Kadın COVID-19 hastalarında ölüm riski düşüklüğünün sebebi ACE2 proteinleri mi?
Yapılan araştırmalara göre ACE2 proteinleri, şiddetli COVID-19'a karşı koruma sağlıyor.
Alberta Üniversitesi liderliğindeki bir ekibin yaptığı yeni araştırmaya göre, kadın COVID-19 hastaları daha güçlü bir bağışıklık tepkisine katkıda bulunan hormonlar ve kromozomlar sayesinde erkek hastalara göre hastalığı daha hafif geçiriyorlar ve daha düşük ölüm riski ile karşı karşıya.
Gavin Oudit direktörlüğünde yapılan çalışmada, COVID-19'daki cinsiyet farklılıklarının ACE2 proteinleri ile bağlantısı araştırılmış.
ACE2 proteinleri, SARS-CoV-2'nin vücuda girmesine izin veren reseptör görevi gören enzimdir. Aynı zamanda ACE2 proteinleri, kardiyovasküler, akciğer ve böbrek hastalıklarına karşı korumada da anahtar rol oynarlar.
Araştırmada, ACE2'nin X kromozomuna bağlı bir gen olduğunu açıklanıyor. Buna bağlı olarak, kadınlarda 2 adet X kromozomu bulunduğu için kadınlarda ACE2 geninin iki kopyası ve erkeklerde yalnızca bir kopya bulunuyor. Bu, kadınları COVID-19 enfeksiyonuna daha duyarlı hale getirmiyor, tam aksine onları virüsle ilişkili komplikasyonlardan koruyor.
Araştırmada normalde kadınlarda yinelemeyi önlemek için, bir X kromozomunun inaktive olma eğiliminde olduğunun altı çiziliyor. Ancak ACE2 proteininin konumu nedeniyle inaktivasyondan kaçtığı, bunun sonucu olarak da kadınların ACE2 yapmak için iki kat daha fazla aktif genetik talimata sahip olduğu belirtilmiş.
Bu X-inaktivasyon kaçışından dolayı kadınlarda iki kat daha güçlü olan başka bir gene de doğuştan gelen bağışıklık sisteminin önemli bir parçası olan TLR-7 adı verilir. Bu Toll Benzeri Reseptörler, bağışıklık sisteminin radarları gibidirler.
Araştırmada, “Kadınlarda TLR-7’nin daha güçlü varlığı, kadınların bağışıklık sistemlerinin neden erkeklerden daha güçlü olduğunu ve soğuk algınlığı da dahil olmak üzere virüs enfeksiyonunu daha iyi tolere edebildiklerini açıkladığı” belirtiliyor.
Erkeklerin tüm dünyada daha ağır hastalıklarla ve daha kötü sonuçlarla karşı karşıya olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. Aslında bakıldığında, tüm dünyada kadınlar muhtemelen SARS-CoV-2'ye erkeklerden daha fazla maruz kalmaktalar. Örneğin, sağlık çalışanlarının yüzde 70'i kadın. Ancak genetik yapıları gereği bu durum onların hastalık sonuçlarına yansımıyor.
Şimdilerde birçok bilim insanı, ACE2 seviyelerini manipüle ederek COVID-19 hastalarında enfeksiyonu önlemeye veya onu güçlendirerek kardiyovasküler sistemi, akciğerleri ve böbrekleri korumaya nasıl yardımcı olabileceğini anlamak için araştırmalar yapmaktalar.
COVID-19 için yeni tedaviler test edilirken ve COVID-19 bakımı sağlarken cinsiyet farklılıklarını göz önünde bulundurarak herkes için daha iyi sonuçlardan sorumlu olan faktörlere bakmak daha iyi sonuçlar doğurabilir.
Kaynak: Viveiros, A., Rasmuson, J., Vu, J., Mulvagh, S. L., Yip, C. Y., Norris, C. M., & Oudit, G. Y. (2020). Sex Differences in COVID-19: Candidate Pathways, Genetics of ACE2, and Sex Hormones. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology.