1982 anayasası
aslen "türkiye cumhuriyeti anayasası"'dır.
* Türkiye Cumhuriyeti'nin 1982'den bu yana geçerli olan anayasasıdır.
* 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında askeri yönetimi emriyle Danışma Meclisi tarafından hazırlanmış ve 18 Ekim 1982 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.
* Anayasanın ilk dört maddesinin değiştirilmesi ve değiştirilmesini önermek kesinlikle yasaktır.
kısımları:
- Genel Esaslar:
- Temel Haklar ve Ödevler
- Cumhuriyetin Temel Organları
-Mali ve Ekonomik Hükümler
-Çeşitli Hükümler
- Geçici Hükümler
- Son Hükümler
ve bir de ek olarak "başlangıç" bölümü vardır.
türkiye cumhuriyeti'nin 5. anayasası. 12 eylül darbesi'nden yaklaşık 2 yıl sonra oluşturulmuştur. günümüze kadar 17 kez değişime uğrayan bu anayasa'nın üçte ikisi ilk halinden farklıdır.
oluşum süreci şaka gibidir. yüzde 92 gibi çılgın bir oranla kabul edilir. çok ilginçtir ki anayasa oylanmadan önce, lehinde propaganda yapmak serbesttir fakat aleyhinde yapmak yasaktır. aynı zamanda darbe yönetimi tarafından anayasa kabul edilmezse ne olacağı hakkında hiçbir açıklama yapılmamıştır.
günümüzde var olan rtük ve yök gibi kurumlar bu anayasa ile kurulur. kuvvetler ayrılığı ilkesini öngörür fakat yürütmeye verdiği yetkilerle bunu çürütür. mesela yürütme organına kararname çıkarma yetkisi tanır. trt gibi özerk kurumları devlete bağlar. cumhurbaşkanı'nın yetkilerini arttırır.
bugün herkesin karşı olduğu bu anayasayı aslında o vakit desteklenleyenler olmuştur. mehmet barlas ve nazlı ılıcak köşe yazılarında anayasa yanlısı fikirlerini kaleme almışlardır, rüzgar nereden eserse oraya yani. bugün de yeni anayasa tartışmaları gündemdeyken ne ile karşı karşıya olduğumuzu anlama açısından önemli bir yere sahip olduğunu düşünüyorum bu anayasanın.
türkiye, nüfusunun önemli bir kısmını gençlerin oluşturduğu bir ülke durumunda. 1982 anayasası'nda bulunan gençlikle ilgili tek madde, 58. ve 59. maddeleri kapsayan "gençlik ve spor" ana başlığı altındaki "gençliğin korunması" alt başlığında, 58. maddede yer almaktadır.
--- 58. madde ---
devlet, istiklâl ve cumhuriyetimizin emanet edildiği gençlerin müsbet ilmin ışığında, atatürk ilke ve inkılâpları doğrultusunda ve devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü ortadan kaldırmayı amaç edinen görüşlere karşı yetişme ve gelişmelerini sağlayıcı tedbirleri alır.
devlet, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır.
--- 58. madde ---
Genelde başkanlık sistemini savunanların 'darbe anayasası' olarak belirttigi anayasa.
sanki halkın yüzde 92'si kabul etmediği halde askerlerce yürürlüğe sokulmuş havası verilen anayasadır.
anayasanın 4. maddesi değiştirilebilir. ve 4. madde değiştirildikten sonra ilk 3 maddeninde önü açılır. ve aynı zaman da tüm maddeleri değiştirilebilen bir anayasadır.
Omü Sözlük