Radikal Gazetesine konu?an Fehmi Koru, medyayla ilgili önemli de?erlendirmelerde bulundu. Medyada tasfiye olmas? gereken zihniyetin ne oldu?unu aç?klayan Koru, sat?? sürecindeki Do?an Grubu medya ?irketleriyle ilgili ise; "Ben yabanc?lar?n eline dü?mesindense Ayd?n Beyin o gazetelerin sahibi olmas?n? tercih ederim." diyor...
FEHM? KORU'NUN RAD?KAL GAZETES?'NDE YAYINLANAN SÖYLE??S?...
Ogün Samast?n Beni bu cinayete gazeteler sevk etti diye özetlenebilecek mektubunu okudunuz mu? Hrant?n medyadaki arkada?lar? o dönemle ilgili kötü hat?ralar? bu konu ne zaman aç?lsa dile getirmek durumunda kal?yorlar. Dinkin belli tipteki insanlar?n gözünde nas?l hedef haline geldi?ini, belli gazetelerin man?etlerinin, yöneticilerinin, kö?e yazarlar?n?n bundaki pay?n? anlat?yorlar. Sürekli yaz?ld? çizildi bunlar. Zannediyorum Samast?n avukatlar? savunma stratejileri tükendi?inden bir de bunu denemek istediler. Ben bu savunman?n önemli oldu?unu dü?ünmüyorum ama ona temel te?kil eden argümanlar?n da hepsi geçerli. Çünkü Hrant Dinkin küçük bir cemaat gazetesinde yazd??? yaz?lar içinden baz? cümleler c?mb?zla çekilerek Türkiye gündemine ta??nd?. Ad?m ad?m bu ak?bete sürüklenmesinde elbette medyan?n da pay? var.
Man?etler cinayet i?letir mi?
Man?etler insanlar?n itibarlar?n? yok etmek için de, birilerini tahrip etmek için de etkilidir. TV ekranlar? da öyle. Man?etler birebir adam öldürtür denemez belki ama ayn? hedefe do?ru yap?lan at??lar birikim halinde insanlar? tahrik eder. Normalde yapmayacaklar? i?leri yapmaya sevk edebilir. Örne?in bir televizyon program?nda çok sayg?n bir hocaefendinin ad?m ad?m bir kad?nla yak?nla?maya do?ru itildi?ini, bunun kameralarla tespit edilip yay?mland???n? hat?rl?yorum. O ya?l? ba?l?, pek çok genç haf?z?n yeti?mesinde pay? olan hoca, bu olay?n ard?ndan intihar etti. Kameralar onu buna itmi?tir.
Siz intihar örne?i verince, Ergenekon-Balyoz sürecinde suçlu olduklar? kesinle?meyen birçok ki?inin itibars?zla?t?r?ld???n?, 6-7 subay?n intihar etti?ini hat?rlad?m Bu dönemdeki yay?nlar? sonra nas?l an?msayaca??z?
Onlar?n man?etlerden ya da TVden afi?e edildikleri için de?il, e?er intiharlar?nda böyle bir sürecin katk?s? varsa, olay?n içerisinde isimleri geçti diye hayatlar?na son vermi? olabileceklerini dü?ünüyorum. Yoksa kimse man?etlerden mahkûm edilmedi bu süreç içerisinde. ??te budur denildi?i için ertesi gün intihar eden birini hat?rlam?yorum. Tabii askerler aç?s?ndan cezaevine dü?mek büyük bir s?k?nt?. Bir de haks?z yere dü?mü?lerse yüreklerine kabul ettirememi? olabilirler. Ama falanca gazete ?u man?eti att?, ertesi gün bu oldu denemez.
Öyleyse Ergenekon sürecinde gazeteler kimsenin itibar?na zarar getirmemeye ihtimam gösterdi.
Bu süreçte bu anlamda büyük bir hata görmüyorum. Süren davan?n haberlerinin yap?lmamas? gerekiyordu kanunen. Ama o yasan?n yanl?? oldu?unu dü?ünüyorum. ?nsanlar?n mahremini ortaya sermemek kayd?yla bu davalar?n haberi yap?l?r.
Ayd?n Bey iyi, çevresi kötü sözü
12 Haziran seçimlerinden sonra medyada tasfiye olacak m? sizce?
Tek tek ki?ilerin de?il ama bir zihniyetin tasfiyesinden söz etmek gerek. Bugünkü medya düzeni 27 May?s ihtilali sonras? olmu?tur. Askerler o dönemde Bab?âliden geçece?ini söylemi?ti. Geçtikleri ve bir medya düzeni kurduklar? kanaatindeyim. O dönemde örtülü ödenekten ayr?lan parayla kurulan Öncü gazetesinde çal??anlar ve onlar?n el verdi?i insanlar ?u anda bir yerlerde yönetici ve kö?e yazar?d?rlar. Oktay Ek?iden ba?layan geni? bir yelpaze.
Tasfiye olacak dedi?iniz zihniyetin tam tarifi nedir?
Darbeleri normal kar??layan, toplumdaki farkl?l?klar? kendisine tehdit olarak görenlerin zihniyeti. Mesela anayasada özgürlüklerin geni?letilmesi için de?i?iklikler yap?ls?n denildi?inde tüyleri diken diken olan ve bunu engellemek için kampanyalar düzenleyen dü?ünce yap?s?. ?htilallerle beslenen bu medya düzeninin bir gün tasfiye olaca?? beklentisi içindeydim ama bir türlü gerçekle?miyor. 2002den bu yana gerçekle?mi? oldu?unu ?imdi ö?rendi?imiz darbe giri?imlerinin öncesi ve sonras?nda yap?lan haberlere bakarsan?z görürsünüz. Tak diye oturuyor o ?ablona. ??te bu zihniyet tasfiye olmal?.
Bu AKPnin yaratt??? iklim sayesinde mi olacak?
AKPnin yaratt??? atmosferin ne ilgisi var? 8 y?ld?r iktidardalar, bu anlamda bir ?ey oldu?u yok, o zihniyet aynen devam ediyor.
?leri demokrasi ikliminden medya pay?na dü?eni alm?yor mu?
AK Partinin yaratt??? dalgalanma siyasette ve ekonomide de?i?iklikler yapt? ama medyada hay?r. Medyada böylesine büyük bir zihniyet de?i?imi, evrensel ölçülere uyan gazetecilik anlay??? gelmi? de?il. Seçimin de bunu de?i?tirece?ine dair bir emare de görüyor de?ilim.
Ama baz? gazeteler el de?i?tirdi, s?rada ba?kalar?n?n oldu?u da söyleniyor. Ayd?n Do?ana kesilen yüklü vergi cezalar? Bunlar de?i?iklik emareleri de?il mi?
Bir patronun vergi cezalar?yla yola getirilmesi gibi bir yöntem varsa bunu asla tasvip etmem. Zaten bu cezalar yarg?dan döndü ve Ayd?n Beyin elinden ç?km?? bir gazete de yok. ?unu da söyleyeyim; Ayd?n Bey gazetelerini satarsa yabanc?lar?n alaca?? söyleniyor. Ben yabanc?lar?n eline dü?mesindense Ayd?n Beyin o gazetelerin sahibi olmas?n? tercih ederim.
Niye?
Çünkü medyan?n, fonksiyonunu ancak yerli dü?ünceye sahip insanlar?n elindeyken yerine getirebilece?ini dü?ünüyorum. Biz niye patronlar yanl?? yap?yor diyoruz? Kendimize benzetti?imiz için. Ben Ayd?n Beyi kendimden farkl? görmüyorum. Onun gibi bir insan nas?l böyle yapabilir diyorum.
Neyi nas?l yapabilir?
Hürriyetin, Milliyetin, yani Ayd?n Bey gibi bir patronu olan gazetelerin böyle yapmamas? gerekirdi diye dü?ünerek o ele?tirileri yap?yorum ben.
Ayd?n Bey iyi, çevresi kötü ele?tirisi mi bu?
Bu söz ne a?z?mdan ne de kalemimden ç?kt?. Ertu?rul Özkökün bana yak??t?rd??? bir sözdür. Hiçbir zaman Onlar? at, beni al da dememi?imdir. Bunu akla dü?ürecek tek bir cümlem yoktur. Ayr?ca Ayd?n Beyin çevresinde çok sevdi?im ki?iler de var. Ama yay?n yönetmenleri ve kö?e verdi?i insanlar aras?nda tasvip etmediklerim de bulunuyor. Öte yandan hiç kimse için bütünüyle kötü diyecek biri de de?ilim. Böyle ?eylere inanmam. En kötü bildi?imiz ki?ilerin bile iyi bir yönünü bulabilirim.
AKPye yak?n?m, yanda? de?ilim
?u anda medya kaça bölünmü? durumda?
Genel hatlar?yla ikiye. Ama yanda? denilen medya da tek bir bütün olarak de?erlendirilmemeli. Ben Yeni ?afaktayken hat?rl?yorum, farkl? man?etler at?ld??? olmu?tu. Zamana yeni geldi?im için bilemiyorum. Bu ikiye bölünmü?lük Türkiyenin ?u andaki ruh halinin de bir göstergesi. Ayr?ca gazetecilik, her gün destekledi?im partiye nas?l culus da??t?r?m diye dü?ünmek de?ildir. O parti, ister iktidarda ister muhalefette olsun. Evet gazetecinin siyasi görü?leri olur, ama mesle?ini acaba bugün kime çamur atsam mant???n?n üstüne in?a etmez. Benim medyayla ilgili tasnifim; gazetecilik yapanlar ve yapmayanlar ?eklinde. E?er meslek ilkesine uyuyorsa yanda? olmu? olmam?? mühim de?ildir. Bu pencereden bakt???mda mesle?in itibar?n?n eksildi?ini görüyorum.
Size yanda? gazeteci denmesi rahats?z eder mi?
Valla ben neredeyim bilmiyorum. E?er iktidar?n temsil etti?i siyasi çizgiyle örtü?üp örtü?medi?imi soruyorsan?z, o çizgiye yak?n?m. Ama her yapt???n? do?rulayan, hatalar?n? bile öven bir çizgide miyim Hay?r. Ben bir siyasi partiden çok onun temsil etti?i kesimle ilgiliyim. Onlarla ortak de?erleri payla??yorum.
Cemaat paranoyas? var m? ?u anda Türkiyede?
Kar??l?kl? paranoyalar var. Bir cemaat paranoyas? var, bir de bu paranoyay? ya?ayanlar?n d???ndakilerin ya?ad??? paranoyalar var.
Nas?l?
Endi?eli modernlerden endi?e duyanlar?n paranoyas?: Onlar bizi ne yapacak, bizi nas?l kabul edecek yahut siyasette altüst olma ya?an?rsa ba?ka bir rövan? dönemi mi ba?lar? Kafas?nda bu sorular olan, modern olmayan endi?elilerimiz de var.
Paranoyalar çarp???yor yani
Empati gibi anla??lmas?n ama Bugünkü rahatl???m?z? bile bulamayaca??m?z günler gelir mi diye tedirgin olanlar var. Bugünkü iktidarla benze?meyen yeni bir siyasi ortam olu?ursa, sivil veya gayri sivil, bize ne olur diyorlar. Bu endi?e sadece benim yak?n durdu?um çevrede de?il, WikiLeaks belgelerinden anlad???m?z kadar?yla 2010da ABDde de varm??. Washingtona çekilen telgrafta ordunun her an darbe yapabilece?i söyleniyor.
Jeffreynin 2010da çekti?i Balyozla ilgili telgraftan söz ediyorsan?z, ?öyle deniliyor: Bu tutuklamalara ordunun nas?l bir tepki verece?i belli olmaz.
Bu ne demek? Ordunun nas?l tepki verece?inin belli olmad??? bir ortam hâlâ 2010da mevcut. Dolay?s?yla gayri sivil iktidardan endi?e eden insanlar? anlamak laz?m.
Cemaat paranoyas?n? da ayn? ?ekilde anlamak mümkün mü?
Biz Türkiyede öcüler yaratmaya bay?l?r?z. Geçmi?te komünizm vard?. Sonra irtica vehmi üretildi. ?imdi de bu var. Her ta??n alt?nda cemaati aramak do?ru de?il. Evet, böyle güçlü ve her yerde varl???n? belli eden bir cemaat var ama siyasi hayatta yoklar. Onu dolayl? etkiliyorlar.
Ne demek o?
Bir sivil toplum örgütü ne kadar siyasete etki ederse o kadar. Bu cemaati hiyerar?ik, talimatla hareket eden insanlardan müte?ekkil bir yap? olarak görmemek laz?m. Örne?in cemaate mensup bir müste?arsa bakan?ndan önce cemaatteki üstünden talimat al?yor gibi ?eyler yok. Gönül ba?? i?i bu. Cemaate sempatiyle bakan, yapt?klar? i?i takdir eden çok ki?i var ama bu demek de?il ki onlar bir merkeze ba?l?. Yani bu cemaate ba?l? polisler, onlar?n etkiledi?i savc?lar, savc?lar?n etkiledi?i hâkimler oldu?u dü?üncesine asla kat?lm?yorum. Polis kendi içindeki meseleler nedeniyle baz? olaylarla özellikle ilgileniyor ayr?, cemaat yapt?r?yor ayr? bir ?ey.
Cemaat ve AKP aras?nda güç sava?? var m??
Bugün yok. Yollar bazen kesi?ir, bazen ayr?l?r. Ama güç sava?? olmas? için ç?karlar?n çat??mas? ve ayn? zeminde faaliyet göstermek gerekiyor. ?kisinin zeminleri farkl?. Biri siyasette çal???yor, di?eri toplumda. Ayr?ca cemaatin siyasette a??rl?k te?kil edecek ?ekilde davranmas? öncelikle gelene?ine ayk?r?. O gelenek onlar?n birebir siyasetle ilgilenmemesini gerektirir. Referandumu da toplumun faydas?na gördü?ü için hükümetin yan?nda yer ald?. O anayasa de?i?ikli?ini CHP ya da MHP getirseydi de a??rl???n? evet taraf?na koyard?.
WikiLeaks belgelerinde ABD, cemaatin Cumhurba?kan?n? Gülenci, Ba?bakan? yük (liability) olarak gördü?ünü yazm??t?. ?kisi aras?nda böyle bir fark var m??
Cemaatle irtibat aç?s?ndan, biri daha yak?n-di?eri daha uzak gibi bir ayr?m yapmak do?ru olmaz. Tam tersine, ikisi de olmalar? gerekti?i kadar yak?n, olmamalar? gerekti?i noktada da uzak. Mesela her ikisi de gittikleri ülkelerde Gülen okullar?n? ziyaret ederler, çünkü o hizmetlerin önemini biliyorlar.
Vekil e?leri bask? yapmal?yd?
Muhafazakâr erkekler ba?örtüsü sorununun çözülmesini gerçekten istiyor mu?
28 ?ubat süreci, Merve Kavakç? olay? Bu hat?ralar baz? ki?ileri Aman yine benzer bir gerginlik ç?kmas?n dü?üncesine itti?i için temkinli yakla?anlar olabilir. Ben farkl? bir dönemde oldu?umuzu dü?ünüyorum, o nedenle ba?örtülü milletvekili talep eden kad?nlara kar?? muhafazakâr kesimde tak?n?lan baz? tav?rlar? hiç do?ru bulmuyorum. Her ne kadar ba?örtüsü dinle ilgili olsa da bugün geldi?imiz noktada tamamen demokrasiyle ilintili bir mefhumdur. Bugün cinsel kimli?i farkl? insanlar, Romanlar, az?nl?k mensuplar? Mecliste temsil edilmek istiyor. Bu onlar?n en do?al hakk?. Ba?örtülülerin de hakk? ayn? zamanda. Herkesin bir araya gelip bu oyunun bozulmas?n? sa?lamas? gerekir.
Bunun için u?ra?an kad?n örgütlerinin son birkaç gündür i?itmedi?i laf kalmad? ama...
Bütün suç da erkeklerin de?il. Yaln?z televizyonlara ç?kmakla, bas?n toplant?s? düzenlemekle olmaz bu i?ler. Mesela ?u anda milletvekili olanlar?n ba?örtülü e?leri de sesini ç?karmad?. Halbuki bask? yapmal?yd?lar. Ben kad?n örgütlerinin ve öne ç?kan ba?örtülü kad?nlar?n her yerde, her f?rsatta bu taleplerini yenilemeleri gerekti?ini dü?ünüyorum.