Sizin, İstanbul’u almak ve Üsküdar üzerine yürümek istediğinizi doğruluyorlar. Kazandığınız zaferden sonra tasarılarınızın neden oluştuğunu sorabilir miyim?
Paşa yavaş bir anlatım ile cevap verdi:
– Tüm Türk toprakları kurtulmadıkça durmayacağım.
– Sayın Paşa, Türk toprakları demekle ne demek istiyorsunuz?
– Avrupa’da İstanbul ve Meriç’e kadar Trakya; Asya’da Anadolu, Musul topraklarını ve Irak’ın yarısını.
– İngilizlerle aranızda bir savaş olmasından korkmuyor musunuz?
Mustafa Kemal Paşa güldü,
-“Ben İngilizlerle değil, Yunanlılarla savaşıyorum” dedi.
– Ancak Trakya’yı, Boğazlar’da İngiliz donanması ve İngiliz birlikleri ile çarpışmaksızın, elde etmek hemen de imkânsız bir askerî harekât değil midir?
Tüm görüşme süresince Başkomutan Paşanın konuşma biçimini değiştirdiği tek bir dakikadayız. Kendisi, ağır bir tavır ve ağırbaşlılık takındı.
– Trakya’ya gitmek için, Üsküdar ve Karadeniz’den geçeceğim. Bu konuda belirli anlaşmalar yapmışımdır. Yirmi dört saatte en iyi birliklerimi Trakya’ya geçirmeğe yetecek nakliye gemilerim de vardır. Bu askerler bir işaretimi bekliyorlar. İsteğime karşın, 1453 yılında İstanbul’un kuşatma ve alınış biçimini düşündüm. Kemal Paşa da bu şehri İkinci Sultan Mehmet gibi ters yönden almayı düşünüyordu.
– Fransa’nın girişimi üzerine müttefikler tarafından gönderilen çağrı hakkında ne düşünüyorsunuz?
– Bunu tümüyle, onaylıyorum ve kabul ediyorum. Türkler kaçınılmaz birçok kayba uğradı. Savaş ve kan borçlarını ödedi. Makedonya’yı ve Suriye’yi terk ettik. Ancak, artık arkada kalan ve yalnızca Türk olan her yeri ve her şeyi isteriz. Bunları kurtarmağa karar verdik ve kurtaracağız.
(Mustafa Kemal Paşa’nın 13 Ekim 1922 tarihinde İzmir’de, Amerikalı yazar Richard Danin’e verilen ve
Figaro Gazetesi’nde yayımlanan mülakatı)
Kaynak: Kaynak: Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 2006.