DİN SOSYOLOJİSİNİN TEMEL KAYNAKLARI
Din sosyolojisini, ister sosyolojik araştırma geleneğine bağlayalım, isterse onu, bazılarının yaptığı gibi, din bilimlerinden addedelim, her iki halde de söz konusu olan, din hakkında sosyolojik bir araştırma ve incelemedir. Esasen, adından da anlaşılacağı gibi din sosyolojisi iki temel mesnede dayanmaktadır:
a. Sosyoloji,
b. Din. Bu bakımdan, sosyolojinin bütün öteki dallarında -meselâ estetik sosyolojisi veya hukuk sosyolojisi- olduğu gibi din sosyolojisi de iki farklı araştırma düzeni üzerine temellenmiş bulunmaktadır: 1. Toplumun incelenmesi, 2. Dinin incelenmesi. Nitekim, bu çifte bağımlılık, ilerideki bahislerde açıkça görüleceği üzere, onun yapısı, içeriği ve metodların- da sıklıkla yansımaktadır. Böylece, toplumsal olaylar olarak dinî olayları inceleme konusu yapan din sosyolojisi, bir kısım problemleri genel sosyoloji ve sosyolojinin çeşitli branşlarıyla ortaklaşa paylaşırken, dinî tecrübe ve onun anlatımının tabiatına bağlı bulunan başka bir kısım problemleri de din ilimleriyle paylaşmak durumundadır.[1] Bu bakımdan, din sosyolojisi ilminin kendine has konuları ve problemlerine geçmeden önce, öncelikle genel sosyolojinin konusu, metodu ve karakteri ile din hakkında genel hususlara işaret etmek faydalı olurdu.