Yollar kaygandır, kayma, en uyanık şoförün bile peşindedir. Kuşkusuz, şoförlerin çoğu, araba yapışıklığının (aderansı) yolun durumuna nasıl bağlı olduğunu bilirler, bununla beraber aderansın çok kez aynı yol hali için çok değişik olması insanı kolayca şaşırtır
Yol hava koşullarına göre az ya da çok kaygan olur. Bu bakımdan, hafif bir çiseleme, şiddetli bir yağmurdan daha tehlikelidir.
Arabanızın kaymasına yol açan neden ne olursa olsun (sert bir fren, uygulaması, viraja hızlı girilmesi) önemli sorun, yol üzerinde (kabilse sağda) kalmak için bunu önlemektir. Araba kullanma tekniğine önem veren birçok şoförler karşıt çevirmeden söz ederler. Fakat acaba bunun tamı tamına ne olduğunu ve nasıl yapılacağını bilirler mi? Karşıt çevirme, izlenmek istenen doğrultuya ters olan yönde çevirme anlamında bir sözcüktür.
Bir araba, bir merkezkaç kuvvet yüzünden kayar, bir viraj alırken, direksiyonu döndürmek için biraz çaba sarfetmek gerekir, çünkü araba direnir aderansı tutmak için, dosdoğru gitmek ister Lastikler kurpta aderansı koruyamazsa, ağırlığı tarafından sürüklenen taşıt, en kolay yörüngeyi, yani doğru çizgiyi izleyecektir ön tekerlekler çevrilmiş olduğundan, arka kısım yolundan ayrılır bir ters dönüş olur. Gereği gibi bir karşıt çevirme yapılmazsa şoför araba üzerindeki kontrolünü kaybeder.
Bir sağ viraj aldığınızı düşünelim. Çok hızlı gittiğiniz takdirde, arabanız sola doğru kayma eğilimi gösterecektir. Bu durumda, arabanızı, tekerlekleri sağa değil, sola döndürerek yolun sağ kısmına alabilirsiniz. Araba sola kayarken sol yapmakla, arabanın kaymaya sebep olan çevirme hareketi önlenmiş olur.
Karşıt çevirme, böylece, tekerlekleri kayma yönüne, ancak izlenmek istenen doğrultunun tersi olan yöne çevirmek demektir. Bu insana karışık gibi görünebilir, fakat gerçekte, manevra gayet kolaydır. Bunu anlamak için elverişli bir yerde (park alanı ıssız yol, uçak iniş kalkış alanı vb ) birkaç basit deneme yapmak yeterlidir. Yolun ıslak olduğu bir gün seçiniz. Saatte 20 km. hızda bile kayabilirsiniz. Bunun için kuvvetli bir gazla birlikte sert bir karşıt çevirme ister ve araba derhal dönmeye başlar. Bu sırada fren yaparsanız tam bir ters dönüş (ters yöne) olur. Debriyaj yaparsanız, arabanızı tekrar yola koyma olanağını yitirirsiniz, çünkü gazlama, her zaman tekerleklerde aderans yaratır. Bu nedenledir ki, viraja girmeden fren, virajın içinde ise gazlama tavsiye edilir.
Arabanız sola ya da sağa doğru yoldan sapmaya başlayınca, tekerlekleri hafifçe aynı yöne çeviriniz, bunun üzerine arabanın kendiliğinden doğruldugunu göreceksiniz. Böyle birkaç yoklamadan sonra, direksiyonun ne kadar döndürülmesi gerektiğini kesinlikle hesaplamak kabil olur. Islak yerde, arabanızın ters dönüp fıçı gibi yuvarlanma tehlikesi yoktur. Bunun için lastiklerin sıkıca yola yapışması gerekir ki bu da, ancak kuru yerde olasıdır. Kuşkusuz bu deneylerin, bir engelle karşılaşma tehlikesi bulunmayan bir manevra alanında, güvenlik içinde yapılması gerekir.
Nizamettin ÖZBEK