Yüzyılın deneyi ve cevap arayan kritik sorular
Dünyanın en büyük nükleer araştırma laboratuvarı CERN'de yüzyılın en büyük ve en kabarık bütçeli deneyi için geri sayım sürüyor.
CNN TÜRK
Bilim adamları evrene dair en büyük sırrı aydınlatmak, evrenin yaratılışını tekrarlamak için düğmeye 10 Eylül'de basacak.
Deneyle "Evrenin sırrı ne?", "Madde neden ve nasıl kütle kazandı?", "Maddeyi oluşturan temel parçacıkları bir arada tutan kuvvet ne?", "Evrenin yüzde doksanını oluşturan 'karanlık madde' bulmacasının ardında ne var?" gibi merak edilen soruların yanıtları aranacak.
CERN'in yapacağı deneyle bilim dünyasının maddenin yapısını anlamak için asırlardır yürüttüğü büyük çalışma "parçacık fiziği" boyutuna taşınacak.
"Big Bang"in ispatı
Evrenin oluşumunu tetikleyen "Big Bang" (büyük patlama) teorisinin geçerliliği de bu deneyle birlikte kanıtlanmaya çalışacak.
Deneyde "Big Bang" anı sonrası koşulların laboratuvar ortamında yeniden ortaya çıkartılması hedefleniyor. Bunun için de "parçacık çarpıştırma" işlemi gerçekleştirilecek.
Protonlar çarpışacak
'Büyük hadron çarpıştırıcısı' isimli parçacık hızlandırıcısında atom çekirdeğinde bulunan protonlar çok yüksek enerjiyle çarpıştırılacak.
Protonlar, tünelin çevresine yerleştirilmiş yaklaşık 10 bin adet dev süper iletken mıknatıs tarafından yönlendirilecek. Böylece zıt yönlerde dönen iki proton ışını üretilecek.
Böylece fizik modellerinin temelini oluşturan ve maddeye kütle özelliğini veren 'Higgs' parçacağı ya da 'Tanrının zerreleri' tekrar ortaya çıkarılıp gözlemlenebilecek.
Bildiğimiz her şey değişecek
Evrenin kökeni ve doğanın temel kanunlarına yönelik sonuçların ortaya çıkmasının beklendiği deneyle atom, molekül ve canlı yapısının nasıl oluştuğuna dair yeni bilgiler edinilecek. Bilinen Fizik kuramları geliştirilecek ya da baştan aşağı değişebilecek.
Deney sırasında bütün parçaların senkronize şekilde çalışması gerekiyor. En ufak uyumsuzluk risk olarak kabul ediliyor.
"Kara delik" Dünyayı yutacak!
Bazı bilim adamları deneyin tehlikeli olduğunu, kontrolden çıkması halinde meydana gelebilecek küçük kara deliklerle insanlığın sonunun geleceğini iddia ediyor.
CERN ise deney ortamının güvenli olduğunu savunuyor.
36 ülkeden 2 binden fazla fizikçinin katılacağı yüzyılın deneyine Türkiye'den de üç ayrı ekip katılıyor.
Yüzyılın en büyük deneyi yarın başlıyor. Evrenin varoluşuna dair sırları aydınlatabilecek deney, bilim dünyasının olduğu kadar popüler kültürün de bir parçası. Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) ve burada yapılacak "big bang" deneyi, bilimkurgu romanları ve filmlerinde de konu olarak işleniyor.
Hayatımızı değiştiren internetin doğduğu yer CERN yani Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi, yüzyılın en büyük fizik deneyi için geri sayıyor. Evrene dair yanıtsız kalmış sorulara ışık tutabilecek "big bang" deneyi, "kuantum fiziği" gibi karmaşık bir alana girse de adları tanıdık.
Beyaz perdeye de aktarılan "Da Vinci Şifresi" kitabının yazarı Dan Brown'un "Melekler ve Şeytanlar" romanı, CERN deneyini konu alıyor. CERN, Harward üniversitesi'nden Simgebilim Profesörü Robert Langdon, bir olayı çözmesi için yardım ister.
CERN'deki ünlü fizikçi Leonardo Vetra'nın bulduğu "karşı madde zerrecikleri" çalınmış, Vetra öldürülmüş ve Vatikan'daki dört kardinal kaçırılmıştır. Kitapta, Langdon, cinayetin asıl amacının tarikatın, Vatikan'dan öç almak karşı maddeyi kullanarak kardinalleri öldürmek olduğunu keşfeder.
Kanadalı yazar Robert Sawyer'ın "Flashforward" adlı bilimkurgu romanında da CERN'deki biliminsanları parçacık hızlandırıcı ile, tanrının zerrelerini bulmak amacıyla "big bang" deneyi yapar. Ancak deneyin bir aşamasında terslik çıkınca yeryüzündeki herkes bir anda 21 yıl sonrasına gider ve zamana dair bilinç dengesi buzulur.
CERN ve "big bang" deneyi, belki de bu yüzden bazı çevrelerce şüpheyle karşılanıyor.
(CNNTürk)
:o :o :o :o :o
"Big Bang" (Büyük Patlama) deneyi için en önemli adım 10 Eylül'de atılacak.
Evrenin oluşumundaki sırları ortaya çıkarması hedeflenen Centre Europeen pour la Recherche Nuclearie-Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) yapılacak büyük patlama deneyinde 10 Eylül'de önemli bir adım atılarak, “atomaltı parçacık çarpıştırma cihazı çalıştırılacak.
8 Ağustos 2008'de ilk protonların ön hızlandırıcıdan ana hızlandırıcıya başarılı bir şekilde aktarıldığı belirtilirken, 10 Eylül'de ilk proton demetinin ana hızlandırıcıda devrinin sağlanması çalışmasının yapılacağı kaydedildi.
Yerin 100 metre altında yapılacağı açıklanan deneyde dünyanın dört bir yanından bilim adamları, maddeyi oluşturan parçacıkları inceleyerek evrenin işleyişi hakkında detaylı bilgilere ulaşılması hedefleniyor.
Nedir bu "Big Bang"
Big Bang ya da Büyük Patlama, evrenin yaklaşık 13,7 milyar yıl önce çok yoğun ve sıcak bir noktadan meydana geldiğini savunan bir bilimsel teori.
Büyük Patlama teorisi, Galaksiler nebulözler ve yıldızlararası plazmanın bu şekilde meydana geldiğini savunur. Bu ilk infilaktan bu yana çok daha küçük patlamalar (süpernovalar) halen devam etmekte ve evren, genişleyip büyümeye devam etmektedir.
Gerçekten de dünyadaki gözlem evlerinden izlenen uzak galaksilerin ışığındaki kırmızıya kayış, bunun ispatı olarak kabul ediliyor.
Büyük patlamadan gelen radyasyon, ilk defa 1964'te tespit edilmiştir. New Jersey'deki Bell Laboratuvarlarından Arno Penzias ve Robert Wilson, Samanyolunun dış kısımlarından gelen belirsiz radyo dalgalarını ölçmeye çalışıyorlardı.
Fakat bunun yerine gökyüzünün her tarafından gelen bir radyasyon buldular. Bu ışınımın bütün yönlerdeki parlaklığı aynı idi ve yaklaşık 3° Kelvin (yaklaşık -270,15 santigrat) sıcaklığında bir ortamdan geldiği anlaşılıyordu.
Daha sonra Penzias ve Wilson, bu buluşları için bir Nobel ödülü kazandılar.
Bu kozmik fon radyasyonunun, büyük patlamadan hemen sonra evreni dolduran sıcak gazdan geldiği tahmin edilmektedir. Astronomlar, 1920'lerden beri evrenin genişlediğini biliyorlardı.
Bu genişlemenin hızı da, yaklaşık 13,7 milyar yıl kadar önce bütün maddenin tek bir anda aynı noktada bulunması gerektiğini gösteriyor. İşte tam bu ilk zamana büyük patlama denilmektedir. O zamandan beri de evren sürekli olarak büyümektedir.
Deney nasıl yapılacak
36 ülkeden 2 binden fazla fizikçinin katılımıyla gerçekleştirilecek olan yüzyılın bu büyük fizik deneyde, bir parçacık hızlandırıcısında atom çekirdeğinde bulunan proton parçacıkları çok yüksek enerjiyle çarpıştırılacak ve ortaya çıkan parçacıkların evrendeki rolleri belirlenecek.
Bir şehir efsanesi "Kıyamet kopacak"
İsviçre'de 10 Eylül’de yapılacak deneyin kıyametin kopmasına neden olacağını düşünenler de mevcut. Dan Brown'ın, çok satan kitabı Melekler ve Şeytanlar'da da Büyük Patlama olursa dünyayı içine çekecek büyük bir kara deliğin ortaya çıkacağı iddiası kurgusal olarak yer alıyordu.
Bilim adamları ise bu endişeleri gereksiz buluyor.