Günlük hayatta sıkça bardak ya da fincan ile çay ve kahve gibi içecekler tüketiriz. Bu içecekleri tükettikten sonra bardağın ya da fincanın içinde ve çevresinde lekeler kalır. Lekeleri elimizle temizlemeye çalışırken zaman zaman istenmeyen kesikler ve yaralanmalar meydana gelir.
Bu etkinliğimizde maliyeti uygun atık malzemeler kullanarak bu olumsuzlukları önleyecek ve bardakları temizlemede bize yardımcı olacak bir düzenek tasarlayacağız.
Nelere İhtiyacımız Var?
- 1 adet 3 V’luk mini DC motor
- 1 adet mini anahtar
- 1 adet ikili pil yatağı
- 2 adet 1,5 V’luk kalem pil
- 1 adet klemens
- 1 adet 3 cm uzunluğunda vida ve somun (klemense uygun)
- 1 adet PET şişe kapağı
- 3 adet diş fırçası (sadece baş kısımları kullanılacak)
- 1 adet 1,5 x 1,5 x 15 cm boyutlarında, ortasında iki, baş kısmında bir delik bulunan tahta
- 2 adet küçük vida (mini anahtarı ahşap tahtaya tutturmak için )
- İletken kablo
- Silikon tabancası ve silikon
- Tornavida
- Kalem
- Cetvel
- Makas
- Maket bıçağı
Uyarı:
Kesici ve delici aletler dikkatli kullanılmalıdır.
Ne Yapıyoruz?
1. İletken kablolar ile DC motorun bağlantılarını yapalım. Bunun için (+) kutbu temsil eden kırmızı kabloyu görseldeki gibi DC motorun sol tarafına, (-) kutbu temsil eden siyah kabloyu ise DC motorun sağ tarafına bağlayalım. Kabloları tahtanın ucundaki delikten geçirelim. DC motoru silikon ile tahtaya sabitleyelim.
2. Pil yatağını silikon ile tahtaya sabitleyelim. İletken kablolar ile görsellerdeki gibi anahtar, pil yatağı ve DC motor arasındaki bağlantıları yapalım. Bunun için DC motor ile pil yatağından gelen ve (+) kutbu temsil eden kırmızı kabloları anahtara bağlayalım. Ardından pil yatağından ve DC motordan gelen ve (-) kutbu temsil eden siyah kabloların uçlarını birleştirelim.
3. Vidaları ve tornavidayı kullanarak, bağlantılara zarar vermeden anahtarı tahtaya sabitleyelim.
4. Şimdi, düzeneğimizin temizleyici bölümünü oluşturalım.
Makas kullanarak PET şişe kapağının ortasında vidanın geçebileceği bir delik açalım ve vidayı somun ile kapağa sabitleyelim.
Diş fırçalarının baş kısmını makas veya maket bıçağı ile keselim ve görseldeki gibi silikon ile PET şişe kapağının çevresine eşit aralıklarla sabitleyelim.
5. Tornavida ile klemensi kullanarak DC motorun mili ile vidanın boşta kalan ucunu birleştirelim.
Bardak temizleme düzeneğimiz artık hazır. Pilleri pil yatağına takarak düzeneği çalıştırabiliriz.
Ne Oldu?
Hazırladığımız düzenekte anahtarı kapalı konuma getirdiğimizde pillerdeki kimyasal enerji elektrik enerjisine dönüşür ve iletken teller ile DC motora iletilir. DC motor ise elektrik enerjisini hareket enerjisine dönüştürür. DC motorun miline bağlı olan temizlik aparatı kendi çevresinde dönerek fırçanın ulaşabildiği ve dokunduğu noktalarda lekeleri temizler.
Kaynaklar:
- Komisyon, 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınevi, Ankara, 2008.
- Komisyon, 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınevi, Ankara, 2008.
- Komisyon, 8. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınevi, Ankara, 2008.
Yazar Hakkında:
Namdar Gürsönmez
Fen Bilimleri Öğretmeni
İzmir Çiğli-Karşıyaka Aydoğan Yağcı Bilim ve Sanat Merkezi