Doğum Depresyonu Nedir?
Bebeğin doğumu pek çok güçlü duyguyu ortaya çıkartır ve bunlar arasında heyecandan ve keyiften tutun da korku ve anksiyeteye kadar pek çok şey var. Ancak aynı zamanda depresyonla da sonuçlanabilir.
Pek çok yeni anne, doğumun ardından lohusalık hüznü adı verilen ve ruh hali dalgalanmaları, ağlama nöbetleri, anksiyete ve uyuma zorluğuna sebep olan üzüntü türünü yaşar. Genellikle doğumun ardından iki üç gün içinde başlar ve iki haftaya kadar devam edebilir.
Ancak bazı yeni anneler bunun doğum sonrası depresyonu adı verilen daha ağır ve uzun süren türünü yaşarlar. Nadiren de olsa postpartum psikoz adı verilen ekstrem ruh hastalığını da doğum sonrasında ortaya çıkabilir.
Doğum sonrası depresyon bir karakter eksikliği veya zayıflık değildir. Bazen doğum yapmanın basitçe bir komplikasyonudur. Eğer doğum sonrası depresyonunuz varsa, doğru tedavi belirtilerin yönetimine yardımcı olabilir ve bebeğinizle bağ kurmanıza yardımcı olur.
Belirtileri
Doğumun ardından depresyon işaretleri be belirtileri değişkenlik gösterebilirler ve hafiften ağıra kadar bir aralığa sahip olabilirler.
Lohusa Hüznü Belirtileri
Lohusa hüznü bebek doğduktan sonra bir kaç günden iki haftaya kadar sürebilir ve belirtileri şöyle:
- Ruh hali dalgalanmaları
- Anksiyete
- Üzüntü
- Sinirlilik
- Ezilmiş hissetme
- Ağlama
- Konsantrasyonda azalma
- İştah problemleri
- Uyuma zorlukları
Doğum Sonrası Depresyon Belirtileri
Doğum sonrası depresyon ilk olarak lohusa hüznü ile karıştırılabilir ancak işaret ve belirtiler daha yoğun olup daha uzun sürerler ve zamanla bebeğin bakımı ile diğer günlük işleri yapmanızı zorlaştırabilirler. Belirtiler genellikle doğumun ardından ilk bir kaç haftada ortaya çıkarlar ancak hamilelikte bile başlayabilecekleri gibi doğumdan bir yıl sonra bile başlayabilirler.
Doğum sonrası depresyonun işaret ve belirtileri şöyle:
- Depresif ruh hali ve ağır ruh hali dalgalanmaları
- Aşırı ağlama
- Bebekle bağ kurmakta zorlanma
- Aile ve arkadaşlarla bağları koparma
- İştah kaybı veya normalden daha fazla yemek
- Uykusuzluk veya çok fazla uyumak
- Aşırı yorgunluk ve enerji kaybı
- Keyif alınan aktivitelerden uzaklaşma
- Yoğun sinirlilik ve kızgınlık
- İyi anne olmadığı hissi
- Umutsuzluk
- Değersiz hissetme, utanç, suçluluk ve yetersizlik hissetme
- Düşünmekte, konsantre olmakta ve karar vermekte zorlanma
- Huzursuzluk
- Ağır anksiyete ve panik ataklar
- Bebeğe veya kendine zarar verme düşünceleri
- Tekrar eden ölüm ve intihar düşünceleri
Tedavi edilmeyen doğum sonrası depresyon aylar ve hatta daha uzun süre devam edebilir.
Doğum Sonrası Psikoz
Doğumun ilk haftasından sonra nadiren ortaya çıkabilen doğum sonrası psikozun belirtiileri ise ağırdır ve şöyledir:
- Kafa karışıklığı ve disoryantasyon
- Bebek hakkında takıntılı düşünceler
- Halüsinasyon ve sanrılar
- Uyku bozuklukları
- Aşırı enerji ve ajitasyon
- Paranoya
- Bebeğe veya kendine zarar verme denemeleri
Doğum sonrası psikoz hayati tehlike oluşturabilen düşünce ve davranışlara sebep olabilir ve hemen tedavi gerekir.
Yeni Babalarda Doğum Sonrası Depresyon
Yeni babalar da doğum sonrası depresyon yaşayabilirler. Üzgün ve yorgun, ezilmiş hissedebilir, anksiyete yaşayabilir veya sıradan yeme ve uyku düzenlerinde değişimler olabilir, yani belirtileri anneler ile aynıdır.
Genç olan babalar, depresyon geçmişi olanlar, ilişki problemleri yaşayanlar ve ekonomik problemlerle boğuşanlar en yüksek risk grubundalar. Babalarda doğum sonrası depresyon eşle ve bebekle ilişkileri annelerde olduğu gibi etkileyebilir.
Eğer yeni bir babaysanız ve eşinizin gebeliği sırasında veya doğumdan sonra bir yıla kadar depresyon ve anksiyete belirtileri yaşıyorsanız, bir uzmana görünün. Annelere verilenlere benzer tedaviler babalarda da doğum sonrası depresyona çözüm olabiliyorlar.
Ne Zaman Doktora Gitmeli?
Eğer bebek doğduktan sonra depresif hissediyorsanız, bunu kabullenmek sizin için utanç verici olabilir ve çekinebilirsiniz. Ancak lohusa hüznü veya doğum sonrası depresyon belirtileri görürseniz doktorunuzdan bir randevu alın. Eğer doğum sonrası psikoz belirtileri görüyorsanız hemen yardım alın.
Depresyon belirtilerini görürseniz ve aşağıdaki şeyler de olursa doktoru hemen aramak önemli:
- İki hafta sonra geçmemesi
- Daha kötü hale gelmesi
- Bebeğin bakımını zorlaştırması
- Günlük işleri yapmayı zorlaştırması
- Kendinize veya bebeğe zarar verme düşüncelerinin olması
İntihar Düşünceniz Varsa
Eğer bir noktada kendinize veya bebeğe zarar verme düşüncelerine sahip olursanız, hemen eşinizden ve sevdiklerinizden bebeğe bakmalarını isteyin ve acil servise ulaşın.
Sebepleri
Doğum sonrası depresyonun tek bir sebebi yok ancak fiziksel ve duygusal problemler rol oynayabilirler.
- Fiziksel değişimler: Doğumdan sonra hormonlarda büyük bir düşüş olur ve bedeniniz de depresyona böylece katkıda bulunur. Tiroid bezi tarafından üretilen diğer hormonlar da keskin şekilde düşerler ve bu da size yorgun ve depresif hissettirir.
- Duygusal sorunlar: Uykusuz kalınca veya çok işiniz olunca, küçük problemlerle başa çıkmak bile zorlaşır. Bebeğin bakımı konusunda endişe yaşayabilirsiniz. Daha az çekici hissedebilir, kimlik duygunuzu kaybedebilir ve yaşamınızın kontrolünü yitirmişsiniz gibi hissedebilirsiniz. Bunların hepsi doğum sonrası depresyona katkıda bulunur.
Risk Faktörleri
Herhangi bir yeni anne doğum sonrası depresyon yaşayabilir ve sadece ilk çocukta değil, tüm çocuklarda yaşanabilir. Ancak şunlar varsa riskiniz artar:
- Depresyon geçmişiniz varsa
- Bipolar bozukluğunuz varsa
- Önceki gebeliğinizde de doğum sonrası depresyon yaşadıysanız
- Depresyon ve başka ruh hastalıkları geçirmiş aile bireyleri varsa
- Geçen sene hastalık, gebelik komplikasyonları ve iş kaybı gibi stresli olaylar olduysa
- Bebekte sağlık sorunları varsa ve özel bir bakım gerektiriyorsa
- İkiz, üçüz gibi çoklu gebelik varsa
- Emzirme problemleri varsa
- Eşinizle problemler yaşıyorsanız
- Zayıf bir destek sisteminiz varsa
- Ekonomik sorunlarınız varsa
- Gebelik planlanmamış veya istenmemişse