- 18.Ekim.2012 #1
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
İstanbul'un Bilinmeyenleri ve İlkleri
İstanbul'da Kılıç balığı avlanması bir söylenti değildir. 19. yüzyıl ikinci yarısında Çengelköy vapur iskelesi ile Vaniköy arasında bulunan dalyanlarda bu dev kılıç balığının avlandığı bilinmektedir.
İmrahor camii ( studios manastırı ya da Ayios İoannes Prodromos kilisesi) harap durumda olmasına rağmen İstanbul'un ayakta duran en eski yapısıdır. 454 - 463 yılları arasında yapıldığı bilinmektedir. İmparator Markianos ve İmparator I. Leon'un hükümdarlık dönemlerine rastlamaktadır.
Karaköy'ü Beyoğlu'na bağlayan en kısa yol olan tünel 1863'te Londra'da 1868'de New York'ta inşa edilenlerden sonra dünyanın en eski üçüncü yer altı toplu taşıma sistemidir. İngiliz sermayeli bir şirket tarafından yaptırılan tünel 1875 yılında işletmeye açılmıştır.
Yapımı 1947 yılında tamamlanan İstanbul İnönü stadyumu'nda oynanan ilk maç Beşiktaş- AIK(İsveç) karşılaşmasıdır. Stadyum'un projesi Fazıl Aysu ve Şinasi Şahingiray'la birlikte ünlü İtalyan Mimar Vietti Vioti'ye aittir.
İstanbul'un 'ilk'leri kitaplaştırıldı
Yaklaşık 3 bin yıllık tarihi bulunan İstanbul'un "ilk"lerle tanışmasının öyküsü "İstanbul'un 'İlk'leri ve 'En'leri" adlı kitapla okuyuculara sunuldu.
İstanbul
AA
24 Ağustos 2004 — Kadir Has Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Görevlisi Süleyman Faruk Göncüoğlu tarafından hazırlanan kitapta İstanbul'daki ilk depremden ilk bedesten soygununa ilk Türkçe ezandan ilk padişah suikastına ilk gece kulübünden ilk genelevin açılmasına kadar birçok "ilk"e yer veriliyor.
Tarihi kaynaklar çerçevesinde İstanbul'da yaşanan bazı "ilk"ler şunlar:
"İstanbul'da bilinen ilk yer sarsıntısı miladi 358 yılında oldu. Kentte büyük hasara yol açan depremde büyük taş binaların çoğu zarar gördü.
İLK SÜTUN: ÇEMBERLİTAŞ
İstanbul'daki ilk tarihi sütun bugün bulunduğu semte de adını veren Çemberlitaş. Roma'nın dünyaya yayıldığı yıllarda Frigya'dan alınarak Roma'daki Apollon tapınağı önüne dikilen sütun I. Konstantinus tarafından Roma'dan getirtilerek 11 Mayıs 330 tarihinde şimdiki yerine dikilip üzerine de kendi heykeli kondu.
İLK NÜFUS SAYIMI
'Fetih'ten 2 yıl sonra 1455'te Fatih'in emriyle İstanbul'da ilk nüfus sayımı yapıldı. Bu sayıma ait defterde Galata mahallelerinde oturanlar devlete vergi ödeyen ve ödemeyenler zengin ve fakirler fetihten sonra gidenler kalanlar veya tekrar dönenler medeni ve ailevi durumları dinleri ve sosyal nitelikleri belirtildi.
1477 yılında yapılan nüfus sayımı uyarınca da İstanbul (Avrupa) yakasında 14 bin 803 hanelik nüfusun 8 bin 951'i Müslüman Türk Galata'da ise 1521 hanelik nüfusun 535'i Müslüman Türk'tü. Bu rakama askerler medrese öğrencileri ve tutsaklar eklenince kentin nüfusu yüz bine yaklaşıyordu.
- 18.Ekim.2012 #2
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
YURTDIŞINA KAÇIRILAN İLK ESER
İstanbul 13 Nisan 1204 tarihinde 4. Haçlı Seferi ile ilk olarak Latinler tarafından işgal edildi ve kent 3 gün boyunca yağmalanıp tahrip edildi. 57 yıl süren işgal 1261 yılında sona erdi.
İstanbul'u yağmalayan Venediklilerin götürdükleri Bizans ganimetleri arasında en değerli parça bugün hala Venedik'te San Marco Kilisesi'nin kapısının üzerinde duran dört at heykeli. Bu heykeller İstanbul'da Hipodrom'da bulunuyordu.
İLK HOKKABAZLIK - İLK GÖZBAĞCI
İstanbul'da hokkabazlık 1492 yılında Portekiz ve İspanya'dan kaçıp kente gelen Yahudiler tarafından getirildi.
İstanbul'a gelen ilk gözbağcı olan Amerikalı Jakop Philadelphia ise (1735-1795) Sultan 3. Mustafa'ya oyunlar gösterdi.
İLK KAHVE VE KAHVEHANE
Türkiye'de 16. yüzyılın ortalarına kadar kahvenin adı dahi bilinmiyordu. Kahvenin ilk defa İstanbul'da kullanılmaya başlanması hakkında 3 tarih var; 1551 1552 ve 1561.
İlk kahvehaneleri 1552 veya 1554 yılında Tahtakale'de Halepli Hakem ile Suriyeli Şems açtı.
Kente ilk kahve de 1551 yılında getirildi ancak Tophane gümrüğünden içeri sokulmadı.
İstanbul'da açılan ilk kahvehaneler okur-yazarların dönemin kibar ve münevver insanlarının devam ettiği birer kültür merkeziydi.
İLK TÜTÜN KULLANIMI
Tütünün İstanbul'da kullanılmaya başlanması ise 17. yüzyılın ilk yıllarına rastlıyor.
İstanbul'a bir İngiliz donanma gemisiyle getirilen ilk tütünün ardından (1605-1606) tütün kullanımı Sultan 1. Ahmet döneminde iyice arttı.
Tütünün kahve ile birlikte içilmesi halkın kahvehanelere gitmesine yol açtı.
Bu dönemde henüz sigara yapımı bilinmediği için tütün ucuna tütün konulan lülesi bulunan çubuklarla içilirdi.
İLK BEDESTEN SOYGUNU
Kapalıçarşı'nın kapanış saatinden önce üç kapı kapanır İnciciler Kapısı çarşı boşalıncaya kadar açık tutulurdu.
Bir bölükbaşı elinde kalın bir sopayla dükkanları dolaşır içeride gündüzden saklanmış kimsenin bulunup bulunmadığını kontrol ederdi.
Bu sayede çarşıda yüzyıllar boyunca tek hırsızlık olayı olmadı. Ta ki 'bedesten soygunu' olarak geçen 1591 yılındakine kadar...
Bir sabah dükkanlarını açan tacirler dolaplarının açık olduğunu görerek paniğe kapıldı. Yapılan sayımda çalınanın 30 bin altını geçtiği görüldü.
Bedesten kapatılıp içindeki dükkanlar tek tek arandı. Şüpheli görülenler sorgulandı ancak suçlular bulunamadı.
Yeniçeri Ağası'nın suçluyu bedesten dışından aramaya başlamasıyla bir Acem'in dükkanında çalıntı eşya ve altın bulundu.
Soyguncu da suçunu itiraf edince idam edildi.
LATİN ALFABESİNİN İLK KULLANILIŞI
Türkçe'nin Latin harfleriyle yazılması ilk kez 3. Selim döneminde İstanbul'da gerçekleşti.
Padişahın kız kardeşi ve 3. Mustafa'nın kızı Hatice Sultan'ın Sahil Sarayı'nın batı üslubuna göre restore edilmesi sırasında Latin alfabesi kullanıldı.
Sarayın restorasyonunu gerçekleştiren Fransız mimar Melling'in şahsen görüşmesi imkansız olduğu için Hatice Sultan ile yazışarak yaptığı görüşmelerde Latin alfabesi tercih edildi.
Türkçe konuşabilen Melling Arap harfleri ve alfabesini bilmediğinden Hatice Sultan Melling'e isteklerini bildirmek için Latin harfleri ile Türkçe pusulalar gönderdi. Böylece Türkçe'de Latin harfleri ilk kez kullanılmış oldu.
İLK VE SON 'RECM' OLAYI
17. yüzyılda Sultan 4. Mehmet döneminde Aksaray'da oturan Abdullah Çelebi adlı bir adamın genç ve güzel eşinin bir Yahudi çırağıyla ilişkisi olduğu söylentisi çıktı.
Dedikoduların artması ve zina yapıldığının da söylenmesi üzerine durum mahkemeye intikal etti. Olay büyük yankı yaratırken davaya Ahmet Efendi baktı. Ahmet Efendi önce suçluları sonra da şahitleri dinledi ve 'recm' kararı verdi.
İnfaz Atmeydanı'nda gerçekleşti. Hükmü veren Beyazıtzade Ahmet Efendi de suçlunun başında bizzat bulundu.
Olayın yankıları uzun süre devam ederken devrin uleması kararı veren Ahmet Efendi'ye selamı sabahı kesip onu boykot etti.
- 18.Ekim.2012 #3
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
İLK TRAFİK KAZASI
İstanbul'da ilk trafik kazası 1912 yılında bugünkü Şişli Camii önünde oldu.
İtalyan elçiliğinin şoförü bir Arnavut'a çarparak yaraladı. Kazayı yaptıktan sonra kaçmaya çalışan şoför Pangaltı'da arabasıyla giderken yakalandı.
İLK KUMARHANE
İstanbul'da ilk kumarhane 'Encümen-i Ülfet' adıyla 1870 yılında zamanın Maliye Nazırı Mısırlı Prens Mustafa Paşa tarafından Çemberlitaş'taki Asım Paşa Konağı'nda açıldı.
İLK SİNEMA
Sinematograf Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk defa Yıldız Sarayı'nda Sultan 2. Abdülhamit'in huzurunda sihirbaz Bernard tarafından gösterildi.
İstanbul'da halka açık sinema gösterisi ise Weinberg tarafından 1897 yılında Galatasaray'daki Sponeck Birahanesi'nde yapıldı. Kentteki ilk sinema da Şehzadebaşı'ndaki Fevziye Kıraathanesi'nde açıldı.
KARNE İLE İLK EKMEK
İstanbul'da 14 Ocak 1942 tarihinden itibaren ilk kez karne ile ekmek satılmasına başlandı. Bu tarihten sonra "Francala" ekmek üretimi durduruldu.
Ekmek alabilmek için nahiye müdürlüklerinden karne temin etmek gerekiyordu.
İLK GREV
İstanbul'da ilk grev Beyoğlu telgraf işçileri tarafından 1872 yılında yapıldı.
Tramvay ve tünel işçilerinin 1920 yılının Mayıs ayında yaptıkları grev ise İstanbul tarihindeki ilk büyük grevdi. Yevmiyelerinin artırılmasını ve bazı sosyal haklar isteyen işçiler olumlu yanıt alamayınca 10 Mayıs'ta greve başladı.
İLK TÜRKÇE EZAN VE KURANIKERİM
İlk Türkçe ezan 30 Ocak 1932 tarihinde Hafız Rifat Bey tarafından Fatih Camii'nde ikindi vakti okundu.
Türkçe Kuranıkerim çalışmaları da 1932 yılında başlatıldı.
Beyoğlu İstiklal Caddesi üzerinde bulunan Ağa Camii'nde ise bu tarihten itibaren imam smokin ile cuma vaazı ve hutbeyi okudu.
İLK PADİŞAH SUİKASTI
Saltanat arabasıyla Hamidiye Camii'ne cuma namazına gelen Sultan 2. Abdülhamit namaz çıkışında Şeyhülislam Cemaleddin Efendi'yle konuşurken bombalı araba patladı.
Olayda Sultan yara almadan kurtulurken 26 kişi öldü 58 kişi yaralandı 20 at da telef oldu.
Ermeni terör örgütünün gerçekleştirdiği bu suikastta suikastçıların arasında Belçikalı anarşist Edward Joris de bulunuyordu.
İSTANBUL'UN İLK GECE KULÜBÜ
Osmanlı İstanbulunda 'Pera' (karşı yaka) dışında meyhane ya da benzeri eğlence yerlerinin açılmasına izin verilmezdi. Batılı anlamdaki ilk kulüp Sadrazam Mehmed Emin Ali Paşa'nın himayesinde 24 Kasım 1870'te 'Encümen-i Ülfet' (Dostluk Cemiyeti) ismiyle açıldı.
Alkollü içki ve kumarın serbest olduğu kulüp Ramazan ayının ilk günü hizmete girdi. Böylelikle 'ilim ve irfan erbabının şairlerin ve sanatkarların hoşça vakit geçirmelerini amaçlıyoruz' mesajı verilmek istendi ancak kulüp tepkiler üzerine açıldıktan bir yıl sonra kapatıldı.
İLK GENELEV
İstanbul'da ilk genelev düşüncesi Kırım Savaşı sırasında (1853-1856) kente çok fazla Avrupalının gelmesi ve yaşantı şekillerini burada da sürdürmeleri sonucunda ortaya çıktı.
Kente yerleşen Avrupalılar Galata ve Beyoğlu'nda çeşitli ahlaki sorunların yaşanmasına neden oldu. Bölge sakinlerinlerinden bazılarının da aynı yaşantıya eğilim göstermesi sonucu mahalle aralarında bu amaçla kullanılacak evler kurulmaya başlandı.
Beyoğlu'nda 'Altıncı Daire' adı altında fuhuş yapan kadınlar bir çeşit denetim altında tutuluyordu. Fuhuş yapılan evlerin mahalle içlerine doğru yayılması üzerine 1884 yılı Şubat ayında Şura-yı Devlet kararıyla bir talimatname yayınlanarak ilk genelev Beyoğlu'nda kuruldu. 'Abanoz Sokağı' adı verilen bu genelev dışında genelev açılması ise yasaklandı.
- 18.Ekim.2012 #4
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
İlk surlar
Kentin en eski surları İstanbul`un ilk kurulduğu yer olan bugünkü Topkapı Sarayı`nın bulunduğu tepeyi çevreliyordu.
İlk kilise
l`inci Konstantinus kendi kurduğu şehirde ölümünden sonra gömülmek için bir kilise yaptırdı. İstanbul`da inşa edilen ilk kilise olan ve şu anda Fatih Camisi`nin bulunduğu yere yaptırılan kilise Hz. İsa`nın on iki havarisine adanmış olduğu için `Havariyim Kilisesi` olarak biliniyor. 4`üncü yüzyılda yapılan bu kilesinin kesin yeri konusundaki tartışmalar ise hâlâ devam ediyor.
İlk tüp geçit projesi
Fransızlar 1860-1870 yıllan arasında denizaltında Sarayburnu-Üsküdar (Şemsipaşa) arasında bir çelik tünel tasarımı sunmuş. Bu projedeki temel amaç Rumeli ve Anadolu demiryollarının kesintisiz olarak birlikte çalışmalarıymış. Bugünkü tüp geçiş projesi de aynı amacı taşıyor.
Bilinen ilk hapishane
Kayıtlara göre kentte bilinen ilk hapishane Ayvansaray Semti`nde yer alan Anemas Zindanları.
İlk kule
İstanbul`un ilk kulesi miladi 1349`da Cenevizliler tarafından yaptırılmıştı. Cenevizliler bu kuleyi İstanbul`un deniz ticaretini kontrol etmek amacıyla inşa etmişlerdi.
İlk yangın kulesi
14`üncü yüzyılda Cenevizliler tarafından yaptırılan `Galata Kulesi` kentin ilk yangın kulesi olarak kullanıldı.
Anadolu Yakası`nda inşa edilen İlk cami
Anadolu yakasının ilk camisi Üsküdar`da Rum Mehmed Paşa Camisi`dir. Camiyi 1466-1469 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış olan Rum asıllı Mehmed Paşa yaptırmıştır.
En büyük deniz feneri
Türkiye`nin uluslararası standartlardaki en büyük deniz feneri Şile`de bulunan deniz feneridir.
İlk metro
1871-1876 arasında inşa edilen ve Karaköy (Galata) ile Beyoğlu`yu (Pera) yeraltmdan birbirine bağlayan toplu taşıma sistemi olan Tünel Istanbul`in ilk metrosu olma özelliğini taşıyor. 1863`te hizmete giren Londra ile 1868 yılında inşa edilen New York Metrosu`ndan sonra dünyanın en eski üçüncü metrosudur. 18 Ocak 1875`de hizmete giren ve 573 metre uzunluğunda olan metro o günlerde 170 bin liraya malolmuş.
İlk elçi ilk hediye
İngiliz ticarete ait imtiyazların yürütülebilmesi için ilk defa William Harborne`e elçilik payesi vermişlerdi. Horborne 29 Mart 1582`de İstanbul`a geldi ve 24 Nisan günü padişahın huzuruna kabul edildi. Elçi o gün padişaha kraliçe tarafından gönderilen ve aralarında 500 sterlin değerinde bir masa saatinin de bulunduğu hediyeleri takdim etti.
En büyük ahşap yapı
Büyükada`daki Tepeköy denilen adanın en yüksek mevkiinde bulunan Rum Yetimhanesi İstanbul`un en büyük ahşap yapısıdır. Halk arasında Kırmızı Saray olarak tanınan bina 1898`de bir Fransız şirketi tarafından otel olarak inşa edilmiş. Mimarı da İstanbul`daki birçok binada imzası bulunan Mimar Alexandre Vallaury. Binanın otel olarak açılmasıyla ilgili gerekli izinlerin alınamaması üzerine Rum Ortodoks cemaatinden Banker Leonidas Zarifi nin dul eşi Eleni Zarifi tarafından 3 bin 700 altına satın alınarak yetimhaneye çevrilmek kaydıyla Rum Ortodoks Patrikliği`ne bağışlamıştır.
İlk kız rüştiyesi
Erkek rüştiyelerinden on yıl sonra 1862 yılında ilk kız rüştiyesi Sultanahmet`te `Çevri Kalfa Mektebi` adıyla açılmıştır. Kız rüştiyelerinin ilk muallimleri yaşlı erkeklerdir.
Konu Bilgileri
Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar
Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)