Sporlarda uzağa atılmak suretiyle kullanılan kurs. Yassı ve daire şeklinde, taştan ya da demirden yapılan ve çok ağır olan diskler, atletler tarafından döne döne fırlatılır ve en uzağa fırlatmış olan armağan alır. Bu günün sporlarındaki diskler, demir çemberle kuşatılmış daire şeklinde tahtadan yapılmıştır ve ağırlığı 1 kilo 963 gramdır.
TARİHÇESİ:
Atletizmde fırlatma denildiği zaman herkesin aklına büyük olasılıkla antik zamanlardan kalma "Discobolus" ismi gelir. Discobolus bugün antik Yunan sanatının eşsiz eserlerinden birine verilen addır. Heykel disk atma ve diğer fırlatma olaylarının insanlık tarihinde ne kadar da önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Disk atma M.Ö 708 yılında yapılan antik olimpiyatlarda pentathlonun bir parçasıydı.1896'daki Atina Olimpiyatları'nda ise meydan kategorisi içine alınmıştır. Bu zamanki fırlatma aktivitesi "taş fırlatma" şeklindeydi. Sporcular 6.35 kilogramlık bir taşı şu an cirit atmakta kullanılana benzer bir teknikle atmaktaydılar. Bu yüzden atış stile de değiştirilmeliydi.
1896 Olimpiyatları'nda gülle ve disk atma meydan kategorisinde yer alıyordu ; ancak ikisi birbirinden farklıydı. İlk olimpiyatlarda atış iki elle birden yapılırken şimdi tek elle yapılıyor. Cirit atma ilk kez 1906 Atina Oyunları'nda ortaya çıkmıştır ; ancak ciridin resmi olarak olimpiyatlara girişi 1908 Londra Olimpiyatları'nda olmuştur. Ancak antik olimpiyatlarda şimdiki gibi ciridin gittiği uzaklık dikkate alınmaz , başka kriterler dikkate alınırdı.
19. yüzyılda Napolyon ciridin savaşta kullanılması için bir öneride bulunmuştur. Çekiç atma da bayağı eskilere uzanır. İngiltere kralı Henry VIII kendisini çekiç atarken tasvir eden bir tabloya sahiptir. Çekiç atmanın tarihi gerçekte İrlanda Taliteann Oyunları'na kadar gider. İrlandalıların kullandığı ekipmanlar bugünkülere çok benzer. Ayrıca çekiç ve cirit atma İskoçya Oyunları'nın bir parçası olarak tarihte yer almıştır.
İlk olimpiyatlarda yapılan çekiç atma yarışmaları pek başarılı sonuçlanmıyordu ; çünkü atılan çekiçler genellikle ağaçların içinde kayboluyordu. Disk atma kategorisinin en ünlü isimlerinden biri kendi dalında dört altın madalya almayı başaran ender sporculardan olan Amerikalı Al Oerter'dır. Bayanlar dalında ise ilk şampiyon Halina Konopacka'dır . Polonyalı atlet Konopacka 1928'te bu dalda altın madalyayı alarak disk atmada altın madalya kazanan ilk bayan olmuştur.
KURALLARI: Olaylar :
Olimpiyatlarda disk atma kategorisi altı raunttan oluşur. Sporcular ellerindeki objeleri en uzağa atmaya çalışır. Antik olimpiyatlarda fırlatma dalında uzaklık değil başka kriterler dikkate alınırdı. Atış kategorisinde koşuyla başlayan tek olay cirit atmadır. Atlayış kategorinde de diğerlerinde olduğu gibi sporcunun en iyi performansı dikkate alınır.
Zaman limiti :
Bir sporcu atışı gereksiz yere geciktirirse hakem tarafından cezalandırılabilir. Genellikle zaman limiti bir dakikadır.
Diğer kurallar :
- Eğer sporcun atış yapmasına engel olacak bir durumla karşılaşırsa hakem , atışı tekrarlatabilir.
- Sporcu yarış alanını hakemden izin alarak terk edebilir.
- Atletler sağlık konuları hariç hiçbir şekilde dışarıdan yardım alamazlar.
- Cirit atıcıları çevrelerinde tam olarak 360o dönmek zorunda değildir.
- Sporcu atışını yaptıktan sonra atış yaptığı yerden arka taraftan çıkarak ayrılır.
Ekipmanlar :
Cirit : Ciritte üç bölüm vardır : mızrak , baş ve kabza. Mızrak ciritin ucundaki sivriltilmiş metal kısımdır. Kabza sporcunun tuttuğu ve ciritin ağırlık merkezini de içine alan bölümdür. Erkeklerin kullandığı cirit 2.6 m - 2.7 m arası ve en az 800 gram ağırlığındadır. Bayanların kullandığı cirit ise 2.2 m - 2.3 metre arası ve en az 600 gram ağırlığındadır.
Çekiç :
Çekiç de üç bölümden oluşmaktadır : baş , kabza ve bağlantı kısmı. Baş kısmı çapı erkekler dalında 110 - 130 mm , bayanlar dalında ise 95 - 110 mm olan bir toptur.Bağlantı kısmı tutulan yere bağlantıyı sağlayan kısımdır. Erkekler için tüm çekicin ağırlığı en az 7.26 kg ve 117.5 - 121.5 cm arası uzunlukta olmalıdır. Bayanlar dalında ise çekiç en az dört kilogram olmalı ve 116 - 119.5 cm arası uzunlukta olmalıdır.
Gülle :
Gülle ağır , yuvarlak metal bir toptur. Erkekler dalında 110 - 130 mm arası çapında , bayanlar dalında ise 95 - 110 mm arası olmalıdır.
Disk :
Disk odundan yapılmış bir dairedir ve çevresi metalle çevrelenmiştir. Erkekler dalında 2.005 - 2.025 kg arası ağırlıkta ve 21.8 - 22.1 cm arası bir çapta olmalıdır. Bayanlar dalında ise 1.005 - 1.025 kg arası ağırlıkta ve 18 - 18.2 cm arası çapta olmalıdır.
Fırlatma Alanı :
Disk , gülle ve çekiç :
Disk , gülle ve çekiç aynı yerden atılır. Sporcu atışı yapacağı dairenin içine girer ve atış sırasında vücudu bu alanın dışındaki herhangi bir yerle temas edemez. Gülle ve çekiç atılan daireler 2.135 m çapında iken , disk atılan daire daha geniş , 2.5 m çapındadır.
Cirit :
Cirit atma diğerlerinden tamamen farklıdır. Sporcular ciriti atmadan önce 30 - 36.5 metre arası koşu yaparlar. Sporcu koşup yolun sonuna gelince elindeki ciriti atar.