Tırmananbalıklar suyun dışına çıkıp uzunca bir süre yaşayabilmeleriyle ünlüdür. Sudan çıkma yeteneği birçok balıkta gelişmiştir. Ama kayabalıklarına akraba olan Periophthalmus cinsinin üyeleri en tanınmışları arasındadır. Afrika, Hindistan ve Güneydoğu Asya kıyılarındaki haliçlerde yaşayan bu küçük balıklar, mangrov köklerine tırmanarak patlak gözleriyle çevreyi kolaçan ederken ya da sular çekildiğinde çamurlar arasında böcek, solucan ve küçük yengeçleri avlarken görülebilir. Genellikle uzunlukları 20 cm dolayında, gövdeleri yeşilimsi kahverengi ve kahverengimsi mavi üzerine turuncu, sarı ya da mavi beneklidir. Bir tırmananbalık iri başı, patlak gözleri ve koni biçiminde gövdesiyle balıktan çok kurbağa yavrusuna (iribaşa) benzer. Güçlü göğüs yüzgeçlerini çomak gibi kullanarak yürür. Bir çeşit çekmene dönüşmüş karın yüzgeçleri suya sarkan dallara bile tutunabilmesini sağlar. Tırmananbalık nasıl soluk alır? Doğrusu pek iyi alamaz. Ağzının içindeki deri zengin kan damarı ağıyla donanrnıştır. Burası gerekli oksijenin bir bölümünü soğurmaya yarar. Ama tırmananbalığm sırrı büyük solungaç yuvalarında yatar. Sudan çıktığında solungaç kapaklarının altında, birkaç dakika yetecek oksijeni içeren kendi "özel denizini" taşır. Bu sürenin sonunda denize dönerek depoladığı suyu yenilemesi gerekir. Üreme mevsiminde tırmananbahkların erkeği canlı renklerle bezenir. Parlak turuncu boğazını göstererek, kaslı ön yüzgeçleri üstünde yükselerek ve sırt yüzgecini dikleştire-rek dişilerin dikkatini çekmeye çalışır.