Juan Aldama (1774 - 1811), 1810'da başlayan Meksika Kurtuluş Savaşı'nın ilk yıllarına katıldığını kabul eden Meksikalı bir isyancı askerdi.
Ünlü rahip ve askeri Miguel Hidalgo ve Meksikalı isyancı Ignacio Allende ile katılmaya dikkat çekti, ancak isyancılar tarafından birkaç askeri ve siyasi kararın ardından Aldama, Allende'yi sonuna kadar desteklemeyi tercih etti.
Ülkesinin bağımsızlığı lehine isyancı hareketin bir parçası olmadan önce, karşı tarafın önde gelen bir kaptanıydı; yani, kraliçenin milislerinin süvari alayında İspanyol bir asker olmuştu.
Taktik bir düzeyde, Aldama isyancıların stratejilerinde kilit bir oyuncuydu, çünkü İspanyol ordusunun nasıl çalıştığını çok iyi biliyordu.
Meksika Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcında katılımı çok fazlaydı, zira ilk savaşlarına katıldı: Toma de la Alhóndiga de Granadita ve Monte de las Cruces Muharebesinde teğmen albay olarak.
Suikasttan önce, son savaşlar hem Guanajuato Savaşında hem de Calderón Köprüsü savaşında mağlup General Allende tarafından yapıldı.
biyografi
Aile ve isyana giden yol
Juan Aldama González, 3 Ocak 1774'te San Miguel el Grande'de doğdu, şimdi San Miguel de Allende, Meksika. Domingo Aldama ve María Francisca González Riva de Neira'nın en büyük oğluydu.
Aldama ailesi, Meksika'nın isyanına olan inançlı inançlılar ve aynı zamanda Meksika'nın özgürlüğünü serbest bırakma sözü olarak nitelendirildi. Kardeşi Ignacio Aldama, yeğenleri Mariano ve Antonio Aldama'nın yanı sıra Meksika Bağımsızlık Savaşı'nda isyancı olarak katıldı.
Meksika Kurtuluş Savaşı başladığında, Aldama zaten askeri alana dahil oldu, bu yüzden bağımsızlık hareketlerine katılmaktan çekilmekten bir adım uzaktı.
Aslında, Kraliçe milisinin kaptan olarak süvari alayının bir parçası olduğunda, Queretaro'daki Meksikalı isyan Josefa Ortiz de Dominguez tarafından düzenlenen bağımsızlık için komplo toplantılarına katılmaya başladı.
Aldama, tüm toplantılara katılmak için San Miguel el Grande'den Querétaro'ya çeşitli geziler yapmak zorunda kaldı. Bununla birlikte, komplo keşfedildi, bu yüzden Aldama, isyancı Miguel Hidalgo ve Ignacio Allende ile görüşmek ve onlara bulundukları durumu bildirmek için Dolores'e taşınmak zorunda kaldı.
Meksika'nın Bağımsızlığı mücadelesinin başlaması
16 Eylül 1810'da şafakta Aldama, bağımsızlık için ayaklanma çığlığı çıktığında, Guanajuato Dolores'deydi.
Bu sabahın erken saatlerinde rahip Miguel Hidalgo, Aldama da dahil olmak üzere isyancıları ülkeye uzun yıllar hakim olan İspanyol tacı karşısında silahlarını kaldırmaları için teşvik etti.
Hidalgo ve onun isyancı grubu, bayrak alamadı, askerleri motive etmek ve Meksika'nın bağımsızlık mücadelesini başlatmak için Guadalupe Bakire bayraklarını aldı.
Başlangıçta, bağımsızlık hareketi küçük bir Kızılderililer grubu, mestizos, criollos ve bazıları için savaşın kusursuz talimatlarını içeren askeri eğitimlerden oluşuyordu.
Juan Aldama kendini konumlandırmaya ve Miguel Hidalgo, Ignacio Allende ve José Mariano Jiménez gibi ordu için en önemli kişilikleri arasında görülmeye başladı.
Dolores'den, Hidalgo ve ordusu Guanajuato'ya doğru yürüyüşlerine başladı. Yolda, isyancılar kademeli olarak 6 bin ila 100 bin asker, 95 silahla gittiler.
Alhóndiga de Granadita'nın Alınmasına Katılma
Toma de la Alhóndiga de Granadita, 28 Eylül 1810'da Yeni İspanya'nın Vali Yardımcılığı'nda Guanajuato'da gerçekleşti. İsyancıların niyeti, sakinleri kuşatmak ve kraliyetçilere teslim olmayı talep etmekti.
Allende ve Jiménez'in eşlik ettiği Aldama, Guanajuato'yu kuşatmak için ayrıldı. Bu isyancıların ilk eylemleri gerçekçi direniş olmadan başladı; Aslında, daha fazla asker, silah ve para ile destek aldılar.
Mücadele 28 Eylül sabahı Alhóndiga de Granadita'nın yakınlarında ilk atışların duyulduğu zaman başladı. Bu nedenle, İspanyol ordusu Juan Antonio Riaño, ordusuna işgallerle savaşmasını emretti ve daha sonra isyancı saldırılara rağmen kendisi de yer aldı.
İsyancıların gerçeklere yönelik tarafındaki güçlü kuşatmadan sonra, Riaño teslim olan Teğmen Barceló'ya önerdi, ancak bu kategorik olarak reddetti.
İsyancılardan biri olan "El Pipila" olarak bilinen Juan Jose de los Reyes Martinez, Alhóndiga kapısını yaktı ve isyancıların sadece iki askeri tarafın değil, aynı zamanda birçoklarının da katledilmesine neden olan korkunç bir katliam yaşanmasına neden oldu. siviller.
Bu eylemden sonra hem Barceló hem Riaño öldürüldü ve yağma kentin her yerine yayıldı.
Monte de las Cruces Savaşına Katılmak
İsyancılar tarafından Toma de la Alhóndiga de Granadita'daki zaferden sonra, Valladolid'e ve birkaç gün sonra Toluca de Lerdo'ya doğru yol almaya karar verdiler.
Aynı zamanda, Francisco Xavier Venegas (Yeni İspanya Valisi), İspanyol asker Tortuaco Trujillo'ya bağımsızların teşebbüsleriyle yüzleşmesini emretti.
İsyancı grubu Celaya'da (eşcinsel Guanajuato belediyesi) iken, Aldama seçildi ve bir sonraki savaşta lider olarak yer almak için teğmen albay olarak terfi etti.
30 Ekim 1810 sabahı, kraliyet güçleri Meksika Devleti'ndeki Monte de las Cruces'deki isyancılara saldırdı. Buna rağmen, isyancılar sert savaştan galip geldi.
İsyancı ordunun kusursuz bir taktiksel savaş stratejisine ek olarak 80.000'den fazla askeri vardı. İsyancı saldırı, güçlendi ve güçlendi ve savaş boyunca kraliyetçileri teslim oldu.
Savaş sırasında, Aldama süvarilere sağda komuta etmekten sorumluydu. Yarım saatlik bir savaştan sonra, Trujillo'nun bölünmesi, isyancıların süvarilerinin baskısı ile kaçtı ve bu da kraliyetçilerin yakın bir yenilgisine yol açtı.
Aldama'nın Hidalgo ve Allende arasındaki farklara karşı konumu
Monte de las Cruces Savaşı'ndaki bağımsızlığın zaferi, Meksika başkentine giriş anlamına geliyordu, bu yüzden ordu istekli ve girmeye istekliydi.
Bununla birlikte, 1 Kasım'da Hidalgo, barışçıl bir giriş için Viceroy Vanegas ile pazarlık etmek için isyancı general Mariano Abasolo ve Allende'yi göndermenin uygun olduğuna inanıyordu.
Vanegas, Hidalgo'nun dayattığı böyle bir anlaşmayı reddetti; Aksi takdirde, isyancıları vurmaktan bir adım uzaktaydı. Meksika başpiskoposu Francisco Xavier de Lizana'nın ele geçirilmesi, başkan yardımcısının her iki liderin öldürülmesini engelledi.
Bu eylemden sonra, Hidalgo bir strateji değişikliği düşündü, bu yüzden ordusuna Mexico City yerine Bajío'ya gitmesini emretti.
Bu kararın sonucu, İspanyol tugay Félix María Calleja'nın Aculco Savaşı'ndaki yenilgisi ile sona erdi. Hidalgo'nun kararı sadece Aculco'daki yenilgiyle değil, aynı zamanda Allende ile papazın toplanmasında sona ermiştir.
Bu anlamda, Hidalgo ordunun bir kısmıyla Valladolid'e yürüdü ve Allende Aldama ve Jiménez ile başka bir yola çıktı. Aldama, Hidalgo'nun kararlarıyla uyuşmazlık yüzünden Allende'yi destekleyen grubun bir parçasıydı.
Guanajuato Savaşı
26 Eylül 1810'da, Guanajuato Savaşı isyancı ile realist arasında tekrar gerçekleşti. Allende'nin isyancıları Aculco'daki yenilgiden kaçıyorlardı, bu yüzden Guanajuato şehrine sığındılar.
Ancak, Calleja'nın kraliyetçi askerleri, onları yok etme niyetiyle onları takip etti. Gerçekçiler, daha fazla atları olma avantajına sahipti. Bu nedenle, onlara hızlı ulaşma şansı yüksekti.
Hem Allende hem de Aldama, Guanajuato’daki Callejas ordusunun yakınlaşmasından sonra şaşırmış olan büyük isyan ordusunun sorumlusu şeflerdi.
Birkaç saat süren savaşın ardından, yaklaşık 2.000 erkekle piyade ve 7.000 süvarileri olan kraliyetçiler, isyancıları geri sürdüler ve askerlerden kalanları kurtarmak için Guadalajara'ya kaçmak zorunda kaldılar.
İsyancıların bölgeden çekilmesinden sonra, kraliyetçiler, Guanajuato’daki Alhóndiga de Granadita’nın eteklerinde başlarını göstererek, bağımsız isimlerden intikamlarını aldılar.
Savaşta isyancı ölümlerin sayısı kesin olarak bilinmemekle birlikte, serginin eyleminin Toma de la Alhóndiga de Granadita katliamının bir hatırlatmasının parçası olduğu düşünülüyor.
Calderón Köprüsü Savaşı Başlangıcı
Guanajuato'da olanlardan sonra, Vanegas ile uzlaşarak Calleja, Miguel Emparan ve diğer deneyimli İspanyol askerlerinin askeri kararlarına katılım sayesinde isyanı sona erdirmek için birliklerini Guadalajara'ya kadar ilerletti.
Öte yandan, Aldama ve Allende ordusunu örgütlemeye çalıştı, yaklaşık 3.400 hazırlıklı erkek, 1.000'den fazla tüfek ve askeri hazırlık olmadan yaklaşık 100.000 erkek vardı. Her ne kadar Aldama ve Allende, 95 top toplarına sahip olsalar da roket ve diğer silahları yapmayı başardılar.
Aralarındaki isyancı liderler Aldama, Allende ve Hidalgo - daha sonra katıldı - sonunda saldırı stratejisini belirlediler. 14-16 Ocak 1811 arasında isyancılar Zapotlanejo'daki Calderón Köprüsü'nün yanına bırakıp yerleşti.
Birçok tarihçiye göre, Hidalgo böyle bir savaş için isyancı asker sayısının fikrini değiştireceğini ve isyancı tarafa gideceğini düşündü.
Sonunda 17 Ocak'ta, Hidalgo savaş stratejisinde talimatlarını vermeye başladı: topçu, José Antonio Torres'in sorumlusu, Aldama altındaki süvari ve rezervlerin kendisinin Hidalgo'yu koruyacaktı. Ignacio Allende savaştan sorumlu olandı.
Calderón Köprüsü Savaşı
Savaş Puente de Calderón'da başladığında, isyancılar bir avantajdı. Meksikalıların silahlanmaları muhaliflerininkiyle karşılaştırıldığında çok zayıf olsa da, isyancılar kraliyet güçlerini yenmekten bir adım uzaktılar.
Bununla birlikte, İspanya'nın el bombalarının independentistaların cephanesinde patlaması, Meksika topçularının iyi bir kısmının tahrip olmasına neden olarak isyancı mühimmatı önemli ölçüde azalttı.
Aslında, İspanya'daki el bombasının patlaması büyük bir yangına neden oldu, bu da düşmanlarını görmelerini engelledi ve daha az eğitimli askerler arasında paniğe yol açtı. Yangından sonra, isyancıların çoğu kaçtı.
Kraliyetçiler olaydan yararlandılar ve isyancıların çoğunu biçmekle meşgul oldular. Savaş, isyancı ordunun büyük bir kısmının ortadan kaldırılmasıyla birlikte tam bir felaketle sonuçlandı.
Savaşın ilk aylarındaki isyancılar, profesyonel stratejilerden ve taktiklerden daha fazla tutkuyla savaşarak karakterize edildi. Bu nedenle, Calderón Bridge Muharebesi, Meksika Kurtuluş Savaşı'nda bir önceye ve sonrasına damgasını vurdu; Diğer seçenekleri yeniden düşünmeye başladılar.
Gerçekleşen olayların ardından isyancılar harap oldu ve Hidalgo rahibinin yakalanması ve kınanmasının Allende ve grubu lehine gerçekleşmesi kaçınılmazdı.
Aldama'nın Ölümü
Puente de Calderón’daki yenilginin ardından Aldama, ülkenin kuzeyindeki isyancılarla birlikte yürüdü. Aslında, daha fazla malzeme ve savaş unsurları bulmak için geri kalanına Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınmasını önerdi.
Ancak, realistler hem kafasını hem de Allende'nin peşindeydiler. 21 Mart 1811'de Allende, Aldama ve Jiménez'in oluşturduğu isyancı grubu ilk geldi. Buna rağmen, gerçekçi Francisco Ignacio Elizondo onları ele geçirdi.
Onlar Chihuahua'ya nakledildi ve yargılanıp ölüm cezasına mahkum edilmesinin yanı sıra, Aldama, Allende, Mariano Jiménez ve diğer isyan üyeleri 26 Haziran 1811'de vuruldu.
Aldama'nın başı ve diğer isyancılarınkiler, Alhóndiga de Granaditas'a sergilenmek üzere demir kafeslerde Guanajuato'ya yerleştirildi.
Sonunda, 1824 yılında, başı vücudunun yanına alındı ve gömüldü. Daha sonra, kalıntıları Mexico City'deki Bağımsızlık Sütununa transfer edildi ve daha fazlası kanıtlarının bir analizi için Ulusal Tarih Müzesi'ne devredildi.