Eğitimle ilgili Bilgiler ve Forumacil Misafir Soruları Forumunda karbonhidratın fazlası hayvanlarda ve bitkilerde nerelerde kullanılır Konusunu Okuyorsunuz..
-
15 Kasım 2012 09:38
Ziyaretçi
karbonhidratın fazlası hayvanlarda ve bitkilerde nerelerde kullanılır
karbonhidratın fazlası hayvanlarda ve bitkilerde nerelerde kullanılır
-
17 Kasım 2012 14:20
karbonhidratın fazlası hayvanlarda ve bitkilerde nerelerde kullanılır
karbonhidratın fazlası hayvanlarda ve bitkilerde nerelerde kullanılır
Karbonhidrat Nedir ? Vücudun temel enerji kaynağıdır. Kişinin günlük enerji gereksiniminin %55′i karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan bu bileşikler yiyeceklerde daha çok şeker ve nişasta biçiminde bulunur. Örneğin üzüm şekeri denen glikoz en basit karbonhidratlardan, yumrulu bitkilerin köklerinde depolanan nişasta ise en karmaşık karbonhidratlardan biridir. Karbonhidratça zengin yiyeceklerin yapısında genellikle glikozdan daha karmaşık şekerler ve nişastalar bulunur ama bu bileşiklerin tümü sindirim sırasında parçalanarak glikoza indirgendiğinden, yiyeceklerdeki bütün karbonhidratlar sonunda glikoz olarak kana geçer ve karaciğerde glikojen biçiminde depolanır. Vücuda enerji gerektiğinde, karaciğerdeki glikojen yeniden glikoza dönüşerek kan dolaşımı aracılığıyla hücrelere dağıtılır. Bu nedenle, kanda bulunduğu için kan şekeri de denen glikoz vücudun temel enerji kaynağıdır.
Karbonhidrat nedir, ne işe yarar? Hangi besinlerde bulunur?
Karbonhidrat; insanların ve hayvanların organik besinlerinden en önemlisi olan organik kimya birleşiklerinin genel adıdır.Karbonhidratlar hemen kalori sağlayarak vücudun fizik ve zihin çalışması için gerekli enerjiyi verir. Karbonhidratlar, öbür besinlerin vücutça alınmasına, sindirilmesine yardım ederler. Eksikliğinde bitkinliğe, sağlığın bozulmasına, zihin konsantrasyonunda azalmaya yol açar.
Karbonhidrat grubunda üç tür besin vardır:
A- Şekerler
B- Nişastalı maddeler
C- Selüloz
Şeker ve nişasta enerji elde etmek için glikoza çevrilir. Enerji olarak kullanılmayan fazla karbonhidrat vücutta çabucak yağ olarak depo edilir. Vücut bu fazlalığı yakmak için daha çok B vitamini kullanır, dolayısı ile öbür organların bu vitaminden yoksun kalmasına yol açar.
Meyve ve sebzelerin büyük kısmını oluşturan selüloz karbonhidratlarının enerji değeri yoktur, fakat bunlar bağırsakları çalıştırmak için gerekli posayı sağlarlar. Selüloz beslenmeye etkisi olmamasına rağmen bağırsağın çalışmasını düzenler. Besinin işe yaramaz kısmını oluşturduğu için tümü bağırsaklardan dışarı atılır. Bu nedenle alınan besinle selüloz oranı ne kadar fazla olursa bağırsaklar da o kadar düzenli çalışır. Kabızlık çekenlere selüloz bakımından zengin sebze ve meyve yemeleri salık verilir.
En iyi karbonhidratlar; sebzeler, meyveler ve rafine olmamış unlarda bulunur. Uygun olan şeker karbonhidratları da bal, pekmez ve kuru üzümdür. Uygun olmayan şeker ve nişasta karbonhidratları ise rafine ( beyaz) şeker, un ve ekmektir.
Karbonhidratlar, adından da anlaşılacağı gibi karbon (C), hidrojen (H) ve oksijen (O) atomlarından meydana gelmiştir. Karbonhidratlar bütün canlı hücrelerde bulunur ve en önemli enerji kaynağıdır. Genel formülleri (CnH2nOn) dir. Karbonhidratlar yapısındaki şeker sayısına göre değişik gruplara ayrılabilirler.
Karbonhidratların iki önemli görevi vardır.
1)Enerji kaynağı olarak görev alırlar.
2)Yapısal madde (Bitkilerde çeperin yapısına, bütün canlı hücrelerde de zarın yapısına katılarak görev yapar. ATP, DNA, RNA, NAD, NADP, FAD da bulunur.)
1) Monosakkaritler
Monosakkaritler, su ile daha küçük birimlere parçalanamadıklarından basit şekerler, tek şekerler, monozlar olarak da bilinirler.Bu sekerler karbonhidratların en küçük yapı birimidir. Çoğu Cn(H2O)n formülüne uyar. Bazı monosakkaritler tatlıdır. Zincir veya halkalı yapıya sahip olup, genellikle 3-6 arasında karbon (C) atomu taşırlar. Moleküllerindeki karbon sayılarının Latincelerinin sonuna -oz eki getirilerek gruplandırılırlar. Üç karbonlu olanlar trioz, dört karbonlular tetroz, beş karbonlular pentoz, altı karbonlular heksoz adını alırlar. Pentozlardan riboz (C5H10O5) ve deoksiriboz (C5H10O4) nükleik asitlerin yapısına girer. Hücre zarından difüzyon ile kolay geçerler.
Besin kaynağı bakımından önemli olan monosakkaritler heksozlardır. Bunlardan glikoz, fruktoz (levüloz) ve galaktoz en önemlileridir. Sindirilmeden kana karışırlar. Hepsinin kapalı formülleri C6H12O6 şeklinde olup birbirlerinin izomeridirler.
Sindirime uğramazlar ve yalnızca ototroflar tarafından sentezlenir.
İçerdikleri C sayısına göre 2′ye ayrılırlar.
a) 5Clu şekerler : Riboz, Deoksiriboz (Pentozlar)
b) 6Clu şekerler : Glikoz, Galaktoz, Fruktoz (Hegsozlar)
Monosakkaritlerin difüzyon hızları şöyledir. Galaktoz > Glikoz > Fruktoz
Riboz Þ ATP ve RNAda bulunur. Deoksiriboz Þ DNAda bulunur.
Glikoz Þ Bal, üzüm ve incirde bol bulunur. Açlık ve koma anında kullanılır.
Fruktoz Þ Bal ve olgun meyvelerde bol bulunur.(=meyve şekeri)
Galaktoz Þ Süt ve süt ürünlerinde bol bulunur.(=süt şekeri).Tabiatta az bulunur. Hayvansal bir besin kaynağıdır.
2) Disakkaritler
Disakkaritler çift şekerlerdir. Bir disakkarit iki molekül monosakkaritin glikozit bağı ile bağlanmasıyla oluşur. Bu bağlanma sırasında bir molekül su ortaya çıkar. İnsan ve hayvanların yedikleri disakkaritler, sindirim sisteminde monosakkaritlerine ayrılarak kullanılır. Dehidrasyon:küçük moleküllü yapıların daha büyük molekülleri oluşturmasına denir.Disakkaritlerin en önemlilerİ:maltoz,laktoz ve sakkarozdur.
İki monosakkaritin birleşmesinden meydana gelir.
Glikoz + Glikoz = Maltoz (meyve şekeri)
Glikoz + Fruktoz = Sakkaroz = Sükroz (Çay = Pancar şekeri)
Glikoz + Galaktoz = Laktoz (süt şekeri)
Maltoz ve sükroz bitkilerden, laktoz da hayvanlardan ve insanlardan sağlanır.
Disakkaritler arasında glikozit bağı vardır.