

Bir Avrupa Gezisi(4):


ROTERDAM
Bilal SÜRGEÇ
Rotterdam
Hollanda'nın Güneybatısında bulunur. Amsterdam'dan sonra nüfus olarak 2. büyük
şehirdir. Rotterdam, Avrupa'nın en büyük limanını bünyesinde barındırır.
Dünyanın dört bir yanından getirilen kargoların kıtaya kuzeyden giriş
noktasıdır.
İsmini
Rotte ırmağından almaktadır.
Nüfusun (1
Ocak 2007'de: 584.046 kişi) yaklaşık yarısının Hollanda kökenli olmadığı bu
şehirde, %7,8 oranında (45.457 kişi) bir Türk nüfusu da yaşamaktadır.
Rotterdam'in ulusal sloganı: Mücadele ederek, daha güçlü olmak..
II. Dünya
Savaşı sırasında, 10 Mayıs 1940'da Nazi güçleri tarafından işgal edilen
Hollanda, Hitler tarafından 1 gün içerisinde tamamen ele geçirilebilir olarak
görülmüştür. Fakat Alman güçleri ummadıkları bir şekilde kuvvetli bir dirençle
karşılaşmışlardır. 14 Mayıs 1940'ta Alman kuvvetleri, Hollanda güçlerinin silah
bırakmasını sağlamak amacıyla Rotterdam başta olmak üzere Hollanda şehirleri
üzerinde yoğun bombardımana başlamıştır. Özellikle Rotterdam, Alman
uçakları (Luftwaffe) tarafından
neredeyse tamamen yok edilmiştir. 1950'den 1970'e kadar şehir tamamen yeniden
inşa edilmiştir. Tarihi binaları yeniden aslına uygun olarak yapılmış.
Özellikle Kiliselerinde, II Dünya Harbindeki yıkılmış halini gösteren
fotoğraflar sergilenir.
Hollanda her taraf çayır çimen ineklerin başlarında çoban yok
bulundukları çayırdan dışarı çıkamazlar,kurt yok, her tarla su kanalı ile
çevrili Arpa tarlaları bira yapılacak. Rüzgâr enerjisi üreten santraller
Özellikle protestanlıkta din siyasetleri şu: gelip kilisede vakit
geçirme! Ancak Protestan kültürüne ait olduğunu unutma! Sağcısısan da unutma
solcusan da, liberalsen de! Faşistsen de Marksistken de unutma sen
Hıristiyansın her tarafta parklarda sokaklarda Hıristiyan ikonları, Meryem ana
Hz foto veya heykelleri Avrupa’nın en zengin şehirlerinden Roterdam’ın
parklarında nüfsunun yarısı yabancı Hıristiyan olmamasına rağmen sık sık
karşınıza Meryem heykelleri çıkar. Protestanlık zihinde canlı tutuluyor.
Yaşamak için ibadet etmeyi gerekli görmüyorlar. Günde bir kaç kez çan sesi
duyarsın! Bu da mensuplarına aidiyet
duygusunu güçlendirirmiş.
Roterdam’da
Royal otelde yer ayırtmışız. Küçük bir gölün kenarında. Otelin sahibi bir Sırp.
Geçmişinde müzisyenlik yapmış.Bu otelin İşletmecisi ve diğer çalışanları ise
Müslüman.Otele giriş işlemleri esnasında Türkiyeden geldiğimizi öğrenir
öğrenmez, bu yaşlı adam "Komşi komşi hoş geldin!" dedi. 50 yıl önce
Hollanda'ya yerleşmiş. Çok sayıda Türk komşusu olmuş. Oğlu ikaz etmezse
"Srbistanlıyım" demeyecek. Yugoslav'ım diyor. Sırbistan devlet değil
diyor. O devleti kurduran, güçlü Yuğoslavya’yı
menfaatine aykırı görüp parçalayan Almanya, Amerika ve diğer dış güçlü ülkeler.
Dışarıdan karıştırıcılık olmazsa insanlar birbirini öldürmez” dedi. Yugoslavya
dağılırken Hırvatlarla Sırpların birbirlerini nasıl boğazladıklarını anlattı.
Sırpların Boşnaklara zulüm ettiğini kabul ediyor.
Osmanlı'yı
biliyor. Hem de yemek ve müzik kültürü ile. Bana sözleri "Urfaya Paşa
Geldi'nin sözlerini benzeyen Sırpça "Ali Paşa" ve Osman Ağa şarkısını
dinletti. Evet, aynen şunu söyledi Osmanlılar olmasaydı Sırbistan olamazdı.
Sırp ve Hırvat serseriler "Amerika’nın, Rusya’nın, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın
sözüne kanıp birbirlerini kestiler. Tıpkı İran-Irak, Afganistan'da olduğu gibi.
Bu otelden
ayrıldıktan sonra benimle aynı dili konuşan tabelasında Türkçe döner, kebap,
lahmacun salonu" yazan bir lokantaya gittik. Adam 25 yıl önce kaçak
yollardan gelen adı Ramazan olan PKK'lı
bir lokantacı. Adam resmen vatan haini. Asker ve polisin şehit edilmesine haklı
gerekçeler bulmaya gayret ediyor."Ateşle oynuyorsunuz dedim. Bir ayrılık
anında perişan olursunuz" dedim. İstanbulsuz nasıl yaşayacaksınız dedim.
Aynen ifade şu "Kobani bir petrol denizi üzerinde" şu cevabı verdim
"O petrolu Esad'a yedirmediler, Suriye'ye yedirmediler sana mı
yedirecekler! Irak'ta Petrolu Saddam'a yedirmediler, sana mı yedirecekler. Aynı
türküyü 2 yıl önceye kadar Kuzey Irak için söyleniyordu? Trilyon dolarlık
petrol rezervlerinden bahsediliyordu, ne haber, bak IŞID belasını icat ettiler.
Kuzey Irak'ı ne güzel soymaya başladılar al silahı ver petrolü"
Adına
layık olmayan lokantacı Ramazan’ın, yalana ve ihanetinden o kadar sıkıldım ki
döner salonunu hemen terk ettim. Dışarıya çıktığımda derin bir nefes aldım.
Yalanın, cehaletin örgütlü haline gelişindeki tehlikeyi net açık gördüm. Daha
çok laf sayacaktım rehberim “burada zaralı fikir taşıyan bu luzumsuz adamlardan
o kadar çok var ki cevap vermeye
kalkarsan Roterdam’ı gezemezsin” dedi.
Sahibinin bir Sırp olduğunu söylediğim
Royal Otelin işletme müdürü
Muhammed, Faslı, aynı zamanda tur
şirketlerine yolcu ayarlayan bir organizatör. Turist başına komisyon alıyormuş.
Türkiye'yi müthiş tanıyor. Şehirlerini, turistik yerlerini bizim kadar biliyor.
Bir Türk ile anlaşacak kadar Türkçeye vakıf sadece “hızlı konuşmayın, mahalli
şive ile konuşmayın tane tane konuşun sizi anlayabilirim” diyor. 6 dil biliyor.
PKK'yı, PKK sempatizanlarından daha iyi tanıyor. Değişik şeyle anlattı:
“Bu sene 20 Temmuz'dan sonra Türkiye için bulduğum
turistler gezilerini iptal etti. 20 bin Euro zararım oldu. Türkiye'de tabanca
patlasa burada atom bombası patlamış gibi tesiri oluyor. Türkiye'deki terör bir
nedeni de ülkenize gelecek turistlerin yolunu çevirmek özellikle Yunanistan'a
yönlendirmek. Avrupa artık buna mecbur. Avrupa'nın Türkiye'den alacağı yok.
Turistler Yunanistan'a gitsin ki batakçı Yunanistan Avrupa'ya olan borcunu bir
nebze de olsa ödeyebilsin. Hatta Tunus'taki saldırılar da bu ülkeye turist
akışını durdurmak için yapıldı. PKK Alman devletinin taşeronu olduğunu bilmeyen
yok. Yaptığı eylemlerin ne faydası var? Kendi halkına ne faydası var? Şurada
kamplarda yüzlerce PKK militanı, Avrupa devletlerinden mülteci parası alıyor iş
yapmazsa Avrupalılar onları bir saat, bile beslemez."
Roterdam'daki
evimiz: Has Döner kebap salonu. Selam veriyoruz 40 yıllık arkadaş gibi
samimiyet kuruyoruz. Mehmet Ali, üçüncü kuşak Türk. Doğma büyüme Roterdamlı.
Bir kaç noktada Türk restoranları var. Herşeyi Türkiye'den geliyor; suyu da
ayranı da. Çalışanları Türk. Müşterileri Hollandalı. Hollanda'ya döneri Türkler
tanıtmış. Avrupa'nın yemek kültürü yok. Patatesten, makarnadan değişik soslarla
tatlandırılan yemek yaparlarmış. Türkler ayran onlar şarap bira içerlermiş.
İşte onların yemekleri bol bol domuz eti ve şarap.
Mehmet Ali, Sıvas Şarkışlalı. Dedesi 80 yaşında
yılın 8 ayını Şarkışla'da geçirirmiş.50 yıl önce Hollanda'ya gelmiş olmasına
rağmen Doğduğu Şarkışla dedesini çekiyormuş, orada mutlu oluyormuş. Satmadığı
halde Şarkışla'da sebze yetiştirir, tavuk ve koyun beslermiş. Hollanda'ya
geldiğinde bunları komuşularına emanet edermiş. Köyde kaloriferli ev olsa yine
gelmezmiş.
Roterdamda
evlerinde türkçe konuşurlar. Türkiye'ye gitiklerinde ise Hollanda dilini
unutmamak için arada bir bu ülkenin dilini konuşurlarmış.
Erasmus,
Roterdamlı bilgi vermiştik. Güya ön yargıları yıkmak için ülkeler arasında
karşılıklı öğrencilere eğitim veren anlaşmaya bunun adını vermişler. Sayın Prof
Dr Hacı Duran hocamızın
bir yazısını paylaşmıştım şimdi bir kısmını tekrar paylaşıyorum
"Konuya
Erasmus programının isminden başlayalım. Erasmus veya meşhur ismiyle söylersek
Desiderius Erasmus, 1465-1536 yılları arasında yaşamıştır. Rotterdamlı Erasmus
olarak da bilinmektedir. Hümanizmin ve Rönesansın belli başlı öncülerinden kabul edilmektedir. Aydınlanma sürecini ve
çağdaş Batı uygarlığını felsefi manada besleyen birisi olarak da bilinmektedir.
Kendisi bir Hıristiyan ilahiyatçısıdır. Ancak Yunan ve Latin kültürüne de
hâkimdir. Hıristiyan itikadını, Antik yunan felsefesi ve mitolojisiyle yeniden
yorumlamıştır. Bir Avrupa birliği ideolojisini itikadı manada temellendirmeye
çalışmıştır. Bu amaçla, Hıristiyanlar arasında bölünme ve ihtilaf nedeni olarak
gördüğü, söylemleri ve mutaassıp grupları eleştirmiştir.
Erasmus’un
önemli eserleri de şunlardır: Hıristiyan Askerin El Kitabı, Adagia(Yunan ve
Latin özdeyişleri) ve Deliliğe Övgü. Bu eserlerden en meşhuru ise Türkçeye de
tercüme edilen Deliliğe Övgü’dür. Türkiye’de yayınlanan birçok felsefe,
uygarlık, hukuk ve siyaset felsefesi kitaplarında Erasmus’un görüşleri
fazlasıyla işlenmiştir.
Çağdaş
Avrupa Birliği zihniyetinin kurucuları, onun anısını yaşatmak amacıyla
“kültürel hoşgörüyü, tanınırlığı ve Avrupalılık bilinci etrafında işbirliğine
gitmeyi kurumsallaştırma programına”, onun ismini vermişlerdir.
Hoşgörü
programına adı verilen bu yenilikçi teolog acaba Türkleri(Müslümanları) nasıl
bilirdi? Türkler hakkındaki kanaati neydi? “Deliliğe Övgü” adlı kitabında şöyle
yazmaktadır:: “İngilizler; güzellik, müzik ve yemekleriyle, İskoçyalılar;
soyluluk, kraliyet unvanları ve diyalektikleriyle, Fransızlar; nezaketleri ve
ilahiyatçılıklarıyla, İtalyanlar; belagatleri ve edebiyatlarıyla, Venedikliler;
soyluluklarıyla, Yunanlılar; bilimlerin yaratıcısı olmakla, Almanlar; uzun
boyları ve müneccimleriyle, Türkler ve diğer barbar artıkları ise dinleriyle
övünür(Erasmus, 2007:154-155)
Türkleri
yani Müslümanları barbar olarak gören ve değerlendiren bir Erasmus var. O’nun
anısını yaşatma konusunda ittifak eden bir Avrupa Birliği misyonu var. Ön
yargıları ayıklama projesi kapsamında, Türklere hakaret eden bu ilahiyatçının
isminin programdan kaldırılmasının tartışılması gerekir. Müzakere sürecine bu
konular taşınmalıdır. Türkiye üniversiteleri bu hakaretin eleştirisini
yapmalıdır. Her şeyin hoşgörüyle tartışıldığı bir dünyada kendimize yapılan
hakareti de tartışmalıyız. Hoşgörüsüzlüğü besleyen tarihsel metaforları yıkmaya
buradan başlamak gerekir. Hoşgörüsüz bir zihniyetin kurucusu ile hoşgörü
kurumsallaşmaz." (http://www.haciduran.com/2011/11/09/erasmusun-barbarlari/)
Roterdam'da bir alış veriş merkezinde bir kasap reyonun arkadaki resim,
tablo değil TV ekranındaki görüntü, satıkları etin ait oldukları domuzların
yaşadığı yeri gösteriyor. Görüntüde domuz var. Fakat öyle bir görüntü
veriyorlar ki, sanki domuzlar beş yıldızlı otellerde yaşıyor, şampuanla
yıkanmış gibi pırıl pırıllar. Yine görüntüde çayır çimen üzerinde yaşıyorlar,
arada bir bir su havuzunun içerisne girip banyo yapıyor.
Hollanda'nın en önemli gelir kaynağı çiçekçilik, işte lale soğanı,
onlara laleyi tanıtan Osmanlı. Osmanlı'nın torunları şimdi onlara Anadolu
mutfağını tanıtıyor. Onları domuz eti, börtü böcek yemekten kurtarıyor...
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler.
Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.
Powered by AkoComment 2.0!