Bir elektrik devresinden, elektrik akımının geçip geçmediğini gösteren ve geçen akımın şiddetini ölçen yüksek hassasiyetli aygıta galvanometre denir. Devreden geçen elektrik akımı genellikle ampermetre olarak adlandırılan bir aygıtla ölçülür, fakat galvanometreler düşük güçteki elektrik akımlarına karşı daha duyarlı olduğundan, daha iyi ölçüm yapabilmektedir. Aslında tüm ampermetreler ve voltmetreler de birer galvanometredir.
Bir mıknatısın iki kutbu arasına yerleştirilirmiş hareketli bir bobine elektrik akımı uygulandığında bobin de mıknatıslanır ve dönmeye başlar. Eğer bobin dönmeye dirençli hale getirilir, dönüşü kısıtlanırsa ve üzerine bir tel ibre yerleştirilip gösterge ekranı konursa ölçüm yapabilen bir aygıta yani galvanometreye dönüşür. Akımın şiddetine göre bobinin dönmesi değişir, şiddeti arttıkça döner bobinin dönme gücü artar. Galvanometreler bu ilkede çalışırlar.
1820’de Danimarkalı fizikçe Hans Christian Örsted, galvonemetre olarak adlandırdığı aygıtı buldu, fakat kendi adını vermek yerine, elektrik akımıyla ilgili öncü çalışmaları olan ve kendisine ilham kaynağı olan İtalyan fizikçi Luigi Galvani’nin anısı olarak bir isim verdi. Hans Christian Örsted, üzerinden elektrik akımı geçirdiği bir telin, yakınındaki bir pusulayı hareket ettirdiğini fark etti, bu ilkelere göre çalışan galvonometreyi bulmuş oldu.
Galvanometre Çeşitleri:
Thomson ya da Lord Kelvin galvanometresi
Deprez ve Arsonval galvanometresi
Galvanometre Hangi Amaçlarla Kullanılır? Nerelerde Kullanılır?
Bir elektrik devresinin çalışıp çalışmadığını ölçmekte kullanılır. Elektrik devresinden geçen çok düşük güçteki akımları ölçmek için kullanılır.
Elektrik ve elektronik işleriyle uğraşan teknisyenler, bilgisayar mühendisleri, elektrik elektronik mühendisleri sıklıkla kullanılır. Birçok elektrikli ve elektronik cihazda kullanılır. Bu cihazlardan bazıları aşağıda örnek olarak sunulmuştur.
Profesyonel kamera, profesyonel elektrikli hobi helikopterleri, vb. gibi elektronik cihazların içinde bulunan motorun dengeli çalışmasını sağlamak için de galvanometre çeşitleri kullanılmaktadır. Ayrıca birçok elektronik cihazın enerji durumunu, batarya gücünü ölçmek için de cihaz içine yerleştirilmiş elektronik galvanometreler kullanılır. Bunların yanı sıra buraya yazmakla bitmeyecek kadar sektörde ve cihazda kullanılmaktadır.