İngiltere'nin Ankara Büyükelçisi Richard Moore, Çanakkale Kara Savaşları'nın 102. yıl dönümüne ilişkin, "Bu savaş alanındaki kıyımı ve yıkımı, dünyanın diğer bölgelerinde, en dikkat çekici olarak da Türkiye sınırının ötesindeki Irak ve Suriye'de şimdi yaşanan trajik olaylara yas tutmadan anamayız. Türkiye ve Türk halkı bu çatışma nedeniyle yerlerinden olan insanlara karşı olağanüstü bir şefkat ve cömertlik gösterdi." dedi.
Çanakkale Kara Savaşları'nın 102. yıl dönümü kapsamında Şehitler Abidesi'nde düzenlenen törene Kültür ve Turizm Bakanı Nabi Avcı, Avustralya Dışişleri Bakanı Julie Bishop ve Yeni Zelanda Adalet Bakanı Amy Adams'ın yanı sıra İngiltere'nin Ankara Büyükelçisi Moore, ABD'nin Ankara Büyükelçisi John Bass, Yeni Zelanda'nın Ankara Büyükelçisi Jonathan Andrew Curr ve Avustralya'nın Ankara Büyükelçisi James Larsen'in katıldı.
Törende İtilaf Devletleri adına söz alan Büyükelçi Moore, Türkçe ve İngilizce yaptığı konuşmasında, "yüz yılı aşkın süre önce hayatını feda eden Mehmetleri, Jonnyleri, Les Poilusleri ve Tommyleri anmak üzere düzenlenen törende bulunmaktan onur duyduğunu" belirtti.
Genç bir diplomatken, 1990'da 75. anma törenlerinde Birleşik Krallık Kraliyet Lejyonundan gazilere eşlik ettiğini anlatan Moore, "Gruptaki en genç kişi 93 yaşındaydı ancak çatışmaların yapıldığı sahaları ziyaret ederken hatıraları net ve acı vericiydi. Birlikte çarpıştıkları Türklere duydukları saygı açıkça görülüyordu. O gazilerle karşılaştıkları zaman aralarındaki o karşılıksız sıcak duygular beni hala etkiler." dedi.
- "Churchill'in burnu sürtülürken Atatürk gibi ulusal kahramanlar doğdu"
Çanakkale Kara Savaşları'nın zayıflayan imparatorlukların çarpıştığı bir saha ve yeni ülkelerin ortaya çıktığı bir sahne olduğunu dile getiren Moore, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Burada büyük devlet adamı (Winston) Churchill'in burnu sürtülürken Mustafa Kemal Atatürk gibi yeni ulusal kahramanlar doğdu. Ancak her şeyin ötesinde bugün burayı, 9 korkunç ve kanlı ayda yarım milyona yakın askerin, genç adamın, babanın, eşin, oğlun, erkek kardeşin öldüğü veya yaralandığı yer olarak anıyoruz.
Tarihçiler bu seferin stratejik önemini inceler ve karargahlarda veya muharebe alanlarında farklı kararlar verilmiş olsaydı nelerin olabileceğini tartışır ama bugün biz bu akademik tartışmaları bir kenara bırakıyor ve bu tepelerde, dere yataklarında ve sahillerde insanların ne korkunç acılar çektiğini düşünüyor ve 1915'te burada savaşanların cesaretine, fedakarlığına ve daha çok da duydukları şefkate hayretler içinde kalıyoruz."
- "Türkiye olağanüstü cömertlik gösterdi"
Anmanın, geriye bakmaktan öte bir şey olması gerektiğini vurgulayan Moore, şunları kaydetti:
"Bu savaş alanındaki kıyımı ve yıkımı, dünyanın diğer bölgelerinde, en dikkat çekici olarak da Türkiye sınırının ötesindeki Irak ve Suriye'de şimdi yaşanan trajik olaylara yas tutmadan anamayız. Türkiye ve Türk halkı bu çatışma nedeniyle yerlerinden olan insanlara karşı olağanüstü bir şefkat ve cömertlik gösterdi. Bu nedenle, biz bugün burada otururken, ülkelerimizin silahlı kuvvetleri, polis gücü ve güvenlik dairelerine mensup erkek ve kadınlar hala cephe hattındalar. Bazen evlerinden uzakta, bazen şehirlerimizin caddelerinde onlar da metanet ve fedakarlıkla ölümcül tehlikelerle yüz yüzeler. Burada temsil edilen ülkeler, günümüzün kötülüklerinin üstesinden gelme mücadelesinde birlikte çalışmaktadır."
Moore, 102 yıl önce kanlı bir savaşta birbiriyle mücadele eden ülkelerin bugün karşılıkı saygı ve hayranlık içinde dost olarak bir arada olduğunu vurgulayarak, "Belki de anma törenimizden çıkaracağımız en olumlu ders budur, kalpleri ve zihinleri açarak en azılı düşmanlar bile gerçek dost olabilir. Gelecek için bize gerçekten umut veren de işte budur, ortak hatıralara dayalı uzlaşma." dedi.
İngiltere Büyükelçisi, sözlerini "Hayatlarını kaybedenlerin hatırasına ve yaşayanların geleceğine" ifadesini kullanarak tamamladı.
timeturk.com