İSTANBUL (AA) - Eski Arjantin Devlet Başkanı Eduardo Duhalde, "Bir başkanın tweetinde bir gün bir dışkı kuyusu olabiliyoruz. ABD Başkanı böyle söyleyebiliyor. Başka bir gün de bize olağanüstü diyebiliyor. Böyle çalışan bir yerde ciddi siyasetten bahsedilemez." dedi.
İstanbul Kongre Merkezi'nde devam eden TRT World Forum'da düzenlenen programın 3. oturumunda "Yükselen Güçler İçin Yeni Ufuklar: Rekabet mi İşbirliği mi?" başlıklı konu ele alındı.
Panelde konuşan Duhalde, İber-Amerika'yı temsil ettiğini belirterek, söz konusu bölgenin Kuzey Amerika'nın nüfus yoğunluğunun iki katı kadar olduğunu söyledi. Nüfus olarak da Kuzey Amerika'nın iki katı olduklarını anımsatan Duhalde, "ABD herkesin tanıdığı bir devlete dönüştü. Çünkü orada topraklar doğru dağıtıldı. Anglosaksonlar bu sayede bir üretim ekonomisi geliştirdi. Biz ise bunu yapamadık. Bize bakılınca her zaman İspanya ve Portekiz'i suçlu olarak göremeyiz. Çünkü buna kendi hükumetlerimizi de katmak zorundayız. 50-60 yıldır topraklarımızı yanlış dağıtıyoruz. Hayvancılık ve kahveyi buna örnek verebiliriz. Bu alanlarda oligarklar oluştu. Bunu hala bazı bölgelerde görebiliyoruz. Bunların ordularla da bağları var. Çünkü ordular topumun düzeyiyle oluşturuldu." diye konuştu.
Duhalde, Papa'nın yaşanan bu durumu "Savaş yasası" olarak tanımladığını belirterek, Güney Amerika'da yaşanan toplumsal hareketliliklere dikkati çekti. Şili ve Ekvador'da gençlerin başlattığı hareketlere vurgu yapan Duhalde, "Bu hareketler gösteriyor ki bu güç boşalıyor. Durumlar değişti. Pazarda her şey satışta. Pazar ekonomisi toplum ekonomisine dönüştü." dedi.
Güney Amerika'da Avrupa Birliği'nin örnek alan yapılar oluşturduklarını aktaran Duhalde, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Bizim öğrenemediğimiz bir şey var, bu da kavga etmemek. Avrupa bunu öğrendi. Yüzyıllar boyunca farklı dinlere inanan ve farklı diller konuşan milletler bir araya geldi. Güney Amerika bunu öğrenemedi. Güney Amerika, dünyanın en önemli topraklarından biri. Tanrı bizim topraklarımıza bütün güzellikleri verdi. Biz kendi potansiyelimizi geliştiremedik. Hep iç problemlerimiz oldu. Kendi aramızda kavga ettik. Ama buna böyle devam edemeyiz."
Duhalde, dünyanın 30 yıl öncesine göre daha iyi bir durumda olmadığını ifade ederek, bir dönemin sonuna geldiklerini söyledi. Gençlerin intihar oranının arttığına vurgu yapan Duhalde, ABD'de her 6 saate bir gencin aşırı dozdan öldüğünü kaydetti.
- "Gençler dünyada kalmak istiyor"
Duhalde, gençlerin bugünün siyasilerine tepkili olduğunu belirterek, "Gençler dünyada kalmak istiyorlar. Ölmek istemiyorlar. Dünya maalesef geçmişe göre daha iyi bir yer değil. Belki ekonomik açıdan daha iyiyiz ama dünya kötü bir yere doğru gidiyor. Örneğin kadınlar. Bakın aramızda ne kadar kadın var? Kadınlar barıştır. Onlara ihtiyacımız var. Kadın devrimi çok yavaş ilerliyor. Genel olarak saf ekonomiden bahsediliyor. Mutluluğun ekonomisinden bahsedilmiyor. Asya veya Afrika'dan bahsetmiyorum. Kendi kıtamızdan bahsedelim. Bir başkanın tweetinde bir gün bir dışkı kuyusu olabiliyoruz. ABD Başkanı böyle söyleyebiliyor. Başka bir gün de bize olağanüstü diyebiliyor. Böyle çalışan bir yerde ciddi siyasetten bahsedilemez. Soğuk savaş döneminde 7-8 diktatörlük yaşandı. Bu kolay değil. Ben sadece tanıdıklarımı söyleyebilirim." değerlendirmelerinde bulundu.
- Ticaret savaşları
Eski Malezya Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanı Rafidah Aziz ise konuşmasında Güneydoğu Asya'daki ticaret savaşlarına değindi.
Küresel güçlerin küresel bir ekonomi oluşturduğunu anlatan Aziz, bu güçlerin zaman içerisinde de rekabete girdiğini kaydetti.
Aziz, gelişmekte olan ülkelerin de zamanla gelişmiş ekonomilere dönüştüğünü dile getirerek, "Biz de şu anda bir dönüşüm aşamasındayız. Ekonomiler de artık insanlar gibi hızlı yanıtlar verebiliyor. Küresel rekabet de bunun bir aşaması. Özellikle küresel ekonomiler çift kutuplu dünyada önemli yer tutuyordu. Bence şimdi 3. bir güç de var. Örneklendirmek gerekirse bu iki filin kavgası gibi. Bazıları bunların arasında ezilecek. İki devin ticaret savaşına girdiğini görüyoruz. Bu aşamada maliyetler de önemli. Ekonomiler değer zincirleri açısından birbirine bağlı. Biz ise bu noktada bir korku duymuyoruz. İki taraf arasındaki ticaret savaşında arada kalmamak için herkesin planını hazırlaması gerekiyor. İnsanlar ABD ve Çin'de yatırım yapıyor. Operasyon merkezlerini buraya kuruyorlar. Belki zamanla üçüncü merkezler de ortaya çıkabilir." diye konuştu.
Gençlerin siyaset oluşturmadaki rollerine de değinen Aziz, dünyadaki gençlik hareketlerine kulak verilmesini gerektiğini anlattı. Aziz, gelişmekte olan ülkelerin gençlerin demografik profilini göz önünde bulundurmasının önemine işaret ederek, bu sayede daha başarılı politikaların geliştirilebileceğini söyledi.