Bilim insanları, karaciğer kanserinin en yaygın şekli olan hepatoselüler karsinom (HCC) geliştirmesi muhtemel kişilerin belirlenmesine yardımcı olabilecek yeni bir test geliştirdiler. Yaklaşımda, hastanın daha önce belirli virüslere maruz kaldığını kontrol etmek için basit bir kan testi kullanılmış olup yeni yaklaşım üzerine yapılan çalışma, Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin bir parçası olan Ulusal Kanser Enstitüsü'nde (NCI) araştırmacıları tarafından yürütülmüştür. Çalışma aynı zamanda Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü'nden araştırmacıları ve çeşitli akademik merkezleri de içermektedir. Çalışmanın bulguları 10 Haziran'da Cell'de yayınlanmıştır. NCI Kanser Araştırmaları Merkezi (CCR) Karaciğer Kanseri Programı'nın eş başkanı ve çalışmanın baş araştırmacısı olan Ph.D., Xin Wei Wang, mevcut tarama testleri ile birlikte yeni testin, HCC geliştirme riski taşıyan kişilerin taranmasında önemli bir rol oynayabileceğini, doktorların HCC'yi erken bulmasına ve tedavi etmesine yardımcı olabileceğini belirtmiş ve yöntemin nispeten basit, ucuz ve sadece küçük bir kan örneği gerektirdiğini ifade etmiştir.
Araştırmacılar bazı faktörlerin, bir kişinin hepatit B veya hepatit C virüsü enfeksiyonu veya karaciğerin sirozu gibi HCC gelişme şansını arttırdığını, risk faktörleri olan kişilerin alfa-fetoprotein için kan testi olan veya olmayan bir ultrason ile her altı ayda bir HCC için taranmasını önerdiklerini belirtmişlerdir. Araştırmacılar, HCC için risk faktörleri olan herkesin hastalığı geliştirmeyeceğini ve tarama ile erken teşhis edilmesine rağmen, çoğu hastanın kanser ilerlediğinde ve genellikle tedavi edilemez olduğunda teşhis edildiğini ifade etmişlerdir. Ancak, erken yakalanan HCC'nin iyileşme şansı çok daha yüksektir. NCI’nin Tercüme Karaciğer Kanseri Konsorsiyumu'nda araştırmacı olan Dr. Wang, HCC için en yüksek riski olan ve daha sık taranması gereken kişileri tanımlamak için daha iyi bir yola ihtiyaçları olduğunu, daha iyi erken tespit ve gözetim yaklaşımlarının özellikle önemli olduğunu çünkü Birleşik Devletleri'nde HCC oranlarının arttığını belirtmiştir. Karaciğer Kanseri Programı'nın eş lideri ve çalışmanın ortaklarından biri olan Tim Greten, NCI CCR Karaciğer Kanseri Programının ana odağının, HCC hastalarının sonuçlarını iyileştirmek amacıyla erken teşhis, teşhis ve tedavi için yeni yöntemler geliştirmek olduğunu ifade etmiştir.
Geçmiş viral enfeksiyonların geride bıraktığı ayak izleri
Birçok tarama testi kanser hücrelerinin özelliklerini tespit etmektedir, ancak araştırmacılar bu özellikler zamanla değişebileceğini ve bir tümördeki tüm kanser hücrelerinin aynı özelliklere sahip olmadığını belirtmişlerdir. NCI ekibi, kanser hücrelerinin kendilerinden ziyade kanser ortamının özelliklerini tespit etmek gibi farklı bir yaklaşım benimsemişlerdir. Yapılan daha fazla araştırma, kanser gelişiminin virüsler ve bağışıklık sistemi arasındaki etkileşimlerden etkilendiğine dair kanıtlar sunmaktadır. Ekip, virüsler ile bağışıklık sistemi arasındaki belirli etkileşimlerin HCC gelişme riskini artırabileceğini düşündüklerini ve bu olasılığı araştırmak için, bilim insanları, insanların kanını geçmiş viral enfeksiyonların geride bıraktığı ayak izlerini taramışlardır. Araştırmacılar bu ayak izlerinin antikorlarda, bağışıklık sistemi tarafından üretilen proteinlerde bırakıldığından, bağışıklık sisteminin enfeksiyona nasıl tepki verdiğini de yansıttığını belirtmişlerdir.
Her insanın ayak izlerinin karışımı, araştırmacıların viral maruz kalma imzası olarak adlandırdığı benzersiz bir desen oluşturmaktadır. Yapılan çalışmada, HCC'si olan 150 hasta da dahil olmak üzere yaklaşık 900 kişiden alınan kan örneklerinde 1000'den fazla farklı virüsün ayak izleri kontrol edilmiş olup HCC'li insanlarda kronik karaciğer hastalığı ve sağlıklı gönüllülerden ayıran spesifik bir viral maruz kalma imzası belirlendiği bildirilmiştir. Bu imza 61 farklı virüsten ayak izleri içermektedir. Araştırmacılar daha sonra 20 yıllık bir çalışmanın parçası olan 173 kronik karaciğer hastalığındaki kan örneklerinin imzasını test etmişler ve bu süre zarfında, katılımcıların 44'ünün HCC geliştirmiş olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca araştırmacılar kanser teşhis edildiğinde alınan kan örneklerini kullanarak, imza HCC geliştirenleri doğru bir şekilde tanımlamışlar ve önemli olan imzanın çalışmanın başında, tanıdan 10 yıl öncesine kadar alınan kan örneklerini kullandıklarında da işe yaradığını ifade etmişlerdir. İmza, alfa-fetoprotein testinden çok daha doğru görünmektedir ve 0,5’lik bir AUC, bir testin hastalığı tanımlama şansından daha iyi olmadığını gösterirken, 1,0’lık bir AUC, mükemmel doğrulukta bir testi temsil etmektedir. Bilim insanları yaklaşımlarını incelemeye ve klinik çalışmalarda test etmeyi planlamaya devam etmektedirler.
NIH scientists develop blood test to help improve liver cancer screening, National Institutes of Health (NIH), June 11, 2020+ Tüm Referansları Göster