Kaliteli Hisseler Nasıl Seçilir Kitap İncelemesi
Phil Oakley’nin yeni kitabı, Kaliteli Hisseler Nasıl Seçilir, karlı hisse senetlerini seçmek için üç adımlı bir süreci detaylandırıyor.
Sevdiğim türden bir yatırım kitabı çünkü daha çok sayılara ve oranlara odaklanıyor ve yatırım konusuna gerçekçi ve adım adım yaklaşıyor.
Kitabı özellikle ilginç buldum çünkü genel hedefleri benimkine çok benziyor (kaliteli şirketleri cazip değerlemelerle satın alın), ancak bu hedeflere nasıl ulaşılacağına dair ayrıntılar neredeyse tamamen farklı.
Karlı hisse senetlerini seçmek için üç adımlı bir süreç
Kitabın alt başlığına göre Phil, hisseleri seçmek için üç adımlı bir süreç izliyor. Bu süreç aşağıdaki soruları cevaplamak için tasarlanmıştır:
- Kaliteli bir iş mi ?
- Güvenli bir iş mi ?
- Hisseleri yeterince ucuz mu – Değerleri iyi mi?
Bu, benim kendi hisse senedi toplama sürecimle neredeyse tamamen aynı görünüyor . Aslında, özellikle istikrarlı, düşük riskli şirketlerden iyi getiriler peşindeyseler, muhtemelen çoğu mantıklı yatırımcının yaptığına çok benzer.
Kaliteli firmalar nasıl bulunur
Kitabın ilk bölümü, bu çok rağbet gören kaliteli şirketlerin nasıl bulunacağına odaklanıyor.
Ama “kaliteli şirket” nedir? İşte kitaptan bir alıntı:
“Büyük şirketler, yatırım yaptıkları para üzerinden yüksek düzeyde kar veya nakit akışı üretir, buna yüksek yatırım getirisine sahip şirket adını veririm.”
Yani kalite açısından Phil, sürekli ve uzun süreler boyunca yüksek yatırım getirisi sağlayan şirketlerden bahsediyor.
Elbette bundan çok daha fazlası var ve ikinci anahtar bileşenin büyüme olduğunu söyleyebilirim:
“Satışlarını yıllar içinde artıran ve artan satışları artan karlara dönüştüren şirketler arıyoruz.”
Son derece kârlı, sürekli büyüyen şirketler aramak pek de yeni bir fikir değildir. Ancak, herkesin bu şirketleri bulmak için kendi yolu vardır, bu yüzden Phil’in göreve nasıl yaklaştığını görmek ilginçti.
Temelde üç şey arar:
- En azından son on yılda satışların ve kârların nispeten tutarlı büyümesi (temettülerden söz edilmiyor, ancak istikrarlı bir şekilde artan temettüleri de tercih edeceğini varsayıyorum)
- Son on yılda sürekli yüksek karlılık
- Son on yılda sağlıklı serbest nakit akışı seviyeleri
On yıllık verilere odaklanmak benim yıllarım için müzik, çünkü bu tür uzun vadeli odaklanma, yıllardır üzerinde çalıştığım bir şeydir.
Bence, birçok insanın yaptığı gibi, geçen bir veya iki yıldaki sonuçlara bakmaktan çok daha mantıklı gözüküyor.
“Göreceli olarak tutarlı büyüme” veya “yüksek karlılık” yine de belirsiz terimler, dolayısıyla Phil’in analizinde kullandığı belirli ölçütlere ilişkin birkaç örnek:
- Her yıl normalleştirilmiş FAVÖK (faiz ve vergi öncesi kazanç, Phil’in tercih ettiği kâr ölçüsü) ile ölçülen sürekli artan kârları arayın
- Son on yılın neredeyse her birinde %10’dan fazla FAVÖK marjı arayın
- Son on yılda kullanılan sermaye getirisi (ROCE) sürekli olarak %15’in üzerinde olan şirketleri arayın.
- Tüm faaliyet karlarını faaliyet nakit akışına dönüştüren şirketleri arayın
Ve bu tür şeyleri seviyorsanız (benim gibi) kitapta daha birçok kural var.
Kitabın bu bölümündeki en ilginç fikirlerin, kısmen mantıklı oldukları ve kısmen de ikisini de kullanmadığım için Phil’in kiraya göre ayarlanmış ROCE ve ayrıca serbest nakit akışına odaklanması olduğunu düşündüm.
Kiraya göre ayarlanmış ROCE: Bu, kulağa makul bir şey gibi geliyor. Bilançonun “kullanılan sermaye” kısmına kiralık mülk gibi bilanço dışı “varlıkların” eklenmesini içerir. Bu, perakendeciler gibi büyük ölçüde kiralık mülke bağımlı olan şirketler için ROCE’yi (kârlılığı) azaltacaktır.
Bu fikirde birkaç delik açabileceğimi düşünmeme rağmen çok mantıklı. Ancak, kesinlikle gelecekte kullanmayı düşündüğüm bir şey olarak gözüküyor.
Serbest nakit akışı: Şu anda birçok yatırımcının en önemli ölçüt olduğunu düşündüğü bir serbest nakit akışı kültü var.
Bu doğru olabilir veya olmayabilir, ancak serbest nakit akışını güvenilir bir kalite göstergesine nasıl dönüştüreceğimi henüz çözemedim.
Bunun nedeni, serbest nakit akışının çok değişken olabilmesidir, çünkü büyük ölçüde sermaye giderleri (serbest nakit akışının hesaplanmasında önemli bir değer olan sermaye giderleri) çok döngüsel ve kesintili olabilir.
Örneğin, birçok şirket birkaç yıl boyunca sermaye yatırımlarına neredeyse hiç harcamayacak ve ardından diğer yıllarda fabrikalara veya diğer uzun ömürlü varlıklara büyük yatırımlar yapacaktır.
Şahsen, serbest nakit akışı yerine doğrudan sermaye yatırımına bakmayı tercih ederim , ancak bu, bir yaklaşımın diğerinden daha iyi olduğu anlamına gelmez.
Kendinizi kitap boyunca kullanılan ana örnek olan Domino’s Pizza (İngiltere ve İrlanda) gibi çok istikrarlı, “sermaye hafif” şirketlere yatırım yapmakla sınırlandırırsanız, serbest nakit akışı en iyi sonucu verebilir .
Böylece, istikrarlı bir şekilde artan gelirleri ve kârları, iyi karlılığı ve güçlü serbest nakit akışı olan kaliteli bir şirket bulduktan sonra kitap, dikkatimizi ortak risklere ve bunlardan nasıl kaçınılacağına çekiyor.
Tehlikeli şirketlerden nasıl kaçınılır?
İşte kitaptan güzel bir alıntı:
“Yatırımcılar, bir hisseye sahip olmaktan potansiyel olarak ne kadar para kazanabileceklerini düşünmek için çok fazla zaman harcarlar ve işler ters giderse ne kadar para kaybedebileceklerini düşünmek için yeterli zaman harcamazlar”
Phil için en büyük yatırım riskleri aşağıdaki üç borç türünden kaynaklanmaktadır:
- Bankalardan ve diğer borç verenlerden ödünç alınan para
- Mülk kiralamaktan kaynaklanan gizli borçlar
- Tanımlanmış emeklilik fonu açıkları
İlk borç türü – ödünç alınan para – çoğu yatırımcıya aşina olmalıdır. Şirketler fabrika kurmak veya araştırma ve geliştirmeyi finanse etmek için paraya ihtiyaç duyarlar ve genellikle bunu hissedarlardan artırmak yerine bankalardan ödünç alırlar.
Bunun nedeni, borcun genellikle (hissedar) özkaynaklarından daha ucuz olmasıdır. Bir banka, bir kredi için yıllık yüzde 5’lik bir faiz ödemesi beklerken, yatırımcılar genellikle özkaynaklarından yüzde 7’den fazla yıllık getiri bekleyecektir.
Ödünç alınan parayla ilgili sorun, faiz ödemelerinin sabit doğasının gelirde küçük değişikliklere yol açarak kârlarda büyük değişikliklere yol açabileceği finansal kaldıracı artırmasıdır (gelirler artarken bu iyidir, düşerken kötüdür).
Aynı zamanda, eğer karlar yeterince düşerse, şirketin kredilerinin faizini ödemesinin zor olabileceği anlamına gelir. Bu noktada, borç veren bankalar, kredilerini geri almak için şirketi kapatabilir ve varlıklarını satabilir (ve hissedar genellikle tüm parasını kaybeder).
Phil’in ödünç almayla ilgili çeşitli kuralları vardır, örneğin:
- Faiz teminatı en az beş, ancak tercihen ondan fazla olmalıdır.
- Serbest nakit akışına olan borç sürekli olarak 10’un altında olmalıdır.
Kitap ayrıca sabit veya değişken faizli borçlar, borçların ne zaman geri ödenmesi gerektiği ve farklı para birimlerinde borç sahibi olmayla ilgili konular gibi diğer faktörler hakkında da birçok ayrıntı içeriyor.
İkinci tür borç – kiralık mülkle ilgili gizli borçlar – benim için daha ilginç çünkü bakmadığım bir durumdu.
Temel fikir, kiralık mülkler için kira sözleşmelerinin bir kredinin bir yükümlülük olduğu gibi bir yükümlülük olduğudur.
Neden? Çünkü bir şirket borç para aldığında, birkaç yıl boyunca (borç verene) belirli ödemeler yapmayı kabul eder ve bir şirket mülk kiraladığında belirli ödemeleri (bu sefer ev sahibine) birkaç yıl boyunca yapmayı kabul eder.
Phil, kiralama sözleşmesi olan şirketlerin nasıl analiz edileceğine dair birçok ayrıntıya giriyor.
Başlıca ölçütlerinden biri, faiz teminatına benzeyen ancak faiz ödemeleri yerine kira ödemelerini kullanan sabit ücret teminatıdır. Onun özel kuralı:
- Sabit ücret kapsamı 1,3’ün üzerinde olmalıdır
Ama elbette bundan çok daha fazlası var.
Son borç türü, birkaç yıldır baktığım bir şey olan emeklilik fonu açıklarıdır .
Pek çok şirket için, özellikle de bir zamanlar devlet tekelinde olan şirketler için emeklilik maaşları gerçek bir top ve zincir haline gelebilir.
Kitapta verilen örnek, 51 milyar sterlinlik devasa bir emeklilik borcuna ve 7,6 milyar sterlinlik bir emeklilik açığına sahip olan BT’dir (bir emeklilik fonunun yükümlülükleri varlıklarından daha büyük olduğunda bir açık oluşur).
Şirket ayrıca, en az 2030 yılına kadar her yıl emeklilik planına yaklaşık yarım milyar pound ödemeyi taahhüt ediyor.
Bu, işletmeye yatırılamayan veya hissedarlara temettü olarak iade edilemeyen nakittir.
Phil, emeklilik açıklarını şirketin piyasa değeriyle karşılaştırmayı sever ve ayrıca fonun faiz oranı değişikliklerine duyarlılığı gibi faktörlere de bakar.
Farklı bir yaklaşım benimsesem de, Phil’in kitapta tanımlanmış sosyal yardımlardan bahsetmeyi seçmesinden memnunum. Bence daha fazla yatırımcının ciddiye alması gereken bir sorumluluk.
Phil’in üç aşamalı sisteminin bu noktasında, istikrarlı büyüme ve iyi kârlılığa sahip bazı kaliteli şirketler bulmuş olacaksınız. Ayrıca yüksek borçları (görünür ve gizli) ve büyük emeklilik açıkları olan tehlikeli şirketleri de ayıklamış olurdunuz.
Kitabın son kısmı, geriye kalan yüksek kaliteli, düşük riskli şirketlerin hisse fiyatlarına odaklanıyor. Daha spesifik olarak, para için iyi bir değeri temsil edip etmediklerini nasıl çözeceğinizi gösterir.
Bir şirketin hisseleri nasıl değerlenir
Bazı yatırımcılar, yüksek kaliteli, düşük riskli şirketler arayacak ve fiyattan bağımsız olarak onlara yatırım yapacaktır. Diğerleri, gelirlere, kazançlara, serbest nakit akışlarına veya varlıklara göre fiyatın ucuz olduğu hisseleri arayacak ve şirketin yüksek veya düşük kaliteli olmasına bakılmaksızın bunlara yatırım yapacaktır.
Hem Phil hem de ben ortada bir yerde oturuyoruz çünkü yüksek kaliteli, düşük fiyatlı şirketlerin genellikle en iyi yer olduğuna inanıyoruz .
“Yatırımcılar tarafından yapılan yaygın bir hata, önemli olanın kaliteli şirketler satın almak olduğunu ve hisseler için ödenen fiyatın önemsiz olduğunu düşünmektir. Olay bu değil.”
Kitap, göründüğü kadar karmaşık olan indirimli serbest nakit akışı değerleme modelinin iyi bir açıklamasını içeriyor.
Bu, bir şirkete değer biçmek için teorik olarak doğru bir yaklaşımdır, ancak varsayılan iskonto oranına (yani istediğiniz getiri oranına) çok duyarlıdır ve çoğu yatırımcı bunun yerine daha basit oranlar kullanır.
Bu daha basit oranlar genellikle fiyatın gelirlere, kazançlara, serbest nakit akışlarına veya varlıklara oranlarıdır, ancak Phil’in yaklaşımı biraz farklıdır ve Warren Buffett’tan başka hiçbirinden ödünç alınmamıştır.
Buradaki fikir, nakit kar olarak da bilinen “nakit kazançlarını” tahmin etmektir. Nakit kâr, serbest nakit akışına benzer, ancak serbest nakit akışından daha az değişken olmalıdır, çünkü sermayenin düzleştirilmiş bir sürümünü kullanır.
Bu düşük oynaklık, nakit kârlarını, fiyatı serbest nakit akışıyla karşılaştırmak için daha istikrarlı ve güvenilir bir sayı haline getirir.
Phil’in yaklaşımı benimkinden çok farklı ama yine de bu iyi çünkü bu yeni bir şey öğrendiğim anlamına geliyor.
Nakit karlar için bir değer hesapladığınızda (ki bu kitap size nasıl yapacağınızı gösterir), size birkaç farklı değerleme metriği verilir.
Birden fazla değerleme metriğine sahip olmanın iyi bir fikir olduğunu düşünüyorum, çünkü üç değerleme “ışığının” aynı anda yeşile dönmesini beklerseniz yanlış sinyal alma olasılığınız daha düşüktür.
Nakit kâra dayalı üç değerleme metriği şunlardır:
- nakit kar getirisi
- kazanç güç değeri
- Maksimum fiyat
Nakit kâr getirisi , hisse fiyatının bir yüzdesi olarak basitçe nakit kârdır.
Nakit kâr getirisi çok düşükse (belki %5’ten az), satın almadaki nakit kâr getirisinin kabul edilebilir bir düzeye ulaşmasının ne kadar zaman alacağını hesaplamak için bir elektronik tablo kullanabilirsiniz.
Kazanç gücü değeri (EPV) ters yönde ilerler ve mevcut nakit karlara ve istediğiniz getiri oranına (iskonto oranı) göre fiyatı hesaplar. Mevcut hisse fiyatı, hesaplanan kazanç gücü değerinin çok üzerindeyse, yatırımcılar muhtemelen gelecekteki nakit kar büyümesi beklentisi için bir prim ödüyorlar.
Soru şu ki, gelecekteki büyümenin nadiren kesin bir şey olduğu göz önüne alındığında, ne kadar bir büyüme primi ödemeye hazırsınız?
Maksimum fiyat , kazanç gücü değerine çok benzer, ancak elde etmek istediğinizden çok minimum bir faiz oranı kullanır. Phil, enflasyon artı %3 gibi bir oran kullanmayı önerir.
Kalite fiyattan daha önemli olabilir mi?
Kitabın en sonunda Phil, kaliteli hisselerde uzun vadeli bir yatırımcıysanız, fiyatın gerçekten önemli olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor:
“Kaliteli bir işletme için orta derecede pahalı bir fiyat (önerilen maksimum fiyatın biraz üzerinde) gibi görünen bir fiyatı ödemenin uzun vadede yine de karşılığını alabileceğini gösteren bazı kanıtlar var. Buradaki uyarı, çok uzun bir süre hisse sahibi olmaya hazır olmanız gerektiğidir. Belki sonsuza kadar.”
Kaliteli şirketler satın almak için ödeme yapmanız gerektiğine katılıyorum, ancak bu fiyatın önemli olmadığını düşünmeye başlarsanız, tehlikeli bir yoldasınız demektir.
Görünüşe göre fiyat önemli değil. Bunun yerine, yükselen,karını,satışları arttıran şirket, yükselmeye devam ediyor.
Yani evet, kalite için para ödemeniz gerekiyor, ancak bu fikri fazla ileri götürmeyin.
Bazı ilginç fikirlerle hızlı bir okuma
Genel olarak bunun iyi bir kitap olduğunu düşündüm. Çeşitli oranların nasıl hesaplanacağına dair birçok ayrıntı içeren pratik fikirlerle dolu. Ancak, bundan en iyi şekilde yararlanmak için gelir tabloları, bilançolar ve nakit akış tabloları konusunda biraz deneyim sahibi olmanız gerekecektir.
Ancak, muhasebe beyanları konusunda deneyiminiz varsa ve kaliteli hisselere makul bir fiyata yatırım yapmak istiyorsanız, bu kitap yatırım kitaplığınıza sağlam bir katkı olabilir.
DİĞER POPÜLER YAZILARIMIZ