Söze, zamanın koşullarına göre düşünsellik kazandıran, yaşanan olaylardır. Tek bir cümle, felsefenin bir temel ilkesini, koca koca romanların ana düşüncesini oluşturabilir. Söylendiği çağda özüne inilmeyen bir söz, anlamını çağdan çağa derinleştirerek akla kılavuzluk bile edebilir. Yunus'un deyimiyle, yeter ki, kişi, ağzından çıkanı beyninin süzgecinden geçirip sözünü bilsin! Bizdekiler ise sözün düşünsel gücünü insanın aydınlanması yolunda değil, aldatıcı vurgularla çarpıtarak kendi çıkartan doğrultusunda kullanıyorlar.
Bellek unutsa da zaman unutmaz. Öyle sözler vardır ki, olayların gelişimine göre, civciv, yumurtadan çıkar çıkmaz nasıl yürüyorsa, bir anda aydınlanmacı aklın ışığı oluverir. Giordano Bruno'nun, on altıncı yüzyılda söylediği şu söz, yaşadığımız günlerin göz gözü görmez karanlığına da tutuyor aynasını:
"Allah, iradesini egemen kılmak için yeryüzündeki iyi insanları; yeryüzündeki kötü insanlar ise kendi iradelerini egemen kılmak İçin Allah'ı kullanır."
Bruno kim? Neden kendi iradesini egemen kılmak için Allah'ı kullanan kötü adamlarca, düşünce sapkınlığıyla suçlanıp Engizisyon mahkemesince Roma'da yakılmıştır? Sözlerinin bugünün Türkiye'sinin karmaşık ortamına kalıp gibi oturması nasıl açıklanabilir?
Bruno 1548-1600 yılları arasında yaşamış bir rahip, gökbilimci. Rönesans felsefesinin kurucusu filozoflar arasında da adı geçiyor. Onu "doğacı coşkunun düşünürü, şairi" sayanlar da var. Bruno, evrenin sonsuzluğuna, o sonsuzluğu nelerin doldurduğuna, evrende dünya gibi daha nice gezegenler olduğuna İnanıyor, bu inancını yaymaktan kaçınmıyordu.
Kilise babaları Allah'ı evrenin imparatoru sayıp gökte peygamber uçururken, "Her şey Tanrısal kuvvetin görünüşüdür." dediği için tanrıtanımazlıkla suçlandı Bruno.
Onuncu yüzyılda da “En’el Hak” sözüyle, bütün varlıkları Allah'ın tecellisi (görünüşü) sayan Hallac-ı Mansur'un Bağdat'ta derisi yüzülmüştür?
Gerçeği safsatanın önüne çıkarmasıyla aydınlanmanın ilk şehidi olan Bruno'nun, sonsuz evren savından vazgeçerse bağışlanarak idamdan kurtulacağını söyleyenlere verdiği yanıt, yaratıcı aklın kılavuzluğunda yeni bir dünya yaratmanın dev adımıdır: "Ne gördüğüm gerçeği gizlemekten hoşlanırım, ne de bunu açıkça söylemekten korkarım. Her yerde, aydınlıkla karanlık, bilimle cehalet arasındaki savaşlara katıldım. Bundan dolayı her yerde zorluklarla karşılaştım. O nedenle cehaletin babalan olan resmi akademisyenlerin yanı sıra kalın kafalı çoğunluğun öfkesinin de hedefi oldum."
Yürek bu; bizde olduğu gibi, birtakım kukla yazarların, kıvırmalı sözcüklerle kötüyü iyi gösterme oyunbazlığı değil! Bu cesaretiyle çağına damgasını vurdu Bruno. Ahlak bunu gerektirir. Oysa günümüzde, kendi iradesini tanrı buyruğuymuş gibi yutturmaya kalkan yalancı peygamberler, tarihin Cinci Hoca'sını aratmayacak sapkınlar; gazetelerde, ekranlarda hem de kaç kez, saatlerce söz bülbülü kesiliyor.
Olaylar gelişip kavramlar aşınıma uğradıkça Allah adını ağızlarından düşürmeyen içtenliksiz adamların foyası bir bir ortaya çıkıyor. Yolsuzluk yapanlar, sahtekârlar, kul hakkı kemirenler, görkemli villalara konanlar, kamu mallarını ucuza kapatanlar, büyük işyerlerin hissedarları, orman arazilerine el koyanlar... Allah'ın kutsal adını kirletmek için birbirleriyle yanlıyorlar.
Toplumsal denge, kişi haklarının korunmasıyla kurulur. Adalet terazisinin kefesi bir milim kaydı mı, insanın devlete güveni sarsılır. Güven yitimine uğrayan toplumlarda dayanışma duygusundan söz edilebilir mi? (Adnan Binyazar/15.04.2012/Cumhuriyet Pazar eki)
Odatv.com