“Gök gürültüsü iyidir, gök gürültüsü etkileyicidir; ama noktayı koyan şimşek olur.” – Mark Twain
Niye yazıya Mark Twain’in bu sözüyle başladı ki bu kızcağız diyor olabilirsiniz. Okumaya devam ettikçe anlayacaksınız. İki adamın sıradışı arkadaşlığından bahsedeceğim.
Nikola Tesla ve Mark Twain!
Nikola Tesla selvi boylu, çelimsiz ve acayip alışkanlıkları olan bir adam, adı çok duyulmamış bir mühendis ve mucit; Twain ise mükemmel kalemi, zamanının en tanınan ve en çok sevilen Amerikan yazarlarından biriydi. İki yakın dost sağlam bir arkadaşlık geliştirebilmiş ve sık sık Manhattan’daki Player’s Club’ta veya Tesla’nın laboratuvarında buluşurlar, sohbetlerini hep bu iki yerde gerçekleştirirlerdi.
Tesla’nın, sonradan yaşamını dolaylı da olsa borçlu olduğunu söyleyeceği, Mark Twain’in çalışmalarını keşfetmesi de bu derin umutsuzluk dönemine denk geliyor. Ne var ki Tesla’nın aktardığı bu anektodun gerçekliği hakkında soru işaretleri var. Margaret Cheney konuyla ilgili olarak “Twain o güne kadar, okyanusu aşıp bir Hırvat kütüphanesine girecek hemen hemen hiçbir şey yazmamıştı.” diyor. Bu anlatı gerçek olsun veya olmasın etkileyici bir arkadaşlığın temellerinde yattığı ortada ve Tesla, Twain’in bir mucizeden aşağı kalır yanının olmadığını belirterek, yazara ve eserlerine duyduğu saygıyı ortaya koyuyor. Tesla bu karşılaşmayı şöyle anlatıyor:
“Bir gün elime birkaç kitap tutuşturdular. Daha önce hiç böyle kitaplar okumamıştım, bana içinde bulunduğum umutsuz durumu unutturacak kadar etkileyiciydiler. Bunlar Mark Twain’in, bu kitapları okumamı izleyen mucizevî iyileşme dönemimi de borçlanmış olabileceğim ilk eserleriydi. Yirmi beş yıl sonra, Mr. Clemens’le tanıştığımda ve onunla arkadaş olduğumuzda, bunu ona anlatmıştım; böylesine büyük bir mizahçının gözyaşlarına boğuluvermesi beni şaşırtmıştı.”
Tesla ve Twain’in dostlukları ilerledikçe artık laboratuvarında buluşmaya başladılar. 1894 yılında Tesla, Mark Twain’i laboratuvarına çağırdı. Fosforesant ışıktan yararlanarak çekilen ilk fotoğraflar da bu laboratuvarda çekilecekti. 1984 yılında, biri 4 Mart’ta diğeri 26 Nisan’da olmak üzere en az iki defa fotoğraf çekimi oldu. Twain bu çekimlere gitti ve Tesla’nın alaycı söyleyişiyle “vücudundan yüksek voltajlı elektriğin geçmesine (izin verdi.)“