Hunlar (II)
Tarihçiler, bazı Hunların İtalya ve Macaristan'da kaldıkları konusunda görüş birliğine sahipler. Bazı Hunların ise tekrar geldikleri bölgelere, Volga boylarına çekildikleri tahmin ediliyor. Ama Hunların asıl büyük çoğunluğunun kendileri gibi Ural-Altay ailesinden olan Türklerle kaynaştığı sanılıyor. Bu birleşmeden doğan Avarların 6. yüzyılda Macaristan ovalarını istila ettikleri ve ancak 9. yüzyılda buralardan çekildikleri biliniyor. 7. yüzyılda bugünkü Bulgaristan'ı kuran insanların ataları olan "proto-Bulgarların da Batı Avrupa Hunlarının devamı olduğu tahmin ediliyor. Bazı tarihçilere göre ise bugünkü Kazaklar'ın ataları da Batı Avrupa Hunları.
Atilla'nın çocukları bir yandan Avrupa'da tutunmaya çalışırken, bir bölümü yeniden Asya steplerine dönmüş ve kaderlerini Asya'ya bağlamıştı. Nitekim. 4. ve 6. yüzyıl aralarında "Beyaz Hunlar" adı verilen bir Hun kavmi önce Sasani İran'ını istila etmiş, daha sonra kuzeye, Hindistan'a doğru yönelmişti. Bu bölgelerde egemenlik süren "Gupta" devletini yıkan bu Hunlar, daha sonra Hind aristokrasisiyle kaynaşmış ve onların içinde erimişti.
Bugünkü Macaristan'da en yaygın isim Atilla. 19. yüzyıldan sonra Macar politikacıları ve sanatçıları onu Macar ulusal bağımsızlığının kurucusu olarak göstermeye çabalamıştı. Nitekim, bu proje çerçevesinde son yıllarda Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de dev bir Atilla heykeli dikildi.
Ne var ki, Atilla ile bugünkü Macarlar arasında somut ve tarihi bir ilişki yok. Macar halkının Atilla'ya sahip çıkışı gerçeklerle örtüşmüyor. Çünkü, bugünkü Macarlar Hunların değil, Hıristiyanlaşmış Magyarların torunları. Orta Avrupa'da ilk kez 9. yy’de görülen ve Ural-Altay kökeninden olmayan Magyarlar Avrupa'ya Sibirya'dan inmişlerdi. Oysa Hunlar, onlardan çok daha önce Avrupa'da at koşturmuşlardı. Bugünkü Macarlar dil açısından da Hunlardan farklılık gösteriyorlar. Hint-Avrupa ailesinden olmayan Macarca, Fince ve Estonya dili ile aynı gruba ait. Bu dilin Hunlar'ın konuştuğu proto-Türkçe ile hiçbir ilgisi yok.
Kronoloji
M.S. 90-170: Hunlar, Hazar Denizi ile Urallar arasındaki bölgeye yerleştiler.
M.S, 370: Kafkasya'nın kuzey bölgelerini ele geçirdiler.
M.S. 375: Hunların baskısıyla bugünkü Ukrayna toprakları üzerinde yaşayan Ostrogotlar Güney Avrupa'ya doğru hareketlendiler.
M.S. 395: Ünlü Hun komutanı Atilla doğdu.
M.S. 405: Hunlar bugünkü Yugoslavya topraklarını ele geçirdiler ve İtalya sınırına kadar ulaştılar.
M.S. 432: Hunlar, Roma ile barış anlaşması imzaladılar.
M.S. 434: Atilla, Hunlar'ın lideri oldu.
M.S. 443-447: Hun atlıları o günkü adıyla Konstantinople önlerine kadar geldiler. Daha sonra Yunan Yarımadası'na yöneldiler.
M.S. 451: Atilla, bugün Fransa toprakları içinde kalan Metz kentini yağmaladı. Orleans kentini kuşattı. Burada, Roma, Vizigot ve Ostrogot güçlerinin ittifakına karşı yaptığı savaşı kaybetti.
M.S. 452: Hunlar, İtalya Yarımadası'nda ilerlemeye başladılar. Roma'yı kuşattılar, ama Başpiskopos Leon le Grand'ın arabuluculuğu sayesinde kent kurtuldu. Hunlar yeniden Yugoslavya bölgesine çekildiler.
M.S. 453: Atilla öldü.
M.S. 454-466: Tuna boyundaki Germen kabilelerin ayaklanması sonucu Hun imparatorluğu çatırdadı. İmparatorluk parçalandı ve bir kısım Hunlar Asya'ya geri döndüler.