Mutluluk şimdi mi sonra mı?
Mutluluk, uğruna çok çalışılması ve zaman içinde biriktirilmesi gereken bir şey midir yoksa anın tadını çıkarmak için geçici ve uçucu bir şey midir?
Zamanlamanın iyi hissetmek üzerine etkisi
Batı toplumu genellikle anlık mutluluk pahasına hedeflerinin peşinden koşanlara hayranlık duyarken, anı yaşamak hoşgörüsüz veya düşüncesiz olarak görülebilmektedir. Ancak Buffalo Üniversitesi bünyesinde psikoloji doçenti Dr. Lora Park ve ekibi tarafından yürütülen araştırma anı yaşamanın da faydalı olduğunu gösterdi. Çalışmaya göre, insanların mutlulukla ilgili inançlarının günlük hedef arayışlarını ve iyi hissetmelerinde etkili. Bulgular, Emotion adlı dergide yayınlandı.
Dr. Park, hem üniversite çağındaki hem de yetişkin topluluk katılımcılarını içeren örneklemlerle çalışmalar yürüten bir araştırma ekibine liderlik etti.
Ekip, ilk olarak mutluluğu erteleme ve anı yaşama inançlarını ölçmek için yeni bir ölçek oluşturdular ve ardından mutlulukla ilgili bu inançları benimsemenin getirilerini ve götürülerini incelediler.
Sonuçlar şu şekilde:
- Mutluluğu kümülatif olarak gören insanlar genellikle uzun vadeli hedeflere ulaşmak için mutluluğu ertelerken, mutluluğu geçici olarak görenler hemen tatmin olmayı tercih eder.
- Uzun vadeli hedefler için mutluluğu ertelemek, olumlu olarak beklenen mutluluğa ve gururla sonuçlanabileceği gibi olumsuz olarak suçluluk, endişe ve pişmanlık duygularına da neden olabiliyor.
- Anı yaşamak, daha olumlu duygulara ve genel esenliğe katkıda bulunarak keyifli faaliyetlere katılımı teşvik edebiliyor.
Mutluluk, banka hesabına ya da borsaya yatırılan para gibi görülüyor
Dr. Park, “İnsanlar mutluluğu biriken bir kaynak olarak gördüklerinde, ‘mutluluğu ertelemeye’ meyilli olmalar, uzun vadeli önemli hedefleri için çok çalışmanın ve fedakârlık yapmanın gelecekte onları daha mutlu edeceği fikrini benimsemeleri daha muhtemeldir” diyor.
Öte yandan, insanlar mutluluğun gelip geçici olduğunu düşünebilir; tıpkı bir kişinin borsaya para yatırıp piyasanın ne zaman yükselip ne zaman düşeceğini bilmeden günden güne dalgalanmasını izlemesi gibi. “İnsanlar mutluluğa bu şekilde baktıklarında, mutluluğu bilinmeyen bir geleceğe ertelemek yerine ‘anı yaşamaya’, şimdi mutlu hissetmek için fırsatları değerlendirmeye inanmaları muhtemeldir. ”
Mutluluğu ertelemeyenler neden daha mutlu?
Park, “Anı yaşamaya inanan insanlar, uzun vadeli hedefleriyle ilgisi olmasa bile, daha eğlenceli ve keyifli faaliyetlerde bulunurlar; bu da daha olumlu duygulara ve genel refahın artmasına katkıda bulunur” diyor. “Bu bireyler bu tür deneyimleri boşa harcanan zaman, pişmanlık duyulacak ya da suçluluk duyulacak bir şey olarak görmüyorlar.”
Mutluluğa dair inançlar değişir mi?
Park’ın araştırması, mutluluğa ilişkin inançların nispeten istikrarlı olmakla birlikte, aynı zamanda değişebildiğini ve mutluluğun kümülatif veya geçici olmasına farklı değer veren toplumsal mesajlardan etkilenebildiğini ortaya koymuştur. Örneğin, “Birkaç hafta içinde mezun olacağınızı biliyorsanız, mutluluğu daha sonraki bir zamana ertelemek yerine anı yaşamak avantajlı olabilir. Anı yaşamaya geçebilir ve şimdi kendinizi kötü hissetmeden hedefle ilgili olmayan uğraşların tadını çıkarabilirsiniz.”
Biri diğerinden daha iyi denilemez
“Açık olan bir durum şu ki, uzun vadeli hedefler genellikle sebat ve odaklanma gerektirir. Birçok insan bu konuda pes edebiliyor. Ancak hedefle ilgili bu arayışın, mutluluğu hemen şimdi yakalama, başkalarıyla yakınlık ve bağlantı hislerini artırabilecek fırsatları kaçırmak gibi sonuçları da vardır.”
Son olarak Dr. Park “Mutlulukla ilgili bir inancın diğerinden daha iyi olması gerekmiyor. Mutlulukla ilgili bu farklı inançların ve bu inançlarda esnek olunabileceğinin farkında olmak, kişinin günlük yaşamında mutluluğu ve esenliği en üst düzeye çıkarmak için göz önünde bulundurması gereken bir şeydir.” ifadelerine bulunuyor.
KAYNAKÇA:
– Neuroscience News. (29.05.2023). Happiness Now or Later? The Impact of Timing on Well-being.
– Park, L. E., Fujita, K., Naragon-Gainey, K., Radsvick, T. M., Jung, H. Y., Xia, J., Ward, D. E., Paravati, E., Weng, J., Italiano, A., & Valvo, A. (2023). Happiness—To enjoy now or later? Consequences of delaying happiness and living in the moment beliefs. Emotion, 23(1), 138–162.