İçindekiler
Tüm gladyatörler arenaya zincirlerle getirilmedi. Çoğu savaşçı suç işleyen halkları ve köleleri fethederken, mezar yazıtları MS 1. yüzyılda demografinin değişmeye başladığını gösteriyor. Savaş heyecanı ve kalabalıkların kükremesi nedeniyle, özgür adamlar, zafer ve ödül parası kazanma umuduyla gladyatör okullarıyla gönüllü olarak sözleşmeler imzalamaya başladı. Bu serbest savaşçılar genellikle çaresiz adamlar ya da savaşta yetenekli eski askerlerdi, ancak bazıları savaşçı soyağacını göstermek isteyen üst sınıf patriciler, şövalyeler ve hatta senatörlerdi.
Birçok eski kronikleştirici, Roma oyunlarını Etrüsklerden bir ithalat olarak nitelendirdi, ancak çoğu tarihçi, gladyatör dövüşlerinin zengin soyluların cenazelerinde sahnelenen bir kan ayini olarak başladığını iddia ediyor. Seçkin aristokratlar öldüğünde, aileleri, kişinin hayatta gösterdiği erdemler için bir tür ürkütücü övgü olarak köleler veya mahkum mahk betweenmlar arasında mezar kenarları düzenleyeceklerdi. Romalı yazarlar Tertullian ve Festus’a göre, Romalılar insan kanının ölen kişinin ruhunu arındırmaya yardımcı olduğuna inandığından, bu yarışmalar insan kurbanının kaba bir yerine geçmiş olabilir. Cenaze oyunları daha sonra ölen babası ve kızının onuruna yüzlerce gladyatör arasında maçlar yapan Julius Caesar’ın hükümdarlığı sırasında kapsamda arttı. Gözlükler çok popüler oldu,
Hollywood filmleri ve televizyon şovları genellikle gladyatörleri kanlı herkes için ücretsiz olarak tasvir eder, ancak çoğu kavga oldukça katı kurallar ve düzenlemeler altında gerçekleştirilir. Yarışmalar tipik olarak benzer büyüklük ve deneyime sahip iki erkek arasında tek bir dövüştü. Hakemler eylemi denetledi ve muhtemelen katılımcılardan biri ciddi şekilde yaralandığında savaşı durdurdu. Kalabalık uzun ve bitkin bir savaştan sıkılırsa bir maç çıkmazda bile sona erebilir ve nadir durumlarda, her iki savaşçının da kalabalığa heyecan verici bir gösteri yapmışlarsa arenayı onurla bırakmasına izin verilir.
Gladyatörler barınma, beslenme ve trene binmek için pahalı olduklarından, organizatörleri gereksiz yere öldürüldüklerini görmek için nefret ediyorlardı. Eğitmenler savaşçılarına öldürmeyi değil yaralamayı öğretmiş olabilirler ve savaşçılar silahlı kardeşlerine ciddi zarar vermekten kaçınmak için kendileri almış olabilirler. Bununla birlikte, bir gladyatörün ömrü genellikle acımasız ve kısaydı. Çoğu sadece 20’lerin ortalarında yaşıyordu ve tarihçiler beşte bir veya 10 maçtan birinde bir yerde katılımcılarından birinin öldüğünü tahmin ediyorlar.
Bir gladyatör ciddi şekilde yaralandıysa veya silahını yenilgiye düşürdüyse, kaderi seyircilerin elinde kaldı. Kolezyum’da düzenlenen yarışmalarda imparator, kesilen savaşçının yaşayıp ölmediği konusunda son sözü verdi, ancak yöneticiler ve dövüş organizatörleri genellikle insanların karar vermesine izin verdi. Resimler ve filmler genellikle tahttan indirilmiş bir gladyatörün bitirilmesini istediklerinde tahtlara “başparmak aşağı” hareketi verdiğini gösterir, ancak bu doğru olmayabilir. Bazı tarihçiler, ölüm işaretinin aslında başparmak yukarı olabileceğini düşünürken, iki parmağı olan kapalı bir yumruk, başparmak aşağı veya hatta dalgalı bir mendil merhamet sinyalini vermiş olabilir. Hangi jest kullanılırsa kullanılsın, tipik olarak ya “bırak gitsin!” Ya da “onu öldür” diye kulak delici çığlıklar eşlik ederdi.
Colosseum MS 80’de açıldığında, gladyatör oyunları serbest savaşlardan ölüme kadar iyi organize edilmiş bir kan sporuna dönüşmüştü. Savaşçılar rekorlarına, beceri seviyelerine ve deneyimlerine göre sınıflara yerleştirildi ve en çok belirli bir dövüş stili ve silah seti konusunda uzmanlaştı. En popüler olanı kılıç ve kalkanla savaşan “thraeces” ve “murmillones” idi, ancak at sırtında arenaya giren “equites” de vardı; savaş arabalarından savaşan “essedarii”; ve aynı anda iki kılıç kullanmış olabilecek “dimachaerus”. Tüm popüler gladyatör türlerinden, belki de en sıra dışı olanı, sadece bir ağ ve bir zıpkınla donanmış olan “retiarius” idi. Bu savaşçılar, öldürmek için harekete geçmeden önce rakiplerini ağlarına sarsmaya çalıştılar, ancak başarısız oldularsa neredeyse tamamen savunmasız kaldılar.
Kolezyum ve diğer Roma arenaları genellikle korkunç hayvan avlarıyla ilişkilidir, ancak gladyatörlerin katılımı nadirdir. Yabani canavarlarla karışıklık, geyik ve devekuşlarından aslanlara, timsahlara, ayılara ve hatta fillere kadar her şeye meydan okuyan “venatores” ve “bestiarii” özel savaşçı sınıflarına ayrıldı. Hayvan avları genellikle oyunların açılış etkinliğiydi ve talihsiz yaratıkların tek bir sergide kesilmesi olağandışı değildi. Colosseum’un açılışını işaretlemek için 100 günlük bir tören sırasında dokuz bin hayvan öldürüldü ve daha sonra MS 2. yüzyılda İmparator Trajan tarafından düzenlenen 123 günlük bir festivalin bir parçası olarak 11.000 kişi daha öldürüldü. spor, diğerleri hile yapmak için eğitildi hatta dövüşte birbirlerine karşı çukurlar. Vahşi hayvanlar da popüler bir infaz şekli olarak hizmet ettiler. Hüküm giymiş suçlular ve Hıristiyanlar genellikle günün eğlencesinin bir parçası olarak yırtıcı köpeklere, aslanlara ve ayılara atıldı.
Kadın köleler, erkek meslektaşlarının yanında düzenli olarak arenaya mahkum edildi, ancak birkaç vatandaş kendi özgür iradesinin kılıcını aldı. Tarihçiler, kadınların gladyatör olarak savaşmaya ne zaman uygun olduklarından emin değiller, ancak MS 1. yüzyılda oyunlarda ortak bir fikstür haline geldiler. Bu bayan savaşçılar ataerkil Roma kültüründe ciddiye alınmamış olabilirler – İmparator Domitian kadınları cücelere karşı çukurlaştırmaktan zevk alıyordu – ancak birkaçı kendilerini tek bir savaşta kanıtlamış gibi görünüyor. MS 2. yüzyıla tarihlenen mermer kabartma, yazıtın şerefli bir çekiliş için mücadele ettiği “Amazon” ve “Achillia” olarak adlandırılan iki kadın arasındaki bir maçı tasvir ediyor. Kadınlar da hayvan avlarına katıldı, ancak arenadaki izleri MS 200 civarında sona ermiş olabilir,
Yaşam-ölüm mücadelesinde düzenli olarak darbeye zorlanmak zorunda kalsalar da, gladyatörler kendilerini bir tür kardeşlik olarak gördüler ve hatta bazıları kendi seçilmiş liderleri ve koruyucu tanrıları ile sendikalara veya “kolejiye” örgütlendiler. Bir savaşçı savaşa girdiğinde, bu gruplar yoldaşlarının arenadaki başarılarını onurlandıran uygun bir cenaze ve mezar yazıtını almasını sağlayacaktır. Ölen kişinin karısı ve çocukları olsaydı, ailenin kayıpları için parasal tazminat aldığını da görürlerdi.
Gladyatör oyunlarına ev sahipliği yapmak, Roma imparatorlarının halkın sevgisini kazanmasının kolay bir yoluydu, ancak birkaçı bunu bir adım daha ileri götürdü ve aslında savaşa katıldı. Arenada Caligula, Titus ve Hadrian da dahil olmak üzere birçok yönetici, büyük olasılıkla yüksek kontrollü koşullar altında veya donuk bıçaklarla çalıştı. Mızraklı bir ölümcül olan dengesiz İmparator Commodus, yükseltilmiş bir platformun güvenliğinden ayıları ve panterleri öldürerek kalabalıkları şaşırtmaya çalıştı. Ayrıca, genellikle deneyimsiz savaşçılara, hatta seyircinin dehşete kapılmış ve zayıf silahlı üyelerine karşı olsa da birkaç gladyatör dövüşünde yarıştı. Kaçınılmaz olarak yarışmalar kazandığında, Commodus kendini bir milyon Roma sesterisinin büyük toplamıyla ödüllendirdi.
ilginizi çekebilir: En Güçlü Kadınlardan: KLEOPATRA