Meme radyasyon tedavisinde, göğüs kanseri hücrelerini öldürmek için yüksek güçlü röntgen ışını kullanılmaktır. Kanser hücreleri vücuttaki diğer hücrelere göre daha hızlı çoğalır. Radyasyon hızla büyüyen hücrelere zararlı olduğundan, radyasyon tedavisi kanser hücrelerine normal hücrelerden daha fazla zarar verir. Bu, kanser hücrelerinin büyümesini, bölünmesini önler ve hücre ölümüne yol açar.
AÇIKLAMA
Bu tür radyoterapi, tüm memeye veya göğüs duvarına radyasyon vermeyi hedefleyen bir x-ışını makinesi tarafından verilir (mastektomiden sonra yapılırsa). Bazen radyoterapi koltuk altı, boyun bölgesinde veya göğüs kemiğinin altındaki lenf düğümlerini de hedef alabilir. Bir hastane ya da özel bir poliklinik radyoterapi merkezinde tedavi olabilirsiniz. Her tedaviden sonra eve gitmelisiniz. Tipik bir tedavi seyri haftada 5 gün ile 6 hafta boyunca verilir. Her tedavi size kolaylık sağlamak için her gün aynı saatte planlanır. Herhangi bir radyoterapi merkezinde tedaviye başlamadan önce onkoloğunuzla görüşeceksiniz. Onkolok radyoterapi konusunda uzmanlaşmış bir doktordur. Doktorunuzun ya da terapistlerin radyasyonun cildinizde sağlıklı dokuya değil kanserli bölgeye odaklanmasını sağlayan birkaç yol vardır:
- Bazı merkezler mürekkep dövmeleri kullanır. Bu işaretler kalıcıdır ancak çoğunlukla bir benden küçüktür. Bu dövmeler yıkayınca geçmez bu yüzden normal bir şekilde yıkayabilir, duş alabilirsiniz. Tedaviden sonra işaretleri çıkarmak isterseniz lazer veya cerrahi kullanılabilir.
- Bazı merkezler yıkanabilen işaretler kullanır. Tedavi sırasında bölgeyi yıkamamanız istenebilir ve her tedavi seansı öncesi izleri yenilemeniz gerekebilir.
Her tedavi seansı sırasında;
- Sırtınızın ya da karnınızın üzerinde özel bir masaya uzanacaksınız.
- Teknisyenler radyasyon ışınlarını özel tadavi alanına göre konumlandıracaktır.
- Bazen doğru tedavi pozisyonunda doğru konumlanmış olduğunuzu anlamak için ışın hizalama aracı kullanılır.,
- Bazı merkezler, solunum döngüsünün belirli noktalarında ışın gönderen bir makine kullanır. Bu kalbe ve akciğerlere giden radyasyonu sınırlamaya yardımcı olur. Radyasyon ışını serbest bırakıldığı anda nefesinizi tutmanız gerektiği söylenebilir. Ağızlık yardımıyla nefesinizi düzene sokabilirsiniz.
- Çoğu zaman 1-5 dakika arası radyoterapi alabilirsiniz. Her gün ortalama 20 dakikadan az bir sürede tedavi merkezine girip çıkacaksınız.
Radyoterapi Neden Yapılır?
Ameliyattan sonra kanser hücreleri göğüs dokusunda veya lenf düğümünde kalabilir. Radyoterapi kalan kanser hücrelerini öldürmeye yardımcı olabilir. Ameliyat yapıldıktaan sonra radyasyon ışını verildiğinde, buna adjuvan (ek) tedavi denir. Tüm meme radyoterapisi şunlar için verilebilir:
Duktal karsinom
- Evre 1 veya evre 2 meme kanseri, lumpektomi veya kısmi mastektomi sonrası (meme koruyucu cerrahi)
- Daha gelişmiş meme kanseri için, bazen tam mastektomiden sonra bile
- Lokal lenf düğümlerine yayılan kanser için (boyun veya koltukaltında)
- Yaygın meme kanserinde belirtileri azaltmak için palyatif tedavi olarak
Radyoterapiden önce:
Doktorunuza hangi ilaçları kullandığınızı söyleyin. Tedaviler için gevşek kıyafetler giyin. Radyoterapiden sonra radyoaktif olmazsınız. Bebekler ve çocuklar dahil olmak üzere başka insanların etraında olmak güvenlidir. Makine durur durmaz odada radyasyon kalmaz.
Radyoterapiden sonra:
Radyoterapi, herhangi bir kanser tedavisi gibi. sağlıklı hücrelere zarar verebilir ya da onları öldürebilir. Sağlıklı hücrelerin ölümü çeşitli yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkiler radyasyon dozuna ve terapinin ne sıklıkta yapıldığına bağlıdır. Yan etkiler tedavi sırasında erken (birkaç hafta içinde) gelişebilir ve kısa ömürlü olabilir aynı zamanda uzun ve kalıcı da olabilir. Geç yan etkiler aylar veya yıllar sonra ortaya çıkabilir. İlk tedaviden 1-3 hafta sonra erken yan etkiler şunları içerebilir:
- Meme şişmesi ve hassasiyet gelişebilir.
- Tedavi edilen alan üzerindeki cildiniz kırmızı ya da koyu bir renge dönüşebilir, kaşınabilir ya da kabuklanabilir (daha çok güneş yanığı gibi)
Bu değişikliklerin çoğu radyoterapi bittikten yaklaşık 4-6 hafta sonra ortadan kalkmaktadır. Doktorunuz radyoterapi sırasında ve sonrasında evde bakım hakkında bilgi verecektir.
Geç yan etkiler şunları içerebilir:
- Meme büyüklüğünün azalması
- Meme sertliği
- Deri kızarıklığı ve renk değişikliği
- Yakındaki lenf düğümlerinin çıkarıldığı kadınlarda kolda şişme (lenfödem)
- Nadir durumlarda kaburga kırıkları, kalp problemleri (sol meme radyoterapisi için daha muhtemel)
- Tedavi alanında ikinci bir kanser gelişimi (meme, kaburga veya kol kasları)
Prognoz:
Tüm meme radyoterapisi sonrası koruyucu meme cerrahisi nüks ve ölüm riskini azaltır.
KAYNAKLAR:
U.S The National Library of Medicine(NLM) https://www.nlm.nih.gov/
Alluri P, Jagsi R. Postmastectomy radiotherapy. In: Bland KI, Copeland EM, Klimberg S, eds. The Breast: Comprehensive Management of Benign and Malignant Diseases. 5th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2018:chap 49.
National Cancer Institute website. Breast cancer treatment (PDQ) - health professional version. www.cancer.gov/types/breast/hp/breast-treatment-pdq. Updated May 31, 2018. Accessed August 2, 2018.
National Cancer Institute website. Radiation therapy and you: support for people who have cancer. www.cancer.gov/publications/patient-education/radiation-therapy-and-you. Updated October 2016. Accessed August 2, 2018.
Bu yazı yararlı oldu mu?
EvetHayır