Önceki makalelerde (Don Kazakları ve Kazakları и Kazaklar: karada ve denizdehakkında biraz konuştuk hikayeler Kazakların ortaya çıkışı, iki tarihi merkez, Don Kazakları ve Zaporozhye bölgeleri arasındaki bazı farklılıklar. Ve ayrıca Kazakların deniz seferleri ve bazı kara savaşları hakkında. Şimdi bu hikayeye devam edeceğiz.
Belki de Sich'in tüm varlığı boyunca en güçlüsü Bohdan Khmelnytsky zamanındaydı. Zaporozhians, Kırım Tatarlarıyla ittifak halinde olsalar da, o zamanlar oldukça güçlü Milletler Topluluğu ile eşit şartlarda savaşabilir ve hatta Kiev, Bratslav ve Chernigov eyaletlerinin topraklarını ele geçirebilirlerdi. Kazakların "Zaporozhian Ordusu" olarak adlandırdığı, ancak daha çok "Hetmanate" olarak bilinen yeni bir devlet ortaya çıktı.
1649-1654'te Hetmanate
En iyi yıllarında, bu eyalet mevcut Poltava ve Chernigov bölgelerinin topraklarını, Kiev'in bazı bölgelerini, Ukrayna'nın Cherkassk, Sumy bölgelerini ve Rusya Federasyonu'nun Bryansk bölgesini içeriyordu.
"Hetmanate," Rus Sel "ve Harabe
Bohdan Khmelnitsky, bildiğiniz gibi, Alexei Mihayloviç Romanov'un Rus hükümetini Kazakları vatandaşlığa kabul etmeye ikna etmeyi başardı. Bu karar Moskova için kolay değildi ve Khmelnitsky'nin 1648'de aldığı ilk temyizi cevapsız kaldı. Yeni talepler takip edildiğinde, Alexei Mihayloviç sorumluluk almak istemedi ve Rusya tarihinde son olacak olan Zemsky Sobor'u topladı.
1 Ekim 1653'te Konsey karar verdi:
"Rzeczpospolita istisnasız onları ortadan kaldırmaya çalıştığı için, şehirler, topraklar ve Ortodoks Hıristiyanlar ile tüm Zaporozhian Ordusunu devletinizin üstünlüğü altında kabul etmek."
Yani, müdahalenin ana nedeni ve ana nedeni, bölgeyi arttırma arzusu değil, özellikle de bazı faydalar değil, insani hususlar - inançlılara yardım etme arzusu olduğu ortaya çıktı.
18 Ocak 1654'te ünlü Pereyaslavskaya Rada gerçekleşti ve burada Moskova'nın yargı yetkisine geçme kararı verildi. Ve Rusya, bu savaşı genellikle "Rus Tufanı" olarak adlandıran Polonyalılarla 13 yıl boyunca savaşmak zorunda kaldı. Bohdan Khmelnitsky'nin ölümünden sonra, Hetmanate'de Rusya yanlısı ve Polonya tarafları arasında Harabe olarak tarihe geçen bir iç savaş başladı. Hetmans Yuri Khmelnitsky, Ivan Vygovsky, Pavel Teterya, Yakim Skamko, Ivan Bryukhovetsky, Kazak albaylar, ustabaşı birbirleriyle boğuşuyor, şimdi ittifaklar kuruyor, sonra onları parçalıyor, toprakları tahrip ediyor ve Polonyalılardan veya Tatarlardan yardım istiyor. Stanislav şehrini (şimdi - Ivano-Frankivsk) kuran Anzhej Pototsky, o yılların olayları hakkında yazıyor:
"Şimdi orada kendilerini yiyorlar, kasaba kasabaya karşı savaşıyor, babanın oğlu, oğlunun babası soyuyor."
1667 Andrusiv ateşkesi, başarısız Bohdan Khmelnitsky eyaletindeki bölünmeyi pekiştirdi: sınır Dinyeper boyunca geçti. 1704 yılına kadar, parçaları iki hetman tarafından kontrol ediliyordu - Dinyeper'in sol ve sağ kıyıları. Ancak sağ yakada, hetmanların gücü kısa sürede ortadan kaldırıldı ve merkezi Kiev olan Ukrayna'nın sol bankasının bazı bölgelerine hetmanat denmeye başlandı. Mazepa'nın halefi Ivan Skoropadsky, Rada'daki Zaporozhye Ordusu'nun son seçilen hetmanı oldu, ancak unvanın kendisi yalnızca 1764'te kaldırıldı. O sırada hetman görevini yürüten Kirill Razumovsky, karşılığında mareşal rütbesini aldı. Ve 1782'de, eski Hetmanate'nin asırlık-alay idari yapısı kaldırıldı.
Zaporozhian Kazakları şimdi Chigirinsky (1677-1678), Kırım (1687 ve 1689) ve Azak (1695-1696) seferlerine gittikleri Rus birlikleriyle birlikte Rusya'ya hizmet etti.
Koshevoy Ataman Ivan Serko
O zamanlar özellikle ünlü olan Chertomlyk Sich'in koshevoy atamanıydı (bu pozisyona 20 kez seçildi) Ivan Serko (Sirko) - genellikle Türk sultanına efsanevi mektubun yazarı olarak adlandırılır. Bu atamanı I. Repin'in ünlü tablosunda görebiliriz; Kiev genel valisi M.I.Dragomirov model olmayı bir onur olarak değerlendirdi.
Ivan Serko'yu Repin'in "Kazaklar Türk Sultanına mektup yazıyor" tablosunda böyle görüyoruz.
Ivan Serko çok savaştı: Kırım'la, Türklerle, Ukrayna'da (Sağ-Banka Ukrayna Petro Doroshenko'nun hetmanına karşı ve onunla birlikte, yakalandıktan sonra Tobolsk'a sürgüne gönderildi, ancak affedildi). 1664'te, eylemleri Ukrayna'nın batısında Polonya karşıtı bir ayaklanmaya neden oldu - kendini haklı çıkararak krala şunları yazdı:
“Tyagin'in Türk kasabasının altından dönerek, Cherkasy kasabalarının altına girdim. Cemaatim Ivan Sirk'i duyan kasaba halkı Yahudileri ve Polonyalıları kırbaçlamaya ve doğramaya başladı. "
Seleflerinin aksine, Serko, Martılarla değil, bir yaya ordusunun başında Kırım'a gitti. En ünlüsü 1675 kampanyasıydı. Ordusu Sivash üzerinden Kırım'a girerek Gezlev, Karasubazar ve Bahşişaray'ı ele geçirdikten sonra Perekop'ta Han'ın ordusunu yendi. O zaman Serko, Kırım'dan birkaç bin Hıristiyan esiri almaya çalıştı ve bazıları geri dönmek istediğinde, öfkeli şef onları öldürme emri verdi.
Ivan Serko, büyük koshevy reislerinin sonuncusuydu: Kazakların zamanı çoktan tükeniyordu, büyük zaferler geçmişte kaldı. Hala Tatarlarla ve Türklerle savaşabilirlerdi, ancak doğru Avrupa ordusuyla tanışma ve yardımcı hafif süvarilere dönüşme şansları çok azdı.
Ancak, kendini beğenme alışkanlığı Kazakları terk etmedi ve 1768-1774 Rus-Türk savaşının ana nedeni, Türk şehri Balta'ya yaptıkları saldırı olarak kabul ediliyor.
Zaporizhzhya Sich'in gerilemesi ve bozulması
Sich'in düşüşü, 1709'da Hetman Mazepa'nın ihanetiyle hızlandı (Konstantin Gordeenko, o zamanlar Kazakların Koshev atamanıydı). Albay Pyotr Yakovlev, Chertomlyk Sich'i aldı ve surlarını tahrip etti.
Hayatta kalan Kazaklar, Kamenskaya Sich'de (Dinyeper'ın aşağısında) bir yer edinmeye çalıştı, ancak oradan da kovuldu. Yeni Sich (Aleshkovskaya), Kırım Hanlığı topraklarında sona erdi: Kendilerine Ortodoks diyen Zaporozhian Kazakları, en ufak bir pişmanlık duymadan Müslüman Han'a bağlılık yemini ettiler. Sonuncusu (üst üste sekizinci) Pidpilnyanskaya Sich, Anna Ioannovna tarafından imzalanan Kazakların affına ilişkin kararnameden sonra 1734'te ortaya çıktı. Podpolnaya Nehri'nin kıvrımının oluşturduğu bir yarımada üzerinde bulunuyordu. Şimdi bu bölge Kakhovskoye rezervuarının sel bölgesinde.
Buraya 7268 kuren yapan 38 kişi geldi. Hasan-bash yerleşimi, esnaf ve tüccarların yaşadığı Sich yakınlarında büyümüştür.
Bu zaten tamamen farklı bir Sich'ti: Kazaklar artık ekilebilir araziye başlamakta tereddüt etmediler, ancak üzerinde çalışmıyorlardı, ancak işçi kiraladılar. Ayrıca sığır yetiştiriciliği yapıyorlardı. Birçoğunun artık eşleri ve çocukları vardı. Bununla birlikte, Kazak ailesi özel bir vergi ödedi - "duman", Rada'da oy kullanma hakkına sahip değildi ve reisliğe seçilemedi. Ancak, büyük toprak sahiplerinin ölçülü yaşamını tercih ederek bunun için çabalamadıkları görülüyor: askeri kampanyalarda bile Kazaklardan bazıları kendileri yerine paralı askerler göndermeye başladı.
Pidpilnyanskaya Sich'in sakinleri üç gruba ayrıldı. En zengin ve en etkili Kazaklar önemli olarak adlandırıldı. 1775'te Zaporozhye ustabaşı ve önemli Kazaklar, çevredeki topraklarda 19 ilçe, 45 köy ve 1600 çiftliğe sahipti.
"Siroma" (yoksullar) olarak adlandırılan Kazakların mülkleri yoktu ( оружия ve giyim), ancak Sich'in bir kampanyası veya savunması için sürekli hazır olduğu için bir maaş aldı.
Ama en önemlisi "golutvs" vardı - bunların ne hakları ne de silahları vardı ve önemli Kazaklar için çalışıyorlardı. Son Sich'teki sosyal çelişkiler o kadar yüksekti ki 1749 ve 1768'de. Syroma ve Golutva ayaklanmaları Rus birlikleri tarafından bastırılmalıydı.
Pidpilnyanskaya Sich'in tasfiyesi
Haziran 1775'te, Zaporozhye'nin sonuncusu olan bu Sich, Catherine II'nin emriyle tasfiye edildi.
Gerçek şu ki, Türkiye ile Kyuchuk-Kaynardzhiyskiy barışının 1774'te sona ermesinden sonra, güneyden gelen tehdit pratikte ortadan kayboldu. Commonwealth derin bir kriz içindeydi ve Rusya için bir tehdit oluşturmuyordu. Böylece Sich askeri önemini kaybetti. Ancak durumun değiştiğinin farkında olmayan Zaporizhzhya ustabaşı, Çarlık hükümetini rahatsız etmeye devam etti, kaçak köylüleri kabul etti, Sağ-Banka Ukrayna'nın Haidamaks'ı (Milletler Topluluğu'nda hoşnutsuzluğa neden oldu), Pugaçevitleri mağlup etti ve basitçe "çılgın insanları":
"Kötü toplumlarına, her ayaktakımı, her dil ve her inançtan insanları ayrım gözetmeksizin kabul ediyorlar."
(Catherine II kararnamesinden.)
Ek olarak, Kazaklar, kolonistlerin bağımsız olarak işgal ettikleri topraklarda Büyük Çayır olarak adlandırdıkları topraklarda yerleşmelerini engelledi. Bakhmut, Seversky Donets ve Lugan nehirleri arasındaki bölge olan sözde Slav Sırbistan'da doğrudan çatışmalar yaşandı.
Peter Tekeli, askerleri sessizce getirmeyi ve Sich tahkimatlarını tek bir atış yapmadan almayı başaran imparatorluk kararnamesini yürütmekle görevlendirildi. Bu, başkentlerini fazla uyutmayı başaran Sich'lerin dövüş becerilerinin bozulmasının oldukça güzel bir kanıtıdır. Tekeli, “Bir hayalin icrasını gerçekleştirdik” raporunda şaka yapmayı mümkün buldu.
P. A. Tekeli
Sadece Türklerle ilişkiye giren koshevoy Peter Kalnyshevsky, katip Globa ve yargıç Pavlo Golovaty bastırıldı. Kazak ustabaşısının geri kalanı ve önemli Kazaklar acı çekmedi - topraklarını korudular ve asalet unvanlarını aldılar. Sıradan Kazaklar süvariler ve pikiner alaylarında hizmet etmeye gitmeleri istendi, ancak katı askeri disiplin Kazakları çekmedi.
Tuna'nın ötesindeki kazaklar
Osmanlı İmparatorluğu topraklarına bırakılan en amansız Kazaklar, yaklaşık 5 bin kadardı. Başlangıçta, Dinyester'in alt kesimlerindeki Kuchurgan köyüne yerleştiler. Yeni bir Rus-Türk savaşı başladığında (1787-1792), bu kaçakların bir kısmı Rusya'ya döndü. Savaşın bitiminden sonra kalanlar, Katerlec Sach'ı inşa ettikleri Tuna Deltası bölgesine yeniden yerleştirildi. Burada Kondraty Bulavin ayaklanmasının yenilgisinden sonra Don'u terk eden Nekrasov Kazakları ile boğuştular. Nekrasovitler yeni bir Sich'i iki kez yaktılar, bu yüzden Kazaklar Brailovsky Adası'na gitmek zorunda kaldı. Ancak 1814'te Kazaklar, Nekrasovites'in başkenti Verkhny Dunavets'i de yaktı.
1796'da ikinci bir Kazak grubu Rusya'ya döndü - yaklaşık 500 kişi. 1807'de, Kazakların iki müfrezesi, Ust-Buzh Kazak ordusunun başlangıçta kurulduğu Rus vatandaşlığını kabul etti, ancak 5 ay sonra Kuban'a yeniden yerleştirildiler. 1828'de, yeni Rus-Türk savaşı sırasında, Trans-Tuna Zaporozhian Kazakları yeniden ayrıldı: bir kısmı Edirne'ye gitti, geri kalanı Koshev ataman Gladky liderliğindeki Rusya tarafına geçti. İlk başta Mariupol ile Berdyansk arasında bulunan Azov Kazak ordusunu kurdular. Fakat 1860'da onlar da Kuban'a taşındı.
Karadeniz Kazakları
1787'de diğer Kazaklar, başlangıçta Böcek ve Dinyester arasında konuşlandırılan yeni Kazak ordusunun bir parçası oldu - Karadeniz ("Sadık Karadeniz Kazakları Ordusu"). Bu, Grigory Potemkin'in (bir süredir Sich'te Gritsko Nechez adıyla yaşayan) yardımı sayesinde oldu. Catherine II'nin yeni edinilen güney illerine yaptığı ünlü gezisi sırasında, prens, Zaporozhye ordusunu restore etme talebiyle kendisine dönen eski Zaporozhye ustabaşı ile imparatoriçe bir toplantı düzenledi. Olumlu bir cevap aldıktan sonra, Potemkin Sidor Bely ve Anton Golovaty'ye (o zamanlar her ikisi de Major Seconds rütbesine sahipti) "bu valiliğe yerleşen ve eski Sich Zaporizhzhya Kazaklarında görev yapanlardan tekneler için hem at hem de ayak avcıları toplamaları talimatını verdi."
Potemkin, genel komutanlığı koshev atamanı olan Sidor Bely'ye emanet etti, süvari birimlerine Zakhary Chepega, kürek gemileri (ünlü martılar) ve onlara konuşlanmış piyade adamları - Anton Holovaty başkanlık etti.
Ünlü plastun birliklerinin düzenlendiği Karadeniz Kazakları arasındaydı. Aslında, ilk izciler Zaporozhye Sich'te izci ve sabotajcı olarak göründü, ancak Kazak özgür adamları onlardan kalıcı düzenli savaş birimleri yaratmadı.
Bir sonraki Rus-Türk savaşı sırasında Karadenizli erkekler, Oçakov yakınlarındaki Liman deniz savaşında öne çıktılar, Khadzhibey kalesinin (yerine Odessa kuruldu) ve Berezan adasının ele geçirilmesine katıldılar. Gelecekte Karadeniz filotilla Martılar, İzmail fırtınasında Tuna Isakcha ve Tulcea kalelerinin ve Kazakların ele geçirilmesine katıldı. Bu savaş sırasında Sidor Bely öldürüldü. Eski Kazaklara güven ve minnettarlığın bir işareti olarak, Sich'te yakalanan pankartlar ve diğer regalia iade edildi ve Grigory Potemkin, Yekaterinoslav ve Karadeniz'deki Kazak birliklerinin hetman unvanını bile kabul etti ve son hetman olarak tarihe geçti.
Ölmeden önce Potemkin, Taman'ı ve Kerç Yarımadası'nı Karadeniz halkına devretti, ancak bu eylemi yasal olarak resmileştirecek zamanı yoktu. Ölümünden sonra askeri yargıç A.A. Golovaty başkanlığındaki bir heyet, kendisine verilen toprakları güvence altına almak için St.Petersburg'a gönderildi.
Golovaty Anton Andreevich
Catherine II'nin taç giyme töreni sırasında, Golovaty yeni imparatoriçe ile tanıştı - onun için bandura çaldı ve bir halk şarkısı söyledi. Başka bir seferinde St.Petersburg'u ziyaret etti ve Catherine'i 1774'te Kazak delegasyonunun bir parçası olarak gördü. Delegasyon, Potemkin'in verdiği bölgelere ek olarak Kuban'ın sağ yakasında da arazi istediğinden, müzakereler kolay olmadı, ancak başarıyla sonuçlandı. 30 Haziran 1792'de eski Kazaklar transfer edildi
"Ebedi mülkiyete ... Tauride bölgesinde, Kuban Nehri'nin sağ tarafında ağzından Ust-Labinskiy tabliyesine kadar uzanan tüm toprakları ile Phanagoria adası - böylece bir tarafta Kuban Nehri, diğer tarafta Azak Denizi, Yeisk kasabasına kadar askeri toprakların sınırı olarak hizmet etti ".
Gelecekte Karadeniz Birlikleri Ülkesi - Kuban
Karadeniz Kazaklarının Kubanına giden yol
Kazakların yeniden yerleştirilmesi birkaç aşamada ve farklı şekillerde gerçekleştirildi: deniz ve kara.
Karadeniz Kazaklarının Kuban'a Yeniden Yerleşimi
İlk grup 16 Ağustos 1792'de Ochakovsky Haliçinden Taman'a yelken açtı. 50 tekne ve 11 nakliye gemisinden oluşan Kazak filosu, donanma tugayı PV Pustoshkin'in tugay "Müjdesi" tarafından yönetildi ve birkaç "korsan gemisi" tarafından korundu. Bu Karadeniz adamlarına Kazak Albay Savva Bely başkanlık ediyordu. 25 Ağustos'ta Taman kıyılarına güvenli bir şekilde indiler.
Taman'daki iniş yerindeki Kazaklar Anıtı
İkincisi - askeri komutan Zakhary Chepegi'nin komutasındaki bir süvari grubu, 2 Eylül 1792'de ayrıldı ve 23 Ekim'de yeni askeri toprakların sınırlarına ulaştı.
Karadeniz Kazak Ordusu Z.A. Chepega Askeri Ataman
Ertesi yıl karada da kalanlar Golovaty tarafından yönetildi.
Kuban'a kaç Kazak geldi? Sayılar önemli ölçüde değişir. Örneğin A. Skalkovsky, 5803 Kazaklarından bahsettiğimizi iddia etti. M. Mandrika, 8200 kişiyi aktardı, I. Popka 13 bin savaşçı Kazak ve yaklaşık 5 bin kadından söz etti. P. Korolenko ve F. Shcherbina sadece 17 bin adamı saydı.
1 Aralık 1793'te Tavrichesky valisi S.S. Zhegulin için hazırlanan raporda, hala Karadeniz Kazak ordusunun kompozisyonunda 6 at sırtında ve 931 piyade vardı.
Bir yıl sonra 16 bin 222'i hizmete uygun 10 bin 408 kişi sayılırken, aralarında Kazaklar 5 bin 503 kişiydi. Geri kalanlar arasında Küçük Rusya'dan gelen göçmenler, "Polonya hizmetinden ayrılan zholnery", "köylülerin devlet dairesi", "mujik rütbeden" insanlar ve "kimse hangi rütbeyi bilmiyor" (görünüşe göre kaçaklar ve asker kaçakları) vardı. Ayrıca bir dizi Bulgar, Sırp, Arnavut, Yunan, Litvanyalı, Tatar ve hatta Alman vardı.
1793'te "Chernomoria" nın başkenti kuruldu - Karasun (aynı adı taşıyan nehrin Kuban ile birleştiği yerde), kısa süre sonra Yekaterinodar (1920'den - Krasnodar) olarak yeniden adlandırıldı. 1794'te, yeni toprakların 40 kurene bölündüğü askeri konseyde çok şey atıldı.
1801'den 1848'e hükümet ayrıca Kuban'a Azak, Budzhak, Poltava, Yekaterinoslav, Dinyeper ve Slobod alaylarının yüz binden fazla Kazağını yeniden yerleştirdi - artık burada Kazaklara ihtiyaç yoktu. Onlar da Karadeniz oldu ve sonra Kuban Kazakları oldu. Yine de Ukrayna topraklarında kalan Kazaklar, iyi beslenmiş ve barışçıl bir eyaletten Kuban'ın sorunlu topraklarına yeniden yerleştirilmekten kaçınarak, o zamandan beri böyle olmadı ve hızla genel halk kitlesiyle birleşti. Bu nedenle, 1848, Ukrayna'daki Kazakların varlığının son yılı olarak kabul edilebilir (1860'da son Trans-Tuna Kazalarının da, aslen Azak ordusunu şimdi Ukrayna'nın bir parçası olan Novorossia topraklarında kuran Kuban'a yeniden yerleştirildiğini hatırlayın).
Yeni Kazak ordusunun nüfusu, Kazaklar'ın yetkililerden isteyerek sakladığı işçilere ihtiyacı olan kaçak köylülerle de dolduruldu.
Kuban arazisinin bağışlanması için şartlardan biri, Karadeniz'den Hazar Denizi'ne uzanan hattın Kuban ve Terek boyunca uzanan bir kısmının korunmasıydı. Yeni ordunun payı 260 verst olup, bunların arasında yaklaşık 60 direk ve kordon ve yüzden fazla gözcü kuruldu.
Kuban Kazak ordusu
1860'da Terek'in ağzından Kuban'ın ağzına kadar Kazak birlikleri iki birliğe bölündü: Kuban ve Terskoe. Kuban ordusu, eski Karadeniz birlikleriyle birlikte, doğrusal Kazak ordusunun (astar) iki alayını daha içeriyordu. Bu nehrin orta kesimlerinde yer alan Kuban alayı, 1780'lerde buraya taşınan Don ve Volga Kazaklarının torunlarından oluşuyordu. Yukarı Kuban'da bulunan Khopersky alayı, daha önce Khoper ve Medveditsa nehirleri arasında yaşayan Kazaklar tarafından temsil edildi. Daha sonra Kuzey Kafkasya'ya transfer oldu, orada Kabardeylerle savaştı ve Stavropol şehrini kurdu. 1828'de bu Kazaklar Kuban'a geri döndü.