Corona virüsüne karşı geliştirilen aşılarla ilgili farklı haberler gelmeye devam ediyor. Son olarak Johnson & Johnson’ın (J&J) geliştirdiği aşıyı vurulan 6 kadında kan pıhtısı görülmesinden sonra vakaların incelenmesine ve bu esnada da aşıların bir süreliğine durdurulmasına karar verildi.
Altı vaka da 18-48 yaş arasındaki kadınlarda altı ila on üç gün sonra görüldü. Ancak bu sorunun aşıyla ilişkili olup olmadığı henüz kesinleşmiş değil. Şimdiye kadar 6,8 milyon Amerikalı J&J aşısı yaptırdı; yani pıhtılar gerçekten aşıya bağlıysa 1 milyonda birden daha az görülüyor.
DOĞUM KONTROL HAPI KULLANIMINDA DA GÖRÜLÜYOR
Bu oranın ne kadar düşük olduğunu vurgulamak için, bazı uzmanlar istatistiği doğum kontrol hapı kullanan kadınlar arasındaki kan pıhtılaşma oranlarıyla karşılaştırdı. 10 yıllık bir süre içinde doğum kontrolü hapı alan her 100 kadından biri pıhtı yaşayabiliyor.
Uzmanlar her iki pıhtının aynı olmadığını; J&J aşısı olan kişilerde gözlenen pıhtıların (CVST) beyinde görüldüğünü, ancak doğum kontrol haplarının neden olduğu pıhtının ise uyluk ve baldır içindeki damarlarda meydana geldiğini belirtse de araştırmalarına devam ediyorlar. Doğum kontrolüne bağlı pıhtıların çoğu, kadınların bacaklarında bulunuyor olsa da bazen bacaklardan akciğerlere de gidebildikleri gözlemleniyor.
Araştırmalar, her yıl bir milyon kişiden yaklaşık beş kişinin bu durumu yaşadığını gösterse de doğum kontrolü hapı kullanan kadınların, erkeklerden ve hap kullanmayan kadınlardan daha yüksek CVST riski ile karşı karşıya oldukları da belirtiliyor.
AŞI NEDENİYLE OLUŞAN PIHTININ BELİRTİLERİ
Uzmanlar, J&J aşısını halihazırda almış kişilerin paniğe kapılmaması gerektiğini de söylüyor. Birmingham’daki Alabama Üniversitesi’nde tıp profesörü olan Dr. Paul Geopfert, “Aşıyı almışlarsa ve aşı olduklarından bu yana iki haftadan fazla zaman geçtiyse, sorun erken ortaya çıktığı için endişelenmelerine gerek yok” dedi. Geopfert aşıya bağlı pıhtının belirtileri için de şunları söyledi: “CVST daha çok şiddetli baş ağrıları, kafa karışıklığı ve bilinç kaybı ile ilişkilendirilir.”
Aşılar mı bu pıhtılara yol açıyor yoksa sadece bir tesadüf mü yaşanıyor henüz belirsiz.
Vermont Üniversitesi’nde tıp profesörü olan Mary Cushman, Insider’a verdiği demeçte, genç kadınların aşı durumlarına bakılmaksızın belirli kan pıhtısı türlerini geliştirme riskinin daha yüksek olduğunu söyledi. Cushman, “Hormonal doğum kontrolü ve hamilelik bu yüksek riskte rol oynayabilir” dedi.
Cushman, obezite ve genetik faktörlerin bir kişinin kan pıhtısı geliştirme riskini de artırabileceğini belirtti ve sözlerine şöyle devam etti: “Aktif kalmak, hareketsiz zamandan kaçınmak, sağlıklı kiloda kalmak ve sağlıklı beslenmek her zaman gerçekten önemli. Ve eğer doğum kontrol hapı kullanıyorsanız veya obeziteniz varsa, belki sadece farkındalığınızı biraz artırmak yeterli olacaktır, aşıdan kaçınmanıza gerek yok.”
NADİREN GÖRÜLÜYOR
J&J’nin aşısı şubat sonunda onaylandı ve şu ana kadar 7 milyonun biraz altında Amerikalıya uygulandı. Doktor Vivek Cherian da J&J aşısı için şu değerlendirmeleri yapıyor: “İnsanları aşılamaya başladığınızda çok, çok, çok daha büyük bir çeşitlilikle karşı karşıyasınız. Örnekleminiz oldukça büyük, milyonlarca… J&J’nın klinik araştırmasında ise tam tersine 44.000’den az kişi vardı. Yani bu son derece nadir görülen komplikasyonlara sahipseniz, bazen gerçekten başlayana kadar bunu göremezsiniz.”
Nisan ayı başlarında, Avrupalı tıbbi yetkililer, AB’de AstraZeneca’nın vurulduğu 34 milyondan fazla kişiden 169’unda CVST vakası tespit etti. Bu, hala 1 milyonda sadece beş vaka anlamına gelse de bir soruşturma yürütülmesi için yeterli bir sayı.
ARAŞTIRMALAR DEVAM EDİYOR
Hem AstraZeneca hem de J&J’nın aşıları, genetiği değiştirilmiş soğuk algınlığı virüsü kullanılarak vücuda bir corona virüsü geni sokan viral vektör aşılar. Öte yandan Pfizer ve Moderna’nın aşıları, bir bağışıklık tepkisini tetiklemek için corona virüsü genomunun bir parçasını kullanan mRNA teknolojisine güveniyor.
FDA’nın Biyolojik Değerlendirme ve Araştırma Merkezi direktörü Peter Marks, Amerikan Tabipler Birliği web seminerinde, ABD’nin çift doz mRNA aşısı yaptıran 68 milyon insan arasında sadece üç CVST vakası belirlediğini söyledi.
Moderna ise salı günü yaptığı açıklamada, kendi kapsamlı analizini yaptığını ve aşısı ile CVST veya diğer pıhtılaşma türleri arasında hiçbir ilişki bulamadığını bildirdi.
İlginizi ÇekebilirHong Kong ve Makao’da Pfizer/BioNTech aşısında erteleme kararıİlginizi ÇekebilirGüney Afrika varyantı Pfizer aşısını aşabilir