Josep Tabernero (Barselona, 1963), Tıbbi Onkoloji Servisi başkanı Vall d’Hebron Hastanesi Barselona’dan Vall d’Hebron Onkoloji Enstitüsü (VHIO) direktörü ve onkologlardan biri Avrupa düzeyinde en alakalı olan, Çok açık: kansere karşı mücadele şunları içeriyor: önlemek, önlemek ve önlemek. Bu da yetkilileri, cesur ve gerekli oldukları kadar genellikle sevilmeyen önlemler almaya zorluyor. Uzman Kolorektal kanser, Tabernero EL PERIÓDICO’da şu konu hakkında düşünüyor: Sunmak Ve gelecek hastalığın.
50 yaş altı kanser vakaları arttı Son otuz yılda küresel olarak. Çünkü? Özellikle sindirim, mide, pankreas, kolorektal ve meme tümörleri büyür. Özellikle ABD, İngiltere ve Kuzey ülkelerinde. Teşhis konulduğu doğrudur ancak gençlerde kanserin daha fazla görülmesi kötü yaşam tarzı alışkanlıklarına işaret etmektedir. Sindirim sistemi tümörlerinde bunun beslenmeyle ilgili olduğunu düşünüyoruz: Önceleri daha çok Akdeniz’deydi, daha az koruyucu içeren taze ürünlere dayalıydı. Daha az lif ve daha fazla yağ tüketirsiniz, bu da obeziteye yol açar. Bu, vücuttaki bakteri bileşimi olan mikrobiyomu etkiler. Sadece kanseri önlemek için değil, aynı zamanda enfeksiyonları kontrol altına almak için de uygun bir mikrobiyota sahip olmalıyız.
“1987’de hayatta kalma oranı yüzde 40’tı. Şimdi yüzde 60. Hedefimiz 2030’da yüzde 70’e ulaşması”
Peki tütün? Sigara içen kişilerde kanser, özellikle akciğer veya yemek borusu kanseri görülme sıklığı daha yüksektir. Şu da görüldü ki [el tabaco] Mide veya meme kanseri insidansı üzerinde minimum etkisi vardır. Ancak gençlerde tütünün etkisi henüz belirlenmemiştir.
Bu yüzden? Gençlerde meme kanseri vakalarını görüyoruz. Ve bunun diyetle ilgisi var. Meme kanserinin çok önemli bir hormonal bileşeni vardır. Yağa dayalı diyetler hormonları büyük ölçüde harekete geçirir. Erkek ve kadın hormonlarının öncüsü – ve bu aynı zamanda prostat kanserinde de olur – kolesteroldür. Ne kadar çok yağ tüketirseniz, uzun vadede meme epiteline ve ayrıca prostata zararlı olabilecek hormon zincirini o kadar fazla beslemiş olursunuz.
Bu rakamlarla geleceğe baktığımızda tahminler iyileşecek mi? Görülme sıklığı artar. 2022 yılına gelindiğinde yılda 19 milyon kişiye kanser teşhisi koyuyorduk. 2040 yılında 27 milyon olacak. Bununla birlikte, kanserde hayatta kalma oranı 30 yıldır iyileşmeyi durdurmadı. 1987 yılında Onkoloji ihtisasına başladığımda hayatta kalma oranı %40’tı. Şu anda çevremizde bu oran erkeklerde %58, kadınlarda ise %62’dir. AB tarafından belirlenen hedefimiz, 2030’da hayatta kalma oranının %70’e ulaşmasıdır.
“Kötü yaşam tarzı alışkanlıkları nedeniyle gençlerde sindirim, mide, pankreas, kolorektal ve meme tümörleri daha fazla görülüyor”
Ama aynı zamanda vakaların da azaltılması gerekecek, değil mi? Evet yüzde 30 oranında azaltmak istiyoruz. Gibi? Yaşam tarzını değiştirmek ve invaziv olmayan tümörleri ve premalign varlıkları daha erken teşhis etmek. Mamogramlarla görülme sıklığını azaltmıyoruz çünkü bu test çok küçük kanserleri tespit ediyor. Ancak başka tarama programları da var. [cribado precoz] Örneğin dışkıda kan arayarak sadece kolon tümörlerini erken teşhis etmekle kalmıyoruz, aynı zamanda polipler gibi premalign varlıkları da arıyoruz.
Kansere karşı aşı bulunacak mı? İnsan papilloma virüsü gibi kanserle ilişkili virüslere karşı aşılar zaten mevcut. [causante del cáncer de cuello de útero] veya Epstein-Barr virüsü [el de la mononucleosis]Multipl sklerozla ilişkili olduğu gibi aynı zamanda çevremizde nadir görülen nazofaringeal tümör ve mide kanseriyle de ilişkilidir. Kanserle ilişkili virüslerin sayısının giderek arttığını biliyoruz. Bir başka husus da, kanserli kişilerde, ister erken ister ileri evre olsun, bağışıklık sistemini uyarmak için tümör antijenleri içeren aşılar kullanıyoruz. Bu, çeşitli tümörlerde test ediliyor: melanom, pankreas kanseri… Bir diğer üçüncü tip aşı ise kalıtsal risk taşıyan, tümöre yakalanma riski %100 olan kişilerde kullanılabilen aşılardır. Burada tümör ortaya çıkmadan önce vücudun tepki vermesini sağlayacak aşılar yapılabiliyor.
“Yanmalı motorları şehirlerden, doğalgazlı kazanları evlerden kaldırmalıyız”
Peki onları ne zaman göreceğiz? İkincisi, kişiselleştirildiği için daha karmaşık bir teknoloji gerektirir: Her kişi için, tümörünün sahip olduğu proteinlere dayalı olarak bir aşı geliştirilir. Bunlar artık kişiye özel aşılar ama bu her zaman böyle olmak zorunda değil. Aşılar diyelim ‘raftan’ yapılabilir, ancak önce bunun kanserle savaşmanın net bir yolu olacağını göstermeniz gerekir. Ve bunun için çalışmalar hala eksik. 2030 yılında bunları kullanacağımızı düşünüyorum; Onlar için çok fazla gelecek görüyorum ama hala gidilecek uzun bir yol var.
Şu anda öncelik nedir? Daha birçok kaynakla önleyin ve önleme sağlayın. Önleme birçok düzeydedir. Bir: tütün yasağı. Halka açık yerlerde tütünü yasaklardım. İkincisi, kirlilik: içten yanmalı motorlar şehirlerden uzaklaştırılmalıdır. Hiç şüpheniz olmasın; insanları öldürüyorlar. İçten yanmalı motorları ve kazanları evlerden çıkarmalıyız: doğalgaz. 2030 yılında doğal gaza hoş karşılanmayacak. Hangi alternatif var? Elektrikli termoslar. Bu şekilde yönetimleri yenilenebilir enerji kullanmaya zorluyoruz. Madrid ve Barselona her yıl kirlilik nedeniyle AB’ye para cezası ödemek zorunda kalıyor. Tüm kiralık motosikletler artık elektrikli ve biz de aynısını arabalara yapmalıyız. Yanmalı araçlara adil bir şekilde ceza verilmesi gerekiyor. Elbette sosyal adaleti arıyoruz. Ama bütün bunlar bizi öldürüyor.
“Bazı kanserlerde kronizasyon zaten bir gerçek. 15 yılı aşkın süredir hayatta olan akciğer kanseri hastalarını görüyoruz”
Yani tek bir ölçü değil, bir takım vardır. Bire bir aynı. Bakın, önlemeyle tümörleri %50 oranında azaltabiliriz. Ancak bunun için pek çok manevra yapmanız gerekiyor: sağlıklı beslenme, tütüne elveda… Tütün satmalarını yasaklayamazsınız ama halka açık yerlerde tütünü yasaklayabilirsiniz. Alkol tüketiminin azaltılması gerekir, eğilimi artar, karaciğer ve yemek borusu kanseriyle ilişkilendirilir. Bunu sınırlamamız lazım.
Kanser alanında neler göreceğiz? Daha fazla eğitim ve daha kişiselleştirilmiş tedaviler. Ayrıca sıvı biyopsi: Kan testi yaparak kişinin kansere yakalanıp yakalanmadığını anlayabiliriz. Artık halihazırda tespit edilmiş kanserlerde nasıl değiştiklerini görmek için kullanılıyor. Ancak değişen çok küçük DNA parçalarını tespit edecek mikroskobik teknolojiye henüz sahip değiliz.
Alakalı haberler
En yenilikçi tedaviler hangileridir? Hücresel tedaviler -CAR-T, TIL, TCR- etkili olacakları tümörlerin spektrumunu artıracaktır. Katı tümörlerde bu tedavilerin yönlendirildiği proteinlerin tanımlanması daha karmaşık olduğundan, katı tümörleri tedavi etmek hematolojik tümörler kadar kolay olmayacaktır. Ancak geliştirilmeye başlanan teknolojiler var. Ayrıca tümörlerin %7’sinin kalıtsal bir bileşene sahip olduğunu biliyoruz. Bu kişilerle kişiye özel takip programları yapıyoruz. Ancak CRISPR devrimi olan gen terapisi bunların üzerinde çalışacak [una herramienta para modificar el ADN con precisión]mutasyona uğramış geni normal bir genle değiştiren viral parçacıklar yaratabiliyoruz. Şüphesiz bu gerçekleşecektir.
Peki kanseri kronikleştirecek miyiz? Bazı tümörlerde bu zaten bir gerçektir. Artık 15 yılı aşkın süredir hayatta olan akciğer kanseri hastalarımız var. Ve bu gelişecek.