Bir Hayli insan patates için gıda olmasının dışında bir emeli olmadığını düşünse de onunla bir oda aydınlatılabilir.
Eğer mektepteyken fen derslerinden hoşlanıyorduysanız, bu deney bütün size göre.
Tek lüzumunuz olan şey, patates. Patatesteki nişasta, nalburcudan basitlikle bulabileceğiniz birkaç kolay malzemeyle birleştiğinde yeni jenerasyon ekolojik konutlarda ana unsuru oluşturan bir efor kaynağına dönüşür.
İsrail Kudüs’teki Hebrew Üniversitesinden Haim Rabinowitch, patateste depolanan enerjinin ortaya çıkarılmasını sağlayacak bir aygıt oluşturmak için senelerdir çalışıyor.
Bu çalışma elektrik ağlarına ulaşımı olmayan insanlara dayanak etmefikrinden doğdu.
Rabinowitch’e göre, bu kök sebzeyi basitlikle bir parça tel, vida ve tabii ki de suni ışığı sağlamak için bir LED ampul ile birleştirebilirsiniz.
Bu çalışma, tek bir patates lambasıyla takribî 40 gün süresince bir odanın aydınlatılabileceğini ortaya çıkardı.
Patates lambasının yapımı
Nelere lüzumunuz var?
- 2 adet ufak boy patates 8 dakika pişirilmiş
- 3 adet bakır tel
- 2 adet bakır çubuk
- 2 adet çinko çubuk veya çivi
- 1 adet ufak ampul, 1.5 v
Nasıl yapılır?
- Bakır telleri iki bakır çubuk çevresine sarın.
- Her birini patateslere saplayın.
- Üçüncü bakır telini çinko çubuğun çevresine sarın ve patateslerden birine saplayın.
- Bakır telinin öbür ucunu alıp öbür çinko çubuğun çevresine sarın.
- Bu son çinko çubuğu da ikinci patates içine yerleştirin.
- Telin gevşek iki ucunu ampule temas edecek biçimde yerleştirin bakırın üzerine değmemeye dikkat edin.
- Hazır mı? Oda aydınlanıyor!
Nasıl çalışır?
Patates gerçeğinde elektrik üretmez. Askorbik asit kapsar. Bu bileşen bakır elektrot ve çinkoyla toplandığında, elektronlar efor kaynağı olarak bu natürel mahsulü kullanır ve hareket ederler.
Bu hadise “redoks tepkimeleri” olarak öğrenilir ve muhtelif konut aletlerinin çalışmasını sağlar.
Patates lambasının geçmişi
Rabinowitch’e göre patates, mekteplerde çocuklara bilimi öğretmek için kullanılan bir numaralı gıda iken, daha evvel kimse onu bir enerji kaynağı olarak kullanmak ismine bir çalışma yapmadı.
Fizikçi Alessandro Volta ve Luigi Galvani, 1780’den evvel enerji üretmek için değişik usuller incelemişlerdi. Bunlar;
- Tuzlu suya daldırılmış kağıt
- İki metal levha ve çok fazla toprak ya da bir kova su kullanarak batarya yapımı
Patates lambasının gizemi
Bu deney patates lambasının işlevini ve bereketini kanıtlaydıysa, neden her yerde kullanılmaya başlanılmadı?
Rabinowitch’e göre, “İnsanların yalnızca bunu araştırmaya ve yaygınlaşmasına lüzumu var. Bu sayede, özellikle elektrik bulunmayan bölgelerde, büyük ölçülerde enerji üretmek için patates kullanmaya başlayacaklardır.”
Bununla beraber, yiyecek maddelerinden elektrik üreten bu usule karşı olan çok rakamda insan var.
“Biyodizel”e karşı olanlar, bunun, açlık ve kıtlık sürükleyen popülasyondan enerji üretmek için besinlerin alınması olduğunu ve zaferli ve uygun bir karar olmadığını düşünüyor.
İstatistikler, dünya genelinde senede 360 milyon ton kadar patates üretildiğini gösteriyor. Depolamanın basit olması ve uzun ömürlü olmasının yanı gizeme, imali de ucuzdur.
Bu sebeple bu cins bir teknolojinin, elektrikten yoksun olan yerlerde büyümesi ve yürütülmesi ekonomik olarak uygun olabilir.
Çinko ve bakır çubukların imalatı da gaz lambasından azıcık daha ucuzdur. Ancak hakikat mesele, bir odayı aydınlatmak için gıda kullanılmasının, popülasyonun çoğunluğuna cazip gelmemesidir.