Bürlesk Nedir, Bürlesk Ne Demek
Yeni Güncel Puanlar İçin Aşağıdaki Linkleri Tıklayın
Bürlesk, edebiyatta bir konu ile işlenişi arasındaki aşırı uyumsuzluğa dayanan, ciddi bir edebi ya da sanatsal biçimin komik öykünmesi. Bürleskte ciddi şeyler gülünçleştirilir, saçma şeyler ciddiye alınır; gerçek duygular aşırı duygusallığa indirgenirken saçma duygusallıklar soyluluk düzeyine yükseltilir. Bürlesk, bir yazarın, şiirin ya da herhangi bir yapıtın dil ve üslubuna alaycı bir biçimde öykünen parodi türüne yakın olmakla birlikte, daha kapsamlı ve kabadır.
Geçmişi çok eskiye dayanan bürleskin Yunanistan’daki ilk örnekleri arasında, anonim bir Homeros oyunu olan Batrachomyomachia ve Aristophanes’in (İÖ 5-4. yy) komedyaları sayılabilir. Chaucer’ın 14. yüzyılda yazdığı “Tale of Sir Thopas” (Sir Thopas’ın Öyküsü) modası geçmiş ortaçağ şövalye serüvenlerini, 15. yüzyılda Luigi Pulci’nin destan üslubuyla yazdığı Morgante ise Charlemagne’m öyküsünü ve şövalyelik temasını alaylı biçimde yerer. Şövalyeliği sağduyudan yoksun, ölmekte olan bir aris- tokratik kavram olarak eleştiren bu 15. yüzyıl İtalyan bürleski, kapsamlılığı ve ciddiyetiyle bürleski aşan Cervantes’in Don Quijote (Don Kişot) romanının da habercisi sayılır. Fransa’da XIV. Louis döneminde “modernler” ve “klasikler” birbirlerine karşı bürleski kullandılar. Paul Scarron’un Virgile travesty’si (1648-53) klasik, hatta kutsal temaları alaya alan bürlesk türü pek çok destandan biridir.
İngiliz edebiyatında bürlesk, genellikle tiyatroda uygulandı. Shakespeare’in A Midsummer Night’s Dream (y. 1595; Bir Yaz Dönümü Gecesi Rüyası) oyununda, Bottom ve arkadaşlarının Pyramus ve Thisbe tragedyası, bu türün ilk örneklerindendir. Bundan birkaç yıl sonra Francis Beaumont The Knight of the Burning Testle (y. 1607; Tutuşmuş Havaneli Şövalyesi) ile tümüyle bürlesk niteliğindeki oyunların ilkini yazdı. George Villiers’in (II. Buckingham dükü) Dryden ve Thomas Otway’in Restorasyon dönemi oyunlarını alaya alan The RehearsaV\ (1671; Prova) ile John Gay’in The Beggar’s Opera (1728; Dilenci Operası), Henry Fielding’in Tom Thumb (1730), Richard Brinsley Sheridan’ın Critic (1779; Eleştirmen) ve Henry Carey’nin Chrononhotonthologos (1734) adlı yapıtları, bürleskin acımasız bir yergi ve küçük düşürme aracı olarak kullanıldığı 18. yüzyıldan günümüze kalan seçkin örneklerdir. Şiir alanında Samuel Butler, kahramanlık ve şövalyelik öyküleriyle alay eden Hudibras (1663-78) ile Püriten ikiyüzlülüğü sergiledi. Dryden ve Pope, Home- ros’a öykünerek yazdıkları epik şiirlerinde aristokrasiyi ve sanat çevrelerindeki darkafalılığı alaya aldılar. Düzyazı bürlesk örneklerini ise Swift ve Fielding verdi. H.J. Byron, J.R. Planche, W.S. Gilbert (Sullivan’la birlikte yazmaya başlamadan önce), Victoria döneminin daha ölçülü ve esprili bürlesk yazarlarındandı. 19. yüzyıl sonunda bürlesk, hemen hemen tümüyle vodvil mizahıyla özdeşleşti. Bürlesk Hakkında Kısaca Bilgi aktardık.
Yeni Güncel Puanlar İçin Aşağıdaki Linkleri Tıklayın