Eski İzlanda dili, İzlanda’da yaklaşık 1150-1350 arasında yaygın olan klasik Kuzey Germen dili. Eski İzlanda sagalarınm, skald denen saray şairlerine ait yapıtların ye Edda metinlerinin dili olan Eski İzlanda dili, aynı dönemde Norveç’te yaygın olan dilin hemen hemen aynısıydı. Bazı dilbilimciler Eski İzlanda dilini, Eski İskandinav dili olarak adlandırılan dönemdeki bütün dil ve lehçeleri içine alan bir terim olarak kullanır ve Batı İzlanda dili (İzlanda ve Norveç dili) ve Doğu İzlanda dili (Danca ye İsveç dili) biçiminde ikiye ayırır. Eski İzlanda diline ait belgeler, öteki eski Kuzey Germen lehçelerinden günümüze kalan belgelerden daha zengin ve daha değerlidir. İzlanda’da Hangi Dil Konuşuluyor Kısaca Bilgi
Bazı dilbilimciler, Kuzey Germen dilinin Eski İzlanda dilinin ortadan kalkmasına değin uzanan tarihini, gelişme aşamalarına göre üç döneme ayırır:
- İlkel İzlanda dili olarak da adlandırılan İlk-İskandinav (Proto-İskandinav) dili Germen dillerine özgü bitimlerin ve ünlülerin hâlâ fazla değişmemiş olduğu İS 500-700 arasına değin sürmüştür. Bu dönemden günümüze, eski rünik alfabe olarak bilinen Germen yazı sistemiyle yazılmış 150 kadar yazıt kalmıştır. Dilin ses yapısında ortaya çıkan birçok değişiklik, bu dönemin sonunda başlamış ve Örtak İskandinav dili olarak adlandırılan dönem boyunca sürmüştür. Bu süreç ünlü değişimlerini, çok sayıda ünsüz benzeşimini ve vurgusuz ünlülerin ortadan kalkmasını kapsar.
- Ortak İskandinav dili (Viking İzlanda dili), İlk-İskandinav döneminin sonundan 1050’ye değin uzanır. Bu dönemde, İlk- İskandinav döneminin sonunda başlayan değişiklikler tamamlanmış ve Viking istilalarıyla dil Normandiya, Danelavv (İngiltere’ nin 9. yy sonlarında kolonileştirilen kuzey, orta ve doğu kesimleri), Orkney, Shetland ye Hebrid adaları, İrlanda ve Man Adası, İzlanda ve Grönland ile Rusya’daki İsveç krallıklarına taşınmıştır. Ama daha sonraki yüzyıllarda, İzlanda dışındaki İskandinav istilacıların tümü ya ortadan kalkmış ya da bölge halklarıyla kaynaşarak özelliklerini yitirmiştir. Ortak İskandinav dilinden günümüze, 16 karakterden oluşan daha yeni bir rünik alfabeyle yazılmış 4 bin kadar yazıt kalmıştır.
- Eski İskandinav dönemi. Ortak İskandinav döneminin sonundan 1450’ye değin sürer. Kuzey Germen dili bu dönemde, Eski İzlanda dili, Eski Norveç dili. Eski İsveç dili ve Eski Dancaya ayrılmış ve bu lehçelerden de çağdaş İskandinav dilleri gelişmiştir. Ayrıca bak. İzlanda dili.