Memeliler arasında tek eşlilik çok nadir ama bu çalışmada kullanılan Arjantin baykuş maymunları tek eşliliğin nasıl bir öeneme sahip olduğunu gösterdi.
Büyük gözlü gece maymunları sosyal olarak tek eşli tür olarak bilinir. Ama bilim insanları biri diğerinin eşini zorla alırsa doğurganlık oranının birlikte kalanlara göre daha az olduğunu buldu.
Eşler birbirini tanıdıkça doğum oranında değişiklik olduğu gözlemlendi. Pennsylvania Üniversitesi'nden Prof. Eduardo Fernandez-Duque tek eşli ilişkilerin insan evrimi için önemli olduğuna vurgu yaparak "Türlerin gelişmesinde yardımcı oldu" dedi. Aşka davet, arkadaşlığa davet, evliliğe davet sürekliliğimiz için bizim biyolojimiz içinde olan bir şey. Duygusal bağ sadece insanlar arasında yayılan bir şey. Tek eşlilik bu maymunlara duygu veriyor, çünkü erkek, yavrulara babalık için dişiye dayanak veriyor, onlara bakım için yatırım yapıyor" dedi.
Prof. Fernandez-Duque ve ekibi 16 yıl boyunca Arjantin'in Chaco bölgesinde yaşayan baykuş maymunlarını inceledi. 154 maymunun içinden 18'i incelemeye tabii tutuldu.
Yetişkin bir erkek ve yetişkin bir dişi çevresinde bu maymunlar tek eşli gruplar halinde yaşıyor. Onların yavruları 3 veya 4 yaşında aileden ayrılıyor. Ancak bilim insanları 2008'de bu maymunlar arasında "yüzen" tabir edilen maymunlara rastladı. Buna göre bu maymunlar çiftlerin erkeklerine saldırıp eşini elinden alıyor ve onun yerine geçiyor. Bu durum bazen ölümlü kavgalara bile yol açıyor.
Araştırmada tek eşli bir maymunun iki eşli bir maymundan daha fazla doğurgan olduğu ortaya çıktı. Prof. Fernandez-Duque "Eğer maymun aynı partnerin yanında uzun süre kalırsa daha fazla doğuruyor. Eğer zorla eş değiştirmişse doğuranlık düşüyor" dedi. Ancak PLOS ONE dergisinde çıkan araştırma sonucunda bilim insanları mart ve mayıs ayları arasında hamile kalan baykuş maymunlarınındaki bu doğurganlık düşüşün, ertelenmeden kaynaklanıp kaynaklanmadığının açık olamdığını belirtti.(SNK)