Dünya genelinde ve Türkiye'de 'basın özgürlüğü' baskılar altında olmaya devam ediyor. Merkezi Washigton'da bulunan Amerikan sivil toplum kuruluşu Freedom House'un yayımladığı rapora göre, 2006 yılında dünyada basın özgürlüğü büyük gerileme gösterdi. Özellikle eski Sovyetler Birliği coğrafyası ve Latin Amerika'da gelişmeler kaygı verici. Bugün dünyada 63 ülkede basın özgürlüğünden söz etmek mümkün değil. Türkiye ise aralarında Nikaragua, Tanzanya, Kuveyt gibi ülkelerin yer aldığı 'kısmen özgür' ülkeler kategorisinde bulunuyor. Basın özgürlüğü alanında Finlandiya, Belçika ve İzlanda ilk üç sırayı alırken, Almanya da 17. sırada bulunuyor. Avrupa Birliği adayı Türkiye, Batı Avrupa ülkeleri arasında basın özgürlüğü alanında en alt sırada yer alıyor.
Türkiye 301 nedeniyle 'kısmen özgür'müş!
Freedom House'un 2007 yılı raporunda, Türkiye'nin basın özgürlüğü alanında geçen yıla göre, daha da gerileyerek 105. sıraya düşmesi dikkat çekiyor. Bunda en büyük etken ise Türk Ceza Kanunu'nun tartışmalı 301. maddesi ve bu madde gerekçe gösterilerek gazetecilere yönelik açılan davalar gösteriliyor. Rapora göre, yalnızca 2006 yılında Türkiye'de 263 gazeteci ve yazar hakkında, 'Türklüğü aşağılama' gerekçesiyle 301. maddeden dava açıldı. Raporda, Türkiye'de basın özgürlüğünün anayasal güvence altında olmasına karşın, uygulamada bunun ancak kısmen gözetildiği vurgulanıyor. Freedom House'e göre, Türkiye'de açık biçimde sansür yok. Ancak birçok yasal kısıtlamayı ihlal etmekten endişelenen kimi yayıncı ve gazeteciler, "otosansüre" başvurmak durumunda kalıyor. Freedom House'un raporunda, en büyük eleştiri çeken ülkeler ise Çin, İran ve Vietnam. Bu ülkelerde internet alanında kısıtlamaların giderek arttığı belirtilirken İran'ın görüntü paylaşım sitesi Youtube ile Wikipedia ansiklopedisinin İngilizce yayınının yasaklaması örnek veriliyor.
Raporda Asya, Latin Amerika ve eski Sovyet ülkelerinde basın özgürlüğünde gerileme olduğu belirtilirken, bunun nedenleri arasında darbeler, baskıcı hükümetler ve gazetecilerin açıkça öldürülmesi sıralanıyor. Raporda, Rusya'daki kadın gazeteci Anna Politkovskaya cinayeti, Venezuela'da muhalefetin bir televizyonunun yayın lisansının yenilenmemesi ve Çin'de protesto gösterileri ve doğal felaketler gibi "ani olayların" hükümetin izni olmadan yayımlanmasına ceza getirilmek isenmesi, basın özgürlüğünün kısıtlandığı örnekler olarak veriliyor.