Farklı domates türleri ve boyutları vardır. Bu domatesler farklı şekillerde tüketilebilirler. Domates salatalarda, yemeklerde, salçalarda, çiğ olarak, meyve sularında ve püre olarak tüketilebilir.
Domatesin faydaları cinsleri arasında değişiklik göstermektedir. Örneğin, cherry domatesler normal domateslerden daha yüksek beta-karoten içeriğine sahiptir.
Domatesin Faydaları Nelerdir?
- Kan Basıncını Düzenler
Domateslerdeki likopenin kan basıncını düzenlemeye yardımcı olur. Domatesler ayrıca kan basıncı seviyelerini düşürdüğü bilinen bir mineral olan potasyum açısından da zengindir. Bunun nedeni potasyumun, kandaki sodyum seviyesini azaltmasıdır. Potasyum vücutta bulunan fazla sodyumla etkileşime girerek idrar yoluyla atılmasını sağlar.
- Kilo Vermeye Yardımcı Olur
Yapılan bir araştırmaya göre, domates suyu vücut ağırlığını, vücut yağını ve bel çevresinde biriken yağı önemli ölçüde azalmasına yardımcı olmuştur. Ayrıca kilo vermeye katkıda bulunabilecek kolesterol seviyelerini düşürebilir. Büyük bir antioksidan kaynağı olmasının yanı sıra, domatesler lif bakımından da zengindir ve kalorisi düşüktür. Böylece, tokluğu arttırır ve kalori alımını azaltır, böylece kilo kaybına yardımcı olurlar.
- Cilt ve Saç Sağlığını Geliştirir
Domatesin faydaları arasından biri de cilt sağlığını korumasıdır. Büyük gözenekleri iyileştirmeye, sivilceleri tedavi etmeye, güneş yanığı yatıştırmaya ve donuk cildi canlandırmaya yardımcı olurlar. Domatesteki antioksidanlar, özellikle likopen, hücresel hasar ve cilt iltihaplarını tedavi eder.
Domatesi Nasıl Tüketmeliyiz?
Uzmanlar domatesin mevsiminde ve günlük olarak yenmesi gerektiğine dikkat çekiyor ve çiğ yerine domates püresi, salça, pişmiş ve konserve yemeyi öneriyor. Domates, cilt üzerinde güzelleştirici etkisi olan, potasyum ve folik asit açısından da zengin olan likopenin yanı sıra A, B, C vitaminleri ve birçok mineral içerir.
Likopen kaynakları içeren besinler işlendiğinde vücut tarafından kullanılan besinlerdeki likopen oranı da artar. Bilirkişilere göre pişmiş domatesin püresi, ketçap veya domates sosu yediğimizde çiğ domatese göre çok daha fazla likopen alıyoruz. Bu nedenle çiğ domatesleri özellikle mevsim dışında tüketiyorsak yememeye özen göstermeliyiz.
Domates Kan Yapar Mı?
Tek bir domates günlük C vitamini ihtiyacının yaklaşık % 40’ını karşılar ve kan sağlığını korumak için gerekli olan A vitamini, potasyum ve demir içerir. Kanama ve kan pıhtılaşmasını kontrol eden K vitamini içermesi sebebiyle de kan dolaşımına yardımcı olur. Domatesin en iyi özelliklerinden biri olan likopen, kan damarlarını genişletirken demir kırmızı kan hücrelerini arttırabilmektedir.
Domates veya domates suyu, vücudun genel sağlığını güçlendirmede faydalı olmasının yanında anemi tedavisinde kullanılabilecek en doğru besinlerden biridir. Domates yüksek oranda mineral, vitamin, antioksidan ve organik asit içerir. Bu içerikler kan hemoglobinini ve kan hücrelerinin üretimini arttırır. Anemi hastaları domates suyu yapmak için günlük iki taze domates ve tatlandırıcıyı karıştırıcıda biraz su ile karıştırarak içebilir.
Domates, kandaki duvarları koruyan B6 vitamini içerdiği için inme ve ateroskleroz problemlerin riskini azaltır. Domates suyu, kanserli tümörlere karşı korur ve yayılır çünkü yüksek oranda antioksidan, likopen, komarik ve klorojenik asit içerir. Özellikle prostat, akciğer, rahim, meme, kolon, bağırsak ve mide kanserlerinde tüketimi faydalıdır.
Domatesin Zararları Nelerdir?
Kırmızı meyveler, kalp sağlığını iyileştirme, cilt gençleştirme ve metabolizmayı hızlandırma gibi çeşitli sağlık yararları sunarlar. Bununla birlikte, aşırı tüketildiğinde, domatesler vücudumuz için kötü olan bazı yan etkilere neden olur.
- Domates Yaprakları Zehirleyicidir
Domates yaprakları tüketilmemelidir. Bu yaprakların zehirlenmeye neden oldukları bilinmektedir. Yapılan araştırmalara göre, domates yaprağı zehirlenmesinin semptomları arasında boğaz ve ağızda ciddi tahriş, baş dönmesi, baş ağrısı vardır.
- Mide Yanması
Domates doğal olarak asidiktir. Çok fazla tüketmek asit reflüsüne neden olabilir. Sürekli olarak birkaç hafta boyunca haftada iki kereden fazla olabilen mide ekşimesi yaşanması durumunda doktorunuza danışmalısınız.
- Domates İntoleransı
Domateslere karşı hassasiyet mide ağrısına ve gaza neden olabilir. Bununla birlikte, semptomlar kişiden kişiye değişebilir.
- Kabızlık
Domateslerin yüksek bir fruktoz içeriği vardır ve bu da fruktoz malabsorbsiyonu (fruktoz emilim bozukluğu) olan kişilerde kabızlığa yol açabilir. Domatesler (özellikle çorba) ayrıca salisilatlar, glutamatlar ve aminler içerir. Bunların hepsi kabızlığı tetikleyebilecek doğal gıda kimyasallarıdır.
- Eklem ağrısı
Şişme ve eklem ağrısı, aşırı domates tüketmenin yaygın yan etkilerindendir. Domates, dokularda kalsiyum oluşturan bir bileşik olan solanin açısından zengindir. Fazla tüketildiğinde eklemler ve dokularda oluşan kalsiyum birikmesi iltihaplanma ve vücut ağrılarına neden olur.
- Cilt Rengini Değişimi
Likopen, domates, çilek ve diğer meyvelerde bulunan bir karotenoid pigmenttir. Likopen, kalp sağlığını iyileştirir ve kalp hastalıklara karşı korur. Çok fazla domates tüketildiğinde, vücuda büyük miktarda likopen girerek ciltte renk değişikliğine neden olabilir. Bu nedenle, bu rahatsızlığı önlemek için aşırı domates tüketmekten kaçınmak gerekir.
Domatesin Besin Değerleri
Bir kase doğranmış veya dilimlenmiş çiğ domates:
- 32 kalori (kcal)
- 170g su
- 1.58 g protein
- 2.2 g lif
- 5.8 g karbonhidrat
- 0 g kolesterol
Domatesin içeriği ayrıca zengin bir vitamin ve mineral içeriğine sahiptir:
- 18 mg kalsiyum
- 427 mg potasyum
- 43 mg fosfor
- 24.7 mg C vitamini
- 1499 IU A vitamini
Domates çok çeşitli yararlı besinler ve antioksidanlar içerir:
- Alfa-lipoik asit
- Likopenin
- Kolin
- Folik asit
- Beta karoten
- Lutein
Domates Hangi Hastalıklara İyi Gelir?
- Astım hastalığına iyi gelir.
- Hematopoetik özelliklere sahiptir.
- Susuzluğu giderir ve rahatlatıcı etkisi vardır.
- Bağışıklık sistemini korur.
- Kalp hastalığına karşı korur.
- Kanser önleyici etkiye sahiptir.
- Katarakt oluşumunu engeller.
- Kötü kolesterolü önemli ölçüde azaltır.
- Diş taşı ve diş çürüğü gibi riskleri azaltır.
Domates sadece yemeğe kattığı lezzetle değil, vücuda sağladığı faydalarla da sofralarımızın neredeyse vazgeçilmezidir. Domatesin sağlığa sayısız faydaları ayrıca şeker hastalığını, cilt problemlerini ve idrar yolu enfeksiyonlarını azaltır, sindirimi iyileştirir, kan dolaşımını uyarır, kolesterol seviyelerini düşürür, su dengesini arttırır, böbrekleri korur, vücudu detoks etkisine sokar, erken yaşlanmayı önler ve iltihabı azaltır. Domatesin sağlığa olası faydalarına bir göz atalım…
Domatesler A, C ve likopen birikimidir ve yaz aylarında vazgeçilmezdir. Günümüzde domates her mevsim yenebilen bir sebze olmasına rağmen mevsiminde yani yazın tüketilmesi daha faydalıdır. Domates, kalp sağlığına iyi gelen bir bitki olan hücre oksidasyonunu önleyen likopen içerir. Aynı zamanda domates astıma iyi gelir ve çeşitli araştırmalar kanserle mücadelede etkinliğini göstermektedir. Yaz aylarında daha fazla domates tüketmek cildi güneşin zararlarından da korur.
Sık Sorulan Sorular
Günde Kaç Tane Domates Yemeli?
Domates, içeriğindeki maddeler sayesinde birçok kanser türüne iyi gelmektedir. Kanserle mücadelede güçlü silahlarımız olsa da en önemlisi hastalıklardan korunmaktır. Sağlıklı kalmaya çalışırken, meyve ve sebzelerin gücünden yararlanmanız gerekir. Günde 5 adet domates yiyerek kendinizi kanserden koruyabilirsiniz Domateste bulunan likopen ve selenyum; prostat, meme, kolon ve mide kanserlerini tedavi ettiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu bilgilerden yola çıkarak günde 5 adet domates yemenin herkes için ciddi faydaları olduğu bilinmektedir.
Domates Kansızlığa İyi Gelir Mi?
Beslenme alışkanlıklarımıza baktığımızda en sık tükettiğimiz sebzelerden biri olan domatesin sağlığa faydaları her gün insanlar tarafından araştırılmaktadır. Domates önemli miktarda C vitamini deposudur. Domateslerde bulunan büyük miktarda C vitamini, demirin emilimi için gereklidir. Bu, domatesin kansızlığa karşı koruduğunun bir göstergesi olarak kabul edilir. Dolayısıyla da domates yemek kansızlığı önler.
Domates Bağırsakları Çalıştırır Mı?
Domates, sindirim sularının önemli bir bileşeni olan iyi bir klorür kaynağıdır. Birçok rapor ve araştırma ayrıca domateslerdeki likopenin mide kanserini önlemedeki etkinliğinden de bahsediyor. Domateslerden elde edilen lif de burada çok faydalıdır. 100 gram domates size 2 gram lif (hem çözünür biçimde hem de çözünmez biçimde) verir ve bağırsak sağlığını daha da iyileştirir.
Pişmiş Domates Zararlı Mı?
Domates pişmiş haliyle zararlı mıdır? Sorusu pek çok sebze meyvenin çiğ tüketilmesini savunanların sıklıkla sorduğu bir sorudur. Domates ise bu pek çok sebze ve meyveye göre çiğ tüketilmesi yerine pişmiş tüketilmesi çok daha yararlıdır. Uzmanlar, domatesten en iyi şekilde yararlanmak için bu sağlıklı, pişmiş gıdayı tüketmemiz gerektiğine dikkat çekiyor. Pişmiş domateslerden aldığımız likopen yüzdesi çiğ domateslerden çok daha fazladır. Likopen de kansere karşı en iyi silahlardandır.
Domates Vücutta Su Tutar Mı?
Domates, potasyum açısından zengin besinlerden biridir. Potasyum birçok önemli işlevi olan bir mineraldir. Örneğin, vücudu aktif tutmak için elektrik sinyallerinin gönderilmesine yardımcı olur. Aynı zamanda kalp sağlığını da korur. Potasyum, sodyum alımını azaltarak ve idrar çıkışını artırarak su tutulmasını iki farklı şekilde önler. Dolayısıyla domates potasyum içeriği sayesinde vücutta su tutulmasını önler.
Domates Pişince Vitamini Gider Mi?
Domates, pek çok sebze ve meyveye nazaran pişirildikçe besin değeri ve faydası artan bir besindir. Domatesin içinde çokça yer alan ve kanser önlemede çok önemli bir savaşçı olan likopen adlı içerik domates kaynatıldıkça daha etkili olmaktadır. Likopen hücrelerin yenilenmesinde aktif rol oynamaktadır. Domates ciddi bir C vitamini deposudur. Ayrıca pişirilen domates içeriğindeki vitamin değerlerini kaybetmemektedir.