Genelkurmay eski Başkanı Emekli Orgeneral İlker Başbuğ, son kitabı 15 Temmuz Öncesi ve Sonrası'nın imza gününde gazetecilere önemli açıklamalarda bulundu. İlker Başbuğ, Son günlerde özellikle Misak-ı Milli yani Ulusal Ant, Lozan ve bu arada Musul nasıl kaybedildi konusu Türkiyenin gündemini işgal ediyor. Tabi bu geçmişte yaşanan tarihi olayları anlatırken bütün yaşananları hep beraber, birlikte topluma anlatmak lazım. Bu açıdan bakılırsa bu konuların tartışılmasında ben biraz eksiklikler görüyorum. Bunları şöylece ifade etmek isterim; Birinci Misak-ı Millinin 16 Ocak 1920de ilk taslağı Mustafa Kemal tarafından yazılmıştır. Sonradan Misak-ı Milli Meclisi Mebusan tarafından 17 şubat 1920de kabul edilmiştir. Türk toplumu şunu anlamalıdır ki; Misak-ı Milliyi hazırlayan, hazırlatan ve ilk taslağını bizzat yazan Mustafa Kemal Atatürktür' dedi.
İNGİLİZLER HAKSIZ BİR ŞEKİLDE MUSULU İŞGAL ETMİŞLERDİR'
İkinci önemli noktanın Mondros Mütarekesi olduğunu vurgulayan Başbuğ, Mondros Mütarekesi 30 Ekim 1928de imzalandı. Ve bu antlaşmasının 7. maddesi sorunluydu. Buna itiraz eden yine Mustafa Kemal karşımıza çıkıyor. Bu 7. madde sorunlu olduğu için itiraz etmiştir. 30 Ekim 1918de Mondros Mütarekesi imzalanır. Neredeyse bir hafta sonra yani 8 Kasımdan sonra İngilizler Musulu işgal ederler. Peki Musul İngilizler tarafından işgal edilirken, Osmanlı hükumeti ne yaptı, İstanbulda bulunan padişah Vahdettinin bu Musul işgaline karşı ne tepkisi oldu. Yine burada da bir tepki koyan Mustafa Kemal Atatürkü görüyoruz. Mondros Mütarekesinin 7. maddesine dayandırmış İngilizler, haksız bir şekilde Musulu işgal etmişlerdir' dedi.
ŞEYH SAİT İSYANI ÇIKMASAYDI BELKİ BU GÜN
Başbuğ açıklamalarını şöyle sürdürdü; Üçüncü ve önemli noktaya gelirsek, Kurtuluş Savaşının zaferle neticelenmesinden sonra Lozan Konferansı toplanacaktır. Konferanstan sonraki Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923te imzalanacaktır. Ancak Musul konusu Lozan Konferansına gelmiştir. Fakat Musul konusu Lozan konferansında çözülememiştir. Bunu iyi anlamak lazım. Musulun kaybedilmesiyle Lozan konferansı ve Lozan anlaşmasının ilgisi yoktur. Anlaşma imzalandıktan sonra Türkiye ile İngiltere arasında Musul konusundaki görüşmeler başlar. Konu daha sonra 20 Eylül 1924te Milletler Cemiyetine intikal eder. Burası önemli. Konunun Milletler Cemiyetine intikal etmesinin hemen akabinde 13 şubat 1925te Şeyh Sait isyanı başlar. Şeyh Sait isyanı ile içeride ilgilenen Türkiye Cumhuriyeti Devleti tabi ki zorluklarla karşı karşıya kalacaktır. 5 Haziran 1926da imzalanan Ankara anlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti Musul ve Kerkük bölgesinden vazgeçecektir. Daha doğrusu buraları bırakacaktır. Bunları anlatanlar bu soruyu sorsunlar; 'Bu Şeyh Sait isyanı neden çıktı, kimler çıkarttı? Şimdi baktığımız zaman Türk tarihi açısından çok değerli eserleri olan Bernard Lewis der ki; Şeyh Sait isyanının çıkartılmasının arkasındaki ana neden, Atatürk Devrimleri ne Cumhuriyet devrimlerine karşı din elden gidiyor diye devlete ayaklanmayı başlatan Şeyh Sait ve Şeyh Saitin yanında bu isyana katılanlardır. Şu soru çok haklı bir sorudur. 13 Şubat 1925te Şeyh Sait isyanı çıkartılmasaydı, belki bu gün farklı bir coğrafya ile Türkiye Cumhuriyetinin sınırları farklı sınırlarla karşı karşıya kalabilir idik. Bu konuları unutmamak lazım'
BÜTÜN GERÇEKLERİ NET OLARAK İFADE ETMEK LAZIM'
İlker Başbuğ, altını çizmek istediği iki nokta olduğunu vurgulayarak; Mondros Mütarekesi imzalandıktan bir hafta sonra bu Musul işgal edilirken, ne İstanbuldaki Hükümet ne de İstanbuldaki padişah buna hiç bir tepki göstermemiştir. Esas Kurtuluş savaşından sonra Lozan görüşmeleri ile Musulun hiç bir ilgisi yoktur. Bazıları Lozanla bağ kurmaya çalışıyorlar ki yanlıştır. Daha sonra İngiltere ve Türkiye arasında Lozandan sonra yapılan görüşmelerde bizim Musulu kaybetmemizin arkasında yatan ana neden Atatürk devrimlerine, Cumhuriyet devrimlerine karşı din elden gidiyor diyerek halkı kandıran dini kullanan ve devlete isyan yapan Şeyh Sait ve arkadaşlarıdır. Bu faktör üzerinde niçin durulmuyor. Tekrar şunu ifade ediyorum. 13 Şubat 1925te yaşanan Şeyh Sait İsyanı olmasa idi, belki Musul ve Kerkük konusu Türkiye açısından farklı sonuçlanabilirdi. Tarihi olayları anlatırken bütün gerçekleri net olarak ifade etmek lazım.' şeklinde konuştu. (DHA)