Microsoft'un kurucu ortağı Bill Gates, yapay zekânın gelişiminin son yıllardaki en önemli teknolojik ilerleme olduğunu söyledi. ‘Yapay Zekâ Çağı Başladı’ başlıklı yedi sayfalık bir mektup yayınlayan Gates, bu gelişmeyi mikroişlemci, kişisel bilgisayar, internet, cep telefonunun yaratılması kadar temel bir gelişme olarak nitelendiriyor ve ekliyor:
“İnsanların çalışma, öğrenme, seyahat etme, sağlık hizmeti alma ve birbirleriyle iletişim kurma biçimlerini değiştirecek.”
Mektupta Gates, yapay zekânın insanların üretkenliğini artırmak için bir araç olarak nasıl kullanılabileceği; işyerinde, sağlık hizmetlerinde, eğitimde ve küresel eşitsizliklerin iyileştirilmesine nasıl yardımcı olabileceği konusundaki düşüncelerini aktarıyor ve bu fikirleri detaylandırıyor.
Mektuptan öne çıkan kısımları derledik; işte önemli başlıklarla Bill Gates’in yapay zekânın geleceğine ilişkin tahminleri...
'Size yardımcı olacak beyaz yakalı bir asistan’
Bill Gates insanların hâlâ birçok konuda GPT'den daha iyi olduğunu ama bu yeteneklerin çok fazla kullanılmadığı pek çok iş alanının olduğunu vurguluyor ve şöyle devam ediyor:
“Örneğin, satış, hizmet veya belge işleme (borçlar, muhasebe veya sigorta anlaşmazlıkları) gibi alanlarda yapılan görevlerin çoğu karar vermeyi gerektirir ancak sürekli öğrenme yeteneği gerektirmez.
Şirketlerin bu faaliyetler için eğitim programları vardır. İnsanlar veri setleri kullanılarak eğitilir. Yakında bu veri setleri yapay zekâları eğitmek için de kullanılacak.
GPT'nin fikirleri ifade etme yeteneği, çeşitli görevlerde size yardımcı olan beyaz yakalı bir çalışana dönüşecek. Microsoft bunu bir yardımcı pilota sahip olmak olarak tanımlıyor. Office gibi ürünlere tamamen dahil edilen yapay zekâ, örneğin e-posta yazmanıza ve gelen kutunuzu yönetmenize yardımcı olacak ve işinizi geliştirecek.
Buna ek olarak, YZ'deki ilerlemeler kişisel bir temsilcinin yaratılmasını sağlayacak. Bunu dijital bir kişisel asistan olarak düşünün: En son e-postalarınızı görecek, katıldığınız toplantıları bilecek, okuduklarınızı okuyacak ve uğraşmak istemediğiniz şeyleri okuyacak. Bu, hem yapmak istediğiniz işler üzerinde çalışmanızı kolaylaştıracak hem de sizi yapmak istemediğiniz işlerden kurtaracak.”
İnsanları diğer şeyleri yapmak için serbest bırakacak
Modelleri eğitmenin ve hesaplamaları yürütmenin maliyeti nedeniyle kişisel bir temsilci oluşturmak henüz mümkün değil, ancak Gates YZ'deki son gelişmeler sayesinde bunun artık gerçekçi bir hedef olduğunu düşünüyor. Şirket çapında kullanılacak dijital danışmanların çalışanları güçlendireceğini ifade eden Gates şöyle devam ediyor:
“Soruları yanıtlayabilmesi için her toplantının bir parçası olmalı. Pasif olması söylenebilir veya bir içgörüsü varsa konuşmaya teşvik edilebilir. Satış, destek, finans, ürün programları ve şirketle ilgili metinlere erişmesi gerekecek. Şirketin içinde bulunduğu sektörle ilgili haberleri okumalı. Bunun sonucunda çalışanların daha üretken olacağına inanıyorum.
Üretkenlik arttığında toplum da bundan faydalanır çünkü insanlar işte ve evde başka şeyler yapmak için serbest kalır. Yapay zekânın yükselişi, insanları yazılımın asla yapamayacağı şeyleri yapmak için serbest bırakacaktır: Örneğin öğretmenlik, hastalara bakmak ve yaşlıları desteklemek.”
Sağlık çalışanlarının angarya işlerini üstlenecek
Gates, sağlık sektöründe YZ'nin sağlık çalışanlarını sigorta taleplerini doldurmak, evrak işlerini tamamlamak ve muayene notlarını hazırlamak gibi belirli görevlerden kurtarabileceğini yazıyor; “Yapay zekâ kaynaklı diğer iyileştirmeler, 5 yaş altı ölümlerin büyük çoğunluğunun gerçekleştiği yoksul ülkeler için özellikle önemli olacaktır” diyor.
Gates, YZ'nin sağlık hizmetlerinde tıbbi verileri analiz etmek ve ilaç tasarlamak için zaten kullanıldığını ancak bir sonraki aşamada ilacın yan etkilerini tahmin etmeye ve dozaj seviyelerini hesaplamaya yardımcı olabileceğini ifade ediyor.
Yapay zekâ odaklı yazılımların önümüzdeki beş ila 10 yıl içinde insanların öğretme ve öğrenme yöntemlerinde devrim yaratacağını düşünen Gates eğitime ilişkin öngörülerine şöyle devam ediyor:
“İlgi alanlarınızı ve öğrenme tarzınızı bilecek. Anlayışınızı ölçecek, ilginizi ne zaman kaybettiğinizi fark edecek ve ne tür bir motivasyona yanıt verdiğinizi anlayacak. Anında geri bildirim verecek. Elbette, yapay zekânın bir öğrencinin en iyi nasıl öğrendiğini veya onu neyin motive ettiğini anlamak gibi şeyleri yapabilmesi için çok fazla eğitime ve daha fazla geliştirmeye ihtiyaçları olacak.
Teknoloji mükemmelleştirildiğinde bile, öğrenme hâlâ öğrenciler ve öğretmenler arasındaki harika ilişkilere bağlı olacaktır. Teknoloji, öğrenci ve öğretmenlerin sınıfta birlikte yaptıkları çalışmaları geliştirecek ama asla onların yerini almayacak.”
Yapay zekâ ile ilgili riskler ve sorunlar neler?
Gates mektubunda yapay zekânın bağlamı anlamakta ve soyut akıl yürütmede zorlandığını kabul ediyor ve geliştiricilerin bu gibi sorunların en fazla iki yıl içinde üstesinden geleceğini düşünüyor; YZ teknolojisi ile ilgili endişelerin sadece teknik olmadığına işaret ediyor:
“Örneğin, yapay zekâ ile silahlanmış insanların oluşturduğu tehdit var. Çoğu icat gibi yapay zekâ da iyi ya da kötü amaçlar için kullanılabilir. Hükümetlerin riskleri sınırlandırmanın yolları üzerinde özel sektörle birlikte çalışması gerekiyor.”
İlerleyen zamanlarda ‘güçlü’ YZ teknolojilerinin kendi hedeflerini belirleyebileceğini düşünen Gates bunun için önümüzde bir hayli vakit olduğunu söylüyor:
“Bu hedefler ne olacak? İnsanlığın çıkarlarıyla çatışırlarsa ne olacak? Güçlü bir YZ'nin geliştirilmesini engellemeye çalışmalı mıyız? Bu sorular zamanla daha da önem kazanacak.
Ancak son birkaç aydaki atılımların hiçbiri bizi güçlü bir YZ'ye önemli ölçüde yaklaştırmadı. Yapay zeka hâlâ fiziksel dünyayı kontrol edemiyor ve kendi hedeflerini belirleyemiyor. Yakın zamanda New York Times'ta yayınlanan ve ChatGPT'nin insan olmak istediğini açıkladığı bir konuşmayı konu alan makale büyük ilgi gördü. Modelin duygularını ne kadar insan gibi ifade edebildiğine dair büyüleyici bir bakıştı ancak bu anlamlı bir bağımsızlık göstergesi değil.”
Eşitsizliği görmek için ahlak duygusuna sahip olmak mı gerekir, yoksa tamamen rasyonel bir yapay zekâ da bunu görebilir mi? Eşitsizliği fark etseydi, bu konuda ne yapmamızı önerirdi?
Gates mektubunun finalinde, YZ’lerin öngörülebilir gelecekte kamusal tartışmalara hakim olacağını belirtiyor ve bu tartışmalara rehberlik etmesi için üç ilke öneriyor:
"İlk olarak, YZ'nin anlaşılabilir olan olumsuz yanlarına ilişkin korkuları, insanların yaşamlarını iyileştirme kabiliyetiyle dengelemeye çalışmalıyız. Bu olağanüstü yeni teknolojiden en iyi şekilde yararlanmak için hem risklere karşı korunmamız hem de faydaları mümkün olduğunca çok insana yaymamız gerekecek.
İkinci olarak, piyasa güçleri doğal olarak en yoksullara yardımcı olacak yapay zekâ ürün ve hizmetleri üretmeyecektir. Tam tersi daha olasıdır. Güvenilir finansman ve doğru politikalarla hükümetler ve hayırseverler YZ'lerin eşitsizliği azaltmak için kullanılmasını sağlayabilir. Eşitsizliği görmek için ahlak duygusuna sahip olmak mı gerekir, yoksa tamamen rasyonel bir yapay zekâ da bunu görebilir mi? Eşitsizliği fark etseydi, bu konuda ne yapmamızı önerirdi?
Son olarak, YZ'nin başarabileceklerinin henüz başında olduğumuzu aklımızda tutmalıyız. Bugün sahip olduğu sınırlamalar biz farkına varmadan ortadan kalkmış olacak. Yapay zekâ çağı fırsatlar ve sorumluluklarla doludur."
Business Insider ve gatesnotes.com'dan derlendi.