Bir hayal edin yorgun bir haftadan çıkmışsınız ve kendinizi biraz dinlendirmek amacıyla
haftasonu arkadaşınızla bir tiyatro oyununa gitmeye karar veriyorsunuz, gidiyorsunuz
izliyorsunuz ve tiyatro bittikten sonra ayaklanmış bir halk görüyorsunuz. Çok garip değil mi?
Bu yazıda Belçika’nın enteresan kuruluş hikayesini okuyacaksınız.
Çok uzun süren bir İspanya hakimiyeti, o bittikten sonra bir de Avusturya hakimiyeti derken Belçika tarihi boyunca sürekli farklı ülkelerin kontrolü altında yaşadı durdu. İspanya kontrol altında adı ‘’İspanyol Felemenki’’ idi. Avusturya hakimiyeti altında ‘’Avusturya Felemenki’’ oldu. 1789 yılında gerçekleşen Fransız İhtilali o zaman ki Avusturya Felemenki’nde büyük karışıklıklara sebep oldu. Bunu fırsat bilen Fransa, Avusturya Felemenki’ndeki isyancıların haklarını bahane edip Felemenk’e ordularıyla girdi. Bunun sonucunda Avusturya mağlup oldu. Fransa’da Belçikayı topraklarına kattı. Fakat Avusturya kolay pes etmedi, Belçika topraklarını tekrar ele geçirsede bu pek uzun sürmedi bir yıl sonra tekrar kaybetti. Avusturya’da bunla uğraşmak istemedi ve Belçika’yı Fransa toprağı olarak kabul etti. Aradan geçen bir süre sonra koalisyon güçleri Fransa’ya karşı birleştiler ve hatta Napolyon’u da mağlup ettiler. Napolyon’un mağlup olması ile Avrupa’nın sınırları tekrar çizildi. 1815 Viyana Kongresi’nde diplomatlar Napolyon sonrası Avrupa’yı yeniden düzenlediler. Avusturya ise Belçika’yı istemedi çünkü İtalya’da hali hazırda pek çok toprak kazanmıştı. Ve sonucunda Belçika, Hollanda’ya verildi. Devletin adı da Niederland ‘’Alçak yükseklikte ki ülke’’ olarak değiştirildi. Niederland aynı zamanda Fransa’ya karşı bir denge unsuruda olacaktı. Aradan iki asır gibi bir süre geçti. Hollanda ve Belçika (Niederland)’nın siyasi ve dini yapıları birbirinden çok farklılaşmıştı. Belçika nüfusunun yarısı Valon’lardan oluşuyordu. Valon’lar Latin kökenliydi, Fransızca konuşuyorlardı ve Katoliklerdi. Hollanda ise Flemenk’ti ve Protestandı. Hollanda ticaret Niederland ise sanayi üzerine kurulu bir ülkeydi. Belçikalılar Hollandılara nazaran onların iki katı nüfusa sahiplerdi. Mecliste eşit bir şekilde temsil ediliyorlardı ama Hollanda Kralı William, Belçikalıların Flemenkçe konuşmasını ve protestan olmasını istiyordu. Kralın yaptığı bu baskılar bir süre sonra Belçikalıların sabrını bitirmiş herkesi oldukça germişti. Fransız İhtilali’nin etkisi hala devam ederken bu durumlar Belçikalılar’ı ayaklanmaya itiyordu. Bu arada o dönem halkın en büyük eğlencelerinden biri tiyatroydu. Çünkü tiyatro hem etkin bir muhalefet aracıydı hem de halkın bir araya geldiği sosyal alandı. Yıl 1830 Belçikalılar Brüksel’de bir gösteri izliyorlardı. Oyunun konusu İspanyol idaresine karşı ayaklanan Güney İtalyalılardı. Bu oyun bir kıvılcımı ortaya çıkardı ve Belçikalıların ayaklanmasına yol açtı. Brüksel sokakları özgürlük yandaşlarının naralarıyla dolup taştı. Başta işçiler olmak üzere bu isyana neredeyse herkes katıldı. Adı bile olmayan bu toplum artık kendi devletlerini istiyorlardı. Bunun üzerine kral tabi ki orduyu isyancıların üzerine yolladı. Hollanda ordusu karşısında güçsüz düşen Belçikalılar, İngiltere ve Fransa’nın devreye girmesiyle toparlandılar. Fransa ve İngiltere, Ocak 1831’de ki Londra Konferansı’nda Belçika’nın bağımsızlığını tanıyıp garantör oldular. Belçika’da yeni bir krallık oldu, başına da İngiltere kraliyet ailesinin akrabası Leopold getirildi. Geçmişte o bölgede yaşayan Belgalar bu yeni ülkeye isimlerini verdiler. Hollanda kralı ise tüm bu yaşananları kabullenemedi ve Belçikalılara hakaret yağdırmaya devam etti. Ama bu sefer Fransa karadan İngiltere ise denizden Hollanda’yı sıkıştırdı. Hollanda iyice köşeye sıkıştıysa da mağlubiyeti hiçbir zaman kabul etmedi. Müttefikler ise Hollanda’ya Lüksemburg ve Limburg tavizini vererek 1838’de Belçika Krallığı’nın kurulmasını Hollanda kralına kabul ettirdiler.
İşte bir devletin nasıl kurulduğunu öğrendiniz. Sonraki hikayelerde görüşmek üzere.
Sevgiyle kalın…