Giriş Tarihi: 6.12.2021 06:25 Son Güncelleme: 6.12.2021 08:57
Sesli dinlemek için tıklayınız.
Hem evlilik hem de ayrılıkta sosyal güvenlik hakları değişir. Evlilikle beraber eşler mirasçı, vefat durumunda iki taraf emekli aylığının sahibi olur, nikâh kıyanın yetim aylığı hakkı sona erer. Sosyal güvenlik mevzuatına göre bir kadın ya da erkeğin vefat eden eşten dolayı dul aylığı alabilmesi için yeniden resmi olarak evlenmemesi gerekiyor. Evlenmeyen dul erkek de vefat eden eşinden aylık alırken, işe girse de emekli olsa da bu aylık kesilmiyor. Vefat eden babadan yetim, ölüm aylığı almak için anlaşmalı boşanıp eşiyle yaşamaya devam edenlerden gelir ve aylıkları cezasıyla geri alınıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu 1 Ekim 2008'den itibaren hangi nedenle olursa olsun eylemli şekilde birlikte yaşadıkları tespit edilenlere ödenen aylıkları faiziyle geri istiyor, dolandırıcılıktan da suç duyurusunda bulunuluyor. Yetim aylığı alırken evlenen işçi kadın sendikalıysa evlilik ikramiyesi alabilir.
Evlilik ve ayrılık sonrası sosyal haklara yönelik merak edilen soruların yanıtları şöyle:
Nikâhtan sonra anne, babamdan yetim aylığı almaya devam edebilir miyim?
Evlendikten sonra anne ve babadan alınan yetim aylığı kesilir çünkü eşin vefatı durumunda ondan gelecek dul aylığı hakkı doğar. Daha önceki eşi vefat ettiyse ondan da dul aylığı kazanma hakkı doğar. Boşanan kadın ya da erkek Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaat ederek dul ya da yetim aylığı talebinde bulunabilir.
Boşandıktan sonra eski eşimle yaşamaya devam etmem durumunda yetim aylığım kesilir mi?
Eşinden boşandıktan sonra birlikte yaşamaya devam eden kadınların anne ve babasından verilen aylığı kesilir. SGK bu kapsamda ödenen aylığı faiziyle talep eder. 1 Ekim 2008 tarihli düzenlemeye göre "Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Ödenen tutarlar geri alınır" deniliyor.
Erkekler de vefat eden eşinden dul aylığı alır mı?
Ölüm aylığında kadın erkek ayırımı bulunmuyor. Eşini kaybeden erkekler de evlenmediği sürece ölüm aylığı alabiliyor. Sosyal güvenlik mevzuatına göre vefat eden eşten dul aylığı alınması için resmi nikâhın olması yeterli bulunuyor.
Evlilik nedeniyle kadınlara hangi haklar doğuyor?
SSK'lı olarak çalışan kadınlar evlilik durumunda üç günlük evlilik izni kullanabilir, toplu sözleşmede varsa evlilik ikramiyesi alabilir. Nikâh tarihinden itibaren bir yıl içinde işi bırakmak isterse biriken kıdem tazminatının tamamını alabilir. SSK, Bağ-Kur'dan yetim aylığı alan bunun 24, Emekli Sandığı'ndan alan da 12 katı kadar evlenme ödeneği alabilir. Herhangi bir yaş sınırı bulunmuyor. İlk evliliğini kırk yaşından sonra da yapsa bir defaya mahsus olarak toplu olarak alınabiliyor.