İstimlak, halk yararına yapılacak hizmetlerde, hizmetlerin yapılabilmesi için gerekli olan gayri menkullerin şahıslardan satın alınmasıdır. Kamulaştırma olarak da bilinir.
Kamulaştırma Neden Yapılır ?
Devlet tarafından halkın hizmeti için yapılan yol, okul, hastane gibi hizmetlerde gerekli olan taşınmazlar (arazi vb.) devlet tarafından ücreti karşılığında kamulaştırılır.
İstimlak Ücretlerinin Ödenmesi
İstimlak işlemleri bazı hallerde toplum faydasına olmakla beraber, bazen şahısların haklarını kısıtlayan bir işlem olarak da değerlendirilebilir. Bu yüzden adli mevzuat dahilinde değerlendirilir.
İstimlak ücretlerinin ödenmesi peşin ödeme veya taksit ile yapılabilir
İstimlak bedeli genellikle nakit ve peşin olarak ödenir. Bu durum bazı hallerde değişiklik gösterebilir. Örneğin büyük çaplı enerji projeleri, kıyıların korunması, turizm geliştirilmesi gibi kamulaştırma işlemlerinde ödenmesi gereken ücretlendirmelerde devlet tarafından taksitle ödeme yapılabilir.
Kamulaştırma Kanunları
1982 anayasasının Kamulaştırma konulu 46. maddesinde bu konu şöyle belirtilmiştir.
Devlet ve kamu tüzelkişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemekAnayasanın 46. Maddesi İlk Paragraf (Değişik: 3/10/2001-4709/18 md.)
şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve
usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir.