Smıthsonıan anlaşması nedir? (Ekonomi)
18 Aralık 1971 de Washington’da Smithsonian Institute’de toplanan on büyük sanayileşmiş ülke (Bkz. Onlar Grubu) temsilcisi, ulusal paralarının Amerikan doları karşısındaki değerlerini yükseltmeyi kararlaştırdılar. Böylece Bretton Woods Sistemi içinde “anahtar para” statüsüne sahip olan dolar, Smithsonian Anlaşması ile ilk kez bu tarihte devalüe edilmiş oluyordu.
Smithsonian Anlaşması ile doların başlıca sanayileşmiş ülkelerin paraları karşısındaki devalüasyon oranları yüzde olarak örneğin şöyle olmuştur : Belçika 11.57, Fransa 8.57, F. Almanya 13.58, İtalya 7.48, Japonya 16.88, Hollanda 11.57, İsveç 7.49 ve İngiltere 8.57. Bununla birlikte, doların bu paralar karşısındaki ortalama değer kaybı yüzde 9 dolayında idi. Smithsonian Anlaşması ile öteki paraların yeni kurlardan dolara bağlanmaları dışında Bretton Woods Sistemi’nde büyük değişiklikler olmamıştır. Yalnız resmi altın fiyatları da ons başına 35 dolardan 38 dolara çıkartılmış ve doların altın konvertibilitesinin kaldırılması (“altın penceresinin kapatılması”) süreklilik kazanmıştır.
Ancak Smithsonian Anlaşması, uluslararası döviz piyasalarında dolardan kaçış olayım durduramamıştır. ABD’nin artan dış ödeme açıkları dolayısıyla 1960 larm ortalarından itibaren doların aşırı – değerlenmiş duruma geldiği düşüncesi yaygınlaşmıştı. Buna bağlı olarak da spekülatörler ellerindeki dolar fonlarını mark ve yen gibi sağlam paralara dönüştürerek sözü geçen ülkelere yatırıyorlardı. Bu durum karşısında Başkan Nixon, aldığı bir dizi önlemler sonucunda, paralarının değerini dolara karşı yükseltmeleri konusunda Onlar Grubu ülkelerini razı etmişti. Fakat Smithsonian Kur Ayarlamalarından sonra da uluslararası mali alanda spekülatif akımlar durmadı. Bu yüzden dolar 1973 Şubatında yeniden yüzde 5 oranında devalüe edildi. Bu gelişmelerin sonucunda ise, 1973 Martında başlıca ülkelerin ulusal paralarını dolar karşısında dalgalanmaya bırakmaları ile Bretton Woods Sistemi yıkılmıştır (Bkz. Tüneldeki Yılan).