Kuşların tüylerinin sadece UV’de görülebilen örüntüleri-desenleri var. Yani gerçekte, birbirlerinin gözlerinde çok farklıdır ancak biz onları benzer görüyoruz.
2010 ve 2011 yılları arasında bir ekoloji profesörü, lisansüstü bir öğrencinin gaga rengiyle ilgili bazı soruları araştırmasına yardım ediyordu. Bu sayede, söz konusu kuşa ışık tuttu.
Siyah ışığın altında kuşun gagasının parçaları parlak bir şekilde parlıyordu, sanki floresan boyayla çizilmiş gibi. Böyle parlak bir burun kesinlikle etkileyicidir. Anlaşıldığı üzere, papağan ve penguenlerden baykuşlara ve gece eğlencelerine kadar pek çok kuş türü, göremediğimiz şekillerde parlıyor. Dahası, bunu en az iki farklı yöntemle yapıyorlar - ve birçok farklı nedenden dolayı, bazıları araştırmacılara gizemli kalıyor.
Kuş parlaklığını doğru anlamak için önce ultraviyole ışığı ve şeyleri görünür kılan çeşitli yolları anlamanız gerekir. İnsan gözünün nasıl kurulduğundan dolayı, sadece “görünür spektrum” dediğimiz şeyin içine düşen dalga boylarından oluşan ışığı görebiliyoruz. Bu, bize göre görünen yaklaşık 390 nanometre ile 700 nanometre arasında değişiyor.
© PROF. ANDREW DAVIDHAZY
Ultraviyole (veya UV) ışığı bundan daha kısadır - yaklaşık 100 ila 400 nanometre arasındadır. Onu göremeyiz, ancak çok sayıda kuş, spektrumun bu kısmının en azından bazılarına erişebilir. Çalışmalar, UV’de görmenin, kuşlara, kendi yumurtalarını yuva parazitlerinden ayırmak için yiyecek bulmalarından kuşlara her türlü görevde yardımcı olduğunu göstermiştir.
Bu bizi ilk tür gizli kuş parlaklığına getiriyor: UV yansıması. Naturalist Scott Weidensaul, “Muhtemelen tüyleri üzerinde UV yansıtıcı yamalar bulunan binlerce kuş türü vardır” diyor. Bunlar arasında sığırcıklar, birçok tropikal ötücü kuş ve çok çeşitli papağan bulunur. Kuşlara neyin benzediğini tam olarak hayal etmemiz zordur -çünkü biz UV’de göremiyoruz, duyusal deneyim bize ulaşamaz- ancak spektrometreli araştırmacılar bu yamaların kuş toplumunda büyük bir rol oynadığını belirlediler.
Örneğin, bize benzeyen bir erkek ve dişi papağan, birbirlerinin çok farklı görünmelerini sağlayan UV kalıplarına sahip olabilir. Bu, eş seçimini de etkiler. Ve bu gibi sinyaller, bebeklere bile yardımcı olmaya devam ediyor: birçok civciv, gagalarının çevresinde ultraviyole işaretlerine sahip, böylece ebeveynleri solucanların nereye koyacağını biliyorlar.
Ancak, bu kutup martıları ile olan bir şey değil. Farklı bir parlaklık olgusu sergilerler, floresan. UV ışığına maruz kaldığında onu yansıtmaktan ziyade emen bazı maddeler vardır. Daha sonra şaşırtıcı bir renkte, tepki olarak görünür ışık yayarlar. Bir şeyde bir karanlığı parladığınızda ve aniden ortaya çıkarsa, bunun nedeni bu türden materyaller içermesidir.
Kredi: COURTESY SCOTT WEIDENSAUL
Floresan da kuş dünyasında nadir değildir. Kral ve İmparator penguenleri parlayan gagalara sahipler, diyor araştırmacılar, en az birkaç diğer türün yaptığı gibi.
Çoğu baykuş türü, 1980’lerin başında Bruce Colvin adlı bir sıçan araştırmacısı tarafından tesadüfen keşfedilen bir tuhaf floresan kanatlara sahiptir. Karşılıksız bir deneyin bir parçası olarak farelere bir floresan malzeme besleyen Colvin, baykuşların da ışıldadığını fark ettiğinde, kemirgen kemiklerini arayan bir baykuş topağı üzerinde bir kara ışık yaktı.
Baykuşları gruplayan ve izleyen araştırmacıların çoğu, yaşlarını bir kara ışık altında kontrol etmek için biraz zaman harcıyor. “Bu, ciddi bir ornitoloji ve ucuz bir parti hilesi kombinasyonudur” diye ekliyor.
Siyah ışık altında flöresanı görebilir ve kendi araştırmalarımız için onu kullanabiliriz. Ancak çoğu durumda, kuşların ne için kullandıklarından tam olarak emin değiliz. Öte yandan papağanlar, baykuşlar muhtemelen tüylerinin parıldadığını bile söyleyemezler- ay da floresan etkisini başlatmak için yeterli UV ışığı yaymaz.