Bağışıklık sisteminizi nasıl güçlendirirsiniz? Genel olarak, bağışıklık sisteminiz sizi hastalığa neden olan mikroorganizmalara karşı korumak için olağanüstü bir iş çıkarır. Ama bazen başarısız olur: Bir mikrop istila eder ve sizi hasta eder. Bu sürece müdahale etmek ve bağışıklık sisteminizi güçlendirmek mümkün müdür? Beslenmenizi / diyetinizi iyileştirirseniz ne olur? Belirli vitaminleri veya bitkisel preparatları düzenli alıyor musunuz? Mükemmele yakın bir bağışıklık sistemi üretme umuduyla başka yaşam tarzı değişiklikleri yapmaya ne dersiniz?
Bağışıklığınızı artırma fikri baştan çıkarıcıdır, ancak bunu yapabilme becerisinin birkaç nedenden dolayı zor olduğu kanıtlanmıştır. Bağışıklık sistemi tek bir şey değildir, bir sistemdir. İyi çalışması için denge ve uyum gerektirir. Araştırmacıların, bağışıklık tepkisinin karmaşıklığı ve birbirine bağlılığı hakkında bilmediği çok şey var. Şu ana kadar ispatlanmış, bilinen bir şekilde, yaşam tarzı ile gelişmiş bağışıklık fonksiyonu arasında bilimsel olarak kanıtlanmış doğrudan bir bağlantı yoktur.
Ancak bu, yaşam tarzının bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerinin ilgi çekici olmadığı ve üzerinde çalışılmaması gerektiği anlamına gelmez. Araştırmacılar diyet, egzersiz, yaş, psikolojik stres ve diğer faktörlerin hem hayvanlarda hem de insanlarda bağışıklık tepkisi üzerindeki etkilerini araştırıyorlar. Bu arada, genel sağlıklı yaşam stratejileri, bağışıklık sisteminize üstünlük sağlamaya başlamanın iyi bir yoludur.
İlk savunma hattınız sağlıklı bir yaşam tarzı seçmek olmalıdır . Genel sağlık kurallarına uymak, bağışıklık sisteminizi güçlü ve sağlıklı tutmak için doğal olarak atabileceğiniz en iyi adımdır. Bağışıklık sisteminiz de dahil olmak üzere vücudunuzun her parçası, çevresel saldırılardan korunduğunda ve aşağıdakiler gibi sağlıklı yaşam stratejileriyle desteklendiğinde daha iyi çalışır:
Mağaza raflarındaki birçok ürün bağışıklığı artırdığını veya desteklediğini iddia ediyor. Ancak bağışıklığı artırma kavramı aslında bilimsel olarak çok az anlam ifade ediyor. Aslında, vücudunuzdaki hücre sayısını artırmak - bağışıklık hücreleri veya diğerleri - mutlaka iyi bir şey değildir. Örneğin, "kan dopingi" yapan - kan hücrelerinin sayısını artırmak ve performanslarını artırmak için sistemlerine kan pompalayan - sporcular felç riskini taşır.
Bağışıklık sisteminizin hücrelerini güçlendirmeye çalışmak özellikle karmaşıktır çünkü bağışıklık sisteminde pek çok farklı mikroplara pek çok şekilde yanıt veren çok sayıda farklı hücre türü vardır. Hangi hücreleri hangi sayıya yükseltmelisiniz? Şimdiye kadar bilim adamları bu cevabı bilmiyorlar. Bilinen şey, vücudun sürekli olarak bağışıklık hücreleri ürettiğidir. Kesinlikle, muhtemelen kullanabileceğinden çok daha fazla lenfosit üretir. Fazladan hücreler kendilerini apoptoz adı verilen doğal bir hücre ölümü sürecinden geçirirler - bazıları herhangi bir eylem görmeden önce, bazıları savaş kazanıldıktan sonra. Bağışıklık sisteminin optimum seviyede çalışması için kaç hücreyi veya en iyi hücre karışımını kimse bilmiyor.
Modern tıp, zihin ve beden arasındaki yakından bağlantılı ilişkiyi takdir etmeye başladı. Mide rahatsızlığı, kurdeşen ve hatta kalp hastalığı gibi çok çeşitli hastalıklar duygusal stresin etkileriyle bağlantılıdır. Zorluklara rağmen, bilim adamları aktif olarak stres ve bağışıklık fonksiyonu arasındaki ilişkiyi inceliyorlar .
Bir kere stresi tanımlamak zordur. Bir kişi için stresli bir durum gibi görünen şey, bir başkası için değildir. İnsanlar stresli olarak gördükleri durumlara maruz kaldıklarında, ne kadar stres hissettiklerini ölçmek zordur ve bir kişinin stres miktarına ilişkin öznel izleniminin doğru olup olmadığını bilmek bilim insanı için zordur. Bilim adamı, kalbin dakikada kaç kez attığı gibi stresi yansıtabilecek şeyleri yalnızca ölçebilir, ancak bu tür önlemler başka faktörleri de yansıtabilir.
Bununla birlikte, stres ve bağışıklık işlevi arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim adamlarının çoğu, ani, kısa ömürlü bir stres faktörünü incelemiyor; daha ziyade, aile, arkadaşlar ve iş arkadaşlarıyla olan ilişkilerden kaynaklanan kronik stres olarak bilinen daha sürekli ve daha sık stres etkenleri veya kişinin işinde iyi performans göstermesi için sürdürülen zorlukları incelemeye çalışırlar. Bazı bilim adamları, devam eden stresin bağışıklık sistemine zarar verip vermediğini araştırıyor.
Ancak bilim adamlarının insanlarda "kontrollü deneyler" dediği şeyi yapmak zordur. Kontrollü bir deneyde, bilim adamı, belirli bir kimyasalın miktarı gibi bir ve yalnızca bir faktörü değiştirebilir ve daha sonra bu değişikliğin, belirli bir tür tarafından üretilen antikorların miktarı gibi ölçülebilir başka bir fenomen üzerindeki etkisini ölçebilir. kimyasala maruz kaldığında bağışıklık sistemi hücresi. Canlı bir hayvanda ve özellikle bir insanda, bu tür bir kontrol mümkün değildir, çünkü ölçümler yapılırken hayvanın veya kişinin başına gelen pek çok şey vardır.
Stresin bağışıklık ile ilişkisinin ölçülmesindeki bu kaçınılmaz zorluklara rağmen bilim adamları ilerleme kaydediyorlar.
Hemen hemen her anne şunu söylemiştir: "Bir ceket giy yoksa üşütürsünüz!" Haklı mı? Muhtemelen hayır, orta derecede soğuk sıcaklıklara maruz kalmak enfeksiyona karşı duyarlılığınızı artırmaz. Kışın "soğuk ve grip mevsimi" olmasının iki nedeni vardır. Kışın insanlar, mikroplarını geçirebilecek diğer insanlarla daha yakın temas halinde, kapalı alanda daha fazla zaman geçirirler. Ayrıca grip virüsü, hava soğuk ve daha az nemli olduğunda havada daha uzun süre kalır.
Ancak araştırmacılar, farklı popülasyonlarda bu soruyla ilgilenmeye devam ediyor. Farelerle yapılan bazı deneyler, soğuğa maruz kalmanın enfeksiyonla baş etme yeteneğini azaltabileceğini öne sürüyor. Peki ya insanlar? Bilim adamları insanları soğuk suya batırdılar ve diğerlerini donma altı sıcaklıklarda çıplak oturttular. Antarktika'da yaşayan insanları ve Canadian Rockies'deki keşif gezilerinde bulunanları incelediler. Sonuçlar karışık. Örneğin, araştırmacılar, soğukta şiddetli egzersiz yapan yarışmacı kros kayakçılarında üst solunum yolu enfeksiyonlarında bir artış olduğunu, ancak bu enfeksiyonların soğuktan mı yoksa diğer faktörlerden mi (yoğun egzersiz veya havanın kuruluğu gibi) kaynaklandığını bilemediklerini belgelediler.
Konuyla ilgili yüzlerce tıbbi çalışmayı gözden geçiren ve kendi araştırmalarından bazılarını yürüten bir grup Kanadalı araştırmacı, orta derecede soğuğa maruz kalma konusunda endişelenmeye gerek olmadığı sonucuna varmıştır. Yani insan bağışıklık sistemi üzerinde soğuğun zararlı bir etkisi yoktur. Dışarısı soğukken sıkı giyinmeli misiniz? Rahatsızsanız veya donma ve hipotermi gibi sorunların risk oluşturduğu uzun bir süre dışarıda kalacaksanız cevap "evet" tir. Ancak bağışıklık konusunda endişelenmeyin.
Yaşlandıkça, bağışıklık tepkisi kabiliyetimiz azalır ve bu da daha fazla enfeksiyona ve daha fazla kansere katkıda bulunur. Gelişmiş ülkelerde ortalama yaşam süresi arttıkça, yaşa bağlı durumların görülme sıklığı da artmaktadır.
Bazı insanlar sağlıklı yaşlanırken, birçok araştırmanın sonucu, gençlerle karşılaştırıldığında yaşlıların bulaşıcı hastalıklara yakalanma ve daha da önemlisi onlardan ölme olasılığının daha yüksek olduğu şeklindedir. Solunum yolu enfeksiyonları, grip , COVID-19 virüsü ve özellikle zatürree, dünya çapında 65 yaş üstü insanlarda önde gelen ölüm nedenidir. Bunun neden olduğunu kimse kesin olarak bilmiyor, ancak bazı bilim adamları, bu artmış riskin, muhtemelen timustan yaşla birlikte atrofiye uğraması ve enfeksiyonla savaşmak için daha az T hücresi üretmesi nedeniyle T hücrelerinde bir azalma ile ilişkili olduğunu gözlemliyor. Timus fonksiyonundaki bu azalmanın T hücrelerindeki düşüşü açıklayıp açıklamadığı veya diğer değişikliklerin bir rol oynayıp oynamadığı tam olarak anlaşılamamıştır. Diğerleri, kemik iliğinin bağışıklık sisteminin hücrelerine yol açan kök hücreleri üretmede daha az etkili olup olmadığı ile ilgileniyor.
Yaşlıların aşılara tepkisi enfeksiyonlara karşı bağışıklık tepkisinde bir azalma olduğunu göstermiştir. Örneğin, grip aşıları üzerine yapılan araştırmalar, 65 yaşın üzerindeki kişiler için aşının sağlıklı çocuklara (2 yaş üstü) kıyasla daha az etkili olduğunu göstermiştir. Ancak etkililikteki azalmaya rağmen, influenza ve S. pneumoniae için yapılan aşılar, aşı olmamasına kıyasla yaşlı insanlarda hastalık ve ölüm oranlarını önemli ölçüde düşürmüştür.
Yaşlılarda beslenme ve bağışıklık arasında bir bağlantı var gibi görünüyor. Zengin ülkelerde bile şaşırtıcı derecede yaygın olan bir tür yetersiz beslenme, "mikro besin yetersiz beslenme" olarak bilinir. Kişinin diyetle elde edilen veya diyetle takviye edilen bazı temel vitamin ve eser minerallerin eksik olduğu mikro besin yetersizliği, yaşlılarda meydana gelebilir. Yaşlı insanlar daha az yemek yeme eğilimindedir ve genellikle diyetlerinde daha az çeşitlilik vardır. Önemli bir soru, diyet takviyelerinin yaşlıların daha sağlıklı bir bağışıklık sistemini korumasına yardımcı olup olmayacağıdır. Yaşlı insanlar bu soruyu doktorlarıyla tartışmalıdır.
Herhangi bir savaş gücü gibi, bağışıklık sistemi ordusu da mideniz üzerinde yürür. Sağlıklı bağışıklık sistemi savaşçılarının iyi ve düzenli beslenmeye ihtiyacı vardır. Bilim adamları, yoksulluk içinde yaşayan ve yetersiz beslenen insanların bulaşıcı hastalıklara karşı daha savunmasız olduğunu uzun zamandır kabul ediyor. Artan hastalık oranının, yetersiz beslenmenin bağışıklık sistemi üzerindeki etkisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ise kesin değildir. Beslenmenin insanların bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerine dair nispeten az sayıda çalışma vardır.
Çeşitli mikro besin eksikliklerinin - örneğin çinko, selenyum, demir, bakır, folik asit ve A, B6, C ve E vitaminlerinin eksiklikleri - test tüpünde ölçüldüğü gibi hayvanlarda bağışıklık tepkilerini değiştirdiğine dair bazı kanıtlar vardır . Bununla birlikte, bu bağışıklık sistemi değişikliklerinin hayvanların sağlığı üzerindeki etkisi daha az açıktır ve benzer eksikliklerin insan bağışıklık tepkisi üzerindeki etkisi henüz değerlendirilmemiştir.
Peki ne yapabilirsin? Diyetinizin tüm mikro besin ihtiyaçlarınızı karşılamadığından şüpheleniyorsanız - örneğin, sebzeleri sevmiyorsunuz - günlük multivitamin ve mineral takviyesi almak, bağışıklık sistemi üzerinde olası herhangi bir yararlı etkinin ötesinde başka sağlık yararları sağlayabilir. Tek bir vitaminin yüksek dozlu drajelerini almak değil. Daha fazlası her zaman daha iyi değildir.
Bir mağazaya veya eczaneye girdiğinizde, "bağışıklığı desteklediğini" veya başka bir şekilde bağışıklık sisteminizin sağlığını artırdığını iddia eden hap şişeleri ve bitkisel preparatlar bulacaksınız. Bazı preparatların bağışıklık fonksiyonunun bazı bileşenlerini değiştirdiği bulunmasına rağmen, şu ana kadar bunların enfeksiyona ve hastalığa karşı daha iyi korunduğunuz noktaya kadar bağışıklığı güçlendirdiklerine dair hiçbir kanıt yoktur. Bir bitkinin - ya da herhangi bir maddenin - bağışıklığı geliştirip geliştiremeyeceğini göstermek şimdilik oldukça karmaşık bir konudur. Örneğin bilim adamları, kandaki antikor seviyelerini yükselten bir bitkinin aslında genel bağışıklık için yararlı bir şey yapıp yapmadığını bilmiyorlar.
Düzenli egzersiz , sağlıklı yaşamın temellerinden biridir. Kardiyovasküler sağlığı iyileştirir, kan basıncını düşürür, vücut ağırlığını kontrol etmeye yardımcı olur ve çeşitli hastalıklara karşı korur. Ancak bağışıklık sisteminizi doğal olarak güçlendirmeye ve sağlıklı tutmaya yardımcı olur mu? Sağlıklı bir diyet gibi, egzersiz de genel sağlığa ve dolayısıyla sağlıklı bir bağışıklık sistemine katkıda bulunabilir. Bağışıklık sisteminin hücrelerinin ve maddelerinin vücutta serbestçe hareket etmesini ve işlerini verimli bir şekilde yapmasını sağlayan iyi dolaşımı teşvik ederek daha da doğrudan katkıda bulunabilir.