Louis Napoléon, ünlü 1’inci Napoléon’un (Napoléon Bonaparte) yeğeniydi. Otoriter bilinirdi. Halk tarafından seçilmesine rağmen 1852 yılında Fransa’da İkinci İmparatorluğu kurdu ve Prusya’ya karşı 1870 yılında kaybedilen savaşa kadar iktidarda kaldı. Günümüz Paris’i onun döneminde bugünkü siluetini kazandı.
Louis Napoléon’un ardından iktidara gelen Adolphe Thiers Paris Komünü’nü kanlı biçimde bastıran lider olarak tarihe geçti. Komüne katılan 30 binden fazla insan Paris sokaklarında katledildi. Binlercesi de Yeni Kaledonya’ya sürüldü. Askerlik hizmeti zorunlu hale geldi. Fransa Almanya’ya savaş borcu ödemeye başladı.
BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNÜN MİMARI: GREVY
Ülkeyi 1879-1887 yılları arasında yöneten Jules Grevy, laik ve ücretsiz eğitimin lideri oldu. İlk basın özgürlüğü kanunu onun döneminde çıktı. 1887-1894 yılları arasında Marie François Sadi Carnot’nun cumhurbaşkanlığı sırasında 1 Mayıs “Emekçiler Günü” ilan edildi. Eiffel kulesi onun döneminde inşa edildi.
FAURE METRESİNİN KUCAĞINDA ÖLÜ BULUNDU
Fransa 1895-1899 yılları arasında Felix Faure tarafından yönetildi. Almanya adına casusluk yaptığı için suçlanan yüzbaşı Alfred Dreyfus krizi onun döneminde patlak verdi. Eğlence ve davetlere tutkusuyla anılan Faure, 1899 yılında Paris’te kısaca “Elysée Sarayı” olarak anılan cumhubaşkanlığı köşkündeki çalışma odasında metresinin kucağında ölü bulundu.
LOUBET MASON LOCALARIYLA ANILDI
1899-1906 yılları arasında Emile Loubet’nin cumhurbaşkanlığına laiklik yasası ve mason locaları damgasını vurdu. Onun döneminde Mecliste 200, Senato’da ise 250 mason parlamenterin bulunduğu söylenir. Loubet, Alman “tehdidine” karşı Fransız-İngiliz ittifakını oluşturdu. Dreyfus krizini sona erdirdi.
POİNCARE ALMANLARA DİZ ÇÖKTÜRDÜ
1913 yılında iktidara gelen Raymond Poincaré Birinci Dünya Savaşı’nın adamıydı. Almanya’ya diz çöktüren Versailles (Versay) Antlaşması onun döneminde imzalandı. 1871 yılında Bismarck döneminde Almanların eline geçen Alsace-Lorraine bölgeleri yeniden Fransa’nın oldu.
SERVES ANTLAŞMASI'NDA DESCHANEL CUMHURBAŞKANIYDI
Osmanlı İmparatorluğu’nun sonunu getiren Sèvres Antlaşması 1920 yılında Cumhurbaşkanı Paul Deschanel döneminde imzalandı. 1920-1924 yılları arasında Fransa’yı Alexandre Millerand yönetirken Almanya’da Hitler ilk darbe girişiminde bulunuyor, İtalya’da Mussolini’nin rehberliğindeki faşistler Roma üzerine yürüyor, SSCB’de ise Stalin iktidara geliyordu.
MÜSLÜMANLARA İLK İBADETHANEYİ DOMERGUE AÇTI
Fransa’da Müslümanlar için ilk ibadethane (Paris Camii) 1924-1931 yılları arasında iktidarda olan Gaston Domergue tarafından 1926 yılında devlet finansmanıyla inşa edildi. 1930 yılında Maginot hattı oluşturuldu. 1932-1940 dönemindeki Albert Lebrun iktidarı haftalık çalışma süresinin 40 saate indirilmesi ve tatil hakkı gibi sosyal ilerlemelere sahne oldu. Fransa ve İngiltere 1938 yılında Hitler’in Çekoslovakya’yı işgaline göz yumdu. O tarihte barış hamlesi olarak pazarlanan bu onay aslında İkinci Dünya Savaşı’nın da habercisiydi.
FRANSA'YI NATO'YA AURİOL SOKTU
Savaşı sonrası 1947’de Cumhurbaşkanı seçilen ve savaş sırasında direnişçilerin saflarında yer almış olan Vincent Auriol Fransa’nın NATO’ya girişinin ve Marshall Planı’nından yararlanmasının mimarı oldu. AB’nin temeli olan Roma Antlaşması 1954-1959 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yapan René Coty döneminde imzalandı. Fransa 4’üncü Cumhuriyet’ten 5’incisine yine bu dönemde 1958 yılında geçti.
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞININ SEMBOL İSMİ: DE GAULLE
Fransa’da İkinci Dünya Savaşı’nın sembolü olan Charles de Gaulle 1959-1969 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yaptı. Asker kökenli de Gaulle ülkesini 1966 yılında NATO’nun askeri kanadından çekti. Fransa’daki ABD üsleri bu dönemde kapatıldı. Fransa’nın nükleer silahla tanışması da bu dönemde gerçekleşti. Savaş sırasında adeta tapılan de Gaulle Mayıs 1968’deki üniversite olaylarının ardından 1969 yılında istifa etmek zorunda kaldı.
MİTTERRAND TARİHE GEÇTİ
Fransa’nın 1970’li yıllarına iki sağcı cumhurbaşkanı, Georges Pompidou ile Valérie Giscard d’Estaing damgalarını vurdu. 1981-1995 dönemi ise sosyalist cumhurbaşkanı François Mitterrand’ın yılları olarak tarihe geçti. Ölüm cezası 1981’de kaldırıldı. Fransa ile Almanya gerçek anlamda bu dönemde barıştı. Fransa ilk defa 1991 yılında kendisine bir kadın başbakan seçti. Ancak aşırı sağ da ilk defa bu dönemde yükselmeye başladı. Jacques Chirac’ın 1995-2007 yılları arasındaki iktidar döneminde de Fransa’nın Irak savaşı ve AB anayasasına “hayır” kararları ön plana çıktı.
Sarkozy’nin 2007-2012 iktidarının ayrıntıları ise hepinizin malumu…
NTV