Seçici konuşmazlık selektif mutizm çocukluk çağından itibaren ortaya çıkar. Çocuğun konuşma becerisi olmasına rağmen kendini rahat hissetmediği yerlerde konuşmama ya da konuşamama durumudur. Aileler çocuklarının normalde evde konuştuklarını, ev içerisinde bir problem yaşamadıklarını ancak sosyal çevrede ya da okulda konuşmadıklarını ifade etmektedir. Bu durum seçici konuşmazlık ya da selektif mutizm olarak ifade edilir. Dil ve konuşma bozukluklarının arasında ;\n\nkonuşma bozuklukları,\ngecikmiş konuşma,\nafazi,\ngenizsi konuşma,\nartikülasyon bozukluğu,\nses bozukluğu,\nafoni,\nseçici konuşmazlık\n\ngibi durumlar yer almaktadır. Bu tür problemler arasında yer alan seçici konuşmazlık selektif mutizm durumunun ise genel olarak toplumda görülme sıklığı %1 olarak ifade edilmektedir. Az da olsa toplumda çocuklar arasında görülmektedir.\nMutizm Nedir? Sessizliğin Dilini Anlamak\nİletişim, insan etkileşiminin temelidir. Her gün milyonlarca kelime etrafa saçılırken, bazı bireyler için konuşmak büyük bir mücadele olabilir. Bu makale, “mutizm nedir?” sorusunu ele alarak, sessizliğin arkasında yatan nedenleri, mutizmin çeşitlerini ve bu durumu yaşayanlar için mümkün olan destek yollarını inceleyecektir.\nMutizmin Tanımı ve Türleri\nMutizm, bireyin konuşma yeteneğini tamamen veya kısmen kaybettiği bir iletişim bozukluğudur. Genellikle psikolojik kökenli olan bu durum, en sık çocuklarda görülür ve çoğu zaman seçici mutizm olarak tezahür eder. Seçici mutizm, çocuğun belirli sosyal ortamlarda veya durumlarda konuşmayı reddetmesi durumudur. Örneğin, bir çocuk evde konuşurken, okul gibi daha stresli ve endişe verici bulduğu bir ortamda konuşmayı reddedebilir.\nMutizmin Nedenleri\nMutizmin nedenleri çeşitlidir ve genellikle kişiye özgüdür. Ancak, genel olarak aşağıdaki faktörler mutizme katkıda bulunabilir:\n\nAnksiyete Bozuklukları: Seçici mutizm genellikle sosyal anksiyete bozukluğu ile ilişkilidir. Birey, konuşma korkusu veya sosyal etkileşimden kaçınma eğilimi gösterebilir.\nTravma ve Stres: Travmatik olaylar veya yüksek stres seviyeleri, mutizmin ortaya çıkmasına neden olabilir.\nGelişimsel Gecikmeler: Bazı durumlarda, dil ve konuşma gelişimi gecikmeleri mutizmle ilişkilendirilebilir.\nAilevi Faktörler: Aile içi dinamikler ve ebeveyn çocuk etkileşimi de mutizmin gelişimini etkileyebilir.\n\nBelirtileri ve Teşhisi\nMutizmin en bariz belirtisi, konuşma becerisinin olmasına rağmen, bireyin konuşmayı reddetmesidir. Diğer belirtiler arasında aşırı utangaçlık, sosyal izolasyon, ifade edilmemiş sinir krizleri ve beden dili kullanımında artış sayılabilir. Teşhis, genellikle gözlemler ve aile, öğretmenler gibi yakın çevrenin raporları ile birlikte bir sağlık profesyoneli tarafından konur.\nTedavi Yöntemleri\nMutizmin tedavisi, bireysel ihtiyaçlara göre uyarlanır. Genel olarak, aşağıdaki tedavi yöntemleri uygulanabilir:\n\nDavranışçı Terapiler: Pozitif pekiştirme ve adım adım maruz kalma teknikleri kullanılarak konuşmayı teşvik etmek.\nAile Terapisi: Aile dinamiklerini iyileştirmek ve ebeveynleri destekleyici davranışlar konusunda bilgilendirmek.\nOkul Bazlı Müdahaleler: Öğretmenler ve okul danışmanları ile işbirliği yaparak çocuğun okul ortamında daha rahat hissetmesine yardımcı olmak.\nİlaç Tedavisi: Bazı durumlarda, özellikle anksiyete ile ilişkili olduğunda, ilaç tedavisi önerilebilir.\n\nMutizm, sadece suskunluk değil, aynı zamanda bireyin iç dünyasında yaşadığı karmaşık bir mücadelenin dışa vurumudur. “Mutizm nedir?” sorusunu anlamak, etkilenen bireylere ve onların ailelerine daha iyi destek olmamızı sağlar. Bu makale, mutizmi daha iyi anlamak ve bu sessiz dünyaya ses vermek için bir adım niteliğindedir.\nİçindekiler\n1. Çocuğum Dışarda Konuşmuyor \n2. Seçici Konuşmalık Seleftif Mutizm Neden Ortaya Çıkar \n3. Seçici Konuşmazlık Tedavisi Nedir \n4. Seçici Konuşmazlık Selektif Mutizm İçin Öneriler\n5. Selektif Mutizm Durumunda Neler Yapılmalı \n5. Seçici Konuşmazlık Tedavi Yöntemleri\n\nÇocuğum Dışarda Konuşmuyor!\n\nAileler genelde bu tür şikayetlerle kapı çalarlar. DSM V’te seçici konuşmazlık; “ başka durumlarda konuşuyor olmasına rağmen , konuşmasının beklendiği özgül toplumsal durumlarda sürekli bir biçimde konuşamıyor olma “ dır. Bu problemin ortaya çıkma ve devam etme süresi en az bir aydır.\nÇocuklar genelde okula başladıkları ilk zamanlarda utandıkları için konuşmamayı tercih edebilirler. Ancak ilerleyen zamanlarda da çocuğun konuşmama davranışı devam ediyorsa bu konuda tedbir alınması gerekir. Seçici konuşmazlığın bazen kendiliğinden ortadan kalkar. Bunun soncunda bu durum pek fark etmeyiz.\nBu tür durumlarda sadece çocukla çalışmaktan ziyade\n\naile,\nkardeş,\nokul psikolojik danışmanı,\nsınıf öğretmenleri,\nders öğretmenleri,\ndil ve konuşma terapistleri\n\ngibi pek çok farklı disiplinin iş birliği içerisinde çalışması gerekmektedir.\n\nSeçici Konuşmazlık Selektif Mutizm Neden Ortaya Çıkar?\n\nBu tür konuşmama durumlarına yönelik farklı açıklamalar mevcuttur. Ancak bilim insanları genel olarak erken dönemde meydana gelen düşük öz saygının etkili olduğunu söyler. Ayrıca güvensiz ev ortamı, duygusal sorunlar, geçmiş yaşamda oluşan travmatik yaşantılar gibi durumlarda ortaya çıkan problemleri kapsar. Bu tür durumlarda çocukla yapılan çalışmada çocuğun özgüvenine yönelik çalışmalar yapılır.\nGeçmiş zamanlarda seçici konuşmazlığın anksiyete bozukluğu olduğu düşülmekteydi. Ancak yapılan çalışmalarla bu durum konuşma bozuklukları arasına alınmıştır.\n\nSeçici Konuşmazlık Tedavisi Nedir?\n\nSeçici konuşmazlık selektif mutizm geçmişten gelen tanılar nedeniyle farklı ekolleri kapsar. Bu yüzden aile ve öğretmen tarafından desteklenmeleri gerekir. Davranışçı terapi, bilişsel davranışçı terapi, oyun terapisi, aile terapisi gibi çok modelli yaklaşımlarla ortadan kalkar. Dil ve konuşmaya yönelik ortaya çıkan aksaklıklar sadece konuşma sürecini etkilemez. Çocuğun yaşam sürecini de etkiler.\nBu tür durumların fark edilmemesi çocuğun daha fazla içine kapanmasına neden olur. Bu yüzden kendisini yetersiz hissetmesine, konuşmaktan tamamen vazgeçmesine neden olabilmektedir. Eğer ki bu konuda okul aile ve yönetim birlikte çalışmazsa çocuk için süreç daha da uzar.\nBazı durumlarda okul yönetimi, rehberlik servisi ve öğretmenlerin iş birliği içinde çalışmasına rağmen aile bu konuda gerekli özveriyi göstermez. Bu durumlarda ise aileye bir psikoeğitim verilerek durumun çocuk üzerindeki etkileri ailelere anlatılır.\n\nSeçici Konuşmazlık Selektif Mutizm İçin Öneriler\n\n\nAileyi bilgilendirin. Böylece tedavi için gerekli motivasyonu yaratmış olursunuz.\nAileye tedavi sürecinde öğretmen ve psikolojik danışman tarafından destek verin.\nUyum için aileyle çalışma yapın.\nÖzellikle aileyle temas halinde olun.\nDiğer yandan çocukla güven ilişkisi kurun. Böylece konuşmaya teşvik edersiniz.\nTedavi konusunda aileye yeterli ve gerekli açıklama yapın.\nSelektif mutizm seçici konuşmazlık durumu sınıfta ciddiye alın.\nSuskunluk bilinçli olarak yapılmaz. Bu konuda dikkatli olun.\nKonuşması için çocuğun üstüne gidilmemeli. Bu durum daha çok içine kapanmasına neden olur.\nÖzellikle suskunluğu kabul etmeyin. Bu öğrenci böyle algısı süreci normalize eder. Böylece tedaviyi geciktirir.\nÇocuğun güçlü yanlarını görün ve destekleyin. Kendisini yeterli hissetmesi için destek verin.\nİletişim kurmak için bir yol belirleyin. Böylece size olan güveni artar.\nAkran grubu tarafından desteklenmesine yardımcı olun. Ortak etkinliklerde görev verin. Cesaretlendirin.\nSelektif mutizm seçici konuşmazlık çoğu zaman evde ortaya çıkmaz. Öğretmen, psikolojik danışman ve müdür yardımcısıyla beraber ev ziyareti yapın.\nOkuldaki etkinliklere özellikle aileyi davet edin. Ayrıca özel günlerde çocuğa mutlaka bir rol verin. Ancak vereceğiniz rol çocuğu zorlayıcı bir rol olmasın.\n\n\nSelektif Mutizm Durumunda Neler Yapılmalıdır?\n\n\nPsikolog, psikolojik danışman, dil ve konuşma terapisti ya da çocuk gelişimci kişinin verdiği tavsiyeler aile tarafından yerine getirilmelidir.\nBilişsel Davranışçı Terapi, Sosyal İletişim Kaygısı, ortaya çıkan anksiyete durumlarının çözümü gibi durumlarda terapiyle birlikte çalışmaların devam ettirilmesi gerekmektedir.\nBaş etme becerilerinin değerlendirilmesi, insanlarla kurulan iletişim becerilerinin arttırılması, sosyal ortamlarda uygun yaklaşma becerilerinin gösterilmesi ve anlatılması gerekmektedir.\nEleştirel yaklaşımdan ziyade çocuğu kabullenici bir iletişim tarzının ortaya koyulması çocuğun kaygılarıyla daha kolay baş etmesine de yardımcı olacaktır.\nÇocukları zorla konuşmaya zorlamak, konuşması için zorlamak ya da bağırmak daha fazla içine kapanmasına neden olur.\nSelektif mutizm seçici konuşmazlık durumlarında online psikolog ya da psikolojik danışmanlardan online terapi oluşturarak destek alabilirsiniz.\nAsperger Sendromu yazımızı da mutlaka okuyun!\n\n\nSeçici Konuşmazlık Tedavi Yöntemleri\n\nSeçici konuşmazlık tedavi yöntemleri ile ilgili pek çok yaklaşım vardır. Ancak bunlar arasında tedaviyi sağlayamayan yaklaşımlar da mevcuttur. Tarihsel olarak bakıldığında ilk defa psikodinamik yaklaşım tercih edilmiştir. Ancak son zamanlarda daha çok bireysel oyun terapisi üzerine süreç devam eder. Oyun terapisi yaklaşımı en çok tercih edilen tedavi yöntemidir.\nDiğer yandan güvenli bir ortam da çocuğun kendisini ifade etmesine yardım eder. Diğer taraftan davranışçı yaklaşımlar da bilimsel açıdan en güçlü olan tedavi yöntemleri arasında yer alır.\nKademeli Yaklaşım: Çocuğun ortaya koyduğu sözel davranışlara pekiştireç veririz. Sözel olmayan davranışları ödüllendirmeyiz. Böylece davranışın sönmesine yardım ederiz. Başarılı bir yöntemdir. Aile işbirliği bu konuda oldukça işe yarar.\nKendi Kendine Model Olma : Uygun davranışlar sergilendiği , çocuğun bazı durumlarda kendisinin de içinde olduğu video görüntüleri alınır. Ardından bu görüntüleri çocuk izler. Böylece kendisi konuşurken gören çocuğun cesaretlenmesi hedeflenir.\nGizemli Güdüleyici: Çocukta beklentiyi ve ödüllendirilmeyi artıran bir yöntemdir. Gizli ödüllendirme sürecidir. Sınıf içerisindeki etkinliklerde kullanılır. Örneğin çocuk söz aldığında ya da konuştuğun da öğretmen kapalı zarfla çocuğa ödül verir.\nTepki Uyandırma : Tersine çalışan bir modeldir. Bir gün öncesinde çocuğa terapistle konuşması gerektiği mesajı verilir. Çocuk terapistle bir tam gün beraber olacağını bilir. Eğer çocuk görüşmede bir ya da birkaç kelime ederse pekiştireç verilir. Ardından ise gitmesine müsaade edilir. Ancak aksi takdirde gün boyu terapistle beraber vakit geçirir. Yapılan çalışmalarda çocukların 1-2 saat içinde konuştukları görülür. Böylece çocuğun davranışı sınıf ve okul ortamına da aktarılır.\nSelektif Mutizm Tedavisi\nSelektif Mutizm, çocukların belirli durumlar veya kişiler karşısında konuşmayı reddetmesi şeklinde kendini gösteren bir anksiyete bozukluğudur. Ancak bu durum, etkin bir tedavi ve uygun destekle üstesinden gelinmesi mümkün olan bir durumdur. Son yıllarda, online terapilerin yaygınlaşması ile selektif mutizm tedavisi için de yeni ve etkin bir seçenek ortaya çıkmıştır.\nOnline terapi, çocukların güvendikleri, konforlu oldukları bir çevrede, evlerinde tedavi görmelerine olanak sağlar. Ayrıca, çocuklar konuşmaktan kaçındıkları kişilerle karşılaşma korkusu olmadan, güvenli bir şekilde terapistlerle etkileşim kurabilirler.\nOnline terapi sürecinde, terapistler genellikle bilişsel davranışçı terapi (CBT) tekniklerini kullanırlar. Bu terapiler, çocukların konuşma korkularını ve anksiyetelerini yönetmeyi öğrenmelerine yardımcı olur. Ayrıca, sosyal becerilerini geliştirmek ve daha özgüvenli olmalarını sağlamak için de etkili yöntemler sunarlar.