Yedi yıldan fazla bir süre önce, NASA'nın Curiosity'si, bir zamanlar büyük bir gölün bulunduğu Gale Krateri'nin ilgi çekici kayalarından birini deliyordu. Delme, geride grimsi bir toz ve bilim insanlarının Mars'ta görmeyi beklemediği bir mineral bıraktı: tridimit. Patlayıcı püskürmelerle ilişkilendirilen bu madde, yüksek sıcaklık ve düşük basınçlarda oluşan bir kuvars türüdür. Dünyada nadirdir ve Kızıl Gezegende nasıl bulunabileceği tam olarak belli değildi.
Earth and Planetary Science Letters'da yayınlanan yeni araştırma, mineralin oraya nasıl geldiğini ve göldeki suyun ve Mars'taki volkanizmanın nasıl bir tridimit derişimi oluşturduğunu açıklamak için yola çıktı.
Rice Üniversitesi'nden ortak yazar Dr. Kirsten Siebach bir açıklamada, "Gale Krateri'ndeki bir çamurtaşı içinde tridimit keşfi, Curiosity keşif aracının Mars'ı keşfettiği 10 yılda yaptığı en şaşırtıcı gözlemlerden biri." dedi. "Tridimit genellikle Dünya'daki kuvars oluşturan, patlayıcı, evrimleşmiş volkanik sistemlerle ilişkilendirilir, ancak onu, volkanların çoğunun çok ilkel olduğu Mars'taki eski bir gölün dibinde bulduk."
Önerdikleri senaryo, keşfin tüm tuhaflıklarının açıklayabilir. Mars magması, odasında normalden daha uzun süre kaldı ve fazladan silikon birikene kadar kısmi kristalleşme yaşadı. Daha sonra, tridimit içeren geniş bir kül bulutuna püskürtüldü ve adından kendisini Gale Krateri gölünde ve çevresindeki nehirlerde biriktirdi.
Siebach, "Aslında kraterde bulduğumuz diğer volkanik kayaların açık bir evrimi." dedi. “Bu minerali yalnızca bir kez gördüğümüz ve tek bir katmanda oldukça yoğun olduğu için, volkanın muhtemelen göl oradayken patladığını savunuyoruz. Analiz ettiğimiz belirli örnek yalnızca volkanik kül olmasa da, yıpranmış ve suya göre ayrılmış küldü.”
Bulgular 3 milyar yıl önce, gezegenin, geçmişin daha ıslak dünyasından bugünün kuru, soğuk çölüne dönüştüğü sırada Mars'ta patlayıcı volkanizmanın meydana geldiğini gösteriyor.
“Mars'ta bazaltik volkanik püskürmelere dair bol miktarda kanıt var, ancak bu daha gelişmiş bir kimya.” dedi. "Bu çalışma, Mars'ın, Curiosity'den önce hayal ettiğimizden daha karmaşık ve ilgi çekici bir volkanik tarihe sahip olabileceğini gösteriyor."
Bu içerik IFLSCIENCE’da yayınlanmıştır.