Hemoptizi, kanlı şekilde öksürmenin tıbbi adıdır. Ciddi bir tıbbi rahatsızlığın işareti olabilir. Enfeksiyonlar, kanser ve akciğerdeki kan damarlarındaki problemler sebebi olabilir. Bronşit olmadığınız sürece kan öksürürseniz doktora görünmelisiniz.
Hemoptizi Sebepleri
Pek çok şey hemoptiziye yol açabilir. Kanlı öksürmenin sebepleri arasında şunlar bulunuyor:
- Bronşit (akut veya kronik): Kan öksürmenin en yaygın sebepleri arasındadır. Bronşit kaynaklı hemoptizi nadiren hayati tehlike oluşturur.
- Bronşektazi
- Kronik akciğer hastalıkları
- Konjestif kalp krizi
- Kokain kullanımı
- Hava yollarındaki yabancı nesneler
- İnflamatuvar veya otoimmün hastalıklar
- Akciğer apsesi
- Akciğer kanseri
- İyi huylu akciğer tümörleri
- Parazit enfeksiyonları
- Zatürree
- Pulmoner arteriovenöz malformasyonlar
- Akciğer embolisi
- Travma, mermi yarası veya araç kazası gibi
- Tüberküloz
- Kan sulandırıcılar kullanmak
Hemoptizi aynı zamanda akciğerlerin ve hava yollarının dışından da gelebilir. Ağır burun kanaması veya mideden gelen kanı kusmak, kanın soluk borusuna kaçmasına sebep olabilir ve öksürdüğünüz zaman bu bir hemoptizi gibi görünür.
Genelde bir sebep bulunamaz. Açıklanamayan hemoptizi 6 ay kadar devam edebilir.
Hemoptizi Teşhis Testi
Eğer kan öksürüyorsanız, doktor ilk olarak ne kadar kan kaybettiğinizi ve bunun nefes almanızı etkileyip etkilemediğini görmek isteyecektir. Sonrasında sebebini arayacaktır. Kanlı öksürük için testler arasında şunlar var:
- Tarihçe ve fizik muayene: Doktorun sebebe dair kanıtlar toplamasına yardımcı olur.
- Göğüs röntgeni: Bu test göğüs bölgesinde bir kitle olup olmadığını, veya akciğerlerde sıvı kaynaklı tıkanma olup olmadığını gösterir.
- Tomografi: Göğüs içinizin detaylı görüntülerini verir ve böylece kanlı öksürüğünüzün sebebini ortaya çıkarabilir.
- Bronşoskopi: Doktor ucunda kamera olan ve bronşoskop adlı esnek bir tüpü burun veya ağzınızdan sokarak soluk borusunu ve nefes yollarını inceler. Sonucunda hemoptizinizin sebebi anlaşılabilir.
- Tam kan sayımı: Bu test ile kanınızdaki trombosit miktarı ile akyuvar ve alyuvar adetleri incelenir.
- İdrar analizi: Hemoptizinin bazı sebepleri idrar testlerinde görülebiliyorlar.
- Kan kimyası profili: Bu testte elektrolitler ve böbrek fonksiyonları ölçülür ve normal aralıkta olmadığında bazen hemoptizi sebebi olabiliyorlar.
- Pıhtı testi: Kanın pıhtılaşma yeteneğindeki değişimler kanama ve kanlı öksürüğe sebep olabilirler.
- Damardaki gazlar: Kandaki oksijen ve karbondioksit düzeyleri ölçülür. Oksijen düzeyi kan öksüren kişilerde düşük olabilir.
- Nabız oksimetrisi: Genelde parmakta olan bir sensör ile kandaki oksijen düzeyi ölçülür.
Hemoptizi Tedavileri
Kan öksürüyorsanız, doktorun ilk hedefi kanamayı durdurmak olacaktır. Tedavi seçenekleri arasında şunlar var:
- Bronş damarı embolizasyonu: Doktor bacağınızdan bir sonda sokar ve bu sonda akciğerleri besleyen damara gider. İçine boya konur ve kanamanın sebebi olan damar video ekranında görüntülenir. Kanamanın kaynağı metal yaylar veya başka maddeler kullanılarak kapatılabilir. Kanama genelde durur ve diğer damarlar tıkanılan damarı genelde telafi ederler.
- Bronşoskopi: Endoskopinin ucundaki aletler bazı sebepleri tedavi edebilirler. Örneğin hava yollarında şişirilen bir balon kanamayı durdurabilir.
- Ameliyat: Eğer kan öksürmenizin sebebi ağırsa ve hayati tehlike oluşturuyorsa, akciğerin bir kısmının veya tamamının alınması için ameliyata ihtiyacınız olabilir.
Sonrasında doktor kan öksürmenizin sebebini tedavi etmeye çalışabilir. Şunları alabilirsiniz:
- Zatürree ve tüberküloz için antibiyotikler
- Akciğer kanseri için kemoterapi veya radyasyon
- İnflamatuvar rahatsızlıklar için steroidler
Eğer ilaçlar nedeniyle çok ince bir kanınız varsa, kan nakli veya kan kaybını önleyecek ilaçlara ihtiyacınız olabilir.
Kanlı Öksürükte Ne Zaman Doktora Gitmeli?
Kanlı öksürüğün en yaygın sebebi akut bronşit ve bu rahatsızlık genelde tedavi olmaksızın kendi kendine geçiyor. Eğer bronşitiniz varsa ve bir haftadan daha kısa olmak üzere balgamda az miktarda kan görüyorsanız, iyileşmesini beklemek ve onu gözlemlemekte sorun yok.
Kan öksürmek aynı zamanda ciddi tıbbi rahatsızlıkların da bir işareti olabilir. Eğer aşağıdaki belirtilere sahipseniz doktoru arayın:
- Bir haftadan uzun süren kanlı balgam veya daha kötüye gidiyorsa veya gelip gidiyorsa
- Göğüs ağrısı
- Kilo kaybı
- Geceleri terlemek
- 38 dereceden yüksek ateş
- Sıradan bir aktivite düzeyinde nefes darlığı yaşamak
Doktor sebebi bulana kadar veya ciddi kanamanın sebebi ortadan kalkana kadar muhtemelen hastanede tedavi göreceksiniz.