Ölmek üzere olan bir anakart, başa çıkabileceğiniz en sinir bozucu donanım sorunlarından biridir. Anakart bilgisayarın kalbi görevi gördüğü için karşılaştığı herhangi bir sorun, bilgisayarınızdaki diğer bileşenlerin de arızalanmasına neden olur.
Bu, ölmekte olan bir anakartın tespit edilmesini zorlaştırsa da, birkaç işaret şüphelerinizi doğrulamanıza yardımcı olabilir.
Anakartınızın Arızalı veya Yanlış Yapılandırılmış Olup Olmadığını Belirleme
Anakartınızın öldüğünü varsaymadan önce, onun yalnızca yanlış yapılandırılmış olmadığını doğrulamak çok önemlidir. Anakartınızda herhangi bir kırmızı ışık fark ederseniz, cihazınızdaki sorunlar muhtemelen yanlış yapılandırmanın sonucudur. Henüz yapmadıysanız PSU, CPU, RAM modülleri ve GPU’nun düzgün şekilde yapılandırıldığını ve uyumlu olduğunu doğrulayın. Bilgisayarınızın parça uyumluluğunu kontrol edebilirsiniz ve bilgisayarınızda arızalı bileşenler olup olmadığını kontrol etmenin.
Anakartınız ve bileşenleri yanlış yapılandırılmamışsa sorunun anakartta olma ihtimali yüksektir. Şüphelerinizi doğrulamak için aşağıdaki belirtilerin cihazınız için geçerli olup olmadığını belirlemelisiniz.
-
Bilgisayarınızı Önyüklemek Anakartınızın Bip Sesi Çıkarmasını Sağlar
Anakartınızda bir sorun varsa, bilgisayarınız bunu POST bip sesi olarak da bilinen bir dizi bip sesiyle bildirmeye çalışacaktır. Maalesef bip sesi kodları için evrensel bir standart yoktur. Anakartınızın markasını kontrol ederek BIOS üreticinizi belirlemeniz ve ardından “[üretici] sesli uyarı kodlarını” aramanız gerekir.
Çoğu üretici, anakartın ömrünün bittiğini veya anakartla ilgili diğer sorunları belirten bir bip sesi kodu içerir. Bip sesi kodlarını çözerseniz ve bilgisayarınızda da durumun böyle olduğunu görürseniz, anakartınızı değiştirmeye hazır olun. Bilgisayarınız hiçbir şey görüntülemiyorsa veya herhangi bir bip sesi çıkarmıyorsa, bu aynı zamanda anakartınızın ölmüş olabileceğinin (veya belki de fişinin takılı olmadığının) açık bir işaretidir. Ancak bip sesi kodu başka bir bileşende sorun olduğunu gösteriyorsa anakartınızın iyi durumda olma ihtimali yüksektir.
-
POST Hata Veriyor veya Çalıştırılamıyor
POST (Açılışta Kendi Kendine Test), bilgisayarınız başlatılmadan önce BIOS tarafından gerçekleştirilen bir işlemdir. Anakartınız arızalı veya ölüyse bilgisayarınız POST işlemi gerçekleştiremez; ancak yanlış kurulumun veya diğer donanım bileşenlerinin arızasının da bu belirtiye neden olabileceğini belirtmekte fayda var. POST çalışmazsa sorunun anakartınızda veya PSU’nuzda olma ihtimali yüksektir.
-
Anakartınızda Yanıp Sönen Işıklar Görünüyor
Anakartınızın ışıkları, cihazınızdaki sorun hakkında birkaç ek ipucu verir. Çoğu modern anakartta dört adet etiketli kırmızı LED bulunur. BOOT, HDD/SSD sorunlarını, VGA, GPU sorunlarını, DRAM, RAM sorunlarını ve CPU, CPU sorunlarını belirtir. Belirtilen bileşenin ele alınması sorununuzu çözmezse muhtemelen anakartınız düzgün çalışmıyordur.
-
Anakartınız Fiziksel Hasar Belirtileri Gösteriyor
Son olarak, anakartınızdaki herhangi bir fiziksel hasar, anakartınızın ölmüş olabileceğinin açık bir göstergesi olabilir. Çatlamış devreler, bükülmeler veya göçükler, kırılmalar, çatlamalar, topaklı kapasitörler veya elektrolit boşalması olup olmadığına bakın. Su hasarını ve kısa devreyi fark etmek daha zordur ancak renk değişikliği veya yanık izleri sırasıyla her birinin mevcut olduğunu gösterebilir.
Ayırıcıların anakartı düzgün şekilde tuttuğundan da emin olun. Yuvalarıyla düzgün şekilde hizalanmazlarsa anakartınızın kısa devre yapmasına neden olabilirler. Anakartınızı kaldırıp yeniden kurmayı deneyin. Anakartın gözle görülür şekilde tozlu olduğunu fark ederseniz, onu bir kutu basınçlı havayla temizlemeyi de deneyebilirsiniz.
-
Yeni CMOS Pilinin Takılması Anakartı Canlandırmada Başarısız Olur
Anakartınızın öldüğünü varsaymadan önce, CMOS pilini değiştirmeyi deneyin. Bazı şüpheli anakart “arızaları”; ölü bir CMOS pilinden kaynaklanmaktadır. İnternette anakartınızı arayın ve satın alacağınız uygun CMOS pilini (büyük ihtimalle CR2032 pili) belirleyin. Yeni CMOS pilini takın ve bilgisayarınızı yeniden başlatmayı deneyin.
-
RAM’i Değiştirmek ve Ekran Kartını Çıkarmak Yardımcı Olmuyor
RAM modülleri veya GPU ile ilgili sorunlar nedeniyle bir cihazın önyükleme yapamaması alışılmadık bir durum değildir. GPU’yu ve RAM’in biri hariç tümünü kaldırarak, bilgisayarınız için durumun böyle olup olmadığını belirleyebilirsiniz. Önyükleme başarısız olursa RAM’i başka bir çubukla değiştirmeyi deneyin. RAM ve GPU’nun çıkarılmasına rağmen önyükleme yapılamaması, her iki bileşenin de sorunun kaynağı olmadığını gösterir.
-
Bileşenleriniz Farklı Bir Anakartla Kullanıldığında Çalışır
Başka bir anakart takmak sisteminizin tekrar çalışmasına neden oluyorsa, arızalı bileşenin anakartınız olma ihtimali çok yüksektir. Bu test faydalıdır çünkü basit bir işlemle a) anakartın öldüğünü veya b) PSU veya CPU gibi anakart olmayan bir bileşenin arızalı olduğunu belirlemenize olanak tanır.
Elinizde fazladan bir PSU varsa, PSU’yu da değiştirmeyi denemelisiniz!
-
Anakartınız Breadboard’lu Olsa Bile Açılmıyor
Breadboarding, bilgisayarınızı ana donanım bileşenlerine (anakart, bir RAM modülü, CPU ve soğutucu ve PSU) ayırmayı ifade eden bir terimdir. Anakartınızda hoparlör varsa onun da dahil olduğundan emin olmalısınız. Bu bileşenlerin tümünü antistatik bir mat üzerine bağlamanız ve bilgisayarınızı açmayı denemeniz gerekecektir.
Breadboard’lu yapılandırma önyükleme yapmıyorsa bileşenlerden birinin arızalı olduğunu varsayabilirsiniz. Anakart hoparlöründen bip sesleri duyacaksınız veya hata ışıklarının anakartta yandığını gözlemleyeceksiniz. Herhangi bir sorun görünmüyorsa, gücü kapatın ve sistem arızalanıncaya kadar her seferinde bir bileşeni yavaş yavaş ekleyin. Bu gerçekleştiğinde arızalı bileşeninizi tanımlamış olursunuz.
Anakartınızı Değiştirin ve Sisteminizi Canlandırın
Anakart arızasının teşhis edilmesi son derece zordur. Birkaç yoğun sorun giderme ve onarım süreciyle uğraşmak zorunda kalsanız da, doğru adımları atarak hemen hemen her cihazı düzgün çalışır duruma getirmek mümkündür. Sorunun anakartınızda olduğunu belirlerseniz, sorunun hâlâ garanti kapsamında olup olmadığını araştırmalısınız; birçok üretici cömert politikalar sunmaktadır.