John Stuart Mill
Vikisöz sitesinden
|John Stuart Mill|


İngiliz filozof ve politik iktisatçı.
|Doğumu|
|20 Mayıs 1806


Pentonville, Londra, İngiltere
|Ölümü|
|8 Mayıs 1873


Avignon, Fransa
Sözleri[değiştir]
Kaynaklı[değiştir]
- İnanmış bir kişi; sadece çıkarlarına göre hareket eden doksan dokuz kişiye denk toplumsal bir güçtür.[1]
- Tutucu insanların genel olarak aptal olduklarını söylemiyorum; benim kast ettiğim aptal insanların genel olarak tutucu oldukları.
- Muhafazakar Parti üyesi John Pakington ile bir parlemento tartışması esnasında söyledikleri (31 Mayıs 1866).
Kaynaksız[değiştir]
- Bir milletin değeri, o milleti meydana getirenlerin değerleriyle ölçülür.
- Eylemler mutluluğu artırmaya yöneldiği ölçüde doğru, mutluluğun tersini üretmeye yöneldiği ölçüde yanlıştır.
- İnsanın varlığı sırla kuşatılmıştır. Bizim dar bilgimiz ve tecrübemiz sınırsız denizlerde bir küçük adadır sadece.
- İnsanlar kötülük yaparlar; arzuları çok şiddetli olduğu için değil, vicdanları çok zayıf olduğu için.
- Memnun bir domuz olmaktansa, memnun olmayan bir insan olmak daha iyidir; memnun bir aptal olmaktansa, memnun olmayan bir Sokrates olmak daha iyidir. Ama aptal ya da domuz farklı bir görüşteler ise, bu, onların, meselenin sadece bir yanını bildiklerinden ileri gelmektedir. Diğer taraf ise meselenin iki yanını da biliyor.
Eserleri[değiştir]
- Dünyanın dinsel özgürlük adına nesi varsa, kendilerine borçlu olduğu yazarlar, en çok vicdan özgürlüğünü kaldırılamaz bir hak olarak öne sürmüş, insanoğlunun kendi dinsel inançlarından dolayı, başkalarına hesap verme zorunda olmasını, kesin olarak reddetmişlerdir.
- Medeni bir toplumun herhangi bir üyesi üzerinde kendi iradesine aykırı bir güç kullanılmasını mazur gösterebilecek tek amaç diğerlerine zarar vermenin engellenmesidir. Fiziksel ve ahlaki manada kişinin kendi iyiliği yeterli bir haklı neden değildir.
- Özgürlük denmeye değer biricik özgürlük, başkalarını mutluluklarından yoksun bırakmaya veya onların mutlu olma çabalarına engel olmaya kalkışmadığımız sürece, kendi iyiliğimizi kendi bildiğimiz yolda aramak özgürlüğüdür.
- Yanlış düşünceler, yanlış eğilimler olay ve kanıtın karşısında zamanla teslim olurlar; ama anlak üzerinde herhangi bir etki oluşturmaları için, olay ve kanıtların algılanması gerekir.
- İnsanın hatalarını tartışma ve deneyim yolu ile düzeltme becerisi vardır.
- Bir düşünür olarak ilk görevinin, kendisini hangi sonuçlara ulaştırırsa ulaştırsın, aklın izinden ayrılmamak olduğunu kabullenmeyen hiç kimse, büyük bir düşünür olamaz.
- Korkunç olan kötülük, hakikatin parçaları arasındaki şiddetli çarpışma değildir, ancak, hakikatin yarısının sessiz sedasız ortadan kaldırılmasıdır; insanlar her iki yanı dinlemeye zorunlu bırakıldıkça sürekli ümit vardır.
- Özgürlük ilkesi, bir kimsenin özgür olmamakta özgür olmasını gerektirmez. Bir adamın kendi özgürlüğünü başkasına devretmesine izin vermek özgürlük değildir.
- Unutulmamalıdır ki, insanlık herkesin kendi istediği gibi yaşamasına tahammül gösterdiği zaman, kişileri başkalarına hoş gelecek şekilde yaşamaya zorladığından daha büyük kazanç elde eder.
- Özgürlük insanın arzuladığını yapabilmesinden ibarettir.
- İyi amaçlar için bile olsa, adamlarını kendi eline eslek bir alet olsun diye cüceleştiren bir devlet, işin sonunda küçük adamlar ile büyük hiçbir şeyin başarılamayacağını anlayacak; her şeyi ona feda ettiği makine kusursuzluğunun kendisine sonunda hiçbir şey sağlamadığını ve bunun da, makine daha iyi işlesin diye uzaklaştırmaya bakmış bulunduğu yaşamsal gücün yokluğundan kaynaklandığını ayrımsayacaktır.
Kaynakça[değiştir]
- On Representative Government, Bl. I, (p. 155)