1.1.Maraş Adının Kaynağı
Maraş adının nereden geldiği ve anlamının ne olduğuna dair birkaç görüş ileri sürülmektedir. Ünlü tarihçi Herodot, Maraş şehrini Hitit komutanlarından Maraj adlı birisinin kurmasından dolayı şehre Maraj adı verildiğini belirtmektedir. Hitit İmparatorluğu ( M.Ö. 2000 - 1200 ) zamanında bu devletin önemli merkezlerinden biri olan şehrin adı, Hititlerden kalan yazıtlarda Maraj ve Markasi şeklinde geçmektedir. Maraş'ın adının Hititlerden geldiğini doğrulayan Asur kaynaklarında bu şehrin adı Markaji şeklinde geçer. Asur krallarından Sargon'un zamanından kalan Boğazköy yazıtlarında Maraş'ın adı geçmektedir.Hitit Devleti'nin merkezlerinden biri olan Maraş'ın adı bu dönemde Gurgum şeklinde belirtilmektedir.
M.S. I. yüzyılda Roma İmparatorluğu bölgeyi ele geçirince Maraş'ın adı Germanicia olmuştur. Roma ve Bizans İmparatorluğu döneminde bu adla anılan şehir Müslümanlar tarafından fethedilince ilk şekli ile kullanılmaya başlanmıştır. Arap alfabesinde "j" harfi olmadığından Mer'aş şekline dönüşmüştür. Bunların yanında Maraş adının Arapça "zelzele - titreme" anlamına gelen "Re'aşa" fiilinden türeyerek "Mer'aş" olduğunu da iddia edenler bulunmaktadır. Osmanlılar döneminde şehrin adı bölgede Dulkadiroğulları Beyliği'nin kurulmasından dolayı Zülkadir şeklinde de ifade edilmektedir.
1.2. Maraş`ın Yeri
Maraş'ın bugünkü yerine taşınmadan önce iki kez yer değiştirdiği rivayet edilmektedir. Bunlardan birine göre ilk Maraş'ın bugünkü şehrin 20 km. güneyinde Erkenez Çayı kenarında Elmalar Köyü'ne yakın Himli Höyük civarında kurulduğu zannedilmektedir. Asuriler tarafından M.Ö.2500 yıllarında Maraş'ın burada kurulduğu iddia edilse de bunun böyle olmadığı, buradaki kalıntıları büyük bir şehir merkezinin harabelerinin olamayacağı ve muhtemel bir Asur ticarî koloni kasabasının Himli Höyük civarında olduğu tahmin edilmektedir. Maraş'ın ikinci yerinin bugünkü Karamaraş denilen ve Namık Kemal Mahallesi'nin bulunduğu yer olduğu söylenilmektedir. Maraş'ın, buraya Hamdanoğulları Hükümdarı Seyfüddevle tarafından (M.S. 944-967) taşındığı belirtilir. Şehrin şimdiki kale ve çevresine ise Dulkadiroğlu Alaüddevle tarafından taşındığı tahmin edilmektedir. Yukarda bahsedilen görüşlerin doğruluğu tartışılmaktadır. Maraş'ın bugünkü olduğu yerde ve bilhassa da Mağaralı Mahallesi'nin bulunduğu mevkide kurulduğunu öne süren araştırmacılar da bulunmaktadır.
Mağaralı Mahallesi civarında bulunan arkeolojik bulgular da buranın çok eski dönemlerden beri yerleşim merkezi olduğunu ispatlamıştır. Ayrıca, kalenin de tarihi Hititlere kadar dayanmaktadır. Maraş'ı ilk fetheden Müslüman Arapların, fetihlerini belirten kaynaklar, Maraş'ın ortasında büyük bir kale olduğunu ve etrafının hendeklerle çevrilmiş bulunduğunu (hendeklerden kastedilen kalenin iki tarafındaki dere) açıklamaktadır. Ayrıca Maraş'ı kuran Hititlerin, Anadolu'ya Asurlar'dan önce sahip oldukları görülmektedir. Hitit tarihinin Anadolu'daki başlangıcı belli değildir. Ancak M.Ö.2000'li yıllarda yazılı belgeler sayesinde Hitit tarihi bilinmektedir.
Maraş'ın yerinin, birkaç defa yer değiştirdiği görüşlerinin ortaya çıkmasının sebebi bilhassa Arap kaynaklarında buraların tarihi anlatılırken, Maraş'ı fetheden Müslüman komutanların şehri ele geçirdiklerinde "şehri yeniden bina etti" ifadesinin kullanılmasıdır. Bu ifade şehri tamir etti, onardı, yeniden inşa etti anlamlarına gelmektedir.
2. TARİH ÖNCESİ DEVİRLERDE MARAŞ
Maraş ve çevresinin tarih öncesi devirleri tam olarak aydınlatılamamıştır. Çünkü bölgede bulunan birçok höyükte kazı çalışmaları yapılamamıştır. Sadece Maraş'ın 35 km. güneydoğusunda bulunan Domuztepe Höyüğü'nde şu anda hâlâ devam eden kazı çalışmalarında bölgenin M.Ö. 5000 yılına kadar giden tarih öncesi devrine ait arkeolojik buluntulara rastlanılmıştır. Yaklaşık 20 hektarlık bir alana yayılan Domuztepe Höyüğü'nün bu genişliğe ulaşması ilginçtir. 7000 yıl önce burada bu kadar büyüklükte bir yerleşim merkezinin bulunması, buranın ticarî bir koloni olduğunu göstermektedir. Buranın Irak, Kuzey Suriye, Anadolu ve Akdeniz'i birbirine bağlayan ticaret yolunun kesiştiği bir nokta olduğu anlaşılmaktadır. Kuzey Suriye'de Tell Halaf Höyüğü'nde çıkan arkeolojik bulgularla Domuztepe Höyüğü'ndeki bulguların birbirine benzerliğinden dolayı Halaf Çağı olarak adlandırılan bir medeniyetin bölgede yaşandığı anlaşılmaktadır.
Domuztepe Höyüğü'ndeki kazıda tarih öncesi döneme ait seramikler, mühürler vs. eşyalar üzerinde resimlere rastlanmıştır. Bu çizimler arasında bitkiler, hayvanlar ve insan sembolleri bulunmaktadır. Açılan bir mezarda bir çok insan iskeleti görülmüştür. Bu örneklerle insanların ölü gömme törenleri hakkında bilgi sahibi olunmaktadır.
Domuztepe Höyüğü kazısı ve daha sonra yapılacak kazılarla Maraş bölgesinin yazı öncesi tarihi hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşılması mümkün olabilecektir.
Domuztepe Höyüğü'nden başka Prof. Kılıç ÖKTEN'in Pazarcık çevresindeki Gani ve Bozdağlarının (Sarıl ve Ardıl köylerinin bulunduğu yer) güney yamaçları ile Maraş-Göksun yolunun sağına rastlayan Delihübek Dağı'nın eteğindeki Döngel Mağaralarında tarih öncesi devirlere ait bulguları ele geçirmesi, insanların binlerce yıldan beri buralara gelip yerleştiklerini göstermektedir. Maraş'ın Orta Tunç Çağı'nda önemli bir konumda Mezopotamya ve Kuzey Suriye'yi Orta Anadolu'ya bağlayan yol güzergâhında olduğu görülmektedir. Mezopotamya'dan yola çıkan tüccarlar Birecik'ten Fırat'ı geçtikten sonra Maraş-Göksun yoluyla Kaniş'e gitmekteydiler.
Kahramanm araş ve çevresinin kültür ve turizm olgusu içinde ayrı bir yeri vardır. Kahramanm araş Akdeniz iklim kuşağında olmakla beraber Orta Anadolu ve Doğu Anadolu iklim kuşaklarıyla sınır teşkil etmektedi r. Güney illerimiz e göre serindir. Çok sayıda yaylaları vardır. Bu yaylaların içinde Başkonuş Yaylası, Yavşan Yaylası ve Tekir Yaylası Türkiye'de görülmeye değer ve dünyada az sayıda bulunan bitki örtüsü ile birlikte önemli bir yer tutar. Akarsu ve kaynak suları bakımından zengindir .
Bu durum Kahramanm araş'ın büyük bir turizm potansiye lini oluşturmaktadır. İlkbaharın sonlarına doğru Kahramanm araş ve Andırın ilçesi Yaylaları Adana, Hatay ve İçel için önemli ikinci bir yazlık mekan durumunda dır.
Ahır Dağı etekleri de onlardan geri kalmaz. Kahramanm araş'ın Yenicekal e, Süleymanlı, Döngel, Tekir, Fırnız, Güvercinlik, Kazma, Kozludere, Kumaşır Gölü, Kapıçam ve Pınarbaşı, Elbistan ilçesinin Pınarbaşı ve Ekinözü ilçesi yazları ve sonbahard a halkın tercih ettiği yöreler arasında yer alır.
İl merkezind eki muhteşem Kale, Ulu Cami, Taş Medrese, Pazarcık yöremizde Evri ve Tilkiler Harabeler i, Andırın yöremizde Gökahmetli ve Çokak Harabeler i'yle Yolboyu Osmanlı ve Bizans Kaleleri, Süleymanlı'daki Bizans yapıları, tek başına bile çok büyük bir değeri olan Afşin'deki Eshab-ı Kehf Külliyesi ve daha saymakla bitmeyece k kültür ve turizm değerlerimiz çoğu yerli ve yabancı turistler imiz için önem arz etmektedi r.
Kahramanm araş el işlemeciliğinden oya, sim-sırma, kuyumculu k, bakır ve ağaç oyma işlemeciliği her an herkesin hayranlıkla hislerini kabartaca k değerlerdir. Ayrıca ünlü kırmızı biberi ile dondurması dünyada rakipsizd ir. Son zamanlarda tekstil sektöründe'de dünyada söz sahibi bir il olmuştur.İlimizde kumaş dokuma ve iplik fabrikaları şehre ekonomik ve kültürel değerler katıp,iş istihdamı sağlamaktadır.
Çeşitli dünya ülkelerindeki gıda fuarlarına katılması, yurt düzeyinde yapılan şenliklerde yer alması Kahramanm araş döğme dondurmasının önemini kanıtlamaktadır. Ülke ve yöre turizmi için önemli bir potansiye l oluşturmaktadır.
Tur imkanları ve mola merkezler i: Kahramanm araş ilinde organize turları doğrudan çekecek önemli bir turizm kaynağı bulunmama ktadır. Bölgeden geçen organize turlar, daha çok Adıyaman, Nemrut, Kapadokya, Antalya'daki kaynaklar a yönelmekte, bunların ancak bir kısmı K.Maraş'a uğramakta ya da konaklama ktadır. İlde kaynakların kullanıma açılması; turizm altyapısının gelişmesi ile, turların daha yoğun olarak ile uğraması ve konaklama yapılması beklenmel idir. Bu durumda Kahramanm araş kenti organize turlar için konaklama merkezi olarak işlerlik kazanacak tır.
Organize turların ilde izleyecek leri güzergâhları: Gaziantep-Kahramanmaraş- Göksun-Kayseri Adıyaman-Kahramanmaraş-Kayseri (Adana-Antalya) Kayseri- Kahramanm araş-Adana (Alanya-Gaziantep) Adana-Kahramanmaraş-(Gaziantep- Adıyaman-Kayseri), ilde mola merkezi için en uygun alanlar Tekir Vadisi'ndedir. Kaynakların yoğunlaştığı bu bölge mola merkezi olarak da düşünülebilir.
AV TURİZMİ VE BALIKÇILIK: Kahramanm araş tarihi ve doğal turizme elverişliliği yanında av turizmine de sahiptir. Kaynaklarından buz gibi fışkıran ve ormanlarımız arasında kıvrıla kıvrıla zaman zaman küçük şelâleler yaparak akan sularımızda başta sazan olmak üzere değeri herkesçe bilinen ve yetiştirilmesinde büyük özen isteyen alabalık doğal olarak yetiştirilmektedir.
Ayrıca Aksu ve Ceyhan nehirleri nde sazan, yayın ve yılan balıkçılığı yapılmaktadır. Hemen hemen Kahramanm araş'ın merkez ve ilçelerindeki dağlarda keklik, çil keklik, tavşan ve yaban domuzu avı yapılmaktadır. Ayrıca Gavur Gölü, Karacasu Bataklığı gibi göl ve su kaynaklarında ördek av imkanları mevcuttur . İl merkezi ve ilçelerinde avcılık kulüpleri mevcut olup, kulüpler sürek avı tertip etmektedi r. Şehrin dört bir etrafı baraj gölleri ile çevrilmiş durumda olup baraj gölleri balıkçılık sektörüne önemli bir katkı ve yine yeni bir iş sektörüne önemli katkıları olmuştur.
ALIS VERİŞ İMKANLARI: Kahramanm araş ilinde merkezler i daha ziyade Osmanlı devrinden kalan büyük bir kapalı çarşı, mazmanlar çarşısı, demircile r çarşısı, bakırcılar çarşısı ile yeraltı çarşısı, çinili çarşı ve çeşitli pasajlard an oluşmaktadır. İlimiz Türkiye çapında alüminyum ve krom mutfak eşyaları imalatında söz sahibidir .
TURİZM BELGELİ LOKANTALA R
Kazancı Restauran t 80 kişilik, Tel: (0-344) 223 44 62
Yeni Tuzun Restauran t Müstakil eğlence yeri 200 kişilik Tel: (0-344) 214 12 35
Despina Restauran t: Avşar Köyü 65 kişilik Tel: (0-344) 223 00 44
Öz Ayışığı Restauran t müstakil eğlence yeri 220 kişilik Tel: (0-344) 212 29 33
Everest Restauran t: Müstakil Eğlence Yeri 176 kişilik Tel: (0-344) 214 76 22
Özyaprak Restauran t: Müstakil Eğlence Yeri 150 kişilik Tel: (0-344) 214 61 02
Belediye Belgeli Nitelikli Lokantala r
Merkez Restauran t, Avşaroğlu Et Lokantası, Beslen Lokantası, Yeni Otogar Lokantası, Gar Restauran t, Kent Restauran t, Şamdan-Osman Usta.
Şehrimizde Turizm Belgeli ve Belediye Belgeli Lokantala rın sayısı gün be gün artmaktadır. Turizm işletme Belgeli lokanta ve restauran tların kapasites i 280 kişiliktir. Belediye belgeli lokantala rımızın sayıları oldukça fazla olup, 2000 kişiye cevap verecek nitelikte dir. Kahramanm araş merkezde nitelikli 12 lokanta, 6 birahane, 7 gazino vardır
Şimdiye kadar 67888 ziyaretçiburdaydı!
PoWer By LeVenT