En İlginç Psikoloji Deneyleri
1)Milgram Deneyi
1961-62’li yıllarda Yale üniversitesinden Stanley Miligram adlı bir sosyal psikolog savaş suçlularının ”Ben sadece görevimi yerine getirdim.” şeklinde savunmaları üzerine bir deney yapmaya karar verdi.
2)Asch deneyi 1953′de yayımlanan insanın karar verme sürecinde, çevresinin etkisinin ne denli önemli olduğunu anlamaya çalışan deneydir. Deneyi polonyalı sosyal psikolog Solomon Asch tarafından yürütmüştür.
“Asch deneyi”, deneklerinden, bir kart üzerine yerleştirilmiş siyah çubukları, birbirleriyle eşleştirmeyi isteyen bir deney. İçerisinde kullanılan yöntem çok basit; zorlayıcı bir tarafı yok. Kart düzeneğinde kullanılan yöntem de şu: bir kâğıt üzerinde yer alan çubuklardan bir tanesi solda tek başına dururken, diğer üç tanesi sağda yer alıyor. Deney yürütücüsü de, deneklerden, solda görülen çubuk ile sağda görülen çubuklardan birini eşleştirmesini istiyor. Anaokuluna gitmiş bir çocuğun bile, şayet bir engeli yoksa, çok rahat üstesinden gelebileceği bir şey. Gösterilen çubuklar aşağı yukarı şöyle:Asch deneyi grup baskısı/sürü psikolojisi hakkında önemli ipuçları veriyor. insanların farklı görüşlere sahip insanlar arasında, kendi kararlarına ne derece bağlı kalabildikleri ve bu kararları dışarıya yansıtmada ne derece başarılı olabildikleri sorgulanıyor. Kişinin gözle görülebilen gerçeklerden ve doğru bildiklerinden vazgeçerek çoğunluğun davranış ve düşüncelerinin esiri olduğunu ortaya koyuyor. Deney sonucunda Asch, ne yazık ki; bireyin içinde bulunduğu topluluğun standartlarına göre yaşamını ve düşünsel tercihlerini belirlediği sonucuna varıyor.
Asch deneyi , İnsanlar üzerinde yapılan en ilginç deneyler arasında çok önemli bir yere sahip. Sosyal-psikoloji deneyleri arasında da bir kilometretaşı sayılan bir deney. İnsan psikolojisi üzerine araştırmalar yapan birçok uzman tarafından, insan psikolojisinde bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Solomon Asch, 1953′de meşhur deneyini yapıyor: Tahtaya birbiriyle farklı uzunlukta çizgiler çiziyor hoca, bir denek var ve sınıftaki diğer öğrenciler “hocanın adamları”. Hepsi, farklı uzunluktaki çizgilerin eşit olduğunu söylüyorlar. Deneklerin %30′undan fazlası, yanlış olduğunu bile bile, “evet, çizgiler eşit” diyor.
3)Asansörde Sürü Psikolojisi Deneyi
4)Oyuncak Bebek Deneyi İçselleştirilmiş Irkçılık
5) Otorite deneyi
İnsanların otoriteye direnmeden işkence yapabileceğini gösteren konformite (itaat) deneyi, yarım asır sonra tekrarlandı ve ‘işkencecilerle empati kurulabilir mi’ sorusu gündeme geldi. NTVMSNBC’ye konuşan sosyal psikolog Çiğdem Kağıtçıbaşı’nın tartışmalara yanıtı var. 1965’te, Yale Üniversitesi’nde ünlü psikolog Stanley Milgram’ın gerçekleştirdiği ‘otoriteye itaat deneyi’ büyük bir şaşkınlığa ve tartışmalara rol açmıştı.
Deneye katılanlar, oluşturulan deney ortamında, hiç tanımadıkları ve kendilerine bir zararı dokunmamış bir kişiye 450 volt elektroşok vermişlerdi. Orijinal deneyin yapılmasından yaklaşık 50 yıl sonra deney tekrarlandı. Orijinal deneyle benzer sonuçlar alınınca, benzer tartışmalar yeniden ortaya çıktı.
6) Özgür İrade Üzerine Bilimsel Bir Deney.
7) Bu da bonus 🙂
Dünyanın En Korkunç Deneyleri – Dünyanın Enleri