İnek sütü ve ilgili süt ürünlerine karşı gelişen süt alerjisi bebeklerin büyük bir kısmını etkiler. Çok az sayıda yetişkinin inek sütüne alerjisi vardır. İnek sütüne alerjisi olan kişilerin, keçi, koyun ve manda gibi diğer hayvanların sütüne de alerjisi olabilir. Besin alerjileri yaşamı tehdit edebilir bu sebeple ciddiye alınması gerekir.
İnek Sütü Alerjisinin Nedenleri
Bazı kişilerin keçi, koyun ve manda gibi diğer hayvanların sütüne alerjisi olsa da, süt alerjisine en yaygın olarak inek sütü alerji neden olur. Tüm alerjilerde bağışıklık sistemi, molekülleri (alerjenler) tetiklemek için tepki verir. Bağışıklık sisteminiz, alerjeni tespit eden, inflamatuar reaksiyonlara ve histamin adı verilen bir kimyasalın salınmasına neden olan ve her ikisi de alerjik semptomlara neden olan antikorlar üretir. Süt söz konusu olduğunda, tetik molekülleri peynir altı suyu ve kazein adı verilen iki süt proteinidir. Sizin veya çocuğunuz bu proteinlerden birine veya her ikisine birden alerjiniz olabilir.
Süte verilen bazı reaksiyonlara alerji neden olmaz
Bazı insanlar, alerjiye bağlı olmayan süte fiziksel bir tepki gösterebilir. Süt şekeri laktozunu parçalayan laktaz adı verilen bir enzim yoksa alerjiye benzeyen semptomlar (ishal, kusma, mide ağrısı ve gaz) yaşayabilirsiniz. Buna laktoz intoleransı denir ve süt alerjisinden farklıdır, çünkü bağışıklık sisteminizin tetikleyici bir moleküle tepki vermesini içermez.
İnek Sütü Alerjisinin Belirtileri
İnek sütü alerjisinin belirtileri, inek sütü veya süt ürünleri tüketildikten sonra dakikalar veya birkaç gün içinde ortaya çıkabilir. Semptomların şiddeti kişiye ve tükettikleri inek sütü miktarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Az miktarda süt içtikten birkaç dakika sonra ortaya çıkabilecek belirtiler şunları içerir:
- Ciltte kabarık kırmızı yumrular, kurdeşen (ürtiker),
- Deride kaşıntılı, kırmızı, sızan döküntü, egzama,
- Yüzün şişmesi,
- Hırıltı veya kalıcı öksürük,
- Kusma,
- İshal.
Saatler içinde ortaya çıkabilecek belirtiler şunları içerir:
- Kusma,
- İshal,
- Döküntü veya egzama.
Günler içinde ortaya çıkabilecek belirtiler şunları içerir:
- Egzama,
- İshal,
- Astım.
Anafilaksi Belirtileri
Yer fıstığı ve ağaç yemişlerinden sonra, inek sütü şiddetli alerjik reaksiyonlara neden olan en yaygın gıdalardan biridir. Şiddetli alerjik reaksiyon anafilaksi olarak adlandırılır ve hayatı tehdit eder. Anafilaksinin acil tedavi edilmesi gerekir.
Şiddetli bir alerjik reaksiyonun belirtileri şunları içerir:
- Zor veya gürültülü nefes alma,
- Dilin şişmesi,
- Boğazın şişmesi veya boğazda gerginlik,
- Kısık ses,
- Hırıltı veya kalıcı öksürük,
- Kalıcı baş dönmesi,
- Küçük çocuklarda solukluk.
İnek Sütü Alerjisinin Teşhisi
Siz veya çocuğunuzun alerjik belirtileri varsa, durumun nedenini öğrenmek için bir alerji uzmanına gitmeniz gerekir. Belirtileriniz süt veya süt ürünleri tükettikten sonra hızla ortaya çıkarsa, alerjinin teşhis edilmesi daha kolay olabilirken ortaya çıkması daha uzun süren belirtiler teşhisi zorlaştırır. Alerji uzmanları, potansiyel alerjinin türüne bağlı olarak bir dizi yöntem kullanarak alerjileri test edebilir. Alerjiyi test etmek için alerji uzmanı şunları yapabilir:
Deri delme testi: Az miktarda alerjen madde derinizin altına küçük bir iğne yardımı ile yerleştirilir. Alerjenin yerleştirildiği bölge yaklaşık 20 dakika gözlemlenir ve kızarıklık, kabarıklık olması alerjiniz olduğu anlamına gelebilir.
Kan testi: Kan testinde, kanınızda bulunan antikor miktarı ölçümlenir. Deri testinin yapılamadığı bazı durumlar vardır. Özellikle bu gibi durumlarda kan testi yapılabilir. Alerji uzmanınız deri testi ve kan testini aynı zamanda da isteyebilir.
İnek Sütü Alerjisinin Tedavisi
Size veya çocuğunuza süt alerjisi teşhisi konduysa, tedavi sütten veya süt içeren ürünlerden tamamen kaçınmayı içerir. Süt ve süt ürünleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sebeple bu ürünlerden kaçabilmeniz biraz zorlaşabilir. Bu durumun önüne geçmek için bir beslenme uzmanından yardım alabilirsiniz. Beslenme uzmanınız uzak durmanız gereken yiyecekler ve alternatif yiyecekler için size bir beslenme planı oluşturacaktır. Süt ve süt ürünlerinden kaçınmak için gıda etiketlerini okuyun ve süt veya süt ürünleri içeren aşağıdaki gibi yiyeceklerden kaçının:
- Tereyağı,
- Peynir,
- Çikolata,
- Krema,
- Dondurma,
- Süt ürünleri içeren margarinler,
- Süt tozu,
- Paketli pek çok atıştırmalık,
- Yoğurt.
Süt ve süt ürünlerini bebeğinizin veya küçük çocuğunuzun diyetinden yalnızca sıkı tıbbi gözetim altında çıkarın. Beslenme uzmanının, özellikle çocuklar için önemli besinler olan ikame kalsiyum ve protein kaynakları hakkında tavsiyede bulunması gerekecektir. Bebekler için ikame formüllerinin de dikkatlice denetlenmesi gerekir. Örneğin, inek sütü alerjisi olan bazı çocuklar soya sütü ürünlerine de tahammül edemeyebilir.