Devrimin en büyük üç başarısı neydi? Eğitim, sağlık ve savunma. En büyük üç başarısızlık neydi? Kahvaltı, öğle yemeği ve akşam yemeği.(Küba yemeği şakası)
The Splendid Table adlı radyo programı geçtiğimiz günlerde Küba'da iyi yemeklerin yeniden keşfedilmesiyle ilgili bir hikayeye yer verdi. Segmentlerden birinde yazar Tamar Adler'in “Küba Neden Ciddi Bir Mutfak Destinasyonu Oluyor” başlıklı makalesinde Kübalıların gastronomik yaşamının onlarca yıllık sosyalizmden sonra nasıl toparlanmaya başladığını anlatan bir röportaj yer aldı.
Buraya tıklayarak bölümü dinleyebilir ve Adler'in röportajından alıntıları okuyabilirsiniz.
Adler, Castro devriminin ve rejiminin halkı nasıl açlığın eşiğine getirdiğini açıklıyor. Devrimin ardından Küba'nın uluslararası ticareti yavaşladı. Adler, Küba'nın izolasyonunun Küba'nın mutfak kimliğini nasıl etkilediği sorusuna şu yanıtı verdi:
Şiddetliydi. En kötüsü, 80'lerin sonunda ve 90'ların başında Sovyetler Birliği'nin çöküşüyle başladı. Küba, ABD gibi, petrole bağımlı, oldukça sanayileşmiş bir tarım toplumuydu. Sovyetler Birliği çöktüğünde tüm petrol ithalatını kaybetti, bu da neredeyse tüm ülkenin aç kalması demekti.
Adler, yazdığı makalesinde şunları anlatıyor:
Adanın gıda pazarları ve restoranları 1959'da kamulaştırılmadan önce, Küba'nın büyük üst orta sınıfı iyi beslendi. Daha sonra özel teşebbüs yasaklandı. Gıda tayınlaması 1962'de başladı ve 1990'lardan beri Küba hakkında haber yapan gazeteci Patrick Symmes'in "Küba yaşamının temel belgesi" olarak adlandırdığı libreta de abastecimiento (malzeme kitapçığı) aracılığıyla varlığını sürdürdü. 1991 civarında Sovyetler Birliği'nin çöküşü, duyduğum en ustaca örtmeceli çağın başlangıcı oldu: ''Küba'nın ithalat ve ihracatının yüzde 85'ini kaybettiği Fidel Castro'nun Barış Zamanındaki Özel Dönemi''. Çiftlikler nadasa gitti. Kübalılar akşam yemeğine kadar şekerli su ile yaşadılar. Et için yenen süt ineklerinin, sokak kedilerinin ve hayvanat bahçesi hayvanlarının kaybolduğuna dair çok sayıda hikaye var. Ortalama bir Kübalının ağırlığı yüzde 30 azaldı.
Program bölümü mutlu bir şekilde Fidel Castro'nun iktidardan çekilmesi ve ardından Küba'nın açılmasından sonra Küba mutfak sahnesinin toparlanmasına odaklanırken, aynı zamanda sosyalizmin insanları sıradan yaşamlarını çok daha zor hale getirerek gerçekte nasıl yoksullaştırdığını da hatırlatıyor. Küba sosyalist olayı, sosyalizmin kitlelere, yardım etmeyi vaat ettiği insanlara nasıl zarar verdiğinin bir başka olumsuz örneğidir.
Yazar - Shawn Ritenour
Çevirmen - Zorbey Uyanık