Seymour Hersh'le Röportaj
Sadece Cheney'e rapor veren suikast şebekesinin yaptığı cinayetler üzerine mülakat...
Sadece Dick Cheney'e rapor veren suikast şebekesi, bir düzineden fazla ülkede suikastler düzenledi.
Pulitzer ödüllü gazeteci Seymour Hersh bu ayın başında, Bush yönetiminin sadece Dick Cheney'e rapor veren bir "suikast şebekesi" kurduğunu söylediğinde heyecana neden olmuştu.
Hersh, 10 Mart'ta Minnesota Üniversitesinde şöyle demişti: Kongrenin bir kusuru yok bunda. Esas itibariyle yürütmenin suikast kanadı bu. Devam edip gidiyor. Nihayet bugün Times'da bir hikaye anlatıldı; buna göre şebekenin başındaki kişi üç yıldızlı amiral McRaven, bazı faaliyetlerin durdurulması emrini verdi çünkü çok sayıda sivil ölümleri var. Bush otoritesi altında, büyükelçilere veya CIA istasyon şefine bilgi vermeksizin listedeki isimleri buluyor, infazı yapıp ayrılıyorlardı.
Amy Goodman: Dün CNN'de Dick Cheney'in eski ulusal güvenlik danışmanıyla yapılan bir söyleşi yayınlandı. Wolf Blitzer, Hannah'a Seymour Hersh'in iddiasını sordu. İzleyelim:
Wolf Blitzer: Terörist listesi var mı? Suikast düzenlenebilecek terörist zanlılar?
John Hannah: Çok iyi bir tetkik sürecinden, kuruluşlararası tetkik sürecinden geçirilerek Birleşik Devletlere karşı savaş nedeni olabilecek olaylara karıştığı, Birleşik Devletlere karşı savaşta olduğu tespit edilen veya Birleşik Devletlere karşı savaş operasyonları planladıklarından şüphelenilen bir grup insanın ismi açık bir biçimde vardır; belirli bazı harekât sahalarındaki askerlere bu kişileri yakalama ve öldürme yetkisi verilmiştir. Bu kesinlikle doğru.
Wolf Blitzer: Yani şimdi sizin bakış açınızdan – siz Bush yönetiminde yıllarca çalıştınız - gidip bu adamları bulup sonra da haklamak anayasaya bütünüyle uygun, bütünüyle meşru mu?
John Hannah: Harekât sahasında, savaşta olduğumuzda biliyoruz ki – Irak'ta, Afganistan'da, Pakistan sınırında halen el-Kaide'yle savaşta olduğumuza şüphe yok – askerlerimizin peşlerinden giderek düşmanı yakalama ve öldürme yetkisi vardır, düşmanın liderliği de buna dâhildir.
Amy Goodman: Dick Cheney'in eski ulusal güvenlik danışmanı John Hannah'ı dinledik. Şimdi The New Yorker dergisi yazarı Seymour Hersh burada Washington'da bize katılıyor. Yayınlanan son makalesinin adı Suriye: Obama Yönetiminin Ortadoğu Barış Sürecinde Devreye Girme Şansı.
Evet, Democracy Now'a hoş geldiniz. Sy Hersh, geçen akşam Georgetown'da sizi görmek güzeldi. Önce Minnesota Üniversitesinde yaptığınız yoruma değinir misiniz.?
Seymour Hersh: Peki, yazmadığım şey hakkında konuşmak gibi bir aptallık yaptım. Bunu ne zaman yapsam dövünürüm. Fakat eski başkan yardımcısı Walter Mondale'le birlikteydim, şaşırtıcı derece açık bir kişilik, Vietnam Savaşına muhalefet etmeye gönülsüz bir senatör olarak tanıdığım zamanlardan beri çok yol almış. Bana gelecekle ilgili soru soruldu... New York Times'da yazmadığım hiçbir şeyi Minnesota'da söylemiş değilim esasen. Geçen yaz Birleşik Özel Operasyonlar Komutanlığı hakkında uzun bir makale yazmıştım.
John Hannah'ın söylediklerine baktığımızda dediği o ki, evet, Amerika'ya karşı suç işlediğinden şüphelenilen insanların peşlerinden gidiyoruz – bu kelimeler ona ait. Jerry Ford'un, Başkan Ford'un 1970'lerde imzaladığı ve böylesi faaliyetleri yasaklayan bir başkanlık emri vardır. Yalnızca buna aykırı değil ayrıca yasadışıdır, gayrı ahlâkidir ve amaçladığı şeyin zıddını üretir.
Orduyu gönderip, doğrudan muharebede olmayan insanları öldürtmedeki sorun, Amerikan askerlerinden çıkıp bu insanları bulmalarını istiyorlar, daha önce dediğiniz gibi, sizin yayınladığınız beyanlarımdan birinde dediğim gibi, hiçbir otoriteye, Amerikan büyükelçisine, CIA şefine ve tabi hükümetteki hiç kimseye bilgi vermeksizin, biz şuraya gidiyoruz demeksizin ülkelere gidiyorlar ve yalnızca savaş bölgelerinden ibaret değil gittikleri yerler, daha fazlası da var. Daha fazlası, asgari bir düzine yahut daha fazla sayıda ülke. Başkan, Ortadoğuda ve Latin Amerika'da, Orta Amerika'da, bazı ülkelerde, bu nevi operasyonlara izin verdi. Bizim çocuklara gidebilecekleri ve ihtiyaç duydukları icrâi faaliyeti yapabilecekleri söylendi ki hiçbir yasal temeli yoktur.
Bu kadar değil, Guantanamo'ya bakarsınız... Guantanamo 2002 yılında açıldı. El Kaide teröristi olduğu iddia edilen kişilerin bulunduğu Küba'daki üsse onlar "Gitmo" diyorlar. Yıllar önce yazdığım bir kitapta andığım bir dâhili rapora göre, 2002'de yazılmış bir rapor bu, bu insanların en az yarısı ve belki de daha fazlası, Amerika'ya karşı bir eyleme karışmış değil. Elimizde bölük pörçük istihbarat var; çok iyi istihbaratımız yok. Amerikan başkanının mevcut savaşa katılmamış askerlere eldeki listeye göre insanları bulup infaz etmelerini söylemesi için anayasal güce veya yasal hakkı sahip olduğunu düşüneceği fikri beni hayrete düşürüyor. Beni hayrete düşürüyor.
Bu kadar değil, Amy, George Bush'la ilgili, yani her şey ulu orta yapılmıştır. Birliğin Durumu konuşmasında, sanırım 2003 yılı Ocak ayının 28'inde yapmıştı, Irak'a girmemizden yaklaşık bir buçuk ay evvel, Bush savaşta kaydedilen ilerlemeyi târif ediyordu. Kelimesi kelimesine aktarmıyor ama şunları söylemişti: El Kaide üyesi ve el Kaide üyesi olduğundan şüphelenilen, bize karşı operasyonda olduğundan şüphelenilen 3.000 kişi yakaladık. Sonra o küçük gülümsemesiyle ilave etmişti: "Sizlere söylemeliyim ki bu kişilerden bazıları bir daha asla bize karşı faaliyete giremeyecekler. Sizi temin ederim. O durumda olmayacaklar." Apaçık bir şekilde o insanların öldürülmesinden bahsediyordu; ve sonra alkışlar.
Söylediklerimden dönmeyeceğim ama plansız bir şekilde söylememeyi dilerdim; şöyle bir değinip hemen çıkmayı ümit etmiştim. The New Yorker'a yazarken çok zaman harcıyorum, dikkatlice tetkik edilmiş yazılar bunlar ve işte bazen önceden düşünmeden konuştuğunuzda öyle tam ve kesin olamıyorsunuz.
Amy Goodman: Birleşik Özel Operasyonlar Komutanlığının ne olduğunu açıklar mısınız? Kongre'nin bununla ilgili gözünden kaçan neler var?
Seymour Hersh: Özel bir birim bu. Özel Operasyonlar Komutanlığı diye Florida'nın dışında çalışan bir şeyimiz var ve pek çok kanatları var. Bu komutanlığın şemsiyesi altında çalışan birimlerden biri Birleşik Özel Operasyonlar Komutanlığıdır (JSOC). Özel bir birim. Onu bu kadar özel yapan, donanma özel kuvvetlerinden (Navy Seals / Bahriye Komandoları) -bizim komando birim dediğimiz - Delta Force'dan oluşan seçkin bir gruptur. Onlar "Komando" kelimesinden hoşlanmazlar fakat biz onlara bu şekilde hitap ederiz. Kendilerine ait bir terfi sistemleri vardır. Terfi esaslarının bir öğesi de, söylemeliyim ki, öldürdüğüz adam sayısıdır. Elbette. Çünkü [bu terfi sistemi] esas itibariyle değeri yüksek hedeflerin peşinden giden bu birim için oluşturuldu.
Cheney'in ve Cheney'e rapor veren bir suikast şebekesi / halkası (ring) fikrinin konuya dâhil olduğu yer – ben aslında suikast kanadı (wing) demiştim – basitçe listeleri başkan yardımcısının ofisinden geçirerek temizlemeleridir. Cheney oturup hedef seçmiyor. Listeleri temizliyor. Cheney'in derin bir dahli var ve zaman ilerledikçe elbette dahli de azaldı fakat başlangıçta çok yakından ilgilendi. Ve seçkin bir birim bu. Sanırım üç aylık turlara çıkıyorlar. JSOC faaliyetlerine ulaşılamadığı ve yürütmenin Kongre'ye hiçbir bilgi vermediği hakkında geçen yaz, Temmuz'da, The New Yorker'da uzun bir makale yazmıştım.
Amy Goodman: Hangi ülkelerde operasyonlar düzenliyorlar?
Seymour Hersh: Pek çok ülkede.
Amy Goodman: Bazılarının ismini verseniz.
Seymour Hersh: Hayır, çünkü henüz kaleme almadım Amy. Söylediğim gibi Orta Amerika'da, Hannah'ın dile getirdiği Afganistan ve Irak'tan çok daha fazla sayıda yerde. Irak gibi savaşın sıcaklığının sürdüğü bir yerde böylesi bir operasyonu anlayabilirsiniz, öldürmeyi yani, düşmanı söküp atmayı. Fakat diğer ülkelere gittiğiniz vakit – farz edelim ki Yemen, Peru, Kolombiya, Eritre, Madagaskar, Kenya vb ülkelerde – ve bir listede el Kaide veya el Kaide bağlantılı ya da Amerikan karşıtı olduğuna inanılan insanları öldürdüğünüz vakit, ilkelerin çoğunu ihlal ediyorsunuzdur.
Kanuni süreçlere inanan bir ülkeyiz. Meselenin özü budur. Birleşik Devletler Başkanına, askerlere savaş sırasında bile böyle bir emir verme hakkını vermedik – ve bu savaş bir fikre karşı yürütülen bir savaş, terörizme karşı savaş. Üniformalı bir düşmana karşı savaştığımız bir durum değil. İçinde bulunduğumuz savaş son derece karmaşık. Ve o operasyonların her birinde elbette ki tâli kayıplar / ölümler yaşanıyor ve daima daha çok sayıda insan bize düşman kesiliyor. Guantanamo'nun trajedisidir bu.
Amy Goodman: Bir soru: Suikast kanadı başkan Obama döneminde de devam ediyor mu?
Seymour Hersh: Nereden bilebilirim? Devam etmediğini ümit ederim.
Kısaltılmış metin
Dünya Bülteni için çeviren: M. Alpaslan Balcı