Avrupa'nın ABD dolarına karşı hamlesi: INSTEX
Almanya, Fransa ve İngiltere, ABD’nin İran'a yaptırımlarının etkisini azaltmak için INSTEX adında bir sistem kurdu. Peki bu sistem, dolara bir alternatif olabilir mi? Türkiye’nin sisteme dahli söz konusu mu? Bu soruların yanıtını aradık.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Servisi (EEAS) Genel Sekreteri Helga Schmid haziran ayında, INSTEX adındaki para transfer sisteminin hayata geçtiğini, ilk para transferinin yapıldığını duyurdu.
Bu, SWIFT yani Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication sistemi gibi finansal işlemler yapılabilmesine olanak sağlayan bir sistemdi.
İran’a yaptırımlardan sonra gelen hamle
Avrupa’nın hamlesi, ABD’nin İran ile nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, selefi Barack Obama tarafından 2015 yılında İngiltere, Almanya, Fransa, Rusya ve Çin ile birlikte imzalanan nükleer anlaşmadan, 8 Mayıs 2018'de çekilmişti. Bu karardan sonra ABD yönetimi, 8 Mayıs'ta nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesinin ardından İran'a yaptırım paketlerini aşamalı olarak devreye sokmuştu.
ABD'nin anlaşmadan çekilmesinin ardından Tahran yönetimini nükleer anlaşmada tutmak isteyen AB, petrolü de kapsayacak şekilde İran'la ticareti kolaylaştırmak ve Avrupalı şirketleri ABD'nin yaptırımlarından korumak için eylülde yeni bir ödeme mekanizması geliştirildiğini açıklamıştı.