Vitiligo tedavisi tam olarak belirlenmiş değildir. Esasen bu hastalığın kesin bir tedavisi yoktur. Bununla beraber hastada oluşan vitiligo lekeleri çeşitli müdahaleler ile belirsizleştirilebilir. Ayrıca hastalığın ilerlemesini belli düzeyde durdurmak için denenebilecek tedaviler de mevcuttur. Bununla beraber bu tedavi girişimleri de uzun vadeli olmaz ve hastalığın ilerlemesini durduramayabilir.
Vitiligo ile ilgili kısa bilgiler
- Vitiligo, melanosit olarak adlandırılan ve cilde rengini veren hücrelerin, bağışıklık hücreleri olan T hücreleri tarafından yok edilmesinden kaynaklanır. Bu nedenle ciltte vitiligo lekeleri olarak adlandırılan beyaz bölgeler oluşur.
- Bu otoimmün tepki, genetik yatkınlık, çevresel tetikleyiciler, melanosit stresi ve doğuştan gelen ve uyarlanabilir bağışıklık tepkileri gibi birçok faktörün bir araya gelmesiyle oluşabilir.
- Melanosit kusurları, vitiligoda otoimmünitenin başlamasına katkıda bulunur. Otoimmün hastalıklarda, bağışıklık sistemi kendi doku veya organlarına saldırır.
- Vitiligo tedavisinde amaç, melanositleri stabilize etmek, otoimmün tepkiyi bastırmak ve normal bağışıklık tepkisini geri kazandırmak, melanositlerin tekrar kazanılması ve arttırılmasıdır.
Vitiligo tedavisi yöntemleri
Topikal steroidler – vitiligo kremi
Topikal steroidler, cilde uygulanabilen krem şeklinde steroidlerdir. Vitiligo lekelerinin yayılmasını bir miktar durdurabilirler ve gerçek ten renginizin bir kısmını geri kazanmanızı sağlayabilirler.
Aşağıdaki durumlarda doktorunuz topikal steroid reçete edebilir:
- Vücudunuzun % 10’undan daha azında segmental olmayan vitiligo var ise
- Güneş koruması ve kamuflaj kremleri dışında tedaviye gereksiniminiz var ise
- Hamile değilseniz
- İlaçların yan etkilerini kabul ediyorsanız.
Vitiligo tedavisinde flutikazon propiyonat, betametazon valerat ve hidrokortizon bütirat gibi topikal steroidler reçete edilebilir. Doktorunuz topikal steroidlerin ne kadar ve ne şekilde kullanılması gerektiği hakkında sizi bilgilendirecektir.
→ Vitiligo tedavisi için doktorunuz ayrıca prednizolon gibi oral yolla kullanabileceğiniz steroidler de verebilir.
Benzer yazılar:
Bağışıklık baskılayıcı ilaçlar
Takrolimus veya pimekrolimus gibi kalsinörin inhibitörleri bağışıklık baskılayıcı ilaçlardır ve bağışıklık sisteminin depigmentasyona neden olan tepkisini durdurmak üzere verilirler. Bu ilaçlar, özellikle yüz ve boyundaki vitiligo lekeleri için etkili olabilir.
Genellikle egzama tedavisinde kullanılan bu ilaçlar ciltte uygulandığı bölgede yanma, cildin güneş ışığına hassasiyetinin artması ve alkol aldığınız zaman yüzde kızarmaya neden olabilirler.
Fototerapi
Fototerapi, isminden de anlaşılabileceği üzere ışıkla tedavi demektir. Araştırmalardan elde edilen bulgular, özellikle diğer tedavilerle bir arada kullanıldığı takdirde fototerapinin vitiligo tedavisi açısından olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
Aşağıdaki durumlarda hem çocuklarda hem de yetişkinlerde fototerapiye başvurulabilir:
- Topikal tedaviler işe yaramıyorsa
- Vitiligo çok geniş bir alana yayıldıysa
- Yaşam kalitenizi bozuyorsa
Fototerapi sırasında cildinize ultraviyole A (UVA) veya ultraviyole B (UVB) ışığı verilir. Önce cildinizi ışığa daha duyarlı hale getiren psoralen isminde bir ilaç aldıktan sonra bu işleme geçilebilir. Psoralen ağızdan alınabilir veya banyo suyunuza eklenebilir. Bu tedavi PUVA olarak da isimlendirilir (psoralen ve UVA ışığı).
Fototerapi, UVA ışınlarını kullandığı için bu tedavi çok fazla uygulandığında UVA ışınlarına maruz kalma nedeniyle cilt kanseri riski artabilir. UVB ışığı ile cilt kanseri riski daha düşüktür.
Deri grefti
Deri grefti, vücudun vitiligo lekelerinden etkilenmediği bir bölgesinden sağlıklı cildin çıkarılıp hasarlı bölgeye konulduğu cerrahi bir işlemdir. Beyaz vitiligo lekeleri kapatılmak isteniyorsa bu tedavi uygundur. Deri grefti tedavisi aşağıdaki durumlarda uygulanılabilir:
- Son 12 ayda yeni lekeler oluşmadıysa
- Vitiligo lekeleri son 12 ayda daha da kötüleşmediyse
- Lekeler ciddi bir güneş yanığından etkilenmediyse
Deri greftine alternatif olarak, deri örneği alınıp, bu alandan melanositler çıkartılıp bu melanositler vitiligo alanlarına nakledilebilir. Ancak bu tedavilerde de yara izi kalması riski vardır.
Depigmentasyon
Vücutlarının % 50’sinden fazlasında vitiligo olan kişiler için uygundur. Depigmentasyon tedavisinde, kalan pigmenti de beyazlatan bir losyon sürülür. Daha sonra tüm cilt rengi vitiligo lekeleri gibi beyaz olur. Cildin tekrar pigmentlenmesini önlemek için de sürekli olarak hidrokinon bazlı bir ilaç kullanılır. Ancak bu ilacın kızarıklık, acı ve kaşıntı gibi yan etkileri olabilir.
Depigmentasyon tedavisi genellikle kalıcıdır ve cildi güneşin zararlarına karşı açık hale getirir. Ayrıca cildiniz eski rengine geri döndüğü takdirde orijinal ten renginizden farklı olabilir. Cildin bir bölgesine depigmentasyon uygulandığında bazen cildin başka bölgeleri de bu durumdan etkilenebilir.
Blister greftleme
Bu prosedürde, doktorunuz pigmentasyonu bozulmamış olan cilt bölgesinde kabarcıklar oluşturur. Bu kabarcıkları ise pigmentasyonu kaybolmuş olan cilde nakleder.
Blister griftlemenin olası riskleri arasında yara izi kalması, arnavut kaldırımı görünümü ve bölgenin pigmentasyonunun oluşmaması bulunur. Ayrıca, pigment alınan bölgede meydana gelen cilt hasarı vitiligoyu tetikleyebilir.
Güneşten korunma
Vitiligonuz varsa güneş yanığı oluşması sizin için ciddi bir risktir. Cildinizi mutlaka güneşten korumalısınız çünkü cildiniz normal bir insanın cildinden daha hassastır. Melanin, güneş ışığına maruz kaldığında cildi güneşin zararları ışınları olan ultraviyole (UV) ışınlardan koruyan bir pigmenttir. Vitiligo hastalarının vitiligo lekeleri olan bölgelerinde yeterli melanin bulunmadığından bu bölgeler UV ışınlarından korunmamaktadır.
Cildinizi güneş ışınlarının zararlı etkilerinden, yanma riskinden ve uzun vadeli hasarlardan korumak için her zaman güneş koruma faktörü SPF 30 veya üzeri olan bir güneş kremi tercih edin. Açık tenli iseniz bu özellikle önemlidir.
Cilt kamuflajı
Cilt kamuflaj kremleri vitiligodan ötürü beyazlayan cilt bölgelerine sürülebilir. Vitiligo lekelerini kapatmak için doğal ten renginizle uyumlu kamuflaj kremi bulabilirsiniz. Bu kremler, lekelerin fark edilmemesini sağlarlar.
Kamuflaj kremleri su geçirmezdir ve vücudunuzun her yerine uygulanabilir. Bu kremler, vücutta 4 güne kadar, yüzde ise 12 ila 18 saate kadar kalıcılık sağlarlar. Güneş kremi şeklinde veya SPF koruması olan bir cilt kamuflaj kremi de alabilirsiniz.
D Vitamini
Vitiligo hastaları güneşten uzak kalmak isteyebilirler ki yukarıda bahsettiğimiz nedenlerden ötürü bu gereklidir. Vitiligo hastalarında, ciltleri yeterince güneşe maruz kalmadığı için D vitamini eksikliği riski fazladır. D vitamini, özellikle kemik ve diş sağlığı için son derece önemlidir.
Yağlı balıklar gibi bazı yiyeceklerde D vitamini bulunur fakat bu miktar düşüktür ve insanlar için gerekli olan miktarı karşılamaz. İnsanlar için D vitamininin ana kaynağı güneş ışığıdır. Yiyeceklerden yeterli miktarda D vitamini alamayacağınız için günlük 10 mikrogram (mcg) D vitamini takviyeleri alabilirsiniz. Bu konuda doktorunuza danışın.
Potansiyel tedaviler
- Cilde rengini veren melanositleri uyaran afamelanotid olarak adlandırılan bir ilaç melanositlerin çoğalmasını desteklemek için deri altına yerleştirilebilir.
- Melanositlerin kontrolüne yardımcı olan bir ilaç olan prostaglandin E2, vitiligosu yaygın olmayan kişilerde cilt renginin geri getirilmesi için jel olarak cilde uygulanır.
Alternatif tedaviler
Alternatif tedavilerin vitiligoyu iyileştirebileceği veya durdurabileceğine dair güçlü kanıtlar sağlayan araştırmalar mevcut değildir. Bitkisel bir ilaç olan ginkgo biloba’nın segmental olmayan vitiligoda fayda sağlayabileceğine dair sınırlı bulgular vardır ve bu ilaç bir tedavi modalitesi olarak önerilmez.