29 Ekim 2018 tarihinde , Lion Hava Yolları ucuş numarası 610 olan Boeing 737 Max 8 , 169 yolcusu ile, Endonezya'nın Jakarta havalimanından kısa mesafedeki Bangka adasına gitmek üzere kalkış pistine doğru ilerler...
Bu uçak uzun zamandır ( 1968 den beri ) üretilen Boeing 737 modelinin en yeni versiyonu ve kazadan 3 ay once "Lion Air"teslim edilen Boeing 737 Max 8 lerden biridir.
Lion Air, düşük maliyetli (low cost) uçak işinde hızla büyüyen , Endonezya pazarında hızla genişleyen Boeing’in dünya çapındaki en büyük müşterilerinden biri olan agresif bir havayolu şirketidir.
Bir çoğu kendi akademisinin yeni mezunları olan tecrübesiz pilotları işe alması ve çok az para ödemesi ve çok çalıştırması ile tanınmaktadır. Kaptan 31 yaşında bir Hintli olan Bhavye Suneja, ilk uçuş eğitimini San Carlos, California;daki küçük ve şimdi kapalı bir okulda yapan ve Lion Air ile başlangıç düzeyinde bir iş seçmişti.
Yardımcı pilotu ise , Harvino adında ve neredeyse aynı uçuş tecrübesine sahip olan Kaptan pilottan 10 yaş daha büyük bir Endonezyalıdır...
Uçuşa Java Denizi üzerinden saat 6.20 de standart bir kalkış rotası atandı,Uçak kalkışa hazırdı.
Uçağı dışarıdan gözlemleyen herhangi birisi için, örneğin kontrol kulesinden, kalkış, Boeing 737 Max'ın pistten ayrılması ve havalanışı gibi sıradan görünmekteydi. ilk sorun yaklaşık bir dakika sonra ortaya çıktı, görevli kalkış kontrolörü uçuşu 27.000 feete yukseltti, Harvino, hava kontrolöründen uçağın o anki yükseklik
göstergesinin ekranında gösterildiği gibi onaylamasını istedi. Bu istek anlaşılmadı ve açıklanamadı.
Kule deki Kontrolör, rakımı 900 feet olarak gösterdiğini yanıtladı ve Harvino, onaylıyormuş gibi yorum yapmadan bunu kabul etti.
Suçlu aranıyor:
Yapılan soruşturmalarda Boeing'in 737 Max uçağını kullanmış ve kullanacak Pilotlar, 737 Max 8 in önceki modellerinden farklı olan, uçaktaki duraklama sisteminin yeni özellikleri konusunda eğitilmediklerini söylediler.
Araştırmacılar Lion Air Boeing 737 bir ay sonra 28-29 Kasım'da, ön raporlarını yayınlamaya hazırlanırken, inceleme altındaki alanlara ışık tuttu.
Bu arada Otomatik sistem konusunda şu bilgiyi vermek gerekir:
Otomatik sistem, pilotların uçağın burnunu çok yükseğe çıkarmaktan kaçınmasına yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır, bir hata veya bir arıza olması durumunda da uçağın durmasına neden olabilir veya uçmaya devam etmek için gereken aerodinamik kaldırmayı kaybedebilir.
"Sistem" otomatik olarak uçağın burnunu aşağı iter.
Günümüz uçaklarında otomatik uçuş işlemi, genellikle dijital uçuş kontrol sistem (DFCS-digital flight control system) yada otomatik uçuş sistemi (AFS- The Automatic Flight System : Otomatik uçuş sistemi (AFS- The Automatic Flight System) adlandırılan sistemler vasıtası ile gerçekleşir. Bu sistemin görevleri şunlardır:
Autopilot (oto pilot)
Flight director (uçuş yöneticiliği)
Altitude alert (yükseklik uyarısı)
Speed trim (hız ayarı)
Mach trim (mach ayarı “mach= uçak hızının ses hızına oranı”)
Her uçuşun, uçuş öncesi hazırlanmış bir planı vardır. Bu planın aşamaları, mevcut veriler ( hız, irtifa vs.), rota, kalkış yerinden, gidilecek alana olan uzaklık gibi bilgiler pilotlar tarafından, çok amaçlı kontrol ve gösterge ünitesi (Multifunction Control and Display UnitsMCDUs) üzerinden, (FCC) bilgisayarlara yüklenir. Kalkıştan sonra sistem devreye alındığında, bilgisayarlar uçak üzerindeki air data, pitot-statik sistem, radar altimetre, gibi çeşitli elektrik-elektronik donanımların verdiği geri besleme sinyallerini kullanarak uçağın hızı, yüksekliği, pozisyonu, gittiği yön gibi mevcut durumları saptar.
Oto Pilot ne zaman kullanılabilir:
Climb (tırmanma, yükselme)
Cruise (düz uçuş)
Descent (alçalma)
Approach ( inişe yaklaşma)
Go-around (uçağın inişten vazgeçip pas geçmesi)
Flare (iniş öncesi, tekerlekler yere değmeden az önceki pozisyon)
Flight Director:
FCC’ye, birkaç sistemden bilgi gönderilir ( CDS'den kılavuz pilotlarla). Kılavuz pilotlar CDS'DE MCP üzerinden uçuşu yönlendirebilir. Uçuş planı doğrultusunda uçuş kontrolü yapılır.
Altitude Alert:
FCC uçuş planı çerçevesinde ayarlanan yüksekliğin altına inildiğinde pilotu sesli olarak ve görsel olarak uyarır.
Speed Trim:
Uçağın hava hızı fazla ise ve ya da az ise motor gücünü kontrol ederek uygun hıza ayarlar. Pilotların girdiği uçuş planı doğrultusunda hız kontrolü yapar.
Mach Trim:
Oto pilot, mach süratini otomatik olarak ayarlar.
Screenshot_3.png
Ancak bu komutu hatalı sensör okumaları tarafından tetiklenirse - Lion Air kazasında şüphelendiği gibi - pilotlar, Boeing güvenlik bültenine ve güvenlik düzenleyicilere göre, bir düşmeye doğru giden uçağı kontrol etmek için Pilot müdahadele edebilirdi.
Pilotlar, bültende bir düşmeye yol açmasının nasıl önleneceğine dair yeni detaylar içerdiğini söyledi.
American Airlines'daki pilotlar birliği sözcüsü Dennis Tajer, "Daha önce hiçbir eğitimimizde ve kitaplarımızda yoktu dedi .
Dünya çapında 200'den fazla havayolu şirketine satıldı.
Hava güvenliği olaylarının uzun bir listesi
Hava güvenliği olaylarının uzun bir listesi.
Şikago merkezli Boeing şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Dennis Muilenburg yaptığı açıklamada, MAX'in güvenli bir uçak olduğundan emin olduğunu söyledi.
Muilenburg, Fox Business Network'e, "Uçaklarımızı güvenle uçurabilmek için gereken tüm bilgileri sağladığımızı garanti ediyoruz." dedi.
Muilenburg, Boeing bültenlerinin havayollarına ve pilotlara, geçen ayki şüphelenilen sensör sorununu ele almak için "onları mevcut uçuş prosedürlerine yönlendirdiğini" söyledi.
FAA dan bir sözcü, yeni otomatik manevra sisteminin MAX modelleri için kullanım kılavuzunda yer almadığını söyledi.
FAA geçen ay havayollarına bir acil durum yönergesi yayınladı ve pilotların belirli koşullar altında uçuş kontrollerini nasıl ayarlayabilecekleri ile ilgili talimatları içerecek şekilde uçuş kılavuzlarını güncellemelerini söyledi.
Son iletişim:
Kuleden bir kalkış kontrolörü uçuşu 27.000 feete yukseltti, Harvino, hava kontrolöründen uçağın o anki yükseklik göstergesinin ekranında gösterildiği gibi onaylamasını istedi. Bu istek alışılmadıktı ve açıklanamadı.
Kontrolör, rakımı 900 feet olarak gösterdiğini yanıtladı ve Harvino, onaylıyormuş gibi yorum yapmadan bunu kabul etti.
Kaynak:NYTimes
(Devam edecek)