Yirmi beş yıldır elindeki bağlamasıyla yurt içinde bucak bucak gezerek halkın kalbini ve ruhunu terennüm eden Şarkışla'nın Sivrialan köyünden Âşık Veysel, dün bize de uğradı.
Görmeyen gözleriyle bu yüzün hiçbir manası yoktu. Fakat kıpırdayan kupkuru dudaklarından sızan yanık ses beliğdi:
- Artık kasabalara, şehirlere de geliyoruz işte... diyordu.
- Ya eskiden? diye sorduk.
- Eskiden... Köy hudutlarından ötesi haramdı bize. Kendi sesimizi kendimiz dinler gibiydik. Ve hiç aklıma gelmezdi ki, günün birinde bizi şehirlere davet edecekler, radyolarda, plaklarda, aklı başında insanların toplandığı yerlerde çaldırıp söyletecekler ve yüzlerle, binlerle okumuş, yazmış şehirliler, bizi gökten inen bir sese kulak verir gibi dinliyecekler...
- Nasıl oldu dersin bu iş?
Görmek, bir şeyler görmek ister gibi gözkapaklarını kırpmağa uğraşarak, ellerini açıyor ve:
- O yaptı.. diyor, her şey gibi bu inanılmaz şeyi de o, Ata'mız yaptı.
Ve başını eğerek, kendi kendine konuşuyor:
- Nasıl yaptı?.. Nasıl oldu da, daha düne kadar bir sivrisinek zırıltısı sayılan üç telli sazım ve ona uyan sesim, şimdi halkın sazı ve halkın sesi diye seviliyor. Öyle seviliyor ki...
- Sen de seviyor musun, seve seve mi söylersin?
- Sevmesem çoktan bu sazı kırıp atardım... Sevmesem hâlâ sabahlara kadar tek başıma çalar ve söyler miydim?.
- Geceleri mi çalarsın?
- Gündüzleri başkalarına çalarım.. Fakat gece olunca, nerede bulunursam bulunayım, tenha bir köşeye çekilir, kendi kendime, yalnız kendim için çalarım ve işte o zaman içine gömüldüğüm sonsuz karanlık yavaş yavaş silinir ve ben bambaşka bir âlemde yaşadığımın farkına varırım.. Kollarım kopacakmış gibi ağrıyıncaya kadar, parmaklarım sızlıyıncaya kadar, ve sesim kısılıncaya kadar çalar, çalar ve söylerim.
- Mesela, neler çalarsın, en çok sevdiğin parçalar hangisidir?
- Hepsini.. Hepsini severim. Sevmediğimi bellemem ki.. Seksen, doksan parça bilirim. İnanın bunların hepsi birbirinden güzeldir.
Ve sazını eline alıyor.
Odaya bir akşam saatinin hüznü çöküyor.
Biz, gözlerimizi yumarak, yeşil dalların ardındaki görünmiyen bir serin suya damla damla düşen gözyaşlarının sesine kulak verir gibi susuyoruz.
Mecnunum Leylâmı gördüm
Bir kerecik baktı geçti
Ne sordum ne de söyledi
Kaşlarını yıktı geçti
Soramazdım bir çift sözü
Ay mıydı, gün müydü yüzü
Sandım ki Zühre yıldızı
Şevki beni yaktı geçti
Ateşinden duramadım
Ben bu sırra eremedim
Seher vakti göremedim
Yıldız gibi aktı geçti
Ve, kendinden geçmiş bir halde şöyle bitiriyor:
Yâr zülfünü kemend etmiş
Boynumuza taktı geçti
Sazını bir kenara bırakırken ona sordum:
- Dünyada en büyük dileğin nedir?
Acı acı gülümseyerek başını kaldırdı:
- Dünya dediğin nedir... Dünya?... Ben dünyada, dünyaya hasret yaşayan biriyim. Amma, dileğim yok mu?.. Var.. Benim de, hem bir tek dileğim var...
Bana doğru biraz daha eğiliyor, bir sır verir gibi fısıldıyor:
- ... Bir kerecik olsun onun sesini duymak!
Ve ağır ağır devam ediyor:
- Herkes onu görüyor, hiç olmazsa resmine bakıyor. Ben ki, bu saadetlerin hepsinden mahrumum, ben ki sade sesle yaşıyan bir zavallıyım, ne olurdu, bir defacık onun sesini duysaydım... Hiç unutmam, bir gün, bir bayram günü, onun radyoda bir nutuk söyleyeceğini duymuştum. Yanımda arkadaşım yoktu, öyleyken tek başıma yollara düştüm, ona buna çarpa çarpa, düşe kalka yürüdüm, yürüdüm... Meğer yolları kaybetmişim, şehir dışına, kırlara düşmüşüm, bu bahtsızlığıma hâlâ yanar dururum.
Bahsi değiştirmek istedim:
- Köy mü, şehir mi, hangisi hoşuna gider?
- Köyüm.. diyor, orada hep aşina sesler vardır. Ve orada her köşeyi görür gibi tanırım. Dilediğim kapıyı açar girerim. Ne otomobil, tramvay korkusu, ne deniz, ne telaşlı insan vardır. Hele bilmediğim hiçbir şey yoktur orada.
- Mesela?
- Elektrik.. Tayyare, kalorifer, tünel, asansör, sinema.. Bütün bu yeni isimler bana hiçbir şey söylemezler, sade merak, sonsuz bir merak verirler. Çünkü yedi yaşıma kadar gözlerim açıktı, görürdüm ve o zaman bu isimleri hiç işitmemiştim. Şimdi, şehirdeyken, ikide birde kulağıma çalınan bu isimler beni şaşırtıyor ve üzüyor.. Bakın mesela radyoda söylerken "şimdi senin sesini binlerle insan işitiyor" derlerdi. Ben de Bay Mesud Cemil'e sorardım, "bu nasıl oluyor?" diye. O da bana "kaç senedir bu işin içindeyim, ben de hâlâ akıl erdiremedim" derdi.
Ve sazını kılıfına yerleştirirken, ona:
- Günün birinde bu bağlamanı elinden alsalar ne yapardın? diyorum.
Hemen elinden gidiyormuş gibi sazına sarılıyor:
- Ağlardım...
Her türlü duygu ve düşünceleriniz için bize buradan ulaşabilirsiniz.