Nietzsche'nin neden anlaşılmadığını sanırım bu kitapta keşfettim. Okuduğum kitaplarının içerisinde en geniş konu alanı ve aforizmalarından oluşan, zaman zaman nokta atışı kısa ve öz ifadeleri, zaman zaman düşündürücü ve dipsiz kuyularda gezdirici ama heyecan ve istekle kendini okutturucu muazzam eserlerinden bir tanesiydi. Onu anlamak için öncelikle neye karşı olduğunu çok iyi bilmek gerek. Kitabın içeriğini de oluşturan Hıristiyanlığın bazı öğretilerini bilmeden, yaşadığı dönemin ruhsal yapısı, siyaseti, eğitimi hakkında fikir sahibi olmadan onu anlamak pek mümkün değil. Ben de dahil olmak üzere birçok insan onu birkaç defa okuyunca her seferinde daha da aydınlanarak anlayacaktır eminim. Kim ne derse desin Nietzsche olağanüstü bir zekaya ve anlatma biçimine sahip bir filozof. Okuyucusunun önüne hazır yemek sunmak yerine kendisinin defalarca okunmasını ve her okunuşta başka şeyler düşünmesini sağlıyor. Aslında yine kendine hizmet etmiş oluyor bir bakıma.
Sanırım bu aralar onu çok okuduğumdan, sürekli Almanları aşağılaması, Yunan ve Fransızları yüceltmesi beni biraz sıktı. Schopenhauer ve Kant'ı kıyaslarken Schopenhauer'u kötünün iyisi göstererek Kant gibi birini aşağı göstermesi bana biraz ağır geldi. Ama Nietzsche'nin insan düşmanı olmadığını, karamsar ve kötücül olmadığını, sabit fikirli olmadığını (kendiyle çeliştiğinden) anlamak çok da zor değil. Uçarı fikirleri olmasa onun farklılığı ve bir anlamı olmazdı. Anlamadığı şeyleri dibe çekmeye çalışarak (yapıcı ve öğretici eleştiri haricinde) karalamaya çalışanlara saygı duymuyorum. Ama sizden farklı görüşlere sahip olan kişilere karşı saygınızı kaybetmemenizi diliyorum. Bunu da şu alıntı özetliyor: #60142459
TAN KIZILLIĞI》 Aydınlanmanın ve yeni bir dünya görüşü edinmenin süslü ve özel ismi :)