VIII-X yüzyıl - Kırım'da bir Hazar etkisi dönemi. Khazaria çok ilginç bir halk eğitimiydi. Hazar kabileleri toprakları Hazar Denizi'nden ve Volga'nın ağzından Don'a ve Ciscaucasia'dan Azak Denizi'nden işgal etti. Nüfusun çoğunluğu, Karadeniz'in engin genişlemesinden Urallara ve ötesine hiçbir yerde paylaşmayan aynı İskitlere (Sarmatyalılar ve Alanslar) ait torunlardı. Toplam soykırım ve başka bir etnik unsurun yerini aldığına dair hiçbir iz yok. Bazı Slav kabileleri sendikaları Khazaria'ya girdiler.
650’ten, Hazarlar, başkenti Dağıstan’daki Terek Nehri’ndeki semender şehri olan Ashina hanedanı tarafından yönetildi. 740 civarında, Hazar askeri liderlerinden biri - Bulan Yahudiliğe döndü. Khazaria'da seçkinlerin değişmesine neden olan bir iç savaş meydana geldi. Pagan seçkinleri yenildi. Yahudiler, Müslüman savaşçıları paralı bir ceza kuvveti olarak kullanarak baskın bir pozisyonda kaldılar. Başkent Volga’daki Itil’di. Ortak nüfusun ekonomisi, hayvancılık, tarım ve balık avlamaya dayanıyordu. Ve Hazaristan'ın Yahudi seçkinleri (Yahudi rakhdonite), Doğu'dan Batı'ya giden transit yollar üzerindeki kontrol nedeniyle büyük kazançlar elde etti. Hazar, Hazar Denizi'nin bir parçası olan Don ve Volga nehirlerinin ve Büyük İpek Yolu'nun geçtiği Kırım'ın ağzını kontrol etti.
Ek olarak, rakhdonites, Khazaria askeri makinesini, büyük kar sağlayan köle ticareti için kullandı. Hazarlar, Slav ve diğer ülkeler (Finno-Ugrians) tarafından kontrol edilen insanlardan haraç aldı. Radziwill Chronicle, Hazarların “dumanlı beyaz kıza göre” aldığını bildirdi. Ve onun yanında minyatürde, böylece bir yanlışlık olmadı, onu bir el kayışı için almadılar, bir grup kız ve bir yaşlı, Hazarin'in önünde eğilerek gösterildiler. Slav çocuklar ve kızlar Doğu pazarlarında büyük talep görüyorlardı. Hazar'da Kaganate klan kölelerini yönetir. Görünüşe göre, bu Slavlar için utanç verici bir fenomendir ve peri masallarının ve byli'nin “kırmızı mucize yudah boku”, “yılan” ın temelini oluşturacak. Tarihçi Lev Gumilyov, bilerek Khazaria'yı “Volga'da chimera” olarak nitelendirdi.
7. yüzyılın ikinci yarısında, Khazaria, Tauric Chersonesos hariç, neredeyse tüm Kırım'ı kontrol altına aldı. Hazar baskınları tarafından birçok köy yıkıldı. Aynı zamanda, Hazarlar, yarımadanın sakinlerinin iç yaşamına özellikle müdahale etmemiş, onlara haraç ve ticaret vergileri getirmiştir. Şehir sakinleri özyönetim bıraktı. Hükümetin temsilcisi Tarkhan, Sudak'ta bulunuyordu. VIII. Yüzyılın başlarında, Hazarlar ve Bizans, Kırım'ı etki alanlarına böldü: Kırım bozkır, Hazar oldu, Roma, Chersonesos ile güney ve güney-batı Kırım'a aitti. 8. yüzyılın ortalarında, Bizans'ın siyasi bir dengesizlik yaşadığı dönemde, Hazarlar, Kırım'ın güney kıyılarını ele geçirmeye çalıştılar. Ancak, yerel halktan güçlü bir direnişle karşılaştılar. Bizans yarımadanın üzerindeki etkisini korudu.
Yarımadanın Bizans kesiminde nüfusun büyük kısmı, yaşlıların ve yerel rahiplerin, yaşlıların konseylerinin başkanlık ettiği özgür kırsal topluluklar tarafından temsil edildi. Bunların üstünde Isar kalelerinin sahipleri olan toprak sahipleri ("Timarions") vardı. Bağımlı köylüler, yerel feodal beylere teslim oldular. Daha da yüksek olanları "toparlaklar" ve "archonslar" - askeri garnizonlar ve kale başkanları, Bizans hükümetinin temsilcileriydi. XIII yüzyılın başına kadar Konstantinopolis’e teslim oldular, ancak 1204’teki Haçlılar tarafından Bizans’ı ele geçirdikten sonra, iktidar Bizans’ın eski kültesi egemen Prens Theodoro’ya geçti. Nüfusu Gotikler, Yunanlılar ve Alans'tan oluşan Mangup kentinde başkenti olan bu küçük Hıristiyan prensliği, XV. Yüzyıla kadar vardı. Theodoro, Osmanlı birlikleri tarafından yenildi.
Chersonese surlarının kalıntıları
Rusça etkisi
Aynı dönemde, Slav-Rus unsuru Kırım'da ortaya çıkmaktadır. “Klasik” e uygun olmayan bir çok araştırmacıya göre tarih (Almanlar ve öğrencileri tarafından yazılmıştır), yarımadanın Slav-Rus varlığı, Sarmatiyen-Alan dönemi döneminden bu yana, önceki zamanlardan kalma izler (Rus tarihinin sırları: Azak-Karadeniz Rusya ve Varangian Rusya; Часть 2).
8. yüzyılın ortalarında, Rusların Don’dan Kırım Yarımadası’nın Sudak’a kampanyası bilinmektedir. Doğu Slav halkının adı olarak "rus" veya "büyüdü" ifadesi, Bizans ve Arapça kaynaklarıyla biliniyordu. Aynı zamanda, Yunanlılar (Romalılar) “İskitleri” (“Tauroskifs”) Ruslarla ve “Büyük İskit” i Rusya ile ilişkilendirdiler. Eski Rus devleti, yavaş yavaş Kuzey Karadeniz bölgesinin önemli bir bölümünü kontrol etmeye başladı. Sokakların aşiret birliği birliği, Dinyeper, Güney Böceği, Dinyester ve Karadeniz kıyılarının alt kesimlerindeki topraklarda yaşadı. Tivertsy, Dniester ve Prut nehirleri ile Tuna Nehri arasında yaşadı. Slav yerleşim Kırım'da idi. Yarımadada çok sayıda Slav-Rus kökenli nesne bulunmuştur. Korsun'da bulunan Slavlar ve yarımadanın güneydoğu kesiminde silâh, Rusça, Slav yemekleri ve diğer ev eşyalarında yazıtlı kült nesneler.
X yüzyılda, Rus ve Hazarlar şiddetle savaştı. İlk Rurikoviç (Şahin hanedanı), Hazarların yetkisi altındaki Slav-Rus kabilelerinin güneydeki sendikaları (tarlalar ve Vyatichi dahil) üzerindeki kontrolünü sağlamaya çalıştı. Askerî tehdidin güneyden ve Rusya topraklarına kanlı köle mülkiyeti düzenlerinin yayılmasına neden olan daha tehlikeli bir kavramsal "Hazar chimera" nın ortadan kaldırılması gerekiyordu (Neden Hazaristan Rusya için korkunç bir düşmandı - "mucize Yud"; Svyatoslav'ın Sabar tekmesi Hazar'da "mucize-yuda"). Savaş için ekonomik bir ön şart vardı. Rus prenslerinin ticaret yolları üzerinde de kontrol altına alınması gerekiyordu. Tarihçi Boris Rybakov şöyle yazdı: “Rusya'dan Doğu'ya ticaret yollarının özgürlüğü ve güvenliği mücadelesi ortak bir Avrupa davası haline geldi. Gümrük vergisi pahasına yaşayan parazitik Hazar devleti, Doğu Avrupa'dan Doğu'ya, Guz, Khorezm ülkesi ve Halifeliğin ülkesine kadar olan bütün çıkışları elinde tuttu. Hazar Kaganatı seyahat ve dönüş konusunda büyük görevler aldı ve elverişli bir güç dengesi durumunda, 913 yılında olduğu gibi geri dönen Rus karavanları tarafından soyuldu. ”
Prens Oleg Veshchy, Hazarlar ile savaştı. 939'te Rus Prensi İgor, Taman Yarımadası'nda bulunan Hazar kenti Samkerts'i aldı. 964’te Svyatoslav, Vyatichi’nin büyük bir kabile birliğini, Hazarların gücünden kurtardı. Kampanya sırasında 965-966. Müttefik Peçeneklerin desteğiyle Svyatoslav ekibi, Hazar ordusunu yendi, Terek'te bulunan Hazarlar'ın ikinci semtini ele geçiren Hazar Kaganate - Itil'in başkentini aldı. Sonra Kuzey Kafkaslar ve Kasoglar kabileleri fethedildi. Yürüyüş Taman Yarımadası'nda tamamlandı. Eve dönen Svetoslav, Don Sarkel'de önemli bir Hazar kalesi aldı ve adını Belaya Vezha olarak değiştirdi. Aynı dönemde Peçenler Kırım'da ortaya çıktılar, yerleşim yerlerinin önemli bir bölümünü yendiler.
Kampanyanın sonuçları olağanüstü. Devasa Hazar imparatorluğu sadece bir yıl içinde yenildi ve Rusya için bir tehdit olmaktan çıktı. Yahudi Hazarları kaçtı, bir kısmı Kafkasya'ya, bir kısmı da Kırım'a kaçtı. Doğu'ya giden yollar temizlendi. Güneydoğudaki en önemli iki merkez olan Sarkel ve Tmutarakan, Tumutarakan prensliğini oluşturan Rus şehirleri haline geldi.
Güçlerin korelasyonu, daha önce yarı Bizans, yarı Hazar Kırım'ında değişmiştir. Kerç (Korchev) bir Rus şehri oldu. Yüz yıl sonra, Svetoslav’ın büyük torunu Prens Gleb, donmuş Kerch Boğazı'nı ölçtü ve “zaferin Tmutarakan’dan Korchev 14000 sazhen’e kadar buz üzerinde deniz ölçtüğü” nün meşhur yazısını bıraktı. Tmutarakan prensliği, toprakları Polovtsy'nin kontrolüne düştüğü XII. Yüzyıla kadar vardı. Bu sırada, Karadeniz'e Rus denirdi.
988-989'in etrafında. Rus prensi Vladimir kuşattı ve Bizans'ın Kırım ve Karadeniz bölgesindeki stratejik merkezi olan Chersonesus Tauride'i ele geçirdi. Bunu yaptı, çünkü Bizans basilus Fesleğen II ve Konstantin VIII onu kandırdı. Bir zamanlar, Bizans komutanı Warda Fock'un gündeme getirdiği bir isyan nedeniyle umutsuz bir durumda olmak, Vladimir'den askeri yardım istediler. Bizans ve Rusya askeri bir ittifaka girdiler. İki Bizans imparatoru Vladimir'e kız kardeşi Anna ile evlenme sözü verdi, ancak sözünü yerine getirmedi. Rus birlikleri isyanı bastırdı, ancak Anna'yı Vladimir'e geri vermediler. Ardından Vladimir, Chersonesos’u aldı ve bunun Rus ordusunun Konstantinopolis’e yürüyüşünden önce bir uyarı olduğunu ilan etti. Anna, düğünün yapıldığı Chersonese'ye gönderildi. Vladimir, Chersonesos'u Romalılara devretti ve Kiev'e geri döndü. Aynı zamanda vaftiz edildi ve Hıristiyanlığı Rusya'da devlet dini haline getirmeye karar verdi.
Bu dönemde Slavlar, Kırım Yarımadası nüfusunun önemli bir bölümünü oluşturuyordu. Eski Kırım, Sudak, Mangup, Chersonese - Burası Slavların nüfusun en önemli bölümünü oluşturduğu yerdir. Tmutarakan Beyliği'nin başkenti, Taman Yarımadası'ndaki Taman köyünde bulunuyordu. Rus Tmutarakan, Hazar kenti Tamatarkha'ya dikilmişti, daha önce Yunan şehri Hermonassa, MÖ 6. yüzyılda kurulmuş. e. Ruslar, Yaslar, Kasoglar, Gotikler ve Polovtsy burada yaşadı. Uzun zamandır Tmutarakan, Karadeniz’in en büyük ikinci alışveriş merkezi, ikincisi ise sadece Konstantinopolis’ti. Hemen hemen tüm 12. ve 12. yüzyıllardaki deniz ve bozkır ticaret rotaları Tmutarakan'dan geçti. 10. yüzyılın sonunda, prenslik, restore edilmiş Boğaziçi krallığının Bizans'ın kalıntılarını içeriyordu. 1036'ten önce prensliği yöneten Mstislav Vladimirovich, prensliğin sınırlarını güçlendirdi ve genişletti. Mstislav, Kasog'ları fethetti ve prens Rededu'larını düelloda öldürdü. Rus prensi Shirvan'a geziler yaptı. Tmutarakan, Çernigov Beyliği'ne sıkıca katıldı.
Rededy ile savaş sanatı Mstislav. Nicholas Roerich
Bu nedenle, Kırım Tatarları temsilcilerinin Kırım yarımadasının yerli halkı oldukları ve bu nedenle belirli ayrıcalıklara sahip olmaları gerektiği iddiası, tarihsel gerçekliğe uymuyor. Slav-Rus nüfusu, eski zamanlardan beri Kırım'da yaşamıştır ve Kırım-Tavria'nın yerli halkı olarak adlandırılma hakkına sahiptir.
Polivtsy Kuzey Karadeniz bölgesi üzerinde kontrol sağladığında Tmutarakan kayboldu. XI yüzyılın sonunda Polovtsy, Peçeneklere çok büyük bir yenilgi verdi. Daha önce Polovtsyalılar Irtysh ve Tobol nehirlerinin havzasında yaşıyorlardı ve XI yüzyılın ortasında Dinyeper ve Kuzey Karadeniz bölgesine giriyorlardı. Onlar da İskitlerin torunlarıydı ve antropolojik ve kültürel ilişkiler Kiev'in Rus, Çernigov ve Ryazan'dan çok farklı değildi. Başlıca fark, Kiev-Novgorod Rusya'nın zaten Hıristiyanlaştırılmış olması ve Gelecekteki "Tatarlar" gibi Polovtsy'nin, Cennetsel Baba ve Ana Dünya'ya tapınmayan putperestler olduğu idi. Rusya'da açık saç rengi için “Polovtsy” (Rus polova'sında saman anlamına gelir) ve Batı'da da Komans veya Kumans olarak adlandırıldılar. Araplar onlara Kipchaks dedi. Polovtsy ile birlikte Ruslar savaştı, sonra uzlaştı, arkadaş oldular ve takas edildiler. Örneğin, Prens Daniil Galitsky'nin, Polovtsy'yi Yatvyagi ve Litvanya'ya karşı kampanyaları sırasında hafif süvari olarak kullanan Polovtsy ile çok iyi bir ilişkisi vardı. Polovtsy, "Tatarlar" istila ettiğinde Rus prenslerinden destek istedi. Polovtsya güzellikleri birçok prensin eşiydi.
Bu dönemde Rusya zaten düşüşe geçti. XII yüzyılın ortalarında, birleşik Rusya, cephelere bölünmüş olan on beş büyük devlet oluşumuna çöktü. Güney Rusya, müttefik Polovtsi'yi yardım etmeye sık sık davet eden prenslerin sürekli mücadelesi nedeniyle eski önemini hızla kaybetti. Rus topraklarının ideolojik, politik ve ekonomik merkezi, Rus devletinin eski etekleri olan Yukarı Volga havzasında kuzeydoğuya geçti. Rusya artık Kuzey Karadeniz bölgesinde meydana gelen süreçleri etkilememiştir. Ruslar, Kırım ve Karadeniz bölgesinden çok uzun bir süre boyunca ayrıldılar.
Kerç Yarımadası ve Chersonesos hariç Kırım, Polovtsy'nin gücüne düştü. Kırım'daki en önemli kaleleri Sudak (Sugdeya) idi. Rusya, Avrupa, Büyük Bozkır, Küçük Asya, Hindistan ve Çin'den mal ticareti bu şehirden geçti. Bu sırada Rusların hala Kırım'da bulundukları belirtilmelidir. Bu yüzden, 1222'teki Sudak, Küçük Asya'da bulunan Rumsky Sultanlığı'ndan Selçuklular tarafından saldırıya uğradığında - Selçuklu tüccarlarının Sugdey'in aleyhinde olduğu iddia edilen kentte istila ettiği iddia edilen şikayetler, birleşmiş Rus-Polonya ordusu savaşa girdi.
1204'teki haçlılar tarafından Konstantinopolis'in fethinden ve imparatorluğun çöküşünden sonra Bizans'ın Kırım'daki etkisi büyük ölçüde zayıfladı. İmparatorluğun enkazından, Küçük Asya'nın batısındaki Nika imparatorluğu ve Karadeniz yakınlarındaki Küçük Asya'nın kuzeyindeki Yamuk imparatorluğu doğdu. Bizans artık güney ve güneybatı Kırım'ı kontrol etmiyordu. Chersonese, Trebizond'a haraç ödedi, ancak Kırım'daki gücü nominaldi. Sadece Bizans İmparatorluğu'nun 1261'ta yeniden kurulmasından sonra Kherson yine Konstantinopolis'e itaat etti.
12. yüzyılın ortalarında, Theodoro Prensliği (Mangup Prensliği) yarımadanın güneybatısında ortaya çıktı. Beylik, Taurilerin, Alans'ın, Gotların ve Yunanlıların soyundan geliyordu. Beyliğin sınırları, Karadeniz kıyılarında Balaklava'dan Aluşta'ya ve kuzeyde Kachi nehrine geçti. Theodoro'nun başkenti modern Bakhchisarai bölgesinde bulunan Mangup idi. Hristiyan prensliğinin ikinci büyük şehri Funa kalesiydi. Beyliğin Moskova ile birlikte geniş uluslararası ilişkileri vardı. 200 hakkında bin kişi yaşadı. Feodoro, Cenevizli ve Kırım Tatarları ile temasa geçti. Osmanlı Türkleri tarafından yok edilecek.
kalabalık
1223’te Moğol-Tatarlar Polovtsy’yi yendikten sonra Rus-Polovtsya ordusunu yendi. "Moğollar" ilk kez Sudak çöpünü attı. “Moğollar”, 1239’te geri döndü ve zaten uzun bir süre geldi. Polovtsi, umutsuz bir direnişten sonra ezildi. Sıradan nüfusun büyük kısmı Horde'a katıldı. Askeri seçkinlerin bir kısmı tahrip edildi, bazıları Avrupa ve Bizans'a kaçtı. Kırım bozkırlarında yaşayan Polovtsi, şehirleri ve köyleri yıkıldı ya da yönetti. Kampanyadan 1242'e geri dönen Moğollar, büyük Horde imparatorluğunun bir eyaleti olan bir ulus olan Kırım'a yerleşti. Kırım ulusu Büyük Han'ın yardımcısı tarafından yönetildi. Sudak uluslararası bir limanın önemini korudu ve daha sonra Theodosia aynı statüyü aldı.
Antropolojik ve kültürel anlamda “Moğol-Tatarların” gerçek Moğollar-Moğollar ile ilgisi olmadığı belirtilmelidir. Bunlar klasik Kuzey Kafkasyalılardı. “Moğol milliyetine” yönelik acımasız kişilerin gösterildiği kitap ve filmlerin çoğunun tanımları gerçeğe uygun değil ("Tatar-Moğol" istilasının garipliği hakkında; Rusya’nın “Moğol” istilası sorunu; 2'in bir parçası;3'in bir parçası; Часть 4). "Moğol-Tatar" istilasının efsanesi, özellikle Vatikan ve batı projesinin sahipleri için, "Büyük İskandinav", "Sarmatia", "Büyük Tartar" ve "Büyük Tartar" adı altında bilinen bir bin yıllık kuzey uygarlığının varlığı hakkındaki gerçeği gizlemek için yaratıldı. onun varisi Rus medeniyeti ve Rus-Rusların süper kahramanlarıdır.
Rusya İmparatorluğu’nda, bu efsane olarak, Romanov hanedanını ve Rusya’nın Avrupalılaşmasını Batı yanlısı kursu meşrulaştırmak için resmen tanındı. Rus-Rus hatırasının silinmesi, Rusya-Rusya’yı Avrupa medeniyetinin kültürel, hammadde eklentisine dönüştürmek gerekiyordu. Gerçekte, Avrupa her zaman büyük kuzey medeniyetinin eteklerinde olmuştur, binlerce yıl boyunca yeni kültürlerin, devletlerin ve halkların ortaya çıkmasına neden olan tutkulu dalgalar vardı. Bu nedenle, Batı'nın ustalarının nefreti ve korkusu, “Rus sorununu” çözme arzusu - Rusları tamamen yok etmek ve özümsemek.
Kırım valisi, ulus emiri, bağımlı nüfusa sahip arazi arazileri alan ve kademeli olarak yerel feodal beyler haline gelen bine, yüzyıla ve ustalara bağlıydı. Hayatta kalan nüfus vergilendirildi ve vergilendirildi ve ilk başta sürekli soyguna maruz kaldı, insanlar köleliğe satılmaya sevk edildi. Müslüman tüccarlar ve misyonerler Kırım yoluyla Horde'a gittiler. 1260'te, büyük bir Selçuklu Türk grubu, Küçük Asya'dan Kırım'a göç etti. Bu, yarımadanın İslamlaştırılmasını keskin bir şekilde hızlandırdı. İlk camiler belirir. Horde’un İslamlaştırılmasından sonra, Kırım’daki durum dini basına bağlı olarak kötüleşti. Yerliler İslamlaşmaya maruz kaldı, inançlarını koruyanlar yasal olarak baskı altına alındı. Sonuç olarak, İslamlaşma, yarımadanın eski, eski nüfusun kalıntılarının tahrip edilmesine neden oldu. Bazı insanlar sayısız ihtilaf sırasında imha edildi, çünkü Hıristiyanlar en az korunuyordu, bazıları asimile edildi.
Kırım ulusunun başkenti ve ulus emirinin ikametgahı, yarımadanın güneydoğusundaki Churuk-Su nehrinin vadisinde Horde tarafından yaptırılan Kyrym - Crimea şehri oldu. Bu kentin adından, yarımadanın mevcut adını aldı. Tavrika, Kırım oldu. Bir süredir şehir yarımadanın transit ve gümrük merkezi haline geldi. 14. yüzyılın ortalarından itibaren Don'un ağzında kurulan Cenevizli Tana kolonisi bu işlevi üstlendi. Ayrıca, yarımadanın doğusundaki karavan yolunda, Karasubazar şehri kuruluyor - hızlıca en kalabalık ve en zengin Kırım kentine dönüşen “Kara-su Nehrindeki Çarşı”.
Sudak'daki Ceneviz Kalesi
Devam edecek ...