Rahim içi araç (spiral), doğum kontrolü için kullanılan bir tür kontraseptiftir. Küçük bir tıbbi cihazdır ve rahim içine yerleştirilir. Genellikle bakır veya hormon içeren modelleri bulunur. Spiral, gebeliği önleyerek etki gösterir ve bir sağlık profesyoneli tarafından yerleştirilmelidir.
Spiral Neden Takılır?
Spiral, genellikle doğum kontrolü amacıyla rahim içine yerleştirilir. Bakır içeren spiraller ve hormon salan spiraller olmak üzere iki ana türü vardır. Bakır içeren spiral, rahimdeki spermlerin hareketini engeller ve döllenmeyi önler. Hormon salan spiral ise rahim mukusunu kalınlaştırarak spermlerin rahme ulaşmasını zorlaştırır ve ayrıca rahim iç tabakasını incelterek gebeliği önler.
Spiral, uzun süreli etkili bir doğum kontrol yöntemi olarak kullanılır ve kullanıcı tarafından günlük bir ilaç almayı gerektirmez. Ancak, bir sağlık profesyoneli tarafından doğru bir şekilde yerleştirilmesi ve düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir.
Spiral Çeşitleri Nelerdir?
Spiral çeşitleri genellikle kullanılan materyale ve içerdikleri maddenin türüne göre değişiklik gösterir. İki temel tip spiral bulunur:
- Bakır İçeren Spiral: Bakır, bu tip spirallerin temel materyalidir. Bakır, rahim içindeki spermlerin hareketini engelleyerek gebeliği önler.
- Hormon Salan Spiral: Hormon salan spiraller, genellikle progesteron türevidir. Bu tip spiral, rahim mukusunu kalınlaştırarak spermlerin rahme ulaşmasını zorlaştırır ve aynı zamanda rahim iç tabakasını incelterek gebeliği önler.
Spiral Nasıl Takılır?
Spiralin takılması genellikle bir sağlık profesyoneli tarafından gerçekleştirilir. İşlem genellikle aşağıdaki adımları içerir:
- Muayene: Sağlık profesyoneli, rahmin büyüklüğünü ve şeklini değerlendirmek için bir jinekolojik muayene yapar.
- Spekulum Kullanımı: Vajina açılarak rahme erişim sağlamak için bir spekulum kullanılır.
- Rahim Boyutunun Belirlenmesi: Rahmin boyutu, spiralin uygun boyutunu seçmek için ölçülür.
- Yerleştirme: Spiral, ince bir tüp veya aplikatör aracılığıyla rahmin içine yerleştirilir. Spiral, rahim içinde doğru bir konumda bırakılır.
- Kontrast Madde Kullanımı (Opsiyonel): İşlem sırasında sağlık profesyoneli, spiralin yerleştirildiği yerin röntgenle görüntülenmesi için kontrast madde kullanabilir.
İşlem genellikle kısa sürelidir ve genellikle bir ağrı hissiyle birlikte hafif bir rahatsızlık hissi olabilir. Takıldıktan sonra, sağlık profesyoneli genellikle bir kontrol randevusu ayarlar ve kullanıcıya spiralin doğru bir şekilde yerleştirildiğinden emin olur.
Spiral Takımında Önce ve Sonra Nelere Dikkat Edilmelidir?
Spiral takımında önce ve sonra dikkat edilmesi gereken birkaç önemli nokta vardır:
Öncesinde:
Sağlık Profesyoneli Seçimi: Spiral takımını gerçekleştirecek sağlık profesyonelinin deneyimli ve uzman olması önemlidir.
Muayene ve Değerlendirme: Rahim büyüklüğü ve şekli gibi faktörleri değerlendirmek amacıyla jinekolojik bir muayene yapılır.
Hasta Bilgilendirmesi: Spiralin nasıl çalıştığı, avantajları ve olası yan etkiler hakkında hasta detaylı bir şekilde bilgilendirilmelidir.
Sonrasında:
Kontrol Ziyareti: Spiral takıldıktan sonra, belirli bir süre sonra bir kontrol ziyareti düzenlenir. Bu, spiralin doğru bir şekilde yerleştirildiğini ve herhangi bir sorun olup olmadığını kontrol etmek içindir.
Ağrı veya İstenmeyen Belirtiler: Spiral takıldıktan sonra ortaya çıkan ağrı, şiddetli kanama veya diğer istenmeyen belirtiler varsa, derhal sağlık profesyoneli ile iletişime geçilmelidir.
Kendi Kontrolleri: Spiralin yerinde olup olmadığını hissetmekte bir problem yaşanıyorsa veya kullanıcı şüpheli bir durum fark ederse, bir sağlık profesyoneli ile görüşmelidir.
İlişki Durumu: Spiralin takılması sonrasında cinsel ilişki konusunda herhangi bir kısıtlama veya öneri varsa, bu konuda sağlık profesyoneli tarafından yapılan önerilere uyulmalıdır.
Spiralin Bir Zararı Var Mıdır?
Spiralin kullanımı genellikle güvenli ve etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Ancak, her tıbbi müdahale gibi spiralin da bazı potansiyel riskleri ve yan etkileri bulunabilir. Bu etkiler bireyden bireye değişebilir ve şunları içerebilir:
- Kanama Değişiklikleri: Spiral takıldıktan sonra hafif kanama veya düzensiz adet kanamaları görülebilir. Bu durum genellikle adaptasyon sürecinin bir parçasıdır.
- Ağrı veya Rahatsızlık: Spiral takılması sırasında veya sonrasında hafif ağrı veya rahatsızlık hissi olabilir. Bu genellikle kısa süreli bir durumdur.
- Perforasyon: Nadiren de olsa, spiralin rahim duvarını delme riski vardır. Bu durum acil bir tıbbi müdahale gerektirir.
- Enfeksiyon: Spiral takılmasından sonra enfeksiyon riski bulunabilir. İnfüzyon riskini azaltmak için hijyen kurallarına dikkat etmek önemlidir.
- Rahim İçi İstemsiz Kontraksiyonlar: Spiral takıldıktan sonra rahim içi kasılmalar meydana gelebilir. Bu genellikle normal bir yan etki olup çoğu zaman hafiftir.
Spiral Takılırken Ağrı Ve Acı Hissedilir Mi?
Spiral takılması sırasında bir miktar ağrı veya rahatsızlık hissi normaldir. Bu durum, rahim içine yerleştirilen cihazın neden olduğu bir tepki olabilir. Ancak, bu ağrı genellikle kısa süreli ve dayanılabilir niteliktedir.
Spiral takılması sırasında hissedilen ağrı şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişiler hafif bir rahatsızlık hissederken, diğerleri daha belirgin bir ağrı hissedebilir. Bu durum, kişinin ağrı eşiğine, duyarlılığına ve genel sağlık durumuna bağlıdır.
Sağlık profesyoneli, spiral takılırken kişinin rahatlamasına yardımcı olmak için genellikle lokal anestezi kullanmaz, ancak işlem sırasında bilgilendirme ve destek sağlar. İşlem bittikten sonra ağrı genellikle azalır, ancak bazı kişilerde birkaç gün sürebilir.
Spiral takılması sırasındaki ağrı veya rahatsızlık hissi genellikle kısa vadeli bir durumdur ve uzun vadeli avantajlar, birçok kullanıcı için bu geçici rahatsızlığı tolere edilebilir kılar. Ancak, herhangi bir ağrı durumu veya aşırı rahatsızlık hissi varsa, hemen bir sağlık profesyoneliyle iletişime geçmek önemlidir.
Spiral Kimlere Takılır?
Spiral, genellikle doğum kontrolü ihtiyacı olan kadınlara önerilen bir seçenektir. Ancak, herkes için uygun olmayabilir ve takılması öncesinde bir sağlık profesyoneliyle danışma önemlidir. Spiral takılması genellikle şu durumlarda düşünülebilir:
- Çocuk Sahibi Olmayan Kadınlar: Gebe kalmak istemeyen, ancak doğum kontrol yöntemi kullanmayı tercih eden kadınlar.
- Doğum Kontrol Haplarına Toleransı Olmayanlar: Hormonal doğum kontrol yöntemlerine karşı hassasiyeti veya yan etkileri olan kadınlar.
- Uzun Vadeli Doğum Kontrolü İsteyenler: Spiral, takıldıktan sonra uzun vadeli bir koruma sağlar ve her gün bir hap almayı gerektirmez.
- Emziren Anneler: Hormon içermeyen spiraller, emziren anneler için uygun bir doğum kontrol seçeneği olabilir.
- Doğum Kontrol Haplarına Uyumsuzluk Gösterenler: Bazı kadınlar için doğum kontrol hapları düzensiz alınabilir veya yan etkilere neden olabilir. Spiral, bu durumda alternatif bir seçenek olabilir.
Spirali Kimler Kullanamaz?
Spiral, herkes için uygun olmayabilir ve bazı durumlarda kullanılmaması veya dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi gerekebilir. İşte spiral kullanmaması veya dikkatli olunması gereken durumlar:
Hamilelik: Spiral, gebelik sırasında takılmamalıdır. Gebelik şüphesi varsa, önce gebelik testi yapılmalıdır.
Rahim İltihabı veya Enfeksiyon: Aktif bir rahim içi enfeksiyon veya ciddi rahim iltihabı durumlarında spiral kullanımı önerilmez.
Rahimde Şekil Bozukluğu: Rahmin şekil bozukluğu, spiralin doğru bir şekilde yerleştirilememesi riskini artırabilir.
Rahim İçi Maligniteler: Rahim içi kanser veya malign tümörler varsa, spiral kullanımı önerilmez.
Aşırı Ağrı veya Kanama: Aşırı ağrıya veya aşırı adet kanamasına eğilimli olan kişilerde spiral kullanımı öncesi dikkatlice değerlendirilmelidir.
Bakır veya Hormonlara Karşı Alerji: Bakır içeren spirallara veya hormon içeren spirallara karşı bilinen bir alerji varsa, alternatif doğum kontrol yöntemleri değerlendirilmelidir.
Pelvik İnflamatuar Hastalık (PID) Öyküsü: Daha önce geçirilmiş PID öyküsü, spiral kullanımını zorlaştırabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir.
Spiral Nasıl Çıkarılır?
Sağlık profesyoneli, spiralin doğru bir şekilde yerleştirilip yerleştirilmediğini kontrol etmek için jinekolojik bir muayene yapar. Rahim ağzını açmak için bir spekulum kullanılır. Spiralin yerleştirildiği yerden çıkartılması için genellikle bir tıbbi alet kullanılır. Sağlık profesyoneli, spirali dikkatlice çıkarır.
İşlem genellikle hızlı ve ağrısızdır, ancak bireyin rahatlaması ve rahat bir pozisyon alması önemlidir. Spiral çıkarılması sonrasında, birey doğru bir şekilde çıkarıldığından emin olmak ve başka bir doğum kontrol yöntemi ile devam etme konusunda sağlık profesyoneli ile görüşmelidir. Spiral çıkartma işlemi, doğum kontrol yöntemini değiştirmeyi düşünen veya hamile kalmaya hazırlanan bireyler için önemli bir adımdır.
*Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Optimed Sağlık Grubu’nun tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.