"Sultan Ahmet dönemine kadar Kâbe-i Muazzama'nın örtüleri ve kuşağı Mısır'da yapılırdı. Sultan bunların İstanbul'da yapılmasını istedi. Beylerbeyi'ndeki İstavroz Bahçesi'nde bir dokuma, işleme ve kumaşları tamir etme yeri hazırlattı. İmparatorluğun dört bir yanından pek çok sanatçı çağrıldı.
Kâbe'nin kuşakları, altın oluğu ve eşiği hazırlandı. Bunlar bittiği zaman padişah Davut Paşa Bahçesi Kasrı'nda bulunuyordu. Orada Kâbe büyüklüğünde tahtadan bir maket yapıldı. Oluk konuldu, kuşaklar takıldı, örtüler örtüldü. Sonra Mekke ve Medine'ye gönderilerek yerlerine konuldu. Değiştirilen oluk ve örtüler, İstanbul'a taşındı." İbrahim Hakkı Konyalı, Hazreti Peygamber'in (sas) ayak izi şeklinde bir sorguç yaptırıp başında taşıyan I. Ahmet'in Kâbe örtüsünü hazırlatmasını böyle anlatıyor. Konyalı'nın verdiği bilgilere göre padişah, selden zarar gören Kâbe'yi bir tuğlası altından, bir tuğlası gümüşten yeniden yaptırmak istemiş; fakat zamanın alimleri engel olmuşlar. Peygamber'in (sas) hatırasına, mübarek beldelere aşk derecesinde bağlı olan, sadece I. Ahmet değil. Yavuz'un Mısır'ı fethinin ardından İstanbul'a getirilen, ileriki dönemlerde sayısı sürekli artarak paha biçilmez bir hazine haline gelen 'Mukaddes Emanetler', asırlar boyu Topkapı Sarayı'nda özel ihtimamla korundu. Hırka-i Saadet'ten Sancak-ı Şerif'e, Nalın-ı Saadet'ten Sakal-ı Şeriflere peygamber asrının kokusunu ve bereketini günümüze taşıyan yüzlerce emanet, yepyeni bir düzenleme ile dün yeniden ziyaretçilerini ağırlamaya başladı. Hırka-i Saadet Dairesi'nin resmî açılış töreni ise bayramdan sonra yapılacak.
Her bölümde ayrı bir konu
Kutsal Emanetler Dairesinin son 40 yılın en kapsamlı restorasyon ve vitrin sistemi çalışmasıyla yepyeni bir teşhire kavuştuğunu söyleyen Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü Hilmi Aydın, "Kutsal Emanetler Dairesinin restorasyon öncesinde de bakımlı ve temizdi. Ancak vitrin, elektrik sistemi ve güvenlik olarak eksiklikler vardı. Bunların giderilmesi amacıyla restorasyon çalışmalarını başlattık." diyor. Saray içinde mütevazı bir mekan olan Kutsal Emanetler Dairesi, dokuz aylık çalışma sırasında modern müzecilik anlayışıyla düzenlendi. Kutsal Emanetler'in deposu olarak kullanılan ve uzun süredir kapalı olan Silahtar Hazinesi de bu vesileyle sergi alanına dönüştürüldü. Yeni sergilemede Hırka-i Saadet Dairesi'nin her bölümünde farklı temaların işlenmesine dikkat edildi. Dairenin haşmetli kapısından girince Şadırvanlı Sofa'daki sırlı mercan kırmızısı çinilerin, ince kalem işlerinin gölgesinde Hacerü'l Esved'in altın mahfazası, Kâbe-i Muazzama'nın kapısı, olukları ve kilitleri yeni yerlerine alışmaya çalışıyor. Anahtarlar ve kilitler Kabe kapısının fotoğrafları üzerinde, gerçek yerlerindeymiş gibi duruyor. Küçük Kâbe maketi ise özel olarak Hicaz'dan getirilen kumun üzerine yerleştirilmiş.
Şadırvanlı Sofa'nın girişindeki vitrinlerde bir nevi muhafız gibi duran üçer tane sahabe kılıcı yer alıyor. Sofanın sol tarafındaki Destimal Odası ise peygamberlere ayrılmış. Odanın ortasında sedef işlemeli Kudüs Maketi'nin yanında Hz. Muhammed'in ayak izi, Hz. Yahya'nın kol ve kafatası parçası, Hz. İbrahim'in tenceresi, Hz. Yusuf'un sarığı, Hz. Musa'nın asası ile Hz. Davut'un kılıcı var. Hz. Musa'nın asası Sina Dağı'nın, Hz. Davut'un kılıcı ise Davud Kulesi'nin fotoğrafıyla sergileniyor.
Eskiden padişah huzuruna çıkacak görevlilerin beklediği Arzhane bölümünde, Hz. Muhammed (sas) ile ilgili hatıralar var. Kılıçlar, Sakal-ı Şerifler, hilyeler ve dört halifenin kılıçları sağlı sollu vitrinlere yerleştirilmiş. Daireye adını veren Hırka-i Saadet ile Sancak-ı Şerif'in sandukaları da yine Arzhane'den Hasoda'ya açılan camekandan ziyaret ediliyor.
Daha önce Arzhane'deki küçük kulübede Kur'an-ı Kerim okuyan hafızlar için de özel bir kürsü yapılmış. Bu sayede Kur'an-ı Kerim artık bütün bölümlerde duyulabilecek. İç mekanı çinilerle kaplı olan dairede vitrinlerin arka camları turkuaz renkli filmlerle kaplanmış. Böylece duvarları boydan boya süsleyen çiniler yok olmamış. Girişte gösterilen videolarla ziyaret edilen mekan hakkında tarihsel bilgi veriliyor. Vitrin tasarımlarında semavi dinlerin doğduğu topraklardaki çölü ve kumu çağrıştırabilmek amacıyla cam ve mermer kullanılmış. Restorasyon ve teşhir tanzim çalışmaları yaklaşık 4,5 milyon YTL'ye mal olmuş. Kutsal emanetler Dairesi'nin düzenlenmesinde Kültür Bakanlığı'nda görevli yüksek mimarlar Nevhiz Koyukan ile Hasan Fırat Diker görev almış. Modern bir görünüm için her türlü ayrıntının düşünüldüğü Kutsal Emanetler Dairesi, yeni yüzüyle ziyaretçilerini bekliyor.
Türkiye'nin en büyük vitrini
Eskiden saray saatlerinin sergilendiği mekanda geçici sergiler düzenlenecek. Mekanın şimdiki konukları sürre alaylarıyla kutsal beldelere gönderilmiş hediyeler. Surre defterleri, feraşet beratı, kıymetli taşlarla bezeli altın Kur'an kabı, elmaslarla yazılmış Kelime-i Tevhid levhası, altın kandil ile Kâbe kapısının perdesi ilk kez sergilenen eserler arasında. 10 küsür metrelik kapı perdesinin yerleştirildiği vitrin, Türkiye'nin en büyük vitrini.
(Zaman, Musa İğrek)
Hırka-i Saadet'ten Sancak-ı Şerif'e, Nalın-ı Saadet'ten Sakal-ı Şeriflere peygamber asrının kokusunu ve bereketini günümüze taşıyan yüzlerce emanet, yepyeni bir düzenleme ile yeniden ziyaretçilerini ağırlamaya başladı.