Göz Kaşıntısı Nedir?
Tıp dilinde oküler pruritus olarak bilinen göz kaşıntısı son derece rahatsız edici bir durumdur. Göz kaşıntılarının en kötü yanı, onları kaşıdıkça daha da kötüleşmesi, kızarması, tahriş olması ve enfeksiyon kapma riskiyle karşı karşıya kalmasıdır. Kaşıma genellikle inflamasyonu şiddetlendirir ve daha da kötüleştirebilir. Gözler, alerjiler nedeniyle kaşınıyorsa, kaşıma ve sürtünme sırasında daha fazla histamin salgılanabilir, bu da kaşıntıyı artırır. (1)
Göz kaşıntısı genellikle alerjilerin veya alerjik konjonktivitin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Alerjik konjunktivit erişkinlerde çocuklardan daha yaygındır, ancak her yaşta gelişebilir. Akut veya kronik olabilir ve şiddetine bağlı olarak, göz kapaklarının şişmesine veya görüşün bulanıklaşmasına neden olabilir.
İki tip alerjik konjunktivit vardır. Mevsimsel alerjik konjunktivit, tipik olarak ilkbahar ve sonbaharda meydana gelir. Polen ve yabani otlar gibi alerjenlere maruz kalmadan kaynaklanır. Diğer tip, yıllarca küf, toz ve evcil hayvan kepeği gibi ev alerjenlerine sürekli maruz kalma nedeniyle meydana gelen uzun ömürlü alerjik konjonktivittir. (2)
Gözler bakteriyel ve viral enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazanmamıştır. Gözlerde enfeksiyona en çok neden olan bakteriler; N. Gonorrhoeae, Neisseria meningitides, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenza ve Staphylococcus aureus bakterileridir. Bu bakteriler klamidya enfeksiyonları denen viral enfeksiyonlara neden olurlar. (3)
Göz Kaşıntısı Teşhisi
Göz kaşıntısının nedeni alerji olarak tespit edildiyse, tedavi bu yönde yapılır. Fakat daha önce hiçbir alerjik reaksiyon geliştirmeyen birinde göz kaşıntısı meydana gelirse ve bazı kokular ya da yiyeceklere yılın belli dönemlerinde hassasiyet oluyorsa tıbbi yardım alınması gerekir.
Tüm göz problemleri için göz doktoruna ya da uzman bir göz bakım uzmanına gidilmelidir. Ancak alerjiler için bir dermatoloğa gidilmelidir. Bu profesyoneller kaşınan gözlerin nedenini tespit edip tedavi konusunda izlenecek yola karar verebilirler. Alerjiyi teşhis etmek için bir veya birkaç test yapılması gerekebilir. Bu testler şunlardır;
- Alerjik cilt testi
- Alerjiler için kan testi
- Gıda alerjisi testi (4)
Göz Kaşıntısı Belirtileri
Göz kaşıntısı nasıl anlaşılır? Göz kaşıntısı başlangıcı gözlerin çevresinde kızarıklık ve şişliklerle kendini belli edebilir. Bunun dışında en yaygın göz kaşıntısı belirtileri şunlardır;
- Bulanık görüş
- Şişlik
- Kızarıklık
- Yorgunluk
- Gözlerin yanması
- Göz ağrısı
- Gözlerin sulanması (5)
Göz Kaşıntısı Nedenleri
Göz kaşıntısı neden olur? Sonbaharda saman nezlesi gözlerin kaşınmasına ve göz problemlerine neden olurken, ilkbaharda ağaçların çiçek açması, polenler ve çalılar gözlerin kızarmasına ve alerjik reaksiyon vermelerine yol açar. Göz kaşıntıları yalnızca mevsimsel alerjilerden değil aynı zamanda makyaj, ev temizlik ürünlerine hassasiyet, böcek sokması ya da ilaçlar gibi farklı sebeplerle de ortaya çıkabilir. Kaşıntının polen kaynaklı olup olmadığını anlamanın en etkili yolu antihistamin almaktır. Antihistaminler hapşırmayı önlemenin yanı sıra gözlerdeki kaşıntı ve kızarıklığı da yatıştırır. Eğer antihistaminler yardımcı olmazsa, kaşıntının nedenini başka bir yerde aramak gereklidir. Göz kaşıntısının en yaygın nedenlerini sıralarsak;
- Korneanın çizilmesi: Hafif bir çizik hafif kaşıntıya neden olur, ancak çizik şiddetli ise ve kaşıntıya ağrı, kızarıklık, bulanık görme ve ışığa duyarlılık eşlik ederse ciddi bir hastalığın habercisi olabilir. Kornea sorunları dikkate alınmalı ve tedavisi ertelenmemelidir.
- Kuru göz sendromu: Gözlerde yeterince gözyaşı üretilmiyorsa, kızarıklığa ve şişmeye neden olabilecek tahriş edici maddelerle temas edilmemelidir. Aksi halde göz kuruluğu nedeniyle kaşıntılar artabilir, bu da gözlerin enfeksiyon kapmasına yol açabilir.
- Göz kapağı iltihabı: Blefarit olarak bilinen bu iltihap, kirpiklerin tabanındaki yağ bezleri düzgün çalışmadığı zaman olur. Kirpikler zamanla dökülebilir ve gözler yabancı maddelere karşı savunmasız kalabilir. (6)
Göz Kaşıntısı Tedavisi
Göz kaşıntısı nasıl geçer? Mevsimsel alerjiler nedeniyle oluşan göz kaşıntısı reçeteli göz damlaları ile ya da ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilebilir. Ancak diğer göz kaşıntıları için antibiyotik, anti-inflamatuar ilaçlar ya da özel göz kapağı temizleme ürünlerinin kullanılması gerekebilir. Gözleri ovuşturmaktan kaçınmak, gözleri temiz tutmak ve alerjenlere karşı uzak durmak, göz kaşıntısı tedavisinin olmazsa olmazlarıdır. (7)
Göz kaşıntısı için en çok reçete edilen ilaçlar şunlardır; Emedastine, Antazolin, Naphazoline Lodoksamit, Olopatadine ve Cromolyn. Bu ilaçlar özellikle alerjik konjunktivitin neden olduğu göz kaşıntılarındaki alerjeni çıkararak tedavi edilebilirler. Ancak alerjik reaksiyon, bu ilaçların kullanılmasına rağmen tekrar ortaya çıkabilir. Göz kapağının şiştiği durumlarda, şişme yirmi dört saat içinde büyük ölçüde azalabilir ve kırk sekiz saat sonra tüm şişlik tamamen iner. (8)
Göz kaşıntısı için hangi doktora gidilir? Göz kaşıntısı için bir dermatoloğa ya da göz doktoruna gidilmelidir.
Göz Kaşıntısına Ne İyi Gelir?
Göz kaşıntısı bitkisel tedavisi: Göz kaşıntısı için önerilen bitkiler şunlardır: Gül suyu, patates, elma sirkesi, hint yağı, aloe vera suyu, ballı sıcak süt, poşet çay, su, salatalık, limon suyu ve papatya. (9)
Göz kaşıntısı evde tedavi yöntemleri:
Göz kaşıntılarının önlenmesi, kaşıntının nedenine bağlı olarak değişebilir. Göz kaşıntısı için en çok kullanılan evde tedavi yöntemleri şunlardır;
- Kuru ortamlar göz kaşıntılarını artırabilir, bu nedenle yaşanılan yerlerdeki havanın nemlendirilmesi önemlidir.
- Klimalardaki filtreler düzenli olarak temizlenmelidir.
- Gözleri ovuşturmak kaşıntıyı artırır. Gözlerde ağrı varsa, 10 dakika dinlendirilmeli ve gözlere soğuk bir kompres uygulanmalıdır.
- Her zaman yakınınızda hipoalerjenik ürünler bulundurun.
- A vitamini ve omega-3 yağ asitleri içeren besinler tüketin.
- Alerjenlerden uzak durun.
- Tozlu ve kumlu yerlerde durmak zorunda kalırsanız, koruyucu gözlük kullanın.
- Kimyasallar, parfümler ve soğan gibi güçlü kokular gözleri tahriş edebilir ve iltihaplanmaya neden olabilir. Bakteriler için mükemmel bir ortam yaratan bu maddelerden kaçınmak, göz kaşıntılarını önlemek için gereklidir. (10)