Mrg nedir?
Mrg kısaltması "Manyetik Rezonans Görüntüleme" kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır.
Mrg (Manyetik Rezonans Görüntüleme): Çok güçlü birmıknatıs ve radyo dalgaları kullanılarak görüntü elde edilmesinisağlayan ve iyonizan radyasyon içermeyen kesitselbir radyolojik inceleme yöntemidir.
Mrg görüntüleme yumuşak doku kontrast çözümleme gücü en yüksek olana radyolojik görüntüleme yöntemidir.
Mrg'de hasta iyonize radyasyona maruz kalmaz.
Mrg, BT giri bir kesit görüntüleme yöntemidir. Görüntüler BT'de olduğu gibi dijitalize edilmiş değerlerden, görüntü işleme yöntemleri ile oluşturulur. Dijital olan bu görüntüler, bilgisayar teknolojisinden yararlanılarak işlenir ve üç boyutlu görüntüler yapılabilir.
Mrg nerelerde kullanılır?
1. Başta sinir sistemi olmak üzere, vücuttaki tüm yumuşak dokuların incelenmesinde kullanılanılır.
2. Günümüzde MR özellikle yumuşak dokuları görüntülemede kullanılır.
3. Merkezi sinir sistemi,
4. Beyin ve omurilik hastalıklarının teşhisinde,
5. Sporcu yaralanmalarında,
6. Kas iskelet sistemi, özellikle menisküs,
7. Bel fıtığı gibi rahatsızlıkların tespitinde sıkça kullanılmaktadır.
Mrg'nin tarihçesi
1924 yılında Pauli, bazı atomik çekirdeklerin spin ve magnetik moment özellikerine sahip olduklarını ve bu nedenle de bir magnetik alanın etkisinde bırakıldılarında enerji seviyelerine ayrılacakları açıkladı.
1946 yılında Bloch ve Purcell, kuvvetli bir magnetik alandaki çekirdeklerin, magnetik alanın tesiriyle enerji seviyelerine ayrılarak elektormagnetik ışın absorbladıklarını kanıtladılar.
1952 yılında Bloch ve Purcell(fizikçi) Nobel ödülünü paylaştırlar. 1966 yılında Ernst ve Anderson, NMR'a Fourier Transform tekniğini uyguladırlar.
1960 yılları sonları Waugh ve arkadaşları katı hal NMR çalışamaları sonucunda NMR görüntü yöntemini geliştirdiler.
1973 yılında Lauterbur tarafından 2d görüntü alındı.
1980 yılında Hawkens Mrg'nin multiplanar görüntüleme özelliğini ortaya çıkarmış ve ilk lezyon görüntülemesini yapmıştır.
Mrg'nin avantajı
Mrg yönteminin avantajı hastanın pozisyonunu değiştirmeden her düzlemde görüntü alınabilmesidir.
Mrg'nin çalışma mantığı
Mrg'nin kullandığı enerji radyo dalgalarıdır. Radyofrekans (Rf) olarak adlandırılan bu enerji elektromanyetik spektrum içerisinde yer alır. Veri kaynağı hücre sıvısı ve lipidler içerisindeki hidrojen çekirdeğidir.
Normalde vücudumuz RF enerjisine duyarsızdır. Önce veri kaynağımız olan protonların RF enerjisi ile uyarılır hale getirilmesi gerekir. Bunun için hasta çok güçlü bir manyetik alan içerisine yerleştirilir. Bu manyetik alan uygun şekide dizilir ve uyarılmaya hazır hale gelirler.
Kesit alınacak bölgeye RF enerjisi gönderilir. Protonlar bu enerjiyi alır ve enerjinin miktarına göre konumlarından saparlar. RF enerjisi kesilir. Protonlar eski konumlarına dönerler. Bu dönüş sürecinde aldıkları enerjiyi bir sinyal şeklinde yayarlar. Güçlü manyetik alan marifetiyle protonlar sinyal alan ve yayan antenler gibi davranırlar. Mrg görüntüleri işte bu sinyallerden oluşturulur.
Mrg endikasyonları
1. Akciğer tümörü ve tümörün çevre dokulara uzanımının belirlenmesi,
2. Pulmoner arteryel hipertansiyon,
3. Akut pulmoner emboli,
4. Hava yolu hastalıkları,
5. Sarkoidoz gibi inflamatuar ve granülomatöz akciğerhastalıkları,
6. Plevral mezotelyoma,
7. Özofagus kanseri,
8. Mediastinal benign ve malign tümörler (timoma, kistler,lenfoma, germ hücreli tümörler…),
9. Kardiyak ve perikardiyal lezyonlar (miksoma, lipoma,kist…),
10. Aort diseksiyonu ve anevrizması,
11. Konjenital ve akkiz diyafram hernileri ve diyaframeventrasyonu....
Mrg'nin avantajları
1. Bası, invazyon, obstrüksiyon gibi damarsal patolojileri tanımlama,
3. Sıvı, yağ, kan, fi brozis gibi farklı bileşenleri farklı sekanslar kullanarak İncelemenin uzun zaman alması, hastanın uzun süretanımlayabilme,
4. Akciğer tümörünün mediastene ve göğüs duvarına invazyonunu daha Metalik ve MR uyumlu olmayan vücut protezlerindenet değerlendirebilme,
6. Yüksek kontrast rezolüsyonuna sahip olması,
7. İyonizan radyasyon içermemesi...
Mrg'nin dezavantajları
1. Kalsifi kasyonları göstermede yetersiz,
2. Solunum, kalp ve ana damarların pulsasyon hareketinesınırlarını birbirinden ayırma duyarlı,
3. İncelemenin uzun zaman alması, hastanın uzun süretanımlayabilme hareketsiz kalma zorunluluğu,
4. Metalik ve MR uyumlu olmayan vücut protezlerindenet değerlendirebilme kontrendike,
5. Klostrofobisi olan hastalar,
6. Göreceli olarak düşük uzaysal rezolüsyona sahip olması...
Mrg'de kontrast madde kullanımı
Mrg'de kontrast maddeler, kontrastsız görüntülerde yeterli doku ayrımının yapılamadığı durumlarda kullanılır. Bu maddeler, patolojik doku ile normaldokuların ve değişik karakterdeki lezyonların birbirinden ayrımının yapılmasını veyadamarsal yapıların tam olarak ortaya çıkmasını sağlar.
Mrg'de kontrast maddeler, protonların relaksasyon zamanlarını kısaltarak (T1,T2)veya proton dansitesini değiştirerek etkili olur.
Mrg’de kontrast ve sinyal intensitesini belirleyen parametreler
1. Dokudaki su protonları , (spin dansitesi),
2. Her dokuya özel T1 ve T2 süresi,
3. Manyetik suseptibilite (bir maddenin manyetik alan dıGında manyetize olabilme yeteneğidir.)
Mrg’de kullanılan kontrast madde çeşitleri
1. Ekstraseluler boşlukta dağılan kontrast maddeler,
2. Retiküloendotelyal sisteme (RES) yönelik kontrast maddeler,
3. Hepatobiliyer sisteme yönelik kontrast maddeler,
4. Kan havuzu kontrast maddeleri,
5. Oral kontrast maddelerdir.
Mrg türkiye'de ilk ne zaman ve nerede kullanılmıştır?
Mrg, Türkiye’de ilk defa 1989 yılında İzmir’de Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinde kullanılmaya başlanmıştır.
Mrg'nin özellikleri
1. Mrg, canlıların iç yapısını görüntüleme amacıyla daha çok tıpta kullanılan bir yöntemdir.
2. Dokudaki hidrojen atomlarının yoğunluklarına ve hareketlerine göre görüntüoluşturur.
3. Mrg’de radyasyon kullanılmaz, onun yerine manyetik alanla vücuttaki hidrojen atomlarının çekirdeklerindeki proton uyarılır.
4. Mrgcihazında dünyanın manyetik alan gücünün yaklaşık 20 bin katı bir manyetik alan kullanılır.
5. Mrg cihazları 0.2 Tesla ile 3 Tesla arasında manyetik alan gücüne sahip cihazlardan oluşmaktadır.
6. Mrg'nin, canlı organizma üzerinde şu ana kadar kanıtlanmış herhangi bir zararı yoktur.
7. Mrg; manyetik kuvvet ve radyo dalgaları yardımıyla vücut doku ve organlarını görüntüleyen bir yöntemdir.
Mrg cihazının bileşenleri
Manyetik rezonans cihazını incelediğimizde cihazın 3 ana kısımdan oluştuğunugörürüz. Bu kısımlar;
1. Magnet: Magnetler amaç düzgün ve görüntü alabilecek bir sabit manyetik alan yaratmaktır.Oluşturulan bu manyetik alanın içerisine hasta sokulur ve görüntü alımı için RF sinyalleri uygulanır. Magnet MR cihazının en önemli bileşenidir. Manyetik alanın en kolay yaratılabileceği yöntem mıknatıslardır.
2. Kabinetler: Kabinetler, görüntü bilgisayarı ile magnet veri akışı için arayüzü oluşturur.Kabinetlerde, MR cihazına güç sağlayan kaynaklar ve onların kontrol kartları, RF kartları ve beslemeleri bulunur.
3. Görüntü İşlem ve Operatör Bilgisayarlar: Görüntü İşlem ve Operatör Bilgisayarları MR cihazının ürettiği verileri görünür veelle tutulur hale getiren parçalardır. Bu bilgisayarlar bir tür sinyal işleyicisi olarak çalışır ve gelen bu sinyalleri yorumlar.
Mrg cihazının çalışma prensibi
1. İnsan vucudunun %55-60 kadarı sudur.
2. Suyun içindeki hidrojen molekülündeki (H2) iki hidrojen atomunun her birinde birproton birde elektron bulunduğuna göre insan vucudunda çok sayıda proton vardır vebir o kadar da elektron vardır.
3. Biz sadece protonlarla ilgileneceğiz.
4. Çünkü MRG protonların titreşimi üzerine kuruludur.
5. Protonlar, yani H+ iyonları normal ortamlarda kendi eksenlerinde spin (titreşim)hareketi yaparlar.
6. Protonların manyetik dipol momentleri dışarıdan uygulanan manyetik alan nedeniyleMRG’de her proton farklı hızlarda döner.
7. Yani her proton farklı bir frekansta presesyon hareketi yapar.