Genellikle stresle tetiklenen gerilim tipi baş ağrısı sıklaşmaya başladığında yaşam kalitesini de düşürüyor. En sık görülen baş ağrılarından biri olan gerilim tipi baş ağrısında planlanan tedaviye uymak önem taşıyor. Memorial Şişli Hastanesi Nöroloji Bölümü Uzmanları, gerilim tipi baş ağrısı hakkında bilgi verdi.
Gerilim tipi baş ağrısı nedir?
Baş ağrısı yaygın bir sorundur. Hemen hemen herkes hayatının bir döneminde baş ağrısı yaşar. Ancak tüm baş ağrıları aynı türde değildir. 100'den fazla çeşit baş ağrısı vardır. Pek çok kişide baş ağrıları hafif seyreder, arada bir olur. Bazılarında daha şiddetli baş ağrıları görülür. Baş ağrısı gündelik hayatı zorlaştırır, hayat kalitesini düşürür. Bu ağrıların bir türü de gerilim tipi baş ağrısıdır. Gerilim tipi baş ağrısı da en sık görülen baş ağrıları türlerindendir. Baş, yüz, boyun çevresinde hafif ila orta şiddette ağrılara neden olur. Genellikle baş ağrırken başka semptomlar görülmez. Genellikle tehlikeli baş ağrısı sınıfında değildir.
Gerilim tipi baş ağrısı belirtileri nelerdir?
Gerilim tipi baş ağrısında genellikle kusma, bulantı gibi ek semptomlar görülmez. Ancak bazı belirtiler gerilim tipi baş ağrısı olduğunu gösterebilir:
- Alında, şakaklarda ya da başın arka kısmında sıkışma veya basınç hissi
- Kafa derisi, boyun ve omuz kaslarında hassasiyet
- Bazı gerilim tipi baş ağrısı 30 dakikadan bir haftaya kadar sürebilir
- Baş ağrısı en az üç ay boyunca ayda 15 günden daha az ortaya çıkabilir
- Bazısı baş ağrıları en az üç ay boyunca ayda 15 günden daha fazla da ortaya çıkabilir
- Genelde boyun bölgesinden başlar ve tepeye doğru yükselir - Daha az ya da daha fazla uykuyla tetiklenebilir
- Konsantrasyon güçlüğüne neden olabilir
Gerilim tipi baş ağrısı nedenleri nelerdir?
Gerilim tipi baş ağrılarının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Uzmanlar, gerilim tipi baş ağrılarının yüz, boyun ve kafa derisindeki kas kasılmalarından, belki de artan duygular, gerginlik veya stresin bir sonucu olarak kaynaklandığını düşünmektedir. Ancak araştırmalar, kas kasılmasının bu duruma neden olmadığını gösteriyor. Gerilim tipi baş ağrılarının yaygın bir belirtisi olan artan kas hassasiyeti, hassaslaşmış bir ağrı sisteminden kaynaklanabilir. Uzun süre bilgisayar ekranına bakmak, göz yorgunluğu, boyundaki rahatsızlıklar, uykusuzluk gibi nedenler de gerilim tipi baş ağrısı sebepleri arasında sayılabilir.
Gerilim tipi baş ağrısı nasıl teşhis edilir?
Nöroloji uzmanları ve ağrı uzmanları fiziksel ve nörolojik muayeneler yapar. Öncelikle hastanın şikayetleri, ek hastalıklarının olup olmadığını sorgular. Uzmanlar, ağrının sabit mi, donuk mu, keskin mi olduğunu sorgular. Baş ağrısı varken çalışılıp çalışılamadığını, baş ağrısının uykudan uyandırıp uyandırmadığını veya uykuya engel olup olmadığını, ağrının olduğu noktaları mutlaka sorar. Ağrının açlıkla tetiklenip tetiklenmediği de sorulardan biridir. Bunun ardından tümör ya da farklı bir sebep olup olmadığını öğrenmek için bazı görüntüleme yöntemlerinden faydalanır. Bunlardan biri MR diğeri de Bilgisayarlı tomografidir.
Gerilim tipi baş ağrısı nasıl tedavi edilir?
Genelde baş ağrısı olanlar tıbbi yardım almak istemeden, ağrı sürecini kendi başlarına yönetmek isterler. Hastalar, ağrı kesici ilaçlardan yardım almaya çalışırlar. Oysa reçetesiz alınan ağrı kesiciler farklı sorunlara neden olabilir. Ayrıca sık ağrı kesici kullanımı farklı tiplerde baş ağrılarına da neden olabilir. Bu yüzden de baş ağrısı konusunda mutlaka bir uzmandan yardım alınmalıdır.
Gerilim tipi baş ağrısı ilacı internette çok aranan konular arasında yer alıyor. Ama özel olarak bunun için üretilen bir ilaç yok. Gerilim tipi baş ağrısında ağrının türüne göre, hekimler tarafından farklı ağrı kesiciler reçete edilebilir. Piyasadaki reçetesiz ilaçlar kullanılabilmektedir. Bunun yanında asetaminofen içerikli bir ilaçla, kafein veya farklı bir ilaç kombinasyonu hastanın durumuna göre reçete edilebilir. Bu kombinasyon ilaçlar tek bileşenli ağrı kesicilerden daha etkili bir sonuç getirebilir. Tedavide migren ile birlikte epizodik gerilim tipi baş ağrısı yaşayanlara da ilaçlar verilebilir. Bunları hekim tedavi aşamasında hastanın durumuna göre reçete eder. Doktor, sık ve geçmeyen yani kronik gerilim tipi baş ağrısı tedavisi için, ağrı ataklarının sıklığını ve şiddetini azaltmak için de farklı önleyici ilaçlar önerebilir. Trisiklik antidepresanlar genelde gerilim tipi baş ağrılarını önlemek için sık kullanılan ilaçlardır. Ancak kabızlık, uyuşukluk, ağız kuruluğu gibi yan etkileri olabilir. Gerilim tipi baş ağrısı antidepresan türü ilaçlardan da yararlanılarak sorun çözülmeye çalışılabilir. Veya çeşitli kas gevşeticilerden yararlanılabilir. Önleyici ilaçların etkili olması için birkaç hafta süre gerekebilir. İlaca başlandığı anda iyileşme görülmese de hayal kırıklığına uğranmamalıdır. İlaçların etkilerinin görülmesi birkaç haftayı bulabilir. Bu süre zarfında uzman doktor ilaçların etkisini görmek için tedaviyi gözlemleyecektir. Önleyici ilaçları kullanırken doktorun verdiği dozun ve sıklığın dışına çıkılmamalıdır.
İlaç tedavisinden yarar görmeyen gerilim tipi baş ağrısı hastalarına tetik nokta enjeksiyonları yarar sağlayabilir. Baş, boyun çevresindeki kaslara uygulanan bu enjeksiyonlarla kaslarda gevşeme ve rahatlama sağlanmasıyla ağrının dindirilmesi de mümkün olmaktadır.
Ayrıca gerilim tipi baş ağrılarında kişinin istirahat etmesi önemlidir. Buz kompresleri ya da uzun, sıcak bir duş almak da ağrıyı hafifletebilir. Yaşam tarzı değişiklikleri de ağrıların şiddeti ve sıklığını azaltmada yardımcı olabilir.
Bu değişiklikler şöyle sıralanabilir:
- Stresinizi yönetin: Stres ağrıları tetikleyebilir. Kendinize zaman tanıyın ve stresinizi yönetmeye çalışın. Stresi azaltıcı aktiviteler de bunda yararlı olabilir.
- Sıcak ve soğuk uygulama yapılabilir: Ağrı olan bölgelere sıcak ya da soğuk kompresler yapmak gerilim tipi baş ağrısını hafifletebilir.
- Duruşunuzu düzeltin: Omurga sağlığı da baş ağrıları için etken sayılır. Omurganın doğru durması kasların gerilmesini önleyebilir. Örneğin ayakta dururken omuzlarınız geride ve başınızı da aynı açıda tutun. Otururken başınızın öne eğilmediğine emin olun. Doğru duruşu kazanmak için gerekirse fizik tedavi ünitelerinden yardım alın.
- Sigara kullanmayın: Sigaranın içindeki maddeler baş ağrısını tetikleyebilir. Sigara kullanıyorsanız bırakın.
Gerilim tipi baş ağrısı için bazı alternatif tedaviler de söz konusu olabilir. Örneğin gerilim tipi baş ağrısı akupunktur gibi yöntemlerle geçici de olsa rahatlama sağlanabilir. Gerilim tipi baş ağrısı çekenler masaj gibi uygulamaları da düşünebilir. Masaj uygulamaları da stresi azaltmaya yardım ederken; baş, boyun ve omuzlardaki hassas kasları rahatlattığı için baş ağrısında da etkili olabilir. Açık havada derin derin nefes almak da stresi kontrol etmeye yardımcı olabileceğinden baş ağrılarını da hafifletebilir.
Ağrıyla yaşamak zor olabilir. Ağrılar kişiyi endişeli ya da depresif yapabilir, yaşam kalitesini düşürebilir. Bu durumda bir danışman veya terapistten yardım alınabilir. Ağrıların tedavisinde bilişsel- davranışsal tedaviler, fizik tedavi, kuru iğne tedavileri, tetik nokta enjeksiyonları, transkutanöz elektriksel sinir sitümülasyonu, EMG gibi yöntemlerden de faydalanılabilir.
Gerilim tipi baş ağrısı nasıl geçer? Gerilim tipi baş ağrısı geçer mi?
Gerilim tipi baş ağrısı ilaç tedavisi önerilebilir. İnternet ortamında “Gerilim tipi baş ağrısı kesin çözüm” türünde uygulamalara itibar edilmemelidir. Bu tür ağrılar ancak doktorun önereceği ilaç ve yaşam tarzı değişiklikleriyle gerilim tipi baş ağrısı sorunu çözülebilir.
Gerilim tipi baş ağrısı neden olur?
Gerilim tipi baş ağrıları çok yaygın görülür. Genellikle iş verimliliği ve genel yaşam kalitesi üzerindeki etkileri olabilir. Özellikle kronik gerilim tipi baş ağrısı olmuşsa tedavi süreci uygulanmalıdır. Neden olduğu konusunda da stres en büyük tetikleyicidir denilebilir. Bunun dışında yaşam tarzıyla da bağlantısı olabilir.
Gerilim tipi baş ağrısı nerede olur?
Genellikle kafada doluluk hissiyle gelir. Alın ya da şakak bölgesinde basınç hissi, kafa derisi, boyun ve omuzlarda hassasiyetle kendisini belli eder. Bazı hastalar ağrıları “Tepe üstünde gerilim tipi baş ağrısı” gibi de yorumlayabilmektedir.
Gerilim tipi baş ağrısı ne kadar sürer?
Pek çok kişi gerilim tipi baş ağrısı yaşadığında “Gerilim tipi baş ağrısı kaç gün sürer?” sorusunun yanıtını merak edebiliyor olabilir. Bazen hemen geçer bazen de birkaç gün sürebilir. Bazı durumlarda on beş günden az sürebilir. Ancak üç ay içinde bir günden fazla, 15 günden de az olabilir. Bu durum 30 dakikayı da alabilir, bazen daha da kısa sürebilir. Teşhis konulurken ağrı günü ve süresini mutlaka doktora bildirmek gerekir.
Gerilim tipi baş ağrısı göze vurur mu?
Hastalar, ağrının göze de vurduğunu ifade edebilir.
Gerilim tipi baş ağrısı kas gevşetici ile geçer mi?
Hekimler çeşitli ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların arasında kas gevşeticiler de bulunabilir. Ancak ilaç kullanımı hekim önerisiyle yapılmalıdır.
Gerilim tipi baş ağrısı için egzersizler ile çözülebilir mi?
Bir ağrı uzmanı ya da nöroloji uzmanı hastanın bu tür uygulamalara uygun olup olmadığı konusunda yönlendirme yapacaktır. İnternet ortamında bu konuyla ilgili bulunan bilgiler güvenli olmayabilir.
Gerilim tipi baş ağrısının türleri nelerdir?
Gerilim baş ağrıları, alnınızın veya başınızın ve boynunuzun arkasında donuk ağrı, gerginlik veya baskı hissiyle gelir. Bazı insanlar kafatasını sıkan bir his olduğunu da söyleyebilir. Gerilim tipi baş ağrılarının iki türü vardır. Bunlardan epizodik gerilim baş ağrıları ayda 15 günden az; kronik gerilim baş ağrıları ayda 15 günden fazla sürebilir.
Gerilim tipi baş ağrısının migrenden farkı nedir?
Migren baş ağrılarından farklı olarak, kas zayıflığı veya bulanık görme gibi başka sinir semptomlarınız olmaz. Ve gerilim baş ağrıları genellikle ışığa veya gürültüye karşı şiddetli hassasiyete, mide ağrısına, mide bulantısına veya kusmaya neden olmaz. Migren ağrısı yavaş gelir. Bir süre sonra ağrı yoğunlaşır, orta ve şiddetli hale gelir. Ağrı fiziksel aktivite ile daha da kötüleşir.
Gerilim tipi baş ağrılarını neler tetikler?
Gerilim baş ağrısı tetikleyicileri şunları içerebilir:
- Yetersiz dinlenme
- Kötü postür (duruş)
- Depresyon dahil olmak üzere duygusal veya zihinsel stres Endişe
- Tükenmişlik
- Açlık
- Düşük demir seviyeleri
- Alkol
- Kafein
- Çene veya diş problemleri
- Gözlerini yormak
- Dehidrasyon
- Öğün atlamak
- Sigara içmek
- Bir soğuk, grip ya da bir sinüs enfeksiyonu
Gerilim tipi baş ağrısı olup olmadığına dair doktorun soracağı sorular nelerdir?
Doktorunuz size sadece belirtilerinize göre teşhis koyabilir. Size şöyle sorular sorabilir:
- Başın neresi ağrıyor? Ağrı nasıl bir duygu?
- Ne zaman başınız ağrır? Ne kadar sürerler?
- Baş ağrılarınız günlük hayatınızın önüne geçiyor mu? Seni uyumaktan alıkoyuyorlar mı?
- Çok stres altında mısınız?
- Kafa travması geçirdiniz mi?
- Davranışınızda veya kişiliğinizde herhangi bir değişiklik fark ettiniz mi?
Gerilim tipi baş ağrısı için evde nasıl tedavi uygulanır?
Yaşam tarzı değişiklikleri de yardımcı olabilir:
Hobi edinin. Keyif aldığınız şeyleri yapmak için kendinize zaman ayırın.
Sevdiğiniz insanlarla vakit geçirin. Ayrıca çözümler bulmak ve sahip olabileceğiniz herhangi bir endişe veya depresyonu yönetmek için bir terapistle bazı seanslar ayarlamak isteyebilirsiniz.
Düzenli egzersiz yapın. Haftada beş kez en az 30 dakika idealdir. Bu, stresi azaltır ve zinde kalmanızı sağlar. Ayrıca esnemeye yardımcı olur. Egzersizlerde çenenize, boynunuza ve omuzlarınıza çok dikkat edin. Bunlar, çok fazla gerginliğe meyilli olduğumuz alanlardır. Bunun için gerekirse bir fizyoterapistten destek alın.
Yeterince uyuyun. İyice dinlenirseniz, günlük stresinizle başa çıkabilirsiniz. Postürünüzü düzgün tutun.
Bol su için. Susuz kalırsanız, gerilim tipi baş ağrısı çekmeniz daha olasıdır. Susamış olmasanız bile her gün yeterince su için.
Düzenli, dengeli yemekler yiyin. Öğün atlamak zonklayan bir baş ağrısına neden olabilir. Diyetinize bol miktarda meyve, sebze ve kepekli tahıllar ekleyin.
Kafein ve alkolü sınırlayın . Reçetesiz satılan birçok baş ağrısı ilacında kafein bulunur, ancak aynı zamanda bu durum baş ağrılarını da tetikleyebilir. Daha az kahve ve çay tüketin.
Aldığınız ağrı kesici ilaç miktarını sınırlayın. Mümkün olan en küçük dozu kullanın. Ağrı kesicileri haftada bir veya iki defadan fazla almayın.
Mizah duygunuzu koruyun. Gerginliği azaltır.
Bir baş ağrısı günlüğü kullanın. Bu, tetikleyicileri tespit etmenize yardımcı olacaktır. Ayrıca doktorunuzun bir tedavi planı hazırlamasına yardımcı olacaktır. Başınız ağrıdığında tarih, saat, herhangi bir uyarı işareti veya diğer semptomlar, ağrının yeri ve yoğunluğu, ne yaptığınızı, aldığınız ilaçlar ve yediğiniz yiyecekler gibi şeyleri not edin.
Migren ve gerilim tipi baş ağrısı aynı anda olabilir?
Bazı kişiler her iki sorunun da belirtilerini yaşayabilir. Bir kişide hem migren hem gerilim tipi baş ağrısı da görülebilir. Şu tür belirtiler bu iki türün de sizde olduğunu gösterebilir:
Karışık bir gerilim migreninin belirtileri şunları içerir:
- Aktivite ile kötüleşebilen başınızın bir veya iki tarafında ağrı
- Mide bulantısı ya da kusma
- Işığa, sese veya her ikisine karşı hassasiyet
- Boyun ağrısı
- Tükenmişlik
- Sinirlilik
- Depresyon
- Uzuvlarınızda uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük
Karışık gerilim tipi migreni için bir test yoktur. Doktorunuz belirtilerinize dayanarak ve belirtilerinizin diğer nedenlerini ekarte ederek bir teşhis koyabilir. Eğer hem migren hem gerilim tipi baş ağrısı belirtileri varsa doktorunuz sağlık geçmişinizi alarak başlayacaktır. Ağrıyı nerede hissettiğiniz, ağrının nasıl hissettirdiği ve baş ağrılarının ne sıklıkla meydana geldiği dahil olmak üzere size semptomlarınız hakkında sorular soracaklar.
Doktorunuz ayrıca size ailenizin baş ağrısı geçmişi olup olmadığını da sorgular. Bunun nedeni, migrenlerin genetik bir bağa sahip olabilmesidir. Migren yaşayan çoğu insanın aynı zamanda migren de yaşayan bir aile üyesi vardır. Doktorunuz, benzer semptomlara neden olabilecek nöropati ve nörolojik bozuklukları ekarte etmek için nörolojik bir muayene yapabilir. Bu muayene sırasında doktorunuz reflekslerinizi ve kas tonusunu da test edecektir. Ayrıca hafif dokunma, sıcaklık ve titreşim gibi farklı türdeki uyaranlara tepkinizi test edebilir. Sonuçlar, sinir sisteminizin normal çalışıp çalışmadığını doktorunuza söyleyecektir. Doktorunuz başınızın ve boynunuzun CT taraması veya MRI taraması isteyebilir. Bu testler, belirtilerinizin beyninizdeki bir sorundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını görmek için doktorunuza beyninizin ve beyin sapınızın bir görüntüsünü sağlayacaktır. Doktorunuz ayrıca, altta yatan koşulların baş ağrınıza neden olup olmadığını belirlemek için kan tahlili isteyebilir. Doktorunuz bakteriyel menenjit veya kanama gibi daha ciddi bir sorundan şüphelenirse, “spinal tap” olarak da bilinen lomber fonksiyon testi isteyebilir. Bu test, omurganızdan sıvı toplamak için bir iğne kullanır. Sorunların kanıtı için beyin omurilik sıvısı adı verilen sıvıyı analiz edebilirler.
Gerilim tipi baş ağrısı başka baş ağrılarıyla karıştırılabilir mi?
Bu mümkündür. Bazen baş ağrıları beyin tümörü ya da anevrizma kaynaklı da olabilir. Eğer şu belirtiler varsa mutlaka acil servislere başvurmalısınız:
- Ani, şiddetli baş ağrısı
- Ateş, boyun tutulması, zihinsel karışıklık, nöbetler, çift görme, halsizlik, uyuşukluk veya konuşma güçlüğü ile birlikte baş ağrısı
- Kafa travması sonrası gittikçe artan baş ağrısı
Gerilim tipi baş ağrısının komplikasyonları nelerdir?
Gerilim tipi baş ağrıları çok yaygın olduğu için, iş verimliliği ve genel yaşam kalitesi üzerindeki etkileri, özellikle kronik hale gelmişse olumsuzlupa neden olur. Sık yaşanan ağrı iş yapmayı, derslere odaklanmayı zorlaştırır; sosyal hayattan koparır.
Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.
Güncelleme Tarihi : 13 Şubat 2024
Yayınlanma Tarihi: 30 Kasım 2021