Kronik pulmoner tıkanma hastalığı (KOAH), bir akciğer hastalığıdır. Nefes almayı zorlaştırmaktadır. KOAH’ı tedavi etmek için doktorlar ilaçlar veya oksijen tedavisi uygulamaktadır. Bazı alternatif ve tamamlayıcı tedaviler belirtileri hafifletmeye ve yaşam kalitesini arttırmaya yardımcı olabilmektedir.
Tamamlayıcı tedaviler standart KOAH tedavilerinin yanında kullanılır. Fakat çoğu zaman büyük bilimsel çalışmalarda etkili oldukları kanıtlanmamıştır. Bazı tedaviler belirli ilaçlarla etkileşime girebilir veya başka riskler oluşturabilir. Tamamlayıcı veya alternatif (standart yerine kullanılır) tedaviyi denemeden önce daima doktorlara danışılmalıdır. Potansiyel yararları ve riskleri anlamaya doktorlar yardımcı olacaklardır.
Bitkisel ilaçlar ve besin takviyeleri
Bazı takviyelerin KOAH tedavisinde yer alması mümkündür. Bunlardan herhangi birinin kişi için doğru olup olmadığını doktorlar yapılacak tetkikle beraber kişiye bildi reçeller dır.
C ve E Vitaminleri
KOAH’lı kişilere yönelik Kore doktorları tarafından yapılmış bir araştırmada, çoğunlukla erkekler, C ve E vitamininin diyetle alımının artmasının akciğer fonksiyonunu geliştirdiğini göstermiştir. Bu vitaminler antioksidanlar olarak da bilinmektedir. Hücrenin zarar görmesinde rolü olduğuna inanılmaktadır.
Bu çalışmanın sonuçları antioksidanların doktor tarafından önerilen ilaçlarla birlikte KOAH tedavisinde yer alabileceğini göstermektedir. Bu takviyelerin gerekli dozu şu an bilinmemektedir. Daha büyük çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Omega-3 yağlı asitler
Beslenmenin düzenli bir parçası olarak tüketilen Omega 3 yağ asitleri, vücuttaki birçok sisteme fayda sağlayabilir. Omega 3 yağ asitlerinin KOAH tedavisinde özel bir role sahip olduğunu gösteren hiçbir çalışma bulunmamaktadır. Omega 3 yağ asidi takviyeleri, yüksek kolesterol gibi KOAH’la birlikte gelen diğer durumların tedavisinde yararlı olabilir. Onları besin takviyeleri veya yiyeceklerden almak mümkündür. Omega 3’ün besin kaynakları şunlardır; keten tohumu, ceviz, soya fasulyesi, yağlı balıklar, somon veya orkinos.
Okaliptüs yağı
Bu, sıklıkla öksürük damlalarında bulunan yaygın bir bitkisel balgam söktürücüdür. (mukus gevşetici ve öksürük başlatıcıdır) Solunum Araştırmaları Dergisinde yayınlanan bir çalışma, günlük okaliptüs yağ kapsüllerini alan KOAH hastalarında olumlu sonuçlar verdiğini göstermiştir. Okaliptüs yağında ana bileşen Cineole’dur. İnsanlar düzenli ilaçlarıyla birlikte kullandıklarında daha az nefes darlığı çekmektedirler.
Okaliptus yağı, iltihaplanmanın yanı sıra KOAH’da solunum yollarının açılmasına yardımcı olabilmektedir. Bununla birlikte, konsantre okaliptüs yağında solunum yapılması akciğer tahrişine neden olabilir ve semptomları daha da kötüleştirebilir. Ayrıca çok çeşitli ilaçlarla etkileşime girebilir.
Zihin-beden yaklaşımları
KOAH’lı birçok insan depresyon, endişe ve stres yaşamaktadır. Kronik sağlık koşullarında yaşamanın zorlukları ek bir maliyet getirebilir. Olumsuz düşünceleri ve stres seviyesini yönetmek önemlidir. Meditasyon, yoga ve diğer rahatlama teknikleri yaşam kalitesini arttırmaktadır.
Yoga özellikle bu konuda en iyi rahatlama ve nefes açıcı tekniklere sahip bir uygulamadır. Yoga’nın kişiye faydaları şunlardır; akciğer fonksiyonunu iyileştirmek, nefes almak, yaşam kalitesini artırmak, iltihabı azaltmak. Kişi kendinde depresyon geçirdiğini düşünüyorsa mutlaka bir doktorla konuşmalıdır. Gevşeme stratejileri durumu yönetmek için yeterli olmayabilir. Doktorlar antidepresan ilaçlar, danışma ya da her ikisini birden kişiye tavsiye edebilirler.
Akupunktur
Akupunktur, geleneksel Çin tıbbında kullanılan bir tekniktir. Akupunktur uygulamasında akupunktur uzmanı vücudun belli noktalarına ince iğneler yerleştirmektedir. İğneler yerine basınç uygulamayı içermektedir. Akupunktur İlaç alanında yapılan bir araştırmaya göre, akupunktur KOAH tedavisinde yardımcı olabilir. Araştırmacılar, tek başına ilaç alan hastaları, ilaç kullananlara ve haftalık akupunktur tedavilerine tabi tutanlarla karşılaştırdıklarında 10 hafta sonra, her ikisini de alanların egzersiz sırasında nefes almada daha az sıkıntı yaşadıklarını gözlemlemişlerdir.
Çin’deki bir diğer küçük çalışmada, ilaçları ve akupunktur kullananlara karşı tek başına ilaç kullanan KOAH’lılara kıyasla Sekiz hafta sonra, akupunktur ekleyenler, sadece ilaç kullananlara kıyasla, altı dakikalık yürüme testinde daha az nefes alma zorluğu ve daha yüksek bir yaşam kalitesi geçirmişlerdir. Bunun yanı sıra, Akupunktur tedavilerinin KOAH için mevcut tıbbi tedavinin yerini alabileceğini gösteren herhangi bir çalışma bulunmamaktadır.
Yaşam tarzı değişiklikleri
Günlük alışkanlıkları ayarlamak ve değiştirmek KOAH hastalığında sağlık için büyük farklar oluşturmaktadır. Sigara içilmesi durumunda sigara içmeyi azaltmalı ya da tamamen bırakılmalıdır. Toksik kimyasallar ve kirlilik gibi diğer akciğer tahriş edicilerine maruz kalınımı sınırlandırılmalıdır. Bol su içilmeli ve göğüslerin fazla kalınlaşmasını önlemek için nemlendirici kullanılmalıdır. Gribe, boğmacaya karşı aşı olunmalıdır. Akciğer ve solunum yolu enfeksiyonları alma riskini düşürmek için düzenli olarak ellerin yıkanması gerekmektedir. Dengeli bir beslenme uygulanmalıdır. Düzenli egzersiz yapılmalıdır. Rehabilitasyona devam edilmelidir.Kaliteli bir uyku uyumalıdır.
Bütünleyici tıp
Tüm uzmanlık alanlarında gittikçe daha fazla doktor, bütünleyici tıp olarak bilinen alanda daha fazla eğitim istemektedir. Bütünleyici tıp geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın birleşimidir. KOAH’ı yönetmeye yardımcı olabilecek alternatif ve tamamlayıcı tedaviler ve yaşam tarzı değişiklikleri hakkında daha fazla bilgi için doktora danışmak gereklidir. Yeni yöntemleri denemek veya günlük rutini değiştirme olası yararları ve riskleri anlamaya yardımcı olacaktır.
Yazar: Osman Uçar