Nöroteoloji, zaman zaman biyoteoloji olarak da anılan, ruhsallığın nöral (sinirsel) temelde incelenmesini içerir. Nöroteoloji geleneksel anlamda ruhani olarak kategorize edilen, tanımlanan subjektif deneyimlerin nörolojik ve evrimsel temellerini araştırır, inceler.
Nöroteoloji, "bilimin rasyonel düşünceleri kullanarak beynin fiziksel yönleri dahilinde din ve inanç kavramını açıklayan girişim" olarak tanımlanmıştır.
Nörotoloji biliminin savunucuları, geleneksel olarak spiritüel veya dini olarak öznel deneyimler için nörolojik ve evrimsel bir temel olduğunu söylüyorlar. Alan birçok popüler bilim kitaplarının temelini oluşturdu, ancak psikologlardan eleştiriler aldı.
"Nörotheoloji", dini veya manevi inançların, deneyimlerin ve uygulamaların sinirsel bağıntılarının bilimsel çalışmasını anlatan bir neologizmdir. Diğer araştırmacılar "spiritüel sinirbilim" veya "din sinirbilimi" gibi terimleri kullanmayı tercih etmektedir. Alanındaki araştırmacılar dini deneyimler için nörolojik temelleri şu başlıklarda açıklamıştır:
Zaman, korku ya da öz bilinci etkileyen veya ortadan kaldıran algılamalar
Manevi huşu
Evrenle bir olma ve birleşme hali
Kendinden geçme, ekstaz veya trans hali
Ani aydınlanma
Tahrif edilmiş bilinç durumları
Terminoloji
Aldous Huxley, ütopik roman Adası'nda ilk defa nevrotoloji terimini kullandı. Disiplin, dini tecrübenin ve maneviyanın bilişsel sinirbilimlerini inceler. Terim bazen daha az bilimsel bağlamda veya felsefi bağlamda kullanılır. Ana bilim camiasına göre, bu kullanımların bir kısmı yalancı bilime hak kazanır. Huxley onu esas olarak felsefi bir bağlamda kullandı.
Yayınlanmış bilimsel çalışmalarda nörotoloji terimi kullanımı olağan değildir. Enstitü Bilimsel Bilgiler Enstitüsü tarafından sağlanan atıf dizini oluşturma hizmetinde yapılan bir araştırma, beş makaleyi döndürür. Bunlardan üçü Journal: Religion & Science dergisinde Zygon dergisinde, iki tanesi American Behavioral Scientist'te yayınlandı. Bununla birlikte, maneviyatın sinirsel temeli üzerinde yapılan iş 20. yüzyılda ara sıra oluşmuştur.
Teorik çalışma
1994'te eğitimci ve işadamı Laurence O. McKinney, bu alandaki ilgi giderek artan bir konuya yoğunlaşmak ve netleştirmek için "Neurotheology: 21. Yüzyılda Sanal Din" başlıklı ilk kitabı yayınladı ve popüler bir kitleye yönelik olarak yazdı. McKinney'ye göre, nörotoloji, nispeten yeni gelişimsel nevrofizyolojide dini araştırmanın temelini oluşturmaktadır. McKinney teorisine göre, insanlarda ön-ön gelişme, üç yaşında geçmiş normal yetişkin bilişin temel bir parçası olarak kronolojik bir zaman yanılsaması yaratır. Yetişkin beyninin bebek beyin tarafından daha önceki imgeleri çekememesi, McKinney'nin çeşitli dini açıklamaların yapılmasına yol açtığını "nereden geldim" ve "nereye gitti" gibi sorular oluşturuyor. Beyni öldüğünde ölümsüzlüğe barışçıl bir gerileme olarak ölüm tecrübesi, yazar Arthur C. Clarke, meşhur ilahiyatçı Harvey Cox ve Dalai Lama gibi çeşitli okuyucular tarafından övgüler aldı ve bu alanda yeni bir ilgi yarattı.
Andrew B. Newberg ve diğerleri "keşfedilen yoğun biçimde odaklanmış manevi düşüncenin, beynin aşkın dinsel deneyimleri sağlam, somut gerçeklik olarak algılamasına yol açan bir faaliyet değişikliğini tetiklediğini belirtmiştir.
Psikofarmakoloji
Sahada çalışan bazı bilim insanları maneviyat deneyiminin temelinin nörolojik fizyolojide ortaya çıktığı hipotezini almaktadır. Pineal bezdeki N, N-dimetiltriptamin düzeylerinde bir artışın ruhsal deneyime katkıda bulunduğu spekülatif öneriler yapılmıştır. Bunu teyit eden bilimsel çalışmalar henüz yayınlanmamıştır. Ayrıca 'Magic Mantar' ın psikoaktif maddeleri ile temporal lobun uyarılmasının dini deneyimleri taklit ettiği ileri sürülmüştür. Bu hipotez, psilosibine göre laboratuar doğrulamasını bulmuştur.