II. Dünya savaşı sırasında Sovyetler Birliğinin sürgün ettiği bu sekiz topluluktan sadece Ahıskalılar halen ata yurtlarına geri dönüş mücadelesi vermektedirler. 1956 yılında Yüksek Sovyet Kararı ile Çeçenler, İnguşlar, Malkarlar, Karaçaylar ve Kalmıkların geri dönmesine izin verilmiş, Volga Almanları Sovyet döneminin sona ermesi ile Almanya’ya dönmüş ve Volga bölgesine dair talepte bulunmamış, Kırım Tatarları ise yine Sovyetlerin dağılışını müteakiben Kırım’a dönmeye başlamışlardır. 15 Kasım 1944’te sürgün edilen Ahıskalılar ise Gürcistan’ın 2007 yılında çıkarmış olduğu “Yirminci Yüzyılın Kırklı Yıllarında Sovyetler Tarafından Gürcistan’dan Sürülen Şahısların Geri Dönmesi Hakkında” kanuna rağmen bireysel çabaların haricinde halen Ahıska’ya yerleşememiştir. Bu çalışma, Kırım Tatarları, Karaçay-Malkar Türkleri ve Ahıska Türklerinin sürgünlerini ve geri dönüş mücadelelerini karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır.
Of those eight communities, which are all deported by USSR, it is the only Ahıskan Turks still struggle to repatriate their own land, i.e. Ahıska region. Chechens, Ingushetians, Balkars, Karachays and Kalmyk were able to repatriate with the Supreme Soviet decree in 1956, Volga Germans resettled to Germany after collapse of USSR, and Crimean Tatars began to repatriate after 1989. Despite the law “On Repatriation of Persons forcefully sent into exile from the Soviet Socialist Republic of Georgia by the Former USSR in the 40’s of the 20th Century” enacted in 2007 by Georgia, Ahıskan Turks couldn’t fully repatriate, other than individual attempts. This thesis tries to examine deportation and repatriation of Crimean Tatars, Karachay-Balkars and Ahıskan Turks, on comparative analysis.