Sivilce (Akne) Nedir?
Neredeyse herkes yaşamının herhangi bir döneminde sivilce sorunundan muzdarip olmaktadır.
Cildin sebase bezlerinden (yağ bezleri)kaynaklanan yağlı sekresyonlar kıl foliküllerinin küçük delikleri (tıkanmış gözenekler) tıkamasıyla akne oluşumu başlar. Açıklıklar büyükse, tıkanmalar siyah nokta formunu alır: koyu renk merkezli küçük, düz noktalar. Açıklıklar küçük kalırsa tıkanmalar beyaznokta biçiminde olur: küçük, deri rengi kabarıklıklar. Her iki tıkalı gözenek tipinde de şiş, yumuşak iltihaplı sivilceler veya daha derin topaklar ve nodüller gelişebilir. Şiddetli akne vakalarında (kistik akne) cilt yüzeyinin altında, bazen enfekte ve hassas olan sert şişlikler şeklinde nodüller oluşur.
Sivilce büyük ölçüde ergenlik döneminin bir laneti olmaya devam etmesine rağmen, tüm vakaların yaklaşık% 20’si yetişkinlerde görülür. Sivilce genellikle ergenlik çağında 10-13 yaşları arasında başlar ve yağlı ciltli insanlarda daha kötü olma eğilimindedir. Ergenlik sivilceleri genellikle beş ila on yıl sürer, normalde 20’li yılların başlarında sonlanır. Her iki cinsiyette de görülür, ancak ergen erkeklerde daha şiddetli olma eğilimindedir. Kadınlarda 30’lu yaşlarında ve sonrasında hafif ve orta şiddetli akne oluşumu erkeklerden daha fazladır.
Akne lezyonları en yaygın yüzde oluşur, ancak boyun, göğüs, sırt, omuz ve üst kollarda da görülür. Popüler inancın aksine, sivilceler zararlı bir diyet ve zayıf hijyen sebebi ile oluşmaz. Sivilcenin asıl sebebi kalıtımsal yatkınlık ve hormonlardır. Çikolatadan küfretmek veya yüzünüzü günde 10 kez fırçalamak, bu çirkin, bazen acı veren ve sıklıkla utanç veren cilt problemlerine yatkınlığınızı değiştirmez.
Sivilce Neden Olur?
Aknenin nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Stres sivilceyi şiddetlendirebilir, ancak açıkça neden olmaz.
Hormonlar. Ergenlerde sivilce, hormon üretimindeki artış ile başlar. Ergenlik döneminde, hem erkek hem de kızlar, yüksek oranda androjen üretirler, erkek seks hormonları testosteron içerir. Testosteron cildin yağ bezlerinde daha fazla sebum üretmek için vücuda sinyal gönderir.
Bakteriler. Aşırı sebum kıl folikül açıklıklarını tıkar – özellikle de yüz, boyun, göğüs ve sırtta olanları. Bu tıkalı foliküllerde bakteriler gelişir. Bu, aynı zamanda “komedon” olarak da bilinen siyah nokta veya beyaz noktaları oluşturur. Bazen bu tıkanıklık, folikül duvarının kırılmasına neden olur. Bu olduğunda, sebum yakınındaki dokulara sızar ve püstül veya papül oluşturur – buna iltihaplı akne denir. Büyük, yumuşak püstüller nodüller olarak adlandırılır.
Doğum kontrol hapının türüne bağlı olarak oral kontraseptifler bazı kadınlarda sivilceleri tetikleyebilir, bazılarında sivilceleri bastırabilir. Bazı enjekte edilen doğum kontrol ilaçları ve intrauterin doğum kontrol cihazları (RİA, spiral) akneye neden olabilir. Sporcular tarafından alınan steroidler de şiddetli aknelere neden olabilir. Gençlik yıllarında hiç sivilcesi çıkmayıp yetişkin dönemlerinde inatçı sivilceleri oluşan insanlar olabilir.
Aknenin belirtileri:
- Ciltteki kalıcı, tekrarlayan kırmızı lekeler veya şişlikler sivilce olarak bilinir. Şişlikler iltihaplanabilir ve pü ile dolabilir.
- Ortasında açık gözenek olan siyah noktalar
- Yüzeye açılımı olmayan derinin altındaki küçük beyaz kabarıklıklar
- Pü ile dolu kırmızı şişlikler ve topaklar ( papül olarak bilinir)
- Cilt altında iltihaplanan, sıvı dolu ve genellikle hassas nodüller veya topaklar; bu nodüller 2,5cm kadar genişlik gösterebilir.
Doktorunuza başvurmanız gereken durumlar:
- Akne sizi mutsuz ya da rahatsız ediyor ise
- Akneniz iz bırakıyorsa
- Akne koyu renkli lekere sebep oluyor ise
- Cildinizin altında nodüller üretecek ve kalıcı inatçı olan şiddetli sivilceye sahipseniz; dermatoloğunuz, durumu kontrol etmek ve kalıcı izleri önlemek için ilaçlar reçete edebilir.
- Sivilceleriniz dermokozmetik tedavilere cevap vermiyorsa tıbbı tedaviye ihtiyacınız olabilir.