamını ve ortalamasını veren programa ait algoritmanın oluşturulması
Toplam adı için Top
Ortalama adı için Ort
Girilen sayılar için X
Arttırma için Sayac kullanılırsa
Algoritma:
A1 :Top ¬ 0, Sayac ¬ 0
A2 :X’i gir
A3 :Top¬ Top+X
A4 : Sayac ¬ Sayac +1
A5 :Eğer Sayac <5 ise A2’ye git
A6 :Ort¬ Top/5
A7 :Top ve Ort değerlerini yaz
A8 :Bitir
Örnek 5: Kenar uzunlukları verilen dikdörtgenin alan hesabını yapan programa ait algoritmanın hazırlanması. Kenar uzunlukları negatif olarak girildiği durumda veri girişi tekrarlanacaktır.
Dikdörtgenin kısa kenarı : a
Dikdörtgenin uzun kenarı : b
Dikdörtgenin alanı : Alan
Algoritma:
A1 :a değerini gir
A2 :a<0 ise 1. adımı tekrarla
A3 :b değerini gir
A4 : b<0 ise 3. adımı tekrarla
A5 :Alan ¬ a*b
A6 :Alan değerini yaz
A7 :Bitir
Örnek 7: Verilen bir sayının faktöriyelini hesaplayan programın algoritmasının oluşturulması
Sayının faktöriyeli :Fak
Faktöriyel degişkeni :X
Faktöriyeli hesaplanacak sayı :Y