Biyografi ve Düşünürler ve Flozoflar Forumunda G. E. Moore Kimdir, Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
-
17 Eylül 2012 17:31
Asel
Bayan Üye
G. E. Moore Kimdir, Hakkında Bilgi
G. E. Moore genel bilgileri
İngiliz gerçekçiliği başlangıcını Cambridge profesörü G. E. Mooreun (1873-1958) yazdığı çok özgün bir makaleye borçludur. İdealizmin Çürütülmesi (Refutation of Idealizm) adlı bu makale 1903 yılında Mind adlı İngiliz felsefe dergisinde yayımlanacaktır. (Makale, Mooreun Philosophical Studies adlı çalışmasında da yer almıştır. Moore, bu yazısın da, Alman Görüngübilimci Meinongun izinden giderek bilgi sahibi olmanın edimi ile bilgisi sahibi olduğumuz nesne arasındaki ayrımları ortaya koyar. Ve, Berkeley tarzında bir idealizm çürütülmesi girişiminde bulunmuş olacaktır. Aynı zamanda kendi gerçekçi epistemolojisinin (bilgi kuramı) ana hatlarını çizer. Berkeleyin bilgi edimi ile bilinen nesne arasında keskin bir ayırım yapmada başarısız olduğunu iddia etmektedir. O, yanlış olarak, yalnızca bilinen nesnelerin var olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bilginin herhangi bir nesnesi, örneğin mavi duyumu yalnızca algılanmış olarak varolur. Berkeley, duyumsanmış nesne gibi duyumun bilinçli bir edimi olarak duyum arasındaki bir karmaşadan so Mavi duyumu yalnızca bilinçlilikte varolan bilinçli ya da zihinsel bir edimdir. Fakat bir duyum nesnesi olarak du yun mavi, algılanmamış ya da duyumsanmamış olarak da varolabilir Moore, bu durumda her duyumda, birim bizim bilinçlilik olarak, diğerini ise bilinçlilik nesnesi olarak adlandırdığımız iki ayrı öğeye sahibizdir der Berkeleyin esse (öz) ile percipi (algı) özdeşleştirmesı duyum teriminde bir belirsizliğe yol açmaktadır. Bu terim hem duyumsama edimini hem de duyumsanan özneyi ifade etmektedir. Duyumsama edimi görülebilir çünkü şeffaf ya da geçirgendir, maviyi gözlemlemek kolaydır fakat mavi duyumu için aynı şeyi söyleyemeyiz Eğer mavinin varlığını, mavinin duyumu ya da bilinçliliğimin, varlığından ayrı bir şey olarak düşünüyorsak biz, mavinin varolduğunu fakat henüz mavi duyumunun var olmadığı sonucuna ulaşabiliriz ya da ulaşmalı bir duyum nesnesi olarak duyumsanmadan varolabilir onun özü (esse), algı (percipi) değildir. Moore, Berkeleyin özsel ve zorunlu tanıtımı çürütmekte ve bilinçli duyum ile onun nesnesi arasındaki farklılığı ortaya koyarak idealizmin diğer biçimlerini belirlemektedir, ancak idealizmi çürütememiştir, esse estpercipi (öz, algıdır) tanıtının çürütülmesi, Berkeley tarafından geliştirilen ve Fichte, Schopenhouer, Bradley, Royce ve idealistik gelenekteki diğer tarafından da yinelenen idealistik konumun başlıca dayanak noktasını yok etmektedir. Mooreun çürütmesinin bu olumsuz sonucu onun yapısal gerçekçiliği için bir kapı açacak ve İngiliz ve Amerikan Gerçekçilik akımı için itme gücü sağlayacaktır
Bir yapısal bilgikuramsal konuma sahip Gerçekçilik, bilgi nesnesinin bilgi sahibi ediminden ayrı ve bağımsızdır. Mooreun duyum algılamasına uygulanan yapısal gerçekçilik, 1914 yılında Status on Sense-data(Duyum-Bilgileri Duru mu) adıyla yayınlanacaktır. Bu yazıda duyum-bilgilerinin ya da Mooreun kullandığı terimle söylemek gerekirse duyumların (sensibles) hiç deneyime tabi olmadıkları zaman da var olup olmadıkları sorusu ortaya konmaktadır.
Moore, daha sonra duyum bilgileri ile fiziksel nesnelerin ilintileri sorunu ortaya koyacaktır. Fiziksel nesneler terim ile yukarıdan bakıldığında daireler olan fakat farklı perspektifler deri bakıldığında elips şekilde gördüğümüz bir bozuk para gibi nesneleri kastetmektedir Onun bir içsel ve dışsal yönü olduğu düşünülür. Moore, duyum bilgilerini, bozuk parayı algıladığı gibi ele almaktadır .O, duyumsanmamış olduğunda da vardır Fiziksel nesne ise böyle bağımsız bir duruma sahip değildir Bir fiziksel nesne olarak bozuk para yalnızca eğer belli koşullar yerine getirilirse ya da herhangi başka bir kışı belli diğer durumları doğrudan doğruya anlaşıldığı zaman algılanmamış olarak var olacaktır Bozuk para, biz onu görmeden önce de vardır Moore, duyum bilgisi uygulaması alanında başlangıç gerçekçiliğin zayıflatmaktadır Onun gerçekçiliği Lockun konumunun tersidir. Duyum niteliklerin öznelciliği ile fiziksel nesnelerin gerçekçiliği birleştirilmektedir.
Çağdaş Felsefe-Frank Thilly-Çeviri: İbrahim Şener-İzdüşüm Yayınları
-
22 Şubat 2014 16:43
Çağdaş İngiliz Filozofu olan Moore, Cambdridge Üniversitesinde okumuş ve okulu bitirdikten sonra da burada ders vermeye başlamıştır. Frege ile birlikte Analitik Felsefe akımını kurmuş ve geliştirmiştir. Ahlak ve Bilim konusunda ki düşünceleri ile çok gelişmiştir.