Sovyet uzay programı Batı üzerinde çok güçlü bir etki bıraktı. İlk uydunun fırlatılması, ay programının başlangıcı, ilk insanın uzaya uçması, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki pek çok saygıyı çok tedirgin etti. Sovyetler Birliği, 1950'lerin sonlarında ve 1960'ların başlarında uzay yarışına liderlik etti. Bu, Washington'un potansiyel düşmanının daha gelişmiş füzelere ve teknolojiye sahip olduğu anlamına geliyordu.
Batı edebiyatında Lunik olarak bilinen Sovyet uzay programı Luna, yangına yakıt kattı. Bu program çerçevesinde uzay fırlatmaları 1958'den 1976'ya kadar SSCB tarafından gerçekleştirildi. İlk başarılı lansman 1959'da gerçekleşti. Aynı yıl, 4 Ekim'de, ayın uzak tarafının fotoğraflarını Dünya'ya ilk aktaran otomatik gezegenler arası istasyon (AMS) "Luna-3" başlatıldı. Ayrıca bu istasyonun uçuşu çerçevesinde uygulamada ilk kez yerçekimi yardımı yapıldı.
SSCB ile ABD arasındaki uzay yarışını başlatan tetikleyicinin Luna-3 AMS'nin başarısı olduğuna inanılıyor. Sovyet istasyonunun başarısı sayesinde, eyaletlerde NASA ve Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) oluşturuldu ve uzay programları ve teknolojileri için finansman önemli ölçüde artırıldı. Aynı zamanda, Amerikan istihbaratı Sovyet uzay programına ve ay uydularına özel ilgi göstermeye başladı.
SSCB zaferini tüm dünyaya anlatıyor
1959, Sovyet kozmonotiği için zafer yılıydı. Otomatik gezegenler arası istasyon "Luna-3" birçok kişinin hayal bile edemeyeceği şeyi yaptı. İstasyon, Dünya'dan görünmeyen ayın karşı tarafının fotoğraflarını çekti, bu fotoğraflar halka açıldı. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri'nin Ay'a uydu göndermede hiçbir başarısı yoktu.
Milli ruha ve kimliğe bir darbe oldu. Amerika Birleşik Devletleri, Sovyet keşiflerinin hem uluslararası bilim hem de uzay tutkunları için önemini anladı. Washington aynı zamanda haklı olarak, o yıllarda bir düşmandan başka bir şey olarak algılanmayan SSCB'nin, Amerikalıların emrinde olduğundan daha gelişmiş roket iticileri ve teknolojilerini eline almasından korkuyordu.
Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay yarışında geride kalması, özel bir CIA programının yaratılmasının sebebiydi. Amerikan ajanları, Sovyet uzay programı hakkında ulaşabildikleri tüm olası bilgileri inceledi. ABD, düşmana ayak uydurmak için kendi fırlatma tarihlerini bunlara göre ayarladığından, sadece fırlatma tarihleri bile ilgi çekiciydi.
Sovyet uyduları ve uzay istasyonları, CIA'nın, Amerikan ordusunun ve mühendislerinin özellikle ilgisini çekiyordu. Ve burada Amerikalılar çok şanslı. 1958'de Sovyetler Birliği, bilim, teknoloji ve kültürdeki başarıların geniş ölçekli bir sergisi programı başlattı. 1959'da New York'ta böyle bir sergi düzenlendi ve Moskova'da da benzer bir Amerikan sergisi düzenlendi.
Sergiler, CPSU Merkez Komitesi'nin 13 Ocak 1958 tarihli kararı uyarınca Tüm Birlikler Ticaret Odası tarafından düzenlendi. Büyük ölçekli bir programdı. Birkaç yıldır, dünya çapında düzinelerce ülkede başarılı bir şekilde sergiler düzenlendi. Sovyet uzay programının başarılarına olan genel ilgiden yararlanan Moskova, bilim ve teknolojinin başarılarının sergileri düzenleyerek Sovyet devletinin olumlu imajını tüm dünyaya göstermeye karar verdi. Yalnızca 1961'de SSCB 25 yabancı sergi düzenledi.
Amerikan tarafının büyük sürprizine göre, Sovyetler Birliği bazı sergilere bir model değil, tamamlanmamış da olsa "Luna" projesinin otomatik uzay istasyonunun gerçek bir örneğini aldı. Başlangıçta Amerikalılar sergilerde sadece modellerin sunulacağına inanıyorlardı. Ancak bir dizi uzman, uzay programıyla gurur duyduğu için SSCB'nin gerçek bir gemi sunabileceğine hemen inanıyordu. Ve böylece sonunda oldu.
Lunik Kaçırma Operasyonu
SSCB'nin sergilere gerçek bir Ay uydusu taşıdığını fark eden CIA, onu incelemek için bir operasyon geliştirdi ve yürüttü. Orijinaline olabildiğince yakın olsa da, büyük olasılıkla bir test modeli olduğunu belirtmek gerekir. Bu, monte edilen cihazın numarasını açıklayan raporda dolaylı olarak belirtilmiştir.
1967'de The Kidnapping of the Lunik başlıklı bir makale Sydney Wesley Finner tarafından bir CIA departman dergisinde yayınlandı. Bu makalenin taramaları bugün bulunabilir arşivlerde NASA web sitesinde. Aynı zamanda, bilgilerin bir kısmı hala gizli, büyük metin parçaları hala okuyucuların gözünden saklanıyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde, bu operasyonla ilgili materyaller, popüler bilim dergisi Popular Science'ta da 2015 gibi erken bir tarihte CIA'nın kendi web sitesindeki arşiv belgelerine bağlantılarla birlikte yayınlandı, ancak bu bağlantılar şu anda mevcut değil.
Amerikan ajanları, hangi ülkede ve hangi sergilerde kaldıkları süre boyunca Sovyet uydusuna erişim sağladıkları bilinmemektedir. Bazıları bunun Meksika olabileceğini düşünüyor. Sergi 21 Kasım - 15 Aralık 1959 tarihleri arasında burada düzenlendi. Her durumda, bu kesin olarak bilinmemektedir.
Amerikalılar Lunik adını verdikleri uyduyu sergi salonunda bir gösteri sırasında her yönden filme aldılar. Cihazın dış yapısını ve görünümünü inceledik, ancak bu bilgi zaten serginin tüm ziyaretçileri için mevcuttu. Uydunun içinde ne olduğu çok daha ilginçti. Ancak, ona ulaşmak o kadar kolay değildi, günün 24 saati, Sovyet uzmanları, sergi gece kapandıktan sonra bile nesneyi koruyan Sovyet uzmanları ile birlikteydi.
Uyduya erişim sağlamanın tek yolu, CIA tarafından nesnenin bir şehirden diğerine taşınırken onu durdurması olarak değerlendirildi. Amerikan ajanları, uydunun karayoluyla tren istasyonuna götürüleceğini ve bir vagona yükleneceklerini öğrendikten sonra taşımalar hakkında bilgi aldı. Fikir, tren istasyonunda boşaltmadan önce bu zincirdeki uydunun ele geçirilmesiydi.
Geceleri uyduyu çalmayı, sökmeyi, incelemeyi, yeniden monte edip bir kutuya koymayı ve ardından sabah istasyona teslim etmeyi, bir sonraki şehre gönderilmek üzere alıcı tarafa teslim etmeyi planladılar. Amerikalılar, uydunun son sergilerden birinin bulunduğu bir arabaya yüklenmesi için ayarladılar. Amerikalılar, Sovyet uzmanlarının ve ajanlarının kamyona eşlik etmediklerini izledikten ve emin olduktan sonra harekete geçmeye başladı.
Tren istasyonunun hemen önünde, kamyon yerel sakinler kılığında Amerikan ajanları tarafından durduruldu. Kamyon şoförüne otele kadar eşlik ettiler ve kamyonu bir branda ile kapladılar ve onu en yakın çöp sahasına götürdüler. Ajanları meraklı gözlerden saklayan üç metrelik yüksek çit nedeniyle bu yeri seçmiş.
Yayınlanan rapor, CIA ajanlarının kamyon şoförünü otele gitmeye nasıl zorladığına dair tek kelime etmiyor. Belki de ona sadece rüşvet verildi. Aynı zamanda, sabahları kamyonu yüklemeden önce trene teslim eden kişi olduğu için sürücünün öldürülmediği açıktır. Dahası, istasyondaki gardiyan gelen tüm malları kabul ederek kutuları işaretledi. Ancak malların bir listesi (hangi kutuda ne var) ve malların tam varış zamanı yoktu.
Lunik'in iç yapısının 1961 CIA raporundan çizimi
CIA ajanları şanslarına inanmadılar. Çıkarılan kamyonun yanında yarım saat beklediler ve ancak kimsenin onları izlemediğinden emin olduktan sonra çalışmaya başladılar. Operasyona toplam dört kişi katıldı. Ağaçta iz bırakmamak için kapağı kutudan çıkarmaya çalıştılar. Neyse ki, kutu zaten birçok kez açılmış ve kapatılmıştı, bu nedenle panolar zaten aşınma belirtileri gösteriyordu. Kimse üzerlerinde fazladan bir çizik fark etmezdi.
Kutuyu iki kişi açarken, grubun diğer iki üyesi de fotoğraf ekipmanını hazırlıyordu. Uzay aracı, 20 fit uzunluğunda, 11 fit genişliğinde ve 14 fit yüksekliğinde (yaklaşık 6,1 x 3,35 x 4,27 m) bir kutuda yan yatıyordu. Cihaz, kutunun neredeyse tüm alanını kapladı, bu nedenle içeride serbestçe hareket etmek zordu. Merakla, rapor özellikle ajanların kutu içinde çorap giyerek çalıştığını belirtiyor.
El feneri ışığında uyduyu parçalara ayırdıktan sonra, uzay aracının içeriğinin bolca fotoğrafını çektiler. İçeride motor olmamasına rağmen, uzmanların ne kadar büyük ve güçlü olabileceğini hayal etmelerini sağlayan montaj braketleri, bir oksitleyici tankı, yerinde yakıt depoları vardı. Amerikan ajanları, içindeki elektronik bileşenler de dahil olmak üzere içerikleri dikkatlice inceledikten ve fotoğrafladıktan sonra herhangi bir parça almadan yeniden bir araya geldi.
Çalışma sırasında yaklaşık 130 kare başlı cıvatayı sökmeleri ve bir Sovyet damgasıyla bir plastik conta takmaları gerektiğine dikkat etmek önemlidir. Saat 19: 30'da başlayan operasyon, yeni kapatılan bir kutuya tamamen monte edilen uydunun bir kamyon üzerine konulmasıyla saat 5 itibariyle tamamlandı. Kamyonu istasyona süren şoför olay yerine çağrıldı ve saat 7'ye kadar, teslim edilen kutuyu teslim ettiği bekçinin dönüşünü bekledi.
Rapor, CIA'nın, uzay aracının gece ele geçirildiğini ve onunla bazı manipülasyonların yapıldığını SSCB'de keşfedip keşfetmediklerine dair hiçbir şey bilmediğini belirtiyor. CIA bununla ilgili herhangi bir belirti bulamadı.
Amerikalılar, alınan bilgilerin işlenmesinin sonuçlarına dayanarak, üretilen altıncı ay uydusunun önünde olduklarını belirlediler (muhtemelen, asla fırlatılmayan E-1A No. 6 idi). Elde edilen bilgiler ayrıca CIA'nın Sovyet uzay programı için üç ekipman üreticisini belirlemesine ve Amerikan uzay programı için değeri bilinmeyen veya raporda gizli kalan bir dizi başka ayrıntı oluşturmasına da izin verdi.