Enternasyonal Marşı’nın 130’uncu yılı
Geçtiğimiz Temmuz ayı, işçi sınıfının devrimci marşı olan Enternasyonal’in ilk söylenişinin 130’uncu yılıydı.
Türkçe uyarlaması “Uyan artık uykudan uyan/Uyan esirler dünyası” diye başlayan ve her zaman patronların, düzen taraftarlarının öfkesini çeken şiir, bir Fransız işçi tarafından yazıldı ve yine bir işçi tarafından bestelendi.
Enternasyonal şiirinin yazarı, kağıt işçisi Eugene Pottier (1816-1887), Paris Komünü sırasında oluşturulan şehir yönetimi heyetine seçildi. Komün bastırılınca kaçmak zorunda kaldı, 1873’te gıyabında ölüme mahküm edildi.
ABD’ye giderek oradaki işçi hareketine katıldı, ABD sosyalist partisinin kurucularından oldu, komün deneyimlerini ABD işçi sınıfına anlattı.
1880’de Fransa’da af çıkınca geri döndü. Enternasyonal şiiri yayınlandı ancak henüz marş olmamıştı. Ölümünden sonra cenazesi, kalabalıklar tarafından “Yaşasın Komün” sloganlarıyla, polisle çatışmalar eşliğinde gömüldü.
Şiir, Fransa’nın Lille kentinde Sosyalist Partili belediye başkanı adayının seçim şarkısı oldu. 1888’de bir fabrika işçisi ve müzisyen olan Pierre De Geyter, şiiri besteledi.
Belediye başkanın seçilmesinden sonra Fransız İşçi Partisi’nin ulusal kongresi, 23 Temmuz 1896’da Lille’de yapıldı. Kongreyi engellemek isteyen milliyetçilere karşı delegeler hep birlikte Enternasyonal marşını okudu. Bu olaydan sonra marşın sözleri farklı dillere çevrildi ve zamanla tanındı.
1900’den sonra, farklı ülkelerdeki uluslararası kongrelerde marş söylendi. Devrimden sonra, 1917-1941 arasında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’de (SSCB) ulusal marş olarak kabul edildi.
Türkçedeki bugün bilinen uyarlamasını Vala Nurettin yaptı; ancak Cumhuriyet öncesinde de Osmanlı işçilerinin marşı okuduğu biliniyor.
Tüm büyük ve önemli sınıf mücadelelerinde, anma törenlerinde Enternasyonal, tüm dünya işçilerinin durumunu, taleplerini ve yolunu ifade eden bir marş olarak her zaman söylendi, söylenecek.