Lokal Anestezi Nedir? Nasıl Yapılır? Lokal Anestezi Çeşitleri Ve Yan Etkileri Nelerdir?
Lokal anestezi, lokal anestezik adı verilen bir ilaç türü kullanılarak vücudun bir bölgesini uyuşturmayı içerir. Bu ilaçlar ağrılı durumları tedavi etmek, bir prosedür ya da operasyon sırasında ağrıyı önlemek veya ameliyat sonrasın ağrıyı hafifletmek için kullanılabilir. Genel anestezilerin aksine lokal anesteziler bilincin kaybedilmesine neden olmaz. Bu, genellikle daha güvenli oldukları anlamına gelir. Normal durumlarda kullanılmadan önce herhangi bir özel hazırlık gerektirmez ve daha hızlı bir şekilde kurtulma sağlanır.
Lokal Anestezi Nasıl Yapılır?
Lokal anesteziler genellikle diş hekimleri, cerrahlar, anestezistler, pratisyen hekimler ve diğer doktorlar tarafından verilir. Hafif lokal anestezik içeren bazı ilaçlar reçeteyle ya da eczanelerden reçetesiz olarak alınabilir. Kullanım amaçlarına bağlı olarak lokal anesteziler enjeksiyon, krem, jel, sprey ya da merhem olarak verilebilir.
Lokal Anestezi Nasıl Çalışır?
Lokal anestezi, vücudun bir bölümündeki sinirlerin beyine sinyal göndermesini durdurur. Lokal anestezi uygulandıktan sonra herhangi bir ağrı hissedilmez. Buna karşın bir miktar baskı ya da hareket hissedilebilir. Lokal anestezinin verildiği bölgede hislerin kaybedilmesi normalde birkaç dakika sürer. Daha güçlü ve daha yüksek bir doz daha uzun süreli etki etmesini sağlar. İlaç etkisi birkaç saat sonra geçtiğinde sinirler tam olarak çalışmaya devam eder.
Lokal Anestezi Çeşitleri ve Yan Etkileri Nelerdir?
Anestezinin tipi ve dozu pek çok faktöre bağlıdır. Bunlar hastaların yaşı, kilosu, herhangi bir alerji, ameliyat edilecek vücut kısmı ve mevcut herhangi bir durumu içerir. Ağrıyı engellemek için çeşitli lokal anesteziler kullanılır. Bu çeşitler enjeksiyon olarak ya da sprey ve merhem olarak sürülerek uygulanabilirler. Kokain bilinen ilk anestezidir. Ancak günümüzde nadiren kullanılmaktadır. Lidokain en yaygın kullanılan lokal anestezidir.
Buna karşın farklı amaçlar için farklı ilaçlar kullanılmaktadır. Daha uzun prosedürler için bupivakain daha uygundur. Fakat ilk uygulandığı zaman daha ağrılı olabilir. Bu nedenle, bir anestezist, uyuşma için daha uzun bir süre gerekirse lidokain kullandıktan sonra bupivakain kullanabilir. Sentetik anesteziler yapı olarak kokaine benzer ama bu ilaçlar aynı kötü kullanım potansiyeline sahip değillerdir.
Lokal anesteziler çoğunlukla çok güvenlidir. Ciddi sorunlara nadiren rastlanır. Enjeksiyon yapıldığında, enjeksiyonun yapıldığı yerde biraz rahatsızlık duyulabilir. İlacın etkisi geçtikten sonra enjeksiyon yapılan yerde bazı küçük morarmalar, kanama ya da ağrı görülebilir. Bunların dışında herhangi önemli bir yan etki yaşanmamalıdır.
Lokal anestezi yapılan kişi anestezinin etkisi geçene kadar dikkatli hareket etmelidir. Bu sayede kendisine farkında olmadan zarar verme olasılığını azaltır. Bazı kişilerde baş dönmesi, baş ağrısı, bulanık görme, seğiren kaslar, devam eden uyuşma, halsizlik ya da karıncalanma gibi geçici yan etkiler görülebilir. Bu sorunlar genellikle geçicidir. Ancak yaşanması halinde sorumlu olan sağlık uzmanına söylenmelidir.
Çok nadir durumlarda, lokal anesteziye karşı alerjik reaksiyon yaşanabilir. Ya da nöbetler veya kalp durması gibi ciddi problemler gelişebilir.
Ameliyat Sürecinde ve Ameliyat Sonrasında Ağrının Önlenmesi
Çoğunlukla enjeksiyonla verilen bir lokal anestezi, bir ameliyat ya da prosedür gerçekleştirilirken kişiyi rahatlatmak için sakinleştirici bir ilaçla birlikte kullanılabilir. Lokal anesteziler dolgu çıkarma, benlerin giderilmesi, siğillerin alınması gibi nispeten küçük prosedürler için kullanılır. Bunlara ek olarak; bazı beyin ameliyatlarında, özellikle uyanık kalınmasının önemli olduğu ameliyatlarda, ya da genel anestezi altında gerçekleştirilen büyük bir ameliyattan sonra ağrıyı önlemek için kullanılır.
Anesteziye Hazırlık
Bir hasta lokal anestezi içeren bir ameliyat olacaksa genellikle doktor nasıl hazırlanacağını önceden açıklar. Kişiler herhangi bir ilaç kullanıyorsa, özellikle bunlar aspirin ya da varfarin gibi kan sulandırıcı ajanlar ise doktora bildirilmelidir. Doktor ameliyattan birkaç saat önce hiçbir şey yememek için talimat verebilir. Anestezi alınmasından önce 24 saat alkol almamak da önemlidir.
Kişi uyuşma etkisini hissetmezse doktor işlem yapmayacaktır. Hekim, parmağa yerleştirilen küçük bir cihaz kullanarak kandaki oksijen miktarını izleyecektir. Nadir durumlarda, ekstra oksijen sağlamak için plastik bir burun tüpü kullanılabilir.
Diğer Uygulamalar
Lokal anestezi, bazı kronik durumların teşhisinde ve ameliyat sonrası ağrının giderilmesinde de kullanılabilir. Yapılan çalışmalar diz protezi ameliyatından sonra ağrıyı yönetmek için lokal anestezinin morfin gibi opioidlerden daha faydalı olabileceğini göstermiştir. 2010 yılında yapılan bir kemirgen çalışmasından elde edilen sonuçlar enfeksiyonlu bağırsak hastalığının bazı semptomlarını hafifletilebileceğini ileri sürmüştür.