"Kavaid birbiriyle olmazsa müstenid ve müstemid: Cumhur-u nâsta olmaz, ne müsmir ve müessir. Şeriatta şeair; kalır mühmel, muattal. Umûr-u nâsta olmaz, müstenid ve mu'temid." cümlelerini açıklar mısınız?
Değerli Kardeşimiz;
"Kuvvet Hakka Hizmetkâr Olmalı"
"Hikmetteki desâtir, hükûmette nevâmis, hakta olan kavânin, kuvvetteki kavâid birbiriyle olmazsa müstenid ve müstemid, Cumhur-u nasta olmaz ne müsmir ve müessir. Şeriatte şeâir kalır mühmel, muattal; umur-u nasta olmaz müstenid ve mu'temid."(1)
Hikmet var, hükümet yok, o zaman hikmeti tatbik edecek merci olmaz. Tersi hükümet var, ama hikmet yok, bu sefer de hükümet zulüm ve baskı ile insanlara rahatsızlık verir. Bu yüzden hükümete hikmet, hikmete hükümet lazım, bunlar birbirini tamamlayan şeylerdir.
Yine hak var; ama onu tatbik edecek siyasi ve iktisadi güç yok, o zaman hakkın insanlara bir faydası olmaz. Hakkın tatbiki için kuvvet lazım. Tersi kuvvet var, ama hak yok; bu sefer de kuvvet insanları ezmekte ve zulümde kötü bir araç haline dönüşür. Öyle ise hakka kuvvet, kuvvete hak lazım.
Bu birbirini tamamlayan şeyler bir arada olmaz ise, insanları adil ve merhametli bir şekilde idare etmek mümkün olmaz. Şeriatın güce, gücün de şeriata ihtiyacı var; yoksa şeriat insanların pratik hayatından çıkar gider, halihazırda olduğu gibi...
(1) bk. Sözler, Lemeat.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü