Hammurabi
Hammurabi, I. Babil Hanedanının 6. Kralıdır. Onu meşhur yapan devlet adamı ve teşkilatçılığından ziyade yaptığı kanunlardan gelmektedir. Hammurabi Kanunları mülkiyet, sosyal sınıflar, aile ve ceza hukukundan bahsetmektedir. Akkad dilinde yazılıp, eski kanunların sistemleştirilip, yazılmasından meydana gelen Hammurabi Kanunları, 1902 yılında Fransızlar tarafından Sus şehrinde bulunup, Loure Müzesine taşındı. Dikme taşın ön ve arka yüzlerine çivi yazısıyla yontulan Hammurabi Kanunları, 282 maddeden meydana gelmektedir.
Dönemindeki gelişmeler
Hammurabi, ülkede merkezi bir idare kurmak için memur sayısını arttırıp, sürekli ve resmi yazışma usulünü başlattı ve kendisini kutsallaştırıp, “Kralların tanrısı” ünvanını aldı. Hammurabi’nin asıl ünü devlet adamı ve teşkilatçılığından ziyade yaptığı kanunlardan gelmektedir. Hammurabi Kanunları mülkiyet, sosyal sınıflar, aile ve ceza hukukundan bahsetmektedir. Akkad dilinde yazılıp, eski kanunların sistemleştirilip, yazılmasından meydana gelen Hammurabi Kanunları, 1902 yılında Fransızlar tarafından Sus şehrinde bulunup, Loure Müzesine taşındı. Dikme taşın ön ve arka yüzlerine çivi yazısıyla yontulan Hammurabi Kanunları, 282 maddeden meydana gelmektedir.
Devleti Kurma
Hammurabi (İ.Ö.1728-1686) krallık varisi olmak için mücadele eden koalisyonlardan birinin lideridir. Zamanla hakimiyeti eline alan Hammurabi, komşuları Larsa, Mari ve Asur’a hakimiyetini kabul ettirmek için uzun süre savaştı. İ.Ö. 1770 yılında Babil ülkesinde birliği sağladı ve bütün Mezopotamya'ya hakim olup, Suriye ve Elam bölgelerini içine alan bir imparatorluk kurdu. Hakimiyeti altındaki Babilliler, Amurriler, Akkadlar ve Sümerlileri bir millet haline getirmeye, dil, kültür ve hukuk birliği içinde yoğurmaya çalıştı. Hammurabi, kanunları toplumun hakları ve sorumlulukları açısından üç sınıfa ayırmaktadır. Bunlar avilum (üstün, asil insan), meşkenum (orta sıradan insan) ve vardum (köle) idi. Yaralama olaylarında şiddet avilum’a yönelikse suçlu daha sert bir biçimde, meşkenum’a yönelikse normal, vardum’a yönelikse çok hafif olarak cezalandırılmaktaydı. Suçu işleyen avilum ise daha çok ağır tazminat cezalarına çarptırılır, meşkenum ve vardum ise idam, hapis veya ağır dayak cezalarına maruz kalmaktaydı.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Yeni Rehber Ansiklopedisi İstanbul: Türkiye Gazetesi
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Allal al-Fassi
Fas’ın bağımsızlık mücadelesinin önderlerinden biri olan Faslı siyaset ve fikir adamı Allal al-Fassi Fas’ta dünyay geldi. Eğitimini Karaviyyin Üniversitesi’nde tamamlayan Fassi, aynı üniversitede ve üniversite sonrası İslami eğitim veren Rabat’taki Dârülhadîsi’l-haseniyye’de görev yaptı. Selefiyye hareketi içinde yer aldı ve Fransız sömürge yönetimine karşı baş gösteren siyasi mücadelelere katıldı. Bu faaliyetlerinden dolayı bir süre Tâzâ’da göz hapsinde tutuldu; 1931 yılında serbest bırakıldı. Diğer genç Faslı milliyetçilerle birlikte 1934’te Kütletü’l-ameli’l-vatanî’yi kurdu. Liderler arasındaki görüş ayrılıkları üzerine bu teşkilât 1937 yılında, Allâl el-Fâsî’nin önderlik ettiği el-Hizbü’l-vatanî ve Vezzânî’nin başında bulunduğu el-Hareketü’l-kavmiyye adlarıyla ikiye bölündü. Sömürge yönetimine karşı sürdürülen faaliyetler ve ortaya çıkan gelişmeler üzerine liderlerin birçoğu tutuklanarak hapse atıldı veya sürgüne gönderildi. Allâl el-Fâsî de 1937-1946 yılları arasında Gabon’da sürgünde yaşadı. Fas’taki arkadaşları tarafından 1943’te kurulan İstiklâl Partisi’nin (Hizbü’l-istiklâl) liderliğine getirildi ve 1946 yılında Gabon dönüşü fiilen partinin başına geçti. Ancak 1947’de Kahire’ye kaçmak zorunda kaldı ve orada kurduğu Mektebü’l-Mağribi’l-Arabî adlı merkezden İspanyol ve Fransızlar’a karşı geliştirilen direniş ve bağımsızlık hareketlerini yönlendirdi.
-
Samuel Adams
Amerikalı bir siyaset adamı olan ve Bağımsızlık Savaşı önderleri arasında yer alan Samuel Adams Bostonlu bir bira imalatçısının oğludur. Adams iş hayatında başarısızlıklar, özel hayatında da trajedilerle dolu geçen yirmi yılın ardından İngiltere yönetimine karşı ateşli bir muhalif olarak ortaya çıktı. Zaten son derece yaygın olan Boston’daki İngiltere aleyhtarı hoşnutsuzluğu örgütleyerek Amerikan Devrimi’ne doğru evrilen direniş sürecini başlattı. Adams, sorun çıkaran bir muhalif olarak görülmeye başlamasından hemen önce pek çok insan için sadece başarısız bir adamdı. Elindeki parayı idare etme noktasında sıkıntılar yaşıyordu. Babasından kalan bira imalathanesi de kısa zamanda ekonomik sıkıntıları girdi. Bir gazete çıkartmaya çalışsa da finansal sorunlar nedeniyle mümkün olmadı. Bir dönem Boston’da vergi tahsilatı yaptı. Altı çocuğu olan Adams’ın sadece 2 çocuğu hayatta kalabildi.
-
Mehmet Arif Bey
Türk hukukçu ve yazar Mehmed Arif Bey Erzurum’da dünyaya geldi. Asakir-i Nizamiyye-i Şahane topçusu miralaylarından Hoca Ömer Bey’in oğlu olan Arif Bey, tahsilini Erzurum’da aldı, Arapça, Farsça ve coğrafya üzerine dersler gördü. Okulunu tamamladıktan sonra Dördüncü Ordu Meclisi Tahrirat Odası’na mülazım oldu. Bir yıl sonra ordu merkezi Erzincan’a nakledilen Arif Bey, Erzurum eyaleti tahrirat odasına geçti. Erzurum vilayeti meclis-i temyiz-i hukuk başkitabetine ve ertesi yıl meclis sorgu hakimliğine getirildi. Yaklaşan 1877-1878 Osmanlı¬ Rus Savaşı için hazırlık yapılırken mahkeme reisi Nafiz Paşa ile birlikte biri medreselerdeki öğrencilerden oluşan gönüllü iki tabur askerin teşkil edilmesine yardımcı oldu ve Milliye Taburu'nda sağ kolağası olarak bilfiil görev aldı ve buna benzer birçok devlet görevinde bulundu.
-
Kate Fox
İlk profesyonel medyumluk işini icra eden Fox kardeşler arasında adı en kötüye çıkan Kate Fox, kardeşleriyle birlikte binlerce Amerika ve Avrupalı’yı ölülerle iletişim kurabildiklerine inandırdı. Fox, yaptığı her şeye inanan izleyiciler için yüzlerce seans düzenledi ve binlerce dolar kazandı. Kanada’da bir çiftlikte dünyaya gelen Kate Fox, 1847 yılında New York eyaletinin kuzeyindeki Rochester’a yerleşti. Fox kardeşler, ilk olarak 1847 yılında yatak odalarında gizemli sesler duyduklarını iddia ettiler. Hurafelere inanmaya meyilli olan anneleri, komşularına bunların ölülerden gelen mesajlar olduğunu anlattı. Bu vesileyle de gizemli “Rochester Tınıları”nın dedikodusu hızla yayıldı. 1850 yılına gelindiğinde ise bu kardeşler oldukça ünlü oldular.
-
Kritovoulos
Aslen Gökçeada halkından olan Mikhael, 1456 yılında İmroz Adası’nı yönetmekle görevlendirildi ve burada 10 yıl kadar yarı bağımsız bir idare sürdü. 1466 yılında ada Venedikliler tarafından ele geçirilince kaçarak İstanbul’a gitti ve hayatının son yıllarını bir rivayete göre manastırda keşişlik yaparak geçirdi. Kristovulos, Historia adını verdiği eseri Fatih Sultan Mehmed’in 1451-1467 yılları arasındaki hayatını anlatır. Yunanca kaleme alınan eser beş ana bölümden oluşur. Birinci bölümde Fatih Sultan Mehmed’in tahta çıkışı, Rumeli Hisarı’nın yapılışı ve İstanbul’un fethi; ikinci bölümde Enez ve Sırbistan seferleri, İtalyanlar’ın Limni, Taşoz ve Semadirek adalarını ele geçirmeleri; üçüncü bölümde Sinop ve Trabzon seferleriyle Midilli’nin ve Bosna’nın fethi; son bölümlerde ise Venediklilerle savaş, II. Bosna seferi ve Arnavutluk’un fethi anlatılmaktadır. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde Hristiyan el yazmaları arasında bulunan yegane nüshasının yazar tarafından padişaha sunulan orijinal nüsha olduğu sanılmaktadır.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun