

13.12.10, 22:06


#1


Üç İstanbul'a Dair
Hep denir ya, İstanbul çok bozuldu ya da İstanbul eskiden böyle miydi? Biz de İstanbul'un önemli yerlerinde geçmişe bir yolculuk yaptık. Taa 1865 yılına gittik. Sonra 1965. 2010'a geldiğimizde aynı yerlere uğradık. İşte İstanbul'un üç ayrı dönemi...
Fatih İstanbulu alınca üniversitenin olduğu yerde bir saray inşaa ettirmiş. Kapısı ise Abdülaziz tarafından yaptırılmış, Serasker Kapısı olarak anılmış. Üniversite önündeki esas meydan 1925te yeniden tanzim edilmiş.
Meydan 27 Mayıs 1960 İhtilalinden sonra Hürriyet Meydanı adını aldı. Tekrar tekrar düzenlenen meydanda bir ara havuz vardı. Sonra kaldırıldı. Beyazıt Meydanının son hali ise böyle...
İstanbulun en eski ve en meşhur meydanı. Eskiden beri canlı bir ticaret merkezi.
1865te sandallar mal ve insan taşıyor. 1845te Abdülmecitin emri ile meydanı karşı tarafa bağlayan Galata Köprüsü yapılmış, meydan daha da canlanmış.
1965te meydan artık vapurlarla deniz trafiğinin ve otobüs duraklarıyla da kara trafiğinin odak noktası. Bugün de öyle.
Sandallar, kayıklar masraflıydı. 1850de Şirket-i Hayriye kuruldu; vapurlar getirildi. Boğaz ve Haydarpaşa vapurları eskiden Karaköy köprüsündeki iskelelerinden kalkarlardı.
1865te fotoğrafı çekilen bu tahta iskele 1958de söküldü. 1960da işletmeye açılan yeni iskele eskisinden çok farklı, betondan yapılmıştı.
2008de lodos Karaköy iskelesini sulara gömdü. Yerine yapılan iskele şimdi Kadıköye yolcu taşıyor.
Galata ve Karaköy 1800lerde mühim bir ticaret merkeziydi.
Bölgede önce gayrimüslim tüccarlar vardı. Türkler 1845te yapılan tahta Galata Köprüsüyle birlikte bölgeye yerleşmeye başladı.
Hafızamızdaki Galata Köprüsü ise 1992de bilinmeyen nedenlerden dolayı yandı ve Haliçe çekildi. Yerine yapılan köprü 1994ten beri Eminönü ve Karaköyü birbirine bağlıyor.
Galatasaray Lisesi kapısının yanındaki köşede 1865te binalar vardı. Arkadaki üç katlı olan eski Galatasaray Karakolu idi. Daha sonra o binalar yıkıldı, lisenin yanına sokak açıldı.
Karakolun yerinde ise şimdi Yapı Kredi binası yer alıyor. Galatasaray Meydanı ise üç dönemde de caddenin en kalabalık yeri olma özelliğini taşıyor.
1865te Göksu, İstanbulun en gözde mesire yeriydi.
Güzel kadınlar, sandal sefasına çıkar, erkeklerin gözlerini kamaştırırdı. Lavantalı mendiller atılır, aşk mektupları verilirdi. Dere kıvrımlarında en romantik aşklar yaşanırdı.
1965te bu meşhur dere bakımsız ve etrafı harap haldeydi. Derenin kenarındaki yalılar da harap vaziyetteydi.
Bugün Göksu deresi 1865teki ihtişamında olmasa da 1965teki sefaleti içinde de değil. Dere ve çevre düzenlemesi ile keyifli bir görüntü ve mekan oluşturulmuş durumda.
1865te caddenin adı Cadde-i Kebir. Tokatlıyan Oteli, o zaman Pera Palastan sonra Peranın en büyük oteli. Sahipleri Tokatlıyan adındaki bir Ermeni aile. Otel uzun süre İstanbul sosyetesinin rağbet ettiği bir mekân.
1950lerde yerine iş hanı yapılmak üzere yıkıldı.
1965te cadde artık İstiklal Caddesi. Tokatlıyan Han ve dükkanları dönemin en popüler mağazalarının bulunduğu bir yer.
2010da İstiklal Caddesi yine kalabalık, Tokatlıyan Han yine popüler.
__________________
Kendimi yıllanmaya bırakılmış üzüme benzetiyorum.
Çıkan ya sirke olacak, ya da köpek öldüren!

