İskoçya’nın ilk bakanı Nicola Sturgeon, geçen hafta Edinburgh’da hükümetinin İskoç bağımsızlığı için yeni kampanyasını başlattığında, İskoçya’nın belirleyici tartışmasını yeniden canlandırmaya çalıştı.
İskoçya’nın Birleşik Krallık’ın bir parçası olarak kalması mı yoksa ayrı bir devlet mi olması gerektiği sorusu, modern İskoç siyasetinin her ne kadar kusurlu, tekrarlayan ve tüketen temel taşıdır.
İskoçya’nın 2014 bağımsızlık referandumundan sonra bu tartışma hiç azalmadı. Önemli olaylar – Brexit, pandemi ve şimdi Ukrayna savaşı ve diğerleri – anayasa tartışmalarına entegre oluyor. Bağlamı değiştirirler, ancak esas olarak aynı argümanları yeni yollarla ifade etmek için kullanılırlar.
Yine de İskoç hükümeti ve Sturgeon’un iktidardaki İskoç Ulusal Partisi’nin (SNP) liderliği için bağımsızlık konusu pandeminin başlangıcından bu yana bir tür askıdaydı.
Artık. Sturgeon lansman konuşmasında açıkça “bağımsızlık hakkında konuşma zamanının geldiğini” ilan etti.
SNP’nin hazır destek olarak yeni basılmış hükümet yayınlarına biraz fazla düşkün olduğu dile getirilmeyen bir gerçektir. Gerçekçi, bağımsızlık kampanyası lansmanı, yeni İskoç hükümeti raporuİngiltere’nin ekonomik ve sosyal sicilini diğer Avrupa devletlerininkiyle karşılaştırıyor – ve şaşırtıcı olmayan bir şekilde İskoçya’nın sonuç olarak bağımsız olması gerektiğini savunuyor.
Bu rapor, para birimi, ticaret ve AB üyeliği de dahil olmak üzere bağımsızlık tartışmasının temel yönlerini ele alan bir dizinin ilkidir. Birlikte, İskoç hükümetinin Brexit sonrası dünyada bağımsızlığı gerçekleştirmeye yönelik yeni prospektüsünü oluşturmaları amaçlanıyor.
2017’den bu yana ve çoğunlukla Brexit nedeniyle, İskoç hükümeti yeni bir bağımsızlık referandumunun yapılması gerektiğini savundu. Geçen Mayıs’taki İskoç parlamento seçimlerinden sonra, SNP 2023’ün sonuna kadar bir referandum düzenleme sözü verdi. Geçen hafta, Ekim 2023’ün düşünülmesi önerildi.
SNP’yi ve eski hükümeti destekleyen İskoç Yeşiller Partisi’ni dinleyen izlenim, yeni bir referandumun değişmez bir kesinlik ve bağımsızlığın yakın bir olasılık olduğu izlenimi veriyor.
Londra ‘hayır’ diyor
Gerçekte, bu resmin sadece yarısı. Birleşik Krallık hükümeti, İskoç hükümeti savunduğu sürece ikinci bir referandum önermesine karşı çıktı. Anlaşmazlıkları inatçı görünüyor ve tek taraflı bir kampanya başlatması bir çözüm üretmeyecek.
Bu referandum çıkmazı temel soruları gündeme getiriyor: Britanya devleti içindeki gücün doğası, amorf bir anayasanın uygunluğu ve İskoçya için demokratik otoritenin yeri hakkında.
Ancak, bunlardan bağımsız olarak, pratiklikler aynı kalır. İskoçya’nın bağımsızlığa giden uygun bir yola sahip olması için hem İskoç hem de Birleşik Krallık hükümetlerinin her aşamada yakın işbirliği yapması gerekecekti. Yeni bir devlet olmak için İskoçya’nın eski devletinin desteğine ihtiyacı olacaktı.
İskoç bağımsızlık hareketindeki bazılarının en çok görmezden gelmek istediği gerçek budur. İnançsızlık, İskoçya’nın gelecekteki devletliğinin uluslararası ilişkilerin gerçeklerine tabi olacağına ve Birleşik Krallık devletinin İskoç bağımsızlığını da desteklemesi gerekliliğine ilişkin herhangi bir öneriye verilen yanıttır.
2014’te Londra referandumu destekledi ve her iki taraf da sonucunu uygulamayı kabul etti. Bugün, bu tür bir fikir birliği mevcut değildir. Onun yokluğunda, İskoç hükümeti Birleşik Krallık hükümetine tepeden bakmaya karar verdi ve bilinmeyen bir şekilde onu bir oylamayı kabul etmeye zorladı.
Bu referandum stratejisi, SNP adına büyük bir kumardır.
Kampanyanın başlangıcında Sturgeon, İskoç hükümetinin tek taraflı bir referandum düzenlemeye hazır olduğunun sinyalini verdi. İngiltere hükümetiyle anlaşmaya varmak için bir plan yapmadı. Sturgeon, referandum için desteğine en çok ihtiyaç duyulan kişi olan Birleşik Krallık başbakanı Boris Johnson ile köprüler kurmaya çalışmak yerine, demokrasi referansını yerdi.
Şimdilik, İskoç hükümetinin muhalif duruşunu Birleşik Krallık hükümetinin referandum onayına nasıl çevirmeyi beklediği tamamen belirsiz. SNP ve Yeşiller, Johnson’a bağımsızlık yoluyla olmasını istedikleri yabancı lider gibi yaklaşarak kendilerine yardım edebilirler – hakaretle değil incelikle.
SNP’nin liderliği, üyelerindeki sabırsızlığı ve referandum için daha geniş bağımsızlık hareketini hissediyor. Parti, 2026’daki bir sonraki İskoç parlamentosu seçimlerine referandum yapmadan girerse, geleneksel destekçilerden gelen resepsiyon tehlikeli derecede soğuk olabilir.
Anketlere göre İskoç halkı bağımsızlık konusunda oldukça eşit bir şekilde bölünmüş durumda ve İngiltere yanlısı taraf biraz önde. Bir oylama olursa, iki taraf da önde gelen bir liderle başlamaz.
2023’te gerçek bir İskoç bağımsızlık referandumunun gerçekleşme şansı belirsizliğini koruyor. İskoç hükümeti önümüzdeki aylarda yaklaşımını iyileştirebilir.
Ancak şu an için Birleşik Krallık hükümetiyle bir çarpışma rotasında. Alternatif bir yol bulmak tüm ilgililerin yararına olacaktır.
Kaynak : https://euobserver.com/opinion/155301?utm_source=euobs&utm_medium=rss