... konulu sunumlar: "DEĞERLER EĞİTİMİ TEMİZLİK ä Temizlik sağlığımıza zarar verecek her türlü pas, toz, kir vb. gibi ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar olarak."— Sunum transkripti:
1
DEĞERLER EĞİTİMİ TEMİZLİK ä Temizlik sağlığımıza zarar verecek her türlü pas, toz, kir vb. gibi ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar olarak tanımlanabilir. ä Temizlik için alınan önlemlerin tümüne hijyen denilmektedir hijyen
2
TEMİZLİK İLE İLGİLİ AYET VE HADİSLER ä EMİZLİK İLE İLGİLİ AYETLER Dinimiz İslâmiyet, temizliğe büyük önem vermiş, onu bir kısım ibadetlerin vazgeçilmez şartı, mukaddimesi ve anahtarı yapmıştır. Bir hadis-i şerifte Peygamberimiz şöyle buyurur: "
3
Namazın anahtarı taharet, yani temizlik, başlangıcı tekbir, tamamlayıcısı da selâm'dır." Namazın anahtarı taharet, yani temizlik, başlangıcı tekbir, tamamlayıcısı da selâm'dır."
4
ä Temizlik bâzı ibâdetlerin ön şartı olduğu gibi, sıhhat ve âfiyetin vazgeçilmez unsurudur. Ayrıca rızkın artmasına da sebebidir. ä Temizlik bâzı ibâdetlerin ön şartı olduğu gibi, sıhhat ve âfiyetin vazgeçilmez unsurudur. Ayrıca rızkın artmasına da sebebidir.
5
ä İslâm'ın temizliğe ne derece ehemmiyet verdiğini gösteren bâzı hadis ve Ayet meâlleri: "İslâm temizdir. O halde siz de temizleniniz. Çünkü Cennete ancak temiz olanlar girecektir." ä İslâm'ın temizliğe ne derece ehemmiyet verdiğini gösteren bâzı hadis ve Ayet meâlleri: "İslâm temizdir. O halde siz de temizleniniz. Çünkü Cennete ancak temiz olanlar girecektir."
6
ä (Hadis-i şerif meâli)."Temizlik imanın yarısıdır." (Hadis-i şerif meâli). "Temizlik iman(ın kemâlinden ve nurun)dandır." (Ayet meâli). "Şübhe yok ki, Allah, tevbe edenleri de, (maddi - mânevi kirlerden) temizlenenleri de sever." (el-Bakare, 222).
7
ä Ayet: "(Bu abdest ve teyemmüm emriyle) Allah sizin için güçlük dilemez, fakat sizi tertemiz etmek ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister. Tâ ki şükredesiniz." (el- Mâide, 6).
8
ä Ayet: "Allah, üzerinize gökten yağmur indiriyor; onunla sizi pisliklerden temizlesin, diye." (el-Enfâl, 11).
9
ä (Müslümanlık temizlik dinidir. Temiz olun! Cennete ancak temiz olan girer.) Deylemi
10
ä (Her şeyi iyi temizleyin! Temizlik imana, iman da Cennete götürür.) Taberani ä (Her şeyi iyi temizleyin! Temizlik imana, iman da Cennete götürür.) Taberani
11
ä HİJYEN TÜRLERİ
12
KİŞİSEL HİJYEN ä ä HİJYEN: Bir sağlık bilimi olup, temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidir.
13
KİŞİSEL HİJYEN KİŞİSEL HİJYEN: kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri özbakım uygulamalarıdır.
14
KİŞİSEL HİJYEN ä ä Kişisel temizlik, sağlıkla yakından ilgilidir. ä ä Pek çok hastalık mikrobunun temiz olmayan kişilerde kolayca yerleştiği bilinmektedir. ä ä Sağlığın korunması için düzenli bir şekilde saç, vücut, ağız ve dişlerimizin temizlenmesi ve giyeceklerin sık yıkanması gereklidir.
15
KİŞİSEL HİJYENİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ä Kültür ä Sosyal - Ekonomik Durum ä Aile ä Kişilik ä Hastalık
16
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI ä ä Vücut salgılarının, atıklarının ve geçici mikroorganizmaların vücuttan uzaklaştırılması yoluyla temizliği sağlamak. ä ä Bireyin rahatlamasını, dinlenmesini, gevşemesini ve kas gerilimini azaltmak. ä ä Vücuttaki kötü kokuları (ter kokusu) gidermek.
17
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI ä ä Bireyin genel görünümünü olumlu hale getirmek, kendine olan güvenini arttırmak.
18
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI Deri sağlığını sürdürmek ve geliştirmek. (Örneğin, ılık ve sıcak banyolar deride kan dolaşımını arttırarak derinin beslenmesini sağlar.)
19
EL HİJYENİ
20
ä ä Hastalık yapan mikroorganizmalar kişiden kişiye en çok eller yolu ile bulaşmaktadır. ä ä Hijyenik el yıkamanın amacı, eller üzerinde bulunan geçici bakterilerin tamamını, kalıcı bakterilerin ise bir kısmını ellerden uzaklaştırmaktır.
21
EL HİJYENİ Eller; ä ä yemeklerden önce ve sonra, ä ä pis ve pis olması muhtemel eşyaya dokunduktan sonra, ä ä tuvaletten sonra,
22
EL HİJYENİ ä ä uykudan önce ve kalktıktan sonra mutlaka su ve sabunla iyice yıkanmalı, durulanmalı ve çok iyi kurulanmalıdır
23
EL HİJYENİ ä ä En iyi el yıkama işlemi bol suda ve sabunla, bilekleri de içine alacak şekilde avuç içi, parmak araları, parmak uçları ve özellikle tırnak dipleri iyice temizlenecek şekilde olmalıdır. ä ä Yıkama ve durulama sonrasında nemli kalmaması için temiz bir havlu ile kurulanmalıdır.
24
EL HİJYENİ ä El yıkama süresi, saatin tik taklarına uyarak en az 10 a kadar sayarak belirlenir.
25
TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ ä ä Haftada bir kez el ve ayak tırnakları kısa ve yuvarlak şekilde kesilmelidir. ä ä Tırnak uçlarının altında bir çok mikrop kolayca yerleşip üreyebilir. Bu nedenle, tırnak diplerinin temizliği çok önemlidir.
26
TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ Ayrıca, tırnak kesim ve bakımında kullanılan aletlerin kişiye özel olması bazı bulaşıcı hastalıkların (Örneğin AIDS) önlenmesinde önemli rol oynar.
27
TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ ä ä Tırnak cilaları, ojeler ve oje çıkarıcılar mümkün olduğunca kullanılmamalıdır. Çünkü, bu maddeler tırnaklarda kuruluğa ve tırnağın kat kat ayrılmasına, kırılmasına neden olurlar. ä ä Eller ve tırnaklar, iyi bir el losyonu ile yağlanarak, kuruması önlenmelidir.
29
DERİ HİJYENİ ä Sabun ve derece suyla yapılan banyo kir ve salgıların temizlenmesini sağlar. ä Olabilirse her gün, değilse haftada 3, en az haftada 1 kez banyo yapılmalıdır.
30
AĞIZ HİJYENİ
31
ä Diş ve diş etlerinin temizlenmesi, ağzın bol su ile çalkalanması, diş etlerinin uyarılması ağız bakımı ile sağlanır. ä Ağız bakımına dikkat edilmediği takdirde ağız kokusu, diş eti rahatsızlıkları, çiğneme güçlüğü ve hazımsızlık görülür,
32
AĞIZ HİJYENİ ä Ağız bakımında amaç, ağzın tüm organizmalardan temizlenmesi değil, daha çok birikmiş yiyecek artıklarının temizlenmesidir.
33
AĞIZ HİJYENİ ä ä Dişler günde en az iki kez 3 dakika süre ile florlu diş macunu ile tüm diş yüzeyini kapsayacak şekilde fırçalanmalıdır. ä ä Fırçalama işlemi yemekten sonra ilk yirmi dakika içinde yapılmalıdır.
34
AĞIZ HİJYENİ ä Dişlerin arasındaki artıkları ve plakları temizlemek için diş ipi kullanılmalıdır.
35
AĞIZ HİJYENİ ä ä Diş temizliğinde kullanılacak fırçaların sapı elde rahat tutulabilecek biçimde olmalı, fırça ağız içinde bütün alanlara rahatça ulaşabilmeli, fırçanın kıllarının naylondan yapılmış ve yumuşak olması da önemlidir. ä ä Kılların sert olması diş etinde travmalara ve diş eti enfeksiyonlarına neden olabilir.
36
AĞIZ HİJYENİ ä ä Şekerli ve karbonhidratlı besinlerin yenmesinden sonra ağzın su ile çalkalanması ya da biraz su içilmesi de diş çürüklerinin oluşumunu azaltabilir.
37
AĞIZ HİJYENİ Dişlerde çürük olmasa bile 6 ayda bir diş muayenesi yaptırılmalıdır.
38
AYAK HİJYENİ ä ä Ayak sağlığı için hem temizlik kurallarının uygulanması, hem de uygun bir ayakkabı seçimi önem taşır.
39
AYAK HİJYENİ ä ä Ayakların her gün yıkanması ve yıkandıktan sonra, özellikle parmak aralarının iyice kurulanması gerekir. Aksi halde nemli ortam mantar enfeksiyonlarının gelişmesine neden olur.
40
AYAK HİJYENİ ä ä Ayak tırnakları da düzenli aralıklarla kesilmelidir, ancak tırnak batmasını önlemek için düz kesilmesi önerilmelidir.
41
AYAK HİJYENİ ä ä Uygun ve rahat bir ayakkabı ayak sağlığı için önemlidir. ä ä Ayağa tam uyan bir ayakkabı; parmakları sıkmamalı, topuğu sıkıca tutmalı ve ayak kemerini iyice desteklemelidir. ä ä Ayakkabının ökcesi geniş olmalı ve çok yüksek olmamalıdır.
42
AYAK HİJYENİ ä ä Eğer ayakkabı uygun değilse ayakta nasır, ayak tabanında kalınlaşmalar, baş parmakta eğrilik ve tırnak hipertrofisi (büyüme-kabalaşma) oluşabilir.
43
SAÇ HİJYENİ ä ä Saçların temizliği sağlığı etkiler. Çünkü bazı enfeksiyon etkenleri ve parazitler, kirli saçlara ve o bölgedeki deriye daha kolay yerleşir. ä ä Saçların her gün, olası değilse günaşırı, en az haftada 2 kez yıkanması gerekir.
44
SAÇ HİJYENİ ä ä Saçlı deri yağlı ise, daha sık yıkanmalıdır. ä ä Saçların sağlıklı görünümü beslenme ile ilgilidir. ä ä Saçlar kökleri ile beslenir. ä ä Taramak, fırçalamak, parmak uçları ile masaj yapmak kan basıncını hızlandırır ve saçları beslemiş olur.
45
SAÇ HİJYENİ ä Kepeklenme; Kirli ve yağlı ölü saç hücreleridir. iyi saç bakımı ile önlenmezse hekime danışmak gerekir.
46
SAÇ HİJYENİ Saç dökülmesi; yaş, hormon ve irsiyet ile ilgilidir. baştaki damarların uyarılması ve temiz tutulması gerekir.
47
SAÇ HİJYENİ ä ä Bitlenme, Bitin insan vücudunun saçlı ve saçsız derisine yerleşmesine denir. ä ä Saç temizliğine ve bakımına dikkat etmeyen kişilerde bit oluşabilir. Çevredeki kişilere de bit bulaşabilir. ä Tedavi edici şampuan ve losyonlar kullanılmalıdır.
48
SAÇ HİJYENİ ä ä Saçların boyanması ya da saça kimyasal maddelerin uygulanması saçın ve saçlı derinin sağlığını bozabileceği için bu tip uygulamalardan kaçınmalıdır.
49
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI ä ä Temizlik denilince sadece vücut temizliği veya konut temizliği anlaşılmamalıdır. ä ä Yaşadığımız ve çalıştığımız, eğlendiğimiz her yerde sağlığımız açısından temizlik üzerinde ciddiyetle durulmalıdır.
50
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI ä ä Kirletilmiş çevreyi temizlemek zordur. Ama kirletmemek ve korumak daha kolaydır.
51
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI ä ä En az haftada bir defa banyo yapma, çamaşır ve giyecekleri sık değiştirme. ä ä Haftada bir defa el ve ayak tırnaklarını kesme. ä ä Yemeklerden önce ve sonra elleri su ve sabun ile yıkayıp kurulama. ä ä Tuvaletten sonra elleri bol su ve sabun ile yıkayıp kurulamak.
52
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI ä ä Akşamları yatmadan önce ayakların yıkanması, elbiselerin çıkarılıp pijama veya gecelik giyilmesi. ä ä İşten veya okuldan eve gelindiğinde el, yüz ve ayakları yıkamak.
53
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI ä ä Günde en az iki defa diş fırçalamak. ä ä Her gün saçları taramak. Sık sık uygun şampuanla yıkamak. ä ä Yere düşen bir yiyeceği yememek. ä ä Çiğ meyve ve sebzeleri yıkamadan yememek. ä ä Açıkta satılan yiyeceklerin tüketilmemesi.
54
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI ä ä Kişi yanında sürekli kağıt mendil bulundurmalı. ä ä Tuvaletleri temiz kullanmalı. ä ä Çöpleri çöp kutusuna atmalı.