Vejetaryen Beslenme Tipi Ve Vejetaryen Diyeti
Vejetaryen beslenme yalnızca “et yememek” gibi düşünülse de, aslında kendi içinde birçok gruba ayrılır.
Vejetaryen Beslenme Türleri
Vegan Beslenme
Hiçbir et ve et ürününü tüketmemekle birlikte süt, peynir, bal gibi hayvansal gıdaları da tüketmezler. Veganlar, aynı zamanda hayvanlardan elde edilen her türlü ürünü, örneğin kıyafet ve aksesuarları da kullanmayı reddederler.
Lakto Vejetaryen Beslenme
Et ve yumurta tüketmezler. Hayvansal gıdalardan yalnızca süt ve süt ürünlerini tüketirler.
Ovo Vejetaryen Beslenme
Et, süt ve süt ürünlerini tüketmeyen gruptur. Hayvansal gıdalardan sadece yumurtayı tüketirler.
Lakto-ovo Vejetaryen Beslenme
Hayvansal gıdalardan yalnızca süt ve süt ürünleri ile yumurtayı tüketirler.
Vejetaryen Beslenmenin Olumlu ve Olumsuz Etkileri
Vejetaryen beslenme doymuş yağ ve kolesterol oranı daha düşük olan ancak posa, magnezyum,potasyum, antioksidan olan C ve E vitaminleri, folik asit, karoten, flavonoid ve diğer bitkisel kimyasalların oranı daha yüksek olan bir beslenme şeklidir. Bu nedenle bir çok kanser türü, hiperkolesterolemi (yüksek kolesterol), hipertansiyon, diyabet, koroner kalp hastalığı gibi bazı hastalıkları önlemede ve ilerleyişini yavaşlatmakta etkilidir. Fakat veganlar ile diğer gruplardaki bazı vejetaryenler, B12 vitamini, kalsiyum, D vitamini, çinko ve omega 3 yağ asidi gibi bazı besin öğelerini daha düşük oranlarda aldıklarından, anemi (kansızlık) ve kemik erimesi gibi farklı rahatsızlıklarla da karşılaşabilmektedirler. Bu nedenle vejetaryen bireylerin 6 ayda bir tahlil yaptırarak doktor kontrolünden geçmelerinde fayda vardır.
Vejetaryenler Nelere Dikkat Etmeli?
- Bitkisel proteinin sindirimi, hayvansal proteine göre daha az olduğundan, bitkisel protein normalden biraz daha fazla alınmalıdır.
- Her gün protein tüketmeye özen gösterilmelidir. Diyette gün içerisinde, eğer tüketiliyorsa peynir, yumurta, süt (inek sütü içmeyenler için soya sütü), yoğurt, kuru baklagiller (nohut, kuru fasulye, mercimek, barbunya, soya fasulyesi) yer almasına özen gösterilmesi gerekir.
- Süt, peynir, yoğurt gibi hayvanlardan elde edilen ürünleri tüketmekten kaçınan bireylerin, kalsiyum açısından zenginleştirilmiş besinler ya da kalsiyum gereksinimlerini karşılayabilecekleri destek ürünler tüketmeleri gerekir.
- Vejetaryenlerin gün içinde yeşil yapraklı sebzeler, bezelye, kuru meyveler tüketmeye özen göstermeleri gerekir.
- Vejetaryen beslenmede demir alımı az olduğundan, alınabilen demirin emilimini engellememek için çay ve kahve sınırlı miktarlarda tüketilmelidir. Eğer tüketilecekse açık çaya birkaç damla limon ilave ederek tüketilmeli veya çok koyu olmayan kahve şeklinde yemeklerden ya da ara öğünlerden en azından bir saat sonra tüketilmelidir.
Vejetaryenlerin Özellikle Tüketmesi Gereken 12 Önemli Besin
- Soya fasulyesi
- Soya sütü
- Kuru baklagiller
- Ceviz
- Badem
- Fındık
- Tam buğday ekmeği
- Pekmez
- Yeşil yapraklı sebzeler
- Brokoli
- Kuru meyveler
- Yulaf