Kuşak, jenerasyon veya nesil farkları her zaman çatışmalara neden olmuştur. Bu çatışmaları bilimsel olarak açıklamak üzere de belli bir dönemde dünyaya gelen insanlar belli gruplarda toplanmaya çalışılmıştır. Önceleri sadece X, Y ve Z kuşaklarından bahsedilirken kapsam biraz daha genişletilmiştir ve bugün başlıca şu kuşaklardan söz edilmektedir:
- Sessiz kuşak
- BB kuşağı (Baby Boomers)
- X kuşağı
- Y kuşağı
- Z kuşağı
Her bir kuşak ait olduğu dönemin sosyal veya kültürel yapısını yansıtmaktadır. Bu kuşaklar arasındaki farklılıklar her dönemde veya her çağda belirgin olarak hissedilmektedir. Kuşaklar arası çatışmalar hep olmuştur. Ancak bir önceki kuşağın her zaman bir sonraki kuşağı anlamaya çalışması beklenmiştir.
Genel olarak yukarıda tanımlanan kuşaklar ait oldukları dönemlere göre konumlandırılır. Ancak burada alışılmışın dışına çıkılmış ve kuşaklar, teknoloji ile olan ilişkileri esas alınarak tanımlanmaya çalışılmıştır.
Sessiz Kuşak
Bu kuşak 1925 ile 1945 yılları arası dönemi kapsar. Bu yıllar savaşları ve yokluğun hüküm sürdüğü yıllardır. Bu kuşaktaki insanlar başarmak, güç kazanmak ve daha iyi bir sosyal statü elde etmek için fazlası ile hırslıdır. Ailevi ve milli duygular açısından tutucudurlar. Güven problemleri vardır. Kurallara uymak ve namuslu olmak çok önemlidir.
Sessiz kuşak, teknolojiye karşıdır ve her zaman geleneksel yapıyı savunur. Aslında büyük teknolojik gelişmeler henüz yoktur. Aydınlatmada gazlı lamba kullanılmaktadır. Böyle olunca bu kuşak için teknolojik gelişmeler çok da anlam taşımamaktadır.
BB Kuşağı (Baby Boomers, Nüfus Patlaması)
Bu kuşak 1946 ile 1964 yılları arası dönemi kapsar. Bu dönemde nüfus artmaya başlamıştır. Büyük savaşlar bitmiştir ama Soğuk Savaş dönemi başlamıştır. İnsan haklarının dillenmeye başlaması bu kuşak döneminde olmuştur. Diğer yandan ülkelerin ekonomik seviyeleri düzelmeye başlamıştır. Bu kuşağın en önemli özelliği, bütün dünyayı politik olarak etkileyen 68 kuşağını yaratmış olmasıdır. 68 kuşağı baş kaldıran, sesini yükselten, protesto eden, daha güzel bir dünya hedefleyen ve asi ruhlu bir kuşaktır.
Radyo, televizyon, gramofon, radyo ve buzdolabı gibi teknolojiler yeni yeni güçlenmeye başlamıştır ama bu teknolojilere BB kuşağı tam uyum sağlayamamıştır.
X Kuşağı
Bu kuşak 1965 ile 1979 yılları arası dönemi kapsar. Bu kuşak çoğu zaman kayıp kuşak olarak de değerlendirilir. Çünkü bu dönemde birçok ekonomik kriz yaşanmış ve sosyal sancılar çekilmiştir. Bu etkilenme yüzünden insanlar çocuk yapmaktan kaçınmış ve maddiyat ön plana çıkmıştır. Hep daha iyi bir yaşam standardı istenmiştir. Bu beklentiler paralelinde teknolojik gelişmeler, mecbur kalındığı için takip edilmeye çalışılmıştır. Transistörlü radyolar, kaset çalarlar, pikaplar ve merdaneli çamaşır makineleri bu dönemin teknolojileridir. Aynı zamanda bilgisayar sistemleri günlük yaşama girmeye başlamış ve işletmelerde iş yapış şekilleri değişmeye başlamıştır.
Y Kuşağı
Bu kuşak 1980 ile 2000 yılları arası dönemi kapsar. Bu dönemin insanları birlikte çalışmaya ve ekip çalışmasına önem vermişlerdir. Başkalarının görüşlerini almak, onların bakış açılarına değer vermek önemli olmuştur. Teknolojik gelişmeler bu kuşağın insanları için yaşamın temel aracıdır ve vazgeçilmez öneme sahiptir. Sosyal medya bu kuşağın eseridir. Sosyal medya, olumlu olumsuz yorumların yapıldığı, yenilikçi adımların atıldığı ve teknolojinin çok önemli olduğu bir alandır ve insanları interaktif hale getirmiştir.
Z Kuşağı
Bu kuşak 2000 yılından sonra doğan kişileri kapsar. Artık teknoloji yaşamın merkezindedir ve bu kuşak dijital kuşak olarak tanımlanır. Bilgisayarlar, tabletler, akıllı telefonlar ve bunlarla birlikte gelişen ve güçlenen iletişim teknolojileri, Z kuşağı insanlarının yaşamlarının temelidir. Bu sayede iletişim kanalları her zaman açıktır ancak bu kuşağı tehdit eden faktör yalnızlıktır.
Kuşakların Sosyal Medya Yaklaşımı
Şimdi kuşakların sosyal medya yaklaşımlarına bir göz atalım:
- Z kuşağının yüzde 79’u tam bir bilgisayar bağımlısıdır. Öyle ki bilgisayar yoksa bunalıma girebilirler.
- Y kuşağın insanları üç farklı ekran kullanır. Z kuşağı insanları ise laptop, kişisel bilgisayar, tablet, akıllı telefon ve televizyon olmak üzere beş farklı ekran kullanıyor.
- Z kuşağının yüzde 60’ı kitap, giyim ve elektronik başta olmak üzere alışverişlerini internet üzerinden yapıyor. 2020 yılında bu kuşağın bütün tüketicilerin yüzde 40’ına ulaşması bekleniyor.
- Z kuşağı Instagram ve Snapchat gibi sosyal ağları kullanıyor. Facebook giderek gözden düşüyor gibi. 13 ile 17 arası yaş grubunun yüzde 25’i Facebook’tan çıkıyor.
- Z kuşağı lise öğrencilerinin yüzde 72’si gelecekte kendi işlerini yapmak istiyor. Yüzde 76’sı ise hobilerini asıl meslekleri yapmak istiyor.
- Bilgiye hızlı erişim, kendini yetiştirme ve araştırma yapma konularında Z kuşağı çok iyi. Bu kuşağın yüzde 33’ü online ders alıyor, yüzde 20’si tabletlerden ders kitaplarını okuyor, yüzde 32’si ise arkadaşları ile internet üzerinden ders çalışıyor.
- Ancak Z kuşağının ortalama dikkat süresi sadece 8 saniyedir.
- Buna karşılık Y kuşağı insanları, zamanlarını daha çok medya ve iletişim teknolojileri ile geçiriyor. Basılı yayınlara ve televizyona fazla ilgi göstermiyor.
- Y kuşağının tek sosyalleşme amacı internet. Sosyal medyada olmaktan mutluluk duyuyorlar ve çok fazla paylaşım yapıyorlar.
- Z kuşağı insanları sosyal medyayı, aynı anda çok fazla kişi ile paylaşım imkanı verdiği için seviyor.
- Profil resmi olarak Y kuşağı havalı ve güzel fotoğraflar kullanır, Z kuşağı ise abartısız, gündelik ve olduğu gibi fotoğraflar kullanır. Kısaca Z kuşağı, sosyal medyada sadece kendisini yansıtır.
- X kuşağının tek sosyal medya aracı Facebook’tur. Ancak Y ve Z kuşakları insanları Facebook yanında başka sosyal ağları da kullanıyor.
- Facebook’un kullanıcı sayısı 1.5 milyar, Instagram’ın ise 400 milyon. Instagram X kuşağına pek hitap etmiyor. Daha çok Y ve Z kuşaklarının ilgisini çekiyor.