Egzama döküntüsü vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir. Ancak özellikle yüz bölgesinde ortaya çıktığında rahatsız edici, ağrılı ve kaşıntılı olabilir. Bunun nedeni, yüz derisinin vücudumuzun diğer bölgelerine oranla özellikle hassas olmasıdır. Yüzde egzama kızarıklık, kuru ve pul pul olan döküntü, kabarma bile yapabilir.
Yüz egzaması kendi başına veya vücuttaki egzama ile birlikte ortaya çıkabilir. Ve bazı kişilerde bir süre sonra uygun tedavi ile geçebiliyorken, bazı kişilerde daha tutarlı bir şekilde kalıcı olabiliyor.
Bu makalemiz, yüz egzamasının türleri ve yüz egzaması nedenleri ile yüz egzamasının nasıl teşhis ve tedavi edildiğini açıklamaktadır.
Yüz Egzaması Türleri
Egzama aslında kaşıntılı, kırmızı ve iltihaplı deri döküntülerine neden olan bir grup durum için kullanılan bir terimdir. Yüzde görülme olasılığı en yüksek olan egzama türleri şunlardır:
Atopik dermatit: Bu, genel olarak en sık görülen egzama türüdür. Özellikle bebeklerde yanaklarda ve çenede çok sık görülür. Ayrıca göz çevresinde, göz kapaklarında ve dudak çevresinde de ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, yüzün herhangi bir yerinde veya vücudun herhangi bir yerinde oluşabilir.
Kontakt dermatit: Bu da yaygın bir egzama türüdür. Belirli bir tahriş ediciye karşı cilt reaksiyonudur. Yüzde, genellikle göz çevresi, saç çizgisi ve boyun ve kulak memeleri gibi parfüm ve takıların temas ettiği bölgelerde bulunur. Ancak atopik dermatit gibi bu tip egzama da her yerde ortaya çıkabilir.
Seboreik dermatit: Bu tip en sık saç çizgisi çevresinde, kaşlarda, kulak çevresinde ve burun kenarlarında görülür.
Yüz Egzaması Belirtileri
Biraz farklı olmalarına rağmen, tüm egzama türleri aşağıdakiler dahil benzer semptomlara sahiptir:
- Kızarıklık/lekelenme
- Bazen şiddetli kaşıntı
- Sızı veya yanma
- Kuruluk ve pullanma (seboreik dermatit durumunda bu pullar sarı olabilir)
- Kabarmış veya pürüzlü cilt
- Şişmiş göz kapakları
- Akıntılı iltihap veya iltihaplı küçük kabarcıklar
- Kanayan çatlamış cilt (ciddi vakalarda)
Cilt ayrıca bir alevlenme sırasında ağrılı ve sert hissedilebilir. Egzama (yüzde veya başka bir yerde) uzun sürerse, cilt sonunda kalınlaşabilir, rengi bozulabilir veya yara izi kalabilir. Bazı insanlar, cildinin hafif derecede kaşındığı küçük alevlenmeler yaşayabilir. Bazıları için alevlenmeler şiddetli kaşıntı, kuruluk veya ilhitap akıntısı ve kanamayı dönebilir.
Göz Çevresinde Egzama
Yüzde egzama meydana geldiğinde, genellikle göz çevresindeki cildi veya göz kapaklarını etkiler (özellikle yetişkinlerde). Gözlerin etrafında gelişen egzama, gözleri etkilenebileceğinden özel dikkat gerektirir.
Göz çevresinde egzaması olanlar, konjonktivit (pembe göz), iltihaplı kornea ve kornea şeklindeki değişiklikler (keratokonus adı verilen bir durum) gibi bazı göz problemlerine daha yatkındır.
Doktora Ne Zaman Gidilmelidir?
Erken tedavi, göz problemlerinin kötüleşmesini önlemeye yardımcı olabilir. Tedavi edilmeyen, göz çevresindeki egzamadan kaynaklanan komplikasyonlar görme kaybına neden olabilir. Aşağıdaki gibi sorunlarınız varsa bir sağlık uzmanına görünün:
- Ağrılı veya sulanmış gözler
- Işığa karşı hassasiyet
- Göz kızarıklığı
- Göz ağrısı
Yüzde Egzama Neden Olur
Yapılan araştırmalara göre, sağlık uzmanları yüzde egzamaya neyin neden olduğunu tam olarak bilmiyorlar. Ancak yüz ve çevresinde ki egzamanın gelişimine katkıda bulunan bazı şeyler olduğu konusunda netler. Yüzde ki egzamanın ilerlemesine neden olan etkenler şunlardır:
- Ailede egzama geçmişi: Bir aile üyesinde varsa, sizde de egzama olma ihtimali olabilir.
- Astım veya alerji teşhisi: Astım veya alerjiniz varsa, egzama olma şansınız artar.
- Otoimmün hastalıklar: Otoimmün sorunlarınız varsa, egzama geliştirme riski altında olabilirsiniz. Bununla birlikte, sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip bireyler de bu cilt rahatsızlığına sahip olabilir.
- Yaşadığınız yer: Egzama, Kuzey Yarımküre’de, metropol alanlarda veya kirlilik bulunan yerlerde yaşayan insanlarda daha sık görülür.
- Yaşınız: Egzamayı bebeklerde veya küçük çocuklarda, özellikle de yüz egzamasında görmek daha tipiktir. Çoğu çocuk eninde sonunda egzamanın üstesinden gelir. Ancak egzama yetişkinlikte de devam edebilir ve her yaştan insanı etkileyebilir.
Yüzdeki Egzamayı Ne Tetikler
Özellikle yüzünüzdeki cilt hassastır. Bu nedenle tahrişe daha yatkındır. Uzmanların raporlarına göre, egzamanın alevlenmesine yol açabilecek bazı genel tetikleyiciler şunlardır:
Çevresel tahriş ediciler ve alerjenler: Bunlar cildinizle temas eden maddeler ve kimyasallardır. Sabunlar, şampuanlar, temizlik ürünleri, kokular, sigara dumanı, metallerle temas ve kumaş boyalarındaki bileşenleri içerir. Yaygın alerjenler (alerjik reaksiyona neden olan maddeler) küf, evcil hayvan tüyü, toz ve polenden oluşur.
Gıda alerjenleri: Bazı insanlar belirli yiyecekleri yedikten sonra egzama döküntüsü yoğun bir şekilde ortaya çıkar. Yaygın tetikleyici gıdalar arasında fındık, kabuklu deniz ürünleri, süt ve yumurta bulunur.
Stres: Bugüne kadar, araştırmacılar stresin neden egzamayı tetiklediği konusunda emin değiller. Ancak stresten mümkün olduğunca kaçınmak alevlenmeleri azaltmaya yardımcı olabilir.
Dış hava sıcaklıkları: Birçok insan için sıcak hava egzamanın ortaya çıkmasına neden olur. Alternatif olarak, kuru kış havası da tetikleyici olabilir.
Hormonsal değişiklikler: Özellikle östrojen veya progesteronun yükselmesi ve düşmesi, egzama alevlenmesine katkıda bulunabilir.
Yüzdeki egzama söz konusu olduğunda, cildinizle temas eden her şeye özellikle dikkat etmeniz gerekir. Makyaj, yüz maskeleri, tonerler, temizleyiciler ve diğer yüz ürünlerine karşı hassasiyetler egzama tetikleyicileri olabilir.
Yüzde Egzama Belirtileri
Egzamayı teşhis etmek için kullanılan spesifik bir test yoktur. Bunun yerine, sağlık uzmanınız semptomlarınızı ve tıbbi geçmişinizi dikkate alacak ve cildinizi inceleyecektir.
Gerekirse, tanıya yardımcı olması için yama testi, deri kazıma/KOH testi veya deri biyopsisi yapılabilir. Ne tür bir egzamaya sahip olduğunuzu bilmek, sağlık uzmanınızın uygun tedaviyi bulmasına yardımcı olacaktır.
Egzama, bazı durumlarda, benzer görünen diğer cilt rahatsızlıkları ile karıştırılabilir, egzamaya benzer diğer cilt rahatsızlıkları şunlardır:
Gül hastalığı: Bu cilt durumu ayrıca yanaklarda ve çenede kızarıklık ve şişliklere neden olur. Ana fark, rosacea’nın genellikle kaşıntılı olmamasıdır.
Xerosis / Kseroz: Daha yaygın olarak kuru cilt olarak bilinen kseroz, dökülmeye ve bazen kızarıklık ve tahrişe neden olur. Kaşıntı yapabilir, ancak egzama kadar yoğun değil. Ayrıca egzamadan farklı olarak, düzenli nemlendirici krem kullanımı ile çabucak düzelir.
Akne: Bu cilt durumu kızarıklığa, şişkinliğe neden olur ve çoğu zaman tahriş edici olsa da sivilce oluşumu onu egzamadan ayırır.
Yüzde Egzamaya Ne İyi Gelir Tedavi Yöntemleri Nelerdir
Egzamanın tedavisi olmasa da, bu durumla yaşamayı daha yönetilebilir hale getirmek için birçok tedavi seçeneği vardır. Bununla birlikte, hangi tedavinin en iyi olabileceğini düşünürken yüz derisinin hassasiyetini aklınızda bulundurun.
Egzamanız hafifse, iyi cilt bakımı uygulamaları ve tutarlı nemlendirme ile kontrol altında tutabilirsiniz. Bununla birlikte, çoğu durumda ilaçlara ihtiyaç duyulur.
Bir bebeği veya yeni yürümeye başlayan çocuğu tedavi etmeden önce, çocuk doktorundan tavsiye aldığınızdan emin olun. Yüzdeki egzama küçük çocuklarda sık görülür ve tedavi edilmesi gerekmeyebilir.
Janus Kinaz (JAK) İnhibitörleri
Atopik dermatit için daha yeni tedaviler, Cibinqo (abrocitinib) ve Rinvoq (upadacitinib) dahil olmak üzere JAK inhibitörleridir. Yurtdışı çalışmalarında, uzmanlar hastalığı diğer ilaçlarla yeterince kontrol edilemeyen refrakter orta ila şiddetli atopik dermatitli yetişkinlerin tedavisi için Cibinqo’yu ve 12 yaş ve üzeri çocuklar için Rinvoq’u onayladı. Bu ilaçların her ikisi de günlük olarak ağızdan alınır ve iltihaplanma ve kaşıntı dahil olmak üzere atopik dermatit semptomlarının çoğuna neden olan yolları bloke ederek çalışır.
Cilt Bakımı
Cildinize iyi, nazik bakım, yüzdeki egzama tedavisinin en önemli yönüdür. Yalnızca kokusuz ve hipoalerjenik (yani alerjiyi tetikleme olasılığı daha düşük) kozmetikler kullanın. Aklınızda bulundurmanız gereken bazı tavsiyeler:
Yumuşak bir temizleyici kullanın. Sabun sert olabilir ve cildinizde kuruyabilir, bu da egzamayı daha da kötüleştirir. Bunun yerine, sabun içermeyen yumuşak bir temizleyici düşünün.
Yüzünüzü ılık suyla yıkayın. Sıcak duşlar bazı insanlarda egzama tetikleyicisi olabilir. Sıcaktan dolayı alevlenme riskini azaltmak için yüzünüzü ılık su ile yıkayın.
Cildinizi nemli tutun. Egzamanız varsa, cildinizi nemli tutmak çok önemlidir. Kremler ve merhemler cildinize en fazla nemi verecektir. Ayrıca, seramidler gibi yumuşatıcı maddeler içeren ürünlere bakın. Ve tahriş olasılığını azaltmak için boyasız ve kokusuz olduklarından emin olun.
Güneşe karşı dikkatli olun. Güneş alevlenmelerinizi tetikliyorsa, güneş koruyucu kullanmanız gerekebilir. Genel olarak hassas cilt, çinko oksit veya titanyum dioksit içeren ürünleri daha kolay tolere eder. Güneşten çıktığınızda yüzünüzü yıkayın ve bir nemlendirici uygulayın. Güneş kremleri faydalıdır ancak cildinizi kurutabilir.
Nemlendirici içerikli kozmetik ürünleri kullanın. Yüz egzamasına sahip olmak asla makyaj yapamayacağınız anlamına gelmez, ancak tüm ürünleri kullanabileceğiniz anlamınada gelmez. Hyaluronik asit ve karite yağı gibi nemlendirici maddeler içeren ürünleri tercih edin. Tahrişi kötüleştirebilecekleri için parabenler (bir grup koruyucu), salisilik ve glikolik asitler, kokular ve retinol gibi bileşenlerden uzak durun.
Reçetesiz İlaçlar (OTC)
Topikal steroidler, vücudun egzaması için yaygın tedavilerdir. Ancak hassas yüz cildi için bunları dikkatli kullanmanız gerekir. Sağlık hizmeti sağlayıcıları, cildi inceltme ve cilt rengini değiştirme riski daha güçlü kremlere göre etkisi daha az olduğu için genellikle OTC %1 hidrokortizon kremini tercih eder.
Sağlık uzmanınızın onayı ile krem, kaşıntı ve kızarıklığı hafifletmek için kısa süreli (dört haftadan az) kullanılabilir. Göz çevresinde hidrokortizon kullanılmamalıdır.
Topikal Kalsinörin İnhibitörleri
Elidel ve Protopic, yüz egzamasını tedavi etmek için yaygın olarak kullanılan ilaçlardır. Steroid olmayan ilaçlar oldukları için deride incelmelere neden olmazlar. Bu nedenle göz çevresinde ve göz kapağında güvenle kullanabilirsiniz.
Fototerapi / Phototherapy
Yukarıda ki tedavi yöntemleri başarılı olmadığında, bir sonraki adım fototerapi olabilir. Fototerapi, ultraviyole B (UVB) ışığını cilt üzerine parlatmak için bir cihaz kullanır. Bu, kaşıntı ve iltihabı azaltır, D vitamini üretimini artırır ve vücudun ciltteki bakterilerle savaşma konusundaki doğal yeteneğini geliştirir.
Yüzdeki Egzama ile Nasıl Başa Çıkılır
Egzamaya sahip olmak sinir bozucu olabilir. Ancak bu cilt rahatsızlığının yükünü hafifletmek için atabileceğiniz adımlar var.
Kaşıntıyla Başa Çıkmak
Egzamaya eşlik eden kaşıntı aşırı derecede olabilir. Bazen kaşıntı o kadar kötüdür ki uyku ya da normal günlük aktivitelerinizi sürdürme yeteneğinizi engeller. Kaşıntılı bölgeye yerleştirilen antihistaminikler ve nemli, serinletici bezler bazı durumlarda yardımcı olabilir.
Destek Alın
Yüzdeki egzamayı başkaları kolayca görebildiği için, birçok kişi alevlenme sırasında utanır. Sonuç olarak, daha az özgüvenli hissedebilir veya sosyal durumlardan uzaklaşabilirsiniz. Destekleyici aile ve arkadaşlarla iletişime geçin. Anlayan insanları bulmak, zihinsel bakış açınız için de harikalar yaratabilir.
Özet
Yüz egzaması, yüzde ortaya çıkan kırmızı, pul pul, kaşıntılı bir döküntüdür. Döküntü çatlayabilir ya da kanayan ya da sızan kabarcıklara dönüşebilir.
Nedeni bilinmemekle birlikte, alerji, astım ve ailede egzama geçmişi gibi bazı şeyler, durumu geliştirme riskinizi artırabilir. Egzama alevlenmeleri genellikle kimyasallara, kokulara, ısıya, alerjenlere ve strese maruz kalma ile tetiklenir.
Egzamanın tedavisi yoktur. Ancak birçok alternatif tedavi yöntemi, egzamanızı yönetmenize ve alevlenmeleri önlemenize yardımcı olabilir. Cildinizi nemli tutmak, tetikleyicilerden kaçınmak, ilaç kullanmak ve fototerapi etkili tedavi seçeneklerindendir.
Son Söz
Yüz egzaması ile yaşadığınızda, yüzünüzün herkes tarafından takip edildiğini hissedebilirsiniz. Belirtilerinizi kontrol altında tutmak için bir dermatolog ile düzenli ziyaretler planlayın.
Mevsimler değiştikçe ve yaşlandıkça cildinizin ihtiyaçlarının değişebileceğini fark edebilirsiniz. Sağlık uzmanınız, hangi ilaçların ve tedavilerin sizin için en iyi olduğunu belirlemenize yardımcı olabilir. Ayrıca semptomları kontrol etmek için evde tedavi seçenekleri hakkında bilgi verebilir ve egzama alevlenmelerini uzak tutmak için en iyi cilt bakım rutinini geliştirmenize yardımcı olabilirler.