"Vücudun kemali, hayat iledir. Belki vücudun hakikî vücudu, hayat iledir. Hayat, vücudun nurudur. Şuur, hayatın ziyasıdır. Hayat, her şeyin başıdır ve esasıdır. Hayat, her şeyi herbir zîhayat olan şeye mal eder..." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Vücudun kemali, hayat iledir."
Varlık mükemmelliğini hayat ile tamamlar, çünkü varlığa yüklenen mana ve maksatlar, ancak hayat ile tahakkuk edebilir.
"Belki vücudun hakikî vücudu, hayat iledir."
Hatta hayat, varlığın temeli ve esasıdır; hayatsız bir varlık anlamsız ve yok hükmündedir. Mesela, elektrik olmadan çamaşır ve bulaşık makinası nasıl bir hiç ise, hayat olmadan da varlık bir hiçtir.
"Hayat, vücudun nurudur. Şuur, hayatın ziyasıdır."
Hayat ve hayat ile çalışan duygu ve düşünceler olmasa, varlığın vücudundaki işlenmiş olan nakışlar ve işaretler görülüp anlaşılamaz. Mesela, gece vakti bir resim sergisinde ışıklar sönse, resimler görüp takdir etmek imkansız bir hâle gelir. Hayat ve hayat ile çalışan duygular da varlığın nuru ve ışığı gibidir; bunlar olmadan varlık anlamsız ve karanlıktır.
"Hayat, her şeyin başıdır ve esasıdır. Hayat, her şeyi her bir zîhayat olan şeye mal eder. Bir şeyi, bütün eşyaya mâlik hükmüne geçirir."(1)
Mesela, bir arının hayatının oluşması için bütün kâinat çarklarının işlemesi ve hareket etmesi gerekir. Güneş, su, hava, toprak, elementler, hassas sistem ve düzen, uyumlu ve ölçülü bir şekilde beraber hareket etmeden arının hayatı oluşamaz. Bu yüzden arının hayatının teşekkülü için bütün kâinat ve kâinattaki sebeplerin hassas ve ölçülü bir surette çalışması ve hareket etmesi gerekiyor. Bu sebeplerden bir tanesi vazifesini terk etse hayat oluşmaz ve devam etmez.
Mesela, güneş olmasa hayat olmuyor, su olmasa yine olmuyor, toprak olmasa yine olmuyor. Yıldız ve galaksiler sistemli ve dengeli hareket etmeseler yine hayat olmuyor vs. Zira bir yıldız zerre kadar yörüngesini şaşırsa, bütün kâinat fabrikasını yerle bir edecek. Demek çok uzakta, hayattan alakasız gibi duran bir yıldızın da hayata bir katkısı ve müdahalesi vardır.
Bu da gösteriyor ki, hayat bütün kâinattan süzülüp gelen bir damla bir meyve bir neticedir. Küçük bir arı hayat sayesinde bütün kâinatla alakadar olup, bütün sebeplerin bir muhassalası bir neticesi oluyor. Yani arı basit bir cüz iken hayat ile bütün kâinatla alakadar külli hükmüne geçiyor. Arı hayat sayesinde bütün o külli unsurlara efendi oluyor, o azametli şeyler arıya hayat sayesinde hizmet ediyor.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü