KONDA'nın 3-4 Aralık 2016 tarihlerinde 32 ilin merkez dahil 106 ilçesine bağlı 152 mahalle ve köyünde 2653 kişiyle yüz yüze görüşülerek yaptığı araştırmada, evliliklerde yaş arttıkça 'karşılıklı karar verdik' cevabının azaldığı ve 'görücü usulü' ile 'aile büyüklerinin kararıyla' cevabının arttığı görüldü.
49 yaşın üstündeki her on kişiden 6'sı 'görücü usulü' ile evlendiğini ifade ederken, bu oran 18-32 yaş arasında yüzde 31. Büyüklerin kararıyla evlendirilmek yaş kategorilerine göre azalsa da 18-32 yaş arasındakilerin de yüzde 4'ü 'aile büyüklerinin kararıyla' evlendirildiğini belirtti.
EĞİTİM SEVİYESİ EN ÖNEMLİ ETKEN
Kişilerin eğitim seviyesi de nasıl evlendiklerini belirleyen önemli bir etken olarak göze çarpıyor. Lise altı eğitime sahip her on kişiden 6'sı 'görücü usulüyle' evlendiğini söylerken, bu oran üniversite mezunlarında her on kişide 2'ye düşüyor. Eğitim seviyesi 'aile büyüklerinin kararıyla' evlendirilme konusunda da önemli bir etken olarak dikkat çekiyor. Lise altındaki yüzde 11 olan bu oran, üniversite mezunlarında yüzde 2'ye düşüyor.
Araştırma, kişileri babalarının eğitim seviyesi üzerinden de inceliyor. Babası üniversite mezunu olanlar içinde 'benim dışımda aile büyüklerinin kararıyla' cevabını veren kimse yer almıyor. Ayrıca babası üniversite mezunu olanlar, baktığımız tüm demografik kümeler içinde en yüksek 'karşılıklı karar verdik' cevabını verenler olarak göze çarpıyor.
'EVLİLİK YAŞI KAÇ OLMALIDIR?'
Cevaplar demografik kümeler üzerinden ele alındığında en büyük farkın kadınlar ile erkekler arasında oluştuğu görülüyor. Kadınların yüzde 84'ü kadınlar için en erken evlilik yaşını 18 yaşın da üzerinde olması gerektiğini söylüyor. Erkekler ise kadınların aksine '18 yaş üstü' cevabını yüzde 63 olarak veriyor. '18 yaş altı' cevabını verenler yaş ve dindarlık seviyesi arttıkça, eğitim seviyesi ise azaldıkça artıyor. Erkekler için evlilik yaşı en az kaç olmasına dair sorulan soruya ise Türkiye toplumunun sadece yüzde 1'i '18 yaş altı' cevabını verirken yüzde 86'sı '18 yaş üstü' cevabını verdi. Verilen cevaplar evlilik yaşı farkları üzerinden analiz edildiğinde Türkiye toplumunun yüzde 65'inin erkeğin kadından 1 ila 9 yaş büyük olmasını, yüzde 31'in de aynı yaşta olmalarını beklediğini söyledi.
CİNSEL İSTİSMAR
Seçmen gruplarına göre analiz yapıldığında bu yargıyı en fazla oranda doğru bulanlar AK Parti seçmenleriyken, 'kısmen doğru', 'doğru' ya da 'kesinlikle doğru' bulanlar AK Parti seçmenleri içinde yüzde 6'da kalıyor.
Bu soruya kadınlar için en erken evlilik yaşı üzerinden bakıldığında, kadınlar için en erken evlilik yaşını 18'in altında söyleyen küçük kesimin yüzde 12'sinin bu yargıyı 'kısmen doğru', 'doğru' ya da 'kesinlikle doğru' bulduğu görülüyor. Diğer bir ifadeyle, hem kadınların 18 yaşın altında evlenmesini onaylayan, hem de mağdurun istismar eden kişiyle evlenmesini doğru bulan, araştırmada 2675 kişi arasından denk gelen 11 kişi nüfusun sadece binde dördüne denk geliyor.