zamanında sırf başlığı açmak için ufak bir bilgi verip tatsız tuzsuz geçmişim. önemlidir, biraz detaylandıralım;
aynı zamanda birinci manassas savaşı veya manassas kavşağı savaşı olarak da adlandırılan birinci bull run muharebesi, amerikan iç savaşı
'nda iki kuvvetin, kuzey virginia'daki manassas yakınlarında yer alan bull run adlı küçük bir nehrin yakınlarında, ilk kez karşılaşmalarıyla vuku bulmuştur. (iç savaştaki muharebeler, genellikle kuzey*
tarafında, öne çıkan bir fiziki unsurun ismi ile ilişkilendirilir. güneyde*
ise, genellikle savaş alanına en yakın kasaba veya şehirden türetilen bir isimdir.) lokasyonun stratejik önemi, manassas'ın önemli bir demiryolu kavşağında yer almasıdır.ordular toplanıyor
birlik *
kuvvetleri, başkent washington d.c.'nin savunmasını, fort sumter muharebesi
'ni takip eden günlerde güçlendirdi ve kuzeyiyle demiryolu bağlantısını baltimore ve ohio (b&o) demiryolları aracılığıyla sağladı. washington’un diğer önemli demiryolu hattı orange ve alexandria, virginia’nın lynchburg kentine kadar güneybatıya doğru gitmekteydi. bu hattın kontrolü, sonraki günlerde çok fazla el değiştirecekti. washington'ın 48 km güneybatısındaki shenandoah vadisi'nden geçen strasburg manassas gap demiryolu da, manassas kavşak noktasına eklenirdi.
virginia eyalet kuvvetlerine komuta eden robert e. lee
, genişleyen ihtilafta saldırgan olmaya razı olmuştu ancak başkent washington’a saldırmaktan ya da baltimore’daki konfederasyon sempatizanlarını desteklemekten kaçınmıştı. birleşik devletler başkanı abraham lincoln, konfederasyon limanlarının ablukasını ilan etti*
ve kara ordusu ile donanmaya katılmak için 42.000 üç yıllık gönüllü seferberliği istedi. 40.000'i geçkin miktarda kişi bu çağrıya uymuştu. lincoln, virginia’nın ayrılma konusundaki referandumunun sonucunu bekliyordu*
ve ordu sınıra yığılmıştı ama sınırı, referandum sonucuna kadar geçmediler. referandum sonucunda federal troops***
, potomac nehri’'ni geçti*
. muhalefetle karşılaşmadan, başkentlerini güneyden korumak için işgal ettiler. birlik ordusunun komutanı olan winfield scott
, milis birimlerine inanç duymasa da, washington’u savunmak ve harpers ferry’deki federal garnizonu kurtarmak için onları kullanmayı istedi ve yeni katılan gönüllülerle birlikte hepsini bir sonbahar seferi için eğitti.
virginia ezici bir şekilde ayrılma lehine oy verdikten sonra lee, konfederasyon başkanı jefferson davis
'in askeri danışmanı olarak görev yaptı. konfederasyon, pierre gustave toutant beauregard
ve joseph e. johnston
komutalarında iki ordu toplamıştı. birlik generali robert patterson
, 15 haziran'da harpers ferry'yi daha büyük bir güçle tehdit ettiğinde johnston, manassas gap demiryolunu koruyarak bölgeden çekildi.
scott, milis birliklerinin kullanımı konusunda ihtiyatlı davranmaya devam ederken washington'dan, milislerin beauregard’a saldırması gerektiği yönünde bir talep vardı. konfederasyonun yeni başkentine atıf olan “on to richmond” popüler istekti. 75 yaşındaki inatçı scott saha operasyonlarını gerçekleştiremediğinden, general irvin mcdowell
'i potomac'ın güneyindeki kuvvetlerin saha komutanı olarak atadı. 24 haziran’da mcdowell, scott’ın önerilerini reddeden cesur bir operasyon planı sundu. mcdowell, patterson'ın, johnston ile beauregard'ın ordularının birleşmelerini engellemesi koşuluyla, beauregard’ın 20.000 kişilik gücünü, kendi 30.000 kişilik kuvvetiyle, rappahannock nehri'nin ötesine sürmeyi önerdi. plan onaylandı ve mcdowell 16 temmuz 'da alexandria'dan ilerledi.orada, geçilmez bir set gibi jackson duruyor!
18 temmuz’da blackburn’s ford’ta yapılan ilk ufak çaplı çatışmadan sonra, beauregard’ın güçleri bull run’ın ötesinde savunma pozisyonuna geçtiler. konfederasyon'un sağının ve merkezinin önden bir saldırı için çok sert olduğunu keşfeden mcdowell, düşmanın sol bölgesine doğru harekete geçti. ancak ilerlemede yaşadığı gecikme sebebiyle, harekat emri geri alındı. birliğin hareketlerini algıladıktan sonra beauregard, richmond'daki yetkililere telgrafla haber verdi ve daha sonra patterson’un ordusuyla winchester yakınlarında yüz yüze olan johnston'ın, beauregard’a mümkün olan en kısa sürede katılması emredildi. johnston niyetini gizlemeyi ustalıkla başardı ve manassas gap demiryolunu kullanarak 10.000 askerini bull run'a taşıdı. johnston, 20 temmuz’da olay yerine geldi ve beauregard’ın, doğuda 8 km uzaklıktaki bir kent olan centerville’e saldırı planını kabul etti. ancak saldırı başlatılmadan önce birlik ordusu, bu kenti konfederasyon'a 21 temmuz'da bıraktı.
mcdowell, dört tümenden ikisinin kişisel komutasını aldı ve sudley ford’daki manevraları kontrol ederken, bir tümenin stone bridge’de kalmasına karar verdi ve en sonuncusu da blackburn’s ford’ta ihtiyat olarak kaldı. mcdowell’ın deneyimsiz birlikleri iki saatten fazla bir sürede sudley ford’a geldi. taş köprü'yü korumak için kalan konfederasyon albayı nathan evans
, köprüdeki saldırının güçlü olduğunu hızla değerlendirdi ve köprüyü terk etmeye başladı. 15 bölükten 11'ini sudley springs'in üstündeki matthews hill'e çekebildi. orada barnard bee
, francis bartow
ve thomas jackson
'ın komutasındaki tugaylarla desteklendi.
öğleden sonra saat 09:15'te federal birlikler, konfederasyon'un yoğun ateşi altında kaldı ve konuşlandırılmak zorunda kaldılar, ancak iki saat sonra evans, bee ve bartow’un tehditleriyle mcdowell, henry house hill’e kargaşalı bir şekilde çekilme emri vermek zorunda kaldı. ancak jackson’ın 1. tugay’ı, mcdowell'ın karşısında öyle sert durdu ki, bee'nin raporunda, jackson'ın adamlarına, “burada, geçilmez bir set gibi jackson duruyor! burada ölümden korkmayıp fethedelim! virginialıların arkasında toplanın!" diye bağırdığı yazar. birlik saldırısı savuşturulmuştu ancak hem bee, hem de bartow birliklerine öncülük ederken ölümcül şekilde yaralandılar.
henry house hill'deki savaş çetindi ve öğleden sonra saat 1:30'da mcdowell, muharebe hattına iki top bataryası çıkardı. dost bir birlikle karıştırılan ve yaklaşmalarına izin verilen bir konfederasyon alayı, yakın tüfek ateşiyle bataryaları susturdu. o zamandan beri, tepenin birkaç kez çekilip tekrar alınmasına rağmen, birlik saldırısı daha fazla ilerleme kaydedemedi. öğleden sonra 2.45'te, beauregard’ın birliklerinin çoğunun ortaya çıkmasıyla birlikte jackson’ın tugayı, titreyen birlik hatlarında bir süngü taarruzu başlattı. aynı zamanda birlik kuvvetleri, demiryolunun kritik anında gelen johnston ordusunun son ekipleri tarafından saldırıya uğradı. federal kuvvetler panik halinde geri çekilmeye başladılar ve bir konfederasyon topçu birliği, çekilen askerleri hedef alarak geri çekilmeyi inanılmaz zorlaştırdı. muharebeyi kaybedenler kadar kazananlar da tükenmişti ve kaçan orduyu takibe, centreville şehrinin sınırından sonra devam etmediler.zayiatlar ve önemi
mcdowell’in 28.450 kişilik ordusunda 460 kişi öldü, 1.124 kişi yaralandı ve 1.300 kişiden fazlası kayboldu veya esir düştü. beauregard ve johnston’ın 32.230 kişilik toplam konfederasyon kuvvetinden ise 387 kişi öldü, 1.582 kişi yaralandı ve sadece 13 kişi kayboldu veya esir düştü.
ironiktir ki bull run muharebesi, galibine, mağlup olandan daha fazla zarar verdi. çünkü güneyli liderler, “bir güneylinin, en az on yankee'ye denk olduğu” inancına dayanarak koltuklarına yaslandılar. washington'daki askeri komutanlığa çağrılan general george mcclellan
ise, bu savaştan ders çıkarıp potomac ordusu
'nu washington'da kuracak, örgütlendirecek ve eğitim aldıracaktı. bu arada johnston da, dört yıl boyunca konfederasyonu süngülerinde taşıyacak olan kuzey virginia ordusu'nu şekillendirmek için çok çabaladı. bull run'da adeta aşağılanarak kaybeden kuzey, bu savaş sayesinde örgütlenmemiş coşkusuna odaklanmayı sağladı ve temel amaç olarak, isyancıları her noktada ezmeye yönelik ilkeyi kabullendi.