ABA Terapisi Nedir, Nasıl Uygulanır?
Uygulamalı Tavır Tahlili, psikolojik çalışmanın uyarlanmış safhaları yoluyla bazı fertlerde sosyal, bilme, irtibat ve tavır maharetlerini geliştirmek için kullanılan bir terapi usulüdür. ABA genellikle alışılmadık tavır kalıpları olan çocuklara terapi sağlamakla ilişkilidir, buna genellikle zorlayıcı tavır denmektedir. Bu yaklaşım, çocuğun insanlarla ve etrafla tesirli bir biçimde etkileşime giremediği otizmli çocukları rehabilitasyon etmek için yaygın olarak […]
Uygulamalı Tavır Tahlili, psikolojik çalışmanın uyarlanmış safhaları yoluyla bazı fertlerde sosyal, bilme, irtibat ve tavır maharetlerini geliştirmek için kullanılan bir terapi usulüdür. ABA genellikle alışılmadık tavır kalıpları olan çocuklara terapi sağlamakla ilişkilidir, buna genellikle zorlayıcı tavır denmektedir. Bu yaklaşım, çocuğun insanlarla ve etrafla tesirli bir biçimde etkileşime giremediği otizmli çocukları rehabilitasyon etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. ABA, çocuğun tavrında kademeli iyileşme sağlamaktadır. Bu terapi, hastaya rehabilitasyona başlanmadan evvel yapılması gereken bir dizi prosedür kapsamaktadır. Ayrıca anksiyete, yeme bozuklukları, şahsiyet bozuklukları ve korkular gibi öbür vaziyetleri rehabilitasyon etmek için de kullanılmaktadır. Ayrıca ABA’nın çok muhtelif anormal psikolojik vaziyetleri hafiflettiğine inanılmaktadır.
ABA Rehabilitasyonunun Emeli Nedir?
ABA rehabilitasyonunun emeli genellikle ferdin gereksinimlerine katlanmaktadır. Otizm vaziyetinde, çocuğun çevresindeki vakalara tepkisini iyileştirmek, bilme süratini çoğaldırmak, daha fazla mektebe odaklanmak ve çocuğun yemek yeme, banyo yapma, giyinme vb. gibi lüzumlarını karşılaması ve bilmesi için uygulanmaktadır. Ayrıca otizmli çocuklarda kendine hasar veren tavırları ve öbür hiddet nöbetleri durdurmak veya eksiltmek için planlanmıştır.
ABA Rehabilitasyonu Nasıl Yapılır?
ABA uzun vadeli bir süreçtir ve istenen neticelere erişmeden evvel birkaç adımdan oluşmaktadır. Ayrıca terapi her ferdin gereksinimlerine bağlıdır ve buna göre uyarlanmaktadır, ancak genel prosedürler kapsamaktadır. Bu genel prosedürler alttaki gibidir:
Değerlendirme: Rehabilitasyon evvel bir terapiste danışmayı kapsamaktadır. Bu danışma seansına İşlevsel Tavır Değerlendirmesi FBA denmektedir. İlk olarak terapist ferdin tutumunu, eforlu ve cılız yanlarını değerlendirmektedir. Aynı zamanda ferdin alkış ve sevmediği şeylerle alakalı detayların bir araya gelmesini de kapsamaktadır. Uygulayıcı tutumlarını, irtibat seviyelerini ve maharetlerini gözlemlemek için hastayla etkileşime girmektedir. Böylece ferdin zekâsal gidişatı hakkında bütün bir çalışma yapılmaktadır.
Tasarı geliştirme: Değerlendirme yapıldıktan sonra, terapist yapılması gereken prosedürleri ve eğitim usullerini tasarlamaktadır. Bu, ferdin gereksinimleri ile geçimli olacak biçimde bir tasarılamadır. Misalin, fert çevresindeki vakalara dikkat etmiyorsa, tasarı şahsın dikkat maharetlerini geliştirmeye odaklanmaktadır. Ayrıca tasarılar bakıcılar ve ebeveynler için yapılacaklar listesini de kapsamaktadır.
Ebeveyn ve bakıcı eğitimi: ABA rehabilitasyonu mevzubahisi olduğunda, ebeveynlerin ve bakıcıların katılımı, ferdin terapi alanı dışındaki istenen tavırları kuvvetlendirmesine takviyeci olmaları gerektiğinden çok ehemmiyetlidir. Ebeveynler ve bakıcılar, terapist tarafından ne yapılması ve neyin önlenmesi gerektiği mevzusunda eğitim görmektedir. Bu strateji hiddet nöbetleri tehlikesini eksiltmek için uygulanmaktadır.
Değerlendirme: Terapistler genellikle bazı olağandışı tavırların sebeplerini ortaya çıkarmaya çalışmaktadırlar, böylece en tesirli neticeler için bir tasarı özelleştirebilirler. Ayrıca terapist tasarıyı hastanın yanıtına göre değiştirebilmektedir. Fert için hangi taktiklerin en iyi olduğunu tanımlar ve hastalarının bunları takip etmesi için lüzumlu adımları atmaktadır.
ABA’nın Arttaki Bilim Nedir?
ABA genellikle çocuklara ve çok seyrek manili erişkinlere takviyeci olan bir psikolojik terapi cinsidir. Manili fertlerle çalışmak özel eğitim gerektirmektedir ve bu ABA uzmanları genellikle eğitim görmektedir. Manili bir çocuk neyin doğru olup olmadığını öğrenmeyecektir, bu surattan gelişigüzel faaliyetlerde bulunabilmektedirler. Çocuğun etkinliğini yönlendirmek için pozitif yardım ismi verilen bir teknik özümsenmiştir. Çocuğa en hoşlandığı yemek verilir veya yemek yemeden evvel ellerini yıkamak veya konuta girmeden evvel pabuçlarını çıkarmak gibi istenen bir etkinliği asıllaştırırken takdir işareti verilmektedir. Bu biçimde çocuk ne cins etkinliklerin mükâfat kazandığını bilmektedir. Bilinçaltında, mükâfat almaya devam etmek için bu tavırları yinelemek isteyeceklerdir. Öte yandan, çocuk, yanlış yardım denilen yanlış bir şey yaptığında da cezalandırılmaktadır.
Hem pozitif hem de negatif pekiştirme, iyi ya da makûs olsun, eylemin bitirilmesinin ardından anında sağlanmaktadır. Ancak o zaman çocuk tavırları ayırt etmeyi bilmektedir. Zamanla, çocuklar rehabilitasyon sırasında öğrendiklerini bilir ve özümser. Klasik çocuklar bu bilgiyi günlük etkinlikler yoluyla geliştirebilmektedir, ancak özel gereksinimleri olan çocuklar için daha fazla öğretilmelidir.
ABA ile Alakalı Güçlükler
Bazı çocuklar prosedürün hasarlı olduğunu iddia etmektedirler ve negatif tesirleri ispatlayan hiçbir çalışma olmasa da, iyi eğitimli bir terapist gerekmektedir. Ferdin zekâsal gidişatını kavramak ABA rehabilitasyonunda ehemmiyetli bir rol oynamaktadır. Bir fert bakım ve iyi eğitimli pratisyenler tarafından uygun biçimde rehabilitasyon edildiğinde, ABA rehabilitasyonu otizm ve erişkinlerde hiddet yönetimi ve madde makûsa kullanımı da dahil olmak üzere alakalı manileri rehabilitasyon etmek için altın standart teknik olarak öne çıkmaktadır veya pozitif bir davranış geliştirmektedir.