Thomas Aquinas kimdir? Ortaçağ döneminde yaşamış Thomist felsefe ve teoloji okulunun kurucusu olan Thomas Aquinas hayatı ve felsefesi.
Aziz Thomas Aquinas (1225-1274 dolaylarında) bir İtalyan filozofu ve ortaçağ zamanlarının ilahiyatçısıydı. Avrupa’da skolastisizmin zirvesinde doğal teolojinin ana klasik savunucusu ve Thomist felsefe ve teoloji okulunun kurucusuydu.
Thomas Aquinas’ın felsefesi, daha sonraki Hıristiyan teolojisi, özellikle Roma Katolik Kilisesi ve aynı zamanda genel olarak Batı felsefesi üzerinde muazzam bir etkiye sahipti. En önemli ve kalıcı eserleri, “quinquae viae” (Tanrı’nın varlığının beş kanıtı) ve “Summa Contra Gentiles” konusundaki sistematik teolojisini açıkladığı “Summa Theologica”dır.
Hayatı
Aziz Thomas, 1225 civarında, o zamanlar Sicilya Krallığı olan İtalya’nın Aquinas yakınlarındaki küçük Roccasecca kasabasında soylu bir ailede doğdu. Babası Earl Landulph, annesi ise Theate Kontesi Theodora’dır. Amcası Sinibald, Monte Cassino’daki orijinal Benedictine manastırının başrahibiydi ve Thomas Aquinas’ın bu pozisyonda amcasını takip etmesi bekleniyordu. Thomas Aquinas, 5 yaşında bir manastırda erken eğitimine başladı ve 16 yaşında Napoli Üniversitesi’nde eğitimine devam etti.
Napoli’de, Thomas Aquinas kısa süre sonra ailesinin (bir noktada onu alıp aile soyuna uymaya zorlamak için tutsak tutan) canını sıkacak şekilde Dominik Tarikatı’na yönelmeye başladı. Ancak Papa IV. Masum’un müdahalesinden sonra 1242’de Dominik rahibi oldu.
1244’te, gelecek vaat eden genç Aquinas, Büyük Albert ile birlikte çalışmak üzere Köln’e ve ardından Paris’e gönderildi; burada, Üniversitenin ünlü şampiyonu Guillaume de St Amour’a (1200 ila 1272) karşı tartışmalarda öne çıktı. 1248’de ilahiyat alanında lisans derecesi ile mezun olduktan sonra ikinci öğretim görevlisi ve yüksek lisans öğrencisi olarak Köln’e döndü ve edebi faaliyetine ve kamu hayatına başladı.
1256’da Aquinas, arkadaşı Bagnoregio’lu Saint Bonaventure (1221-1274) ile birlikte Fransa ve İtalya’da uzun yıllar seyahat etmeye ve teoloji dersleri vermeye başladı. Bu süre zarfında, sık sık hüküm süren papaya ve Fransız Kralı Louis VIII’e devlet meselelerinde tavsiyede bulunması ve toplantı ve tartışmalarda Dominik Düzenini temsil etmesi istendi. Her gün vaaz vermesine rağmen vaazlar, tartışmalar ve konferanslar yazmak için zaman buldu ve büyük edebi eseri “Summa Theologica” üzerinde gayretle çalışmaya devam etti.
Aquino alçakgönüllü, basit bir adam, barış aşığı, tefekküre açık ve şiir aşığı olarak nitelendirildi. Her zaman özdenetimini korudu ve kişiliği ve büyük öğrenmesiyle rakiplerini yendi. Keşişlerden ve keşişlerden, Aziz Thomas ile ilgili küçük mucizeler hakkında (havaya yükselmeden gökten gelen seslere kadar) birkaç rapor vardı. Bir Dominik keşişi olarak gözlemlemesi gereken etin aşağılanmasına katılmayı reddetti. Ayrıca Napoli Başpiskoposu ve Monte Cassino Başrahibi gibi prestijli pozisyonları da doğrudan reddetti (1272’de Napoli Üniversitesi’ne geri dönmeye ikna edilmesine rağmen).
1270’de Paris Piskoposu, Aristoteles’ten veya İbn Rüşd gibi Arap filozoflardan türetilen ve üniversitede geçerli olan bir dizi öğretiyi kınayan bir ferman yayınladı ve Thomas Aquinas’ın öğretileri alıcılar arasındaydı. Soruşturmalar Paris’te devam ederken Dominik düzeni ihtiyatlı bir şekilde onu İtalya’ya taşıdı. 1274’te, Yunan ve Latin kiliseleri arasındaki farklılıkları çözmek için İkinci Lyon Konsili’ne katılmak üzere yola çıkan Aquinas, hastalandı ve sonunda yakınlardaki Fossa Nuova’daki Cistercian manastırında öldü.
1277’de, Aquinas’ın ölümünden üç yıl sonra, Paris Piskoposu ve Oxford Piskoposu, Thomas’ın bazı tezlerini sapkın olarak kınayan, bu gerekçeyi benimseyen ortodoks Augustinusçu teoloji temelinde başka, daha ayrıntılı bir ferman yayınladılar. , Thomas Aquinas ölümünden sonra aforoz edildi (ortaçağ felsefesi ve teolojisi tarihinde bir dönüm noktası) ve itibarının bu kınamadan kurtulması uzun yıllar aldı.
1324’te, Thomas Aquinas’ın ölümünden elli yıl sonra, Avignon’daki Papa XXII. 1568’de Kilise Doktoru oldu. 1879’da Papa XIII. Bugün, birçok Katolik onu Katolik Kilisesi’ndeki en önemli ilahiyatçı ve filozof olarak görüyor.
Felsefesi ve Çalışmaları
Thomas Aquinas bir Hıristiyan ilahiyatçıydı, ama aynı zamanda bir Aristotelesçi ve bir ampiristti ve Batı düşüncesinin bu iki akımını da önemli ölçüde etkiledi. Gerçeğin doğal vahiy (belirli gerçekler tüm insanlar için insan doğası ve doğru insan muhakemesi yoluyla elde edilebilir) ve doğaüstü vahiy (kutsal kitaplar aracılığıyla açıklanan inanca dayalı bilgi) yoluyla bilindiğine inanıyor ve bu iki unsuru ayırmaya özen gösteriyordu. doğada çelişkili değil tamamlayıcı olarak gördü. Bu nedenle, Tanrı’nın varlığı ve sıfatları akıl yoluyla çıkarılabilse de, bazı ayrıntılar (Teslis ve Enkarnasyon gibi) ancak özel vahiy yoluyla bilinebilir ve başka türlü çıkarılamaz.
İki büyük eseri, 1258 ve 1264 yılları arasında yazılmış olan (genellikle İngilizce olarak “On thr Truth of the Catholic Faith” başlığı altında yayınlanan) “Summa Contra Gentiles” ve “Summa Theologica” (“İlahiyat Özeti”)’dir. 1265 ve 1274 yılları arasında yazılmıştır. İlki, Hıristiyan olmayanlara yönelik geniş tabanlı bir felsefi eserdir; ikincisi büyük ölçüde Hıristiyanlara yöneliktir ve daha çok Hıristiyan teolojisinin bir eseridir.
Thomas, teolojinin hammadde verilerini, tarih boyunca Tanrı’nın kendini insanlara açıklamasıyla üretilen Katolik Kilisesi’nin yazılı kutsal metinleri ve gelenekleri olarak gördü. İnanç ve akıl, Tanrı hakkında gerçek bilgi edinmek için bu verileri işlemek için birlikte ihtiyaç duyulan iki ana araçtır. Tanrı’nın kendisini doğa aracılığıyla gösterdiğine inanıyordu, bu nedenle rasyonel düşünce ve doğa araştırması aynı zamanda Tanrı’nın incelenmesidir (Aristotelesçi Yunan felsefesinin Hıristiyan doktrini ile bir karışımı).
Aquinas, Tanrı’nın ne olmadığı konusundaki düşüncesinden hareketle, Tanrı’nın ilahi nitelikleri veya doğası hakkında beş olumlu ifade önerdi:
- Tanrı basittir, beden ve ruh veya madde ve form gibi parçaların bileşimi yoktur.
- Tanrı mükemmeldir, hiçbir şey olmadan.
- Tanrı sonsuzdur ve yaratılmış varlıkların fiziksel, entelektüel ve duygusal olarak sınırlı olduğu şekilde sınırlı değildir.
- Tanrı değişmezdir, özü ve karakteri değiştirilemez.
- Tanrı birdir, öyle ki Tanrı’nın özü, Tanrı’nın varlığı ile aynıdır.
Aquinas, Tanrı’nın varlığının ne apaçık ne de kanıtsız olduğuna inanıyordu. “Summa Theologica”da, Tanrı’nın varlığına ilişkin beş rasyonel delili, “quinquae viae” (veya “Beş Yol”) ayrıntılarını verir ve bunlardan bazıları aslında birbirini yeniden ifade eder:
Hareketsiz motor argümanı (ex motu): hareket eden her şey bir motor tarafından hareket ettirilir, bu nedenle, tüm hareketin kendisinden kaynaklandığı hareketsiz bir motor vardır, bu da Tanrı’dır.
İlk nedenden (ex causa) gelen argüman: neden olan her şeye başka bir şey neden olur, bu nedenle tüm nedenli şeylerin nedensiz bir nedeni olmalıdır, bu Tanrı’dır.
Olumsallık argümanı (ex contingentia): evrende var olabilecek veya olmayabilecek olası varlıklar vardır ve evrendeki her şeyin olası olması imkansız olduğuna göre (bir şey yoktan var olamaz), o zaman bir varlığı başka bir varlığa, yani Tanrı’ya bağlı olmayan zorunlu varlık.
Derece Argümanı (eski mezunlar): Evrende bulunabilecek çeşitli mükemmellik dereceleri vardır, bu nedenle, daha az mükemmellik derecelerinin türediği bir mükemmellik zirvesi olmalıdır, bu da Tanrı’dır.
Teleolojik argüman veya tasarım argümanı (örneğin): dünyadaki (kendileri zeki olmayan) tüm doğal cisimler amaçlara doğru hareket eder (ki bu zekanın özelliğidir), bu nedenle tüm doğal cisimleri hedefe doğru yönlendiren akıllı bir varlık olmalıdır. onların sonu Allah’tır.
Aquinas, İsa Mesih’in gerçekten ilahi olduğuna ve sadece bir insan olmadığına ya da Tanrı’nın sadece Mesih’in bedeninde yaşadığına inanıyordu. Bununla birlikte, Mesih’in aynı zamanda, Enkarnasyon’dan sonra bile devam eden bir doğa ikiliği üreten gerçekten rasyonel bir insan ruhuna sahip olduğunu ve bu iki doğanın aynı anda, ancak tek bir gerçek insan vücudunda ayırt edilebilir bir şekilde var olduğunu savundu.
Aquinas, dört ana erdemi sağduyu, ölçülülük, adalet ve metanet olarak tanımladı; bu erdemler doğaldır (doğada ortaya çıkar) ve herkes için bağlayıcıdır. Ayrıca, doğaüstü olan ve amacının Allah olmasıyla diğer erdemlerden ayrılan inanç, umut ve hayırseverlik olarak tanımlanan üç teolojik erdem vardır. Buna ek olarak, dört tür yasayı ayırt etti: sonsuz yasa (tüm yaratılışı yöneten Tanrı’nın kararı), doğal hukuk (insanın akıl tarafından keşfedilen sonsuz yasaya “katılımı”), insan hukuku (hükümetler tarafından toplumlara uygulanan doğal hukuk) ve ilahi hukuk. yasa (kutsal metinlerde özel olarak açıklanan yasa).
Aziz Thomas Aquinas için, insan varoluşunun amacı, Tanrı ile birlik ve sonsuz paydaşlıktır. Yeryüzünde yaşarken Mesih aracılığıyla kurtuluş ve kurtuluşu deneyimleyenlere, ölümden sonra bir kişinin Tanrı’nın özünü anlayarak mükemmel ve sonsuz mutluluğu deneyimleyeceği güzel bir vizyon verilecektir. Yaşam boyunca, bireyin iradesi, günlük insan kararlarında ahlak gerektiren doğru şeylere (hayırseverlik, barış ve kutsallık gibi) doğru düzenlenmelidir, bir tür Erdem Etiği. Thomas Aquinas, meşru bir eylemin (örneğin, meşru müdafaa) aynı zamanda normalde kaçınılması gereken bir etkiye de (örneğin,