Bulunduğu kabın biçimini alabilen ve üstü yatay bir düzlem durumuna gelebilen maddelere "Sıvı" deniliyor. Basınç ise; bir yüzey üzerine etkide bulunan dik kuvvetin, birim alana düşen miktarı olarak bilinir.
Sıvıların bir yüzey üzerinde etkide bulunan dik kuvvetin, biri alana düşen miktarına "Sıvı Basıncı" denir.
Sıvılar da katı ve gazlar gibi basınç oluşturma etkisine sahiptir. Bir sıvının basıncı derinlik, sıvı özkütlesi ve yer çekimi ivmesine bağlıdır.
Sıvı Basıncı Özellikleri
1. Durgun sıvıların basıncı; sıvının öz kütlesine (öz ağırlığına), yer çekim ivmesine ve sıvının derinliğine (açık yüzeye olan uzaklığına) bağlı olup bunlarla doğru orantılıdır. Sıvı derinliği ve öz kütle arttıkça basınç artar, sıvı derinliği ve öz kütle azaldıkça basınç azalır.
2. Durgun sıvıların basıncı; içerisinde bulunduğu kabın şekline ya da kaptaki sıvı miktarına bağlı değildir. İçerisinde aynı yükseklikte, aynı cins sıvılar bulunan farklı şekilli kapların tabanlarındaki sıvı basınçları aynıdır. Çünkü sıvı basıncı, sıvının derinliğine, öz kütlesine ve yer çekim ivmesine bağlıdır. Bu değerler bütün kaplarda aynı olduğu için sıvı basınçları da eşittir.
3. Bir kap içerisinde birbirine karışmayan sıvılar varsa bu sıvıların kabın tabanında oluşturdukları toplam basınç, her bir sıvının kendi tabanına uyguladığı basınçların toplamına eşittir. Birbirine karışmayan yani birbiri içerisinde çözünmeyen sıvılardan öz kütlesi büyük olan sıvı daime en altta bulunur.
4. Bir kaptan açılan deliklerden fışkıran suyun yatay olarak alacağı yol yani sıvının ilerleme miktarı (ulaştığı mesafe) sıvı basıncına, sıvı basıncı da yalnızca sıvının derinliğine bağlıdır ve doğru orantılıdır. Derinlik arttıkça sıvı basıncı ve suyun fışkırma miktarı (ulaştığı mesafe) artar. Sıvının fışkırma miktarı (ulaştığı mesafe), sıvının cinsine, ya da yer çekim ivmesine (açık hava basıncına) bağlı değildir.
5. Şekli düzgün olan kaplarda sıvı derinliği zamanla düzgün olarak artar. Şekli düzgün olmayan kaplarda ise kaptaki sıvı derinliği zamanla düzgün olarak artmaz.
6. Durgun sıvılarda basınç bulunurken; H=cm, D=gr/cm3 olarak alınırsa basınç dyn/cm2 = bari cinsinden bulunur. H=m, D=kg/m3 olarak alınırsa basınç N/m2=Pa cinsinden bulunur. H=cm, D=gr/cm3 alınıp basınç Pa cinsinden istenirse P=h*d*100 formülünden yararlanılabilir
Sıvı Basıncı Hesaplama
Sıvı Basıncı Hesaplamanın Formülü "Psıvı = h.d.g" dir.
H= Basıncı hesaplanacak noktanın derinliği, Psıvı= Sıvının yoğunluğu ve yer çekimi ivmesi bilinmelidir.
Pascal Prensibi
Bilim insanı Bleyz Pascal, kapalı bir kapta sıvıya uygulanan basıncın bu sıvının her yönüne uygulandığını söylemiştir. Pascal prensibi olarak anılan bu etkiden yararlanarak pek çok makine yapılmıştır. Tulumbalar, Hidrolik frenler, vinçler, itfaiye merdivenleri gibi makineler sıvı basıncıyla çalışmaktadır.
Linkback: https://www.buyuknet.com/sivi-basinci-nedir-t44475.0.html