Aliya İzzetbegoviç Kimdir? Aliya İzzetbegoviç'in Hayatı ve Eserleri
Bosna-Hersek'in eski Cumhurbaşkanlarından biri olan Aliya İzzetbegoviç, 8 Ağustos 1925 yılında Bosanski Samac da dünyaya geldi. Başkent Saraybosna'da bulunan bir Alman lisesinde eğitim gören İzzetbegoviç, üstün kabiliyetlerinin yanı sıra İslami konulara olan ilgisi ile her zaman ön planda yer almayı başardı.
O dönem içerisinde arkadaşları ile beraber dini konular üzerine tartışma amacıyla Müslüman Gençler Kulübü kurdu ve burayı kısa bir zaman içerisinde bir dernek haline getirdi. Bu dernek 2. Dünya Savaşı yıllarında ihtiyaç sahiplerinin her zaman yanında olarak yardıma koştu. Komünist rejim tarafından ülkenin ele geçirilmesi sonrasında dinler toplumsal hayattan arındırıldı. İslami görüşleri savunan İzzetbegoviç, başta olan mevcut yönetim tarafından hedef haline getirilerek 5 yıl hapis cezasına mahkum edildi.
1953 yılında iktidar olan Tito zamanında da İzzetbegoviç'in sıkıntıları devam etti. 1974 yılında çıkarılan yeni anayasa sayesinde İslami kurumlar yeniden işlev görerek bazı camiler ile medreseler yeniden açıldı. Tito'nun 1980 yılında vefat etmesi sonrasında Cumhurbaşkanlığı için bir anlaşmazlık vuku buldu. Ancak daha sonrasında federal eyaletler kendi arasında bir anlaşma sağladı. Bu gelişme sonrasında ise kısmen de olsa bir demokratikleşme süreci baş gösterdi.
İslami Manifesto'nun Ünü
İzzetbegoviç'in oğlu da 1983 yılında İslami Manifesto adlı bir kitap yayınlayarak babasının makalelerini bir arada topladı ve bu kitap tüm dünya tarafından ilgiyle takip edildi. Mevcut rejim ise buna tahammül edemedi ve İzzetbegoviç'i bu konuda suçlayarak 14 yıl hapis cezasına çarptırdı. Daha sonrasında ise bu karar Yargıtay tarafından 11 yıla kadar indirildi. 1988 yılında aftan yararlanarak serbest kalan İzzetbegoviç, Demokratik Eylem Partisi'ni kurarak 5 Aralık 1990 tarihinde Bosna'da genel seçimleri kazanarak ülkenin Cumhurbaşkanı oldu.
14 Mart 1996 tarihinde hastalığı yüzünden bu görevini bırakmak zorunda kalan İzzetbegoviç oldukça büyük üzüntüye sebep oldu. 1 Mart 1992 tarihinde Bosna-Herkes referandum sonrasında resmen bağımsızlığını ilan etti. Fakat bunun sonrasında rahat durmayan Sırplar, Bosna'da Müslümanlara karşı savaş açtı ve büyük bir katliam yaşandı.
Sırpların saldırılarına karşı tek başına kalan Bosna-Hersek, savaş sonrasında 250 bini insanını kaybetti. Yapılan Dayton Anlaşması ile Bosna-Hersek'in yüzde 51'i Müslümanlara ve Hristiyan Hırvatlara, yüzde 49'u ise Sırplara verildi.
Aliya İzzetbegoviç, 19 Ekim 2003 tarihinde Saraybosna'da hayatını kaybetti.
Aliya İzzetbegoviç Eserleri
- İslam Manifestosu
- İslam Deklarasyonu ve İslamî Yeniden Doğuşun Sorunları
- Doğu ve Batı Arasında İslam
- Tarihe Tanıklığım