ViewSonic, projeksiyon cihazlarının parlaklık teknik özelliklerini oluşturmak için sektörün standart ANSI yöntemlerini izler ancak tek başına ANSI parlaklığı her zaman için, LED ışık kaynaklı yeni nesil yüksek renk skalalı projeksiyon cihazlarının parlaklık performansını tam manasıyla tanımlamak için yeterli bilgi sağlamaz. Bunun esas sebebi, HK (Helmholtz-Kohlrausch) etkisi denen bir şey olup, bu etki gözlemcilerin daha yüksek renk doygunluklu görselleri daha az doygunluklu olanlardan daha parlak görmesini sağlar.
Şimdi, farklı parlaklık düzeylerinde görünen aynı ölçüde ANSI lümen parlaklığına sahip iki projeksiyon cihazı düşünün. Bunun mümkünatını anlamak için, insan gözünün bazı ışık dalga boylarına daha duyarlı olduğunu (Şekil 1) ve insan gözünün ışık tepkisine daha yakından uyan ışık kaynaklı herhangi bir projeksiyon cihazının doğal olarak daha yüksek algılanan bir parlaklığa sahip olacağını bilmemiz gerekir.
Aşağıdaki Şekil 1, Helmholtz-Kohlrausch etkisini daha iyi açıklamaktadır. Çoğu gözlemci, soldaki renkli alanların ortadaki gri skalaya sahip alanlardan daha parlak olduğunu düşünürken, esasında, iki taraf da aynı ölçüde ANSI lümen parlaklığına sahiptir. Buna ilaveten, sağdaki renkli alanlar ortadaki gri skalaya sahip alanlar ile aynı parlaklığa sahip görünmektedir ancak sağdaki renkli alanların ANSI lümen parlaklığı, ortadaki gri alanlardan çok daha düşüktür.
Şekil 1. Ölçülen ile Algılanan Parlaklığın Karşılaştırılması
(HK etkisini gösterme amaçlı temsili resim)
Şekil 2. algılanan parlaklık seviyesinin renkten renge nasıl değiştiğini göstermeye çalışmaktadır. Bu tablonun x ekseni, LED projeksiyon cihazı üzerindeki ışık kaynağını oluşturan her bir özgün RGB rengi göstermektedir. Y ekseni, Şekil 1.'deki sol ve sağ sütun üzerinde bulunan renkler arasındaki parlaklık karşılaştırmasını göstermektedir. Algılanan parlaklık oranı, ölçülen parlaklık ile algılanan parlaklık arasındaki fark iken, ortalama algılanan parlaklık oranı, tüm renklerin birleşimi ile olan farktır. Her iki oran, aşağıdaki formüller kullanılarak hesaplanabilir.
*2.4x ortalama algılanan parlaklık oranı, Viewsonic LED projeksiyon cihazları ile tespit edilir, diğer LED projeksiyon cihazları farklı sonuç verebilir.
|**Algılanan Parlaklık Oranı =||(Red 100% or Green 100% or Blue 100% ) lumens|
|( Red visual or Green visual or Blue visual) luens|
|***Ortalama Algılanan Parlaklık Oranı =||(Red 100%+Green 100%+ Blue 100% ) lumens|
|( Red visual +Green visual + Blue visual) lumens|
Şekil 2. Kırmızı, Yeşil ve Mavi monokromatik ışıklar ile HK etkisinin büyüklüğü
Gözlemlerden bildiğimiz üzere, LED bazlı ışık kaynaklarına sahip pek çok projeksiyon cihazı, aynı ölçüde ANSI lümen oranına sahip olsalar dahi pek çok lamba bazlı projeksiyon cihazından daha yüksek algılanabilen parlaklığa sahiptir. Sebebini anlamak için tekrar Şekil 1'e bakmalıyız, buradan, soldaki renkli alanların sadece, insan gözünün yüksek doygunluktaki renkli ışığı algılamaya daha müsait olduğu için daha parlak göründüğünü anlayabiliriz, yani dalga boyu açısından daha yoğun, renkli bir LED projeksiyon cihazı daha parlak algılanacaktır. Bu nedenle ViewSonic, en yeni LED projeksiyon cihazlarımızda hem ANSI hem LED lümen oranlarını sağlama amacına bağlıdır.
Belirli bir LED projeksiyon cihazına yönelik normal LED lümen teknik özelliğini tespit etmek için önce bir RGBRGB renk tekerine sahip lamba bazlı referans projeksiyon cihazı seçilmesi gerekir. LED projeksiyon cihazının özgün R, G, B akımları, böylece algılanan parlaklık, referans lamba bazlı projeksiyon cihazınınkine en yakın uyacak şekilde olana kadar ayarlanır. Sonrasında ayarlanmış LED projeksiyon cihazının bir başka ANSI lümen ölçüsü alınır ve bu iki ölçümün oranı, eşit karşılık gelen "LED lümen" oranının tespiti için referans lamba bazlı projeksiyon cihazının ANSI lümen ölçüsü ile çarpılır.
Şekil 3. 2200 ANSI Lümen lamba bazlı bir projeksiyon cihazının örnek görseli (RGBRGB, ViewSonic PX727-4K) ile bir 900 ANSI Lümen LED projeksiyon cihazının karşılaştırılması (RGBB, ViewSonic X10-4K)
*900 ANSI Lümen LED projeksiyon cihazı, aynı 2.4x ortalama algılanan parlaklık oranı muhafaza edilerek 2200 ANSI Lümen lamba bazlı projeksiyon cihazının yaklaşık parlaklığına uyması için 1000 ANSI'den 900 ANSI'ye düşürülmüştür.
Daha yüksek algılanan parlaklığa ilaveten, LED ışık kaynaklı projeksiyon cihazları daha yüksek ışık verimliliği sağlar, böylece daha az enerji kaybı olur, enerji tasarrufu sağlanır, daha yüksek ışık çıkışı algılanır, renk skalası daha geniş olur ve en yeni ViewSonic LED projeksiyon cihazlarını oldukça güçlü bir çözüm haline getiren şaşırtıcı görüntü kalitesi sağlanır.
1) E. Fred Schubert Light Emitting Diodes 3. Basım (E. Fred Schubert, New York, 2018)
2) Wyszecki G. ve Stiles W. S. Color Science – Concepts and Methods, Quantitative Data and Formulae 3. basım (John Wiley and Sons, New York, 2000)
3) Mike Wood – Lightness- The Helmholtz-Kohlrausch effect (Out of Wood, Summer 2012)
İşbu tanıtım yazısı, yalnızca bilgi ve müzakere amaçlıdır. İşbu vesile ile yukarıda verilen bilgi ve teknik özellikler, önceden haber verilmeksizin değiştirilebilir. Telif Hakkı 2019 ViewSonic Corp. Tüm hakkı saklıdır.