On yıl kadar önce, sıkıntılı bir dönemimde profesör Doğan Cüceloğlu’nun bir kitabını okuyordum, adını anımsamıyorum, güzel ve yararlı bir kitaptı (“Savaşçı” olabilir). Kitabın bir yerinde Cüceloğlu, A.B.D.’de görevli olduğu bir üniversitede tanıştığı bir antropologun adını ve kitaplarını referans verir. Cüceloğlu’nun kitabını okumaya devam ederken, Carlos Castenada’nın kitabını da aldım. Okumaya başlayınca gördüm ki devamları da var.
Castenada ilk üç kitabını sanrılandırıcı bitkiler üzerine bir araştırma yapmak üzere kuzey Meksika’ya yaptığı gezilerde yazmıştır. Burada bir Yaqui yerlisi olan ve yerliler tarafından “Bilgi Adamı” olarak adlandırılan Don Juan Matus ile tanışır. Don Juan, Castenada’nın bundan sonraki yaşamında önemli bir yer alır. İlk üç kitabı oluşturan çalışmalar, Castenada’nın mezuniyet ve doktora derecelerine de temel olmuştur.
Meraklıları için kitaplar şunlar :
- Don Juan’ın öğretileri – Yaqui Kızılderililerinin Bilgi Yöntemi-
- Bir Başka Gerçeklik – Don Juan’la Yeni Söyleşileri
- Ixtlan Yolculuğu
- Erk Öyküleri
- İkinci Erk Çemberi
- Kartalın Armağanı
- İçten Gelen Ateş
- Sessizliğin Erki
- Rüya Görme Sanatı
- Sihirli Geçişler
- Zamanın Çarkı
- Sonsuzluğun Etkin Yanı
Castenada’nın Don Juan Matus ile birlikte geçirdiği yıllar ( ki aylarca görüşmedikleri dönemler de olduğunu yazar) boyunca yaşadığı deneyimleri esas alarak yazdığı kitapların içerikleri, kitaplarda bahsi geçen insanlar ve onların yaşamları hala tartışma konusudur. Neden tartışma konusu olduğunu merak edenlerin kitapları edinerek dikkatlice okumasını öneririm. Ancak, herşeye karşın ilk üç kitabın temelini oluşturan araştırmaların Castenada’nın UCLA‘da antropoloji doktorası almasını sağladığını unutmamak gerekir.
Bütün kitaplar, Castenada’nın Don Juan Matus rehberliğinde yaşadığı ve bize garip gelen olaylarlar-deneyimlerle doludur. Bu olaylar ve deneyimlerin hemen hepsi kuzey Meksika’da, Sonora bölgesinde yaşanır. Sonora dağlık bir alan ve genellikle de çöldür.
Don Juan Matus, bilgi adamı, Castenada’ya dünyayı bir başka bakışla görmeyi öğretir. O bakışta, örneğin, içinde yaşadığımız tüm evren enerji ışın demetleri olarak görülebilmektedir: insanlar, ağaçlar, evler…her şey ışın demetleridir: Uzun çabalardan ve deneyimlerden sonra Castenada etrafını böyle görmeyi de öğrenir…Değişik şeylere bakmada uzmanlaşanlar vardır. Bulutlara bakanlar, gölgelere bakanlar, taşlara bakanlar…Ve bunların hepsi baktıkları “şey”lerde bizlerin göremediği şeyler görürler. Don Juan ve arkadaşları biz sıradan insanların bilmedikleri, ama binlerce yıl önce yaşayanların bildikleri ve zaman içinde unutulan şeyleri bilmektedirler. Don Juan Matus o kadar bilgi (ve güç) sahibidir ki, arkadaşları ( diğer Yaqui yerlileri ) ona saygılarından doğan bir korku ile yaklaşırlar hep.
Bu, dünyayı bir başka bakışla görme becerisinin yanısıra, Don Juan Matus’un yaşama ve insanlara yaklaşımı da farklıdır. Cüceloğlu’nun kişisel gelişim ve insan davranışları-psikolojisi üzerine olan kitabında onu referans vermesi de bu yüzdendir zaten. Don Juan adeta ermiş bir insandır. Castenada’nın ruhsal zayıflıklarını, korkularını, kişisel ilişkilerdeki zaaflarını bir yandan tek tek (ve dalga geçerek-alay ederek) yüzüne vururken bir yandan da kendini iyileştirmesi, güçlendirmesi için onu eğitir, bildiklerini ona da aktarmaya çalışır. Bunların bazıları, bizzat deneyimlediği halde, o kadar anlamsız gelir ki Castenada’ya, hocasına sormadan edemez:”Bu nasıl mümkün olabilir?” Don Juan şuna benzer bir yanıt verir ” Bilmiyorum, kimse bilmiyor, ama işte böyle oluyor, sen de görüyorsun!” Don Juan’ın, Castenada’yı “öğrenci” olarak kabul etmesinin hiç kolay olmadığını da eklemek isterim burada.
Son zamanlarda ABD eski savunma bakanlarından Donald Rumsfeld‘e atfedilen bir not dolaşır oldu facebook adlı sosyal paylaşım sitesinde.
Bilinen bilinenler vardır : şimdi bildiğimizi bildiklerimiz
Bilinen bilinmeyenler vardır : Şimdi bilmediğimizi bildiklerimiz
Ama bilinmeyen bilinmeyenler de vardır. Bilmediğimizi bilmediğimiz şeyler.
Bu cümleler, yeni öğrendiği şeyler karşısında şaşkına dönmekte olan Castenada”ya, hocası Don Juan Matus’un sözleridir.