Avrasya Kalkınma Bankası (EDB) Entegrasyon Araştırmaları Merkezi, “Entegrasyon Barometresi” ni yayınladı - eski SSCB cumhuriyetlerinin nüfusunun (Baltık Devletleri hariç) BDT'deki entegrasyon süreçlerine karşı tutumunun ikinci izleme çalışmasının sonuçları. Anket sonuçları ilginç ve zaman zaman beklenmedik bir tablo çiziyor - bazı ülkeler Sovyet sonrası alanı nihayet terk etmiş gibi görünmekle birlikte, iktidar seçkinlerinin konumuna rağmen, diğerlerinin nüfusu hala Rusya ile entegrasyona odaklanmış durumda.
EDB Entegrasyon Barometresi anketi, BDT ve Gürcistan'ın 11 eyaletlerinde sosyolojik bir anket yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Her ülkede, ülke genelinde 1'tan 2 bin'e kadar bir örneklem araştırılmış, ankete katılanların toplam sayısı 14 bin'i aşmış, Avrasya entegrasyonuna yönelik tutum üç alanda incelenmiştir: her biri ayrı bir konu kümesi olan ekonomik, politik ve sosyo-kültürel çekim. Bu türden ilk çalışma, zaman içinde bir takım göstergelerin izlenmesini mümkün kılan, 2012'teki EDB Entegrasyon Çalışmaları Merkezi (Türkmenistan katılmadı) tarafından yapıldı.
Çalışmanın özelliklerinden biri, katılımcı ülkelerin Avrasya entegrasyonu konusunda farklı pozisyonlarda olmalarıdır. Rusya, Belarus ve Kazakistan çoktan Avrasya Birliği'ne dönüşecek olan Gümrük Birliği'ni kurdular. Bu nedenle, anket sürecinde bu ülkelerin nüfusu gelecekteki entegrasyon umutlarına değil, gerçek meyvelerine yönelik tutum hakkındaki soruyu yanıtladı. Kasım ayındaki Vilnius'taki Doğu Ortaklığı zirvesindeki Ukrayna ve Moldova, AB ile bir ortaklık anlaşması imzalayacaklar. Her iki ülkede de, Avrupa Birliği'nin parasıyla, kuşkusuz halkın duygularını etkileyen derneklerin yararlarını ikna etmek için tasarlanmış güçlü bir bilgi kampanyası var.
Üçüncü ülke grubu, Kırgızistan ve daha yakın bir zamanda Ermenistan’ı içeren Gümrük Birliği’ne üye adaylardan oluşuyor ve bunun için AB’yle anlaşmayı reddetti. Ancak Tacikistan, liderleri Gümrük Birliği'ne katılma olasılığını ilan eden, ancak herhangi bir pratik adım atmadan bu gruba bitişiktir. Son olarak, hala bir çok “hizalanmamış” ülke var - Türkmenistan, Özbekistan, Azerbaycan ve Gürcistan, birçok nedenden dolayı Gümrük ve Avrasya Sendikalarına katılmayacak. Bütün bu devletlerde, Avrasya entegrasyonuna yönelik tutum farklıydı ve sadece nüfusun sempati ve çıkarları ile değil, aynı zamanda yönetici elitlerin ve onlar tarafından kontrol edilen medyanın da konumu ile belirlendi.
Gümrük Birliği'nin “özü” içindeki tutumu - Rusya, Kazakistan ve Beyaz Rusya - oldukça olumlu bir tablo çiziyor. 2 / 3’ten 3 / 4’e kadar, CU’nun kurucu devletlerinin nüfusu onu pozitif olarak algılar. Doğru, 2012 ile karşılaştırıldığında, sendikanın üç ülkesinden ikisinde CU'ya karşı olumlu bir tutum seviyesi, Kazakistan'da 80'ten% 73'e ve Rusya'da 72'ten% 67'e düşen olumsuz bir eğilim göstermiştir. Ancak bu, büyük olasılıkla, 2013’in seyri boyunca göze çarpan ekonomik krizin ikinci dalgasının sonuçlarından kaynaklanmaktadır. Belarus’ta, 2012’e kıyasla, 60’e kıyasla, CU’ya karşı olumlu bir tutum seviyesi, 65’ten% 6’e yükselmiştir. Belarus aynı zamanda Gümrük Birliği'ne yönelik olumsuz tutum düzeyinin iki kat azaldığı (% 3'ten% 5'a), Rusya'da aynı seviyede kalırken (% 4'ten%) ve Kazakistan'da 6'ten% 2'ye yükselen tek ülkedir. XNUMX%.
“Üçüncü” BDT ülkelerinin çoğunda, Gümrük Birliği, 1 / 2'ten 3 / 4 nüfusuna olumlu bir tutum sergilemektedir ve yalnızca Azerbaycan'da payları yalnızca% 37'dir. İşin garibi, CU'nun olumlu algılanmasındaki lider, yalnızca sendikaya katılmayı planlamakla kalmayıp meydan okurcasına CSTO ve EurAsEC’e katılmayı da reddeden Özbekistan’dı (% 77). Tacikistan, CU (% 75%), ardından Kırgızistan (% 72), Ermenistan (% 67), Gürcistan (% 59%), Moldova (% 54%), Ukrayna (% 50%), Türkmenistan (% 50%), XNUMX%). Rusya'nın ilişki geliştiremediği Gürcistan'da CU'nun olumlu algı düzeyinin, Rusya Federasyonu'na çok daha yakın olan Moldova ve Ukrayna'dakinden daha yüksek olması dikkat çekicidir.
Bu, yakın zamanda aktif olarak takip edilen AB ile olan bir birlik lehine aktif bir PR kampanyasının sonuçlarına yansıtılmıştır. Sonuçları gelmekte uzun sürmedi. Gürcistan'da negatif olarak CU'ya ayarlanan pay% 16, Moldova - 24% ve Ukrayna - 28% ise.
Azerbaycan sakinleri, Avrasya entegrasyonuna karşı en olumsuz yöneldiler;% 53’i CU’ya olan tutumu hakkında olumsuz cevap verdi ve sadece% 37 olumlu cevap verdi. Bu, olumsuz cevapların payının olumlu olanları aştığı tek BDT ülkesidir. Zihinsel anlamda, Azerbaycan aslında Sovyet sonrası alanı terk etti ve BDT ülkeleri ve Rusya'dan ziyade Türkiye, ABD ve AB'ye odaklandı. Birçok bakımdan, Azerbaycanlıların konumu, Dağlık Karabağ ve Ermenistan'ın askeri-politik bir müttefiki olarak Rusya'nın rolü nedeniyle Ermenistan'la yapılan için süren çatışmalarla belirlenir. Ancak ilginç bir şekilde, Gürcistan'da, Rusya ile savaşan beş yıl önce, CU ile negatif bir şekilde ilişkili olan payın üç kat daha düşük ve olumlu olarak - bir buçuk kat daha yüksek olması ilginçtir. Azerbaycan, petrol ve gaz kaynaklarının satışından elde edilen ihracat gelirlerinin mevcudiyeti ve bunun yanı sıra, bir tür Türk arketipi olarak kabul edilen devlet ve toplum modelinin popülaritesine bağlı olarak daha yüksek bir yaşam standardından etkilenmektedir. Azerbaycan'ın, diğer Türkçe konuşan BDT ülkelerinin fazla ilgi göstermediği Türk entegrasyonunun en aktif destekçisi olması tesadüf değildir.
CU'ya yönelik en düşük olumsuz tutum Orta Asya ülkelerinde kaydedilmiştir. Dahası, Tacikistan'da (% 3), birincisi yalnızca perspektif olarak birliğe üyelik olasılığını göz önünde bulunduran Özbekistan (% 5) ve% 9 (% 14), diğer ikisi ise entegrasyon konusunda düşünmüyor, hatta CU'ya karşı olumsuz tutum çok daha az değil. zaten katılım mekanizmaları geliştirme aşamasında olan Kırgızistan'dan (% XNUMX) daha düşük. Böyle bir durum, hem Gümrük Birliği’nin kendi kesimindeki yetersiz bilgi çabalarının yanı sıra hem de Kırgız seçkinleri için bilinçli bir politika, gelir kaybından korkan ve medya topluluğunun çıkarlarına hizmet eden bir politika gösterebilir. Kafkasya ülkelerinde tersi durumdur. CU'ya karşı en düşük olumsuz tutum seviyesi, yakın zamanda katılmaya karar veren Ermenistan'da gözlenirken, Gürcistan ve Azerbaycan birliğin olumsuz algısına öncülük ediyor.
Eski SSCB cumhuriyetlerinde ve AB ülkelerinde entegrasyona yönelik tutumu karşılaştırmak ilginçtir. Eurobarometer'e göre, mevcut AB üyelerinin nüfusu genel olarak buna katılımı olumlu olarak algılıyor, ancak olumlu değerlendirme seviyesi% 50 düzeyinde (2 / 3 ile 3 / 4 arasında değişmektedir) arasında değişmektedir. Ayrıca, bazı AB ülkelerinde (Büyük Britanya, Macaristan, İtalya, Avusturya, Letonya, Yunanistan, Kıbrıs), olumsuz değerlendirmelerin payı, olumlu değerlendirmelerle karşılaştırılabilir, hatta onları bile aşıyor. Yalnızca Makedonya ve Karadağ’daki altı aday ülke arasında, olumlu Avrupa entegrasyon derecelendirmelerinin payı% 50’i geçiyor. BDT'de, olumlu değerlendirmelerin payı, Azerbaycan hariç, hiçbir yerde% 50'in altına düşmüyor, Tacikistan, Özbekistan ve Kırgızistan'da toplam nüfusun 3 / 4'una ulaşıyor.
Yani, mevcut CU ülkelerinde ve diğer SSCB sonrası cumhuriyetlerde Avrasya entegrasyonuna yönelik tutum, mevcut ve gelecekteki AB topraklarındaki Avrupa entegrasyonunun algılanmasından çok daha olumlu görünüyor.
Dünyadaki çeşitli ülkelerin ekonomik çekiciliği BDT sakinleri tarafından farklı şekillerde tahmin edilmektedir. Rusya, Ukrayna, Belarus, Kazakistan ve Azerbaycan’ın daha zengin yaşam standartlarının nüfusu, ABD ve Avrupa Birliği ülkeleri tarafından ekonomik olarak daha cazip kabul edilmektedir (Rusya, Kazakistan’da da benzer bir rol oynamaktadır). Bu, hem tüketici tercihleri (mallar) hem de ülkelerin yatırım ve emek kaynakları ithalatı açısından çekiciliğinin değerlendirilmesi için geçerlidir. Diğer BDT ülkelerinde biraz farklı bir tablo ortaya çıkıyor. BDT ve EEC sınırları dışında kalan “dünyanın geri kalanı” ülkeleri, onlar için en cazip yatırım kaynağı oldu. Çin, Tacikistan, ABD için Gürcistan, ABD için Özbekistan, Türkiye için Azerbaycan gibi bir ülke oldu. Gürcistan ve Özbekistan'da, 2012 ile karşılaştırıldığında, BDT ülkelerinden gelen yatırımlara ilgide belirgin bir artış var. Gürcistan’da, ilk başta, Commonwealth ülkeleri arasında bir sermaye kaynağı olarak Rusya değil, Ukrayna idi.
İnsanların eğitim almak istediği bir ülke olarak, ne Rusya ne de diğer BDT ülkelerinde belirli bir rekabet avantajı yoktur. Eğitim alan bir yer olarak eski SSCB Cumhuriyetleri yalnızca Tacikistan'da (% 52), Kırgızistan'da (% 48) ve Türkmenistan'da (% 44) hakimdir, burada Rusya, Belarus ve Ukrayna'da yüksek çalışma talep edilmektedir. Eğitim için AB ülkeleri en sık Gürcistan (% 58), Ermenistan (% 47) ve Ukrayna (% 45) sakinlerini belirtmiştir. Ve Avrupa'da, Rusya (% 34%), Belarus (% 33) ve Kazakistan (% 32) sakinleri de çalışmak istiyor.
Bu istatistikler Rusya için önemli ve çok hoş olmayan bir eğilim olduğunu göstermektedir. Orta Asya'daki bireysel devletler dışında, modern bilimin kilit alanlarında tonu belirleyen BDT için bir araştırma ve eğitim merkezi olarak zemin kaybediyor.
Bu olumsuz eğilimin sonuçları uzun sürecek. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ile eğitim almış öğrenciler, kaçınılmaz olarak BDT ülkeleri arasındaki hala güçlü insancıl bağları zayıflatmaya neden olacak diğer eğitim ve kültürel standartlara yönelik olacaktır.
Siyasi ve askeri işbirliği alanında, ekonomi ve kültür alanında olduğu gibi görüş yayılımı yoktur. Sovyet sonrası devletlerin çoğunluğunun politik-askeri açıdan nüfusu BDT ülkelerine odaklanmıştır. İstisnalar, Amerika Birleşik Devletleri ve AB ile işbirliği yapmayı tercih eden Gürcistan ve Azerbaycan. Aynı zamanda, Rusya, Özbekistan, Kırgızistan ve Ermenistan nüfusunun% 90'inden, Kazakistan ve Belarus'un% 80'inden ve Tacikistan, Türkmenistan ve Moldova'nın% 70'inden daha fazla dostu bir ülke olarak kabul edilmektedir. BDT içerisinde “ana arkadaş” olarak Rusya, yalnızca sakinleri Gürcistan'ı tercih eden Azerbaycan'da, Ukrayna ve Azerbaycan'ı da ana ortak olarak gören Gürcistan'ın kendisini ilk sırada yapmamıştır. Beklendiği gibi, Azerbaycan vatandaşları için BDT dışında önemli bir ortak Türkiye (% 47) ve Gürcistan - ABD (% 56). Ve değerleri, nüfusunun dostça olmadığını düşündüğü Rusya'dan birkaç kat daha yüksektir.
BDT'deki entegrasyon süreçlerinin daha da geliştirilmesi için umut nüfusunun tahminleri belirsizdir. Eski SSCB cumhuriyetlerinin birbirlerinden uzaklaşacağına inananların sayısı, yalnızca Azerbaycan'da yakınlaşmaya meyilli. Avrasya entegrasyonuna olumsuz bir bakış, Ukrayna, Moldova ve 1 / 5 - Gürcistan, Ermenistan ve Kırgızistan'ın 1 / 6 sakinleri tarafından yapılmaktadır. Kırgızistan'da ise yıl içindeki payı 9'ten% 13'e yükseldi. Genel olarak, Azerbaycan hariç tüm BDT ülkelerinde “entegrasyonel” olarak ayarlanmış nüfusun yüzdesi daha “entegrasyon karşıtı” dır. BDT ülkelerinin yakınlaşma süreçleri, Özbekistan'ın 2 / 3 sakinleri, 1 / 2 - Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan ve% 40 civarında olan Türkmenistan, Belarus ve Rusya'nın görüşlerine göre hakim olacaktır.
Genel anket sonuçları çok heterojen bir tablo çiziyor. Siyasi ve politik olarak BDT ülkeleri, Rusya ve diğer eski Sovyet cumhuriyetlerini müttefik olarak görüyorlar (Ermenistan-Azerbaycan, Özbekistan-Kırgızistan, Tacikistan-Özbekistan gibi uzun süren ikili anlaşmazlıklar olan ülkeler hariç), genellikle ekonomik ve insani alanlara yöneliyorlar. “dünyanın geri kalanı” devletlerinde. Rusya hala Orta Asya halkının ağırlık merkezidir, ancak Güney Kafkasya'da durum farklıdır. Azerbaycan, Türkiye ve ABD ile ilişkilere odaklanmıştır ve Gürcistan, ABD ve Avrupa Birliği'ne karşı oldukça güçlü bir yönelime sahip olmasına rağmen, nüfusunun CU'ya duyduğu sempati geçen yıla göre belirgin şekilde artmıştır. Geçtiğimiz yıl Avrupa yanlısı düşünceler Ukrayna ve Moldova'da yoğunlaşıyor.
Zihinsel-psikolojik alanda, Sovyet sonrası mekanın parçalanma süreci, genellikle dış oyuncular tarafından yönlendirilen bir süreçtir.
Bazı yerlerde, eski SSCB cumhuriyetlerinin bütün görünüşlere göre parçalanma süreci zaten geri dönüşümsüz hale geldi ve içine sorunlu ve olumsuz düşünen devletler dahil etme girişimleri, bütünleşmenin nihai sonuçlarını olumsuz yönde etkileyecektir.