21 Ocak 2014 12:37
Rosetta'nın uyandırma operasyonunun başarılı olduğunu bildiren mesajı, Avrupa Uzay Ajansı'nın Darmstadt'taki kontrol merkezine ulaştı.
Enerji tüketimini en düşük seviyeye indirmek amacıyla 'kış uykusu' boyunca Rosetta'nın idare sistemleri kapatılmış durumdaydı. Rotası sırasında güneşten uzaklaşan araç, güneş panelleriyle enerji üretim imkânından yoksun kalmıştı. Rosetta, tekrar güneş enerjisi depolayabilecek ve Dünya ile iletişim kurabilecek bir konuma gelmiş durumda.
Rosetta'nın açılan sistem bilgisayarı aşama aşama aracın çeşitli işlevlerini sınıyor. Güneş panelleri açılırken enerji depolanmasına geçiliyor.
Rosetta, uzaycılık tarihinin en kapsamlı ve karmaşık projelerinden birini oluşturuyor. Avrupa Uzay Ajansı aracın yapımını bundan 20 yıl önce tamamladı. Araç 2 Mart 2004 tarihinde bir Ariane 5G+ roketiyle uzaya fırlatıldı. Şimdiye kadar toplam 7,1 milyar kilometre yol kat eden Rosetta, Çuryumov-Gerasimenko/67P kuyrukluyıldızının yüzeyine Philae adlı gözlem sondasını indirecek.
Kuyruklu yıldızın yüzeyine sonda aracı indirecek
Alman Uzaycılık Kurumu (DLR) tarafından geliştirilen Philae, iki aşamada kuyruklu yıldızın yüzeyine indirilecek. İlk aşamada gök cismine iki zıpkın fırlatılacak. Ardından üç ayaklı gözlem sondası kuyruklu yıldıza yönelecek. Philae modülü buz zemine tutunabilen özel ayaklarla donatılmış durumda. Ancak bu konuda bir tecrübe sahibi olunmadığından, uzmanlar zıpkın ve özel ayakların kuyruklu yıldıza saplanabilmesi konusunda çeşitli ihtimaller üzerinde duruyor.
3-5 kilometre çapındaki kuyruklu yıldızın çekim gücüne sahip olmaması, 100 kilo ağırlığındaki sonda aracının inişinde bir başka engeli meydana getiriyor. Çuryumov-Gerasimenko/67P kuyrukluyıldızının buzdan oluştuğu tahmin ediliyor. Buzun sertliği konusunda da çeşitli olasılıklar öne sürülüyor.
Hedef, evrenin oluşumu ve hayatın başlangıcını aydınlatmak
Philae sonda aracının kuyruklu yıldızda yapacağı incelemeler, evrenin oluşumu ve hayatın başlangıcına dair bazı sırların aydınlatılmasını sağlayabilir. Çuryumov-Gerasimenko/67P kuyrukluyıldızı, Kuiper kuşağına ait bir gök cismi olarak anılıyor. Kuiper kuşağı, Neptün gezegeninin yörüngesi ile Plüton gezegeninden daha uzakta kalan gezegenimsilerin var olduğu bir alan. Sonda aracı yapacağı incelemelerle kuyruklu yıldızların oluşumlarına da açıklık getirecek. Kimi uzmanlar kuyruklu yıldızları "evrenin derin dondurucuları" olarak niteliyor. Araştırmalar Güneş Sistemi'nin 4,6 milyar yıl önce nasıl meydana geldiğine dair ipuçları da sağlayabilir.
Philae modülü bunun için 10 tahlil aracıyla donatılmış durumda. Bunlar arasında röntgen spektrometresi, ışık, elektromanyetik dalga ve ses ölçüm araçları da bulunuyor. Bu araçlar, kuyruklu yıldızın çekirdeğine kadar inceleme imkânı verecek.
Rosetta şimdiye kadar Dünya'ya çok sayıda önemli veri yolladı. 2007 Şubat'ında Mars yakınlarından geçen araç, Stejns asteroidinin 800 kilometre kadar yakınından geçti. Rosetta, 2010 Temmuz ayında ise Lutetia asteroidinin 3 bin kilometre kadar yaklaştı. Dünyaya bu gökcisimlerinden görüntüler ve izledikleri yörüngelere dair önemli veriler yolladı.