Ta’zîr (ar. i.)
Ta’zîrin lugat manâsı, çevirmek, menetmek ve te’dib etmektir. İslâm ceza hukuku terimi olarak ta’zir, hakkında had ve keffâret bulunmayan suçlarda Allah veya kul hakkı olarak verilmesi gereken, miktarı ve keyfiyeti nasslarla belirtilmemiş olan cezadır.
Ta’zîr suçlarını başlıca iki grubta mütalaa etmek mümkündür:
1) Haddin bütün şartlarını taşımadığı için had uygulanamayan fakat had kapsamında olan suçlar. Hırsızlık cezasının (hadd-i sirkat) uygulanması için gerekli olan miktardan aşağı değerde bir mal çalmak gibi,
2) Had kapsamına hiç girmeyen suçlar. Bu grubdaki suçlar çeşitli ve çoktur.
Ta’zîr suçlarına uygulanacak cezanın nev’i ve miktarı içtihada bırakılmıştır. Zamanın ve toplumun şartlan dikkate alınarak, ceza müessesesinin hedeflerini gerçekleştirecek tarzda ictihad iie düzenlenmesi ve bu düzenlemelerde değişiklik yapılması mümkündür. Müctehid imamlar, ta’zîr nevilerini, kırbaç, hapis, sözlü ihtar ve azarlama şeklinde belirlemişlerdir. Ta’zîr cezasında, en düşük had miktarına ulaşılmaması da prensib olarak benimsenmiştir; ancak bu miktar hakkında imâmlar farklı görüşlere sahiptir. Ta’zîr suç ve cezaları, İslâm hukukunda hakimin geniş takdir yetkisine sahip olduğu bir sahadır.