Her kadının 20 yaşından itibaren ayda bir kez yapması gereken bir işlemdir. Ömür boyu devam edilmelidir. Meme kontrollerini düzenli olarak yapan kadın memelerin doğal yapısına elini alıştırmış olur. Her zamankinden farklı bir şey hissettiğinde ise doktoruna başvurur. Hastanın eliyle hissettiği değişikliklerin büyük kısmı kanser ile ilişkili değildir.
Muayene için en uygun dönem adet gören kadınlarda adetin bitimini izleyen hafta ve menopozdaki kadınlarda her ayın belli bir günü seçilerek yapılır.
Muayene iki bölümden oluşur: Gözle inceleme (inspeksiyon) ve elle muayene (palpasyon).
Gözle inceleme: Ayna karşısında yapılmalıdır. Belden yukarısı tamamen çıplak olmalıdır. Yeterli ışık olmalıdır. Muayene edilecek olan bölgeler, memenin kendisi, meme başları, koltukaltları ve meme altı bölgeleridir.
1. Her iki kolunuz serbestçe yanlarda, omuzlar dik olacak şekilde ayna karşısına geçiniz. Önden ve her iki yana dönerek memelerin büyüklüğüne, simetrisine, derinin rengine, şekline, meme başlarına meme altı bölgelere, koltukaltlarına bakın, iki meme aynı büyüklükte olmayabilir. Bu normal bir bulgudur.
2. Aynı gözlemi kollarınızı yukarı kaldırdıktan sonra veya her iki kolunuz başınızın arkasındayken tekrarlayın. Bu sırada memeler, meme başları ve koltukaltı bölgelerine bakın. Koltukaltlarında kabarıklık olup olmadığına dikkat edin.
3. Ellerinizi belinize, leğen kemiklerinin üzerine kuvvetle bastırın. Omuzlarınızı hafifçe çıkararak öne doğru eğilin. Önden ve her iki yandan göğüslerinize bakın. Deride, çekinti, çökme olup olmadığına dikkat edin.
Meme derisinde çekinti, deride portakal kabuğu görünümü, kızarıklık, memelerden birinde büyüme, meme başlarında çökme ve kabuklu lezyonlar olup olmadığına dikkat edin. Herhangi bir farklı bulguda doktorunuzla bağlantı kurun.
Meme başlarında tekrarlayan, inatçı, deri değişiklikleriyle birlikte olan yanma ve acımalar kanserin çok erken habercisi (Paget hastalığı) olabilir.
Elle Muayene
Yatarken,
Duşta,
Ayna karşısında yapılabilir.
Elinizin üç orta parmağının yastık bölümleriyle (a), küçük dairesel hareketler çizerek baskı şiddetini hafiften kuvvetliye doğru artırarak muayeneye başlayın.
Sağ meme için sol, sol meme için sağ elinizi kullanınız (b,c).
Göğsünüzün tümünü yoklayarak muayene edin.
Aynı muayeneleri diğer göğsünüzde tekrarlayın.
Parmaklarınıza vücut losyonu veya sabun sürerek kayganlığı artırarak, daha rahat muayene edebilirsiniz.
Köprücük kemiğinin altından başlayarak, tüm meme bölgesini muayene edin (Şekil A). Elinizi kaldırmadan kaydırarak birbirine paralel dikey çizgiler çizerek (a), veya köprücük kemiğinin altından başlayarak saat ibresi yönünde giderek içice geçen daireler çizerek (b), veya meme başında sonlanan oklar şeklinde (c) tüm memenizi muayene edin.
İlk muayeneler göğsünüzün yapısını tanımanıza yardımcı olur. Daha sonraki muayenelerde farklı, devam eden bir dolgunluk, kitle fark etmeniz durumunda doktorunuzla bağlantı kurun.
Yatarken elle muayene en rahat muayene şeklidir.
Sırtüstü yatarak yapılabilir.
Muayene edilecek olan bölgeler:
Muayene edeceğiniz taraftaki omuz altına küçük bir yastık veya katlanmış bir havlu yerleştirin. Aynı taraftaki kolunuzu başınızın üstüne koyun.
Diğer elinizin 3 orta parmağının yastık bölümleriyle dairesel hareketler çizerek ve baskı şiddetini hafiften kuvvetliye doğru artırarak muayeneye başlayın (a).
Kolunuzu yana koyun, diğer elinizle koltukaltı bölgesini muayene edin (b).
Aynı muayeneleri diğer göğsünüzde tekrarlayın.