Resimde: Atomik kullanım koşullarında birimlerin savaş operasyonları оружия
(1959'da resmi kullanım için bir albümden, 10 Eylül 1956'da Semipalatinsk nükleer test sahasında askeri tatbikatlar temelinde derlendi).
16 Eylül 1956'da SSCB Savunma Bakanlığı'nın Semipalatinsk özel eğitim sahasında "Düşmanın atom patlamasının oluşturduğu boşluk alanında savunmayı yeniden tesis etmesini önlemek için bir atom saldırısının ardından havadan bir taburun helikopterlerine iniş" adı altında nükleer silahların kullanıldığı bir askeri tatbikat yapıldı. Ondan önce hiç kimse, hiçbir yerde, bir nükleer cihazın patlamasından sonra insanları merkez üssüne göndermedi.
Topçu Mareşali SSCB Özel Silahlanma Bakan Yardımcısı M.Nedelin, bir nükleer patlama ve birlik eylemlerini koordine etmek için genel rehberlik sağladı. Patlama ve nükleer teknik destek Albay General Balyatko'ya verildi. Birimlerin ve alt birimlerin yönetimi, Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcısı (Hava Kuvvetleri), Korgeneral S. Rozhdestvensky (Hava Kuvvetleri Komutanı - Korgeneral V. Margelov) ile yapıldı.
Toplamda bir buçuk bin asker katıldı. 272 kişi doğrudan patlamanın merkez üssüne paraşütle atladı.
Tatbikata, özel donanımlı bir yüksek binada gözlem görevini üstlenen Akademisyen I. Kurchatov başkanlığındaki nükleer bilim adamları katıldı.
Ağustos ayının sonunda, paraşütçüler - en katı gizlilikteki tatbikatlara katılanlar - Semipalatinsk test alanına geldi. Yoldaki askerlerin büyük bir kısmı, nereye ve neden, hangi iş için getirildiklerini bilmiyordu. Korgeneral S. Rozhdestvensky, memurları, paraşütçülerin sakince tepki verdiği gerçek durumda yaklaşan eylemler hakkında bilgilendirdi. Ordu Generali M. Sorokin (tatbikat sırasında, bir hava tümeninin komutan yardımcısı, operasyonel bir grubun şefi) “kabul ettik” diye hatırlıyor, “bir nükleer test sahasının topraklarında olduğumuzu ve bu, yaklaşan eylemler için sorumluluğun artmasına ve verilen görevlerin yerine getirilmesine katkıda bulundu. hazırlık döneminde ve tatbikat sırasında tek bir olay yaşanmadı. "
Görev gücü memurları ve personeli, bir önceki gün, Ağustos ve Eylül aylarında Semipalatinsk test sahasında nükleer patlamaya ek olarak bir hidrojen bombasının da test edildiği birkaç patlama sırasında hazır bulundu. M. Sorokin'e göre, bu patlamalar tüm personel tarafından gözlemlendi ve bu, test katılımcıları için bir tür ön "alıştırma" idi.
Ek olarak, hatırlatıcılar ve talimatlar gözden geçirildi. "Sınıf" ve taktik tatbikat dersleri sırasında memurlar, askerlere bir nükleer patlamanın zarar verici faktörlerini anlattılar, mevcut literatüre ve kişisel eğitim seviyelerine dayanarak, ona karşı pratik koruma konuları uyguladılar.
Yine de, bu olaylarda şu anda yaşayan katılımcıların çoğunun bakış açısından, personelin eylemleri ve deneyin katılımcıları için olası sonuçları, hem kendileri hem de emir gereği çok belirsiz görünüyordu. Bu konudaki öğretim körü körüne yürütülmüştür.
Tatbikat, TNT eşdeğeri 40 bin ton olan deneysel bir atom bombası kullanılarak gerçekleştirildi ve 300 metre yükseklikte bir patlama hesaplanarak düşürüldü. İniş, simüle edilen düşmanın ana savunma bölgesinin üçüncü konumu alanındaki patlamadan yarım saat sonra merkez üssünden 500 metre uzaklıkta planlandı. Bu koşullar, paraşütçülerin 5 röntgenden fazla radyasyon dozu almasını önleyecek şekilde belirlendi.
Havadan saldırı hazırlama ve iniş sürecinde, ilk iniş alanı konvansiyonel cephe hattından 23 kilometre ve atom bombasının planlanan patlamasından 36 kilometre uzakta seçildi. Ekipman ve gemide insanlar bulunan helikopterlerin uçuş şeridi kontrol edildi, ancak havadan ve yerden açıkça görülebilen yer işaretleri yaklaşık 3 kilometre genişliğe kadar. Bununla birlikte, 1954 tatbikatlarının uygulamasının gösterdiği gibi, havacılık Acil bir durumda, savaş, atomik bir saldırının hava kasırgasıyla süpürebilir.
Buna ek olarak, atom patlamasından sonra, topçu "çalışmaya" başladı, şartlı düşmanın direnişinin kalan "ceplerini" bitirdi ve ayrıca kundağı motorlu silahların saldırısına girdi, hareket halinde ateş etti, piyade barınaklardan yükseldi. Yani pilotlar bir nebze bile yanılsalar, bombalar saldıran ekipmanların ve insanların savaş oluşumlarına gönderilecekti. Ve sadece Eylül 1956 tatbikatında havacıların ve paraşütçülerin en yüksek uçuş ve taktik eğitimi sayesinde, başarısızlık olmadı.
Saldırı için yarım saatlik topçu hazırlığı sırasında helikopter kolonunun iniş kuvveti ile savaş oluşumları boyunca uçuşu gerçekleştirildi. Düşmanın savunması, yerleştirilen hedeflere yönelik siperlerle işaretlendi. Saldıran taraf (bir tüfek bölümü kavramına göre) bir paraşütçü tüfek şirketi, 82-mm B-10 geri tepmesiz silah bataryası, 82-mm havan bataryaları, kapalı atış pozisyonlarından ateş eden 85-mm toplardan oluşan bir tabur, önde gelen 85-mm toplardan oluşan iki batarya ile temsil edildi. doğrudan ateş ve bir ASU-57 pil.
345'inci hava indirme alayının ikinci hava taburu (bir şirket olmadan), alay bataryasının 57 mm'lik silahları, altı adet B-10 geri tepmesiz silah, 82 mm'lik bir harç bataryasından oluşan bir takım ve bir kimyasal ile takviye edildi. alayın radyasyon ve kimyasal keşif araçlarıyla ayrılması.
Askeri liderlik, komutanlar ve uzmanlar, radyoaktif toz bulutunun yerleşmesine zaman vermek için nükleer patlamadan 40 dakika sonra saldırı kuvvetinin inişinin başlaması gerektiğine göre hesaplamalar yaptı ve bir karar verdi.
Bir Tu-16 uçağından sekiz kilometre yükseklikten düşen bir atom bombasının patlaması, amaçlanan merkez üssünden önemli bir sapma verdi.
On dakikadan kısa bir süre içinde, iniş ekibi en zor taktik ve radyasyon ortamına iniş yaptı, henüz yerleşmemiş bir toz bulutu - patlamanın merkez üssünden yarım kilometre uzakta ve hemen bir savaş görevi yerine getirmeye başladı. Ekipman ve silahları boşaltmış ve onları savaşa hazır bir duruma getirmiş olan paraşütçüler ve dozimetrik keşif, hareket halindeki savaş oluşumlarında konuşlandırıldı.
Önceden belirlenmiş azimutlara göre, komutanlarına odaklanan, füzelerle yerlerini ve hareket yönlerini belirten ve telsizle komutlar veren, muhafızlar ve enerjik olarak, liderliğin görüşüne göre, kafa karışıklığı ve yönelim kaybı olmadan, verilen nesneyi ele geçirdi, organize savunma, hayatta kalanın karşı saldırısını püskürtmek için canlı ateş yaktı düşmanın atomik saldırısından sonra.
Ama hepsi bu kadar değil. Havadan saldırı, yalnızca belirli bir bölgeyi korumakla kalmayıp, aynı zamanda mühendislik açısından iyi hazırlanmış bir savunmada olan düşmanın nihai ve tamamen yok edilmesi için cepheden savaşa ilerleyen birliklerin girişine yardımcı olma görevi ile görevlendirildi.
Ana darbenin yönü atom patlamasının merkez üssünden geçen ilerleyen kuvvetlerin yaklaşmasıyla topçu, bir baraj yöntemi ile saldırı için topçu desteğine geçti. Havadan saldırı, yaklaşan birimlerle birlikte düşmana saldırdı ve ardından takip etmeye başladı. Elbette, tüm bu eylemler muazzam bir ahlaki ve fiziksel güç gerektiriyordu: sadece saldıran kundağı motorlu silahlara ayak uydurmak değil, aynı zamanda topçularının parçalarının altına düşmemek de gerekliydi. Ve bu, otomobillerin tırtıllarının yarattığı, atomik mantar ve topçu patlamalarından düşen sürekli bir toz perdesinde.
Sadece bir gaz maskesi ve birleşik silah koruyucu teçhizatı olan kanatlı piyadenin savaşçıları, 6-9 saatlik "eğitim" savaşı boyunca tatbikat katılımcılarını her yere nüfuz eden radyasyondan "koruyan" "kurtarıcı" kabuktu ...
"Paraşütçülerin patlamanın merkez üssüne hareketi, güvenlik önlemleri için merkez üssünden onlarca metre uzakta eğitim alanı uzmanları tarafından durduruldu," - diye hatırlıyor M. Sorokin, - bireysel dozimetrelerimiz yoktu, radyasyon keşif cihazları kusurluydu ve personel yoktu. bunları kullanmak için sürdürülebilir pratik beceriler: Sonuçta, eğitici enfeksiyon kaynakları mevcut değildir. Yine de, merkez üssünden otuz kilometre uzakta, patlama alanında atanan savaş görevini tamamladıktan sonra, bir yemek için birlik sütununu durdurdum. Ancak alayın kimyasal servisinin şefi Kaptan K.Mokhov, ölçümler aldıktan sonra, yüksek radyasyon seviyesi nedeniyle beslenmenin imkansızlığını bildirdi. Aynı şey, bir saatlik yoğun kolon hareketinden sonra tekrarlandı. Sadece Irtysh kıyılarında (Maisky bölgesi bölgesi) konuşlanma bölgesinde öğle yemeği yiyebildik ... "
Korgeneral S. Rozhdestvensky Mareşal M.Nedelin'in raporundan Savunma Bakanı G. Zhukov'a:
"Tatbikatta kullanılan atom bombasının yenilgisinin sonuçlarına göre, düşmanın saha savunma birimlerinin güvenilir bir şekilde bastırılacağı ve bunun, patlamadan sonra havadan saldırı inişine izin vereceği sonucuna varılabilir. 200- merkez üssünden uzakta, radyasyon seviyeleri açısından 300-400 metre patlama yüksekliğinde 500 metre, yani düşmanın güvenilir bir şekilde yenilebileceği alanda havadan saldırı kuvvetleri helikopterlerden 15-20 dakikada, 5 röntgene kadar radyasyon dozuna tabi tutulabilir ... "
Tatbikat sonuçlarına göre, 60 subay ve Hava Kuvvetleri generalleri ile askeri ulaştırma havacılığının şükranlarını duyurmaları ve değerli hediyelerle ödüllendirmeleri için Savunma Bakanı'na sunulması planlandı.
SSCB Savunma Bakanlığı'nın tatbikata katılanların teşvikine ilişkin emri "Çok gizli" başlığı altında listelendi. Atomik egzersizlerin sonuçları dikkatlice gizlendi ve sessizleştirildi, belgeler imha edildi ve katılımcılarına gördüklerini ve bildiklerini unutmaları "tavsiye edildi".
Emekli Albay General A. Rudakov, "Korgeneral S. Rozhdestvensky'nin görevlerini 1956'da devraldığımda," diye hatırlıyor, "Kimse bana bu tatbikatlar hakkında şahsen bir şey söylemedi. V. Margelov ile altı yıl çalıştım ama ve bundan hiç bahsetmedi. "
Tümgeneral S. Rudakov, "Hava Kuvvetleri'ndeki görevim sırasında, bu tatbikatı öğrenci iken duydum" diyor. 1981-1983'te tarihsel 345. paraşütçü alayının formu, ancak deneysel egzersizin kaydını görmedim. Öyle olsaydı, bu tür bilgilere dikkat etmemek imkansız olurdu. "
Ryazan Hava Kuvvetleri Müzesi'nde kıdemli bir araştırmacının ifadesine göre, müzeye yirmi yıldan fazla aktif yaratıcı çalışma veren emekli Yarbay S. Gorlenko, müze arşivlerinde de bu doktrinle ilgili herhangi bir materyal yok. Bu bilgiler yedi mühürle mühürlendi.
Binlerce insanın emriyle kazanılan yerel bir "nükleer savaş" deneyimi, Tanrıya şükür, artık hiç kimse için yararlı değildi. Ancak sağlıklarını feda ederek görevlerini yerine getiren insanları tanımalı ve hatırlamalıyız.
V. I. Reznik, "Ödüller, teşvikler ve ayrıcalıklar için hizmet etmedik. İşimizi yaptık, gerekliliğine sıkı sıkıya inandık ve her türlü teste hazırdık," diyor V. I. Reznik. oluşumumuzun komutanının ağzından, “tümen birimleri ve alt birimleri, komutanların ve tüm personelin eğitimini artırdı ve modern savaşın karmaşık savaş görevlerini yerine getirmeye hazırlar” sözlerini duydu. Bu, 1956. alayın 2. taburu, 345. AP'nin 1. ve 2. taburları, 165. ayrı kundağı motorlu topçu taburunun bataryaları ve diğer birimler tarafından gerçekleştirilen deneysel tatbikatla doğrulandı. Öğretim çok takdir edildi "
Emekli albay Petr Petrovich Pospehov, "Biz, bu tatbikatta yer alan bizler, komutanın bizi hatırladığını ve bunu bir örnek teşkil ettiğini görmekten memnuniyet duyduk. O tatbikatta, 2. alayın 165. topçu taburunun komutanıydım," diyor emekli albay Petr Petrovich Pospehov ilerleyen piyadelerin arkasında ilerledi. Kömürleşmiş ve parçalanmış toprağın, yanmış köpeklerin, yıkılmış binaların, devrilmiş ekipmanların bulunduğu merkez üssünden geçtik. Bizi tehdit eden tehlikeyi bilmiyorduk. Radyoaktif bulut bizi kovalıyor gibiydi. Uzun zamandır hastaydım, kalbimden acı çekiyorum , midem neredeyse tamamı kesildi. Hastalığımı bu cehennem deneyi ile ilişkilendiriyorum. "
Genelkurmay Askeri Akademisi'nde kıdemli bir öğretim üyesi olan Tümgeneral E. Semyonov, “11929 askeri birliğinde, 2. taburun kurmay başkanı Binbaşı M. Orlov'du” diye hatırlıyor, “4 dakika içinde Mi-40 helikopterlerinden düşürüldüklerini söyledi. patlama alanı. Görevi tamamen tamamladılar. Kendisinin 1968'de çok acılı göründüğünü hatırlıyorum, kafasında kıl yoktu ... "
Emekli albay Y. Samoilenko, "O zamanlar kolay değildi, bir soğuk savaş vardı, yurtdışından tehdit edildik," diye ekliyor emekli albay Y. Samoilenko, "hem Batı hem de biz yeni silahlar deniyorduk. Aksi takdirde yapmak imkansızdı. Elbette ruhsuzdu. yaşayan insanları deneysel öğretime ve hatta pratik olarak ne gönderildikleri konusunda bilgi olmadan göndermek için. Bu testlere katılan bir arkadaşım A. Tsyganok vardı. Hastalıktan zamansız öldü. "
Emekli Korgeneral P.G. Kalinin, “1952-1957'de Topçu Akademisi'nde okudum” diyor, “atom silahlarının ortaya çıkmasıyla bağlantılı olarak, 1954'te havadan saldırı kuvvetlerinin önemli bir rol oynadığı önleyici saldırı teorisini inceledik. Nükleer bir patlamanın zarar verici faktörleri konusunda yeterli değildi, mevcut kılavuzlar ve değerlendirme yöntemleri o dönemde doğdu.Liderler, olası sonuçlarını bilmeden kendilerini riske maruz bıraktılar ve şimdi tüm bunları yargılamak kolay.
Tatbikatlara katılanların abonelik verdiklerini söylediklerini çok iyi hatırlıyorum. Her şey "çok gizli" başlığı altında gerçekleştirildi, belki de bu yüzden bugün birçok kişi sessiz. Genç yaşta başka bir dünya için ayrılan, merkez üssüne inişe katılan arkadaşlarım, paraşütçüler, Binbaşı I. Rusin ve Albay A. Lebedev sonsuza dek hafızamda kalacak. "
Tatbikatlara katılanların abonelik verdiklerini söylediklerini çok iyi hatırlıyorum. Her şey "çok gizli" başlığı altında gerçekleştirildi, belki de bu yüzden bugün birçok kişi sessiz. Genç yaşta başka bir dünya için ayrılan, merkez üssüne inişe katılan arkadaşlarım, paraşütçüler, Binbaşı I. Rusin ve Albay A. Lebedev sonsuza dek hafızamda kalacak. "