Çerez nedir sorusunu muhtemelen internette gezinen hemen hemen herkes sormuştur. İnternette dolaşırken kullanılan çerezler tam olarak nedir ve nasıl çalışırlar?
Çerez Nedir? (Cookie)
Çerez veya Cookie, interneti her kullandığınızda bilgisayarınıza kaydedilen küçük bir metin dosyasıdır. Bir web sayfası, resim, indirme veya başka herhangi bir çevrimiçi bilgi parçası gibi veriler talep ettiğinizde, bir web sitesi genellikle bilgisayarınıza çerez kaydeder. Çerezler, kendi başlarına sona erene kadar tarayıcınızda kalır.
Tanımlama bilgileri şifrelenir ve tarama deneyiminizi iyileştirmek amacıyla belirli bir web sayfasıyla etkileşiminizin ayrıntılarını içerir. Bu, daha önce kullandığınız bir şifreyi kaydetmek, en sevdiğiniz alışveriş sitesinde düzenli olarak yaptığınız bir arama veya o sayfayı hangi dilde görüntülemeyi tercih ettiğiniz anlamına gelebilir.
İzleme tanımlama bilgileri, insanların internette gezinirken davranışlarını kaydedebilen özel bir tanımlama bilgisi türüdür. Genellikle bu davranışa dayalı reklamları hedeflemek için kullanılırlar. Bunu hepimiz yaşamışızdır; Google’da bir yatak araştırdığınızda muhtemelen bir hafta boyunca Facebook, Instagram ve Google’da bunun için reklamlar karşınıza gelir.
Bu, doğal olarak hangi verilerin toplandığı, bu göz atma verilerinin kimlerle paylaşıldığı ve bu verilerin nihai olarak nasıl kullanıldığı – özellikle de bu veriler insanların rızası olmadan toplanıyorsa – hakkında endişeleri artırıyor. Bu nedenle günümüzde çoğu web sitesi, göz atmalarını izlemek için insanlardan izin istemek ve size devre dışı bırakma seçeneği sunmak zorundadır.
Her web sitesi, cihazınıza kaydedilen her çerezi okuyamaz; siteler sadece kendi oluşturdukları çerezleri okuyabilir. Ancak bu sitelerde barındırılan üçüncü taraf hizmetleri, diğer web sayfalarından çerezleri okuyabilir. Bir reklam ajansı, hangi web sitelerine göz attığınızı bu şekilde görebilir ve siz web’de dolaşırken sizi belirli bir ürün için hedefleyebilir.
Üçüncü taraf eklentileri, çoğu izleme çerezinin kaynaklandığı yerdir. Bunun örnekleri, bir şirketin sitede görüntülenen gelir için sattığı reklamlar, sosyal medya widget’ları (beğen düğmesi gibi) veya web analitiği olabilir.
Çerezler kötü amaçlı yazılım mı?
İzleme tanımlama bilgileri, casus yazılım veya kötü amaçlı yazılım olarak kabul edilmez, ancak bunların reklam yazılımı olduğu söylenebilir. Casus yazılımlar ve kötü amaçlı yazılımlar sizi gizlice takip eder, cihazınıza zarar verir ve durdurulması zor olacak şekilde tasarlanmıştır – bunların hiçbiri, etkinleştirmeniz gereken ve devre dışı bırakılabilen izleme çerezleri için geçerli değildir.
İzleme tanımlama bilgileri ayrıca mesajlar, fotoğraflar veya diğer hassas veriler gibi özel bilgilerinizi casus yazılım veya kötü amaçlı yazılımların yaptığı gibi belgelemez. Çerezler büyük ölçüde reklam amaçlı kullanılır ve saldırıya uğramadıkça verilerinizi kötü bir kişiye vermez.
Çerezlerde hangi bilgiler tutulur?
İzleme tanımlama bilgileri, IP adresinizi, coğrafi konum bilgilerinizi, hangi siteleri ziyaret ettiğinizi, bu sitelerde nelere baktığınızı, ne satın aldığınızı ve hatta tıklayıp satın almadığınız ürünleri toplar. Tüm bunlar, insanlara hiper hedefli reklamlar göstermek ve satın alma olasılıklarını artırmak için tasarlanmıştır.
Yanlış ellere geçerse bunun nasıl bir sorun olacağını düşünebilirsiniz. Örneğin, kötü niyetli bir bilgisayar korsanı cihazınızdaki çerezleri ele geçirirse, daha önce erişemeyebilecekleri bilgilere erişmek için çerezler aracılığıyla kaydedilen kimlik bilgilerinizi kullanarak bir kopya oluşturmak için bu bilgileri kullanabilir.