(bkz: kürtçe nin saf bir dil olmaması
)
--spoiler
--
Yeni başlayanlar için Kürtçenin nasıl bir dil olduğundan söz etmek gerekir. Kürtçe, hem Ortadoğu'da hem de Yakın Asya'da, Arapça, Farsça ve Türkçeden sonra en çok konuşulan dildir. Kürtçe, Hint-Avrupa dil grubuna girer. Yani Türkçe gibi Ural-Altay dil grubuna dahil değildir. Bu yüzdendir ki Türkçeyle akrabalığı yoktur ama Farsçayla vardır. Kürtçenin sözlü kültürünün çok zengin olması onu sözü edilen Hint-Avrupa dil grubunun karakteristik yapısını hep korumasını sağlamıştır. Kürtçenin kendine özgü zengin kelime dağarcığı, fonolojisi, morfolojisi ve dilbilgisi kuralları vardır.
Latin harfli Kürt alfabesi fonetik bir alfabedir. Onu oluşturan harflerin her biri, bazı istisnalar dışında, yalnızca bir sese karşılık gelirler ve başka hiçbir şekilde başka bir sesi karşılamazlar. Kürtçe alfabenin otuz bir harfi de söylendikleri gibi yazılır ve okunur. Kürtçe; Kurmancî, Sorani, Dumili (Zazaki) ve Gorani lehçelerinden oluşur. Kurmanci, Türkiye, Suriye ve Kafkasya'nın Kürt bölgeleriyle birlikte Irak ve iran'ın kuzey bölgelerinde de konuşulur. Sorani lehçesi, daha çok Irak Kürdistan federe bölgesinde ve iran'da konuşulur. Dımili (Zazaki) daha çok Dersim ve Siverek bölgelerinde konuşulur. Geriye kalan Gorani lehçesi ise iran'ın Kermanşah yöresinde Ehli Hak'larca konuşulur. Bu lehçe gittikçe ortadan kalkmaktadır.
Fonetik seslerin doğru çıkarılmasıyla ilgilenen bir alandır. Boğumlanma, seslerin birbiri ardına tam ve tok şekilde kaybolmadan çıkarılması alanıyla ilgilenir. Vurgu, söylemedeki monotonluğun kırılmasını sağlayan, her dilde kendine özgü gelişen bir telaffuz konusudur. Yazı noktalaması ve duraklarıyla konuşma noktalaması veya durakları birbirinden farklı olabilmektedir. Durak bölümü, bu sorunun çözümünü amaçlamaktadır. Ulama çalışmalarına gelince,bu çalışmalar kelimeler arasında uyumlu geçişler sağlamayı amaçlamakta ve dilin doğal kurallarından yararlanmaktadır.
Fonetik nedir?
· Fonetik (ses bilgisi), bir dilin seslerini inceleyen dil bilimi dalıdır.
· Fonetik, konusma dilini bilimsel yönden inceleyen bir dil bilimi dalıdır.
· Çok uzun tarihçesi vardır (tahminen 2000 yıldan çok).
· Fonetigin temel konuları sunlardır:
· Konusmada kullanılan sesler nasıl olusur?
· Bu sesler konusma dilinde nasıl kullanılır?
· Konusmada kullanılan sesleri yazılı isaretlerle nasıl gösterebiliriz?
· Farklı sesleri kulagımız nasıl algılar (isitir, duyar) ve nasıl tanır?
· Seslerin yazıda gerektigi gibi gösterilmesi büyük bir problemdir.
· Örnegin, Türkçe'deki "a" sesi ngilizce'de baska, Macarca'da baska,
Hintçe'de başka okunur.
--spoiler
--