İyotun canlı vücudu için önemi nedir?
İnsan vücudundaki iyodun yaklaşık % 60’ı tiroid bezlerinde, kalanı ise kanda bulunmaktadır. Tiroid bezinin fonksiyonlarını düzenler. Gıdalarla birlikte alınan iyot bağırsaklardan emilerek kana karışır, kalanı ise depolanır. Depolanmayan çok az miktarı ise idrarla ve dışkı (gaita) ile vücuttan dışarı atılır.
İyotun vücuttaki görevleri nelerdir?
- Tiroid hormonunun yapımında görevlidir.
- Bazal metabolizmanın düzenlenmesine yardımcı olur.
- İyot tiroid bezinden salgılanan hormonların bileşiminde bulunmaktadır.
- Basit guatrı önlemede önemli rolü vardır.
- Enerji ve kilo alımında önemli rol oynar.
- Zihinsel fonksiyonlarda önemli rol oynar.
Günlük iyot ihtiyacı nekadardır? Yetişkin bir kişi kg başına günlük en az 150 mikrogram iyot almalıdır. Bir buçuk tatlı kaşığı iyotlu tuz bir gün için iyot ihtiyacını karşılar. Gebe ve emziklilik durumlarında bu miktar artar.
İyot yetersizlik belirtileri nelerdir? Vücutta iyot eksikliği olması durumunda önemli sağlık sorunları görülebilir. Çocuklarda kretenizm (cücelik) görülür. Kas erimesi, sağırlık, dilsizlik, guatr hastalığı, ölü doğum, düşükler, düşük doğum ağırlığı, fiziksel gelişmede gecikme, hipotiroidzim (tiroidin az çalışması) ve kısırlık görülür.
İyot kaynakları nelerdir? Toprağında ve suyunda iyot miktarı az olan bölgelerde (Karadeniz ve Ege Bölgesi) yetişen besinlerde iyot oranı düşüktür. Bu nedenle ülkemizde tuza iyot eklenmektedir. İyotlu tuz, deniz ürünleri, süt ve süt ürünleri, yumurta ve et en önemli kaynaklarıdır.