4Sarı Kutu (İzin Verilmeyenler) Tarım ürünleri fiyatlarını direkt desteklemeye yönelik üretimle bağlantılı devlet destekleri-Pazar fiyatları üzerine desteklemeDünya Ticaret ÖrgütüMavi Kutu (Sınırlı İzin Verilenler)Belirli ürün, hayvan ya da alanlar için yapılan direkt ödemeler. Bunlar orta vadede kaldırılacak devlet yardımlarıdır.Yeşil Kutu (Sınırsız)Üretimle doğrudan bağlantılı olmayan ve serbest piyasa koşullarını bozmayan devlet yardımları.
51 Ocak 1958 AET Kurulur (Altılılar) Almanya, Fransa,İtalya, Hollanda, Belçika,Lüksemburg1 Ocak 1973 İlk Genişleme (Dokuzlar)İngiltere, Danimarka, İrlanda1 Ocak 1981 İkinci Genişleme (Onlar) Yunanistan1 Ocak 1986 Üçüncü Genişleme (Onikiler)İspanya, Portekiz1 Ocak 1995 Dördüncü Genişleme (Onbeşler)İsveç,Finlandiya, Avusturya1 Mayıs 2004 beşinci Genişleme (Yirmibeşler)Kıbrıs, Malta, Macaristan,Polanya, Slovakya, Letonya, Estonya,Litvanya,Slovenya, Çek Cumhuriyeti2007 altıncı Genişleme (Yirmiyediler)Romanya,Bulgaristan
6Avrupa Birliği Neden Bir Ortak Tarım Politikasına İhtiyaç Duymuştur?
7Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası, hem tarımın son derece hayati bir işlev olan beslenme ile doğrudan bağlantılı olması, hem de AB bütçesinin en büyük kısmının OTP’ye ayrılması nedeniyle ayrı bir önem taşımaktadır.AB, en eski ve en karmaşık politikası olan Ortak Tarım Politikası ile, Birlik içindeki olası gıda yetersizliklerinin önüne geçmeyi, verimli, sağlıklı ve çevre dostu bir üretim altyapısına kavuşmayı ve AB’nin gıda alanındaki dışa bağımlılığını ortadan kaldırmayı hedeflemektedir.
81. Gıda yetersizliliklerinin önüne geçilmesi 2. Tarımda çalışan kesimin gelir düzeyinin korunması ve arttırılması3. Piyasa mekanizmaları arasındaki farklılıkların giderilmesi4. Fransa ve Almanya arasındaki dengesizliklerin giderilmesi
91 Ocak 1958 yılında yürürlüğe girerek Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu kuran Roma Antlaşması ile OTP’nin yasal temeli oluşturularak amaçları belirlenmiştir.Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika ve Lüksembourg.1958 yılı Temmuz ayında Stresa Konferansı’nda ise OTP’nin dayanacağı 3 temel ilke ortaya koyulmuştur. İlk ortak piyasa düzeni, 1962 yılında tahıl sektöründe yürürlüğe girmiştir.
10ORTAK TARIM POLİTİKASININ İLKELERİ 1.Tek Pazar İlkesi ile tarım ürünlerinin OTP kapsamında üye ülkelerde serbest dolaşımı amaçlanmıştır.2. Topluluk Tercihi İlkesi ile hedeflenen, Topluluk içi piyasalarda ve Topluluk sınırlarında, üye ülkeler tarafından üretilen tarım ürünlerine öncelikli bir rejim uygulamaktır. Böylelikle üçüncü ülkelerde üretilen ürünlere karsı Topluluk üyesi ülkelerin ürünlerine tercih tanınmakta ve Topluluk tarım sektörü korunmaktadır.3. Mali Dayanışma İlkesi, diğer iki ilke çerçevesinde uygulanacak olan ortak politika doğrultusunda yapılacak harcamaların, ortaklasa oluşturulan bir bütçeden ve AB üyesi ülkelerin tamamının katkısı ile karşılanmasını hedeflemektedir.
11Ortak Tarım Politikasının Amaçları Üretim standartlarını ve tarım teknolojisini geliştirmek,Tarımsal üretim araçlarının etkili kullanımını sağlamak,Avrupa’daki tarımsal üretimin verimliliğini artırmak,Piyasalarda istikrarı sağlamak,Ürün arzının güvenliğini sağlamak,Tarımdaki en önemli faktörlerden biri olan işgücünün optimum kullanımını sağlamak,Geçimini tarım sektöründen sağlayan kesimlerin gelirini artırmak,Tüketicilere daha gerçekçi ve uygun fiyatlar sunmak ve tarım ürünleri fiyatlarını bütün üye ülkelerde eşitleyerek, fiyatların üye ülkeler arasında haksız rekabete yol açmasının önüne geçmek.
12Üyelik sürecinde Türkiye’nin ekonomik ve sosyal hayatın bütün alanlarında olduğu gibi, tarım konusunda da köklü ve somut reformlarla Avrupa Birligi’ne uyum sağlaması gerekmektedir.Tarım sektörü ile ilgili olarak Türkiye’nin karsılaştığı en büyük sorunlar arasında, tarım sektörünün yapısı ve geçimini tarım sektöründen kazanan nüfusun fazlalığı yer almaktadır. Türkiye’deki tarım isletmeleri, teknik ve ekonomik isletmecilik şartlarının gerektirdiği ölçülerden uzak, tarım üretimi alanlarındaki altyapı ise yetersiz durumdadır.
13Avrupa Birliği Komisyonu tarafından, Ortak Tarım Politikasının kurallarını temelden değiştiren ve 2013 yılına kadar uygulanacak olan politikaların esaslarını belirleyen 1782/2003 numaralı “Ortak Tarım Politikası Kapsamında Yapılan Direkt Ödemeleri ve Tarım İşletmelerinin Destekleme Kurallarını Belirlemeye Yönelik Yönetmeliği” Avrupa Birliği Resmi Gazetesinin 21 Ekim 2003 tarihli nüshasında yayımlamıştır.Yayımlanan bu Yönetmelik Avrupa Birliğinin tarihsel süreci içerisinde hep dışarıda bırakılan “Tarımsal Danışmanlık Hizmetleride” OTP’ye dahil edilmiştir.
14Tarımsal Danışmanlık Hizmetlerinin OTP’ye dahil edilmesi ile “Cross Compliance” Karşılıklı Sorumluluklar;Üye ülkelerin 01 Ocak 2007 tarihine kadar tarımsal danışmanlık sistemlerini oluşturmalarını,Bu sistem içerisinde kamu ile beraber özel sektör ve sivil toplum örgütlerinin de yer almasının sağlanmasıÇiftçilerin sisteme gönüllülük esası ile dahil olmaları hedeflenmiştir.AB Komisyonu 31 Aralık 2010 tarihine kadar üye ülkelerdeki tarımsal yayım sistemlerini açıklayan bir rapor hazırlayacaktır.
19Tarım, Orman, Çevre ve Su Ekonomisi Federal Bakanlığı AVUSTURYATarım, Orman, Çevre ve Su Ekonomisi Federal BakanlığıZiraat Odaları Başkanlar KonferansıİşbirliğiEyalet Düzeyinde Orman ve Ziraat OdalarıOrganik Tarım DernekleriÖzel DanışmanOrman ve Ziraat Odaları Yerel TeşkilatlarıTarım İşletmeleriTDD
20AvusturyaFederal Bakanlık sadece sertifikalandırılmış yayımcıları desteklemektedir.Sertifika için Viyana’da Tarımsal Pedagoji Akademisi eğitim düzenlemektedir.Ziraat Odaları Başkanlar Konferansı ile Federal Bakanlık arasında işbirliği sözleşmesi mevcut olup, özel danışmanlar bu sisteme dahil değildirler.Bakanlık özel olarak organik tarım derneklerini desteklemektedir.
22DANİMARKA Tarımsal Yayım Servisi Danimarka Çiftçi Birliği (2/3) Danimarka Çiftçi Aileler Birliği (1/3)Yerel Yayım MerkezleriBağımsızÇiftçi MerkezliTDD YokÖzel eğitim yokTarım İşletmeleriÖzel Danışmanlar (Org.Tar. ve Domuz İşl.
24HollandaKamu tarafından finanse edilen bir servisten, özelleştirilmiş müşteri odaklı bir organizasyona;Hollanda’da tarımsal yayım hizmetleri tamamen özel DLV Şirketi tarafından yürütülmektedir.DLV (Ulusal Yayım Servisi), çiftçilere teknik ve yönetim alanında destek hizmetleri götüren bir kamu kuruluşu iken 1993 yılında özelleştirilmesine başlamış ve 10 yıllık bir süreçte özelleştirme tamamlanmıştır.
25Özelleştirmeden Önceki Durum Yayım Çalışmaları, çiftçilere teknik ve ekonomik tavsiyeler ulaştırılmasının yanı sıra hükümet tarafından uygulanan tarım politikalarına yönlendirilmiştir.Tarım Bakanlığı içerisinde organize edilmişti ve finansmanın % 100’nü devlet karşılıyordu.Bütün teknik ve idari personel devlet memuruydu.Yayım görevlileri, bölgesel bazda çok yönlü timler olarak organize edilmişti.Özellikle grup ve kitle yayım metodları kullanılıyordu.Yayım programları politik amaçlarla sıkı sıkıya bağlıydı.
26DLV’NİN ÖZELLEŞTİRİLMESİNE NEDEN OLAN PROBLEMLER DEVLET AÇISINDANYayım programlarının yüksek maliyetli ve düşük etkili olmasıÇiftçi sayısında görülen azalmaya karşın, yayım personeli sayısında artışÇiftçilerin ilgi alanları ile hükümetin politik amaçları arasındaki uyuşmazlıkPersonele yönelik motivasyon noksanlığı.
27DLV’NİN ÖZELLEŞTİRİLMESİNE NEDEN OLAN PROBLEMLER ÇİFTÇİ AÇISINDANYayım servisi verimli çalışmıyordu, tavsiyeler çiftçi problemleri ile ilgili değildi.Kitle ve grup yayım metotlarının kullanılması, çiftçi ile yayımcı arasında ki ilişkiyi zayıflatıyordu.Hükümetin politik amaçları, çiftçilerin amaçlarına tercih edilmekteydi
28DLV’NİN ÖZELLEŞTİRİLMESİNE NEDEN OLAN PROBLEMLER YAYIM PERSONELİ AÇISINDANÇelişen roller nedeniyle çiftçinin güvenini kazanamıyordu.Parasal teşvik veya ödüllendirme sistemi yoktu.Hizmetin gerektirdiği uzmanlaşmanın gerçekleşmemesi,İş memnuniyeti/motivasyonunun olmaması.
29DLV’NİN ÖZELLEŞTİRİLMESİ 1996 yılına kadar bütçesinin % 60 doğrudan ödemeler ile çiftçi tarafından finanse edilmiştir. ( 1993-%5, 1994-%15, 1994-%30, 1995-%45, 1996-%60)Bütçesinin % 40’ı devlet tarafından karşılanmaktadır.Farklı alanlarda hizmet sunacak 4 ayrı şirket kurulmuştur.
31İngiltere1946 yılında Ulusal Yayım Servisi kurulmuştur. (NAAS_National_Agriculturel_Advise_Service)1971 yılında Tarımsal Kalkınma Yayım Servisine dönüşmüştür. (ADAS_Agriculturel_Develop_Advise_Service)Bağımsız ve tamamen ücretsiz yayım hizmetleri yürütmüştür.1987 Nisan ayından itibaren İngiltere hükümeti yayım hizmetlerinden yararlanan çiftçilerin katkı yapmaları yönündeki kararını uygulamaya koymuştur.1988 yılında % 15 olan çiftçi katkısı, 1993 yılında % 50 ve 1996 yılından itibaren de % 100 olmuştur.ADAS otonom bir yapıya sahip acente kimliğindedir.
33MacaristanTarımsal yayım hizmetleri ağırlıklı olarak kamu tarafından yürütülmektedir.Tarımsal danışmanlık sisteminin altyapısı oluşturulmuştur.Tarım danışmanı olarak sertifikalandırılmış ziraat mühendisleri görev yapmaktadır.Eğitimini tamamlamış danışman sayısı 700 civarındadır.Sistemin desteklenmesi için AB ve ulusak bütçe ile finanse edilen bir Ulusal Kalkınma Fonu kullanılmaktadır.Özel danışmanların ücretleri çiftçi tarafından karşılanmakta, eğer danışman yetkilendirilmiş ise devlet çiftçiye TDD ödemesi yapmaktadır.TDD’den yararlanmak için yıllık işletme geliri en az £ ve an fazla £ olmalıdır.
34Aktörler (Yayım Hizmeti Sunucuları) Görev Alanları Tarım Bakanlığı*Tarımsal yayım sisteminin koordinasyonu*Tarım danışmalarının sertifikalandırılması*Destekleme kaynaklarının hazırlanması ve onaylanması*Yasal metinler, yönetmelikler konusunda bilgilendirmeTarımsal Eğitim-Yayım Enstitüsü (Tarım Bakanlığına bağlı)*Kamu yayım hizmetlerinin organizasyonu, koordinasyonu ve uygulanması*Ziraat odaları, üniversiteler ve tarımsal yayım merkezleri tarafından sunulan yayım hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde destek olmakZiraat Odaları*Tarımsal yayım merkezleri ile işbirliği yaparak tarımsal yayım hizmeti sunmak*Çiftçilerin tarımsal yayım hizmeti taleplerini belirlemek*Kamu yayım hizmeti sunmak üzere istihdam yapmak ve bunların eğitimlerini sağlamakBölgesel Teknik Yayım Merkezleri*Kamu yayım hizmetlerinin organizasyonu ve sunulması
35Aktörler (Yayım Hizmeti Sunucuları) Görev Alanları Tarım Üniversiteleri ve Yüksek Okulları*Ziraat Odaları ve tarımsal yayım merkezleri ile işbirliği yaparak kamu yayım hizmeti sunmak*Bünyesindeki uzmanların başka kuruluşların düzenledikleri eğitimleri katılmalarını sağlamakKöy Çiftçisi (Seçilmiş Çiftçi)*Kamu yayım faaliyetlerinin organizasyonuna katılmak*Tarım politikaları, yönetmelikler, programlar, desteklemelerin alınması gibi konularda çiftçilerin günlük başvuru ve bilgilendirme noktası olmakMacaristan Tarım Yayımcıları Birliği*Üye olan yayımcıların çıkarlarını temsil etmek*Tarımsal yayım sisteminin geliştirilmesine katkı sağlamak*Lobi çalışması yapmakDanışmanlık Şirketleri ve Serbest Tarım Danışmanları*Ücreti karşılığında tarım danışmanlığı hizmeti sunmak*Mümkün olan yerlerde kamu yayımını desteklemek700 kadar sertifikalı danışman vardırTarım ve Kırsal Kalkınma Müdürlüğü*AB destekleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak, başvuruları kabul etmek ve değerlendirmek*Desteklemelerle ilgili uygulamaları ve kontrolleri yapmakVergi Müdürlüğü*Finansman desteklerinin kontrolü
36Estonya1989 yılında kurulan ilk çiftçi örgütü, 1991 yılında bağımsız Estonya’nın ilk yayım servisini kurmuştur.Şu anda Estonya’nın 15 bölgesinde 16 çiftçi birliği ulusal düzeyde bir çatı altında toplanmıştır.yılları arasında entegre tarımsal yayım sisteminin kurulması amacıyla dış kaynaklı bir çok proje uygulamıştır.yılları arasında çiftçilerin nitelikli ve yeter sayıda danışman talepleri doğrultusunda bireysel danışmalık sisteminin oluşturulmuş ve danışmanlık hizmetlerini sübvanse etmiştir.
37Estonya Sonuç Raporu Hizmet Sözleşmesi Yetkilendirilmiş Danışman ÇiftçiYetkilendirilmiş DanışmanHizmet BedeliTarım Teşkilatı Sübvanse % 50
38Litvanya Tarımsal Firmalar Birliği Ulusal Yayım Servisi (Şirket)Litvanya Çiftçiler Birliği (% 1)Litvanya Tarım Bakanlığı (% 99)Genel Kurul (her kurucu iki üye)Yönetim KuruluOrtalama % 51 çiftçi katkısı5 Bölge, 26 İlde kurulu 44 yayım bürosuTarımsal işletme
39Polonya Tarımsal ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı Valilikler Tarımsal YayımKonseyiUlusal YayımMerkeziİl YayımMerkezleri (16)İl YayımKonseyleriŞubeŞubeŞubeİlçe Köy YayımTimleri (308)ÇİFTÇİLERDirekt bağlantıİndirekt bağlantı
40Farklı danışmanlık modelleri ile yaşanan tecrübeler göstermiştir ki, farklı sosyal ve ekonomik koşullara sahip başka bir ülkede direk olarak uygulanamaz.Her model yerel koşullara uygun hale getirilmelidir.