HDL Kolesterol Nedir?
İnsanlarda dâhil olmak üzere tüm memeli canlıların hücrelerinin içerisinde kolesterol bulunuyor. Kolesterol yaşamsal aktiviteler için ihtiyaç duyulan yağımsı bir maddedir. Kalp, karaciğer, beyin, gibi daha başka birçok organımızda mevcut oluyor. D vitamini üretimin de ve safra asidi üretiminde vücut kolesterolü kullanıyor. Kolesterol çoğunlukla karaciğerden üretiliyor. Bir miktarı da yağlı besinlerden alınıyor.
Kolesterol yağ halinde bir madde olduğu için suda çözülemiyor ve vücudumuzda özel moleküller aracılığı ile yolculuk yapıyor. Kolesterolü taşına bu moleküllere lipoprotein deniyor. Kolesterolün kanda olağan miktarından fazla bulunması vücuttaki damarlara zarar veriyor. Kanda olması gerekenden fazla kolesterol bulunursa bir süre sonra damarı tıkıyor ve organlara giden besin yolunu kesiyor. Ülkemizde en sık görülen ölüm sebebi kalp damar rahatsızlığıdır.
HDL Kolesterol (HDL-K) Nedir?
HDL kolesterol (HDL-K), kanınızdaki “kötü” LDL kolesterolü toplayarak, karaciğere taşır ve bu kolesterolü vücuttan atmanıza yardımcı olur. Bu süreç, “kötü” LDL kolesterolün kan damarlarınızın içinde birikmesini ve plak oluşturmasını önler. Bu plaklar, arterlerinizi daraltabilir ve sertleştirebilir, bu da ateroskleroz olarak bilinen bir duruma yol açabilir ve kalp hastalığı ve inme riskinizi artırabilir.
Bu nedenle, HDL kolesterol genellikle “iyi” kolesterol olarak adlandırılır, çünkü LDL kolesterolün olumsuz etkilerini hafifletir. Ancak, sağlıklı bir kalp ve damar sistemi için sadece HDL seviyenizi düşünmek yeterli değildir. Toplam kolesterol, LDL kolesterol, trigliseritler ve diğer faktörlerin hepsi, genel kalp sağlığınız ve kardiyovasküler hastalık riskinizi belirler.
Normal HDL-K Değeri Ne Olmalıdır?
HDL kolesterol seviyeleri genellikle şu şekilde sınıflandırılır:
- Düşük: 40 mg/dL’nin (1.03 mmol/L) altında erkekler için ve 50 mg/dL’nin (1.29 mmol/L) altında kadınlar için. Düşük HDL seviyeleri, kalp hastalığı riskinizi artırabilir.
- İyi: 60 mg/dL’nin (1.55 mmol/L) üzeri veya daha yüksek. Bu seviye, kalp hastalığı riskinizi azaltabilir.
Amerikan Kalp Derneği, sağlıklı yetişkinlerin HDL seviyelerinin 60 mg/dL veya daha yüksek olmasını önermektedir. Bununla birlikte, kolesterol seviyelerinizi değerlendirirken genellikle HDL’nin yanı sıra toplam kolesterol, LDL kolesterol (“kötü” kolesterol) ve trigliserit seviyeleri gibi diğer faktörler de dikkate alınır.
Unutmayın, her bireyin sağlık durumu ve risk faktörleri benzersizdir ve belirli bir hedef seviye, kişiden kişiye değişebilir. Kolesterol hedeflerinizi doktorunuzla konuşmak önemlidir.
HDL Kolesterol Yüksekliği Ne Anlama Gelir
HDL, yüksek yoğunluklu lipoproteinlerin kısaltmasıdır ve genellikle “iyi” kolesterol olarak adlandırılır. HDL’nin ana görevi, kan dolaşımınızdaki “kötü” LDL kolesterolü toplayarak, karaciğere taşımaktır. Karaciğer daha sonra bu kolesterolü parçalar ve vücuttan atar. Bu süreç, LDL’nin kan damarlarınıza birikmesini ve plak oluşturmasını engeller. Bu plaklar, arterlerinizi daraltabilir ve sertleştirebilir, bir duruma ateroskleroz denir ve kalp hastalığı ve inme riskinizi artırabilir.
Bu nedenle, yüksek HDL kolesterol seviyeleri genellikle iyi bir şey olarak kabul edilir. Bu, vücudunuzun fazla LDL kolesterolü etkin bir şekilde atabileceği ve kalp hastalığı riskinizin düşük olabileceği anlamına gelir.
Ancak, tıbbi araştırmalar, aşırı yüksek HDL seviyelerinin her zaman koruyucu olmadığını göstermiştir. Çok yüksek seviyeler bazen kalp hastalığı riskini artırabilir. Bunun nedeni tam olarak anlaşılmamıştır ve bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Sonuç olarak, HDL kolesterol seviyeniz hakkında endişeleriniz varsa, bir sağlık profesyoneliyle konuşmak önemlidir. Kolesterol seviyeleri yalnızca genel kardiyovasküler sağlık riskinizi değerlendirmekte bir faktördür ve bu konuda profesyonel tıbbi tavsiye almak önemlidir.
HDL Kolesterol Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?
HDL kolesterol düşüklüğü, kalp hastalığı riskinizin artabileceğini gösterebilir. HDL, yüksek yoğunluklu lipoprotein olarak bilinir ve “iyi” kolesterol olarak adlandırılır çünkü LDL kolesterol veya “kötü” kolesterolü karaciğere taşıyıp vücuttan uzaklaştırır. Bu süreç, arterlerinizi açık ve tıkanıklıktan uzak tutmaya yardımcı olur. Bu nedenle, düşük HDL kolesterol seviyeleri, arterlerde plak oluşumu ve tıkanıklığın artabileceği anlamına gelebilir.
Aynı zamanda, düşük HDL seviyeleri tipik olarak yüksek trigliserit seviyeleri, yüksek kan basıncı ve bel çevresi artışı gibi metabolik sendrom özelliklerine eşlik eder. Bu durumlar birlikte görüldüğünde, kalp hastalığı, felç ve tip 2 diyabet riskinizi artırabilir.
Düşük HDL seviyelerine genellikle yüksek yağlı ve yüksek şekerli bir diyet, düşük fiziksel aktivite seviyeleri ve sigara kullanımı gibi yaşam tarzı faktörleri neden olur. Bununla birlikte, genetik faktörler de düşük HDL seviyelerine katkıda bulunabilir. Bu durumu düzeltmek için genellikle sağlıklı bir diyet, düzenli egzersiz ve sigarayı bırakma gibi yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Ayrıca, bazı durumlarda, doktorunuz düşük HDL seviyelerini yükseltmek için ilaç tedavisi önerebilir.
HDL Kolesterolünün Düşük Olduğu Nasıl Anlaşılır?
HDL kolesterol seviyeleri, bir kan testi ile ölçülür. Bu test genellikle bir lipid paneli olarak adlandırılır ve total kolesterol, LDL kolesterol (kötü kolesterol), HDL kolesterol (iyi kolesterol) ve trigliseritleri ölçer. Kan tahlili öncesinde 8 ile 12 saat arası yemek yememek gerekiyor. Ancak su içilmesi test sonucunda herhangi bir etki yapmıyor.
HDL kolesterol seviyeniz genellikle miligram cinsinden decilitre başına kan miktarınız (mg/dL) olarak belirtilir. Amerikan Kalp Derneği’ne göre, HDL kolesterol seviyeleri genellikle şu şekilde değerlendirilir:
- 60 mg/dL ve üzeri: Bu seviye, kalp hastalığı riskinizi azaltır.
- 40-59 mg/dL: Bu seviye, ortalama bir kalp hastalığı riskini gösterir.
- 40 mg/dL ve altı: Bu düşük seviye, kalp hastalığı riskinizi artırabilir.
Eğer kan testiniz 40 mg/dL’nin altında bir HDL kolesterol seviyesi gösteriyorsa, bu düşük olduğunu gösterir ve bu durum kalp hastalığı riskinizi artırabilir.
Yüksek yağlı bir diyet, fazla kilo ve sigara içme gibi faktörler HDL kolesterol seviyenizi düşürebilir. Eğer HDL kolesterol seviyeniz düşükse, doktorunuz diyet ve yaşam tarzı değişikliklerini ve belki de ilaçları önerebilir. Bu değişiklikler, HDL kolesterol seviyenizi yükseltmeye ve kalp hastalığı riskinizi azaltmaya yardımcı olabilir.
HDL Kolesterol Hakkında Sık Sorulan Sorular ve Cevapları
HDL kolesterol nedir? HDL (Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein) kolesterol, halk arasında “iyi” kolesterol olarak bilinir. Bu, HDL’nin kan dolaşımından fazla kolesterolü toplayıp karaciğere geri taşımasından dolayıdır. Karaciğer daha sonra bu fazla kolesterolü vücuttan atar.
HDL kolesterol seviyem ne olmalı? Amerikan Kalp Derneği’ne göre, ideal HDL kolesterol seviyesi 60 miligram/decilitre (mg/dL) veya üzeridir. 40 mg/dL ve altı ise düşük kabul edilir ve kalp hastalığı riskini artırabilir.
HDL kolesterol seviyem düşükse ne yapmalıyım? Eğer HDL kolesterol seviyeniz düşükse, sağlıklı bir diyet, düzenli egzersiz, sigarayı bırakma ve alkolü sınırlama gibi yaşam tarzı değişikliklerinden yararlanabilirsiniz. Ayrıca doktorunuz, HDL seviyenizi yükseltmeyi hedefleyen belirli ilaçlar önerebilir.
HDL kolesterol seviyesi nasıl yükseltilir? Düzenli aerobik egzersizler, sağlıklı bir diyet, kilo verme, sigarayı bırakma ve alkol tüketimini sınırlama, HDL kolesterol seviyelerini yükseltmenin bilinen yollarıdır.
Yüksek HDL kolesterol seviyesi iyi midir? Genellikle, HDL kolesterol seviyesinin yüksek olması iyi bir şeydir çünkü bu, kalp hastalığı riskinin düşük olduğu anlamına gelir. Ancak, çok yüksek seviyeler her zaman daha iyi değildir. Çok yüksek HDL seviyeleri bazen genetik faktörlere bağlıdır ve her zaman daha düşük kalp hastalığı riski anlamına gelmez.
Kolesterol testi HDL seviyesini nasıl ölçer? Kolesterol testi, genellikle bir lipid paneli olarak adlandırılan bir kan testidir. Bu test, total kolesterol, LDL kolesterol (kötü kolesterol), HDL kolesterol (iyi kolesterol) ve trigliseritleri ölçer.
HDL’nin LDL’ye oranı ne olmalıdır? Genellikle, LDL’nin HDL’ye oranı 3:1 olmalıdır. Bu oranın 5:1’den büyük olması kalp hastalığı riskini artırabilir.
HDL kolesterol seviyesi ne sıklıkla ölçülmelidir? Amerikan Kalp Derneği, yetişkinlerin her 4-6 yılda bir kolesterol seviyelerini ölçtürmelerini önerir. Ancak, kalp hastalığı veya aile geçmişi gibi risk faktörleriniz varsa, daha sık test olmanız gerekebilir.
Sigara içmek HDL kolesterol seviyelerini nasıl etkiler? Sigara içmek, HDL kolesterol seviyelerini düşürür. Sigara bırakıldığında, HDL seviyeleri genellikle yükselir.
HDL kolesterol seviyeleri yaşla nasıl değişir? Kadınlarda, menopoz sonrası genellikle HDL seviyeleri düşer. Erkeklerde ise genellikle yaşla birlikte düşme eğilimi vardır. Bu, yaşlanmanın bir sonucu olabilir veya yaşla birlikte genellikle kilo alma ve fiziksel aktivite seviyelerinin azalması gibi faktörlerle ilişkili olabilir.
Son Eklenenler
Troid ve Gluten
Troid bezinin fonksiyonları, metabolik süreçler, protein sentezi, vücut sıcaklığı ve daha fazlası gibi vücuttaki bir dizi önemli işlevi düzenler. Troid...
Cilt Dostu Besinler
Cilt sağlığınız için gerekenler, her biri özenle seçilmiş ipuçları ve taktiklerle bir tık ötenizde. Şimdi okuyun ve cilt sağlığınızı en...
Obezite Hangi Hastalıklara Neden Olur?
Obezite ve Hastalıklar Bir yemek kültürüne sahip olan toplumumuzda, yemek sadece bir ihtiyaç değil, aynı zamanda bir neşe kaynağı, bir...
Glisemik İndeks (GI)
Glisemik indeks (GI), yiyeceklerin kan şekerini yükseltme yeteneğini ölçen bir sistemdir. Bir besinin glisemik indeksi, o besinin içindeki karbonhidratların kan...
MS (Multipl Skleroz) Hastalığı
Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sistemi olan beyin ve omurilikteki sinir liflerini etkileyen kronik bir hastalıktır. Multipl skleroz, bağışıklık sisteminin...
İnflamatuar Bağırsak Hastalığı
Yaygın olarak görülen İnflamatuar bağırsak hastalığı (IBD) otoimmün hastalıklar sınıfında yer alan kronik bir sağlık sorunudur. Ülseratif kolit ve crohn...
Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nedir?
Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin vücudun kendi hücrelerine saldırması sonucu oluşan kronik bir enflamatuar hastalıktır. Bu durum, özellikle eklemleri etkiler ve...
Cinsel İsteksizlik
Cinsel isteksizlik, cinsel dürtü eksikliği veya libidoda azalma olarak tanımlanır ve birçok erkek ve kadını etkileyebilir. Cinsel isteksizliğin nedeni fiziksel,...
Penis Eğriliği Nedir?
Penis eğriliği, ereksiyon halinde penisin yana, yukarı veya aşağı doğru bükülmesi durumudur. Bu durum, Peyronie hastalığı olarak da bilinir ve...
Kolesterol
Bu makale, HDL ve LDL olmak üzere iki farklı kolesterol türünü ve bunların diyabetle olan ilişkisini anlatır. Kolesterol seviyelerinin önemini...
Diyabetik Ketoasidoz
Diyabetik Ketoasidoz (DKA), yüksek kan şekeri seviyeleri ve vücutta asidin birikmesi ile karakterize bir durumdur. Genellikle tip 1 diyabetli kişilerde...
Şeker Hastalığı (Diyabet)
Şeker hastalığı (diyabet), vücudun kan şekerini (glikoz) düzgün bir şekilde kullanamadığı bir durumdur. Glikoz, vücudun enerji kaynağıdır ve yiyeceklerden elde...
Panik Atak
Panik ataklar, beklenmedik bir anda yaşanabilen, yüksek seviyede korku ve rahatsızlık hissiyle karakterize durumlardır. Bu durumlar genellikle belirli bir tehlike...
Messi’nin Diyet ve Antrenman Programı
Lionel Messi, dünya futbolunun gelmiş geçmiş en büyük oyuncularından biri olarak kabul edilir. Ancak, Messi'nin üstün yetenekleri sadece doğuştan gelen...
Futbolcular Neler Yememeli?
Futbolcular Neler Yememeli: İdeal performans için hangi gıdalardan kaçınmanız gerektiğini öğrenin. Futbolcuların diyetinden çıkarılması gereken gıdalar hakkında bilgi edinin ve...
Ezekiel Ekmeği
Ezekiel ekmeği, tam tahıl ve baklagillerin birleşimiyle oluşturulan sağlıklı ve besleyici bir ekmek çeşididir. Yüksek lif, protein ve sağlıklı yağlar...
Veganlık ve Vejetaryenlik
Veganlık ve vejetaryenlik, sağlık, etik ve çevre konularında bilinçli beslenme tercihleridir. Bu makalede, veganlık ve vejetaryenliğin faydaları, beslenme önerileri ve...
D Vitamini ve Bağışıklık Sistemi
D vitamini, bağışıklık sistemi üzerinde önemli bir etkiye sahip olan güçlü bir vitamindir. Bağışıklık sistemi hücrelerinin aktivasyonunu artırır, aşırı bağışıklık...
Kalp Sağlığını Destekleyen Besinler
Sağlıklı bir kalp için beslenme çok önemlidir. Bu makalede, kalp sağlığını destekleyen en iyi besinleri keşfedin. Omega-3 yağ asitleri içeren...
En İyi Uyku Alışkanlıkları ve Uykunun Önemi
Sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek ve gün içinde enerjik olabilmek için kaliteli bir uyku almak önemlidir. Bu makalede, size en iyi...