Eğer bir dövüş filmi izlediyseniz, büyüleyici ilişkiye şahit olmuşsunuzdur; hıza ve yavaşlığa.
Bruce Lee, Ip Man, Bay Miyagi veya Jackie Chan gibi karakterler, günlük yaşamda sessiz, yavaş, hatta neredeyse uyuşuk. Yavaş yavaş yürüyor, yavaş yavaş konuşuyor, yavaş yavaş yiyor. Asla aceleleri yok. Ama sonra, savaş başlar başlamaz, rüzgar gibi hızlı oluyorlar. Her hamlede yıldırım hızına ulaşıyor ve darbeleri, cerrahi bir hassasiyetle indiriyorlar. Gözleri, rakiplerinin tepkilerindeki en ufak seğirmeyi bile yakalıyor.
Ve her şey bir anda son buluyor, düşmanları yerde baygın bir şekilde yatıyor. Üstâdlar, büyük bir sessizlikle köşesine geri çekiliyor. Biz ise, her zaman hızlı modumuzdayız. Sabahları duyduğumuz alarm sesi ile maraton başlıyor. Yani, neyle uyanıyoruz? Bir alarm. Ding Uyan! Duş al! Hazırlan! Dişlerini fırçala! Daha hızlı, daha hızlı, daha hızlı.
Olay şu ki; çoğu zaman, hızlı olmak önemli değildir.
Yanlış konular üzerinde endişeleniyoruz ve hızlı olmaya çalışıyoruz. Arabayı daha hızlı kullanmaya çalışıyoruz, işe yetişmek için evden büyük bir telaşla çıkıyoruz, raporu biraz daha hızlı teslim edebilmek için hayatımızı cehenneme çeviriyoruz. Ve sonra? Hiçbir şey değişmiyor.
Ofise ilk siz geldiğiniz için kimse, sizi tebrik etmeyecek veya işinizi, son teslim tarihinden önce bitirdiniz diye terfi almayacaksınız. Bunlar, hayatınızı baştan yaratacak ve kökten değiştirecek şeyler değil. Bu tarz şeyleri yapmak sizi tatmin edecek midir? Edecektir, ancak günün sonunda, hayatınızda büyük farklar yaratmayacak. Bu, dövüş üstâdlarının kesinlikle bildiği bir şey:
Hayatın büyük bir kısmını yavaş yaşamak, hızlı yaşamaktan daha iyidir.
Günlük işlerinizi, daha yavaş bir şekilde yaptığınız zaman, daha iyi sonuçlar elde edersiniz. Bulaşıkları yıkama, dişlerinizi fırçalama, ütüleri yapma gibi. Bu işleri hızlı bir şekilde yaparsanız; ütü yaparken kendinizi yakabilirsiniz, bulaşıkları toplarken bir şeyleri kırabilirsiniz. Ama yavaş olursanız, her şey sağlam ve güzel olacaktır.
Yavaş olduğunuzda yemek yemek daha iyidir. Yediğiniz yemeğin gerçek tadını hissedeceksiniz, tadını daha çok çıkaracaksınız.
İlişkilerinizde yavaş olmak daha iyidir. İkili ilişkilerde ya iki insan da kazanır ya iki insan da kaybeder. İlişkiler şunlarla ilgilidir; ilgilenmek, iletişim kurmak ve keşfetmek. Bu bir yarış değil, yavaş olun.
Karar verirken yavaş olmak daha iyidir. Özellikle hayatınızı ve geleceğinizi belirleyecek bir karar almak üzereyseniz. Nerede yaşayacağınız, nerede çalışacağınız, kiminle evleneceğiz gibi. Bu liste, böyle uzayıp gider…
Evet, bazen hızlı olmak gerçekten önemlidir. Ancak buna, içinde bulunduğumuz ana ve duruma göre karar vermeliyiz. Devamlı hızlı olmak ve hızlı yaşamak, bizi hem fiziksel hem de zihinsel tehlikelerin içine sürükleyebilir.
Bruce Lee’nin “su gibi ol” benzetmesinin, popüler olmasında ki neden budur. Bu söz, içinde bulunduğumuz duruma göre hareket etmemiz ve aksiyon almamız gerektiğini anlatır. Ne zaman hızlı, ne zaman yavaş olmamız gerektiğini bilmeliyiz.
Zihnini boşalt. Su gibi formsuz, şekilsiz ol. Şimdi, suyu bir bardağa doldurursan, su bardak olur. Onu çay demliğine doldur, o zaman su, çay demliği olur. Bak, su akar, yayılır, damlar ya da parçalanır. Su gibi ol dostum.
Su, biçimsiz ve yumuşak olmasına rağmen, dünyadaki en güçlü elementlerden biridir. Küçük ama sürekli damlalarla, koca bir taşı aşındırabilir. Suyun akması için iğne ucu kadar bir boşluk olması yeterlidir. Hiç bitmeyen dengeleme hareketi sayesinde, su daima yolunu bulur.
Bruce Lee’ nin bir başka sözü ise konuyu tamamen açıklığa kavuşturuyor;
En katı ağaç, aynı zamanda en kolay kırılan ağaçtır. Buna karşın bambu ve söğüt ağaçları, rüzgara göre eğilerek hayatta kalmayı başarırlar.
Dövüş üstâdları da, içinde bulundukları ana ve duruma göre karar verir, tıpkı su gibi. İçinde bulunduğu durum, hızlı olmasını gerektiriyorsa, hızlı olur. Ama varsayılan, sakin kalmaktır.
Hızlı olmak adına kendinizi zorlamayın ve üzmeyin. Her zaman başka bir otobüs geliyor, bir başka proje fırsatı karşınıza çıkıyor, bir başka anlaşma daha yapılıyor.
Önemli olduğunda hızlı olun, hem de fırtına gibi. Ancak, hayatı, gereğinden daha hızlı da harcamayın. Hayat, hızla geçip gidiyor. Acele etmeye, savaşmaya, mücadele etmeye, çarpışmaya gerek olmadığı zamanlarda, hızlı olmak için kendinizi zorlamaya gerek yok.
Unutmayın ki, yaşam dengedir. Ve her spektrumun iki ucu vardır; yavaş ve hızlı.