Şimdiye kadar, oluşturulan ABD füze savunmasının olanakları ve umut verici mimarisi hakkında çok az şey bilinmektedir. Amerikalılar nükleer silahlanmalarda daha fazla indirim yapılmasını sağlayarak, kendi füze savunma sistemlerine yeni baskılar yapmayı reddetmiyorlar. Ülkemiz için ne kadar tehlikeli? Bu problem için gelişme senaryoları ne olabilir? 1994 - 1996'taki Stratejik Füze Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı emekli Albay-General Viktor Esin’in askeri uzmanı ile yaptığı konuşmada bu konulara değindik.
“MİK”: Viktor İvanoviç, sizin bakış açınıza göre, Stratejik Füze Kuvvetlerinin gelecekteki görünümüne bağlı olarak nelerdir? Değişecek mi?
- Tarihsel olarak, Stratejik Füze Kuvvetlerinin ortaya çıkması şok grubu için temel şartların etkisi altında kuruldu - saldırgan nükleer füze saldırısı için kabul edilemez bir şekilde teslim edilmesini sağlama yeteneği. Bu gereklilik, iki tür füze sistemi içeren bir darbe gücünün iki bileşenli yapımını önceden belirlemişti; benimki ve mobil. İlki, bir toparlanma grev potansiyeline ana katkı yapar, ikincisi SSBN ile ortaklaşa (stratejik bir füze denizaltı), Rus stratejik nükleer kuvvetler tarafından toplanan grev potansiyelini oluşturur.
Bugün, Stratejik Füze Kuvvetlerinin Rusya Stratejik Nükleer Kuvvetleri içindeki payı, taşıyıcılarda, nükleer savaş başlıklarında - üçte ikisinde 60'ten daha fazla. Ancak bu tür birliklerin nükleer caydırıcılık görevinin uygulanmasına katkısı sadece bununla belirlenmemektedir. Stratejik Füze Kuvvetleri'nin grev kuvveti, dakika birimleriyle ölçülen, verilen görevlerin tüm hava koşullarına ve komuta ve kontrolün kararlılığına göre ölçülen en yüksek savaş hazırlığına sahiptir. Bu göstergeler sayesinde, SNF'nin diğer bileşenlerini aştı.
Bir nükleer savaşın başlatılması için çeşitli olası senaryoların tekrar tekrar yapılmış simülasyonları, bir grev kuvvetinin iki bileşenli bir yapısının en uygun olduğunu gösterdi. Mecazi anlamda konuşursak, grubun “eşit güçlülüğünü” ve her durumda Rusya'ya karşı nükleer saldırganlığa yeterince cevap verebilmesini sağlıyor. Bu nedenle, hem öngörülebilir hem de uzun vadede, Stratejik Füze Kuvvetlerinin görünümünün değişmesine gerek yoktur. Bu, bu yılın Mayıs ayında Soçi'de tartışılan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından onaylanan bu tür birliklerin inşası ve geliştirilmesi planları ile onaylandı.
"MIC": Stratejik Füze Kuvvetlerinin yeniden silahlanmasının yeni füze sistemlerine ilişkin dinamiklerini nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Halen, Stratejik Füze Kuvvetlerinde yeni ve eski tip füze sistemlerinin oranı sırasıyla yüzde 28 ve 72'tir. Stratejik Füze Kuvvetleri komutanı Albay-General Sergei Karakayev, 2016'in sonunda yeni füze sistemlerinin payının iki katına çıkacağını ve 2021'te grev grubunun yükseltilmesinin neredeyse tamamlanacağını söyledi (en az yüzde 98).
Bana göre bu planları ancak yeni füze sistemlerinin Stratejik Füze Kuvvetleri'nin muharebe personeline girme oranının artmasıyla gerçekleştirilebilir. Bu, mevcut Devlet Silahlanma Programı tarafından sağlanmıştır, ancak uygulanmasında bazı zorluklar vardır. Hem roket kompleksi üreten işletmelerin üretim üssünün yeniden yapılandırılmasında geride kalan itiraftan hem de füze oluşumlarındaki muharebe ve teknik pozisyonların yeniden teçhizatında yer alan inşaat organizasyonlarının kapasitesinin eksikliğinden kaynaklanıyor.
Yalnız, RVSN ve Rusya Savunma Bakanlığı bu sorunları tek başına çözemez. Bu, devlet savunma emrinin uygulanmasında yer alan tüm devlet kurumlarının koordineli çalışmasını gerektirir.
"MIC": Son on yılda, stratejik roket mühendisleri üçüncü katı yakıtlı füze sistemini tecrübe ettiler. Sebep nedir?
- Öncelikle, Topol-M, Yars ve modernize Yars füze sistemlerinin aynı katı yakıtlı roket kompleksi ailesine ait olduğu belirtilmelidir. Temel olarak kanıtlanmış Topol füze sisteminin derin ve aşamalı bir modernizasyonunun ürünüdür.
Bu bağlamda, Rusya dünya roket üretimini takip ediyor. Örneğin, Amerikalılar Minuteman-2'ten Minuteman-3 ICBM'ye geçip benzer Minuteman roket sistemini birden fazla yükseltmeye tabi tuttu ve ardından aynı Minuteman-3'in birkaç versiyonunu yarattı. esas olarak savaş ekipmanı farklıdır. Rus Topol-M ve Yars ICBM'lerinin prensipte sadece savaş ekipmanlarında farklılık gösterdiği bir sır değil.
Oluşturulan füze sistemini iyileştirme ihtiyacı, baş tasarımcının kaprisli bir heves değil, birkaç faktörden dolayı verilen bir amaçtır. Bunlar arasında, belirli hedefleri yenmek, manevra kabiliyeti ve eylemlerin gizliliğinde veya füze savunma sistemlerinin güvenilirliğinde yeni yetenekler vermek de dahil olmak üzere, kompleksin savaş yeteneklerini artırma ihtiyacı gibi şeyler var. Özellikle, son faktör, Yars füze sistemini modernize etme ihtiyacını büyük ölçüde belirledi.
"MIC": Modernize füze sistemi "Yars" selefinden farklı mı?
- Sırları ifşa etmeden, modernize edilmiş Yars füze sisteminin füze savunmasının üstesinden gelmek için daha gelişmiş savaş ekipmanlarına ve gelişmiş yeteneklere sahip olacağı söylenebilir. Bir mobil dağıtım varyasyonunda, bu roket kompleksi daha fazla manevra kabiliyeti ve işlem gizliliği kazanacaktır.
"MIC": "Ağır" ICBM "Voevoda" ile füze kompleksi ne kadar sürecek? Rusya ona layık bir değişiklik hazırlamayı başarır mı?
- Füze sisteminin “Voevoda” ICBM ile elde edilen servis ömrü, 25 yıl garanti süresi olan 15 yılıdır. Elde edilen hizmet ömrünü 30 yılına çıkarmak için gerçekten ulaşılabilir bir fırsat var. Uygulanması durumunda, füze sistemi, 2022'a kadar Stratejik Füze Kuvvetleri'nin savaş operasyonlarında kalacaktır.
Şimdi, füze kompleksinin Voevoda ICBM ile değiştirilmesi için yeni bir füze sistemi (Sarmat deneysel tasarım çalışması) oluşturma kararı alındı ve uygulandı. 2018 yılında kabul edilmesi planlanmaktadır. Bundan sonra, yayılımı şu anda “Voevoda” ICBM ile bir füze kompleksi ile donanmış olan füze oluşumlarında başlayacak. Bu planların hayata geçirilmesi durumunda “Voevod” layık bir ikame hazırlanacaktır.
"MIC": Sıvı yakıtlı roketlerin katı yakıtlı yakıtlardan daha fazla yüke sahip olabileceği açıktır. Ancak, bu yüzden “ağır” roketlere ihtiyacımız olan tek neden bu mu?
“Yeni sıvı MBR'nin katı yakıtlılara kıyasla yüksek enerji yetenekleri, Amerikalılar tarafından oluşturulan küresel füze savunma sisteminin üstesinden gelmek için daha çeşitli ve etkili yöntemler uygulamayı mümkün kılıyor. Bu, özellikle Washington’da, füze savunma sisteminin bir parçası olarak, etki silahlarından oluşan bir uzay treninin yerleştirilmesine karar verilmesi durumunda önemlidir.
Bununla birlikte, Stratejik Füze Kuvvetleri komutanı Albay-General Sergey Karakaev'in de belirttiği gibi, güçlü bir sıvı ICBM'nin muharebe personelinin varlığı, nükleer olmayan ekipmanlarla ve pratikte küresel çapta yüksek hassasiyetli bir füze sisteminin yaratılması gibi fırsatları hayata geçirmeyi sağlayacaktır. Bu tür füze sistemleri oluşturmak için programlarını bırakmazlarsa, bu Amerika Birleşik Devletleri'nin yeterli bir tepkisi olacaktır.
“MİK”: İlk önce Amerikalıların öncülüğünü takiben stratejik nükleer potansiyelimizi azalttığımız anlaşılıyor ve şimdi çok para harcayarak onu yeniden canlandırıyoruz. Öyle mi?
- Bu sorunun özü değil. Gerçek şu ki, geçmişin sonunda ve bu yüzyılın başında, Rusya, Sovyetler Birliği ve ABD tarafından 1'te imzalanan START-1991 Antlaşmasını yerine getirmeyi reddetse bile, stratejik nükleer güçlerini azaltmaya mahkum edildi. Bu süre zarfında, nükleer stratejik taşıyıcıların çoğu оружияdaraltılmış Rusya Sovyetler Birliği'nden miras kalan operasyonel kaynaklarını geliştirdiler ve eskime nedeniyle hizmetten çekilmeye maruz kaldılar. Birçoğu çevre tehdidi idi. Rus stratejik nükleer kuvvetlerinin heyelan azaltması, yeni nükleer silah taşıyıcılarının savaş gücüne katılmasıyla telafi edilmedi. Ekonomideki çöküş nedeniyle, 90'lerde Rusya, tek, yeni, füze tabanlı bir Topol-M füze sistemi benimseyebildi. SNF'yi yeniden düzenlemek için diğer tüm programlar dondurulmuş. Ve Amerikalılar buna dahil değil.
Bazı STK'ların önerdiği gibi, bu START Antlaşması'nın sonuçlanmamasına rağmen, ABD'nin stratejik nükleer potansiyeldeki üstünlüğü en azından korunacak ve hatta artacaktır. Bu nedenle, 2010’un Nisan ayında Prag’da yapılan yeni START Antlaşması’nın imzalanması bizim için Amerikalılardan daha faydalı oldu. Paradoksal bir durum şimdi gelişti. Yılın Şubat 2018'ini Yeni BAŞLANGIÇ Antlaşması sınırları dahilinde karşılamak için, Amerikalılar stratejik saldırı güçlerini azaltmak zorunda kalacaklar, ancak bu limitleri karşılamak için konuşlandırılmış taşıyıcı sayısını arttırmamız gerekiyor.
“MIC”: Rusya, Sovyet zamanlarında olduğu gibi, nükleer silahların stratejik taşıyıcılarının sayısında ABD ile eşlik sağlamak için çaba göstermeli mi?
- Öyle görünmemesi gerekiyor. Rusya'nın stratejik nükleer güçleri için temel olan, tam teşekküllü nükleer caydırıcılık sağlama potansiyeline sahip olmaktır ve bu görev, ABD’nin stratejik taşıyıcı sayısı bakımından dengesizliği olduğunda da çözülmektedir. Sonunda, taşıyıcıları değil hedefleri hedefleri yener.
Evet, Amerikalılar stratejik saldırı güçlerinin büyük bir geri dönüş potansiyeline sahip olacaklar. Ancak bunun Rus nükleer caydırıcılık potansiyeli üzerinde önemli bir etkisi olmayacak, çünkü yeni BAŞLANGIÇ Antlaşmasına taraf olanların hiçbiri, geri dönüş potansiyelini kendi çerçevesi içinde kullanamayacak.
"MIC": Viktor İvanoviç, füze savunması diyaloğundaki beklentiler neler? Saldırı silahlarının geliştirilmesi Rusya'nın tek asimetrik tepkisi midir?
- Füze savunması konusunda karşılıklı olarak kabul edilebilir bir uzlaşma sağlama ihtimalini göremiyorum. Rusya, Amerika Birleşik Devletleri’nin, bu yönlendiriciliği onaylayan net ve doğrulanabilir kriterler içermesi gereken Rus stratejik nükleer kuvvetlerine karşı kurdukları füze savunma sisteminin yönsüzlüğüne ilişkin yasal olarak bağlayıcı garantiler vermekte ısrar ediyor. 2002’i, 1972’te bizimle imzalanan belirsiz ABM Antlaşması’ndan çıkarmış olan ABD, oluşturdukları füze savunma sistemine uygulanan herhangi bir kısıtlama istememektedir.
Bu durumda, Rusya’nın stratejik nükleer kuvvetlerinin potansiyelini niteliksel olarak iyileştirme seçeneğinden başka bir seçeneği yoktur ve Amerikalılar tarafından oluşturulan küresel füze savunma sistemini güvenilir bir şekilde aşmalarını sağlar. ABD füze savunmasının konuşlandırılmasına en az pahalı ve en önemlisi asimetrik cevap budur.
Bu, Rusya'nın havacılık savunmasını geliştirmemesi gerektiği anlamına gelmiyor. Ancak, tüm Rusya topraklarında hava savunması ve antimissile savunma sağlanması mümkün olmadığından öncelikler belirlenmeli. Ülkemiz, doğrudan askeri tehditlere karşı büyük ölçüde bir çeşit sigorta poliçesi görevi gören, tamamen güvenilir bir nükleer caydırıcılığa sahiptir. Bu nedenle, ilk aşamadaki görev, Rus stratejik nükleer kuvvetlerinin savaş kuvvetleri için güvenilir uçaksavar ve füze koruması sağlamak ve böylece savaşların istikrarını arttırmaktır.
İkinci etabın görevi, Silahlı Kuvvetlerin muhtemel operasyon tiyatrosu üzerinde hareket etmek üzere tasarlanan hava savunmasını ve antimissile savunma gruplarını geliştirmek ve inşa etmektir.
Üçüncüsü, mevcut kalan kaynaklar ile birlikte çabalar, diğer büyük devlet nesnelerinin uçaksavar ve füze karşıtı savunmasına yönlendirilmelidir: idari-politik ve büyük sanayi merkezleri, hayati altyapı.
Havacılık savunması sorunlarının kaynakların izin verilebilir harcamaları ile çözülmesinde önerilen sıralama, Rusya'da öngörülebilir gelecekte nükleer caydırıcılık potansiyeli ile birlikte büyük çaplı saldırganlığı önleyebilecek bir hava savunma ve füze savunma sistemi oluşturacaktır.
"MIC": ABD füze savunma sistemi bizim için ne kadar tehlikeli?
- 2020'ten önce Amerikalılar, Rus ICBM'lerini yakalayabilecek bir sistem yaratacaklarından korkmuyor. Ancak bu, Rusya'nın füze savunması konusunu görmezden gelmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Amerikalılar kendilerini bununla sınırlayacaklarını söyleseydi ve endişelenmek zorunda kalmayacaktı. Ancak herhangi bir söz vermezler.
Bu problemi bir yıldan fazla bir süredir adamış bir uzman olarak, füze savunma sistemlerini kurmalarına göre, 2020 - 2025 döneminde Rusya'nın nükleer caydırıcılık potansiyelini önemli ölçüde etkileme kabiliyetine sahip olamayacağına inanıyorum.
"MİK": Kendimizi füze savunmasının "tutuşunda" bulmuyoruz?
- Amerikan birinci sınıf yüzey gemilerine büyük füze önleme potansiyeli eklenmiştir - çeşitli modifikasyonlara sahip Standart 3M tipi antimonlara sahip Aegis evrensel savaş sistemine sahip kruvazör ve yok edici. Bu kadar hareketli bir antimissil potansiyeline sahip olan ABD, belirli koşullar altında, bu gemileri Rusya'ya bitişik denizlerde dağıtabiliyor. Ülkemiz askeri planlamada göz önünde bulundurulması gereken füze savunmasının “tutuşunda” bulabilir ve gerçek bir askeri tehdit durumunda uygulanması kaçınılması ya da bu “tutuş” u kırması için önlemler almasını sağlayabilir.
"MIC": Bir füze savunması probleminin gelişimi için senaryo olarak ne görüyorsunuz?
- Hatalı olmak isterdim, ancak öngörülebilir gelecekte füze savunma sorununun tırmanacağına inanıyorum. Umarım bu yeni bir soğuk savaşa yol açmayacak, fakat görünüşe göre silah yarışında bir tur daha sonuçlanacak. Peki, eğer Amerika uzayda füze anti-füze sistemleri kullanıyorsa, silahlanma yarışı ölçülemez bir şekilde artacaktır. Dahası, bu süreç sadece Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri'ni değil, Çin, Hindistan ve Brezilya da dahil olmak üzere tüm önde gelen ülkeleri etkileyecektir.
“MİK”: ABD füze savunma sisteminin Temmuz ayı başlarında bir önleyici füzenin başarısız testleriyle bağlantılı olarak bir tür teşhisi koyulması mümkün mü?
- Amerikalılar tarafından oluşturulan füze savunma sisteminin kusurlu olduğu gerçeği, yalnızca ABD Kongre üyeleri tarafından değil, aynı zamanda Füze Savunma Ajansı tarafından da kabul edilmektedir. Füze savunmasının üstesinden gelmek için bir araç kompleksi tarafından kapsanan bir savaş birimini ele geçirmek için Alaska ve Kaliforniya'da konuşlandırılmış olan yedi ila sekiz füze karşıtı füzeye ihtiyacınız var. Buna ek olarak, Amerikalılar kıtalararası bir füzenin savaş biriminin gerçek müdahalesi hakkında henüz tek bir test yapmadılar. Hedefleri kesmekle sınırlıdırlar.
Temmuz ayı başında Kaliforniya’da ABD Hava Kuvvetleri’nden "Vandenberg" den başlatılan füze karşıtı GBI’nın son testinden bahsedersek, bu daha fazla müdahale aşamasının etkinliğini kontrol etmeyi amaçlıyordu. GBI’daki bu aşamanın ilk versiyonu, Amerikalıların görmek istediği şey değildi. Anti-füze kesinleşti ve test edildi, ancak başarısız oldu. Bildiğim kadarıyla bir kayma vardı. Görünüşe göre, hedef durumun koşulları karmaşıktı. Ancak, özellikle, yakalama seviyesinin yanlış hedefleri gerçek bir savaş biriminden ayırt edemediği gerçeğiyle ilgili birçok sorun var. Genel olarak, yılın Nisan 2012’inde yayınlanan Genel Raporlama Ofisi’nden (ABD Hesaplar Odası) gelen bir rapora göre, 39’in en önemli teknik sorunlarından sadece yedisi Amerikan füze savunma sisteminin geliştiricileri tarafından çözüldü. Daha fazla 15 sorununun üstesinden gelmenin yolları tanımlanmış, ancak geri kalan 17 için henüz teknik bir çözüm bulunamamıştır.
Amerikan füze savunmasının geliştiricilerinin fikrini dikkate alarak, ABD topraklarının füze karşıtı savunma görevinin büyük bir füze saldırısından çok zorlanabileceğine inanıyorum. Bununla birlikte, eğer Amerikalılar füze savunmasıyla ilgili bir şok alanını dağıtırlarsa, çözüm önemli ölçüde basitleştirilecektir. Ama bu bir silahlanma yarışına neden olacak. Zaten uzayda.
"MIC": Bundan sonra ne olacak?
- Tahmin etmek kolaydır. Başlangıçta, Amerikalılar şok sistemlerini dünya dışı alana dağıtarak belirli bir avantaj elde edecekler. Mükemmellik kısa olacaktır. Sonra Rusya, Çin ve diğer ülkeler örneklerini takip edecekler. Sonuç olarak, ABD'nin güvenliğini artırmak yerine, muazzam kaynak harcamak tam tersi bir etkiye sahip olacak - tehditlerin riski artacaktır. ABD'nin güvenliğini nükleer füze tehditlerinden artırma fikri küresel stratejik istikrarsızlığa neden olacak.
ABD'nin bu adıma geçmeyeceğini düşünüyorum. Evet, şimdi, Rusya ve Çin tarafından, herhangi bir saldırı silahının uzaya fırlatılmasını yasaklamak için başlatılan taslak anlaşma, Cenevre'deki Silahsızlanma Konferansı'nda tartışılmıyor, çünkü Pakistan'ın nükleer silahlar için bölünebilir malzemelerin üretimini yasaklayan bir anlaşmadaki engelleyici tutumundan dolayı bu konferansın gündeminde hemfikir olun. Bununla birlikte, birçok ülke uzayda bu tür bir antlaşmayı destekler. Amerikalılar hala evet ya da hayır demiyorlar. Uzayda önerilen davranış kurallarını, Avrupa Birliği ülkelerinin yasal gücü olmayan ülkelerce destekleme eğilimindedirler. Bu, elbette, diğer çoğu ülkeye uymuyor. Ne de olsa, Uzayda Kütle İmha Silahlarının Yerleştirilmesinin Yasaklanması Sözleşmesi var. Herhangi bir darbe silahının uzaya yerleştirilmemesi gerektiği gerçeğiyle de desteklenmelidir.
Doğruluk uğruna, ABD’nin şimdi uzay şok sistemleri oluşturma alanında yürütülen araştırma faaliyetlerini büyük ölçüde azalttığına dikkat çekiyorum. Ancak, onlar için ABD Savunma Bakanlığı'nın yaşadığı mali kısıtlamalar tarafından belirlenen zorunlu bir önlemdir.
"MİK": Yeni bir silahlanma turu, Pentagon'un başlattığı taktik nükleer silahların modernizasyonu ile başlayacak mı?
- Amerikan taktik nükleer silahları yarışında herhangi bir yeni dönüş hakkında konuşmaya gerek yok. Aksine, Pentagon, taktik nükleer cephaneliğin azaltılması için bir rota belirledi, ancak barışçıllık nedeniyle değil, Amerikan taktik nükleer silahlarının askeri önemini kaybetmesi nedeniyle. Amerikan silahlanma cephanesinde, Amerika Birleşik Devletleri'nin diğer tüm ülkeleri büyüklük sırası ile aştığı, yüksek hassasiyetli geleneksel silahlarla değiştiriliyor.
“MİK”: “Nükleer klübün” güç dengesinde herhangi bir değişikliği tahmin etmek mümkün mü?
- Değişiklikler zaten başlıyor. İkili anlaşmalar çerçevesinde Rusya ve ABD, nükleer silahlarını sınırlandırıyor ve azaltıyor, İngiltere ve Fransa örneklerini izliyor, ancak herhangi bir uluslararası anlaşma dışında, diğer nükleer devletler - Çin, Hindistan, Pakistan, İsrail ve DPRK nükleer silahlarını artırıyor. Mevcut durum, Rusya'nın askeri-politik liderliği ile ilgilidir. Bu nedenle, Moskova, nükleer silahların sınırlandırılması ve azaltılması konusundaki müzakerelerin bir sonraki turunun çok taraflı hale gelmesi, nükleer silaha sahip olan ülkelerin mümkün olan en fazla katılımıyla ısrar etmesi gerektiği konusunda ısrar ediyor.