Notam Nedir ?
NOTAM (NOtice To AirMan) Hava sahası veya havalimanları hakkında bilgilendirme ya
da uyarıda bulunmak amacı ile yayınlanan bir bültendir.
NOTAM’ları harita üzerinde görmek neden önemlidir?
Uçuş planlama gereksinimi olarak, uçuş yapacak her pilot seyrüsefer öncesi NOTAM
ları incelemelidir. Sunulacak uçuş planında da bunun için bir hane ayrılmıştır ve
uçuş planı sunan pilot Meteoroloji ve NOTAM ları incelediğini bildirmeden "uçuş
yapılabilir" olarak kabul edilmez.
Uçuş öncesi seyrüsefer hattında bulunan NOTAM’ları klasik olarak metin formatında
incelemek oldukça zordur. Bunun yerine görsel olarak incelemek hem havacılık emniyeti,
hem de zaman kazanmak açısından son derece yararlıdır.
NOTAM Serileri nelerdir?
Ülkemizde uluslararası A, B, C, S ve ulusal G, H, M, E serileri yayınlanmaktadır.
A SERİSİ NOTAMLAR Genel kurallar, yol seyrüseferleri ve haberleşme kolaylıkları,
FL245 üzerinde yer alan hava sahası kısıtlamaları ve aktiviteler ile Atatürk, Esenboğa,
Menderes, Antalya, Dalaman, Adana, Trabzon, Bodrum, Kapadokya, Sabiha Gökçen ve
Süleyman Demirel gibi uluslararası trafiğe açık başlıca havalimanlarına ilişkin
tüm bilgiler bu seri ile yayınlanır.
B SERİSİ NOTAMLAR FL 245 altında yer alan havasahası kısıtlamaları ve aktivitelerine
ilişkin bilgilerle, IFR uçuşlarla doğrudan ilgisi olan Ankara ve İstanbul FIR’ları
içindeki ulusal trafiğe açık meydanların ve Atatürk, Esenboğa, Menderes, Antalya,
Dalaman, Adana, Trabzon, Kapadokya, Sabiha Gökçen ve Süleyman Demirel gibi uluslararası
meydanların dışında kalan uluslararası trafiğe açık diğer meydanlara ait bilgileri
içerir.
C SERİSİ NOTAMLAR Heliportlar veya yalnızca VFR uçuşlara izin verilen havaalanlarına
ait bilgiler içerir.
S SERİSİ NOTAMLARBu tip notamlar SNOWTAM’lardır.
E SERİSİ NOTAMLARMeteorolojik notamlardır. Kış süresince harekat sahasındaki;
kar, sulu kar, buz veya su birikintisinin oluşturduğu tehlikeli durumları duyurmak
amaçlı bilgiler içerir. Bu notamlar 24 saat geçerlidir.
G SERİSİ NOTAMLARBu notamlar Türkiye’deki tüm havalimanlarını, havasahası
kısıtlamaları ve ikaz bilgilerine ait yenilikleri veya değişiklikleri içermektedir.
H SERİSİ NOTAMLARBu notamlar sadece İstanbul FIR’ı içindeki meydan seyrüsefer
kolaylığı ve bunlarla ilgili değişiklik bilgileri içerir.
M SERİSİ NOTAMLARAskeri otoriteleri ilgilendiren, askeri meydanların seyrüsefer
kolaylıkları ve bu konuyla ilgili değişiklik bilgilerini içermektedir. Askeri notamlar
her yılın ocak ayının 1.günü 00.01 UTC’de M 5001’den başlayarak numaralandırılır.
Ülkemizde seyrüseferi etkileyen NOTAM’lar G serisinde dahili olarak ve Türkçe yayınlanır.
NOTAMTR sisteminin Jeppesen, RocketRoute gibi sistemlerden farklılığı nedir?
Sözü geçen program ve bilgilendirme sisteminde dinamik veri olan NOTAM’lar bulunmazlar.
Bunun yerine statik veri olan ve her 28 günlük çemberde yayınlanan AIP içerisindeki
statik veriler bulunur. Bu verilere Yasak, Tahditli, Kısıtlı sahalar da dahildir.
Bu programları kullanan kullanıcı harita üzerinde bu sahaları görüntülemektedir.
Örnek olarak yeni tanımlanan bir D (Dangerous) sahası bu sistemlere yeni AIP yayını
ile birlikte (28 gün sonra) işlenirken NOTAMTR sistemine bu saha ile ilgili olarak
NOTAM yayınlandığı an işlenir. Böylece kullanıcı bir sonraki AIP baskısını beklemeden
bilgilendirilmiş olur.
NOTAMTR bu statik verileri de (Chartlar hariç) içermektedir.
Söz konusu statik veriler 28 günde bir değişmesine rağmen dinamik veri olarak kabul
edilen NOTAM’lar günlük ve hatta saatlik olarak değişkenlik göstermektedir. NOTAMTR
statik verilerin yanında dinamik verileri de haritalandırarak havacılık emniyetine
katkıda bulunmaktadır.
NOTAMTR verilerinin güvenilirliği nedir?
Site ve uygulama üzerinde görüntülenen NOTAM’lar farklı kaynaklardan derlenmektedir.
Zaman içerisinde yapılan geliştirmeler ile, yayınlanan herhangi bir NOTAM'ın direkt
olarak sisteme giriş yapması sağlanmıştır. Süresi dolan NOTAM’lar da otomatik olarak
harita üzerinden silinmektedir. Bunun yanında çalışanlar tarafından her gün manuel
olarak da güncelleme ve denetleme yapılmaktadır. Statik veriler rutin olarak güncellenmekte
ve takibi yapılmaktadır.
Harita üzerindeki renkli alanlar neyi temsil etmektedir ve farklı renklerin anlamları
nedir?
Renkli alanlar faaliyet alanlarına göre NOTAM ları göstermektedir. Renklendirme
sisteminin amacı notamları inceleyecek uçuş görevlisine zaman kazandırmaktır.
|Kırmızı :
||Atışlı alanlar, havai fişek atışları|
|Sarı :
||Atışsız askeri faaliyetler ve askeri eğitim uçuşları|
|Mavi :
||Gösteri uçuşları|
|Yeşil :
||Fotoğraf çekimi, Paraşüt atlayışı|
|Siyah :
||Tehlikeli, kısıtlanmış sahalar|
|Beyaz :
||Bu kategorilere girmeyen alanları temsil etmektedir.|
NOTAM Menüsü ve İşlevleri
Ekran resminde görünen alanlar :
|1.
||Görüntülenmesi istenilen NOTAM türünü seçmek içindir|
|2.
||Görüntülenmesi istenilen Tarih Aralığını seçmek içindir|
|3.
||Görüntülenen NOTAM’ların irtifa aralığını gösterir|
|4.
||Görüntülenmesi istenilen irtifa aralığını seçmek içindir|
|5.
||Görüntülenmesi istenilen ülkeleri seçmek içindir|
|6.
||OK (Onaylama) butonu|
Sadece belirli bir türdeki NOTAM’lar nasıl görüntülenir?


||Resimde yer alan NOTAM menüsünde görüntülenmesi istenen tür seçili bırakılır. Diğer
türlerin tik işaretleri kaldırılır.


Örneğin "Firing & Fireworks" dışındaki seçeneklerin işareti kaldırılırsa harita
üzerinde sadece kırmızı renkle gösterilen NOTAMlar kalacak, diğerleri görünmez hale
gelecektir.
Aynı bölgede birden fazla NOTAM olduğunda geçiş nasıl sağlanmaktadır?
Bilindiği üzere, harita üzerinde herhangi bir NOTAMlı saha üzerine mouse ile gelindiğinde
özet bilgi içeren bir kutu belirir. Bu kutu içerisinde NOTAM numarası, faaliyet
konu başlığı, alt ve üst irtifa limitleri görüntülenir. Eğer NOTAMlı bu bölge mouse
ile tıklanırsa ekranın sol tarafında bir bilgi penceresi açılır ve tüm bilgiler
burada görüntülenir.
Haritada üst üste binen NOTAMlar olduğunda, altta kalan NOTAMın bilgilerine ulaşmak
için üstteki NOTAM mouse sağ tuşu ile tıklanır. Tıklanan alan haritada görünmez
olur, böylece alttaki alanın bilgilerine ulaşılabilir. Görünmez olan bir NOTAM olduğunu
vurgulamak için haritanın sol üst köşesinde kırmızı bir ünlem işareti belirir.
Bu işarete tıklandığında daha önce görünmez yapılan tüm alanlar tekrar harita üzerine
getirilir.
Diğer Ülkelerin NOTAM’ları sistemde mevcut mudur? Nasıl görüntülenir?
NOTAMTR sisteminde 39 ülkenin güncel NOTAM’ları mevcuttur. Ülkeler NOTAM menüsü
altında sıralanmıştır. Görüntülenmek istenilen ülke ismindeki kutucuk tıklanarak
aktif edilerek OK tuşuna basılır. Böylece seçilen ülkelerin (birden fazla olabilir)
NOTAM ve ülke hava sahası ile alakalı diğer bilgileri harita üzerinde gösterilir.
Çok fazla sayıda ülke seçilmesi durumunda sayfanın yüklenmesi uzun sürebilir.
Seviye kısıtlaması verilerek arama yapılabilir mi?
Resimde görüntülenen yatay yeşil çubuğun sağ ve solundaki kutucuklar hareket ettirilerek
istenilen seviye aralığı belirlenir. OK butonuna basıldığında, harita üzerinde sadece
belirlenmiş seviyeler arasındaki NOTAMlar görüntülenir.
Örneğin 0-5500 ft arası seçilerek 5500 üzerindeki faaliyetler haritada gösterilmemiş
olur. Böylece pilot ilgi alanına girmeyen, mesela 28000 ft yükseklikte gerçekleştirilecek
bir eğitim uçuşunu görmez.
Tarih aralığı kısıtlaması yapılarak arama yapılabilir mi?
Hiçbir filtre uygulamadan görüntülenen harita ekranında sadece o gün geçerli notamlar
görüntülenmektedir. İleri bir tarihte aktifleşecek notam, tarih aralığı değiştirilerek
harita üzerinde görüntülenebilir.
Bunu yapmak için; Start Date ve Finish Date seçeneklerinin değiştirilmesi gerekmektedir.
İstenilen değişiklik yapıldıktan sonra OK tuşuna basıldığında seçilen tarihler arası
NOTAM’lar sistemde görüntülenecektir.
İki nokta arası mesafe nasıl ölçülür ve cetvel nasıl kullanılır?
Harita üzerinde iki noktanın birbirine göre uzaklıkları NM ve KM olarak görüntülenebilir,
ilk seçilen noktadan ikinci noktaya olan bearing değeri ölçülebilir.
Bunun için öncelikle sol taraftaki menüde yer alan Cetvel
simgesine tıklanır. Daha sonra ölçülmek istenilen ilk noktaya sol tıklanarak ölçüm
işlemi başlatılır. İkinci noktaya gelindiğinde tekrar sol tıklanarak ölçü aralığı
sabitlenir. İki nokta arasındaki ölçüme dair bilgiler ok ile gösterilen alandadır.
Cetveli kapatmak için ok ile gösterilmiş olan bilgi penceresine tıklanır.
Notam’lar seviye bilgilerini de içerecek şekilde Üç Boyutlu (3D) olarak görüntülenebilir
mi?
Harita üzerinde görüntülenen NOTAM’lar, sol menüdeki Google Earth butonuna basılarak
KML formatında bilgisayara kaydedilebilir. KML türündeki dosyalar Google Earth programıyla
görüntülenebilir. KML formatında bilgi okuyabilen Flight Computer veya Garmin Aera
795 gibi cihazlarda da Notam’lar görüntülenebilir.
Harita üzerinde görüntülenen NOTAM’lara metin formatında erişim mümkün müdür?
Sol menüden yazıcı (Printer) ikonu tıklanarak aktif olan NOTAMlara topluca erişim
sağlanabilir.
Bu sayede uçuş sırasında tutulma zorunluluğu olan dosya için saha notamlarının metin
versiyonlarının çıktıları alınabilir.
Symbol Menüsü ne işe yarar?
İlgili menü içeriği resimdeki gibidir.
|Airport :||Harita üzerinde meydanların gösterilmesini sağlar|
|Seaport :||Denize İniş Noktalarının gösterimini sağlar|
|Heliport :||SHGM Onaylı Heliportların gösterimini sağlar|
|Navigational Aid :||Seyrüsefer Yardımcı Cihazlarının gösterimini sağlar|
|Waypoint :||Rapor Noktalarının gösterimini sağlar|
|Cloud :||Bulutluluğu gösterir (Belirli bir zoom seviyesinde çalışır)|
|Temperature :||Yerleşim yerlerinin sıcaklık değerlerinin gösterimini sağlar|
|Custom Waypoints:||Harita üzerinde kullanıcı tarafından kaydedilen noktaların gösterimini sağlar.|
Havalimanı, Heliport, Denize iniş yerlerinin pozisyonları haritada nasıl görüntülenir?
SYMBOL menüsünden görüntülenmek istenilen yer tik ile aktif edilerek harita üzerinde
gösterimi sağlanır.
Havalimanı NOTAM’larına, Havalimanı ile ilgili genel bilgilere, METAR&TAF bilgilerine
nasıl erişilir?
Havalimanlarının haritada gösterimi seçildikten sonra ilgili havalimanı üzerindeki
uçak simgesine tıklanılarak ilgili bilgilere erişilebilir.
Tıklanılarak açılan pencerede sırasıyla ilgili meydanın ICAO kodu ve sisteme son
girilen METAR, TAF bilgisi yer alır
INFO hanesinde :
- Meydanın ICAO Kodu, Meydanın Adı
- Pist numaraları, pist başlarının yükseklikleri ve pist uzunluk ve genişliği
- Kule, yaklaşma, ground ve gerekli diğer frekanslar
- Meydan telefon numaraları
- AIS Ünitesi Faks numarası (Uçuş planı için), Meydan referans noktası rakımı, Meydanda
bulunan yakıt türleri
- Seyrüsefer Yardımcı Cihazlarının (VOR-DME-NDB-ILS-TACAN) IDENT ve Frekansları
Yer alır.
NOTAM Hanesinde :
O an için uluslararası seride yayınlanmış meydan ile alakalı NOTAM bilgileri yer
alır.
Heliport Bilgilerine nasıl erişilir?
SYMBOL Menüsünden Heliportlar aktif edilir. SHGM tarafından onaylanmış ve yayınlanmış
heliportlar harita üzerinde gösterilirler. Sonra ilgili heliport sembolüne tıklanılarak
açılan pencerede bilgi gösterilir.
Sembol üzerine gelindiğinde tıklanmadan heliport’un adı görüntülenebilir.
Seyrüsefer Yardımcı Cihazları (VOR-DME-NDB-ILS-TACAN) Bilgilerine nasıl erişilir?
SYMBOL Menüsünden Navigational Aid seçili hale getirilerek harita üzerinde gösterimi
sağlanır. Harita üzerinde gösterilen NAVAID’lerden istenilenin üzerine tıklanılarak
ilgili cihaz ile ilgili bilgiler açılan pencerede görüntülenir.
Waypoint, Rapor Noktaları, RNAV noktaları bilgilerine nasıl ulaşılır?
SYMBOL Menüsünden Waypoint seçeneği aktif hale getirilerek harita üzerinde gösterimi
sağlanır. İlgili sembol tıklanılarak bilgisi açılan pencerede görüntülenir. Ayrıca,
haritada sembol üzerine gelindiğinde ilgili Waypoint’in ismi görüntülenir.
ROUTE menüsü nasıl kullanılır?
Upper Route ATS :
Üst seviye ATS yollarını gösterir.
Lower Route ATS :
Alt seviye ATS yollarını gösterir.
Upper Route RNAV :
Üst seviye RNAV yolarını gösterir.
Lower Route RNAV :
Alt seviye RNAV yollarını gösterir.
VFR Route :
VFR yolları ve helikopter yollarını gösterir.
VFR Yollar harita üzerinde nasıl görüntülenir?
ROUTE Menüsünden VFR Route seçeneği seçilerek harita üzerinde VFR yollar görüntülenebilir.
Açılan yolun bacaklarından herhangi birisinin üzerine gelindiğinde ilgili parçanın
bilgileri info penceresinde gösterilir.
Sıcaklık ve Bulutluluk bilgisine nasıl erişilir?
SYMBOL menüsünden sıcaklık değerleri için Temperature, Bulutluluk için Cloud seçenekleri
aktif hale getirilir. Bulutluluk bilgisi sadece belirli zoom değerlerinde görüntülenmektedir.
Havalimanları-Meydanlarının meteorolojik bilgilerine ulaşmak için Bkz: Havalimanı
NOTAM’larına, Havalimanı ile ilgili genel bilgilere, METAR&TAF bilgilerine nasıl
erişilir.
Yollar harita üzerinde nasıl görüntülenir?
ROUTE menüsünden Upper Route ATS, Lower Route ATS, Upper Route RNAV, Lower Route
RNAV seçeneklerinden istenilen seçilerek harita üzerinde görüntülenmesi sağlanır.
Herhangi bir yolun üzerine mouse ile gelindiğinde ilgili yolun bilgisi görüntülenir.
Area menüsü işlevleri nelerdir?
|FIR :||Ülkelerin havasahası sınırlarını ve ülke içerisindeki FIR sınırlarını gösterir|
|Prohibited :||Uçuşa yasak bölgeleri gösterir|
|Restricted :||Uçuşa kısıtlı bölgeleri gösterir|
|Dangerous :||Tehlikeli sahaları gösterir|
|Training Area :||Eğitim sahalarını gösterir|
|Aerial Sporting :||Sportif havacılık için tanımlanmış sahaları gösterir|
|Potential Hazards :||AIP’de potansiyel tehlikeli saha olarak tanımlanmış bölgeleri gösterir|
|CTR :||Havaalanları CTR sınırlarını gösterir. (İnfo penceresinde ilgili CTR dan sorumlu ünitenin bilgileri mevcuttur)|
|TMA :||TMA sınırlarını gösterir (İnfo penceresinde ilgili TMA den sorumlu ünitenin bilgileri mevcuttur)|
|MTMA :||MTMA sınırlarını gösterir (Info penceresinde ilgili MTMA den sorumlu ünitenin bilgileri mevcuttur)|
|Upper Sector :||FIR içindeki üst sektörü ve ilgili frekans bilgilerini gösterir|
|Lower Sector :||FIR içindeki alt sektöre ve ilgili frekans bilgilerini gösterir|
AREA Menüsünde yer alan sahalar ne anlama gelmektedir? Aktif olup olmadığı nasıl
takip edilir?
Tüm ülkeler yayınladıkları AIP (Aeronautical Informatian Publication) içerisinde,
ENR bölümünde uçuş operasyonu için tehlike oluştarabilecek veya önemli bir bilgi
içeren sahaları koordinatlasal olarak yayınlarlar.
Bu yayınlarda Sahanın tipi (Yasak, Kısıtlı, Tehlikeli), Kullanım usülleri (Seviye,
Aktiflik periyodu) gibi bilgiler yer almaktadır. Sahaların bazıları sürekli olarak
aktif iken, bazıları yayınlanan NOTAM’lar ile aktif hale getirilir.
NOTAMTR sisteminde bütün sahalar bilgi olarak bulunmaktadır. NOTAM ile aktive edilen
sahalar için aktiflik NOTAM’ı süresince ilgili sahanın üzerinde ayrıca NOTAM da
yer almaktadır. Sahanın aktivasyonu bitince saha bilgilerine AREA menüsünden ulaşılabilir
ancak üzerinde herhangi bir NOTAM görüntülenmez.
Sürekli olarak aktif olan sahalar için ise NOTAM yayınlanmaz. Sürekli olarak aktif
kabul edilir ve uçucuların saha bilgilerinde yer alan kısıtlamalara uyma zorunluluğu
vardır.
Ülkelerin FIR sınırları nasıl görüntülenir?
Avrupa havasahasında yer alan ülkelerin FIR (Flight Information Region) sınırları AREA menüsünden FIR seçeneği aktifleştirilerek görüntülenebilir.
Uçuşa yasak, kısıtlı, tehlikeli (P,R,D) sahalar nasıl görüntülenir?
AREA menüsünden
- Prohibited
seçeneği aktifleştirilerek uçuşa Yasak sahalar,
- Restricted
seçeneği aktifleştirilerek uçuş için Kısıtlı sahalar,
- Dangerous
seçeneği aktifleştirilerek uçuş için Tehlikeli sahalar
harita üzerinde görüntülenebilir.
Mouse işaretçisi ile bölge üzerine gelindiğinde ilgili P, R, D sahasının ismi görüntülenir. Saha tıklandığında ise açılan bilgi penceresinde sahanın özellikleri yer alır.
Eğitim, Sportif Havacılık sahaları nasıl görüntülenir?
AREA Menüsünden
- Training Area
seçeneği aktifleştirilerek Eğitim sahaları,
- Aerial Sporting
seçeneği aktifleştirilerek Sportif Havacılık Sahaları
görüntülenebilir.
İlgili saha üzerine Mouse işaretçisi ile gelindiğinde sahanın ismi, tıklandığında ise açılan pencerede;
- sahanın adı, tipi,
- kullanım seviyesi,
- kullanım zamanlarını
içeren saha bilgileri yer alır.
Havalimanlarının Kontrol Sahaları (CTR) nasıl görüntülenir? Hangi bilgiler edinilebilir?
AREA Menüsünden CTR seçeneği aktif edilerek saha görüntülenebilir.
CTR kesik sarı çizgili olarak çizilmiştir. Mouse işaretçisi ile saha üzerinde gelindiğinde sahanın ismi, tıklanarak açılan bilgi penceresinde ise;
- Saha ismi
- Çapı, dikey olarak sorumluluk alanı
- CTR’dan sorumlu ilgili ünitelerin frekans bilgileri
Yer alır.
Terminal Kontrol Sahası (TMA) ve Askeri Terminal Kontrol Sahası (MTMA) bilgileri nasıl görüntülenir?
AREA menüsünden TMA ve MTMA seçenekleri aktif hale getirilerek ilgili sahaların harita üzerinde görüntülenmesi sağlanır.
Mouse işaretçisi ile saha üzerinde gelindiğinde sahanın ismi, tıklanarak açılan bilgi penceresinde;
- Sahanın ismi
- İlgili ünitenin frekans bilgileri
- Sorumluluk sahası
Bulunmaktadır.
Sektör Bilgileri nasıl görüntülenir?
AREA menüsünden Upper Sector veya Lower Sector seçeneği aktif edilerek alt ve üst seviye sektörlerin görüntülenmesi sağlanır.
Mouse işaretçisi ile saha üzerinde gelindiğinde sahanın ismi, tıklanarak açılan bilgi penceresinde;
- ilgili sektör ismi
- Sorumlu ünite frekansları
- Hizmet verilen zaman dilimi
bilgileri yer almaktadır.
Kule Frekanslarına nasıl erişilebilir?
Symbol menüsü içinde airports seçeneği aktif hale getirilir. İlgili havalimanı sembolüne tıklanır. Açılan pencerede frekanslar bulunmaktadır.
Area menüsünden CTR seçeneği aktif hale getirilir, ilgili kule ünitesinin sorumluluk sahası olan CTR sahası tıklanılır. Açılan bilgi penceresinde frekanslar bulunmaktadır.
ILS Frekanslarına nasıl erişilebilir? Bir havalimanında ILS olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Symbol menüsü içinde airports seçeneği aktif hale getirilip ilgili havalimanı sembolüne tıklanır.
Açılan pencerede ilgili ILS’e ait Kategori, Localizer, Glide Path, DME’nin IDENT ve frekans bilgileri yer almaktadır.
Eğer açılan menüde LLZ, GP frekans ve bilgileri bulunmuyorsa ILS tahsis edilmemiştir.
Custom Waypoint (Kullanıcıya Özel Nokta) Nasıl Eklenir?
Harita üzerinde noktanın görünmesi istenilen koordinata sağ tuş ile tıklanır. Resimde görülen pencere açılacaktır.
Burada, nokta için görüntülenmesi istenilen sembol seçilir. Alttaki kutucuğa eklenecek noktaya verilmek istenilen isim yazılır ve SAVE butonuna tıklanır.
Eklenilen Nokta herhangi bir zamanda harita üzerinde görüntülenmek istenildiğinde,
SYMBOL menüsü altında CUSTOM WAYPOINTS seçeneği aktif hale getirilerek görüntülenebilir.
Önceden eklenmiş bir nokta silinmek istenirse, ilgili noktaya sağ tıklanır ve açılan penceredeki DELETE tuşuna basılır.
Herhangi bir noktanın Gün doğumu – Gün Batımı (SR-SS) saatleri nasıl öğrenilir?
Harita üzerinde bir noktaya Mouse sağ tuşu ile tıklandığında bir pencere açılmaktadır.
Bu pencerenin alt tarafında tıklanılan noktanın Gün Doğumu – Gün Batımı saatleri UTC olarak görüntülenmektedir.
VFR uçuşlar Gün Doğumu -30 Dk, Gün Batımı +30 Dk aralığında yapıldığından bu saatlere titizlikle dikkat edilmesi gerekmektedir.
Notam içeriklerine nasıl erişilir?
Haritada çizili olan bölgelerin üzerine gelindiğinde bilgi penceresinde Notam adı, kısaca konusu ve seviye aralığı belirir. Bölgeye tıklanınca açılan pencerede ise notam ile ilgili tüm bilgiler yer almaktadır.
Açılan bilgi penceresinde işaretine basılarak notam gizlenir.
simgesine basılarak sadece görüntülenen alanın KML formatında bilgisayara kaydedilmesi ve ilgili programda üç boyutlu (3D) olarak görüntülenmesi mümkün olur.
Daha önce kaydedilen noktalar harita üzerinde nasıl gösterilir?
Harita üzerinde sağ tıklayarak kullanıcıya özel noktalar eklemek mümkündür.
Eklenen bu noktaları (Custom waypoints) görünür hale getirmek için
SYMBOL menüsünden Custom Waypoints aktif hale getirilir.
Uçuş – Rota planlama nasıl yapılır?
NOTAMTR sisteminde, gerçekleştirilecek bir uçuş için rota planlama özelliği mevcuttur.
Rota planlama yapılırken :
- Harita üzerinde herhangi bir koordinat,
- Seyrüsefer Yardımcı cihazı (VOR-NDB-TACAN vs.)
- Havalimanı – Heliport - Seaport
- Waypoint
Uçuş rotasına dahil edilebilir.
a - Herhangi bir noktayı rotaya ekleme : Harita üzerinde herhangi bir nokta sağ tuş ile tıklanır, açılan menüde
tuşuna basılır.
Nokta eklendikten sonra ekranın sağ üst köşesinde noktanın bilgilerinin yer aldığı bir pencere belirir.
Eklenilen nokta da kırmızı olarak haritada gösterilmeye devam eder.
b - Seyrüsefer Yardımcı Cihazı ekleme : SYMBOL menüsünden Navigational Aids seçeneği aktifleştirilip
SSY cihazları haritada görünür hale getirilir. Eklenilmek istenilen cihaz tıklanarak açılan pencerede
Böylece ilgili cihaz rotaya eklenmiş olur.
c - Havalimanı, Heliport, Seaport Ekleme : SYMBOLS menüsünden ilgili sembol aktif hale getirilip üzerine tıklandığında açılan pencereden
tıklanılarak rotaya dahil edilir.
d - Waypoint ekleme : SYMBOL menüsünden WAYPOINT seçeneği aktif hale getirilip eklenmek istenilen waypoint tıklanır.
Açılan pencerede tıklanarak rotaya dahil edilir.
Rotaya eklemeler devam ettikçe her bir nokta, bu noktalar arasındaki mesafe ve bearing değeri görüntülenir. En altta da rotanın toplam uzunluğu gösterilir.
Oluşturulan Rota nasıl kaydedilir ve silinir? Kaydedilmiş Rota nasıl geri çağırılır?
Rota oluşturulduktan sonra sağ üstteki bilgi penceresinde toplam mesafenin altındaki boş alana rotaya verilmek istenilen isim yazılır ve SAVE tıklanır.
Route menüsü tıklanıldığında, daha önce kaydedilen bir rota en altta ismi ile birlikte görünür. İlgili rota tıklanılarak harita üzerinde görüntülenmesi sağlanır.
Rotayı silmek için ekranda görüntüledikten sonra, sağ üst köşedeki bilgilendirme penceresinde DELETE tıklanır. Böylece rota ROUTE menüsünden de gitmiş olur.