I. Dünya Savaşı (1914-1918) Sebepleri Sebepleri: a-Almanya’nın siyasi birliğini tamamlayarak, sömürgecilikte İngiltere’ye rakip olması b -Fransa ve Almanya arasındaki Alsas-Loren bölgesi meselesi(Fransa’nın Sedan Savaşı’nda kaybettiği bu bölgeyi geri almak istemesi) c-Balkanlarda AvusturyaMacaristan Rusya rekabeti d-İtalya’nın Akdeniz’de hakimiyet kurma isteği e-Çıkar çatışmalarının bloklaşmaya(Üçlü İtilaf 1907,Üçlü İttifak 1882)ve silahlanmaya yol açması fOsmanlı Devleti’ni paylaşma isteği g-Avusturya-Macaristan veliahdının bir Sırplı tarafından öldürülmesi Savaşın Başlaması ve Gelişmeler 28 Haziran 1914’te Saraybosna’ da Avusturya-Macaristan veliahdının bir Sırplı tarafından öldürülmesi üzerine Avusturya Sırbistan’a savaş ilanı etti. Rusya’nın da Sırbistan’ın yanında yer alması ile karşılıklı savaş ilanları I. Dünya Savaşı’nı başlattı. Savaş başladıktan sonra tarafsızlığını ilan eden İtalya 1915 yılında İtilaf Devletleri’ne katıldı. Uzak Doğuda Japonya Alman sömürgelerini ele geçirdi. Komünist ihtilali sebebiyle Rusya savaştan çekilmek zorunda kaldı (1917). Bu olaydan sonra savaş İtilaf Devletleri’nin lehine dönmüştür. Almanların Batı cephesi çöktü. Diğer cephelerde de alınan başarısızlıklarla İttifak Devletleri birer birer savaşı terk etmek zorunda kaldılar. I. Dünya Savaşı, 1815 Viyana Kongresi ile kurulan ancak bazı değişikliklere uğrayarak 1914'e kadar gelen Avrupa siyasi haritasının değişmesine ve güçler dengesinin yıkılmasına sebep oldu. Rusya, Osmanlı Devleti, Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorlukları yıkılarak yerlerine yeni devletler kuruldu. Avrupa'da İtilaf Devletleri lehine yeni bir siyasi harita ve güçler dengesi oluştu. Yıkılan imparatorluklardan doğan siyasi boşluğu, başta İngiltere olmak üzere Fransa, İtalya ve Japonya gibi devletler doldurmaya çalıştı. I. Dünya Savaşı sonunda dünyanın bir daha böyle büyük felaketlerle karşılaşmaması için Milletler Cemiyeti kuruldu. Sömürgecilik, isim değiştirerek "manda yönetimi" adıyla daha da yaygınlaştı. Sömürge rekabeti Uzak Doğu'dan Orta Doğu'ya kaydı. Dünyada "milliyetçilik" düşüncesi güç kazandı, yeni millî devletler, yeni rejimler ortaya çıktı. Savaş sonrasında sınırların çiziminde etnik yapıya dikkat edilmemesi azınlıklar sorununu ortaya çıkardı. Savaşa katılan yaklaşık 65 milyon civarındaki askerin 9,2 milyonu öldü. SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETLER BİRLİĞİ (SSCB), ORTA ASYA'DAKİ TÜRK DEVLET VE TOPLULUKLARI 1. Çarlık Rusyası'nın Yıkılışı ve Bolşevik İhtilali Hayat şartlarının daha da ağırlaşması, yolsuzluk ve vurgunlar toplumun her kesiminden insanları çarlık yönetimini devirmeye yöneltti. Petersburg'da kadın işçilerin başlattığı grev kısa sürede yayıldı. Bu hareketi dağıtmakla görevli askerlerin de katılmasıyla bir devrime dönüştü. Zor durumda kalan Çar II. Nikola tahttan çekildiğini açıkladı. Duma (meclis) üyeleri tarafından kurulan geçici hükümet yetkiyi devraldı. Geçici hükümeti deviren Bolşevikler Lenin yönetiminde hükümeti ele geçirdiler. (Ekim 1917)Almanların büyük toprak talepleri karşısında çoğunluk savaşa devam etmeyi önerirken Lenin zaman kazanmak amacıyla 3 Mart 1918'de Brest-Litovsk antlaşmasını imzaladı. Dış güçlerin desteklediği Çar yanlısı Beyaz Ordu yeni yönetime karşı saldırıya geçti. Üç yıl süren bu iç savaş Bolşeviklerin zaferi ile sonuçlandı. 2-Rusların Orta Asya'yı İstilası Ruslar, Altınorda Devleti’nin yıkılmasından sonra ortaya çıkan hanlıkları birer ikişer ele geçirerek Orta Asya’yı ele geçirmişlerdir. XX. yüzyılın hemen başında Çarlık yönetiminin baskıcı idaresi Türklerden başka Rus olmayan diğer milletleri de harekete geçirmiş ve 1905 İhtilali çıkmıştır. İhtilalden sonra Türkler millî kültürlerini geliştirme imkânı buldular. Bu sırada Yusuf Akçura ve İsmail Gaspıralı'nın çalışmalarının da etkisiyle 15 Ağustos 1905'te "Rusya Müslümanları I. Kongresi" gayrı resmî olarak toplandı. www.tariheglencesi.com 3-SSCB Yönetimindeki Türk Topluluklarının Durumu Geçici hükümeti deviren Bolşevik yönetimi, Orta Doğu, Güney Kafkasya, İran yöresinde etkili güç olan İngilizlerin desteklediği Türklerin ve diğer milletlerin giriştiği bağımsızlık hareketlerine engel olmak için onlara kendi kaderlerini tayin etme hakkı tanıdı. Bu karar Sovyet Rusya'nın o günkü şartlarda zaman kazanmak için uyguladığı bir oyalama politikasıydı. Bağımsızlığını ilan Türk bölgelerinde kısa bir süre sonra Bolşevik yönetimleri oluşturuldu. Bu olay üzerine Basmacı hareketi eden bağımsızlık mücadelesi başladı. Enver Paşa’nın liderliğe geçmesinden sonra canlana hareket onun ölümüyle zayıflamıştır. Bundan sonra Rusya, Türk bölgelerinde asimilasyon politikası izlemiştir. Ortadoğu’da Manda Yönetimleri İngiltere Fransa Suudi Arabistan Mısır Dünya Savaşı sırasında yanında yer alan yerel liderlere İngiltere'nin bağımsızlık vaadi üzerine Hicaz Emiri Şerif Hüseyin kendini "Arap Ülkeleri Kralı" ilan etti. Ancak İtilaf devletleri onu sadece Hicaz Kralı olarak tanıdı. Şerif Hüseyin, oğullarını Irak ve Ürdün'e kral tayin etti ve 5 Mart 1924'te halifeliğini ilan ederek bölgedeki konumunu güçlendirdi. Başlangıçtan beri bölge liderliği konusunda rekabet eden Necd Emiri Abdülaziz İbni Suud, Şerif Hüseyin'e savaş açtı. Galip gelen İbni Suud kendini Hicaz ve Necd Kralı ilan etti. İngiltere'nin 1927'de tanıdığı bu krallık 1932'de "Suudi Arabistan Krallığı" adını aldı. 1882'de Mısır'ı işgal eden İngiltere, Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesiyle de 1914'te topraklarına kattığını açıklamıştı.Mısır milliyetçilerinin çıkardığı ayaklanmalar sonunda İngiltere, 1922'de Mısır'ın bağımsızlığını tanımak zorunda kaldı. Ancak İngiltere, Süveyş Kanalı ve Mısır'daki yabancıların haklarını korumayı üzerine aldı. Filistin Suudi Krallığı'nın 1936'da Amerikan şirketi Aramco'ya petrol ayrıcalığı vermesiyle ABD bölgeye girmiş oldu. Irak İngiltere sömürge yollarını Akdeniz'den Basra Körfezi'ne kadar birleştiren Irak topraklarına tam olarak egemen olmak istiyordu. İngiltere, 1921'de Hicaz Kralı Şerif Hüseyin'in oğlu Faysal'ı Irak krallığına getirdi. 30 Haziran 1930'da yapılan antlaşma ile Irak, bağımsızlığını kazandı. San Remo Konferansı'nda İngiliz mandasına bırakılan yerlerden biri de Filistin'di. İngiltere'nin Filistin'de "Yahudi yurdu" kurma çalışmaları, Wilson Prensipleri'ne uygun olarak ABD tarafından desteklendi. Ürdün Sınırları ve yönetim biçimi İngiltere'nin isteğine göre Milletler Cemiyetinin kararıyla belirlenen Ürdün 1922'de İngiltere'nin mandası olarak kuruldu. Başına Hicaz Kralı www.tariheglencesi.com Şerif Hüseyin'in oğlu Abdullah'ın getirildiği manda yönetimi doğrudan Filistin'deki İngiliz komiserine bağlıydı. Ürdün, bağımsızlığına 1946'da ı kavuştu,. Suriye'nin çeşitli bölgelerinden temsilcilerin oluşturduğu Suriye Ulusal Kongresi, Mart 1920'de merkezi Şam olmak üzere Lübnan ve Filistin topraklarını da içine alan Suriye Krallığı'nı kurdu. Başına Kral Faysal'ın getirildiği bu devlet, San Remo Konferansı'nda tanınmadı. İngiltere'ye, Lübnan ve Suriye ise Fransa mandası altına verildi Suriye'yi işgal eden Fransa, Kral Faysal'ı tahttan indirerek bölgeyi sıkı askerî denetimi altına aldı Lübnan'ı, topraklarını iki kat artırarak Suriye'den ayırdı. Fransa'nın Suriye'yi eyaletlere ayırarak federal bir düzen kurması, Arapların tepkisini daha da artırdı Anadolu'da işgal ettiği yerlerde Türk kuvvetlerine karşı direnemeyen Fransa, Ankara Antlaşması'yla Güney Doğu Anadolu'yu boşaltarak bütün dikkatini Suriye'ye yöneltti. Kuvvet yoluyla buralarda tutunamayacağını anlayınca 1926'da Lübnan'a, 1930'da da Suriye'ye bağımsızlıklarını verdi. II.DÜNYA SAVAŞI KRONOLOJİSİ 1940 Nisan- Almanya Norveç ve Danimarka’yı işgal etti. Mayıs-Hollanda ve Belçika’yı işgal etti. Haziran-İtalya Batılı devletlere savaş ilan etti. HaziranAlmanya, Fransa ateşkes Antlaşması imzaladı. 1941 Mart- Kuzey Afrika’da Alman – İtalyan taarruzu başladı. Ağustos- Atlantik Sözleşmesi yayınlandı. Aralık- Japon uçakları ABD üssü Pearl Harlbour’u bomboladı. Aralık- Almanya ve İtalya ABD’ye savaş ilan etti. 1942 Haziran- ABD Midway Deniz Savaşı’nda Japonları yenilgiye uğrattı. Kassım- SSCB, Almanya’yı Stalingrad Savaşı’nda yenilgiye uğrattı. 1943 1944 1945 Şubat- Yalta konferansı yapıldı. Eylül- İtalya, Müttefiklerle ateşkes antlaşması imzaladı. HaziranNormandiya çıkarması yapıldı. AğustosMüttefikler Paris’e girdi. Nisan- San Fransisko konferansı yapıldı. Mayıs- Almanya kayıtsız şartsız teslim oldu. Temmuz- Potsdam Konferansı yapıldı. Ağustos- Hiroşima’ya atom bombası atıldı. Ağustos- Japon imparatoru Hirohito kayıtsız şartsız teslim oldu. SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ (1945-1990) II.Dünya Savaşı’ndan ABD ve SSCB fazla yıpranmadan çıkmışlardır. SSCB, savaş sonrasında Avrupa’nın büyük bir bölümünü nüfuzu altına aldı. ABD ile SSCB’nin siyasi doktrinleri farklı idi. SSCB’nin getirdiği düzene karşı olan ve yayılmasından çekinen ülkeler ABD’ye yanaştı. Böylece iki blok ortaya çıktı. Batı Bloku 1949 yılında Almanya ikiye ayrıldı. Doğu Bloku 1949 yılında Almanya ikiye ayrıldı. 1961’de Berlin Duvarı kuruldu. TRUMAN DOKTRİNİ (1947) MARSHALL YARDIMI (1947) Sosyalist Blokta Sarsıntılar Avrupa Konseyi (1949) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu AET (1957) Roma Antlaşması NATO (1949) 1-Yugoslavya 1948’de Kominform’dan çıkarıldı. 2-Çin’le Sovyet Rusya’nın arası açıldı. 3- Macaristan,Çekoslovakya ayaklanmaları. DOĞU BLOKU İÇİNDEKİ DİĞER GELİŞMELER 1-Çin Halk Cumhuriyetinin Kuruluşu 2-Kore’nin ikiye ayrılması ve Kuzey Kore’de Komünist yönetimin kurulması 3-Küba’da 1959’da Komünist yönetim kuruldu. Üçüncü Dünya veya Bağlantısızlar Yugoslavya Sovyet Modeline Göre Ekonomik ve Sosyal Düzenin Kurulması KOMİNFORM (1947) VARŞOVA PAKTI (1955) COMEKON (1949) PAYLAŞILAMAYAN ORTADOĞU İsrail’in Kuruluşu 1948 Balfour Deklarasyonu Arap-İsrail Savaşı (1948) Arap-İsrail Savaşı (1967) Arap-İsrail Savaşı (1973) Eisenhower Doktrini 1) Bağımsızlığını korumak için ekonomik kalkınma çabası içine giren Orta Doğu ülkelerine ekonomik yardım yapmak. 2) Bunlardan isteyen ülkelere askeri yardım yapmak. 3) Bu ülkelerin istemeleri şartı ile “milletler arası komünizmin kontrolu altında bulunan bir ülkeden gelecek açık silahla saldırılar karşısında”, Amerikan silahlı kuvvetlerinin kullanılması. İngiltere ve Fransa’nın Orta Doğu’dan çekilmesinden sonra boşluğu ABD doldurmak istemiştir. Orta Doğu’nun SSCB’nin kontrolüne girmesine engel olmak ve halkı ABD’nin yanına çekmek. (Not: ABD, Suudi Arabistan krallığı ile yaptığı antlaşmayla petrol şirketi ARAMCO’ya ayrıcalık elde etmiş ve bölgeye girmişti.1936) 1-Soğuk Savaş Dönemi Türk Dış Politikası Türkiye’nin Türkiye’nin Avrupa Nato’ya Girişi Konseyine Girişi 1949 (1952) Balkan Paktı’nın Kuruluşu Bağdat Paktı’nın kurulması 1955 (Türkiye, Irak, (Dostluk ve 1950 yılında İran, İngiltere, Pakistan) İşbirliği Irak’ta krallık yönetiminin başlayan Kore Antlaşması ) yıkılması ile yeni yönetim Savaşı’na 1953 Bağdat Paktı’ndan ayrılmıştır. Paktın adı katılan Türkiye Siyasi İşbirliği ve 1952 yılında Karşılıklı Yardım Nato’ya Antlaşma Örgütü (Cento) Antlaşması olarak değiştirildi. 20 yıl alınmıştır. 1954 sonra İran ve Pakistan’ın 1959 yılında Merkezi ayrılması ile pakt dağıldı. 2- Türkiye’ Hayat a- Siyaset b-Ekonomi 1945 yılında çok partili hayat geçişte ilk parti olan Nuri Demirağ tarafından «7 eylül 1947 Kararları» ile Türk lirasının değeri %50 düşürülerek ( 1 c-Sosyal ve Kültürel Hayat Bu dönemde başta caz olmak üzere Rock and Roll ve diğer müzik türleri Türkiye’yi etkisi altına alınmaya Milli Kalkınma Partisi Dolar: 280 kuruş) düşürülerek, bankaların altın satmalarına izin başlamıştır. Türk müziğine ilgide kuruldu. Daha sonra Celal verilmişti. Devletçi ekonomiden devam etti. Zeki Müren, Müzeyyen Bayar, Adnan Menderes, liberal ekonomiye geçiş bu kararlarla Senar, Neşet Ertaş dönemin Refik Koraltan ve Fuad Köprülü tarafından olmuştur. Marshall yardımıyla tarım sektörü hızla gelişmiştir. Ekonomi % 11-13 oranında büyüdü. Yabancı sanatçılarıdır. Batı etkisi ile sinemada gelişmeye başladı. Ömer Lütfi Akad’ın Demokrat Parti kuruldu. yatırımlar teşvik edildi ama sonuç «Vurun Kahpeye» adlı filmi batı (1946) 1946 yılında ilk alınamadı. Liberal ekonomi yeterince sinemasının izlerini taşımaktadır. gelişmedi.1950-1954 yıllarında 1940 yıllarda edebiyatta «Garip yatırım karayolu, inşaat, sanayi ve Akımı» gelişti. 1950’de «Hisarcılar çok partili seçim yapıldı. 1950 seçimleri ile tarım alanlarında yoğunlaştı. Demokrat Parti iktidara Ekonomik canlanma 1954’ten sonra geldi. azaldı. 1958 IMF’den borç alındı. Grubu» oluştu. Salgın hastalıklarla mücadele milli bir dava olarak kabul edilmiştir. F-Soğuk Savaş Dönemine Dünya Büyük Sanayi ülkeleri büyük ekonomik kalkınma sağladılar. Hızlı nüfus artışı yaşandı. Sanayileşmeyle birlikte şehirlere göçler arttı. Şehirlerde ekonomik rahata ulaşmayan kitleler aşırı siyasi akımların oluşmasına yol açtılar. Kadınların iş hayatındaki etkinlikleri arttı. Teknik alanındaki gelişmeler hayatı kolaylaştırdı. Tüketimin teşvik edilmesi reklamın gelişmesine yol açtı. Radyo ve sinemanın önemi televizyonla azaldı. Amerika’da Rock and Roll müziği ortaya çıktı. Fen ve sosyal bilimler hızla gelişti. Bilgisayarlar geliştirildi. Füze teknolojisinde sağlanan gelişme ile ilk uydu Sputnik SSCB tarafından uzaya gönderildi. (1957) Nükleer çalışmalar arttı. Enerji üretiminde kullanılmaya başladı. İletişim ve denetim ağları gelişti. DNA’nın yapısı çözüerek değişik alanlarda yararlanıldı. Konut sektörü gelişti, gökdelenler ve toplu konutlar yapılmaya başladı. Sürrealizm (gerçeküstücülük) edebiyat ve sanat alanında gelişti. 1951 yılında ilk defa Mısır’da Akdeniz oyunları düzenlendi. düzenlendi. UEFA Şampiyon Kulüpler Kupası ilk defa 1955—1956 sezonunda UZAK DOĞU’DA ÇATIŞMA 1-Çin Halk Cumhuriyeti’nin Kuruluşu (1949) Mao -SSCB ile 30 yıllık dostluk antlaşması imzalandı -1956 Süveyş Krizinde Batılara karşı Mısır’ı destekledi -Vietnam Savaşı’nda Komünist Kuzey Vietnamlıları destekledi. -1972 yılında BM’ye tekrar üye oldu. 2-Uzak Doğu’da Hakimiyet Mücadeleleri a- Kore Savaşı (1950-1953) -38.Enlem Sınır -Savaşa katılan Türkiye 1952 yılında NATO’ya alındı. -Amerikalı general MacArthur 27 Temmuz 1953 - Panmunjom’ b- Güneydoğu Asya Antlaşma Teşkilatı (SEATO)’nın Kuruluşu (1954) -ABD,İngiltere,Fransa, Yeni Zelanda,Avustralya,Filipinler, Tayland, Pakistan. ASYA VE AFRİKA’NIN KURTULUŞU 1-Güney Asya’daki Gelişmeler Hindistan ve Pakistan’ın Kuruluşu (1947) -Muhammed Ali Cinnah -Mahatma Gandhi -1971 Bangladeş Seylan, Birmanya ve Malezya İngiltere’den; Endonezya Hollanda’dan; Vietnam, Laos ve Kamboçya Fransa’dan bağımsızlıklarını kazanmışlardır. 2-Afrika’daki Gelişmeler Afrika’daki sömürgeciliğin sona ermesi, İtalyanların Etiyopya ve Libya’dan çıkarıldığı 1940’lı yıllarda başladı. Bağımsızlıklarını kazanan ülkeler, Doğu- Batı mücadelesinde her iki blok dışında kalarak ekonomik kalkınmayı hedeflemişlerdir. -1963-Afrika Birliği Teşkilatı (OAU),32 bağımsız Afrika ülkesi tarafından kurulmuştur. Yumuşama (Detant) Dönemi ve Sonrası Sebepleri Doğu Blokunda Çözülmeler Batı Bloku ile Doğu Bloku arasındaki ilişkiler Batı Blokunda Çözülmeler Soğuk Moskova 1958 yılında Savaş'ın ile Pekin Fransa'da de 1957 yılında çözülmesi arasında Gaulle'in Avrupa arasındaki ilk ilişkiler doğmaya devlet Ekonomik 1958 Berlin Buhranı başlayan başkanlığına Topluluğu' sonrası Cenevre’de ideolojik gelmesi Batı nun (Avrupa başladı. 1959 yılında yolundaki ilk gelişmeler Doğu Bloku'nda Doğu ile Batı bloku Kruşcev ABD’ye gitti. görüldü. görüş Bloku'ndaki Birliği'nin) 1953'te ayrılığı ile çözülme süreci temelini atan Viyana’da bir araya Stalin'in ölümü devam açısından yeni Roma geldi. 1963 yılında ile başladı. etti. bir dönüm Anlaşması'nın Moskova’da ABD- noktası oldu. imzalanması www.tariheglencesi.com 1961’de ABD ve SSCB SSCB görüşmesi oldu. Yumuşama Dönemi Olayları (Nükleer Silahların Sınırlandırılması Görüşmelerinin başladığı 1969 yılı Yumuşama yılının başlangıcı sayılır) Ping-Pong Diplomasisi Salt-I Antlaşması Helsinki Konferansı 1972-Moskova 1975 Avrupa Güvenlik ve Bu antlaşma ile sorunların Amerikan Masa İşbirliği Konferansı barışçı yollarla çözülme (AGİK) Tenisi takımı 1971 süreci başladı. Helsinki Nihai Senedi yılında Çin’e davet Görüşmelerin başladığı (1975) Arnavutluk hariç edildi. 1969 yılı «Yumuşama bütün Avrupa Dönemi» başlangıcı sayıldı. Devletleri,Kanada ve ABD. www.tariheglencesi.com Yumuşama Dönemi Çatışmaları (Nükleer Silahların Sınırlandırılması Görüşmelerinin başladığı 1969 yılı Yumuşama yılının başlangıcı sayılır) 1962'deki Küba Bunalımı 1968'de Çekoslovakya'nın işgali (Ekim Füzeleri Bunalımı) ABD’nin Türkiye’ye, Ancak Prag Baharı adı SSCB’nin de Küba’ya nükleer başlıklı füze verilen bu dönem aynı yılın yerleştirmesi ile başlayan, 20 Ağustosunda Sovyet Ekim 1962’de dönemin iki Sosyalist Cumhuriyetler süper gücünü karşı Birliği ve Varşova Paktı karşıya getiren ve dünyayı nükleer savaş tehditi altında bırakan bunalımdır. www.tariheglencesi.com müttefiklerinin (Romanya hariç) ülkeyi işgal etmesi ile sona erdi. vb.) SSCB’DE DEĞİŞİM VE SONUÇLARI 1.SSCB’DE POLİTİKA DEĞİŞİKLİKLERİ VE 2.SSCB’NİN DAĞILMASI NEDENLERİ 3.SSCB’NİN DAĞILMASININ DOĞU AVRUPA’YA ETKİSİ DÜNYA GÜÇLER DENGESİ ÜZERİNE ETKİLERİ -Glasnost ve Perestroyka (Açıklık Egemen Devletler ve Yeniden Birliği Antlaşması Yapılanma Rusya Federasyonu Çekoslovakya, Polonya, Macaristan, -Mihail Gorbaçov Boris Yeltsin 1989- 1991- SSCB’nin Bulgaristan, Afganistan’dan Dağılması Romanya çekilme 4.SSCB’NİN DAĞILMASININ -Bağımsız Devletler Topluluğu -Afganistan’da ve Irak’ta ABD -Şanghay İşbirliği Örgütü Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan AVRUPA BİRLİĞİ Avrupa Birliği Komisyonu AB Komisyonu üye devletlerce atanan 20 üyeden oluşan bir yürütme organıdır. Komisyon, Birlik politikalarının tasarlayıcısı ve koordinatörüdür. Avrupa Parlamentosu Üye ülkelerde Avrupa Parlamento su için yapılan seçimler sonucunda seçilen üyelerden oluşmaktadır. Parlamento Genel Kurulu Strazburg’da toplanır. Avrupa Konseyi Üye ülke devlet ve hükûmet başkanlarının katılımıyla yılda en az iki kere toplanır. Avrupa Konseyine Dışişleri bakanları ile bir Komisyon üyesi de yardımcı olmaktadır. Konseyin merkezi Brüksel’dedir. Sayıştay Sayıştay’ın görevi, AB’nin ve bağlı kuruluşların gelir ve harcamalarını incelemek, bunların yasalara uygun şekilde yürütülmesini sağlamaktır Ekonomik ve Sosyal Komite Komite, bir danışma organı olduğundan çalışma düzeni, görüş bildirme şeklindedir. Adalet Divanı Adalet Divanı, AB’nin en yüksek hukuksal organı niteliğini taşımaktadır.