Kanserin Yayılmasını Engelleyen Protein
Mahir E. Ocak
Stanford Üniversitesi’nde çalışan araştırmacılar, kanser hücrelerinin vücuda yayılmasını engelleyen bir protein üretti. Fareler üzerinde yapılan ilk deneyler olumlu sonuç verdi. Dr. J. R. Cochoran ve Dr. A. J. Giaccia önderliğinde yapılan araştırmanın sonuçları Nature Chemical Biologyde yayımlandı. Geliştirilen yöntemin, gelecekte insanlarda da etkin bir tedavi yöntemi olarak kullanılabileceği düşünülüyor.
Kanser hücreleri, içinde bulundukları tümörlerden ayrılarak kan yoluyla vücudun diğer bölgelerine taşınabiliyor. Metastaz olarak adlandırılan bu süreç, Axl ve Gas6 olarak adlandırılan proteinlerin etkileşmesiyle başlıyor. İki Gas6 proteininin kanser hücrelerinin üzerindeki iki Axl proteinine bağlanmasıyla üretilen sinyaller, kanser hücrelerinin tümörden ayrılmasına neden oluyor. Kan yoluyla vücudun diğer bölgelerine göç eden bu hücreler, yeni tümörler oluşmasına ve kanserin vücuda yayılmasına sebep oluyor. Araştırmacılar bu süreci engellemek için Axl’ya benzeyen ancak zararsız bir protein üretti. Bu protein, kandaki Gas6 proteinlerini üzerine toplayarak kanserli hücrelerdeki Axl proteinlerine bağlanmalarını ve metastaza sebep olmalarını engelliyor.
Geliştirilen yöntemin, göğüs kanseri olan farelerde %78, yumurtalık kanseri olan farelerde ise %90 oranında başarılı olduğu görüldü. Ancak yöntemin insanlarda da uygulanabilmesi için hâlâ yıllar sürecek araştırmalara ihtiyaç var.