İlişkisel alan, aynı temaya veya gerçekliğin kapsamına karşılık gelen sözcük kümelerinin ilişkili olduğu dilsel alan olarak tanımlanabilir. Bu kelimelerin mutlaka aynı gramer kategorisine (isimler, fiiller veya sıfatlar) ait olmaları veya ortak bir kökü olması gerekmez.
Bu anlamda, aralarındaki bağlantı öznel olabilir ve dünyadaki bilgilerimizle ilgili olabilir. Bu kavram, kelime hazinesi düzenlemenin genel ilkelerini açıklama girişimlerinden biridir. Bu yaklaşıma göre, her bir kelime, onu diğer terimlere bağlayan bir dernekler ağına sarılmaktadır.
İlişkisel alan terimi ilk olarak 1940 yılında Charles Bally (1865-1947) tarafından kullanılmıştır. Yapısalcı okulun bu İsviçre dilbilimcisi, sözcükleri takımyıldızlarla karşılaştırmıştır. Onlarda, her bir kelime merkezdeydi, belirsiz sayıda başka koordine terimin birleştiği nokta oldu.
Daha sonra, bu kelime Macar kökenli dilbilimci Stephen Ullmann (1914-1976) tarafından da benimsendi. Ancak, Bally'den farklı olarak, sadece kelimeler arasındaki anlamsal ilişkileri düşündü (Bally ayrıca ortak bir kökü olanları da dahil etti).
Yapısal ilişkisel ve anlamsal alan
İlişkisel alan teorisi, paradigmatik ilişkilere yaklaşımlardan biridir. Sintagmatik ve paradigmatik ilişkiler arasındaki ikilik, ünlü İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure (1857-1913) tarafından yapılan en önemli ayrımlardan biriydi. Bir dil sisteminde, aynı seviyedeki iki ünite ile ilgilidir.
Bu şekilde, iki dil birimi, bir ifadede bir araya getirildiklerinde veya bir araya getirildiklerinde (örneğin: temiz su), sözdizimsel bir ilişki içindedirler.
Benzer bağlamlarda ortaya çıkarlarsa veya bir dereceye kadar değişebilirlerse (örn. Temiz su veya temiz su ) paradigmatik bir ilişki içinde olacaksınız.
Buna karşılık, paradigmatik ilişkilerle ilgili teorik yaklaşımların çoğu, köklü yapısal dilbilim geleneklerinde kökene sahiptir. Birlikte, bu gelenekler yapısal anlambilim olarak bilinen şeye yol açmıştır.
İlişkisel anlambilim
Genel olarak, yapısal anlambilim içerisinde üç eğilim göze çarpmaktadır. Biri, aynı kelimenin anlamları arasındaki ilişkiyi ifade eder. Bu esas olarak polislik (aynı kelimenin birden fazla anlamı) ve homonimiyle (aynı şekilde yazılmış farklı kelimeler) ilgilenmektedir.
Öte yandan, analitik yapısal anlambilim vardır. Kelime örgütlenmesini zıt ilişkiler açısından incelemekle ilgilenmektedir. Özet olarak, kelimelerin anlamlarının bileşenlerini analiz ederler.
Şimdi, ilişkisel alan kavramı, ilişkisel anlambilim eğilimi içinde yer almaktadır. Bu Saussure ve takipçilerine atfedilir. Önceki iki alandan ayırt edilir, çünkü çalışma alanı bir şekilde onlarla giden kelimelerin başka kelimelerle (veya şeylerle) ilişkilendirilmesidir. İlişki semantik, sözdizimsel veya morfolojik olabilir.
Charles Bally ve ortak alan teorisi
Charles Bally, Saussure'un önde gelen bir öğrencisiydi. İkincisi için, ilişkilerin araştırılması dile herhangi bir yaklaşımda temel olmuştur.
İsviçreli işaretin kendi başına hiçbir önemi olmadığını düşünüyordu. Kelimelerin anlamlı olması için, diğer kelimelerle ilişkilendirilmeleri gerekir.
Bu şekilde, koordine edilen sınırsız sayıda öğenin yakınsama noktası haline gelirler. Bununla birlikte, Saussure'un ilişkisel ilişkileri sabit sayıdaki ilişki türleriyle sınırlı değildi. Anlambilim ve diğer ilişki türleri arasında ayrım yapmamıştır.
Ancak, Bally sınırları belirledi. Dikkatini kelimeler arasındaki anlamsal ilişkilere odakladı. Böylece, bir kelimenin birleştirici alanını kendisinden yayılan ve dağılan bir "halo" olarak tanımladı.
Örneğin, yatak kelimesi, farklı kategorilerden diğer ilgili kelimeleri akla getirebilir: çarşaf, yastık, uyku, yatak, oda, diğerleri. Ek olarak, her kişisel deneyime göre, rahatlama ve dinlenme ile ilişkilendirilebilir.
özellikleri
İlişkisel alanın özelliklerinden biri, kararsız ve tamamen değişken bir yapıya sahip olmasıdır. Bu, bir bireyden diğerine, bir sosyal gruptan diğerine ve bir olaydan diğerine değişebileceği için olur. Örneğin, "sağ hükümet" ifadesinin birleştirici alanı bir kişiden diğerine tamamen zıt olabilir.
Yukarıdakilerle ilgili olarak, yüksek derecede öznellik derecesidir. Bunun nedeni, her alanın benzersiz bir şekilde bölünmüş ve sınıflandırılmış bir deneyim alanını dikkate almasıdır.
Üçüncü bir özellik olarak, bir ilişkisel alanın dahil edilebilecek ilişki türüyle ilgili herhangi bir kısıtlamaya sahip olmadığı söylenebilir. Bunlar paradigmatik (eş anlamlı), sözdizimsel (susuzluk - su) ve hatta kendine özgü (büyükanne - sallanan sandalye) olabilir.
Ayrıca, ilişkili olmalarına rağmen, ilişkisel alanın anlamsal alan kavramından farklı olduğu belirtilmelidir. Sonuncusu, belirli bir kavramsal alanı kapsayan ve birbirleriyle belirli belirli ilişkileri olan bir sözcük grubunu ifade eder.
Birleşme alanının santrifüj bir karaktere sahip olduğu söylenirken, kontrolsüz bir şekilde uzanır. Öte yandan, anlamsal bir alanın merkezcil bir karakteri vardır. Yapısı, üyeleri arasındaki anlamsal farklılıklara dayanarak kurulan bir sistemdir.
Örnekler
İlişkisel ilişkiler ortak bir kökün varlığına bağlı olabilir. Kaleci ve gol budur. Ancak, anlam bakımından paralel bir ilişki kümesi de olabilir.
Kaleci örneğini izleyerek sahip olduğunuz: top, gol, penaltı veya futbol maçı. El, pazar, fiziksel durum ve diğerleri ile ilgili olabilir.
Başka bir örnek read kelimesinde bulunur. Aynı kök ile onlar: okuma, yeniden okuma veya okuma. Kelime okunaklı, mektup, sayfa, kitap, eğitim, eğlence ve diğerleri ile de ilgili olabilir.