Lipaz testi, kan, idrar veya vücut sıvılarındaki lipaz (LPS) enziminin seviyesini ölçer.
Lipaz testi nadiren de olsa vücut sıvılarında ve idrarda da yapılmaktadır. Vücutta başlıca pankreasta üretilen lipaz besinlerle alınan yağların sindiriminde kullanılan bir enzimdir.
Lipazın kandaki seviyeleri pankreas bezi ile ilgili sorunlarda tanı koymada veya düşünülen tanıyı dışlamada yardımcı olur. Amilaz testi ile beraber de kullanılan lipaz testi, pankreas hastalıkları için tanı koymada amilaza göre daha özgüldür.
Lipaz nereden salgılanır ?
Normalde kanda düşük düzeylerde bulunan LPS, pankreasta üretildikten sonra ince bağırsakların ilk bölümü olan oniki parmak bağırsağına boşalır. Lipaz enzimi, genellikle pankreas bezi ile ilgili hastalıklarda veya pankreastan ince bağırsağa lipazı taşıyan kanalın tıkanıklıklarında yükselir.
Lipaz testi için gerekli örnek nedir ?
Lipaz testi koldan alınan kan örneğinde, vücut sıvılarında veya idrarda yapılır.
Lipaz testi neden yapılır ?
- Şiddetli karın ağrısı, sırt ağrısı, ateş, bulantı ve kusma gibi belirtileri bulunan kişilerde akut veya kronik pankreas iltihabından şüphelenildiğinde,
- Pankreas hastalıklarının tedavisinin nasıl gittiğini belirlemede,
- Kistik fibrozis adlı hastalığın araştırılmasında,
- Kistik fibrozis tedavisinin takibi gibi durumlarda genellikle amilaz testi ile birlikte lipaz testi de istenir.
Lipaz testi normal değerleri nelerdir ?
Aşağıda verilen değerler lipaz testinin yapıldığı laboratuvara, kullanılan metoda ve testin yapıldığı cihaza göre değişiklik gösterebilir.
Yetişkinlerde kanda: 10-73 U/L arasındadır.
Yüksek değerler ne ifade eder ?
Lipaz genellikle amilaz ile eş zamanlı olarak yükselir ama amilazdan daha uzun süre yüksek kalır. Üst referans değerinin 50 katına kadar yükselebilir. Lipaz değerlerinin yükselmesi aşağıdaki durumları düşündürür:
- Pankreas iltihabı,
- Pankreas kisti,
- Safra kesesi taşları,
- Safra kesesi iltihabı,
- Böbrek hastalıkları,
- Kistik fibrozis.
Testin sonucunu etkileyen faktörler nelerdir ?
- Kodein, morfin, doğum kontrol hapları, tiazid tipi idrar söktürücüler LPS düzeyini yükseltir.
- Böbrek hastalıkları,
- Hamilelik.
Test sonuçları mutlaka doktorunuz tarafından değerlendirilmelidir.
Lipaz testi öncesi nelere dikkat edilmelidir ?
Test aç karnına yapılmalıdır.
Lipaz test sonuçlarını etkileyen ilaçları kullanan hastalar bu durumu testi isteyen doktora mutlaka belirtmelidirler.