Actium Muharebesi
- Tarih : M.Ö 31
- Sonuç : Octavianus’un galibiyetiyle sonuçlanmış muharebedir.
Actium veya Aktion Muharebesi, Octavius (daha sonra Octavianus olarak bilinecektir) ile Kleopatra (Yunanca: Κλεοπᾰ́τρᾱ) ve müttefiki Marcus Antonius arasında M.Ö. 31 yılında yaşanmış ve Octavianus’un galibiyetiyle sonuçlanmış muharebedir.
Iulius Caesar’ın M.Ö. 44 yılında öldürülmesinden sonra Roma karıştı. O tarihte consul olarak Caesar ve Antonius vardı. Halk ve politikacılar Caesar’ın katillerinin mi yoksa taraftarlarının mı tarafını tutacaklarını bilemediler. Caesar, ölümünden önce yeğeni Octavianus’u varisi ilan etmişti. Octavianus consul olunca, çıkar çatışmaları gereği, Senatus’u Antonius’a karşı kışkırttı. Böylece Senatus, M.Ö. 43 yılında Antonius’a savaş açtı. Yaşanan birkaç çatışmanın ardından Antonius ve Octavianus anlaştılar ve Roma’nın idaresini paylaşmaya başladılar. Bu durum bir süre bu şekilde devam etti. Ancak Antonius ve Octavianus’un arası yeniden açılınca, Antonius Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın yanına gitti ve bir ittifak kurdular.
Octavianus, Senatus’u yine Antonius’a ve Kleopatra’ya karşı kışkırtmayı başararak, onlara savaş ilan etmesini sağladı. Böylece taraflar arasında yoğun bir savaş hazırlığı başladı. Antonius, Mısır hazinesini ve nüfusunu kullanarak yaklaşık 100,000 piyade, 12,000 süvari ve 500 gemi barındıran bir ordu kurdu. Octavianus ise 80,000 piyade ve 400 gemiye sahipti. Octavianus’un gemileri, Antonius’un gemilerinden daha küçük ve daha hızlıydı; ki bunun bir avantaj olduğuna inanıyordu.
Antonius ve Kleopatra, batıya doğru yöneldi ve Yunanistan açıklarında bulunan Actium’u karargâh olarak seçtiler. Octavianus ise İtalya’dan hareketle Yunanistan’a gelmiş ve Antonius’a yakın bir mevkide karargâhını kurmuştu. Ancak bu iki ordu birbirleriyle dişe dokunur bir temas gerçekleştirmeden aylarca yerlerinde kaldı. Antonius ikmal problemleri yaşamaya başlayarak harekete geçti. Böylece donanmasıyla, Octavianus’un dostu Agrippa’nın komutasındaki donanmaya saldırdı.
Kleopatra, savaş başladıktan birkaç saat sonra, donanmasıyla geri çekilmiş ve nedendir bilinmez Antonius da onu takip ederek donanmasını ve ordusunu yalnız bırakmıştır. Böylece Octavianus ve Agrippa, Mısır donanmasını ve ordusunu teslim alarak Mısır’a yönelmişlerdir.
Mısır kuşatmaya alındığı zaman Antonius, kritik bir çatışmada mağlup olunca M.Ö. 30 yılında intihar etti. Kleopatra da anlaşma teklifinin Octavianus tarafından reddedilmesinin ardından canına kıydı. Böylece Mısır ve bütün Akdeniz Roma hakimiyetine girdi. Octavianus, Principatus (eşitler arasında birinci) unvanı aldı ve Roma’da cumhuriyet rejimi ömrünü tamamlayarak bir imparatorluğa dönüşmeye başladı.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Atlan, Sabahat. Roma Tarihi’nin Ana Hatları: I. Kısım: Cumhuriyet Devri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2018.
Tekin, Oğuz. Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş. İstanbul: İletişim Yayınları, 2016.
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
-
İsmâil Rusûhî Dede
XVI. yüzyılın ikinci yarısında Ankara’da doğan ve ilköğrenimine Ankara’da başlayan Ankaravî, daha sonra Ankara ve çevresinde yaygın olan Bayramiyye tarikatına intisap ederek şeyhlik makamına kadar yükseldi. Bu arada Halvetiyye tarikatından da icâzet aldı. Bayramî şeyhi iken göz rahatsızlığına yakalandı ve tedavi amacıyla gittiği Konya’da Mevlevî şeyhlerinden Bostan Çelebi’nin teşvikiyle Mevleviyye tarikatına girdi. Mevlevîliğin usul, adap ve erkânını kısa sürede öğrenip sülûkunu tamamladı. Daha sonra İstanbul’a gitti. Devrin ilim ve fikir hareketleriyle yakından ilgilenerek bilgisini genişletti. Kısa sürede ilim ve tasavvuf çevrelerinin saygı duyduğu önemli bir şahsiyet haline gelen Ankaravî, vefatından önce yirmi bir yıl Galata Mevlevîhânesi şeyhi olarak kaldı.
-
Karl Marx
Ortaya koyduğu düşünce yapısı ve ekonomik sistemle kitleler üzerinde büyük etki uyandıran gazeteci ve politika yorumcusu Karl Marx, Almanya’nın Rhineland bölgesinde Tirier’de dünyaya geldi. Babası anti-Yahudi yasalardan korunmak için Hristiyanlığı kabul eden bir Yahudi’ydi. Marx felsefe alanında çalıştı. 1841 yılında Antik Yunan filozofları ile ilgili yazdığı tezle bu dalda doktorluk unvanı kazandı. Ancak Marx akademisyen olarak iş bulamadı. 1840 yılında gazetecilik yapmaya başladı. Avrupa’da gelişen radikal hareketler hakkında haberler yazdı. 1848 yılında bir devrim dalgası İtalya, Fransa ve Almanya’nın bazı bölgelerine kadar ulaştı. Marx kıta genelinde yayılan bu geniş ölçekli öfke patlamasını dile getiren “Komünist Manifesto”nun yazarlarından biri oldu.(Diğeri ise Friedrich Engels’di)
-
-
Abdurrahman Gazi
Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda büyük katkı sağlayan ve Osman Gazi’nin sadık silah arkadaşlarından olan Abdurrahman Gazi, birçok fethin kilit isimlerinden biriydi. 1317 yılından itibaren Osman Gazi'nin akınlarda fazla yer almamasıyla birlikte, akıncı kollarından birinin başına getirildi. Gazi, İznik’in fethini kolaylaştırmak adına Kara Tekin hisarını ele geçirdi. Orhan Gazi ile birlikte Bizanslıları püskürttükleri Pelekanon Savaşı'nda yer almış, ayrıca Bursa'nın fethinde de bulunmuştur.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun