Hemoroid hastalığı “basur” olarak da bilinir. Oldukça can sıkıcı ve acı verici olabilmelerine rağmen, kolayca tedavi edilebilirler ve önlenebilirler. Hemoroid genellikle zaman içerisinde kötüye gittiği için, doktorlar çoğunlukla fark edildiği an tedavi edilmesi gerektiğini önermektedir.
50 yaş ve üzeri kişilerin yaklaşık yüzde 50’si tedaviye ihtiyaç duyar. Bununla birlikte, sadece yaklaşık yüzde 4’ünün gerçekten tıbbi tedavi talep ettiği çarpıcıdır.
Hemoroid, 45-65 yaş arası erişkinlerde çok yaygındır. Bununla birlikte, bu, gençlerde ve çocuklarda görülmediği anlamına gelmez. Hemoroid erkeklerde kadınlardan çok daha yaygın bir rahatsızlıktır. Hamile kadınlarda da görülebilir.
Hemoroid Hakkında Hızlı Bilgiler:
Hemoroid (basur) ile ilgili bazı temel hususlar aşağıda kısaca listelenmiştir. Daha ayrıntılı ve destekleyici bilgi makale devamında yer almaktadır.
- Hemoroid erkeklerde kadınlardan daha yaygındır.
- Hamilelik süresince bir kadının hemoroid olması daha muhtemeldir.
- Basur hastalığından mustarip olma ihtimali, bir insanın yaşının ilerlemesine bağlı olarak artar.
- Hemoroid, anüsü çevreleyen damarlar tıkandığında veya genişlediğinde oluşur.
- Bazen hemoroid tedavisinde ilaçlar ve cerrahi gereklidir.
Hemoroid Sebepleri Nelerdir?
“Hemoroid neden olur?” Anüsün çevresinde veya rektumdaki damarlar genişlediğinde hemoroid oluşur.
Basur nedenleri şunları içerir:
Hemoroid, anüsün içinde ve üstünde oluşabilir. Anüs derisinin altında da oluşabilir ve dışarıdan görünebilirler.
Hemoroid Belirtileri Nelerdir?
Hemoroid semptomları ve bulguları genellikle şunları içerir:
- Kanama, genellikle ağrısız. Hasta tuvalet kağıdında kırmızı renk görebilir.
- Makat bölgesinde kanama veya tahriş
- Anal bölgede rahatsızlık ve ağrı
- Makat bölgesinde yumru, şişlik
- Anal bölgede şişme
- Anüsünüzün yakınında yumru, bazen hassas olabilir.
Rektumun içinde yer alan iç (internal) hemoroid, genellikle belirtilere sahip değildir. Hasta sıklıkla herhangi bir rahatsızlığa neden olmadığı için haberdar değildir. Bununla birlikte, semptomlar ortaya çıkarsa, ağrısız rektal kanamaya neden olabilirler.
Bazen dışkıda kan izleri veya tuvalet kağıdında kan görülene kadar internal hemoroid olduğunun farkına varılmaz.
Dışkı geçişinde kanama olabilir. Bu durum aynı zamanda iç hemoroidi itebilir ve anüs üzerinde şişlik yapabilir, buna prolabe hemoroid denir ve ağrılı olabilir.
Bir hastada dış (eksternal) hemoroid varsa, anüs çevresindeki cildin altında kalırlar. Çok kaşıntılı olabilirler ve kanamalar olabilir. Bazen kan birikebilir ve ağrılı olabilen bir tromboz (pıhtı) oluşturabilir. Alan şişer ve iltihaplanır. Dış hemoroid de ağrı ile ortaya çıkma ihtimalinin daha yüksektir.
Ne zaman doktora gitmeli?
Yukarıda özetlenen belirtileri yaşayan herkes doktorlarıyla görüşmelidir. Rektal kanamaya, kolorektal ve anal kanserler dahil başka şeylerin neden olabileceğini unutmayın. Anal kanamanın basitçe hemoroid kaynaklı olduğunu ve bu nedenle bir doktora görünmemeye karar verildiğini varsaymak hatalıdır.
Hemoroid Teşhisi
Doktor, hemoroid olup olmadığını belirlemek için fizik muayene yapabilir ve diğer testleri yapabilir. Bu testler dijital rektal muayene içerebilir.
Bazen anoskop ile inceleme yapılabilir. Hemoroidler düzelmezse, bir doktora görünmelidir.
Belirtiler bağırsak alışkanlıklarında belirgin bir değişikliğe neden olursa, dışkı rengi siyahsa, kan pıhtısı veya dışkıyla karışık kan varsa hemen bir doktora gitmek önemlidir.
Hemoroid teşhisini doğrulamak amacıyla kolonoskopi, sigmoidoskopi veya baryum enema röntgen gibi muayene yapılabilir.
Belirtiler çok miktarda kanama, baş dönmesi ve bayılma hissi içeriyorsa, birey derhal acil tıbbi yardım almalıdır.
Hemoroid Tedavisi
“Hemoroid nasıl geçer?” Çoğu vakada basit önlemler semptomları hafifletirken basur sorunu kendi başına daha iyi hale gelir. Bununla birlikte bazen ilaçlar ve hatta ameliyat gerekebilir.
-
İlaç Tedavisi
Çoğu hemoroid ilacı reçetesiz satılır; merhem, ped veya fitil içerirler. Bazı ilaçlar kaşıntı ve ağrıyı hafifletir. Bu ilaçlar (doktor aksini belirtmedikçe) yaklaşık 7 günden fazla kullanılmamalıdır.
-
Basit İnsizyon
Dış hemoroid çevresinde pıhtı oluşursa basit bir kesi (insizyon) ile cerrahi müdahale yapılabilir. Bu insizyonlar genellikle etkindir. Sürekli kanama lastik bant ligasyonu, skleroterapi (enjeksiyon) veya pıhtılaşma gerektirebilir.
-
Hemoroid Ameliyatı
Hasta basit tedaviler ile iyileşmezse veya hemoroid çok büyükse ameliyat önerilir.
Bazı durumlarda, hasta cerrahiden hemen sonra eve gidebilirken diğerlerinde bir süre hastanede kalması gerekebilir.
Cerrahi hemoroidektomi (hemoroidin tamamen giderilmesini) veya prolaps olasılığını azaltmak stapling gerektirebilir.
Hemoroid Nasıl Önlenir?
Eğer dışkı hep yumuşaksa, hemoroid gelişme riski büyük oranda azalır. Hemoroid riski aşağıdaki yollarla azaltılabilir:
- Beslenme: Bol miktarda meyve ve sebze yemenin yanı sıra kepekli tahıllar da dışkının neredeyse daima yumuşak olacağı anlamına gelir. Benzer şekilde, bol miktarda sıvı içmek dışkıyı yumuşak tutmaya yardımcı olur (alkol içermez). Beslenmenizde lif içeren gıdaları da eksik etmeyin.
- Zorlanma: Tuvalette çok fazla zorlanmak alt rektum damarlarında basınç oluşturur.
- Tuvalete gitmeyi ertelemeyin. Beklemek, dışkının kurumasına ve tahrişe neden olabilir.
- Fiziksel aktivite: Uzun süreler boyunca oturur veya ayakta durursanız, damarlara baskı olur.
- Vücut ağırlığını düşük tutun: Aşırı kilolu olmak, bir kişinin hemoroid olma riskini önemli ölçüde arttırır.