İran millî destanı firdevsi
'nin şehname
'sinde Afrâsiyâb olarak geçen kahraman.
İran efsanevî tarihinde korkunç bir savaşçı ve büyük bir kumandan olarak geçen Efrâsiyâb, kötülük ilâhı Ehrimen'in yeryüzündeki temsilcisi sayılır ve şeceresi yedi göbekte yine efsanevî hükümdarlardan Ferîdun'a ulaşır. Babası Peşeng, Ferîdun'un torunlarından Zâişman'ın (Zâdsan) oğludur. Efrâsiyâb Avesta'da hilekâr ve kötü insan tipini temsil ettiği gibi İran ırkının da baş düşmanı olarak gösterilir. Efrâsiyâb yer altında, duvarları demirden kale içinde bulunan 100 sütunlu bir sarayda yaşar. Bu saray güneş, ay ve yıldızlarla aydınlanır. Saray Efrâsiyâb'ın sihriyle donatılmış olup içinden su, şarap, süt ve yoğurt (mast-ı zete) ırmakları akar.
efrasiyab, bir şehri kuşatma altına aldığı sırada kendi şehrinin bir zorba tarafından kusatma altina alındığını haber verilir ve hemen gelmesi için yardim istenir. Efrasiyab aylarca yaptığı yolculuk sonrasında tekrar yola ciktigi noktaya gelir ve aslinda kendi şehrini yine kendinin kuşattığını anlar. Ayrıca dünyanın yuvarlak olduğuna kanaat getirir.