-
latince bir kelime olup ''beyhude'' ''boş'' anlamına gelen bir sözcük. genellikle natürmort resimler için kullanılır.
natürmortlarda verilmek istenen mesaj şudur:
hayat , çok kısa , anlamsız ve kısa; tıpkı bu resimde yer alan nesneler gibi.
dünyevi zevkler beyhude... ölüm ise kesin...
https://artincontext.org/wp-content/uploads/2021/05/Vanitas.jpg
-
vanitaslar natürmort resimler arasında bir alt türdür. her natürmort vanitas değildir. vanitaslarda diğer natürmortlarda görülen çiçekler meyveler ve canlı renkler görülmez. daha çok zamanın uçuculuğunu, herşeyin ölümlü olduğunu vurgulayan unsurlar olur. kuru kafalar, içi boş deniz kabukları, sönmüş mumlar, dinledikten sonra uçup giden müzik notaları, kurumuş çiçekler, meyve kabukları, iskeletler, saatler vs.
vanitasların ortaya çıkışı avrupa'nın orta ve kuzey bölgelerinde başlayan sekülerleşme ile eş zamanlıdır. dünyevi hayata önem vermeye başlayan insanlara ölümlü olduklarını hatırlatan resimlerdir bunlar. nitekim bir yüzyıl kadar çok sayıda yapılmış ve sonra modası geçmiştir. ilerleyen dönemlerde hatta modern sanat içinde dahi zaman zaman vanitas örneklerine rastlanmakla birlikte bunlar eski dönem resimlere hommage olarak yapılmış işlerdir.