Bazen bebeğin doğumu sırasında dışardan biraz yardım edilmesi gerekir. Her beş bebekten birisi, forseps ve vakumların doğru kullanımı sayesinde doğurtulmaktadır.
Bazı bebekler -ve anneleri- doğumun ikinci evresiyle iyi başa çıkamazlar. Bir çok durumda biraz yardım iyi bir fikir olabilir. Bu durumlar bir yada iki kategoride toplanabilir: doğum eylemi beklenilen süreden çok daha fazla uzayabilir, yada bebeğinizde hayati tehlike işaretleri belirebilir. Eğer durum acil sezaryeni gerektirecek kadar tehlikeli değilse ve bebeğin başı artık doğum kanalına girdiyse, ebeniz yada doktorunuz doğumu hızlandırmak için forseps yada vakum kullanmaya karar verebilir.
Yardım Gerektiğinde
Müdahaleli doğumun en yaygın sebeplerinden birisi, bebeğe giden oksijenin azalmasıyla birlikte bebeğin hayati tehlike işareti göstermesidir. Bebeğin kalp atışları sancılara tepki olarak yavaşlar, ancak daha sonra normal hızına ulaşmazsa bebeğin hayati tehlike gösterdiğine dair bir işaret alınmış olur. Bir diğer işaret ise bebeğin bağırsaklarını boşaltarak (rektumdaki kalıntılar) amniyotik sıvıyı yeşil bir renge boyamasıdır. Bebeğin kafa derisinde bulunan kan damarlarındaki kanın oksijen seviyesine de bakılabilir.
Bebeğin tehlikede olması; iyi çalışmayan bir plasentadan; uzun, yorucu bir doğumdan, çok güçlü veya çok sık aralıklarla olan sancılardan; veya bebeğin vücudu tarafından göbek kordonunun sıkıştırılması ve bebeğe yeterli oksijen gidişini engellemesinden kaynaklanabilir.
Bebeğin doğması, bebeğin kötü bir pozisyonda olmasından dolayı, örneğin yüz yukarda (occiput posterior), ya da annenin pelvisinin yeterince geniş olmayışından dolayı engellenebilir. Bir çok doktor poposu önce gelen bir bebeğin başını doğum sırasında kızağa almak amacıyla forseps kullanmayı seçer.
Bazen de ikinci evredeki sancılar bebeği dışarı itmeye yardım etmek için yeterince güçlü değildir. Ebeniz yada doktorunuz sancıların şiddetini arttırmak amacıyla oksitosin serumu verebilir, eğer bu işe yaramazsa ve baş doğum kanalına girmişse büyük olasılıkla forseps yada vakum kullanmayı önerecektir. Bir başka durumda, anne sancılar yoğun olduğu sırada ıkınamayacak derecede yorgun olabilir. Epidural anestezi alan kadınlarda forseps kullanımı çok olmasa da yaygındır. Anestezinin etkisi geçmemişse ve anne kasılmaları hissedemiyorsa sancılarla birlikte ıkınmakta zorlanabilir.
Son olarak, eğer annenin yüksek tansiyon yada aritmi gibi bir kalp rahatsızlığı varsa fazla ıkınmak problemi daha da kötüleştirebilir ve olasılıkla doktor yardımlı doğumu önerecektir.
Nasıl Yardım Edilir?
Doğumun müdahale edilerek sonlandırılmasına gereksinim duyulduğunda anestezide uygulamak gerekir. Zaten uygulanmış olan bir epidural anestezi varsa daha fazla anestezi ilacı verilir, aksi taktirde perineye lokal anestezi uygulanır. Bir kateter yardımıyla idrar torbanız boşaltılabilir. Olasılıkla aletin yerleştirilebilmesi için epizyotomiye gereksinim duyulur. Sırt üstü yatarsınız ve bacaklarınız yükseltilir, diz arkalarınızdaki eklemler çatalla desteklenir, böylece litotomi pozisyonunda olursunuz: bu pozisyon kendinizi biraz rahatsız hissetmenize yol açabilir ancak doktorun ne yaptığını açıkça görebilmesine izin verir.
Farklı tiplerde forsepsler vardır, ancak tümü de her iki yarısı birbirinin üzerine kilitlenecek şekildedir. Her yarının bir ucunda bir tutacak yer, diğer ucunda da spatula gibi bir ağız vardır. Doktorun forseps seçimi bebeğin dışarı çıkarılmadan önce döndürülmesinin gerekip gerekmediğine yada sadece dışarı çıkarmak için kullanılıp kullanılmayacağına bağlıdır. Forseps her seferinde bir yarısı doğum kanalına girecek şekilde yerleştirilir. Her saptula bebeğin başının çevresinde her iki yandan kavrayacak ve el tutacakları birlikte kilitlenmiş şekilde kullanılır.
Sancının gelişini her hissettiğinizde, aynı daha önce de yaptığınız gibi ıkınmanız söylenir, bu sırada doktor nazik bir şekilde bebeğin doğmasına yardımcı olur, (asılma ya da çekme yoktur). İşlemin bu bölümü iki yada üç sancı aralığı kadar sürer. Biraz yıkarı kalkarsanız bebeğinizin doğduğunu bile görebilirsiniz (Eşiniz istemediği sürece dışarı çıkmasına gerek yoktur, ancak eğer izlemek istemiyorsa baş ucunuzda oturabilir).
Bebeği döndürmek ve dışarı çıkarmak için vakum da kullanılabilir. Vantuz olarak bilinen aletin bir ucunda bir metal çanak (çan) bulunur, diğer uç ise bir vakum şişesine ve sonra da vakum pompasına bağlıdır. Çan bebeğin başına yerleştirilir ve pompa da onu oraya yapıştıran negatif bir basınç yaratır. Anne her sancıda ıkındığında, doktor da çanı çekerek hafifçe yardım eder. Aynı şekilde bebek iki ya da üç sancı aralığından sonra doğar.
Bebeğiniz Açısından Yardımla Doğum
Bebeğiniz doğum sırasında forsepsin spatulasım ya da vakumun çanını başında hissedecek ve sancılar sırasında bir güç uygulandığının farkında olacaktır. Sancılar bir dakika kadar sürer ancak basınç ancak siz aktif bir biçimde ıkındığınızda uygulanır.
Forseps ya da vakum yardımıyla doğurtulan bebeklerin çoğunluğu bir problem yaşamaz. Çok az bir kısım bebek ise doğurtulma şeklinden değil, yardımlı doğum sırasında hayati tehlike gösterdiğinden dolayı doğumdan hemen sonra özel bakıma alınır.
Yardımla Doğumdan Sonra
Yardımlı doğumdan sonra kendinizi acılı ve yaralı hissedebilirsiniz. Bazı kadınlar bebeklerinin doğumunun bu şekilde olmasından dolayı hayal kırıklığı yaşayabilirler, ancak çoğu bebeğin sağlığının, doğumun şeklinden daha önemli olduğunu kabul eder. Eğer herhangi bir negatif duyguya kapılırsanız bunu doktorunuzla yada bir uzman danışmanla konuşmak size yardımcı olabilir.
Yardımla bir doğum yapmış olmanız, diğer doğumunuzun da buna benzer şekilde olacağı anlamına gelmez. Gelecek sefer doğumunuz olasılıkla daha çabuk gerçekleşecektir, daha az yorula-caksınızdır ve bebeğiniz daha az tehlikede olacaktır. Eğer doğum bebeğin normal olmayan pozisyonundan dolayı forseps yardımıyla olduysa, ikinci bebek aynı pozisyonda doğmayabilir. Öyle olsa bile, sancılarınız onu dışarı itmeye yetecek kadar güçlü olacaktır.
İkinci bir yardımla doğumu engellemek konusunda endişeliyseniz, epidural istemeyebilirsiniz (ya da ‘ayakta epidural’ adı verilen yöntemden faydalanıp faydalanamayacağınızı sorabilirsiniz). Doğumun ikinci evresinde olabildiğince ayakta durmaya çalışmak da doğuma yardımcı olabilir.