

Çiçek Soğanı - Temel Bilgiler -
Sıkça Sorulan Sorular


Baharda çiçeklenen çiçek soğanları


S: Baharda neden lale ekemeyiz?


C: Baharda çiçek açan Lale ve Nergis soğanları çiçek açmaları için uzun ve serin bir döneme ihtiyaçları
duyarlar. Bu yüzden sonbahar ya da kış başlarında ekilmeleri gerekir.
Sonbaharda, toprak donmadan ekilmeleri gerekir. Çünkü güçlü kökler geliştirmeleri için zamana ihtiyaçları vardır.


S: Şubat ayındayım ve ekmeyi unuttuğum bir torba soğan buldum;gelecek seneye kadar beklemesi mümkün mü?


C: Hayır! Eğer hala canlı ve şişkinlerse şimdi ekin, Soğanlar yaşayan bitkilerdir, onlar tohum değildir ve bekleyemezler kururlar.Buzdolabında saklayın yada bahçenize
dikin. Çünkü soğanlar güçlüdür ve çok miktarda enerji depolamışlardır.
Soğanlarınız sezon ne kadar geçmiş olursa olsun açmaya çalışacaklardır.
Kaybedeceğiniz bir şey yoktur, geç ekseniz bile sonuç alma ihtimaliniz vardır.


S: Bahar havası genelde kararsızdır.
Ya ılık bir havadan sonra birden don olursa ve çoktan soğanlar açmışsa?


C: Yapılacak bir şey yok. Lale ve diğer bahar çiçek soğanları güçlüdür.
Genelde doğa ananın verdikleriyle yetinirler. Hava soğuduğu zaman erken açan soğanları ekstra koruyucularla örtmeye kalkmayın.
Kısa bir don olayı açan çiçek soğanlarında kalıcı etki yapmaz fakat açan çiçekleri çürütebilir.
Çiğdem ve kardelen gibi çiçekler çok erken açabilirler, karın içinden
bile çıkabilirler. Doğa ana onlara gereken gücü vermiştir. Sezon dışı hava ılıması soğanların zamansız açmasına sebep
olabilir, fakat bu bir hasara genelde sebep olmaz.


S: Az bulunan Siyah Laleyi nereden alabilirim?


C: Aslında Siyah Laleler az bulunmaz. "Siyah Lale" diye bir şey
yoktur. Gerçekte bunlar çok ama çok koyu mor lalelerdir, bazısı neredeyse siyah
gibidir. Siyah lalenin varlığı yüzyıllardır epik bir soru olmuştur.
1850li yıllarda Monte Kristo Kontu, Üç Silahşörler ve Demir Maskeli adamın yazarı Alexander Dumas,
"Siyah Lale" adlı ve siyah lalenin, cinayet, işkence, kibir ve gizli süprizler
anlamına geldiği romantik bir roman yazmıştır.
Bugün Siyah Lale çekiciliğini hala korumaktadır. Hollandalı Uzmanlar çok koyu mor Laleler üretmeyi başarmışlardır
(örnek:Gece Kraliçesi). Bu çiçek gerçekten renk olarak çok koyudur, fakat uzmanlar gerçek siyah
lalenin yapılmasının imkansız olduğunu söylüyorlar. Siyaha yakın Laleler için şunları deneyebilirsiniz:
1)Burgundy
2)Siyah Popağan
3)Siyah İnci


S: Ilıman iklimlerde baharda açan çiçek soğanlarını nasıl yetiştirebilirim?


C: Ilıman iklimlerde ve bölgelerde çiçek soğanları yetiştirmek mümkündür, fakat bu bölgelerde çiçek açma mevsimi soğuk bölgelere oranla daha erkendir.Bazı soğanlar bu bölgelere ekilmeden önceden soğutulmaya tabii tutulmalıdır bazılarında ise buna gerek yoktur.
* Soğutulmaya gerek olmayanlar: Amaryilis,Allium neopolitanum,Allium Rosenbachioum cannes Anemonu, St. Brigid Anemonu. Kar Çiğdemi,
Hollanda süseni, Frezya, zambaklar, nergisler, Omithogalum umbeltatum,
Ranunaulus, Scilla Campomulata sparaxis, Triteleia uniflora ve Tritoni
* Soğutulmaya gerek olanlar: Laleler, Sümbüller, Çiğdemler ve diğer baharda açan çiçek soğanı çeşitleri.
-Ilıman kış bahçeciliği ipuçları: İlk önce ılıman iklimlerde kendini kanıtlamış bitkiler seçin.
Soğuya dayanıklı ve ılık kış şartlarında önceden soğutmaya ihtiyaç olan soğanlar yıllık olarak ekilmelidir ve gelecek sonbahar yeni soğanlar ekilmelidir.Soğuğa ihtiyaç duyan soğanlar minimum 6 ila 8 hafta arası 4-7 derece de buzdolabında tutulmalıdır
(Çoğu ev buzdolabı bu derecede çalışır). Eğer buzdolabını kullanırsanız çiçek soğanlarının yanına elma yada benzeri meyveler koymayın.
Olgun meyvelerin salgıladığı etilen gazı soğanların içindeki çiçeği öldürür.
Eğer soğanları sezon öncesi aldıysanız ve ekmeden önce birkaç ay beklemeniz gerekiyorsa merak etmeyin. Ekme zamanı gelene kadar 16 hafta boyunca buzdolabında tutabilirsiniz.Genelde soğanlar Aralık yada Ocak ayının başında
ekilmelidir. 15-20 santim derine ekin,iyice sulayın ve nemi sağlaması sıcaklığı koruması için koruyucu bir tabakayla örtün.
Soğanlar haftalar boyunca soğukla temas etmezlerse kısa zamanda yere çok yakın biçimde açarlar.


S: Laleler baharda soldukları zaman ne yapabilirim? Ve Nergisler için ne
yapabilirim?


C: Lalenin çiçeği solduğu zaman tohuma kaçmaması için çiçek kısmını
kesin. Nergislerde bu uygulamaya gerek yoktur. Öylece bırakabilirsiniz. Soğan çiçekleri için tavsiye edilen uygulama yaprakları bırakmaktır böylece bitki gelecek bahar için enerji
toparlar. Bu enerji toplama fotosentezle gerçekleşir. Bitki güneşten gelen
oksijen, nitrojen, fosfor ve potosyum gibi elementleri besine dönüştürür.
Bu besin soğanın içinde beyaz etki kısmında bir sonraki bahar için depo edilir.
Çiçek açtıktan sonra yeşil yaprağı güneşte bırakmak gerekir bu kahverengi olmasına yol açar ve açtığından beri 6 hafta geçtiğini gösterir.
Açtıktan sonraki solma döneminde yaprakları budayın. Destelemeyin, bağlamayın veya soğanın yapraklarını bu dönemde kesmeyin. Solan yapraklar temel olarak bahar soğanları sevenlerin uğraşmaları gereken bir
sorundur. Tek poşetleme yöntemi kamuflajdır.
Soğanlarla yıllık yada mevsimlik çiçeklerle yan yana dikmeyi deneyin bu da solan yaprakları kamufle etmenizde yardımcı
olur. Ekme stratejisinde soğanları tek sıra ekmektense gurup olarak ekin.
Baharda güzel görünürler ve kamuflaj için diğer bitkilere yer sağlarlar.
Soğanlarla aynı yere dikilmiş yıllık bitkileri soğanlar ölene kadar gübrelemekten kaçının.
Eğer hepsi gübrelenmiş ise çiçek açmadan altı hafta önce sadece çabuk etki eden bir doz nitrojene ihtiyaç vardır.
Normalde soğanlar düşük nitrojen karışımına ihtiyaç vardır. Soğanlar besini absorbe edemeyecekleri
için, çiçek açma zamanına yakın gübrelemek önerilmez.


S: Benim Lalelerim ikinci çiçek açma sezonunda pek iyi görünmüyorlar.
Benim duyduğum soğanları yaz için topraktan çıkarıp yaz boyunca saklamak ve sonbaharda daha iyi sonuç vermeleri için tekrar
ekmek. Bu doğru bir yöntemidir?


C: Bu eski yöntem zordur orta dereceli sonuçlar verir ve çok uğraştırır.
En iyisi doğal olarak laleleri terar açmaları için bırakmaktır. Botaniksel yada değişik türler ve melez türleri mükemmel performans çıkarırlar ve bazen doğal yollardan bile gelişirler.
Melez türler arasına:Kırmızı Charles, pembe kırmızı yılbaşı mucizesi ve kırmızı kardinali deneyin zafer
laleleri; Pembe don kişot, zambak çiçekli aladdin ve ballade bir sezondan fazlası için uygundur.Diğerleri Darwinin uzun merkezleri de
uygundur. Sarı altın cennet, Kırmızı oxford ve turuncu-kırmızı Hollanda
zaferidir. Bahçenize iyi su alan bir yere 18 santim derine ekin.


S: Soğanları sonbaharın başlarında mı yoksa sonlarında mı ekmeliyiz?


C: Ekme zamanları değişkendir bu sizin iklim bölgenize göre değişir fakat genel kural erken
ekmektir. Soğanların güçlü kökler yaratmaları gerekir. Kışın soğuğu ve dondan önce baharda açmaları için hazırlık ve güç toplamaları gerekir. Soğanları iyi sulanan yerlere ekin ve yeni ekilmiş soğan köklerinin besin alması için bolca sulayın.


S: Bana
denilen; lale soğanı ne kadar büyük olursa çiçek o kadar iyi olur. Bu doğru
mudur?


C: Genel olarak lale soğanı ne kadar büyük olursa çiçek de o kadar büyük
olur. Fakat büyük olması demek iyi olması demek değildir. Örnek olarak, Tulipa Tarda türü Darwinin Melezi olan Apeldoornun yanında küçük ve narin kalır.
Fakat bu küçük türler yetiştirilmesi en zevkli olanlarındandır. Dayanıklıdırlar. Lale soğanları çap yada büyüklük olarak ölçülür ve satılırlar.
Lale soğanları arasında büyük olanlar küçük olanlara göre daha pahalıdır.
Büyük oldukları için geniş çaplı soğanlar daha pahalıdır.


S: Laleler bahçede güneşli mi yoksa gölgelik bir yerde mi durmalıdır?


C: Laleler güneşi de gölgeyi de severler. Fakat bu sonbaharda lalelerinizi ekerken sonbahar bahçesindeki güneş ve gölgelerin yerlerine kanmayın.
Unutmayın ki bahar gerip laleler açtığında bahçenizdeki ağaçlarda yeşerecek ve bahçedeki gölge güneş dengesi değişecek.


S: Botaniksel ve Tür Laleleri nelerdir?


C: Tür laleler melezleştirilmemiş üzerlerinde hiç oynanmamış doğadaki halleriyle değişmemiş kalan lalelerdir. Botaniksel laleler melez lalelerdir ve orijinal türlere en yakın olanlardır.
Bunların hiçbiri vahşi lale değildir. Tüm laleler Hollanda tarafından satılır.
Botaniksel ve Tür lalelerde Hollanda da üretilir ve satılır.Botaniksel ve Tür laleler genelde diğer lalelerden küçüktür ve taşlık bahçeler için satılırlar.


Yazın çiçek açan soğanlar


S: Kana çiçeğimi sonbaharda ne yapmalıyım


C: Onları atabilirsiniz,zaten bütün yaz rengarenk çiçeklerle vakit geçirdiniz veya bu sonbahar birkaç dakika vakit harcayarak onları kışın saklayabilir ve yazın tekrar çiçek açmalarını sağlayabilirsiniz. Kananız tekrar büyümekle kalmayacak öncekinden daha büyük olarak (Eğer toprağınız iyiyse Kana birden fazla çiçek açabilir).
* Ev Saksı çiçeği olarak kana: Birçok Bahçıvanı şaşırtan kana yeterli güneş ışığı ve düzenli budamayla çok uygun ve ilginç bir ev içi bitkisi olabilir.Muhteşem yapraklarıyla kana güzel bir ev bitkisi olabilir.Saksılaşmış Kanayı direk güneş ışığına koyun.periyodik olarak gübreleyin fazla sulamayın .Eğer yapraklar kurursa 2 santim kadar tekrar yeniden uzayacaktır.
* Bahçede Kana
* Sıcak ılıman Bölgeler: Şanslısınız, kanalar ılıman bölgelerde dayanıklıdır.Yeni sezon için onları saklayabilir yada oldukları yerde bırakabilirsiniz.
Dondan çekiniyorsanız üzerine plastik bir örtüyle örtebilirsiniz.
* Soğuk bölgelerde: Soğuk kananın yapraklarını siyahlaştırana kadar
bekleyin (Bu tuberous begonyaları hariç tüm yaz sonları için geçerlidir) Sonra sapını 2 santim kadar alttan kesin,dikkatlice soğanları kazıp çıkarın ve temizleyin, soğanı bölümlere kırın yada kesin hepsinin ayrı bir yerde ve yaprakların büyümesini görebileceğiniz bir yerde muhafaza edin.
Dışarıda kuru ve havadar bir yerde muhafaza edin.Nemli ortamlar çürümeye neden olabilir.
Çiçek kuruduktan sonra kalan 2 of 2 yaprakları kesin ve kuru bir yerde saklayın. Baharda yaz sezonu için Kanayı saksılaştırın.
Siz ektikten 2 ay sonra sonra Kananız filiz vermeye başlayacaktır. Bu arada diğer çiçeklerinizi de ekmeye başlayın böylece yazın bahçeniz renklenecektir.


S: Amaryilis çiçeğimi gelecek sene açması için ne yapabilirim?


C: Çiçek solduktan sonra çiçeği kesin yeşil yaprakları bırakın. Bitkiye diğer ev bitkileri gibi davranın düzenli olarak sulayın yavaş etki eden birkaç ay etkisi süren NPK gübresiyle ayda 2 yada 4 kere gübreleyin Yaz ortalarında yada bitimine doğru sulamayı bırakın ve çiçeğin kurumasını bekleyin. Sonbahar başlarında soğanı saksıdan çıkarın,kökleri zedelememeye dikkat edin. Soğanı 9-13 derecede,8-10 hafta arası karanlık bir yerde saklayın.
8-10 haftanın sonunda soğan tekrar çiçek açmaya hazırdır.Soğanı tekrar saksıya gömün açtığınız çukur soğandan biraz büyük olmalı saksıyı güneş olan bir yere koyun ve sulamaya başlayın.
Bitki büyümeye başlayınca besleme programını tekrar etmeye başlayın.


Çiçek soğanları genel
sorular


S: Çiçek soğanlarının kümeler halinde ekilmesi gerektiğini duydum Bu neden önemlidir?


C: Grup halindeki soğanlar tek ekilenlere göre daha şık görünürler. Bahçenize renk uyumu ve etkisi yaratmak için aynı renkteki soğanları kümeler ve demetler halinde ekin.Güzel bir görüntü için soğanları üçgen şeklinde ekin (baklava şeklinde)sonuç olarak ektiğinizden daha fazla çiçek varmış gibi görünür.Genelde büyük soğanlar 2-3 cm küçükleri 1cm aralıklarla ekin.


S: Sincapların soğanları yemelerini nasıl önleyebilirim?


C: Sincaplar korkunç hayvanlar olabilir. Sincaplar bazı soğanların tadını sevmez fakat lalelerin ve çiğdemlerin soğanların tadını severler. Bunu önlemek için soğanların çevresine toprağın içine tel örgü gömün, sincaplar tel örgüden kaçamazlar.
Soğanlar sonbaharda yeni gömüldükleri ve toprak yumuşak olduğu için kolayca sincaplar tarafından çıkartılabilirler.
Sincaplar genelde soğanları fındıkları gömmek için toprağı kazarken şans eseri bulurlar.Veya sizin etrafta unuttuğumuz soğan torbalarının kokusuna gelirler bu yüzden soğan torbalarını etrafta bırakmayın.
Bir yöntem daha var soğanları yeni gömdükten hemen sonra soğanların etrafına kare ve dikdörtgen biçimli camlar gömün toprak sertleştikten sonra camları çıkarın.
Diğer bir yöntem ise belirli aralıklarla fındık ceviz gibi bir tabak sincapların sevdiği yiyeceklerden belirli yerlere koymak bu sincapları çiçek soğanlarınızdan uzak tutacaktır.
Beyaz saray bahçıvanları bu yöntemi uygulamış ve %95 başarı elde etmişlerdir.
Sincapların sevmeyeceği kokular saçan kimyasal maddeler bahçeye konulabilir fakat bunlar yapışkandır ve yağmurda erir giderler. Toprağa cayenne biberi dökmekte sincapları uzak tutar.Sincapların hoşuna gitmeyen kokular saçan Fritillaria İmperialis ekmekte başka bir yöntemdir.
Bu konuda; Outwitting Sguirrels adlı Bill Adler tarafından yazılmış bir kitap vardır.


S: Soğanların etrafına sürgünler ve yapraklar ekmeli miyim.Ne kadar derine ve ne zaman?


C: Tavsiye edilmez fakat bazen gerekli olabilir. 1.5 cm yeterli olacaktır.
Toprağın soğumasını bekleyin bu işlem toprağı nemli ve sabit soğuk sıcaklıkta tutar salınanın
aksine ılık bir kış battaniyesi değildir (çok soğuk iklimler haricinde). Bu işlemi toprak donmadan önce yapın sezon öncesi uygulanırsa bu tarla farelerini çekebilir.


S: Soğanları gübrelemeli miyim?


C: Eğer soğanları tek bir sezon için ekiyorsanız gübreye gerek yoktur.Çiçek soğanları tek bir sezon için gerekli enerjiyi kendi içlerinde zaten
bulundururlar. Natüralize etmek istediğiniz soğanlar için şunları uygulayın: Sonbahar ekme zamanında:
* İlk sezon için gübreye gerek yoktur.
* Naturalize edilmiş soğanlar için üç farklı opsiyon vardır. İyi bekletilmiş inek gübresi ve katkısı soğan ekilirken uygulanır.
Yavaş etki eden soğan besini 9-9-6 NPK uygulanabilir. 8-8-8 veya 10-10-10(NPK) hızlı etki eden çözülebilen gübre
uygulanabilir (her 90cm kare için bir kaşık).Yine ilk yıl için gübreye gerek yoktur.
Naturalize edilmiş soğanlar için, eğer geçen sezon inek gübresi uyguladıysanız daha fazla bir şey yapmaya gerek yoktur.
Eğer çabuk etki eden gübre kullandıysanız baharda çiçeklerin açmasına 6 hafta kala soğanlar ilk filizleri vermeye başladığı zaman nitrojenli çabuk etki den NPK gübresi kullanmalısınız.


S: Soğanları aldıktan ne zaman sonra ekmeliyim?


C: Bazen soğanları ekmeye hazır olmadığınız zamanlarda almanız
gerekebilir. Fakat en iyisi soğanları aldıktan hemen sonra ekmenizdir. Eğer beklemeniz gerekirse güneş ışığı olmayan serin ve kuru bir yerde saklayın.Bazıları soğanları buzdolabında olgun meyvelerden ayrı saklar.Eğer doğru yerde saklanırsa haftalar hatta aylar boyunca bu işe yarayabilir.Fakat fazla bekletmeyin.En ideali sonbahardaki kök gelişiminden 6 hafta önce ekmektir.
En uygunu toprak sıcaklığı 16 derecenin altındayken soğanları ekmektir.Eğer 6 haftalık süreyi geçirirseniz toprak donmuşken kazmanız zor olabilir(sulamayı unutmayın).Baharda sonuç almak için sonbaharda ekmelisiniz,Geç ekilse bile soğanlar baharda açmak için proglanmış olduklarından ellerinden geleni yapıp açmaya çalışırlar.


S: Sıkıştırılmış kemik ve kemik suyu iyi bir çiçek soğanı
besini midir?


C: Bir zamanlar bu iyi bir yöntemdi.Fakat günümüzde sıkıştırılmış kemikler eskiye oranla daha çok işlemden geçirildiklerinde daha az besin içeriyor.Sağlıklı bir Hollanda soğanı zaten kendi içinde bir sezon yetecek kadar besin içerir.
Diğer sezonlar için inek gübresi yada özel soğan gübreleri baharda ve sonbaharda uygulandıklarında yeterli
olurlar


S: Bazı soğanlar pahalı bazıları ucuz olurlar bunun sebebi nedir


C: Hollanda da ki açık arttırmalarda soğanlar büyüklükleri ve çapları göz önüne alınarak fiyatlandırılırlar.Olgun soğanlar daha büyük olurlar ve çiçekler ide büyük olur.Buda yüksek fiyatlı olmalarına sebep olur.
-İyi bir sonuç elde etmek istiyorsanız büyük soğanlar almalı ve fiyatı düşünmemelisiniz.Fakat küçük ve ucuz çiçek soğanlarını da geniş olanları renklendirmek için kullanabilirsiniz.
.Kalite kontrol kuralları yüzünden Hollandalılar belirli çapların altında yada üstünde çiçek soğanı ithal etmiyorlar en küçük 10 cm çapında olmalılar daha küçükse Hollanda dan ithal değillerdir.
(Özel türler bunun dışındadır.)