ABD Senatosu'nun onayından sonra Trump'ın imzaladığı 716 milyar dolarlık 2019 savunma harcamaları yasasına göre ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'un, 90 gün içerisinde Türkiye-ABD ilişkilerine yönelik bir rapor hazırlaması talep ediliyor. Pentagon raporu da Kongre'ye sunuluncaya kadar F-35'lerin Türkiye'ye teslimatının durdurulması isteniyor.
Bu raporda, Savunma Bakanlığı'nın Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının askeri ilişkilere etkisi ve F-35 yeni nesil savaş uçağı programından çıkarılmasının ABD sanayisi için yaratacağı sonuçların değerlendirilmesi bekleniyor.
Lockheed Martin, Türk pilotlara eğitim verecek olan uçakların teslimatını 21 Haziran'da gerçekleştirdi. Bu uçaklar, eğitim amacıyla kullanılıyor ve ABD dışına şu aşamada çıkarılamıyor.
Türkiye'ye ilk F-35'in getirilmesinin önümüzdeki yıl, faaliyete geçmesinin ise 2020'de olması bekleniyor.
Ancak, ABD Kongresi'nin iki kanadı Temsilciler Meclisi ve Senato'nun üzerinde uzlaşmaya vardığı, ABD Başkanı Donald Trump'ın da imzaladığı 2019 yılı savunma harcamaları yasa tasarısında Türkiye'ye F-35 teslimatının durdurulmasını öngören maddeyle, teslimat için Pentagon'un raporu beklenecek.
Türkiye, savunma harcamalarıyle ilgili tasarısının yasalaşma sürecinde atılan bu tarz adımları daha önce sert bir dille eleştirmişti.
F-35 satışını durduran yasal süreç nasıl gelişti?
ABD Kongresi'nin bazı üyeleri, Türkiye'de demokrasinin kötüye gitmesi, bazı Amerikan vatandaşlarının tutuklu olması ve Rusya'dan S-400 hava savunma sisteminin satın alınması gibi gerekçeler öne sürerek, F-35 ve daha genel anlamda askeri malzeme satışını kısıtlamaya dönük bazı girişimlerde bulunmuştu.
Bu girişimlerin en somut sonuçlar doğuranı savunma harcamalarının düzeyini ve bu fonlamanın kullanımının denetimine dair politikalar belirleyen 716 milyar dolarlık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) oldu.
NDAA tasarısının nihai versiyonunda, Türkiye'ye F-35 teslimatının geçici olarak durdurulması öngörülüyordu.
Trump'ın imzasıyla yasalaşayan belgeyle, 90 gün içerisinde ABD Savunma Bakanlığı'ndan Türkiye-ABD ilişkilerinin durumuna yönelik bir raporu Kongre'ye sunması isteniyor.
Bu raporda, Savunma Bakanlığı'nın Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının askeri ilişkilere etkisi ve F-35 yeni nesil savaş uçağı programından çıkarılmasının ABD sanayisi için yaratacağı sonuçların değerlendirilmesi bekleniyor.
Kongre'nin de bu rapora göre, teslimatla ilgili karar alacağı ifade ediliyor.
Savunma Bakanlığı raporu, Temsilciler Meclisi tarafından kabul edilen tasarıda yer alıyordu. Tasarının Senato versiyonunda ise Türkiye'nin F-35 projesinden tamamen çıkarılması gündemdeydi. Ancak uzlaşmaya varılan metinde rapor bölümü kalırken, Türkiye'nin projeden çıkarılması ise yer almadı.