İkincil ilerleyici multipl skleroz (SPMS), tekrarlayan düzelen multipl sklerozu (RRMS) takip eden bir aşamadır Tüm RRMS hastaları SPMS olacak diye bir kaide yoktur. SPMS’ye geçişi onaylamak için nörolojik muayeneler gereklidir.
Yorgunluk, kas spazmları, bağırsak problemleri, ağrı, yürüme güçlüğü ve disfaji (yutkunma) SPMS’li hastalarda yaygındır, daha az bilinen bazı belirtiler de yaşanabilir. Bu semptomların çoğu paroksismaldir , yani aniden hissedilir ve çabucak kaybolur, en fazla birkaç saniye veya dakika sürer.
Yüzde Yanma Hissi
Bazı SPMS hastaları yüzden beyne bilgi taşıyan sinirde ani bir şok benzeri ağrı ve yanma hissine neden olan bir durum yaşarlar. Bu durum dişlerinizi fırçalamak veya makyaj yapmak gibi günlük girişimler tarafından tetiklenebilir ve bunlar MS hastalarında uzayabilir. Genellikle kadınlar erkeklerden daha fazla etkilenir.
Bazı hastalar, şiddeti açısından benzer olan, oluşan hasar nedeniyle dil, boğaz, kulak ve bademcikler üzerinde ağrı hissedebilir. Bu durum da gülme, öksürme, yutma veya konuşma yoluyla tetiklenebilir.
İstemsiz Gülme veya Ağlama
SPMS hastalarında kontrolsüz bir şekilde gülme veya ağlama nöbetleri olabilir. Buna yalancı duygulanım ( Pseudobulbar Affect ) ya da duygusal patlama denir. Bu durum beynin duyguları kontrol eden bölümündeki lezyonlardan kaynaklanmaktadır. Duygusal patlamalara sahip hastalar, iş yerinde, okulda ve sosyal hayatta sıkıntı yaşayabilirler; bunları sağlık ekipleriyle görüşmelidirler.
Omurga Boyunca Elektrik Çarpması Hissi
Omurga ve bacaklardan geçen ani bir elektrik çarpması hissine Lhermitte’nin işareti denir ve bu boyundaki ya da beyindeki hasarlı sinirler arasındaki uygunsuz iletişimden kaynaklanır. Bu hasar, gerçekte fiziksel bir uyarıcı bulunmadığı zaman beynin sinyalleri acı olarak yorumlamasına sebep olur. Lhermitte’nin işareti MS ile sınırlı değildir; diğer nörolojik durumlarda da ortaya çıkabilir.
Olağandışı Duyusal Belirtiler
Bazı SPMS hastaları vücutlarının bir kısım yerlerinde garip bir soğuk algınlığı veya ıslaklık hissi yaşayabilirler. Bazıları da karıncalanma hissi, pinpik ( parestezi ), titreşim, ekstra dolgu hissi veya orada olmayan bir cismin varlığı sebebiyle vücutlarını etkileyen bir uyuşukluk hissederler.
Sarılma ve Kaşıntı
SPMS hastalarında görünen semptomlardan biri de disestezidir. Disestezi temas duyusunun zayıflaması; deri ve mukozaya yönelik uyartıları hissetme yeteneğinde azalma anlamına gelir. Disestezi, sıkı bir sarılma hissi yaratan ağrılı ve yanma hissi içerir ve buna genel olarak MS sarılması denir. Genellikle bel veya göğüs çevresinde (kaburgalarda) sıkı bir bant veya kuşak benzeri bir duyu olarak hissedilebilir, ancak aynı zamanda boynu veya diğer eklem yerlerini de etkileyebilir. Disestezi kısa ve uzun ömürlü olabilir.
Disestezi genellikle şiddetli ve rahatsız olan kaşıntı veya kaşıntı olarak adlandırılan bir semptom içerir.
Görme Bozuklukları
Bazı SPMS hastalarında vücut ısıları yükseldiğinde görme bulanıklaşır veya kötüleşir; buna Uhthoff Sendromu denir. Vücut sıcaklığındaki artış gözlerden beyine sinir sinyali iletimini etkiler. Uhthoff sendromu genellikle vücut sıcaklığımızı düşürünce, soğuk su içmek veya duş almak suretiyle çözülür.
Bazı hastalarda Pulfrich Fenomeni adı verilen bir semptoma neden olabilir. Pulfrich fenomeni, gözden beyne giden optik sinirin iltihaplanması nedeniyle yanlış bir derinlik hissi yaratır.
Kol ve Bacaklardaki Spazmlar
Beyindeki anormal elektriksel boşalmalar, kollarda ve bacaklarda nöbet benzeri spazmlara neden olabilir. Hastalar bacaklarda ani bir kasılma, sıkışma, seğirme veya bacağın tekme atmasıyla karşılaşabilir. Spazmlar ayrıca gövde ve yüz kaslarını da etkileyebilir.
Baş Ağrısı, Baş Dönmesi ve Migren
Baş dönmesi veya baş dönmesi hisleri daha az görülür, ancak SPMS hastalarında kas zayıflığı gibi belirtilerle birleştiğinde günlük yaşamı etkileyebilir. Baş ağrısı ve migrenlerin ayrıca SPMS’li insanları etkilediği, bulantıya, sese ve ışığa duyarlılığa neden olduğu bilinmektedir.