08.02.2010 - 01:00 | Son Güncelleme: 08.02.2010 - 01:00
Haitideki felaket
Batı Hint adalarında, bir ada ülkesi olan Haitide geçenlerde kuvvetli deprem memleketi yıkmış binlerce kişiyi öldürmüştür. Haitinin yüzölçümü 27.400 kilometrekaredir. Kristof Kolombun Hispeniala adasını gördüğü 1492 öncesi Haiti konusunda pek az şey bilinmektedir.
Batı Hint adalarında, bir ada ülkesi olan Haitide geçenlerde kuvvetli deprem memleketi yıkmış binlerce kişiyi öldürmüştür. Haitinin yüzölçümü 27.400 kilometrekaredir. Kristof Kolombun Hispeniala adasını gördüğü 1492 öncesi Haiti konusunda pek az şey bilinmektedir.
Yerli halkı Aravakların nüfusu İspanyolların baskıları ve hastalıklar yüzünden azalmıştı. Buraya önce Fransız korsanları yerleştiler. 18. yüzyılda nüfusu hızla artarak Yeni Dünyanın en zengin sömürgesi durumuna geldi... 1899da İspanyollar İngilizlerin yardımı ile adanın güneyini ele geçirdiler. Birbirini izleyen darbeler ve suikastlar sonunda kuzeyde siyahların güneyde ise Mukteların egemen olduğu iki ayrı yönetim ortaya çıktı. 1818de güneyde başkan olan Jean Pierre Boyer bir yıl önce bağımsızlığını ilan etmiş olan Saint Domişgtyu (bugünkü Dominik Cumhuriyetini) işgal etti, köleliği kaldırarak kilise mülklerine el koydu. Boyerin devrildiği 1843ten 1915e kadar geçen dönemde başkanların darbeyle çoğu görevden uzaklaştırılan 20 başkan birbirini izledi.
1890da başlayarak ülkede askeri ve ticari ayrıcalıklar imtiyazlar peşinde koşan ABD 1905te gümrük yönetimini ele geçirdi. 1915te ABD ülkedeki yatırımlarını korumak ve Panama Kanalına giden yolları güvence altına almak amacıyla deniz piyadeleri aracılığı ile işgal yönetimi tam bir mali ve siyasal bağımlılık doğurdu. 1918de kabul edilen anayasa ile yabancıların Haitide arazi almasına müsaade edildi. Siyahlar için zorunlu çalışma uygulaması başladı. 1930 Meclis seçimlerinde milliyetçiler çoğunluğu ele geçirdi. 1934te ABD deniz piyadeleri çekildi fakat ABDnin mali alandaki doğrudan denetimi 1941e dolaylı denetimi ise 1947ye kadar sürdü. Eylül 1957de Faraçois Duvalier başkanlığa seçildi. Duvalier halk arasında Totem Macoute adı verilen bir gizli polis kuvveti kurdu. 1971de ölmeden önce yerine oğlunun gelmesini istedi ve oğlu seçildi. Ondan sonra darbeler devam etti. ABDnin işgal tehdidi altında 1994te hükümet Amerikan birliklerinin ülke topraklarına yerleşmesini kabul etti. İş böyle uzadı gitti.
Geçen yılın son ayındaki deprem tam bir felaket oldu. Binlerce kişi öldü. Yağmalar başladı. Yiyecek ve içecek su kalmadı. Türkiye Kızılayı çadırlar ve ilaçlar yolladı. Türk doktorları hasta ve yaralılara baktılar hâlâ bakmaktalar. 100 yetimin Türkiyeye getirileceği açıklandı. Haitiye dünya yardım ediyor. Fakat bizim yardım daha insanî ve daha etkili. Allah bir daha böyle bir felaketi hiçbir devlete göstermesin.