Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Olan Çocuğunuz Sinirlendiğinde ve Üzüldüğünde Yapmamanız Gereken 5 Şey
Bazı ebeveynler çocuklarının sinir krizleriyle hep uğraşmak zorunda kalmaktan korkuyorlar. DEHB olan çocukların ebeveynleri de, diğer ebeveynlerden daha fazla sinir krizi geçirme durumu ile karşılaşabiliyor.
DEHB olan çocuklar birçok nedenden dolayı sinir krizi geçirmeye meyillidirler. Çoğu zaman duygusal düzenlemeler için ilgili beyin bölgeleri işlevsizdir, yani diğer çocuklardan daha uzun süren sinir krizleri çok kısa sürede gerçekleşir. Bu beyin bölgelerindeki işlemleme sorunlarının bir sonucudur. Çocuklarla derin nefes alma veya gevşeme egzersizleri yapmak ve 1’den 10’a kadar sayma gibi rahatlama tekniklerini kullanmak yardımcı olabilir. Sakin oldukları anda bu becerileri kullanabilmeleri onlar için önemlidir.
Bu çocuklar genellikle etraflarında neler olup bittiği ile tamamen ilgilenmezler. Çocuğunuzla yaptığınız konuşmalarda, değindiğiniz şeyleri anladıklarını anlamak için sık sık duraklayın. Anlamalarını kontrol etmek için sorular sorun ve size de soru sormaları için onları teşvik edin.
Bazı DEHB olan çocuklar fiziksel olarak esnek olma kabiliyetinden yoksunlardır, bu da rutin bir değişiklik olduğunda veya beklenmeyen bir şey geliştiğinde sinir krizi geçirmelerine neden olur.
Sakinliğinizi Bozmayın.
Birkaç kez derin nefes alın. Bu, kendi endişenizi/öfkenizi azaltır ve çocuğunuz için uygun davranışı net bir şekilde düşünmenizi ve onun için modellemenizi sağlar.
Tepki Göstermeyin.
Sinir krizinin nasıl kontrol altına alınacağını belirlemişseniz, siz ve çocuğunuz bunun için yapılan plana sadık kaldığınızdan emin olun. Örnek olarak, çocuğunuzun planı takip ettiği için ödül kazanabileceği bir program hazırlamış olabilirsiniz.
Eğer bir planınız yoksa “Burada bir sorunumuz var.” diyerek cevap verebilirsiniz. “BİRLİKTE sorunu nasıl çözebileceğimizi görelim.” gibi ifadelerle de durumu destekleyebilirsiniz. Çocuğunuzun ne için endişelendiğini bulun. Bunu çözmenin bir yolu olup olmadığına bakın. Kendi ihtiyaçlarınızı karşılamaya devam ederken, bir durumu çocuğunuz için daha kabul edilebilir bir şekilde değiştirirseniz, her şey çocuğunuz için daha iyi olacaktır.
“Seni sinirlendiren şey ne?” gibi sorular sorun, “Neyin var? İyi misin?” gibi ifadelerle onu dikkatle dinleyin ve empati kurarak cevap verin.
Çocuklarımızın zor durumlara olan bakış açılarını dinlemek ve anlamak bizim için sorun değildir. Eğer çocuğumuzun sorunu istisnai bir olaysa, problemin hemen çözülmesi ile büyük bir sinir krizi önlenebilir.
Bu sürekli devam eden bir sorunsa, daha önce belirlediğiniz programa ve plana bağlı kalın. Derin nefes alma teknikleri gibi öfke yönetimini sağlayan teknikler üzerinde çalışıyorsanız, çocuğunuza pratik yapmasını sık sık hatırlatın.
Talep Etmeyin – Teşvik Edin.
Kriz durumu için önceden yaptığınız bir planınız varsa, plana bağlı kalın ve “Şu an için üzgün olduğunu biliyorum ama sakinleşmek için güzel bir şeyler yapabileceğini de biliyorum.” Gibi ifadelerle çocuğunuzu destekleyin.
Pes Etmeyin.
Özel ihtiyacı olan bir çocuğu yetiştirmek ve zor durumlarla başa çıkabilmelerinde onlara yardımcı olmak, gelişim, psikoloji veya sağlık açısından sabır ve güç gerektirir. İyi bir destek sistemine sahip olduğunuzdan emin olun. Eğlenceli ve dinlendirici bir şeyler yapmak için zaman zaman etkinliklere ara verdiğinizden emin olun.
Çocuğunuzun davranışsal durumunu izliyorsanız ve ilerleme görmüyorsanız, lütfen bunu çocuğunuzun doktoru ile görüşmekte tereddüt etmeyin. Kapsamlı bir değerlendirme için bir psikoloğa yönlendirilmek, ele alınması gereken diğer koşulları ortaya çıkarabilir. Bazen DEHB yanlış tanılanabilir veya çocuğunuz muayene edilmesi gereken birden fazla hastalığa sahip olabilir.
Bir profesyonel ile konuşurken, sinir krizlerinin ne zaman ve nerede gerçekleştiğini ve sinir krizlerinden hemen önce neler olduğunu anlatabilmeniz gerekir; bunlar iyi eğitimli bir klinisyenin sizin yaklaşımınızı değiştirmesi ya da iyileştirilebilecek bir temel beceri açığını keşfetmesi için kullanabileceği değerli ipuçlarıdır.