Madde döngüleri tüm canlıları yaşamı için gereken bir durumdur. Madde döngüleri ile sağlanan düzen bozulduğu zaman, tüm canlılar olumsuz şekilde etkilenir. Örnek olarak karbon döngüsünün bozulmasında havada oluşan karbondioksit miktarı azalır ve buna bağlı olarak fotosentez miktarı da azalır. Bunun sonucunda oksijen ve besin miktarının azalması tüm canlıları olumsuz şekilde etkiler.
Azot döngüsünde oluşan aksaklıkta ölü organizmaların toprağa karışmasını engeller. Bu tarz bir durumda dünya çöp yığınına dönebilir. Kısaca madde döngüsü doğrudan veya dolaylı şekilde canlıların yaşamını etkiler.
Madde Döngüsü Nedir?
Madde döngüsü, doğada farklı şekillerde ve birden fazla görülebiliyor. Karbon döngüsü, su döngüsü, azot döngüsü, oksijen döngüsü de bu tarz döngülerden bazılarıdır. Madde döngüsü nedir baktığımızda bu döngünün gerçekleşmesi, canlılık faaliyetlerini devam ettirir. Madde döngüleri, doğal çevrenin korunması, çevre sorunlarının çözülmesini ve kirliliğin azalmasını sağlar. Canlıların solunumlarını sağlaması ve enerji ihtiyaçlarının sağlanması adına madde döngüsüne ihtiyaç vardır. Madde döngülerinin canlılar için önemi,
- Canlıların yaşamı ve doğa varlığı için gereklidir.
- Su, hava, toprak, bitki ve hayvanlar arasında sürekli bir değişim halindedir.
- Doğanın ve yaşamın sürdürülmesini sağlar.
- Canlılar gereksinimlerini madde döngüleri sayesinde sağlarlar.
Madde Döngüsü Örnekleri
Madde döngüleri, ekosistemi oluşturan, karbon, su, oksijen, azot, karbon gibi inorganik maddelerin, canlı ortamdan alınarak cansız ortama aktarılmasıdır. Yani madde döngüsü örnekleri açısından baktığımızda fotosentez diyebiliriz. Fotosentez ile beraber bitkiler karbon tüketerek oksijen üretmektedirler. Maddelerin döngüleri ekosistemdeki doğal dengeyi sağlar. Eğer madde döngüsü olmasaydı, belirli miktardaki inorganik maddeler ekosistem içerisinde tükenirdi.
Madde Döngüleri Çeşitleri
Madde döngüleri çeşitleri arasında, su döngüsü, azot döngüsü, karbon döngüsü, fosfor döngüsü olarak sıralanabilir. Su döngüsü, hava hareketleriyle atmosferde ve yer yüzündeki karalarla sular arasındaki sistemli hareketlerdir. Azot döngüsü, tek hücreli, çok hücreli fark etmeden doğadaki tüm canlıları kapsar. Karbon döngüsü, canlı yapısının en önemli elementlerinden birisi olarak tüm organik bileşiklerin temel yapı elemanlarıdır. Daha bunlar gibi birçok madde döngüsü bulunmaktadır ve her bir döngünün kendi içerisinde gerekli yanları vardır.