27 Mayıs 2013, Bişkek'te Toplu Güvenlik Antlaşması Örgütü Savunma Bakanları Konseyi (CSTO CMS) toplantısı gerçekleştirdi. Çalışmalarına Rusya Savunma Bakanı Ordu Genel Sekreteri Sergei Shoigu da katıldı.
Savunma bakanlarına ek olarak, aynı gün, CSTO Dışişleri Bakanları Konseyi (COM) ve Güvenlik Konseyleri Sekreterler Komitesi (CSSC) dairelerinin başkanları, Kırgız başkentindeki konumlarını doğruladı ve CMFA - SMO - CSSC’nin ortak toplantısı yapıldı. Etkinliğin ana konusu “Afgan sorunu-2014” idi.
"Afgan" ne getirecek
Bilindiği gibi, 2014 yılında, Birleşik Devletler askerlerini Afganistan'dan çekiyor. Diğer koalisyon ülkeleri de ayrılacak. Bu durum hem ülke içinde hem de sınırda durumun istikrarsızlaşmasına neden olabilir. Bazı uzmanlar, Afgan Devlet Başkanı Hamid Karzai'nin Necibuly'in kaderini paylaşacağını tahmin ediyor.
Orta Asya'da, herkes bir "Afgan" ın ne olduğunu bilir - çok kuvvetli ve kuru, yerel bir rüzgârla birlikte çok fazla sorun getiren bir yerel rüzgar. Taliban ordularının ve "Afgan" gibi teröristlerin ordularının daha iyi bir yaşam ve kazanç elde etmek için sınırdan kuzeydoğuya geçmesi tehlikesi var.
Orada savaşan beş veya altı bin militanın aynı Suriye'sinde, yalnızca bir buçuk binin bu ülke ile gerçek bir ilişkisi olduğu sır değil. “Yaban kazları” nın geri kalanı Suriye topraklarına Afganistan, Pakistan, Türkiye, Tunus, Katar ve birkaç Avrupa ülkesinden geldi. Nerede öldüreceklerini, sadece ödeme yapacaklarını umursamıyorlar. Ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nde de dahil olmak üzere “inanç saflığı için” savaşçıları gibi “servet askerleri” gibi daha da fazlası var.
Ne yazık ki, hiç kimse onların güçlü yanlarının, silahlarının, sayılarının, taktiklerinin ve niyetlerinin ne olduğunu özel olarak söylemedi. CSTO Genel Sekreteri Nikolai Bordyuzha'nın COM, SMO ve CSSC genel kurul toplantısında bu konudaki raporu kapandı. Zirvenin sonuçları hakkında gazetecilerin sorularını cevaplamak istemedi. Her ne kadar bu sorun gerçekse de, Afganistan ve Rusya sınırındaki ülkelerin neye hazırlanmaları gerektiğini bilmesi gereken nüfusuyla ilgilidir. Gerçekten de, çok uzun zaman önce değil, aynı Bordyuzha bir röportajda şöyle dedi: “Afgan senaryosunun olumsuz bir şekilde gelişmesi durumunda, Tacikistan ve Kırgızistan saldırıya ilk sırada yer alacak.” Bu da, bu cumhuriyetlerle vizesiz bir rejime sahip olan Rusya anlamına geliyor.
Rusya Savunma Bakanı Sergei Shoigu da bu konuda bir şey söylemedi. Ancak bir sorun varsa, kamuya açık bir şekilde tartışılmalıdır. Buradaki toplum görüşü çok faydalıdır. Katılımı ve yardımı olmadan, Güney Kırgızistan'da yılın Haziran 2010'inde gerçekleşen olaylara benzer olayları engelleyemezsiniz. Sonra, etnik gruplar arası çatışmaların bir sonucu olarak, yüzlerce insan öldü ve acı çekti ve binlerce kişi mülteci ve ülke içinde yerlerinden edilmiş kişiler oldu. CSTO, kısmen uygulanabilirliğini gösteren kanlı squabble'ı bir şekilde önleyemedi veya yerelleştiremedi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov'un hatırlattığı gibi, Güney Kırgızistan'daki ayaklanmalar Toplu Güvenlik Antlaşması Örgütü'nün kriz müdahale mekanizmasının iyileştirilmesi gereğini ortaya koydu.
Umarım, olan şey kuralın bir istisnasıdır. Bu olaylardan sonra kuruluşun ülkelerinin güvenliği ve egemenliğine tehdit oluşturan kriz durumlarına cevap verecek bir mekanizma geliştirildi. Özellikle, bu gibi durumlarda CSTO üye devletlerine yardımcı olacak önlemlerin geliştirilmesi ve uygulanması için mekanizmanın başlatılma yöntemleri tanımlanmaktadır. Ancak, daha erken yapılması için ne engellendi? Ne de olsa, yılların 1999'in Batken olayları, onlarca militanın Kırgızistan topraklarına Afganistan'dan girip nüfusu birkaç gün boyunca terörize ettiği zamanlarda hala hafızaydı. Onlarla ve Kırgız Cumhuriyeti ordusuyla hemen başa çıkamaz.
Bütün bunlar, aksi halde durgun bir bürokratik yapıya dönüşebilecek, bir yığın kağıt ve kararname üretecek olan CSTO'nun eylemlerinin kesin bir şekilde yoğunlaştırılmasını gerektirir.
Savunma hakkı
Bişkek'te yeni bir belgenin imzalanması - “kriz durumlarına müdahale prosedürüne ilişkin hükümler” temel önem kazanmıştır. Kollektif Hızlı Tepki Gücünün (CRRF) statüsünü ve çeşitli operasyonlar yürütme koşullarında kullanımını tanımlayan anlaşmalarla birlikte, kuruluşun barışı koruma potansiyelini önemli ölçüde güçlendirmiştir. Bu, CSTO'nun bir veya birkaç üyesine karşı silahlı bir saldırı (saldırganlık) tehdidi veya komisyonu olması durumunda toplu savunma hakkının gerçekleştirilmesi ve ortak güvenlik için diğer zorluklara ve tehditlere karşı koyulması ile ilgilidir.
Buna ek olarak, CSTO SMO toplantısında, ordunun hükümetler arası eylemlerini uygulamak için askeri birimler tarafından alınan tedbirler ve Toplu Güvenlik Konseyi kararlarını düzenleyici yasal çerçevede görüş alışverişinde bulunuldu.
Savunma Bakanları üyeleri, “Kuvvetlerin silah ve askeri teçhizat listesi ile kuruluşun toplu güvenlik sistemi” ni kabul ettiler. Ortak operasyonlar sırasında askeri birimlerin birlikte çalışabilirliğini sağlayacak, tek bir mühimmat ve yakıt ve yağlama maddesi yelpazesi tanımlayarak lojistik sistemini optimize edecek silahların ve askeri teçhizatın parametreleri ve sayısal özellikleri için gereklilikler içermektedir. Önemli olay, hiçbir şey söyleme. Ancak yine soru ortaya çıkıyor. Aslında, 20 Nisan 1994’ten bu yana toplu bir güvenlik anlaşması var. O zamandan beri neredeyse 20 yıl geçti. Asıl soru, neden bu kadar önemli bir belgenin, ortak düşmanlıkların etkin bir şekilde yürütülmesi imkansız olduğu, neden henüz kabul edilmedi?
Bu toplantıda “Müşterek Operasyonel ve Muharebe Eğitiminin Organizasyonu Hakkında Temel Belge Formlarının Toplanması” onaylanması oldukça haklı görülmüştür. Bu, komutanlara (komutanlar) ve CSTO'nun silahlı kuvvetlerinin karargahına ve ortak karargahlara, ortak tatbikatlar ve eğitimlerin hazırlanması ve yürütülmesinde ciddi yardım sağlayacaktır.
2013'in ikinci yarısı için örgütün üye devletlerinin dış politika, güvenlik ve savunma konularındaki temsilcilerinin Danışma Planı - 2014'in ilk yarısı da tartışıldı. Barışı koruma operasyonlarının hazırlanması ve yürütülmesine ilişkin bir belge paketi, CSTO Toplu Barışı Koruma Kuvvetleri tarafından değerlendirildi.
Eğitim, tercihli (yerli) fiyatlarla silah ve askeri teçhizat temini ve sınır ötesi organize suçla mücadele konuları yapıcı bir şekilde tartışıldı.
Shoigu programı
Etkinlik sırasında, Rusya Savunma Bakanı Sergei Shoigu, CSTO üye ülkelerinden meslektaşları ile bir dizi ikili görüşme yaptı; bu sırada askeri ve askeri teknik işbirliğinin sorunlarını tartıştı. Özellikle, Kırgızistan Taalaibek Omuraliev'in savunma bakanlığı başkanıyla bir araya geldi. Bir güven ve karşılıklı anlayış atmosferinde, iki ülke arasındaki askeri alanda işbirliğinin devleti ve umutlarını tartıştılar.
Sergei Shoigu, Kant şehrinde Rus hava üssünü de ziyaret etti. Kırgızistan’da hava üssüne ek olarak Rusya’nın başka askeri tesisleri olduğunu da hatırlayın. Bunlar, 954'in denizaltı karşıtı silahlanma test üssü (Karakol, Issyk-Kul oblast), 338'in iletişim merkezi (Kara-Balta, Chui oblast) ve radyo-sismik laboratuvarı No. 17 (Mailuu-Suu, Jalal-Abad oblast). Bir yıl önce, Kırgız makamlarının 2014'ten itibaren kullanımları için kiralarını artırma niyetleri vardı. Bazı yerel yetkililere göre, bu enflasyon nedeniyle oldu. Bişkek'te kabul edilen yeni kira sözleşmesi, Kırgız ordusunun eğitimi yoluyla Rus silahlarının teminini veya tazminatını değil, nakit ödeme sağlamalıdır. Bu zamanın nasıl ve neyi kabul ettiği bilinmemektedir. Ancak, Kırgızistan'daki yaklaşmakta olan Afgan olayları ışığında, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini başta Rusya olmak üzere CSTO müttefiklerinden korumanın güvenilir bir garantisine sahip olmak için bunun unutulması gerekeceğini düşünüyorum.
Eylem Planı veya Beyanı
CSTO Genel Sekreteri Nikolai Bordyuzha 'ya göre, Bişkek' te yapılan çalışmaların sonuçları hakkında on belge imzalandı. Uyuşturucu kaçakçılığı başta olmak üzere, özellikle terörizm ve aşırılıkçılık sorunlarına ilişkin devletlerin tehditlerini en aza indirmek için özel adımlar düşünülmüş. “Bilgi güvenliğini sağlamak ve siber saldırılara karşı koymaktan sorumlu devletlerin sınır hizmetleri temsilcilerinin çalışmalarımızda yer almasından memnuniyet duyuyoruz” dedi. “İşe yarayacak birçok teklif yapıldı.”
CSTO SMO'nun hala bir danışma organı olduğu belirtilmelidir. Bu nedenle, bu kuruma mensup ülkelerin başkanlarının ertesi gün ne söyleyeceği önemliydi. CSTO üyesi devletlerin Orta Asya bölgesini Mayıs ayında Bişkek'teki Bişkek'teki gayrı resmi zirvede, 28’te o ülkenin topraklarından Uluslararası Güvenlik Yardım Gücü’nün çekilmesinden sonra Afganistan makamlarına yardım etmeye karar verdiler. Toplantıda, kolektif güvenlik sisteminin iyileştirilmesine ve Afganistan bölgesinden kaynaklanan tehditlere ve tehditlere karşı önlem almak için önlemler almaya odaklandılar. Askeri bileşenin güçlendirilmesi de dahil olmak üzere Afganistan makamlarına yardım etmeye karar verildi. Yani Kabil’e devlette istikrar sağlanmasında yardımcı olmak. Ancak, belirli olaylar açıklanmadı.
Aynı zamanda, CSTO üye devletlerinin sınırlarının korunması, düzenlenmesi, Kolektif Hızlı Tepki Kuvvetlerinin modern uyumlu silah ve teçhizat örnekleri ile birlikte sunulması da güçlendirilecektir. Kolluk kuvvetleri kurumlarının ve aşırılıkçı tezahürlerle mücadelede ilgili hizmetlerin etkileşimi çalışmasıyla yeni bir ivme kazanıldı.
Bir sonuç getirecek mi, zaman söyleyecek.