Fosiller dünya çapında çeşitli yerlerde bulunabilir. Fosil bulmak için yaygın olarak kullanılan bazı yerler şunlardır:
1. Sediman kayası formasyonları: Fosiller genellikle kireçtaşı veya şeyl gibi sediman kayalarının katmanları içinde korunur.
2. Sahil bölgeleri: Dalgaların neden olduğu erozyon, sahil boyunca kayalara gömülü fosilleri açığa çıkarabilir.
3. Nehir yatakları ve dere kıyıları: Fosiller, nehir kıyılarındaki sediman birikintilerinde veya nehir ve dere yataklarının çakıl yataklarında bulunabilir.
4. Taş ocakları ve madenler: Fosiller bazen madencilik faaliyetleri sırasında keşfedilir, özellikle sediman kayaların çıkarıldığı bölgelerde.
5. Uçurumlar ve kaya kümeleri: Fosiller özellikle önemli jeolojik aktiviteye sahip bölgelerde uçurumlarda veya kaya kümelerinde açığa çıkabilir.
6. Çöller ve kuru bölgeler: Bazı çöl bölgelerinde rüzgar erozyonu, kumun altına gömülü fosilleri ortaya çıkarabilir.
7. Mağaralar: Fosiller özellikle suyun sediment taşıdığı ve zamanla biriktirdiği bölgelerde mağaralarda bulunabilir.
Fosil avcılığının yalnızca yasal ve sorumlu bir şekilde yapılması önemlidir ve özel bölgede gereken herhangi bir düzenlemeyi veya izni saygılamak gerekmektedir.
Birkaç bin yıl önce gerçekleşen olaylar hakkında bilimsel olarak nasıl kapsamlı bilgi sahibi olunduğunu hiç merak ettiniz mi? Örneğin, belirli dinozorların fiziksel görünümünü nasıl belirlerler? Sonuçta, bu dinozorlar binlerce yıl önce yok olmuşlar, değil mi?
Ancak, geride bırakılan bu dinozor kalıntılarını düşündünüz mü? Bazı durumlarda, kemikler, dişler ve diğer vücut parçaları bir kaya üzerinde iz bırakmış olabilir. Bu kayaların bazıları günümüze kadar varlığını sürdürebilmiştir. Bilim insanları bu izleri keşfettiklerinde, onları bırakan yaratıklar hakkında önemli bilgiler toplayabilirler. Ne mi kastediyoruz? Tabii ki fosiller!
Fosiller, bir zamanlar var olan bitki ve hayvanların geride bıraktığı kalıntılar veya izlerdir. Zaman içinde geride bırakılan organik madde minerallerle değiştirilir. Bu da, taşa benzeyen ancak orijinal bitki veya hayvanın görünümünü koruyan bir fosil oluşmasına neden olur.
Tüm bitki ve hayvan kalıntıları fosile dönüşmez. Fosilleşmenin gerçekleşmesi için belirli koşulların bulunması gerekir. Örneğin, birçok fosil, bitki ve hayvan kalıntıları çamur, kum veya toprak altına gömüldüğünde oluşur. Bu gömülme, kalıntıların fosilleşmesi için yeterince uzun süre korunmasına yardımcı olur.
Fosilleşme süreci ayrıca önemli bir zaman gerektirir. Ne kadar uzun süre mi? Mesela 10.000 yıl veya daha fazla. Bu nedenle, bahçenizin bir yığın çamurun altına bir bitki yaprağı gömmüş olsanız bile, fosilin yaşamınız boyunca oluşmasını beklemeyin!
Ancak, fosiller çeşitli yerlerde bulunabilir. Dağların en yüksek zirvelerinden denizlerin en derin derinliklerine kadar, fosiller Dünya’nın her yerinde keşfedilebilir. Bazı fosiller kumsal plajlarda bulunabilirken, diğerleri derin yeraltında gizli kalır.
Fosiller genellikle inşaat veya yeni maden projeleri sırasında ortaya çıkar. Toprak kazıldıkça ve yer değiştirildikçe, derin yeraltında gizlenen fosiller aniden yüzeye çıkar. Benzer şekilde, fosiller sık sık sığ akarsu yataklarında bulunabilir. Sürekli akan su, toprağı aşındırarak gizlenen şeyleri ortaya çıkarır.
Ara sıra “yaşayan fosil” terimine rastlayabilirsiniz. Fosiller hakkındaki mevcut bilginiz göz önüne alındığında, bu tuhaf gelebilir. Ancak, bu terim, bugün hala var olan ve keşfedilmiş fosillerle aynı olan türleri ifade eder. Bu, bu türlerin binlerce veya hatta milyonlarca yıldır değişmeden kaldığı anlamına gelir.
Yaşayan fosillerden bir örnek, çiçeksiz bitki olan Ginkgo‘dur. Günümüzde hala var olan Ginkgo biloba türü yaşayan bir fosil olarak kabul edilir. Bilim insanları, 270 milyon yıl öncesine benzeyen fosiller bulmuşlardır!
Hiç bir fosil buldunuz mu? Belki bir tane çevrimiçi veya bir müzede gördünüz. Bilim insanları her gün yeni fosiller keşfediyor ve siz de aynısını yapma potansiyeline sahipsiniz. Fosilleri aramak için size yardımcı olabilecek güvenilir bir yetişkinin rehberliğini arayın. Çevrenizde bulunabilecek fosiller sizi şaşırtabilir!
Denemeye Ne Dersiniz?
Fosiller hakkındaki bilginizi genişletmek mi istiyorsunuz? Aşağıdaki etkinliklerden birini veya daha fazlasını bir arkadaş veya aile üyesiyle keşfedin:
Kendi Fosilinizi Yapın
- Kendi fosilinizi yaratmaya hazır mısınız? Binler veya milyonlarca yılınız olmasa da, evde kendi “fosillerinizi” yaparak eğlenceli vakit geçirebilirsiniz. Bu Fosil El Sanatını deneyin, ancak yanınızda yetişkin bir arkadaş veya aile üyesi olduğundan emin olun!
- Fosiller hakkında başka sorularınız var mı? Yanıtlanmasını istediğiniz soruların bir listesini yazın. Sonra, bir arkadaş veya aile üyesinden aradığınız bilgileri bulmanıza yardımcı olmasını isteyin. Yanıtları çevrimiçi arayabilir veya yerel halk kütüphanesini ziyaret edebilirsiniz.
- Bu şaşırtıcı fosil resimlerine bir göz atın. Beklentilerinizle eşleşiyorlar mı? Bu fosillerden hangisini bizzat görmeyi seversiniz? Düşüncelerinizi bir arkadaş veya aile üyesiyle tartışın.
Harika Kaynaklar
- http://www.fossilsforkids.com/Page2.html (03 Şub. 2020 tarihinde erişildi)
- http://www.kidsdinos.com/palaeontology-what-are-fossils.php (03 Şub. 2020 tarihinde erişildi)
- http://en.wikipedia.org/wiki/Living_fossil (03 Şub. 2020 tarihinde erişildi)
- http://en.wikipedia.org/wiki/Ginkgo (03 Şub. 2020 tarihinde erişildi)
1. Nerede fosil bulabilirsiniz?
Fosiller dünyanın çeşitli bölgelerinde bulunabilir. Fosillerin bulunduğu yaygın bir yer, uçurumlar, kanyonlar ve taş ocakları gibi tortul kayalardır. Bu kayalar, bitki ve hayvan kalıntılarını koruyabilen tortul tabakaların birleşmesiyle oluşur. Fosilleşmiş kalıntılar, doğal süreçlerle mineralleşme veya petrifikasyon gibi yöntemlerle korunmuş olabilecekleri mağaralarda da bulunabilir.
2. Fosil bolluğuyla bilinen belirli bölgeler var mı?
Evet, fosil bolluğuyla bilinen belirli bölgeler vardır. Örneğin, ABD’nin Güney Dakota eyaletindeki Badlands Ulusal Parkı, özellikle dinozor fosilleriyle tanınır. Kanada’daki Burgess Shale, Kambrıyen döneminden yumuşak vücutlu organizmaların olağanüstü korunmasıyla tanınan başka bir ünlü fosil alanıdır. Almanya’daki Solnhofen Kireçtaşı ve Los Angeles’taki La Brea Asfalt Çukurları gibi diğer bölgeler de önemli fosil keşifleri sağlamıştır.
3. Plajlarda fosil bulabilir misiniz?
Evet, özellikle tortul kayaların bulunduğu bölgelere yakın plajlarda fosil bulmak mümkündür. Uçurumları veya kayalık çıkıntıları olan plajlarda fosil bulunma olasılığı daha yüksektir, çünkü bu kayaların erozyonu fosilleşmiş kalıntıları ortaya çıkarabilir. Plajlarda bulunan fosiller genellikle kabuklular, mercanlar veya hatta eski deniz hayvanlarının dişleri ve kemikleri gibi deniz organizmalarıdır. Plajlardan fosil toplamanın yerel düzenlemelere tabi olabileceğini unutmamak önemlidir, bu yüzden herhangi bir şey almadan önce kontrol etmek en iyisidir.
4. Fosil bulmak için herhangi bir araç veya ekipmana ihtiyaç var mı?
Bazı fosil keşifleri çıplak gözle yapılabilirken, doğru araç ve ekipmana sahip olmak fosil bulma şansınızı büyük ölçüde artırabilir. Birkaç temel araç arasında kayaları kırmak için bir kaya çekiçi veya keski, fosillerden sedimenti nazikçe çıkarmak için bir fırça veya yumuşak kıl aleti, daha yakından inceleme için bir büyüteç veya el büyüteci bulunur. Ayrıca buluntularınızın konumunu ve ayrıntılarını kaydetmek için bir arazi not defterine sahip olmak da faydalı olabilir.
5. Bahçenizde fosil bulabilir misiniz?
Bahçenizde fosil bulma olasılığı, alanın jeolojik tarihine bağlıdır. Eğer bölgenizde tortul kayalar varsa veya eski denizler tarafından kaplandıysa, fosillerin bulunma şansı vardır. Bununla birlikte, bahçenizde fosil bulmak oldukça nadir olabilir ve dikkatli gözlem ve biraz şans gerektirir. Çevrenizi keşfetmek her zaman heyecan vericidir, ancak eğer bir fosil olduğunu düşündüğünüz bir şey bulursanız, kimliğini doğrulamak için yerel bir uzmana danışmanız en iyisidir.
6. Fosil görebileceğiniz müzeler veya kurumlar var mı?
Evet, dünyanın çeşitli müzeleri ve kurumlarında etkileyici fosil koleksiyonları sergilenmektedir. Bazı dikkate değer örnekler arasında Washington, D.C.’deki Smithsonian Ulusal Doğa Tarihi Müzesi, Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi ve New York City’deki Amerikan Doğa Tarihi Müzesi bulunur. Bu müzeler, sadece geniş bir fosil yelpazesini sergilemekle kalmaz, aynı zamanda Dünya’daki yaşam tarihi hakkında daha fazla bilgi edinmek için eğitim sergileri ve kaynakları sunar.