Laktoz Tolerans Testi başlıca olarak karbonhidrat sindiriminin değerlendirilmesinde kullanılan bir testtir. İnce bağırsak mukozasında laktoz eksikliğine bağlı olarak gelişen karbonhidrat emilim bozukluklarının değerlendirilmesinde kullanılır.
Laktoz intoleransı laktozu sindirememek anlamına gelir. Laktoz süt ve süt ürünlerinde bulunan şekerdir. İnce bağırsak laktozu parçalamak için laktaz enzimine ihtiyaç duyar. Laktoz intoleransı olan kişiler, laktoz içerikli gıdalar tükettiklerinde kendilerini iyi ve sağlıklı hissetmezler, çünkü sindirimi gerçekleştirecek laktaz enzimi yoktur.
Birçok kişi laktozu sindirmede sıkıntı yaşar. Bazı kişiler de intolerans çocuklukta görülmeye başlanır. Bazılarında ise problem gençlik veya yetişkinlik çağlarında baş gösterir. Laktoz intoleransı bebeklerde nadir görülen bir durumdur. Prematüre bebekler doğumdan kısa bir süre sonra ve kısa bir süreliğine laktoz intoleransı yaşayabilirler.
Eğer ince bağırsağınız zarar gördüyse, vücudunuz daha az laktaz enzimi üretmeye başlar, bu da laktoz intoleransının baş göstermesine sebep olur. İnce bağırsak çölyak hastalığı, enfeksiyon, ameliyat ve zedelenme gibi problemlerden dolayı zarar görür.
Laktoz intoleransının belirtileri nelerdir?
Eğer laktoz intoleransınız varsa laktoz içerikli gıdalar tükettikten sonra kendinizi rahatsız hissedebilirsiniz. Bunun yanısıra;
• Karında kramp ve ağrı,
• Karında şişkinlik
• Gaz
• İshal
• Mide bulantısı şikayetleri de laktoz intoleransında görülen rahatsızıklardır.
Laktoz intoleransı tanısı nasıl konulur ?
Klinik muayene ve öykü sonrası bazı testler yapılabilir. Bu testler aşağıdaki gibidir;
• Hidrojen Nefes Testi: Hastaya laktoz içerikli bir içecek içirilir. Daha sonra nefes yoluyla laktozu sindirip sindiremediğinize bakılır.
• Dışkı Testi: Laktozu sindirip sindiremediğinize dışkı testiyle de bakılabilir.
Test nasıl yapılır ?
50 g veya 2g/kg laktoz 400 mL su içinde çözülerek oral yoldan hastaya verilir. Daha sonra 0, 30, 45, 60 ve 90. dakikalarda kan alınıp glukoz düzeyi ölçülür. 8 saatlik açlık gereklidir. Ayrıca test süresince sigara içilmemeli ve sakız çiğnenmemelidir.
Test süresince glukoz düzeyinde 30 mg/dL’nin üzerinde artış olmalıdır. 20 mg/dL altındaki artış anormal kabul edilir.
Referans değerler : Plazma glukozunun >20 mg/dL’den fazla yükselmesi, karın ağrısı ve diyare olmaması ile laktoz intoleransı elimine edilir.
Laktoz intoleransıyla nasıl başedilir ?
Beslenme alışkanlıklarınızı değiştirerek bu hastalığın sebep olduğu rahatsızlıklarla başedebilirsiniz. Ayrıca laktoz enzimi içeren hap ve damlalar yardımıyla doktor gözetiminde bu rahatsızlığa karşı önlem alabilirsiniz.
Bir besinde laktoz olduğunu nasıl anlarız ?
Laktoz süt ve tüm süt ile yapılan gıdalarda bulunmaktadır;
• krema
• tereyağ
• dondurma
• peynir
• kaşar peyniri
• yoğurt
Bazı insanlar çok az miktarda laktoza dahi tepki verebilirler. Bu durumda konserve, dondurulmuş ve bazı paketlenmiş gıdalarında laktoz bulundurduğunu göz önünde tutmalıyız. Bu yiyecekler arasında;
• ekmek ve diğer unlu mamüller
• waffle, bisküvi, kurabiye
• hazır donmuş gıdalar
• mısır gevreği (kornflakes)
• hazır patates mamülleri, çorbalar ve içecekler
• patates ve mısır cipsi ve paketlenmiş tüm abur cuburlar
• salam, sucuk ve sosis gibi işlenmiş et mamüllerinde
• margarin
• salata sosları
• süt tozu ihtiva eden ürünler
• protein tozları
• şekerlemeler
• kahve kremalarında da laktoz bulunmaktadır.
Hazır gıdaların ambalajlarını mutlaka dikkatli okuyun, süt, süt tozunun yanısıra peynir altı suyu gibi laktoz, lor, ihtiva eden ürünleri de tüketmeyin.