Kafa Travması
Kafa travması, yaralanmanın neden olduğu kafa derisi, kafatası veya beyindeki herhangi bir hasar anlamına gelir. Baş yaralanması, hasar türüne, baştaki yapıların hasar görmesi veya travmanın ne kadar şiddetli olduğuna göre çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir.
Kapalı veya açık yaralanma
Baş yaralarının tek yönlü olarak sınıflandırılması yaranın açık mı kapalı mı olduğuna göre yapılır.
Kapalı yaralanma
Kapalı bir hasar, kafatasını kırmayan veya beyin dokusuna nüfuz etmeyen hasar anlamına gelir. Kafatası kırılmasa da, bu tür yaralanmalar halen şişme veya morarma şeklinde beyin hasarına neden olabilir.
Açık yaralanma
Açık yaralanma, beyinde kanama, kafatası kırılması veya beyindeki yapılara karşı kemiklerin preslenmesi gibi problemlere neden olan kafatasına nüfuz eden hasar anlamına gelir. Bu tür bir yaralanma, örneğin, bir araba kazasında bir ön cam ile çarpıştığında, bir kişi yüksek hızda hareket ettiğinde daha olasıdır. Kafa vuruşu başka bir örnektir.
Sarsıntı
Kafa travmasının bu şekli, beyne sarsıldığında, başın darbesini etkileyebilir veya olmayabilir. Başağrısı ve bilinç kaybına neden olan sarsıntı etkileri.
Primer veya sekonder lezyon
Kafa yaralanması, lezyonun türüne göre sınıflandırılabilir. Kafa travmasında görülen iki temel lezyon türü birincil lezyonlar ve sekonder lezyonlardır. Primer lezyonlar başın ilk hasarının doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkar ve fiziksel beyin yapılarının yer değiştirmesine neden olur. İkincil yaralanmalar zaman içinde meydana gelir ve mekanik hasar yerine birkaç hücresel işlemi içerebilir. İkincil lezyonlar primer lezyonun bir sonucu olarak ortaya çıkabilir veya lezyonla ilgisi olmayabilir.
Birincil yaralanma
Birincil yaralanma, ilk kafa travmasının doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkan yaralanmadır. Birincil hasar örnekleri kontüzyon (morarma veya hematom), vasküler hasar ve aksonal kesme (yırtık ve gerilmiş sinir aksonları) içerir. Birincil yaralanma, kan-beyin bariyeri ve menenjelerine zarar verebilir ve rasgele bir şekilde ortaya çıkabilen nöronal ölümle sonuçlanabilir. Farklı beyin alanları, mekanik yüklemeye duyarlılıklarına bağlı olarak farklı hasar seviyeleri gösterebilir. Birincil yaralanmanın iki temel nedeni, bir cisim tarafından alınan baş darbe ve beyin kafatasının içine çarpmasıdır.
İkincil yaralanma
İkincil yaralanma, mekanik olarak uyarılamayan fakat beyindeki yetersiz kan akışı (iskemi), beyindeki oksijen kullanımının azalması (hipoksi), düşük kan basıncı, intrakranyal artmış olma gibi komplikasyonlara neden olan birincil yaralanmanın bir sonucu olarak ortaya çıkan yaralanmadır. Basınç (kafatası içindeki basınç) veya beyindeki şişme (serebral ödem). İkincil hasarın diğer nedenleri menenjit, beyin apsesi, artmış karbon dioksit seviyeleri, serbest radikal hasarı ve asidozu içerir.
Kafa travması şiddeti
Kafa travması da hafif veya şiddetine göre sınıflandırılır, bu da yaranın nasıl yönetildiğini etkiler.
Hafif yaralanma
Hafif kafa travmaları tüm yaş gruplarında sık görülür. Semptomlar genellikle kısa ömürlü olup, kalıcı hasar oluşmamaktadır. Belirtilere örnekler şunları içerir:
- Hafif baş ağrısı
- Zayıf denge veya sorun ayakta
- Mide bulantısı
- Baş dönmesi
- Küçük kesik veya çarpma
- Kulak çınlaması
- Görme bulanıklığı
- Geçici amnezi
Şiddetli kafa travması
Şiddetli kafa travması endikasyonlarından bazıları şunlardır:
- Kafa derisinde derin yaralar kusuyor
- Olağandışı göz hareketi
- Bilinç kaybı
- Odaklamaya yetersizlik
- Zayıf kas kontrolü
- Kusma
Tedavi, kişinin ne tür yaralanmalara, genel sağlık durumuna ve tedaviye dayanma gücüne bağlıdır. Tedaviler, uyuşturucu tedavilerinden nöbetler veya kanamalara, kanamayı azaltmak için cerrahiye, beyindeki şişme ya da kafatasında basınç baskısına kadar değişir.