Sudan sonra, siyah çay dünyanın en çok tüketilen içeceklerinden biridir. Camellia sinensis bitkisinden elde edilir ve genellikle Earl Grey, English breakfast veya chai gibi farklı tatlar için diğer bitkilerle harmanlanır.
Tadı güçlüdür ve diğer çaylardan daha fazla ancak kahveden daha az kafein içerir. Siyah çay çeşitli sağlık yararları sağlar, çünkü vücutta iltihabı azaltmaya yardımcı olabilecek antioksidanlar ve bileşikler içerir.
Antioksidan özellikleri bulunmaktadır
Antioksidanların bir dizi sağlık yararı sağladığı bilinmektedir. Antioksidan içeren besinler tüketmek, serbest radikalleri temizlemeye ve vücuttaki hücre hasarını azaltmaya yardımcı olabilir. Böylece, kronik hastalık riski azalır.
Polifenol, siyah çay da dahil olmak üzere belirli yiyecek ve içeceklerde bulunan bir tür antioksidandır. Kateşin, teaflavin ve thearubigin içeren polifenol grupları, siyah çaydaki ana antioksidan kaynaklarıdır ve genel sağlığı destekleyebilir.
Aslında, farelerde yapılan bir çalışmada, siyah çaydaki teaflavinlerin rolü ve diyabet, obezite ve yüksek kolesterol riski incelenmiştir. Sonuçlar, teaflavinlerin kolesterol ve kan şekeri düzeylerini düşürdüğünü göstermiştir.
Bir başka çalışmada, yeşil çay özütündeki kateşinlerin vücut ağırlığı üzerindeki rolü incelenmiştir. 12 hafta boyunca günlük olarak 690 mg kateşin içeren bir içecek tüketenlerin vücut yağında azalma bulunmuştur. Pek çok takviye antioksidan içeriyor olsa da, antioksidan tüketmenin en iyi yolu yiyecek ve içeceklerden geçmektedir.
Kalp sağlığını geliştirebilir
Siyah çay, kalp sağlığına yararlı olan ve flavonoid adı verilen başka bir antioksidanlar grubu içerir. Çay ile birlikte flavonoidler; sebzelerde, meyvelerde, kırmızı şarapta ve bitter çikolatada bulunur.
Bunları düzenli olarak tüketmek, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, yüksek trigliserit düzeyleri ve obezite dahil olmak üzere kalp hastalığı için birçok risk faktörünün azaltılmasına yardımcı olabilir.
Randomize kontrollü bir çalışmada, 12 hafta boyunca siyah çay içmenin trigliserid değerlerini % 36 oranında azalttığı, kan şekeri düzeylerini % 18 azalttığı ve LDL / HDL plazma oranını % 17 azalttığı belirlenmiştir.
Başka bir çalışma günde 3 fincan siyah çay içenlerin % 11 oranında kalp hastalığı gelişme riskinin azaldığını bulmuştur. Günlük rutininize siyah çay eklemek, diyetinize antioksidan dahil etmenin ve potansiyel olarak gelecekteki sağlık komplikasyonları riskini azaltmanın etkili yollarından biridir.
Kötü (LDL) kolesterolü düşürür
Vücudunuz, vücut boyunca kolesterol taşıyan iki lipoprotein içerir. Biri düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), diğeri ise yüksek yoğunluklu lipoproteindir (HDL).
LDL, kötü lipoprotein olarak kabul edilir çünkü kolesterolü vücuttaki hücrelere taşır. HDL ise iyi lipoprotein olarak kabul edilir, çünkü kolesterolü hücrelerinizden alır ve atılımı yapılacak olan karaciğere taşır.
Vücutta çok fazla LDL (kötü) lipoprotein olduğunda, arterlerde birikebilir ve plak denilen mumsu tıkanıklıklara neden olabilir. Bu, kalp yetmezliği veya inme gibi sorunlara yol açabilir.
Neyse ki, bazı çalışmalar çay tüketmenin kötü (LDL) kolesterolü azaltmaya yardımcı olabileceğini bulmuştur. Bir randomize çalışmada, günde 5 bardak siyah çay tüketmenin, kötü (LDL) kolesterolü, orta veya hafif düzeyde yükselmiş olan bireylerde % 11 azalttığı bulunmuştur.
47 bireyde yapılan bir başka randomize üç aylık çalışma, geleneksel Çin siyah çay ekstresi ve bir plasebo içeceğinin, LDL seviyeleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmıştır. Sonuçlar siyah çay içenlerdeki LDL seviyelerinde, hem de istenmeyen yan etkilere neden olmadan; plaseboya kıyasla anlamlı bir düşüş bulmuştur. Araştırmacılar, siyah çayın kalp hastalığı veya obezite riski taşıyan bireylerde kolesterol seviyelerini düzenlemeye yardımcı olduğu sonucuna varmıştır.
Bağırsak sağlığını destekler
Çalışmalar, bağırsaklarınızdaki bakteri türünün sağlığınızda önemli bir rol oynayabildiğini bulmuştur. Bağırsaklarınızdaki bazı bakteriler sağlığınız için faydalı olsa da, bazıları değildir.
Aslında bazı çalışmalar, bağırsaktaki bakteri türlerinin; enflamatuvar bağırsak hastalığı, tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalık, obezite ve hatta kanser gibi bazı sağlık durumlarının riskini azaltmada önemli bir rol oynayabileceğini öne sürmektedir.
Siyah çayda bulunan polifenoller, iyi bakterilerin büyümesini teşvik ederek ve Salmonella gibi kötü bakterilerin büyümesini engelleyerek bağırsak sağlığının korunmasına yardımcı olabilir.
Buna ek olarak siyah çay, zararlı maddeleri öldüren ve sindirim kanalının kaplanmasına yardımcı olarak bağırsak bakterilerini ve bağışıklığını iyileştiren antimikrobiyal özellikler içerir. Ancak siyah çay ve bağışıklık fonksiyonundaki rolü ile ilgili güçlü bir kanıya varmadan önce, daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Kan basıncını azaltmaya yardımcı olabilir
Yüksek tansiyon dünya çapında yaklaşık 1 milyar insanı etkilemektedir. Kalp ve böbrek yetmezliği, inme, görme kaybı ve kalp krizi riskinizi artırabilir. Neyse ki, diyet ve yaşam tarzındaki değişiklikler kan basıncınızı düşürebilir.
Randomize, kontrollü bir çalışma, siyah çayın kan basıncını azaltmadaki rolünü incelemiştir. Katılımcılar 6 ay boyunca günlük 3 fincan siyah çay içmiştir. Sonuçlar siyah çay içenlerin, plasebo grubuna kıyasla; sistolik ve diyastolik kan basıncında anlamlı bir düşüş olduğunu göstermiştir.
Ancak, siyah çayın kan basıncına etkileri üzerinde yapılan araştırmalar değişmektedir. 343 katılımcıyı kapsayan 5 farklı çalışmanın analizinde, 4 hafta boyunca siyah çay içmenin kan basıncındaki etkisine bakılmış ve her ne kadar sonuçlar kan basıncında bazı iyileşmeler sağlasa da, araştırmacılar bulguların anlamlı olmadığı sonucuna varmıştır. Günlük olarak siyah çay içmek, stres yönetimi gibi diğer yaşam tarzı değişiklikleri uygulamak, yüksek tansiyonu olanlara fayda sağlayabilir.
İnme riskini azaltmaya yardımcı olabilir
Beyindeki bir kan damarı bloke olduğunda veya yırtıldığında, inme meydana gelebilir. Bu, dünya çapındaki ölümlerin önde gelen ikinci sebebidir. Neyse ki, % 80’i önlenebilir.
Örneğin, diyet kontrolü, fiziksel aktivite artışı, tansiyon dengesi ve sigara içme durumunda gelişim, inme riskini azaltmaya yardımcı olabilir. İlginçtir, çalışmalar siyah çay içmenin de inme riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini bulmuştur.
Bir çalışma 10 yılı aşkın süre boyunca 74.961 kişiyi izlemiş ve günde dört ya da daha fazla kez siyah çay içenlerin, çay içmeyenlere göre % 32 daha düşük felç riskine sahip olduklarını bulmuştur.
Bir başka çalışmada 194.965’den fazla katılımcı da dahil olmak üzere, dokuz farklı çalışmadan elde edilen veriler gözden geçirilmiştir. Araştırmacılar günde üç fincandan fazla çay içen kişilerin (günde siyah veya yeşil çay) inme riskinin % 21 oranında olduğunu keşfetmiştir, bu da günde bir fincan çay içenlere göre daha düşüktü.
Kan şekeri seviyesini düşürebilir
Yüksek kan şekeri seviyesi, tip 2 diyabet, obezite, kardiyovasküler hastalık, böbrek yetmezliği ve depresyon gibi sağlık komplikasyonları riskini artırabilir. Özellikle şekerli içeceklerden olmak üzere, fazla miktarda şeker tüketmenin; kan şekeri değerlerini ve tip 2 diyabet riskini artırdığı gösterilmiştir.
Şeker yediğinizde pankreas, enerji için kullanılmak üzere, kaslara şeker taşınması için insülin adı verilen bir hormon salgılar. Vücudunuzun harcayabileceğinden daha fazla şeker tüketirseniz, fazla şeker yağ olarak depolanır.
Siyah çay, vücutta insülin kullanımını artırmaya yardımcı olduğu keşfedilen tatlandırılmamış bir içecektir. Bir test tüpü çalışması, çay ve içindeki bileşenlerin; insülin artırıcı özelliklerini incelemiştir. Sonuçlar siyah çayın insülin aktivitesini 15 kattan fazla artırdığını göstermiştir.
Araştırmacılar çaydaki birçok bileşiğin insülin seviyelerini, özellikle de epigallocatechin gallate adında bir kateşini geliştirdikleri sonucuna varmışlardır.
Bir başka çalışmada, siyah ve yeşil çay özütünün, farelerdeki kan şekeri düzeylerine etkileri karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, hem kan şekerini düşürdüğünü hem de vücudun şekeri metabolize etme şeklini geliştirdiğini göstermiştir.
Kanser riskini azaltmaya yardımcı olabilir
100’den fazla farklı kanser türü vardır ve maalesef bazıları önlenemez. Bununla birlikte, siyah çayda bulunan polifenoller kanser hücrelerinin hayatta kalmasını önlemeye yardımcı olabilir.
Bir test tüpü çalışması, çaydaki polifenollerin kanser hücreleri üzerindeki etkilerini analiz etmiştir. Sonuçlar, siyah ve yeşil çayın kanser hücresi büyümesini düzenlemede ve yeni hücre gelişimini azaltmada rol oynayabileceğini göstermiştir.
Bir başka çalışmada siyah çaydaki polifenollerin meme kanseri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Siyah çayın, hormona bağlı göğüs tümörlerinin yayılmasını önlemeye yardımcı olabileceği gösterilmiştir.
Siyah çay, kanser için alternatif bir tedavi olarak kabul edilmemesine rağmen, bazı araştırmalar, siyah çayın kanser hücresi yaşayabilirlik oranını azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir.
Siyah çay ve kanser hücreleri arasındaki bağlantıyı kesin şekilde belirlemek için, insanlarda daha fazla araştırma yapılmalıdır.
Konsantrasyonu artırabilir
Siyah çay, kafein ve teanin adlı amino asitler içerir, bu da dikkati ve odaklanmayı geliştirebilir.
Teanin beyindeki alfa aktivitesini artırır, gevşemeye ve daha iyi odaklanmaya yardım eder.
Çalışmalar teanin ve kafein içeren içeceklerin, teaninin beyindeki etkilerinden dolayı odaklanma konusunda, çok büyük etkiye sahip olduğunu bulmuştur. Çünkü birçok kişi, çay içtikten sonra, kahve gibi diğer kafeinli içeceklere kıyasla, daha kararlı enerji artışı rapor etmiştir.
İki randomize çalışma, siyah çayın odaklanma ve uyanıklık üzerindeki etkilerini test etmiştir. Her iki çalışmada da siyah çay, plaseboya kıyasla, katılımcılar arasında odağı ve uyanıklığı anlamlı şekilde artırmıştır.
Bu, çok fazla kafein tüketmeden enerjinizi ve dikkat seviyenizi artırmak istiyorsanız, siyah çay tercih edebileceğiniz anlamına gelir.
Hazırlaması kolaydır
Siyah çay yapmak için, önce su kaynatın. 3 gram çay yaprağı için 200 ml kaynar su kullanın. Tercihinize bağlı olarak, 3-5 dakika demleyin. Siyah çay yapmak basittir ve sadece birkaç dakika sürer. Hazır poşet çay veya çay yaprakları kullanabilir ve koyuluğunu, tercihinize göre ayarlayabilirsiniz.
Özetlersek;
Kahve veya enerji içeceklerinden daha az kafein içeren düşük kalorili ve şekersiz bir içecek arıyorsanız, siyah çay mükemmel bir seçenektir. Güçlü ve eşsiz bir lezzete sahiptir ayrıca bol miktarda sağlık yararı sağlayabilen antioksidan içerir.
İçerisindeki antioksidanlar; kolesterol seviyelerini dengeleyebilir, bağırsak sağlığını geliştirebilir ve kan basıncını düşürebilir. Siyah çaya önyargılı yaklaşıyorsanız, artık ılımlı seviyelerde tüketmenin faydalı olduğunu biliyorsunuz, her gün usulünce demlenmiş birkaç bardak çay içmenizi öneririz.