Yeni keşfedilen bir maymun kafatası, kendi türümüz de dahil olmak üzere, yaşayan tüm maymunların ortak ataları hakkında ipucu veriyor. Bir yandan rahatça ele sığabilecek kadar küçük olan fosil kafatası, bir bebeğe ait ve şimdiye kadar nesli tükenmiş maymunlara ait bulunabilen en eksiksiz kafatası.
Şempanze soyundan yaklaşık 7 milyon yıl önce ayrıldığından beri insan soyunun evrimiyle ilgili büyük miktarda bilgi sahibiyiz, ancak maymun evriminin erken safhaları, özellikle de tüm canlı maymunlar arasındaki bölünme hala belirsiz. Bulunan yeni fosil kafatası, maymunların evrilme dönemine ışık tutuyor.
Kuzey Kenya’nın Napudet bölgesindeki fosil avcısı John Ekusi tarafından bulunan ve Alesi adı verilen fosil 13 milyon yaşında. 14 ila 10 milyon yıl öncesindeki dönem arasında bulunan ilk tüm maymun kafatası.
Araştırmacılar, kafatasının içine bakmak için hassas 3 boyutlu X-ray görüntüleme yöntemini kullandılar ve beynin boşluklarını, iç kulaklarını ve maymunun henüz çıkmamış yetişkin dişlerini kontrol etti.
Bulunan kafatası, bebek bir Asya maymununun kafatasına benziyor. New York Şehir Üniversitesi’nden ve fosili inceleyen ekipten Christopher Gilbert, “Asya maymununa benzeyen bir sürü maymun ve daha ilkel primatların fosilleri var. Asya maymunu benzeri özellikler muhtemelen primat gelişimi sırasında birçok kez evrimleşti.” diyor.
Fosilin yetişkin dişleri benzer türlerden daha büyüktü, bu yüzden ekip kafatasının Nyanzapithecus alesi adı verilen yeni bir türe ait olduğunu düşünüyor. “Alesi” ismi, bir Turkana kelimesi ve “ata” anlamına geliyor.
Gilbert, “Nyanzapithecus, genel anatomi bakımından nispeten iyi bilinmeyen bir grup fosil primatı temsil ediyor. Ayrıca maymun olup olmadıkları konusunda da açık sorular var.” diyor.
Yeni çalışma, Nyanzapithecus’u maymunlarla ilişkilendirdi, çünkü N. alesi, önemli bir maymun özelliği olan, iyi gelişmiş kemikli kulak tüplerine sahip. N. alesi ve yakın akrabaları, muhtemelen canlı maymunların ortak atasından hemen önce evrimleşmişlerdi. Biz daha çok, şempanzeler, bonobolar, orangutanlar ve goriller gibi büyük maymunlarla yakından ilişkiliyiz.
Kanada’daki Toronto Üniversitesi’nden David Begun, “Bu fosil, ilkel maymunların erken çocukluk döneminde nasıl geliştiğine dair muazzam miktarda bilgi sağlıyor.” diyor.
Stony Brook Üniversitesi’nden araştırmanın baş yazarı Isaiah Nengo, “Bu bulgu, insan kökenlerinin Afrika’da derin bir geçmişe sahip olduğunu bize söylüyor. İnsan soyları sadece Afrika’da gelişmekle kalmadı aynı zamanda insanlar ve maymunların ait olduğu Hominoid grubu da Afrika’da gelişti.” diyor.
New Scientist. 9 Ağustos 2017
Makale: Isaiah Nengo etc. 2017. New infant cranium from the African Miocene sheds light on ape evolution