OECD Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’dür. OECD, 14 Aralık 1960’da imzalanan Paris Sözleşmesi dahilinde kurulan iktisadi bir dayanışma teşkilatıdır. 2. Dünya Savaşı’nın Avrupa ülkelerine verdiği maddi zararları hafifletmek ve bu ülkelere maddi yardım sağlamak amacıyla 1961 yılında OECD kurulmuştur.
ABD’nin Marshall Planı kapsamında kurulan OECD, günümüzde hala varlığını sürdürüyor. OECD’ye katılmış olan ülkelerin çoğunluğunu Avrupa Birliği’ne üye olan ülkeler oluşturuyor.
OECD’nin Amacı Nedir?
OECD’nin en temeldeki amaçları ekonomik büyüme ve ekonomide istikrar, yatırım, teknoloji, ticaret, girişimcilik ve kalkınma alanlarında işbirliği yaparak refahı sağlamak ve yoksullukla mücadele etmeleri konusunda hükümetlere yardımcı olmaktır. Aynı zamanda herkese iş imkanı yaratılarak sosyal eşitlik ve dengenin sağlanması amaçlanmıştır.
OECD’ye Üye Ülkeler Listesi
OECD’ye üye olan ülkelerin sayısı, 2021 yılı itibarı ile 38’dir. OECD’nin düzenlediği toplantılara yılda yaklaşık 40 bin hükümet temsilcisi katılıyor. Ayrıca, Avrupa Komisyonu yetkilileri de OECD toplantılarına katılım sağlıyor. OECD, 1961 yılında 20 ülkenin işbirliği ile kurulmuştur. Türkiye de OECD’nin kurucu üye ülkeleri arasında yer alıyor. OECD’nin kurucu üye ülkeleri aşağıdaki gibidir:
- ABD
- Almanya
- Avusturya
- Belçika
- Birleşik Krallık
- Danimarka
- Fransa
- Hollanda
- İrlanda
- İspanya
- İsveç
- İsviçre
- İtalya
- İzlanda
- Kanada
- Lüksemburg
- Norveç
- Portekiz
- Türkiye
- Yunanistan
OECD’ye katılımlar 1961 yılından sonra hızla artış gösterdi. 1961’den günümüze dek 20 ülke daha OECD’ye katıldı. Örgütün şu anda 38 üyesi bulunuyor. OECD’ye sonradan katılan ülkelerin katılım tarihlerine göre listesi aşağıdaki gibidir:
- 1964 yılında Japonya
- 1969 yılında Finlandiya
- 1971 yılında Avustralya
- 1973 yılında Yeni Zelanda
- 1994 yılında Meksika
- 1995 yılında Çekya
- 1996 yılında Macaristan
- 1996 yılında Polonya
- 1996 yılında Güney Kore
- 2000 yılında Slovakya
- 2010 yılında Şili
- 2010 yılında Estonya
- 2010 yılında Slovenya
- 2010 yılında İsrail
- 2016 yılında Letonya
- 2018 yılında Litvanya
- 2020 yılında Kolombiya
- 2021 yılında Kosta Rika
Sanayileşmiş ve gelişmeye devam eden ülkelerin oluşturduğu OECD, mali istikrarı koruma amacı taşıyor. OECD, sadece üye ülkelerinin değil diğer ülkelerin de güçlü şekilde ekonomik kalkınmasına yardım ediyor.
OECD’nin Görevleri
1960 yılında yürürlüğe giren OEEC, OECD’nin görev bütünlüğüne temel oluşturuyor. Paris Sözleşmesi’nin devamı niteliğinde olan OECD’nin temel görevleri aşağıdaki gibidir:
- Başta üye ülkeler olmak üzere tüm ülkelerin ekonomik büyüme istikrarına yardımcı olunması.
- Gelişmekte olan ülkelerin sanayisine teşvik yardımlarının yapılması ve insanlara istihdam sahaları yaratılmasıdır.
- Gelişmekte olan ülkelere sosyo-ekonomik destekler yapılarak insanların yaşam kalitesinin artırılması.
- Ülkeler arası işbirliğinin önemi gözetilerek dünya ticaretinde istikrarının sağlanması.
OECD’ye üye olan her ülke demokrasiyi, insan haklarına saygıyı ve vatandaş özgürlüğüne bağlılığı ilke edinmiş durumdadır. Bu 3 önemli ilke, OECD’nin görevlerini sürdürmesine temel sağlar. OECD, üye ülkelerinin bu ilkeler dahilinde faaliyetlerini sürdürmesini sağlıyor. Ayrıca, örgüte üye olmayan ülkelere de bu değerli ilkelerin tanıtımını yapıyor.
OECD'nin Yapısı Nasıldır?
OECD'nin üye ülkeler, OECD sürekli komiteleri ve sekretarya olmak üzere 3 ana organı bulunuyor. OECD'ye üye olan ülkeler başında büyükelçilerin olduğu bir delegasyon ile temsil ediliyor.
Üye ülkelerin birlikte oluşturduğu OECD Konseyi örgütün yol haritasını da çiziyor. OECD'nin faaliyet gösterdiği çalışma alanları için Sürekli Komite bulunuyor. Bu komitelerde faaliyet gösterilen konu ile ilgili uzmanlar da yer alıyor. Sekretarya ise Genel Sekreter tarafından yönlendiriliyor ve yaklaşık 2500 personelden oluşuyor. Bu personel komitelere de destek sağlıyor.
OECD’nin Merkezi Nerededir?
OECD’nin merkezi Paris’tedir. Örgütün Genel Sekreteri ise José Ángel Gurría’dır. 26 Mayıs 2015 tarihinde, 2016-2021 dönemi için Gurría’ya tekrar görev verildi. Gurría’nın son açıklamasına göre OECD’nin mevcut bütçesi 386 milyon Euro’dur. Marshall Planı dahilinde kurulan OECD’nin bütçesi ve üye ülkelerinin sayısı her geçen yıl artış gösteriyor. OECD’nin her yıl düzenlediği toplantılarda, gelişmekte olan ülkelere maddi yardım sağlanması amaçlanıyor.