Panama’da protestolar sürerken hükümet mali krizle mücadeleye devam edeceğini söylüyor. Hükümetin açıkladığı önlemleri yeterli bulmayan Panamalılar yeni barikatlar kuruyor, mücadeleyi büyütüyor.
Binlerce Panamalı protestocu, hükümetin yükselen enflasyon ve yolsuzluğa son vermesini talep etmek için son haftalarda sokaklara döküldü.
Başkan Laurentino Cortizo, geçtiğimiz günlerde yakıt maliyetlerini düşürmek ve temel gıda maddelerinin fiyatlarına bir üst sınır koymak için önlemler açıkladı ancak protestocular önlemleri yeterli bulmadıklarını ve gösterilere devam edeceklerini açıkladılar.
Talepler
En son protestolar, Panama’nın Mayıs ayında yüzde 4,2’lik bir enflasyon oranı karşısında müdahalede bulunma gereği duyması sırasında başladı. İşsizlik yüzde 10’u bulmuş, Ocak ayından bu yana yakıt maliyetlerinde yüzde 50’lik bir artış olmuştu.
Öğretmenler Temmuz başında gösteri yapan ilk gruptu, ancak o zamandan beri inşaat işçileri, öğrenciler ve yerli örgütler başta olmak üzere diğer gruplar da onlara katıldı.
Protestocular başlangıçta yakıt fiyatlarının dondurulması ve düşürülmesi, gıda fiyatlarında üst sınır getirilmesi ve eğitim bütçesinde artış çağrısında bulundular. Ancak talepler daha sonra siyasi yolsuzluğu ele almak ve daha büyük siyasi reformları tartışmak için ulusal bir müzakereyi de içerecek şekilde genişledi. Zira gelecek kaygısı toplumun tüm kesimlerini sardı.
Protestoların etkisi
Protestocular, Veraguas eyaletinde Pan-Amerikan otoyolunu bloke ederek diğer Orta Amerika ülkelerinden gelen malların Panama Kanalı’na erişimini engelledi. Otoyol vasıtasıyla Panama’nın meyve ve sebzelerinin yüzde 80’inin taşınıyordu.
Ekonomistler, gösterilerin ülkeye milyonlarca dolara mal olduğu ve yakıt ve gıda kıtlığına yol açtığı konusunda uyarıyor. Pazartesi günü, Panama’nın ana ürün pazarındaki tezgahların çoğu, meyve ve sebze yetersizliği nedeniyle erken kapandı.
Hükümetin sözde önlemleri
Protestolara yanıt veren Cumhurbaşkanı Cortizo, akaryakıt fiyatında bir indirim yaptığını ve 10 temel ürünün fiyatını sınırlamayı planladığını duyurdu.
Maliyet artışlarından Covid-19 salgını ve Ukrayna’daki savaşı sorumlu tuttu. “Şu anda Panamalıları ve dünyayı etkileyen sorunlardan biri artan yakıt fiyatları ve sonuçlarıdır. Bu nedenle, somut ve uygulanabilir çözümler bulmak amacıyla temel gıdaların maliyetini doğrudan etkileyen yüksek yakıt maliyetlerini ele almak için görüşmeler başlattım” dedi.
Cortizo yönetimi Pazar günü gaz fiyatını galon başına 3,95 dolardan 3,25 dolara düşürmeyi de kabul etti; bu da Haziran ayındaki galon başına 5,20 dolarla tam bir tezat oluşturuyor. Ancak bu müdahale, yeni barikatlar kuran ve protestoya devam etme sözü veren göstericileri yatıştırmaya yetmedi.
Emekçilerin payına düşen
Dünyadaki birçok ülkeden farklı olarak Panama, pandemi sonrası ekonomisi hızla toparlanan ülkeler arasında yer alıyor. Bu büyümenin temelinde de Panama Kanalı ve madencilik gelirleri yatıyor. Yüzde 6,5 olarak açıklanan büyüme oranı emekçilerin yaşamına hiçbir şekilde yansımıyor. Dolayısıyla Panama işçi sınıfı ve Panamalı emekçilerin payına sadece daha derin bir yoksullaşma ve işsizlik düşüyor.