2015 Genel Seçimi sonrası koalisyon alternatifleri nelerdir?
Geçmiş dönemlerde Ak Parti genel seçimlerde 276'nın çok üzerinde sandalye kazandığı için hükümet kurma ve güvenoyu alma konusunda zorlanmıyordu. Ancak bu seçimde Ak Parti TBMM'deki milletvekili çoğunluğunu kaybetti. Bu da bir hükümet kurulması için Ak Parti'nin ya da yüzde 10'luk seçim barajını aşan diğer 3 partiden 1 ya da birkaçının biraraya gelerek koalisyon hükümeti kurmalarını ya da güvenoyu alabilecek bir azınlık hükümeti kurmasını gerektirdi.
Şu an TBMM'de AK Parti'nin 258, CHP'nin 132, HDP'nin 80 ve MHP'nin 80 milletvekili var. TBMM'nin bu yeni matemateğine göre koalisyon alternatifleri şöyle:
- Ak Parti, CHP veya MHP ya da HDP ile koalisyon kurabilir. Ak Parti artı diğer 3 partiden biri ile anlaşması Ak Parti ile o partinin hükümet kurup güvenoyu alması için yeterli.
- Ak Parti azınlık hükümeti kurabilir. Ancak azınlık hükümetlerinin kanun yapma becerisi diğer partilerden alacağı destek oylarına bağlı olacağı için bunu tercih etmeme ihtimali çok yüksek.
- Bunun dışında CHP, MHP ve HDP birleşerek güvenoyu alacak ve kanun yapabilecek çoğunluğa sahip bir hükümet kurabiliyor. Ancak bu koalisyon da MHP ve HDP arasındaki ihtilaf nedeniyle gerçekleşmeyebilir.
- Başka koalisyon ve azınlık hükümeti seçenekleri de var. Bunlar CHP-MHP koalisyonu, CHP-HDP koalisyonu ya da CHP azınlık hükümeti. Bu seçeneklerde ise oluşacak koalisyonun ya da azınlık hükümetinin dışarıdan destek alması gerekiyor. Yani örneğin CHP ve MHP koalisyon yapsa bile güvenoyu alması ve çalışabilen bir hükümet olması için HDP'nin desteği gerekiyor. CHP azınlık hükümeti de HDP ve MHP'nin desteğini gerektiriyor.
Anayasa'ya göre genel seçimlerde oluşan meclis 45 gün içinde bir hükümet kurmak zorunda. TBMM geleneklerine göre hükümeti kurma yetkisi cumhurbaşkanı tarafından ilk olarak seçimde en yüksek oyu alan partinin genel başkanına veriliyor. Yani ilk olarak Ak Parti Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu koalisyon hükümeti için diğer partilerle temas kuracak. Temaslar başarısız olursa cumhurbaşkanı bu kez 2. partinin genel başkanına hükümet kurması yetkisi verecek.