Difteri hastalığına hızlı bakış:
- Tedavilerin ve aşıların gelişmesinden önce, difteri yaygındı ve çoğunlukla 15 yaşın altındaki çocukları etkiledi.
- Difteri semptomlarından bazıları, soğuk algınlığı semptomlarına benzer.
- Komplikasyonlar arasında sinir hasarı, kalp yetmezliği ve bazı durumlarda ölüm sayılabilir.
- Swab örnekleri ve laboratuvar testleri ile tanı doğrulanır.
- Tedavi yoğun bakımda izole edilir ve izlenirken antitoksin ve antibiyotik uygulanır.
Difteri nedir?
Difteri, burun ve boğazda oldukça bulaşıcı bir bakteriyel enfeksiyondur. Rutin aşılama sayesinde, difteri dünyanın birçok yerinde geçmişte görülen bir hastalıktır.
Difteri neden olan bakterilere karşı aşılanmayan insanlarda, enfeksiyon sinir problemleri, kalp yetmezliği ve hatta ölüm gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Genel olarak,
Difteri nedenleri
Difteri, Corynebacterium diphtheriae olarak bilinen bakteriyel mikroorganizmanın neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Diğer Corynebacterium türleri sorumlu olabilir, ancak bu nadirdir .
Bu bakterinin bazı türleri bir toksin üretir ve difteri en ciddi komplikasyonlarına neden olan toksindir. Bakteriler bir toksin üretir, çünkü kendileri faj adı verilen belirli bir virüs tipi tarafından enfekte edilirler.
Serbest bırakılan toksin:
- hücrelerin protein üretimini inhibe eder
- enfeksiyon bölgesinde dokuyu yok eder
- membran oluşumuna yol açar
- kan dolaşımına alınır ve vücudun dokularına dağılır
- kalp iltihabına ve sinir hasarına neden olur
- düşük trombosit sayımlarına veya trombositopeniye neden olabilir ve idrarda proteinüri adı verilen bir durumda protein üretebilir.
Difteriye nasıl yakalanırsınız?
Difteri, sadece insanlar arasında yayılan bir enfeksiyondur. Doğrudan fiziksel temasla bulaşıcıdır:
- havaya damlayan damlacıklar
- burun ve boğazdan salgılar, mukus ve tükürük gibi
- enfekte cilt lezyonları
- enfekte bir kişinin kullandığı yatak takımları veya giysiler gibi nesneler, nadir durumlarda
Enfeksiyon, enfekte olmuş bir hastadan yeni bir kişide herhangi bir mukoza zarına yayılabilir, ancak toksik enfeksiyon en sık burun ve boğazın astarına saldırır.
Difteri belirtileri
Difteri spesifik belirtileri ve semptomları, ilgili bakteri türüne ve etkilenen vücudun bölgesine bağlıdır.
Tropiklerde daha yaygın olan bir çeşit difteri, solunum yolu enfeksiyonundan ziyade cilt ülserlerine neden olur.
Bu vakalar genellikle ağır hastalıklara ve bazen de ölüme yol açabilecek klasik vakalardan daha az ciddidir.
Klasik difteri vakası bakterilerin neden olduğu üst solunum yolu enfeksiyonudur. Bu bademciklerin çevresinde gri bir psödomembran veya burun ve boğazın astarı üzerinde zara benzeyen bir örtü oluşturur. Bu psödomembran ayrıca yeşilimsi veya mavimsi olabilir, hatta kanama varsa siyah bile olabilir.
Psödomembran ortaya çıkmadan önce enfeksiyonun erken özellikleri şunları içerir:
- düşük ateş ve halsizlik.
- boyunda şişmiş bezler
- boyunda yumuşak doku şişmesi
- burun akıntısı
- hızlı kalp atış hızı
Burun ve ağzın arkasındaki boşlukta difteri enfeksiyonu olan çocukların aşağıdaki özelliklere sahip olma olasılığı daha yüksektir:
- mide bulantısı ve kusma
- titreme, baş ağrısı ve ateş
Bir kişiye ilk olarak bakteri bulaştığında, erken belirti ve semptomların ortaya çıkmasından 5 gün önce ortalama bir kuluçka süresi vardır.
İlk semptomlar ortaya çıktıktan sonra, 12 ila 24 saat içinde, eğer bakteriler toksik ise, bir psödomembran oluşmaya başlayarak aşağıdakilere yol açar:
- boğaz ağrısı .
- yutma zorluğu
- solunum zorluğuna neden olan olası tıkanmalar
Eğer membran gırtlak boyunca uzanıyorsa, ses kısıklığı ve havlayan öksürük, hava yolunun tamamen tıkanması tehlikesi gibi daha muhtemeldir. Membran ayrıca solunum sistemi üzerinden akciğerlere doğru da uzanabilir.
Komplikasyonlar
Toksin kan dolaşımına girerse ve diğer hayati dokulara zarar verirse, hayati tehlike oluşturan komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Miyokardit veya kalp hasarı
Miyokardit, kalp kası iltihabıdır. Kalp yetmezliğine yol açabilir ve bakteri enfeksiyonunun derecesi arttıkça, kalbe toksisite artar.
Miyokardit, yalnızca kalp monitöründe belirgin olan anormalliklere neden olabilir, ancak ani ölüme neden olma potansiyeline sahiptir.
Kalp problemleri genellikle enfeksiyonun başlamasından 10 ila 14 gün sonra ortaya çıkar, ancak problemlerin ortaya çıkması haftalar alabilir. Difteri ile ilişkili kalp sorunları şunlardır:
- bir elektrokardiyografi monitörde görünen değişiklikler.
- kalp odalarının birlikte atmayı bıraktığı atriyoventriküler ayrışma
- alt odaların atmasının anormal hale gelmesini içeren ventriküler aritmi
- kalbin yeterli kan basıncını ve dolaşımını sağlayamadığı kalp yetmezliği
Nörit veya sinir hasarı
Nörit, sinirlere zarar veren sinir dokusunun iltihaplanmasıdır. Bu komplikasyon nispeten nadirdir ve genellikle difteri ile şiddetli solunum yolu enfeksiyonundan sonra ortaya çıkar. Tipik olarak, durum şu şekilde gelişir:
- Hastalığın 3. haftasında yumuşak damakta felç olabilir.
- 5. haftadan sonra göz kasları, uzuvlar ve diyafram felci.
- Diyaframın felci nedeniyle zatürree ve solunum yetmezliği oluşabilir.
Diğer bölgelerde enfeksiyondan daha az şiddetli hastalık
Bakteriyel enfeksiyon, deri gibi boğaz ve solunum sistemi dışındaki dokularda etkilenirse, hastalık genellikle daha orta düzeydedir. Bunun nedeni, özellikle enfeksiyonun sadece cildi etkilemesi durumunda, vücudun daha az miktarda toksini emmesidir.
Enfeksiyon diğer enfeksiyonlarla ve cilt koşullarıyla bir arada bulunabilir ve egzama , sedef hastalığı veya impetigo'dan farklı görünmeyebilir. Bununla birlikte, ciltteki difteri, merkezde açık kenarları ve bazen de grimsi membranlarla cildi olmayan ülserler üretebilir.
Diğer mukozalar difteri tarafından enfekte olabilir. (gözlerin konjonktivası, kadınların genital dokusu ve dış kulak kanalı dahil.)
Difteri tanısı
Bir difteri vakası teşhisi için kesin testler vardır, bu nedenle belirtiler ve geçmiş enfeksiyon şüphesine neden olursa, teşhisi doğrulamak nispeten kolaydır.
Doktorlar, karakteristik zarı gördüklerinde veya hastaların açıklanamayan farenjitleri, boyundaki şişmiş lenf düğümleri ve düşük ateşi olduğunda şüpheli olmalıdır.
Ses kısıklığı, damak felci veya stridor (yüksek perdeli nefes sesi) de ipucudur.
Difteri şüphesi olan bir hastadan alınan doku örnekleri bakterileri izole etmek için kullanılabilir, bunlar daha sonra teşhis için kültürlenir ve toksisite açısından test edilir:
- Klinik örnekler burun ve boğazdan alınır.
- Tüm şüpheli vakalar ve yakın temasları test edilir.
- Mümkünse, swablar psödomembranın altından da alınır veya membranın kendisinden çıkarılır.
Testler hazır olmayabilir ve bu nedenle doktorların uzman bir laboratuvara güvenmeleri gerekebilir.
Difteri tedavisi
Erken verildiğinde tedavi en etkilidir, bu nedenle hızlı tanı önemlidir. Kullanılan antitoksin, dokularla bağlandıktan ve hasara neden olduğu zaman difteri toksini ile savaşamaz.
Bakteriyel etkilerle mücadeleye yönelik tedavinin iki bileşeni vardır:
- Antitoksin: Aynı zamanda anti-difteri-serum olarak da bilinir. Bakteriler tarafından salınan toksini nötralize etmek için.
- Antibiyotikler: Bakterileri yok etmek ve yayılmasını önlemek için eritromisin veya penisilin .
Solunum difteri ve semptomları olan hastalar hastanede yoğun bir bakım ünitesinde tedavi edilir ve yakından izlenir. Sağlık personeli, enfeksiyonun yayılmasını önlemek için hastayı izole edebilir.
Bakteriler için yapılan testler antibiyotiklerin seyrinin tamamlanmasını izleyen günlerde tekrar tekrar negatif sonuç verene kadar bu devam edecektir.
Önleme
Neredeyse tüm ülkelerde aşılar rutin olarak difteri enfeksiyonunu önlemek için kullanılır. Aşılar, bir bakteri suşundan çıkarılmış olan saflaştırılmış bir toksinden elde edilir.
Rutin difteri aşılarında iki difteri toksoidi kuvveti kullanılır:
- D: 10 yaşın altındaki çocuklar için daha yüksek dozda birincil aşı. Bu genellikle üç doz halinde verilir - 2, 3 ve 4 aylıkken.
- d: 10 yaşın üzerindeki çocuklarda birincil aşı olarak ve normal aşılamadan yaklaşık 3 yıl sonra, normal olarak 3.5 ila 5 yaş arası bebeklerde olağan bağışıklamanın güçlendirilmesi için bir destekleyici olarak kullanılan düşük dozlu bir versiyon.
Modern aşılama programları, çocukluk çağında immünizasyonda difteri toksoidleri, difteri ve tetanoz toksoidleri ve aselüler boğmaca aşısı (DTaP) olarak bilinenleri içerir.
Bu aşı, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri tarafından önerilen seçim seçeneğidir ve bazı çocukların neden DTaP aşısını almaması veya beklemesi gerektiği de dahil olmak üzere daha fazla bilgi sağlanır.
Dozlar aşağıdaki yaşlarda verilmiştir:
- 2 ay
- 4 ay ve 4 hafta ara ile
- 6 ay ve 4 hafta ara ile
- 15 ila 18 ay ve 6 ay aralıklarla
Dördüncü doz 4 yaşından önce verilirse, bu beşinci doz, 4 ila 6 yaşları arasında yükseltici doz önerilir. Bununla birlikte, dördüncü birincil doza dördüncü doğum gününde veya sonrasında verilmişse, bu gerekli değildir.
Bağışıklığı korumak için aşının yetişkin formunun yükseltici dozları, tetanoz-difteri toksoksit aşısı (Td) gerekebilir.