Cilt Lekelerinin Nedenleri ve Tedavisi
Cilt Lekelerinin Nedenleri ve Tedavisi
Cilt sorunlarından en fazla rastlanılanlanlarından biri cilt lekeleridir. Cilt lekeleri farklı farklı nedenlerden dolayı oluşabilmektedir. Cilt lekeleri iki şekilde ayrılır, doğuştan lekeler ve edinsel lekeler;
Doğuştan lekeler çoğunlukla bebeklikle birlikte başlar ve bazıları yaşın ilerlemesiyle birlikte ortadan kaybolurken, bazıları da devam eder. Doğuştan lekelerde alternatif tedavir yöntemi olarak vasküler laser türleri kullanılabilmektedir.
Edinsel lekelerin tedavi edilmesindeki en önemli unsur güneş koruyucu krem kullanmaktır. Mayıs ve Eylül gibi bahar aylarında leke tedavisi uygulanmaz. Kimyasal peeling, IPL (yoğunlaştırılmış atımlı ışık), mikrodermabrazyon uygulaması, içinde hidrokinon, kojik asit, c vitamini, glikolik asit içeren kremler tedavi alternatifleri arasında yer alır.
IPL Lazer Sistemi ile Tedavi Süreci:
Bu lazer sisteminde yoğunlaştırılmış ışık atımları kullanılmaktadır. IPL cilt lekelerine yol açan melanin pigmenti tarafından emilir.
İlk başlarda renkte koyulaşmalar başlar, birkaç gün sonrasında kabuklanmalar oluşur ve sonrasında kabuklar düşer ve lekelerde ortadan kaybolmalar başlar. Lekenin ne kadar yoğun olduğuna göre 3 ila 6 seans olarak uygulanır.
Cilt Lekelerinin Nedenleri
- Güneş
- Hormonal değişiklikler ve gebelik
- Bazı sistemik hastalıklar
- Genetik yatkınlık
- Enfeksiyon hastalıkları (mantar vb.)
- Yanlış kozmetik kullanımı
- Ağızdan alınan bazı ilaçlar
LEKE ÇEŞİTLERİ
Melasma (Cloasma)
Doğum kontrol hapları ve hamilelik sırasında oluşan hormonal değişimler, melanin pigmentin aşırı üretimine neden olabilir. Bu artış ile birlikte en çok güneş gören yanak, alın ve çene gibi bölgelerde boyutları büyük lekeler oluşabilir. Oluşan lekeler tekrarlayan hamileliklerle birlikte artış gösterebilir.
Yaygın Hiperpigmentasyon
Böbrek üstü bezi yetmezliği ile oluşan Addison hastalığı, hipertiroidizm ve hemokromatoz hastalığında yaygın renk değişiklikleri görülür.
CAafe Au Lait
Sütlü kahve renkli olan bu lekeler doğuştan veya erken çocukluk dönemlerinde gelişir. Boyutları 2 cm’den 30 cm’e kadar olabilen bu lekeler bazen tek başlarına da olabilirler veya norofibromatozis hastalığının bir belirtisi olabilirler. Bu yüzden bu lekeler kontrol altında tutulmalılar.
Foto Alerjik Reaksiyonlar
Ağızdan alınan bazı ilaçlar, topikal (bölgesel) sürülen bazı kimyasal ilaçlar veya bitki yaprakları güneş ile birlikte hiperpigmentasyona yol açabilirler. Bazen hafif kızarıklık veya alerjik reaksiyon seviyesindeyken, bazen daha ağır reaksiyonlar, bölgesel su toplamaları ve bölgesel lekelerin oluşumuna neden olabilirler.
Kronik Güneş ve Solaryum Banyoları
Güneş ve solaryuma maruz kalmanın sonucunda cilt kendini korumak amacı ile daha kalınlaşır ve melanin pigment üretimi artar. Dolayısıyla leke oluşumunda artış görülür.
Çil (Efelid)
En çok yanak, alın ve çene kısmında görülen bu lekeler açık veya daha koyu kahverengi lekeler şeklinde olabilirler. Genelde güneşli mevsimlerde artarken güneş olmayan mevsimlerde azalma gösterirler.
Lentigo
Erken yaşlarda Solar Lentigo denilirken, ileri yaşlarda oluşanlara Senil Lentigo denilir. Boyutları 2-20 cm olabilirken, renkleri açık kahverenginden siyaha kadar değişen renklerde olabilirler. Lentigolar bazen sistemik bir takım hastalıklarla birlikte olabilirler veya hastalıkların habercisi olabilirler. Örneğin Peutz-jeghers sendromunda lekeler ile birlikte bağırsakta polip ve iç organlarda kanserler görülebilir.
LEKE TEDAVİSİ ve KULLANILAN YÖNTEMLER
Lekelerin oluşum ve ilerlemesinde güneş çok önemli bir faktör olduğundan her şeyden önce güneşin UV ışınlarından çok iyi korunmak gerekir. Unutulmaması gereken nokta, UV ışınlarının bir tek güneşli mevsimlerde değil, bulutlu ve karlı havalarda da var olduğu, lekelerin ilerlememesi ve yeni lekelerin oluşmaması için her dönemde güneşten iyi korunmak gerektiğidir.
Kış aylarında 15-20 faktör güneş koruyucular kullanılması yeterliyken, yaz aylarında daha yüksek faktör içeren güneş koruyucu kullanmak gerekir. Güneş koruyucular etkilerini 3-4 saatte kaybettiğinden ve su ile temasta etkilerini yitirdiklerinden birkaç saatte bir tekrarlamakta yarar vardır.