Bilimsel araştırmalar oruç tutmanın beyinde “sinir gelişim faktörü” ve “beyin kaynaklı sinir büyütme faktörü” olarak malum haberci moleküllerin salgılanmasını artırdığını gösteriyor. Bu maddeler, beynin hem yeni sinir hücreleri üretmesini sağlıyor hem de enerji kullanımını oldukca daha etkin bir seviyeye çıkartıyor. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, vücudu yenileyen orucun beyin sağlığına faydalarını şöyleki sıraladı:
■ Oruç ile beyin normalde kullandığı enerji deposu glikozun yerine yağları parçalayarak ketonları enerji olarak kullanır. Ketonlar da beyin için verimli enerji kaynaklarıdır. Bunlar daha çok enerji yapmak için enerji üretim merkezleri mitokondrilerin sayısını artırır. Mitokondrilerin çoğalması demek vücudun gençleşmesi anlama gelir.
■ Oruç vücutta sinir hücrelerinin yenilenmesini, tamirini elde eden BDNF proteininin artmasını sağlar. Bu da sizi kronik nörolojik hastalıklara karşı korurken, hafızanızı kuvvetlendirir.
■ İki üç haftalık oruç sonrasında kolesterolünüz dengelenir. İnme (nüzul) ve kalp hastalığı riskiniz azalır.
■ Oruç tutmak tansiyonunuzu düşürür. Eğer gerilim yüksek ise çoğu zaman beyne kan akışı azalır. Sinir hücresi besinsiz ve oksijensiz kalır. Bu da kronik hastalıklara ve beyin felçlerine zemin hazırlar.
■ Oruç, inflamasyonu ve oksidatif stresi azaltır. Glikoz enerji olarak kullanıldığında yan ürün olarak oksidatif strese niçin olur. Keton kullanımı oksidatif stresi önler ve bir nevi antioksidan görevi görür.
■ Oruç bununla beraber bağışıklığı kuvvetlendirir. Lökosit dediğimiz cenk hücrelerimizin yenilerinin yapılmasını sağlar. Orucun bağışıklığı azaltığı yönündeki data aslına bakarsak yanlış bir kanıdır. Ramazanda bağışıklığımızı zayıflatan oruç değil uyku düzenindeki bozulmalardır.
■ Diyabet tablosunu tersine çevirir. İnsülin duyarlılığını artırır.
■ Oruç ile beyinde yeni sinir hücreleri oluşur. Bu da nöroplastisite öğrenme sürecini artırır, strese direnci artırır.
Kimler için risklidir?
■ Oruç tutmak nöroloji hastaları için risk oluşturabilir. Eğer oruç tutarken, tertipli kullanmanız ihtiyaç duyulan ilaçların saatlerinde değişim yapar ya da içmeyi aksatırsanız nörolojik hastalığınız için çekince oluşacaktır. Oruç esnasında ne olursa olsun iki öğünü tamamlayın. Yalnız iftar yaparak oruç tutmak size yarardan oldukca zarar getirir. Bundan dolayı sahuru atlamamanız oldukca mühim. Sadece sahura kalkmak için uykusuz kaldığınızda ya da uykunuz ansızın bölündüğünde bu durum epilepsi hastalarının bir kısmında nöbetleri tetikleyebilir.
■ Uykusuzluğa karşı dikkatli olmak lüzumlu, sık yada şiddetli nöbet geçirme riskiniz var ise oruç tutmamanız gerekir. Gene epilepsi hastalarında ilaçların zamanında kullanılması mühim, ilaç saatlerini aksatmanın da nöbetleri tetikleyebileceğini akılda tutmak gerekir.
■ Hastaların, düzensiz gerilim yada şeker düzeyleri var ise ilaçlarını saatinde içmeleri gerekir. Bazı inme hastalarının kullandığı kan sulandırıcı, açlık ile mesele teşkil edebilir. Bundan dolayı oruç tutma öncesinde ne olursa olsun hekime danışılmalıdır.
Baş ağrılarına dikkat!
Ramazanda değişen beslenme alışkanlıkları, uzun süre açlık ve uyku düzeninde değişiklik, baş ağrısı ataklarını tetikleyebilir. Baş ağrısı olan hastalar, kendilerini kontrol etmeliler. Eğer oruç ile ağrıları oldukca sıklaşıyor ve sertliği dayanılmaz bir hale geliyor ise oruç tutmak mevzusunda ısrar eden olmamaları gerekiyor.
Hastalara tavsiyeler
Nöroloji hastalarının oruç tutarken alması ihtiyaç duyulan önlemler şöyleki sıralanabilir: Bolca su tüketmeyi dikkatsizlik etmeyin. Mesela oruç öncesi bol miktarda sıvı tüketilmesi bilhassa baş ağrısı için koruyucudur. İftar ile sahur içinde iki litre sıvı tüketmeye çalışın. Su içmek istemediğinizde eksiği çay kahve ile tamamlamayın. Tersine bu içecekler içtiğiniz suyun atılmasına niçin olur. Su yerine maden suyu, limonata yada ayran içebilirsiniz. Uykusuz kalmamaya itina gösterin. Hem baş ağrılarınız hem beyin damarlarınızı korumak için kan şekerini hızla yükseltip düşürdüğü için rahat karbonhidrat olan hamurlu gıdalardan da uzak durun. İftarı yağlı ağır yemeklerle açmak, beyin kan damarlarına ciddi yük oluşturarak inme riskini artırabilir. İftarda hafifçe ve protein ağırlıklı besinler tüketmek gerekiyor.
aip2(‘pageStructure’, {“pageType”:”other”,”pageCategory”:”sozcu”,”pageIdentifier”:””}, ‘https://www.sozcu.com.tr/rss/tum-haberler.xml’);var aip2_pageCategory = “sozcu”;