İlk kadın pedi, 1886'da "bir kadının mahremi" ismiyle Amerika'da tezgah altından satıldı. 20'inci Yüzyıl,kadının adet döneminde "pis ve hastalıklı" olduğunu ispatlamak için yarışan ünlü tıp doktorlarıyla dolu. Alman kadınları bu dönemi "Kızılsakal" olarak adlandırırken, Fransız kadınlar "Bugün vişneliyim" diyor. Özel günlerde önlem için gelmiş geçmiş en başarılı yöntemi uygulayanlar ise eski Mısırlı kadınlar.
Her milli maç yenilgisinden sonra hakemleri suçlamayı adet edinen milletimiz, nihayet kendine yeni bir "adet" daha buldu. Süreyya Ayhan'ın Rus atletin gerisinde kalmasıyla dünya ikinciliği almasından regli sorumlu tutanları haber toplantımızda düşündük, tartıştık. Konuşulmayan sadece kadın bağının tarihi kalmıştı. Bu görev de Yaşam'ın tek genç erkek muhabiri olarak bana düştü.
İnsanoğlu, varoluşundan bu yana kadınların aylık kanamalarıyla ilgili çeşitli mitler ve önyargılar kurmuş. Asırlarca özel günlerinde pis ya da zehirli sayılan kadınların, yiyeceklere ve ev eşyalarına dokunmaları yasaklanmış. Kendi evlerinden sürgün edilmişler. Günümüzde bile, bazı ilkel toplumlarda kadınlar, adet dönemlerini mensturasyon kulübelerinde geçirmek, erkeklerden uzak kalmak zorunda bırakılıyor. Kadınlar, tıp dünyasının yıllar süren yanılgısını, önyargılı Profesör Schick'in hatalı tespitlerine borçlu. Tıp dergilerinde yıllarca makaleleri yayınlanan Viyanalı doktor, 1920'de ev sahibesine bir demet çiçek hediye etmiş. Çiçekler ertesi gün solunca,kadına bunun sebebinin adet kanaması olduğunu söylemiş. Bu olayı bir makaleleştirmiş, pediatristleri adet kanındaki zehri bulmaya çağırmış. Sonunda olay, çok önemli bir tıp kongresinde kanaması olan kadına deney için çiçek verilmesine kadar uzuyor. Konferans salonunda 24 saat sonra solan çiçek,kadının özel günlerinde hastalıklı olduğuna ispat sayılmış. 1958'de Würbung'lu doktor Profesör Burger sonunda menotoksin diye bir şeyin olmadığını kanıtlasa da kadınların adet dönemlerinde "bu zehir" yüzünden isteksiz, karamsar, sinirli ve sıkıntılı oldukları inancı, 1958'den sonra da yıllarca devam etti. 1960'lara kadar adet dönemleri sözü edilmeyen, yok sayılan bir şeydi.
Yaratıcı Buluşlar
İnsanlık tarihi kadar eski "adetsel" baskılar yüzünden kadınlar, regl dönemlerini gizlemek için kendilerince yaratıcı çözümler bulmuş. Günümüzün pedleri de bu gizlenme ihtiyacının bir sonucu. Firavunlar döneminde Mısırlı kadınlar, bu konuda çok yaratıcı. Kanın emilmesi için keten ipliklerinden ve sazlardan oluşturdukları ruloları, tıpkı günümüzün modern tamponları gibi vajinalarına sokuyor. Asya'da yapılan kazılarda kuş tüylerinden ve at kılından özel günler için hazırlanmış havlular bulundu. Farklı medeniyetlere mensup kadınlar, erkeklerinden gizli olarak papirüs yapraklarına sardıkları timsah ya da fil gübresini tampon olarak kullanmış. Hipokrat, Yunanlı kadınların pamuk yuvarlayarak top haline getirdikleri iplikleri, Romalı kadınların da balmumlanmış ve yağlanmış ince yün tamponları kullandığını yazıyor. Navaho Kızılderili kadınları, kuşaklarını kanı emmesi için temizlenmiş, ince ince doğranmış yosun, mısır yaprakları, hayvan derisi ya da ağaç kabuklarıyla doldururlarmış. Orta Asya Türk kadınları eteklerine kanı emecek özel bir bölme dikermiş. Bazı Asyalı kadınlar bugün bile pirinç kağıdından havlu ve tamponlar dururken emici süngerleri tercih ediyor. Eskimo kadınları, günümüzde kar tavşanı postu kullanırken Afrika'da çoğu kadın, yaprakları daldan koparıp gereken yere yerleştiriyor.
Kadınlar, günümüzde bile adet kanamalarından üstü örtülü deyimlerle söz ediyor. Alman kadınları bu döneme Kutsal Roma İmparatoru Frederick 1. Barbarossa'nın yani Kızılsakal'ın ismini verirken, İngiliz kadınlar özel anlarını anlatmak için "hastayım" demeyi tercih ediyor. Amerikalı kadınlar regle "bela" derken Fransız kadınları "bugün vişneliyim" diyorlar. Avusturyalı kadınlar ise "bugün kat katım" diyerek durumu açıklıyorlar. Bir kadın 40 verimli yılında yaklaşık 2 bin 500 gün, yaklaşık altı yıl kanama geçirir.