Dostoyevski – Dürüst Hırsız
Dostoyevski – Dürüst Hırsız : Fyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin 1848 yılında yazdığı Dürüst Hırsız (An Honest Thief) isimli kısa öyküsü, isminden anlaşılacağı üzere bir hırsızın insancıl gerçekler ile yaşadığı çelişkiyi anlatıyor. Dürüst Hırsız (Kim Olduğu Bilinmeyen Bir Adamın Anı Defterinden)
“Bir sabah, tam işime gitmek üzereyken, hem ahçım hem çamaşırcım olan, hem de evimi yöneten Agrafena içeri girdi; benimle konuşmaya başlayınca, biraz şaşırdım doğrusu. Şimdiye dek sesi sedası çıkmayan, öylesine bir kocakarıydı. Altı yıl boyunca her gün, hangi yemeği yapacağıyla ilgili bir iki sözden başka, hemen hemen tek sözcük bile konuşmamıştık. Daha doğrusu ben ondan hemen hiçbir şey işitmemiştim. Birdenbire dili çözüldü:
– İşte efendim, size bir şey söylemeye geldim; siz o odacığı kiraya verseniz.
– Hangi odacığı?
– Hani şu, mutfağın yanındakini.. hangisi olacak!
– Niçin?
– Niçin mi? Kiracılar otursun diye.. niçin olacak!
– Kim kiralar o odayı?
– Kim mi kiralar! Kiracı kiralar.. kim olacak!
– Ama anacığım, oraya karyola bile sığmaz; öyle dar ki! Orada kim oturabilir?
– Ne diye otursun! Yalnızca yatacak yer olsun yeter; pencerenin içinde de oturur.
– Hangi pencere?
– Hangisi olacak, sanki bilmiyorsunuz! İşte, sofadaki. Orada oturur, dikiş diker ya da başka bir iş yapar. Belki de sandalyede oturur. Bir sandalyesi var; masası da var; her şeyi de var. / Dostoyevski – Dürüst Hırsız /
– Kimmiş o?
– Görmüş geçirmiş, iyi bir adam. Yemeğini ben pişireceğim. Kendisinden oda ve yemek parası olarak ayda yalnızca üç gümüş ruble alacağım. Uzun uzun kafa yorduktan sonra yaşlı bir adamın, mutfağa kiracı girmek ve orada çöplenmek için Agrafena’yı her nasılsa kandırmış olduğunu anladım. Agrafena’nın aklına koyduğu bir şey kesinlikle yapılmalıydı, yoksa bir türlü beni rahat bırakmazdı.
Hoşuna gitmeyen durumlarda hemen düşünmeye, derin bir üzünce dalmaya başlar; bu durum da iki üç hafta sürerdi. Bir süre yemek bozulur, çamaşırlar eksilir, döşemeler temizlenmezdi. Kısacası hoşa gitmeyen pek çok şey olurdu. Bu sessiz kadının kendi başına karar veremediğine, kendi düşünceleri üzerinde duramadığına, kişisel bir düşüncesi olmadığına çoktan beri dikkat ediyordum. Ama o kuş beyninde, düşünceye ya da girişime benzer herhangi bir şey bir kez belirmeye başladı mı, bunun uygulanmasına engel olmak, onu bir bakıma öldürmek demekti. Kendi rahatıma pek düşkün olduğum için, sözü uzatmadan hemen razı oldum.
– Hiç olmazsa bir belgesi, bir kimliği ya da buna benzer başka bir şeyi var mı?
– Olmaz olur mu hiç, elbette var. İyi, güngörmüş bir adam; üç ruble ödemeye söz bile verdi.
Ertesi gün, benim alçakgönüllü bekar dairemde yeni bir kiracı belirdi; buna hiç canım sıkılmadı, içimden hoşnut bile oldum. Ben sanki tam bir yalnızyaşar (münzevi) gibi, tek başıma otururum. Hemen hiç tanıdığım yoktur; dışarıya da pek az çıkarım.
On yıl bir yabanıl horoz gibi oturduktan sonra elbette yalnızlığa alışılır. Böyle bir yalnızlık içinde, Agrafena ile birlikte, hep aynı bekar odasında, on on beş yıl, belki de daha çok yaşamak, doğrusu pek tatsız bir yaşam! Bunun içindir ki, bu durumda böyle çok sessiz bir adamın belirmesi, bana Tanrı’nın bir iyiliği oldu. / Dostoyevski – Dürüst Hırsız /
Agrafena yalan söylememişti: Kiracı gerçekten güngörmüş bir adamdı. Kimlik cüzdanından eski bir asker olduğu anlaşılıyordu, ama ben kimliğini yoklamadan bile, onun yüzüne ilk bakışımda bunu anladım. Bu kolayca anlaşılır. Astafiy İvanoviç, yani kiracım, benzerleri arasında en iyilerindendi. Birlikte güzel güzel yaşamaya başladık. Bu durumun en hoş yanı, Astafiy İvanoviç’in arada sırada özel yaşamından öyküler anlatmasıydı.
Günlük yaşamımın bu sıkıcı akışında, böyle bir can yoldaşı benim için tam bir hazineydi. Bir kez bana şöyle bir öykü anlattı. Bu, benim üzerimde büyük bir etki bıraktı. Bu öyküyü, şöyle bir olay dolayısıyla anlatmıştı:
Bir gün evde tek başıma kalmıştım. Astafiy ile Agrafena işleri için dışarı çıkmışlardı. Birdenbire, sofaya birisinin girdiğini duydum; tahminime göre bu bir yabancıydı; kapıyı açtım. Gerçekten sofada, soğuk havaya ve güz mevsimine karşın, sırtında yalnızca bir ceketi olan, kısa boylu bir adam duruyordu. / Dostoyevski – Dürüst Hırsız /
– Ne istiyorsun?
– Memur Aleksandrof’u; burada mı oturur?
– Yok kardeşim, burada öyle biri yok; güle güle.
Ziyaretçi biraz sakınarak kapıya doğru çekildi:
– Nasıl olur, kapıcı burada olduğunu söyledi, dedi.
– Git kardeşim, haydi git, çek arabanı.
Ertesi gün öğleden sonra, Astafiy İvanoviç onardığı ceketimi üzerimde prova ederken, sofaya yine biri girdi. Hemen kapıyı araladım.
Dünkü adam, gözlerimin önünde, redingotumu soğukkanlılıkla askıdan çıkarıp koltuğunun altına aldı, hemen evden çıkıp koşmaya başladı. Bütün bunlar olup biterken, Agrafena şaşkınlıktan ağzı açık, öylece bakakaldı, redingotumu kurtarmak için hiçbir şey yapamadı. Astafiy İvanoviç, hırsızın peşinden koştu, on dakika sonra soluk soluğa eli boş döndü. Adam kaçıp kurtulmuştu. Devamını Oku
https://edebivizor.com/wp-content/uploads/2019/06/dostoyevski.jpg 400 687 Edebivizor https://edebivizor.com/wp-content/uploads/2019/06/logo.jpg Edebivizor2019-06-17 13:18:122021-02-15 15:16:02Dostoyevski - Dürüst Hırsız