Tor Project Inc. 2006 yılında 501(c)3 kapsamında kar amacı gütmeyen bir kuruluş oldu. Ancak "onion yönlendirme" fikri 90'lı yılların ortalarında ortaya çıktı.
Tıpkı Tor kullanıcıları gibi, Tor projesini mümkün kılanlar da geliştiriciler, araştırmacılar ve bağışçılar gibi çok çeşitli insanlardan oluşur. Ancak Tor projesine katılan herkesin ortak bir inancı vardır: İnsanların izlenmeden ve sansüre uğramadan İnternet kullanabilmesi gerekir.
90'lı yıllarda İnternet üzerindeki güvenlik eksikliği ve kişileri izleyebilme özelliği ortaya çıktı. 1995 yılında Birleşik Devletler Deniz Araştırma Laboratuvarından (NRL) David Goldschlag, Mike Reed ve Paul Syverson, ağ izleniyor olsa bile kimin kiminle görüştüğünü gizleyebilecek İnternet bağlantıları kurmanın bir yolu olup olamayacağını sorguladı.
Buldukları yanıt, onion yönlendirmesi ile ilgili ilk araştırma tasarımlarını ve uygulamalarını geliştirmek ve dağıtmak oldu.
Onion yönlendirmesinin amacı, İnternet kullanırken kişisel gizliliği olabildiğince korumak için bir yol bulmaktı. Çözüm, trafiği birden fazla sunucu üzerinden geçirmek ve her adımda şifrelemek oldu.
Tor bugün nasıl çalışıyor basitçe anlatalım.
2000'li yılların başında, yeni bir Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) mezunu olan Roger Dingledine, Paul Syverson ile bir NRL onion yönlendirme projesi üzerinde çalışmaya başladı.
Roger, NRL içinde yapılan bu özgün çalışmaya, ortaya çıkmakta olan diğer onion yönlendirme çalışmalarından ayırmak için Tor adını verdi. Kısa bir süre sonra Roger'ın MIT'deki sınıf arkadaşı Nick Mathewson da projeye katıldı.
1990'lı yıllarda ortaya çıkmasından bu yana, onion yönlendirme merkezi olmayan bir ağ üzerine tasarlandı. Saydamlığı ve yalıtımı en üst düzeye çıkarmak için, ağın farklı ilgi alanlarından çeşitli güvenirlik düzeyine sahip kuruluşlar tarafından işletilmesi ve gereken yazılımın özgür ve açık kaynaklı olması gerekiyordu.
Bu nedenle Ekim 2002’de Tor ağı ilk kez yayınlandığında, program kaynak kodu özgür ve açık bir yazılım lisansı altında yayınlandı.
2003 yılının sonunda, çoğu Birleşik Devletler ve Almanya'da bulunan bir düzine civarında gönüllü düğüm vardı.
Tor'un dijital haklar alanında sağladığı yararı kabul ederek, Electronic Frontier Foundation (EFF), 2004 yılında Roger ve Nick'in Tor üzerine çalışmalarına bağış yapmaya başladı. 2006 yılında, Tor projesini geliştirmek için 501(c)3 kapsamında kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Tor Project, Inc. kuruldu.
2007 yılında, kullanıcıların açık ağa erişebilmeleri için devletin güvenlik duvarlarını aşma gereksinimi gibi sansür uygulamaları ele alınarak Tor ağı köprüleri geliştirilmeye başlandı.
Tor, kişisel gizliliklerine önem veren aktivistler ve teknoloji meraklısı kullanıcılar arasında yayılmaya başladı. Ancak teknik konularda daha az bilgili kişiler tarafından kullanılması zordu. 2005 yılından başlayarak Tor vekil sunucusundan başka araçlar da geliştirilmeye başlandı.
2008 yılında Tor Browser geliştirilmeye başlandı.
Tor Browser, sıradan günlük İnternet kullanıcıları ve aktivistler için Tor kullanımını kolaylaştırdı ve 2010 yılı sonundaki Arap Baharı döneminde etkili şekilde kullanıldı. Yalnız insanların çevrimiçi kimliklerini korumakla kalmadı, aynı zamanda kritik kaynaklara, sosyal ağlara ve engellenen web sitelerine erişmelerini sağladı.
Kitlesel izlemeye karşı koruma sağlayan araçlara duyulan gereksinim 2013 yılındaki Snowden sızıntıları üzerine önemli bir gündem maddesi haline geldi.
Tor, Snowden'in bilgi sızdırmasına aracı olmakla kalmadı, aynı zamanda belgelerin içeriği de o zaman Tor ağının kırılmayacağına dair bir güvence sağladı.
İnsanların izleme, gözetim ve sansür konusundaki farkındalığı artmış olabilir, ancak bu engellemelerin İnternet özgürlüğünü kısıtlama oranı da arttı.
Bugün, ağda dünya çapında gönüllüler tarafından işletilen binlerce aktarıcı ve milyonlarca kullanıcı bulunuyor. Bu çeşitlilik Tor kullanıcılarını güvende tutuyor.
Tor Projesi olarak her gün, insanların sansürsüz bir İnternete kişisel gizliliğini koruyarak erişebilmesi için mücadele ediyoruz. Tor çevrimiçi kişisel gizlilik ve özgürlük sağlamak için dünyanın en güçlü aracı haline geldi.
Ancak Tor bir yazılımdan çok daha fazlasıdır. İnsan haklarına adanmış uluslararası bir insan topluluğu tarafından üretilen bir sevgi emeğidir. Tor Projesi, saydamlığa ve kullanıcılarının güvenliğine derinden bağlıdır.