Geçen
yıl, korona salgınının yol açtığı kısıtlı hayat günlerinden önce, sokak
hayvanları konusunu gündeme getirmiştik. Muğla-Menteşe olarak MODHAYKO başkanı
Doç. Dr. Nurdan Saraç'ın önderliğinde, yasaklı günlerde sokak hayvanlarının
beslenmesini organize etmek için hazırlıklar yapmış ve 11 Nisan'da yasaklı
günler başladığında gönüllü arkadaşlarımız sokak hayvanlarını aç bırakmamak
için sokaklardaydı.
Şahsen ben, bu tavrın bütün Türkiye'de derhal sergilenmesi için Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'a ulaşmaya çalıştım. Cumhurbaşkanımız sadece insanların değil, bu topraklardaki her şeyden sorumlu bir makamda oturuyordu. Sokak hayvanlarının beslenmesine onun önderlik etmesi çok yerinde olurdu. Sayın Cumhurbaşkanımızın 18 Mart Çarşamba günü yapacağı ilk açıklamada, sokak hayvanlarının bakımı ve beslenmesi konusunu dile getirmesi için konuyu kendisine iletebilecek kişilerle irtibata geçtim ama ne yazık ki açıklamada sokak hayvanları bir kelime ile bile dile getirilmedi.
11 Nisan günü yasaklar başladığında yerel gönüllüler sokak hayvanlarını beslemeye başladı ama resmî kurumları bir türlü harekete geçirememiştik. Yasaklar başladıktan sonra ilk ses Ankara Büyükşehir Belediyesi'nden geldi ve başkan Mansur Yavaş, sosyal paylaşımında yasak günlerinde sokak hayvanlarını beslemek üzere ekipler kurduğunu duyurdu. Arkasından İçişleri Bakanlığı, sokak hayvanlarını beslemek için çıkanlara ve köpeklerini evlerinin civarında dolaştıranlara izin verileceğini söyledi ve bunu bir genelgeye bağlayarak 30 Nisan 2020 günü 7486 Sayılı Sokak Hayvanları Genelgesi'ni yayınladı.
Geçen yıl Nisan ve Kasım aylarında salgın genelgelerinde sokak hayvanları sadece bu çerçevede yer aldı. Hiç yoktan iyiydi ve İzmir'de sokak hayvanı besleyen bir gönüllünün, bu uygulamadan dolayı, başta kesilen cezayı ödememesine karar verilmişti. Belki başka yerlerde de hayvanseverler ceza ödemekten kurtulmuşlardı.
Devlet 29 Nisan günü başlayan 17 günlük kısıtlama dönemi için önceden davrandı ve sokak hayvanları ile ilgili sorumluluğu yerel resmî birimlere verdiği gibi, gönüllüleri de "yasaktan muaf olanlar" listesine ekledi ve devlet indinde sokak hayvanları olgusunu gördüğünü dile getirdi.
İçişleri Bakanlığının genelgesinin 6. Maddesi, kısıtlı dönemde, sokak hayvanlarının bakımı ve beslenmesi sorumluluğunu yerel yönetimlere şöyle veriyordu: "Sokağa çıkma süresi boyunca sokak hayvanlarının beslenmelerine özel önem verilecek, bu kapsamda Vali/Kaymakamlar tarafından yerel yönetimler, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile gerekli koordinasyon tesis edilerek sokak hayvanlarının aç kalmaması için gerekli tedbirlerin alınacak, bu amaçla başta hayvan barınakları olmak üzere park, bahçe, orman gibi sokak hayvanlarının doğal yaşam alanlarına düzenli olarak mama, yem, yiyecek ve su bırakılması sağlanacaktır."
Sanırım bu madde, 5199 sayılı kanunda zikredilen hayvan haklarının somut bir şekilde hayata uygulanmış şekliydi ve devletin sokak hayvanlarını ciddi bir olgu şeklinde görmesinin ilk göstergesiydi. Devletin bu tavrı, bütün hayvanseverler tarafından büyük bir sevinçle karşılanmıştır.
Aynı genelgenin, "SOKAĞA ÇIKMA YASAĞINDAN MUAF OLACAKLAR" listesinin 13. Maddesinde, barınak görevlilerinin yanı sıra gönüllü besleyicilerin de herhangi bir kısıtlamaya tâbi tutulmadan ve 7486 Sayılı Sokak Hayvanları Genelgesi çerçevesinde muafiyet listesinde şöyle yer aldığı görüldü "Sokak hayvanlarını besleyecek olanlar, hayvan barınakları/çiftlikleri/bakım merkezlerinin görevlileri/gönüllü çalışanları ve 7486 sayılı Genelgemizle oluşturulan Hayvan Besleme Grubu üyeleri."
Salgın dönemi uygulamaları, bu hayatın sadece insanlardan ibaret olmayıp büyük bir tabiat hâlesi ile çevrildiğini ve insanların bu tabiat hâlesinin kıymetini bilmelerini öğretti. Bu arada devletimizin de Osmanlı döneminde olduğu gibi sokak hayvanlarının korunması gereken bir değer olduğunu kabul edip göstermesi, kayda değer bir gelişme olarak görülecektir.